Jesuitas de Loyola Noticias - 10 años de Jesuiten Etxea: no es acoger, sino ser familia\nJesuiten Etxearen X. urteurrena: gure familia gizadi osoa da\nEzaguna da Jesuitek 137 urte inguru daramatela Durangon. Azken hamarkadetan, bai San Jose Jesuitak Ikastetxeak bai Jesuiten Komunitateak 1880. urtea geroztik sortu diren testuinguru ezberdinei aurre egin diete. Hamarkada hauek, alegia, proiektua bizitasun eta dinamismoz beterik mantendu izan dute; beti ere, garai bakoitzeko arazoei eta erronkei erantzuna emateko bide berriak bilatuz.\n“Jesuiten Komunitateari buruz mintzatzea nekeza da; zabala eta anitza baita. Milaka dira Loilako San Inazioren “pausura” dabiltzatenak. Komunitate honen alderdi kulturaduna eta akademikoa, misiolariarekin batera, apika, alderdirik ezagunenak dira. Hala ere, eskuzabaltasuna eta karitatea ez dira sekula bigarren mailako ikuspegiak izan. Gaur inoiz baino gehiago, San Inazioren besoak, gaixoak, behartsuak eta alboratuak jasotzen eta babesten ditu. Durangoko (Bizkaia) Jesuiten Etxea horren argibidea da”. Vida Nuevan argitaratutako artikulu baten proiektua horrela azaldu zen.\nDenbora aurrera doa, komunitatea osatzen duten Jesuitak zahartu egin dira, eta ondorioz, kopurua murriztu da. Horrez gain, egungo migrazio fenomenoaren gorakada nabarmentzekoa da. Azken honen ondorioz, Jesusen Lagundiak lehentasun bat aukeratu zuen: migratzaile eta errefuxiatuen alde lan egitea. Egoera honen aurrean, Durangoko komunitateko partaideak eta Jesusen Lagundia, Pedro Arruperen hitzen indarraren garrantziaz ohartu ziren: Elizak ezin dio giza bidegabekeriei bizkarra eman eta profetikoa izan behar du, edozein bidegabekeria salatuz eta mundua leku justuagoa bihurtuz. Peter-Hans Kolvenbach Aitak, Arrupe Aitaren oinordekotza hartu zuen Jesusen Lagundiaren Aita Jeneralak, 2016. Urtean ondorengoa baieztatu zuen: “Egun beste era bateko behartsuak daude: etxe eta aberri bakoak”.\nEgoera berri honek Durangoko Jesuiten Elkarteari dei egin zion: Jesuiten Etxeak. 2007an abiatu zuten Etorkinentzako harrera eta gizarteratze proiektua. Proiektuaren hasieratik, asmoa etorkin hauei, gizon nahiz emakume (dena dela orain arte bakarrik bi emakumezko eta bi ume pasa dira), urte bateko bizikidetza aldia, bidelaguntza eta formazioa eskeintzea izan da, egoera administratiboa konpondu arte behintzat.\nHamar urte hauetan laguntza asko eta mota ezberdinetakoak jaso du proiektuak. Hasieran Bilbon dagoen Jesusen Lagundiaren Ellacuria Zentroaren laguntza jaso zuten, migrazio eta errefuxiatuen alorrean lan egiten duelako. Horrez gain, egun jesuitekin batera laiko jubilatu batzuek laguntza ematen dute; premiazkoa dena: gaztelerazko eta kultura orokorreko eskolak emotez gain, administrazio eta kudeaketa ardurak betetzen dute.\nEkonomia mailan fundazio biren (Haien artean, Tapia Fundazioa) eta pertsona batzuen diru-laguntza jasotzen dute; baita San Jose Jesuitak Ikastetxearenlaguntza ekonomikoa ere. Ikastetxearekin harremana estua eta aberatsa, batikpat, gurekin bizi direnak ikasleengana joateko lekukotzak ematen, eta ikasle boluntario batzuek gaztelaniarekin eta beste ikasketekin konpromisoa hartzen dute euren boluntariotza lana esperientzia pertsonaletik egiten.\nGuzti horrek Durangaldeko sozial sarean partehartzea eragin du beste talde, elkarte eta erakunderekin batera. Horrela, kulturartekotasuna eta pertsona zein giza-elkarte ezberdinetako elkarrekintza sustatuz, esate baterako, “Munduko arrozak” bezalako eguna ospatzeko. Arlo ofizialean, proiektuaren arduradunak mankomunazgoaren eta udalaren gizarte langilekin elkarlanean aritzen dira. Helburu nagusia pertsona eta egoera berriak identifikatzea eta erantzun bateratua ematea izanik.\nIkastetxeko Inaziar Astean bat egin gura izan dugu Jesuiten Etxeko X. urteurrenarekin. San Inazioren eta Jesuiten hitza eta mezua bizirik dagoela ospatu dugu; baita paperik gabeko etorkinentzako etxearen balorea eta betekizuna bizirik dagoela ere. Inazio Ellacuriaren aholkua eta agindua zena, egun proiektu honetako partaide garenongan irudikatzen da: “errealitateaz arduratzea, errealitatea eramatea eta errukiarekin errealitateaz arduratzea”. Proiektuak esker onekoa eta errukitsua den begirada eskaintzen badu, Ikastetxea ere, bertatik ikasi eta hazi egingo da.\nArtikulu honen bitartez, urteurrenaren inguruko testigantzak elkarbanatu nahi ditugu: prentsako albisteak (dobt.eus, eitb.eus, anboto.org, mugalari.info), irratian eta telebistan agertu den Mariola Fernándezen testigantza (Batxilergo bigarren mailak Jesuiten Etxean boluntarioak izan ziren ikasleen ama)…\nHamar urte hauetan zehar Jesuiten Etxera heldu diren pertsonek zailtasun handiak bizi izan dituztela onartzen dugu. Hala ere, hesien beste aldean “etxe” bat izatea posible dala ikusi dute. Erlijioso gehienak 80 urte inguru dituzten arren, Jesuitak, Inaziarrak, espiritu-behartsuak izaten jarraitzen dute; datozen urteetan komunitatea zelan biregituratu pentsatzen eta diseinatzen ari dira. Eta zoriontsu ikusten ditugu, 10 urte hauetan euren etxea 49 afrikarren etxea bihurtu delako eta euren bihotzetan sartu direlako, berton geratzeko. Maitatuak izan dira, maitatu izan duten bezala, zoriontsuak egin dituzte euren elkartea Jainkoaren Erregetzaren zati bihurtu dutelako. Jesuiten bizitza aberastu egin da eta gainera, pixka bat ase da euren justiziaren egarria, nahiz eta Europan errefuxiatuen harrera ez betetzea salatzen jarraitu.\nArtikulua erreferentzia garrantzitsu birekin amaitu nahi dugu. Ángel Ortiz de Urbina sj, Elkartearen aurreko nagusia, proiektuaren inguruan ondorengoa nabarmendu zuen: “Jesuiten Etxea ez da ostatu edo babeslekua; ezta egoitza ere. Senegalen, Nigerian, Malin, Rif-en, Boli Kostan edo Ghanan utzitako familiara hurbiltzen den familia izan nahi du, akastuna baldin bada ere.\nAmaitzeko, Durangoko, Ikastetxeko eta Jesuiten Etxeko laguna den Juanjo Moreno Sj-ren hitzak ekartzen dizkizuegu. Izan ere, bere komunitatearekin proiektu hau amestu eta bete zuenak, familia zentzuaren inguruan mintzatu zen: “Jendearekin, lankideekin, ikasleekin bizi izandako elkarlana, Nazareteko Jesusengan irudikatzen nuen. Jainkoaren ametsa pertsonentzat eta gizadiarentzat errealitate egin baitzuen. Durangoko komunitatean nengoela bizi izan nuen, etorkinak gure familiako kide bihurtu zirenean. Aita Nadalek “Mundua gure etxea da” aitortu zuen. Gure familia gizadi osoa da, Jesus anaia eta Jainkoa Aita ditugularik”.\nArtikulu honen bitartez, proiektu hau bizirik mantentzen duten familia guztiei ororen gainetik, eskerrak eman nahi dizkizuegu.\nJarraian, Jesuiten Etxearen X. urteurrenaren bideoa aurkezten dizuegu:\n(Durangoko Ikastetxearen wegunean argitaratua)


Udako igerilekua zabalik irailaren 16ra bitartean | El Diario Vasco\nOiartzunUdako igerilekua zabalik irailaren 16ra bitartean\nBASTEROBERRI OIARTZUN. Sábado, 16 junio 2018, 00:29\nUdako igerilekua atzo zabaldu zen. «Irailaren 16a arte, hiru hilabetez egongo da irekita. Ekaineko, abuztuko eta iraileko ordutegia 11:00etatik 20:00etara izango da. Uztailekoa, berriz, 10:00etatik 21:00etara», adierazi du Odei Frailek, Kirol instalakuntzen arduradunak. «Elorsoro kiroldegiko bazkideek bazkidetzaren barruan zerbitzu hau sartua dute. Bazkide ez diren eta udako igerilekuko erabiltzaile izan nahi dutenek, denboraldi osoko bonoa egiteko aukera izango dute: familiakoa (122,4 euro), helduak -16 urtez goiti- (91,80 euro) eta haurrak -16 urtez beheiti- (61,20 euro)», zehaztu du. «Eguneko sarrera, berriz, 7,30 euro izango da helduentzako eta 3,65 euro gazteentzat. Eguneko sarrerak bosnaka erosteko aukera ere izango da: 29,5 euroan helduenak eta 14,60 euroan gazteenak», zehaztu du. Aipatu ezinbestekoa dela pultserarekin joatea instalakuntzara sartu ahal izateko. Berritasun bezala, «puzgarri bat jarriko dugu udan zehar eta sare sozialen bidez informatuko dugu, baita igerilekuan bertan kartel batzuk jarrriz ere».\nAurreko urteetan bezala, otorduak eskainiko dira, hala nola: entsaladak, oilaskoak eta pizzak.\nVII. Pasaka eskuz txapelketa abian Oiartzungo Kenpo Kai Honbu kirol elkarteko kideak Madrilen


Ttarttalo - Librería Chundarata.\nMARTINELLO, JESSICA / MABIRE, GREGOIRE (IL.)\nMunstroek ere gela txukundu behar dute! Ez didazu sinisten? Ireki liburu hau eta ikusiko duzu zer gertatzen zaion munstro zabar txiki bati? Ez dituzu zure jostailuak berriro botata utziko! ...\nHOLLAND, MICHAEL / GIORDANO, PHILIP (IL.)\nInoiz pentsatu duzu nondik datozen gosaritan jaten ditugun zerealak? Ba al zenekien zure zapaten zolako goma zuhaitz batetik ateratzen dela? Ilustrazio ederrez jantzitako naturako gertaeren bilduma honetan, hasi menda zaporeko hortz oretik eta kotoizko elastikora gure bizitzan nonahi presente dauden landareak goretsi nahi dira. Michael Hollan adituak azaltzen digu nola jaten du...\nZure begiek erakusten dizutena baino are zirraragarriagoa da mundua. Guretzat ikusezinak diren arren, izaki bizidun ñimiñoak daude nonahi. Zure gorputzean milaka milioi bakterio bizi dira, eta funtsezkoak dira zure osasunerako. Bidaia harrigarria egingo duzu zure mundu mikroskopikoan barna. ...\nNUKO, BLATE / AGER, CHARLOTTE (IL.)\nIzarren HAUTSEZ egina da zure GORPUTZA. Ametsetan ari diren GALAXIEN UMEA zara zu?Bizirik egotearen lilura, misterioa eta poza ospatzen dituen liburu ilustratu ederra eta indartsua. Galaxien umea atari poetiko bat da bizitzako galdera handien aurrean, jakin-minez beteriko gogo gazteak eta zaharrak piztuko dituena. ...\nSagua, ustekabean, oiloaren oilategian sartu da eta lagun onak egin dira berehala. Elkarrekin, sekulako gauzak asmatuko dituzte asperdura uxatzeko: hegan egiten saiatuko dira, saguaren urtebetetzea ospatuko dute, eta animalia bitxi bat ezagutuko dute. Dena den, oiloak nahiago luke oilategitik kanpo zer dagoen ikusi? Hori dela eta, ihes egiteko plan bat prestatuko dute. Liburu ...\nNola hitz egiten dute animaliek? Zergatik egiten dituzte animaliek dantzak eta beren burua nabarmentzeko gauzak?\tZer esan nahi dute animalien bereizgarriek?\tAurkitu erantzunak irudi ederrez beteriko liburu leihatiladun honetan. ...\nFIGUERAS, EMMANUELLE / DUPONT, CLEMENCE (IL.)\nAnimalia basatien bizitza istorio gisa kontatua: haien ingurunea, familia, portaera, harremanak, ikaskuntza ? abentura mordoa! ...


Gorka Intxaurbe Etxebarria\t2007-02-09 01:00 Bertsolaritzea\nAzken urteotan egin dan moduan, Bertsolari Gazteen XV. BBK Sariketea urreratu ahala, Durangon, Ibaizabalen, hamaika gaztek hitzordua jarria dauka. Sariketa horretan parte hartuko daben bertsolari gazteei zuzenduta dago.\nBermeoko III. Bertso Paper Lehiaketea martxan\nBizkaie! 2007-02-08 01:00 Bertsolaritzea\nLehiaketea 12 eta 18 urte bitarteko gazteei zuzenduta dago gazteen artean bertsozaletasuna sustatzeko helburuagaz. 2007ko martiaren 16ra arte egongo da zabalik lanak aurkezteko epea.\nGipuzkoako Bertso Txapelketea gero eta hurrago\nBizkaie! 2007-01-30 01:00 Bertsolaritzea\nZazpi hilebete barru, datorren irailean jarriko da martxan Gipuzkoako Bertsolari Txapelketea baina antolatzaileek aurreratu dabenez, parte hartu gura dabenek zezeilaren 1etik aurrera izango dabe aukerea txapelketan izena emoteko.\nJosu Goikoetxearentzat Arratiako Jentilak kopla-paper lehiaketea\nGorka Intxaurbe Etxebarria\t2007-01-10 01:00 Bertsolaritzea\nArratiako bertso-eskoleak bederatzi urte daroaz Jentilak Kopla-paper Lehiaketea antolatzen eta azken edizino hori Josu Goikoetxearen koplek irabazi dabe.\n‹‹ Aurrekoak 1 2 3 4 ... 67 68 69 70 71 72 73 74 ... 82 83 84 85 Hurrengoak ››


klitto! | Klitto!\n“Konfinamenduarekin eguneroko arazo estruktural asko geratu dira agerian, eta ez dira berriak”premium\nHilero Irutxuloko Hitzan egiten dugun kolaborazioa da elkarrizketa hau. Ia hiru aste igaro dira jada alarma egoera ezarri eta konfinamenduan gaudela. Nor bere etxean, pandemia bati aurre egiteko. Itxialdi garaietan elkarrizketak ere ez dira ohi bezala egiten, kasu honetan, aurrez aurre eta kafe baten bueltan elkartu beharrean, posta elektroniko bidez egin dugu, konfinamendutik konfinamendura. Donostiako […]\nZortedunak eta pribilegiatuak gu, zainduokpremium\nTestu hau Klitto!k Irutxuloko Hitzan hilero egiten duen kolaboraziorako idatzi da. Bizitzak erdigunean jartzeko beharra azpimarratu genuen iazko martxoaren 8an. Lan produktiboan eta erreproduktiboan egin genuen planto. Guk, batez ere, erreproduktiboan. Izan ere, gure belaunaldiak badu zer hausnartua zaintza erdigunean jartzeari dagokionez. Gurasoen zaintzapean hasi gara zortedun izan garenok. Beraien babesean. Amari deitu ohi diogu […]\nIlusioz gainezka eta egiteko etxeko lan ugarirekin amaitu dira V. Euskal Herriko Jardunaldi Feministakpremium\nOstiral goizean iritsi ginen, goizeko 09:00etan. Lehenengo Euskal Herriko Jardunaldi Feministak ziren Klitto!ko kideontzat, eta gogotsu geunden hiru egunez feminismoz blaitzeko. Pultserak jantzi, poltsa lepoan kateatu eta irria ahotik ezin kenduta ibili ginen aspaldi ikusi gabeko lagunak agurtzen. 10:30ean eman zien hasiera lehenengo mahai inguruari ostiralean, eta aurreko ordu erdian eskemak egiten eta intereseko hitzaldiak […]\nKazetaritza feminista, atzera eta aurrera begirapremium\nKazetaritza Feministako kongresua antolatu du Pikara Magazine aldizkariak, Bilbon. Asko izan dira bertaratu diren kazetariak. Nolakoa izan da kazetaritza feminista historikoki? nolakoa da gaur egun? zein aldizkari feminista izan ditugu? zeintzuk ditugu? zer ari dira egiten kazetari feministak hedabide orokorretan? Zein dira aurrera begira ditugun erronakak? Urriaren 9an hasi ziren jardunaldiak eta 10ean amaituko dituzte. […]\nHiru eguneko egitaraua aurkeztu du EHko Mugimendu Feministak, ‘mugarri’ izango diren jardunaldietarakopremium\nGuztira ehundik gora ponentzia, tailer eta kultur-proposamen aurkeztu dira Euskal Herriko bazter askotatik. Bost ildo nagusiren baitan antolatu dira proposamenak eta egunak. Izen-ematea urriaren 7rarte dago zabalik. Azken txanpan buru-belarri sartuta dago Euskal Herriko mugimendu feminista autonomoa, azaroaren 1, 2 eta 3an Durangon izango diren V. Jardunaldi Feministak antolatzen. Guztia “prest ez, baina bideratuta” dutela […]\nSorgin asko eta anitzak garapremium\nArtikulu hau hilero Klitto!k Irutxuloko Hitzan egiten duen kolaboraziorako idatzia izan da. Iritsi da ikasturtea amaierara. Amantalak etxera eraman, udako ordutegiarekin hasi, lan ostean hondartzan azken eguzki izpiak aprobetxatu, jaiez jai ibiltzeko kronogramak egin, eta Irutxuloko Hitzaren ikasturteko azken kolaborazioa idatzi. Bai, gu ere iritsi gara amaierara. Jaietan murgilduta dago dagoeneko hiria, astekari hau begiratu […]\n“Azken urteotan feminismoaren plazaratzean aldaketa gertatu da, eta hori nabari da literatur plazan ere”premium\n“Argi utzi nahi dugu irakaslea hilabetez suspenditzearen helburu bakarra EHUren aurpegi garbiketa baino ez dela”premium\n1 orrialdea, 8-tik12345...»Azkena »


“Hegoafrikan dena ematera irten nintzen eta proba ezin hobeto irten zitzaidan” - Iurreta - Anboto.org\n“Hegoafrikan dena ematera irten nintzen eta proba ezin hobeto irten zitzaidan”\nMaialen Zuazubiskar 2019-04-12 08:00\nHawaiin jokatuko den Munduko Ironman Txapelketarako txartela lortu du Gurutze Fradesek. Asteburuan Hegoafrikan izandako lasterketan sasoi betean dagoela erakutsi eta helmugan bigarren izan zen triatleta iurretarra; postu horri esker, Konako (Hawaii) lasterketan izango da.\nAsteburuan bigarren izan zara Hegoafrikan jokatu den lasterketan. Zer moduz joan zen proba?\nLasterketa primeran joan zen, bikain. Lasterketara sasoi oso onean heldu nintzen, oso ondo negoen eta aurrez egin beharreko lana ondo eginda neraman. Aurretik, lasterketaren irakurketa bat egin nuen eta, egia esan, gura nuen erritmoan aritu nintzen, eta gura nuen aurkarien artean. Gainera, gureak oso lasterketa luzeak izaten dira, ordu askokoak, eta sufritu beharreko momentuetan ondo eutsi nion.\nEsperotako emaitza izan da?\nBanekien sasoi onean nengoela, baina inoiz ere ez dakizu lasterketan zer gertatuko den. Zure bizitzako lasterketarik onena egin dezakezu, baina baita zure aurkariek ere. Errespetu handia diet aurkariei, oso indartsuak dira, eta zeure lekuan jartzen zaituzte. Lasterketa hasi aurretik, banekien podiumaren lehian egoteko aukerak nituela, eta dena ematera irten nintzen. Nire onena eman nuen, une oro lasterketan buru-belarri sartuta egon nintzen eta, azkenean, dena bikain irten zen.\nHegoafrikan bigarren izan ostean, Konako Munduko Txapelketarako txartela lortu duzu. Espero baino lehen lortu duzu proban sailkatzea?\nProban sailkatzeko formatua aldatu egin dute aurten. Orain, lasterketako lehenengo sailkatu biek zuzenean lortzen dute Munduko Txapelketarako txartela, eta nik oso zail ikusten nuen. Hala ere, Hegoafrikan dena ematera irten nintzen eta proba ezin hobeto irten zitzaidan.\nDistantzia luzeko Munduko Txapelketa izango da. Espainiako selekzioagaz parte hartuko dut. Maiatzaren 5ean izango da, Pontevedran.\nZe asmogaz zoaz?\nSasoi onean nago, baina, hala ere, nik Hegoafrikako lasterketa prestatu dut, eta formatu aldetik desberdinak dira. Orduan, ikusi egin beharko da nola nagoen. Pontevedrako lasterketa prestakuntzarako hartu dugu kontuan, eta, beraz, lehenengoen artean egotea gustatuko litzaidake.


Aurrekoa Abenduak 12 Larunbata Hurrengoa\nAbenduak 12 • 12:00 • San Telmo Museoa (Parte Zaharra) Kultura +\nUrtea amaitzeko, Jon Cazenave artista donostiarrak Galerna bere azken lana aurkeztuko du, Kutxa Kultur Artegunean Tabakaleran egingo den izen bereko erakusketarekin bat eginez.\nJarduera hau lotuta dago Gabriela Cendoya Bergareche argazki-liburu bildumarekin.\nDoan, lekua erreserbatu behar da web bidez . Lotura goian.\nAbenduak 12 • 17:00 • AIETE K.E. (Aiete) Antzerkia eta Dantza\nErizek, fantasia eta errealitatea elkartzen diren eta magia eta umorea bat datozen ikuskizuna eskaintzen digu. Ongi etorriak Mundo Magikora, non dena posiblea den.\nAbenduak 11 - 13 • • San Telmo Museoa (Parte Zaharra) Haurrak\nIrla misteriotsua, Maori txiki ipuinak arrantzaren mundura ateak zabalduko dizkigu.\nAbenduak 12 • 10:30 + 18:00 • San Telmo Museoa (Parte Zaharra) Kultura +\nKutsidazu bidea, Ixabel (musikala)\nAbenduak 11 - 12 • 19:00 • Victoria Eugenia Antzokia Musika\nAbenduak 12 • 18:30 • Larratxo K.E. (Altza-Larratxo) Musika\nAzaroaren 30eko oharra: COVID-19 protokoloa dela-eta, Sonakay taldeak azaroaren 28an egin beharreko kontzertua atzeratu egin zen abenduaren 12ra. Sarrera mantendu nahi dutenek, erabili ahal izango dute. Sarreraren diru itzulketa eskatu nahi dutenek honako inprimakia bete eta dirua itzultzeko prozedura martxan jarriko da.\nKontzertua: Onki Xin\nAbenduak 12 • 19:00 • Añorgako Antxon Aiestaran kultur etxea Musika\nAbenduak 11 - 13 • • Principe zinemak Zinema\nHaurtzaroko lagun talde bat landetxe batera joaten da baten ezkondu aurreko agurra opatzeko. Baina urteak ez dira alferrik pasatu eta, beren artean koneksio handia dutela sentitzen badute ere, gauzak erabat dira... edo ez? Hasiera batean asteburu zoroa izango zena, gehiago zoratuko da trapu zikinekin, elkarri esan ez zenioten gauzekin, aitormenak, alkohola, droga eta erlauntza bat etxe barruan. Komedia hau izen bereko antzerki arrakastatsuan oinarrituta dago eta gaztelaniaz zein euskaraz grabatu dute, Euskadi osoko eszenatokitan antzeztu den moduan, hain zuzen ere.\nAbenduak 12 • 11:30 + 19:00 • San Telmo Museoa (Parte Zaharra) Kultura +\nAbenduak 10 - 13 • 19:15 • Principe zinemak Zinema\nAbenduak 12 • 12:00 • Liburutegi Nagusia - Haur Saila Literatura\nIrakurketa sustatzeko kluba. 8-10 urteko umeentzat. Saio hauetan, Mari Garciaren eskutik, ekimen batzuk elkarrekin burutuko dituzte; hala nola irakurketa ozenak, liburuen aurkezpenak, irakurritako liburuei buruzko komentario eta gomendioak, eta liburuez gozatzeko hainbat ekimen lasaiak. Larunbatetan, data hauetan: azaroaren 14 eta 28an, eta abenduaren 12an. 2021ean jarraipena izango du.


Berri honek hasiera batean pozgarria dirudi, baina argi gorri guztiak piztu? dizkigu. Izan ere, berrian hau jasotzen da, hitzez hitz: “Azkaratek azaldu du oxido kuprosoarekin tratamendu gutxi egiten ari direla, baimendutako hektarea-kopuruak eta tratamendua aplikatzeko baldintzak muga direlako —lurretik eta herrigune zein ur ibilguetatik 100 metrora—, eta eguraldia kontuan hartu behar delako, “euririk ari ez duenean eta haize gutxi dabilenean egin behar delako tratamendua,?oxidoa ez dezan urak eraman”. Horraino ezaguna da istorioa, baina berrian hainbat esaldi aurrerago hau aipatzen da:?“kuprosoaz gain, basozaleak onddoaren kontrako beste hainbat produkturekin ari dira probak egiten, hala nola olio esentzialekin, landare-estraktuekin eta ongarriekin zuhaitzak indartzeko”. Hau berria da, gaurdaino ez sektoreak ez administrazioak ez dutelako aipatu ere egin oxido kuprosoaz gain beste inolako produkturik erabiliko zenik diru publikoarekin ordaintzekoa den estrategia horretan.\nEsperimentaziorako erabiliko dituzten lursailak Neiker-en begiradapean daude eta espero dugu haiengandik zer eta nola egin duten jakitea; interesgarria izango da horrelako nahasturak erabilita oxido kuprosoaren benetako eragina zein izan den jakitea. Baina, eta jabego pribatuko lursailetan? Nor ari da hori guztia kontrolatzen??\nGure administrazio publikoek eta sektorea ordezkatzen duen Baskegur elkarteak berak ?behin eta berriro erakusten duten inprobisazioaren eta ezezagutzaren neurria ematen du “Konifero basoak berreskuratzeko euskal estrategia” deitutako pelikularen azken kapitulu honek. Bada, erantzunak entzuteko irrikitan gaude, gure eskubidea da.\nHonako hauek osatzen dugu Naturkon.\nLa entrada Zerekin ari dira fumigatzen pinudiak? aparece primero en Eguzki Talde Ekologista.


Frantziskotar idazki orokorrak\nFrantziskotarra izatea ez da fraide bizitza konkretu bat eramatera mugatzen. Frantziskotarrak izpiritu berezizko kristauak dira; fedea bizi dute San Frantziskoren izaerak eta mezuak oinarritu eta inspiratu dien bezala. Bizipen hori teoria bat baino gehiago, analisi bat baino gehiago da eta modu diferenteez adierazten da. Atal orokor honetan sartu ditugun agiriek gai hori aztertzen dute, hagitz modu diferenteez betiere. Baina denen muinean kezka bera harrapatuko dugu: nola bizi frantziskotartasuna gaur egungo munduan. Gehienak Manexek berak eginak dira, frantziskotar bokazioa azaltzeko eta adierazteko izan zuen kezka adierazten baitute. Besteak, batzuetan egile zehatzik gabe, Manexek bildutakoak eta, hain segur, ikasiak dira.\n3.001 la place des frres laiques dans lOrdre des Frres Mineurs Anaia txikiek ordenean duten tokiaz. Haien hezitze-prozesua.\n3.002 ez Anaitasuna anaidiaren erretiro bat. Gaia: Fraternit comme signe.\n3.003 Prsence au monde. Comment en le vivant, communiquer au monde lEsprit Franciscain Frantziskotar bizitzari buruzko txosten bat da.\n3.004 Gogoetak San Frantziskoren erregela aztertzen du obedientziaren gaian zentratua. Obedientziaren erranahiaz.\n3.005 ez Kapituluan aipatzeko oharrak. Ad Gentes dekretuko anaia txikiei buruzko esaldi batzuk ageri dira.\n3.006 Rencontre de soeurs et de frres de la famille franciscaine Fraide eta serora frantziskotarren arteko topaketa, elkarren arteko lana bultzatzeko asmoz.\n3.007 ez Manexek Constantin Koser, frantziskotarren jeneralak emandako hitzaldian hartutako apunteak dira. Gaia: frantziskotar-bizitzaren sorreraz.\n3.008 tre situs dans le monde daujourdhui Erlijiosoei emandako hitzaldia. Gaia: gaur egungo munduan bizi behar dugu. Mundua berriz ere deskubritu behar da, bertan kokatu\n3.009 Introduction Gizakia ez da gizabanakoa bakarrik, beraren inguruan harreman-multzo bat dago. Harremanek elkartasunera daramate eta elkartasun-mota asko dago.\n3.010 Vivre selon lEvangile Frantziskotarrei zuzendutako gogoeta.\n3.011 memoire 68 Frantziskotar komentu batzuen sorrera aipatzen du.\n3.012 La communaut chrtienne Jsus de Nazareth, Via del Mar, Chili Ingeleratik itzulitako txostena. Txileko kristau-elkarte handi baten bizitza eta egiturak aztertzen dira. Hegoamerikako kristau-elkarteekiko kezka islatzen da.\n3.013 Franciscaine. Rflexion sur lhistoire R. P. Stphane Piat-ek emandako heziketa-jardunaldietan Manexek bildutako oharrak. San Frantziskoren historia eta bere garaiko egoerari buruzkoak dira.\n3.014 Prtre ou clerc Heziketa-jardunaldi batzuetan hartutako oharrak. Apez eta kleroari buruzkoak.\n3.015 Ephesiens 4,1-6 Fraide gazteei emandako hitzaldia. Jainkoaren Erreinuaren bidez menpetasunezko harremanekin hautsi eta zerbitzuzkoak sortzen dira. Zerbitzuan oinarritzen den batasuna da Jesusek eskatzen duena. Karismak dohain izpiritualak dira, nork bereak ditu eta denen artean Kristoren Gorputza eraikitzen da.\n3.016 Attitude de Franois dAssise Frantziskotarrei zuzendua euren sortzailearen festaburuan.\n3.017 Selon une rgle de vie Frantziskotarrei emandako gogo-jardunaldia. Gaia: erregelaren sorrera.\n3.018 Dclaration sur la Vocation de lOrdre aujourdhui Montrealen egina. Madrilen ospatutako Kapitulu Nagusiaren erabakiak eta azalpenak biltzen dira.\n3.019 Rponses au questionaire de la famille franciscaine. Pour le 750 anniversaire de la mort de St. Franois Galdetegi baten erantzunak.\n3.020 ez Agiri anitzen bilduma. Manex, Santos eta Xalbatek atal bat egin dute: Comentaire de la premire rgle.\n3.021 Asiseko San Frantses-en Anaidia. Ebanjelioa bizitzeko bide San Frantziskoren bizitzari buruzko zehaztapen batzuk. Bigarren atala gaur egun frantziskotar-anaidiek duten erranahiari buruzkoa da. Hirugarren atala Errenterian Hegoalde zein Iparraldeko fraide eta serora frantziskotarren egin duten bilkura baten berri ematen da.\n3.022 Tourdouet Nel 81. Bulletin n 3 Frantziskotarrek egindako aldizkaritxo bat.\n3.023 Quelques convictions dun religieux sur le visage actuel de la vie religieuse Erlijioso bizitza gaur egungo munduan.\n3.024 Journe de prire pour la Paix Bziers-eko Klarisen komentuan egindako munduko bakearen aldeko otoitzaldi ekumenikoa.


Eskura zuen, eta eskuratu du | Mundua | Berria\nEskura zuen, eta eskuratu du\nEvo Moralesek aise irabazi ditu Boliviako presidentetzarako bozak, botoen %60 jasota, eta 2020ra arte segituko du karguan.\nHirugarren agintaldia du jarraian.\nSanta Cruzen nagusitu da lehen aldiz\nEvo Morales Boliviako presidentea, erdian, ukabila altxatuta, garaipena ospatzen, La Pazen, herenegun; alboan dauka Garcia Linera presidenteordea. MARTIN ALIPAZ / EFE\n2014ko urriak 14\nEz zen espero aparteko ustekaberik, eta ez da izan: Evo Moralesek Boliviako presidentetzan segituko du, botoen %60 inguru lortuta. Hirugarren agintaldia edukiko du jarraian, eta 2020ra arte izango da presidente; herritarren babes zabalarekin karguari hiru aldiz eutsi dion Boliviako lehen agintaria da. Emaitza ofizialen faltan, bozkalekuetan egindako inkestek jo dute garailetzat gaur egungo presidentea. Bat etorri ohi dira historikoki inkesta horien emaitzak eta Hauteskunde Batzordearenak. Hartara, Moralesek berak eta oposizioak ere ontzat jo dituzte. Garaipena eskura zeukan, eta eskuratu du.\nBozen aurreko azken inkestek %57tik gorako babesa iragarri zuten Moralesentzat. Baina aurreikuspenak gainditu dira: aise gailendu da, zailtasunik gabe. Lehen itzulia aski izan du bigarren hautagaia atzean lagatzeko; Samuel Doria enpresari kontserbadoreak %25,1eko babesa erdietsi du. Presidentea, gainera, aurrenekoz nagusitu da Santa Cruzen. Historikoki oposizioaren aldekoa da lurralde hori; Boliviako aberatsena.\nOzta-ozta irabazi du Santa Cruzen Moralesek: %50,7ko babesa izan du. Ezustean hartu du emaitza, eta jarraitzaileekin ospatu du. «Berriro ere argi eta garbi geratu da ez gaudela bakarrik, herritarrak gurekin daudela eta fidelak direla. Santa Cruzen irabaztea eta La Pazen babesari eustea historikoa da», azaldu du, pozarren, Boliviako presidente berrautatuak.\nIlargi erdia ez, Boliviakoa «ilargi betea» dela goraipatu du, jakinaraziz bederatzi departamendutatik zortzitan irten dela garaile. «Herriak gugan duen konfiantza berretsi egin da», adierazi du Moralesek. Urteetako «egoera nahasia» baretuta, «lasai-lasai» egin dira bozak, modu baketsuan. Sei milioi boliviar zeuden derrigortuta botoa ematera.\nJauzi ekonomikoari eustea\n2006. urtean presidentetzara eraman zuten ildoei eutsiko diela hitzeman du Moralesek: eraldaketa ekonomiko eta sozialei, batik bat. Alde batetik, lehengaien ekonomiatik aldendu eta industrializaziora jo asmo duela agindu du.\nMuturreko pobreziaren beheranzko joerarekin segitu nahi du —2006az geroztik hamar puntu jaitsi da—; baita ekonomiaren goranzkoarekin ere, %6,5eko hazkundea izan baitzuen iaz, gasaren salmentari esker, hein handi batean. Energia nuklearra garatzeari ekiteko plan bat ere iragarri du.\nGuztiak ez dira argiak, ordea, Boliviako lehenbiziko presidente indigenarentzat. Itzalik ere bada. Moralesek galtzak bete lan edukiko du adingabeen lanari buruzko gatazka eta sistema judizialari dagokiona konpondu ahal izateko, ustelkeria kasuak tarteko. Genero indarkeria da beste alde ilunetako bat: aurten 70 andre baino gehiago hil, baina dozena bat hiltzaile besterik ez dute zigortu.\nMoralesek, oro har, batasunerako deia egin du, eta eskua luzatu die oposizioko indar politikoei, «Boliviaren alde» lan egin dezaten. Konfrontazioak saihestera eta elkarlanean, indarrak batuta aritzera deitu du: «Oposizioak eskubide osoa du gure ideiekin ados ez egoteko, baina, finean, Bolivia dago edozeren gainetik. Oinarria da. Ez dezagun sekula ahantz».\n«Boterean ez betikotzeko»\n«Batasuna eraikitzen» jarraitzeko prest agertu da oposizioko lehen indarra, baina ohartarazi du «gertutik» aztertuko dutela Moralesen gobernua, boterean «betikotu» ez dadin. Doria: «Berriro ere hauta ez dezatela bermatuko dugu, legeak beteta. Gogor egingo dugu osasuna, hezkuntza, segurtasuna eta ekonomia egoki kudeatzeko». Enpresari kontserbadoreak hirugarrenez galdu ditu presidentetzarako hauteskundeak.\n2001. urtean Boliviako presidente izandako Jorge Quiroga eskuindarra izan da boto gehien eskuratu duen hirugarrena: %9. Sostengua apala bada ere parlamentuan oposizioa egingo duela ziurtatu du: «Bidegabekeria eta gehiegikeriei aurre egingo diegu Morales boteretik at lagatzeko».\nAtzo iluntzean oraindik argitaratu gabe zeuden emaitza ofizialak. Atzerapena arazo «logistikoei» leporatu zien Hauteskunde Batzordeak, hacker talde baten eraso informatikoa aipatuz.


Asier Elorza - Komunitatea - Goiena.eus\n2021 urr 08 Bergara\nAurrekuan, txakur kaken arazua konpontzeko irtenbidia azaldu neban, eta orainguan, lagun gehiago egiteko asmuakin, beste mokordo bati buruz idatziko dot.\n2021 mai 02 Bergara\nProbau dozue trenbidera igotzeko bidietan montau deben ginkana?\n2020 aza 08 Bergara\nCOVID-19ari buruzko beste zutabe bat? Ba, bai. Ezin ditut ulertu koronabirusari buruz entzuten diren kexak; aztertzen baduzue, onura pila bat ekarri dizkigu: hasteko, ez dago dutxatzeko beharrik, m...\nArranoa edo belea\n2020 uzt 12 Bergara\nZe animalia izan nahiko zenuke? Denetik entzun dut: "Nik lehoia, erregea delako; arranoa, hegan egiteko; lunbagoa duen limakoa, ezer ez egiteko…".\n2020 urt 24 Bergara\n2019 ira 22 Bergara\nNormalian nere idatzietan umore tokia emotia gustatzen jat, baina oraingo honetan serio jarri behar naiz, asuntua serixua da-eta: puntualitatea. Onartu biharra daukat ez naizela perfektua, defektu ...\n2019 ots 16 Bergara\nHitz kuriosoa benetan, Guardar del sol, euskaraz erabiltzen den gaztelerako hitzen batura, baina gazteleraz ez da erabiltzen.\n2018 aza 18 Bergara\nIkasle garaian, norbaitek esan bazidan GOIENA astekarian hau bezalako artikulu ridikulu eta barregarriak –zentzu txarrean– idatziko nituela, txorotzat joko nuen.\nZerbait gaizki egiten dutenean, nire alabei askotan esaten diet, broma giroan: "Pentsatzea nire espermatozoide azkarrenak izan zinetela, imajinatu besteak nolakoak izango ziren...".\n2017 abe 17 Debagoiena\nGabonak datozela eta, kontzertu bat jotzeko eskaintza berezia jaso dugu: Aita Menni ospitalean jotzeko eskaintza, hain zuzen. Badirudi kultura ekintza desberdinak egiten dituztela, talde aktibo bat...\n2017 ira 17 Debagoiena


Gorputz Heziketa. ORIXE BHI: GAIA: 1 BATXILERGOA / Elikadura, ariketa fisikoa eta osasuna\nGAIA: 1 BATXILERGOA / Elikadura, ariketa fisikoa eta osasuna\nELIKADURA ETA OSASUNA. ELIKADURA ETA ARIKETA FISIKOA\n1.- KONTZEPTUA ETA GARRANTZIA\nDefinizio oso zehatz eta landuetan sartu gabe, jakina da gizakiok bizi ahal izateko jan egin behar dugula. Beste hitzetan esanda, gure gorputzek beren eginkizunetan aritu ahal izateko, zenbait gai (proteina, ur, bitamina...) kanpotik irentsi behar izaten dute eta gai, elikagai horiek janariaren bitartez lortzen ditugu. Gertakizun honi elikadura deitzen diogu.\nJarduera fisikoa egiteko ere, gure gorputzak elikagai horietaz baliatu behar dira. Elikagai hauek gabe ezingo lukete mugimendurik, jarduera fisikorik burutu. Gure irakasgaia jarduera fisikoaz arduratzen denez, interesgarria izango zaigu elikadura eta jarduera fisikoaren arteko harremana nolakoa den ikastea. Baina ez gara horretara bakarrik mugatuko. Elikadurak osasunean oso eragin garrantzitsua dauka. Osasunean eragiten duen (onera ala txarrera) alderdi nagusiena dela esan daiteke (jarduera fisikoarekin batera garrantzitsuena). Horregatik esparru honetara ere zabalduko dugu gure ikasketa, osasuna ere gure irakasgaiaren edukietako bat baita.\nElikaduraren garrantziaz asko hitz egin da, baina, hala ere, ziur, merezi duena baino gutxiago. Azken urteetako medikuntzaren aurkikuntzen arabera gero eta argiagoa eta zuzenagoa da elikadura mota eta gaixotasun askoren harremana. Minbizi zenbait, gaixotasun kardiobaskular eta diabetesaren atzetik, esate baterako, askotan elikadura desorekatu eta desegokia aurkitzen da. Oker elikatzen direnak gutxiago eta bizitza-kalitate baxuagoaz bizitzen dira. Eta kontraesanezkoa badirudi ere, esan beharra dago gizakiaren historian inoiz elikatzeko izan den aukera onenean bizi arren, gaur egun askok eta askok beren gorputzak gaizki elikatzen dituztela, bai kantitatez bai kalitatez.\nHurrengo orrialdeetan guzti hau aztertzen saiatuko gara eta egoki elikatzeko aholkuak azalduko ditugu.\n2.- DIETETIKA OINARRIAK\nElikagaiak: Elikagaiak hazteko eta bizitzeko behar ditugun gaiak dira. Bizitza aurrera eramateko (jakina, jarduera fisikoa burutzeko ere bai) gure gorputzek behar dituzten eta janarietatik lortzen dituzten gaiak dira. Elikagaiak, beren funtzioak kontutan hartuz, sei talde hauetan bereizten dira: proteinak, karbohidratoak edo gluzidoak, koipeak edo lipidoak, gatz mineralak, bitaminak eta ura. Hauekin batera, nahiz eta gure gorputzarentzat erabilgarriak ez izan, aipatzekoak dira elikagaien digestioan (hau da, elikagaiak hesteetatik barrena mugitzen) oso lagungarriak diren elikadura zuntzak (zelulosa).\nSei elikagai mota hauek hiru funtzio nagusi betetzen dituzte eta horregatik honako hiru taldetan elkartzen dira:\n* Elikagai energetikoak: Koipeak eta karbohidratoak. (Proteinek, egoera berezietan, bete lezakete ere funtzio hau).\n* Elikagai eraikitzaileak: Proteinak, gatz mineralak eta ura. (Koipeak ere, neurri batetan).\n* Elikagai babesleak: bitaminak, gatz mineralak eta ura.\nElikagai energetikoak deritzanak gorputzaren oinarrizko funtzioak betetzeko eta edozein jarduera fisiko burutzeko beharrezkoa den energia iturria dira. Gorputzak energia hori karbohidrato eta koipeetatik lortzen du. Gluzidoak dira "erregairik" (energia iturririk) nagusienak, energia kantitate handiak eta osa azkar ematen dutelako. Beraien artean ere bereizketa egiten da: gluzido SOILAK edo AZUKREAK eta gluzido KONPOSATUAK edo ALMIDOIAK. Gorputzak koipeak eta almidoiak azukreetan bihurtzen ditu energia iturri bezala erabili nahi dituenean. Bestela koipe moduan gordetzen ditu erreserba gisa.\nElikagai eraikitzaileak, gorputzeko organo eta ehunak osatzeko, hazteko eta berritzeko izaten dira. Funtzio honetaz proteinak arduratzen dira batez ere, gatz mineralak hezurren eta hortzen osatze prozesuetan parte hartzen dutelarik.\nElikagai babesleek, hau da, bitaminek, gatz mineralek eta urak, gorputz barruko prozesu kimiko eta fisikoak ongi bete daitezen derrigorrezko parte hartzea dute. Gizakiak eta abere gehienek ezin dituzte bitamina mota gehienak sortu eta kanpotik, landareak janez lortu behar dituzte. Bitaminak eta gatz mineralak oso kantitate txikitan behar izaten ditugu nahiz eta derrigorrezkoak zaizkigun.\n3.- ELIKAGAIAK ETA JANARIAK\nJakin dezagun, orain, elikagai talde bakoitza zein janarietan aurki dezakegun. Terminologia argitzeko eta errazteko, aldez aurretik, janari talde nagusienak aipatuko ditugu.\nFRUTA AZIDOAK: limoia, laranja, tomatea, mandarina, arana, anana, mingrana, arakatza, gindak, sagarrak, pomeloa, masustak.\nFRUTA ERDI-AZIDOAK: udarea, sagarra, muxika, melokotoia, abrikota, marrubia, gerezia, arana...\nFRUTA GOZOAK: banana, mahats gozoa, datila, pikoa, kakia ...\nFRUTA NEUTROAK: meloia, sandia.\nFRUTA OLEAGINOSAK: almendra, intxaurra, urra, pinazia, kakahuetea, ahuakatea, olibak, kokoa...\nFRUTA LEHORRAK: Pasa, aran pasak, pikoak, datila...\nLABOREAK: arroza, artoa, garia, oloa, garagarra, zekalea, artatxikia.\nLABORE- ERATORRIAK: ogia, pastak, gailetak.\nSUSTRAIAK: azenario, erremolatxa, arbia.\nLEKADUNAK: babarruna, garbantzua, baba, dilista, soja, ilarrak.\nKOIPEAK: gurina, oliba, olioak.\nBARAZKIAK: aza, azalorea, pepinoa, porrua, tipula, letxuga, alkatxofa, perrexila, baratxuria, zainzuria, piperra, leka, espinaka, zerba, apioa, kalabaza, txikoria, borraja, berenjena, endibia eta abar.\nElikagaiak eta janariak\nOrain bai, elikagai talde bakoitza, nagusiki, zein janarietan aurkitzen den azalduko dugu.\nPROTEINAK: Esnea eta esnekiak (jogurta, gaztanbera, gazta, mamia), arrautzak, fruta oleaginosak, perretxikoak, lekadunak, haragiak, arrainak.\nGLUZIDOAK: Bi mota daude: AZUKREAK (banana, eztia, txokolatea, marmelada, fruta freskoa gozoa, fruta lehorrak) eta ALMIDOIAK (lekadunak, laboreak eta eratorriak, patata, sustraiak, gaztainak).\nLIPIDOAK: Haragiak, olibak, gurina, margarina, esne-gaina, olioak, fruta oleaginosak, urdaitegi gaiak.\nBITAMINAK, GATZ MINERALAK, URA ETA ZELULOSA: Fruta fresko eta barazki gordinetan, batez ere. Zelulosa labore integraletan ere aurki daiteke.\nJanariak eta elikagaiak\nOraingo honetan, berriz, alderantziz egingo dugu. Janariek, nagusiki, zein elikagai mota dauzkaten aipatuko dugu.\nFruta azido eta erdi-azidoak: bitaminak eta ura.\nFruta gozoak, lehorrak eta eztia: bitaminak, ura eta azukreak.\nFruta oleaginosak: koipe eta proteina asko, bitaminak eta mineralak ere.\nBarazkiak: bitaminak, ura, gatz mineralak eta zelulosa.\nSustraiak: gatz mineralak, bitaminak eta almidoiak.\nPatata, gaztaina: almidoiak.\nLaboreak eta eratorriak: gluzidoak, batez ere, baina beste elikagai taldeak ere.\nLekadunak: proteinak, gluzidoak eta koipeak.\nEsnea eta esnekiak: proteina mota guztiak eta elikagai mota guztiak dauzkate.\nArrautzak, haragia eta arraina: proteina eta abere koipe asko.\nOlioak eta koipeak: lipidoak.\n4.- ELIKADURA HOBETZEKO AHOLKUAK\nIzugarri idatzi da eta jarraituko da idazten dieta edo elikadura egokiak bete behar dituen ezaugarriez. Nahiz eta ikuspuntu desberdinak egon, badirudi aditu gehienak, bat datozela elikadura egoki eta orekatu batentzako jan-neurri eta aholku zenbaitzuetan. Besteak beste, garrantzitsuenak hauek izan daitezke.\n1) Elikadura janari motekiko anitza izan behar du. Mota askotako janariak jan behar dira elikagai mota guztien (beharrezkoak zaizkigun aminoazido, bitamina, mineralak...) hornikuntza ziurtatzearren.\n2) Jan, goseak eskatu adina egin behar da baina aurrerago aipatuko ditugun (gluzido, lipido, proteina, barazki eta fruta) portzentajeak errespetatuz. Hala ere, ez da gehiegikeriatan erori behar. Kontua da jaten den guztia ez dela aprobetxagarria. Gorputzak behar ez duena berriz kanpora bidaliko du edo loditzeko gordeko du, horretarako alferrikako energia gastatuko duelarik. Pertsona heldu batek eguneko nahikoak ditu hiru otordu.\n3) Ez da goserik gabe jan behar.\n4) Otorduetatik kanpo ez da jan behar digestioa zailtzen da-eta.\n5) Poliki, presarik gabe jan behar da, oso ongi murtxikatuz eta listuz ongi bustiz. Ahoan janaria sartzen dugun aldi bakoitzeko, gutxi gorabehera, 25 aldiz murtxikatu beharko litzateke baina ez dugu egiten. Gainera teknika honek gutxiago jaten laguntzen du lehenago asetzen gara-eta.\n6) Otorduan zehar ahalik eta gutxien edan behar da. Hobe jaten hasi baino 10-en bat minutu lehenago edaten bada.\n7) Otordu bakoitzean lehenengo platera janari gordinez (entsalada, fruta) osatutakoa izan dadila.\n8) Janariak ahalik eta naturalenak izan daitezela. Prozesu industrial sakonak izan dituzten janariak ez dira hain osasungarriak. Kontutan hartu janari industrialekin batera gehigarri kimikoak (koloranteak, kontserbanteak, azidulanteak, antioxidanteak, edulkoranteak, aromatizanteak eta abar luzea) barra-barra barneratzen ditugula eta ez direla osasunerako mesedegarriak. Hortaz, pastelak, kakaoa, alkohola, gatza, azukrea, ozpina, ahalik eta gutxien jar behar da. Azukrea nahiko eztiaz ordezka daiteke.\n9) Abere-koipeak baino landare-koipeak askoz osasungarriagoak dira lehenek kolesterol "txarraren" portzentajea igotzen baitute. Horregatik, urdaitegia, txerriarena batez ere (iberikoa izan ezik,) ez da batere osasungarria. Gutxi jatea komeni da.\n10) Haragia, arraina eta arrautzak hobe egosiak edo erreta jaten badira frijituak baino.\n11) Elikagai taldeek gure otorduetan eduki behar duten portzentajeaz adituak ez datoz erabat bat, baina azken urteetako dietetika ikerketen ondorioz jarrera hauek gomendatzen dira, nahiko argi daudelakoan: Oro har, proteina, gluzido eta lipido gehiegi jaten ditugu eta fruta eta barazki gutxiegi. Laboreak eta lekadunak, berriz, egungo elikaduran baztertzeko joera jasaten ari dira, zoritxarrez. Eta alderantziz behar luke. Otorduen oinarria barazki, fruta eta laboreek osatu behar lukete. Egunero hirutatik jan behar da. Lekadunak ere maiz samar, astean bizpahiru aldiz jan daitezke. Proteinen artean, berriz, arraina astean behin, haragia behin eta arraultzak beste behin jatearekin nahikoa litzaiguke. Esnekiak bi egunetatik behin ongi leudeke.\nZenbakiak aipatzerakoan hauek eman ditzakegu. Eguneroko elikaduratik, egunean jan beharreko janarietatik, %50 barazkiak eta fruta izan behar dute, %25 ogia, sustraiak, laboreak eta eratorriak, %15 esnekiak eta azken %10 haragiak, arrainak, arraultzak eta lekadunak.\n12) Noizbehinka, hilabetean bi egun esate baterako, garbiketarako erabil daitezke barau eginez edo fruta bakarrik janez.\n13) Dieta mota aldaketa bortitzak ez dira komenigarriak. Adibidez, aste bete barazki-jale, hurrengo astean barau, hirugarrenean orojale eta laugarrenean parrandero amorratua ez dira gorputzarentzat onak. Dieta aldaketak oso pixkanaka egin behar dira.\n14) Elikagaien jan ordena. Jende gehienak ez jakin arren, otordu berean janari edo elikagai mota desberdinak jaterakoan, irensterakoan, alegia, ordena bat errespetatzea komeni da. Ez dira janariak edozein ordenetan jan behar. Bestela digestioa dezente moteltzen da eta, agian, sabelaldeko nahigabea sortu (haizeak, digestio pisutsua, oinazeak...).\nFisiologikoki, elikagai desberdinen digestioa honela ematen da. Azukreak, nagusiki, ahoan digeritzen dira. Almidoiak, berriz, ahoan eta urdailean deskonposatzen jarraitzen dute (zuku gastriko ia neutralean). Proteinek urdailean egiten dute digestioa (zuku azidoan) eta denbora dezente behar izaten dute. Frutek eta barazkiek, berriz, erraz igarotzen dute digestio sistema hestetaraino eta hauetan deskonposatzen dira. Beraz, otorduren batean mota guztietako janariak janez gero lehenengo fruta edo entsalada jan beharko lirateke, bigarren azukreak, hirugarren almidoiak eta azkenik, proteinak. Horrela elikagai bakoitzaren digestioan denbora gutxiago erabiliko du gorputzak. Okerreko ordenan janez gero, elikagai baten digestioak besteren batena oztopa dezake. Adibidez, haragiaren (proteina) atzetik txokolatea (azukrea) eta ondoren fruta janez gero, frutak eta txokolateak urdailean zain egon beharko dute haragiaren digestioa bukatu arte, bitarte horretan usteltzeko arriskua pairatzen dutelarik.\nArau garrantzitsu hau, aldiz, jende askok ez daki. Fruta ez litzateke otordu amaieran jan behar, esate baterako.\n15) Eta azkenik garrantzitsua den janari konbinazioari buruz bi hitz esango ditugu. Otorduetan ez dago janariak elkarren artean edozein moduz nahasterik. Arrazoi fisiologikoak (digestio arrazoiak) direla medio ez da komeni edozein janari beste edozein batekin otordu berean nahastea. Konbinazio egokiak eta desegokiak zeintzuk diren jakiteko ondorengo taula erabiliko dugu.\nO: konbinazio ONA\nE: konbinazio ERDIPAREKOA\nT: konbinazio TXARRA. Ez nahastu otordu berean.\n(1) frut azidoak\ngozoak, fruta lehorrak, eztia\nOHARRA: Zenbaki berak janari talde bera adierazten du.\n- Ez nahastu, otordu berean, janari azidoak eta gozoak elkarrekin.\n- Ez nahastu, otordu berean, proteinadun janari desberdinak elkarrekin. Adibidez, haragia eta garbantzuak.\n- Ez nahastu proteinadun janariak eta almidoiak elkarrekin.\n- Ez nahastu koipeak eta proteinadun janariak elkarrekin edo bestela barazki, fruta gordin askoz lagundurik egin.\n- Azukreak eta proteinak ez dira nahastu behar, ezta meloiak eta sandiak proteinekin.\n- Sagarra, gazta, gurina eta arrautzak erdi neutrotzat jo ditzakegu eta edozeinekin nahas daitezke.\n- Laboreak, sustraiak eta lekadunak, otordu berean elkarren artean nahastuz gero ez dira ongiegi konpontzen.\nAurreko orrialdeetan emandako aholku eta arauak ikusi ondoren, baten batek pentsa lezake ongi elikatzea nahiko korapilatsua bihurtzen dela. Azaldutako aholku eta arau guztiak beteko dituzten otordu-menuak burutzea oso zaila suertatzen dela pentsatzera iris liteke. Baina ez da horrela. Eta hori frogatzeko, ondoren eta adibide gisa, elikadura egokiaren aholku eta arau guztiak betetzen dituzten otordu posible zenbait azaltzen ditugu.\nA) Proteinazko gosariak\n- frutak (gozoak izan ezik) + jogurtak\n- frutak (gozoak izan ezik) + gaztanbera\n- frutak (gozoak izan ezik) + mamia\n- fruta azidoak + gazta freskoa\n- fruta azidoak + fruta oleaginosak\nB) Gluzidozko gosariak\n- fruta gozoak (platanoa izan ezik) + fruta lehorrak\n- fruta gozoak (platanoa izan ezik) + ogi txigortuak eztiarekin edo gurinarekin edo margarinarekin edo gailetak\nC) Frutazko gosariak\n- Fruta ale batzuk (platanoa izan ezik. Talde berekoak; edo azidoak edo erdiazidoak edo gozoak. Ez nahastu talde desberdinetakoak).\nKomeni da frutazko, proteinazko eta gluzidozko gosariak txandatzea, egun batean bat eta hurrengoan beste mota batetakoa hartuz.\nBARAZKIAK (1. platera) + GLUZIDOA (2. platera) + (PROTEINA) (3. platera). Lehenengo bi platerak jan ondoren gosez geldituz gero hirugarrena erantsi liteke.\n1. platerak: - Entsalada ala berdura egosita.\n2. platerak: - patata egosiak\n- makarroiak (noizbehinka)\n3. platerak: - fruta oleaginosak\n- tortillak (patatazkoa, baratxurizkoa, tipulazkoa, angulazkoa...)\n- postreak (arroz-esnea)\n- arrautza egosiak\n- lekadunak (arroza eta makarroien ondoren ez)\nBARAZKIAK ala FRUTAK (1. platera) + GLUZIDOA ala PROTEINA (2. platera)\nBi plater, hortaz.\n- entsalada + fruta oleaginosak\n- entsalada + gazta\n- entsalada + esnekiak\n- entsalada + arrautzak, tortillak\n- entsalada + haragia edo arraina\n- entsalada + arroza\nOHARRA: Komenigarria litzateke gosaria proteinazkoa izan bada afaria gluzidozkoa izatea eta alderantziz.\n6.- BESTE ELIKADURA MOTAK\nAurreko orrialdeetan elikaduraren oinarri zientifikoak eta egokia izateko bete behar dituen ezaugarriak ikasi ditugu. Hala ere, munduan zehar, elikadura edo dieta mota asko dago, gertakizun kulturala baita eta herriz-herri ezaugarri desberdinak hartzen ditu. Ondorengo orrialdeetan gure herrian zabalduenak leudekeenak aipatuko ditugu. Bukatzeko, jarduera fisiko serioan jarduten dutenek eta argaltzeko dieta egiten edo egin nahi dutenek bete beharrezkoez hitz egingo dugu.\nAzken urteetako ikerketek erakutsi dute elikadura mediterraniarra deiturikoa (Mediterraneo itsasoaren inguruko herrietan, desberdintasunak salbu, garatu dena) egokia eta osasungarria dela, batez ere, beste zenbait lekutakoekin alderatzen badugu.\nElikadura mota honen oinarrizko janariak hauek dira: frutak, barazki gordinak, arraina, lekadunak, landare olioak (oliba olioa, batik bat), laboreak, haragia, esnea eta esnekiak. Elikadura honen ezaugarrietako bat jaten den fruta, barazki eta lekadun kantitate sendoa da eta bestea oliba olioaren erabilpen zabala. Oliba koipeak abere jatorrizko koipeak baino osasungarriagoak dira. Elikadura mediterraniarra elikagai aldetik orekatua eta anitza da.\nZer esanik ez gure elikadura, euskaldunona, mota honen barruan koka dezakegula.\n6.2 "ZABOR JANARIA", "JANARI AZKARRA"\n"ZABOR JANARIA" edo "JANARI AZKARRA" deiturikoa ingelesez "fast food" deitzen zaio eta herrialde anglo-saxoietan nahiko zabalduta dago. Oso azkar prestatu eta jan daiteken janaria da, nahiko artifiziala. Janariak bere egoera naturalean baino prozesu industrial ugari jasotakoak dira. Elikagaien aldetik aztertuta proteina kantitate handiak erabiltzen dute nahiz kalitate eskasekoak izan (hanburgesak, adibidez). Karbohidratoak, berriz gutxi hartzen dute, abere-koipeak gehiegi eta barazki-frutarik ia ezer.\nElikadura mota hau EEBBetatik mundu osora zabaltzen ari da (baita Euskal Herrira) baina ez da batere osasungarria.\nBarazki-jaleen elikadura (guztia ez bada, zatirik garrantzitsuena bai) barazkiek, frutek, laboreek eta lekadunek osatzen dute, landareen erreinuko elikagaiak, beraz. Barazki-jaleek abere jatorria duen elikagaiei uko egiten diete. Ez dute, hortaz, ez haragi eta ez arrainik jaten. Hau da beraien ezaugarririk nagusiena. Hala ere mota edo maila desberdinetako barazki-jaleak aurki ditzakegu. Batzuk landare hutsez elikatzen diren bitartean beste zenbaitzuk abere jatorria duten esnekiak edo/eta arrautzak onartzen dituzte. Azken hauek ez dira barazki-jale "hutsak" baina horien barruan kokatzen zaie.\nBarazki-jaleek arrazoi desberdinak aipatzen dituzte beren elikadura jarrera defendatzerakoan. Izugarrizko eztabaida eman izan da, ematen da eta jarraituko du ematen jarrera honen aldekoen eta aurkakoen artean. Barazki-jaleek aipatzen dituzten arrazoien artean, labur-labur lau garrantzitsuenak komentatuko ditugu.\nBatetik, zenbait barazki-jaleek (guztiek ez) arrazoi etikoengatik egiten dutela adierazten dute. Beste janariak dauden bitartean, abereak gaur egun, landetxeetan eta hiltegietan nola hazten eta hiltzen dituzten bortxakeriatzat eta basakeriatzat jotzen dute. Zer esanik ez ikuspuntu honek makina bat kritika jaso dezakeela. (Lehoiek ere barazki-jale izan behar ote?).\nBigarren, barazki-jale izatea elikadurarik naturalena, berezkoa, gizakiari bere gorputzaren anatomia kontutan hartuta ongien legokeena dela esan izan da. Gizakiaren digestio aparatua nolakoa den aztertuta abere guztietatik hurbilen belarjaleengandik egongo omen ginateke. Baina, berriz ere, eztabaidak amaigabeak dira. Eta dirudienez, gizakiaren gorputza ez dago ez belarjaleenarekin, ez haragijaleenarekin ezta orojaleenarekin berdintzerik. Berezia da, desberdina, elikadura mota guztietara molda daitekeena.\nHirugarren, gizakiaren historiaren hastapenetan barazki-jaleak izan omen ginela dioen iritzia dago, orojaleak gerora bihurtuz. Baina ez dirudi honelako baieztapenik argi eta garbi egin daitekeenik. Bestelakorik dioten adituak ere badira. Hori bai, badirudi aitzinean gizakiaren elikaduran barazki eta frutek, gaur egun gurean daukaten baina garrantzi handiagoa izan zutela.\nAzkenik, badira osasun arrazoiak azaltzen dituzten barazki-jaleak. Hauen esanetan haragiak (arrainak barne) ez dira hain elikagai osasungarriak. Haragiak kolesterola, koipeak, toxinak (gorputzak behar ez dituen hondakin eta pozoiak), gai kimiko ugari (hazkuntzarako hormonak, dioxinak, antibiotikoak...) eta beste makina bat gai ez-osasungarri izango lituzke osasunean eragin kaltegarria eginez. Ondorioz, haragijaleek barazki-jaleek baino osasun eskasagoa izateko probabilitate handiago izango lukete. Dietetika zientziatik, berriz, zera esan daiteke. Haragi gehiegi jatea ez dela onuragarria osasunerako frogatu da eta duela urte batzuk arte uste izan den baina proteina gutxiago behar direla bizitzeko. Are gehiago, osasunetik ikusita elikaduraren zati garrantzitsuena landareek (barazki, fruta, labore eta lekadunek) osatu behar lukete eta ez haragi, koipe eta karbohidratoek, gaur egun jende askok egiten duen gisa. Baina, bestetik, barazki-jaleek, zorrotzen batik bat, arrisku handia dute proteina eta zenbait bitamina eta mineral hornikuntzan. Teorikoki litekeena da proteina (halabeharrezko aminoazido) mota guztiak landareetatik hartzea baina praktikan oso zaila eta arriskutsua bihurtzen da. Eta zenbait bitamina (B12, adibidez) eta mineral (kaltzioa) lortzea, neurri egokian, ia ezinezkoa da. Beraz, nahiz elikadura osasungarriak oinarrian barazki-jale izan behar duen, komeniko litzateke, bada ez bada ere, noizbehinka haragi, esneki eta arrautzez osatzea beharrezko elikagairik falta ez dakiguken.\nEkialde urruneko (Japoniako) pentsamendu-filosofian oinarritzen dira osasunean baino. Kritika zorrotzak jaso dituzte dietetikan adituak direnen aldetik, beren elikatzeko sistema desorekatua eta desegokia dela adieraziz eta luzaroan, oker elikatu izanak, anemiak eta eskorbutoak jota heriotzara kondenatuta daudela esanez.\n6.5 KIROLARIAREN DIETA\nLehiaketa seriotik kanpo ariketa fisikoa egiten duten kirolari eta kirolzaleek ez dute beren elikadura halako begirunez zaindu beharrik. Elikadura osasuntsuak bete behar dituen printzipioak (orain artean komentatutakoak) eta beste bizpahiru arau betetzearekin nahikoa zaie. Goi eta erdi mailako lehiaketetan diharduten kirolariek, ordea, beren elikadura izugarri zaindu eta neurtu behar dute.\nBatetik, kirolariaren dietak edozein gizakiarenak bezala, orekatua eta janari aldetik ugaria eta anitza izan beharko du. Eta bestetik, bere jarduera fisikoak egingo dizkion elikagai eskakizun zehatzei erantzun beharko die. Behar hauen artean energiarena (kaloriena) da gehien azpimarratzen den horietakoa.\nBehin zein jarduera fisiko maila egingo dugun erabaki ondoren nolako kaloria beharrak izango ditugun neurtuko ditugu eta behar diren janari (karbohidrato) eta otorduen bitartez hornituko (batez ere, lan fisikoa egin aurretiko otorduan). Gainera, kirolariaren gorputzak gizaki sedentarioak daukan baina behar plastiko (ehun gastatu eta kaltetuak konpondu eta berreraikitzeko beharra) handiagoa izango du. Jarduera fisikoak energia behar izateaz gain, zelulak gastatu, higatu eta hiltzen ditu eta hauek konpondu eta ordezkatu beharko dira horretarako behar adina proteina, mineral, ur eta bitaminak irentsiko direlarik.\nOtordu antolakuntzan, berriz, denok dakizkigun arauak errespetatuko ditu. Jarduera fisikoa burutzeko azken otordu seriotik gutxienez hiru ordu igaroak izango dira eta digestioa errazeko otordua izatea komeni da. Lan fisikoa amaitu eta ordu erdi-ordu bete aldera jan beharko du, "erretakoa" berreskuratzeko. Lan fisiko luzetan edo bero egiten duenean, tarteka, ura edo zukuak hartuko ditu. Eta oso iraupen luzetako probetan, (orduan bakarrik), bai aurretik bai ariketan zehar, janari apur bat eta digeritzeko erraza dena jan beharrean aurkituko da.\nKorrika transpiragaitza den arroparen batekin izerdiz blai egitera joaten diren horiek, astakeria galanta egiten dute. Bide horretatik ura galtzen da, ez (loditzen gaituzten) koipe ehunak eta ura irentsi ondoren galdutako kiloak berreskuratzeaz gain deshidratazio taktika hauek osasunerako oso arriskutsuak gerta daitezke.\n6.6 ARGALTZEKO DIETAK\nMaiz errepikatu bezala, bi dira argaltzeko tresnak: ariketa fisikoa eta elikadura egokia.\nBadakizue, modu egokiz egindako ariketa fisikoak onurak besterik ez dituela sortzen. Itxura aldetik, esate baterako, gizaki lodiei soberan izaten dituzten koipe kiloak “erretzen”, galtzen laguntzen die. Beraz argaltzeko oso bide egokia da. Bestetik, eta beren gorputzak argalegi ikusten dituztenek jakin behar dute ariketa fisikoak giharrak handitzen dituela, kiloak irabaziz horrela. Itxura eta kalitate oneko kiloak, gainera!\nBigarren bidea elikadurarena da. Elikadura egokiak ez du gizentzen inola ere. Nahi adina jan behar da. Osasuntsu eta sasoitsu izateko gorputzak, goseak eskatzen duen guztia jan behar da eta elikatzen duten mota guztietako janariak jan behar dira. Elikatzen dutenak diogu eta ez tripa betetzen dutenak. Litxarreria asko jaten da elikatu batere ez eta gizendu pilo bat egiten duena. Ongi elikatuz gain kilo batzuk galdu nahi badira, denetik jan behar da eta gorputzak eskatzen duen adina baina lipidoak eta gluzidoak (koipea eta azukrea duten janariak, gizentzen dutenak, alegia) gutxiago. Beraz argaltzeko denetik eta nahiko jan behar da, gizentzen dutenak salbu eta ariketa fisikoa egin. Badira ere gaizki elikatzeagatik mehe daudenak. Beren elikadura hobetuko balute segur aski kilo "osasuntsu" batzuk irabaziko lituzkete.\nJende arruntaren ustearen aurka, argitu behar da, bat-batean jateari uzteak ez duela balio mehetzeko. Mehetze erregimen hauek, batetik, astakeriak dira anemiak eta osasun arriskuak dakartzatelako eta, bestetik, ez dutelako funtzionatzen.\nGorputzak, janari falta antzeman orduko erreserbak (koipe ehunak) handitzen hasten da eta, era berean, metabolismo basala (jarduera maila, gutxi gora behera) gutxitzen du, erreserba gutxiago gastatzearren. Beraz, jan gabe egunak igaro ondoren nahiz eta kiloak jaitsi koipe ehuneko handiagoa da erregimena hasi aurretik zegoena baino. Eta jatera itzultzerakoan berriz, egunetako goseak sortu duen jateko gogo-bizia aurreko egunetan galdutako kiloak eta gehiago berreskuratzera bultzatzen du. Bat-bateko “gose greba” hauek ez dute balio izaten mehetzeko.\nKoipezko erreserbak erretzeko egin behar dena zera da: metabolismoa igo (hori ariketa fisikoaren bitartez egiten da) eta, era berean, koipezko janari gutxi jatea gorputzak behar duena erreserbetatik har dezan. Ez dago beste bide mirarizkorik. Farmazietan saltzen dituzten pilula mirarizko horiek gezur hutsa dira eta askotan ondorio larriak ekartzen dituzte osasunerako.\nGAIA: ELIKADURA ETA OSASUNA. ELIKADURA ETA ARIKETA FISIKOA\nLan hau norberaren elikaduraz gogoeta egiteko, okerrak zuzentzeko eta kalitateaz eta kantitateaz hobetzeko asmoarekin pentsatuta dago. Ildo horretatik, bi aste osotarako eguneroko menuak (gosaria, bazkaria eta afaria) erabakiko dituzu. Gosarian, janari bakarra edo bi ipin ditzakegu. Bazkarirako hiru plater "prestatu" beharko dituzu eta, azkenik, afarirako bi plater. Hori 14 egunetan zehar.\nBaina hori bai, ezin dituzu edozein menuaz osatu. Menuek apunteetan ikasitako arau, erregela eta aholku guztiak bete beharko dituzte; konbinazio egokiak (azidoak eta gozoak bananduz), elikagai proportzioak (barazkiak eta frutak %50, proteinak %...), jateko ordena, aniztasuna eta abar. Menu bakoitza ezingo da bi egunetan baina gehiagotan errepikatu. Adibidez, bi aste horietan zehar ezingo da patata tortilla bi egunetan baino gehiagotan jan.\nMenuak ahalik eta gehien zehaztu beharko dituzu, janari taldeak baino ohikoak zaizkigun plater zehatzak ipiniz; zetazko zopa, zein janarik osatzen duten entsalada, zetazko tortilla, arroza zerrekin eta abar. Ez ipini "frutak", 3 laranja edo eta 2 sagar eta 2 udare, baizik.\nAzkenik, kontutan har ezazu zure gustuko platerak izatea, oso garrantzitsua baita jateaz ere disfrutatzea.\nGOSARIA: 3 laranja + 1 jogurt.\nBAZKARIA: entsalada (letxuga, tipulina, piperra, olibak, erremolatxa eta oliba olioa) + arroza alkatxofaduna + arroz-esnea.\nAFARIA: Tomate, letxuga eta piperra entsalada + oilaskoa.\nPublicado por Joseba Koldo en 9:17\nAnónimo 5 de diciembre de 2010, 4:47\nNire iritziz pasiloetako litxakeriak onargarriak dira zenbait kasutan. Egia da litxarkeriak direla eta ez direla oso osasungarriak gure gorputzerako. Baina, astean behin jaten baditugu eta astean zehar kirola egiten badugu oreka mantenduko dugu. Nire iritziz ez dira egunero jan behar batzuek egiten duten bezala. Beraz, bakoitzak nahi duena egiten duenez ez dago zertan baldintzarik hartu behar. Bakoitzak erabaki beharko du jan edo ez jan.\nAnónimo 14 de diciembre de 2014, 12:08\n1) Nire ustez, nahiz eta osasungarriak ez izan onartu behar dira. Nahi duenak bakarrik erosten ditu eta bakoitzak badaki zer erosten duen eta zer ez. Makinak dauden lekutik pasatzean ez da derrigorrezkoa hauek erostea. Esan nahi dut, batzuentzat seguruenik nahiz eta makinak hor egon, egongo ez balira bezela dela, ez baitute ezer erosten. Hauek debekatzea zertxobait pasatzea iruditzen zait. Beste gauza batzuk, tabakoa adibidez, kaltegarria da eta hala ere ez dago debekaturik. Baldintzak bakoitzak bere buruari jarri beharko lizkiokela pentsatzen dut.\n1) PASILOETAKO LITXARKERIAK:\nNire iritziz, ez dut uste ikastetxetako pasiloetako makinak debekatu beharra dagoenik osasungarriak ez litxarkeri eta edariak saltzen direlako bertan. Izan ere, osasugarriak ez diren gauza guztiak (tabakoa, alkohola, wifiaren winak...) debekatu beharko bagenitu, ia ezer gabe geratuko ginatekela uste dut. Makinak hor egoteak ez du esan nahi guztiok litxarkeriak erosiko ditugunik, ez dago inor behartua bertan dirua gastatzera, beraz, argi dago nahi duenak bakarrik erosten dituela. Norberak badaki zer komeni zaion bere gorputzari eta zer ez, horregatik, bakoitzak jarriko dizkio baldintzak bere buruari.


Bruselara goaz, EHko eragile sozial-sindikalekin batera TTIPi buruzko jardunaldietan parte hartzeko | Euskal Herriak kapitalari planto!\nEHBildu, Euskal Herriko bestelako sindikatu eta eragile sozialekin batera, TTIP akordioaren inguruan Europako legebiltzarrean GUE/NGL taldeak antolatutako jardunaldietan izango da. Ezkerreko taldeak sustatuta, kontinente osoko alderdi, sindikatu eta gizarte mugimenduak elkartuko dira, TTIP eta antzeko beste itunen aurka, eta hiritarren mesederako merkataritza agenda bat eskatzeko.\nOskar Matuteren hitzetan, “Akordio hau eraso bortitza da, pertsonen zein herrien kontrakoa, eta merkatuen neurrira egindakoa, izan ere, beren interesak legeen gainetik jartzen ditu. Eta EHBildutik uste dugu erantzun irmoa eman behar diogula. Erantzun bateratua, pertsonen eskubide guztiak eta burujabetza babesteko”.\n“Europako gainerako herriekin batera aurre egin behar diogu TTIP itunari, eta horretara doa gure bidaia: Erresistentzia koordinatzea, proposamenak adostea, askatasuna eta justizia nahi duten pertsona guztientzat”.


Josu Bergararen "Asunak" diskoaren aurkezpen kontzertua\nJosu Bergara eta Akorde Txikiak bandak eskainitako kontzertuaren kronika. Ekainainaren 21ean, Bilboko Kafe Antzokian.\nArgazkia: Gaizka Peñafiel.\nEguneroko bizipen txikietan arreta jartzearen alde egin zuen Josu Bergarak Kanta txikien indarra izeneko diskoan, eta plazaratu berri duen Asunak lan berrian apustu horri eutsi dio. Txikitasuna eta apaltasuna abiapuntu, ordea, gauza handietara heldu daiteke, Bilbon emandako kontzertuan erakutsi zuenez.\nKantautore izaerari uko egin ez arren, Josu Bergarak gero eta talde zabalagoa du inguruan. Diskoan bezala, Kafe Antzokiko emanaldian Akorde Txikiak banda osoa izan zuen ondoan, zazpi lagun oholtzan. Pianoa, biolina, kontrabaxua, bateria eta abar melodien eta soinuen aberasgarri izan ziren. Kantautorearen ahots bakartiak Irati Bilbaoren eta Nerea Alberdiren bigarren ahotsak izan zituen lagun. Alberdi da, hain zuzen, Bergararen aliaturik handiena, abestien konposizioak egiten baitizkio eta biolina ere jotzen du diskoetan zein kontzertuetan.\nTxikitasunetik jaiotako kontzertua handi egiten lagundu zuten, gainera, proiektuko kolaboratzaileek: Rayco Sanchez rap abeslariak kanta batean parte hartu zuen eta Gaizka Peñafiel trikitilariak beste bi pieza alaitu zituen. Eako pintxo-poteko kideak ahaztu gabe.\nOsteguna zenez gero, ezin esan Kafe Antzokia lepo bete zenik, baina publiko dezente bazegoen eta Josu Bergara hasieratik saiatu zen entzuleokin konektatzen. Sakelako telefonoen argia pizteko eskatu zigun Udaberriko haikua abestiari laguntzeko; geroago, gitarra txikitxoa eskuan, jende artera jaitsi eta Amets, amets abesti herrikoia kantatu zuen mikrofonorik gabe. Beharbada, kontzertuak hor jo zuen goia.\nDisko berriko abestiak eta bere errepertorioan lekua egina duten beste batzuk tartekatuz, Josu Bergarak ibilbide intimoa egin zuen kantaz kanta, gaztetako maitasun kontuak zein alaba txikiaren pasadizoak aipatuta. Txikitasunean bilatzen du munduaren bidegabekeriei aurre egiteko indarra eta Kafe Antzokiko oholtzatik babesa bidali zien Valtonyc abeslariari, @erreharria txiolariari eta La Manadaren biktimari. “Isilik nahi gaituzte, baina kantatuko diegu, libre izan arte”, aldarrikatu zuen.\nKontzertu laburra agindu zuen Josu Bergarak eta hala izan zen, ziztu bizian pasa zitzaigun eta gehiagorako gogoz geratu ginen. Txikitik abiatzea apustu handiak irabazteko bidea dela erakutsi zuen beste behin, eta horretarako konplize egokiak aurkitu ditu, Akorde Txikiak bandakoen ekarpenari esker.\nKanal hauetan artxibatua: Kontzertuak | Bilbo


Uberan - Euskal Idazleen Elkartea - Miren Agur Meaberi elkarrizketa\nMiren Agur Meaberi elkarrizketa\nSelf-imitation estiloan idatzi du Kristalezko begi bat (Susa, 2013) nobelaOstirala, 2013-04-26\n“Niretzat, idaztea eta bizitzea gauza bera da: ezin dut itxi idazlearen begia bizitzako ezein egoeratan”, hala aitortu digu Miren Agur Meabek. Helduentzako lehen nobela du Kristalezko begi bat (Susa, 2013) eta ez dio arriskuari muzin egin. Self-imitation delako estiloari heldu dio, eta une oro zalantza sortuko zaio irakurleari. Non da idazlearen eta pertsonaiaren arteko muga? Nor da haustura bati aurre egiten ari dena? Pertsonaia ala idazlea? Ala biak bat al dira? Zalantzak zalantza, biak onik aterako dira behintzat, ataka horretatik.\nBerrogeita zortzi urte ditut, eta jendemodu gehienak bezala, hainbat galerari egin behar izan diot aurre. Horregatik ekin diot testu hau idazteari. Antonio Machadok zioen bezala, “Se canta lo que se pierde”.\nZerbait galtzen dugunean, hutsune hori bete, ordezkatu, gainditu edo ahaztea dagokigu. Batzuetan, denborak ematen dizkigu erantzunak, baina bitartean, galera horiei buruz idazteak haiek jasaten laguntzen digu. Hala ere, uste dut marka uzten diguten gertaera guztiek bultzatzen gaituztela sortzera: maitasunaren euforia bera ere izaten da idazteko pizgarria, adibidez.\nHasierako orrian galera transzendenteak aipatzen dira, baina baita garrantzi gabekoak ere, zerrendari umore-puntua mingotsa ematearren. Horrela, hasierako kutsu tragikoa gutxituz joango da liburuan aurrera egin ahala, bukaerako balantzea bat egin arte. Azken batean, gauza batzuk nahita galtzen ditugu, aldizka hau edo beste hautatu behar izaten baitugu gure nahien edo idealen arabera bizitzeko. Horregatik, atal batean, ematen dira “galdu” hitzaren adierak, apropos, kontzeptu hori zentzu zabalean ulertu ahal izateko.\nHaatik, oraingoan ere paperek aterako naute gaitzetik. Maitasun galeraren ingurukoak eta begi galduaren gaineko aipuak harilkatzen dira zure kontakizunean. Elkar elikatuz, elkar proiektatuz. Akaso hori izango zen zailena, biak harilkatzea eta uztartzea, eta azken emaitza izan den magma moduko horrekin asmatzea?\nZailena, batetik, gogoetak zehaztasunez adieraztea izan da, adarkatu egiten korapilatu egiten direlako, eta hainbat ñabardura dituztelako. Eta bestetik, egitura asmatzea, hau da, nola txertatu begiari buruzko azalpenak eta istorioa, lotura hori justifikatzea. Baina begiari buruzko azalpenak ez daude maitasun galerari soilik lotuta; beste oroitzapen, egoera eta jazoera batzuen aurrerapena ere egiten dute. Adibidez, Enukleazioaren teknika atala, ondoren etorriko den disekzio psikologikoaren sarrera da; Kristalezko begiak patologia kongenitoen kasuan atala amaren irudiaz mintzatzeko aitzakia da; Begia galtzeko arrazoiak atalak protagonistak perspektiba galtzeko duen arriskua iradokitzen digu; Monofltalmia eta eguneroko bizimodua atalak badu zerikusirik jarraian azalduko den emakume lanpetuaren egunerokotasunaz, eta abar\nHistoriako lehen begi artifizialak 4.800 urte ditu. Ahalegin bat egin duzu begi galduaren inguruko gai teknikoagoak edo tartekatzen. Zure esperientzia pertsonaletik abiatuta, tabuak apurtu nahian edo?\nBegiaz hitz egitearen helburua ez zen tabuak apurtzea. Oro har, kristalezko begiek jakin-mina pizten diote jendeari —nola zaintzen edo gobernatzen diren—, eta alde horretatik amu ona iruditu zitzaidan, interesari eusteko. Azken atalean aitortzen dut garrantzia eman diodala, berez duena baino handiagoa, interes literarioak eraginda. Uste dut bizpahiru ataletatik behin begiari buruzko jakingarri kirurgikoak, terapeutikoak, psikologikoak, estetikoak edo sinbolikoak tartekatzeak erritmoa ematen diola kontakizunari, eta leit motiv objektibo horrek kontrapisua egiten diola argumentuaren intimismoari.\nIronia, umorea ere baliatu duzu. Desdramatizatzeko edo, oso baliogarriak.\nIronia aproposa da arazoen aurrean kokatzeko, zeure burua neurriz gain jipoitzen ez badu behintzat. Drama bati alderdi umoretsuak bilatzeak norberarenak baino arazo askozaz larriagoak badirela konturatzeko balio du.\n“Behin eta berriz berridazten dut”\nAutoerretratu gisa definitu du argitaletxeak. Egin eta desegin arituko zinen idazketa prozesuan. Akaso gehiago da albo batean utzi duzuna?\nBeti ere idazteko era metamorfikoa da nirea; hau da, behin eta berriz berridazten dut, tokiz aldatzen ditut pasarteak, hitzak ordezkatzen ditut, soberakinak kentzen ditut... Ez dut puntu eta kito egiten idatzitakoari neure baitako doinua hartzen ez diodan arte.\nLiburu honen kasuan, hainbat egileri hartutako esaldiak nituen, azkenean baztertu ditudanak tinkotasuna ez galtzearren.\nWork in progress baten aurrean gaudela adierazi zenuen prentsaurrekoan. Sormen prozesua ere hala izan al da orduan: eguneroko batean bezala, egunez egun idatzi ahala, hari ezberdinei helduz joan zara nobela garatzen?\nEgunerokoaren itxura dauka, eta bada, neurri batean, baina ez osotara. Idaztea prozesu korapilatsua izan da, hausnarketa batek oroitzapen bati egiten ziolako tira, oroitzapenak deskribapen bati, deskribapenak pasadizo bati, eta abar, hasieran aurreikusten ez nituen kontuak ere sartzeraino, haurtzarokoak, adibidez. Egin ahala egin dut. Horregatik work in progress formatua, aribidean edo arian arian eginez doan lanaren itxura. Horrek, eta lehenengo pertsonaren erabilerak, egiantz handia ematen diote testuari.\nErrealitatea eta fikzioa uztartu dituzu nobela honetan. Miren Agur Meabe pertsonaren ingurukoak kontatuko zaizkigu, baina Miren Agur Meabe idazlea dago guztiaren gainetik. Ispilu-joko horretan, ez duzu bertigorik sentitu? Idazketa prozesuan, dena bertan behera uzteko tentaziorik izan alegia...\nUne batzuetan zalantza egiten nuen kontatzen ari nintzenaren zentzuaz, baina kontatu nahiak berak egiten zidan tira. Ohartzen nintzen liburuak bazituela arriskuak, halako aitorpen intimoen aurrean irakurleen erreakzioa zein izango ote zen kalkulatu ezinagatik. Halakoetan, esaten nuen: “Erronka hau jarri diot neure buruari, eta bete egingo dut, argitaratu edo ez. Pertsona epaitu edo ez, hauxe da nire proposamen literarioa. Eta zera lortu behar dut idazkeraren bidez: idazlearen ofizioa bistaratzea, pertsonaiaren gorabeherak direnak direla”.\n“Ez da autobiografikoa erabat”\nZure niaren proiekziotik, paperezko ni bat sortu duzu, eta autoimitazioa edo self-imitation generoan garatu duzu. Autofikzioaren pareko estiloa da azken batean, ezta? Nobela honen egiantzak baduela fikziotik, baduela errealitatetik.\nEz da kontakizun autobiografikoa erabat. Autobiografia curriculum vitaeren antzeko generoa da, non kohesioa eta zehaztasuna funtsezkoak diren norberaren bizitza idazteko orduan, eta ardatz kronologiko bati jarraituz antolatzen da. Kristalezko begi bat definitzeko, egokiagoa da autoimitazio edo self-imitation kontzeptua; alegia, abiapuntua esperientzia errealak izan arren, kontakizuna itxuratu eta moldatu egiten da, eta baita ere asmatu, simulatu... Errealitatearen mimesia da gakoa, ez errealitatearekiko leialtasuna. Laburrean esateko, pertsonaia ni naiz, baina ez naiz beti, eta ez naizenean, nire antza dauka.\nKontaeraren amaieran esaten da: “Nire beste ni bat sortuz joan da hemen…”. Alegia, idazlea testuaren produktua da, testua idazlearen produktua den bezala. Eta esaten da, baita ere, kristalezko begia ez dela benetako begia, benetakoaren kopia errealista bat baizik. Esan nahi dut artifizio literario bat eraiki dudala, zeinaren zutarriak askotarikoak diren: bizi izandakoa, ustez bizi izandakoa, bizi nahi izandakoa, bizi gabekoa, eta beste zenbait esperientzia, benetakoak nahiz alegiazkoak. “Paperezko ni” hori, hezur-haragizkotik aparte, nire niaren proiekzioen batura da.\nOharrak sartu dituzu. Garatzeko: a) Harremanaren hierarkiaz zehatzago hitz egin (…) b) Haustera bultzatu nauten beste arrazoiak aipatu Eta azalpena ere ematen duzu amaieran. J.M. Coetzeeren Uda nobelatik kopiatu dut oin-oharrak eta erabakitzeke geratu diren aztergaiak esplizituki adierazita uzteko ideia. Metaliteratura ukitua du eta ez bakarrik pasarte honek. Ez dakit zure ibilbidean ezaugarri bat izan den hau ala berria den metaliteraturarako joera?\nOrotara, eduki metaliterario handiko liburua da hau. Hainbat esaldi biribil ageri dira, magnetikoak, beste idazle askori hartuak, hitzez hitz nahiz parafraseaturik. Batzuek begiari egiten diote erreferentzia, bortxaz galdutako adibideen erakusle (Castelao, Malaparte, Izagirre, Winterson…); beste batzuek pertsonaiaren burutazioekin dute lotura, haren premiekin eta ziurtasun-nahiarekin. Gizakiok geure ideiak eratu beharra dugu maitasunari buruz, adiskidetasunari buruz, askatasunari buruz... aldi berean abstraktuak eta konkretuak diren kontzeptu horiei buruz, guztiz garrantzizkoak ditugulako geure bizitzaren noranzkoa bideratzeko.\nHemen, agian, nabarmenagoa da, koaderno pribatuaren moldeari esker, baina poesia idaztean ere egiten da metaliteratura, beste idazle batzuen esaldiek puntua ematen digutenean geureak sortzeko.\n“Idaztea eta bizitzea gauza bera da niretzat”\nZintzotasuna maiz aipatu duzu prentsaurrekoan. Biluztasun hori azken batean, literatur esparruan baliatu nahi izan duzula pizgarri moduan. Zuk zure bizitzan literatura egin duzun bezala, literaturak ere zu egin zaituelako.\nIdaztean, neure buruarekiko komunikazioaren bila, zintzoa izaten ahalegintzen naiz. Liburu hau nire hautuen isla da, neure bizi-arrastoen ispilua. Bada atal bat liburuan, One star, baratzea eta idazkuntza konparatzen dituena. Niretzat, idaztea eta bizitzea gauza bera da: ezin dut itxi idazlearen begia bizitzako ezein egoeratan.\nPertsonaia noraezean dago, uste baino hauskorragoa dela jabetuko da. Baina bada bilakaerarik, azken parrafo gogoangarrian itxaropentsu ageri da, argi izpi bat barruan sentituko balu bezala.\nEmakume hori sufritzen dago hasieran, baina ez dago noraezean, burujabetza du begi-bistan. Idatzi ahala hartuko du sosegua: bere burua aztertuz, iraganaz hausnartuz, erabaki berriak hartuz, eta abar, bilakaera izango du. Maitasuna nahi eta behar duen arren, galdu-irabazien balantzea egin eta oreka lortuko du.\nHitzez hitz sinetsiko al duzu kontatu dizudan guztia? Galderarekin harrituko da irakurleren bat akaso. Baina igual errekerimendutik baino, galdera horrek gehiago du abisutik edo defentsatik ezta?\nLiburuaren hasieran Coetzeeren esaldi bat agertzen da: “Eta denok bagara fikzioen sortzaileak? Eta denok asmatzen badugu gure bizitzaren historia?” Ideia hori da funtsa: batetik, pasadizo arrunt bat, edonorenarena izan litekeena, emaitza literario bihurtzeko proposamena egiten du; eta gainera, bakoitzak geure buruari geure bizitza kontatzean bertsio libreak egiteko aukera ematen duelako.\nAzkenik, lotu egin behar da liburuaren hasieran datorren aipuarekin. Yourcenarrek dio: “Begia ez da meatzari bat, ez urpekari bat, dio Virgina Woolfek, ezta altxor ezkutuen bilatzaile bat ere. Begiak emeki flotatzen du ibaiaren mende”. Esaldi horrekin ados nago, partez. Ados, begia ibaiarekin batera joan doalako: gizakiok aldatuz goaz bizi ahala. Baina izan, begia bai da aztertzailea (meatzari eta urpekari), autobehaketarako tresna, eta halaxe betetzen du bere eginkizuna: izatea arakatzea eta oroimena berreskuratzea (zentzu horretan, topatuko ditu altxorrak iraganean). Gure nortasuna berreraikitzen dugu iraganeko “nia” berreskuratzean eginiko akatsei esker ere, baina horrek ez du deusezten testuan norbera izatea.\nAmorruaz eta harropuzkeriaz\nElkarrizketa amaitu aurretik, galdetegian atera ez diren hainbat kontu nabarmendu nahi izan ditu idazleak. Amorrua da bat, harropuzkeria bestea. Miren Agur Meabek zehaztu digunez, amorruarena ageri da “aitarekiko pasadizoa kontatzen denean, tradizioz emakumeek debekatuta izan dutelako haserrea adieraztea. Eta harropuzkeriarena ere aipatuko nuke. Une batean, protagonistak esaten du, berdin zait nitaz eta idazten ari naizen honetaz egiten ari zaren edozein juzku. Ematen du ez zaiola axola irakurlearen iritzia. Esaldi hori lurraldetasun-keinua da, une horretan pertsonaia egiten ari den diskurtsoa defendatzeko neurri bat, hesi bat jarri nahia askatasunez adierazten jarraitzeko”.\nBegiaz hitz egitearen helburua ez zen tabuak apurtzea\nEduki metaliterario handiko liburua da\nEmakume hori sufritzen dago hasieran, baina ez dago noraezean, burujabetza du begi-bistan\nLiburu hau nire hautuen isla da, neure bizi-arrastoen ispilua


Industri prezioak %-0,8 jaitsi ziren 2009ko urtarrilean\nHomeGaiakIndustria-prezioen indizea (IPRI)Prentsa Oharrak Industri prezioak %-0,8...\nINDUSTRI PREZIOEN INDIZEA (IPRI), 2009ko URTARRILA\nIndustria-prezioen urte arteko jaitsiera (2009ko urtarrila 2008ko urtarrilaren aldean) %-1ekoa izan zen.\nEuskal AEko industri prezioak %-0,8 jaitsi dira 2009ko urtarrilean, EUSTATek landutako datuen arabera. Datu horiek kontuan hartuta, urtarrileko urte arteko tasa (azken hamabi hilabeteetan industri prezioek izandako aldakuntza laburbiltzen duena) %-1,0 murriztu zen.\nEuskal AEko industri prezioen indizearen bilakaera, ehunekotan\n(*) 2009ko urtarrileko urte arteko hazkundea\nSektorekako azterketa xeheagoak agerian uzten du, 2009ko urtarrilean, Ez-metalezko industria” (%2,0), “Beste manufakturak” (%1,7), “Metalezko eta ez-metalezko meak” (%1,6) eta “Garraio materiala” (%1,3) adarrek, besteak beste, gehitu zituztela gehien prezioak, aurreko hilaren aldean. Prezioetako jaitsierarik handienak, ostera, honako sektore hauek izan zituzten: “Energia elektrikoa, gasa eta ura” (%-5,0), “Industria kimikoa“ %-1,6), Papera, edizioa eta arte grafikoak” (%-1,4), “Metalgintza eta metalezko gaiak” (%-1,4).\nUrte arteko aldian (2009ko urtarrila, 2008koaren aldean), prezio-hazkunderik handienak honako sektore hauei egokitu zaizkie: “Metalezko eta ez-metalezko meak” (%9,1), “Industria kimikoa” (%4,4), “Elikaduraren industria” (%3,2) eta “Makineria” (%2,7). Kontrako noranzkoan, jaitsierak izan dituzte “Petrolioa fintzea (%-27,7), “Ehungintza eta jantzigintza“ (-2,3), Larruaren eta oinetakoen industria (%-1,9) eta “Papera, argitalpena eta arte grafikoak (%-0,3) sektoreetako prezioek.\nOndasunen helburu ekonomikoaren araberako sailkapenari jarraituz, urtarrilean, sektore-talde handien prezioen bilakaerak desberdinak izan ziren: Energiaren prezioak %-3,0 jaitsi ziren; Bitarteko ondasunenak %-1,1; Ekipo-ondasunenak %+0,7 eta Kontsumo-ondasunenak %+0,6. Horien barruan, Kontsumo-ondasun ez-iraunkorren prezioak %0,8 igo dira eta Kontsumo-ondasun iraunkorrenetan aldaketarik ez (%0,0).\nHiru ondasun-talde horietako prezioen bilakaerek ere alde nabarmenak agertu zituzten urte arteko aldian. Energiaren prezioak %-13,8 murriztu ziren; Ekipo-Ondasunenak %+2,6, Bitarteko Ondasunenak %+1,2 eta Kontsumo-Ondasunenak %+2,8. Azken hauen artean, %3,0 igo dira Kontsumo-ondasun ez iraunkorren prezioak eta %2,3 Kontsumo-ondasun iraunkorrenak.\nEuskal Estatistika Erakundea / Instituto Vasco de Estadística Donostia-San Sebastián kalea, 1 01010 Vitoria-Gasteiz Tel:+34-945-01 75 00 Faxa:+34-945-01 75 01 Posta elek.: eustat@eustat.eus Harremanetarako pertsona: Gerardo Pérez Aja Tel:+34-945-01 75 06 Faxa:+34-945-01 75 01 Prentsa-oharrak Interneten: www.eustat.es Datu-bankua: www.eustat.eus/bancopx/euskara/indice.aspx


Datorren igandean, maiatzaren 13an Egunsenti abesbatzak kantu jira egingo du Orion - Orioko Udala\nDatorren igandean, maiatzaren 13an Egunsenti abesbatzak kantu jira egingo du Orion\nMaiatzak 07, 2012\nEgunsenti abesbatzaren 15. urteurrena dela eta, Udalarekin bat eginik, urtean zehar egiten ditugun ekitaldien artean katu jira egingo da Orioko kaleetan zehar.\nArgitu nahi genuke, kontua ez dela Egunsenti taldea bakarrik edo beste 15-20 lagun elkartuta izatea. Bide batez eskerrak lagun horiei gugana hurbildu eta bai Gabon jai eta beste hainbat ekitaldietan herria girotzen laguntzeagatik.\nBaina oraingoan gehiago nahi dugu. Alegia, Egunsenti hor izango gara, baina esan dezagun, zimendu gisara, ez bere errepertorio propioa abestuz, normalean egin ohi dugun bezala. Nahi dena da, ahalik eta jende gehien elkarrekin abesten izatea. Horretarako saiatuko gera, ahalik eta kantu ezagun eta politenak biltzen.\nOrion arrauna maite da, baina beste gauza askoren artean, kantua ere bai. Paperak prest izango ditugu bildutako kantuekin, eta ez da entsegurik izango. Zuzenean kalera. Zerbait errazagorik izan al daiteke? Horregatik, nola nagusi, gazte zein ertain, denok bat egin eta txakolin bat edo beste bitarteko eguerdi polita gozatzeko? Bizitza nahiko laburra denez, gai garen bitartean, aprobetxatu ditzagun ondo pasatzeko ditugun momentuak. Utzi lotsak, eta ea garai batean kantatzeko genuen ohitura eder hura berreskuratzeko gai garen.\nMaiatzaren hamahiruan, eguerdiko hamabitan, Danbolin Musika eskolako inguruan bilduko gara. Seguru biltzen garenok ondo pasako dugula. Aupa Orio!


Argitu Tailerren aurkezpena - Aktualitatea - Lasarte-oria\nArgitu Tailerren aurkezpena\nLasarte-Orian dira Gipuzkoa Argitu programako aurrez aurreko tailerrak, etxebizitzetako energiaren aurrezteari, eraginkortasunari eta energía berriztagarriei buruzkoak\nJose Ignacio Asensio Ingurumeneko diputatuak, Agustín Valdivia Ingurumeneko Lasarte-Oriako zinegotziarekin batera, Gipuzkoako Foru Aldundiko Ingurumeneko Departamentuak zuzendutako Gipuzkoa Argitu programako tailerrak aurkeztu ditu Lasarte-Oriako Udalarekin elkarlanean.\nHonen helburua da energiaren, eta bereziki elektrizitatearen, kontsumoaren murrizketa sustatzea era erraz eta soil batean, etxebizitza, komertzio eta empresa txikientzako abian jarritako baliabideen bitartez. Jomuga du eraginkortasun energetikoa areagotzea eta zaurgarritasun nahiz pobrezia energetikoaren prebentzioa eta murrizketa lortzea, eta baita energía berriztagarriak sustatzea ere.\nHorrela, herritarrentzako informazioa indartuko du kontsumitzaileak heziko dituzten tailerren bitartez non ezagutzera emango diren bere kontsumoaren, potentziaren eta tarifaren inguruko datuak.\nTailerrak Lasarte-Oriako Villa Mirentxun izango dira, urriaren 30ean, azaroaren 27an eta abenduaren 4an arratsaldeko 18:30etan. Tailer horietan Gipuzkoa Argitu programaren web orrian argitaratu diren tutorialak praktikan jarriko dira (www.argitu.eus). Tutorial horietan gure kontsumo datuak ezagutzeko jarraitu beharreko pausoak zehazten dira (zenbat kontsumitu dugun eta noiz egin diren kontsumorik handienak). Hori guztia ezinbestekoa da kontsumoak murrizteko, aplikatzen diguten tarifa egokitzeko, eta egiaztatzeko ea kontratatutako potentzia egokia den.\nArgitu proiektu pilotua 2015. Urtean abiatu zen, eta, hari esker, 400 familiak ezagutu zuten beren etxebizitzetako argindar kontsumoaren eguneroko kurba; hala, aukera izan zuten jokatzeko, aurrezpen energetikoko neurriak hartuz eta beren kontratu elektrikoa optimizatuz. Programa pilotuaren emaitzak esanguratsuak izan ziren, zeren eta etxebizitzek %6 inguru murriztu baitzuten beren argindar kontsumoa ekimenak iraun zuen urtean zehar.


Batera Exactspy ikusiko duzu bidalitako edo jasotako iPhone batean SMS mezu guztiak, Android Target telefono, Nahiz eta horiek ezabatu egin da.\nExactspy-App To Spy On Text Messages Free aukera ematen dizu SMS mezuen jarraipena (eraiki-aplikazio smartphone telefono) duten xede telefono bidez jaso eta bidaltzen dira, Ezaugarri honen bitartez sarrerako eta irteerako SMS mezu guztiak irakurri dituzu, horiek ezabatuak bat bada ere. SMS mezuak Old espioi dezakezu, Testu mezu guztiak zure xede lortzen irakurri / bidaltzen. With Exactspy you also can:\nIkusi Target en SMS inbox eta mezuak bidali\nIrakurri mezu guztien edukia osorik\nBegira, pertsona izenak eta pertsonen zenbakiak SMS elkarrizketak at.\nZergatik behar duzu Exactspy-App To Spy On Text Messages Free.\nAre zer zure seme-pantailaren distira azpian idazten daiteke gauez berandu kezkatuta duzu? Ez gardentasuna langile mezularitza gehiagoko enpresaren telefono on behar duzu? Exactspy aukera ematen duen mezua buruzko egia jakin nahi baduzu, elkarrizketa edo kontaktu baten izena. Kezka izanez gero, Exactspy Ezaugarri egia berretsi lagunduko dizu. Ez galdu mezuak ere garrantzitsuagoa.\nBatzuetan, zure familia kide edo langile Texting dira benetako arazoak saihesteko daiteke jakitea. Jazarpen edo enpresaren informazio leaking agertoki batzuk dira ezaugarri hau erabilgarri dator. Testu mezu guztiak txukun antolatuta daude zure Kontrol Panel sartu eta horiek edonoiz dezakezu sarbidea.\nIMessage elkarrizketa ikus ditzakezu.\nandroid apps to spy on text messages, App testu mezuak doan espioi, best free android spy apps, Is there a free app to spy on text messages, Is there anyway to spy on text messages, Espioi testu mezuak norbaiten doan\n← Eskuko telefonoa Spy Deitu Grabaketa\n→ ExactSpy – Eskuko telefonoa Gps Tracker Free


Aurtengoa aspaldiko urterik euritsuena - Debagoiena - Goiena.eus\nAurtengoa aspaldiko urterik euritsuena\nIrati Goitia 2013-12-23 13:15\nHalaxe zehaztu digu Pello Zabalak. Guztira 2.471 litro bota ditu euritan; udazkena ohi baino eguzkitsuagoa izan da, ordea.\nIritsi gara urte amaierara eta Pello Zabalari urteko balantzea egitea eskatu diogu. Berak esan digu gehienok euri kopuruari begiratzen diogula urteko balorazioa egiterako orduan, eta zehaztu digu azaroa, urtarrila eta otsaila izan direla hilabete euritsuenak, hurrenkera horretan.\nGuztira 2.471 litro batu dira urte guztian: "Aspaldiko urtetako zifra gailendu du horrek", esan du. Eta zehaztu du euriarekiko datu kopuruak askoz argiago uler daitezkeela ilargiaren gorabeherei begiratuta: "Sei ilargialdi izan dira oso euritsuak: otsail, martxo, apiril, maiatz, ekain eta azarokoak. Guztira 2.062 litro. Beste sei, giro argiagokoak izan dira: 409 litro".\nBestalde, esan du asko hitzegin dela aurtengo udazkena oso euritsua izan dela, baina Zabalak ezetz esan du: "Arantzazun 47 urteko datuak ditugu eta 12 urte dauzkagu jasota aurtengo udazkena baino euritsuagoak. Azaro euritsuak hala pentsarazi badigu ere, beste urte mordoxka izan dira euritsuagoak, orain dela bost urtekoa kasu, 2008an, ia mila litro batu genituen". Bestetik, zehaztu du eguzki ordu asko izan ditugula aurtengo udazkenean: "Batez bestekoa baino 30 ordu gehiago izan ditugu".


Zapping programak — Eibar.ORG | Eibarko peoria\nHemen zaude: Hasiera / Blogak / Telezaborra / Zapping programak\nTelezaborra 2004/07/20 10:37\nOker ez banago, Telecinco koek egin zuten lehen zapping programa. Jordi Estadella k eta Inma del Moral ek aurkeztuta. Gainontzeko kateak haserretu egin ziren irudi eskubideak zirela-eta eta gutxi iraun zuen. Urte batzuk beranduago Canal + en hasi ziren Zap zap zapping ekin, eta azken urte hauetan, eztanda.\nTelebista guztiek eduki nahi dute zapping-programa bat. Oso merkeak dira (ez duzu telebista-platorik behar), eta audientza datu onak lortzen omen dituzte.\nDenak oso antzekoak dira, baina nik Telecinco ren Visto y no visto azpimarratuko nuke. Gehienbat, kate horren urrezko garaietako programa askoren zatiak ematen baitituzte. Visto en du izena atal horrek, eta 1991, 92, 93 eta 94 (besteak beste) urteetako saioak ikus daitezke.\nNire belaunaldia programa haiekin hasi zen telezaborra maitatzen, eta polita da haiek gogoratzea... La Quinta Marcha, Humor Amarillo, VIP (bere bariante guztiekin), Goles son Amores, Tutti Frutti... etabar.


Eguraldiaren iragarpena EAEn | Asteburua euriarekin hasi dugu | EITB Eguraldia\nEuriarekin eta tenperatura freskoagoekin hasi dugu asteburua\nFronte batek hodeiak utziko dizkigu larunbatean eta ipar-ekialdeko haizeak tenperaturak jaistea eragingo du. Igandean, ordea, eguzkia bueltatuko da.\nEuria Donostian. EFE\nFronte ahul batek zaparrada edo euri apur bat utziko digu larunbatean eta tenperaturek behera egingo dute. Kantauri isurialdean zerua ilun agertuko da eta bertan espero dira zaparrada mardulenak. Arratsaldean zehar, frontea aldentzearekin batera, atertuz joango da. Ipar-mendebaldeko haizea bizi ibiliko da kostaldean eta baita Ebro ibarrean. Tenperatura beroenak 20-25 gradu artean geldituko dira.\nEuskalmetek, gainera, itsasaldeko arriskuari dagokion abisu horia ezarri du larunbaterako, 09:00tik 24:00ra, olatuaren altuera dela eta.\nIgande arratsalderako zeru-gaina txukunduz joango da eta tenperaturak goranzko bidea hartuko du. Giro motelarekin hasiko da eguna, bereziki ipar partean, baina goizak aurrera egin ahala, hodeitza saretuz joango da. Arratsalderako eguzkia gailenduko da zeru-gainean, bereziki Araba eta Nafarroa barnealdean. Haizea ahulduz joango da eta arratsaldean itsasaldeko brisa altxatuko da.\nAstea hegoaldeko haizearekin hasiko dugu eta tenperaturak nabarmen egingo du gora astelehenean; berriro ere beroa izango da protagonista. Kostaldean 30 gradura gerturatu daiteke merkurioa eta barnealdean 35 gradura. Egunak aurrera egina ahala, bero-hodeiak garatuz joango dira, baina ordura arte zerua txukun eta garbi agertuko da. Egunaren azken orduetan trumoi-zaparrada bakanak garatu daitezke, bereziki ekialdean.


Ariketa egitea eta elikadura zaintzea, konfinamenduari aurre egiteko gako nagusiak | AGIFES\nOsasunaren Mundu Erakundeak (OME) gida bat argitaratu du etxean konfinamendua eramateko gomendioekin. Ariketa fisikoa egitea edo elikadura-ohitura osasuntsuak mantentzea dira proposatzen dizkiguten aholkuetako batzuk. Gainera, horrelako autozainketak oso lagungarriak izango zaizkigu gure buru osasuna behar bezala mantentzeko.\nKoarentenan zehar fisikoki aktibo mantentzearen garrantzia gogorarazi du erakundeak. Horretarako, astean 150 minutuz jarduera fisiko moderatua egitea gomendatzen dute, edo 75 minutu ematea intentsitate handiagoko ariketetan.\nGarrantzitsua da kasu bakoitzean gure gorputzaren ezaugarriak ezagutzea eta jarduera hori gure mugen eta aurretiko esperientziaren araberakoa izatea.\nJarraian, adibide sinple batzuk erakutsiko dizkizuegu, material espezifikorik eta azalera handirik behar ez dutenak praktikatu ahal izateko:\nEgunotan kontuan hartu beharreko beste puntuetako bat elikadura-ohitura osasungarria mantentzea da. Osasuntsu jatea eta beti hidratatuta egotea gomendatzen du OMEk, baita edari azukredunak eta gaseosoak saihestsi eta edari alkoholdunak mugatzea ere. Gainera, fruta eta barazki gehiago hartzea gomendatzen dute, elikagai gazi, azukredun eta koipe kopuru altua dutenen ordez.\nErrezeta erraz eta ekonomiko batzuk proposatzen dizkizuegu, koarentenan elikadura zaintze aldera:\nAnimo guztioi! Laster normaltasunera itzuliko gara.


Zubimusu Ikastolak hartu du lekukoa - Tolosaldea - Tolosaldeko ataria\nTolosaldeko Ataria 2019-10-06 16:12\nArgazkia: Zarauzko Hitza\nZarautzen ari dira ospatzen, gaur, Kilometroak jaia. Aurtengoarekin, gainera, ziklo bati amaiera emango diote, eta datorren urtean, egitura berri bati ekingo dio Gipuzkoako ikastolen aldeko ospakizunak. 2020an, Amasa-Villabona eta Zizurkilen ospatuko da, eta goizean, Zubimusu ikastolako ordezkariek jaso dute lekukoa, Salbatore Mitxelena ikastolako kideen eskutik.\nZarauzko Salbatore Mitxelena Ikastolako Aitor Amilibia langilea gitarrarekin, eta Nahikari Gabilondo gurasoa poesia errezitatuz. Horrela hasi da lekuko aldaketaren ekitaldia, jendez betetako aretoan. Euskal Herrian errotutako hezkuntza-proiektu euskalduna aldarrikatu du, izan ere: "Onar dezagun behingoz ez dugula zertan lotsatu; ez dugula zertan azalpenik eman eta barkamenik eskatu. Onar dezagun, harro, Euskal Herri osoa eta gure nortasuna aldarrikatzen dituen euskal hezkuntza-eredu bakarra garela".\nJalgi dantza taldeko zazpi dantzari atera dira ondoren oholtzara, zazpi lurraldeak irudikatu eta aldarrikatzera. Eskutik helduta ekarri dituzte Zarauzko Salbatore Mitxelena Ikastolako haurrak lekukoarekin, eta horiek Villabona-Amasa eta Zizurkilgo haurrei pasa diete egurrezko testigua. Txalo zaparradaz egin da lekuko aldaketa. Zubimusu Ikastolako lehendakariak, Mikel Ugartek, hartu du hitza ondoren. Bertso bat osatuz aldarrikatu du ikastolen beharra, eta dei egin du euskara eta euskal kultura zabaltzera.\nIkusi hemen lekuko aldaketaren ekitaldiko bideoa (Egilea: Zarauzko Hitza-Erlo Telebista)


«Bakarrik jakintza partekatuz ahal gara aitzinatu» | EIBZko liburutegia\n“Idealista ameslari bat naiz”. Bere burua aurkezteko eskatu, eta hara Jurgi Camblongen hitzak (Angelu, Lapurdi, 1978). Seaska ikastola sarean ikasi zuen —haren aita, Ramuntxo Camblong, sortzaileetako bat izan zen— , eta horrek lagatako lorratza nabarmentzen du. Suharki: «Bizitzan dituzun balioak ttipitan jasotzen dituzu: beti sentitu dugu komunitatearen balioa». Biologo moleku- larra da, eta genetikaren arloan ari da. Suitzan bizi da; Sophia Genetics enpresa sortu du han, beste bi aditurekin, eta horren inguruan du harilkatua egun bere lan jardun osoa. Test genetikoak egiteko teknologia eskaintzen diete erietxeei, eta azkar ari dira hazten: baita Euskal Herrian ere. Kontratuak dituzte, besteak beste, Gurutzetako ospitalearekin (Barakaldo, Bizkaia) eta Donostia ospitalearekin. Pozik dabil egunotan Euskal Herrian, galdera bat burutik uxatu ezinik: zergatik ez den egiten bertan biomedikuntzaren arloko «berrikuntzaren» aldeko apustu irmoagorik.\nEzuste pila bat bada, eta, hori dela-eta, jakintza behar da partekatu; hartara, gehiago sekuentziatuko dugu, eta gauza berri gehiago ikusiko ditugu. Bakarrik jakintza partekatuz ahal gara laster aitzinatu. Gero, garrantzitsua da ber datuak izatea ere; datu estandarizatuak izan behar dute. Gainerakoan, ezin dituzu besteekin konparatu. Egun badira 400 gene inguru ontsa ezagutuak direnak eta erabaki klinikoak hartzeko bidea eman dezaketenak…\nGenoma zaborraz hitz egin da usu, ustez inolako funtziorik ez duenaz. Baina argi geratu da izaten duela horrek ere eragina…\nHain justu, genomaren %98k ez dakigu zer egiten duen; ni 2003-2005 urteetan alor horretan aritu nintzen lanean, eta ez nuen ulertzen. Nire buruzagiak ere halaxe esaten zidan horri buruz: «Ez da posible; naturak ez du ezer urririk egiten. Perfektua da natura; bere perfektutasunik ezean, perfektua…».\nKategoria Berria egunkaria, Gizartea, Osasuna, Zientzia, etiketak Arantxa Iraola, Genetika, Jurgi Camblong, Sophia Genetics by Amaia. Gorde lotura.


Ikusten ez denaren arkeologoa | EIBZko liburutegia\n2014/06/26 -n Mirentxu-kargitaratuta\nBizitza itsasoan igeri pasatu duten arrainena izan daiteke adibidea. Zahartu dira bi arrainak azkenerako, eta, hil aurrean, galdera egiten dio batek besteari: «Zure ustez, zer kolorekoa da ura?». Harrituta, besteak: «Zer kolorekoa den, zer?». Gizakion bizitza gobernatzen duten hari ikusezin horiei begira eman zuen bizitza Michel Foucault pentsalari frantziarrak (Poitiers, Frantzia, 1926-Paris, 1984). Ura esplikatzen. Jakintzaren eta boterearen arteko harreman sare konplexua aztertu zuen bere lanetan, eta horrek eman zion itzala. Beren burua neutro itxuraz ageri duten erakundeen atzean dagoen motibazio politikoa azaleratzeko saio horrek. XX. mendeko bigarren erdialdeko pentsalari nagusietariko bat bilakatu zuten espetxe munduari buruzko Zaindu eta zigortu liburuak, giza zientziei buruzko Hitzak eta gauzak lanak eta Sexualitatearen historia bildumak. Gaur 30 urte hil zen, hiesari lotutako gaixotasun baten ondorioz.\n«Ni saiatzen naiz diagnostikatzen, orainaren diagnostikoa egiten: gaur gu zer garen esaten, eta gaur zer zentzu duen garen hori esateak». Ikusten ez den horren arkeologo izaten saiatu zen Foucault, eta filosofiari, historiari, soziologiari, eta psikiatriari hartu zizkion horretarako tresnak.\nUko egiten zion beti bere buruari buruz eta bere motibazio pertsonalei buruz hitz egiteari, baina bere lan guztiak «autobiografia puska» gisa har zitezkeela iradoki zuen. Azken batean, bere buruari ere azaldu beharra zion inguruan sumatzen zuen ura. Eta hala, bere homosexualtasunari buruzko printzak atzeman daitezke sexualitateari buruzko lanetan; zoroetxean emandako sasoien oihartzuna igar daiteke zoramenaren historiari buruz idatzitako hitzetan; eta igar daiteke bestelako gizarte bat sortzeko zuen nahia botereari buruz egin zituen gogoetetan ere.\nEraitsi beharrean, eraiki\nErreferentziazkoa da Foucault medikuntzan, zuzenbidean, filosofian, psikologian eta sexologian. Gizarte zientzietan munduan gehien zitatutako egilea zela esan zuten 2007an, The Times Higher Education Guide aldizkarian. Baina dena ez da lore. Gogor kritikatu dute haren lana. Historikoki baldar aritzea egotzi diote, ilun idaztea, eta baita gaizki zahartu izana ere. Eta garratza da Noam Chomskyk egindako gogoeta. Eraitsi nahi zuena eraikitzen lagundu izana egotzi zion frantziarrari orain ez asko. 2003koak dira haren hitzak: «Kasu interesgarria da Foucaultena, zeren eta benetan sinetsita nago berak boterea ahuldu egin nahi zuela, indartu baino ez zuten egin bere idatziek, nire ustez».\nFoucault eta Chomsky. Ezaguna da 1972an bi pentsalariak batu zituen elkarrizketa. Tunel bat eraikitzeko mendi bera zulatzen duten bi langileren modura deskribatu zituen Fons Elders moderatzaileak. Bakoitza mendiaren alde banatik, bakoitza bere tresnekin, eta topo egingo duten jakin gabe. Ederra da deskribapena. Ederra eta ona. Izan ere, batera baitoaz zenbaitetan solasaldian bi idazleak, baina mendiaren alde banatan jartzen dira atzera zenbait unetan. Gizakiaren berezkotasunari buruzko eztabaida pizten denean, adibidez. Justizia eta berdintasuna merezi dituen gizakiaren jatorrizko izate baten alde mintzo da Chomsky. Gizakiaren jatorrizko izate horren aurka Foucault. Historikoa zen harentzat subjektua. Eraikitako zerbait. Itsasoak moldatutako arraina, alegia.\nBaina aldatu egin zuen jarrera azken urteetan. Hori dio Xabier Apaolazak Foucaulten hainbat testu biltzen dituen Gizakiaren heriotzaz liburuko hitzaurrean (Jakin). «[Bere azken lanetan] nahiz eta beti boterearen sarean murgilduta izan, hala ere subjektuak badu nolabaiteko burujabetza bere burua taxutzeko». Hau da: itsasoak itsaso, arrainak baduela beretik ere zerbait. Eta bada aldaketa horren frogarik liburuan. 1982ko Foucaultenak dira hitzak: «Geuri gaur egun dagokigun arazo aldi berean politiko, etiko, sozial eta filosofikoa, ez da gizabanakoa Estatutik eta bere erakundeetatik askatzen saiatzea, baizik geuk geure burua askatzea Estatutik eta berari lotzen zaion indibidualizazio motatik. Subjektibotasun molde berriak sustatu behar ditugu, hainbat mendetan barrena ezarri zaigun indibidualtasun era arbuiatuz».\nEz da hori euskaraz irakur daitekeen Foucault bakarra, ordea. Hor daude Historiaz mintzo, Foucault eta Bensaïd artikulu bilduma (Jakin), eta Klasikoak bilduman kaleratutako Jakitatearen arkeologia liburua ere.\nHorietan ageri da Foucaulten asmoa. «Saiatu naiz egiten, estilo bistan da poxi bat berezian, historia bat ez pentsamenduarena oro har, baizik ‘pentsamendua duen’ ororena kultura batean, pentsamendua ageri duen ororena. Zeren bada pentsamendua filosofian, baina orobat eleberri batean, jurisprudentzia batean, zuzenbidean, are administrazio sistema batean, espetxe batean». Horixe, berak azaleratu nahi zuen ura.\nKategoria Berria egunkaria, Kultura, etiketak 2014, Berria, Filosofia, Iñigo Astiz, Kultura, Michel Foucault, Xabier Apaolaza by Mirentxu. Gorde lotura.