Eneko Carrascal: "Plazera da AEBek eskainitako kirol baldintzetan lehiatzea" - Arrasate - Goiena.eus\nEneko Carrascal: "Plazera da AEBek eskainitako kirol baldintzetan lehiatzea"\nIker Oñate 2018-07-20 11:58\nEneko Carrascal, Oklahoma University-ko jantziaz.\nEneko Carrascal atleta arrasatearrak AEBetako Oklahoma Universityn igaro du ikasturtea, kirol beka eskuratuta. Eta maila handiko kirolariak izan ditu lehiakide. Bada, aukera aprobetxatuz, bertan bizitakoaz eta aurrera begirakoaz berba egin du Carrascalek.\nZelakoa izan da AEBetan bizitakoa?\nOso aberasgarria. Bertan jarduteko beka eskaini zidan Oklahoma Universityk –luzera-jauzian eta salto hirukoitzean dihardut–. Baiezkoa eman nuen. Eta pozik nago bizitakoarekin. Hori bai, baldintza berrietara egokitzen jardun dut, batez ere.\nUnibertsitateak eman zizun beka, beraz.\nHala da. Han, garrantzi handia ematen diote kirolari. Unibertsitateek asko inbertitzen dute horretan –bekak, instalazioak...–. Atsegina da halako baldintzetan jardutea. Baina, hein batean, gogorra ere bada: goizean Ingeniaritza Mekanikoko ikasketak eta arratsaldean entrenamenduak, ia egunero...\nKirolarien mailan ere igarriko da...\nNoski. Kirolari asko daude, maila handikoak; hemen baino handiagokoak, behintzat. Beraz, nahikoa nuen sailkapenean erdialdean ibiltzearekin. Lehia izugarria dago.\nIbarrera itzulita, datorren urterako ze asmo?\nBa, egoera berrira egokitu behar izan ditut helburuak. Alegia, lau urterako beka nuen, baina unibertsitateko arazo batengatik, itzuli beharra izan dut. Aurreikuspenak hautsi egin dira, beraz. Orain, Espainiako Txapelketan lan ona egiten ahaleginduko naiz. Mikel Uribesalgo entrenatzailearen laguntza izango dut.


Irakurzaletasuna bultzatzeko kanpaina – Guraso.eus\n2021-11-18\tguraso\tIruzkinik ez\nIruñerriko D ereduko Haur eta Lehen Hezkuntzako ikastetxeetan irakurketa bultzatzeko kanpaina egiten du Karrikirik, Iruñerriko euskaldunen topaguneak. Ikastetxeei “kalitatezko” haur liburuak proposatzen dizkiete zikloz ziklo mailatuta eta geroz eta gehiago dira kanpaina horretara batzen diren ikastetxeak.\nHaur eta Lehen Hezkuntzako ikastetxeentzako gomendio literarioak aurkeztu ditu oraingoan Karrikirik. Horretarako, euren gomendioak biltzen dituzten hainbat zerrenda osatu dituzte. Ikasleen irakurmen gaitasuna garatzeko aproposak diren liburuak bildu dituzte eta diote heziketan parte hartzen duten guztiek irakurzaletasunaz gozatzea nahi dutela, euren ustez ezin baita irakurtzeko ohitura “elikatu gabe utzi”. Hori horrela, diote euren gomendio literarioek irakurmen gaitasuna garatzea eta sendotzea dutela helburu.\nKarrikirikoek diote honako ezaugarriak hartu dituztela kontuan zerrenda osatzerakoan: Galtzagorri Elkartearen Ezinbesteko liburuak, HUHEZIk osatutako Oso gomendagarriak eta Zerrenda berezia zerrendak, eta EIBZren Kanon literarioa. Horrez gain, hezkuntzan diharduten hainbat irakasleren eta familien irizpideak ere kontutan hartu dituzte.\nLehenengo, zerrenda orokorra aurkeztu dute. Bertan, hainbat gai jorratzen dituzten liburuak mailaka sailkatuta aurki daitezke.\nHemen duzue osorik, zerrenda orokorrean jaso dituzten liburuen proposamena.\nIruzkinik ez "Irakurzaletasuna bultzatzeko kanpaina"


Garitano: “Garaipen handi baten ondoren, adi ibili behar dugu eta intentsitate berarekin jokatu” | SD Eibar - Web Oficial\nGaritano: “Garaipen handi baten ondoren, adi ibili behar dugu eta intentsitate berarekin jokatu”\nEibarreko entrenatzailearen esanetan, "Taldea galtzetik datorrenean, irabaztetik datorrenean baino konfiantza handiagoa dut"\nGaizka Garitanok bihar Tenerifen jokatuko den partidaren garrantzia azpimarratu du. Entrenatzailearen esanetan, "Garaipen handi baten ondoren adi ibili behar gara eta intentsitate berarekin jokatu behar dugu emaitza positibo bat lortzen saiatzeko".\nBiharko partidaren aurreko prentsaurrekoan, Eibarreko entrenatzaileak adierazi du taldea "ondo" dagoela.\n"Garaipen handi batetik gatoz eta edozer gerta daiteke han. Jakin behar duguna da aurrekoan jokatu genuen intentsitate berarekin jokatu behar dela, antolakuntza berarekin eta sakrifizio berarekin. Partida hau garrantzitsua da eta aurrekoan jokatu genuen mailako aurkari baten aurka jokatuko dugu".\n"Inoiz hutsik egin ez didan taldea dut. Ez da lasaituko den talde bat, gogotik entrenatzen dute. Baina egia da garaipen handi baten ondoren adi ibili behar dela, batez ere bizpahiru egunekoa bada".\n"Liderrari irabaztetik gatoz eta garaipena oso garrantzitsua zen. Tentsio eta sakrifizio handiko partida baten ondoren aire pixka bat etortzen da. Airea botatzen ari zaren bitartean, intentsitate berean jokatzen ez badugu edo bakoiarekin ondo ez bagaude, zailtasunak izango ditugu".\n"Joan den asteko aurkariaren antzekoa da. Hamar jardunaldi hauetako talderik onenetarikoa da, talde batek izan behar duen guztia dauka. Oso talde txukuna da, gainditzeko oso zaila, ideiak oso argi ditu eta iazko entrenatzailearekin jarraitzen dute. Lan egiteko modu argia dute eta gauzak ondo egiten dituzte. Defentsa ona, eta goian jende ona. Han jokatzen dugu, bertako partidak zailak dira eta partida ona egiten saiatuko gara. Han irabazteko gauzak ondo egin behar ditugu".\n"Aurkariarengandik bertsio onena espero dut beti. Haiek galtzetik datoz eta Tenerife oso talde lehiakorra da. Ez dute inoiz huts egiten. Partida zaila espero dut".\n"Markagailuan aurretik jartzea garrantzitsua izango da. Haiek aurreratzen badira zaila da eskua sartzea, ondo antolaturiko taldea dira. Dimentsioei dagokienez, kategoriako zelairik handiena da, eta ondo ordenatuta eta elkartuta egon behar dugu. Goian ere elkarrekin egon behar dugu, eta defendatzea tokatzen zaigunean ere elkarrekin egon beharko dugu".\nPartida asko egun gutxian\n"Partida batetik zatoz duela gutxi eta atseden egun bat gutxiago izango dugun beste partida batera zoaz. Min hartuta dauden jokalariak eta sar daitezkeenak kalkulatzen dituzu. Azken saiora arte ez da erabakitzen. Batzuk ukituak ditugu eta beste batzuk berragertzear daude. Azken orduko erabakia izango da bat zelairatzea edo partida aulkitik hastea eta aldaketak egitea. Gaurko entrenamenduaren ondoren erabakiko dut ".\n"Igoera postuetan bagaude, partidak irabazten ari garelako da. Ez diot sailkapenari begiratzen, ez diot begiratu liga hasi zenetik. Denbora galtzea da. Badakit irabazten dudan bakoitzean gorago hurbiltzen naizela eta galtzen dudanean beherago joaten naizela. Taulari begiratuko diot 10 partida geratzen direnean, baina 30 baino gehiago geratzen direnean, denbora galtzea da taulari begiratzea. Egin behar dena partidak irabaztea da, uste dut gora egingo dugula zortzi partida daramatzagulako".\n"Bigarren Mailan ez dago alde handirik goikoen eta behekoen artean. Egun batean gora egiten ari zara, bizpahiru partida galdu eta jaitsiera bi puntura duzu, eta alderantziz. Prest egon behar da lo ez hartzeko".


Hezkuntza berrikuntza 2012: Nola erantzun eskolaren erronkei? - Hezkuntza eta berrikuntza - Mondragon Unibertsitatea\nHezkuntza eta berrikuntza/\nHezkuntza berrikuntza 2012: Nola erantzun eskolaren erronkei?\nHezkuntza berrikuntza jardunaldiak 2012an jarri ziren abian. Egun osoko ekitaldi horretan lantzen dira estrategiak bultzateko berrikuntza eskoletan. Asmoa da hurbiltzea unibertsitate eta ikerketa mundua eskola esparrura.\nHezkuntza berrikuntza 2012\nEkainaren 1ean egingo da Eskoriatzako campusean, "Hezkuntza berrikuntza" jardunaldiaren bigarren edizioa. Eskola munduko eragileak biltzea, hezkuntza arloan esperientziak trukatea eta berrikuntza sustatzea xede dituen ekitaldia, hurrengo lelopean egingo da: "Nola erantzun eskolaren erronkei?".\n08:45 Harrera: Dokumentazio banaketa.\n09:00 Ongi etorria: Nekane Arratibel, Huheziko Dekanoa.\n09:15 Hitzaldia: “Hezkuntzaren Hobekuntza: ildoak, estrategiak. Eragileen zereginak”. Agurtzane Martinez (Huhezi).\n10:30-12.30 Esperientziak eta eztabaida, bi ibilbide aukeran:\n12:30-13:15 Mahai-ingurua: “Nola erantzun eskolaren erronkei: Eskola eta Unibertsitatearen arteko elkarlana”. Lourdes Etxebarria (Aretxabaletako Kurtzebarri Eskola), Joseba Bilbao (Bihotz Gaztea Ikastola, Santurtzi), Paloma Gabirondo (Salbatore Mitxelena Ikastola, Zarautz), MKarmen Garrido (San Martin eskola, Aramaio), Mariam Bilbatua (Mondragon Unibertsitatea) eta Arantza Ozaeta (Mondragon Unibertsitatea). Moderatzailea: Ainara Artetxe (Mondragon Unibertsitatea).\nBerrikuntza Metodologikoa (Tokia: Areto Nagusia N.0.2)\n“Ikaskide taldeak. Berrikuntza baten ezarpenean izandako esperientzia”. Joseba Bilbao (Bihotz Gaztea ikastola, Santurtzi).\n“Haurraren seinaleak hobekuntzaren abiapuntu”. Alex Barandiaran (Mondragon Unibertsitatea).\n“Etorkizuneko erronkei erantzuten ikastea. Irakasletzako ikasketen ikuspegi aldaketa”. Mariam Bilbatua (Mondragon Unibertsitatea).\nEleaniztasuna eta irakasleen formazioa hizkuntzen didaktikan (Tokia: N.0.9 Aretoa)\n“Hezkuntza berrikuntzarako elkarlana: Teoria eta praktikaren uztarketa ikastolen “Eleanitz” egitasmoan”. Itziar Elorza (Ikastolen Elkartea).\n“Eskola eta unibertsitatearen arteko elkarlana: Luis Ezeiza Herri Ikastetxean izandako esperientzia”.Begoña Pedrosa eta Pili Sagasta (Mondragon Unibertsitatea).\n“Irakaslearen autokonfrontazioa hizkuntzaren didaktika berritzeko tresna gisa. Esperientzia bat Zarauzko Salbatore Mitxelena Ikastolan”. Matilde Sainz (Mondragon Unibertsitatea), Arantza Ozaeta (Mondragon Unibertsitatea) eta Joxan Elola (Salbatore Mitxelena Ikastola, Zarautz).


Lan-prekarizazioak pobrezia areagotzen du | Consumer\nLan-prekarizazioak pobrezia areagotzen du\nEnplegua eduki arren, Espainiako langileen %14,8 pobreak dira eta zailtasunak dituzte ustekabeko gastuari aurre egiteko edo berogailua pizteko\narabera: Ostirala, 2016ko urriaren 14a\nIrudia: No man's land\nUrriaren 17an Pobrezia Errotik Kentzeko Nazioarteko Eguna ospatzen da, eta ez da ahaztu behar Espainiako biztanleen% 28,6 (13,3 milioi pertsona) pobrezia-arriskuan eta gizarte-bazterketan bizi direla. Lan edo pentsio bat izatea ez da gaur egun bermea, arrisku hori ez izateko. Lan-baldintzen prekarizazioa% 11,7 igo da 2013an, eta% 14,8, berriz, 2015. urtean. Langabezian dauden pertsonen arteko pobrezia-tasa% 44,8koa da. Artikulu honek Espainiako pobreziaren errealitatearen zifrak eta autonomia-erkidegoen arteko desberdintasunak erakusten ditu.\nIrudia: Ez manan\nGaur egun 720.000 etxe daude Espainian inolako diru-sarrerarik gabe\nCaritasen FOESSA Fundazioaren “Analisia eta perspektibak 2016” urteko txostenaren datuen arabera, gizarte-kanporatzeari eta ekonomia berreskuratzeari eskainita, diru-sarrerarik jasotzen ez duten Espainiako etxeen kopurua ez da 700.000 jaitsi 2012tik. FOESSaren Batzorde Teknikoko kidea den Guillermo Fernándezek dioenez, “gaur egungo erritmoan, krisialdiaren aurreko diru-sarrerarik gabeko etxeen zifrak lortzea, berez, zazpi urte izan daiteke. Hau da, gaur egungo 720.000 etxebizitzetatik 2009ko 497.200 etxebizitzetara inolako diru-sarrerarik gabe pasatzea zazpi urte beharko nituzke”.\nEspainia da Europar Batasuneko bigarren herrialdea iraupen luzeko langabezia-tasa handiena duena (% 11,4), krisiaren aurretik zuen% 1,7tik urrun. Enplegu-zerbitzu publikoen azken datuen arabera, 2010ean, langabezia-zifra lau milioi pertsonatik behera jaitsi zen. Hala ere, behin-behineko eta behin-behineko lana da, eta, bertan, 8,3 kontratu baino ez ziren mugagabeak izan.\nPobre izaten jarraitzea eta jarraitzea\nFOESSA Fundazioaren txostenaren arabera, pertsonen% 14,8k ez du pobrezia-atalasea gainditzen, nahiz eta enplegua izan. 2014an tasa %14,2koa zen eta aurreko urtean %11,7koa (2013).\nPobrezia kontzeptua aldatu egin da. Pobrezia bat ez da ikusten, eta gosez, berokia edo etxebizitza baino harago doa. Kultura, aisialdia, hezkuntza, etxearen baldintzak, teknologia edo argia eta berogailua izateko aukera ere neurtzen dira pobrezian.\nPertsonen %14,8k ez du pobrezia-atalasea gainditzen, lan bat izan arren\nPobreziaren eta Gizarte Bazterkeriaren aurkako Europako Sareak (EAPN) aurkeztutako “Pobreziaren Estatua (ARPE)” izeneko VI. Txostenaren arabera, pobrezia-etxeen% 14,9tan lan edo pentsio ugari dituzten pertsona helduak daude Espainian. Eragin handiena duten faktoreak honako hauek dira: “urtean etxetik kanpo astebete igaro ezin izatea” (% 41,6) eta “650 euroko ustekabeari ezin heltzea” (% 39,8). Gainera,% 11k etxebizitza nagusiarekin lotutako ordainketen atzerapenak ditu, eta% 10,6k ezin du bere etxea modu egokian berotu.\nIzan ere, ARPE Carlos Susías, EAPN Españako presidentea, aurkezpenean esan zuen bezala, “garrantzitsuena ez da enplegua sortzea, kalitatezko enplegua sortzea baizik”. Gaur egungo lanek lanaldi luzeagoak eta enpresaren borondatez ordutegi aldakorrak dituzte, aldi baterako kontratuak eta aparteko orduak, Biztanleria Aktiboaren Inkestaren (EPA) arabera erdia baino gehiago ordaindu ez direnak. Horixe da topa daitekeen enplegu-mota, Caritasen hurrengo kanpainan oso ondo islatzen den bezala.\nDesberdintasuna eta iparraldearen eta hegoaldearen arteko desberdintasunak\nEspainia da Europar Batasunean ezberdintasun handiena duen hirugarren herrialdea, Errumania eta Serbiaren ondoren. Diru-sarrera gehien dituzten biztanleen% 20 eta diru-sarrera gutxien dutenen% 20 7 aldiz dira; Ebn, aldiz, 5,2 aldiz. Oro har, familien diru-sarrerak% 10 murriztu dira krisia hasten denetik, desberdintasuna handitu egin da eta errenta ertainak erori egin dira, eta horrek errenta baxuenak hondoratu egin dira. Andaluzian, Gaztela-mantxan eta Asturiasen, baliabide gutxien dituzten herritarrak pobretu dira oraindik.\nAndaluzia, Gaztela-mantxa eta Asturias dira pobretu diren erkidegoak\nPobrezia-arriskua eskualde guztietan handitzen den arren, autonomia-erkidego bakar batean ere ez dira jaitsi kide guztiak langabezian dituzten familiak, eta egoera heterogeneoa da lurralde osoan. Pobrezia-tasa handienak Andaluzian (% 43,2) eta Ceutan (% 41,7) daude. Baxuenak Nafarroakoak dira (% 13) eta Euskal Autonomia Erkidegokoak, berriz,% 17,6. Aragoik, Nafarroak, Errioxak eta Kantabriak dute pobrezia larriko pertsonen ehuneko baxuena, guztiak% 3 baino gutxiago.\nUne honetan, langabezia-tasa %21ekoa da, eta langabeziako adierazleek oso indarberritze eskasa erakusten dute. Txarrera egin dute Gaztela-mantxak eta Valentziako Erkidegoak Hego Ardatzean eta Asturiasen eta Galizian iparraldean.\nenplegua pobreza-eu precariedad-eu


Vitoria-Gasteizko Udalaren web-orria - KIUB - Kontsumitzaileen eta erabiltzaileen elkarteak\nKIUB - Kontsumitzaileen eta erabiltzaileen elkarteak\nIrabazi asmorik gabeko erakunde pribatuak dira kontsumitzaileen eta erabiltzaileen elkarteak eta kontsumitzaileen legezko eskubide eta interesak babestu eta aldeztea dute helburu, baita horiek informatzea, prestatzea eta heztea ere, oro har zein produktu edo zerbitzu zehatzen inguruan.\nKontsumitzaileen eta erabiltzaileen elkartetzat joko dira ere kooperatiben arloko legeekin bat osatuta dauden kontsumitzaileen eta erabiltzaileen erakundeak, zeinen helburuen artean bazkideen hezkuntza eta prestakuntza egon beharko baita nahitaez, gainera xede hori betetzeko funtsa eratu beharko dute.\nKontsumitzaileen legezko interesak aldeztu eta babestea.\nKontsumitzaileei haien eskubideen eta betebeharren arloko prestakuntza eta argibideak ematea.\nKontsumitzaileen eta erabiltzaileen interesak aldezteko orduan haiek ordeztea; adibidez, ordezten dituzten eskubide eta interesak zuzenean eragiten dituzten arauak lantzeko prozeduretan entzungo zaie, kontsumitzaileen eta erabiltzaileen interes orokorrak babesteko gaien inguruko kontsulta batzordeetan parte hartzeko eskubidea dute, kontsumoko arbitraje sisteman parte hartzen dute arbitroen izendapenaren bidez.\nElkarteko bazkideen zein elkartearen beraren eskubide eta interesak epaiketetan defendatzeko behar bezala gaitua izatea.\nKontsumitzaile eta Erabiltzaileak Defenditzeko Lege Orokorraren eta beste lege osagarrien testu bateratuarekin bat eratu diren kontsumitzaileen elkarteak izango dira, legeekin bat, kontsumitzaileen eta erabiltzaileen interes orokorren izenean eta haien ordez jarduteko gaitasuna duten bakarrak.\nHirian dauden elkarteak:\nAKE Arabako Kontsumitzaileen Elkartea\nAiala Kantzilerra, 11 - 4. esk. B bulegoa\n945 25 17 08\nEKA Euskal Herriko Kontsumitzaileen Antolaketa\nFrantzia kalea, 21-1.a, 3. bulegoa\nEHKB, Euskal Herriko Kontsumitzaileen Batasuna\nJose Lejarreta kalea, 49\n945 26 47 22


(→Zertan da Euskaltegiaren kurrikulu proiektua (EKP)?)\n242. lerroa: 242. lerroa:\n#Euskaltegiak bere egiten dituen hizkuntzaren ikas-irakaskuntzari buruzko printzipio nagusiak.\n#Euskaltegiak bizi duen egoeraren eta bere inguru sozialaren beharren azterketa eta auto-ebaluazioa.\n#Oinarrizko kurrikulua mailaka egokitzeko proposamena, baita maila bakoitzeko aurreikusten den ordu-kopurua ere.\n#Oinarrizko kurrikuluak zehazten dituen helburu eta edukien aukera eta hurrenkera, euskaltegiaren eta ikasleen beharretara egokituz.\n#Hobetsitako aukera metodologikoak.\n#Ikas/irakas-materialen proposamena eta hauek aukeratzeko irizpideak.\n#Ikasleak, irakasleak eta euskaltegia bera ebaluatzeko aribideak.\n*EKP lanabesa da, erreminta;\n*Ibilbidea aurreikusten duena, orientabideak jarduna bideratzeko;\n*Lan-estiloa ezarriko duena, propioa, gurea;\n*Eztabaidara irekia, non erranen baita ez dela behin betikoa bideragarria, praktikara eraman daitekeena.\n10:59, 13 Azaroa 2007(e)ko berrikuspena


Abokatutzak Baliabide Digitalen Plana abiarazi du, profesionalak teknologikoki atzean gera ez daitezen - Justizia Administrazioa Euskadin\nAbokatutzak Baliabide Digitalen Plana abiarazi du, profesionalak teknologikoki atzean gera ez daitezen\n2021(e)ko otsailaren 09a\nAbokatutzaren Kontseilu Nagusiak Baliabide Digitalen Ezohiko Plana jarri du martxan, Covid-19ren pandemiaren ondorioz ahalmen ekonomikoa murriztu zaien abokatuei laguntzeko.\nPlanaren helburua, baliabide eta trebakuntza ezberdinen bidez, abokatutzako profesionalak teknologikoki atzean ez geratzea da. Eskaerak martxoaren 12ra arte aurkeztu daitezke Espainiako Abokatutzaren Kontseilu Nagusiaren webgunean dagoen inprimakia betez.\nBaliabide horiek Elkargokide diren abokatuek erabili ahal izango dituzte 2020ko martxoaren 14a baino lehen, beti ere lanbide-ezintasuneko egoeran ez badaude eta pandemiaren ondorioz gaitasun ekonomikoa murriztu bazaie. Laguntzak eskatu ahal izateko 2019ko ekitaldiko diru-sarrerak, guztira, ezin dira 45.000 euro gordin baino gehiagokoak izan.\nNorbere kontura lan egiten dutenen kasuan, euren ahalmen ekonomikoa murriztu dela usteko da 2020ko lehen seihilekoan beren diru-sarrerak % 30 murriztu badira (2019ko lehen seihilekoko diru-sarrerekin alderatuta). Besteren kontura edo modu kolektiboan lan egiten dutenei dagokienez, berriz, ahalmen ekonomikoa murriztutzat joko da 2020ko lehen seihilekoko diru-sarrerak 2019ko bigarren seihilekokoekin alderatuta gutxienez % 30 murriztu direnean, enplegu-emaileak enplegu-erregulazioko neurriak hartu dituelako Covid-19aren ondorioz.\nAbokatutzarako Baliabide Digitalen Ezohiko Planari buruzko informazio guztia Espainiako Abokatutzaren Kontseilu Nagusiaren webgunean duzu.


Estibaus » Fototeka\nTren bat Intxaurrondo zeharkatuz, 1915 aldera\n2020, Abuztuak 2\nLagun batzuek ezagutzen ez genuen Polentinoseko kondearen bildumako argazki hau pasa digute. Argazkia Garro zubitik egina dago eta trena Intxaurrondo zeharkatzen erakusten digu, Irunerako norabidean. Trenaren bidearekiko paralelo, tranbiarena dago. Ezkerrean, Mons likore fabrika ikusten da, eta eskuinaldean, landetxe dotoreen artean, Algarbe baserria. Polenteninoseko kondearen beste argazkiak bezala, hau ere estereoskopikoa da, hau da, hiru dimentsiotan ikusteko egina da. Efektu hori lortzeko, argazki makinak begi bakoitzerako argazki bat egiten du, bi argazkiak pittin bat ezberdinak direlarik.\nClub Atlético Herrera kirol elkartea\nFototeka, Kronika zaharrak\nAtletismo alorrean Herrera Kirol Elkartea izan da zalantzarik gabe erreferenterik nagusiena Herreran, baina ez da bakarra izan.\nIsidro Pouzas Iraola “Pausas”-ek kontatu diguenez, 1960. urte inguruan, Herrerako parrokiaren “Los Luises” taldeko gazte batzuek (Isidro Pouzas, Jose Luis Salaberria, Jose Luis Zaspe,…), Don Marcos apaizaren laguntzaz, Club Atlético Herrera kirol elkartea martxan jarri zuten.\nGarai hartan, Herreran, futbola eta pilota ziren gazteak gehien erakartzen zituzten kirolak. Hala ere, Isidro, Maria Kristina Koloniako etxeetan jaio eta bizi bazen ere, Club Atlético Rentería kirol elkartearen bitartez hurbildu zen atletismora, bertan hasi baitzen krosetan eta pistako probetan korri egiten. (gehiago…) »\nAzken jardueren argazkiak\n2018, Apirilak 30\nBeheko esteka hauetan aurreko egunetan egin ditugun txangoen argazkiak ikus daitezke:\nMaiatzaren 21ean La Asunción Ikastetxearen barrualdera egin genuen bisita.\nEta ostegunean, 24, Plus 55 egitarauaren barnean, Txipres eta San Markora egin genuen ibilaldia. Azken honetan La Anunciata Ikastetxeko ikasle talde bat gurekin etorri zen Txipres ezagutzera.\nAmarekin paseoan bere argazkien artean\n2018, Martxoak 8\nGure amak familiaren memoria gordetzen zuen. Horregatik, behar bada, argazkizalea ere bazen eta gazte-gaztetatik argazkiak bildu eta albumetan ordenatu zituen. Hogeita bost urte pasa dira hil zenetik eta hutsune handia utzi zigun, baina bere albumen bitartez, txokoz txoko paseoan, oraindik kontu kontari ari zaigula ematen du.\nEtxekoentzat duten interesaz gain, argazkietan leku eta bizipen partekatu ugari agertzen dira eta hori da irudi horiek hona ekartzearen arrazoia. Ama, Inaxi Ijurko Orbegozo, 1922. urtean jaio zen eta bere haurtzaroa eta gaztaroa Molinao, Buenavista, Antxo eta Herrerako txoko eta inguruetara lotua dago. Hona ekarri ditugun argazkiak ezkon aurreko garaikoak dira, 1941-1945 urte bitartekoak, hain zuzen ere; hemen sorta bat dago eta gainontzeko guztiak Tokiko Bilduman ikus daitezke. (gehiago…) »\nAltza elurpean, 1914. urtean\n2018, Otsailak 14\nBi argazki hauek 1914ko urtarrilaren 10ean La Hormiga de Oro aldizkarian argitaratu ziren, 31. orrialdean. Lehenengoan Altzagaina ikus daiteke, eskolak eskuinaldean eta udaletxea eta eliza ezkerraldean. Bigarren argazkian Intxaurrondoko inguruak agertzen dira. Trena eta tranbiaren bideak ikusteaz gain, eskuinaldean Villa Aramaxpe eta Algarbe baserria ikus daitezke, eta Casa Mons enpresaren eraikina ezkerraldean. Bartzelonako aldizkari karlista honetan argitaratutako irudi hauek Altza elurpean erakusten diguten argazkirik zaharrenak ditugu.\nMagain eskubaloia taldea\n2016, Urtarrilak 13\nBizitzaren arlo guztietan bezala, kirolean badira izen ezagun eta ospetsu asko, baina, haiekin batera, beste kirol elkarte eta kirolari asko ere badira, ezezagunak bezain ezinbestekoak, ibilbide laburrekoak sarritan, gogoratuak izatea merezi dutenak, kirol zaletasunaren adibide gorena baitira. Horietako bat da Intxaurrondoko Magain eskubaloi taldea eta Santi Blanco Latiegik tiraderatik berreskuratutako argazkietatik abiatuz kontatuko digu:\nLehenengo argazkia taldea sortu aurretik antolatutako partida batena da. 75 (edo 74) urteko uda amaierakoa da, Mª Auxiliadora ikastetxeko instalazio berriak zabaltzean. Talde bat antolatzearen ideia hori instalazioen irekierari estuki lotuta zegoen, ez dut ongi gogoratzen ia partida jendea taldean izena emateko egin zen edo taldea sortzearen ideia partidaren ondorioz izan zen. Nolanahi ere, Marcos izan zen taldearen osatzea bultzatu zuena instalazioen erabilpena erraztuz.\nUste dut hasiera batez gazteen maila atera genuela eta ondoren, batzuk laster 18 urte bete zutenean, senior maila osatu behar izan zen. Magain izena (senior), Marrutxipi, Gaztelu, Intxaurrondo izenetatik dator. Colma (gazte) “Colegio Mª Auxiliadora” izenetik.


Goizeko bostak ziren Flamenkotik jalgi eta Haizeminek hurbildu Thunderbird 666 autoan tinkatu ginenean. Gidari zebilen beraz Haizemin. Ondoan zeukan Estevez. Eta gibelean metatzen ginen Carmen eta biok, Zokil izengoitiaz ezaguna zen erakunde armatuko kide ohia bere pistola distiratsuarekin... eta erdian Gexan Hiriart. Zorionez, gizona mehakoila zen, bestela ez baitzuen hatsa hartzen ahalko ere. Nekatua zen, baina loak eraman aitzin, erran zuen kokin aire batez:\n— Ez nago hain gaizki funtsean, emazte hauen beroan!\n— Zaude lasai, otoi, eta ez sobera mugitu! Lekua eskas dugu.\n— Bababai. Behar dugu Gorringo deabru hura atzeman.\n— Gorringo deabru hura atzeman, maletaren giltza hark atzeman baino lehen.\n— Maleta guk dugu —berretsi zuen Carmenek, ene oharraren osagarri.\nHaizeminen auto amerikarra deskapotablea zen. Carmen eta biok amesten baldin bagenuen Thelma eta Louiseren istorioa Bizkaia eta Arabako lurretan errepikatzea, hutsean ginauden. Autoa mukuru zebilen eta menturaz Kusturicaren film eroetako plano baten zinominokatzea baizik ez genuen lortuko.\nZabalburu plaza desertu zen; inguruka ibili gintzaiolarik eta autobidera zuzendu ginenean, kotxe gutxi gurutzatu genuen. Ordu txikiak bihikatzen zihoazen, izaki motelak oinez edo autobusez etxeratzen zirela eta oheetarik punpan eroriz, lanera abian. San Adrian gainetik Bilbok hiri akituaren itxura zuen. Gaua latza izan zen eta karrika bazterretako argiak ikara ziren. Baina pausarik gabe, hasperenka, egun berriari ekitea komeni zitzaion. Hiria ez zen sekula dardaratzetik gelditzen, gaueko eta eguneko arima erratuen interesak arras ezberdinak ziren arren.\nAutopistan halaber zirkulazio urria zen. Europa alderik alde zeharkatzen zuten kamioi erraldoiak salbu, nehor ez zegoen. Libre sentitzen ginen. Ekialdean argi urrako bat ageri zen, urrako arina, odol marra baten antzekoa. Isilik genbiltzan, bakoitza bere barneko mamuekin tematzen bailitzan. Orduan, Haizeminek Steppenwolfen zinta bultzatu zuen autoko KD irakurgailuaren aho hondora: born to be wild abestiak inarrosi gintuen, inarrosi eta, aldi berean, jabaldu. Sehaska kanta egokia zen, azken orenak zainetan eta lo eske higatu zituzten bizidun herrestontzat. Carmenen eskua neurean bero sumatzen nuen eta, begiratzen niolarik, ohartzen nintzen betazalak apal zituela. Gexan Hiriart zurrungaz ari zen, eta Zokil bere pistola zilarrarekin jostatzen. Estevez ere loari emana zen, eta izpiritua zohar zeukan bakarra, ez baitzuen gin-kasik bakar bat ere edan, Haizemin zen.\nTunelaren azpitik iragan ginen berriz. Klaustrofobia pairatu nuen, autobusean Donostiatik nentorrenean bezala. Fobia gainditzea lortu nuen, arima bipilduz. Laster, Basauri utzi genuen eta Gasteizera zihoan autobide zatian urtu ginen. Oren baten buruan Euskal Herriko hiri nagusian ginatekeen menturaz. Berantetsia nuen. Anartean Bizkaia maitea zen gure aurrean hedatzen, Benito Lertxundiren ahots eztiz ohoratua eta nihaurk berdin anitzetan preziatua, sustut Carmenekin duela hogeita bost urte biderik bide ibiltzen nintzelarik, maitemindu mutuaren plantan. Arto landa hertsiak baziren autopistaren aldamenean, baserri txikiak, Iparraldekoak latifundio handi irudikatzeko txikiegiak, batzuetan baratze baten izkinan laranja koloreko kuia lodia agertzen zela, edo tomateen zutik atxikitzeko zutabe lerroak, edo asto gris bat alha. Bitxi zitzaidan beti Bilbo industriala eta bere bazter ruralak kontrestan ikustea.\nHaizeminek ez zuen agudo gidatzen. Abiadurak errespetatzen zituen eta auto historikoaren erritmoa. Motorraren azantza mantsoa zen, lañoa, eta ez zuen lotan zihardutenen pausaldia trabatzen. Ez zitzaidan, trenean nola, autoan atsedentzea gustatzen. Halatan musika entzuten nuen, Roger McGuinnen boza so don't fear when you heard a foreign sound in your ear it's allright Ma I'm only sighing, egunaren argitasun samurrak Bizkaia balakatzen miresten nuen bitartean. Mirakulua egiaztatzen zen aldi oroz. Hizkuntza ezabatzen ahal zitzaigun, amodioak eskapatzen, nagusiek erasiatzen ahal gintuzten, hiltzen ahal ginen baiki, zergatik ez, hipotesi guztiak aztertzekoak ziren, norbaitentzat etengabe azkorria ernatzen zen, salbatzen zen, arrosa baten antzera irekitzen, izar ihintzez egarri. (Euskal) Munduak sustatzen bezain hobesten zuen irabaztearen eta boterearen borroka aspaldian galdua genuen, ez ginen egundaino ezertaz jabetuko, baina Thunderbird 666 zaharkituaren leihoetan jazartzen zen argi zirrintaren oldarra gurea zen, gure-gurea.\nLaudio saihestu genuen. Lantegiek zerua mehatxatzen zuten. Ortziaren urdin sakonak ordea ez zion probokazioari ihardesten. Tregoa zen, naturako elementuentzat ere: flow river flow flow to the sea. Zinta isildu zeneko uneaz baliatu zen Haizemin mintzatzeko:\n— Kafe bat edan dezagun. Bi kilometrotan restop bat dago. Zer diozue?\nHaizeminen proposamenak galde izutuak baizik ez zituen harrotu. Gexan Hiriart itseskatu zen:\n— Nora ari gara?\n— Gasteizera Gexan —zehaztu nion—, Albert Labruquere zure euskaltzain adiskidea Gorringoren aztaparretarik libratzera.\n— Egia. Gainera Albert Labruquerek dauka enigmaren laugarren zatia.\n— Laugarren zatia? —harritu nintzen.\nGexanek segitu zuen:\n— Bai, Pierre, Manex, Albert eta laurok bat ibili gara, Manexek maleta zaintzen zuela, gutariko bederak giltzaren lokalizatzeko enigma zatia zeramala paperetan. Semeak Izturitzeko harpean eman dizun nire gutunean zegoen lehen kopla, bigarrena Manexen paltoko sakelan zen, hirugarrena Pierre d'Oihenarten galtzetako zetazko oihal bikoitzean, eta azkena Albertek du, bihotzaren gainean tatuatua.\n— Geldi gaitezen restop horretan —erran nion Haizemini, argibehinkariak jada martxan zituela konturatuz.\nEzantza behar zuen. Haizeminek deitoratzen zuen gasolinaren prezioen igotze ikaragarria, Bushek Irak setiatzen zuenez geroztik. Zioenez, bakan baizik ez zuen Thunderbirda erabiltzen, baina ametsaren antzera zebilen auto zaharra egartsu zatar bat zen. Ostatuko atean abandonatu gintuen. Gehienak horma berinatsuaren maldan akiduraz abaildu ginen, Haizeminek ezantza har eta kamioi erraldoi biren artean, poloniarra eta alemanak ziren, bere aberastasuna aparka zezan aiduru. Elkarrekin ginen eta elkarrekin sartu ginen, nortasun askorik ez zeukan tabernan. Estevezek Gexan Hiriart begiztatzen zuen, gizonak lanjerean zegoela ulertua baldin bazuen ere, Iparraldeko elektroi salbaietarik izanez, ororen buru, nahi zuena baino egin zezakeelako beldurrez.\nMahai handi batean plantatu ginen. Begiak loz hordi zeuzkan neska gazte bat hurreratu zitzaigun. Haizeminek eskatu zuen denentzat:\n— Kafe dobleak, kruasanak eta pasteltxo azukretuak.\n— Nik koñak bat behar dut kafearekin —gehitu zuen Gexan Hiriartek haur guastatuaren pare.\n— Enetzat ere koñak bat —erantsi zuen Zokilek—. Frantzian nengoenean hartu nuen ohitura hori.\n— Bai, zazpi urtez egon nintzen Baionan, errefuxiatua, laurogeita hamarrean harrapatu, kartzelatu, auziperatu eta Espainiara deportatu ninduten artean. Hamar urte eraman nituen oraino Espainiako kartzela ezberdinetan, gaztigua arras bete eta libre atera nintzeneraino. Azken hamabi hilabeteak, beharrik, Basaurikoan egin nituen. Lehen aldia zen familiatik hain hurbil nengoela, hargatik ordukoz familiarik ez nuen gehiago, gurasoak Aranjuezen nintzela zendu baitzitzaizkidan, minbiziak xurgatuak, bata bestearen ondotik aste apurrak barne.\nKideak oro kalakatzetik gelditu ziren, Zokilek bere kalbarioa kontatzen zuela. Isiltasun dorpea hautsi nuen nik, pentsatuz zerbait haustekotan hobe zela isiltasuna, tregoa baino:\n— Eta Frantzia, beno Iparraldea, agradatu zitzaizun?\n— Frantses eta Iparraldeko jende gutxi gurutzatu nuen, garai hartan Baionan errefuxiatuen artean egon gintezkeelakoan, gure zirkuluetarik atera gabe. Hegoaldeko adiskideak eta familiak zetozkigun, jateko eta puskaz kargatuak eta besta ere elkarrekin egiten genuen.\n— Eta Iparraldeko bizitza kulturala?\n— Amaia! Aipa dezagun Iparraldeko bizitza kulturala diozun moduan, zaharkeria kontserbatzaile multzo bat, diru publikoz sustatu kultura alor bat, eskubira plegatzen den gehiengo politiko bat eta ezin ulertua den hizkuntza bat. Badakizu gure Iparraldeko lagunak, ezkertiarrak eta gaztelafonoak zirela erabat. Orduan, Frantzian izan arren, erbestean, Bilbon bezala ginauden.\nTua irentsi nuen. Haserre zimikoa menperatzen saiatu eta bitxiki kalmatu nintzen, ez zuen balio palpitatzeak: berdin zitzaidan Baiona eta Iparraldea batzuk Frantzian kokatzea, hala zen funtsean, ez ginen sekula gaurkoan bezain frantsesak izan euskaldunak, independentzia aldarrikatzen zutenak barne. Zokili beha egon nintzen: eni ere Bilbon, euskara Iparraldeko baserrietan ederki ikasia zuten adiskideen zurrunbiloan, Santa Grazin nintzela ziruditan. Irudipen gurutzatu horiei esker, frantses edo espainol, euskaldun gisa tematzen ahal ginen. Eta ez zuen ahalkerik hazi behar frantses edo espainol izateak, ardurenean, ohartzen nintzenez, Iparraldekoek zutela beraien frantsestasuna gordetzen, frantseskeria erraten zen mespretxu pixka batez, Iparraldekoek zuten Hegoaldekoekin biltzean, rrr lakarrez eta aditz zein hitz bereziz hanpatu euskalkia baztertzen, hizkuntzatik beretik frantsesak zirela susmatzen zelako. Muga mentala ezabatuko bide zen nortasunen arteko tratamenduen berdintasuna erdietsiko genuenean, hau da, espainoltasuna eta frantsestasuna biak, euskal nortasunaren zatitzat kontsideratuko zirenean, biak hein berean, bata bestea baino apalgarriagoa izan gabe eta alderantziz.\nZerbitzariak kafeak, koñakak eta ahokoak ekarri zituen. Atseginezko herotsak biderkatu ziren. Une batez ez zen hortzen martzilika eta zintzurren karraka baizik hauteman. Elkarri beha ginauden, bakoitzak bestearen goiz hartako plazera dastatzen bailuan. Bizkar-zakutik, Izturitzetik Bilborainoko bidean atzeman paper zatiak jalgi nituen:\nZuria delarik salbo\nEz dugu ez irabazi:\nGora bedi Santa Grazi.\nHau zen alabaina Pierre d'Oihenart zenaren galtzetako zeta bikoitzean Miren Altamirak kausituriko azken mezua. Bilduma egin genuen: misterioak zirauen, eta azkorriak bezainbat kafe dobleek ez ziguten aitzinamendurik zilegitzen. Gaizo euskaltzain horien hiltzailea Gorringo zen segur aski, Manex Bergereten koplak erakusten zuenez. Baina d'Oihenarten Santa Grazi ez zen Zuberoko herria izaten ahal, Jean d'Amouk telefonoz azaldu zidalako eliza mirazkatu zuela petik gora eta alderik alde.\nCarmenek Euskal Herriko mapa handia hedatu zuen mahaiaren gainean:\n— Bi Santa Engrazia baditugu hemen gaindi. Gorringo, Albert Labruquererekin Gasteizera joan baldin bada, norabidean onean gaudela erran nahi duke.\n— Non daude, laztana?\n— Bata Errioxa eta Arabako limesean —erantzun zidan Carmenek hatsa su—, eta bigarrena ezagutzen duguna, Bardea Zuriaren hegiko kaperatxoa. Izan gintunan behin, Bardeetan euria egin zuen hartan. Oroitzen haiz?\n— Bardeak lohi eta ibai ikusi nituen aldi bakarra zunan. Geroztik ez naun hara itzuli. Bardeetara bai, Zuriñe Nafarroako printzesaren gaztelu-dorre erorira eiki, baina ez Santa Engraziara.\nEspero genuen sekretuki, enigmaren hondar zortzikoaren erdiesteko Gasteizen, zorigaitzeko Albert Labruquere hilotzarekin topo eginen genuela. Zerbait zen hala ere, ikerketak jarraitzeko gisan norbaitek hil behar zuen: aurrerapenak oro hilotzek zedarritzen zituztela ondorioztatu eta altxatu ginen. Haizeminek kaxa komunetik ordaindu zuen gosari oparoa. Kanpoan eguzkiak jotzen zuen jadanik, Araba eztiki ferekatuz. Goizaren samurtasunak gatibatu gintuen. Estevezek Gasteizko Ertzaintzaren komisaldegi zentralean zeukan adiskidea deitu zuen. Kasik minutu berean ene mugikorrak marraka trapatua ozenarazi zuen. Jean d'Amou zen:\n— Jainkoak dizuela egun on —entzun nuen, politezia formulak uda minean hormatu ninduela—. Zer berri duzue?\n— Zure aita gurekin dugu eta Gasteizera goaz. Laudio eskualdean gara. Eta zu non zaude?\n— Seguritate arrazoiengatik ez dizut erraten ahal. Urrutizkinez bederen ez nago zuetarik urrun. Ongi dago aita?\n— Bai, pixka bat inarrosia, baina bestela xarma bat bezala. Bere adiskide bien hilketak etsipena eta memoriaren ezabaketa eragiten dio. Badakigu Albert Labruquere bizi dela oraindik, Gorringorekin Gasteizera partitu delako, lanjerean jarri baldin bada ere. Agian orduz helduko gara haren salbatzeko.\n— Salbatzea merezi al du?\nJean d'Amouren hozkeriak arranguratu ninduen. Apez euskaltzainaren semea bihotz gabea zena? Egiaz, zuzen zegoen horretan, hilezinak ziruditen lau euskaltzainen bat-bateko saldo-zentzea xantza ikaragarria zen, Euskaltzaindiaren ezkaratzean aiduru zeuden Iparraldeko zein Hegoaldeko hainbat urgazle anbiziotsuentzat. Unibertsitari ohoratu, euskaltzale sutsu eta kalostrapeetako igel dantzari sotil andana batek momentua igurikatzen zuen. Jean d'Amou horietarik zen. Gorringok zuena garbiketa obratzen, sistematikoki, multzoko kide zaharrak bederazka bere tranpetara erakarriz? Iparraldeko euskara zaintzaren ordezkaritzak ilharroski-erratz kolpe galantaren premia zeukan, baina hortik krimaz krima lakrimategi ibiltzera, urrats bat bazen. Duda sortu zitzaidan. Jean d'Amouri galdea errepikatu nion:\n— Ez duzu jakitearen beharrik.\nThunderbirdaren estalkia kendu zuen Haizeminek. Tutaka ari zen, telefonoari zintzilik geundenei arrabiaz deika. Estevez eta biok presaka kokatu ginen autoan eta, txoferrak giltza inguratu bezain laster, berriz hauteman genuen motorraren xuxurla eztia. Autopistan gindoazen, biloak haizeetan, aurpegiak ekiari eta pentsamenduak zedarri. Orozko eta Izarra artean Araba esnatzen generraikan: lautada zilarra urre bilakatzen zen eta dorretxeak argi-aurka bermatzen ziren. Nork ez zuen Arabaren edertasun minerala gogoko? Goizaldeetan batez ere. Begiak gose genituen eta ordokien usainaz asetzen ginen. Izarran abandonatu genuen Logroñorako autobidea, lau bideetako errepidea Murgiarantz hartzeko. Ezkerrean zutoitzen zen mendatea erakutsiz Carmenek elea harilkatu zuen:\n— Arangatxa gailurra hor duzue, Larrun adina gora, sabelaren sakonetik Nerbioi erreka jaukitzen zaio. Ebrora isurtzen ez den ibai soiletarik bat da. Ebrok zuen Aturriak nola, begira zegokidan amultsu, hala gainerako ur guztiak irensten ditu, handizki gero itsasora lehiatzeko.\n— Gure mugak dira.\nZer ez nuen ahoskatu?\nCarmen asaldatu zitzaidan:\n— Zer duzue euskaldunek, mugak behar dituzue, zuen lurretan seguritatean sentitzeko? Ibaiak, Ebro edo Aturri ez ditun mugak, itzultzea eta partitzea irudikatzen dizkiguten marrak baino. Independentzia lortzean muga berriak jarriko dituzue, gure harreman intimoen alorrean nola, muga gabea delarik ederrena...\n— Mugak eraikitzen ditinagu, zeharkaezinak, aburu politiko ezberdinekiko jendeetarik salbatzeko, haiek alta gaituztelarik, ikuspuntua aldaraziz, gure arazoaren konponketan lauhazkatuko. Mugak baditun denetan, ustez eta mugen presentziaz baizik ez garen mugalari eta kontrabandista. Denborarekin ohartuko haiz mugarik ez dela, nehon, bizidunak kate luze baten maila biluziak garela, ez bata bestearen aurka, baina bai bata derrigorrez egundaino bestearekin, bestearen alde.\nAmen erran eta ezpainak ezpainekin hertsatu nizkion.\nCarmenek begiak zerratu zituen eta haren eskua papoan lerrakor nabaritu nuen: errotik maitemintzen ari nintzen, Iparraldeko Euskaltzaindia astintzen zuen hilketa zerrendaren argitzeko Jean d'Amouk eskainiriko lanak bizitza baimentzen zidan, behingoz zoriontsu nintzen, zoriona zinez zer zen ez nekien arren. Gorputz bero batenganako tirria zen beharbada zoriona, begi beltz pare baten hondoan itotzeko, gauak etengabe iraungo zuelako-edo ohe baten eremutik nehoiz ez altxatzeko desira.\nGorbeia mendikatearen hegoaldeko malkarretan behera ari ginela, haizea biloetan eta Haizemin gidari, hazi zitzaizkidan gogoeta bitxi eta zozo hauek. Haizeminek, ahots apalez maitea nun zira xuxurlatzen zuen. Bizkitartean, Gasteizko hiria han urrunean, lainoetan berme, miresten genuen, Arabako lautadaren erregina. Gexan Hiriart erdi-lo zen, Zokil pistolarekin jostari, bala bakarra bailuan bizitza zortean jokatzen zuen armaren mihia lizunki kopetara ekarriz, klix-klix! Azantza entzuten nuen oroz oilo larrua hazten zitzaidan, eta Carmenen besoetan kuzkurtzenagotzen nintzen.\nEstevezek, artean, Desamparados auzoko Ertzaintzaren komisaldegian zeukan ikasle garaiko bere adiskide-kolegari deitzen zion bigarrenez:\n— Bagatoz, bertan.\nZiztuan helduko ginen Gasteizera. Bideak zelai eta segurtasun handikoak ziren. Haizeminek abiaduraren orratza desafiatzen zuen. Kolorezko pizti-makina erraldoiek ogia epaiten zuten bazterretako landetan, errauts eta ke. Ez genuen astirik ogia ala garia zen ikertzeko, Desamparados eskualdean Thomas zain geneukalako. Ezkerraldean aireportua begimendu genuen eta, hotelak zein bulegoak ugari zeuzkan Honduras Abenida agortu bezain laster, Gasteizko etorbide zabal eta argitik hiri erdira gindoazen. Ageri zen Gasteiz lur idorraren erraietarik eraiki berria zela, kale zuzen eta behialako lantegi abandonatuetan itzaletan moztu espazio modernoekin. Gobernu, administrazio eta unibertsitate gunea zen, kultura eta euskal kultura saileko jende ezagun frankoren bizi-tokia, gainera. Euskal Autonomia Elkarteko hiriburua zen funtsean, euskaldun bakoitzak bihotzean bere kutuna zeraman arren, batzuek Iruñea, besteek Baiona eta azkenek Bilbo.\nFlorida parkearen saihetsetik, ez nekien nondik, beharbada Manuel Iradierretik, zezen-plazara iritsi ginen. Hango aparkalekuan utzi genuen Haizeminen Thunderbird zoragarria. Independentzia karrikaren 27. zenbakian zegoen polizitegia, Foruen plazatik urrats eskasetan.\nGoizeko zazpi eta erdiak ziren.


Behin-behineko espetxealdia ezarri diote Nijarreko istripuko kamioilariari, fidantzarik gabe\nIstripua astelehen goizean jazo zen, kamioi batek eta lau pertsonak okupatutako auto batek talka egin zutenean; horietako bi hil egin dira: Maria Zandio Zorrilla, Nafarroako Ospitaleko asistentzia-zuzendaria, eta Francisco Javier Perales Liberal, haren senarra, foruzaina.\nNafarroako senar-emazte batzuk hil dira Almerian izandako zirkulazio istripu batean\nAlmeriako Instrukzio Epaitegiak behin-behineko espetxealdia, komunikatua eta fidantzarik gabea, ezarri dio astelehenean atxilotutako kamioilariari. Andaluziako Justizia Auzitegi Nagusiko iturriek jakitera eman dutenez, ibilgailu motordunak zuhurtziagabekeriaz gidatzeagatik eta lesioak eragiteagatik ikertzen ari dira gizonezkoa.\nIstripua astelehen goizean gertatu zen Nijar eta San Isidro lotzen dituen AL-3180 errepidean, kamioi batek eta lau pertsonak okupatutako auto batek talka egin zutenean. Hildakoak Maria Zandio Zorrilla Nafarroako Ospitaleko asistentzia-zuzendaria eta, haren senarra, Francisco Javier Perales Liberal foruzaina dira. Bien seme adingabeak, aldiz, ZIUn daude.\nLarrialdietako langileak bertaratu zirenean, emakumea hilda zegoela eta gizona eta bi adingabeak zaurituta zeudela egiaztatu zuten, eta Almeriako Torrecárdenas Unibertsitate Ospitalera eraman zituzten. Larrialdietako zerbitzuek artatu zuten aita, baina ezin izan zuten ezer egin haren bizia salbatzeko.


Trump bigarrenez epaituko du AEBetako Senatuak | Mundua | Berria\nTrump bigarrenez epaituko du AEBetako Senatuak\nEstatuburuari epaiketa politikoa egitearen alde bozkatu dute 232 ordezkarik, eta aurka 197k. Alde bozkatu dutenen artean daude hamar ordezkari errepublikano. Senatuko buru Mitch McConnell errepublikanoak aitortu du ez duela garbi zer bozkatuko duen auzia goi ganberara heltzen denean.\nNancy Pelosi Ordezkarien Ganberako presidentea. / Shawn Thew/EFE Tamaina handiagoan ikusi\nAEBetako historian lehen aldiz, presidente batek bi impeachment prozesuri egin beharko die aurre. Donald Trumpek izango du ohore hori, Alderdi Demokrataren ekimenez. Estatuburu errepublikanoari gertatutakoa ordainarazi egin nahi diote demokratek, eta errepublikano batzuek, bere jarraitzaile andana bat Kapitolioaren aurka bidali izana. Aukera guztiak baliatu dituzte horretarako, Mike Pence presidenteordeari hura kargutik kentzeko eskatuz lehenik –Pencek uko egin zion halakorik egiteari argudiatuta horrek «egoera are gehiago sutuko» zuela–, eta haren aurkako auzi politikoari bide eginez azkenik. Atzo, Washingtonen arratsalde hasiera zenean, eta Euskal Herrian 22:40ak, Ordezkarien Ganberako gehiengoak baiezkoa eman zion Trumpen aurkako epaiketa hasteari. Aldeko 232 botorekin eta aurkako 197rekin onartu zuten estatuburuaren aurkako epaiketa politikoa abian jartzea.\nJoe Bidenek, oraindik presidente hautatua denak, ontzat eman zuen ganberaren erabakia, baina nabarmendu zuen Senatuaren ardura izango dela orain Trump kargutik kentzeari buruzko auzi saioak aurrera eramatea, «nazioarentzat oinarrizkoak diren eginbeharrak» bere gain hartzen dituen bitartean. Pelosik ez zuen atzo argitu noiz helaraziko dioten Senatuari prozedura hasteko eskaria, baina ez dago zalantzarik hurrengo legealdian izango dela hori. Halla, epaiketak oztopatu egin ditzake Bidenek lehentasuntzat jotako hainbat gai eta erabaki, besteak beste, pandemiaren aurkako neurriak. Hori dela eta, buruzagi berriari lanerako tarte bat ematearen aldekoak dira, eta auzia atzeratzeko proposatu dute.\nOrain arteko bidea azkarra eta erraza izan den arren, Senatuan oztopo handiagoa topatuko dute demokratek Trump errrudunttzat jotzeko garaian. Izan ere, goi ganberako senatarien bi herenen babesa behar dute horretarako, eta horrek esan nahiko luke ehun senatari errepublikanoetatik 17ren baiezkoa lortu behar dutela. Aurreko impeachment saioan ez bezala, oraingoan alderdi errepublikanoak askatasuna eman die bere senatariei bozkatzeko garaian, eta hainbatek dagoeneko aurreratu dute zalantzan daudela; esaterako, Mitch McConnell errepublikanoen senatuko buruzagiak aurreratu du «aurkezten dituzten argudioen arabera» hartuko duela azken erabakia, baina onartu du badaudela Trump auzipetzeko nahikoa oinarri.\nDuela bi urte ez bezala, errepublikanoen artean ere izan dira Trump kargutik kentzearen alde bozkatu dutenak. Zehazki hamar izan dira impeachment-a babestu dutenak –halako bozketa batean bere alderdiko buruzagiaren aurka bozkatu duen kopururik handiena; izan ere, Bill Clintonekin, soilik bost demokratak egin zuten haren aurka–. Trump auzipetzearen alde bozkatu dutenetako bat da Wyomingeko ordezkari eta Dick Cheney presidenteorde izandakoaren alaba Liz Cheney: «Gertatu den guztia haren erantzukizuna da. Ez zatekeen halakorik gertatuko presidentearengatik ez balitz. Auzipetzearen alde bozkatuko dut». Harekin bat etorri zen, esaterako, ganberan gutxiengoan diren errepublikanoen buru Kevin McCarthy ere. Hark egotzi zion Trumpi manifestarien jarrera txarretsi ez izana, horiek Kapitolioaren aurka jo zutenean. Baina Cheneyk ez bezala, McCarthyk defendatu zuen ez zela beharrezkoa epaiketa bat hastea, eta nahikoa litzatekeela ikerketa batzorde bat osatu eta estatuburuaren jarrera ofizialki gaitzestea.\nIzan ziren, errepublikanoen artean, Trumpen jarreratik urrundu arren auzipetzearen aurka agertu zirenak. Horietako bat izan zen Hego Carolinako senatari Lindsey Graham, ohartaraziz epaiketa batek okerragotu egingo lukeela egoera. «Impeachment-ak instituzioen egoera okerragotuko luke, eta indarkeria gehiago sustatuko», esan zuen Grahamek, behe ganberako eztabaida hastear zegoela.\nDatorren asteazkenean hartuko du presidente kargua Joe Bidenek, eta FBIk zabaldutako informazioen arabera, Trumpen jarraitzaileek manifestazioak antolatu dituzte egun horretarako AEBetako 50 estatuetako hiriburuetan. Horietatik jendetsuena Washingtonen bertan espero dute. Segurtasun indarrek, gainera, ohartarazi dute litekeena dela miliziek ere parte hartzea. Hori dela eta, Guardia Nazionaleko milaka kide eraman dituzte hiriburura. Gerra garaitik ikusi gabeko irudiak utzi zituen atzoko egunak Kapitolioan, non militarrek hartu zituzten eraikineko gela inguru eta korridorerik gehienak.


Julio Sotok irabazi du Elizondon eta jada jakinak dira finaleko izenak - GARA\nJulio Sotok irabazi du Elizondon eta jada jakinak dira finaleko izenak\n450 lagun elkartu ziren atzo Elizondoko Lur aretoan, eta denen artean majo berotu zuten giroa. Hagitz gustura egon zen jendea eta saio ona egin zuten bertsolariek. Julio Soto izan zen garaile, 415,5 punturekin, eta ondo-ondoan izan zuen Xabier Silveira ere (413 puntu lortu zituen lesakarrak). Hirugarren ere txapeldun izandako bat gelditu zen, Julen Zelaieta beratarra, 398,5 puntu bilduta.\nHurrengo hirurak Aimar Karrika (394,5), Aritz Saragueta (372,5) eta Iñigo Ibarra (352,5) izan ziren.\nSaio honetatik hiru lagun sailkatu ziren finalerako, Julio zuzenean eta Xabier eta Julen puntuei esker. Dagoeneko badakigu zeintzuk arituko diren heldu den apirilaren 9an Iruñeko Labrit pilotalekuan kantari. Lehen aipatutako hirurez gain, Jon Barberena eta Estitxu Arozena, zuzenean sailkatuak biak finalaurrekoak irabazita, eta puntuen arabera, Eneko Lazkoz, Oskar Estanga eta Xabier Terreros.\nLekuaz gain, bada bertze nobedaderik, hortaz, finalean. Iaz ez bezala, Silveirarekin eta Barberenarekin gozatzeko aukera izanen dute bertsozaleek.\nLabritera joan nahi duenak dagoeneko badu sarrerak erosteko aukera. Bi modutan egin dezake: Internetez (www.bertsosarrera.eu gunean) edota Nafarroako liburu- denda eta bertze txoko batzuetan eskuratuta. Gozamena ziurtatuta dago...


Mugitzeko garaia heldu da - Sakana - Guaixe.eus\nMugitzeko garaia heldu da\nErkuden Ruiz Barroso 2021-05-10 12:27\nAltsasu BHIko ikasleak eta Dantzaz taldeko dantzariak 'Basoak' emanaldiaren ondoren.\nHirugarren urtez Dantzabideak dantza erresidentzia egin dute Dantzaz taldeko kideak Altsasu BHIko eta Andra Mari ikastolako ikasleekin. 'Basoak' ikuskizunean erresidentziari amaiera eman zioten.\nBasoak Dantzaz taldearen ikuskizun bat da. Gurs kontzentrazio esparruan gertatutako istorioa batean oinarritu dira lana sortzeko, eta ongi etorri, konfinamendu eta lokatza izeneko atalez osatuta dago. Aurreko ostiralean, Dantzaren nazioarteko egunaren hurrengo egunean, Altsasu BHIko bigarren mailako lau ikasle taldek Basoak ikuskizuna egin zuten, astean zehar sortutako koreografiekin. Oholtzara salto! Programaren Dantzabideak jardueraren barruan egindako erresidentziaren amaiera izan zen, eta kasu honetan Dantzaz taldea "teloneroak" izan ziren, protagonistak ikasleak zirelako. Andra Mari ikastolako hirugarren mailako ikasleek ere parte hartu zuten erresidentzian, baina Etxarriko perimetro itxieragatik ezin izan zuten emanaldian egon. Aurrerago, herrian bertan Basoak ikuskizuna eginen dutela aurreratu zuten.\nDantzaz elkartearen helburua dantza sustatzea da. "Horregatik saiatzen gara beti horrelako egitasmoak egiten", azaldu du Fernando Saenz de Ugarte taldeko zuzendariak. Hirugarren ikasturtez etorri dira Sakanara: "Oso lan polita egiten dute, alde batetik, talde lana irudikatzen dutela: hiru herri elkarlanean aritzen dira. Bestetik, gure lanaren baitan ere elkarlana dago". Oholtzara salto eta Dantzabideak programa Etxarri Aranazko, Altsasuko eta Olaztiko Udalek antolatzen dute, eta arte eszenikoak gazteei gerturatzea eta herrietan sustatzea du helburu.\nDantza erresidentziaren oinarria ikasleen sorkuntza eta mugimendua sustatzea da. Talde lanaren bidez eta Dantzaz taldeko dantzari profesionalen laguntzarekin koreografia bat sortu behar dute gazteek. "Dantzan aritzea guztientzako zerbait hurbila da, baina oso gutxitan praktikatzen da. Baina egiterakoan, oso gertukoa da". Gainera, programa honen bidez gazteek dantzariak ezagutzen dituzte eta haiekin harremanetan egoten dira, "ikusten dute ez direla pertsona arraroak". Erresidentziaren azken egunean sortutako koreografiak familiaren eta "komunitatearen" aurrea egin behar dituzte, emanaldi bat sortuz. Dantzaz taldeak parte hartzen duen arren, protagonistak ikasleak dira, "publikoa ikasleak ikustera etorri da". Osagarri guzti horiekin "zerbait oso polita" sortzen da.\n"Guztiok ez daukagu oso landuta gorputzarekiko harremana. Egiten dugun kirolaren arabera arau oso zehaztuta ditugu, baina ez dugu gorputz osoko lanketa bat egiten, integrala". Ikasleen dantzarako ahalmenaz hitz egiten, Saenz de Uraldek dio "denetarik dagoela", eta ez dela bakarrik mugimendua kontuan hartu behar; beste faktore bat sartzen da jokoan: sorkuntza. "Izan daiteke mugimendurako dohain handiak ez izatea, baina sormena izugarria izatea". Lehenengo egunean "gatazka handiak" egoten direla aitortu du -"nik ez dut egin nahi, begira zer egin du horrek..."-, baina bosgarren egunerako "bat-batean" dantza sortzen da. Mugimenduak ikasleak sortutako dira, kasu batzuetan Dantzaz taldeak egiten duen mugimenduaren antzekoa izan daiteke, baina bestela "haiek proposatutakoak" dira. Koreografiak taldean egindakoak dira eta oso koralak, "guztiek aukera dute haien tartea izateko eta eszenatokian bakarrik ez sentitzeko laguntzen du".\nPandemia egoeragatik, "zailtasun handiak" izan dituztela aipatu du Saenz de Ugartek, eta horregatik oso eskertua agertu da Oholtzara salto! programa aurrera ateratzeagatik. Elkarlanaren adibidea dela aipatu du dantzariak. Etxarri Aranazko, Altsasuko eta Olaztiko Udalek antolatzen duten ekimen bat da, eta Nafarroako Kutxa eta La Caixa fundazioen eta Nafarroako Antzoki Sarearen laguntza jasotzen du. Elkarlana dago ekimenaren atzean: "Sakanako adibidea oso ona da hiru udal elkartu direlako baliabideak handitzeko eta jende gehiagori iristeko", azaldu du Ramoni Lopez Antzoki Sareko idazkari teknikoak. Hortaz, fundazioek 110.000 euro jartzen dituzte, eta udalek 40.000 euro, azaldu du Izaskun Azkonak fundazioen izenean. Aurrekontuaren zati handi bat dantza sustatzeko bideratzen da. Bestetik, programaren barruan antzerki forumak eta tailerrak ere egiten dira.\nKultura Altsasu Etxarri Aranatz Olazti\nIkasleen dantza emanaldia\nGuaixe mai 03 Sakana\nHirugarren ikasturtez, Dantzabideak dantza erresidentzia egin dute Altsasuko institutuan eta Etxarri Aranazko Andra Mari ikastolan. Dantzaz taldeko...


Iragana irakasle | Iritzia | Berria\nUrtarrilaren 9a zen. Larunbata, atzo bezala. Euria ari zuen Bilbon, goian behean. Milaka aterkiren artetik, Euskal presoen eskubideen alde leloburuko pankartari eusten zihoazen alderdi abertzaleetako buruzagiak: Xabier Arzalluz, Arnaldo Otegi, Carlos Garaikoetxea... Gainezka zegoen hiria. Hotza ia ez zen nabari, txaloek eta ilusioak berotutako bihotzetan. Lizarra-Garaziren oparoaldian bizi zen gizartea, eta manifestazioak ostertzean ikus zitezkeen laino beltz batzuei aurre egiteko botika izan nahi zuen, Espainiako Gobernua ari baitzen, ordurako, presoekiko politika «probokatzaile bat» aurrera eramaten, Rafa Diez LABeko buruzagiaren orduko hitzak erabiltzearren.\nBereziki pozik zihoazen ezker abertzaleko mahaikideak: Arnaldo Otegi eta Jon Idigoras. Jendearen txalorik beroenak haientzako ziren. «Beharrezkoa da gaurkoa etorkizunean errepikatzea», ohartarazi zuen Otegik. Bederatzi hilabete geroago ETAk su-etena hautsi zuen. 15 urte pasatu dira eta EAJk eta ezker abertzaleak topo egin dute berriro pankarta baten atzean.


Mein Kampf - Wikipedia, entziklopedia askea.\n(«Nire borroka» orritik birbideratua)\nFranz Eher Nachfolger (en) eta Alemaniako Langile Alderdi Nazionalsozialista\nMein Kampfen bertsio frantsesa.\nMein Kampf (euskaraz, Nire borroka) Adolf Hitlerrek idatzitako liburua da, nazionalsozialismoaren ideiak adierazten dituena.\n3 Mein Kampf liburutik, Estatu arrazista, Hitlerren arabera\n4 Antisemitismoa eta espansionismoa, lehengo liburukia (1924)\n5 Bigarren liburukia, 1925-1927. urteetan egina\nHitlerrek berez aukeratutako izenburua hauxe izan zen: Viereinhalb Jahre (des Kampfes) gegen Lüge, Dummheit und Feigheit, hots, "Gezurren, ergelkeriaren eta koldarkeriaren aurkako (borrokazko) lau urte eta erdi". Hala ere, argitaletxeko buru Max Amannek Mein Kampf izenburu laburragoa proposatu zion.\nLiburua bi liburukitan argitaratu zen. Lehenengoa 1925ean agertu zen, "Atzera begiratzea" izenburuaz, eta atalburuak honako hauek dira:\nI. atalburua: Ama-supazterrean\nII. atalburua: Nire bizitzaren esperientziak Vienan\nIII. atalburua: Vienako egonaldiaren garaiari buruzko hausnarketa politikoak\nIV. atalburua: Munich\nV. atalburua: Mundu-Gerra\nVI. atalburua: Gerra garaiko iragarkiak\nVII. atalburua: Iraultza\nVIII. atalburua: Nire jarduera politikoaren hastapena\nIX. atalburua: Langileen Alemaniar Alderdia\nX. atalburua: Hondamenaren arrazoia\nXI. atalburua: Naziotasuna eta arraza\nXII. atalburua: Langileen Alemaniar Alderdi Nazionalsozialistaren garapenaren lehenengo aldia\nBigarren liburukia 1928an agertu zen, "Mugimendu Nazionalsozialista" izenburupean. Atalburuak honako hauek dira:\nI. atalburua: Mundu-ikuskera eta Alderdia\nII. atalburua: Estatua\nIII. atalburua: Jopuak eta hiritarrak\nIV. atalburua: Estatuaren ikusmolde arrazista eta nortasuna\nV. atalburua: Mundu-ikuskera eta antolakuntza\nVI. atalburua: Gure lehenengo garaietako borroka, oratoriaren garrantzia\nVII. atalburua: Fronte Gorriaren aurkako borroka\nVIII. atalburua: Indartsua indartsuagoa da bakarrik dagoenean\nIX. atalburua: SA-ren xedeari eta antolakuntzari buruzko oinarrizko ideiak\nX. atalburua: Federalismoaren mozorroa\nXI. atalburua: Iragarkiak eta antolakuntza\nXII. atalburua: Langileen sindikatuen arazoa\nXIII. atalburua: Gerra ondoko Alemaniaren politika aliantzista\nXIV. atalburua: Ekialdearekiko orientatze politikoa\nXV. atalburua: Legezko babesaren eskubidea.\nOsteko urteetan eta gaur egun, bi liburuki hauek liburu bakarrean argitaratu dira.\nMein Kampf liburutik, Estatu arrazista, Hitlerren arabera[aldatu | aldatu iturburu kodea]\n«Estatu arrazistaren azken helburua jatorrizko arrazako kideak iraunaraztea da, arraza horrek sortzen baititu edertasuna eta goi mailako gizateriaren balioa. Estatu arrazistak prestatze eta hezkuntza lana burututa edukiko du ardurapean dituen gazteen bihotzean arrazaren espiritua eta sentimendua grabatutakoan. Ezinbestekoa da neska zein mutil batek berak ere eskola ez uztea odol garbitasunari buruzko irakatsiak ondo bereganatu barik (...). Alemaniako Reichak, Estatu moduan, aleman guztiak besarkatu behar ditu eta bere helburua jatorrizko arraza elementu preziatuenak gordetzea ez ezik nagusigora astiro eta sendo eramatea izango da (...) Behe mailako gizakiak izatea beharrezko baldintza izan da beti goi mailako zibilizazioak sortzeko (...). Estatu arrazistaren kanpoko politikak Estatu hori besarkatzen duen arrazari irauteko baliabideak ziurtatu behar dizkio, berezko bizi erlazioa osasuntsua ezarririk bere biztanleriaren hazkundearen eta okupatzen duen lurraren kalitatearen artean (...). Lur eremu nahi zabalak baino ezin dio herriari bere bizitzaren askatasuna bermatu (...).»\nAntisemitismoa eta espansionismoa, lehengo liburukia (1924)[aldatu | aldatu iturburu kodea]\n«Lurralde nahiko zabala izatean baino ez dio bermatzen herriari bere bizitzaren askatasuna (...). Mendeetan iraun zuen Errusiak bere goi esferetako germaniar nukleoari esker (...). Ordez juduak ezarri dira; errusiar herriak ezin du israeldar uztarria bere kabuz astindu baina juduak, ordea, gauza dira epe luzean errusiar organismo erraldoia euren menpean izateko (...). Ekialdeko erraldoia helduta dago goitik behera jausteko. Eta Errusiaren gaineko juduen menpekotasuna Errusiako estatuaren amaiera izango da era berean. Gure teoria arrazistaren egiaren frogarik indartsuena izango den hondamendiaren lekuko izateko predestinazioa dugu.»\nBigarren liburukia, 1925-1927. urteetan egina[aldatu | aldatu iturburu kodea]\n«Giza zibilizazioan gozatzeko dugun guztia, arte, zientzia eta teknika sorketa guztiak, jeinu sortzaile arioak baino ez ditu egin ia gehienetan. Beraz, ondoriozta dezakegu arioa goi-mailako gizateria baten sortzailea dela, eta hori dela-eta "gizaki" esaten diogunaren eredua dela. (...)\nGiza arraza hiru kategoriatan bereiziko bagenu —kultura sortzen dutenak, hari eusten diotenak eta suntsitzen dutenak—, arraza arioa soilik izango litzateke lehen kategoria horretakoa. (...).\nGoi-mailako zibilizazioak sortzeko aldez aurreko oinarrizko baldintza behe-mailako gizaki motak izatea izan da beti (...)\nOdola nahastu izanak eta arioek berezkoa duten arraza-maila hori zaindu ez izanak eragin du antzinako zibilizazioen erorialdia. Arioak uko egin dio bere odol-garbitasunari, eta pixkanaka-pixkanaka zibilizazioak sortzeko gaitasuna galdu du. (...) Gerra bat galtzea ez da gizadia hondatzen duen arrazoia; odol-garbitasunak soilik eman dezakeen erresistentzia-indar hori galtzeak eragiten du hondamendia. (...)\nArioaren aurkakoa judua da. Nekez aurki daiteke munduan halako naziorik, norberaren kontserbazioaren sena hainbeste garatu duenik, "herri hautatua" baino. Horren frogarik onena da oraindik ere arraza hori badela. Alemaniako hondamendiaren zergatiak aztertzen baditugu (aurreko gerran), ohartuko garta haren azken arrazoi erabakigarria hau dela: arrazaren arazoa ulertu ez izana; bereziki, juduen mehatxua.\nMundu honetan, arraza garbikoak ez diren guztiak hondakinak baino ez dira.»\n↑ Richard Cohen: "Guess Who's on the Backlist"The New York Times 1998\nMultimedia: Mein Kampf\nBNF: 11954892j (data)\nOpen Library: OL1067441W\nOrriaren azken aldaketa: 27 azaroa 2019, 01:32.


Prozesiorik gabeko Ostiral Santua - Azkoitia - Maxixatzen.eus\nProzesiorik gabeko Ostiral Santua\nAndoni Elduaien 2021-04-02 19:23\nOstiral Santu egunez ohikoak izaten dira Azkoitian prozesioak. Bigarren urtez jarraian, aurten ere kristauek ez dute Ostiral Santua nahi bezala ospatzerik izan. Aurten, bederen, parrokian elkartu dira dozenaka lagun.\nAzkoitian egun seinalatua izan ohi da askorentzat Ostiral Santua. Arratsaldeko mezaz eta prozesioaz gain, gauean ere hilobirako prozesioa egiten baita. Iaz, ez zen ez mezarik ez prozesiorik egin Azkoitian indarrean zegoen etxeratze aginduagatik. Herriko kristauek aurten ere ez dute prozesioa ikusterik izan, baina, Andre Mariaren Jasokundeko parroki elizan ospatu dute Ostiral Santua.\nDozenaka herritar batu da gaur arratsaldeko 17:00etan parrokian Felix Azurmendi erretoreak zuzendu duen Jesusen nekaldi eta heriotzaren ospakizun mezan. Ostiral Santua agurtzeko, berriz, 21:30etik 21:40era bitartean etxeetako leihoak eta balkoiak kandelekin argitzeko deia egin du parrokiak.\nLarunbat Santuan eta Pazko igandean ere mezak eta ospakizunak izango dira parrokian. Larunbatean, esaterako, Pazko Gaubeila egingo dute parrokian, 20:00etan; sua, pazko suzia eta uraren bedeinkapena egingo dituzte berpizkunde mezan. Pazko igandean, bestalde, Pazko meza nagusia egingo dute 11:00etan, parrokian.


Artearen ikonoak material arruntekin | Kultura | Berria\nArtearen ikonoak material arruntekin\nVik Muniz artista brasildarrak irudi klasikoak eta pertsonalak berrinterpretatzen ditu balio artistikorik gabeko gaiekin. Haren 125 artelan ikusgai jarri dituzte Nafarroako Unibertsitateko Museoan\nMona Lisa kakahuete gurin eta marmeladarekin, Che Guevara babarrun beltzekin, Marlene Dietrich diamanteekin, edo bere burua jostailuekin. Vic Muniz artista brasildarra (Sao Paulo, 1961) berezko loturarik ez duten irudi eta objektuekin jolasten da argazkiaren kontzeptua gainditzen duten lanetan, errealitatearen eta irudikapenaren inguruko proposamen berriak sortzeko. Gizartearen eta artearen historiako lan ikonikoak berrinterpretatzen ditu, baita argazki pertsonalak ere, balio artistikorik ez duten materialekin. Nafarroako Unibertsitateko Museoak erakusketa batean bildu du artistak 1989. eta 2015. urteen artean egindako lanen aukeraketa bat: 115 pieza. Amerikako Estatu Batuetako Foundation for the Exhibition of Photography eta High Museum of Art museoekin batera antolatu dute, eta Gabriela Wilson mezenasaren laguntza izan dute. Erakusketa martxoaren 21era arte egongo da zabalik.\nVik Munizek ez zuen arterako bokaziorik; ez zuen artista izatearekin amesten. Sao Pauloko kanpoaldeko favela batean hazi zen, eta ofizio ugaritan aritu: sukaldari, kamiseta ilustratzaile, gasolina zerbitzuguneko langile... Baina beti marraztu zuen, txikitatik. Amonak idazketa sistema berezi bat irakatsi zion, zeinak hitzak marrazkiekin lotzen baitzituen, eta, horrek irakurmenean zailtasunak eragin zizkion arren, irudiarekiko lotura indartsu bat sortu zion, eta marrazkia bihurtu zuen haren adierazpide nagusi. Hala, hizkera pertsonal bat garatu zuen, irudiak eta objektuak nahastuz, ikuslea irakurketa modu berriak garatzera bultzatzeko.\nErakusketako lanetan ikus daitekeenez, Muniz irudikatzeko moduak ikertzen eta horiekin esperimentatzen aritu da bere ibilbidean. Artelanen artean nabarmenenak obra ikonikoen interpretazioak dira: Francisco de Goyaren Saturno devorando a su hijo —argazkian—, Dorothea Langeren Madre migrante, Diego Velazquezen El triunfo de Baco, Edouard Maneten Un bar aux Folies Bergere... Pablo Picassoren Gernika ere birsortu du Munizek, baina obraren egungo jabeak ez du utzi pieza ikusgai jartzen. Artistak jatorrizko obrarekin izandako «elkarrizketa» moduan ulertzen du bere lana, ez kopia huts gisa; «omenaldia» egiten dio jatorrizko lanari.\nArtelan klasikoen irudikapenez gain, argazki pertsonalagoetan oinarritutako beste serie batzuk ere ikus daitezke museoan. Irudi zati txikiekin osatutako leku paisaiak agertzen dira horietan, hala nola Jerusalem, Sao Paulo eta Paris, eta baita autorretratu ugari ere. Halaber, 2005 eta 2010 artean Rio de Janeiroko zabortegi handieneko langileekin egindako bi serie ere badira, erakusketako antolatzaileen esanetan Munizen «konpromiso soziala» erakusten dutenak, behargin horiekin batera sortu zituelako piezak, bai eta lortutako dirua banatu ere.\nMunizek artearentzat ezohikoak diren materialak erabiltzen ditu, hala nola janaria —txokolatea, pasta, lekaleak, marmelada, azukrea...—, zaborra, aldizkari zatiak, diamanteak, paperak, kolore pigmentuak eta jostailuak. Beharbada materialekiko gertutasuna da, hain zuzen ere, ikusleen jakin-mina pizten duena. Munizek erakusketaren txostenean dioenez, ez ditu bilatzen material konbentzionalak edo ezohikoak. «Ez dut uste banaketa hori existitzen denik. Material bat ideia bat transmititzeko gai bada; nire esentzia artistikoa da».\nArtelanak sortzeko prozesuaren abiapuntuan, izaera eskultoriko eta tridimentsionaleko irudi txikiak eratzen ditu material horiekin, eta ondoren argazki bat egiten die, nahi duen tamainatan jartzeko. Behin argazkia duela, pieza eskultorikoa suntsitzen du beti, argazkia azken obratzat hartzen baitu; hori da benetan interesatzen zaion bakarra. Munizen arabera, argazkia irudia eraikitzeko prozesuan sortzen da. «Irudia, pieza, galkorra da, denborarekin lotuta dago. Argazkia da artelan bakar eta denboragabea».\nArretaz begiratu dezaten\nMunizen lanek ikuslea harritzeko asmoa dute beti, askotan ironiaren edo umorearen bidez, haren arreta eta inplikazioa lortzeko. Erakusketan, artistak «pista txiki batzuk» utzi ditu, bisitariek denbora har dezaten lanak patxadaz aztertzeko. «Izan ere, gaur egun gai gara argazkiak barneratu eta oso azkar ulertzeko; oso onak gara horretan; gero eta motelagoak gara, ordea, argazkiak begiratzeko erak bereizteko orduan. Museo batean gaudenean, denbora hartu beharko genuke, argazkia nola egin zen ikertzen saiatu, eta horrekin gozatu».\nObrak ikuslearen begiradarekin aktibatzen dira, eta, behatzailea zein den, askotariko bizipenak ekarriko dizkiote gogora. «Ikuslearen kultur kodeak sartuko dira jokoan hor, eta kode horiek eragina izango dute bai ikonoarengan, bai piezak egiteko erabiltzen diren teknika edo materialengan».\nValentin Vallhonrat museoko zuzendari artistikoak aurkezpenean esan zuenez, erakusketak artearen historia ezagutzeko gakoak ematen ditu, baina baita «giza psikearen funtzionamendua edo pertzepzioaren fenomenoak» ulertzeko ere. «Erakusketa aberatsa, ugaria eta ederra da edozeinentzat». Osasun krisia dela eta, Muniz ezin izan da Iruñera joan, baina martxoan museoa bisitako du, Tender Puentes egoitzan parte hartzeko.


Plazakoetxeko Etxebarria 1934-2014, mahai ingurua – Ikasle eta irakasle\nPosted on 2014/05/29 2014/05/27 Author Iñaki MuruaCategories ekitaldiak, historiaTags Galdakao, ikastolak, Josi Sierra, Karmelo Leizaola, Monika Lekunberri\nOne thought on “Plazakoetxeko Etxebarria 1934-2014, mahai ingurua”\n2014/05/30 at 6:58\nEskerrik asko Iñaki:\ngogoan daukat blo honetan esandakoak eta zeure oroimen ona.\nEta gogoan euki dogu Monika eta Karmelo eta beste ehundapiku emakume, 1934an “escuelas vascas” deitzen ziren hareetan beharran egon zirenak, euskeraren alde, bardintasunaren alde eta pedagogia barritzaileekaz behar egiten: Monika moduen, 128 irakasle atara zien Bilboko Escuela de Maestras deitutako ikastetxetik.\nEta gehienak Emakume batzaren kideak ziren.\nMerezitako oroimena da! 😉\nPrevious Previous post: Etxerako lanekin bueltaka berriz\nNext Next post: Irakaslerik onenari saria


«Gure» arrantzaleak inoren uretan • ZUZEU\n«Gure» arrantzaleak inoren uretan –\nBeti eman didate atentzioa zenbait komunikabidek eta politikarik erabiltzen dituzten berba eta esamoldeek. Hitz egiteko modu horietan guztietan, bi nabarmenduko nituzke: gure baserritarrak eta gure arrantzaleak. Gure. Posesiboa erabiltzea ofizio batzuekin. Euskaraz zein gaztelaniaz gertatzen da hori, gainera. Zenbatetan ez ote dugun entzun eta irakurri nuestros baserritarras, nuestros arrantzales, horrela, gordin-gordinik, euskarazko hitzekin. Baina gure irakasleak, gure igeltseroak entzun duzue inoiz? Inork ez ditu beste lanbide batzuk horrela aitatzen. Gure forjariak ere ez, nahiz eta forjariek geure fabrika kantatzen zuten; hori bai, sua emateko: “Ez badigu ematen arrazoia guri, ez badigu ematen behar legez ongi, su emango diogu geure fabrikari, eta nagusiaren etxe guztiari”.\nZergatik ote gureago arrantzaleak forjariak baino? Zein arrazoi misteriotsu dago horren atzean? Euskaldunon esentziak gordetzen ote dituzte ofizio bi horiek? Ala euskal imajinario horretako gizon (beti baitira gizonak) arketipikoa da arrantzalea zein baserritarra? Joanes artzaina bezalakoak izan behar dute, horratik, Txomin Agirreren Garoa eleberrikoaren deskripziokoak ote dira guztiak? “Ura zan gizona, ura! Zazpi oin ta erdi bai luze, makal zugatzaren irudira zuzen, pagorik lodiena baizen zabal, arte gogorra bezela trinko, gorosti ezearen antzera zimel”. Gogorra, sendoa eta indartsua, gizon eredugarria.\nBaina gure arrantzaleek euskal imajinario horretako esentzia gutxi dituzte oraintxe. Gogorrak, sendoak eta indartsuak dira, bai, baina horietako hainbat beltzak eta musulmanak dira, eta askok ez dakite euskararik. Senegaldarrak dira, gurera lanera etorritakoak. Hori jakinda, gure deituko diete politikari eta komunikabide horiek beroriek? Ez. Baina gureak dira woloferaz mintzo diren horiek, besteak bezainbeste.\nBestalde, gure arrantzaleek gure arrainak harrapatzen ote dituzte? Ez, bada. Egunotan, Europako Batasunak Marokorekin zuen arrantza akordioa berriztu egin du gureek han jarduteko. Hori gutxi balitz, itunak Mendebaldeko Saharako urak ere hartzen ditu barne, Marokok 1975ean okupatu zuelako lurraldea, eta, jakina, dagokion itsaso zatia ere bai. Ilegalki okupatu, eta ilegalki sinatu Marokok eta Europako Batasunak. Iazko urtarrilean Europako Batasuneko Justizia Auzitegiak aurretik adostutako arrantza akordioa baliorik gabe utzi baitzuen, Mendebaldeko Saharako urak ere hartzen zituelako. Alferrik dabil auzitegia, baina, urtebetera berritu egin dutelako hitzarmena.\nOtsailaren 27an 42 urte bete ziren Saharako Arabiar Errepublika Demokratikoa aldarrikatu zuela Fronte Polisarioak duen lurralde liberatuan. Baina milaka saharar bizi dira Aljeriako Tindufeko errefuxiatu kanpamentuan, basamortuaren lekurik gogorrenean, hamadan. Beste batzuk, ordea, erbestean daude eta apatridak dira. Beste guztiak Marokok okupatutako Saharan, errepresioa eta bortxakeria jasaten.\nBitartean, gure supermerkatuetan errefuxiatu sahararren aldeko produktu bilketa egin da, eta euskal eurodiputatu bat abstenitu egin da akordioa berrizteko bozketan…\nJustizia pikutara bidali dute, sahararrak abandonatu dituzte gure arrantzaren mesedetan. Denak balio ote du Europako Batasunean?\nFelix Beristain margolariaren lana.


10.000 lagun izan dira udan kanpoko igerilekuetan - etakitto.eus\n10.000 lagun izan dira udan kanpoko igerilekuetan\nETA KITTO 2020, Ira 11\n10.000 aldiz ireki ondoren, itxi dituzte kanpoko igerilekuetako ateak. Aurreko urteetan baino jende gutxiago ibili da, baina egoerak hala agintzen zuen. Igerileku sasoia ohi baino geroago hasi da, neurri bereziekin, baina uda lasaia izan da Ipuruan. Datorren urtean bainujantzia, toalla eta krema eramatea nahikoa izan dadila, maskara barik.\nHitzordua hartu beharra, gel-hidroalkoholikoa sarreran, margotutako partzelak zelaian… kanpoko igerilekuetara joatea esperientzia berria izan da aurten. Ateak zabaldu aurretik Eibarko Kirol Patronatuak hainbat neurri zehaztu zituen jende pilaketak ekiditeko asmoz eta, jendearen erantzuna eta agerraldirik egon ez dela ikusita, helburua bete egin dela esan daiteke.\nSasoi honetan 11.555 lagunek hartu dute txanda igerilekura joateko, 6.335 uztailean eta 5.020 abuztuan, baina 9.653 lagun joan dira azkenean, 5.499 uztailean eta 4.154 abuztuan. Aurreko urteekin alderatuz zifra baxuak dira, baina kontua izan behar da egunean lau txanda ezarri direla eta txanda bakoitzean 100 lagun inguru bakarrik sartu zitezkeela.\nKirol Patronatukoek Arantxa Marcos eta Hector Gisasola sorosleek udan bizi izandakoa igorri digute. “Jendeak arauak errespetatu ditu orokorrean”. Hasieran jendeari gehiago kostatu zaio, “ohitura hartu arte”, baina gero ondo moldatu da, salbuespenak salbuespen.\nSegurtasun distantziari eusteko asmoz, lurrean partzelak margotuta egon dira eta, sorosleek diotenez, batzuei kostatu egin zaie neurri hori errespetatzea. “Jende nagusiari kostatu zaio batez ere, umeak oso ondo moldatu dira egoera berrira. “Maskaren erabilerarekin ere kontu handiz ibili behar izan dugu. Izan ere, maskara partzelan edo bainatzerakoan bakarrik kendu zitekeen”.\nHitzordua: alde onak eta txarrak\nAro berri honetan herriko kiroldegietako instalazioak erabiltzeko egin behar den bezala, txanda hartu behar izan da igerilekura joateko eta, Kirol Patronatukoen berbetan, “nahiko ondo joan da”.\nHerrian horrelako zerbait egiten den lehen aldia izanik eta, bat-batean gainera, alde horretatik fintzeko kontuak egon daitezke, baina alde onak eta txarrak ikusten dizkiote neurri honi. “Batetik, kexetako bat izan da jendeak ez duela txandak ezartzen duen denbora baino gehiago igerilekuan egoteko aukera izan. Baina bestalde, alde ona da hitzordua eginez gero igerilekuan lekua izango duzula ziur”.\nKoronabirus arrastorik ez\nKanpoko igerilekuak koronabirus bariko lekuak izan dira, ez delako igerilekuekin zerikusia izan duen agerpenik izan. Beraz, neurriak ondo bete dira.\nKirol Patronatukoek diotenez, gainera, ikerketen arabera uretan kutsatzea baxua da. Hori dela eta, jendea estalitako igerilekua beldur barik erabiltzera animatu nahi dute.\n#igerilekuaigerilekuakkanpoko igerilekuakanpoko igerilekuak\n« Astelehenean hasiko dira helduentzako kirol-ikastaroak Bidebarrieta-Urkizu kanalean murgilduta »


San Theodoros - Wikipedia, entziklopedia askea.\nSan Theodoros Hergé belgiar marrazkilariak sortutako Tintinen abenturetan agertzen den Hegoamerikako irudizko herrialde bat da, saileko zenbait komikitan agertzen dena.\n1 Tintin eta San Theodoros\n4 Erakunde nazionalak\nTintin eta San Theodoros[aldatu | aldatu iturburu kodea]\nFikzioan, San Theodoros hiriburu bezala Los Dopicos (Tapioca generalaren estatu kolpe baten ondoren Tapiocapolis eta Alkazar generalak boterea berreskuratutakoan Alcazaropolis izenak ere jaso dituen arren) duen hegoamerikar errepublika ezegonkor bat da. Bertako ibai nagusia Badurayal da, honen ertzean, herrialdearen eskualde oihantsuan, arunbaien tribua bizi delarik. Herrialdeak bere independentzia XIX. mendean lortuko du, Olivaro generalak (1805-1899) hasitako borrokaren ondoren.\nBelarri Hautsia bilduman bi militarren arteko gerra agertzen da herrialdeko botere politikoagatik: Alkazar generala eta Tapioca generala. Mugakide duen Nuevo Rico herrialdearekin beste gatazka bat ere agertzen da, General American Oil petrolio enpresak bultzatua eta Gran Chapon petrolio putzuen ustezko existentziarekin lotua dagoena. Honekin, Hergék benetan Bolivia eta Paraguairen artean garai hartan gertatu zen Chacoko gerrari erreferentzia egiten zion (Nuevo Ricoren hiriburua zen Sanfanciónek antz handia du Paraguaiko hiriburua den Asunciónekin).\nTintin eta Pikaroak bilduman, Borduriako erregimen bigotistarekin dituen loturak agertzen dira, Hergék sortutako beste irudizko herrialde bat dena.\nSan Theodorosen kokapena Hegoamerikan dago (hala adierazten da Tintin eta Pikaroak bilduman, Bianca Castafiore Hegoamerikatik biran ari dela eta San Theodorosera Ecuador, Kolonbia eta Venezuelatik igaro ondoren iristen dela aipatzen denean, baita Haddock kapitainak Tapioca generalari telegrama bat bidaltzen dionean ere. Belarri Hautsia bildumako telebistako atalean mapa bat ikus daiteke, non San Theodoros Hegoamerikako iparmendebaldean dagoela adierazten den, Amazonasetik iparraldera eta Surinam eta Guayanatik hegoaldera (hau da, gaur egungo Brasilen zati bat hartuko lukeela). Istorio horretan bertan portua duela ikus daiteke, eta, beraz, kostaldea du, baita aireportu bat ere.\nEuroparrak iritsi aurreko garaian egungo San Theodorosen bertako zenbait kultura bizi ziren:\nPaztekak: Elkartu eta Pazteka Inperioa sortu zuten herriak. Euren bizilagun etsaiak ziren arunbaia eta bibaroekiko oso aurreratuak ziren. Arkitekto eta astronomo bikainak izan ziren. Tenplu eta jauregi ugari eraiki zituzten. Nekazaritzatik bizi ziren, honetarako landaketa metodo arrakastatsuak erabili zituztelarik, baita elkartrukaketa komertzialetik ere, euren komunikabide bikainen ondorioz. Gainera, zerga handia kobratzen zieten arunbaia eta bibaroei bakearen truke.\nBibaroak eta arunbaiak: Pazteka Inperioarekiko oso atzeratuak zeuden tribuak. Ehiza eta fruitu bilketaren bidez bizirauten zuten. Txabola soiletan bizi ziren eta kazike baten lidertzapean zeuden.\n1533ko martxoan, Herncisco Piztésen agintepean zegoen espainiar espedizio bat egungo San Theodoroseko lurraldean barneratu zen. Lehen kontaktu bat izan zuten bibaroekin, europarrak salbatzaile bezala hartu zituztenak, hauei opari ugari emanez. Bidea jarraituz, espainiarrek arunbaiekin topo egin zuten, euren lurrak konkistatzaileei pozik eman zizkietenak. Kanpaina jarraitu zuten paztekekin topo egin zuten arte. Hauek, aurrekoek ez bezala, espainiarrak beldur eta etsaitasunarekin hartu zituzten. Guzti hau gora-behera, Moctehualpa II.a Pazteka enperadore nahaspilatsuak konkistatzaileak bere hiriburuan hartu zituen, Tenuzco hiri mitiko eta ederrean. Handik egun batzutara, Piztésen gizonek enperadorea hil eta hiria arpilatu zuten. 1535ean, Cuathzcanek, Moctehualpa enperadorearen biloba zena, geratzen zen pazteka armada batu eta espainiarrak Tenuzcotik kanporatuz amaitu zen matxinada bat hasi zuen. Herncisco Piztés ozta-ozta salbatu zen. 1536an, Piztés, behin Kubako errefortzuak lortu ondoren, arunbaia eta bibaroekin militarki batu zen, eta elkarrekin Tenuzcora abiatu ziren. Orotara, 1000 europar eta 25.000 indigena arunbaia eta bibaro ziren. Tenuzcon, Cuathzcan Monte Tumako guduan aurre egitera irten zitzaien, non 50.000 gizonek ezin izan zuten ezer egin espainiarren zaldieraia boteretsua eta etengabeko artileriaren aurka. Paztekek sekulako sarraskia jasan zuten, Tenuzcoren konkistarekin amaitu zena, erraustua geratu arte suntsitua izan zena.\nBehin konkista amaitu ondoren, espainiarrek lurralde horien kolonizazioa hasi zuten. Tenuzco zegoen tokitik gertu "Las Dopicoseko Andre Maria" hiria sortu zuten, 1539an. San Theodorosen kolonizazioa oso baketsua izan zen. Koloniak matea, txokolatea, urrea eta kafea bezalako lehengaiak esportatzen zituen. Bertako gizartea kolonizatzailearenarekin nahastu zen, horren ondorio bezala biztanleriaren mestizaia gertatu zelarik.\nEspainiaren Napoleondar inbasioa santheodorotar abertzaleek espainiar domeinutik libratzeko probestu zuten, esportazioei eta negozioei geroz eta zerga gehiago jartzen zizkiona. 1813ko apirileko Aberri Batzarrean santheodorotar herria espainiarren domeinutik askatzeko matxinadara deitu zen. 1833ko uztailak 17an José Olivaro kreole jeneralak Quemán hiriko kuartelen altxamendua lideratu zuen, honen ondoren, armada herriz herri lideratu zuelarik herrialdearen barnetik Juan de Chania espainiar gobernariaren armadari aurre egiteko bezain indartsua zen armada bat biltzea lortu zuen arte. Monte Olindoko guduan, 1833ko abenduak 3an, Olivarok lideratutako 10.000 santheodorotar abertzaleek Espainia defendatzen zuten 7.000 soldaduak garaitu zituzten. Guduaren ondoren, de Chaniak Las Dópicos hiria abertzaleei eman zien eta errepublikaren independentzia onartu zuen, bere zerbitzuak San Theodorosi emateaz gain. Baina, 1834ko urtarrilean, José Yustia erregeordea santheodorotar lurraldean sartu zen 20.000 soldaduren buru, independentziarekin amaitzeko helburuarekin. Olivario 7.000 soldadurekin irten zitzaion Visquia lautadan. Gudua 1834ko otsailak 5ean gertatu zen. Guduak galduta zirudien kausa independentistarentzat, baina Juan de Chania beraren agindupean 5000 errefortzu abertzaleren iritsierak independistak indarberritu zituen, azkenean errealisten aurka garaipena lortuz gudu erabakigarri honetan. Yustiak soldadu gutxirekin ihes egin zuen berriz bere hirira bueltan. San Theodoros independentea zen. De Chania ohore guztiekin hartua izan zen Las Dópicosen.\nHandik gutxira, De Chania eta Olivario San Theodoros errepublikako kontsul bihurtu ziren. Herrialde berriak aurrera egiten zuen bi buruzagi hauen gobernu indartsu baina herrikoipean. 1840an De Chania arrazoi naturalen ondorioz hil zen. Honekin egoera sozial eta ekonomikoak okerrera egin zuen, eta 1842an lurjabe handiak Olivarioren aurka matxinatu ziren, Europara erbesteratzea beste erremediorik izan ez zuena. 1843ko kongresuan Julio Gomia izendatu zen herrialdeko presidente bezala. Hortik aurrera, matxinada eta kargutik kentze garai bat etorri zen, San Theodoros historian zehar presidente gehien izan dituen herrialdeetako bat bihurtzen dutena.\n1924an herrialdeko bi militar ospetsuren arteko lehiak hasi ziren, Alkazar generala, San Theodoroseko Alderdi Nazionaleko liderra zena, eta Tapioca generala, Alderdi Iraultzaile Popularreko liderra zena. Era berean, San Theodoros eta Nuevo Ricoren arteko lurralde gatazkak hasi ziren Chapo eskualdeagatik, eskualde honetan petrolioa aurkitu zela zioten ikerketen ondorioz. 1928an, Tapioca boterera iritsi zen. Baina, handik bi urtera, Alkazar generalak, estatu kolpe baten bidez kargutik kendu zuen eta herrialdea Nuevo Ricoren aurkako gerra baterako prestatzen du. Tintin koronelaren zuhurtasunak denbora batez gerra eragotziko zuen, baina Alkazarrek atxilotzea agindu zuen Tintini buruzko gezurrak jaso ondoren. Tintin koronelak gartzelatik ihes egitea lortzen du, baina santheodorotar armadako tanke batean ihes egitean muga zeharkatzen du eta gerra pizten duen arrazoia sortzen du. Gerrak hilabeteak irauten ditu, baina bi herrialdeetako bakar batek ere ez du beste garaitzea lortzen, eta Chapon petroliorik ez zegoela jakitean, Nuevo Rico eta San Theodoro bake adostasun batera iristen dira. Gerra amaitua, Tapiocak boterea berreskuratzen du, eta berehala gertatzen da krisi ekonomikoa herrialdean. Bi hamarkada iluntasunean egon ondoren, Alkazarrek Tapioca kargutik kentzen du, baina Borduriar gobernuaren laguntzarekin Tapioca berehala itzultzen da boterera. Alabaina, Alkazarrek, gerrila gerra baten eta estatu kolpe handi eta azkar baten ondoren, Tapioca gobernutik kanporatzen du, baina heriotz zigorretik askatzea erabakitzen du. Handik gutxira ospatu ziren herrialdeko lehen hauteskunde demokratikoak, gaur egun oparotasun eta garapen ekonomikoko garai handi batean bizi dena.\nSan Theodoroseko armadak 3487 koronel eta soilik 49 kabo ditu. Alvarez koronela da Estatu Buruaren zelai laguntzailea.\nErakunde nazionalak[aldatu | aldatu iturburu kodea]\nBanku zentrala Nazioko Bankua da.\nNazioko aire konpainia SANTAERO da.


Zakurrendako debekatutako elikagaiak | Consumer\nZakurrendako debekatutako elikagaiak\nOhiko dietatik atera eta txakurrarentzat espezifikoak ez diren elikagaiak hartzeak urdaileko arazoak eta obesitatea ekar diezazkioke\nIrudia: Melissa Gray\nZakurrak zabor, hezur eta janari hondarretarako iman gisa erakartzen dira, eta batzuk txokolatea gustatzen zaie. Hala ere, mota horretako elikagaiak jateak arazo gastrointestinalak sor ditzake, eta ez dira inola ere jan behar.\nAkats bat da pentsatzea txakurra eguneroko elikagaiaz aspertzen dela, ondo sentitzen duela eta beretzat dela. Txakurrak haragijaleak dira batez ere; beraz, haragia eta haren eratorriak hobesten dituzte. Beste elikagai batzuk ere jan ditzake, baina ez jabe batzuek uste bezain barietate. Elikagaiak aldatzeko eta modu desberdinetan jateko joera hori gizakien beharra da, eta ez txakurrena.\nZakurrari albaitariak agindutako dietara egokitzen ez diren elikagaiak eskaintzeak loditasun handia ekar dezake eta digestio-arazoak epe laburrean. Elikadura-aldaketak txakurraren beharrak aldatzen direnean bakarrik gomendatzen dira, hala nola, adina, gaixotasuna, jarduera-maila edo, emeen kasuan, haurdunaldia dela eta, edo txakurkumeak hazten ari direlako.\nZakurrak egoera txarrean dauden elikagaiak hartzen baditu, hala nola zaborra, beherakoa eta okadak izan ditzake, baina baita ohiko dietatik aldentzen diren beste batzuk irensteagatik ere. Txakurrak gaizki sentitzen duen elikagairen bat jaten duenean, oka egingo du. Mekanismo horrek patologiaren ondorio den substantzia kaltegarria kanporatzen lagunduko dio. Beherakoak hiru edo lau egun baino gehiago irauten badu, albaitariarengana joatea komeni da.\nTxokolatea arriskutsua da txakurrarentzat, kakaoaren osagaietako bat (teobromina) oso toxikoa delako eta animalia batentzat 100 gramoko dosia 15 kilo inguruko pisua duelako, ondorio larriak izan ditzake.\nTxakurraren globulu gorriei eraso egiten dieten substantziak ditu kipulak, eta, beraz, anemia, arnas arazoak eta ahultasuna eragin ditzake. Kipula ohiko osagaia da gure otorduetan; beraz, txakurra soinez eta etxeko janariz elikatzen bada, jan egingo du eta ez du ondo sentituko. Hori dela eta, ez da gomendagarria etxeko janaria, zakurrarentzat osasungarriak ez diren osagaiak eta substantziak baititu, eta ez ditugu kontuan hartzen animaliaren nutrizio-beharrak, haren adinaren, arrazaren, tamainaren edo bizimoduaren arabera.\nZakurrak egoera txarrean dauden elikagaiak hartzen baditu, hala nola zaborra, beherakoa eta gorakoak izan ditzake.\nAlkohola. Alkohola duen edozein edarik, gradu gutxiren truke, osasun arazo larriak ekar diezazkioke txakurrari. Garagardoa edo ardoa eskaintzea ondorio larriak dituen arduragabekeria da.\nEsnekiak. Esneak laktosa dauka, eta kopuru handietan zakurraren organismoak ez du ondo asimilatzen. Txakurrak ez du laktosa digeritzen duen entzimarik, eta, horregatik, digestio-arazoak eragin diezazkioke, eta, horren ondorioz, intoxikazioa eragin dezake, oka eta beherakoa eraginez.\nHezurrak. Txakurra eta hezurra ia senez lotzen dira. Filmetan eta ipuinetan kontatzen digute, baina, egia esan, oso arriskutsuak izan daitezke, digestio-aparatuan zeharka baitaitezke eta urdaileko zulaketak eragin baititzakete. Egoera horiek ebakuntza kirurgikoa behar izan dezakete. Hezurretako zakurrei gehien gustatzen zaien gauzetako bat hozka egitea da; beraz, sena asetzeko, berariazko hezur bat eman dakieke, txakurrentzako osagarriak saltzen dituzten dendetan eta ataletan, adibidez, Eroskiren supermerkatuetan.\nTxakurrari albaitariak agindutako dietara egokitzen ez diren elikagaiak eskaintzeak obesitatea eta digestio-arazoak ekar ditzake.\nArroz egosia. Ugazabek arroza egosia eskaintzen diote txakurrari, beherakoa edo gonbitoak hautematen dituztenean. Pertsona batentzat astringentea den dieta tipikoa da. Txakurra bada, baliteke arrozarekin tratatzea sintomak. Halakoetan, lehenik eta behin, albaitariarengana jo behar da sintoma horien arrazoia zein den jakiteko, gaixotasun askoren eta askotarikoen isla izan baitaiteke. Bestalde, merkatuan badira beherakoa tratatzeko txakurren barietate espezifikoak, txakurra sendatzeko askoz eraginkorragoak eta egokiagoak direnak.\nSari desegokiak. Txakurraren obedientzia eta jokabide egokiagatik jasotzen diren elikadura sariak egokiak izanen dira kantitateari eta kalitateari dagokienez. Hau da, ezin zaio haragi-, gazta-, urdaiazpiko- edo txorizo-zatirik eskaini, txakurra gaizki ohituko baita azkenean, eta zakurra beti mahaira joango da eskatzera. Zure dieta desorekatu egingo da eta, egoera hori luzatuz gero, obesitatea eta arazo gastrointestinalak eragin ditzake.\nElikadura-sariek ez dute gehiegizkoak izan behar, hau da, oso une jakinetan eta txakurrarentzako berariazko produktuekin, hala nola gailetatxoekin.\nTxakurra elikatzean esperimentuak saihestea. Ohiko janaria ondo sentitzen duenean eta bere nutrizio beharrak asetzen dituenean, aldaketak ez dira gomendagarriak.\nEzin du probatu: txokolatea, esnea, alkohola, tipula edo hezurrak.\nKontuz ibili sari gisa eskaintzen zaienarekin. Produktu espezifikoak dira gomendagarrienak, gehiegikeriarik gabeak.\nKontuz ibili, zakurrak zaborretan urerik har ez dezan, janez gero arazo gastrointestinalak sor dakizkioke.


EAEko memoria historikoaren legerako pausoa | Gizartea | Berria\nEAEko memoria historikoaren legerako pausoa\nGASTEIZ. Eusko Legebiltzarrak erabaki du memoria historikoaren bidean aurrera egitea, lege proposamen bat atzera bota eta astebetera. Gogora institutuari eskatu dio orain arteko politikak aztertzeko, beharrizanak zehazteko, eta egungo araudiaren aukerak eta gabeziak zehazteko. Zortzi hilabeteko epea eman dio horretarako. Txosten horretan oinarrituta, Eusko Legebiltzarrak erabakiko du memoria historikoaren lege bat lantzen hasiko den ala ez.\nLegebiltzarreko osoko bilkurak onartu zuen bide hori egitea, atzo. EAJk eta PSE-EEk egin zuten jatorrizko proposamena. Elkarrekin Podemosek eta EH Bilduk babesa eman zioten, erdibideko akordio bat lortu ondoren. EAJ pozik agertu zen neurriarekin, baina gaineratu zuen egun badagoela memoria historikoaren legetzat jo daitekeen araudi bat: Gogora institutua arautu zuena.\nAldiz, EH Bilduk eta Elkarrekin Podemosek EAJren jokabidea kritikatu zuten. Batetik, legea abiaraztea txosten baten menpe jartzea leporatu zioten. Bestetik, legea eztabaidatzen hasteko prozesua «urte bat» atzeratu izana kritikatu zuten.


Finaleko zortziko handia | El Diario Vasco\nCulturasFinaleko zortziko handia\nFinaleko zortziko handia\nIgandean, hilak 17, Bertsolari Txapelketa Nagusiko finala jokatuko da Barakaldoko BECen. Bertan jardungo dira kantuan Euskal Herriko zortzi inprobisatzaile iaio, onena eman eta hitzekin gozarazteko prest\nIDOIA DÁVILA UZKUDUN Jueves, 14 diciembre 2017, 21:32\nSustrai Colina: «Bertso gogoangarriak uzteko gosez eta egarriz nago»\nBost Bertsolari Txapelketa Nagusitan hartu du parte Sustrai Colinak (Urruña, 1982), eta bostetan iritsi da finalean lehiatzera. Xilaba lehiaketako bi txapel ere irabazi ditu, azkena 2016. urtean, Amets Arzallusen aurka aritu ostean buruz burukoan. Txapelketa ez zuen ondo hasi Colinak Bastidan, «amorratu samarra» baitzegoen. Kartzelako gaia entzutean, ordea, bere burua «behar bezala funtzionatzen hasi zen, libreago». Gainera, doinu berria estreinatu zuen une hartan, Eltzegor taldearen doinu batetik abiatuta. «Motibazio, ohore eta ardura arteko nahasketa» bat da Colinarentzak BECen bertsotan aritzea, plaza itzel bat delako, eta plazer bat delako «kantukide hauekin egun bat eta jai hau konpartitzea». Barruan duen bertsolari hori atera nahiko lukeela dio Colinak, eta badaki finalean kantatzen den bertso on bat gogoratu egiten dela: «Jendeak berekin eramaten du, eta horrelako bertso asko uzteko gosez eta egarriz nago».\nUnai Agirre: «Kiniela guztietatik kanpo nengoen, lasai ibili naiz»\nAurtengo finalak aurpegi berri bat izango du, Unai Agirrerena (Hernani, 1975), zehazki. Bosgarren aldiz kantatu du Txapelketa Nagusian, baina igande honetakoa du bere lehen finala. Euskal Sagardoa jatorri izendapenean zuzendari lana egiten du eta finaleko zaharrena dugu. Nolabait esateko, beste finalistek baino prestakuntza handiagoa du, final laurdenetan ere kantatu duen bakarra baita Agirre, guztira hiru saiotan aritu da. «Kiniela guztietatik kanpo» zegoela dio hernaniarrak, eta azken saiora, Iruñera, lasai joan zen, baina «lan ona egiteko esperantzarekin». Orain, han lortutakoari esker, BECen kantatuko du txapela irabazteko. Hamar urterekin hasi zen bertsotan, ikastolan, eta Hernaniko bertso eskolako kidea da. Nabaritzen zaio bertan edandako tradizioa; lehengo bertsolarien usaina duela esan izan da, bertsokera herrikoia duela, eta bertatik datorkio. Gainera, «aita Errezilgoa dut eta umetan denbora asko ematen nuen han».\nMaialen Lujanbio: «Txapelketa Nagusia taldean bizitzea gauza ederra da»\nMaialen Lujanbio (Hernani, 1976) da, Amets Arzallusekin batera, finalerako faborito nagusia. Bertsolari Txapelketa Nagusian parte hartu izan duen guztietan iritsi da finalera; 2009an irabazi ere egin zuen, eta 2013an buruz burukoan lehiatzera iritsi zen. Txapelketa Nagusi honetako saioetan estutasunik ez duela pasa dio Lujanbiok, baina bai «nahi bezala ez egotearen sentsazioa»; Irungo saioan despistatu egin zela dio, Maddalen Arzallusekin sei puntutan aritu zenean. Hernani inguruko beste bertsolariekin egin ditu entrenamenduak Lujanbiok: Aitor Mendiluze, Agin Rezola eta Unai Agirrerekin. Izan ere, hernaniarrarentzat «txapelketa taldean bizitzea gauza ederra da». Lujanbioren ustez hau ez da soilik karrera pertsonal bat: «Zentzu orokorragoa du txapelketak, zentzu kolektibo bat».\nAitor Mendiluze: «Lasai egon naiz txapelketan, ondo ikusi dut neure burua»\nIbilbide luzea egin du Aitor Mendiluzek (Andoain, 1975) bertsolaritzan; 1995. urteko eta 2007. urteko Gipuzkoako Bertsolari Txapelketak irabazi zituen, eta sei Txapelketa Nagusietan lehiatu da; igandekoa bosgarren finala izango du Mendiluzek. «Durangoko saioan Miren Amurizak sudurretik odol-jarioa izan zuenean denok estutu ginen», baina, orokorrean, txapelketako saio guztietan lasai ibili dela dio andoaindarrak. Ez du, baina, «onerako edo txarrerako», entrenamendu berezirik burutu lehiaketari begira: «erlatibizatu egin dut, esperientziak horretan laguntzen du eta». Bere burua ondo ikusten du finalera begira Mendiluzek. Doinu berri bat ekarri du txapelketara. Bakarkako saioetan bi aldiz erabili du, eta «malenkonia puntu bat du, galtzaile puntua». Beste doinu bat ere badu Mendiluzek, baina ez daki igandean erabiliko ote duen.\nAitor Sarriegi: «Ez naiz gehiegi prestatu, jarrera kontua da gehiago»\nGipuzkoako Bertsolari Txapelketa irabazi zuen 2011. urtean Aitor Sarriegik (Beasain, 1976), eta igandean bere hirugarren finala kantatuko du Txapelketa Nagusian -honakoa bere seigarren parte-hartzea da-. Lehen plaza 1989. urtean izan zuen, Seguran, eta Lizardi eta Osinalde sariketak ere irabazi izan ditu. Sarriegi teknologiako irakaslea da Urretxuko ikastolan, eta prestaketa lanetan ere ibili da txapelketari begira, Iñaki Apalategirekin: «Baina ez naiz gehiegi prestatu, jarrera kontua baita gehiago». Txapelketako saioen aurretik ez da eroso sentitu Sarriegi, baina oholtzara igotakoan «tenple nahiko onean» ikusi du bere burua. Dena den, Irungo puntu-erantzunetan estualdia pasa zuela onartzen du: «Gaiak ihes egin zidan». Orain arteko saioetako bakarkako gaietan umorera jo duela dio beasaindarrak, halako egokiera zegoelako, «baina horrek ez du esan nahi BECeko finalean ere horrela gertatuko denik».\nIgor Elortza: «Buruz burukora iristea lortuko banu, amets bat beteko nuke»\nIgandekoa bere laugarren finala du Igor Elortzak (Durango, 1975). Bizkaiko Bertsolari Txapelketa ere bost aldiz irabazi du, baina pendiente du Txapelketa Nagusiko buruz burukora iristea. 2013an hirugarren geratu zen, eta «inbidia puntutxo hori» geratu zitzaion: «Buruz burukoan bertsotan egitea lortuko banu, amets bat beteta irtengo nintzateke hemendik». Lortzeko moduko helburua dela uste du Elortzak, nahiz eta onartzen duen Lujanbio eta Arzallus direla finalerako faborito nagusiak. Hala ere, «aurten duela lau urte baino berdinduago gaude denak, eta buruz burukorako hainbat konbinaketa egon daitezke». Orain arte ondo ibili omen da, bai Bastidako saioan eta bai Donibane Lohizunekoan ere, azken honetan batez ere, banakakoetan «larri» ibili den arren. Durangarrak besteen bertsoez gozatzeko parada bezala ikusten du finala, eta bertara «konplexu gabe eta hankak lurrean» joango da.\nAmets Arzallus: «Euskaldun izateko eguna da, barkamenik eskatu gabe»\nAurreko urteko Txapelketa Nagusia irabazita, Amets Arzallusek (Hendaia, 1983) ez du kantatu oraindik eta BECen egingo du lehen eta azken saioa: «Nire burua ez dut neurtu oraindik eta galdera ikur bat da niretzat». Lasai dago hala ere, txapelketarako beti bezala prestatu baita. Bakarrik egin ohi ditu entrenamenduak, «batzuetan nire buruarekin adiskidetuta eta beste batzuetan haserre», baina finalean diren beste kideekin ere bildu izan da gutxi batzuetan. «Norbera bere armak eta ideiak ahalik eta zorrotzen edukitzeko eguna da finala», Arzallusen ustez, «hitzek pisu handiagoa hartzen baitute eta oso egun exigentea da». Baina bertsolari baino gehiago euskaldun bezala begiratzen dio finalari: «barkamenik eskatu gabe euskaldun izaten uzten gaituzten egun bakarrenetarikoa da».\nBeñat Gaztelumendi: «Daukadan guztia eman nahi dut, baliteke berriz honaino ez iristea»\nFinalista guztien artean gazteena da Beñat Gaztelumendi (Añorga, 1987), baina ibilbide luzea du; igandekoa bere bigarren finala du Bertsolari Txapelketa Nagusian. Gainera, egungo Gipuzkoako txapelduna da, 2015ean irabazi baitzuen bertako neurtzea. 2013an gozatzeko helburuarekin iritsi zen Txapelketa Nagusiko finalera, baina onartzen du oraingoan bestelako erantzukizunarekin doala BECera, bere bigarren finala izanik: «Baliteke honaino berriz ez iristea, eta daukadan guztia eman nahi dut igandean». Orain arteko saioetan, Maule-Lextarre eta Amurrion, lan ona egin duela uste du Añorgakoak, baina hobeto egin dezakeela ere onartzen du. Unai anaia ere txapelketan izan du, finalerako sailkatu ez den arren, eta harekin egin ditu prestakuntzak, etxean bertan. Izatez kazetaria da, baina urte guztian egoten da murgilduta bertsolaritzan, Bertsozale Elkarteko hedapen taldean lan egiten baitu.\nJuan Ramon Alberdik eta Ekaitz Goikoetxeak irabazi dute Oihenart aforismo txapelketa Disney se hace con todo el negocio de entretenimiento de la 21st Century Fox