Irekia Eusko Jaurlaritza - Gobierno Vasco :: EHAA xedapena 201903318\nAldizkariaren data: 2019-07-05 Aldizkari honetan argitaratua: 2019127\nGaiak: ELKARTEAK; LAGUNTZAK; ELKARTE PROFESIONAL ETA ENPRESARIALAK; ENPRESAK; JARDUERA EKONOMIKOAK; DEIALDIA\nXedapenaren data: 2019-06-27\nHurrenkenaren zenbakia: 201903318\nKlusterren antolakunde dinamizatzaileek klusterreko kideen arteko lankidetza sustatzen lan egiten dute, bereziki, berrikuntza-sistemako eragileen eta enpresa txiki eta ertainen artekoa, balio-kate globaletan txertatzea bultzatuz.\nGure ekonomiako ardatz nagusia diren arren, enpresa txiki eta ertainentzat zaila da beren kabuz erronka globalei aurre egitea, dimentsio falta dute eta. Lankidetza ezinbestekoa da enpresa txiki eta ertain askoren bideragarritasunerako, eta klusterren antolakunde dinamizatzaileek lankidetza hori laguntzea dute helburu. Gainera, kluster indartsuek talentua eta inbertsioa erakartzen dute lurraldera, ezagutza eta berariazko gaitasunak sortzeak, garatzeak eta kontzentratzeak dakarten eraginari esker.\nKlusterren antolakunde dinamizatzaileek lurralde- eta produkzio-eremu jakin batean jarduten dute. Gainera, beren kideei lehiakortasun-informazioa eta -inteligentzia ematen dizkiete eta ETEen arteko interes-taldeei hasiera ematen diete, berrikuntzako, teknologiako, I+Gko, nazioartekotzeko eta abarreko alorretan erronka komunak identifikatzeko. Horrez gain, laguntza ematen diete eragileei, helburu estrategiko komunak zehazteko eta erronka horiei ekitearren lankidetza-proiektuak ezartzeko.\nKlusterren antolakunde dinamizatzaileak, orokorrean, dimentsio txikikoak dira. Horregatik, barne hartzen dituzten ETEek bezala, antolakunde dinamizatzaileek ere indartu egin behar dute, elkarrekin eta antzeko beste erakunde batzuekin elkarlanean jardunez. Gainera, klusterra osatzen duten beste erakunde batzuekin elkartu behar dira, edo konbergentzia- eta sendotze-prozesuak gauzatu behar dituzte. Hazteko eta finkatzeko helburuarekin, baliabide eta gaitasun gehiagoz hornitu behar dute, klusterren antolakunde dinamizatzaileen eginkizunari eraginkortasunez erantzuteko, eta ordezkatzen duten klusterraren erronka lehiakorrei eta globalei aurre eginez.\nLehiakortasunari eta hazkundeari dagozkien Europako estrategiak aitortzen du klusterrak funtsezkoak direla RIS3 estrategiak (espezializazio adimenduneko estrategiak) xedatzeko orduan. Gainera, bere sendotasunaren gainean eraikitzen du, berrikuntzarako taldearen eta banakoen ahaleginek arreta jarri behar duten lehentasun-arloak identifikatzeko.\nEuskadiko RIS3rako lehentasuna duten arloen artean energia, manufaktura aurreratua eta biozientziak daude. Horretaz aparte, RIS3ak zenbait eremutan (gaur egun oso ondo beteta ez dauden edo arreta egokia jasotzen ez duten zenbait eremutan) aprobetxa daitezkeen sinergiak nabarmentzen ditu. Eremu horietarako balio-kate berriak sortzea beharrezkoa litzateke agian. Eremu berri horiek izan ditzaketen aukera berri horiek ustiatzeko, beharrezkoa da klusterren arteko lankidetzari heltzea. Horrek ez du esan nahi intrakluster-lankidetzan egin behar den lana alde batera utzi behar denik.\nEuskadiko enpresa eta klusterrek aurre egin behar dieten erronka globalei erantzuna emateko, ekonomian industriaren pisua areagotzeko, maila teknologikoa eta enpresen nazioartekotzea handitzeko, ETEena bereziki, Eusko Jaurlaritzak, eragile ekonomikoekin lankidetzan, beharrezkoak diren zuzentarau eta tresnak garatu ditu (EAEko Klusterren Mapa, RIS3 Espezializazio Estrategia, 2017-2020 Industrializazio Plana, edo horiek ordezkatu edo eskumen-alorretan esanguratsuak diren gainerako Plan eta Estrategiak).\nLaguntzei buruzko Agindu hori kontuan hartzen da Dirulaguntzei buruzko Plan Estrategikoan. Plan hori Ekonomiaren Garapeneko eta Azpiegituretako sailburuak 2019ko martxoaren 6ko Aginduaren bidez onartu zuen, Dirulaguntzei buruzko azaroaren 17ko 38/2003 Lege Orokorraren 8.1 artikuluan ezarritakoa betez.\nJarraibide horiekin bat eginez, Euskadiko Ogasun Orokorreko Printzipio Arauemaileei buruzko Legearen IV. eta IV. tituluetan, azaroaren 11ko 1/1997 Legegintzako Dekretuak onetsitako testu bategina, eta aurreko Legearen Erregelamendua onartzen duen uztailaren 21eko 887/2006 Errege Dekretuak garatutako Dirulaguntzei buruzko azaroaren 17ko 38/2003 Lege Orokorrean xedatutakoaren arabera, eta berrikuntzari eta lehiakortasunari laguntzeko programen eta politiken bidez, Eusko Jaurlaritzak jaso duen esperientzian oinarrituta, Europako estrategien eta Europako Batzordeak 2014ko ekainaren 17ko batzordean egindako 651/2014 araudian ezarritakoaren ildotik, EBaren Funtzionamenduari buruzko Tratatuko (hemendik aurrera, salbuespen-araudia) 107. eta 108. artikuluak aplikatuz (2014-06-26ko EBAOn, L 187 seriean, argitaratu zen), enpresa-elkarte berritzaileentzako laguntzei dagokienez (27. artikuluan deskribatzen den bezala), arautu da eta 2018rako laguntzen deialdia egin da, Euskal Autonomia Erkidegoko klusterren antolakunde dinamizatzaileentzako laguntza-programa batean.\n1.– Agindu honen xedea da Euskal Autonomia Erkidegoko klusterren antolakunde dinamizatzaileentzako laguntzak arautzea eta haien deialdia egitea, 2019ko ekitaldirako, dirulaguntzen bitartez, ETEen eta, orokorrean, euskal ekonomiaren lehiakortasuna sustatzeko.\n2.– Klusterraren antolakunde dinamizatzaile bat irabazi-asmorik gabeko erakunde bat da, nortasun juridiko propioa duena, edo erakunde-elkarte bat, klusterraren, eta bereziki ETEen lehiakortasuna hobetzea xede duena, lankidetzaren bitartez. Enpresa bultzatzaileak, ETEak, eragile zientifiko-teknologikoak eta ikastetxeak eta prestakuntza-zentroak biltzen ditu.\nKlusterraren antolakunde dinamizatzaileak erronka komunak identifikatzen lagundu behar du eta klusterreko kideen baterako jarduketak sustatu behar ditu nazioartekotzeko eremu estrategikoetan, berrikuntza teknologikoaren eta enpresa-berrikuntzaren alorretan, eta RIS3 estrategiaren espezializazio-lehentasunekin eta/edo aukera-nitxoekin bat etorriz, interes-talde desberdinen premiak kontuan hartuta eta Eusko Jaurlaritzaren politikek eskatzen dutenari erantzunez.\n3.– Agindu honen ondorioetarako, honako hau hartzen da klustertzat: erakundeen, hala nola enpresak (handiak, ertainak eta txikiak), eragile zientifiko-teknologikoen, ikastetxeen eta prestakuntza-zentroen, erakunde publikoen eta haien elkarteen multzo bat, hurbileko eremu geografiko batetik jardunda elkarrekin erlazionatuta daudenak balio-kate bateko edo produkzio-eremu bateko eta zerbitzu-eremu bateko kide direlako, antzeko ezagutzak edo teknologiak dituztelako, azken merkatu berera edo merkatuko segmentu berera bideratuta daudelako eta abar.\n4.– Deialdi honen xede diren laguntzei Europako Batzordearen 2014ko ekainaren 17ko 651/2014 Erregelamendua (EB) aplikatuko zaie (L 187 Europar Batasuneko Egunkari Ofizialean argitaratua, 2014ko ekainaren 26an); horren arabera zenbait laguntza-kategoria bateragarri jotzen dira barne-merkatuarekin, Itunaren 107. eta 108. artikuluak aplikatuz, Itunaren 27. artikuluan sartuta daudelako eta aipatutako Erregelamenduaren I. eta II. kapituluetan ezarritakoa bete beharko dute (aurrerantzean, kategorien araberako salbuespen-erregelamendu orokorra).\n1.– Beren jarduera ekonomikoa Euskal Autonomia Erkidegoan garatzen duten eta ondoren aipatuko diren baldintzak betetzen dituzten klusterren antolakunde dinamizatzaileek eskatu ahal izango dituzte laguntzak. Baldintzak honako hauek dira:\na) Klusterraren zenbait urtetarako Plan Estrategiko (KPE) bat izatea, «Klusterren Plan Estrategikoak Egiteko Gidari» jarraikiz (www.euskadi.eus web-orrian dago argitaratuta).\nb) Klusterraren urteko Jarduketa Plan (KJP) bat izatea, Plan Estrategikoa garatuko duena.\nc) Behar besteko masa kritikoa. Antolakunde dinamizatzailera atxikitako enpresen kopuruak 30etik gorakoa izan behar du, eta atxikitako enpresen fakturazio osoak Euskal Autonomia Erkidegoko BPGd-ren % 1etik beherakoa.\nd) Enpresa txikiek eta ertainek parte hartzea. Enpresa eta erakunde kideen gutxienez % 60 enpresa txikiak eta ertainak izatea. Enpresa txiki eta ertaintzat hartzeko, baldintza hauek bete behar dituzte:\n– 250 langile baino gutxiago izatea.\n– Urteko negozio-bolumena gehienez 50 milioi euro izatea, edo, bestela, urteko balantze orokorra gehienez 43 milioi euro izatea.\ne) Klusterraren antolakunde dinamizatzaileko kideen artean klusterra osatzen duten erakunde mota guztietako ordezkaritza orekatua izatea.\nf) Klusterraren erakunde dinamizatzailearen jardueraren lurralde-irismena gutxienez Euskal Autonomia Erkidegoa izatea.\ng) Antolakunde dinamizatzaileak lankidetzaren sustapen-jarduera Eusko Jaurlaritzaren planekin eta estrategiekin lerrokatuta gara dezala (EAEko Klusterren Mapa, RIS3 Espezializazio Estrategia, 2017-2020 Industrializazio Plana edo haiek ordezkatzen dituztenak eta hainbat eskumen-eremutan garrantzitsuak diren beste plan eta estrategia batzuk).\nh) Antolakunde dinamizatzaileak lanaldi osoko kudeatzaile bat izatea eta langile kualifikatuz osatutako talde bat izatea, bat datorrena bildutako enpresa kopuruarekin eta dinamizatzea proposatzen diren jarduketekin.\ni) Antolakunde dinamizatzailea erakunde elkarte bat bada, bakoitzaren kopuruak hartuko dira kontuan artikulu honetan aipatzen diren baldintzak betetzeko.\n2.– Klusterren antolakunde dinamizatzaile onuraduna erakunde elkarte bat denean, eskaera egin duenak izango du liderraren izaera ekintzak gauzatzeko orduan. Hark gauzatuko du, halaber, erakunde guztien ordezkaritza, Euskal Autonomia Erkidegoko Administrazioarekin gauzatu beharreko elkarrizketa- eta harreman-funtzio guztiez arduratzeko helburuarekin. Horrenbestez, eskaeran eta emakidaren ebazpenean berariaz adierazi beharko dira elkarteko kide bakoitzak bereganatu dituen konpromisoak eta horietako bakoitzak aplikatuko duen dirulaguntzaren kopurua (horiek ere onuradun gisa hartuko dira). Horrez gain, elkarteko ordezkari edo ahaldun bat izendatu beharko dute, eta hark behar adina botere izango du, onuradun gisa, elkarteari dagozkion betebeharrak betetzeko eta Dirulaguntzei buruzko azaroaren 17ko 38/2003 Legearen 39. eta 65. artikuluetan aurreikusten den epea baino lehen ez desegiteko.\nKlusterren antolakunde dinamizatzaileek eta antolakunde dinamizatzailea osatzen duten gainerako erakundeek itzultze-obligazioak bete beharko dituzte hala badagokio, Dirulaguntzei buruzko Legearen 40. artikuluan xedatutakoari jarraikiz.\n3.– Agindu honetan jasotzen diren dirulaguntzak Ogasunarekiko eta Gizarte Segurantzarekiko betebeharrak ez ezik, dirulaguntzak itzultzeagatiko betebeharrak ere ordainduta dauzkaten erakundeek soilik eskuratu ahal izango dituzte.\n4.– Dirulaguntzen onuradun izateko, erakunde eskatzaileak ez du eduki behar zehapen penal edo administratiborik dirulaguntza edo laguntza publikoak lortzeko aukera kentzen dionik, ezta horretarako desgaitzen duen legezko debekurik ere, barne hartuta Emakumeen eta Gizonen Berdintasunerako otsailaren 18ko 4/2005 Legearen azken xedapenetako seigarrenean ezarritakoaren arabera sexu-diskriminazioarengatik gertatutakoak.\n5.– Ezingo dute onuradun izan laguntzak berreskuratzeko agindu baten mende dauden entitateak, Europar Batasuneko Batzordearen aurretiazko erabaki batek laguntza bat legez kanpokotzat eta merkatu erkidearekin bateraezintzat jo baldin badu; halaber, ezingo dute onuradun izan krisialdian dauden enpresak, hala baitago ezarrita krisian dauden eta finantzarioak ez diren enpresen salbamendu eta berregituraketarako estatu-laguntzei buruzko jarraibideetan.\n6.– Dirulaguntzei buruzko azaroaren 17ko 38/2003 Lege Orokorraren 11. artikuluan xedatutakoaren menpe egongo dira dirulaguntzen onuradunak. Era berean, ezingo dira izan onuradunak aipatutako Legearen 13. artikuluan jasotzen den zirkunstantziaren batean dauden erakundeak.\n7.– Onuradun izateko izaera dirulaguntzaren indarraldi osoan mantendu beharko da.\n1.– Badago aurrekontu nahikorik Euskal Autonomia Erkidegoko 2018. urteko Aurrekontu Orokorrak onartzen dituen abenduaren 22ko 5/2017 Legeak baimendutako kredituen arabera (2019ko ekitaldirako aurreko urteko aurrekontuak luzatu ziren), eta Euskadiko aurrekontu-araubidearen arloan indarrean diren lege-xedapenen testu bategina onartzen duen maiatzaren 24ko 1/2011 Legegintzako Dekretuak IX. tituluan aurrekontuen luzapen-araubidearen gainean ezarritakoarekin bat etorriz honako laguntza honek nahikoa aurrekontu-estaldura dauka; horrela, bada, 1. artikuluaren xederako erabiliko diren baliabide ekonomikoak 2.968.000,00 eurokoak izango dira.\n2.– Emango diren dirulaguntzen guztizko zenbatekoa ez da izango aipatutako kontsignaziotik gorakoa edo hura berritzetik ateratzen denetik gorakoa, betiere kreditu-loturaren erregimenarekin edo indarrean diren legeetan aurreikusitako aurrekontu-aldakuntzarekin bat etorriaz, eta laguntzak ebatzi baino lehen. Inguruabar hori gertatuko balitz, horren berri emango luke Industriako sailburuordeak, Euskal Herriko Agintaritzaren Aldizkarian ebazpen bat argitaratuz.\n4. artikulua.– Dirulaguntzak jaso ditzaketen jarduerak.\n1.– Diruz lagundu daitezkeen jardueratzat hartzen dira klusterren antolakunde dinamizatzaileek lankidetzaren bidez enpresen lehiakortasuna hobetzeko egiten dituztenak, eta inbertsioa eskabidea aurkezten duten egunaren ondoren hasten dutenak.\nDena den, deialdia argitaratu aurretik eta/edo eskabidea aurkeztu aurretik egiten diren ekintzak kontuan izango dira, baldin eta eskatzaileak, ekintzak hasi aurretik, idazkiaren bidez, laguntzaren aurre-eskabide bat aurkeztu badu. Aurre-eskabide horretan, 2014ko ekainaren 17ko 651/2014 Salbuespen Erregelamendu Orokorraren 6.2 artikuluan ezarritakoaren arabera, honako informazio hau azalduko da: klusterraren antolakunde dinamizatzailearen izena, egingo diren ekintzak deskribatzen dituen urteko jarduketa-plana (planaren hasiera- eta amaiera-datak barne), ekintzen kokapena, kostuen zerrenda, eskatutako laguntza mota eta ekintzak egiteko beharrezkoa izango den finantzaketa publikoaren zenbatekoa. Kasu horretan, eskabidea aurkezteko epea ireki ondoren, interesdunak behin betiko eskabidea aurkeztu beharko du agindu honen 9. eta 10. artikuluetan adierazten dena kontuan hartuta.\n2.– Klusterraren Plan Estrategikoa garatzeko jarduketek jaso ahal izango dute laguntza; ekintza horiek klusterraren antolakunde dinamizatzailearen Klusterraren urteko Jarduketa Planean (KJP) azaldu beharko dute, eta bat egin behar dute Eusko Jaurlaritzaren industria- eta teknologia-estrategiarekin eta ondoren azalduko diren jarduketa estrategikoko eta tipologiako eremuetan kokatuta egon behar dute. Eremu horien xehetasunak agindu honen I. eranskinean deskribatzen dira:\n– Jarduketa estrategikoko eremuak:\n• Berrikuntza teknologikoa.\n• Beharrezkoak diren beste jarduketa batzuk, erronka estrategiko komunei ekiteko, lehiakortasun globala hobetzearren.\n– Jarduketen tipologiak:\n• Elkartutako erakundeei eta klusterreko kideei emandako zerbitzuak.\n• Estrategia, teknologia-zaintza eta lehiakortasun-inteligentzia.\n• Lankidetzaren dinamizazioa, erronka komunak identifikatuz, sinergiak aztertuz eta lantaldeak hasiz klusterreko kideen artean edo beste kluster batzuekin lankidetzan jardunda proiektuak eratzeko.\n• Parte hartzea eta enpresei lankidetza-proiektuetan laguntzea.\n5. artikulua.– Diruz laguntzeko moduko gastuak.\nDirulaguntzak jaso ditzaketen gastuak izango dira: klusterren antolakunde dinamizatzaileek aurreko artikuluan aipatzen diren ekintzak garatzeko ordaindu beharko dituztenak, barnekoak (soldatak eta egiturako ohiko gastuak) zein kanpokoak (azterketak edo bestelako zerbitzuak azpikontratatzea).\n1.– Barneko gastuak.\na) Klusterraren antolakunde dinamizatzaileko langileen gastuak, aurkeztutako ekintzak egiteko beharrezkoak direnak, eta soldatak nahiz gizarte-segurantza aintzat hartuko dira. Langileei dagozkien gastuak benetako zenbatekoaren arabera xedatuko dira, eta, hala balegokio, justifikatuko dira. Aintzat hartuko da benetako urteko lanaldia, dagokion ordutegi-tasa kalkulatzeko. Diruz lagundu daitekeen banakako soldata-gastua ezin izango da 2019ko ekitaldian indarrean dagoen Euskal Autonomia Erkidegoko Sailburuordetzako titular baten ordainsaria baino handiagoa.\nb) Klusterraren antolakunde dinamizatzailearen egitura mantentzeko gastuak (alokairua, telefonoa, argia eta abar), Euskal Autonomia Erkidego barruan egindako bidaiak eta barne-kudeaketako eta gobernu-organoetako gastuak (asanbladak, zuzendaritza-batzordeak eta abar). Azken horiek langileen gastuen ehuneko gisa kalkulatuko dira, eta ez da beharrezkoa izango dokumentuaren bidez egiaztatzea. Ehuneko hori % 15 da.\n2.– Kanpoko gastuak. Aurkeztutako ekintzak garatzeko beharrezkoak diren zerbitzuak emateko, kontsultoretzetako, nazioartean laguntzeko ekintzetarako eta abarretako kontratazio-gastuak eskatu ahal izango dira.\n3.– Ez dira onartuko Administrazio instituzionaleko edo sektore publikoko erakundeek egindako fakturak.\n4.– Diruz lagundutako jarduerak azpikontratatzen badira, Dirulaguntzei buruzko azaroaren 17ko 38/2003 Lege Orokorraren 29. artikuluan eta uztailaren 21eko 887/2006 Errege Dekretuaren (dirulaguntzen lege orokorraren erregelamendua onartzen duena) 68. artikuluan xedatutakoa beteko da. Onuradun batek azpikontratatu egin duela ulertuko da hirugarren batzuekin hitzartu duenean dirulaguntzaren xede den jarduera guztia edo haren zati bat haiek egitea. Kontzeptu horretatik kanpo geratu da onuradunak berak diruz lagundutako jarduera egiteko egin behar dituen gastuak egikaritzea.\nProiektuaren zati bat azpikontratatu egiten denean, onuradunak diruz lagundutako jardueraren zenbatekoaren % 50 azpikontratatu ahal izango du gehienez.\nInola ere ezingo dira dirulaguntzaren kostua handiagotzen duten jarduerak azpikontratatu, jardueraren edukiari balio erantsirik gehitzen ez badiote.\nAzpikontratazioak dirulaguntzaren zenbatekoaren ehuneko 20tik gora hartzen badu eta kopuru hori 60.000 eurotik gorakoa bada, azpikontratazioak baldintza hauek bete beharko ditu:\na) Kontratua idatziz egitea.\nb) Dirulaguntza ematen duen erakundeak aldez aurretik kontratua egiteko baimena ematea.\nEzingo da kontratua zatikatu haren zenbatekoa murrizteko eta aurreko apartatuan zehaztutako baldintzak ez betetzeko.\nKontratistak onuradunaren mende soilik egongo dira, eta hark hartuko du bere gain diruz lagundutako jarduera gauzatzearen erantzukizun osoa Administrazioaren aurrean.\nAurreko apartatuan jasotakoa betetzeko, onuradunei dagokie dirulaguntza jasoko duen jarduera gauzatzeko beste inorekin ezer itunduz gero, beste horrek ere dirulaguntzak arautzen dituen araudiak ezarritako mugak errespetatuko dituela ziurtatzea, diruz laguntzeko modukoak diren gastuen zenbatekoari eta izaerari dagokienez; kontratistek lankidetza-betebeharra bete behar dute, muga horiek benetan errespetatzen dituzten ala ez behar bezala egiaztatzeko aukera emateko.\nAlabaina, onuradunak ezin izango du diruz lagundutako jardueraren gauzatze osoa edo partziala honako hauekin itundu:\na) Dirulaguntzei buruzko azaroaren 17ko 38/2003 Lege Orokorraren 13. artikuluan zehaztutako debekuetako bat duten pertsona edo erakundeekin.\nb) Kontratuaren xede den jarduera egiteko beste dirulaguntza batzuk jaso dituzten pertsona edo erakundeekin.\nc) Bitartekari edo aholkulariekin, horiei ordaindu beharrekoak eragiketaren kostu totalaren ehuneko jakin gisa definitzen badira; non eta ordainketa hori ez dagoen justifikatuta egindako lanak edo emandako zerbitzuak merkatuan daukan balioaren erreferentziaren arabera.\nd) Onuradunarekin loturaren bat daukaten pertsona fisikoekin edo juridikoekin, inguruabar hauek gertatzen direnean izan ezik:\n1) Kontratazioa merkatuko baldintza normalen arabera egin izana.\n2) Aldez aurretik erakunde emailearen baimena lortzea oinarri arautzaileetan finkatutako baldintzetan.\ne) Deialdi edo programa berean laguntza eskatu, baina betekizunak betetzen ez dituztelako edo beharrezko balorazioa lortu ez dutelako laguntzarik gabe geratu diren pertsonekin edo erakundeekin.\n5.– Diruz lagundu daitezkeen gastuak Dirulaguntzei buruzko azaroaren 17ko 38/2003 Lege Orokorraren 31. artikuluan ezarritakora egokituko dira. Diruz lagundutako inbertsioen edo gastuen kostuak ez du, inola ere, merkatuko balioa gaindituko. Diruz lagundu daitekeen gastuaren zenbatekoak Sektore Publikoko Kontratuei buruzko azaroaren 8ko 9/2017 Legean txikizkako kontratuetarako ezartzen diren kopuruak gainditzen dituenean, onuradunak hornitzaile ezberdinen hiru eskaintza eskatu beharko ditu gutxienez, obrarako konpromisoa, zerbitzuaren prestazioa edo ondasunaren entrega kontratatu aurretik, zerbitzu edo ondasun horren ezaugarri bereziengatik merkatuan horiek egiten, ematen edo hornitzen duen behar besteko erakunderik ez dagoenean izan ezik edo gastua dirulaguntza eman aurretik egin bada izan ezik.\nAurkeztutako eskaintzen artetik aukeraketa egiteko (inbertsioak justifikatzeko fasean edo, hala badagokio, dirulaguntzaren eskabidean aurkeztuko dira), efizientzia eta ekonomiako irizpideak erabiliko dira, eta txosten baten bidez berariaz justifikatu beharko da proposamen ekonomikorik onena aukeratzen ez denean.\n6. artikulua.– Laguntzen modalitateak eta zenbatekoak.\n1.– Agindu honetan jasotako laguntzak itzuli ezingo diren dirulaguntzak dira eta honako ehuneko hauek dituzte:\na) Elkartutako erakundeei eta klusterreko kideei emandako zerbitzuak: onartutako gastuen % 40 gehienez ere.\nb) Estrategia, teknologia-zaintza eta lehiakortasun-inteligentzia: onartutako gastuen % 50 gehienez ere.\nc) Lankidetzaren dinamizazioa: onartutako gastuen % 50 gehienez ere.\nd) Proiektuetan parte hartzea: onartutako gastuen % 40 gehienez ere.\n2.– Kanpoko gastuek honako laguntza-muga hauek dituzte:\na) Zuzeneko merkataritza-misioak: 2. eranskinaren arabera helmugako herrialderako ezarritako bidaia-poltsen zenbatekoaren % 50 gehienez ere.\nb) Alderantzizko merkataritza-misioak: misioa behar bezala garatzeko beharrezkoak diren gastuen % 50 gehienez ere. Misioko kideen bidaiak, egonaldiak eta mantenuak eragindako gastuetarako, laguntzaren gehieneko muga pertsona bakoitzeko honako hau da: jatorrizko herrialdeari buruzko bidaia-poltsaren zenbatekoa, 2. eranskinaren araberakoa.\nc) Atzerriko azokak: 2. eranskinaren arabera helmugako herrialderako ezarritako bidaia-poltsen zenbatekoaren eta standak eta dekorazioak eragindako gastuen % 50 gehienez ere.\nd) Nazioarteko sustapen- eta hedapen-elementuak: proiektu bakoitzaren zenbatekoaren % 50 gehienez ere.\ne) Klusterrarekin komunikazio-jarduerak (webguneak, buletinak eta abar), sustapena eta bazkideak erakartzea: beharrezkoak diren gastuen % 50 gehienez ere, 6.000,00 euroko mugarekin urteko eskabide bakoitzeko.\nf) Jardunaldiak, mintegiak eta ekitaldiak: beharrezkoak diren gastuen % 50 gehienez ere, 8.000,00 euroko mugarekin urteko eskabide bakoitzeko.\nLaguntza-zerbitzuei eta nazioartekotze-jarduketei dagozkien kanpoko gastuen kasuan –a), b), c) eta d) apartatuetan deskribatzen dira–, 50.000,00 euroko dirulaguntza emango da gehienez ere, banaka egingo diren azoka, misio edo jarduketa bakoitzerako, eta 180.000,00 euro urteko eskabidean aurkeztutako jarduketa guztietarako.\n3.– Klusterraren urteko Jarduketa Planaren barnean egingo diren jarduketa guztietarako, onuradun bakar batek ere ez ditu 450.000,00 euro baino gehiago jasoko.\n7. artikulua.– Beste laguntza batzuekiko bateragarritasuna.\nAgindu honetan ezarritako dirulaguntzak bateragarriak dira gainerako erakunde publiko edo pribatu guztiek helburu berarekin ematen dituztenekin, betiere guztira jasotako dirulaguntzek onartutako gastu guztien % 60 gainditzen ez badute. Laguntza guztien baturak esandako muga gaindituz gero, agindu hau dela bide emandako laguntzari muga horretatik gorako kopurua kenduko zaio.\n8. artikulua.– Dirulaguntzak emateko eta eskabideak aurkezteko epea.\n1.– Itzuli beharrik gabekoak izango dira dirulaguntzak, eta publikotasun-, lehia- eta objektibotasun-printzipioei jarraituz emango dira prozedura bakar batean.\n2.– Eskabideak aurkezteko epea agindu hau Euskal Herriko Agintaritzaren Aldizkarian argitaratu eta hurrengo eguneko 09:00etan hasiko da, eta 2019ko abuztuaren 14ko 12:00etan bukatuko da.\n9. artikulua.– Eskabideak.\n1.– Klusterren antolakunde dinamizatzaileek, agindu honetan ezarritakoaren arabera, aurreikusitako dirulaguntzak eskuratu ahal izateko baldintzak betetzen badituzte, eskabide bat aurkeztu beharko dute baliabide elektronikoen bitartez, Administrazio Publikoen Administrazio Prozedura Erkidearen urriaren 1eko 39/2015 Legearen 14.2 artikuluan xedatutakoaren arabera.\n2.– Laguntzak emateko deialdi honetan sartzen diren eskabideak, errekerimenduak, jakinarazpenak eta gainerako kudeaketak baliabide elektronikoen bitartez egingo dira. Eskabideak, erantzukizunpeko adierazpenak eta erabili behar diren gainerako ereduak www.euskadi.eus Interneteko helbidean beteko dira.\n3.– Behar bezala beteta aurkeztu behar da eskabidea, erakunde eskatzailea ordezkatzeko legezko gaitasuna duen pertsonaren sinadura aitortua daramala, eta hurrengo artikuluan adierazten diren agiriak izan behar ditu.\n4.– Era berean, espedienterako sarbidea eta eskabidearen osteko gainerako izapideak kanal elektronikoaren bidez egingo dira, helbide honen bitartez: http://www.euskadi.eus\n5.– Laguntza jasotzeko eskabidea nahi den hizkuntza ofizialean aurkeztu ahal izango da, eskatutako dokumentazioarekin batera. Ildo horretatik, eskatzaile bakoitzak hautatutako hizkuntza erabiliko da eskabidea aurkeztu ondoko jardueretan, prozedurak irauten duen bitartean, Euskararen erabilera normalizatzeko azaroaren 24ko 10/1982 Oinarrizko Legearekin bat etorriz.\n6.– Dagoeneko Euskal Autonomia Erkidegoko Administrazioaren esku dauden indarreko dokumentuak ez dira nahitaez aurkeztu beharko. Kasu horretan, eskaeran bertan adierazi beharko da agiriok zer datatan eta zer organo edo bulegotan aurkeztu ziren.\n7.– Dirulaguntzarako eskabiderik aurkezten bada, klusterraren antolakunde dinamizatzaile eskatzaileak edo, elkartean jarduten badu, partaideak baimena emango dio organo emaileari zuzenean eskura ditzan zerga-betebeharren eta Gizarte Segurantzarekiko betebeharren gaineko egiaztapenak. Hala ere, berariaz ukatu ahal izango da baimen hori, eta, halakorik gertatzen bada, betebehar horiek bete dituela egiaztatzen duten agiriak aurkeztu beharko ditu eskatzen zaizkion bakoitzean.\n10. artikulua.– Eskabideen edukia.\n1.– Eskabidearekin batera honako agiri hauek aurkeztu beharko dituzte klusterren antolakunde dinamizatzaileek:\na) Klusterraren Plan Estrategikoa (KPE). Plan horretan, erronka komunak identifikatuko dira, erantzunak lankidetzatik planteatzen zaizkienak alegia. Klusterraren Plan Estrategikoa Klusterren Plan Estrategikoak Egiteko Gidako adierazpenei jarraikiz egingo da, eta behar bezala islatuko da zer posizionamendu edo jarrera duen elkarteak Eusko Jaurlaritzaren industria-estrategian ezarritako lehentasunen aurrean (Industrializazio Plana 2017-2020, RIS3 espezializazio adimenduneko estrategia, edo eragiten dietenak).\nb) Klusterraren urteko Jarduketa Plana (KJP), aurreko puntuan deskribatutako KPEtik eratorria. Bertan, 2019ko ekitaldirako aurreikusi diren jarduketak xedatuko dira eta aurrekontua jasoko da, ekintzen, gastuen eta finantzaketa-iturrien banakapenarekin, eta ekintza horietan lanean diharduten langileen zerrenda.\nc) Aurreikusitako finantza-egoerak eta ikuskatutako azkenak.\nd) Parametro sozioekonomikoen egiaztagiria, Kontu Auditoreen Erregistro Ofizialeko (KAEO) auditore batek egina, klusterraren antolakunde dinamizatzailera bildutako enpresak enpresa txiki eta ertainak direla egiaztatzeko. Egiaztagiri horretan ondorengoa zehaztuko da:\n– Atxikita dauden eta elkartze-kuota ordaintzen duten zuzenbide osoko erakundeen kopurua; horietatik EAEkoak eta ETEak zenbat diren adierazi beharko da, agindu honen 2.1.c) artikuluan xedatutakoari jarraikiz.\n– Elkartze-kuotengatiko diru-sarrerak.\n– Jarduketa Planari egindako ekarpenengatiko diru-sarrerak.\ne) Identifikazio Fiskaleko Txartela.\nf) Eskatzailearen ordezkari-ahalmena. Elkarteen kasuan, izendatu behar da taldearen ordezkari edo ahaldun bat, nahiko ahal duena taldeari onuradun gisa dagozkion obligazioak betetzeko.\ng) Eskritura edo eratze-akta eta ondorengo aldaketak eta inskripzioa dagozkion erregistroetan.\nh) Sozietateen gaineko zergaren azken aitorpena.\ni) Antolakunde dinamizatzaileak barne hartzen dituen enpresen eta klusterreko kideen zerrenda, horien parametro sozioekonomikoei buruzko informazioa barne (enplegua, fakturazioa, esportazio-ehunekoak, I+G eta abar). Proposatutako antolakunde dinamizatzailea erakunde-elkarte bat bada, horien premia justifikatu beharko da, eta Klusterraren Plan Estrategikoan sinergiak nola aprobetxatzen diren azaldu beharko da, baita kideak elkarrekin nola osatzen diren ere, Klusterraren urteko Jarduketa Plana (KJP) gauzatzeko. Era berean, kideek horietako bat izendatuko dute antolakunde koordinatzaile gisa eta, programaren ondoreetarako, hura arduratuko da elkarteak aurkeztutako proposamena gauzatzeaz, eman daitekeen laguntza administratzeaz eta programari dagozkion kudeaketa-organoekiko harreman eta elkarrizketez.\nj) Erantzukizunpeko adierazpena –datu-faltsutzerik gertatuz gero, indarreko zehapen-araubidearen mende geratuko da, dela administratibo dela penal– alderdi hauen egiazkotasunari buruzkoa:\n– Entitate eskatzailea ez dela ari armak egiten, merkaturatzen edo finantzatzen, betiere Herrialde Txirotuekiko Justizia eta Elkartasunerako Kartari buruzko abenduaren 28ko 14/2007 Legean ezarritakoa betez.\n– Erakunde eskatzaileak ez duela jaso dirulaguntza publikoak eskuratzeko aukera eragozten dion zehapen administratiborik edo penalik, eta ez duela horretarako desgaitzen duen legezko inolako debekurik, sexu-bereizkeriagatiko debekuak barne, Emakumeen eta gizonen arteko berdintasunerako otsailaren 18ko 4/2005 Legearen azken xedapenetako seigarrenean zehaztutakoarekin bat etorriz.\n– Entitate eskatzaileak hitz ematea bere egingo dituela Emakumeen eta Gizonen arteko Berdintasunari buruzko otsailaren 18ko 4/2005 Legearen 2.3 artikuluko betebeharrak, Administrazioarekin kontratuak eta hitzarmenak egiten dituzten erakundeei eta harengandik dirulaguntzak jasotzen dituztenei ezarritakoak, hala nola printzipio hauen mende jardun beharra: tratu berdina, aukera-berdintasuna eta langileen aniztasunari eta diferentziei zor zaien errespetua.\n– Europar Batasuneko Batzordeak legez kanpokotzat edo merkatu erkidearekin bateraezintzat jotako laguntzarik ez duela jaso entitateak, edo, jaso badu, hura itzuli izana edo itzuli ez izana.\n– Entitate eskatzailea ez dela krisian dagoen enpresa bat, krisian dauden eta finantzarioak ez diren enpresen salbamendu eta berregituraketarako estatu-laguntzei buruzko jarraibideen ezarritakoaren arabera.\n– Erakunde eskatzailea ez dela epai irmo batez kondenatua izan laguntza edo dirulaguntza publikoak lortzeko aukeraz gabetzeko zigorrera, edota delitu hauetakoren bat egiteagatik: prebarikazioa, funtzionario-eroskeria, ondasun publikoak bidegabe erabiltzea, influentzia-trafikoa, iruzurrak eta legearen aurkako ordainarazpenak edo hirigintza-delituak.\n– Erakundeak ez duela eskatu borondatezko konkurtsoaren deklaraziorik, prozeduraren batean kaudimengabetzat ez dela jo, konkurtsoan deklaratuta ez dagoela, salbu eta horretan eraginkortasuna hartu badu hitzarmen batek, esku-hartze judizialaren pean ez dagoela edota ez dutela desgaitu Konkurtsoari buruzko uztailaren 9ko 22/2003 Legearen arabera, konkurtsoaren kalifikazio-epaian ezarritako desgaikuntza-aldia amaitu ez bada.\n– Ez duela administrazioarekin egindako kontraturen baten suntsiarazpen irmorik eragin, suntsiarazpen-arrazoi horren errudun deklaratu dutelarik.\n– Entitate eskatzailea, merkataritza-sozietateetako administratzaileak edo beste pertsona juridiko batzuen legezko ordezkaritza dutenak ez daudela honako lege hauetan jasotako kasuren batean: 3/2015 Legea, martxoaren 30ekoa, Estatuko Administrazio Orokorreko goi-kargudunen jarduna arautzen duena; 53/1984 Legea, abenduaren 26koa, administrazio publikoen zerbitzuko langileen bateraezintasunena, edo Hauteskunde Erregimen Orokorraren ekainaren 19ko 5/1985 Lege Organikoak araututako kargu hautetsiak izatea, lege horretan edo gai horiek arautzen dituen Euskal Autonomia Erkidegoko araudian ezarritako baldintzetan.\n– Zerga-egoitzarik ez duela erregelamenduz zerga-paradisu gisa kalifikatutako herrialde edo lurralde batean.\n– Dirulaguntzak jasotzeko debekurik jaso ez duela, halaber, honako enpresa hauei dagokienez: eraldatze, bategite edo ondorengotza bitartez, debekua jaso duten beste enpresa batzuen jarraipena edo ondorena direlako susmoa eragiten duten enpresak, zuzendaritzan dauden pertsonak edo bestelako inguruabarrak direla eta.\n– Klusterraren erakunde dinamizatzaileko kudeatzaile bat duela, lanaldi osokoa, eta langile kualifikatuz osatutako talde bat, bildutako enpresa kopuruarekin eta dinamizatu nahi dituzten jarduketekin bat datorrena.\nk) Beste instituzio publiko edo pribatu batzuei helburu bererako eskatutako eta/edo haiengandik jasotako laguntzen zerrenda.\nl) Berdintasun-planak eta/edo kontziliazio-planak dituen ala ez dituen adieraztea.\n2.– Klusterren antolakunde dinamizatzaileek artikulu honetan zerrendatutako dokumentazioa aurkeztu behar dute. Klusterren antolakunde dinamizatzaileek laguntza taldekatuak eskatzen badituzte, erakunde lankideen arteko akordioa gehitu beharko da, eta horietatik liderra zein izango den adieraziko da, baita akordioa zein ekintza gauzatzeko sinatu duten ere.\n3.– Zerga-betebeharren eta Gizarte Segurantzarekikoen ordainketa egunean duela egiaztatzen duten ziurtagiriak (sailari horiek eskatzeko baimena ematen ez badio soilik).\n4.– Eskabideak ez badira osorik betetzen, edo haiekin batera ez bada adierazitako dokumentazioa aurkezten, erakunde eskatzaileari hamar egun balioduneko epea emango zaio (bitarteko elektronikoen bidez eskatuko zaio) hutsegitea bitarteko berak erabiliz konpontzeko edo behar diren dokumentuak aurkezteko. Horrez gain, adieraziko zaio hori egin ezean eskabidean atzera egin duela ulertuko dela.\n5.– Nolanahi ere, laguntza horien organo kudeatzaileak (Energiaren, Meategien eta Industria Administrazioaren zuzendaria) beste edozein agiri edo informazio eskatu ahal izango die erakunde eskatzaileei, beharrezkotzat jotzen badu haiek aurkeztutako eskabidea behar bezala ulertu, ebaluatu eta tramitatu ahal izateko. Arau honetan berariaz aurreikusi ez diren gaietan, Administrazio Publikoen Administrazio Prozedura Erkidearen Legean (urriaren 1eko 39/2015 Legean) xedatutakoa aplikatuko da.\n11. artikulua.– Eskabideak balioestea.\n1.– Horretarako sortutako ebaluazio-organoaren egitekoa izango da aurkeztu diren eskabideak aztertzea eta ebaluatzea, baita laguntzak emateko proposamenak egitea ere.\n2.– Ebaluazio-organoa Pedro Rodríguezek (Energiaren, Meategien eta Industria Administrazioaren Zuzendaritzako industriako arduraduna) osatuko du eta presidente-lanak egingo ditu; ordezkoa Ana Sampedro (Energiaren, Meategien eta Industria Administrazioaren Zuzendaritzako teknikaria) izango da. Kideak honako hauek izango dira: Juan Domingo Olabarri (ordezkoa Susana Larrea), David Fernández (ordezkoa Mikel Oregui) (SPRI – Enpresen Garapenerako Euskal Agentziako teknikariak) eta Alexander Armentia; azken horrek ebaluazio-organoaren idazkaritzako eginkizunak beteko ditu (ordezkoa Leire Eileen Legorburu), (Energiaren, Meategien eta Industria Administrazioaren Zuzendaritzako teknikariak).\n3.– Aurkeztutako eskabideetan bildutako agiriak aztertuko ditu ebaluazio-organoak, eta Agindu honetan ezarritako betekizunak betetzen diren ikusiko du. SPRI – Enpresen Garapenerako Euskal Agentziak antolakunde dinamizatzaileak egindako klusterraren plan estrategikoa eta urteko jarduketa-plana eta laguntza jaso dezaketen ekintzak aztertuko ditu, eta txosten tekniko bat aurkeztuko dio ebaluazio-organoari, egindako azterketaren emaitza zehaztuko du eta hautatutako eskabideak proposatuko ditu, ebaluazioan lortutako puntuazioaren arabera, handienetik txikienera ordenatuta, eta baztertu direnak ere adieraziko ditu.\n4.– Ebaluazio-organoaren osaera baliozkoa izango da bilerak eta deliberazioak egiteko eta erabakiak hartzeko, eta, funtzionamenduari dagokionez, arau honetan aurreikusita ez dagoenerako, Sektore Publikoaren Araubide Juridikoari buruzko urriaren 1eko 40/2015 Legearen 15. artikuluan eta hurrengoetan xedatutakoa aplikatuko da.\n5.– Eskabideen azterketa teknikoa eta balioespena honako irizpide hauen arabera egingo da:\nUrteko Jarduketa Planean proposatutako jarduketak 1. eranskinean xedatzen diren 4.1 artikuluko eremuetan koka eta hauta daitezkeen egiaztatuko da.\nAurreikusitako gastuak jarduketetara egokitzen diren eta, bere izaera kontuan hartuta, hautagarriak diren egiaztatuko da, eta agindu honetan ezarritako zenbatekoak, ehunekoak eta mugak ere egiaztatuko dira.\nEskatzaileak proposatutako ekintzen lehentasun-ordenaren egokitasuna egiaztatuko da.\nDeialdiaren zuzkidura honako prozedura honi jarraikiz esleituko da:\na) Nazioarteko laguntza-jarduketetarako poltsa. Gehienez 850.000,00 euroko dirulaguntza emango da eskatzaile guztien artean banatzeko, eta gutxienez 568.000,00 euro kanpoko gastuetarako. Eskatzaileentzako dirulaguntza kalkulatzeko orduan, hurrengo taulan adierazten diren parametroak izango dira kontuan. Era berean, eskatzaile bakoitzaren parametroek duten pisua hartuko da kontuan, mota honetako jarduketen eskatzaile guztiek dituzten parametroen baturari dagokionez.\nDedikazioa (orduak): % 25.\nElkartutako ETEak: % 30.\nEAEko bazkide-kuoten batura: % 20.\nEnpresa parte-hartzaileen ekarpenak: % 15.\nElkartutako ETEen esportazioak: % 5.\nElkartutako ETEen enpleguak: % 5.\nEskatzaile bakoitzarentzat kalkulatutako dirulaguntza proposatutako ekintzen artean esleituko da –lehentasunaren arabera ordenatuta egongo dira–, dirulaguntza agortu arte. Zenbateko horretara iristeko adinako jarduketarik ez badago, gainerakoa zuzkidurari gehituko zaio, hurrengo urratsean banatzeko.\nb) Gainerako jarduketetarako poltsa. Gainerako zuzkidura guztia proposatutako beste jarduketak finantzatzeko erabiliko da. Eskatzaileentzako dirulaguntza kalkulatzeko orduan, hurrengo taulan adierazten diren parametroak izango dira kontuan. Era berean, eskatzaile bakoitzaren parametroek duten pisua hartuko da kontuan, horiek guztiek dituzten parametroen baturari dagokionez.\nFinkoa (Klusterraren Antolakunde Dinamizatzaile bakoitzeko): % 25.\nElkartutako ETEak: % 40.\nEnpresa parte-hartzaileen ekarpenak: % 5.\nEskatzaile bakoitzarentzat kalkulatutako dirulaguntza proposatutako ekintzen artean esleituko da –lehentasunaren arabera ordenatuta egongo dira–, dirulaguntza agortu arte. Zenbateko horretara iristeko adinako jarduketarik ez badago, gainerakoa zuzkidurari gehituko zaio eta kalkulu guztiak automatikoki berregokituko dira zenbateko hori gainerako eskatzaileen artean banatzeko.\nAntolakunde dinamizatzaile bakoitzeko diruz lagundu behar diren jarduketak, eta, beraz, jarduketa horietatik eratorritako diruz lagundu beharreko zenbatekoa a) eta b) urrats bakoitzean lortutakoen batura da.\n12. artikulua.– Laguntzak emateari buruzko ebazpena.\n1.– Aurkeztutako eskabideak prozedura bakar batean izapidetuko dira. Prozedura horren ebazpena, ebaluazio-organoak proposatuta, Energiaren, Meategien eta Industria Administrazioaren Zuzendaritzari dagokio, zuzendaritza hori izango baita laguntza horiek kudeatuko dituen organoa.\nLaguntzak puntuazio-ordenaren arabera emango dira, agindu honen 6. eta 7. artikuluetako mugak errespetatuz, deialdi honen 2. artikuluan esleitutako kreditua agortu arte.\n2.– Ebazpenean erabakiko da eskatutako dirulaguntzak ematen diren edo ukatzen diren. Ematen badira, honako hauek zehaztuko dira:\n– Dirulaguntzen onuradun izango direnen zerrenda. Erakunde, lider eta parte-hartzaileen izena adierazi beharko da, hala badagokio.\n– Lagundutako jarduketa-plana, onuradun bakoitzak duen partaidetza eta onuradun bakoitzari bideratuko zaion dirulaguntzaren zenbateko xehatua, planeko jarduketa bakoitzeko.\nEskabide ukatuen kasuan, ukatzeko arrazoiak adieraziko dira.\n3.– Prozedura ebazteko eta ebatzitakoa erakunde interesdunei jakinarazteko gehieneko epea sei hilabetekoa izango da, agindu hau Euskal Herriko Agintaritzaren Aldizkarian argitaratu eta hurrengo egunetik aurrera. Epe hori igarota ebazpenik jakinarazi ez bada, dirulaguntzaren eskabidea ezetsi dela ulertu beharko dute interesdunek, Administrazio Publikoen Administrazio Prozedura Erkidearen urriaren 1eko 39/2015 Legearen 25.1 artikuluan ezarritakoaren ondorioetarako.\n4.– Ebazpenak bakarka jakinaraziko zaizkio interesdun bakoitzari, betiere alde batera utzi gabe esleipendunen zerrenda bat eta Euskadiko Ogasun Nagusiaren Antolarauei buruzko Legearen testu bategina onartzen duen azaroaren 11ko 1/1997 Legegintzako Dekretuan xedatutakoaren arabera emandako laguntzen zenbatekoak urtero argitaratzea Euskal Herriko Agintaritzaren Aldizkarian.\n5.– Hartzen den ebazpenak ez dio amaiera ematen administrazio-bideari, eta, beraren aurka, gora jotzeko errekurtsoa aurkeztu ahal izango zaio Industriako sailburuordeari, hilabeteko epean, baldin eta egintza espresua bada, edo edozein momentutan aurkeztu ahal izango da, presuntziozko egintza gertatu eta hurrengo egunetik aurrera, Administrazio Publikoen Administrazio Prozedura Erkidearen urriaren 1eko 39/2015 Legearen 123. eta 124. artikuluekin bat etorriz. Bestela, zuzenean administrazioarekiko auzien jurisdikzioan jarri ahal izango da, bi hilabeteko epean, egintza espresua bada, edo edozein momentutan aurkeztu ahal izango da, presuntziozko egintza gertatu eta hurrengo egunetik aurrera.\n6.– Agindu honetan ezarritako dirulaguntzak erakunde onuradunei emateko eta, hala badagokio, ordaintzeko, ezinbestekoa izango da amaituta egotea Euskal Autonomia Erkidegoko Administrazio Orokorrak eta haren erakunde autonomoek emandako izaera bereko laguntzen edo dirulaguntzen esparruan hasitako edozein itzultze- edo zehatze-prozedura, oraindik izapidetzen ari bada.\n13. artikulua.– Dirulaguntzen justifikazioa eta ordainketa.\n1.– Dirulaguntza bi zatitan ordainduko zaio erakunde onuradunari, organo kudeatzailearen aginduz, era honetan:\na) Lehen ordainketa, emandako dirulaguntzaren zenbatekoaren % 50, dirulaguntza emateko ebazpena jakinarazi ondoren egingo da, hamabost egunetan laguntzari espresuki uko egiten ez bazaio.\nb) Bigarren ordainketa batean dirulaguntzaren gainerako zatia ordainduko da, eta aldez aurretik, bitarteko elektronikoak erabilita, diruz lagundutako ekintzak eta haiei dagozkien gastuak egikaritu direla egiaztatzeko agiriak aurkeztu ondoren likidatuko da. Justifikatzeko aldia 2020ko otsailaren 28an bukatuko da. Horretarako, egindako gastutzat hartuko dira justifikatzeko epea amaitu aurretik egiazki ordaindu direnak.\n2.– Klusterraren antolakunde dinamizatzaileak, lagundutako jarduketen zerrenda xehatuaz gain, dagozkien gastuak eta zenbatekoak (BEZik gabe) aurkeztu beharko ditu. Horiekin batera, dagozkien fakturak ere aurkeztuko dira, jaulkitze-datarekin eta hartzekodunaren identifikazioarekin (erakunde edo enpresa hornitzailearen IFZ eta izen soziala), bai eta ordainketa-dokumentuak ere, zenbatekoa (BEZ banakatua) eta ordaintzeko data adierazita. Era berean, azpikontratazioen kasuan, Dirulaguntzen Lege Orokorraren 31.3 artikulua aplikatuz, onuradunak eskatu behar izan dituen hiru aurrekontuak.\nEgiaztagirien artean, klusterraren antolakunde dinamizatzailearen jarduketetan parte hartzen duten pertsona guztien nominak eta langileen izen-zerrenda aurkeztu beharko dira, Klusterraren urteko Jarduketa Planaren (KJP) barnean gauzatutako jarduketetan egiten dituzten orduen kopurua adieraziz.\nEra berean, gauzatutako diru-sarrera eta gastu guztien justifikazio-kontua aurkeztu beharko da, baita edozein erakunderekin (enpresa parte-hartzaileak, horien elkarteak, zerbitzuen hornitzaileak, erakunde publikoak eta abar) egindako kobrantzenak eta ordainketenak ere, horiek aurkeztutako Klusterraren Jarduketa Planeko ekintzekin lotuta daudenean.\n3.– Ezin izango da dirulaguntzaren ordainketarik egin, baldin eta erakunde onuradunak edo, elkartea bada, elkarteko parte-hartzaileren batek ez baditu egunean bere zerga-betebeharrak eta Gizarte Segurantzarekikoak, edo dirua itzuli behar duela dioen ebazpenen batean zordun bada.\n4.– Organo kudeatzaileak beharrezkotzat jotzen dituen agiri eta argibide osagarriak eska ditzake edozein momentutan, erakunde onuradunak aurkeztutako agirien eta datuen egiatasuna frogatze aldera.\n14. artikulua.– Dirulaguntza emateko baldintzen eta dirulaguntzaren aldaketa.\n1.– Laguntza eman zuen ebazpena aldatu ahal izango da, baldin eta laguntzaren xedea betetzat jotzen bada, eta laguntzak ematerakoan kontuan hartu zen betekizunetako bat aldatzen bada, edota beste laguntza edo dirulaguntza bat lortzen bada beste edozein erakunde publiko nahiz pribatu batetik; baina horretarako, dirulaguntzaren arauak onuradun izateko arauetan ezarritako betekizunak bete behar dira. Horrelakoetan, Energiaren, Meategien eta Industria Administrazioaren zuzendariak dagokion ebazpena emango du, emandako dirulaguntzen zenbatekoak egoera berrira egokitzeko.\n2.– Jarduketek nahitaez kontuan hartuko dituzte, 2019ko ekitaldirako, eskabidea egin zenean aurkeztutako Klusterraren urteko Jarduketa Planean (KJP) biltzen diren jarduketak, betiere aldez aurretik eskatu bazaizkio dirulaguntza kudeatzen duen Zuzendaritzari, erakunde onuradunak behar bezala justifikatzen baditu eta lortu nahi diren helburuak eta izaera indargabetzen ez badira. Horrenbestez, Energiaren, Meategien eta Industria Administrazioaren zuzendariak emakidaren ebazpena aldatu ahal izango du.\nJarduerak berriz programatzen direnean edo aurrekontuan % 20tik beherako aldaketak egiten direnean –aurreikusitako jarduketen artean konpentsa daitezkeenean–, horiek behar bezala frogatuko dira egiaztagiriak aurkezterakoan, diruz lagundutako ekintzak eta horiei dagozkien gastuak egin direla egiaztatzeko.\n3.– Aldaketek ez dute inolaz ere handituko hasieran emandako dirulaguntzaren zenbatekoa.\n15. artikulua.– Erakunde laguntzaileak.\n1.– Agindu honetan jasotako araudiari jarraikiz ematen diren dirulaguntzen ondoreetarako, SPRI – Enpresen Garapenerako Euskal Agentzia erakunde laguntzaile izendatzen da, abenduaren 17ko 698/1991 Dekretuan eta azaroaren 11ko 1/1997 Legegintzako Dekretuan ezarritako terminoetan. Dirulaguntzei buruzko abenduaren 17ko 38/2003 Legearen 15. eta 46. artikuluetan ezarritako betekizunak eta elkarlanean aritzeko betebeharra izango ditu, eta artikulu honetan eta lankidetza-hitzarmenean jasotako zehaztapenei jarraitu beharko die.\n2.– SPRI – Enpresen Garapenerako Euskal Agentziak, erakunde laguntzailea den aldetik, honako funtzio hauek izango ditu:\na) Erakunde dinamizatzaileak egindako Klusterraren Plan Estrategikoa, Klusterraren urteko Jarduketa Plana eta dirulaguntzak jaso ditzaketen ekintzak aztertzea.\nb) Planak eta ekintzak aztertu ondoren, txosten teknikoak eta dirulaguntzak emateko proposamen bat egitea. Proposamen hori ebaluazio-organora bidaliko du.\nc) Konparaziozko adierazle eta txosten sozioekonomiko indibidualak eta erantsiak egitea, klusterren antolakunde dinamizatzaileen jarduketak monitorizatzeko eta hobetzeko, eta programaren eraginkortasuna hobetzeko helburuarekin.\n3.– SPRI – Enpresen Garapenerako Euskal Agentziak, agindu honetan arautzen diren dirulaguntzak kudeatzen laguntzeko erakundea den aldetik, ezinbestean bete behar ditu Dirulaguntzei buruzko azaroaren 17ko 38/2003 Lege Orokorrean eta hura garatzeko araudietan ezartzen zaizkien betebeharrak eta erantzukizunak.\n16. artikulua.– Entitate onuradunen betebeharrak.\nAgindu honetan arautzen diren dirulaguntzak jasotzen dituzten erakunde onuradunek betebehar hauek izango dituzte:\n1.– Emandako dirulaguntza onartzea. Horren ildotik, dirulaguntza eman zaiela jakinarazteko komunikazioa jaso eta hamabost eguneko epean onuradunak dirulaguntzari esanbidez uko egiten ez badio aplikazio informatikoaren bitartez, onartu egiten duela ulertuko da.\n2.– Laguntza hori eman den helbururako erabiltzea.\n3.– Klusterraren urteko Jarduketa Plana (KJP) eta dirulaguntzak jaso dituzten jarduketak betetzea eta bete direla egiaztatzea. Jarduketak egiten diren bitartean, erakunde onuradunak Klusterraren urteko Jarduketa Planaren (KJP) aurrerapen-mailari eta exekuzioaren aurreikuspenari buruzko informazioa eman ahal izango dio kudeaketa-organoari, hark jarduketa horiek garatzen ari direla frogatzeko eta, hala badagokio, dirulaguntza emateko ebazpenean kasuan kasuko aldaketak egin beharra ebaluatzeko.\n4.– Energiaren, Meategien eta Industria Administrazioaren Zuzendaritzak eskatzen duen informazioa ematea, jasotako dirulaguntzen erabilerari, ekintzetan parte hartzen dutenei, jasotako emaitzei eta abarri dagokionez. Horrela, administrazioak egokitzat jotzen dituen egiaztapenak egin ahal izango ditu, dirulaguntzak jaso dituzten ekintzak eta plana garatzeari eta betetzeari dagokionez.\n5.– Helburu berdinarekin edo antzekoarekin beste edozein Administrazio edo erakunde publiko nahiz pribatutatik laguntza, diru-sarrerak edo baliabideak jasoz gero, horren berri ematea.\n6.– Dirulaguntza emateko kontuan hartutako edozein gorabehera objektiboren zein subjektiboren aldaketa jakinaraztea Energiaren, Meategien eta Industria Administrazioaren Zuzendaritzari.\n7.– Jarduketa-planarekin eta planaren ekintzekin lotutako behin betiko fakturak artxibatzea eta Euskal Autonomia Erkidegoko Administrazio Orokorraren esku mantentzea 5 urtez.\n8.– Kontrol Ekonomikoko Bulegoak eta Herri Kontuen Euskal Epaitegiak, agindu honen kargura jasotako dirulaguntzari dagokionez beren betekizunak betetzen ari direla, onuradunei eskatutako informazio guztia erakundeoi ematea.\n9.– Dirulaguntzaren xede diren jardueretan, ageriko egitea Ekonomiaren Garapen eta Azpiegitura Sailak parte hartzen duela. Horretarako, lehentasunezko lekuan jarri behar dira, eta ikusizko identifikazio-elementuek bat etorri beharko dute abuztuaren 31ko 318/1999 Dekretuak ezarritakoarekin. Dekretu horrek Eusko Jaurlaritzaren erakunde-nortasunaren eskuliburua arautzen du.\n10.– Azaroaren 11ko 1/1997 Legegintzako Dekretuak onartutako Euskal Autonomia Erkidegoko Ogasun Nagusiaren Antolarauei buruzko testu bateginean, azaroaren 17ko Dirulaguntzei buruzko 38/2003 Lege Orokorrean eta Dirulaguntzei buruzko azaroaren 17ko 38/2003 Lege Orokorraren Erregelamendua onartzen duen uztailaren 21eko 887/2006 Errege Dekretuan eta horien garapen-arauetan ezarritakoari jarraikiz eska daitekeen beste edozein betebehar.\n1.– Erakunde onuradunak betetzen ez baditu agindu honetan ezarritako betekizunak, Dirulaguntzei buruzko azaroaren 17ko 38/2003 Legearen 37. artikulukoak eta aplikatzekoak diren gainerako arauetan ezarritakoak, organo eskudunak, ez-betetze espedientea egin eta interesdunari entzun eta gero, administrazio-ebazpen bidez deklaratuko du onuradunak laguntza jasotzeko eskubidea galdu duela eta, hala badagokio, jasotako dirulaguntzaren tronkoa eta berandutze-interesak Euskal Herriko Diruzaintza Nagusiari bi hilabeteko epean itzuli behar dizkiola, betiere honako xedapen hauetan ezarritakoari jarraituz: Euskal Autonomia Erkidegoko Ogasun Nagusiaren Antolarauei buruzko Legearen testu bateginaren 53.1 artikulua, eta Euskal Autonomia Erkidegoaren Aurrekontu Orokorren kargura ematen diren dirulaguntzen bermeei eta horiek itzultzeari buruzko erregimen orokorra arautzen duen abenduaren 17ko 698/1991 Dekretuaren 4.1 artikulua. Aipatutako diru kopuruak diru-sarrera publikotzat hartuko dira lege-ondorio guztietarako.\nAgindu honek amaiera ematen dio administrazio-bideari, eta, beronen aurka, gora jotzeko errekurtsoa jarri ahal izango zaio Ekonomiaren Garapeneko eta Azpiegituretako sailburuari, hilabeteko epean. Bestela, zuzenean administrazioarekiko auzi-errekurtsoa jarri ahal izango da Euskal Autonomia Erkidegoko Justizia Auzitegi Nagusiko Administrazioarekiko Auzien Salan, bi hilabeteko epean. Kasu bietan, agindua Euskal Herriko Agintaritzaren Aldizkarian argitaratu eta hurrengo egunean hasiko dira epeak.\nVitoria-Gasteiz, 2019ko ekainaren 27a.\nEBAZPENA, 2019ko urtarrilaren 29koa, Energiaren, Meategien eta Industria Administrazioaren zuzendariarena, zeinaren bidez luzatzen baita Euskal Autonomia Erkidegoko klusterren antolakunde dinamizatzaileei emateko laguntzetarako 2018ko deialdia egiten duen…\nEBAZPENA, 2019ko urtarrilaren 7koa, Industriako sailburuordearena, zeinaren bidez jakinarazten baita Ekonomiaren Garapeneko eta Azpiegituretako sailburuaren 2018ko ekainaren 8ko Aginduan ezarritako laguntzak 2018ko ekitaldian jasoko dituzten erakunde onuradunen…\nAGINDUA, 2019ko urriaren 1ekoa, Ekonomiaren Garapeneko eta Azpiegituretako sailburuarena, zeinaren bidez argitara ematen baita Euskal Autonomia Erkidegoan erlezaintzari emandako laguntzen zenbatekoa, 2019. urteari dagokiona.\nAGINDUA, 2019ko irailaren 11koa, Ekonomiaren Garapeneko eta Azpiegituretako sailburuarena, zeinaren bidez urtarrilaren 26ko 30/2010 Dekretua egokitzen baita eta jakitera ematen zenbateko dirulaguntzak emango zaizkien guztira fruta- eta barazki-ekoizleen elkarteei…\nHUTS-ZUZENKETA, honako agindu honena: Agindua, 2019ko urtarrilaren 21ekoa, Ekonomiaren Garapen eta Azpiegituretako sailburuarena, zeinaren bidez deialdia egiten baita Euskal Autonomia Erkidegoko G4, G5 eta G6 landa-eremuen sustapenari eta garapenari bideratutako…


author_facet:"Euskadi. Hezkuntza, Unibertsitate eta Ikerketa Saila" topic_facet:"Lanbide Heziketa" topic_facet:"Fabrikazioaren Automatizazioa (Modulua)" topic_facet:"Elektrizitatea eta automatismo elektrikoak (Modulua)" topic_facet:"Automatizazioa eta robotika industriala (Heziketa Zikloa). Goi maila"\nEgilea: Euskadi. Hezkuntza, Unibertsitate eta Ikerketa Saila Proposatutako gaia: Lanbide Heziketa Proposatutako gaia: Fabrikazioaren Automatizazioa (Modulua) Proposatutako gaia: Elektrizitatea eta automatismo elektrikoak (Modulua) Proposatutako gaia: Automatizazioa eta robotika industriala (Heziketa Zikloa). Goi maila\nAutomatizazioa eta robotika industriala (Heziketa Zikloa). Goi maila 1 Elektrizitatea eta Elektronika (Lanbide Arloa) Elektrizitatea eta automatismo elektrikoak (Modulua) 1 Fabrikazio Mekanikoa (Lanbide Arloa) 1 Fabrikazio Mekanikoko Sistema Automatikoen Programazioa (Modulua) 1 Fabrikazio mekanikoko produkzioaren programazioa (Heziketa Zikloa). Goi maila Gehiago ... Fabrikazioaren Automatizazioa (Modulua) 1 Galdaketa eta pulbimetalurgiaren bidezko produkzioa (Heziketa Zikloa). Goi maila 1 Industria-robotika (Modulua) 1 Instalazioa eta mantenimendua (Lanbide Arloa) 1 Lan giroko harremanak (Zeharkako Ikasgaia) Lanbide Heziketa 1 Linea Automatizatuen Eroapena eta Mantentze Lanak (Modulua) 1 Mantentze-lan elektromekanikoa (Heziketa Zikloa). Erdi maila 1 Mekanizazioa (Heziketa Zikloa). Erdi maila 1 Mekatronika Industriala (Heziketa Zikloa). Goi maila 1 Muntaia- eta mantentze-lan elektriko/elektronikoak (Modulua) 1 Produkzioko Sistema Automatikoen Muntaia eta Mantentze Lanak (Modulua) 1 Sistema Elektrikoaren eta Elektronikoaren Muntaia eta Mantentze Lanak (Modulua) 1 Sistema Hidraulikoaren eta Pneumatikoaren Muntaia eta Mantentze Lanak (Modulua) 1 Sistema automatizatuak (Modulua) Guztiak ikusi ... gutxiago ...


Soaldizkaria3eusk by Garesko Auzalan - Issuu\nEUSKAL HERRIAREN BESTELAKO BEGIRADA EKONOMIKO ETA SOZIALA 2016ko martxoa 3. zkia\nvs langabezia eta prekarietatea\nAurkibidea 1.\tEgoera edo abagune ekonomiko orokorra...............................5 1.1.\tNeoliberalismoaren ondorioak.......................................................................5 1.2.\tAzken krisia eta haren ondorioak...................................................................6\n2.\tEuskal Herria amildegirantz................................................................11 2.1.\tEgitura ekonomikoa geroz eta espainiarragoa..............................12 2.2.\tEnplegu galera: estatu espainiarrak odolusten gaitu........18 2.3.\tLangabeziaren izaera: iraunkorra eta sektore jakin batzuetatik datorrena............................................................................................ 20 2.4.\tPrekarietatea jaun eta jabe...................................................................................21 2.5.\tPobrezia hedatzen.........................................................................................................25\n3.\tAhaztuak eta esplotatuenak: emakumeak eta gazteak.......................................................................... 26 3.1.\tPrekarietateak emakume aurpegia du....................................................26 3.2.\tEuskal Herriko gazteak: formakuntza europarra, enplegu espainiarra.................................................................................................... 28\n4.\tOndorioak............................................................................................................ 32\n1.\tEgoera edo abagune ekonomiko orokorra Mundu mailako ekonomia nahi eta ezinean dabil. Egoera ekonomikoa hobetzen ari dela diosku, baina, egunetik egunera, herritarron eta langileon bizi eta lan baldintzak nabarmen okertzen ari dira. Pertsona eta bizitza duina ekonomiaren zentroan jarri beharrean, dirua eta merkatua jartzen diren honetan, ez dirudi benetako krisitik ateratzeko beharrezkoak diren neurriak hartzen ari direnik. Aitzitik, langabezia eta prekarietatea hedatzeko apustu irmoa garatzen ari da.\n1.1.\tNeoliberalismoaren ondorioak Adibide erraz eta esanguratsu batekin azaldu dezagun gertatzen ari dena. 80ko hamarkadan, langileen soldatak barne-produktu gordinaren % 60 izatera iritsi ziren, 30 urte beranduago, soilik % 45. Alegia, lanerrentak nabarmen jaitsi dira kapital errenten mesedetan. Hori noski, erabaki ekonomiko eta politiko batzuen ondorio gordina besterik ez da izan. Bigarren Mundu Gerratik 70eko hamarkada bitartean, ekonomiaren gorakada handi eta iraunkorra eman zen. Dena den, tarte horretan, â€œirabazien tasaâ€? eta â€œesplotazio tasaâ€? deiturikoak murrizten joan ziren kapitalaren interesen kaltetan. Hau da, eta erraz ulertzeko, langileen errentak kapitalaren errenten gainetik igotzen aritu ziren. Irabazien tasa murrizteak, sistema kapitalista iraunkorki garatzeko sortzen zituen arazoak batetik, eta sozialismo erreala deituriko erreferentzia gisa desagertu izanak bestetik, kapitalismo neoliberala eta globalaren aldeko apustua martxan jartzeko baliatu zuten.\nIndependentzia vs langabezia eta prekarietatea\nAurrekoa kontutan hartuz, kapitalismoaren berrezaugarritzeari ekin zioten, ondoko hiru norabideetan eraginez: â€˘\tLehena, eta globalizazio ekonomikoaren bidez, hamarkadetako borrokaren ondorioz hainbat herrialdetan zeuden lan-baldintzak eta eskubide sozialak ekidite aldera, ekoizpenaren ardura nagusia beste herrialdeetara eraman zuten, bereziki ekialdeko herrialdeetara. Bien bitartean, mendebaldeko desindustrializazioa martxan jarri eta espekulazioan oinarritutako ekonomia puzten joan ziren. â€˘\tBigarrena, sektore publikoaren deuseztatze prozesu erraldoi bati ekin zioten, pribatizazio-prozesuak martxan jarriz, zerbitzu publikoen eskaintza eta kalitatea murriztuz eta horien kudeaketa daramaten enpresa pribatuen mozkinak ikaragarri igoz. Era berean, guztiok ordaindutako azpiegituren eraikuntzatik tira eginez, porlangintzaren negozio borobila ere puztu zuten. â€˘\tHirugarrena, baina garrantzi bereziz, TINA (There is no alternative) geure buruan iltzatzeko prozesuari ekin zioten. Eredu kapitalista, patriarkal eta inperialistaren aurrean, bestelako alternatibarik ez dagoela sinestarazteko tsunami ideologiko oso bat martxan jarri zuten. Egun, komunikabide nagusien gaineko kontrol ekonomiko eta ideologikoa erabatekoa da, establishmentaren aldeko mezua nagusituz eta kritikoak diren ekimen edo mezuek, izatekotan, isla minimoa dutelarik.\n1.2.\tAzken krisia eta haren ondorioak Azken hamarkadetan aipatutako hiru zutabe horien baitako eredu ekonomikoa garatu da. Hala ere, goiz ala berandu gerta zitekeen bezala, 2008an, urte luzez eraikitako burbuilak eztanda egin zuen, munduko ekonomia urte luzeetako krisi sakon batean sarraraziz. 6\n1.2.1.\tKapitalismoaren berrezaugarritzea. Lehengo lepotik burua Geroztik, zazpi urte luze pasatu dira eta krisia bera baliatzen ari dira, eredu eta politika berrien inguruko eztabaida ireki beharrean, duela hiru hamarkada martxan jarritako eredu neoliberala garatu eta areagotzeko. Langileon lan-baldintzak sistematikoki zapaldu eta zerbitzu zein prestazio sozialak progresiboki ahuldu dituzten bitartean, azken urteotan, aberatsen kopuruak nabarmen egin du gora, aurrez bazterketa sozialean zeudenei jendarteratzeko aukerari behin betikoz atea itxiz eta milioika gizon-emakumeri duintasunez bizitzeko aukerak zapuztuz. Krisiak berak sortzen duen egoera sozial larriaz baliaturik, eta gutako bakoitzaren baldintza subjektiboetan eragiten duenaz jabeturik, kapitalismoa berrezaugarritzeko saio berri eta iraunkor baten aurrean gaude. Helburua honokoa litzateke: langabezia eta prekarietatea hedatu eta egonkortu, eskubide sozialak murrizten jarraitu eta, ondorioz, langile klasearen kaltetan, kapitalaren aldeko ufada neoliberala berrindartzea. Lehengo lepotik burua. Sistema kapitalistak dimentsio ezberdinetako krisi sakona bizi badu ere, alternatibaren edo eredu berri baten inguruko eztabaida ekidin nahi da. Bestelako mundu bat posible dela sinestea ere debekatu nahi digute. Klase politikoaren gehiengoa eta lehen aipatutako komunikabide nagusiak bahituta dituztelarik, amaitu da demokrazia formalaren antzerkia, horra hor Greziako erreferendumaren ondoren, finantza-botereak emaniko estatu kolpea. Ez da izan ordea adibide bakarra, azken urteotan Europar Batasunak zehaztu, Madrilek arautu eta Iru単ea eta Gasteizko gobernuek txintxo bete baitute botere ekonomikoak erabakitakoa. Estatu espainolaren kasuan, errealitate hori oso nabarmena izan da. Azken urte hauetan, eta krisiaz baliaturik, zentralizazio 7\neta oligarkizazio prozesu bat burutu da: banku eta kutxen legea pribatizazioa bultzatzeko, energiaren legea oligopolio energetikoa saritzeko, lan-erreformak patronalaren asmoak errazteko, pentsioen erreforma edota, Konstituzio espainolaren 135. artikuluaren aldaketa... Horiek guztiak, azken urteotako Espainiako politika ekonomikoen isla adierazgarrienak ez ezik, gure burujabetza ekonomiko eta sozialaren gabeziak azalarazteko adibide gordinak ere badira. 1.2.2.\tOinarri “berrien” gaineko berrezaugarritzea\nOrain artean gertatutakoaz gain, gure ustez, sistema kapitalistaren berrezaugarritze honen baitan egonkortzen ari diren oinarri batzuk azpimarratzea komeni da: •\tAlde batetik, petrolioa eta ekoizpenerako beharrezkoak diren baliabideen gaineko kontrola eskuratu nahi izateak eta, bestetik, gerrak berak, gutxi batzuentzat negozio handia izateak, gerra iraunkorraren aldeko apustua argitzen du: Irak, Afganistan, Ukrainia, Siria... •\tDuela 40 urte martxan jarritako globalizazio ekonomikoaren areagotzea aurreikus dezakegu, non herrialde batzuk (“periferia” deiturikoek) bereziki ekoizteko ardura izango duten eta beste herrialde batzuen funtzioa (“zentroa”), kontsumitzeaz gain, munduko ekonomiaren gaineko “ardura” izatea izango den. Horrek guztiak, zalantzarik gabe, mendebaldeko herrietan ematen ari den dualizazio prozesua areagotuko du, besteak beste, deslokalizazio prozesuen bitartez eta lan-baldintzen eta eskubide sozialen desarautzearen ondorioz. Estatu espainolaren kasuan, gainera, Europa osoko hirugarren adinaren erresidentzia edo turismo gune izatera kondenatu nahi dute. Hori besterik ez, eta horrek ekonomian dituen ondorio guztiekin. 8\nâ€˘\tAipatu eskubideen eta, oro har, ekonomiaren desarautzearen norabidean, sistema kapitalistaren garapenerako urrats garrantzitsuak ematen ari dira mundu osoan hainbat merkataritza-itun sinatuz, eta horien artean ditugu, adibidez, une hauetan negoziatzen ari diren TTIP eta TISA hitzarmenak. Tratatu horien helburua, mundu mailan arautu gabeko merkatu handi bat osatzea da, non multinazionalen negoziorako aukerak areagotuko diren eta herritarren eskubideak eta herrien burujabetza erabat murriztu. â€˘\tGaur egun, finantza-boterea da jaun eta jabe sistemaren garapenean. Ekonomia erreala alboratua duen kasinoekonomia honetan, finantza-botereak ekonomia guztiarekiko duen kontrola areagotzea dute helburu, aipatu den ekonomiaren finantzarizazioan sakonduz. Aurreko txostenetan salatu bezala, sektore honen baitako burbuila ikaragarria den neurrian, egonkortasun eza hedatzen ari da eta finantza krak berri bat gertatzeak ez gintuen harrituko, finantziarizazioaren eraginez, ekonomia osoa atzeraldi berri batera eramanez. Egoera hori irauli ezean, eraiki duten buztinezko erraldoitzar horrek berriz ere eztanda egingo balu, badakigu gainera nor ehortziko duen lehenengo. â€˘\tAipatu ditugunak krisi ekonomiko eta sozial sakonak badira, ingurumen-krisia ez da horiek baino arinagoa: ingurumenkrisiaren adierazle ezagunena klima-aldaketa bada ere, ezin ahantz ditzakegu biodibertsitatearen galera edota baliabide naturalen agortzea eta suntsitzea. Krisi horiek guztiak elkar lotuta daude eta horrexegatik, borroka beraren alde anitz gisa hartu behar ditugu. Hau esanda, oso gertutik jarraitu beharko dugu mundu mailako establishmentak klima-aldaketaren aurrean har dezakeen jarrera berria: klima-aldaketa izan badela onartzen hasiak diren bitartean, hari aurre egiteko kapitalismo basatian sakontzea proposatzen hasiak 9\nbaitira, planetaren ustiapen-erritmo berberarekin jarraituz diru publikoetatik eratorritako milioiak mugituko dituen teknologiaren bidez konponbidea bilatu asmoz. Kapitalismo berdeak, ordea, amildegiaren aurrean azeleragailua sakatzera bultzatzen gaitu. Aipaturiko hiru joera orokor horiek mundu mailako prozesuak izanik, estatu bakoitzaren baitan ematen ari diren beste bi prozesu zehatzagoren areagotzea azpimarratu nahi genuke: •\tBatetik, lehen aipa bezala, AEBn eta Europa osoan, esku publikoetatik pribatuetara errenta transferentzia izugarria burutzen ari da: zerbitzu publikoen pribatizazioprozesu andana, bankuen “erreskatea”, enpresa publikoen salmenta lotsagarria, aurrezki kutxen pribatizazioa, politika fiskal erregresiboak... Horiek eta beste askok osatzen dute ekonomiaren historian, termino arruntetan esanda, inoiz eman den lapurretarik handiena. Prozesu hori, azken krisiaren harira, “erreforma” hitzaren azpian garatzen ari da eta aurrera begira, ekiditen ez badugu, areagotu egingo da. •\tBestetik, langabeziari aurre egiteko benetako asmorik ez eta berau iraunkorra bihurtzeko asmo garbia dago establishmentaren aldetik. Enpresariek, langabezia kopuru handi horiek erabiltzen dituzte lana dutenen gaineko presioa eragiteko, soldatak jaisteko eta prekarietatea hedatzeko. Oro har, zerbitzu publikoen deuseztapena eta lan-baldintzen okertze nabarmenak, pertsonon, langile klase eta herri sektoreen, bizi eta lan-baldintzen prekarizazioa dakar. Sistemak, horien orokortzetik bilatzen du hurrengo urteetarako garapena eta bi horiek dira hain zuzen, ezkerretik eta sektore eraldatzaileetatik indar biziz borrokatu beharko ditugunak. 10\n2.\tEuskal Herria amildegirantz Langabezia eta prekarietatea dira egungo euskal jendartearen kezka nagusia eta ez da gutxiagorako: enplegua duenak lan-baldintzak nola gogortu zaizkion antzeman ez ezik, etorkizuna are okerragoa izan daitekeenaren sentsazioa du, prekarizazio-egoera permanentea barneratuz; eta enplegua ez duenak, berau lortzeko esperantza oso mugatua du. Enplegua ardatz nagusi duen jendarte honetan, enplegurik ez izateak edota enplegu duinik ez izateak etengabeko antsietate-egoerara kondenatzeaz gain, arrakala sozialean sakondu eta gutxieneko kohesio soziala apurtzen du. Euskal Herrian, gainera, ekonomiarekin loturiko hainbat mito hautsi beharrean gaude: â€˘\tEkonomia hobetzen ari da: norena ordea? â€˘\tEuskal Herrian ez gaude hain gaizki: langabezia eta pobrezia tasa asumi ezinen aurrean, burujabetza osten digun estatu espainiarrarekin alderatu behar al dugu? Antzeko ekonomiekin alderatuz gero, Euskal Herria behar lukeena baino okerrago dago. 11\nâ€˘\tKrisia fenomeno natural bat da: ekonomia jendarteak eraikitako harreman-prozesua den neurrian, arduradun eta borondate jakin batzuk ditu. Egun Euskal Herrian bizi dugun egoerak erantzule argiak ditu: kapitalismoa, patriarkatua eta inperialismoa. Mito horiek errorarazi eta errealitate gordina ikusaraziko dizkiguten hainbat datu jorratuko ditugu jarraian, errealitateari aurre egiteko, ezinbestekoa baitugu berau ezagutzea.\n2.1.\tEgitura ekonomikoa geroz eta espainiarragoa... Esan genezake, 2007ko Hego Euskal Herriaren egitura ekonomikoak antz gehiago zuela Alemaniarekin estatu espainiarrarekin baino alde garrantzitsuenetan: 1.\t2007an, Hego Euskal Herriko egitura ekonomikoaren ia herena (% 29,6) industriari zegokion, hain zuzen ere, egitura ekonomikoaren laurdena pasatxo (% 26,5) manufaktura-industriari. Alemanian, industriak pisu ekonomiko zertxobait baxuagoa bazuen ere (% 26,4), han ere, manufaktura-industriak zuen ia zati handiena (% 23,1). Estatu espainolean, aldiz, industria % 17,3 baino ez zen eta manufakturaindustria % 14,4. 2.\tEstatu espainiarrean, % 20tik gorako jarduera ekonomiko bakarra zerbitzuena da, hain zuzen ere, egitura ekonomikoan % 23ko pisua zuen. Alemanian eta Hego Euskal Herrian, ordea, zerbitzuen pisu ekonomikoa % 20tik beherakoa da: 2007an, HEHan % 19 eta Alemanian % 16,1. Hona hemen 2007an Estatu espainiarreko, Hego Euskal Herriko eta Alemaniako egitura ekonomikoa eta haien bilakaera 2013 arte: 12\nEGITURA EKONOMIKOA ETA BILAKAERA %tan ZUTABEEN BALOREAK 2013KO BPG-REKIKO ETA IGOERA ETA JAITSIERAK JARDUERAREKIKO 2007-2013\n40,3 44,2 29,4 6,1 7,8 4,7\nONDORIO NAGUSIAK Estatu espainoleko ekonomiaren joerari jarraiki, Hego Euskal Herrian ere: •\tIndustria-galera amaigabea: ekonomiaren laurdena baino gehiago izatetik, laurdena baino gutxiago izatera. •\tZentzugabeko eraikuntza-ereduaren aldeko apustuak ondorio latzak: 5 urtetan fakturazioaren ia erdia galdu. •\tZerbitzu-sektorean (sektore prekarizatuenean) gora nabarmen. Hego Euskal Herria “industriala” izatetik (Alemania) “zerbitzuetakoa” izatera (estatu espainola) pasatzen ari da. 13\nIrudian ikus daitekeen moduan, industria eta zerbitzuetan ez ezik, estatu espainiarraren egitura ekonomikoarekiko beste antzekotasun batzuk ere badira Hego Euskal Herrian: •\tEraikuntza sektoreak estatu espainiarrean zein Hego Euskal Herrian berebiziko garrantzia izan du Alemanian ez bezala, gogoratu bestela lurzoruaren politikak zein Abiadura Handiko Trenaren aldeko apustuek, estatuan zein hemen, adreiluaren burbuila nola ekarri zuten, baita Hego Euskal Herrira ere. •\tLaugarren sektorea deitzen dioten horrek Hego Euskal Herrian estatu espainiarrean bezalaxe, % 10etik beherako pisua hartzen du, Alemanian ez bezala. Beraz, Hego Euskal Herriko ezaugarri ekonomiko nagusiena, Alemaniakoarena bezalaxe, industria izan bada, estatu espainiarrarena zerbitzuak izan dira. Baina, Hego Euskal Herriko azken urteotako bilakaera, Alemaniaren egitura ekonomikoari lotuta beharrean, guztiz kontrara, estatu espainiarraren egiturari erabat lotua izan da: •\t2007-2013 artean estatu espainiarreko manufaktura-industriak % 8 galdu du, Hego Euskal Herriak % 7,3 eta Alemaniak, berriz, % 6,6 egin du gora. •\tEraikuntzan, estatu espainiarrak % 44 egin du behera, Hego Euskal Herriak % 40. Alemaniak aldiz, ia % 30 egin du gora. •\tNola ez, estatu espainiarra zerbitzuetan izan da txapeldun (% 11ko igoera), eta nola ez, horretan ere Hego Euskal Herriak gertutik jarraitu dio, ia % 6ko igoerarekin. •\tZientzia eta teknologia eta enpresa zerbitzuetan, aldiz, Alemaniaren igoerak estatu espainiarrarena ia bikoiztu eta Hego Euskal Herrikoa ia laukoiztu egin du. 14\nEta hispanozentrismo horrek nola eragin du jarduera produktibo horietako lanpostu-bolumenean? Ba hemen ere estatu espainiarraren odoluste industriala erreproduzituz: 1.\t2008-2015 artean, estatu espainiarrean eta Hego Euskal Herrian, manufaktura-industriako lanpostuen laurdena galdu dira (HEHn 75.850 lanpostu). 2.\tEraikuntzaren sektorean estatu espainiarrean lanpostuen erdia baino gehiago galdu dira eta Hego Euskal Herrian ia erdia.\nESTATU ESPAINOLA ETA HEGO EUSKAL HERRIAREN ARTEKO KONPARAKETA 2008-2013 ARTEAN\nHego Euskal Herria -24,4 Estatu espainola -25,5\nHego Euskal Herria -48,5 Estatu espainola -56,4\nZERBITZUAK Hego Euskal Herria -9,7 Estatu espainola -6,2\nINDUSTRIA OROKORREAN 2008-2014 -27,2\nKatalunia Estatu espainola Hego EH\n-26,5 -24,9 -10,5\nEB-28 Eskozia Alemania\nIndustria-lanpostuen galerari dagokionean argi dago Hego Euskal Herrian estatu espainiarraren joera bera izan dugula Europako gainerako herrialdeekin alderatzen badugu. Industria-ehunaren zein industria-lanpostuen suntsiketak izugarrizko ondorioak ditu gurean, ez soilik Barne Produktu Gordinari begira, langileon lan-baldintzei begira baizik: •\t2013an, Hego Euskal Herrian, industria-lanpostu batean zerbitzulanpostu batean baino % 15 gehiago irabazten zen lan egindako orduagatik, eta eraikuntzan baino % 18 gehiago. •\tHala, industria sektoreko batez besteko soldata 31.000 eurokoa bazen, zerbitzuetakoa 24.500 eurokoa zen. •\tGainera, 2008-2013 artean, industriako lanpostuen soldatak % 11 igo baziren, zerbitzuetakoak % 3 besterik ez ziren igo. Puntu honetan, aipatzekoa da, Nafarroa Garaian adibidez, % 1,5 jaitsi zirela.\nSektoreEN arteko soldaten ezberdintasuna 2008-2013 ARTEAN (INDUSTRIA-ZERBITZUAK)\nIndustria Eraikuntza Zerbitzuak\n30.000€ 25.000€ 20.000€\n2008an 4.213€-ko ezberdintasuna\n2013an 6.373€-ko ezberdintasuna\n2008an 2.479€-ko ezberdintasuna\n2013an 4.719€-ko ezberdintasuna\nONDORIO NAGUSIAK â€˘\tHego Euskal Herriko ekonomiak estatu espainolekoaren geroz eta antz handiagoa du: geroz eta industria gutxiago, geroz eta zerbitzu gehiago. â€˘\tIndustria-sektoreko lanpostuak dira soldata altuenak dituztenak; zerbitzu-sektorekoak baxuenak (geroz eta baxuagoak gainera). â€˘\tBeraz, estatu espainoleko ekonomiari lotuta jarraitzen badugu, Hego EHko langileok zuzenean amildegirantz goaz. Aipatu ditugun datu horiek soldatari baino ez diote erreferentzia egiten, baina guztiok dakigu industria-sektoreko edo zerbitzu-sektoreko lanpostuek lan-baldintzen aldetik izugarrizko aldeak dituztela: ordutegiak, negoziazio kolektiborako aukerak... Nahiz eta prekarietatea sektore guztietara hedatu den, sektore prekarioenak, betidanik, lehen sektorea eta zerbitzuen sektorea izan dira. Beraz, esan genezake Hego Euskal Herriko egitura ekonomikoak estatu espainiarraren geroz eta antz gehiago duela: industria pixkanaka desagerrarazten utzi, turismoan zentratu, ahalik eta langabe gehieneko ejertzitoa eratu eta prekarietatea eta pobreziak pixkanaka gure lan-harreman eta bizitza irents dezaten utzi. Honen guztiaren atzean arrazoi eta ardura zehatzak daude. Batetik, ukaezina da herri gisa ditugun burujabetza eta baliabide gabezien gainetik, bertako gobernuek eta urteetan horien ardura izan duten UPNk eta PNVk politika neoliberalen printzipioak besarkatu dituztela. Horientzat politika industrialik onena, existitzen ez dena delarik, ez da industria planik garatu, I+G+Bren aldeko apustua murriztu da, Kutxabanken desinbertsio industriala bultzatu da, ezinbestekoa den trantsizio energetikoa ez da burutu eta ondorioz, nahiago izan da oligopolio energetikoaren edo finantza interesen defentsa egin, gure industria eraberritu eta etorkizunerako bidean jartzea baino. 17\nBestetik, industria hiltzen utzi eta tertziarizazioa bultzatzen zen bitartean, gure herriaren lan harremanak erabat baldintzatzen dituzten lan-erreformak inposatu zaizkigu, burujabetza eza eta gure lan eta bizi baldintzen prekarizazioa monetaren bi aldeak direla agerian utziz. Lan-erreforma horiek, finantza-botereak erabaki, EBk proposatu, Madrilek arautu eta Iru単ea eta Gasteizko gobernuak horien kudeaketara mugatu dira, lan honetan azaltzen ari garen langabeziaren iraunkortasun eta prekarietatearen hedapena dakartelarik.\n2.2.\tEnplegu galera: estatu espainiarrak odolusten gaitu Nahiz eta Hego Euskal Herrian lan partzialak nabarmen egin duen gora, azken zazpi urtetan, enplegu galera etengabea bizi izan dugu. Gaur egun, 2008an baino 164.900 enplegu gutxiago dago Hego Euskal Herrian eta datu horiek estatu espainiarrarekin baino ezin dira parekatu, Europar Batasuneko gainerako herrialdeek ez baitute, inondik inora, horrelako enplegu galerarik izan:\nENPLEGU GALERA %tan 2008-2014 ARTEAN\nAlemania +3,5 Eskozia +2 Frantzia -0,4 EB-28 -2,3 Hego EH\nEstatu espainola -15,3 Katalunia -15,4 Estatu espainolak eragindako datuak\nGauzak horrela, landunen kopuruaren galeraren kasuan, ezin esan liteke Hego Euskal Herria estatu espainola baino hobeto dagoenik, 2008 eta 2015 artean estatu espainolean lanpostuen % 12,7 galdu baziren, Hego Euskal Herrian % 12,6 galdu baitziren: Nafarroa Garaian gutxiago (% 10,5), baina EAEn askoz gehiago (% 13,2). Hurrengo grafikoan antzeman daitekeen moduan, Hego Euskal Herriko enplegu galera estatu espainiarraren joeraren baitakoa izan da erabat, azken finean, hemen ez, baizik eta Madrilen erabaki baita bertako lanharremanen arautze guztia. Edonola ere, EAEren egoera oso kezkagarria da, 2015ean enplegu-bolumena % 1,28 igo bazen ere, erritmo horretan beste 10 urte beharko bailituzke 2008ko kopuruetara itzuli ahal izateko. Gainera, kezka areagotu egiten da sortzen ari den lanpostuaren izaera prekarioari begiratzen badiogu, baina hori aurrerago aztertuko dugu.\nENPLEGUAREN BILAKAERA ESTATU ESPAINOLEAN 2009-2015 ARTEAN\nHego EH Nafarroa Katalunia Estatu espainola\n2.3.\tLangabeziaren izaera: iraunkorra eta sektore jakin batzuetatik datorrena Hona hemen Hego Euskal Herriko langabeziari erreferentzia egiten dioten zenbait datu: â€˘\tHego Euskal Herrian 199.651 pertsona daude langabezian, 2008an baino 100.000 langabetu baino gehiago. Horietatik ia 150.000 pertsona 25 eta 54 urte artekoak dira: % 25 25-34 urte artekoak; % 28,7 35-44 urte artekoak eta % 23,5 45-55 urte artekoak. Estatu espainiarrean ere datuak oso antzekoak dira. â€˘\tHego Euskal Herrian, 2 langabetutatik 1ek bi urte baino gehiago daramatza langabezian (% 43,7, 84.850 pertsona). Estatu espainiarreko datuak ia kopia zehatza dira: 2 urtetik gorako langabetuak % 44,1 dira. â€˘\tLangabetuen formazio mailari dagokionez, estatu espainolean zein Hego Euskal Herrian, langabetu multzo handiena (ia % 40), bigarren hezkuntzako lehen etapara arte ikasitakoak dira. Beraz, aurrez emaniko datuekin alderatuta, ondoriozta dezakegu langabetuen ia % 40 hori bereziki industria-jardueran gazte hasitako pertsonak direla. â€˘\tAzkenik, langabeziari dagokionean, estatu espainiarretik bereizten gaituen ezaugarri bakarra erabat kezkagarria iruditzen zaigu: goimailako ikasketak dituzten pertsonen % 31,8 langabezian dago. Aurrerago aztertuko dugun bezala, horrek bi esanahi arriskutsu ditu: Hego Euskal Herriko jarduera produktiboak ez ditu goi mailako ikasketak dituzten euskaldunak hartzen eta beraz, produkzioa espero zitekeena baino lan-esku merke eta ez kualifikatuagoan oinarritzen da; hainbeste urte eta diru euskal gazteria formatzen pasa ostean, goi mailako ikasketak dituzten pertsonak ere atzerrira joatera derrigortuak daude ikasitakoarekin bat etor litekeen enplegu baten bila. Honi buruz, aurrerago ere hitz egingo dugu. 20\nIkus dezakegun bezala, enpleguaren galeran zein langabezian, estatu espainolaren bilakaeraren erabat menpeko bihurtu gara, orain arte desberdintzen gintuzten ezaugarriak pixkanaka galduz (industria, hezkuntza...). Hori guztia noski, bereziki estatuan onartutako eta hemengo patronalak animosoki bultzatutako lan-erreformen ondorio baino ez da: nolako lan-harremanak, halako langabezia. Hego Euskal Herriko lan-harremanak estatu espainolaren menpe badaude, euskaldunon lanbaldintzak espainiarren berdinak dira: langabezia tasa altuak, eta miseriara kondenatzen gaituzten lan prekarioak.\n2.4.\tPrekarietatea jaun eta jabe Zaila da prekarietatea zer den azaltzea, are gehiago neurtzea. Bizitza duina izateko, eta oinarrizko baliabide materialak bermatzeko, etxebizitza eta enplegurako eskubideak funtsezkoak izan daitezke. Edonola ere, jakin badakigu jada, horiek ere, ez direla nahikoak. Etxebizitza-eskubidea egun ez dago bermatuta eta 2008tik hona etxegabetze kopurua etengabe igotzen joan den errealitate lazgarria da. Baina etxebizitza izan eta pobrezia energetikoa pairatzen duten pertsonen kopuruak are gehiago egin du gora. Foessa fundazioak publiko egin berri dituen datuen arabera Hego Euskal Herrian 180.000 pertsonek pairatzen dute pobrezia energetikoa. Ez al da bizitza prekarioa negu gorrian berogailua pizteko edo argi-indarra edo gasa ordaintzeko arazoak izatea? 2.4.1.\tBehin behineko kontratuen orokortzea Etxebizitzarekin bezala, enpleguarekin ere berdina gertatzen da. Geroz eta gehiago dira, enplegua izan baina inongo segurtasun eta babesik ez dutenak. Azken hamarkadetan kontratu guztien % 75 mugagabea izan da, lan-erreformak ezarri zirenetik ordea, sinatzen diren hamar kontratutatik soilik bat da mugagabea: alegia, sinatzen diren kontratuen % 90 jada behin behineko kontratuak dira. 21\nHori gutxi balitz, egun sinatzen diren kontratuen % 47,6 hilabete bat baino gutxiagorako dira. Erraz imajina dezakegun bezala, horrek guztiak milaka gizon eta emakumeren bizitzak prekarizatzeko dituen ondorioak ikaragarriak dira. 2.4.2.\tKontratu partzialak hedatzen\nAipaturikoaz gain, bada lan-munduan orokortzen ari den beste errealitate gordin bat: kontratu partzialen igoera nabarmena. 2008an Hego Euskal Herrian kontratu guztien % 13,30 ziren partzialak, orain berriz, 2015eko azken datuen arabera, kontratuen % 18,38 da partziala, duela zazpi urte baino bost puntu gehiago. Kasu horretan, gainera, estatuko datuak ( % 15,7) hiru punturekin gainditzen ditu Hego Euskal Herriak. Atal honetan ordea, kontratu partzial horiek onartzeko langileek emaniko arrazoiak azpimarratu nahi genituzke. Batetik, duela zazpi urte, kontratu mota hori sinatzen zuen % 10,1ak ikasketekin uztartzeko egiten zuen, egun soilik % 3,8ak egiten du arrazoi horrengatik. Bestalde, 2008an, bestelako lanik ez zutelako kontratu partziala onartzen zutenak % 30,7 baziren, egun, sinatzen dutenen % 54,8k bestelako aukerarik ez duelako onartzen duela dio. Kontratu partzial horiek onartzeko hirugarren arrazoi garrantzitsu bat ere bada: haur edota senitartekoen zaintzarekin uztartzea. Hori ere, noski, kopuruetan jaitsi egin den arrazoia da. Ondorioz, eta laburbilduz, kontratu partzialen kopurua etengabe handituz doa eta horretarako arrazoiak jada ez dira ikasketa edo zaintza-lanekin uztartzea, bestelako lanik topatzen ez delako baizik. Kontratu partzialen esparruan, aurrerago gehiago sakonduko badugu ere, bereziki latza den egoeraren berri eman nahi genuke: Hego Euskal Herrian kontratu partzialen % 79,6 emakumeek sinatzen dituzte eta estatu mailan %72,5. Gauzak horrela, sistema 22\nkapitalista patriarkarraren defendatzaileek eta haren morroi-lanak egiten dituzten zenbait komunikabidek ezin digute esan kontratu mota horiek borondatez onartzen ditugunik, inposatzen zaigun prekarietatearen adibide garbia direnean. 2.4.3.\tLan munduko prekarietatearen tasa edo neurgailu berri baterako proposamena\nLehen aipatu dugun bezala, zaila da prekarietatea zer den zehaztea, are gehiago neurtzea. Dena den, badira egungo krisiaren ondorioak soilik langabezian kokatu nahi dituztenak, errealitatea bera larriagoa bilakatzen duen egoera ekidinez. Zentzu horretan, garrantzitsua izan daiteke, lan-munduaren alorrean, hiru daturen batuketaren ondorioz sortzen den tasa kontutan hartzea: langabetu kopurua, lana topatzeko itxaropena galdu dutenen kopurua eta aipatutako kontratu partzial â€œbehartuenaâ€?.\nLANGABEZIA ETA PREKARIETATEA HEGO EUSKAL HERRIAN %TAN BIZTANLERIA AKTIBOAREKIKO 0,7\nLangabetuak Lana topatzeko itxaropena galdu dutenak Kontratu partzial behartua\nGrafikoak erakusten duen bezala, 2008tik hona, langabezia tasa asko igo da baina, era berean, lana topatzeko itxaropena galdu dutenen kopuruak eta bereziki, gogoz kontrako kontratu partzialak ikaragarri igo dira. Zehazki, eta hirurak gehituz, 2008an 235.100 pertsona baziren, 2015eko azken datuen arabera, jada 346.800 gizon eta emakume dago egoera zail eta prekario horietan. 2.4.4.\tSoldatak eta prestazioak jaitsi\nLangabezia igo, behin behineko kontratuak hedatu, iraupena murriztu edota kontratu partzialak areagotzen direnean, horrek guztiak ere, soldatan eragin zuzena du. Langabeziak eta lan-erreformek autopista jarri diete enpresariei hitzarmen kolektiboak deuseztatzeko eta aipatu dugun guztiaz gain soldaten beherakada nabarmena burutzeko. Azken urteotan, bereziki, zerbitzuak deritzoten sektore zabalean, soldatak apenas igo dira eta, aldiz, sortu diren lanpostuek oso soldata baxua dute. Duela urte batzuk â€œmileuristazâ€? mintzo ginen diru-sarrera gutxi zituen pertsonaz hitz egiteko, egun 1.000 euro jasotzea hainbat eta hainbat lanetan helburu zaila da. Prestazioei dagokienez, azpimarragarriak dira aplikatu dituzten murrizketen ondorioak. Egun, langabezian gelditzen denari dagozkion prestazioetarako hilabeteak asko murriztu dira, baita jasoko duen kopurua bera ere. Eta kontutan har dezagun, geroz eta gehiago dira, gainera, iraupen luzeko langabetuak eta horren ondorioz inongo prestaziorik jasotzen ez dutenak (105.000 pertsona Hego Euskal Herrian).\n2.5.\tPobrezia hedatzen Aipatu ditugun kontratu prekarioen ugaltzea, soldaten jaitsiera, prestazioen murrizketakâ€Ś horiek guztiak hedatzen ari dira gurean eta, lehen aipatu 24\ndugun bezala, arrakala soziala areagotzen ari da. Ezartzen ari diren politika ekonomikoek gutxi batzuk aberastea dute helburu eta ondorioz gehienok prekarietatera edo pobreziara kondenatu nahi gaituzte, gutxi batzuen aberastasunak besteon miseria eragiten baitu. Bai, miseria eta pobrezia. Horiek ere gurean hedatzen eta iraunkortzen ari diren errealitatea dira, milaka pertsonen duintasuna zuzenean erasoz eta bazterketa sozialaren atariraino bultzatuz.\nHego Euskal Herriko soldaten bilakaera %TAN 2008-2013 ARTEAN +8,2 +6 +2\nSoldaten %10 aberatsenak Soldaten %25 aberatsenak Soldaten batez bestekoa Soldaten %25 txiroenak\nSoldaten %10 txiroenak\n%10 txiroenen soldatak %7 jaitsi dira\n%10 aberatsenen soldatak %8 igo dira\nLehen aipatu dugun pobrezia energetikoa baino harago doa egoeraren larritasuna. Europako Kontseiluaren aholkulari den Pobreziaren eta Bazterketa Sozialaren Aurkako Europako Sareak kaleratu berri dituen datuen arabera, Hego Euskal Herrian 427.830 pertsona dago bazterketa soziala eta pobrezian edo beronen arriskuan eta horietatik 112.760 pertsonek pobrezia material larria pairatzen dute, hau da, beren eguneroko behar materialei aurre egiteko benetako arazo larria dutenak. Pobrezia, beraz, jada ez da zerbait marjinala, pobrezia, gurean erroak botatzen ari den fenomeno arriskutsua da, ezinbestean politika publikoen lehentasuna ere beharko lukeelarik. 25\n3.\tAhaztuak eta esplotatuenak: emakumeak eta gazteak 3.1.\tPrekarietateak emakume aurpegia du Lehen, prekarietatearen gaia jorratu dugunean, datu lazgarri bat eman dugu: Hego Euskal Herriko kontratu partzialen % 79,6 emakumeek sinatzen dituzte, jakinik kontratu partzialak dituzten pertsonen erdiak baino gehiagok, jardunaldi osoko lanaldia nahiago lukeela. Hego Euskal Herrian, enplegu partziala duten 10 pertsonetatik bakarrak soilik nahi du enplegu partzialean aritu, beste guztiek, enplegu partziala izateko beste arrazoi batzuk dituzte, erdiak baino gehiagok lanaldi osoa aurkitzen ez dutelako da. Kasu horretan, baldintza subjektiboak langabeziaren antzekoak izatera iristen dira: ordu gutxi batzuk ari naiz lanean ez didatelako gehiago egiten uzten, eta irabazten dudana ez da duintasunez bizitzeko nahikoa.\nLAN PARTZIALETAN ARITZEKO (EZ) ARRAZOIAK %TAN 2008-2014 ARTEAN\nJardunaldi osoko enplegurik ez aurkitu izana\nONDORIO NAGUSIA •\tEgia da lan-partzialen % 80 emakumeok egiten ditugula, baina ez borondatez. Lan partzialetan ari direnen % 60k lanaldi osoa nahi du, ez partziala; zaintza-lanengatik lan partziala dutenak ez dira % 15era iristen. Esan bezala, gogoz kontrako partzialtasunak prekarietatea dakar, nahitaez soldata baxuagoa esan nahi baitu. LABek duela gutxi gizon eta emakumeen arteko soldata-arrakala aztertzerakoan datu esanguratsua eman zuen: Hego Euskal Herrian, gizonen urteko soldata gordina, emakumeena baino 7.807 euro gehiagokoa da. Edo beste modu batean esanda, emakumeen soldata % 35,6 igo beharko litzateke, batez beste, gizonezkoen soldatara iritsi ahal izateko. Soldata-arrakala hori, gainera, txikitzen baino areagotzen ari da, “krisiaren” aitzakiapean azken urteotako “edozerk balio du” kontsigna betez.\nGizon eta emakumeen soldatak Hego Euskal Herrian 2008-2013 ARTEAN Gizonen soldata\n2008an 6.686€-ko ezberdintasuna 2013an 7.795€-ko ezberdintasuna\n5 urtetan 1.109€ handitu da gizon eta emakumeen soldaten arteko desberdintasuna\n2008an emakumeon soldata % 31,5 igo behar bagenuen gizonezkoen soldatarekin parekatzeko, 2013an, esan bezala, % 35,6 igo beharrean geunden. Zentzu horretan, emakumeen kasuan ere, bereziki larriak dira soldata baxuenetan eman den bilakaera negatiboa: â€˘\t5 urtetan (2008-2013) soldata baxuenak jasotzen dituzten emakumeen % 10ari soldata % 18,8 murriztu diote Nafarroan, urtean batez besteko 7.450 euroko soldata izatetik, 6.049 eurokoa izatera pasa dira (504 euro hilabetean); EAEn, berriz, % 5,7 jaitsi diete, 8.362 eurotatik 7.889ra (657 euro hilabetean). Kontuan hartu behar da, Hego Euskal Herriko gizon eta emakumeen batez besteko orokorra hilabetean 2.184 eurokoa zela. â€˘\t5 urtetan (2008-2013) soldata baxuenak jasotzen dituzten emakumeen laurdenari soldata % 7,3 murriztu diote Nafarroan, urtean batez besteko 12.037 euroko soldata izatetik, 11.164 eurokoa izatera pasa dira (930 euro hilabetean); EAEn, berriz, % 2,1 jaitsi diete, 12.998 eurotatik 12.730ra (1.060 euro hilabetean). Gogora dezagun, Hego Euskal Herriko gizon eta emakumeen batez besteko orokorra hilabetean 2.184 eurokoa zela.\n3.2.\tEuskal Herriko gazteak: formakuntza europarra, enplegu espainiarra Gazteen egoera sozioekonomikoari erreparatzen diogunean, ezinbestean, langabezia datu lazgarrietatik hasi beharrean gaude: 2015ean, 25 urte bitarteko gazteen % 40 langabezian zegoen eta 25-34 urte bitarteko gazteen % 18. Hemen beheko grafikan ikus daitekeen bezala, Hego Euskal Herriko gazteen lan-egoera erabat lotuta joan da azken urteotan estatu espainiarreko gazteek pairatu dutenarekin, ez ordea, europarrek izan duten bilakaerarekin: 28\nGAZTEEN LANGABEZIA TASA (15-34 urte) 2008-2014 ARTEAN\n10 10,2 9\nESKOLA PORROTA (15-34 urte)\n20 14,6 15 14,3 11,8 10\n11,1 9,5 8,9\nONDORIO NAGUSIA â€˘\tEuskal Herriko gazteen eskola porrot murritza Europako herrialdeekin alderatu daiteke Espainiarekin baino gehiago. Aldiz, inposatutako lan harremanen ondorioz, gazteen langabezia tasak estatu espainolarekin antz handiagoa du. 29\nHain zuzen ere, Hego Euskal Herriko gazteen artean eman den enplegu-galera, estatu espainiarraren berbera izan da: â€˘\t2008tik 2015era, Hego Euskal Herriko 24 urte bitarteko gazteen enpleguen erdiak baino gehiago (% 55,1) galdu ziren (48.200 lanpostu); estatu espainiarrean zertxobait gehiago (% 56,3). â€˘\t2008tik 2015era, 25-34 urte bitarteko gazteen enpleguen % 37,6 suntsitu ziren, guztira 142.375 lanpostu gutxiago; estatu espainiarrean zertxobait gutxiago (% 35,8). Beraz, 35 urtetik beherako gazteen artean, enplegu suntsiketa izugarria izan da, guztira 191.000 lanpostu suntsitu baitira 7 urtetan. Gainera, 2015ean ere, 24-35 urte bitarteko gazteen lanpostuak suntsitzen ari dira, 2014rekin alderatuta 5.100 lanpostu gutxiago baitaude. Herri gisa etorkizuna lapurtzen ari zaigun odoluste honek erantzule argi bat du: estatu espainiarreko lan-harremanak. Beraz, ikus dezakegun moduan, estatu espainiarreko lan-harremanen doktrina jarraitzen duten Hego Euskal Herriko lan-harremanek gazteei ez diete enplegurik eskaintzen, zergatik, ordea, Europako iparraldeko herrialdeen pareko formakuntza badute? Beraz, gazte oso formatuak dauzkagu. Giza kapital oso kualifikatua, hori bai, prekarietatea nagusi den lan-harreman batzuen baitan. Eta lana aurkitzen dutenean, zein baldintzetan da? Hego Euskal Herriko 16 eta 34 urte bitartean lanean dauden gazteen erdiak aldi baterako kontratua du eta laurdenak lanaldi partziala. Gainera, lanaldi partziala duten gazteen % 65,1 lanaldi osoaren bila dabil; bereziki esanguratsua da datu hau, 2008an lanaldi partzialean zebiltzanen % 37,4k soilik bilatzen baitzuen lanaldi osoko lanpostu bat. Hau da, gazteek lanaldi partzialak onartu behar dituzte besterik eskaintzen ez zaielako. 30\nBeraz, 2014an, 16 eta 34 urte bitartean, langabezia eta prekarietatean dauden gazteak Hego Euskal Herrian % 36,2 dira.\nLANGABEZIA ETA PREKARIETATE TASA GAZTEENGAN (16-34 urte) %TAN 0,2\nAzkenik, egoera honen guztiaren ondorio gordinera iristen gara: atzerriratzea. Hego Euskal Herritik 18 eta 34 urte bitartean atzerrira joan diren gazteen proportzioa estatu espainolekoaren oso antzekoa denez, ezin esan dezakegu emigrazioa Ebrotik beherako arazoa soilik denik. Are gehiago, 2008tik 75.463 gazte joan dira Hego Euskal Herritik atzerrira bizitzera. Zentzu horretan, urte gordinenak 2011tik 2013ra izan ziren, atzerrira joan ziren gazteen kopurua bikoiztu egin baitzen. Ondorioz, eta amaitzeko, esan dezakegu sistema kapitalista eta patriarkarraren bultzada neoliberal berri baten aurrean gauden honetan, gutxi batzuen mesedetan jendartearen gehiengoaren bizi baldintzak nabarmen okertzen ari direnean eta estatu espainola horri aurre egiteko traba hutsa besterik ez denean, emakumeak eta gazteak direla zalantzarik gabe, pobrezia, prekarizazioa eta langabezia gehien pairatzen duten sektoreak. 31\n4.\tOndorioak Krisia ez da â€œnaturalaâ€?. Egun Euskal Herrian bizi dugun egoerak erantzule argiak ditu: kapitalismoa, patriarkatua eta inperialismoa. Eta kapitalismoak bultzatzaile argi batzuk ditu: transnazionalak, politikari neoliberalak eta haien esku dauden komunikabide erraldoiak. Horien guztien bidez eredu ekonomiko bakarra existitzen dela sinetsarazi digute, egungo eredu kapitalista-patriarkar-inperialista eredu naturala dela, ez dagoela alternatibarik. Euren indarra, ordea, sinesmen horretan bertan dago, pixkanaka irauli beharrean gauden sinesmen huts horretan. â€œKrisitik ateratzen ari garaâ€? edo lehengo lepotik burua. Langile eta herri-sektoreon ekonomia ez da hobetzen ari, aitzitik dirudunen mozkinak etengabe ari dira gorantz egiten. Gaur egun, kapitalismoa bi oinarriren baitan ari da berrezaugarritzen: batetik, sektore eta zerbitzu publikoen desmantelamenduaren bitartez lapurreta masiboa eraginez; eta bestetik, langabezia kopuru handi bat iraunkortuz, lanpostu bat dutenen bizi- eta lan-baldintzen prekarizazioa ere hedatuz. Haien aberastasuna, gure miseria da. Krisi iruzurtia aitzakia hutsa izan da kapital metaketarekin jarraitu eta, partida erraldoi honetan, langile-klase eta herri-sektoreei geroz eta abantaila handiagoa ateratzeko. Sistema kapitalista patriarkarraren diru- eta botere-goseak ez du mugarik, ez pertsonen bizitzaren gainetik jardun behar badu, ez eta planetaren iraunkortasuna bera ere baldintzatu behar badu ere. Kapitalismoa existitzen denetik horixe baino ez da: aberatsek pobreak eta ingurumena esplotatzen dituzte. Neoliberalismoak, ordea, koxka bat estuago bihurtu du afera: sektore publikoa eta eskubide sozialak murrizten diren bitartean, aberatsak pobreak esplotatzea naturaltzat jotzeko balore-sistema osoa barnerarazi nahi digu Hispanozentrismoak jendarte justua eraikitzeko aukera guztiak zapuzten dizkigu. Estatu espainiarra herrien kartzela ez ezik, herritarrona ere bada. Langile eta herri-sektoreok ez dugu gure interesen alde egingo duen proiekturik garatzeko aukerarik estatu espainiarrean. Atzerakoia 32\nez ezik, estatu espainiarra erabat bidegabea, ustela eta errepresio-zalea da. Estatu espaniarra porrot egin duen estatu bat da. Lurraldekohesioaren ikuspuntutik ez ezik, baita ikuspuntu ekonomiko batetik ere. Higiezinen eta porlanaren burbuila puztu zuten lehenik, 2009ko krisiak zulora eraman zituen arte. Orain estatuko oligarkiak, penintsula osoa Europako hirugarren adinaren erresidentzia bihurtu nahi duen honetan, basamortu industrialaren kondena da gure ekonomiari egiten zaion eskaintza bakarra. Eta halako egitura ekonomikoarentzat, horren araberako lan erreformak ere inposatzen zaizkigu: zerbitzu merkeen ekonomia gailenduko bada, honi atxikituta doazen kontratu prekarioen araberako lan erreformak. Euskal Herriari bat zein bestea inposatzen zaizkio. Gure ekonomia egiturak Europako beste herrialdeetako ekonomiekin antzekotasun handiagoa badu ere, inposatzen zaizkigun politikak eta legeak, zein hemengo agintari koldarrek duten hispanozentrismoaren ondorioz, egunetik egunera antzekotasun handiagoa dugu bai ekonomia egituran zein lan harremanetan. Langabezia, prekarietatea eta pobrezia jaun eta jabe. Aipatzen ari garen guztiaren ondorioz, eta krisitik ateratzen ari garela dioten bitartean edota lan erreformak onartu eta urteak pasa direnean, langabezia murriztu ez eta berau iraunkortzen ari da. Langabetu kopuru handi horrek lan harremanen indar korrelazioan eragiten du zuzenean kapitalaren alde eta lan baldintzen aurka. Ondorioz, prekarietatea hedatzen doa gure artean: behin behineko kontratazioak, kontratu partzial behartuak, soldaten eros ahalmenaren galera... Horrek guztiak, noski, pobrezia egoeran du eragina, jada gurean 300.000 laguni zuzenean edo zeharka eragiten diena. Prekarietatearen aurpegia: Emakumeak eta gazteak. Pobreziak, langabeziak eta prekarietateak ez diote berdin eragiten pertsona orori. Ezbairik gabe, emakume eta gazteak gara horien eraginik gordinena pairatzen dugunak. Emakumea buru duten familia monoparental askok pairatzen duten pobrezia, bereziki emakumeei inposatzen zaizkigun kontratu partzialak edota soldata miserableak eta gazteek bizi dugun egoera 33\nprekarioa atzerrirako maleta ere inposatu arte, aipatzen ari garen egoeraren adibide lazgarrienak izan daitezke. Horixe da estatu espainolaren eta egungo sistema kapitalista eta patriarkarraren eskaintza jendartearen erdiarentzat, emakumeontzat, eta herri honen etorkizuna den euskal gazteriarentzat. Honen guztiaren aurrean zer? Estatu duina eraikitzeko garaia. Aipatzen ari garen guztia, duela hiru hamarkada martxan jarritako ofentsiba neoliberalaren ondorioak dira, kapitalismoaren azken krisiaren baitan indarberritu nahi dutena eta guk geuk, ezkerreko sektore eta herri sektoreok kalean borrokatu eta ideien borrokan gailendu behar duguna. Kapitalismoaren ohiko zapalkuntza eta lapurretari, zerbitzu sozialen eta sektore publikoaren deuseztapena eta lan eskubideen desagerpena erantsi nahi dioten honetan, horien defentsa egitea estrategikoa bilakatzen da langile klasearentzat eta ondorioz herriaren gehiengoarentzat. Aldarrikapenaz harago, proposamen zehatz eta garatuekin alternatiba izan badela erakusteko ausardia nahikoa behar dugu, besteak beste, EHBildu lana sortu, banatu eta duintzeko egiten ari den lanketatik eratorri daitezkeen proposamenek erakutsi dezaketen bezala. Azkenik, baina indar bereziz, hemen deskribatu dugun errealitateari aurre egin beharreko tresnaz mintzatu behar dugu. Arnaldo Otegi berriki â€œestatu duinâ€? baten beharraz mintzo zitzaigun eta Abian prozesuaren baitan, Euskal Sozialismoa helburu, estrategia independentista eraldatzailea da proposatzen duguna euskal estatua eraikitzeko. Euskal Herriak, ezbairik gabe eta lehenbailehen, estatu propio bat behar dugu herri burujabeaz izateaz gain, emakume eta gizon burujabeak bermatzeko.