"Lurraren beroketa mugatzeko gure energia-sistema inoiz ez bezala aldatu beharko dugu" - Uribe kosta - Hiruka.eus\nUnai Brea 2019-09-27 12:25\nHerritarrak, gazteak... mundu osoan mobilizatzen ari dira egoeraren larriaz ohartuta. Zientziaren mezuak aditzen dituzte, eta konturatzen dira dagoeneko klima-aldaketaren eraginak jasaten ari direla, larriak direla, eta konponbiderik bilatu ezean are larriagoak izango direla. Gainera, denbora laburra dago zerbait egiteko, horregatik da larrialdia. Ekintza zehatzak, irmoak eta premiazkoak behar ditugu, eta ez epe luzeko planak bakarrik, orain arte bezala.\nHori alde batetik, eta bestetik klima-aldaketari egokitzea. Azken urteetan klima-aldaketaren muturreko efektuak gero eta sarriago gertatzen direla ikusten gabiltza: lehorteak, urakanak... Klima-aldaketa hemen dago honezkero, ez da etorkizuneko kontua. Eta gainera, herrialde pobreenei eragiten die gehien, aurre egiteko gaitasun txikiagoa dutenei. Egokitzen hasi behar dugu, lehenbailehen. Egokitzapenak gure politika guztien osagaia izan behar du, etorkizuneko efektuek ez gaitzaten hain gogor kolpatu. Bestetik, premiazko ekintzak behar ditugu CO2 eta bestelako berotegi-efektuko gasen igorpena murrizteko.\nEpe laburrean egin beharreko lana, zientzialariek ohartarazi dutenez...\nAste honetan egin den NBEren gailurraren aurretik, António Guterres idazkari nagusiak lau eskari egin zituen. Bata, herrialdeek 2050ean emisioak gutxitzeko plan zehatzak eraman zitzatela gailurrera. Nire ustez hobe litzateke epe laburragoko planak eskatzea, baina... Guterresen beste eskariak oso zehatzak izan dira. Batetik, erregai fosiletarako dauden diru-laguntzak ezabatzea, eskergak dira eta, iturri berriztagarrietarako daudenak baino askoz handiagoak. Bigarrenik, erregai fosilen gaineko zergak sortzea, eta hortik ateratako etekinak estatuek herritarrei itzultzea nolabait (beste zerga batzuk gutxituz, adibidez), energia berriztagarrien eta energia-eraginkortasunaren alorrean inbertitzeko. Azkenik, oso epe laburreko eskari garrantzitsu bat egin zuen NBEren idazkariak: 2020tik aurrera ez dadila ikatz-zentral gehiagorik eraiki.\nGarraioa arlo garrantzitsuenetako da, noski. Alde batetik, energia elektrikoa sortzeko ikatz-kontsumoa, Asiako zenbait herrialdetan oraindik goraka doana, gutxitu behar dugu. Datuek diote energia berriztagarrien prezioa honezkero ikatzarena baino merkeagoa dela munduko ia herrialde guztietan. Prozesu hori azeleratu behar dugu, eta ikatz-zentral gehiago eraikitzea saihestu. Eta bestetik, diozunez, garraioa da gakoetako bat; herrialde garatuetan arlo horretan ari da gertatzen emisioen gorakada. Politikak egin behar dira mugikortasun-eredua jasangarriagoa izan dadin. Garraiobide publikoak, oinez ibiltzea, auto elektrikoak masiboki zabaltzea... Eta hori guztia, oso denbora laburrean.\nBestetik, ez litzaizkieke mugak ipini behar gehien kutsatzen duten eta alternatiba gutxiago duten garraio-motei? Abioia, itsaso bidezko trafikoa...\nUnai Brea 2019 ira 20 EHU\nMunduko gobernuek eta enpresaburuek klima-aldaketaren gaineko goi-mailako bilera egingo dute New Yorken irailaren 23tik 27ra, eta batzar horren azk...


5.500 parte-hartzailek baino gehiagok hartuko dute parte Barakaldon (Bizkaia) Euskal Encounter hitzordu informatikoan | Consumer\n5.500 parte-hartzailek baino gehiagok hartuko dute parte Barakaldon (Bizkaia) Euskal Encounter hitzordu informatikoan\nEkitaldi horretara batez ere 14 eta 30 urte bitarteko gazteak joaten dira, eta sarrerak duela hilabete agortu ziren.\nBarakaldoko (Bizkaia) Bilbao Exhibition Centren (BEC) egingo da datorren asteburuan Euskal Encounterreko informatikazaleen topaketa. Aurten, 5.500 parte-hartzaile eta 3.100 ordenagailuk baino gehiagok hartuko dute parte topaketan, eta guztira, bostehun lagunek baino gehiagok hartuko dute parte.\nBizkaiko azoka-barrutian, uztailaren 22tik 25era, artista digitalak, jokalari profesionalak eta “amateurrak” geratuko dira, “software” librearen aldekoak, segurtasun informatikoan adituak edo erabiltzaile hutsak. Izan ere, antolatzaileen arabera, Euskal Encounter “erreferente nagusia” da Espainian ordenagailuen zaleentzat.\nEuskaltel Fundazioak antolatzen du topaketa, eta 21.000 metro koadroko pabiloi bat hartuko du. 100 kilometro sare-kable, 50 kilometro kable elektriko eta 10 kilometro zuntz optiko izango ditu. Antolatzaileek, gainera, 50.000 euro banatuko dituzte saritan.\n“Duela hilabete ez dago sarrerarik” eta “badago itxaron-zerrenda”, eta horrek adierazten du “datorren urtean hazten jarrai dezakegula”, esan zuen Sabino San Vicentek.\nInformatika-topaketa horretan, batez ere, 14 eta 30 urte bitarteko gazteek parte hartzen dute -24 urte bitartekoak-, eta horietatik %7 baino ez dira emakumeak. Erdiak baino gehiago (%52,7) Euskal Autonomia Erkidegokoak dira, %45,2 Espainiako beste leku batzuetakoak eta %2,1 beste herrialde batzuetakoak (Frantzia, Alemania, Polonia, Errusia, Erresuma Batua eta Finlandia).\nBarakaldo encounter Euskal


Uhartea da donostiarren altxorra - Irutxuloko Hitza : Irutxuloko Hitza\nUhartea da donostiarren altxorra\nUztailaren 1ean ireki zuten Santa Klara irla bisitarientzat. Berez, hilabete lehenago zabaldu ohi da, baina COVID-19ak eta itsasargiko lanek eragin dute atzerapena. Uhartea beste urteetako normaltasunetik urrun dago, eta bisitarien kopurua tantaka ari da hazten. Egoerak hobera egiten duenerako uda joanda izango da, eta ordurako irla ez da orain artekoa izango. Itsasargiak bere baitan izango du Cristina Iglesiasen eskultura.\nSanta Klara irla. (Argazkia: Joseba Parron)\n«Irla han da / urrutian / amets guztiak egia diren / inon-ezko parajean», dio Joxerra Garziak idatzitako poema batek. Santa Klara han da, Kontxako badiaren erdian. Hiriko uharte bakarra ez ezik, Gipuzkoa osokoa ere bada. Altxorra irla bera da donostiar askorentzat, familia eta naturzaleentzat. Udan txalupa motorduna hartu eta uhartera egun-pasa joaten diren norbanako zein familiak ohikoak dira. Uretako ibilgailu baten bidez eta igerian joaten direnak ere badira. Eta noski, eguneko bisitari zein turistek ere Santa Klara ezagutzeko aukera aprobetxatzen dute. Egoera normal batean, horixe litzateke irlaren udako bizitza. Ordea, han ere normaltasunik ez da.\nKoronabirusak eragindako krisia uharteraino iritsi da. Uztailaren 1ean zabaldu zuten bisitarientzat Santa Klara irla. Normalean baino hilabete beranduago. Gainera, irekiera ez da erabatekoa izan, uharteko gune guztiak ezin direlako bisitatu. Itsasargian egiten ari diren lanek baldintzatu dute normaltasuna, irekiera atzeratzearekin batera. COVID-19aren ondorioz, obrak denbora batez eten zituzten, eta materialak irlako moilan pilatu. Taberna nahi baino beranduago zabaldu dute, eta txalupa motordunak geldirik izan dituzte uhartera joateko baimena jaso arte.\nSanta Klara bisitariei zabaldu aurretik berrabiarazi zituzten lanak. Itsasargian jarriko dute Cristina Iglesias artista donostiarraren eskultura bat. Asteartean eraman zituzten piezak helikopteroz, Pasealeku Berritik uhartera. Iglesiasek eta Eneko Goia alkateak bertatik bertara jarraitu zuten prozesua. Obra bide onetik doala nabarmendu zuen Goiak, eta Iglesias «hunkituta» eta «pozik» agertu zen proiektua «fase garrantzitsuenean» sartu delako. Lanak azarorako bukatzea aurreikusten du Donostiako Udalak, eta datorren udaberrian bisitatuko ahalko litzatekeela adierazi dute.\nTxalupa motordunen zerbitzuak Portaaviones eraikinaren alboan du orain behin-behineko leihatila. (Argazkia: Joseba Parron)\nTxalupa motorduna hartzea da erosoena Santa Klara uhartera joateko. 1942tik Isturiz familiak kudeatzen du zerbitzua Donostiako kaian. Azken hogei urtean Nautikoaren ondoan izan dute leihatila, baina orain Portaaviones eraikinaren albo batean jarri dituzte behin-behinean. Pasa den larunbat eguzkitsuan, Irutxuloko Hitzak linea zuzena hartu zuen Santa Klara uhartera joateko. Aurrez, ordea, Julian Isturiz gidari eta kapitainarekin elkartu zen Aitona Julian II ontzian. «Uztailaren 1ean hasi ginen bidaiekin, dagokiguna baino hilabete beranduago. Egunean eraman ditzakegun bidaiarien erdiak baino gutxiago ditugu», dio ezkor Isturizek.\nZerbitzua abian jarri zutenetik, astean 150-200 pertsonak hartzen dute txalupa motorduna irlara joateko. Asteburutan, berriz, 300-400 izan daitezke. «Azken hamabost urteekin alderatuta, jaitsiera nabarmena izan dugu aurten. Koronabirusak erabat kaltetu gaitu. Kanpoko oso jende gutxi dago, eta bertako erabiltzaileen kopurua ere jaitsi da. Une honetan ez da errentagarria. Dena dela, egunero ari gara zerbitzua ematen, ohiko ordutegiarekin», azaldu du Isturizek. Ordutegia ez ezik, linea urdin eta gorriaren prezioak ere mantendu dituzte. «Azken sei urteetan ez dugu salneurria ukitu. Linea zuzenak 4 euro balio ditu eta linea luzeak 6,5 euro. Egoera zaila bizi dugunez, jendeari ez diogu gehiago eskatu nahi».\nOsasun eta segurtasun protokoloa zorrotz betetzen ari dira. «Txalupan derrigorrezkoa da maskara janztea, eta momentuz ontzien erabateko edukiera mantentzen dugu. Aurrera begira ikusi beharko da zein erabaki hartzen diren», esan du Isturizek. Izan ere, etorkizuna «beltz» ikusten du: «Egoerak hobera egin beharrean, okerrera egingo duela uste dut. Itxura txarra du. Konfinamendu berri bat ezartzen badute, ezingo dugu burua altxa. Bai, ezkor nago, baina errealista naiz, eta hankak lurrean ditut». Langile guztiak mantentzea erabaki dute, eta uda ahal moduan pasatzea dute helburu: «Datorren urtea hobea izatea espero dugu».\nHain zuzen ere, datorren urtean Santa Klarak erakargarritasun berri bat izango du. Horren inguruan gauzak argitzeko daudela dio Isturizek: «Itsasargiko proiektua ez zaio interesatzen irlara egun-pasa joaten den donostiarrari. Donostiako Udalak oraindik ez du esan zer asmo duen, eta seguru nago zerbait prestatzen ariko direla. Dena dela, gurekin oraindik ez dira harremanetan jarri».\nEguraldi ona lagun, 11:30eko txalupa bete zen, eta Isturizek irribarre batekin hartu zituen bidaiariak. Donostiarrak ziren gehienak, eta egun-pasa eguzkitsu bat egiteko asmoarekin hartu zuten txalupa motorduna. Horietako laurekin hitz egin zuen hedabide honek. «Urtean behin gutxienez joaten gara irlara. Egun osoko plan ona izaten da. Janaria eta edaria eraman, bainuak hartu eta ondo pasatzen dugu. Turistak ere joaten dira, baina ez ditugu orain arte asko nabaritu», esan du Itziarrek. «Donostiarrentzat leku berezia da uhartea. Hondartzetatik gertu dago, hiritik aparte, baina ondoan. Gustura egoten gara hemen», adierazi du Leirek.\nEgun-pasa egitera doazen hainbat bisitari Santa Klara uharteko goiko aldera igotzen. (Argazkia: Joseba Parron)\nItsasargiko lanen inguruan galdetuta, kezkatuta erantzun dute biek. «Itsasargiak berrikuntza bat behar zuen, baina ez egiten ari direna. Egoera honetan dirutza hori gastatzearekin ez nago ados. Eskultura horrekin irlaren izaera aldatuko dela uste dut», azaldu du Itziarrek. «Eskultura onuragarria edo kaltegarria izango den ez dut baloratuko. Halere, turismoa erakarriko du, eta horrek irla gozatzen dugunoi galera ekar diezaguke», gaineratu du Leirek.\nIritzi berekoak dira Borja eta Jon. «Hiriko espazio natural bat da, betidanik hemen izan dugu. Eraldatzea ez zait bidezkoa iruditzen. Irlak nazioarteko turismo eskaintzatik kanpo egon behar luke. Itsasargiko proiektuarengatik sarbideak hobetu beharko dituzte, eta horrek irlaren berezko izaera kaltetu dezake», azpimarratu du Borjak. «Nire ustez ez da beharrezkoa, eta kalte egingo dio uharteari. Leku natural eta berezia da guretzat, donostiarron altxorra», esan du Jonek.\nTabernak irauten du\nTxalupa motordunak irlako moilan du geltokia, kai-muturraren ezkerraldean. Aldiz, moilaren erdian dago uharteko taberna. Bidaiariek gustuko dute, batez ere, bainu bat hartu aurretik eta ondoren. Egarria eta gosea asebetetzeko leku estimatua da. Lehiaketa publiko baten bidez adjudikatzen da tabernaren erabilera, eta gaur egungo arduradunak dira Luis Fernandez eta Luis Garmendia. «42 urte daramatzat irlako tabernan, eta nire kideak hamar baino gehiago. Hemen, datorren guztiari aurre egiten ikasi dugu. Aurtengoa, ordea, gogorra izaten ari da», azaldu du Fernandezek.\nZiurgabetasun egoeran daude COVID-19aren eraginez, eta Santa Klarako itsasargian egiten ari diren lanek beraien ohiko erritmoa oztopatu dute. «Berez, ekainaren 1ean irekitzen da taberna, baina koronabirusak ekarri zuen lehen atzerapena. Hondartzetako tabernei ekainaren 13an eman zieten baimena irekitzeko. Guri ez, ordea, itsasargiko lanengatik. Moilan obrako materiala izan dute pilatua, eta langileak ondo portatu badira ere, ezin izan dugu normaltasunez aritu. Uztailaren 1ean ireki genuen, eta ondorioz, hilabete oso bat galdu dugu. Horrek ilusioa zertxobait zapuztu digu», azaldu du Fernandez. «Hau dena muntatzeak bere lana du. Hemen ikus daitekeen guztia guk ekarri dugu ontzi batean».\nSanta Klara irlak kai txiki bat dauka, eta moilaren erdian dago taberna. (Argazkia: Joseba Parron)\nTxalupa motordunarekin gertatu ohi den antzera, asteburutan bezero gehiago izaten dituztela dio Fernandezek: «Pertsona kopurua asko jaitsi da, eta horrek kaltetu gaitu. Astean zehar ikastaroetako neska-mutilak etortzen dira, eta negozioa aurrera eramaten laguntzen digute. Asteburutan lan dezente izaten dugu, baina nabari da jende gutxiago dabilela. Azken batean, hemen eguzkiak agintzen du, eta horri gehitzen badizkiozu pandemia eta obrak, ezin esan egoera onean gaudenik». Uda ahal moduan pasa beharko dutela argi dauka. «Ez dago besterik. Obra buka dezatela, eta egingo dugu balantzea. Iraileko egutegia ere murriztu daitekeela entzun dugu, eta gure zerbitzua are gehiago mugatuko dutela dirudi. Uda motzegia izango da guretzat».\nMoilaren erdialdean dago taberna. Aldiz, mutur batean dago irlako hondartza eta beste muturrean arrapala txiki bat. Iragan larunbatean gertatu gisara, eguraldi onarekin biak betetzen dira, eguzkia hartzeko eta bainatzeko. Ordea, beste hainbat bisitarik Santa Klarara igotzea erabakitzen dute. Aldapa pikoa du, eta kosta egiten da goiko aldera iristea. Bidean otorduak egiteko mahaiak daude, gehienak itzaletan. Ez dira dauden mahai bakarrak, baina une honetan ezin dira itsasargiaren inguruan daudenak erabili, eremua itxita dagoelako. Era berean, hainbat bide moztuta daude, bai goialdean eta baita ere beheko aldean. Irla inguratzen duen beheko pasabidearen zati bat itxita dago. Beraz, lanek iraun bitartean uharteaz ezin da behar bezala gozatu.\nAsteartean, helikopteroak 45 bidaia egin zituen artelanaren piezak Pasealeku Berritik uhartera eramateko. (Argazkia: Joseba Parron)\nDonostiako Udalak 2021eko udaberrirako aurreikusten du Cristina Iglesiasen artelana bisitatu ahal izatea. Udalak adierazi du hiriarentzako mugarri berri bat izango dela. Eneko Goia alkateak pasa den asteartean esan zuen, eta horrekin bat egiten du Kultura eta Euskara zinegotzi Jon Insaustik: «Antzoki Zaharra 1843an zabaldu zenetik, hiriak beti izan du kultura alor garrantzitsu gisa, indartzeko eta sustatzeko ardura. Horren erakusgarri dira, besteak beste, Viktoria Eugeniaren irekiera, udako jaialdien sorrera, hiriko kultur etxeen sarea, Haizearen Orrazia, Bakearen Usoa, Oteizaren Pasealeku Berriko artelana eta Tabakalera. Cristina Iglesiasen lanak mugarri berri bat jartzen du bide luze horretan. Hiriak duen kultura nortasuna eta propioa sakonduz».\nIglesiasek hasieratik Santa Klarako itsasargian irudikatu du hiriari eskaini nahi dion artelana, eta proposamena begi onez ikusi zuen udal gobernuak. Horrek zalantza eta kontrakotasunak sortu dituen arren, artistak hautaturiko lekuan txertatuko da brontzezko eskultura. «Hamarkada askotako ikuspegia izatea beharrezkoa da kasu honetan. Gaur egun itsasargiek modu automatikoan funtzionatzen dute, eta ez dute langilerik behar. Udalerri askok tabernak, jatetxeak eta hotelak jartzeko erabili dituzte itsasargiak. Gure kasuan, arte instalazio bat jartzea erabaki dugu. Garaiak aldatzen dira, eta baita ere eraikin erabilera zein edukia. Horren adibide bikaina da», azaldu du Insaustik.\nEkainaren 1etik irailaren 30era bitarte bisitatu eta gozatu daiteke isla, 2002ko ekaineko udal bandoaren arabera. Itsasargiko artelanak, aldiz, bisitari gehiago erakarriko dituela aurreikusi daiteke. Horren aurrean, Insaustik dio udalak ez duela asmorik uhartera doan txalupa motordunen zerbitzua indartzeko. «Irlara joateko maiztasuna ez da handituko. Dena dela, ikuspegi zabalagoa izan behar dugu. Uhartea beti izan da aisialdirako eta bisitarientzako gunea. Txalupa motordunen zerbitzuko arduradunek aipatzen dutenez, 1980ko hamarkadan urtean 80.000 bisitari baino gehiago jasotzen zituen uharteak. Zortzi ontzi aritzen ziren egunero joan-etorriak egiten. Perspektiba oso garrantzitsua da nondik gatozen ikusteko, eta benetan gertatu dena jakiteko. Gauzak ezin dira soilik epaitu azken bi urtean gertatu dena aztertuz».\nKultura zinegotziaren arabera, «gure paisaian txertatuko den beste elementu berri bat» izango da itsasargiko artelana. «Hiriko kultura sarearen parte izango da kaleko eskultura publikoekin batera. Hortik harago ez dago bestelakorik aurreikusita».\nHainbat talde ekologista itsasargiko proiektuaren aurka agertu dira, eta han egiten ari diren lanak salatu dituzte bideo batzuen bidez. Irudiak esanguratsuak dira, itsasargiaren ingurua soildu, lurrak mugitu eta hainbat zuhaitz moztu direlako. Insaustik garrantzia kendu dio horri: «Itsasargitik atera den lurra uhartean uztea erabaki zen, eta lur horiek orain asentatu egin behar dira. Forma hartu eta belarra hazi egin behar da. Udan zehar gertatuko da hori. Hala ere, egun ezagutzen dugun uhartea ez da beti horrelakoa izan. Iraganean itsasargiaren hainbat lan egiteko lurrak mugitu dira. Itsasargi hondoan dagoen malda edo muinoa ere ez da naturala. Bertatik ateratako lurren mugimenduak dira. Kasu honetan, berdin jokatuko da. Uhartearena den lurra, uhartean utzita».\nSanta Klara uhartea behetik inguratzen duen pasabidearen zati bat itxita dago lanengatik. (Argazkia: Joseba Parron)\nErabilera arautu eta bisitariak mugatu\nItsasargiko proiektuak sor ditzakeen ondorioekiko kezka agertu du Bizilagunekin plataformak. Horregatik, Santa Klara irlaren erabilera arautzea eta bisitari kopurua mugatzea eskatu dute. «Artelana itsasargian kokatzera helduko direla nahiko ziur esan dezakegu, baina uhartearen turistifikazioa eta masifikazioa da orain jokoan dagoena. Eskultura horren ondorio kaltegarri gehienak saihesteko garaiz gaude», adierazi dute. Erantzun beharreko galderak daudela diote: «Urtean zenbat hilabetetan bisitatu ahal izango da uhartea? Zenbat itsasontzi eta zenbat bidaiarirekin joan ahal izango dira egunean? Etekin asmoa duten bisitak edo uharteko espazioen okupazioak baimenduko al dira? Azpiegiturak handitzeko asmo ezkuturik al dute?».\nTurismoaren ikuspegitik, itsasargiko artelanari errentagarritasuna ateratzen saiatuko direla uste du Bizilagunekin plataformak. «Donostiak bidaia-gidatan, turismo-azoketan eta nazioarteko aldizkarietan bisitariak erakartzeko baliatuko duen elementu bat gehiago da itsasargiko artelana. Hori da 4 milioi euroko aurrekontuak ezkutatzen duena. Donostiarron aurrekontu publikotik 4 milioi euro bideratu dira turistak erakartzera, herritarrok etxebizitzarekin edo krisialdi ekonomikoarekin larri gabiltzan une batean». Hain justu, hiriak «desazkunde turistikoa» behar duela uste dute; «turista gehiago erakartzea ez da izan behar hiriaren helburu estrategikoa horren etekina esku gutxi batzuetan banatzen delako eta kalte sozial, ekonomiko, ekologiko eta kulturalak herritarron gehiengoarengana iristen direlako».\nArtelanaren proiektua gaitzetsi duten beste hainbat pertsona eta eragilerekin bat egin dute. Hala nola, Haritzalde, Eguzki, Ekologistak Martxan eta Parkea Bizirik Kukulunbera elkarteekin. «Uharteko ekosistema naturalean sor daitezkeen ondorioak, ondare industrialaren suntsiketa eta gehiegizko gastu publikoa salatzen duten ahotsak agertu dira hirian. Baina beste hainbat aferatan bezala, ez dago guztioi eragiten diguten erabakiak eztabaidatzeko gune irekirik. Erabakia hartua zegoen, alkateak eta udal gobernuak literalki bere marka utzi nahi dute hiriko paisaian».\nIrlako sugandila bereizgarria. (Argazkia: Joseba Gurutz de Vicente)\nBabes maila handiagoa\nBizilagunekin plataformak aipatzen duen ahotsetako bat da Joseba Gurutz de Vicenterena. Parkea Bizirik Kukulunbera naturzale taldeko kidea da, eta denbora asko darama eskatzen Santa Klara uhartearentzako babes maila handiagoa. «Donostiako Udalak araudia urratzen du. Uharteko fauna eta landaredia babesteko neurriak ez dituzte. Ekonomia lehenesten dute, natura zaindu beharrean. Uharteko animalia guztiek bakea behar dute, eta horretarako irla gehiago babestu behar da», azaldu du De Vicentek.\nUhartea bisitatzeko epea mugatu eta errespetatu behar dela dio: «Bakarrik udako hilabeteetan bisitatu beharko litzateke, eta, berez, horrela dago arautua egutegia. Dena dela, garai horretatik kanpo ere bidaiak egin eta sustatu izan ditu udalak. Esaterako, Aste Santuan ez da irlara joaten utzi behar. Apirilean bisitatzen baduzu, iraganera itzultzearen parekoa da. Bidean arrautzak ez zapaltzeko saltoka ibili behar da. Naturari arnasgunea eman behar zaio».\nUdako lau hilabeteetan itsasargiko artelana ikusteko bisitaldiak antolatzen badira, baldintza batzuk ezartzea ezinbestekoa dela uste du De Vicentek. «Eremu batzuk mugatu behar dira, gehienbat hegaztiek kumeak izaten dituzten lekuak. Bisitak egiten badira, 40-50 pertsonako taldeak ezin dira aske utzi irlan. Jarrera eredugarria izan beharko lukete. Hau da, garrasirik egin gabe eta mugimendu azkarrik gabe. Bestela, hegaztiak uxatuko dituzte, eta ondorioz arrautzak utziko lituzkete. Kumeak izateko garaia oztopatuko lukete».\nIrlaren goiko aldean eta itsasargiaren inguruan lanek eragindako «sarraskia» salatu duenetako bat da Parkea Bizirik elkartea. Nolanahi ere, De Vicentek argi utzi nahi du ez dagoela eskulturaren kontra. «Beste leku batean kokatu zitekeela uste dut, baina ingurumen ikuspegitik babesturiko eremu batean jarri nahi izan dute. Zuhaitzak moztu, lurrak mugitu eta animaliak izutzen ari dira lanekin».\nItsasargiko artelanak izan dezakeen nazioarteko proiekzioarekin ere beldurtuta dago. «Zirriborro baten arabera, udan bisitatu ahalko dela eskultura, baina aukera egongo dela ekitaldi berezietarako erabiltzea. Atea irekita utzi dute, eta kezkagarria da. Donostia ekitaldien hiria izanik, eta proiektuan milioiak gastatu ondoren, nazioarte mailan saltzen saiatuko dira». Ildo beretik, Donostiako Udal Gobernua itsasargiko proiektuaz egiten ari den kudeaketa kritikatu du De Vicentek: «Diru publiko asko jarri dute, negozioa pribatizatu dute eta ondare natural zein unibertsala galdu araziko dute».


Debekua ez da babesik onena | EIBZko liburutegia\nDebekua ez da babesik onena\n2013/05/08 -n liburutegia-kargitaratuta\nAinara Arratibel Gascon / 2015-05-08 / 1.368 hitz\nEspainiako Gobernuak 13 urtetik 16 urtera igo nahi du onartutako sexu harremanak izateko gutxieneko adina. Aditu askoren ustez, ordea, sexu heziketa osoago bat eskaintzea da haurrentzako babesik aproposena.\nOnartutako sexu harremanak izateko gutxieneko legezko adina 13 urtetik 16ra igotzea. Horixe proposatu berri du Espainiako Gobernuak. Neurri horrekin haurren babesa handitu nahi duela dio Madrilek, eta legezko adin hori Europako Batasuneko batez bestekoarekin parekatu nahi duela. Adituek egoki ikusten dute haur eta nerabeak babestea, baina askok uste dute hori lortzeko modurik egokiena sexualitateari eta berdintasunari lotutako heziketan eragitea dela. «Beldurraren eta debekuaren bidetik ez da ezer lortuko. Mugatzen duen beldurra ez da ona», nabarmendu du Agurtzane Ormatza sexologoak.\n«Kutsu moral eta ideologiko nabarmena» ikusi dio asmoari Saioa Iraolak, Bilgune Feministako kideak. «Sexu askatasunaren inguruan PP hartzen ari den neurrien barruan beste bat da. Abortuaren Legearekin gertatzen ari dena ikustea besterik ez dago. Ekinaldi ultraeskuindar horren barruan kokatzen dugu adin horren igoera». Hori dela eta, sexu heziketa, berdintasuna eta hezkidetza sustatzeko beharra ikusten dute Ormatzak eta Iraolak.\nOnartutako sexu harremanak izateko gutxieneko adina 13 urtetik igotzeko lehen proposamena EAJk egin zuen 2009. urtean Espainiako Kongresuan. Nerabeei babes handiagoa emateko beharra defendatu zuen Emilio Olabarria parlamentariak, eta gogorarazi zuen 13 urteko gutxieneko adina baxuenetakoa zela Europan. Aho batez onartu zuen proposamena Espainiako Kongresuak. Orain arte, ordea, Espainiako Gobernuak ez dio gaiari heldu. Ana Mato Osasun eta Gizarte Gaietarako ministroak iragarri du 16 urtera igo nahi dutela adina, baina prest daudela negoziatzeko.\nOrmatzaren ustez, proposamenak aurrez aurre jarri ditu oso garrantzitsuak diren bi kontzeptu: askatasuna eta babesa. «Bien artean dagoen marra oso fina da. Halako erabaki bat hobeto hausnartu beharko litzateke».\nAskatasunaren eta babesaren arteko muga edo marra hori non jarri behar den zehaztea «zail» egiten zaio. «Europan batez besteko adina 16 urtean dago. Baina ni ez naiz ausartzen adin bat jartzera. Ez zait egokia iruditzen. 14 urterekin, bere izaera edo bizipenengatik, nerabe bat oso heldua izan daiteke; beste bat, ordea, 16 urterekin, buruarin bat izan daiteke. Heldutasuna ez du adinak ezartzen». Gainera, nabarmendu du sexu harremanak ezin direla koitoan bakarrik oinarritu, arauak egiten duen moduan. Antzera mintzatu da Iraola: «Eredu heterosexualean oinarritutako harreman batzuez ari da, eta hori baztertzailea da. Gainera, sexualitatea askoz gehiago da: masturbatzea, musukatzea, laztantzea…».\nHala, gazteen eta nerabeen arteko sexu harremanak «sanoak eta errespetuan oinarrituak» izatea nahi bada beste politika batzuk bultzatu behar direla defendatu du. «Hezkuntzan, hezkidetzan eta sexualitatea bizitzeko dauden modu anitzen ezagutza sustatzean jarri behar dira indarrak. Nik uste dut adina igoz berdintasun politiketan dauden hutsuneak estali nahi dituela».\nBerdintasun eta sexualitate alorreko politiketan hutsune handiak ikusten ditu Ormatzak ere. Hala, iritzi dio heziketan eragin baino gehiago «debekuan eta beldurrean» oinarritutako sexologia bat sustatu eta eraiki nahi duela Espainiako Gobernuak. «Baina beldurrean oinarritutako neurriek ez dakartzate ondorio onak. Alderantziz. Sexualitatearen kasuan, norberaren desioaren garapena oztopa dezake, eta nerabeek ezarritako arauaren aurka nabarmenago egitea. Izan ere, oro har, arauak apurtzea gustuko dute. Guk hala egiten genuen gure adinean».\nIraolaren eta Ormatzaren arabera, beraz, bada garaia «benetakoak eta eraginkorrak» diren politikak sustatzeko. Iraolaren esanetan, nerabe horiek burujabe izatea sustatu behar da politika horien bidez. «Txikitatik hasi behar da bidea egiten. Heziketa hori alor askotatik bultzatu behar da: familiatik, eskolatik, hedabideetatik, kontsumo ohituretatik, bultzatzen diren estereotipoetatik…». Ormatzak argi du burujabetza hori zertan islatu behar den: «Nerabeei erakutsi behar zaie beren desioari bidea ematen, baina besteena errespetatuz. Oso garrantzitsua da zer nahi duten eta zer ez adierazten jakitea. Izan ere, jakin arren, askotan ez dute esaten. Bikotekideak edo lagunek zer esango duten beldur dira». Gaztetxoak direnetik emakumeek jasaten duten presio sozial eta estetikoa ekarri du gogora Iraolak. «Horrek askotan autoestimua baxu izatea dakar, eta zer nahi dugun esateko beldur eta zalantza gehiago izatea. Baina hori gainditu egin behar da, eta bakoitzak bere buruari balioa eman».\nBehar baino babestuago\nBeste helburu bat ere izan behar du heziketa horrek, Iraolaren eta Ormatzaren iritziz: desioari bide ematea. Ormatzaren ustez: «Denak gara jaiotzen garenetik erotikoak eta sexudunak, eta errealitate horri heldu behar zaio. Nerabeak musukatzen dira, masturbatzen dira, zirriak egiten dizkiote elkarri… Hori bideratu behar da. Izan ere, gustagarria izango da norekin eta nola egiten den».\nOrmatzak nabarmendu du, askok uste dutenaren kontra, nerabe gehienak ez direla buruarinak. «Nerabe askorentzat ez da erraza harreman erotikoak izatea. Beldurrak, lotsak, presioak, desioak… Behar bezalako informazioa eta heziketaren bidez horiek kudeatzen irakasten eta gainditzen lagundu behar diegu. Guk uste baino arduratsuagoak dira». Helduak ondoan izatearen garrantzia nabarmendu du. «Gurasoei beti jartzen diet adibide moduan seme-alabei ibiltzen irakasten dieten garaia. Ume bati, hasieran, eskutik heldu behar diozu, baina pixkanaka askatuz joan behar duzu. Eroriz ikasiko du ibiltzen. Jausten denean, inguruan izan behar gaituzte laguntzeko, baina ez une oro eskua ematen. Horrek ez die lagunduko. Sexualitate alorreko kontuekin berdin gertatzen da».\nUste du, ordea, azkenaldian kontrako norabidea hartu dela. «Direnak baino haurrago edo umeago egin nahi dituzte, itogarria izatera iritsi daitekeen babes bat ezarriz. Onartutako sexu harremanak izateko adina igoz hori lortzen dute. Baina, esan bezala, gu ondoan izanda, beren bidea egiten utzi behar zaie».\nEzkontzeko adina ere igo nahi dute\nNerabeak babesteko plan bat egin du Espainiako Gobernuak. Genero indarkeria jasan duten emakumeen seme-alabak biktimatzat hartuko dituen erregistro bat sortzea proposatu du.\nEspainiako Gobernuak haur eta nerabeak babesteko aurkeztu duen planaren barruan, onartutako sexu harremanak izateko gutxieneko adina 13 urtetik 16ra igotzea da proposatuko den neurririk esanguratsuena. Baina beste asko ditu. Horien artean daude genero indarkeria jasan duten emakumeen seme-alabak biktimatzat hartuko dituen erregistro bat sortzea eta ezkontzeko gutxieneko adina 14 urtetik 16 urtera igotzea.\nAlberto Ruiz Gallardon Justizia ministroak abenduan azaldu zuen txikiegia iruditzen zitzaiola ezkontzeko gutxieneko adina eta hori igotzeko aldaketak egingo zituztela Kode Zibilean. 2011n, PSOEren gobernuak egin zuen adin hori 16 urtera igotzeko ahalegina, baina orduan PPk ez zuen babestu. Orain, ordea, horren alde dago. «Nerabeak gaztetxoegiak dira ezkondu nahi dutela erabakitzeko, eta jabetzeko zer suposatzen duen horrek», esan zuen iaz Gallardonek. Gainera, gogorarazi zuen beste herrialde askotan egin dutela aldaketa hori. Frantziaren kasua jarri zuen horren adibide: «2005ean legea aldatu zuen, gutxieneko adina 15 urtetik 18 urtera igotzeko».\nGenero indarkeria jasan duten seme-alabak biktimatzat hartzeko beharra defendatu zuen legegintzaldi hasieran Ana Mato Osasun eta Gizarte Gaietarako ministroak. Hori lortze aldera, erregistro bat sortuko dute, planean jasotzen denez. Erregistro horretan, genero indarkeriaren biktima izan diren haur eta nerabeez gain, sexu abusuak jasan dituztenak ere agertuko dira. Xedea nerabe horiei ematen zaien arreta sozial, psikologiko eta legala hobetzea da. Genero indarkeriaren aurkako taldeek eta haur eta nerabeen eskubideen babeserako taldeek aspaldi salatu zuten koordinazio falta jarduera horietan, eta salatu zuten egun dagoen erregistroak ez duela balio. Izan ere, ez da berritzen, eta autonomia erkidego guztiek ez dituzte datuak ematen. Talde horiek nabarmendu dute erregistroa sortzen bada gertutik aztertuko dutela haren funtzionamendua. PPk, dena den, bere asmoekin jarraituko du. Atzo bertan atzera bota zuen genero indarkeriaren biktima diren nerabe eta haurren babesa areagotzeko PSOEk aurkeztutako proposamen bat. «Gure bidearekin jarraituko dugu, eta datozen asteetan zehaztuko ditugu kontu gehiago», adierazi zuen atzo Susana Camarero parlametariak.\nPlanaren beste berritasunetako bat ondorengoa da: babesik gabe geratutako adingabeak zentroetara eraman ordez harrera familietara eramaten saiatuko direla. Harrera familietan hartzea izango da lehen aukera. Izan ere, uste dute egokiagoa dela haur horiek familia giro batean haztea. Familiek haurrak hartzeko prozesua azkartu nahi dute, eta adopzioen bermeak areagotu.\nBizi ohitura osasungarriak\nHaur eta nerabeek bizi ohitura osasungarriak hartzea ere bultzatu nahi dute. Hori lortze aldera, eskolan haurrek ariketa fisiko gehiago egitea nahi dute. Bide horretan, Soin Heziketako irakasgaiari eskaintzen dioten ordu kopurua handitu nahi dute.\nNerabeak erretzen eta alkohola edaten hasten diren adina ere atzeratu nahi dute. «Kontsumo hori gutxitzeko eta saihesteko ekintzak jarriko ditugu martxan».\n• Alemania: 14 urte.\n• Austria: 14 urte.\n• Belgika: 16 urte.\n• Bulgaria: 14 urte.\n• Danimarka: 15 urte.\n• Eslovakia: 15 urte.\n• Erresuma Batua: 16 urte.\n• Errumania: 15 urte\n• Eslovenia: 15 urte.\n• Espainia: 13 urte.\n• Estonia: 14 urte.\n• Finlandia: 16 urte.\n• Frantzia: 15 urte.\n• Grezia: 15 urte heterosexualentzat eta 17 gizon homosexualentzat.\n• Herbehereak: 16 urte.\n• Hungaria: 14 urte.\n• Irlanda: 17 urte sarketarako, eta 15 urte bestelako sexu harremanetarako.\n• Italia: 14 urte.\n• Letonia: 16 urte.\n• Lituania: 14 urte.\n• Luxemburgo 16 urte.\n• Malta: 18 urte.\n• Polonia: 15 urte.\n• Portugal: 14 urte.\n• Suedia: 15 urte.\n• Txekiar Errepublika: 15 urte.\n• Zipre: 17 urte.\nKategoria Berria egunkaria, Gizartea, etiketak 2013, Ainara Arratibel, Berria, Ezkontza, Gizartea, Sexu harremanak by liburutegia. Gorde lotura.


Euskal enpresek kalitatearekin konpromisoa hartzen dute\nEuskal enpresek oso barneratuta dute kalitatearen hobekuntzan eta beren jarduerek ingurumenaren gain duten eraginaren murrizketan daukaten erantzukizuna. Ingurumen-ziurtagiriak ematen dituzten erakundeek, horien artean, Ihobe eta Aenor, erabiltzen dituzten datuek Euskadi Kalitatea eta ingurumena kudeatzeko sistemak barneratu dituzten enpresen buruan dagoela baieztatzeko aukera ematen digute. Horrek lehiakortasunean irabaztea ahalbidetzen du prozesu elkorretan eta ‘kalitaterik gabekoetan’ kostuak murriztean.\nEuskadin, Aenor-ek ziurtatutako 4.700 enpresa baino gehiago daude; ziurtagiriak gehien eskatzen dituzten sektoreak industria, zerbitzuak eta eraikuntza dira, kopuru osoaren %60, bai UNE-EN ISO 9001 –komunitatean gehien eskatzen den araua- bai UNE-EN ISO 14001 arauetan. Gainera, sektore estrategikoetako enpresatan, esaterako, automozioan, ezarpen berezia sumatzen da, esparru hori Estatuan liderra da Kalitatearen Kudeaketako (ISO/TS 16949) 60 ziurtagiri baino gehiagorekin, baita, iraunkortasunera eta teknologia berrietara dedikatzen diren konpainietan ere.\nZentzu horretan, Euskadi iraunkortasunean Espainiako estatuko lehenengo autonomia erkidegoa izatera pasa da Ekodiseinuaren atalean, 40 Aenor ziurtagiri (UNE-EN ISO 14006) baino gehiagorekin –jatorria Euskadin duen Normalizaziorako Nazioarteko Erakundearen (ISO) lehenengo araua–. Zenbateko hori erakundeak emandako horrelako ziurtagiri guztien erdia baino gehiago da; ziurtagiri horien bidez, enpresek ingurumenaren gaineko eraginen murrizketan egindako lana aitortzen da.\nInformazioaren eta komunikazioaren teknologien alorrak ere, Euskadi muturrean kokatzen dute, web orrietarako sarbideen ziurtagiriak lortzen liderra baita: enpresen %40ak Aenor-en oniritzia dute. Horretaz gain, bigarrena da Informazioaren Teknologien Zerbitzuen Kudeaketako ziurtagirietan (TI), 30 ziurtagirirekin.\nEuskal erakundeak sailkapeneko aurreko postuetan daude sektore aeroespazialeko Kalitatearen Kudeaketa-Sistemen ziurtagiriei (UNE-EN 9100) dagokienez ere, Aenor-ek guztira eman dituen zigiluen %22arekin, manufakturazioko eta zerbitzuetako enpresekin batera konpartitzen duen lekua.\n9.000 produktu baino gehiago ‘N’ zigiluarekin\nHorrela, euskal enpresek lurraldean egindako 9.000 produktu eta zerbitzu baino gehiagoren kalitatea bermatzen duten 1.500 ziurtagiri baino gehiago dituztela eta Aenor-en N markarekin identifikatuta daudela azpimarratu behar da. Kalitateko estandar horrek, prestigio handiari eta Euskadiren berrikuntza-egitura eredugarriari gehituz, euskal enpresei merkatu berrietako ateak irekitzen dizkie. Beraz, nazioartekotze-prozesuetan urrats handia izango da.\nDatu horiek euskal enpresek lehiakortasunaren aldeko apustua egiten dutela eta ziurtagiriei dagokienez abangoardian daudela berresten dute, Estatuko kalitateen zigiluen bataz bestekoa gainditzen baitute Luz Emparanza andrearen, Aenor-en zuzendaria Euskadin, arabera. Euskadin Erakunde horretako arduraduna denak ere lurralde hori laneko segurtasunaren eta osasunaren arloan (OHSAS 180010) oso inplikatuta dagoela adierazten du, Estatuko rankingean buru izanik 160 ziurtagirirekin.\n-Bilboko Udalak AENOR-en UNE 178301 ziurtagiria eskuratu du Open Data eta Hiri Adimendunen arloan.\n-Bilboko Portuko Agintaritzak EMAS ingurumen-ziurtagiria eskuratu du.\n– Ihobe-k ingurumen-alorrean euskal enpresei buruz erraztutako datuak.\n-Euskadik UNESCO eta OMTren eskutik, turismo iraunkorraren destino gisa ziurtatzearen aldeko apustua egiten du.


Pasa den maiatzean jarri zuten martxan Oihaneder Euskararen Etxeko lagunek Gasteiztarrak Arraun The World izeneko lehiaketa, eta oraintsu jakin dugu honen emaitza. 18 argazki sorta aurkeztu ziren lehiaketara, eta hauetatik 5 hautatu dituzte irabazle moduan. 5 hauek,...\nEz da askotan gertatzen, kontzertu batera joan eta 3 talde ikustea, eta guztira, taulagainean, 6 lagun; Publikoan, gehixeago. Pasa den larunbatean gertatu zen Gasteizko Gaztetxean, Eten, Piketa eta Roto taldeek jo baitzuten. Ostiralean hitz egin genuen eurekin....\nOihaneder Euskararen Etxeko lagunek gonbidatuta Eskilarapeko Soinuak zikloaren baitan izango da Antton Aranburu musikari gasteiztarra. Eta guk, aitzakia probestuta, estudiora gonbidatu dugu gitarra eta guzti. Gainera, Anttonek gitarrarekin batera kantu berriak ekarri...\nGero eta hondakin gehiago sortzen dugu, eta hortik, gero eta zabor gehiago. Birziklatu behar dugula, berrerabili behar dugula oso argi eduki arren, datuek diotenez, Gasteizen azken urteotan ez da behar adina birziklatzen, eta guztiak Makrozabortegietara goaz. Jakina...\nBihar, asteartea, Parral tabernan izango direla-eta, geurera gonbidatu dugu HAN taldeko Gorka Molero, eta luze jardun dugu kontu-kontari. Talde berria da HAN, eta lehenengo diskoarekin datoz, baina ez dira hasi berriak instrumentuak astintzearen kontu honetan: Mokaua,...


Enpresa batzordeek LABek eta ELAk Confebasken aurka eginiko salaketa babestu dute | LAB SINDIKATUA\nEkintza Sindikala Enpresa batzordeek LABek eta ELAk Confebasken aurka eginiko salaketa babestu dute\nEnpresa batzordeek LABek eta ELAk Confebasken aurka eginiko salaketa babestu dute\nEuskal Herriko lan munduaren hainbat enpresa eta sektoretako ordezkaritza organoetan jasotako atxikimenduek ( Enpresa Batzordeak, Pertsonalgo Batzordeak, delegatuak…) LABek eta ELAk Confebasken aurka eginiko salaketa babesten dute.\nELA-LAB-STEE-EILAS-ESK-EHNE-HIRU sindikatuon irakurketa\nAzken urteetan, krisia aitzakia, Gobernu desberdinek harturiko erabaki politikoak elite ekonomikoaren mesedetan eta herritarren gehiengoaren kaltetan izan dira. Langileoi beste biderik ez dagoela sinestarazi nahi digute eta testuinguru honetan sindikatuoi aitortzen zaigun zeregin bakarra, botere ekonomikoaren mesedetan hartzen diren erabakiei babes soziala ematea da.\nEuskal Herrian, langileon gehiengoak, sindikalgintzaren gehiengoak, errealitate hau ontzat ez ematea erabaki du, hainbat greba eta mobilizazio burutu ditugularik.\nLangileon borrokarekin, sindikalgintza eredu honekin, oztopatzen , mugatzen eta baldintzatzen jakin izan dugu patronalaren estrategia. Hauek ordea, ez dute mugarik nahi lan harremanen desarauketaren bidean. Horretara dator, Madrilen tramitatzen ari den Errege Dekretu Proiektu batetaz baliatuz, CONFEBASKek ELA eta LAB ilegalizatzeko eginiko eskaera.\nOhar hau izenpetzen dugun sindikatuon iritziz, lan mundutik kanpo nahi gaituzte eta hau, askatasun sindikalaren kontrako eraso larria da. CONFEBASKek ukatu egin du horrelakorik eskatu duenik, ez du argitu ordea zeintzuk diren Madrilera aurkezturiko alegazioak. Horrela, kontua isilarazi nahi dute. Azalpen hauek ez dira nahikoak eta gaiaren larritasunak eskatzen du eragile desberdinek CONFEBASKen kontrako jarrera argia azaldu dezaten.\nEuskal Herriko lan munduaren hainbat enpresa eta sektoretako ordezkaritza organoetan jasotako atxikimenduek ( Enpresa Batzordeak, Pertsonalgo Batzordeak, delegatuak…) jarrera hau salatzeko erabateko adostasuna berresten dute.\nHorregatik proposatu dugu eztabaidarako mozioa Gasteizko Parlamentuan (Martxoaren 6an eztabaidatu eta bozkatuko dena) eta proposatuko dugu Araba, Bizkaia eta Gipuzkoako Batzar Nagusietan ere. Zoritxarrez, dagoeneko ikusi dugu Gasteizko Gobernuaren jarrera zein den, CONFEBASKi berekiko duen erabateko menpekotasuna dela eta, eskaintzen dion babes politikoa onartezina da. Hori da elkarrizketa sozialeko mahaia martxan jarrita erakusten duena.\nGuzti honengatik, behean sinatzen dugun sindikatuok, gure eskaera berresten dugu honakoa onartu dadin:\n1. Legebiltzarrak bere konpromisoa adierazten du askatasun sindikaleko oinarrizko eskubidearekiko, hori jendarte demokratiko bat definitzen duten funtsezko osagai izanik; askatasun horren ikusmolde zabalaz ari gara, eta horren baitan sartzen da sindikatuei berez dagozkien interesak defenditzeko zein bitarteko erabiliko dituzten erabakitzeko zor zaien eskubidea.\n2. Legebiltzarrak gaitzetsi egiten du Confebasken asmoa, hots, Erakunde Sindikal eta Enpresarialen Estatutuen Gordailuari buruzko Errege Dekretuan sartzea sindikatuaren izaera kentzeko prozedura.\nCONFEBASKen dokumentuaren kontra azaldu diren Batzordeen zerrenda


Euskalkien etxea sarean • ZUZEU\nEuskalkiek ere badute euren lekua sarean. Euskal Herrian mintzatzen den euskararen berri izan nahi duenak modu errazean aurkitu dezake nahi beste informazio Euskalkiak.eus atarian. Euskalki guztien ezaugarriak, historian egin diren sailkapenak, haien jatorria, hizkerak, euskara bateratzeko ahaleginak, literatura euskalkiak… eta hainbat bideo biltzen ditu.\nKoldo Zuazo da proiektuaren arduraduna beste bost lagunekin batera. EHUko fakultateetan eta hainbat liburutan zabaldu izan du bere lana, eta orain, Interneten ere bai. Euskara mintzatua erakusten du webguneak: euskalkiak, euskara batua, literatura eta tokiko batuak, eta ikus-entzunezkoak.\nLau lantaldetan banatua dago euskalkien azterketa: lehenak XVII. mendetik gaur arteko euskalkiak biltzen ditu, bigarrenak egungo bost euskalkiak (mendebaldekoa, erdialdekoa, nafarra, nafar-lapurtarra eta zuberotarra), hirugarrena euskalkien jatorriaz arduratzen da eta laugarrenak zenbait hizkeraren gaineko monografikoak biltzen ditu. Dena den, euskalkiez gaiz, historian zehar euskara bateratzeko egin diren saioak ere aztertzen ditu.\nIkus-entzunezkoek berebiziko garrantzia dute webgunean, hiztun ezberdinekin egindako elkarrizketak tarteko. Datorren otsailaren 4an, Gasteizko Oihaneder Euskararen Etxean aurkeztuko dute webgunea. Sarean martxan dago jada, saltseatu hemen.\nEuskal Herria, euskalkiak, euskara, webgunea\nJule Goikoetxea > Otorduak 3 (teaserra)\nZer duzu buruan “Euskalkien etxea sarean”-ri buruz\nBittor Hidalgo 2015-12-29 16:00\nEskerrik asko, benetan, webgune berriagatik, Koldo Zuzaori eta talde osoari. Ezagutzatik datokigu aberastasuna. Ondo izan 2016an ere


JOXE MITXELENA ARSUAGA\n«Estraperloko gauzak eramanez entrenatzen nintzen ni bizikletan!»\nAdiskide onek eman didate zure berri. Eta Interneten ere ageri da zure izena...\nInternet? Ez dut horretaz ezer jakin nahi. Etxean ibiltzen dute, baina nik ez. Ez zait teknologia hori batere gustatzen. Ezta batere. Traktorea eta motozerra ibiltzen ditut, baina, hala ere, niri, gehiena, behorrarekin lan egitea gustatuko litzaidake, garai batean bezala... Ni, lehenengo, artzain ibili nintzen, etxean. Iragorri du izena baserriak, Artikutza aldera... Komunio handia egin eta hurrengo urtean hasi nintzen artzain. Etxera etortzen zitzaigun Zaldibiko bat, Rufino, artzain, eta ni harekin, Oiartzundik Aralarrera, ardiak hartuta! Nire lehenengo artzain-urtean, Tolosan lurrean etzanda pasatu nuen gau bat, negu gorrian.\nGerra eta berehala zen hori.\nBai, ze nik lau urte nituen gerra hasi zenean, eta Zaldibiko hura, berriz, gerra bukatu eta segituan etorri zen gure etxera morroi. 1942 edo izango zen hori. Gerra garaian, hamahiru lagun sartu zituzten gure baserriko lurretan. Zuloa egin eta bertan hil zituzten. Atereak dituzte haien gorpuak. Lehenengo, zortzi atera zituzten. Baina laster esan zien gure anaiak: «Hi, gehiago ere badituk beste zoko horretan!». Eta joan eta aurkitu zituzten. Esaten zuten harrapatu zutenetako batek ihes egin zuela, eta Errenteriko baserri batean gorde zela. Baina bertako emakumeak denuntziatu, besteak joan, eta bertan hil zuten ihes egindakoa. Zuloak eginak neure begiez ikusi nituen, bi zulo eginak. Lehengusua neukan ondoan, gure baserria bi bizitzatakoa zen-eta: batean, aitaren arreba bizi zen familiarekin, eta bestean gu... Eta denak isilik. Horrela zen gauza denbora batean. Eta gogoratzen naiz Mateo Muxika gotzaina urtero joaten zela hara. Autoz eramaten zuen txoferrak, jaisten zen Muxika, eta oinez, hildakoak bisitatzera. Orduko kontuak! Baina denak kontatzea ez da komeni! Hamaika mila pistolaren historia ere badakit nik!\nKontatzea ez da komeni, esaten duzu.\nEz, bada! Bateko apaiza eta besteko jendea... dena esatea ez da komeni. Gerra nola izan zen esatea, bai, baina han denek egin zuten gerra! Han onik ez zegoen! Beste batek ere esan zidan niri, armak zituela etxean, gordeak zituela. Eta nik hari: «Eta hi zer haiz?», «Ni, anarkista!», esan zidan. «Eta zer duk anarkista izatea?», eta berak: «Apaizak-eta zera horiek guztiak hiltzen dituena!». Gerran ari zirenak denak ziren gaiztoak, han ez zegoen batere onik. Betidanik jakin dut nik hori.\nIragorri baserria, Oiartzungo mendietan. Kontrabandoaren berririk baduzu...\nKontrabandoa, beti! Bi anaia banituen, ateratzen ziren ilunabarrean gure baserritik eta, mendiz, gauez, Urruñara joaten ziren. Paketearekin joaten ziren! Denbora hartan, eskopeta kartutxoak eramaten zituzten. Handik hona, zirak etortzen ziren, lehenbiziko zirak. Aurreneko, behiak ekartzen ezagutu nituen. Gure baserrira sartu, behiak hil, eta baita partitu ere! Ikusita nago! Gerra bukatu eta segituan hasi ziren kontu horiek. Gero, gurpiletako azalak ezagutu nituen, kontrabandoan ekarriak. Etxeko gela dena gurpiletako azalez betea ikusten ari naiz oraindik! Kar, kar... Baina gure baserritik gorago, [Joxe Joakin] Mitxelena bertsolariarenean ere, gurpiletako azalak gordetzen zituzten, pilo bat! Denak ezagunak ginen orduan Oiartzunen, denak jatorrak!\nAngula kontrabandoan ere ibili zinen...\nNire anaia, koinatua eta beste batzuk-eta Nantesen [Bretainia] ibiltzen ziren, angulak erosten, gero hona ekartzeko. Nantesen zeuden haztegiak. Haiek anguletan, eta ni haiei jatekoa jartzen egon nintzen. Zortzi lagun baziren han. Egun batzuk egiten nituen han, anaiak esanda... Ordurako hogeita hemezortzi urte banituen.\nHogeita hemezortzi urte? Ziklista izana ziren ordurako!\nPaseak ziren ziklista kontu horiek! Etxean artzain ibili eta gero, mekanika ikasten hasi nintzen, anaiarekin, Errenterian. Nire bizitzako urterik txarrenak izan ziren: lanik egin ez, eta ikasi ere ez! Mekanikari ikastea xamurra da, ikusi orduko ikasten da. Autoa konpontzea ere xamurra da... Tornulari ikastea besterik da, tornua diferentea da... Handik aurrera hasi nintzen bizikletan.\nNire anaia ziklista ibilia zen, eta ni ere hasi egin nintzen! Denbora baten ziklista asko zen Oiartzunen; asko. Batzuek karrera irabazteko aukera zuten, beste batzuek ez. Nik, irabazi egiten nituen karrerak! Kar, kar... Indarra behar du horretarako, indarra hanketan eta buruan. Eta ez joan inori gehiegi laguntzera. Bizikletan nork bere alde egin behar du beti. Orain ez, orain diferentea da, orain nork bere taldean joan behar izaten du, nagusiak zer esaten duen egin: «Hi! Orain hola eta hola egin behar diagu, eta gero hala eta hala!». Denbora batean ez, denbora batean ahal zuenak ahal zuena egiten zuen. Guk ere bagenituen taldeak, lagunak, baina karrera irabazi eta dirua partitzeko!\nDozena erdi urte egin zenituen ziklista...\nBai. Hiru aldiz irabazi nuen Espainiako txapelketa ziklo-krossean; bi aldiz bigarren egin nuen.\nGeuk esan beharko dugu, zuk esaten ez duzuna: 1954an Espainiako ziklo-kross txapelketa irabazi zenuen. 1956an, Ordiziako Klasikoa eta Espainiako ziklo-krossa. 1957an, Arrateko Igoera, Ordiziako klasikoa eta Espainiako ziklo-krosa. 1958an berriz irabazi zenuen delako ziklo-kros txapelketa. Tartean, zortzigarren egin zenuen Munduko Txapelketan Alemanian. Oiartzuarrak hiru izan zineten han: Fakundo Zabaleta, Pontziano Arbelaitz eta zu zeu...\nKar, kar... Munduko txapelketak egitera kanpora joan nintzen, bai, baina ziklo-krossean. Denbora haietan jendea ez zen Frantziako Tourrera-eta joaten. [Dalmazio] Langarika joan zela aurrena uste dut, zuzendari. Ez dakit urte hartan bertan ez ote zuen Bahamontesek irabazi karrera. Bernardo Ruiz ere ordukoa zen, eta urte batean Tourrean hirugarren-edo egin, eta Ordiziara ekarri zuten, pagatuta. Baina nik irabazi nuen. Hirugarren egin zuen berak! Sos batzuk eman zizkioten, bestela ez zen etorriko! Bahamontes ere ekarri zuten Ordiziara, baina guk aise irabazi genion. Bahamontesek-eta ez zuten bakarrik ibiltzeko balio. Ordiziako karreran, urte batean, [Fakundo] Zabaleta, Bahamontes eta hirurok ginen, Mandubin gora. Guk Bahamontesi alde egin nahi genion, eta aurrena gutako batek jo zuen. Eta Bahamontes atzetik, harrapatzera. Eta Zabaleta edo ni, haren atzetik. Gero, berriz jo zuen gutako besteak. Eta Bahamontes atzetik. Horrelaxe, alde egin genion arte. Bahamontes-eta taldeko ziklistak ziren. Talderik gabe ez zuten balio.\nGogoan duzu zure lehenengo karrera?\nHamazazpi urte izango nituen. Legazpin izan zen, festetan. Anaiarekin ibiltzen nintzen, eta haraxe neu ere. Asko joaten ginen karreretara. Balio ez zuena, segituan fuera! Uzten zuen bizikileta. Sariaren dirua ateratzen ez bazen, segituan uzten zion jendeak bizikletari. Ibiltzen ez zenak, ez zuen ezertarako balio... Neu ere gaizki ibili nintzen lehenengo karrera hartan. Hogei aldiz eroriko nintzen, gutxienez! Eta ez zen ziklo-krosa!... Hurrengoa, Legorretan zela uste dut. Karrera batetik bestera hamabost egun edo izango ziren, eta ondo prestatu nintzen. Eta irabazi egin nuen! Han zen Luziano Montero, gaztea, famatua. Eta ni joan, eta irabazi! Anaiari ere aise irabazten nion nik! Vasco-navarro txapelketa egin nuen behin Azpeitian. Irabazi egin nuen, eta badakizu zenbat denbora kendu nion bigarrenari?... Hamabi minutu! Onenak emanda gindoazen denok! Baina ez niri galdetu nola kendu nizkion hamabi minutu bigarrenari! Hori hari galdetu!\nZer eramaten zenuten bidoian?\nZiklo-krosean ezer ez! Karrera motzean ez du ezertarako denborarik ematen. Arrateko Igoeran ere, ezer ez. Ordiziakoa luzea da, eta han bai, jan beharra dago. Orduan, bidoian kafea eta hiru kopa koñak, azukrea eta arrautza gorringoak sartzen genituen. Indar pixka bat emateko behar zena. Horixe eramaten genuen denok denbora haietan. Azukrea izugarri jaten genuen. Egunean, igual berrehun gramo, edo gehiago. Txarra dela esaten dute orain, baina guk, orduan, ardoarekin ere, azukrea! Gero, glukosa azaldu zen, eta azukrea baino fuerteagoa zela, eta handik! Bi koilarakada botatzen genizkion ardoari.\nOrain ziklistak ez du alkoholik ibiltzen.\nEz da komeni dena esatea, eta izenik ez dut esango, baina gure denborako ziklista batek, ezagunak, karrera bukatzean, botila ardoa hustuko zuen berak bakarrik!\nJesus Loroño, Dalmazio Langarika, Jose Luis Talamillo... zeure denborakoak dituzu.\nGure ezkontzara etorri zen Langarika! Eta Loroño ere oso laguna nuen. Askotan etortzen zen gure etxera, Loiolan (Donostia) soldadu zegoela. Hantxe Loroño, eta baserrira etortzen zitzaigun bizikletarako pieza bila; tubularrak-eta. Hemengoak txarrak ziren, eta kontrabandoan ekarritakoak ematen genizkion.\nEsan duzunez, zu bizikletan hasterako, anaia zaharragoa ziklista ibilia zenuen.\nBai. Anaia gazteagoa ere ibili zen, baina segituan utzi zuen. Eroriko bat izan zuen Eskoriatzan, burua jo zuen lurraren kontra, eta hantxe egon zen bi egunean, bere onera etorri gabe. Egun hartan, Oiartzundik Eskoriatzaraino joan ginen anaia zaharra eta biok haren bila! Orduko kontuak! Han ez zen oraingo autorik eta horrelakorik! Bizikleta hartuta ibiltzen ginen beti. Hartu bizikletako piezak eta Gasteizera, Maltzagatik barrena. Bueltan, bizikletan etxera. Askotan egin genuen hori. Egun osoa behar genuen horretarako.\nDozena erdi urte ibili zinen ziklista. Urte gutxi ematen du.\nBizikletak ez zuen dirurik ematen, eta horregatik ibili nintzen urte gutxi ziklista. Jendeak egin behar zuen, lana, eta gainetik bizikletan ibili. Eta nik egiten nuen bizikletan korritu eta, gainera, estraperloan ibili. Dirua irabazteko, beste norabait ibili behar nuen. Estraperloko gauzak eramanez entrenatzen nintzen ni, ondo, bizikletan. Atera etxetik goizeko bostetan, eta martxa Andoaina, Beasaina, Ordiziara, Tolosa aldera, Azpeitira... leku horiek denak ibiltzen nituen, estraperloko gauzak eramanez pakete txikiak eginda. Gurpil-azalak, bizikleta-dinamoak... Guardiak zaintzen egoten ziren Oiartzunen Ugaldetxon, Bentetan, Astigarragan, Mirakruz gainean Donostian, Arragoan... eta, orduan... egin behar zen arratsean pasatu! Neguko hotzean, barruan gordeta egoten ziren haiek!\nBERRIAn argitaratua (2019/08/03)


Madalena basilika (Errenteria) - Wikipedia, entziklopedia askea.\nMaria Madalena basilika, sarri Madalena baseliza ere deitua, izen bereko kalean kokatzen den Errenteriako eliza bat da.\n4 Maria Magdalenaren lagunak\nEraikuntza data ez da ezagutzen, baina 1487 urte inguruan berreraikitzeko lanak helburua zuten 60.000 marabedi jaso zituen Juan de Gabiria izeneko batek eta Domingo de Lizarzak errege-erreginari eskaera luzatu horren inguru.1523tik aurrera hainbat dokumentuetan azaltzen da. Santiago Bideko erromesei aterpe emateko sortua, Erdi Aroan Errenteria, Gipuzkoa eta Nafarroako jendearentzat ospitalea ere izan zen, batez ere, San Lazaro gaitzaz jotakoentzat, alegia, legenarra zutenentzat. Gaixotasunaren kutsatze arriskua zela eta ulergarria da baseliza herriaren harresitik at egotea. Garaiko ohituraz, gaixoak ate batetik sartu eta sendatzerakoan beste batetik irtetzen ziren. Aurrerago, legenarragatik ezik, ahoko gaixotasunagatik (afta) amek umeak eramaten zituzten santaren ospitalera eta beti ere, herritarrak hainbat eskariekin zihoazten.\nErrenteria itsas bazterra zen. Itsasoa Madalena kaleraino eta Baselizaraino heltzen zen, harresitik kanpo.\nXVII. mendetik XIXra, ordurako legenarradunik ez zegoela, gorabehera handiak jasan zituen baselizak. 1638an frantzes armadak su eman zion eta beherakada handia sufritu zuen. Urte batzu geroago Udalak zaharberritze lan handiak egin zituen eraikina zimentatuz, koruko hormak berreraikiz, arku berriak jarriz, etab. Apezpikuaren aginduz baseliza eraitsia izan zen, nahiz eta 1732an berreraiki zen.\n1886an Ponte Ordoqui arkitektoak baselizaren egoera txarra adierazi zion Udalari eta zaharberritze prozesuari ekin zion eraikinaren estalkiaren egitura agerian utziz, ura irazteko arazoak konponduz, korua berreginez, eta beste, gaur egun duen itxura hartuz.\nBerrikuntza lanak gure egunetaraino iritsi dira.\nAbsidea ekialdera begira du. Etxeaurrea apaingarrietan urria eta hareharriz eraikia da. Korua eusten duen egurrezko egiturak “U” forma du.\nBarruan Santa Maria Magdalenaren bi irudi daude, berriena herriko festetan prozesioan ateratzen dena. San Joseren irudi bat ere bada bertan, barroko estilokoa.\nMadalena egunean, uztailak 22, meza ostean, parrokiako batzarrak, Udalbatza, Udal Txistulari taldea, Errenteria Musikal Kultur elkarteko Musika Banda eta Ereintza Dantza taldeak lagunduta Magdalenaren irudia prozesioan baselizatik Jasokundearen elizara eramaten dute eta bertan Santiago egunerarte, herriko festen amaierarte, geratzen da.\nMaria Magdalenaren lagunak[aldatu | aldatu iturburu kodea]\nIrabazi-asmorik gabeko elkartea da, 2014ean ofizialki sortua. Errenteriako auzokide batzuk sortutako elkarte honek Magdalenaren baselizaren mantenu eta hobekuntza lanak bultzatu nahi dituzte eta erabilpen kultural desberdinak sustatu.\nFestetan ateratzen duten Madalenaren irudia\nMadalenaren beste irudia\n↑ Insausti Urigoitia, Jose Luis. (2016). Historia de la Basílica de Santa María Magdalena Basilikaren historia. MªMagdalenaren Lagunak Kultur Elkarteak eta Errenteriako Udalak argitaratua, 45 or..\n↑ Oarsoaldea turismoa Madalena ermita\n↑ Historia de Guipúzcoa (Gaztelaniaz)\n↑ Errnteriako udala "Santa María Magdalena: Una advocación de gran tradición en Errenteria" Lourdes Odriozola (Gaztelaniaz)\n↑ Errenteriako udala "Maria Magdalenaren lagunak: kultur elkartea" Lourdes Uranga\n↑ Noticias de Gipuzkoa Restauración de lienzo (Gaztelaniaz)\nOrriaren azken aldaketa: 25 martxoa 2021, 02:50.


Hemen zaude : Sarrera > Sustraiak > Euskal Herria\nGurutzeko Paulo-ren intuizioa gugana iritsi zen, eta, indar bereziz, gure kultura honetan mamitu zen. Fundatzailea hil zeneko ia mende bat igaro zenean, Iberiar Penintsulara pasiotar familia-ren lehen erlijiosoak iritsi ziren.\nWebgunearen atal honetan historia hori ezagutzeko aukera izango dugu, bizia bihurturik, orain eta hemen.\n1. AURKEZPEN xumea : Familia non aurkitzen den toki bakoitza modu egokiz ezartzeko. Oso hedatuta eta herrialde askotan dago, eta hortxe konturatuko gara Familia honek izan duen bizi indarra.\n2. HISTORIAra hurbiltzea: hausnarketa xumeak, ehun eta hogeita piku urteetako historia eta egintza adierazgarrienak ezagutzeko. Horren helburua: TOPAKETARA eramaten gaituen ezagutza ahalbidetzea, eta, hortik aurrera..., eskerrak ematea bizitako horri guztiari.\n3. ELKARTEEKIN topaketa : GAUR EGUNGO elkarteak aurkituko dituzu (batzuk desagertu egin dira urteen poderioz). Guk nahi ditugun elkarteekin harremanak izateko beharrezko xehetasun guztiak eskainiko ditugu, urrutikoak izanik ere. Interes bereziko txokoa izango da.\nWebgune honetako txokoa erabiltzen duen edozeinentzat praktikoa izatea espero dugu. Pasiotar familiaren “bide” txikia ezagutzea, pasiotarrekin harremanetan jartzea eta gure herrian horrenbeste urtetan egindako lan bizia eta bertakoa aintzat hartzea da gure asmoa.\nBihotz Sakratuaren Probintzia - SCOR\nLehenengo atalean, OHAR batzuek eskaini ditugu, Euskal Herriko Pasiotarren Probintziaren historian sartzen laguntzeko, 1879. urtean hasita, orduan etorri baitziren Pasiotarrak Bilbora, gaur arte. Historia emankorra eta zoragarria.\nBaina 2013.urtean, uztailean hasita, GERTAERA BEREZI bat sortu zen. Urte batzuek eman ondoren aztertzen eta erabakiak hartzen, Probintzia erlijioso honek beste maila zabalago eta berri bat jartzen du: historian zehar han-hemen sortutako adarrak, bai Espainiako Probintzia erlijioso biak (Familia Santua eta Odol Preziatua) eta Hispanoamerikan sortzen joan diren Fundazioak eta presentzia berriak), guziak bat egiten dute PROBINTZIA BAKARRA sortuz, BIHOTZ SAKRATUA izenez (SCOR).\nGertaera honen oinarrizko zergatia honetan datza: Pasiotarren Kongregazioak ERAKETA BERRI bat bilatzen duela. Gizarte eta eliz egoera berriak garrantzizko erabaki berriak eskatzen ditu, Elkarteen presentzia berriei leku egokia emateko; Misio lurretan sortzen doazen bokazio berriak, eta abar... PROPOSAMEN BERRIA beharrezko dute.\nGaur bertan, bere hasieran dago BIDE BERRI hau. Pausu asko eman beharko ditu indarra hartu eta sendotu orduko, nahita “ofizialki” eta instituzio mailan martxan egon.\nGuk geuk, 2006. urtean (webgune hau bidean jarri genuenean), ehun urteko historia luze hartako errealitatetik hasi ginen. GAUR, POZTASUN handiz bat egiten dugu egoera berri honekin. Lehengo historiatik irtenda, berri honetan sartu gara... “BIDE BERRIA BIHARKORA ZABALIK”.


Alorraren benetako garrantziaz jabetu eta lan-munduan eragiten hastea erabaki zuen Oarsoaldeko Euskara Batzordeak 2000. urtearen amaieran. Aurrelanak egin ondotik, 2003ko maiatzean, OLA sistema jarri zen indarrean eskualdean.\nFuntsean, 50 langiletik gorako enpresei euskara plan baten diseinua egiteko eta ordu batzuetako jarraipena egiteko laguntza eskaintzen zuen OLAk kanpo aholkularitza enpresa baten bitartez (Elhuyar, Emun eta Kaema aritu dira 2019 arte). Udalek neurri batean edo bestean koste hori finantzatzen lagundu dute.\nEnpresa mordoak izan du OLA sistema indarrean, uneren batean, urte hauetan guztietan. Hala ere, onartu beharra dago, urtero enpresa berriak gehitzeko helburua hankamotz geratu dela azken urteotan, arrazoi ugari tarteko.\nEskualdeko enpresa gehienak enpresa txikiak dira, industrialdeetako pabilioietakoak, eta OLA sistemak eskatzen duen euskara plana edo kudeaketa maila handiegi geratzen zaie. Beste enpresa multzo handi batek, tamalez, ez du euskararen beharrik sumatzen, ez da eurentzat errentagarri. Kalitate seinale dela saltzen diegu, baina eurek, gehienek behintzat, ez dute, oraingoz, hala bizi. 2019an, OLA sistema bertan behera uztea erabaki zuten eskualdeko udalek.\nEgun, Oiartzunen -Lanin- eta Pasaian enpresen euskalduntzea bultzatzeko bide propioak abiatuta dituzte.\nLabur esateko, Oarsoaldeko Udalek, gaur gaurkoz, zabalik dituzte enpresei euskara normaltzen laguntzeko bideak; dela euskara planak ezartzeko laguntzak emanez, dela enpresako elementu jakinak euskaratzeko laguntza puntualak emanez (errotulazioa, itzulpenak, seinaleztatzea, aholkularitza, euskara eskolak, web guneak itzultzeko laguntza eta abar).\nLaguntza horiez gain, Lanbide Heziketako ikasleen lantokiko praktiken gaia eta lan-munduko eragileek sentiberatzea lantzen dira eskualde mailan.


Elikadura-bakterio erresistenteenak | Consumer\nE. Coli eta Salmonella dira antibiotikoekiko erresistentzia handiena duten bakterio nagusietako batzuk, OMEren arabera\narabera: Osteguna, 2014ko maiatzaren 15a\nAzken urteotan, bakterio batzuen erresistentzia handitu egin da mikrobioen aurkako zenbait antimikziorekin. Horrek esan nahi du mikroorganismoek ez diotela eragiten lehen sentikorra zen antimikrobiarrari, antibiotikoei, esaterako, eta, beraz, infekzioak oraindik ere ez dira eraginkorrak, tratamenduak eraginkorrak ez direlako. Osasunaren Mundu Erakundeak (OME) txosten bat argitaratu berri du osasun publikoaren arazo hori agerian uzteko, eta bakterio erresistente nagusien artean E. coli eta Salmonella aipatzen ditu. Artikuluak mikrobioen aurkako eta erresistentziaren arteko erlazioa azaltzen du, eta osasun-agintariek arazo hori minimizatzeko gomendatzen dute.\nE. coli edo Salmonella bakterioek, elikagaien bidez transmititzeko gaitasuna dutenek, gero eta erresistentzia handiagoa sortzen diete mikrobioen aurkako agenteei, hau da, gero eta gehiago irauten dute mikroorganismoen aurkako agenteei, eta substantzia bat suntsitzen edo inhibitzen denean ere irauten dute. Antimikrobianoak gaixotasun infekziosoak antibiotiko moduan tratatzeko erabiltzen dira, mikroorganismoek gero eta erresistentzia handiagoa baitute substantziaren printzipio aktiboarekiko. OMEren azterketak “Antimikrobianoei erresistentzia: zainketari buruzko munduko txostena” esaten du, eta horrek adierazten du erresistentzia eragile infekzioso askori eragiten ari zaiela, baina “antibiotikoen erresistentzia, adibidez, beherakoa bezalako zazpi bakterioekiko erresistentziari” buruzkoa da, besteak beste.\nAntimikrobiarrak eta erresistentzia\nDatozen urteetarako elikagaien segurtasunaren arloko erronka nagusietako bat da antimikrobianoei eta erresistentziari buruzko azterketan sakontzea, urte hasieran Elikagaien Segurtasunerako Europako Agintaritzak (EFSA) iragarri zuen bezala; Gaixotasunen Prebentziorako eta Kontrolerako Europako Zentroa (ECDC) eta Medikamentuen Europako Agentzia garatzea aurreikusten da.\nEFSaren eta ECDCren txosten baten arabera, elikagaietatik transmititzen diren bakterio arruntenek, Salmonella gisa, erresistentzia handia erakusten diete mikrobioen antimikrobioei, eta hori kezkagarria da osasun-agintarientzat. Bakterioak antibiotikoekiko erresistenteak badira, oso zaila da eragiten dituzten infekzioen tratamendua, eta, are gehiago, ezinezkoa.\nElikagaietatik transmititzen diren bakterio arruntenek erresistentzia handia erakusten diete mikrobioen aurkako antimikrobioei\nOMEren txostenaren arabera, arazo nagusietako bat da pertsona guztien digestio-hodiko bakterio ohikoenetako bat infekzioen aurkako erresistentzia dela E. coli bakterioak infekzioen ondoriozko tratamenduan. Patogeno horren anduiak, beherakoa eragin dezaketenak, gehienetan uraren edo elikagai kutsatuen bidez transmititzen dira, edo animaliekin edo pertsonekin kontaktuan.\nSalmonellaren kasuan, gizakietan, elikagaietan eta animalietan egoten da. Bakterio horrek anpizilina, tetraziklina eta sulfonamida jasaten ditu gizakietan, baita hegazti, txerri eta behietan eta haragietan ere. Europan egindako azken ikerketa baten arabera, Salmonellaren erresistentzia sortzeko joera handituz doa, Campylobacterren kasuan bezala.\nAntimikrobiarrak garrantzitsuak dira bai giza medikuntzan bai albaitaritzan bakterioek eragindako infekzioak tratatzeko. Mikrobioen aurkako erresistentzia areagotu egin da, batez ere, gehiegizko enpleguagatik eta antibiotikoen erabilera txarragatik. Horregatik, munduko osasun-agintariek antibiotikoen erabilera zuhurraren alde egiten dute, pertsonengan ez ezik, animalietan ere, erresistentzia murrizteko. Gainera, higienearen indartzea eta infekzioen prebentzioa eta kontrola hobetzea eta edateko uraren eskuragarritasuna bermatzea defendatzen dute.\nErresistentzia-mekanismoek nola funtzionatzen duten hobeto ulertzeko lanak eta azterketak egitea funtsezkoa da, baldin eta ondorio genetikoak, biokimikoak edo medikuntza-, albaitaritza- eta ingurumen-arlokoak badira. Animalien gaixotasun infekziosoak kontrolatzeko estrategia alternatiboak ere garatu dira, hala nola txertaketa-programak.\nBestalde, kontuan izan behar da bakterioen populazioak askotarikoak eta zabalak direla, eta aldaketa handiak egiten dituztela. EFSaren azterketa baten arabera, E. coli-ren genomak egunean hainbat aldiz “mutatu” egiten du, eta horrek esan nahi du bakterio-populazioak sentikorrak direla ingurumen-aldaketen aurrean, eta, beraz, antibiotikoen aurkako erresistentzia areagotu egiten dela.\nAzken urteotan, modu esponentzialean hazi da antimikrobiano naturalen garapena, ezaugarri kontserbatzaile naturalak dituzten espezieen estraktuak erabiltzen dituen alternatiba bat. Eremu honetan baloratuenak oreganoa, baratxuria edo ahabia dira. Elikagai horiek konposatu aktibo eraginkorrak dituzte patogenoen aurkako borrokan, hala nola Salmonella edo E. coli.\nantibiotiko erresistentzia mikrobioen aurkako patógenos-eu


Eibar FT-k lehen mailan jokatuko du datorren denboraldian - etakitto.eus\nEibar FT-k lehen mailan jokatuko du datorren denboraldian\nEmakumezkoen Eibar FT-k Iberdrola Ligan jokatuko du datorren denboraldian, gaur goizean Espainiako Futbol Federazioak foball ez profesionalaren txapelketak amaitutzat eman ondoren. Komisio Delegatuak neurria baieztatu behar du, baina barixakuan onartuko du.\nEibar bere multzoko bigarren postuan zegoen alarma egoera ezarri aurretik, baina Athletic Club B ezin denez maila igo, gorriurdinak igoko dira. Beraz, eibartarrek historia egin dute eta historian lehen aldiz mailarik gorenean jokatuko dute.\nEibartarrak FT-k bai jokatu zuen lehen mailan (Nazional Ligan), baina 2001an sortutako Superligatik kanpo geratu zen baldintza ekonomikoak ez betetzeagatik. Orduan, Eibartarrak FT Eibar FT-n integratu zen eta beti izan du begiz jota lehen mailara igotzea. Orain, lortu du.\n#Eibar FT#Eibar KEEmakumezkoen Eibar FTEmakumezkoen foballafoballaSD Eibar\n« Maiatzaren 1etik ez da koronabirus kasu berririk atzeman Eibarren Zaldibarren desagertuta jarraitzen duten bi langileen omenezko lore eskaintzak egin dira »


Aroxtegi, Casa Rural en Sunbilla Ingurua » Aroxtegi, Casa Rural en Sunbilla\nMendaur mendi harkaiztsuaren inguruan dagoen edertasunez beteriko Malerreka bailaran, Doneztebetik 3 km-tara, Sunbilla eder eta abegikorra aurkitzen da. Herri hau bidasoa ibaiak bi auzotan banatzen du, Erdi Aroko hiru arkutako harrizko zubi eder batek egin du bien hauen arteko elkarlana mendez mende, urteetan zehar, Nafarroako errepide sarean erreferentzi puntu izan da gainera, nahiz eta eguneratu behar izan den, ibilgailuentzat bertze zubi bat eraikiz eta errepide nagusia Kale Nagusiaren ekialdetik, herri kanpoaldetik pasaraziz.\nKale nagusi honetan, udaletxea eta Arrutenea etxea daude, azken bi mende hauetan, turista eta bidaiarien ezinbertzeko geldigunea izan direlarik. Hemen aurkitzen bait ziren merkantzien garraioen galerak eta bidasoaren uren norantzak jarraitzen zituzten bidaiarien zalgurdiak. Oraindik gogoratzen dira kontrabando garaiko histori eta anekdotak, bide zahar hauetatik ibilgailuak mugitzeko izaten zituzten komeriak, batzutan, autoak harrapatuta gelditzen ziren, eta bidaiariek inguruko bentaren batetan ostatu hartu behar izaten zuten, eguraldia hobetu arte.\nLurralde pribilegiatu hau, bisitariei aukera paregabea eskeintzen dio inguruneaz gozatzeko, aisia eta kirol aktibitateak egiten.\nBidasoa ibaiaren naturbideak aukera ematen digu Bidasoaren ertzetan dagoen edertasun joriaz gozatzeko. Bidea trenbide zaharraren ibilbideari jarraikitzen zaio. Ibilaldi laua da, hainbat tartetan zolatua eta Endarlatsa eta Doneztebe lotzen ditu, trenbide hau 1956arte martxan zegoen. Mendiko ibilbideak ere egiteko leku aproposa da, baita ere, Elgorriagako Onddoaren Kofradiak prestatutako 8 Km-tako ibilbidea, nahiz oinez nahiz zaldiz egiten ahal dena. Bertiz Jaurerriko Parke Naturala dugu lekurik esanguratsuena, barnean 120 zuhaitz eta zuhaixka mota ezberdin dituen lorategi exotiko bat dugularik, naturzale guztientzako derrigorrezko puntu bat izanik.\nInguru honetan Leurtzako urtegiak daude. 1920an sortu zituzten izen bereko errekan, energia sortzeko. Leku ederra da eta oso ongi moldatua dago jendeak erabil dezan. Bada aparkaleku bat eta hainbat askaldegi ere bai.\nUsadioei dagokienez, Iturenen eta Zubietan inauteri ezagunak ospatzen dira, Nafarroako zaharrenetakoak. Inauterietan, joaldunek (zanpantzarrek) espiritu gaiztoak uxatzeaz gain, lurrak bedeinkatu eta garbitzen dituzte.\nAroxtegi Landa Etxea\nSunbilla - Nafarroa\nEdukiera: 6 plaza\nTelefonoa: 948 451 617\nMugikorra: 699 022 899\nHarremanetarako pertsona: Arantxa\nMendaur mendia (Sunbillatik)\nJauregia dorretxea (Irurita, bisita gidatuak)\nAmaiurko errota (Taloak jateko aukera)


Aurrekontuak onartu dituzte Gobernu Taldearen aldeko botoekin - Otxandio - Anboto.org\nAurrekontuak onartu dituzte Gobernu Taldearen aldeko botoekin\nAnboto 2014-01-20 14:18\nOtxandion 2014ko aurrekontuak onartu dituzte Gobernu Taldearen aldeko botoekin. EAJ abstenitu egin da. Iazko aurrekontuekin alderatuz, udaleko-kutxa “egoera hobeagoan” dagoela azaldu du Gobernu Taldeak, batez ere arrazoi birengatik. Batetik, ohiko sarrerak igo egingo direla aurreikusi dute; bestetik, Udalkutxari itzuli beharreko zenbateko osoa iaz itzuli zuten.\nJoan zen egueneko udalbatzarrean Gobernu Taldearen (Bildu) aldeko botoekin onartu zituzten 2014ko aurrekontuak. EAJ abstenitu egin zen, alkatea egun heren batean liberatuta egotearekin ez daudelako ados, Javier Garate zinegotzi jeltzaleak azaldu zuenez. Iaz ere arrazoi berarengatik abstenitu ziren. Gainerako aurrekontu proposamenagaz ados dagoela adierazi zuen Garatek.\nAurtengo aurrekontuak 1.853.710 eurotan orekatu ditu udalak. Ohiko diru sarretan (zergak, tasak…) 153.760 euroko igoera aurreikusi dute. Bestetik, aurten Udalkutxari ezer ez itzultzea espero dute. Iazko likidazioa positiboa izatea espero da (hau da, udalek ez dute ezer itzuli beharko) eta aurreko urteetako likidazioa negatiboen ondorioz itzultzea falta zitzaien zenbateko osoa iaz itzuli zuten. Ohiko gastuak, aldiz, igoko dira, baina ez hainbeste: 70.532 euro, kalkulatu dutenaren arabera.\nHoriek horrela, diru sarreren zatirik handiena (%88) kale zein eraikin publikoen mantenuari (Kultur etxea, igerilekua…), askotariko zerbitzuei (zaborra, ludoteka…) eta udal langile zein batzordeko gastuei aurre egiteko erabiliko dute, besteak beste.\nInbertsiorako geratzen den diru ataleko zati bat, beste ezer baino lehen, zor bi ordaintzen jarraitzeko erabiliko dute. Batetik, Erraldeko zorra, Berrizen erosten dabiltzan lur zatiari dagokion hipoteka (Erralde osatzen zuten gainerako udalek egin behar duten moduan). Guztira 123.000 euro ordaintzea dagokio Otxandioko Udalari dira eta zatika ordaintzen dabiltza: aurten, 15.000 euro. Bigarren zorra, Zerrabiden udalak dituen lur zatien hipotekari dagokio.\nInbertsio nagusienak diru-laguntzen mende\nAurtengo inbertsioen artean bi nabarmentzen dira: Plaza Nagusiko eraberritzearen lehen fasea eta eskolan eta frontoian biomasa galdara ipintzea. Biak Jaurlaritzako eta Aldundiko diru laguntzen mende daude. Jasotzen badituzte aurten ekingo diete proiektu biei. Plaza Nagusiko eraberritze proiektuaren lehen fasea Vulcano inguruari eta zuhaitz eta jarleku bitarteari dagokio. Proiektua idatzita dago eta lehen faseko exekuzioa 2014 eta 2015 urteen artean egitea itxaroten dute. Aurten 200.000 euroko diru atala bideratu dute lan horietara eta 150.000 diru laguntzen bidez jasotzea espero dute.\nEskolan eta frontoian biomasa galdera ipintzeko proiektuaz gainera, kanposantuan erortzear dagoen horma zati bat bota eta berreraiki egingo dute bertan dauden nitxoekin batera. 40.000 euro inguru bideratu dituzte zeregin horretara. Igerilekuan ere konponketa batzuk egiteko asmoa dute.\nGarapen teknikari bat kontratatuko dute\nOhiko gastuetan badago nobedade bat: lehenengoz garapen teknikari bat kontratatuko dute lanerdi erdian. Teknikari horren zeregina herriko garapen sozioekonomikoa sustatzea izango da. Santi Uribe alkateak teknikari horren beharra azpimarratu du: “Eskualde mailako ekimen askotan sartuta gaude: eskualdeko enplegu plana, lehen sektorea bultzatzeko elkartea… Baina bide horietatik gatxa da Otxandiori, beren beregi, bideratuko plangintza osatzea. Eremu horietan jarraituko dugu, baina Otxandiori begirako lan espezifikoa egingo duen norbaiten beharra ikusten dugu. Otxandiok zer aukera ditu ekonomikoki? Turismoaren alorrean zer sinergia sortu daitezke berau sustatzeko? Zelan lotu lehen sektorea turismoagaz? Horren gaineko azterketa egingo du garapen teknikariak”.\nHiltegi berrirako lurrak erosteko 120.000 euro ipini behar dituzte\nAnboto 2013 aza 19 Otxandio\nErralde hiltegia osatzen zuten herriek bere sasoian egindako kapital handitzeagaz hartzekodunekin zituzten zorrik gehienak ordainduta daude. Baina ...


PAISAIARIK GABE#1 Peter Cusack (uk)\nAPIRILAK 8, OSTIRALA, 19,00.\nTailer aretoa, TABAKALERA (DONOSTIA)\nURAREN ERABILERAK ETA GEHIEGIKERIAK\nGonbidatua: Peter Cusack\nKristina-Enea ingurumen zentruarekin elkarlanean.\n“Uraren erabilerak eta gehiegikerien soinu paisaiak” izeneko egitasmoak uraren erabilerak ingurumenarengan eta gizakiengan duen eragina aztertu nahi du. Bereziki praktika jasangarri eta jasanezinen arteko kontrasteak eta kezka lokal, nazional eta globalen arteko interdependentziak agerian geratzen diren lekuetan jartzen du arreta. Diziplina anitzen arteko -soinua, kazetaritza, ikusizko arteak, geografia, zientzia- eta maila ezberdinetan parte hartzen duen pertsonen arteko elkarlana izateko bokazioz jaiotakoa egitasmoa da.\nWORKSHOP: Uraren erabilerak eta gehiegikerien soinu paisaiak: Urumea\n‘Ibaia ez da toki bat’ laborategia errepresentaziorako, gogoetarako eta dokumentaziorako tresna eta lengoaia ezberdinak erabiliz, Urumea ibairantz hurbiltzeko sormen prozesuak bultzatzeko asmoz jaio da. 2015eko ekainaren bukaera aldera abian jarri ziren sormen artistikoko tailerrek 2016an jarraipena izango dute. Tailer horietatik sortutako hainbat emaitza Ur handiak, ur meheak. Danubio eta Urumearen aztarnak izeneko erakusketan ikusi ahalko dira.\n‘Ibaia ez da toki bat’ laborategien lehenengo bi edizioek Urumea ibaia ardatz hartuta audioa eta bideoa ikuspegi artistikotik, eta ibaiarekiko gerturaketatik lantzeko aukera eskaini zien partehartzaileei. 2016ko apirilean hasiko den ‘Ibaia ez da leku bat’ laborategiaren hirugarren edizioak berriz, lau diziplina ezberdin jorratzeko aukera izango du, beti ere Urumea lotura izanik: animazioa, audio-sorkuntza, papergintza eta serigrafia. Lau jarduerak, Cristina Enea Fundazioak Donostia 2016 Fundazioarekin elkarlanean antolatutako HidroLogikak. Ibaitik badiara egitasmo zabalagoaren baitan kokatzen dira.\nApirilak 4-7, 10:00-13:00 / 16:00-19:00\n‘Uraren erabilerak eta gehiegikerien soinu paisaiak: Urumea’. Peter Cusack soinu artistak zuzendutako eta Audiolab-ek koordinatutako tailerra\nUraren erabilerak ingurumenarengan eta gizakiengan duen eragina aztertu nahi da. Bereziki praktika jasangarrien eta jasanezinen arteko kontrasteetan eta kezka lokal, nazional eta globalen arteko interdependentziak agerian geratzen diren lekuetan jartzen du arreta artistak. Oraingoan, egitasmoak, tailer forma hartuz, Urumea ibairantz gerturatuko du belarria, elkarlanean, mikro-ikerketez osatutako ibaiari buruzko ikuspegia osatzeko helburuarekin.\nTailer guztiak irekiak eta doakoak izango dira, Cristina Eneako Ingurumen Baliabideen Etxean emango dira, eta beharrezkoa da aldez aurretik izena ematea (943453526 / cristinaenea@donostia.eus). Ordutegiak berriz, taldearen beharretara egokitu ahal izango dira\nERTZ #16 (1) UR BUILAK – Alex Mendizabal\nUR BUILAK > 12 ORDUKO KONTZERTU-INSTALAZIOA. ALEX MENDIZABAL\nPuxikak, hodi, iturri, turuta, katiluak, ura eta xaboia. Instrumentuokin ta hauek eragiten duten burbuil eztanda pantailen bitartez, zoinuak eta erresonantziak topatuko dituzte etorkinek.\nAlex Mendizabal (Donostia 1961). Pausa eta efektuaz arduratzen da. Eroman bizi da.\nARKITEKTURA BELARRIZ #7 Eraikitzen II\nAUDIOLABek TABAKALERArentzako egindako ARKITEKTURA BELARRIZ podcast kanalaren zazpigarren atala argitaratu dugu.\nIzenburua : Eraikitzen II\nArgitaratze data: 2015eko apirila\nGrabazioa, gidoia, errealizazioa eta edizioa: Luca Rullo, Xabier Erkizia\nTabakalera eraikinean zehar egindako bigarren ibilaldia.\nArkitektura eta Kultur proiektuen loturaren arkitekto arduraduna den Amaya El Bustok azken hilabeteotan bizien dauden eraikineko espazioak erakusten dizkigu. 36.200 metro koadro baina gehiagoko azalera duen eraikinean zehar, eraikitze prozesuan gertatzen diren hainbat soinu eta entzuteko modu desberdinak ezagutuko ditugu, espazioen diseinu akustikoen bidez, eta bertako kontakizun, gertakari eta langileekin izandako hizketaldien bidez.\nAldiberean, pieza honek, elkarrizketa grabatzen ari zen bitartean bildutako estruktura arkitektonikoen dardarak jasotzen dituzten grabaketak erakusten ditu.\nEntzun ere: Eraikitzen 1\nARKITEKTURA BELARRIZ #4: Eraikitzen I\nAUDIOLABek TABAKALERArentzako egindako ARKITEKTURA BELARRIZ podcast kanalaren laugarren atala argitaratu dugu. Kasu honetan Luca Rullok Amaya El Busto arkitektoarekin izandako solasaldia du hizpide.\nIzenburua : Eraikitzen I : Lanen azterketa belarri bidez\nArgitaratze data: 2015eko urtarrila\nErrealizazioa: Luca Rullo\nSoinuak: Luca Rullo, Mikel R. Nieto, Xabier Erkizia\nArgazkia: Mikel R. Nieto\nTabakalera zentruaren egitasmo arkitektoniko eta kulturalaren arteko loturaren arduraduna eta ofizioz arkitektoa den Amaya El Bustoren laguntzaz, altxatzen ari den eraikinaren barrenak ezagutuko ditugu. Espazioen deskribapena, erabilerei buruzko eztabaidak eta arkitektoaren eta lan prozesuaren arteko lotura emozionalak azaltzen dira lehen bisita honetan.\nHonako hau, espazioaren entzunaldien bidez eraikinaren zaharberritze prozesua erakusten duten soinu kapsuletan lehendabizikoa da.\nTabakalera lan prozesua\nARKITEKTURA BELARRIZ #3: Nere apartamentuaren erretratoa (1)\nAUDIOLABek TABAKALERArentzako egindako ARKITEKTURA BELARRIZ podcast kanalaren hirugarren atala argitaratu dugu. Kasu honetan Jean-Luc Guionnet soinu artistari egindako enkarguzko lana da.\nIzenburua : Nere apartamentuaren erretratoa (barrualdea)\nArgitaratze data: 2014ko abendua\nErrealizazioa: Jean Luc Guionnet\nIraupena: 43 min\nInformazio gehigarria: Soinu piezaren partitura PDF euskarrian\nBigarren solairua alde batean (sukaldea, egongela eta estudioa) & Lehen solairua beste aldean (logela).\nHasieran apartamentuaren estruktura zehatzari, arkitektuari etabarri jarraituz egin nahi izan nuen konposizioa. Gero, iritzi aldatu nuen zeharo eta lekuaren lehenaldiari nahiz oraindialdiari buruzko galdeketa poetiko eta errealista baterantz jo nuen. Azkenean, bizitzak gainditu zuen ideia formala… Hemen pasa dudan denboraren loditasunean preso egon naiz. Hartan, eta arrasto fisiko nahiz mentalen bidez, gelei eta espazioei forma eman dieten ezusteko puntu zenbaitetan azaleratu ziren gertakariei lotuegia. Mundu guztiari gertatzen zaiola suposatzen dut. 16 urte eman ditut hemen bizitzen eta 25 hiriaren zonalde honetan. Parisko leku herrikoienetakoa da, geratzen den azkenekoaren zatitxoa: Belleville – Ménilmontant. Beti bizirik eta aktibitatez betea, auzoa nahiko modu baketsuan baina zaratatsuan, bizitzeko modua topatu duen jende desberdinez beteta dago.\nLehen solairua izanik, barruan egonik ere, kanpoaldearekin konektatuta jarraitzen dut. Aldiberean, eraikinak ez du zuzenean kalera ematen, beraz kalearen zurrumurrua urrundik entzuten da. Halaere, noizean behin, kanpoaldeak barruko gelak hartzen ditu. Nere iritziz, ostegun eta ostiral goizero antolatzen den merkatuan jotzen du goia auzoko aktibitateak. Boulevardean izan ohi da, hain zuzen etxe ondoan dagoen parke publikoaren ondoan. Etxe hau kanpoaldearen eta barrualdearen arteko interface bat da: Urtero, galdera bera egiten dit: “Zein da zure barru(alde)a? Zein zure kanpo(alde)a? (seguruaski, ez nik hasieran pentsatuko nuena… eta bukaeran aldiz: “Noiz konturatuko zara halako gauzak ez direla esistitzen? -kanpoaldea/barrualdea).


Atzerritarren diruzale zera —diotsa—, ta etsaiekin gudukatzera zoaz. Baiña gero, zein neskatx edo mutil zure morroi izango? Au naiz ori ezintzat jotzen dut nik, zu bada, jakintzale trebe zerala ere, gudari jazten zera.\nOarrak.— Uste zanez, arabitar aberaskiak zeuzkana zoriontsu egin oi zuten. Gaza zan izan Persi'ko erregeen altxorra.— 2. Txibiz, ots, bekaitzez, ondamuz, inbidiz.— 3. Izan ere, erromarrak etziran egundo eldu urre ta lurriñez aberats ziran Sabea deritzan Arabi zoriontsuko alderdietaraño.— H. Paneki, jakinzale estoikarra, Rodas'en jaio zan ta Atenai'n il, III'garren urtean; edonun erosi zeitekezan aren liburuak.— 16. Kordoba'ko larruak ospe aundia zuten.


SARRERA BERRIAK: Martin Vrijland\nFiled in INSIGHTS BERRIAK\tby Martin Vrijland\t11 maiatzean 2017\t• 29 Comments\nAzken asteotan, Frantziako hauteskundeetako gaineko albisteak AEBetako gerrako mehatxuei zuzendu zitzaien Ipar Koreari. country Hau da, bat-batean izugarri arriskutsua arma nuklearren garapenean egon da lanean lukeelako eta hori txarrak America izeneko baduzu, baina aitzakia ona lortzeko itzuli [...]\nEz duzu sistemarekin aurka egin behar, baina horren barruan arrakasta lortu behar duzu\nFiled in INSIGHTS BERRIAK\tby Martin Vrijland\t2 maiatzean 2016\t• 1 Iruzkina\nJende askok uste du ez duzula "sistema" aurka jarri behar, baina arrakasta izateko moduak aurkitu behar ditu. Baliteke, era berean, dirua irabazteko modu edo sistemaren barruan sistema uneko sisteman. Egia da, nahiz eta tentsioaren udaberrian sakatzen duzunean, hau [...]\nZer gaizki mundu mailako gobernu baten ideiarekin?\nFiled in INSIGHTS BERRIAK\tby Martin Vrijland\t16 martxoa 2016-n\t• 16 Comments\nGaldera lortu dut askotan da: "Zein da munduaren gobernu zentralizatu bat gaizki?" Batzuetan zerbait gehitu du: "Ez daude oraindik gehiegi erraza jendea orain behar behin ekarri eta baliagarria da oraindik mundu osoan baduzu Arau berdinak dituzte? "Galdera basatiboak, esango zenuke. Hori [...]\nNano-teknologiako elikagai sintetikoak eta Google-ren hilezkortasuna bilatzeko\nFiled in INSIGHTS BERRIAK\tby Martin Vrijland\t27 otsaileko 2016 saioan\t• 12 Comments\nGoogle-k topatu duen genetista bat kontratatu du bere hilezkortasunaren bila. Google-k 'errepide-mapa' guztiz zehazten du, transhumanista Ray Kurzweil-ek "berezitasun" hitza aurkeztu eta 2045-en gizateriaren hilezkortasunera iristen dela esaten duen moduan. Lehenago aurkitu dutela aurkitu dutela DNAren kodeketa berrezartzeko gai dela [...]\nErrealitatearen ilusioari buruzko "esperimentu bikoitza" esperimentua\nFiled in INSIGHTS BERRIAK\tby Martin Vrijland\t24 otsaileko 2016 saioan\t• 20 Comments\nGuztia zure inguruan, nahiz eta zure gorputza, bakarrik hautematen duzunean sortzen da. Hori da adierazpen ausarta. Hala ere, adierazpen hau fisika kuantikoaren alorrean aurkikuntza zientifikoak onartzen da. Quantum fisikariek proba errepikatu munduan zehar ehunka aldiz jarraian izan, buru da hainbeste urratu eta, aldi berean, hala nola, sorpresa handia delako. [...]\nMatrizea garrantzirik gabea da, dena "kontuan" gertatzen da\nFiled in INSIGHTS BERRIAK\tby Martin Vrijland\t22 uztailean 2015\t• 8 Comments\n"Matrix garrantzitsua da, dena gertatzen gogoan, hori entzun dut aste honetan, eta pentsatu merezi pondering adierazpen bat da. Matrizeari eta konposizioari buruz hitz egitea oso garrantzitsua da; Lurraren egitura potentziala pentsatzea oso garrantzitsua da; esperientzia mota guztietan gertatzen da [...]\nGizonaren eta haren jatorriaren arteko elkarreragina\nFiled in INSIGHTS BERRIAK\tby Martin Vrijland\t12 ekaina 2015-n\t• 19 Comments\nFisika kuantikoaren eta "Bikoitza tentsioaren esperimentua" buruzko azalpenean oinarritutako pertsonek (ikus hemen) izan dezaketela ondorioztatu dezaket nire bizitza determinista determinista bat dutela, non dena dena proiekzio bat besterik ez baita eta gizakia gai da soilik "errealitatea" jasotzea proiektuaren holograma mota gisa, hau da [...]\nEspiritu, arima eta gorputza: zer da hori eta zein da haien funtzioa?\nFiled in INSIGHTS BERRIAK\tby Martin Vrijland\t23 apirilaren 2015 zerbitzuan\t• 46 Comments\nErlijio gehienetan, batzuetan aipatzen da "espiritua, arima eta gorputza" konbinazioa. Beraz, jende gehienak termino hauei buruz entzun ditu, baina seguruenik zaila da bi lehenengoak definitzea, denok dakigun guztia zer den gorputz bat. Nire biok ordenagailu gisa deskribatu dut neure burua eta [...]\nEguzkiaren azpian egundoko guztia melodia da\nFiled in INSIGHTS BERRIAK\tby Martin Vrijland\t16 apirilaren 2015 zerbitzuan\t• 9 Comments\n'Eguzkiaren azpian dena melodia da'; Pink Floyd-ek bere 'Eclipse' kantuan abesten du. Dena eguzkiaren azpian dago 'afinatuan'. Zer esan nahi du horrek? Artikulu bat eskaini nion aurretik (ikusi hemen), baina gaur egun inspiratu zen hura itzultzeko. Dena bada [...]\nNola deskonektatzeko matrize batetik eta bizirauteko oraindik han?\nFiled in INSIGHTS BERRIAK\tby Martin Vrijland\t16 apirilaren 2015 zerbitzuan\t• 4 Comments\n2014-n jasotako irailean, matrizeei buruzko nire artikuluaren arabera, jaso nuen galdera asko: "Nola deskonektatu neure matrizetik eta oraindik ere bizirik iraun dezaket matrizearen barruan?" Adibidez, norbaitek galderari galdetu [quote] Interesa dut denbora pixka bat [...]\nBisita guztiraak: 1.441.219\njupasch op Pentsamendu handia: zer mundu eraikiko dugu korona krisiaren ondoren?


Memoria: Dohain naturala ala ahaleginaren emaitza? | Aldizkaria | EROSKI CONSUMER\nMemoria: Dohain naturala ala ahaleginaren emaitza?\nGizakiaren gaitasun gorenetako bat da memoria.\nGizakiaren gaitasun gorenetako bat da memoria. Hala uste da antzina-antzinatik, gertaturikoa gogoan hartzea eta jakintza multzo hori geroago erabiltzeko gordetzea erronka handia izan baita betidanik gizakientzat. Egia esan, gure aurrekoak izan zirenaren herentzia baino ez gara hein handi batean. Eta hartzen ditugun erabaki askotan, ohartuta nahiz oharkabean, memoria erabiltzen dugu, hau da, aurrez pentsatu, egin edo bizi izan duguna.\nMemoriarik gabeko gizakia noraezean dabilen izakia da eta gizartera ez egokitzeko eta isolamendurako arrisku larria du. Ez gogoratzea, edo oso gutxi gogoratzea arazoa da, gauza berriak ikasteko nahia edo beharra dutenentzat batez ere. Bestalde, hurbileko memoriarik eza, duela denbora gutxi gertaturikoa ez oroitzea, pertsona nagusiak larritzen dituen alarma seinalea da.\nEdozein modutan ere, memoria kuestionatu egin izan da ondasun absolutu gisa, eta "traketsen inteligentzia" dela ere esan izan da. Seguruenik, gutxiespen horren jatorria ikasketa metodo jakin batzuetan izango da: informazio kopuru handiak bereizketarik gabe barneratzea eta errepikapenean oinarritutako bilketa mekanikoa ardatz duten ikasketetan, zenbait portaeratan; memorian gordetzen dena ulertzeak balio estrategikorik ez balu bezala.\nMemoria, inteligentziari lotua eta behar bezala estimulatua, ezinbesteko dugu gizaki arrazionalon bizitzan. Gizakiok erabakiak hartzen ditugunean ez baitute bihozkadek eta intuizioak bakarrik parte hartzen, baita pentsatzeko gaitasunak eta gogoetarakoak ere; eta horrek oroitzapenak ekartzen dizkigu, oraintsukoak zein aspaldikoak, hain zuzen ere memoriaren bitartez.\nBehar adinako memoria gaitasuna edukitzea funtsezko da, beraz, bizitza inteligentea izateko.\nHitz bitan, zer da memoria?\nGure burmuinean behar bezala sartu eta bertan txoko bat aurkitu ondoren, estimuluak jaso eta gogora ekartzeko gaitasuna da memoria. Iraganeko zati sinbolikoek gaur egungo bizitzan irautea da. Inteligentzia gauza konplexuagoa da, baina ezin da ulertu memoria gaitasunik gabe. Hala ere, pertsona oso inteligenteek memoria ona izan ohi dute normalean; baina memoria ona izateak ez du besterik gabe esan nahi memoria galdu duen pertsona bat baino argiago garenik.\nItxura denez, jaio aurretik ere haurraren burmuinean grabaturik geratzen dira hainbat sentsazio. Bizitzako lehen urteetan zehar gure memoria sentsitiboa izaten da, batez ere sentsazioak eta emozioak gordetzen ditu. Jokaerei buruzko memoria geroago agertzen da: mugimenduak saiatzen dira, errepikatu eta apurka-apurka, grabatuz joaten dira. Horrela, aurreratu eta ingurunera egokitzea ekarriko dioten hainbat esperientzia gogoan hartuz eta ikasiz joango da haurra. Azkenean, ezagutzaren memoria garatzen da edo datuak sartu, behar bezala gorde eta beharrezko denean gogora ekartzeko gaitasuna. Hiru fase horiek funtsezkoak dira eta hein handi batean zenbait gauza ahazteko joera eta memoria hobetzeko gakoak azaltzen dituzte.\nEzagutzak, esperientziak eta gertaerak gure burmuinera sartzen diren unea da. Une horren inguruko zirkunstantziak funtsezkoak dira memoriaren arrakasta edo porroterako. Ezinbesteko dira arreta eta kontzentrazioa. Une horretan ikasi edo gogoan hartu nahi denaz bestelako elementuak gertatzen badira (adibidez, ikasten ari garen bitartean inguruan elkarrizketak, musika edo telebista izatea) datuak ez dira egoki iritsiko eta gordeko. Edo pertsonak egoera emozional zailak bizi baditu, bere arreta beste nonbait egongo da, distrakzioa nagusituko da eta zaila izango da ezagupen edo erregistro horiek egoki jasotzea. Bestalde, datu-sarrera egokia izan dadin saiatu behar dugu eta ahalik eta kanal gehien erabiltzea komeni da: ikusmena eta entzumena erabiliz batez ere, eta beharrezko bada ukimenaren eta usaimenaren bitartez.\nUne honetan, jasotako datuak behar bezala antolatzen dira burmuinean. Horretarako, metodologia bat izatea ez ezik, datuak sailkatzen lagunduko dioten egitura intelektualak ere izan behar ditu pertsonak. Adibidez, armairu batean arropak gordetzerakoan, aurrez motaren arabera sailkatu ahal izango ditugu arropak, gero bakoitza bere lekuan uzteko. Arropa bilatzen dugunean nabarmen geratuko da aldea, norberak ezagutzen duen ordenak (geuk antolatu dugu ordena hori) agintzen baitu jantzi bakoitzaren kokapenean.\nFase klabea: gogora ekartzea\nOroitzapenak gogora ekartzerakoan, gorderiko informazioa berriro ateratzerakoan, bildutakoa ongi sailkatu baldin bada errazagoa izango da aurkitu eta erabiltzea. Baina erregistratzean eta gordetzerakoan arreta eta ordena ez dira faktore bakarrak: adinak, osasunak eta bizitzako zirkunstantziek berak ere eragin erabakigarria dute memorian. Gauzak ahazten direnean agertzen da kezka, ikasleak hainbat astez ikasi duena azterketako unean gogoratu ezin duenean edo, zahartzaroan edo zahartzarora hurbiltzean, giltzak non utzi ditugun, etxetik irtetean gasa itzali ote dugun edo duela urte pare bat ezagutu genuenean atentzioa eman zigun pertsonaren izena gogoratzen ez dugunean.\nZergatik ahazten zaizkigu gauzak?\nGauzak ahaztea interferentziek eragin dezakete, erregistratzerakoan datuak nahastu direlako, etapa horretan bertan arreta defizita izan delako, ez erabiltzeagatik (oroitzapenak ahuldu egiten dira erabiltzen ez direnean), motibazio ezagatik (zenbait gauza baztertzea, ez gogoratzea nahiago izaten du gure inkontzienteak, sufrimendua edo egonezina sortzen digutelako), eta urteen eraginez. Denbora joan ahala, indarra galtzen dute zenbait gaitasunek, memoriak horien artean: duela gutxi gertaturiko gauzak gogoratzeko gaitasuna urritu egin zaiela ohartzen dira zaharrak, antzinako gauzetarako memoria ona izan arren. Gauza batzuk ahazteak, patologiko ez den memoria-hutsune horrek, datuak erregistratzean fin ez ginela aritu erakusten du, edo zahartzean, gaitasun fisiko eta intelektualen endekapenak eragina izaten duela azkenean gauzak gogoratzeko gaitasunean. Baina gauzak ahazten ditugunean ez dugu larritu behar eta are gutxiago obsesionatu. Egin ditzagun saioak, ahalegin serio eta metodikoak, gogoratu nahi dugunarekin zeharka bada ere loturik dauden bestelako datuak ateratzeko. Eta estrategia horrek ere funtzionatzen ez badu, ez arduratzea izaten da onena. Obsesionatuta, gure memoria gehiago blokeatzea besterik ez dugu lortuko. Oroitzapena berez etorriko da gutxien espero dugunean eta orduantxe landu beharko dugu memoria ahalik eta gehien. Amnesia, bestalde, ahazte larria da, gehienetan gertaera traumatikoekin (fisko zein psikologikoekin) lotua, eta medikuaren tratamendua behar izaten da.\nMemoria nola hobetu\nBadira zenbait baldintza fisiko, oraindik behar adina ezagutzen ez ditugunak eta memoria hobea izateko bidea ematen dutenak; baina, hala ere, beti dago memoria optimizatzeko aukera. Hona hemen zenbait gomendio memoria hobetzeko:\nSaia gaitezen datuak sartzeko uneak ahalik eta zentzumenik gehien erabiltzen: ikusmena, entzumena, usaimena...\nBaldintza egokiak izan eta interferentziak saihestu. Tartean bestelako estimuluak ere baldin badaude, gogoratu nahi duguna memorian gordetzeko behar den arreta kenduko digute.\nHanditu dezagun gure arreta eta kontzentrazio gaitasuna, isiltasunaren erdian entzuten saiatuz eta egunkarietan agertu ohi diren ikusmen-jokoak eta desberdintasunak antzemateko ariketak eginez.\nSaia gaitzen gogoan gorde nahi duguna ongi ulertzen, beste gertaera batzuekin erlazionatuta.\nIrudiak gogora ekartzeko gaitasuna da irudimena. Buruak hobeto gordetzen du irudikagarria dena. Saia gaitezen ikasi edo gogoratu nahi duguna irudiekin lotzen. Irudi horiek ez dute nahitaez logikoak izan behar; astakeria hutsak ere izan daitezke, kontrasteagatik hobeto grabatuko baitira.\nBarneratu nahi dena ulertu ondoren, errepika dezagun aspertu arte. Errepikapenak ohitura sortzen du eta behin eta berriz saiatzeak kontzeptuak hobeto grabatzen laguntzen du.\nAldian behin proba dezagun gogoratzeko gaitasuna. Noizean behin, egin dezagun ikasten ari garenaren eta gure bizipenen inbentarioa. Gure memoria autoebaluatu egin dezakegu; ariketa atsegina eta gomendagarria da.\nAdinean aurrera goazen heinean, komenigarria da hurbileko memoria estimulatzea -urrutiko memoriak arazo gutxiago ematen digu eguneroko bizitzan- hainbat ariketaren bitartez: egunero egunkariak irakurri eta albisteak jarraituta, noizean behin irakurri edo entzun dugunaren idatzizko edo ahozko laburpen txiki bat eginez, denboraren orientazioari eusteko egutegiari sarritan begiratuta, abestien letrak edo poemak buruz ikasita, gure argazkiak sailkatu, begiratu eta jasotzen dituzten momentuak gogoratuta, gauzen bilduma egin, antolatu eta noizean behin horiez gozatuta.\nAzkenik, aholku baliagarri bat: idatzi zure memoriak. Seguruenik harritu egingo zaitu zer gogoratzeko gai zaren jakiteak.\nPDF: Egin klik hemen honako ekintza hau burutzeko: Informazio hau PDF bertsioan jaitsi (71 Kb)