Kultura Zientifikoko Katedraren lana 2016an - Zientzia Kaiera\nEuskal Herriko Unibertsitateko Kultura Zientifikoko Katedra 2010ean sortu zen. Urtetik urtera Katedraren jarduera etengabe hazi da. Askotariko izaera duten hainbat ekintza antolatu eta gauzatu ditu urteotan. Horren baitan, gaur, 2016an zientziaren ezagutza handitzeko eta zientzia gizarteratzeko antolatu diren jarduerak zeintzuk izan diren zehazten ditugu jarraian. Argitalpenak (denak digitalak), aurrez aurreko dibulgazio jarduerak (hitzaldiak eta dibulgazioa helburu duten beste ekimen batzuk), ikus-entzunezko proiektuak eta irakaskuntza alorrekoak edo beste era bateko jarduerak. Urte oso bateko ekitaldi-zerrenda, askotariko erakunde, eragile eta bidelagunen lanari eta inplikazioari esker gauzatuak.\nBlog honetan, dibulgazio zientifikoko goi-mailako artikuluak argitaratzen dira ingelesez. 2016. urtean zehar, astero 3-4 artikulu argitaratu dira. 2016an, guztira, 223 artikulu argitaratu dira; horrek esan nahi du argitalpenen kopurua 2015ekoa baino %7,4 txikiagoa izan dela. Blogeko edukiak aurreko urtean baino %20 gutxiago kontsumitu ziren (292.773 orri 2015ean eta 231.387 2016an). Beherakada hori artikulu gutxiago argitaratzearen ondorioa izan da, batik bat. Kontsumoaren kalitatea, alabaina, hobea izan da. Horren erakusle da, alde batetik, saioko erabiltzaileek egiten dituzten kontsulten igoera (saioko %2,84 gehiago 2015ean baino) eta bisiten iraupenaren luzapena (%6 gehiago). Mapping Ignorance blogak 171.346 bisita eta 133.190 bisitari jaso ditu.\n2016an zehar, are presentzia handiagoa izan du sare sozialetan. Twitterren @MapIgnorance kontuak 531 erabiltzaile berri txertatu ditu 2016an (abenduan, urtea 3.013 jarraitzailerekin itxi zuen). Bai blogeko erabiltzaileak bai Twitterreko jarraitzaileak atzerritarrak dira gehienbat (erabiltzaile guztien %79). Blogak 407 harpidedun ditu, edukiak posta elektroniko bidez jarraitzen dituztenak.\nKultura Zientifikoko Koadernoa\nKoadernoko atalen eta oharren kopuruak gora egin du 2016. urtean. 2016an, guztira, 584 ohar argitaratu dira; horietatik 535 artikuluak izan dira eta 49 ekitaldien (hitzaldiak, jardunaldiak, ikastaroak, etab.) gaineko informazio-testuak. Blogak eguneroko jarduera etengabea izan du urteko 365 egunetan, eta gehiago kontsumitu da erabiltzaileen artean. Hala, 2016an kontsumitutako orrien kopurua beste behin hazi da (%36 2015arekin alderatuta), 1.370.352 orrira iritsiz. Erabiltzaile kopuruari erreparatuta, 2015eko 503.870etik 720.784ra igo da 2016an.\nHazkundea nabaria da baita ere Twitterreko kontuan (@CCCientifica): 6.729 jarraitzaile berri lortu ditu 2016an, 2015ean lortutako 4.085 jarraitzaileen aldean. Koadernoa erabiltzen duten pertsonen %53 atzerrian bizi dira; horrek agerian jartzen du blogaren nazioarteko proiekzioa. 1.882 erabiltzailek blogeko edukia posta elektroniko bitartez jasotzen dute, harpidetuta baitaude.\n2016an, euskaraz .eus domeinuan argitaratu den blogak bere jarduera areagotu du; izan ere, orotara, 437 ohar idatzi dira: 397 artikulu eta hainbat ekitaldiren (jardunaldiak, ikastaroak, hitzaldiak, etab.) gaineko 40 testu. Artikuluak egunero argitaratu dira eta, ondoz ondoko bigarren urtez, blogak bere jarduera finkatu du bi atal berri gehituz, artikulu gehiago eskainiz eta kolaborazio berriak barne hartuz. Ahalegin hori kontsumoan islatu da: 82.226 orri 2016an, 2015eko 73.588 orrien aldean; erabiltzaile kopurua %25,65 hazi da, 2015ekin alderatuta, 28.900 erabiltzailera iritsita (2015ean, ordea, 23.000 izan ziren) eta, guztira, blogak 45.000 bisita jaso ditu (2015ean baino %14 gehiago).\nEra berean, Twitterreko kontuaren (@zientzia_k) erabiltzaile-kopuruak gora egin du. 2015ean 375 jarraitzaile berri lortu zituen, 1.000 jarraitzailetik hurbil, eta 2016an beste 368 gehitu ditu, abenduaren amaieran, denera, 1.364 erabiltzaile zituelarik. Zientzia Kaiera Euskal Herrian bizi diren erabiltzaileek jarraitzen dute nagusiki (guztizkoaren %70). Bestetik, guztira, harpidetutako 140 erabiltzailek jarraitzen dituzte Zientzia Kaieran argitaratutako artikuluak, posta elektroniko bidez.\n2016ko maiatzean, Mujeres con Ciencia blogak bigarren urteurrena ospatu zuen. 2015ean proiektua finkatu egin zen eta, 2016an, pauso irmoz egin du aurrera. Hala, guztira, 524 artikulu argitaratu dira; horietatik 158 zientziaren eta teknologiaren eremu desberdinetako emakume zientzialarien jaiotza eta lana gogorarazten dituzten urteurrenak izan dira. Blogaren kontsumoak gora egin du nabarmen ondoz ondoko bigarren urtez; izan ere, kontsumoa %62,29 hazi da aurreko urtearekin konparatuta. Mujeres con Ciencia blogak 257.125 bisitari jaso ditu, zeintzuek, guztira, 368.379 bisita egin eta 516.408 orri kontsumitu dituzten.\nEra berean, blogak @mujerconciencia kontuaren bidez Twitterren lortu duen jarraipena antzekoa izan da, eta bere eragina %108 areagotu du, 2016an 12.492 jarraitzaile izan baititu. Bestetik, azpimarratzekoa da Espainiako bisitarien kopuruaren hazkunde erlatiboa: 2015ean bisitarien %55,54 izanik, 2016an %62,96 izatera iritsi baitziren.\nCienciasfera zientzia blogen batzaile bat da. Gaztelaniaz argitaratzen diren zientzia blog onenak atzitzeko interesa duten pertsonei komunikabide bizkorra eskaintzea du helburu. 150 blog baino gehiago daude hor sartuta, diziplinaren arabera sailkatuta.\nWebgune honek bi helburu betetzen ditu. Alde batetik, gaur egungo informazio zientifiko onena atzitzeko plataforma da, egiaztatutako kalitatezko zenbait komunikabide digital oinarri hartuta, egunero informazio zientifiko interesgarrienak hautatzen baititu. Gune hirueleduna da (gaztelania, euskara eta ingelesa); hortaz, hiru hizkuntza horietan argitaratzen diren komunikabideetako berriak aipatzen ditu. Informazio zientifiko onenaz gain, erabiltzaileek zientzia blogen bi batzaile (Science Seeker, ingelesez, eta Cienciasfera, gaztelaniaz) eta sarean euskaraz idazten diren argitalpen guztiak jasotzen dituen Zientzia Kaieran argitaratzen den asteko oharra atzitu ahal izango dituzte. Bestetik, Katedrako lau blogak eta Youtube zein Vimeo bideo kanalak atzitzeko aukera ematen du.\nAupatuz adimen gaitasun handiko seme-alabak dituzten familiek osatutako elkartearekin lankidetzan egindako programa honek 15 urterainoko neska eta mutilei zuzendutako hainbat elkarrizketa, hitzaldi eta tailer barne hartzen ditu. Jarduerak bost saiotan garatu dira, halaxe:\nOtsailak 20: Tailer komuna (9 eta 15 urte bitarteko neska-mutilentzat eta haien familientzat) Realizando una escultura en familia, la estrella dodecaédrica (Pedro Alegria eta Raul Ibañez UPV/EHUko irakasleen eskutik, Matematikako Graduko ikasleekin).\nMartxoak 12: 1. tailerra (9 eta 11 urte bitarteko neska-mutilentzat): Lógica-mente. Problemas y acertijos matemáticos para poner a prueba tu capacidad de pensamiento lógico (Raul Ibañez, UPV/EHUko irakaslea). 2. tailerra (12 eta 15 urte bitarteko neska-mutilentzat): Lógica-mente. Problemas y acertijos matemáticos para poner a prueba tu capacidad de pensamiento lógico (Pedro Alegria, UPV/EHUko irakaslea).\nApirilak 9: 1. tailerra (9 eta 11 urte bitarteko neska-mutilentzat): Jugando con el geoplano (Esperanza Noronha, irakaslea). 2. tailerra (12 eta 15 urte bitarteko neska-mutilentzat): Taller de estadística (Irantzu Barrio eta Arantza Urkaregi, UPV/EHUko irakasleak).\nMaiatzak 7: 1. tailerra (9 eta 11 urte bitarteko neska-mutilentzat): Taller de estadística (Irantzu Barrio eta Arantza Urkaregi, UPV/EHUko irakasleak). 2. tailerra (12 eta 15 urte bitarteko neska-mutilentzat): Taller de criptografía (Alex Aginagalde, Arrigorriagako BHIko irakaslea).\nEkainak 11: Tailer komuna (9 eta 15 urte bitarteko neska-mutilentzat eta haien familientzat) Paseo matemático por el Museo de Bellas Artes (Bilbo) (Raul Ibañez UPV/EHUko irakaslearen eta Cesar Ochoa Arte Ederren Museoko historialariaren eskutik).\nDarwinen Eguna Círculo Escépticoren eta Bidebarrietako Liburutegiaren lankidetzarekin antolatzen da urtero 2007tik. 2016ko edizioan, antropologiaren erronkak eta artearen jatorria landu dira bi adituen eskutik.\n2016ko otsailaren 12a. Lekua: Bidebarrietako Liburutegia, Bilbo. Hitzaldiak:\n‘El género Homo: lo que no sabemos y lo que creemos que sabemos’, Carmen Manzano (Antropologia irakaslea UPV/EHUn).\n‘Los primeros artistas: rastreando los orígenes de la expresión simbólica’ Diego Garate, Bizkaiko Arkeologia Museoko arkeologoa.\nZientziatekako programak Azkuna Zentroko Bastia aretoan (euskaraz) eta Auditoriumean (gaztelaniaz) egiten diren hainbat hitzaldi edota mahai-inguru barne hartzen ditu. Eskuarki, UPV/EHUko ikertzaileek hartzen dute parte hitzaldi eta mahai-inguru horietan. Programa Euskampusen laguntzarekin eta Azkuna Zentroaren lankidetzarekin egiten da.\n2016ko urtarrilaren 12a; Juan Carlos Iturrondobeitia (Zientzia eta Teknologia Fakultatea, UPV/EHU): Afrikatik datorren liztorra.\n2016ko urtarrilaren 26a; Ibon Galarraga (Basque Centre for Climate Change): La cumbre de París, ¿un resultado histórico?\n2016ko otsailaren 9a; Edurne Maiz (Psikologia Fakultatea, UPV/EHU eta Basque Culinary Center, Mondragon Unibertsitatea): Ez dut probatu nahi! Zergatik egiten diote haurrek uko elikagai berriei?\n2016ko otsailaren 24a; Iñigo Azua (Zientzia eta Teknologia Fakultatea, UPV/EHU): Expedición Malaspina: 42.000 millas de viaje submarino.\n2016ko martxoaren 9a; Koldo Garcia (Medikuntza eta Erizaintza Fakultatea, UPV/EHU) Geneak nahieran aldatzea, etorkizuneko botika?\n2016ko martxoaren 16a; Ricardo Hueso (Zientzia Planetarioen Taldea, UPV/EHU): Planeta X, en busca del inquilino invisible del sistema solar.\n2016ko apirilaren 12a; Miren Basaras (Medikuntza eta Erizaintza Fakultatea, UPV/EHU): Zika birusa: azkenaurreko mehatxua?\n2016ko apirilaren 27a; Jose Juan Blanco-Pillado, Jon Urrestilla eta Raul Vera (UPV/EHUko Zientzia eta Teknologia Fakultatea): La detección de ondas gravitacionales: el nacimiento de una nueva astronomía.\n2016ko maiatzaren 10a; Ainara Castellanos (Medikuntza eta Erizaintza Fakultatea, UPV/EHU): Gaixotasun zeliakoaren eragileen bila: DNA zaborraren pistaren atzetik.\n2016ko maiatzaren 25a; Amaia Martinez Galarza (Gurutzetako Ospitalea): Badute makinek ikusteko gaitasunik? Oinarri zientifikoetatik erabilpen praktikora.\n2016ko ekainaren 23a (Kultura Zientifikoko Katedraren 5. urteurrena ospatzeko saio berezia): Itziar Laka (Letren Fakultatea, UPV/EHU): Hitzaz\n2016ko ekainaren 23a (Kultura Zientifikoko Katedraren 5. urteurrena ospatzeko saio berezia): Xurxo Mariño (Coruñako Unibertsitateko Medikuntza Saila): ¿Para qué nos sirve la mente?\nUrriak 4; Julen Diez (Zientzia eta Teknologia Fakultatea, UPV/EHU) Dopin genetikoa: urrezko dominak laborategian diseinatzen.\nUrriak 26; Imanol Montoya (Eusko Jaurlaritza): ¿Las desigualdades sociales matan en Euskadi? Sí, y hay cifras.\nAzaroak 8; Aintzane Apraiz (Medikuntza eta Erizaintza Fakultatea, UPV/EHU): Zelulen birziklapen sisteman sakondu eta Nobela eskuratu.\nAzaroak 16; Jesus Ugalde (Kimika Fakultatea, UPV/EHU eta DIPC) Las máquinas moleculares que han ganado un Nobel.\nAbenduak 13; Leire Reguero (Medikuntza eta Erizaintza Fakultatea, UPV/EHU): Kannabinoideak: ikerketa berriak eta aukera terapeutikoak.\nAbenduak 20; Diego Garate (Bizkaiko Arkeologia Museoa): Redescubriendo el primer arte vasco: nuevos hallazgos, nuevas investigaciones.\nMaiatzaren 23, 24 eta 25ean, aldi berean Amerika, Europa eta Ozeaniako hainbat herritan ospatzen den Pint of Science jaialdiaren baitan, Kultura Zientifikoko Katedrak lehen aldiz koordinatu zituen Bilbon euskaraz eskainitako hitzaldiak.\nOrotara, hiru hitzaldi antolatu ziren Bilboko Kafe Antzokian, Euskal Herriko Unibertsitateko zenbait irakasle eta ikertzaileren eskutik.\nMaiatzak 23, astelehena, 20:00etan, Jone Uria matematikaria eta Eneko Axpe fisikaria: “Fraktalak”.\nMaiatzak 24, asteartea, 20:00etan, Aitor Bergara fisikaria eta Josu Jugo ingeniaria: “Lebitazioa, magia eta are gehiago”.\nMaiatzak 25, asteazkena, 19:00etan, Itziar Garate eta Naiara Barrado astrofisikariak eta Jon Mattin Matxain kimikaria: “Exoplanetetara bidaia atomoen bidez”.\nMaiatzaren 21ean, aurten Donostia/San Sebastian 2016 Europako Kultur Hiriburua/Capital Europea de la Cultura programan sartu diren Olatu Talkako jardueren barruan, Kultura Zientifikoko Katedrak URBANZientzia ekitaldian parte hartu zuen, Activa tu Neurona blogarekin, Emakumeak Zientzian/Mujeres en la Ciencia jardueraren baitan hainbat elkarrizketa koordinatuz. Denera, lau elkarrizketa egin zituen zuzenean Javier San Martin (Activa tu Neurona) kazetariak, ordena hau jarraituz:\n12:00-12:30 – Maria Jose Noain, Irungo Oiasso Museoa eta Maria M. Intxaustegi (INSUB).\n12:30-13:30 – Elkarrizketa/eztabaida Txelo Ruizekin, UPV/EHUko Konputagailuen Arkitektura eta Teknologia Saila.\n16:00-16:45 – Margarita Martin, Igeldoko Meteorologia Behatokia (AEMET).\n16:45-17:30 – Virginia Garcia, Aranzadi Zientzia Elkarteko astrofisika taldeko kidea.\nEkainaren 1ean, Murtziako Unibertsitateko Biokimika eta Biologia Molekularreko irakasle eta Scientia blog ezagunaren arduradun Jose Manuel Lopez Nicolasek UPV/EHUko Bizkaia Aretoan (Abandoibarra 3, Bilbo) hitzaldi bat eman zuen, ‘Voy a comprar mentiras’ izenburupean.\nLopez Nicolasek industria horien gehiegikeriak salatu zituen, bertaratutakoei iruzurrak antzemateko tresnak eman zizkien eta publizitatearen kontrola hobetzeko proposamenak egin zituen. Ekitaldia Kultura Zientifikoko Katedrak koordinatu zuen, bere dibulgazio zientifikoko programaren baitan.\nEditatona Wikipedian emakume idazle eta zientzialariak ikusgarri egiteko\nKultura Zientifikoko Katedrak, Emakume Idazleen Egunarekin bat etorriz, emakume zientzialari eta idazleen lana ikusgai egiteko helburuz, hitzaldi bat antolatu zuen Editatona topaketen baitan. Hitzaldia urriaren 19an, asteazkenean, egin zen 10:00etatik 18:00etara. Honako jarduera hauek egin ziren:\n10:00-12:00. Hitzaldi-lantegia Montserrat Boix kazetariaren eskutik: Wikipedia en clave de igualdad y de diversidad. Posibilidades de trabajo con Wikipedia en la universidad.\n12:00-18:00. Editatona emakume idazle eta zientzialarien biografiak hobetzeko, biografia berriak sortzeko edo euskarara zein gaztelaniara itzultzeko.\nAzaroaren 2tik 6rako astean Zientzia Astea ospatu zen, Euskal Herriko Unibertsitateak antolatuta. UPV/EHUko hiru campusetan egiten den ekitaldi honek aste bakar batean jarduera asko elkartzen ditu unibertsitatean egiten den lana publiko zabalari helarazteko eta ikerketa zein zientziaren eremuak gertutik erakusteko asmoz.\nZientzia Astearen baitan, Kultura Zientifikoko Katedrak, UPV/EHUko Ikerketa Errektoreordetzaren lankidetzarekin, honako jarduera hauek koordinatu zituen:\nUrriaren 24an, Bizkaia Aretoan (UPV/EHU), 19:00etan, ‘Leonardo Torres Quevedo, ingeniero universal. El más prodigioso inventor de su tiempo’ Madrilgo Unibertsitate Konplutentseko A. Gonzalez Redondo irakaslea izan zen hizlari.\nAzaroaren 24tik 6ra, Bizkaia Aretoko Axular gelan (UPV/EHU), ‘Leonardo Torres Quevedo, ingeniero universal. El más prodigioso inventor de su tiempo’ erakusketa. Erakusketan azalpen-panelak, Torres Quevedoren objektu pertsonalak eta berak egindako anezka baten maketa egon ziren ikusgai.\nAzaroaren 2an, asteazkenean, 17:30ean, Barakaldo Antzokian (Barakaldo), umore zientifikoko bakarrizketak Big Van taldearen eskutik.\n2016ko irailaren 16a eta 17a; lekua: Bizkaia Aretoa (UPV/EHU), Bilbo.\nNaukas dibulgazio zientifikoko ekitaldiaren seigarren edizioa izan da. Orotara, 10 minutuko 63 hitzaldi egin dira. Horien artean, bi esku-hartze berezi: Pedro Duque astronauta eta Maria Blasco, CNIOko zuzendaria, ekitaldian zuzenean elkarrizketatu baitzituzten. Bi egun luze horietan 60 hizlari baino gehiagok publikoarengan askotariko diziplina zientifikoekiko interesa pizteko ahalegina egin zuten. Gainera, Naukas 2016 programak zientziari buruzko hitzaldi laburrak bakarrizketa umoristikoekin, zuzeneko esperimentuekin edota haurrentzako tailerrekin konbinatu zituen.\nEkitaldia Naukas dibulgazio-plataformak eta UPV/EHUko Kultura Zientifikoko Katedrak antolatu zuten eta zuzenean eman zen EiTBko Kosmos kanalaren bidez.\nIrailaren 24an, Bizkaia Aretoan (UPV/EHU), Bertsozientzia ekitaldia egin zen. Bertan, lau zientzialari profesionalek hainbat gai jorratu zituzten euskaraz 10 minutuko hitzaldi labur-laburretan eta hiru bertsolarik erantzun egin zieten. Hauek izan ziren gaiak: iragarpen meteorologikoen fidagarritasuna, kimika eskala nanometrikoan, osasunean eragiten duten alderdiak eta hauteskunde-inkesten diseinua.\nOnintze Salazar fisikaria eta Euskalmeteko meteorologoa: “Hilabete barru ezkonduko naiz eta… esadazu, ze eguraldi egingo du?”\nFelix Zubia medikua eta Euskal Herriko Unibertsitateko irakaslea: “Zerk eragiten du gure osasunean?”\nGotzone Barandika kimikaria eta Euskal Herriko Unibertsitateko irakaslea: “Kimikariok, nanoarkitektoak”\nPatxi Juaristi soziologoa eta Euskal Herriko Unibertsitateko irakaslea: “Gauza bat esan eta beste bat egin: nola asmatuko dute bada, hauteskunde-inkestek”\nErantzuna eman eta gaiei heldu zieten bertsolariak hauek izan ziren: Maialen Lujanbio, Beñat Gaztelumendi eta Jone Uria.\nIrailaren 28an, 30ean eta urriaren 1ean, DIPC zentroak Donostian antolatutako Passion for Knowledge ekitaldiaren baitan, Kultura Zientifikoko Katedrak Naukas Passion dibulgazio zientifikoko hitzaldien programa publikoa koordinatu zuen. Guztira, Naukas plataformako 15 kolaboratzaile igo ziren Victoria Eugenia Antzokiko agertokira, 10 minutuko hitzaldien bidez, publikoari hainbat gai zientifikoen gainean euren ikuspegi partikularra eskaintzeko, modu erraz, atsegingarri eta originalean.\nHitzaldien eta ekitaldien zabalkundea interneten\nKatedrak antolatutako dibulgazio zientifikoko ekitaldi ia guztiak (hitzaldiak, jardunaldiak, mahai-inguruak, etab.) internet bidez zuzenean eman eta grabatu dira, ondoren, euskarri digitalen bidez -bai propioak bai beste erakundeenak- zabaltzeko. Hori Euskal Irrati Telebista erakunde publikoari esker egin ahal izan da, EiTB arduratu baita ekitaldiak zabaltzeaz.\nZabalkundea irratian eta telebistan\nKatedrak Bilbo Hiria Irratiarekin elkarlanean ekoizten du astero ematen den dibulgazio zientifikoko programa bat: UPV/EHUko irakasleek 20 minutuz hitz egiten dute. Programak Zientzialari du izena eta diziplina desberdinetako adituak hartzen ditu. 2016an zehar, orotara, 40 programa grabatu dira. Programa horiek bai Bilbo Hiria Irratian bai irrati txikien Arrosa Irrati sarean ematen dira eta, ondoren, internet bidez zabaldu Bilbo Hiria Irratia webgunean.\nBestetik, Katedrako koordinatzaileak 20 minutuko atal batean kolaboratzen du hamabost egunero: La mecánica del caracol programa, ezagutzaren zabalkundeari eskainia, euskal irrati publikoan, Radio Euskadin, ematen da. Hamabost egunean behin Bizkaia Irratiko Lau Haizetara goizeko programan kolaboratzen du baita ere, zientzia-gaiez hitz egiten. Era berean, azpimarratu behar da Katedrako kideek Arrosa Irrati Sareak ekoizten duen Zebrabidea programan kolaboratzen dutela hilero. Bertan, gaurko zientzia-gaiak aztertzen dituzte 15 minutuz.\nAzkenik, Katedrako koordinatzaileak EiTBko euskarazko kanaleko Ahoz Aho programan kolaboratzen du hilero, interes zientifikoa duten gaiez hitz egiteko.\nKatedrak bost minutuko bideoak egiten ditu, non UPV/EHUko hainbat ikertzailek beren ikerketa-jardueraren eta aztertzen duten eremuaren zenbait alderdi azaltzen baitituzte euskaraz eta kamera aurrean. Bideo horiek Zientzia Kaieran argitaratzen dira hamabost egunean behin otsailetik aurrera, abuztuan izan ezik. Edukiak Katedraren Youtube kanalean ere daude ikusgai. 2016an zehar 21 bideo prestatu dira ikertzaileen lanak ezagutzera emateko:\nArkaitz Carracedo, biokimikaria, CIC bioGUNEa.\nEñaut Eizaguirre, glaziologoa, Txileko Magallanes Unibertsitatea\nIbon Galarraga, ikertzailea, BC3 zentroa.\nJon Mattin Matxain, kimikaria, UPV/EHU eta DIPC.\nKoldo Garcia, genetista, UPV/EHU eta BioDonostia institutua.\nArantza Aldezabal, biologoa, UPV/EHU\nJon Urrestilla, fisikaria, UPV/EHU\nMaria Merino, matematikaria, UPV/EHU\nAinara Castellanos, biologoa, UPV/EHU\nIñigo Azua, mikrobiologoa, UPV/EHU\nKepa Ruiz Mirazo, ikertzailea, UPV/EHU\nTxelo Ruiz, informatikaria, UPV/EHU\nAdrian Odriozola, biokimikaria, UPV/EHU\nIzaskun Elezgarai, medikua, UPV/EHU\nJon Torres, fisioterapia irakaslea, UPV/EHU\nKoldo Callado, medikua, UPV/EHU\nIñaki Irizar, biologoa, Bergarako Laboratorium Museoa\nAlain Ulazia, ingeniaria, UPV/EHU\nJon Legarreta, astrofisikaria, UPV/EHU\nOskar Gonzalez, kimikaria, UPV/EHU\nAintzane Apraiz, biologoa, UPV/EHU\nYoutube eta Vimeoko kanalak\nKultura Zientifikoko Katedrak bi kanal ditu Youtuben eta bat Vimeon. Youtuben Bigarren Hezkuntzako ikasleei zuzenduta dagoen Ciencia Clip bideoen lehiaketari lotuta dago lehena. Medio honetan lehiaketarekin zerikusia duten bideoak argitaratzen dira: promoziozko bideoak, tutorialak eta lehiaketari lotutako bideoak jasotzen dira (parte-hartzaileak, irabazleak eta bestelakoak). Guztira Katedrak ekoiztutako 9 bideo daude bertan eta 7 zerrendatan parte-hartzaileen eta lehiaketarekin harreman duten bestelakoak biltzen dira. Kanal honek 4.451 harpidedun ditu eta 129.276 ikustaldi izan ditu.\nBestalde, Kultura Zientifikoko Katedrak bigarren kanal nagusi bat du Youtuben. Bertan 192 bideo ditu, 13 zerrendatan banatuta, eta guztira 6.731 harpidedun ditu. Guztira, 679.441 ikustaldi izan dituzte bideoek.\nAmaitzeko, Katedrak Vimeon duen kanalean erakundeak berak ekoiztutako 148 bideo daude ostatuta. Hauek 80.635 ikustaldi izan dituzte.\nKatedrak Jakiundek antolatutako Jakin-Mina programa prestatzen lagundu du. DBHko 2. mailako ikasleei zuzendutako programa da, eta ikastetxeetako zuzendariek ikasle motibatuenak hautatzen dituzte bertan parte hartzeko. Hautatutako ikasleek goi-mailako zientzialari eta akademikoek gai ezberdinen inguruan ematen dituzten hitzaldietan parte hartzen dute. Programa hau EAE osoan egiten da. Katedrak hizlarien hautaketan eta Bizkaiko zentroetan ikasleei ematen zaizkien hitzaldien antolakuntzan lagundu du. Hitzaldi bakoitzean 40 ikasle inguruk hartzen dute parte. Hona hemen 2016an zehar Bizkaian koordinatutako eta UPV/EHUko Bizkaia Aretoan emandako hitzaldiak:\n2016ko urtarrilak 15, Eva Ferreira: Sex, games and politics\n2016ko urtarrilak 22, Estibaliz Capetillo: Aurrerapenak Alzheimer gaixotasunaren ikerketan\n2016ko urtarrilak 29, Helena Matute: No te fíes\n2016ko otsailak 5, Pedro Pablo Gil Crespo: Cristalografía: La arquitectura de los minerales\n2016ko otsailak 12 Aitor Erkoreka: Nola erabiltzen du gure etxeak energia?\n2016ko otsailak 19, Jon Landa: Giza eskubideak: zer dira? zeozertarako balio al dute?\n2016ko otsailak 26, Jasone Astorga: Smart cities: etorkizuneko hiriak jada hemen!\n2016ko martxoak 4, Josu Larrinaga Arza: Euskal pop musikaren hotsak, gizartearen isla?\n“Cristalización en la escuela” lehiaketa 2015eko azaroan jarri zen abian. Gero, 2015eko abendua eta 2016ko maiatza bitartean garatu da. Euskal Herriko DBHko eta Batxilergoko ikasleei zuzendutako ekimena da: kristalen sorkuntza estimulu gisa erabilita, ikasleengan esperimentu zientifiko bat egiteko eta ulertzeko interesa piztea du helburu. Honela, kristalen edertasuna eta haien sorkuntza-prozesua aprobetxatuta, bigarren hezkuntzako ikasleen interesa erakartzea da lehiaketaren xedea.\nAbenduan, bigarren hezkuntzako irakasleek prestakuntza-tailerrak egin zituzten, eta 2016ko lehen hilabeteetan, bigarren hezkuntzako ikastetxeetako laborategietan lan egin zen. Euskal Herri osoko 29 ikastetxek (6 Gipuzkoan, 1 Araban eta 22 Bizkaian) eman zuten izena eta, guztira, 1.226 ikaslek (%52 neskak eta %48 mutilak) hartu zuten parte. Lehiaketaren finala maiatzean egin zen. Hiru ikaslez osatutako 29 taldek ordezkatu zituzten ikastetxeak eta egindako lana epaimahaiaren eta publikoaren aurrean azaldu zuten. Ohiko biltzar zientifikoen formatua kopiatu zen jardunaldi honetan, talde bakoitzak maketa bat aurkeztu zuen egindako kristalen lagin batekin, bai eta lanaren helburuak, materialak, metodoak, emaitzak eta ondorioak zehazten zituen poster bat ere. Taldeen lana Euskal Herriko Unibertsitateko 12 irakaslez osaturiko epaimahai batek ebaluatu zuen.\n2016ko urrian, bigarren urtez, 2016/2017 ikastaroko “Cristalización en la escuela” edizioa iragarri zen. Denera, 34 ikastetxek (4 Araban, 5 Gipuzkoan eta 29 Bizkaian) eman dute izena, orotara, 1.200 ikasle daude tartean eta 52 irakaslek prestakuntza jaso dute abenduan zehar kristalen konposizioaren gainean.\nCiencia Clip lehiaketaren lehen edizioa otsailaren 1a eta irailaren 17a bitartean egin zen, eta 17an bertan sariak entregatu ziren. Guztira, herrialde desberdinetako bigarren hezkuntzako 430 ikasle gaztek hartu dute parte: nagusiki Espainiatik baina baita atzerritik (Argentina, Kolonbia eta Brusela) etorritakoek ere. Denera, 205 bideo aurkeztu ziren eta, horietatik, 194 sartu ziren lehiaketan: DBHko 1. eta 2. mailako ikasleen 51 bideo, 3. eta 4. mailako ikasleen 67 bideo eta Batxilergoko 1. eta 2. mailako ikasleen 76 bideo. Naukas dibulgazio zientifikoko plataformak eta Big Van taldeak antolatu dute lehiaketa.\nLocos x Ciencia eduki zientifikoko bakarrizketen lehiaketa da. DBHko 4. mailako ikasleei zuzenduta dago eta Espainiako hainbat hiritan egiten da. Programak bakarrizketa zientifikoak egiten dituen Big Van taldearen emankizunak barne hartzen ditu, agertokiak ikusle askorentzako (4. mailako ikasleak) edukiera du, irakasleei prestakuntza eskaintzen zaie eta, lehiaketa-fasean, parte-hartzaileek, irakasleen laguntzarekin, bideo labur bat grabatzen dute eta antolatzaileei bidaltzen diote.\nHautatutako ikasleek bakarrizketa beren hirietan zuzenean aurkezten dute eta, azkenik, finala Madrilen ospatzen da. Lehiaketa 2015ean abiarazi zen, Big Van, FECyT eta Telefónica Fundazioaren arteko lankidetza-hitzarmen bati esker. 2016an, Katedra lehiaketa Euskal Autonomia Erkidegoan antolatzeaz arduratu da eta saioetan 1.000 ikasle inguruk hartu dute parte.\nEguna: martxoak 10. Lekua: Baroja gela, Bizkaia Aretoa (UPV/EHU, Bilbo). Hizlaria: Jose A. Esteban (CSIC, Ikerketa Zientifikoen Kontseilu Goreneko irakasle ikertzailea): ¿De qué están hechos los recuerdos? ¿Y dónde se guardan? (Achucarro Basque Center for Neuroscience zentroarekin lankidetzan)\nAzaroaren 30ean, Biologoen Elkargo Ofizialak eta UPV/EHUko Kultura Zientifikoko Katedrak jardunaldi bat antolatu zuten Akuikulturaren Eguna ospatzeko. Topaketa Euskal Herriko Unibertsitateko Bizkaia Aretoan egin zen laugarren urtez, besteak beste, akuikulturaren indar ekonomikoarekin lotutako gaiak, akuikulturaren egungo egoera eta eremu horretako teknologia zein ikerketa joerak lantzeko helburuaz.\nJardunaldiak UPV/EHUko Bizkaia Aretoko Arriaga gelan egin ziren.\n17:00: Miren Bego Urrutia (Kultura Zientifikoko Katedra, UPV/EHU) eta Manu Soto (PiE, UPV/EHU): Jardunaldien inaugurazioa.\n17:05: Roberto Gonzales, (Discusland): El potencial económico de la acuicultura ornamental.\n17:25: Sonia Castañon, (NEIKER): CYCLALG: Tecnologías innovadoras para desarrollar una biorefinería de microalgas.\n17:45: Urtzi Izagirre Aramaiona, (PiE, UPV/EHU): Acuacultura y experimentación en toxicología.\n18:05: Pilar Brettes (GAIKER IK4): Acumulación de lípidos en microalgas como estrategia de alimentación en acuicultura.\nUztailaren 22an, UPV/EHUko Zientzia Planetarioen taldeak, Kultura Zientifikoko Katedrarekin batera, hitzaldi/mahai-inguru bat antolatu zuen Bilboko Bidebarrietako Liburutegian gugandik 49,8 argi-urtera kokatuta dagoen izar azpi-erraldoi batez hitz egiteko. Izarrari Cervantes izena jarri zitzaion Iruñeko Planetarioak, Espainiako Astronomia Elkarteak eta Cervantes Institutuak sustatutako bozketa publiko baten bitartez.\nMadrilgo Unibertsitate Konplutentseko astrofisika katedradun eta Espainiako Astronomia Elkarteko presidente Javier Gorgasek ekimena azaldu zuen, sistemaren ezaugarri fisikoak deskribatu zituen eta exoplanetak nolakoak diren jakinarazi zuen “La estrella Cervantes y sus exoplanetas” izenburuko hitzaldi/mahai-inguruan.\nKatedrako zuzendariaren jarduera\nAtal honetan sartu ditugun jarduerak Katedrako koordinatzaileari dagozkio. Horiek guztiek zientzia dibulgatzeko helburua dute, unibertsitate-gaiak jorratzen dituzte edo zientzia eta gizartearen arteko harremana lantzen dute.\nMartxoak 9, Bilbo. Luisa Etxenike eta Gustavo Ariel Schwartzen “La entrevista” (El Gallo de oro argitaletxea) liburuaren aurkezpena; Esperientzia Gelak (UPV/EHU).\nApirilak 20, Santiago de Compostela. “La Cátedra: una agencia de agitación y propaganda científica” hitzaldia Consello da Cultura Galegak antolatutako “A Divulgación da Ciencia en Galicia” jardunaldian.\nMaiatzak 21, Donostia. Ignacio Lopez Goñiren “Virus y pandemias” (Glyphos-Naukas argitaletxea) liburuaren aurkezpena, Urban Zientzin eta Olatu Talka ekitaldiaren baitan.\nMaiatzak 26, Gasteiz. “Gazta jan zuten lehenik” hitzaldia dibulgazioko Naukas ekitaldian, Autokontrola eta Elikagaien Segurtasunari buruzko KAUSAL 2016 Nazioarteko Biltzarraren baitan.\nEkainak 22, Gasteiz. “Divulgación científica: una visión generalista desde diferentes perspectivas” mahai-ingurua “Comunicar de forma eficiente en la era de la información” tailerraren barruan; UPV/EHUko Uda Ikastaroak.\nUztailak 12, Eibar. “Kultura zientifikoaren hartzaileak” hitzaldia “Zientziaren dibulgazioa: aukerak, baliabideak eta erronkak” ikastaroaren barruan; Udako Euskal Unibertsitatea (Markeskoa Jauregia).\nIrailak 5, Iruñea. “Cuentahistorias científicas” Nafarroako Unibertsitate Publikoko Udako Ikastaroko “La motivación: Por qué divulgar es importante, tipos de público, formatos de divulgación, ejemplos, tendencias, modas” saioan parte hartzea.\nUrriak 27, Madril. “La divulgación científica en la Universidad” hitzaldia Zientziaren Dibulgazio eta Komunikaziorako-Jardunbide Egokiak Partekatzeko Jardunaldian; Madrilgo Unibertsitate Politeknikoa.\nAzaroak 3, Zarautz. “Ciencia para una vida mejor” hitzaldia Zarautz On elkarteak antolatutako “Zarautzen Zientziaz Blai” saioan.\nAzaroak 9, Santiago de Compostela. Antonio Martinez Ronen “El ojo desnudo” (Crítica argitaletxea) liburuaren aurkezpena; Zientzia Naturalen Museoa, Santiago de Compostelako Unibertsitatea.\nAzaroak 10, Santiago de Compostela. “Ciencia y fe” lauko eztabaida Santiago de Compostelako Unibertsitateak antolatutako “Regueifas de Ciencia” ekimenaren baitan.\nAzaroak 18, Bartzelona. “Divulgación científica” izenburuko heziketa-saioa (5 ordu) Viceko Unibertsitateko Komunikazio Zientifikoko Espezializazio Ikastaroan (Unibertsitate-aditua).\nAzaroak 28, Salamanca. Cultura Científica Empresarial Jardunaldiko mahai-ingurua; Salamancako Unibertsitatea.\nAbenduak 1, Vigo. “La divulgación científica como motor de la actividad de I+D+i” mahai-ingurua CRUEko I+G+b Batzorde Sektorialak antolatutako Ikerketaren XXIV. Jardunaldietan. Vigoko Unibertsitatea.\nAbenduak 1, Vigo. UPV/EHUren ordezkaritzan, CRUEko Dibulgazio eta Kultura Zientifikoko Lantaldean parte hartzea; CRUEko I+G+b Batzorde Sektorialak antolatutako Ikerketaren XXIV. Jardunaldiak. Vigoko Unibertsitatea.\nKatedrako zuzendaria Museos Científicos Coruñeses fundazioak antolatzen duten Zientzien Etxearen dibulgazio zientifikoko Prismas sarien XXIX. edizioko epaimahaiburu izan da.\nKatedraren 5. urteurrenaren ospakizuna\n2016ko ekainean programazio berezia diseinatu zen urteurrena ospatzeko. Horretarako, programa bikoitzeko Zientziateka antolatu zen (Zientziateka programari eskainitako atalean azaltzen da).\nKultura Zientifikoko Katedra aurkezteko saioak\nEkainaren hirugarren astean zehar, hainbat informazio-saio antolatu ziren Medikuntza eta Erizaintza Fakultatean (batzar-gela, ekainak 21, 10:00), Zientzia eta Teknologia Fakultatean (Paraninfoari eratxikitako gela, ekainak 21, 12:00) eta Bilboko Ingeniaritza Eskolan (Gradu Aretoa, ekainak 23, 13:30), non azken bost urteen balantzea egin baitzen eta erakundearen etorkizuneko planak aurkeztu baitziren. Katedrako koordinatzailea izan zen saioen arduraduna eta sarrera librea eskaini zen. Bertan, erakundeko hedabide digitalen arduradunek ere parte hartu zuten.\nJose A. Perez Ledok zuzendutako oroitzapenezko bideo bat argitaratu da. Bideoan hainbat pertsonek “Zergatik da garrantzitsua kultura zientifikoa?” galderari erantzuten diote, bai gaztelaniaz bai euskaraz.\nGero eta jarduera programa zabalagoa garatzen du Kultura Zientifikoko Katedrak. Hori dela eta, gero eta gehiago dira jarduera horiek aurrera atera ahal izateko esku hartzen duten erakunde eta lagunak. Hainbeste dira, oso erraza izango litzatekeela pertsona edo erakunderen bat aipatu gabe uztea eskerrak ematerakoan. Hortaz, ez gara saiatu ere egingo. Gurekin lan egin duzuen guzti-guztioi, gure eskerrik beroenak eman nahi dizkizuegu; zuek badakizue nortzuk zareten. Zuen laguntzarik gabe hau guztia ez litzateke posible izango.\nArgitalpen-data: 2017/04/20 · Atala: Ekitaldiak, Kultura zientifikoa


Ukalondoa Isham inspektorearen bulegoko intxaurkizko mahai handiaren muturrean jarrita, hatz artean zigarro piztua zeukala arduragabe, honela esan zuen Guy Sladek, neuri begiratu barik:\n«Eskerrik asko neu ere saltsan sartzeagatik, satorra. Gogoko dut komisaldegiko mutilak noizean behin ikustea». Begi txokoak kizkurtu, eta irribarre ozpindua egin zuen.\nMahaiaren albo baten ondoan eserita nengoen, Isham bestaldean neukala. Isham luzanga zen, ile urdina zeukan eta sudur-betaurrekoak erabiltzen zituen. Ez zen txakurren tankerakoa, eta ez zuen txakurrek bezala jokatzen, ez hitz egiten ere. Violets M'Gee eta detektibe irlandar arraitsu bat, Grinnel izenekoa, pare bat aulki bizkarralde biribileko hartuta zeuden bulegoa eta sarrera-aretoa bereizten zituen manpara kristaldunaren ondoan.\nSladeri esan nion: «Odola lasterregi aurkitu zenuela iruditu zitzaidan. Oker nenbilen, nonbait. Barkatu, Slade jauna».\n«Bai. Ezer gertatu izan ez balitz bezala, ezta?». Zutitu egin zen, eta mahai gainetik eskularrua eta Malakako makila jaso zituen. «Hori da dena niretzat, inspektorea?».\n«Gaurkoz, horixe da dena, Slade». Ishamen ahotsa lehor, hotz, eztenkaria zen.\nSladek kirtenetik heldu zion makilari, eta eskumuturrean ipini zuen atea irekitzeko. Handik irten baino lehenago, irribarre egin zuen gelan zehar begiratuz. Azken begirada nire lepoaren atzealdeari egingo zion, nonbait. Nolanahi ere, ni berari bizkarra emanda nengoen.\nIshamek esan zidan: «Ez dizut zertan esan zer iruditzen zaion polizi sailari hilketak horrela estaltzea».\nHasperen egin nuen. «Tiroak» erantzun nuen. «Hildakoa lurrean. Neska aulkian, drogaturik eta biluzik, zer gertatu zen jakin gabe. Harrapatzerik ez neukan hiltzailea, zuek ere harrapatzerik ez zeneukatena... orduan, behintzat. Honen atzean langile urratu bat zazpi ahaleginak egiten dena ondo eramateko, estu eta larri bazebilen ere. Tira, ba, bota errua neuri. Ez zait damutzen».\nIshamek eskuaz baztertu zuen hura guztia. «Nork hil zuen Steiner?».\n«Ilehoriak esango dizu».\n«Zeuk esatea nahi dut».\nSorbaldak goratu nituen. «Neuk asmatzea nahi baduzu... Dravecen txoferrak, Carl Owenek».\nIshamek ez zirudien harrituta. Violets M'Geek ozen murmuriatu zuen.\n«Zergatik uste duzu hori?» galdetu zidan Ishamek.\n«Aldi batez Marty izan zitekeela iruditu zitzaidan, batez ere, neskak hala esan zuelako. Baina horrek ez du ezer esan nahi. Neskak ez zekien, eta berehala heldu zion aukerari Martyren bizkarrean aiztoa sartzeko. Gainera, neska horri buruan zerbait sartzen zaionean, ez dirudi hortik erraz kentzen duenik. Baina Martyk ez zuen hiltzailea bailitzan jokatu. Gainera, Marty bezalako tipo hotzak ez zukeen korrika aldegingo, eta nik atea kolpatu nuenerako, hiltzailea hanka eginda zegoen.\n«Jakina, Slade ere izan zitekeela bururatu zitzaidan. Baina Slade ez da tankera horretakoa, dena den. Bi pistolari eramaten ditu berekin, eta halako kasuan borrokaren bat izango zatekeen. Gainera, Sladek benetan harrituta zirudien odola lurrean aurkitzean. Sladek negozioren bat zeukan Steinerrekin eta zaindu egiten zuen, baina ez zuen hil, ez zeukan inolako arrazoirik Steiner hiltzeko, eta zergatia izanda ere, ez zukeen horrela hilko, lekukoen aurrean».\n«Baina Carl Owenek bai. Behin maite izan zuen neska, eta ziurrenik ez zuen inoiz hura gainditu. Bazuen aukerarik neskaren kuxkuxean ibiltzeko, nora zihoan eta zertan ari zen jakiteko. Begitan hartuta zeukan Steiner; honenbestez, etxearen atzealdetik sartu, argazki biluzien saioa ikusi, eta garunak lehertarazi zizkion gizonari. Odolkiak ordainetan eman zizkion. Gero, ikaratu egin zen eta korrika alde egin zuen».\n«Baita Lidorako bide osoa egin ere, kai muturretik behera jauzi egiteko» esan zuen Ishamek lehor. «Ahaztu zaizu Owen gazteak kolpe zauria zeukala lokian?».\nEsan nuen: «Ez. Eta ez zait ahaztu Martyk bazekiela nola edo hala zer zegoen negatiboan, edo behintzat bazuela halako susmoa Steinerren etxera haren bila joateko eta gorpua garagean ezkutatzeko, denbora irabaztearren».\nIshamek esan zuen: «Ekarri Agnes Laurel hona, Grinnell».\nGrinnellek berehala utzi zuen aulkia eta bulegoa zeharkaturik atetik kanpora joan zen.\nViolets M'Geek esan zidan: «Hi haiz hi adixkide ederra, txikito!».\nEz nion begiratu. Ishamek zintzur-sagarraren gaineko larruazaletik tira egin zuen, eta beste eskuaren atzazalei begiratu zien.\nGrinnell atzera itzuli zen, ilehoria berekin ekarrita. Emakumearen ilea lardaskatuta zegoen beroki idunaren gainean. Kenduta zeuzkan eraztun beltzak. Nekatuta zirudien, baina jadanik ez zirudien beldurtuta. Patxada handiz Slade eserita egon zen aulkian eseri eta eskuak gurutzatu zituen atzazal zilarreztatuak erakutsiz.\nIshamek ahots apalez esan zion emakumeari: «Ondo, Laurel andereñoa. Orain zure istorioa jakin nahi genuke».\nEmakumeak esku gurutzatuei begiratu zien, eta zalantzarik gabe hitz egiten hasi zen, mantso-mantso, ahotsa behartu gabe.\n«Orain hiru hilabete edo ezagutu nuen Joe Marty. Nirekin adiskidetu zen Steinerrentzat lanean ari nintzelako, nonbait. Orduan uste nuen atsegin ninduelako izan zela. Steinerri buruz nekien guztia kontatu nion. Lehendik ere berak bazekien zertxobait. Carmen Dravecen aitarengandik jasotako dirua gastatzen ibilia zen, baina ordurako xahututa zeukan eta sos apur batzuk baino ez zitzaizkion gelditzen. Prest zegoen beste zerbaiti ekiteko. Erabaki zuen Steinerrek negoziokidea behar zuela eta gizona jagoten hasi zen ikusteko ea tipo gogorren bat ote zuen inguruan bizkarra zaintzen.\n«Gau hartan autoan sartuta zegoen Steinerren etxearen atzealdera egiten duen kalearen behealdean. Tiroak entzun zituen, baita mutikoa ikusi ere eskaileretan behera arineketan, sedan handian sartzen eta ospa egiten. Joek jarraitu egin zion. Hondartzara bidean zihoala harrapatu zuen, eta bidetik irtenarazi zuen. Mutikoa pistola eskuan azaldu zitzaion, baina oso urduri zegoen, eta Joek jo eta konortea galduta utzi zuen. Konorterik gabe zegoen bitartean, Joek arakatu egin zuen eta nor zen ikusi zuen. Mutikoa bere onera itzuli zen, eta orduan Joek poliziarena egin zuen: mutikoak negarrez hasi eta gertatutakoa aitortu zion. Joe gogoetan zebilen zer egin behar ote zuen eta orduan mutikoak adorea hartu zuen, eta Joeri zartakoa eman eta autotik botata, ihesi joan zen. Marty Steinerren etxera itzuli zen. Gainontzekoa badakizue, nik uste. Joek negatiboa errebelatzera eraman zuen eta han zer zegoen ikusi zuen. Honenbestez, erabaki zuen kolpe arina jotzea hiritik alde egiteko, poliziak Steiner aurkitu baino lehen. Steinerren liburu batzuk hartzera gindoazen, horrela negozioa beste hiri batean zabaltzeko».\nAgnes Laurel eten egin zen. Isham tarrapataka hasi zen mahai gainean, eta emakumeari esan zion: «Martyk dena kontatu zizun, ezta?».\n«Ziur zaude ez zuela Carl Owen hil?».\n«Ni ez nintzen han izan, baina Joek ez zuen jokatu norbait hil izan balu bezala».\nIshamek baiezko keinua egin zion buruz. «Oraingoz, horixe da dena, Laurel andereño. Hori guztia idatziz nahi dugu. Hemen geratu beharko duzu, jakina».\nEmakumea zutitu egin zen. Grinnellek kanpora eraman zuen. Emakumeak ez zion inori begiratu kanpora irtetean.\nIshamek esan zuen: «Martyk ez zeukan jakiterik Carl Owen hilda zegoela. Baina ziur zegoen mutikoa nonbait ezkutatzen ahaleginduko zela. Guk mutikoa atxilotzerako, Martyk hanka egingo zukeen, Dravecen dirua kobratuta. Martyren neskaren istorioak sinesgarria dirudi, nik uste».\nInork ez zuen ezer esan. Une baten ondoren, Ishamek honela esan zidan:\n«Akats larria egin zenuen. Ez zeniokeen Marty aipatu beharko neskari, gure gizona zela ziur jakin arte. Hori dela eta, bi lagun hil dituzte inolako beharrik gahe».\nEsan nuen: «Bai, horixe. Agian hobe dut atzera joatea dena berriz egitera».\n«Ez egin gogorrarena».\n«Ez naiz gogorrarena egiten ari. Dravecentzat ari nintzen lanean, eta ez nuen nahi berak halako nahigabea sufritzerik. Ez nekien neskatxa hori halako txoroflauta zenik, ezta Dravec tripak erreta ibiliko zela. Argazkiak nahi nituen. Ez zidan axola handirik honelako zaborragatik: Steiner, Joe Marty edota honen emaztegaiagatik, eta orain ere ez dit axola».\n«Ondo, ondo» esan zuen Ishamek luzetsita. «Dagoeneko, ez zaitut behar. Epaitegian galdera piloa egingo dizute-eta».\nIsham zutitu egin zen, eta ni ere zutitu egin nintzen. Eskua eman zidan.\n«Baina horrek ikaragarri on egingo dizu, kaltea barik» erantsi zuen lehor.\nBostekoa eman nion eta kanpora irten nintzen. M'Gee nire atzetik irten zen. Elkarrekin jaitsi ginen igogailuan, elkarri hitzik esan gabe, baina. Kalera irten ginenean, M'Gee nire Chryslerraren eskuinaldera joan eta auto barrura sartu zen.\n«Baduk edatekorik hire kobazuloan?».\n«Ugari» esan nion.\n«Goazemak zerbait hartzera».\nAutoa martxan jarri eta mendebalderantz egin nuen 1. kalean barrena, tunel durundiotsu eta luzea zeharkatuz. Tuneletik irtendakoan, M'Geek esan zidan:\n«Beste bezero bat bidaltzen diadanean, ez diat espero haren berri emango didaanik, motel».\nAurrera egin eta Berglundera jo genuen gau giro isil hartan. Nekatuta nengoen, zaharkituta, inori ere laguntzeko ezgauza nintzela.


Intxaur muskatua - intxaur muskatua fruta erabilera onuragarria eta kaltegarriak\nIntxaur muskatua usain atsegina, usain gozoa eta sukaldaritzan oso erabilia den espezia herrikoi gisa ezagutzen da. Hala ere, oso ezagunak dira nutrak sortzen dituzten propietate guztietatik: medikuntzan (tradizionala eta folklorikoa), kosmetologia eta perfumeria aplikazioan aurkitu dute. Material horrekin, intxaur muskatua eta erabileraren berezitasunak hobeto aztertzen ditugu.\nNola lagungarria da hurbila giza osasunarentzat?\nHazelnea edo hurritzea Europako, Asiako eta Ipar Amerikako herriei jada ezaguna da mila urteotan, non bere propietate erabilgarriak estimatzen baitira. Hurritzez gozatzeko eta zapore atseginak (baita hostoak, azala eta are sustraiak ere) zapore atseginaz gain, sendatzeko ezaugarriak dituzte. Ez da harritzekoa gure arbasoek uste dute landare honek hilezkortasuna ematen duela eta naturaz gaindiko gaitasunak hornitu dituela.\nIntxaurrak (gaziak): argazkiak eta landareen deskribapena\nHazel haziak Hazel generoko 20 espezie fruitu lehor izenekoak dira, baso familiakoak, sarritan, komunak, hurrak eta leiar Pontian. Fruitu handiak. Banaketa eremua Eurasia eta Ipar Amerikan kokatzen da, konifera hosto galkorreko basoetako lurraldean. Industria oso gozoa gozogintza eta gozokiak ekoizteko industrian oso ohikoa da.\nNekazaritzako laborantza eta intxaurrak zaintzeko\nAntzinatik gaur egun arte, intxaur "bizitzaren zuhaitza" deitzen zaio. Bitaminak, mikro eta makro elementu aberatsak diren beste substantzia erabilgarri batzuekin osatutako konposizio berezia dela eta, fruitu lehorrak gaixotasun asko tratatzeko erabiltzen dira, indarra galtzea, gosea asetzen dute. Gorputza elementu erabilgarriarekin saturatzea eguneko intxaur batzuk nahikoa da.\nCedar olioa: zer laguntzen du, zer tratatzen, nola erabili eta hartu\nPinu fruitu lehorrak zapore atseginagatik soilik ezagunak dira, baina baita elikagai ugari ere, zentzuzkoa da fruitu lehor horietatik ateratako olioa konposizio aberatsa ere izatea. Ondoren, zer eremu zedro olioa erabil daiteke, eta zer gaixotasun lagundu dezake borrokan jakin dugu.


IRAUNKORTASUNA fabrikazio eta produkzio INDUSTRIALEKO teknologietan - Ideko\nIRAUNKORTASUNA fabrikazio eta produkzio INDUSTRIALEKO teknologietan\nGure garapenaren ardatz traktorea dugu Iraunkortasuna.\nEsperientzia zabala proiektu nazional eta europarretan; horrelakoetan parte hartu dugunean, prozesuen inpaktu baldintzak optimizatzea izan dugu jomuga. Mekanizazio ekologikoko teknologien proiektuak, esaterako LEPOCUT, ECOSYSTEMS edo SEPMAC, ASPIRATE, fresatze prozesuetan txirbila tresnaren barrualdetik ateratzeko sistemen garapenerako, edo PROLIMA proiektua, kostuaren eta ingurumeneko inpaktuaren kontzeptuak aintzat hartuta fabrikazio prozesuetan sartzen diren produktuen bizitza zikloa kudeatuko duen eredua eta eredu horren euskarria garatzeko. ENEPLAN, produktuen fabrikazio prozesua optimizatzeko. Horretarako, fabrikazio baldintzak aukeratuko dira hainbat parametroren arabera, esaterako honako hauen arabera: kalitatea, prozesu denbora, ekoefizientzia edo kostua.\nManufacturer of the Year saria, Technological Award lehiaketa ospetsuan lortua, bai kategoria absolutuan bai "Green Manufacturing" kategorian.\nErP direktibarekin lotuta makina-erremintaren sektorea autoerregulatzeko izan den ekimenean eta makina erreminten efizientzia araua lantzen ari den ISO taldean parte hartu dugu, eta parte hartze horri esker eremu horretan dauden erabakigune nagusietan gaudela esan dezakegu. Horrek, gainera, agerian uzten du IK4-Idekok fabrikazioko iraunkortasunaren alde beti egin dugun apustua.\nSello BlueCompetence. Makina-erremintaren sektoreko ekimen europarra, iraunkortasunarekin lotuta, erabilpenean oso efizienteak diren makinen diseinuarekin, lehengai ekologikoen kontsumorako orientazioarekin eta ebaketa eta hozte fluidoen erabilera optimizatuarekin dugun konpromisoa azpimarratzeko, eta fabrikazio prozesu iraunkorra.


MOOC pentsamendu kritikoa aztertzera bideratuko da. Azken honen erronkak erabakigarriak dira gizarte garaikideentzat. Aurreiritzien, iluntasunaren eta baita fanatismoaren aurka borrokatu behar dugula errepikatzen dugu. Baina ez da ikasten pentsatzen, jasotako iritziak kritikatzen, hausnarketa eta azterketa lan pertsonal baten ondoren bakarrik onartzen. Hainbesteraino, tesi sinplifikatzaile, konspiratzaile eta manikeoen aurrean, baliabideak falta zaizkigu askotan, benetan pentsatzen eta argudiatzen ikasi ez dugulako.\nHala ere, askotan gutxiesten dugu askatasunez eta kritikoki pentsatzeko zailtasuna. Horregatik, ikastaroa pixkanaka garatuko da, gero eta galdera konplexuagoei aurre eginez. Hasiera batean, pentsamendu kritikoaren hainbat alderdi aztertzea izango da politikarekin duen harremana terminoaren zentzu zabalean. Ondoren, behin oinarrizko kontzeptuak eskuratuta, pentsamendu kritikoaren historiako zenbait elementu labur aurkeztuko dira. Ondoren, pentsamendu kritikoaren arazoari berez loturiko gaien azterketa sakonago batera joango gara: laikotasuna, zuzen argudiatzeko gaitasuna, adierazpen askatasuna eta ateismoa.\nMOOC honek, beraz, bokazio bikoitza du: pentsamendu kritikoaren erronkak guztiz ulertzeko beharrezkoak diren zenbait ezagutza eskuratzea eta mundu konplexu batean norberak pentsatzeko gonbidapena.\nPentsamendu kritikoa garatzea 8ko abenduaren 2021aTranquillus\nREAD Nomina: zer aldatzen da 1eko urtarrilaren 2021ean\nAtzeranzkoKudeatzaile hibridotik lider berrira


Graduko onarpenaDeustuko Unibertsitatean ikasteko jarraitu beharreko urratsak\nNola egin sarrera prozesua?\nZer ikasi nahi duzun erabaki ondoren, beste urrats batzuk egin beharko dituzu zure matrikula formalizatzeko. Bideo honetan, urratsez urrats azalduko dizugu gure sarrera-prozesua:\n0:00 Nola egiten da sarrera prozesua?\n0:34. 1. urratsa, dokumentazioa prestatu\n1:54. 2. urratsa, online eskaera\n3:29. 3. urratsa, sarrera probak\n4:51. 4. urratsa, ebazpena\n7:07. 5. urratsa, plaza-erreserba\n7:49. 6. urratsa, matrikula.\nLehenengo urratsa izango da eskaera egiteko eskatzen diren agiriak biltzea. Batxilergoko 2. mailako ikasleek agiri hauek aurkeztu behar dituzte: NANa, kalifikazio akademikoak, merezimenduak, motibazio gutuna, hizkuntzak, etab.\nKONTSULTATU ZER DOKUMENTAZIO ESKATZEN DEN SARBIDEAREN ARABERA\nSarrera proba egin beharko duzu, aukeratu duzun titulazioak halakorik eskatzen badu. Sarrera probak urrutitik egiten dira eta bi deialdi daude egiteko. Unibertsitateak zure eskaera baliozkotzat hartzen badu, deialdiari buruzko informazio guztia jasoko duzu posta elektronikoz.\nSarrera probei buruzko argibide gehiago\nZure aukeren ebaluazioa jasoko duzu posta elektronikoz, lehenetsitako ordenaren arabera. Hala ere, mezua jaso aurretik eta aukera bakoitza ebatzi ahala, eskaera zer egoeratan dagoen ikusi ahal izango duzu ondoren ageri den estekan: deusto.eus/idazkaritzabirtuala.\nESKAERAREN EBAZPENARI BURUZKO argibide gehiago\nTitulazio bakoitzean eskaintzen den toki kopurua mugatua denez, tokia gordetzeko sistema bat ezarri da, nahitaezkoa titulazio batzuetan eta aukerakoa beste batzuetan.\nTOKIA GORDETZEARI BURUZKO argibide gehiago\nPosta elektronikoko mezu bat jasoko duzu onarpen gutunarekin. Matrikula zein egunetan egin beharko duzun adieraziko dizu mezuak, beti ere aldez aurretik hitzordua eskatuta.\nGRADUKO MATRIKULARI BURUZKO ARGIBIDE GEHIAGO\nSARRERA ESKAERA LINEAN\nDokumentazioa prestatu eta sarrera eskaera egin online.\nArgibide gehiago Sarrera-eskaerako argibideak\nEzohiko epea 2021eko maiatzaren 19tik uztailaren 7ra\nSARRERA PROBAK URRUTIK\nKontsultatu zer titulaziok dituzten sarrera-probak, proben egutegia, edukia eta zer baloratzen den onarpenerako.\nArgibide gehiago Alderdi garrantzitsuak\nEz ohiko epea: uztailak 19\nSartzeko eskaeraren ebazpena posta elektronikoz edo Idazkaritza Birtualaren bidez jakinaraziko da.\nArgibide gehiago ---\nAukeratutako ikasketean tokia izango duzula ziurtatzeko tokia gorde beharko duzu.\nSarrera eskaeraren ebazpenean adierazitako epean\nSartu ikasle berrien estranetera matrikula egiteko aldez aurretiko ordua eskatzeko eta matrikula egiteko jarraibideak eta inprimakiak jaisteko. Gogorarazten dizugu aldez aurretiko ordua eskatu beharko duzula matrikula egiteko.\nOnarpen gutunean adierazitako epean.


Etxerat - Hasiera\nEuskara (EU)\tEspañol (ES)\tFrancais (FR)\t¡Atención! Utilizamos cookies propias y de terceros para mejorar nuestros servicios relacionados con sus preferencias mediante el análisis de sus hábitos de navegación. Si continua navegando, consideramos que acepta su uso. Puede cambiar la configuración u obtener más información.\nHasieraNortzuk gara?AlbisteakPresoakZerrendak/HelbideakEspetxeetako HelbideakEspetxeetako MapaTxostenakDispertsioaren DossierraHilabetekariaSeihilerokoaUrtekoaJaiki HadiErreportaiakBeste BatzukGaleriakArgazkiakBideoakKontaktua\tETXERAT\nEuskal Errepresaliatu Politikoen Senide eta Lagunak.\nZitatutako senideei elkartasuna adierazteko prentsaurrekoa\nETXERAT. Elkartasun agertze hutsa estatu espainiarrean delitu den garaiotan gaude. Euskal preso politikoen senideak jazartzeko saiakera bi bider doilorra da, senide izatea guk aukeratzen ez dugun ezaugarri bat delako. Beraz, senide izatea delitua ez dela esaten diegu,ezta jazarpenerako arrazoi. Haatik, gure famili kideak maite ditugu duda izpirik gabe, eta egiten jarrituko dugu, behar den tokira bisitatzera joanda ere.\n14 dira datorren astearte eta asteazkenean Madrileko epaitegi zentralean lekuko gisa deklaratzera derrigortuak dauden senideak. Arrazoia? Azpimarratzen dugu: Oraindik ez dakigu. Senak esaten digu, ordea, ez dela zaila asmatzea. Are gutxiago, atxilotze eta akusazio zurrunbilo honetan. Bere burua zuzenbidezko estatutzat duen batek ez du horrela jokatzen. Aparatu judizial espainiarra, denon eskubideen bermatzaile izatetik urruti, objektu manipulagarri eta moldeagarria dela erakusten ari da, are gehiago azken urteotan. Berme guztien falta eta irrazionaltasuna gailentzen dira bertan.\nEzohikotasun horretan, bada zerbait bilatua, baina zentzua gehitu baino, askoz zekenagoa bilakatzen du. Jakin badakigu gatazkaren konponbidearen zantzu txikiena duen gauza oro errautsetaraino deuseztatu nahi dutela. Historia berridazteko euren nahian eta garaile eta galtzaileen errelato zentzugabe eta irrealean, harea bota nahi dute senideen gainera, gure existentzia eta sufrimentua ukatu nahian, hieslariak edo kartzelan dauden gure famili kideak are gehiago bakartuz. Euskal Herriarena soilik ez den elkartasunak sortzen dien erresumina hainbestekoa da, ezen bere adierazpen guztietan jazartzen dutela, internazionalean ere.\nHasiera batean La Salve eta Intxaurrondoko polizia-etxeetan deklaratzeko zitazioa era irregular batean jaso zutenak 127 senide izan zirela gogoratu behar dugu. Zein da helburua? Bisitak zailtzea baino, asistentzia juridikoa (epaiketaren unera bakarrik mugatzen ez dena) zailtzea da helburua, biderazina egin arte. Hau Madrilera joatea suposatzen duen desplazamendua baino larriagoa da. Egiazki, senideen deklarazioak abokatuen aurkako akusazioa izateko baliatzea da jomuga, hori da susmatzen duguna. Senideak presoen aurka eta haiek beraiek presoen defentsarako konfiantza jarria duten pertsonen aurka erabiltzea. Beraz, zerbait larriagoaz ari gara hitz egiten: defentsa juridikoaren eskubideaz.\nUkapen horiei aurre egitea euskal gizartearen bereizgarria da. Datorren egunotan senideek euren defentsarako aukeratu dituzten pertsonak epaitu nahi dira egitan. Zentzugabekeri hau geldiarazi dezakeen zerbait bada, hori herritarrak dira. Hori dela-eta, 14 senide horien lehendabiziko deklarazioekin kointzidituz, datorren asteartean, hilak 7, hemen bertan, Donostiako Probintzia Epaitegi aurrean, goizeko hamabietan egingo dugun kontzentrazio nazionalean parte hartzera dei egiten dugu, gizarte eragile, politiko eta sindikalekin batera.\nEuskal preso politiko eta iheslari denak etxean izan arte lanean jarraituko dugu!\nFleuryko euskal preso politiko eta kortsikarrek bertan behera utziko dute gaur gose greba\nKartzelako zuzendaritzarekin akordioa erdietsita, Fleury Merògis kartzelako euskal preso politiko eta kortsikarrek gaur utziko dute astelehenean bisiten murrizketagatik abiatu zuten gose greba. Uztailetik aurrera lehengo bisita kopurua berrezarriko zaie, hots, hiru bisita luze.\nETXERAT. Astelehenean abiatu zuten gose greba (D2 eta D3) eta patioan egiten ari ziren blokeo bidezko protestak (D1) bertan behera utziko dituzte Fleury Merògis presondegiko euskal preso politiko eta kortsikarrak. Pasa den hilean jakinarazi eta honetan aplikatzen hasi ziren azken bisita murrizketagatik jarri zuten martxan ekintza hau egoera berdina pairatzen dute preso politiko kortsikarrekin batera.\nPresoek atzo zein gaur jakinarazi dutenez, bilera izan zuten D2ko (bigarren dibisioa) euskal preso politikoek eta kortsikarrek Fleuryko zuzendari, D2ko buru eta parloir buruarekin (bisiten arduraduna). Idatziz egun hauetan zehar konfirmatuko den akordioaren zain, hitzezko hitzarmen batera heldu ziren kartzela eta presoak. Honen bidez, murriztu zitzaien bisita luzea berreskuratu eta uztailetik aurrera lehengo bisiten kopurua izango dute berriz: hiru bisita luze hilean (bi astean metatzeko aukerarekin) eta hiru labur.\nZentzuzkoena zen irtenbide honengatik pozten da Etxerat Elkartea, baina kartzelak hartutako jarrera txalotu ordez, gisa honetako lehenengoa ez den urraketa bat dela gogorarazi behar dugu. Izan ere, aurretik ere esana dugu duela bi urte Fleuryn lau bisita luze izateko eskubidea zutela euskal preso politikoek.\nAlde horretatik, eta azken urteetako kartzela horren bilakaera ikusirik, datozen hilabeteetan berriz errepikatu daitekeen egoera bat izan daiteke aste honetan bizi izan duguna. Beraz, aukera hori ez zaigula oharkabean pasatzen adierazi nahi diogu Fleury Merògis-eko zuzendaritzari, eta presondegiak nahi duena egiteko darabilen zigorgabetasuna eta horrek sortzen digun ziurgabetasuna ez dugula onartzen. Gure senideekiko urraketen aurrean Etxeratekin egingo dute topo beti. Bitartean, idatziz zein praktikan frogatu behar den bisiten normaltasunaren bueltaren zain geratzen gara.\nAtzo zabaldutako Fleury Merògis kartzelan aurrera eramaten ari den gose grebaren inguruan dagoen informazio joan-etorriaren artean, iritsi zaizkigun azken zehaztapen konfirmatuak bidaltzen dizkizuegu informazio osatua eta fidagarria izan dezazuen. Barkatu eragozpenak edozein momentutan nahasmenik sortu badugu. Aurrerantzean ere informazio zehatza zabaltzeko lanean jarraituko dugu.\nUne honetan, lau euskal preso politiko eta beste lau preso politiko korsikar daude azken urteetan erdira murriztu zaizkien bisitengatik borrokan. Aurrera eramaten ari diren protesta modu baketsua gose greba da. Bigarren eta hirugarren dibisioan daude preso hauek. Azken murrizketa maiatzean izan da.\nBestalde, eta protestarekin bat eginez ere, lehenengo dibisioan dauden euskal preso politikoak blokeoak (espainiar estatuko kartzeletan "plante" egitea bezala ezagutzen dena) egiten ari dira patioan, ziegetara bueltatzea ukatuz.\nD1: Patioan blokeoak, ziegara bueltatzea ukatuz. (Iurgi Mendinueta, Aitor Elizaran, Igor Suberbiola)D2: Gose greba mugagabean. (Ibon Goieaskoetxea, Joseba Iturbide, Cédric Courbey, Xavier Ceccaldi, Laurent Susini, Éric Marras)D3: Gose greba mugagabean. (Juan Jose Oses, Andoni Goikoetxea)\nGuztira, zortzi preso politiko daude gose greba egiten (horietatik lau euskal preso politikoak), eta hiru, blokeoak.\nFleury Merògis espetxe barneko borroka hau nola garatzen doan informatzen jarraituko dugu.\nGose greban mugagabean jarri dira Fleuryn dauden euskal preso politikoak\nFleury Merògis kartzelan dauden euskal preso politikoak gose greba mugagabean daude atzotik bisiten alorrean goia jo duten murrizketengatik; haiekin batera egoera berdinean dauden preso politiko korsikarrak ere baraualdira batu dira.\nETXERAT. Euren bisita eskubideen alde aste batzuk borrokan zeramaten Fleury Merògis kartzelako euskal preso politiko eta korsikarrak gose greban daude astelehenetik, maiatzetik hilean bira murriztu dieten bisiten eskubidearengatik. Gose greba abiatu duten euskal preso politiko eta korsikarren izenean, Ibon Goieaskoetxeak eta Joseba Iturbidek, gutuna idatzi zioten joan den maiatzaren 30ean Fleury Merogis presondegiko zuzendariari, "inolako abisurik" gabe gauzatu den bapateko aldaketa hau salatuz eta aldaketarik egon ezean, abiatu zuten hasierako janariaren errefuxa utzi eta protesta modu bakezale "erradikalagoak" hartuko zituztela ohartaraziz.\nEskutitzak erantzunik izan ez duenez, errefuxa gose greba bilakatzea erabaki dute, eta egun kartzelako hiru dibisioetan ari dira aurrera eramaten protesta: 1. dibisioan dauden Iurgi Mendinueta, Aitor Elizaran eta Igor Suberbiolak; 2.dibisioan dauden Ibon Goieaskoetxea eta Joseba Iturbidek, eta 3.dibisioan dauden Juan Jose Oses eta Andoni Goikoetxeak. Horrez gain, patioetan planteak egin dituzte patioan, hots, ziegetara itzultzera ukatu. Beraiekin gose greban dauden preso politiko kortsikarrak Cédric Courbey, Xavier Ceccaldi, Laurent Susini eta Éric Marras dira. Hiru urteren buruan erdira murriztu dizkiete bisitak, lautik bira.\nAstean behin bisita luze bat izateko aspaldi izandako borroka ekartzen dute gogora Goieaskoetxeak eta Iturbidek (Frantziako gainontzeko kartzeletan ohikoa dena). Horren bidez, hilean lau bisita luze (astean bi bisita pilatzeko aukerarekin) izateko eskubidea erdietsi zuten. Ondoren, kartzelako obra batzuk zirela eta, eta "leku falta" zegoela argudiatuta, hiru bisitara murriztu zituen Fleuryk bisitak, asteburuetakoak mugatuz. Lanak bukatutakoan aurreko egoerara bueltatuko zirela hitz eman zieten presoei aldez aurretik. Baldintza horrekin onartu zuten presoek aldaketa akordioa, euren "borondate ona" erakutsiz, muga material horiek benetakoak ez zirela bazekiten arren. Obrak amaitutakoan kartzelak ez zuen hitza bete, eta euskal preso politiko eta korsikarrek hilean hiru bisita luze izateko akordioarekin (bi asteburuetan eta bat astean zehar) geratu behar izan ziren.\nOrain, bisitak izateko instalazioen gaitasunak hobetu direnean eta Fleuryko preso politikoen kopuruak behera egin duenean, bapateko murrizketa honekin "larriki zigortuak" aurkitzen dira. Denbora honetan zehar jasaten ari diren "suntsitze arbitrariorako" arrazoirik ez dagoela gaineratzen dute, nahiz eta espetxeak haiekiko duen "muzin" egiteko jarrera ikusirik, bertan dauden euskal preso politiko eta korsikarrei nahita egindako eraso bat dela baieztatzen dien: "Badakigu jazarpen politikoan oinarritzen den eta gure kondenari ezartzen diozuen familien urruntze politikaren ondorio gehitu bati erantzuten diola honek", idazten diote zuzendaritzari.\nAmaitzeko, erabaki honek Korsika eta Euskal Herriko politikariek, nazioarteak eta preso politikoek eurek ere gatazkaren behin betiko konponketaren bidean eramaten ari diren dinamiken aurka zuzen doazela gaineratzen dute gutunean: "Kartzelak gure aurkako, gure senide eta gure herrialdeetako (Euskal Herria eta Korsika) bake prozesuen aurkako ondorio larriak dituen arduragabekeria erakusten du". Bestalde, dispertsioa salatzeaz gain, Korsikako preso politikoen egoerari elkartasuna adierazten diote, Fleuryra 1.200 kilometrotik gorako distantzia dutela gogoratuz.\nETXERATetik, gure elkartasun eta bermea adierazten diegu erabaki hau hartzera derrigortuak izan diren euskal preso politiko eta korsikarrei eta Fleury Merògis kartzelako zuzendaritzara zuzentzen gara zuzenean, salbuespeneko neurriak muturrera eramateagatik ezaguna den presondegi horretako egoera aldatzeko pausoak har ditzan. Nahikoa da berez onartzen ez dugu dispertsio politika zailtzearekin!\nGotzon Amaro euskal preso politikoaren lagun batek istripua izan du\nGotzon Amaro euskal preso politikoaren lagun batek istripua izan du Amaro Valladolideko kartzelara bisitatzera zihoala. Kalte materialak baino ez dira izan baina kotxea ez dago erabilgarri. Dispertsioak eragindako urteko bostgarren istripua da.\nValladolidera Gotzon Amaro euskal preso politikoa bisitatzera zihoan lagun batek auto istripua izan du gaur eguerdian Palentzian. Kamioi bat aurreratzera joan denean kotxearen kontrola galdu eta medianaren kontra egin du. Zorionez, kalte materialak baino ez dira izan, baina kotxea gruak eraman behar izan du. Seguruak beste auto bat utzi dio eta preso politikoa ikusteko bisita ez du galdu. Amarok zazpi urte daramatza preso eta 2016ko irailean du irteera data.\nDispertsioak eragindako urteko bostgarren istripua da. Kokotearino gaude dispertsioa deituriko errusiar erruleta honetaz, astebururo telefono dei batean aurrean bihotza ukabil batean sartzera garamatzana. Aski da!\nSuscríbete al Newsletter de Etxerat! Try again Etxerat Ekimenak\nARABAGasteizKutxa kalea 7Tel. 945 123 238C.P. 01012 Gasteiz\nGIPUZKOAHernaniPerkaiztegi Kalea 11/13Tel: 943 335 900C.P. 20120 Hernani\nNAFARROAIruñeaNabarreria kalea 15 2º EzkTel: 948 227 054C.P. 31001 Iruña\nAsistencia Familiares y AmigosEstado Español943 335 900Estado Francés943 333 061Coordinación943 335 044


Udalak Zornotzanerosi abiarazi du, tokiko merkataritzaren lehiakortasuna hobetzeko online plataforma — Amorebieta-Etxanoko Udala\nUdalak Zornotzanerosi abiarazi du, tokiko merkataritzaren lehiakortasuna hobetzeko online plataforma\n•\tDagoeneko 49 izan dira proiektu honetan murgildu diren udalerriko establezimenduak. Plataforma berri honek tokiko merkataritza txikia bultzatu nahi du, berau teknologia berrietara egokituz eta herritarrak gure saltokian erostera bultzatuz. •\tPlataforma lehiakortasuna hobetzeko eta tokiko merkataritzaren berehalako eta etorkizuneko erronkei aurre egiteko diseinatuta dago eta hiru aukera eskaintzen ditu: direktorio-fitxa bat sortzea, erakusleiho denda bat edo on-line denda bat. Gainera, plataformak aukera emango du sistema propioa duten saltokien on-line salmenta-zerbitzuekin lotzeko. •\tUdalak plataforma sortzeko kostua bere gain hartuko du, baita lehenengo bi urteetako mantentze-lanak eta domeinu eta hosting-aren lehenengo urteko kostua.\nAmorebieta-Etxano, 2021eko ekainaren 10ean, osteguna. Zornotzanerosi, Amorebieta-Etxanoko Udaleko Enplegu eta Ekonomia Sustapen Sailak bultzatutako online plataforma, martxan da dagoeneko.\nDagoeneko 49 izan dira proiektu honetan murgildu diren udalerriko establezimenduak. Plataforma berri honek tokiko merkataritza txikia bultzatu nahi du, berau teknologia berrietara egokituz eta herritarrak gure saltokian erostera bultzatuz, hala nahi duten establezimendu guztiei beren produktuak online saltzeko aukera emango dien plataforma bakar baten bidez.\nProiektu honekin, Amorebieta-Etxanoko Udalak on-line marketineko tresna bat jartzen du tokiko establezimenduen eskura, Internetek eta teknologia berriek posizionatzeko orduan gero eta pisu handiagoa duten mundu honetan bereizteko modu bat.\nOnline salmentako atariak tresna berriak dira gaur egun negozioak ikusarazteko eta bezero gehiago erakartzeko. Horregatik bultzatzen du Amorebieta-Etxanoko Udalak proiektu hau. Berau zabaltzea, ezagutaraztea eta bere erabilera sustatzea ere tokiko merkataritzari laguntzea da; funtsezkoa da herritarrak kontzientziatzea udalerriko dendetan eta negozio txikietan erosteak duen garrantziaz.\nUdaleko Enplegua eta Ekonomia Sustatzeko Sailak, herriko merkatari eta establezimendu guztiak animatu nahi ditu Zornotzanerosi plataformara atxikitzera tokiko merkataritzari bultzada sendo bat emateko itxaropenez. Informazio gehiago jaso nahi dutenek harremanetan jar daitezke 946812204 telefonora deituz edo soporte@zornotzanerosi.eus helbide elektronikora mezu bat bidaliz.\nHerriko merkataritza bizitza da!


Azterlan | Eraikuntzarako material berriak berreskuratutako galdaketa-hareak erabiliz diseinatuta\nEraikuntzarako material berriak berreskuratutako galdaketa-hareak erabiliz diseinatuta\nERAIMAT proiektuaren lantaldeakfundizioko hondakin industrialak berrerabilita 3 eraikuntza material pilotu sortu ditu eraikuntza lan zehatzetan aplikatu berri direnak. DRAXTON ATXONDO, FAGOR EDERLAN eta FUMBARRI galdaketa enpresek, BIKAIN mortero enpresak eta AZTERLAN Metalurgia Ikerketa Zentroak osatzen dute ERAIMAT proiektua.\nFundizioko hareak eta finak, zepa, hauts eta lohi metalikoekin batera, kantitate handieï»¿tan sortzen diren hondakinak dira; egun, gehien bat, zabortegira botata kudeatzen dira.\nTestuinguru honetan, galdaketa-hareei erabilera berri bat emateko helburuarekin, ERAIMATen lantaldeak hondakin hauek mortero eta hormigoi materialetan erabili ahal izateko lanean dihardu. Lucía Unamunzaga, AZTERLANeko Iraunkortasun eta Ingurumen arduradunak azaltzen duen bezala, “orain arte proiektuaren baitan egin ditugun ahalegin nagusiak laborategi mailan hondakin honen dosiak diseinatzera bideratu dira. Orain, azken fase honetan, aurrez egindako diseinu lana praktikan jarri ahal izan dugu bideragarritasuna frogatzeko eta balioztatzeko”.\nHonela, lantaldeak 3 eraikuntza material sortu ditu zeinak egun Euskadin martxan dauden 2 eraikuntza lanetan erabili diren.\nAlde batetik, Zarautzeko tren geltoki berrian jatorri siderugikoko eta galda jatorriko masa hormigoiak erabili dira. Pilotu hau burutzeko hormigoizko 6 lauza sortu dira HM20 patroiko masa hormigoia eta jatorri desberdineko %15 galda-haredu bi HM20 hormigoi erabilita. Guztira 81 m2-ko gainazala hartzen dute. “Berrerabilitako hareekin egindako produktu hauek, laborategi mailan diseinatuta, 35 N/mm2 inguruko konpresio erresistentzia daukate, hormigoi mota honentzako zehaztutakoa baino altuagoa dena”.\nBeste alde batetik, Iurretako kale baten zolatze-obran egin dira beste bi aplikazio. Kasu honetan, demostratzaileetako bat %15 galda-hare duen kareharrizko hormigoia izan da, 135 m2 gainazal batean erabili dena. “Laborategian ikusi dugu produktu honek 37 N/mm2-ko konpresio erresistentzia daukala”. Azkenik, obra berean, zoladura jartzeko BIKAIN enpresak egindako M5 motako mortero bat erabili da, % 20 galdaketa-harea duena. “Mortero horrek 15 N/mm2-ko konpresio-erresistentzia gainditu du laborategian, mortero mota horren balio bereizgarria baino hiru aldiz handiagoa”.\nAZTERLANeko ikerlariaren hitzetan, “erakusle hauek balio handiko mugarri garrantzitsua suposatzen dute ERAIMATen baitan egin dugun ikerkuntza lanarentzako”.\nHala er, proiektua ez da aplikazioarekin bukatzen. “Denboraldi zehatz bat igarota kalitate frogak egingo dizkiegu eraikuntza lan hauetan erabili ditugun materialei. Azterlanaren emaitza lez, galdaketa-hondakin hauek mota honetako eraikuntza materialetan erabiltzeko zehaztapen eta baldintzen definizio bat ere burutuko dugu”. Zarauzko geltokiaren lanetan, Eusko Trenbideak-ek “gutxienez bi urtez utziko digu hormigoien jokaera eta kalitatea aztertzen”.\nEzkerretik eskuinera sortu diren materialen aplikazioak: 1) Zarautz: altzairugintza + galdaketa-hare HM20 kontrol lauzak 2) Iurreta: Kareharri + galdaketa-hare HM20 hormigoia 3) Iurreta: galdaketa-haredun igeltserotzako M5 morteroa\nHare eta hondakin industrialen berreskurapena, apustu estrategikoa Euskadirentzako\nEAEko 2030 Hondakinen Planak metalaren industriari zuzenean eragiten dien helburu batzuk batzen ditu, hala nola, hondakin tasa osoa %30 gutxitzea, hondakin ez arriskutsuen %85 berrerabiltzean bigarren mailako materialetan eta, gutxienez, %15 jaistea zabortegira bidaltzen diren honakinen kopurua. “AZTERLANen sektoreko enpresen eskutik egiten dugun lana zuzenean bideratzen da helburu hauetara prebentzio, sailkapen eta berrerabilpen estrategien bitartez”.\nEdonola ere, “berrerabilpenerako teknologia eta bide berriak garatzea bezain garrantzitsua da aplikazio bideak eta aplikazio hauek burutzeko prest dauden agenteak lortzea”. Kasu zehatz honetan, “ezin izango genukeen aurrera egin Euskal Trenbide Sarearen, Iurretako Udalaren eta Lasuen enpresaren (Iurretako obraren arduraduna) babesik gabe”.\nERAIMAT proiketua Eusko Jaurlaritzaren HAZITEK programaren baitan diruz lagundutakoa da.


Javier Clemente izango da euskal futbol selekzinoko entrenatzailea - bizkaie.biz\nJavier Clemente izango da euskal futbol selekzinoko entrenatzailea\nBizkaie! 2019-03-06 08:52 Kirola\nMikel Etxarri eta Jose Mari Amorrorturen lekukoa hartuko dau; bihar, hilak7, aurkeztuko dabe prentsaurrean, Bilbon.\nJavier Clemente | Ikusi handiago | Argazki originala\nEuskadiko Futbol Federakundeak eta Javier Clementek akordioa sinatu dabe.\n69 urte beteko ditu Clementek datorren astean, eta azkeneko urteotan ez dau talderik entrenau. Libiako Futbol Federazinoako selekzinoaren ardurea kendu eutsien orain urte bi. Hasierako urteak izan zituen arrakastatsuenak entrenatzaile legez. Espainiako liga bi, kopa bat eta superkopa bat irabazi zituan Athleticegaz. Espanyolen, Atletico Madrilen, Athleticen (barriro), Betisen, Realean, Olympique Marseillan, Espanyonek eta Athleticen (hirugarren aldiz) ibili zan ondoren.\nEgon dan leku guztietan izan ditu tirabirak agintariakaz, kazetariakaz eta zaleakaz.\nKontuak kontu, entrenatzaile legez lehen partidua laster izango dau Clementek, maiatzaren 29an. Panamako Futbol Federazinoak jakinarazo dauenez euskal selekzinoaren kontra partidea jokatuko dauela Panaman.\nEuskal selekzinoak 2016ko maiatzean jokatu eban Euskal Herritik kanpora azkeneko aldiz, Korsikaren kontra, hain zuzen be.\nEuskal Futbol Selekzinoak Panamaren kontra jokatuko dau maiatzaren 29an\nEuskal futbol selekzioak Panamaren kontra jokatuko dau maiatzaren 29an, Rommel Fernandez estadioan, 20:00retan, hau da, maiatzaren 30eko goizaldeko 03:00etan Euskal Herrian. Holan jakinarazo dau Panamako Futbol Federazinoak: 'Panamako Selekzinoak Euskal Selekzinoaren kontra jokatuko dau maiatzaren 29an, Rommel Fernandez estadioan, 20:00etan', jakinarazo dua Panamako Futbol Federazinoak bere webgunean argitaratutako oharrean.\nLigea amaitu ostean (maiatzaren 19an) jokatuko dau partidua Euskal Selekzinoak, Panaman. Julio Dely Valdesek zuzentzen dauen taldeari, Urrezko Kopea preparetako balioko deutso partidua.


Saloietatik barrikadetara - Nontzeberri\nBilboko Foru Liburutegian, Laura Freixas eta Josune Muñoz adituek Rebeldes y revolucionarias. De los salones a las barricadas izeneko hitzaldi-zikloa atondu dute. Apirilaren 7ra bitartean, ezezagunak diren hainbat figura gaurkotuko dira parte hartuko duten adituen eskutik.\nAste honetan abiatu da ekimena Olimpia de Gouges biografia aletu duen Oliva Blanco adituarekin.\nDatorren astean, martxoaren 10ean, Isabel Moyano Louise Michel. La virgen roja izeneko hitzaldia egingo du. Emakume hori frantziar anarkista bat izan zen, eskola-maistra, ekintzaile iraultzaile eta Parisko Komunako kiderik garrantzitsuenetakoa. Beste buruzagi batzuekin batera, hiriko gobernua antolatu eta haren defentsan parte hartu zuen. Atxilotu eta zigortu zuten; azken finean, emakumeek langile-klasearen eskubideen alde egindako borrokaren ikur bilakatu zen. Deportatu zuten, baina 1880an Frantziara itzulita talde anarkistetan ibili zen, hil arte.\nMartxoaren 17an, izango da hurrengoa. Ana de Miguel adituak Alejandra Kollontai errusiar iraultzaile marxistaren bizitza eta obra jorratuko ditu. Familia autoritarioa eta sexu-zapalkuntza hautsiko dituen ikuspuntu iraultzailean oinarritu zuen berak emakumearen askatasunaren aldeko borroka.\nMartxoaren 24an, Eva Palomok Sylvia Pankhurst y el movimiento sufragista izeneko hitzaldia emango du. Emakume hura ingeles aktibista izan zen, sufragismoa eta komunismoa babestu zituena.\nMary Nash adituak Federica Montseny. La primera mujer ministra en España izeneko mintzaldia egingo du martxoaren 31n. Madrilen jaiotako anarkista eta idazle kataluniarra izan zen Federica Montseny, FAI eta CNT erakundeetako buruzagia. Osasun ministro izan zen 1936-1937 urteetan. 1939an erbestera joan behar izan zuen, Espainiako Gerra Zibilaren ondorioz. 1977an Espainiara itzuli zen, eta CNT erakundea bultzatzeko lanari ekin zion. Zenbait liburu ere idatzi zituen.\nAzken emanaldia apirilaren 7an izango da, eta protagonista politikari marxista eta filosofiako irakaslea den Angela Davis izango da. Gaur egun, beltzen eta emakumeen eskubide zibilen aldeko borrokan dihardu, pentsamendu eta diskurtso marxista ardatz hartuta. Sara Cuentas adituak bere bizitzaren zertzeladarik garrantzitsuenak emango ditu.


Berezko hiztunak - Busturialdeko Hitza : Busturialdeko Hitza\nLandareari lurrak bizi-indarra ematen dion bezalaxe, hiztunek ematen diote bizi-indarra hizkuntzari. Lurra nolakoa, halakoa izan ohi da landarea, indartsuagoa edo ahulagoa. Hiztunek ere eragin betea dute hizkuntzen indar edo ahulezian; hiztunak dira hi...\nIrudika dezagun euskara landare bat dela, eta lorontzi batean dugula. Lorontzi horrek gaur egun orain 30 urte baino %70 lur gehiago dauka. Baina lur berri horrek ez dio landareari bizi-indarrik ematen. Landarea ez da hazten, ez da indartzen. Gainera, gure landarea ahultzen ari ote denaren irudipena dugu, izan ere, hosto batzuk horaildu egin zaizkio (gune euskaldunetan, euskararen arnasguneetan, galerak antzeman dira azken mapa eta inkesta soziolinguistikoetan). Horixe dugu euskararen gaur egungo egoera: azken 30 urteotan hiztun asko irabazi ditu, baina hiztun berri horiek ez diote bizi-indarrik ematen.\nZer gertatzen ari da? Euskarak lur berri dituen hiztunak etengabe irabazten dituen arren, zergatik ez du indarrik hartzen euskal gizartean komunikaziorako tresna gisa? Erantzuna begibistakoa da: euskararen landareak lur gehiago irabazi duen arren, lur horretan beste bi landare ere badirelako, euskara baino handiagoak eta indartsuagoak: gaztelania eta frantsesa. Bi landare horiek sustrai luze eta indartsuak dituzte, eta euskarak daukan lur horretatik elikatzen dira. Bi landare horiek euskararen funtsezko bizigaia bereganatzen dute: hiztunak bereganatzen dituzte.\nBeraz, nahiz eta euskarak azken 30 urteotan %70 lur gehiago izan; nahiz eta elikatzeko %70 aukera gehiago izan, lur hori elikagai potentziala du, baina ez benetakoa. Euskara elika dezakeen lur berri horrek, hiztun berri horiek ez dute euskara elikatzen, lorontzi berean dauden erdarak elikatzen dituzte. Hiztun horiek horregatik moldatzen dira hobeto erdaraz: bizi-indarra erdarari ematen diotelako eta ez euskarari. Euskararen hiztun potentzialak dira, baina ez funtzionalak.