Zerealak, prehistoriako lehelengo laboriak | Aixebe & Abante\nPosted on enero 25, 2015 por Oier Gorosabel Larrañaga en elikadura // 1 Comentario\nIdazki hau Ogixari Gorazarre izenekuan bigarrengo partetzat hartu leike, eta hirugarren partia be badaka. Hau zatixau idazteko, Lydia Zapata Peñanartikulu baten oiñarrittu naiz, Aunia aldizkarixan 20º alian argitaratutakua.\nZerealak gizakixan elikadurian oiñarrixa izan dira millaka urtetik hona, eta hala dira gaur egunian be. Urtia bere ereite eta uztian arabera antolatu zeben gure arbasuak, eta uzta horrek erabagiko zeban urtia ona edo txarra izango zan. Zereala dirutzat erabilli izan zan gizaldi eta gizaldixetan: errentak edo hamarrenak pagatzeko, aberatsen ondasuna neurtzeko…\nZerealak ez dira berez hamengo laboriak. Gari eta garagarran “arbasuak” Ekialde Hurrian dake jatorrixa; artatxiki eta arrozak Asian; eta artua Ameriketan. Pizkaka-pizkaka sartu ziran Euskalherri partera, antxiñan batzuk eta oin dala gitxi bestiak. Bere jatorrizko lurraldietan makatz edo salbajiak hazten badira be, hona etorri arte asko hezittako landarak dira. Esate baterako: heldutakuan, basa-graminiei garauak lurrera jausten jakez lurrian ernetzeko; baiña banako batzu (mutantiak) burua osorik mantentzen dabe. Hónek berez antzuak dirazen arren (ezin dabe hazirik bota), gizakixak eurak aukeratu eta bultzatu zittuan nekazaritzarako daken abantaillengaittik (uzta biltzia, eskuz ereittia…). Gizaldirik gizaldi, sistema honekin landaria eraldatu dau gizakixak (buru gehixago, garau haundixaguak…) eta gaur egunian zereal mutantia askoz be ugarixagua da basa-landariabaiño. Onezkero, gizakixan laguntzia be derrigorrezkua dabe erreproduzitzeko.\nZerealen hezkuntza prozesu hau oin dala hamabi bat milla urte hasi zan, Turkia eta Palestina inguruetan. Han ba ziran zereal makatzez betetako solo zabalak, iñork erein barik berez hazten ziranak. Ordurarte, bertako biztanliak batu baiño ez zeben egitten, beste edozein basa-landara legez; baiña halako baten, hezkuntza prozesua hasi zan. Prehistoriadoriak ez dake argi zergaittik; batzuk diñue populaziño hazkunde haundixak derrigortuta izan zala, bestiak egualdi aldaketiangaittik… Kontua da Ekialde Hurreko biztanliak basa-zerealak domestikatzen hasi zirala, rekolekziñotik ekoizpenera pasauta. Honek goittik beherako bizimodu aldaketia ekarriko zeban, bai gizaterixa guztiandako baitta ingurugiruandako be.\nDenpora erreferentzia batzu izateko, kontuan hartu daigun zerealak Euskal Herrira oin dala 7.000 bat urte heldu zirala, eta ordurako gure arbasuak 800.000 urte zeroiela bertan, ehiztari eta fruta biltzaille bizimodua egitten.\nEuskal Herrixan zikirixua (sekalia) eta olua ezagutzen badira be, giza elikagai nagusixak garixa, garagarra, artatxikixa eta artua izan dira eta hórrei buruz jardungo dogu hamen. Esandako moduan, danak ez ziran batera allegau gurera eta ikusi daiguzen hiru “olatuen” ezaugarrixak.\nGalsorua. Irudixa: Tarquin\nOin dala 7000 urte, gari eta garagarrak etorri ziran Palestinatik. Prehistoriatik hona eurak izan dira labore garrantzitsuenak gure lurretan: elikagai on eta energetikuak dira, landarak emankorrak, eta luzaruan gorde leikez nahikua modu errezian.\nGari “jantzixak”: jo eta gero, garauak alotzakin geratzen diralako esaten jake halan; garbitzeko be bihar gehixago dake. Baitta bentajak be: askoz landara gogorraguak izatian, gaixotasun eta egualdi txarrak hobeto jasaten dittuez eta horretxengaittik prehistorian garrantzi haundixena eurak izan zeben. Oin dala oso urte gitxi arte ereiñ izan dira Euskalherrixan. Hiru mota dagoz: escaña (triticum monococcum), ezkandia (triticum dicoccum) eta espelta (triticum spelta).\nGari “billuzixak”: pizkaka gari jantzixak ordezkatu dittuez. Bere abantaillak: prozesatzeko errezaguak, jotiakin batera errez askatzen jako alotza. Gaur egunian guztiz nagusittu dira, bestiak desagertuarazi arte. Mota bi dagoz: gari gogorra (triticum durum) eta gari arrunta (triticum aestivum).\nGaragarra (hordeum vulgare): garixa baiño gitxiago erabilli izan da jateko, nahiz eta haren onduan abantaillak euki (lur txarretan hobeto hazten da). Lekeittioko Garratxa haitzuloko indusketetan adibidez, garagar aliak topau diraz.\nAntxiñako artua. Irudixa: Kurt Stüber\nOin dala 4000 urte, beste labore klase batzu etorri ziran Txina ingurutik. Aurrekuen aldian, hazkunde bizkorrekuak eta ereitteko errezagokuak ziralako, asko zabaldu ziran Europan eta, jakiña, Euskal Herrixan be:\nAntxiñako artua (panicum miliaceum): gaztelerazko “mijo” alegia, gaur egunian “artatxikixa” izenez ezagutzen dana.\nGureGipuzkoa.net | Artoa © Sin Restricciones…: Desconocido\nOin dala 400 urte etorri zan azken “olatua” Ameriketatik. Arto barrixa (zea mays) 1600 inguruan sartzen hasi zanian, nekazal munduan arrakasta itzala izan zeban. Hain da eze, antxiñako artua guztiz baztartu eta euskerazko izena be kendu egin detsala.\nLaburbilduz, prehistorian gure arbasuak zereal mota “gogorrenak” aukeratu zittuezen, bertoko eguraldi gogorrera hobeto egitten ziranak (kontuan hartu Mediterraneo aldetik etorrittako laboriak zirala). Erdi Arorarte ezkandia tipoko gari jantzixak izan ziran nagusi, eta ordutik hona zereal billuzixak indarra hartu zeben, bere prozetsatzeko erreztasunangaittik. Ameriketatik etorrittako arto barrixak gure soluen panoramia asko aldatu zeban, eta aurretik nagusi zan garixari protagonismua kendu ez, baiña haren pareko bihurtu zan. XX mendeko erdi parterarte, Euskal Herriko basarri guztietan ikusten ziran zerealak eta batez be garixa.\nGureGipuzkoa.net | Bizkaigaine © CC BY-SA: Ojanguren, Indalecio\nGaur egunian artua ondiok ikusten da, baiña etxeko aberiei emoteko ereitten da batez be. Garixa ostera, mendiko basarrixetatik desagertu da ixa; lautadetan zeozer ikusi baleike be, ogixa egitteko erabiltzen dogun garixa kanpoko explotaziño haundixetatik etortzen da. Basarrittarrei, jakiña, ez detse merezi etxian garirik egittia kanpuan ugari eta merke erosi leikienian; gogoratu ogixa egitteko artisau prozesu luze eta astuna.\nOgixari gorazarre | Aixebe & Abante Fisioterapia


Bilbobusek irailaren 6an martxan jarriko du neguko ordutegia - Deia\nBilbobusek irailaren 6an martxan jarriko du neguko ordutegia\ndeia.eus 03.09.2021 | 16:12\nBilbobusek neguko ordutegia jarriko du martxan datorren astelehenean, irailaren 6an. Horregatik, linea bakoitzaren ordutegiak eta maiztasunak aldatuko dira, garai horretako bidaiari-kopuruaren arabera egokitzeko.\nGautxoriek 02.00etan izango dute, orain arte bezala, atzenengo abiatzea zentrotik auzoetarantz, gaueko aisialdiaren atzenengo orduarekin bat eginez.\nORDUTEGI BERRIAK NON ESKURATU\nOrdutegien informazio xehea erabiltzaileen arretarako bulegoan begiratu daiteke (Poza lizentziatua, 8). Horrez gain, erabiltzaileek, behar izanez gero, etxean bertan eskura dezakete ordutegia, aplikazioa helbide honetatik App de Bilbobus edo Udalaren web orritik jaitsiz: www.bilbao.eus. 010 Bilboko Udaleko informazio telefonora deituta ere kontsultatu daitezke ordutegiak.\nALDAKETAK LINEA BATZUETAN\nBidaiarien beharrizanen arabera areago egokitutako zerbitzu bat ematearren, Bilbobusek aldatu egin ditu linea batzuen ibilbideak edo ordutegiak, zehazki 11, 22, 62 eta A3 lineenak.\nNeguko ordutegia irailaren 6an abiatuko da, aldaketa hauekin:\n11. linea: irailaren 06tik aurrera, aldatu egingo da linea honen ibilbidea Atxurirako norabidean. Kendu egingo da lehengo abiaburua, kendu egingo da geltoki moduan ere, eta Olano kalean kokatuko da, 4. zenbakian.\n22. linea: Geltoki berri bat izango du Sarrikuerako norabidean: Zabalbide kalean, 221. zenbakian, hain zuzen.\n62. linea: Aldatu egingo da linea horren ibilbidea San Mameserako norabidean. Kendu egingo da Urkixo zumarkaleko geltokia, 100. zenbakian, eta abiaburua Kale Nagusian izango du, 85. zenbakian.\nA3 linea: irailaren 06tik aurrera, aldatu egingo da linea horren ordutegia lan-egunetan, eta maiztasun handiagoa izango du, 20 minutuan behin izango baita, 30 minutuan behin barik. Ordutegia hau izango da:\nOlabeagatik irtetea: 06:30etik 22:30era, 20 minutuan behin.\nMoyuatik irtetea: 06:45etik 22:45era, 20 minutuan behin.


Goierriko errotek garai bateko martxa berrartuko dute maiatzean zehar - Goierriko Hitza : Goierriko Hitza\nGoierriko hemezortzi errotek bat egin dute Gipuzkoako erroten egunarekin. Galtzen ari diren instalazioak biziberritzea eta ezagutaraztea da helburua eta, horretarako, erakusketak, bisita gidatuak, ikastaroak… antolatu dituzte. Ekintzak hilabete osoan zehar izango dira, egun handia maiatzaren 8an izango den arren.\nGoierrin bihar hasiko dira, zehazki. Beasaingo Igartzako errotaren historia laburbiltzen duen erakusketa zabalduko dute, errotan bertan. Bost mendetako ibilbidea izango da eta hainbat sorpresa izango dira: Martina Irizar Igartzako azken errotariaren ikus-entzunezko bat izango, errota martxan jarriko dute eta ehotutako irinarekin talo ikastaroa egingo dute maiatzaren 8an, besteak beste. Erakusketa ekainaren 26ra arte egongo da zabalik. Astelehentik ostiralera, 18:00etatik 20:00etara eta asteburuetan eta jai egunetan, 11:00etatik 14:00etara eta 18:00etatik 20:00etara.\nIgartzako errotako ordezkariek Gipuzkoako errotarien topaketan parte hartuko dute, bide batez. Larraulen izango da, larunbat honetan, 10:00etatik aurrera. Asteartean Gipuzkoako erroten iraganaren eta etorkizunaren inguruko hitzaldia ere antolatu dute, San Telmo museoan, Donostian.\nBisita gidatuak. Ibares (Arama), Larruntza (Ataun), Igaralde (Legazpi), Errotatxo (Mutiloa), Iraegi, Lapatza Txikia, Goiko errota (Ormaiztegi), Intxausti (Zegama) eta Larraondo (Zerain).\nErakusketa eta talo ikastaroa. Igartza (Beasain).\nAte irekiak eta ibilaldia. Zubieta baserria, Olako, Kanpain (Zaldibia).\nIbilaldi gidatua. Igeribar, Errotaberri, Errotaetxe, Aunditegi (Gabiria).\nFamilientzako tailerra. Igartubeiti baserria (Ezkio).


Euskal Herrian ekimena: Mobilizacion egitaraua - STEILAS UNIBERTSITATEASTEILAS UNIBERTSITATEA | UPV/EHUko langileen sindikatua\nSubmitted by admin on 2012-11-26 – 12:10 PMNo Comment\nPlataforma osatzen duten sindikatu eta gizarte eragileek mobilizazio astea deitu dute azaroaren 26tik 30ra. Hego Euskal Herriko hiriburuetan egingo diren manifestazioek oihartzun berezia izango dute, baina, hiriburuez harantzago, antolatuta ko ekimenak ahalik eta gehien zabaltzea izango da helburua.\nAzaroak 26, astelehena: Durango, Azpeitia, Zarautz.\nAzaroak 27, asteartea: Errenteria, Altsasu, Bera, Irún.\nAzaroak 28, asteazkena: Eibar, Bergara, Tolosa. Arratsaldeko 7retan manifestazioa Iruñeako Autobusen geltokitik.\nAzaroak 29, osteguna: Laudio, Galdalkao-Basauri martxa, Leioa, Erromo-Areeta martxa\nAzaroak 30, ostirala: Manifestazioak.\n– Bilbon arratsaldeko 6,30etan Jesusen Bihotzetik,\n– Donostian 7retan Bulevarretik\n– Gasteizen BilboPlazatik 7retan.\nEgitaraua jaisteko: http://bit.ly/V7RJtK


Esleitu dute Olaitturriko proiektua - Oñati - Goiena.eus\nEsleitu dute Olaitturriko proiektua\nOihana Elortza 2018-07-13 12:52\nProiekturen infografietako bat (Argazkiak: Oñatiko Udala)\n22+2 HABE du izena Olaitturriko proiektuak eta kirola egiteko, bazkari herrikoiak egiteko zein zuzeneko emanaldietarako erabili ahal izango da. Obrak urtea bukatu aurretik esleituta egotea gurako luke udalak.\nBederatzi proposamen aurkeztu dira Olaiturriko kirol espazioa estaltzeko proiektua egiteko eta horien artean MLMR Architecture Consultancy eta Garmendia Cordero arquitectos UTE-aren 22+2 HABE ideiak lortu du puntuazio altuena. Honenbestez, 102.000 (+BEZ) eurotan esleitu zaio proiektua eta ondorengo lanen zuzendaritza egitea. "Hau da hasierako ideia eta ideia hau oinarri hartuta egingo dituzte lanak. Aldaketak egon daitezke, baina proiektu honen gainean egindakoak izango dira", adierazi du Hirigintza zinegotziak, Irati Etxeberriak. Aldaketa horietako bat izan daiteke, adibidez, egungo aparkalekuen parean ibilgailuak uzteko beste plaza batzuk egitea, argazki nagusian ageri den berdegunearen tokian.\nEstalduraren kontzeptua luzetara eraikitako hormigoizko bi habe handi eta zeharretara ezarritako egur laminatuzko 22 haberen arteko konbinazioa litzateke. Egurrezko habe horien artean polikarbonatozko panelak jarriko lirateke, argia iragazi eta euri-urak jasotzeko.\nUdalak bidalitako txostenean agertzen den moduan, "helburua herrian erreferentziazko espazio berri bat sortzea da, non jolaserako, kirola egiteko, kultur ekitaldiak burutzeko edo eguneroko topagune izateko estalitako plaza bat izango den. Proposamenak aipatutako erabilerak egin ahal izateko espazioak eskainiko dituen aukera desberdinak ere azaltzen ditu".\nAforoari dagokionez, esaterako, 700 lagun sartuko lirateke, gehienez, herri bazkari batean; kontzertu batean, berriz: 1.200 lagun zutik eta 700 lagun eserita.\n22+2 HABE proposamenak "Olaiturriko espazioa eta ondoko Ubao errekarekin lotura irudikatzen du. Honetarako, egungo harmailak eraitsi eta beste aldean jartzen ditu, plaza eta ibaiaren arteko oztopo fisikoak ezabatuz. Honela, espazio publiko zabal bat proposatzen da: jolas, kirol edo kultur ekintzetarako irekia, arrapala bidez guztiz irisgarria, eta bere inguru natural eta urbanoarekin bat egiten duena".\nProiektua esleituta dago eta lanen fasea etorriko da orain. Udalaren asmoa da lanak esleituta egotea urtea bukatu aurretik.


Bernedoko Sarrea Euskal Udalekuaren antolakuntza ere boluntarioen esku dago: hezitzaileok eraikitzen, indartzen eta zaintzen ditugu udalekuaren inguruko alderdi guztiak, auzolanean. Txanda bakoitza autonomoa da, hau da, bertako hezitzaileek beren erara kudeatzen dute egitaraua, funtzionamendua, edukiak eta abar, baina txanden arteko elkarlana eta komunikazioa etengabekoa da, ezinbestekoa delako udaleku guztiei koherentzia eta osotasuna emateko.\nEtengabeko harreman horren adierazgarri, txanda guztiek jarraitzen diegu balio berdinei, eta txanda guztietan ditugu helburu orokor berdinak. Etengabe saiatzen gara horien inguruko prestakuntza jasotzen, hezitzaileak urtez urte jantziagoak izan gaitezen, eta urtetik urtera haurren eta gazteen esperientzia ere hobea izan dadin.\nHonako hauek dira Sarrea Euskal Udalekuak gidatzen dituzten balio nagusiak:\nBernedoko Sarrea Euskal Udalekuen helburu nagusietako bat da haurrak, gazteak eta hezitzaileak euskaraz bizi daitezen, erakustea euskara tresna erabilgarri bat dela egunerokorako, lagun berriak egiteko eta harreman estu, osasuntsu eta lagunkoiak eratzeko. Euskal lurralde guztietako haurrak bateratzen ditugu, askotariko egoera soziolingustikoetan bizi direnak, elkarri beren egoeren, hizkeren, ohituren eta abarren berri eman diezaieten, udalekuetatik euskararen eta euskal kulturaren ikuspegi ahalik eta aberatsena eraman dezaten etxera. Laburtzeko, beraz, murgiltze esperientzia bat eskaintzen dugu, euskal kulturarekin une oro kontaktuan egoteko leku bat.\nLan handia egiten dugu Sarrea Euskal Udalekua gune seguru bat izan dadin edonorentzat, edozein direla ere bakoitzaren ezaugarri pertsonalak, gorputza, genero nortasuna, genero adierazpena, sexu orientazioa, arraza eta abar. Horretarako, elkarren zaintza giroa sustatzen dugu hezitzaileen, haurren eta gazteen, eta elkarren artean, gu guztion dibertsitatea ospatuz eta ikuspegi feministatik haurrei elkar errespetatzearen eta zaintzearen onurak erakutsiz. Gure ustez, horrela soilik bermatu dezakegu giro osasungarri, eroso eta inklusiboa.\nBerebiziko garrantzia ematen diogu naturarekin dugun harremanari ere, eta bereziki bultzatzen dugu landa eta nekazaritza guneen ezagutza. Gure asmoa da egun gero eta hutsagoak dauden txoko horietan bizitza dagoela eta bizitza hori oso garrantzitsua dela erakustea, baita naturarekin lotutako bizitza posible dela ere. Halaber, aisia eredu alternatiboa sustatu nahi dugu, teknologiatik aldendutakoa, guztiok barruan dugun jolasteko sena piztu nahi duena, gogoraraziko diguna jolasteko ere jaio garela eta badakigula jolasten naturak eman dizkigun elementuekin.\nAzken horri hertsiki lotuta, apustu handia egiten dugu jolasaren alde, aisia hezitzailerako ezinbestekoa baita elkarrekin jolas harremanak eraikitzea, partaidetza, inklusibotasuna, elkarlana eta auzolana bultzatzeko. Jolas kolaboratiboari lehentasuna ematen diogu, lehiakorraren aurretik, elkarren aurka jolastu beharrean elkarrekin jolastu eta elkarri laguntzen guztiok ondo pasa dezagun.\n08-09an jaioak 255€\n10-11an jaioak 155€\nUztailaren 31tik Abuztuaren 8ra\n12-13an jaioak 155€\n05-06-07an jaioak 275€


Jaioberriaren lehen zainketak | Consumer\nJaioberriaren lehen zainketak\nJaioberriaren lehen egunetan, gurasoek pazientzia izan behar dute, beren sen propioan konfiantza izan eta zenbait jarraibide jarraitu edoskitzeari, loaldiari, negarrari eta higieneari dagokienez\nEgilea: Cristian Vázquez 2014-ko uztailak 9\nHaur jaioberriek zainketa batzuk behar dituzte, eta ezinbestekoa da horiek ezagutzea. Hala ere, adituek gurasoei gomendatzen diete haur berriaren adierazpenak eta jarrerak patxadaz interpretatzen ikastea. Ondoren, “jaioberrien jarraibideen eskuliburua” izeneko tresna bat zehazten da, haurraren etxeko lehen egunari eta haren higieneari buruzko oharrak ematen dituena, bai eta pediatrarengana joateko jarraibideak ere.\nErrepikatzen den esaldi bat errepikatzen da, txiste gisa jotzen duena, baina egia adierazten duena: jaioberri jaioberri bat ez dator jarraibideen eskuliburu batekin. Eta horrek eragiten du lehen seme-alaba askok segurtasun gabezia sentitzea, lehen egun eta asteei bakarrik aurre egitean, haur jaioberriarekin.\nJaioberriaren zainketek haurra bainatzea eta azalaren babesa barne hartzen dituzte\nGarrantzitsuena, adituek gogora ekartzen dute, lasai egotea da, eta pertsona kontaezinak esperientzia horretatik pasatu eta arrakastaz gainditu dutela pentsatzea. Haur jaioberri bat zaintzeko ikastaro trinkoa eta eraginkorra dira haurrarekiko harremanak eskaintzen duen gure gaitasunak eta eguneroko ikaskuntzak.\nBaina, jakina, garrantzitsua da ezagutza-oinarri bat izatea abiapuntu gisa. Hona hemen garrantzitsuenak.\nHaur jaioberri bat zaindu: lehenengo egunean etxean\nHaurtxoaren bainurako uraren tenperaturak 32 eta 38 ºc bitartean egon behar du, eta prozesuak ez du 10 minutu baino gehiago iraun behar\n“Etxean jaioberriaren lehen eguna ere izan daiteke gure egunik zailena”, ohartarazi du UNICEFek, haurtzaroan espezializatutako Nazio Batuen Agentziak. Zailtasun horiek murrizteko, honako aholku hauek dituen eskuliburu bat argitaratu du:\nGurasoek ez dute kezkatu behar bularra ematen ari den bitartean bularra hartzen ez bada. Berehala ikasiko du. Haurrari bularra ematen saiatu behar da, egunean zortzi aldiz, baina hartualdi bakoitzean lau ordu baino gehiago pasatzen utzi gabe.\nLehen egunetan, jaioberriak ia denbora guztian lo egingo du, egunean 18 ordu inguru. Normala da eta ez du zertan kezkatu.\nEz da lasaitu behar haurtxoa negarrez ari dela: bere beharrak adierazteko duen modua da. Gurasoek jakin ahala, une bakoitzean zer negar egiten duen ulertuko dute, eta pixkanaka interpretatzen ikasiko dute.\nJaioberriak sentikorragoak dira hotzarekiko eta beroarekiko. Jaioberria dagoen gelan klima beroa mantentzea gomendatzen dute adituek, baina ez da gehiago irekitzen.\nJaioberriaren zainketa: higienea\nIrudia: gregor y rallen\nHaurtxoaren higienea egokia izan dadin, astean bizpahiru aldiz bainatu behar da, Espainiako Pediatria Elkarteak (AEEP) azaltzen duenez, “haur jaioberriaren larruazal osasuntsu horrek bere burua garbitzeko mekanismoak ditu”. Bainua, ordea, berehala bihur daiteke jarduera atsegin eta eguneroko errutinan. Gainera, haurra lasaigarria da, eta gauez egiten bada, lo egiten du.\nEspezialista batzuek gomendatzen dute haurrari lehen bainua ematea zilbor-hestea erori ondoren eta zilborra orbaindu ondoren; hori gertatzen da, oro har, bizitzako lehenengo eta bigarren asteetan (hil bat arte izan dezake). Hala ere, Eusko Jaurlaritzako Osasun Sailak argitaratutako ‘Zure haurtxoa etxean dago’ gidak azaltzen duenez, hori ez da beharrezkoa, haurtxoa lehen egunetik bainatu daiteke, gero ondo lehortu bada.\nHala ere, eremu genitalak, tolestura axilarrak eta izterrondoak, eskuak eta ahozko eta sudurreko jariakinak behar adina aldiz garbituko dira. Intermountain Healthcare elkarteak zehazten duenez, jaioberriaren pixoihalak maiz aldatu behar dira, edo zikindu bezain laster.\nJaioberria bainatzeko aholkuak\nHona hemen haurra bainatzeko funtsezko aholku batzuk.\nPediatria-elkarteak azaltzen du xaboi-gehiegikeria eta gehiegizko tenperatura, maiztasuna edo iraupena saihestea, “larruazaleko lehortasuna edo dermatitis narritagarria agertzea” ahalbidetzen baitu.\nHaurraren bainurako uraren tenperaturak 32 ºc eta 38 ºc bitartean egon behar du, eta prozesuak ez du 10 minutu baino gehiago iraun behar.\nBainuontzi txiki bat egitea komeni da, haurtxoaren bainurako espezifikoa. Bertan jartzen den uraren mailak ez du 10 zentimetrotik gorakoa izan behar, eta inoiz ez da umea bainuontzian bakarrik utzi behar. Horregatik, garrantzitsua da behar diren tresna guztiak hurbil egotea.\nBainuaren ondoren, txikiari lagundu behar zaio gainazal egonkor baten gainean, eta ondo lehortu gorputz osoa, kontu handiz larruazalaren tolesduretan, horiek baitira errazen narritatzen diren eremuak. Hori gertatzen bada, espezialista batek gomendatutako pomada bereziekin trata daiteke.\nJaioberriaren zainketa: pediatra\nHaurra ondo badago eta ez bada arazorik sortzen, pediatrarekin egiten den lehen kontsulta, normalean, astebete eta 10 egun artean izaten denean egiten da. Eta gero, medikuak berak kontrakorik esaten ez badu, haurrak lehen hilabetea betetzen duenean, eta hileroko kontrola egiten denean.\nhaurtxoa haurtxoa lo egin haurtxoaren zaintza jaioberri jaioberriak La Piel De Los Bebés madres recientes-eu padres-eu\nSei trikimailu haurtxoari haizeak kanporatzen laguntzeko\nJaioberria: larruazala larruazalarekin nola kontaktatu\nAitaren papera erditzean\nGuztia nire haurrari buruz\nGida praktikoa zure haurrari buruz jakin behar duzun guztiarekin.


Ama langileak Ogasunari 100 euroko ordainsaria eskatzen hasi dira | Consumer\nAma langileak Ogasunari 100 euroko ordainsaria eskatzen hasi dira\n13.000 emakumek baino gehiagok deitu dute Zerga Agentziaren bulegoetara informazioa eskatzeko\nAtzotik, urtarrilaren 13tik, Espainia osoko 500.000 ama langilek, Euskal Autonomia Erkidegokoak eta Nafarroakoak izan ezik, hilean 100 euroko ordainsaria eska diezaiokete Zerga Agentziari hiru urtetik beherako seme-alaba bakoitzeko. Euskal Autonomia Erkidegoko eta Nafarroako amek ezin dute laguntza hori eskatu, PFEZren kenketa baten bidez egiten baita. Kenketa hori erkidego horiei transferitutako eskumena da, eta, beraz, foru-aldundiek aplikatu beharko lukete.\nLehen egun horretan, 13.000 emakumek baino gehiagok Agentziaren bulegoetara deitu zuten informazioa eskatzeko. Kopuru horretatik, 800 emakumek bakarrik formalizatu zuten laguntza eskaera telefono-deiaren bidez; 1.100 emakumek, berriz, Internet bidez.\nZerga Agentzia atzo ere 750.000 gutun bidaltzen hasi zen Gizarte Segurantzaren eta Agentziaren beraren fitxategien arabera laguntzari etekina ateratzeko baldintzak betetzen dituzten edo datozen hilabeteetan etxetik kanpo lanean hasten badira bete ditzaketen emakumeei. Gutun horiek inprimaki bat dute, eta hartzaileek ohiko postaz bete eta itzul dezakete.\nLaguntza honen onuradun izan daitezke hiru urtetik beherako seme-alabak dituzten emakumeak, baldin eta beren kontura edo besteren kontura lan egiten badute, Gizarte Segurantzaren edo Mutualitatearen kasuan kasuko araubidean alta emanda badaude hilean gutxienez hamabost egunez, edo hamar egun, nekazaritzako araubide berezian alta emanda badaude.\nLanaldi partzialeko kontratua duten langileak ere onuradun izan daitezke, baldin eta haien lanaldia, gutxienez, enpresako lanaldi arruntaren% 50ekoa bada eta hilabete osoan alta emanda badaude.\nAma langileentzako laguntza fiskala garatzen duen Errentaren gaineko Zergaren Erregelamenduan ezarritakoaren arabera, ama hilez gero edo zaintza eta babespea modu esklusiboan izanez gero soilik baliatu ahal izango du aitak edo tutoreak laguntza hori. Kasu horietan ere, arestian amentzat azaldutako baldintzak bete behar dira.\nAdoptatutako edo etxean hartutako seme-alaben kasuan, adopzioa edo harrera Erregistro Zibilean inskribatu eta hurrengo hiru urteetan aplikatu ahal izango da kenkaria, adoptatuaren edo harreraren adina edozein dela ere. Inskribatzea beharrezkoa ez denean, hura aitortzen duen ebazpen judizial edo administratiboaren egunetik aurrera egiten ahalko da kenkaria.\nHiru urtetik beheitiko seme-alaba bakoitzeko 1.200 euro kenduko dira urtean. Laguntza lehen aipatutako baldintzak betetzen diren hilabeteen kopuruaren arabera kalkulatzen da, haurraren jaiotze-hilabetea barne, eta ez da kontuan hartzen hiru urte betetzen dituen hilabetea. Laguntzaren zenbatekoak seme edo alaba bakoitzeko muga ditu Gizarte Segurantzari eta Mutualitateei egindako kotizazioak eta kuota osoak, haurra jaio eta hiru urte bete arte urtean sortzen direnak. Zenbateko horretan sartzen dira enpresaburuak eta langileak Gizarte Segurantzari ordaintzen dizkioten kuotak; beraz, ia langile guztiak sartuta daude.\nEsate baterako, bi seme-alaba dituen emakume bat, bata 2000ko ekainaren 15ean jaioa eta bestea 2003ko urtarrilaren 13an jaioa, urte honetako hilabete guztietan lan egiten duena eta Gizarte Segurantzan 1.350 euro kotizatzen duena, 2003. urtean 1.700 euro, 500 euro, bost hilabete seme zaharragatik kenduko da, hiru urte betetzen baititu ekainean, eta 1.200 euro semeagatik, hamabi hilabeteengatik.\nAurretiazko ordainsaria edo kenkaria\nZerga Agentziak laguntza hori lortzeko bi aukera eskaintzen ditu: kenkaria PFEZren urteko aitorpenean sartzea (2004. urtean aurkeztuko da), edo hilero ehun euroko aurreratutako kobrantza eskatzea, banku-transferentziaren bidez.\nOgasunari jakinarazi zaizkion datuetan edozein aldaketa egiteko, horretarako sortu den 140 eredua aurkeztu beharko da, edo 901 200 345 telefonora deitu, gertatu eta hamabost eguneko epean (seme edo alaba batek amarekin bizitzeari uztea, lanpostuan baja hartzea, etab.). ).\nUrtarrileko lehen paga otsailaren bigarren hamabostaldian ordainduko da. Martxoko bigarren hamabostaldian otsailekoa ordainduko da, eta horrela hurrenez hurren.\nhacienda-eu madres-eu paga-eu


Irekia Eusko Jaurlaritza - Gobierno Vasco :: EHAA xedapena 201804243\nAldizkariaren data: 2018-08-14 Aldizkari honetan argitaratua: 2018156\nHurrenkenaren zenbakia: 201804243\nAdostasunik gabeko dibortzioa dela-eta, Layachi El Bradi El Gharrar jaunaren aurka Zohra Kaina andreak hala eskaturik, Eibarko (Gipuzkoa) Lehen Auzialdiko 1. Epaitegian bideratutako 123/2017 zenbakiko prozeduran epaia eman da, zeinaren idazpurua eta epaitza ondoko hauek baitira:\nBaiesten dut Gabilondo prokuradore andreak, Layachi El Bradi jaunaren aurka, Zhora Kaina andrearen izenean eta haren ordez aurkeztutako demanda, eta, ondorioz, bi ezkontideek 2008ko otsailaren 20an egindako ezkontzaren dibortzioa deklaratzen dut, adierazpen horren legezko ondorioekin; eta ezkontideen egoera pertsonala eta familiarra arautuko duten neurri hauek hartzen dira:\n– Ama Zhora Kaina andreari ematen zaizkio adingabeko alabaren, XXXXXren zaintza eta jagoletza. Guraso-ahala, berriz, aitak eta amak edukiko dute batera.\n– Layachi El Bradi jaunak eskubidea izango du alaba adingabea bisitatzeko hilabetean asteburu batean, urte osoan, larunbat eta igandeetan 17:00etatik 19:00ak arte, gaua berarekin igaro gabe, eta Donostiako elkarguneko profesionalek gainbegiratuta.\n– Layachi El Bradi jaunak hilero, hilaren lehenengo bost egunetan, aurreratuta, ehun eta berrogeita hamar (150) euro ordainduko ditu bere alaba adingabearen mantenurako, Zora Kaina andreak horretarako izendatzen duen kontu korrontean. Betebehar hori ebazpen hau eman den egunetik aurrera beteko da; lehenengo hil honetan, hainbanatu egingo da dagokion zenbatekoa. Diru-zenbateko hori urtero eguneratuko da, Estatistikako Institutu Nazionalak edo haren ordezko erakundeak ezarritako KPIaren arabera. Lehenengo aldiz, 2019ko urtarrilean eguneratuko da. Betebehar hori betetzen ez bada, legezko neurri egokiak hartuko dira.\n– Aparteko gastuak bi gurasoek ordainduko dituzte % 50ean.\nEz da erabakirik hartzen autoetan sortutako gastuak ordaintzeko.\nJakinarazi bekie Ebazpen hau aldeei, legeak agindu bezala.\nEbazpen honen jatorrizko kopia sar bedi epaien liburuan, eta jaso bedi testigantza autoetan.\nAurkaratzeko modua: apelazio-errekurtsoa, Gipuzkoako Probintzia Auzitegian (PZLb, 455. artikulua). Errekurtsoa idatziz jarri beharko da epaitegi honetan, hogei egun balioduneko epean, jakinarazi eta biharamunetik kontatzen hasita. Errekurtsoa aurkaratzearen oinarri diren alegazioak azaldu beharko dira, eta apelatutako ebazpena eta aurkaratutako erabakiak aipatu beharko dira (PZLbko 458.2 art.)\nErrekurtsoa jarri ahal izateko 50 euroko gordailua egin behar da. Bestela errekurtsoa ez da tramitatzeko onartuko. Gordailua eratzeko, aipatutako zenbatekoa sartu beharko da epaitegi honen gordailuen eta kontsignazioen kontuan (Banco Santanderren 1836 0000 33 123 17 zenbakiko kontuan), eta, dirua sartu izanaren agirian, kontzeptuaren eremuan, «Errekurtsoa» (kodea: 02-Apelazioa) dela zehaztu. Diru-kopuru hori zainpean utzi izana egiaztatu egin beharko da errekurtsoa aurkeztean (BJLOko 15. xedapen gehigarria).\nAipatutako xedapeneko 5. paragrafoan zehaztutakoek eta doako laguntza juridikoa izateko eskubidea aitortua dutenek ez dute gordailua eratu beharrik izango errekurtsoa jartzeko.\nBeraz, epai honen bidez, hori aldarrikatu, agindu eta sinatzen dut.\nArgitaratzea: epaiari dagokion egunean jendaurreko entzunaldia egiten ari zela, epaia eman duen epaile magistratu berberak eman, irakurri eta argitaratu du. Nik, Justizia Administrazioaren Letradu naizen honek, fede ematen dut, Eibarren (Gipuzkoa), bi mila eta hamazortziko ekainaren hogeita seian.\nEta Layachi El Bradi El Gharrar demandatuari behar bezalako jakinarazpena egiteko balio dezan ematen eta sinatzen dut hau, Eibarren (Gipuzkoa), bi mila eta hamazortziko ekainaren hogeita bederatzian.


Sara Estevez: Â«Futbolaz idazteko prestigioa lortu nuenean utzi nion goitizenariÂ»\nSan Mamesko partidak Â«MaratonÂ»en begietatik ikusten zituzten askok. Urte asko geroago konturatuko ziren gure subkontzientziaren miopiaz. Espainiako Radio Nacionalek Bilbon duen egoitzan kirol zuzendari zen "Maraton" hura, inori bururatuko ez bazitzaion ere, emakumea zela, alegia. San Franzisko auzoan hazia eta greba orokorren giroan hezia da Sara. Bizitza istorio bitxiz eta argazkiak diruditen oroitzapenez betea du. Ironia handiz kontatzen du dena, irribarre gazia da berea.Bizitzaren betetasunean, lasai botatzen du pentsatutako dena, isiltzea sekula gustatu ez zaion kazetariak. Irratian ere, "enfant terrible" deitzen zioten lankideek. Maratoikoak bezala, berri emateko bokazioz eman du bizitza osoa, baita bide luzea egin ere.\nBilboko San Franzisko auzoan jaio zinen. Nolakoa zen San Franziskoko bizitza?\nLangileen auzoa zen. Greba etengabeetan haziak gara gu. Errepublikako Asaltoko Guardia estreinatzen ikusi dut, baita hemengo emakumeek nola egiten zieten aurre ere, putakumeka. Grebetan ejertzitoak esku hartzen zuen, tiroka. Umeok ohe azpian gordetzen gintuzten, ez balaz zauritzeko. Auzo hori izan da nire benetako unibertsitatea. Kaleak asko erakusten du.\nHiru urtez joan nintzen errepublikako eskolara. Hiritarren jokabideak nolakoa behar duen izan han ikasi nuen. Garbitasuna zaintzen ere erakutsi zidaten eta baita askoz bizimodu okerragoa zeukaten umeekin bizitzen ere... Gogoan dut neska koxkor batek hondarra saltzen zuela etxez etxe, latorrizko pertz batekin. Garai hartan hondarrarekin garbitzen baitzen lurra. Niri liluragarria iruditzen zitzaidan, ez baitzidaten etxetik ateratzen uzten.\nFamilian bizi ginen, eskaileran. Gora eta behera ibiltzen ginen, lata emanez. Etxebizitza batetik bidaltzean, bestera sartzen ginen. Eskaileran konpartitzen genituen bakoitzaren pozak eta bizi-ezinak. Eskailerako ume denok anai-arrebak bezala ginen.\nHori dena izan da bizitzarako nire oinarria. Batez ere irratirako, jende askorekin egotea tokatzen baitzaigu.\nJendeak entzuten duenean San Franziskokoa naizela, ez du sinesten, auzo horretan jaio den jende askok gero ez duelako hori aitortu nahi izaten. Nik beti bizi nahi izan dut hor, eta Zabalburun pisu bat erosteko aukera izan genuenez, hor bizi naiz, San Franziskotik gertu, badaezpada ere. Oraindik lasai joaten naiz auzora, ilusioz beteta. Ez naiz ordu arriskutsuetan joaten, baina hain lasai ibiltzen naizenez kaleetan, iruditzen zait ezin zaidala ezer gertatu, ez bainaute kanpotar gisa hartuko. Gure garaian ez zegoen marjinaziorik.\nGerra hasi zenean 11 urte zenituen. Nola gogoratzen duzu?\nChumi Chumezek zioen bezala, "bizitzako urterik onena" bezala, oporrak hartzea izan baitzen. Batailak urte bat iraun zuen, eta gogoan dut 1936ko irailaren 25a, Bilboko lehen bonbardaketa. Norteko Geltokiko trenbide ondoan dago jaio eta hazi nintzen etxea, eta geltokia helburu militarra izan zen. Etxetik atera behar izan genuen, su hartu zuelako. Jende askok bezala, lagunen etxera joan behar izan genuen bizitzera, bolada baterako. Izugarria izan zen.\n1937ko urtarrilaren 4az ere oroitzapen gogorra dut. Norteko Geltokiko tunelean gorde gintuzten, han pasatzen genuen egun osoa. Bonbardaketa bukatu, tuneletik atera eta ikusi genuen nola zekarten hegazkinetik eroritako pilotu alemana. Bere hegazkina Larraskitun eraitsi zuten. Kaleetan barna erakutsi zuten gorpua hegazkinetik erori eta kolpeka akabatu zutenek. Ikuskizun horiek markatu egiten dute.\nBaina aldi berean, gogoratzen dut ez zegoela diziplinarik, ez zegoela eskolara joan beharrik, ama kezkatzen zuen gauza bakarra guri ezer ez gertatzea zela, eta elkarrekin joaten ginela alde batetik bestera. Erabateko anarkia zen, eta ume bati gustatzen zaio hori, betebehar eta ardurarik ez genuen eta.\nOrdutegia sirenek markatzen ziguten. Alarmak jotzean tunelean sartu, eta eguna han pasatu beharra zegoen. Egunsentitik ilunabarrera egoten ginen, egun osoz. Urtebete eskas egingo genuen horrela. Gero erabaki zuten tunelaren bi irteerak bonbardatuz gero tartean atera ezinik geratuko ginela, eta aurrerantzean elizan babes hartzen genuen.\nGosea? Bataila urteak bukatu osteko garaia arrautzarik gabeko tortillak jaten pasatu genuen. Lehen urtean ez zen jatekorik falta izan, euskal gobernua martxan zegoen eta denoi iristen zitzaigun errazionamendua.\nGogoan dut ogi integrala, orain jateko aholkatzen badute ere. Eta baita txokolatea ere. Agirre Lehendakariarena zen Chocolates Bilbainos enpresa, eta nahi adina txokolate jaten genuen. Baina gerra Espainia osora zabaldu zenetik, ez zen janaririk iristen. Herri txikietatik ekartzen genuen jatekoa.\nNola irrati zaletu zinen?\nGarai hartan hasi ziren irrati nobelak, eta gustura entzuten genituen. Gainera, ez zegoen beste dibertsiorik. Zinemara ere, posta zigiluen truk sartzen ginen. Gure trikimailuak genituen: gutunazalei zigiluak kentzen genizkien. Leihatilakoak, auskalo, ez ikusiarena egingo zuen. Ez genuen sosik ikusten!\nIrratia zen zure zaletasuna, baina nola bihurtu zen zure lanbide?\nRadio Juventud de Vizcaya irrati-eskolan hasi nintzen. Bertan ikasi eta praktikatzen genuen. Gu eskola horretan hasi eta bi urtera, 1954an, irrati emisorea estreinatu zen, eta lan-taldean hartu ninduten. Baina soldata harekin ez zegoen bizitzerik, ez bazen nire kasuan bezala, egunez enpresan aritu eta gauez irratira joanda.\nUniÃ³n QuÃmica del Norte de EspaÃ±a" enpresako lehendakariaren idazkaria nintzen. Baina azkenean ezin nintzen bi lanetara iritsi. Goizean lanera irten eta goizeko ordu txikietan iristen nintzen etxera. Enpresako lana seguruagoa zen, baina uko egin nion, nire bokazioari erantzuteko.\nIrratiko lehenengo urteak nolakoak izan ziren?\nNi idazteko aukeratu ninduten, gainera irratiz hitz egiteak lotsa ematen zidan. Kirol programa zuzentzen jarri ninduten hasieratik. Zuzendariak ez zion begiratzen gizon edo emakume izateari. Denei probetxu ateratzen zekien, baita ezertarako balio ez zutela ziruditenei ere. Pazientzia galanta zuen.\nEz genuen albistegirik egiten, Madrilgo Radio Nacionalek bakarrik baitzuen horretarako baimena. Baina horrek bide eman zigun beste gauza batzuk lantzeko. Liburuak egokitzen genituen irratirako, gidoiak idatzi, umeentzat programak egin... Oraingoa baino irrati aberatsagoa zen.\nKirol kazetaritza izan da zure bizitza.\nGehien bete nauen lana da. Gu hasi ginenean, kirol kazetaritza ez zen oraingoa bezalakoa. Kazetaritzako generorik pobreena zen. Beste ezertarako balio ez zuena aritzen zen kiroletan. Propio kirol programa egitea aukeratzen zutenak oso gutxi ziren.\nKirolaren bidez jende asko zirikatzeko aukera dago. San Mamesko sarrera ukatu ziguten urtebeterako, Athleticeko zuzendaritza kritikatzeagatik. Lehendakaria ez zuten arau garbiekin aukeratu, eta entzule batek horren atzean zegoen Neguriko oligarkia salatu zuen. Sekulakoa piztu zen. Athleticek eskatu zuen irratiko bi kidek, tartean nik, futbolaz hitz egiteari uzteko. Irratiko Madrilgo zuzendaritzak esku hartu zuen, eta gure alde egin zuen. Duda egiten dut gaur berdin egingo zukeen.\nSan Mamesen sartu ezin genuenez, ondoko etxeko balkoitik egiten genuen emankizuna.\nNolakoa da kazetari eta kirolarien arteko harremana?\nKirolariek kritikak ondo hartzen zituzten, baina beti izaten da saltsaren bat. Ni txitxirio beltza baino egoskorragoa nintzen, ezeren aurrean isiltzen ez zena. Gizonezko kazetariak baino samurrago hartzen ninduten hala ere. Behin jokalari bat etorri zitzaidan, aurpegia hautsiko zidala orroka. Gizonezko lankideak etorri ziren istilua baretzera...\nEgun oso ezberdina da. Elkarrizketa egiteko kirolariek bost minutu eskaintzen badizkizute, ez da gutxi. Orain izar bihurtu dira, lehen harremana gertuagokoa zen.\nGarai hartan, eta kirol programako zuzendari izanda, arazorik izan al zenuen zure lanean, emakume zarelako?\nEz. Baina ni hasi nintzen garaian oso zaila zen emakumezko kirol esatariak topatzea. Programa gaueko 11etan egiten genuen, zuzenean, eta bi ahizpa bakarrik egon ziren prest ordu horretan lanera irratira etortzeko. Garai hartan emakumeak hain berandu kalera ateratzea ez baitzen arrunta. Emakumeak gehiago aritzen ziren programa artistikoetan, gidoiak idazten edo istorioei ahotsa jartzen.\nKimika enpresan ere ezagutu nuen kasu nabarmen bat. 1945 urte inguruan, Ekonomia ikasi zuen neska gazte bat iritsi zen, ordura arteko kontulari gizonezkoen oso gainetik prestatuta zegoena. Emakumeak lan horietan hasi zirenean, gizonezkoek deabruaren pare ikusten zituzten. Departamentura sartzen ere ez zioten uzten. Bere lana ez zen baloratzen. Zaila da, egun batetik bestera gauzak aldatzea.\nEtxean ere, guraso askok ez zieten semeari eta alabari ikasteko aukera bera eskaintzen. Uste zuten alabari garbitzen eta sukaldean irakastea nahikoa zela. Gure amak, berriz, ez zigun etxean ezer egiten uzten. Berak ahal zuen bitartean, nik egin behar nuena ikastea zela esaten zuen. Aitak ere berdin pentsatzen zuen. Aukera gutxi izan genituen, baina denek berdinak.\nNola lortu behar du emakumeak besteek bere lana baloratzea?\nUste dut emakumezkooi dagokigula pixkanaka erakustea zenbateraino gai garen. Ez nago emakumeen kuotaren alde. Zergatik osatu behar dute emakumeek %40? Zergatik ez %100? Lanean onena denak egin behar du aurrera, gizon edo emakume den begiratu gabe, gizaki gisa hartuta.\nEz dut uste lan munduan gizonekin aritu behar dugulako, emakumezkoon goxotasuna galdu behar dugunik. Pena da gizonezkoen alde txarra berdindu nahi izatea, ez alde ona.\nEmakume izanda, uste dut zuzendu dudan taldeko harremanetan giro lasaiagoa jartzen asmatu dudala, ohituago gaudelako gauzak onartzen. Gizonak tentsio uneetan mutur joka hasteko prest egoten dira, eta handik bi minutura ezer pasatu ez balitz bezalaxe daude. Era berean, gu agian minberagoak gara, eta tentsio une horietan gizonezkoek jasaten jakin dute, nik jasan ezingo nukeena. Horregatik uste dut gizon eta emakumeen kontuetan, harremanak bideratzen jakitea dela kontua, ez legeak edo arauak jartzea.\nLehenengo urteetan "Maraton" goitizena erabiltzen zenuen. Zergatik?\nMaratongo bataila irabazi zutela abisu emateko egin zituen 40 kilometro mezulariak, eta berri eman orduko hilda erori zen lurrera. Txikitatik harritu ninduen berriemaile haren ahaleginak, eta kazetari lanarentzat eredu delako aukeratu nuen izen hori.\nBeldur nintzen kirol programa bateko zuzendaria emakumezkoa zela jakiten bazen, "hoa ontzi-garbitzera!" esanaz bukatuko zuela entzuleak. Futbolaz idazteko prestigioa lortu nuenean utzi nion goitizenari, oso berandu. Garai hartan batzuek idatzi egiten genuen, eta ondoren irratirako ahots egokia zuten profesionalek irakurtzen zuten. Beraz, entzuleak oso berandu jakin zuen hitz haien sortzailea nor zen.\nNola aldatu da irratietan kirola lantzeko modua?\nLehengo estiloa nahiago nuen, lasaiagoa zen. Kontatu egiten ziren gauzak. Emankizuna entzuten ari zinela, imajinatu eta irudimenean "ikusi" egiten zenuen nola zihoan jokaldia.\nGaur irratia entzuten jarri, eta ez dakizu gola sartu duena etxeko edo kanpoko taldea den. Area bateko jokaldiaren ostean beste ateko gola oihukatzen dute. Hori gertatzen da dena ondo kontatzen ez delako, futbola ez baita jokatzen eurek kontatzen duten abiaduran. Eta ez dakit zergatik botatzen duten esatariek horrelako hitz parrastada.\nGainera orain dena presaka egiten da, hamaika zelairekin konektatzen da aldi berean, entzuleak ez du erdia ulertzen... Gola buila batean kantatu behar hori ere, hain itsusia iruditzen zait! Moda hori Argentinatik iritsi zen.\nEliteko futbolariek ere aitortzen dute dozena erdi esatari salbu, beste denek ez dakitela tutik ere futbola zer den.\nEgunkarietako kirol kazetaritzari itxura hobea hartzen al diozu?\nHarrigarria iruditzen zait jokalari ohiak egunkarietan idazten ikustea. Izena dutela, eta artikulu bat idazten jakin gabe kronikak egiten jartzen dituzte. Nire ustez, egunkarietan ongi idazten dutenek aritu behar dute. Askotan, orri osoa irakurri, eta hainbeste hizkuntza erretoriko eta ponpoxokeriaren ostean, azkenean geratzen zaizun duda da: "eta hemen, nor da ona eta nor txarra?" Alegia, haria erabat galtzen dela. Ondo idaztea oso zaila da.\nFutbol munduak mugitzen duen dirutzak nola eragiten du programetan?\nNi Radio Nacionalen aritu naiz beti lanean. Sinesten ere lanak ematen ditu, baina irrati horretako gaueko bi orduko kirol programetan, denboraren %90 Real Madrid eta F.C. Barcelonaz hizketan jarduten dute. Diruagatik da hori.\nGure garaian ez geneukan horrelako baliabiderik. Baina azkenean argi geratzen dena da, gutxien axola duena baliabide teknikoak direla. Garrantzitsuenak pertsonak dira, zenbaitetan egoera zailetatik ateratzen jakin behar delako. Askotan inprobisatu egiten genuen, eta asmatu ere bai. Esaterako, Bahamontesen lagun batek Bahamontes imitatuz elkarrizketa bat egin zuen irratian, eta gero Â«MarcaÂ» kirol egunkarian argitaratu zen. Bahamontesek berak ezeztatu zuen elkarrizketa, lagun batek brometan egina zela argituz.\nZer iruditzen zaizu kirolak komunikabideetan duen lekua?\nGehiegizkoa. Gauza asko egiteagatik egiten dira. Informazioa behar baino gutxiago lantzen da. Errazagoa da, esaterako, elkarrizketa batekin bi orri betetzea, artikulu batean azken lege berria aztertzea baino.\nAlbistegiak eginaz bukatu duzu zure irrati ibilbidea.\nLan horrek ez dit barrua bete. Kazetari jendeak uste du hori dela generorik onena, gorena. Baina niri hipoteka bat iruditzen zait. Ezinezkoa delako norberak sentitzen eta pentsatzen duena esatea. Oraingo albistegiak beti berdinak dira; halako politikoaren eta halako lehendakariaren hitzez osatuak. Prentsaurrekoek agintzen dute gai zerrenda, eta prentsaurrekoetan kazetaria alderdi bateko edo besteko bozeramailearen bozeramailea besterik ez da. Ezin da zerbait kontatzera joan. Oso mekanizatuta dago lan hori. Eta niri kaleko berri kontatzen duen kazetaritza gustatzen zait.\nZer zaletasun dituzu, irratia entzuteaz gain?\nAsko irakurtzen dut. Zinema ere atsegin dut, zuri-beltzeko filmen zalea naiz, batez ere. Eta kalean paseatzea dut gustukoena. Lagunekin topo egin, eta jendea ikustea.\nAzken urte hau, berriz, familiako liburua idazten eman dut. Arbasoez ahalik eta informaziorik gehien bildu dut Araba, Bizkaia eta Nafarroako artxibategi historikoetan. Nire aita bi aldiz ezkondu zen, eta bere bi emazteak ahizpak ziren. Hargatik, ama ezberdina badugu ere, abizen berak ditugu 8 anai-arrebok. Ni naiz ahizpa txikiena, eta aurrekoa baino 20 urte gazteagoa naiz. Familiaren historia osatzeko jakinmina nuen, eta hilobek ere bai. Hainbat bitxikeria aurkitu ditut. Adibidez, egon zirenik ere ez genekien anai-arrebak topatu ditut, umetan hil zirenak.\njaio: Bilbon, 1925ean.\nKontabilitatea ikasi zuen.\nUniÃ³n QuÃmica de EspaÃ±a del Norte enpresan aritu zen, lehendakariaren idazkari, 1945-1975 urteen artean.\nIrratian 1952an hasi zen, Radio Nacional kateko kirol programen zuzendari.\n1990. urtetik, erretiratuta dago.\nUrrezko antena, 1969.\nZilarrezko domina kirol merituari, 1969.\nÂ«Budapesteko Honved futbol taldea etorri zen San Mamesera 1956an, Europako Kopan Athleticen kontra jokatzeko. Gertakari handia zen, denak zirelako puntako izarrak. Hungariako historian izandako jokalari onenak ziren. Garai hartako magnetofoiak 15 kiloko harri kozkorrak ziren, eta gurea izorratu egin zen.\nHemen bizi zen hungariar bati eskatu eta eskatu aritu gintzaion, jokalariren baten itzultzaile lanak egin zitzan guretzat. Delako itzultzaile hori jokalariari itxaroten aspertuta, etxera joan zenean, Puskas jokalaria agertu zen. Eta itzultzaile gabe, ezin elkarrizketarik egin!\nGure lantaldeko mutil bat oso imitatzaile ona zen, eta Puskasena eginez sartu zen antenan, elkarrizketan. Han jardun zuen, hungariar antzeko hitzak asmatuz.Â»\nBakarrik bizi naiz.\n"Erabaki pertsonala da. Bizitza osoan neure kasa eta nahi nuen bezala ibiltzeko aukera eman dit horrek. Baina denak du bere ordaina, eta bakarrik bazkaltzen dut orain, denbora asko pasatzen dut bakarrik, eta karga ere bihur daiteke bakardadea. Hori da kazetari bizitzak utzi didan ondorioa".\nSan Franziskon, kalean,\nhura zuten eskola\nHondar kubo batekin\nneskatxa batek han\nlortzen zuen ogia,\nbesterik ez zeukan,\neta errotu zinen\nhondar kubo hartan.


Ateak irekitzen ostera ere | Kultura | Berria\nFermin Muguruzak The Suicide of Western Culture borrokako elektronika bikotearekin grabatu du 'B-Map 1917+100' diskoa. Maiatzean aurkeztuko du zuzenean\nFermin Muguruza eta The Suicide of Western Culture. ALBERTO POLO Tamaina handiagoan ikusi\nFermin Muguruzak (Irun, Gipuzkoa, 1963) bere ibilbide guztian erakutsi du gaitasun handia duela jauzi ikaragarriak egin eta, iraganari bizkarra eman gabe, hainbat eremutan mugitzeko. Hala ere, bere azkeneko lanak, The Suicide of Western Culture Bartzelonako elektronika bikotearekin ondutako B-Map 1917+100 diskoak, lekuz kanpo harrapatuko zituen jarraitzaile asko, inor gutxik espero zezakeelako hain soinu industrial eta gogorra Muguruzaren disko batean gaur egun. «Duela hogei urte Dutekin egindako Ireki ateak diskoaz geroztik hauxe da egin dudan diskorik gogorrena. Soinu basatia du, oso industriala, eta zaila ere izan daiteke jarraitzen nauten batzuentzat. Baina niri betidanik gustatu zait hor barneratzea». Diskoa kaleratu berritan, Black is Beltza animaziozko lanaren filmaketa lanetan buru-belarri sartu da Muguruza —2018ko irailerako estreinatu nahiko luke—, eta, elkarrizketak emateko denborarik gabe, Joan Pons kazetariarekin izandako solasaldi batetik ateratakoak dira testu honetan ageri diren adierazpen ia guztiak.\nProiektua Carlos Baenak bultzatu zuen, El Segell zigiluko arduradunak. Muguruzak The Suicide of Western Culture-ren kantu bakarra ezagutzen zuen artean (Love your friends, hate politicians), baina «izugarria» iruditzen zitzaion. «[Baenak] Haien diskoak bidali zizkidan, eta esan zidan nire jarraitzaileak zirela, nahiz eta garai batzuk beste batzuk baino gehiago gustatu, eta noizbait zerbait egin beharko nukeela haiekin». Egun batean, elkartu egin zituen TSOWC osatzen duten bi lagunak (Miquel Martinez eta Juanjo Fernandez Rivero) eta Muguruza bera, eta Bartzelonako bikotearen kantu berriak entzun zituzten elkarrekin: «Nire ibilbide artistikoarekin duten grina azaldu zidaten. Single bat egin nahi zuten nirekin, kantu pare bat. Horrek guztiak bat egin zuen Black is Beltza proiektua zela eta Bartzelonako Fabra i Coats lantegian egindako egonaldiarekin; horregatik, han bertan elkartu ginen berriz, eta pare bat abestiri bueltak ematen hasi ginen, ea zer ateratzen zen».\nBartzelona laborategi hartuta, lanean hasi ziren, eta egun batean TSOWCkoek inon argitaratu gabeko kantu baten remix bat eraman zioten Muguruzari: «Bat-batean pentsatu nuen hiru kantu izanda lau ere egin genitzakeela. Azkenean, hamabost egun hartu genituen. Nik goizez egiten nuen lan, eta besteak arratsaldeko lauretatik aurrera etortzen ziren estudiora. Ekartzen zizkidaten doinuak entzuten genituen, eta sorkuntza lana egiten hasi ginen, kirurgia musikala. Hirugarren egunean argi ikusi nuen disko bat egin zitekeela; disko kontzeptuala, gainera».\nB-rekin hasten diren hiriak\nB hizkia. Disko osoa zeharkatzen dute B hizkiarekin hasten diren hiriek: Berlin eta Bilbo, esaterako. Tartean, Brazzaville, Belgrad, Bogota, Baton Rouge eta Bartzelona, besteak beste. Hasieran, Beirut. «Al Jazeera katearentzat musika arabiarrari buruzko dokumental sorta bat egiten ari nintzen garaian, Beiruten kokatu nintzen, eta kateko ordezkarietako batek esan zidan garai batean hiru hiri izan zirela munduko informazio iturri nagusiak: Beirut, Bilbo eta Belfast. Albisteen hiru B-ak. Ohartu nintzen interes handia pizten duten beste gatazka asko B hizkiarekin hasten diren hirietan gertatzen direla: Bartzelona, Berlin... B hizkiaren mapa oso interesgarri bat aurkitu nuen».\nJoan den urtearen hasieran, berriz, Muguruzak hitzaldi batean parte hartu zuen, Bilbon, Meatzaleak zikloaren barruan. Eta B hizkiarekin hasten ziren sei hiri aukeratu, eta bere ibilbidearen errepasoa egin zuen. Orduan ikusi zuen diskoaren oinarria: «Ideia horrekin joan nintzen estudiora, eta Juanjori esan nion: 'Bila itzazu, esaterako, Bogota edo Beiruteko bideoak, eta proiekta itzazu'». Muguruzak pantaila erraldoi bat zuen han, Black is Beltza-ren soinu banda egiteko erabiltzen zuena, eta, irudiak proiektatu bitartean, hitzak idaztziz eta grabatutako musikaren gaineko melodiak sortuz joan ziren. «Oso iradokitzailea eta irudimenezkoa izan zen. Orduan esan nien: 'Jaunak, hamar abesti ditugu, egin dezagun diskoa'». Muguruzak materiala eraman zuen, eta, hitzak amaituta, joan den udan grabatu zituen ahotsak Bonberenean (Tolosa, Gipuzkoa), Karlos Osinagarekin. «Gero Bartzelonara itzuli nintzen, efektuak eta azken nahasketak gehitzeko. Hori dena urriaren 1aren inguruan izan zen. Data hori giltzarria izan da».\nUrriaren 1ean independentziari buruzko erreferenduma egin zuten Katalunian, eta Barcelona Sant Andreu kantuak ere egun haietan ikusi zuen argia. «Ez nuen pentsatua hain goiz ateratzea, baina urriaren 1aren aurreko asteburuan, The Suicide-ko Miquik idatzi zidan: 'Zer pena kantu hori amaitu gabe edukitzea, Barcelona antifeixista oihua eta guzti; orain da botatzeko garaia'. Argi bat piztu zitzaidan. 'Kantu hau orain atera behar dugu! Ezin dugu itxaron. Katalunian orain gertatzen ari dena kontatu beharra dago, ekarpen interesgarria izan dadin gure ikuspegitik'». Bi egunetan prestatu zuten bideoa, eta kantua ere egina zegoen. «Presazko abestien ideia hori oso interesgarria eta indartsua iruditzen zait. Gaur egun, erraztasun handia dago musika sortu eta partekatzeko, eta gero eta egingarriagoa da».\nPuzzle handi bat da B-Map 1917+100 disko osoa. Muguruzaren ibilbideko beste garai batzuei egindako keinuak ageri dira —adibidez, «Bartzelona fundamentalista, inoiz ez» dio Barcelona Sant Andreu-n, Bidasoa fundamentalista (1997) oroitaraziz, eta Kolpez kolpe-ko (1988) aizkoraren samplerra entzun daiteke Brazzaville, Egun on Kinshasa kantuan—, eta kantariaren lanean ohikoa izan den moduan, errealitatetik ateratako soinu eta ahotsek ere lekua izan dute kantuetan: «Betidanik gustatu zait errealitatetik ateratako ahotsen sanpleatu ukitu hori sartzea; Negu Gorriaken ondoren egindako lana identifikatzen du». Muguruzaren iritziz, «musika armazoiaren» parte dira, eta ugari dira diskoan: Ulrike Meinhofen ahotsa entzuten da Berlini dagokion piezan, Bobby Sandsen heriotzaren berri ematen duen irrati bateko grabazioa Belfastekoan... «Asko motibatzen naute baliabide horiek. Abestiak idazteko nik dudan modua da, aipuak eginez eta pertsonak aipatuz... raparen estiloan, zeinean beti egiten diren pertsonaien erreferentziak».\nPisu handiko diskoa\n«Duela hogei urte Dutekin egindako Ireki ateak diskoaz geroztik, hauxe da egin dudan diskorik gogorrena». Hondarribiko hirukotearekin grabatutako lan hura mugarri bat izan zen —Negu Gorriak desegin ondoren grabatu zuen, bakarkako bidea hasi aurretik—, eta B-Map 1917 + 100 ere inportantea da Muguruzaren ibilbidean. Izan ere, azkeneko urteetan, kantaria bere abestien berrikuspen fase batean sartuta egon da, eta lan berriak hortik «ihes egiteko» balio izan dio. «Disko honek balio du esateko: 'Inork uste bazuen honaino iritsi nintzela, oker zebilen'. B-Map 1917+100 ez da disko anekdotiko bat edo kolaborazio bat soilik. Ez, ez. Nire disko bat da, TSOWC-rekin egina, baina pisu handia du nire ibilbide osoaren barruan. Horregatik diot El estado de las cosas edo Gure jarrera bat dela, 2017an, haiek ere lan kontzeptualak izan baitziren, euren erara».\nDiskoaren soinuak elektronika gogorraren, musika industrialaren eta hip-hoparen aztarnak biltzen ditu. «Punk elektronikoa» deitzen dio Muguruzak: «Disko hau egiten ari ginela burura etorri zaizkidan beste artista asko daude. The Disposable Heroes of Hiphoprisy esaterako, beste garai batzuetan ere presente egon dena. Edo M.I.A.ren lehen diskoak eta bideoklipak; oso soinu globala zuten, industrialetik harago. Hau disko-mapa bat izanik, zentzua zuen soinu global batera gerturatzeak». Horregatik, Brazzaville, Egun on Kinshasa kantuan Afrikan egiten ari diren beat berriaren ukituak eta hip hop artista afrikarren ideiak bildu ditu, eta Atari Teenage Riot gisako hardcore elektronikoko taldeen aztarnak ere badira diskoan, nahiz eta «oihutik alde egiten» saiatu den. «Nine Inch Nailsek ere bazuten puntu hori, oinarri gogor eta ilun batean melodiak bilatzen zituztenean. Eta, nolabait, Manchesterreko post-punka ere presente zegoen Bartzelonako Fabra i Coatsen; oso giro ingeleseko lantegia da, eta Joy Division-New Order ekartzen zizkidan gogora».\nOrain Black is Beltza animaziozko filmaren prestaketa lanak denbora guztia kentzen dion arren, Muguruzak BERRIA-ri baieztatu dio maiatzean kontzertu batzuk emango dituela, eta Karlos Osinaga Txap Lisabö taldeko kideak lagunduko dituela oholtza gainean: «Berak sartu ditu gitarrak diskoan. Ez daude lehen planoan, baina hain Lisabörena den atzealdeko sare hori osatzen dute: burrunba edo gitarra akopleak tentsioa eta kezka sorrarazten duten soinu-ehunak sortzen ditu. Zuzenean hori eragin nahi dugu, Kill the TVko jendeak ekarritako ikus-entzunezkoak gehituz».\nAzkeneko diskoa aurkezteko kontzertuak izango diren arren, Muguruzak bere ibilbideari ere begiratuko dio, nahiz eta horretarako iraganeko kantuak sonoritate berrira moldatu beharko dituen. Ez du langintza berria izango. «Sonoritateen inguruan, kontuan hartu behar dugu Johnny Cashen Hurt kantu zoragarria Nine Inch Nailsen bertsioa dela, ulertzeko kontrako norabidea ere egin izan dela; alegia, nire aurreko errepertorioa sonoritate ezberdinetara eramatea ohikoa da zuzenean ikusi nautenentzat».


Zinexit | “Lejos del mar”, imanol uriberen azken filmak inauguratuko du gaur, astelehena, zinexit elkarbizitzaranzko zine erakusketa, filmeko zuzendaria bertan izango delarik\n“Lejos del mar” filmak ETAko militante ohia eta bere biktimetako baten alabaren arteko elkartzea kontatu eta bien zaurietan eta indarkeriaren ondorioetan sakontzen du\n‘Lejos del mar’ filmaren aurrerakina: https://www.labutaca.net/trailers/lejos-del-mar-elena-anaya-eduard-fernandez/\nProtagonistei eta zuzendari/ekoizleari egindako elkarrizketak: httpss://www.youtube.com/watch?v=xGEvK8yh_ng\nBilbao, 2015eko urriak 26.- ZINEXIT, Eusko Jaurlaritzako Biktimen eta Giza Eskubideen Zuzendaritzak antolatutako ZINEXIT, Elkarbizitzaranzko Zine Erakusketak bere seigarren edizioa inauguratuko du gaur astelehena, Imanol Uribe zuzendariaren “Lejos del mar” azken filmarekin. Euskal zuzendariak eta Antonio Perez, filmeko ekoizleak aurkeztuko dute filma, Azkuna Zentroko Auditorioan (Alhóndiga Bilbao, 19:30ean, sarrera doan, eta leihatilan jaso behar da gonbidapena) eta emanaldiaren osteko solasaldian hartuko dute parte. Ekintza hau Iban Garate aktoreak aurkeztuko du.\n“El Proceso de Burgos” (1979) dokumentala eta “La Fuga de Segovia” (1981), “La Muerte de Mikel” (1984) eta “Días Contados” (1994) film luzeen ostean, bosgarren aldia da “Lejos del mar” filmarekin Imanol Uribek ETAren inguruan egin duen azken filma. Elena Anaya eta Eduard Fernandez protagonista dituen film honek, ETAko kide ohi bat eta bere biktimetako baten alabaren arteko elkartzea kontatu, eta bien zaurietan eta indarkeriaren ondorioetan sakontzen du. Uriberen hitzetan, ‘pertsonaien zaurietan eta indarkeriaren ondorioetan sakondu nahi dut soilik. Filma egiten ari nintzen bitartean, minaz jantzitako eremu baten gainean nenbilenaren sentsazioa neukan. Badakit jendea oso urduri jartzen duen gai mingarria dela hau. Hala ere, merezi du ezeren eredu ez diren bi pertsonaia hauen azalean jartzeko ahalegina egiteak’.\nFilm hau urte honetan bertan filmatu da, Uriberen beraren eta Daniel Cebrianen gidoiarekin. 105 minutuko iraupena duen istorio honek, kartzela zigorraren zati bat bete ondoren, Parot dotrinari esker kalera aterako den damututako ETAko kide ohi baten (Eduard Fernandez) istorioa kontatzen du. Kaleratu ostean, Almeriara joatea erabakiko du, han bizi baita kartzelan ezagutu zuen lagun bat., eta han dagoela maiteminduko da bere biktimetako baten alabarekin (Elena Anaya). Aktore nagusien artean dira ere Jose Luis Garcia Perez eta Ignacio Mateos.\n“Lejos del mar” filmaren emanaldia Azkuna Zentroko Auditorioan (Alhóndiga Bilbao) izango da arratsaldeko 19:30ean eta honen ostean, solasaldi irekia izango da zuzendaria eta ekoizlearekin. Sarrera librea eta doakoa da aforoa bete arte (gonbidapena leihatilan jaso behar da).\nZinema lau egunetan zehar\nZINEXITen edizio berri honetan programaturiko zenbait film Euskal Herriko testuinguruan kokaturik daude, Imanol Uriberen “Lejos del Mar” azken filma edo “El valor de la autocrítica” dokumentala bezala. Baina indarkeria eta honi buruzko gogoetak Quebec, Hegoafrika, Israel, Italia edo Irlanda bezalako herrialde batzuetako esperientziak biltzen ditu ere.\nElkarbizitzaranzko Zine Erakusketa honen programazioan ohikoa den bezala, filma bakoitzaren emanaldiaren ostean, ikusle guztiei zuzendutako solasaldiak izango dira, eta aurtengo edizioan honako gonbidatu hauen parte-hartzea izango dugu: “Lejos del mar” filmaren zuzendari, Imanol Uribe eta Antonio Perez ekoizlea; Luis Aizpeolea kazetaria; Jesus Alvarez, Nazioarteko Amnistiaren Euskadiko bozeramailea; eta Maria Eugenia Ramos, Giza Eskubideen Foroko Presidentea. Ainhoa Garai eta Iban Garate, euskal aktoreak, izango dira solasaldiak aurkeztu eta koordinatzeaz arduratuko direnak.\nPalestina eta Israelen arteko gatazka ‘One day after peace’ (“Un día después de la paz”)\nFilmaren aurrerakina: httpss://www.youtube.com/watch?t=5&v=W1kSkdOBFQo\nUrriaren 27an eskainiko den “Un día después de la paz”, Hegoafrika eta Israelen arteko produkzioa den dokumentalean, judu baten ama eta bere semea hil zuen palestinar frankotiratzailearen arteko adiskidetze prozesua azaltzen da.\nQuebec-eko Askatasunaren aldeko taldea, ‘Corbo’ filmean\nKanadiar “Corbo” filmak bestalde, 16 urte zituela, jarri berri zuen bonba bat lehertzean hil zen 16 urteko Quebec-eko Askatasun Taldeko militante gaztearen bizitza azaltzen digu.\n29an Zinexiti amaiera emateko ‘El valor de la autocrítica’ dokumentalaren estreinaldia izango dugu\nKarmelp Vivancok zuzendutako “El valor de la autocrítica”, dokumentalak, Brigadas Rojas edota Ulster-eko talde armatuetako kide ohiekin batera, Carmen Gisasola, ETAko kide ohiaren testigantza biltzen du. 80ko hamarkadaren amaieraz geroztik, Gisasola, ETAko disidenteak, film honen abiapuntu den autokritika prozesua luzea egin du.\nZINEXITek bere eginkizuna Donostiara luzatuko duen lehenengo aldia da hau, dokumental honen estreinaldia 29an Bilbokoarekin batera izango baita Donostiako Aquariumeko Auditoriumean. Giza eskubideen autokritikaren pedagogia hedatzeko helburuaz, Eusko Jaurlaritzak sustatutako Zuzendu programaren barnean biltzen da ekimen hau.\nZinexit Eskola eta Bosa! Programa, goizeko saioak eskola umeentzako\nLau filmez osatutako ziklo honez gain, aurten ere Zinexit Eskola programatzen du ZINEXITEK. LHko 1. Eta 4. Maila bitarteko ikasleei zuzendutako programa honek Giza Eskubideak eskola alorrean jorratzea du helburu. Ekitaldi honetan “Minúsculos” filmaren emanaldi izango da. Intsektuen munduan girotuta dagoen elkarrizketarik gabeko animaziozko film honek bakea, elkartasuna eta desberdin izateko eskubideaz hitz egiten digu. Eskola alorrean jarraituz, ZINEXITek Bosa! Programaren bigarren edizioa programatu du urruaren 28 eta 29rako. Euskaraz eta gazteleraz eskainitako zazpi film labur eta hauekin batera, aniztasunaren alde eta diskriminazioaren aurkeko giza eskubideen alorrean, zurrumurruen aurkako estrategia jorratzeko material didaktikoa biltzen ditu programa honek.


Eskola-kirolean euskara sustatzeko Euskara eta kirola egitasmoan parte hartuko du Bilboko Udalak – Bilbao Euskaraz\n14/12/2009 UncategorizedIker Olkoz Aldareguia\nKanpaina 6 eta 16 urte bitarteko haurrei eta haien gurasoei zuzenduta dago eta euskararekiko sentsibilizazioa piztu nahi dute. Horretarako bost kirol poster argitaratu dituzte eta bertan jokalari ezagunak agertzen dira euskarazko hainbat mezurekin. Posterretan besteak beste honako mezuak bildu dituzte: Jokorik garbiena euskaraz!, Arraunean blaietz!, Eskuz eta ahoz, bizi-bizi!… Guztira, 2.000 poster banatuko dituzte udalerrietan.\nBestalde, beroketa eta luzapen ariketen zortzi orrialdeko liburuxka eta gurasoentzat aupa oihuak biltzen dituen egutegia ere prestatu dituzte. Egutegiaren bidez, gurasoak umeak ikustera joaten direnean euskaraz animatzea lortu nahi dute. Aupa oihu horiek telefono mugikorretara deskarga daitezke saretik. Guztira, liburuxkaren 25.000 ale eta egutegiaren 40.000 ale banatuko dituzte.\nAurreko bidaleta BandenLehia.com txapelketako finala Hurrengo bidalketa Maialen Lujanbiok irabazi du Euskal Herriko Bertsolari Txapelketa Nagusia


Udal-merkatu berrituan sei salmenta-postu esleitzeko deialdia zabaldu du Plentziako Udalak - Plentzia - Hiruka.eus\nUdal-merkatu berrituan sei salmenta-postu esleitzeko deialdia zabaldu du Plentziako Udalak\nErredakzioa 2021-10-22 14:17\nUdal-merkatua. © PLENTZIAKO UDALA\nBirgaitzen ari diren udal-merkatu berrian sei salmenta postu esleitzeko eta eskaerak aurkezteko deialdia ireki du Plentziako Udalak. Oinarriak eta deialdia gaur bertan argitaratu dira Bizkaiko Aldizkari Ofizialean eta Udalaren webgunean.\nPlentziako Udalak udal-azokako eraikina eraberritzen ari da, eta sei salmenta postu jarri ditu guztira, bost urteko iraupena izango duten esleipenakaz. Merkatuaren helburu nagusia da kalitatezko, sasoiko eta hurbileko elikagai jasangarriak eskaintzea herritarrei zein bisitariei, eta horregaz batera, lehen sektoreko jarduerak eta ekoizpenak bultzatzea. Zentzu horretan, arduradunek azpimarratu dute esleipen-prozesuan honako hauek lehenetsiko direla, besteak beste: “zirkuitu laburreko” nekazaritzako elikagaiak, produktu ekologikoak, kalitate-markek babestutako produktuak, hala nola Eusko Label, Idiazabalgo Jatorrizko Izendapena, Bizkaiko Txakolina Jatorrizko Izendapena, Euskal Sagardoaren Jatorrizko Izendapena eta abar. Etiketetan euskararen erabilera, udal merkatuetako beste postu batzuen titularra izanik izandako esperientzia, emakumeak edo 40 urtetik beherako pertsonak diren titularrak ere, kontuan hartuko dituzte, besteak beste.\nSalmenta ordutegia 09:30etik 14:00etara izango da, eta bi denboraldi ezarriko dira:\nUdakoa (ekainaren 1etik irailaren 30era): merkatua astelehenetik zapatura egongo da zabalik.\nNegukoa: eguenetik zapatura.\nEgutegi eta ordutegi horiek aldatu egin ahal izango dira postuen esleipendunek eskatzen dutenaren eta Plentziako Udalaren irizpideen arabera.\nEskabideak eta agiriak aurkezteko epea azaroaren 22an amaituko da\nProduktoreek oinarrietan eta deialdian ezarritako dokumentazioa aurkezteko epea 2021eko azaroaren 22ra arte izango dute. Eskabide orria Udalaren webgunean dago eskuragarri. Eskabide horretan, aurkeztu beharreko gainerako agiriak zehazten dira. Inskripzioa telematikoki egingo da Plentziako Udalaren web orriko online izapideen bidez.\nProduktoreek salmenta-postua ustiatu gura duten egunen kopurua zehaztu beharko dute, esleipendunak badira, eta bertan salduko dituzten produktuen berri eman. Interesdun bakoitzak salmenta postu bakarra aukeratu ahal izango du, eta produktu-mota bat baino gehiago saltzen duten postuak baimendu ahal izango dira.\nJarduera guztiak, saltzeko baimena duten produktuak eta merkatuaren funtzionamendu orokorra Plentziako Udal Merkatuaren funtzionamendua arautzen duen Ordenantzaren pean egongo dira. Ordenantza hori 2021eko abuztuaren 9ko 151. Bizkaiko Aldizkari Ofizialean argitaratu zen.\nInteresdunek, udal-baimena lortzeko hautapen baldintzei edo irizpideei buruzko informazio gehiago nahi izanez gero, deialdiaren oinarri horiek Udalaren webgunean edo BAOn kontsultatu beharko dituzte.\nAnder Zarraga 2020 abe 10 Plentzia\nZapatuan baserritar batzuk Udalaren baimenik gabe hiltegi zaharrera sartu ondoren, Udalak jokaera "arduragabe" hori salatu eta adierazi du azoka se...


Euskal Sute Iraultzailea - ESI taldea: IBIL: Bases\nPublicado por GAR kolektiboa en 14:34\nzoritxarrez euskal herrin euskera jende askok galdu du frankismoaren ondorioz borroka armatu bat ezta euskeraz soilik dakien jende batekin bakarrik eman behar bidean anai arreba asko erori dira euskera jakin gabe ta horrek zer esan nai du euskaldunak ez zirela? Euskalduna ezta soilik euskera hitzeiten duna baizik eta sentitu eta euskal kultura aurrera eramaten saiatzen dena.zuek zer esango zenioketen euskal herrian bizi ezten euskaldun bati? Ta gainera euskaraz ez dakienari? Euskera gure lenengo hizkuntza da baino nork esango lioke pertsona horri euskalduna eztela euskera ez dakielako??\nTa zuek holako euskaldunak bazeate nolatan oinarri guztik españolez? Etzeate ba txakurrak izango? Zuen lenengo arau magiko hori oinarritan txikitu egin dezue.euskalduna euskeraz bizi ta sentitzen duena da!!! Ta bestela zeozer lortu nahi badezue hurrengon euskeraz mesedez!!\nTestua eta erakundea erasotu beharrean, hobeto irakurriko bazenu, konturatuko zinateke "Traducido" jartzen duela, euskaraz dagoen testu batetik hartuta; euskara ez dakien jendearentzat.\nBarkatu esatea (agian ahazturik dezuen Txabik) honela zioen: "Todo aquel que vive y trabaja en Euskal Herria es parte del pueblo vasco".\nEuskal Burgesiak ere euskeraz jakin dezake, baina ez nuke euskalduntzat hartuko Euskal Herria (edo Nafarroa nahiago badezu) Estatu bezela ikusten ez baitu.\nTxakurrak, Euskal Herri Langilearen lana euskal burgesiaren aurrean makurtuarazi duena.\nMesedez, urrengoan horrelako hankasartzea egin, zuzenean eraso eta analisi Simplista bat egin beharrean, ondo irakurri testu GUZTIA.\n30 de mayo de 2014, 1:59\nMarxismoa Kapitalismoaren anai txikia, biak eta biak modernitate anti-espiritualaren semeak. . Marxismoak profetizatzen du gizakiaren zoriontasuna ekoizte prozesu eta jabetzaren iraultzarekin etorriko dela, hau da, gizakia makina bat balitz bezela tratatzen du, bere zoriontasuna soilik ongizate materialerantz mugatuz, alde espiritualik izango ez balu bezala. Marxismo-leninismoa gai izan da sakrifikatzeko berdintasun antinatural eta suntsitzailearen izenean herri-nortasun , tradizio, kultura, balore eta arabasoen herentzia espiritual oro. Marx, Engels, Kaus, Kautski, Trotski, Lenin, Rosa Luxemburg, Marcuse, Adorno... denak judutarrak eta anti-europarrak. Zuek talmudismoaren kosmo-ikuspegi zikin eta materialista bat besterik ez dezue defenditzen, eta diozue Marxismo-Leninismoaren bitartez biziraungo duela Euskal Herria?? En fin\n30 de agosto de 2015, 7:28


Miren, Gotzon eta etorriko direnak - - Hiruka.eus\nMiren, Gotzon eta etorriko direnak\nJon Urraza 2017-03-07 17:13\nMeisner-ek, aktore lana instintuetan errotzen zuen. Aktoreek, politikoki zuzen izatea baztertu, ikusleekiko autokontzientzia galdu eta bulkada emozionalei jarraitzea bilatzen zuen. Miren Gaztañagak, besaulkiaren intimitatean, inolako filtro edo kamerarekiko autokontzientziarik gabe, urdailetik bat-batean ateratzen zaiona naturaltasun osoz erantzuten du; transparente izateko talentu horrexegatik hain zuzen ere hartu zuten El Guardián Invisible filmean, eta orain, boikotaren beldur, arrazoi beragatik zaldien oinetara bota dute.\nIslamaren sinbolo sakratuekin umorea egitea, adierazpen eta sormen askatasunen defentsaren eredu bilakatu zutenek aldiz, Espainiako sinbolo sakratuei buruzko umoreagatik epaitegietara eraman zaitzakete. Adierazpen askatasuna, izatez, konpartitzen ez ditugun adierazpenetan neurtu beharko litzateke, horregatik DefConDos-eko Cesar Strawberry epaituak dio, Hazte oir-eko busari libreki ibiltzen uzteko.\n8 Apellidos Vascos filmean, baskoak xenofoboak eta terrorista biolentoak ginen, zergatik da salagarria ordea, espainolen estereotipoekin umorea egitea? Alfonso Alonso minduta agertu da, euskaldunen sentipenei buruzko saioak bera bezalako baskoen sentipenak ez zituelako islatzen… Japoniarrenak ere ez.\nGotzon Sanchez edo Barrura Begiratzeko Leihoak-ekin gertatu bezala, McCarthysmoak sirena jotzean, Lehendakaria, Kontseilaria eta EITB-ko zuzendariak, sortzaileak eta adierazpen askatasuna babestu beharrean, egindako lana a-posteriori arbuiatu eta barkamena eskatzea da deitoragarriena. Miren aktorea da, eskatu ziotena egin zuen, piszinara bota zen eta estereotipoei buruz umorez jarduten saiatu zen, grabatu zuten, editatu zuten, emititu zuten, eta orain arduradunek (gogoratu kultura kontseilaria EiTB-ko zuzendaria izan zela eta honetaz badakiela), eskuak garbitu eta bizkarra eman diote, erantzukizun guztia bere gain jarriz. Azken finean zertarako eta... PP eta PSOErekin aurrekontuak adostu ahal izateko. Horretarako, gerran bezala, Kultura Kontseilaria prest dago babestu beharko lituzkeen euskal kultura sortzaileak sakrifikatzeko.\nMiren, sormenaz beteriko aktore bikaina zara, zure iritziak hauek edo kontrakoak izan, zure lan on gardenak babesa merezi zuen.\nHIRUKA 89 zbkia. paperezkoa 2017-03-06


Oinezkoentzako gune gehiago Zabaltza plaza gozatzeko - Irungo Udala\nOinezkoentzako gune gehiago Zabaltza plaza gozatzeko\nJose Antonio Santano Irungo alkateak eta Cristina Laborda Obretako ordezkariak Zabaltza plaza eta Zuberoa kaletik hurbilen dagoen zatia berrurbanizatzeko amaitu berri diren lanen emaitza ikusi dute ostegun honetan.\nProiektu hori 2020ko azaroaren hasieran jarri zen martxan, eta jada ikus daitezke emaitzak: plataforma bakar baten bidez eraikinetako fatxadaraino zabaldu da plaza, eta Zuberoa kalearen hasierak ere konfigurazio berria du. Hori guztia oinezkoentzako espazio gehiago sortzeko eta irisgarritasuna errazteko egin da.\n“Oinezkoentzat gero eta toki gehiago sortzen ari dira hiriak. Horren adibide dira lan horiek; izan ere, Zabaltza inguruan bukatu ondoren, zintarriak kendu eta plataforma bakarra sortuko dugu, plaza eraikinen fatxadaraino handitzeko. Zirkulazioa egongo den arren, antolamendu berriak bidea desagerrarazten du, orain ezagutzen dugun bezala, eta oinezkoei protagonismo handiagoa ematen die, eta lehentasuna ere bai oinez doazenei. Irtenbide jasangarria, erdigunean bertan ingurune atseginago bat sortzeko ", nabarmendu du alkateak.\nZuberoa kaleko behealdean egin dira lanak (Policarpo Balzola kalearekiko bidegurutzeraino). Bertan, eskuinaldean, beheranzko noranzkoan, aparkatzeko zerrenda kendu da, eta askatutako espazioa birbanatu eta espaloi zabalagoak sortu dira galtzadaren bi aldeetan. Gaur egungo konfigurazioa ibilgailuentzako noranzko bakarreko errei bat da, eta ezkerreko aldean, beheranzko noranzkoan, linean aparkatzeko zerrenda bat.\nBestalde, berrurbanizazio-lanekin koordinatuta, asko berritu dira zerbitzu-azpiegiturak (saneamendua, hornidura, udal-komunikazioak eta argiteria), eta lehendik dauden sareak antolamendu berrira egokitu dira. Gaur egun, lanak amaitzeko azken fasean daude, eta ukitutako eremua seinaleztatzen eta garbitzeko lanak egiten ari dira.\nAntolamendu berriak bidea kotan igotzea aurreikusten du, egungo espaloien altueran kokatzeko, plataforma bakar bat sortuz. Gainera, 5 eta 7 zenbakiko atarien arteko tartean, aparkatzeko zerrendak kendu dira kalearen bi aldeetan, eta zabaldutako tokia alboko espaloiak handitzeko erabili da.\nBestalde, 3 eta 4 zenbakiko etxebizitza-blokeen aurreko zatian, aparkatzeko gune bana egin da bidearen bi aldeetan. Higiezinetatik gertuen dagoena zama-lanetarako izan da, eta bestaldean, mugikortasun urriko pertsonek aparkatzeko eta motorrak aparkatzeko.\nLan horiek guztiak, bai Zuberoa kalekoak bai Zabaltza plazakoak, egiteko epea 6 hilabetekoa izan da, eta 332.073,53 euroko aurrekontua izan du, eta Otegui Gaztañaga SL da enpresa esleipenduna.


Erretzeari uzteko talde berriak irailetik aurrera | Asociación Española Contra el Cáncer\nGuipúzcoa - 02/09/2019\nIkasturte-hasiera dela-eta, eta geure buruari helburu berriak jartzen dizkiogun hilabete honetan, AECC Gipuzkoak erretzeari uzteko laguntza-terapia emateko talde batzuk antolatuko ditu. Tabakismoan aditua den psikologo batek zuzenduko ditu taldeak. Saioak erabat doakoak izango dira eta ez da beharrezkoa izango erakundeko bazkide izatea horietan parte hartzeko. Tabakoaren ohitura galtzeko programa hori AECC Gipuzkoak lurralde osoan dituen egoitzetan egingo da eta ordua eta eguna taldea osatu ostean finkatuko dira.\nGipuzkoako Minbiziaren aurkako Elkarteak urte osoan garatzen dituen erretzeari uzteko terapiak egiten dituzten pazienteen % 62k prozesua arrakastaz amaitu du. Tabakismoan adituak diren psikologoek gidatzen dituzte saioak, erabat doakoak dira eta ez da erakundearen bazkide izan beharrik. Terapiak banakakoak edo taldekoak izan daitezke eta AECCk Gipuzkoan dituen 6 egoitzetako edozeinetan egiten dira, baita lurraldeko enpresetan ere, hala eskatuz gero. 2017an, guztira 126 lagunek erabili zuten zerbitzua.\nErretzaile bakoitzak lehenengo aurretiazko elkarrizketa bat egiten du, eta bertan baloratzen dute erretzeari uzteko modu onena eta asteko saio kopurua; izan ere, pertsona bakoitzaren egoera eta behar berezien arabera aldatu egiten da. Saio horietan pazientearen mendekotasun fisiko eta psikologiari arreta berezia ematen zaio, eta erretzeko ohitura sustatzen duten estimuluen kontrolari aurre egiteko estrategiak lantzen dituzte.\nMaider Sierra AECCko psikologo eta prebentzio arloko arduradunaren hitzetan, “arrakasta, azken batean, pertsona bakoitzaren araberakoa den arren, frogatuta dago kanpoko laguntza profesionala jasotzeak asko handitzen dituela erretzeari uzteko garaian arrakasta izateko aukerak”.\nGainera, AECC Gipuzkoako Minbiziaren aurkako Elkarteak mugikorretarako aplikazioaren bertsio eguneratu berria atera du, ‘RespirApp’ izenekoa, oraindik erretzen duten herritarrei tabakoa uzten laguntzeko. AECCren Minbiziaren Behatokiaren arabera Euskal Autonomia Erkidegoan bizi den herritarren % 78 ez-erretzailea edo erretzaile ohia den arren, oraindik ere % 22k erretzen jarraitzen du. Datu horien arabera, agerikoa da azken 5 urteotan erretzaileen beheranzko joera, 2009. urtean erretzaileen datua % 34 ingurukoa baitzen.


MFS Sintering enpresak ez du ABEEErik aurkeztuko, langileen asanbladak greba egunak deitu ondoren | LAB SINDIKATUA\nFederazioak Industria MFS Sintering enpresak ez du ABEEErik aurkeztuko, langileen asanbladak greba egunak deitu...\nAutomobilgintzarako osagaiak egiten dituen Trapagarango MFS Sintering-eko langileek enpresak EEE bat aurkezteko zituen asmoetan atzera egitea lortu dute, langileen asanbladak egindako hainbat egunetako greba deialdiaren ondoren.\nEnpresaren zuzendaritzak hutsunez eta falta ziren datuz betetako txosten teknikoa eta azalpen-memoria aurkeztu zituen. Honetan, ez dira ABEEEak osagarritzen eta enpresak sinetsiarazi nahi digu ABEEEak enpresen esku daudela “badaezpada”.\nEnpresa bere gaitasunaren %110ean ekoizten ari dela kontutan izanda, LABek iritzi zion ez zegoela ABEEE honetarako benetako arrazoiak eta asanbladetara deitu zituen langileak.\nBatzar jendetsu hauetan, langileek ia ahobatez errefusatu zituzten ABEEEak eta erabaki zuten, lan epaitegietako errekurtsoez gain, lan-eskubideen aurkako gehiegikeria hau gelditzeko modu bakarra antolaketa eta borrokaren bidez izango zela.\nErabakitakoaren arabera, datorren ostegunean, azaroaren 12an izan behar ziren lehen mobilizazioak, 24 ordutako grebarekin. Greba egingo zenaren jakinarezpen ofizialaren berri izan zuenean, enpresak bilerara deitu zituen langileen ordezkariak. Gaur, azaroaren 10ean, egin da bilera eta 10 minutu baino ez du iraun. Enpresak, aldebakarrez, ABEEEa erretiratzea erabaki duela jakinarazi du.\nHilabeteak daramatzagu ikusten nola gero eta gehiago diren Ezkerraldea eta Bizkaiko enpresak, ABEEEak modu indiskriminatuan erabiltzen saiatzen direnak. Horrela, langileon langabeziaren kontura hornitutako izkutuko orduen poltsak bihurtuz. Patronalak modu kolektiboan pentsatutako plana dirudi honek, ezin da kasualitatea izan sektore ezberdinetako horrenbeste enpresa ibiltzea arrazoi produktiboengatiko ABEEEen neurrietara jotzen.\nHorrelako gehiegikerien aurrean jarraitu beharreko bidea zein den erakusten digute MFS Sintering-eko langileek, antolaketa eta borroka. Zoriondu egin nahi ditugu langileak lortu dutenarengatik.


Pedro Antonio Añibarro: Esku-liburua\nBIZI BEDI Yesus...\nEGUNEANGO KRISTIÑAU ZEREGIÑAK\nILEKO EGUN BAKOTXERAKO\nEGUN TA EGIKUNE GUZTIETAN\nMEZA ENTZUTEKO YESUKRISTOREN\nPASIÑOAREN GANEKO GOGARTE TA ORAZIÑOAK\nTA MEZ-EMOTEKO BESTE BEAR DIREANAK\nONDO KONFESETAKO ETA KOMULGETAKO ORAZIÑOAK\nSAKRAMENTU SANTUARI ESATEKO KANT-ONAK\nYESUKRISTOK BERE PASIÑOAN\nIKUSI ZITUZAN NEKE GUZTIEN BARRI LABURRA\nFEDE, ESPERANTZA TA KARIDADEKO EGINTZAAK\nBESKARI TA APARI-OSTEAN\nESKER ONAK EMOTEKO ORAZIÑOA\nIturria: Escu-liburua, eta berean eguneango cristiñau-cereguiñak, Pedro Antonio Añibarro. La Lama, 1821\nBIZI BEDI YESUS\nGoxean iratzarri ta bertati beste gauzatara gogoa emon bagarik, eregi eikezu Yaungoikoagana biotza, eta esan:\nYesus, Maria eta Yosepe, lagundu egidazue egun onetan. Angeru Gordetzallea, zaindu eta gorde nagizu gaur.\nYagi zaitekez albait lasterren; ur bedeinkatua artu, ziñatu, ta belauniko esan eikezu Neure Yauna Yesukristo eta urrengo oraziño au:\nIrutasun Santua, Aitea, Semea, ta Espiritu Santua, gauza guztien egilla, yaun ta yaubea, zerutar guztiak bedeinka zagiezala zeure izate miragarria gaiti; ni ezer ezeti sortu, kristiñau errietan azi, zure Semearen odolaz erosi, eta oraingiño itxaron, maitetu eta laztan izan nozulako; baita bere zure ontasun oxin baakoak niri, eta gisakume guzti guztiai eginiko mesede neurri baakoak gaiti.\nBiotz guztirik esker onak emoten deutsudaz barko arrats illuntzerik egun sentiko argitara atera nozulako, zeure ontasunak, ta ez bestek, gorde ta yagon izan nau gaur giño. Zeinbat, Yauna, zor deutsut onenbeste mesede gaiti?\nNi bart il nintekean; berein il izango dira; gaur asko ilgo dira; eta bear bada ni aurrengo. Ay! eztakit nik, elduko banas gaubera; agaiti bada ondo emon gura dot egun au. Bai, ze egunik asko yoan yataz alperrik eta utsik!\nOnetarako, Yauna, opa deutsudaz orain ganik gaurko ene gogo, berba, guraari, bear, neke, eta egikune guztiak, eta eurakaz batera eskiñiten deutsudaz, negarrezko erri onetan erbesteturik nagoan arteko, nire egite on guztiak; elexa santaan egingo direanakaz, eta Yesukristoren merezimentu irabaziakaz batera.\nIminten dot gogoa gaurko parkamen guztiak irabazteko ene bekatuen zorren alderako, eta purgatorioko arima santuenen kitugarritzat.\nEsketan deutsut, Yaun errukiorra, arren zuzendu dagizuzala gaur da beti ene gogo, asmu, eta lan guztiak; alderatu nagizu ofendidu zinaidazan oker bideetarik; eta parkatu yausten banas argaltasunez, yakinezaz, edo neure guraari txar, eta ekandu gaistoen indarrez.\nLar-bere sarri yausi izan nas orain artean; damu dot biotz guztirik; parkeska nagotzu; ta emoten deutsut betiko berba zindo benetakoa, ez gaur eta ez iños bekatu egiteko, eta biziera barri bat artuteko. Alan gerta dedila. Amen.\nAMA BIRJIÑEARI ORAZIÑOA\nZeru-lurreko Erregina, Yaungoikoaren Ama maitea, ta bekatarien bitartekorik laztanena; zeure bearra dot egun onetan; artu ta estalpetu nagizu zeure egapian; arteztu egizuz nire egikeraak; zuzendu nire ibileraak; gorde nagizu ondamendi ta galbideetarik; eta erregutu egiozu bekatari andionegaiti zeure biotzeko Semeari; eskatuten deutsazula arren nire erruki izan dedila, eta ondo artuak izan ditezala bere aurrean ene gaurko lan, esa egite, neke ta bear guztiak, ene bekatuen zorren alderako, bere gloriarik andienerako, eta neure lagun urkoen onerako. Amen.\nAbe Maria eta Salbea.\nANGERU GORDETZALLEARI ORAZIÑOA\nEne arimako zain eta gordetzallea, Yaungoikoaren Angeru ederra, ene negarrezko erbeste onetako lagun ta yagola maitea. Sortu nintzanik ona zabiltz zeu nire laguntzan; berein esker eta mesede zor deutsudaz.\nAurrera eroan egizuz, bada, gaur bere nigazko ardura alegiñezkook; urrindu egizuz niganik arerio gaistoak; azpiratu deabru madarikatuak; banatu bere sareak, lakioak, amu eta asmuak.\nBizkortu nagizu, banakutsu nagi epelik, adierazo eta ulertu eragidazu zer egin, eta zer itxi bear dodan Yaungoikoaren borondatea egiteko; gaurko egun au ondo emoteko; ta eriotza-giño bere grazian ta bakean irauteko. Amen.\nAita gurea eta Abe Maria.\nNEURE IZENEKO SANTUARI ORAZIÑOA\nNeure izeneko N. Santu andia! Zeure izen miragarria emon eusten bateoan, zu ene moldea izanik, yarraitu negioentzat zeure bizitza, birtute, egite ta santutasunari.\nIzan zaitez, bada, gaur ta beti Yaungoikoaren aurrean bitarteko neurea; yagon eta gorde nagizu estukuntza eta oker-bide guztietan; bada ni orain-ganik asiko nas zeure antzera biziten lurrean; izan artean zeure lagun zeruan. Amen.\nEGUN ATAKO SANTUARI ORAZIÑOA\nEgun onetako Santu biotzekoa! zeruan ta lurrean gordeten da gaur zeure egun andia. Gaur Elexa santuak iminten deustaz begien aurrean zeure umiltasun, nek-aldi, eta penitenzia arrigarriak, nire epeltasuna azkortuteko, eta neu zure antzera biziten ekarteko; orain zeure oñatzai yarraiturik, egin dagizudantzat gero beti lagun zeruko glorian, Amen.\nAita gurea ta Abe Maria.\nLan laburrok eginik zoaz mez entzutera. Bein bere ez uts egin meza santua, eta albaitanez barautan entzun; bada bein da arimea il ezina gorputz ustela baxen.\nMezatara etsereanik urteten dozunean, uste izan eze Kalbariora zoazala, Yesukristo ilten ikustera; eta gogotan artu zelan Angeru Gordetzalleak daroian zeure mezatarako pausuen kontu ederra.\nSartu zaitekez Elexan ikara lotsazkoak; begitandu bekizu zeruan bertan zagozala. Ez albora adi egon, ze bein baten Deabruak belar-ondoko eskerga bat omon ei eutsan albora begira egoan bateri. Begira Yaungoikoaren aurrean zagozala, eta ez aaztu bear bada egunen baten Elexa onetara ilik ekarriko zaituezala.\nOnezaz ostean edo Elexan edo etsean, ereak aginduten deutsunean, euki eikezu egunean egunean zeure gogarte edo adimentuzko oraziño apur bat. Ta ori errazago egiteko, ara emen egun bakotxerako gogarte edo meditaziño batzuk.


Espainiako Geriatria Elkarteak fisioterapiara jotzea gomendatzen du | Consumer\nEspainiako Geriatria Elkarteak fisioterapiara jotzea gomendatzen du\nGaixotasun bat konpontzeaz gain, profesional horiek prebentzio-teknikak erabil ditzakete.\narabera: Igandea, 2003ko irailaren 14a\nIsidoro Ruiz Pérez Espainiako Geriatria eta Geriontologia Elkarteko lehendakariak, Fisioterapiaren Nazioarteko Egunarekin bat etorriz, gogorarazi zuen “profesional horiek adineko pertsonei lagundu diezaieketela autonomoagoak eta independenteagoak izaten”; izan ere, adinekoei egindako inkesten arabera, “kezkarik handiena beren autonomiari eustea da, eta beren gaitasun fisiko eta mentalak ez galtzea”.\nFisioterapia Geriatrikoari buruzko Biltzar Nazionalean hitzaldia hasi baino lehen, Ruiz Pérezek adierazi zuen fisioterapeutak “galdutako funtzioak berreskuratzeko geriatria-taldeen funtsezko zati” direla, eta, are garrantzitsuagoa, “adin horietan oraindik geratzen den funtzionaltasuna ez galtzeko prebentzioa”.\nHaren iritziz, gaur egun fisioterapiak “iraultza handia jasan du, eta lanean edo ikertzen jarraitzen da gure adinekoen mendekotasun funtzionala eta immobilizazio-sindromea prebenitzeko eta konpontzeko”.\nEra berean, honako hau adierazi zuen: “gaur 80, 90 eta 100 urterekin bizi daiteke, eta autonomoa izan, eta fisioterapiak zerikusi handia du horretan”. “Munduko egun honetan, fisioterapeutek hain gutxi ezagutzen eta aintzatesten duten lanari erreparatu behar zaio”, eta gogorarazi zuen “profesional horietako batengana jo behar dela, ez bakarrik funtzio bat galtzen denean eta mina dagoenean, baizik eta askoz lehenago, batez ere maila geriatrikoan, adinekoen mugikortasuna eta bizitza aktiboa ahalik eta gehien luzatzeko”.\nGainera, azpimarratu zuen adin jakin batean “giharrak mehetu egiten direla, baldartasun pixka bat agertzen dela eta erorketak, hezurren hausturak edo egonkortasunik eza gertatzeko arriskua edo beldurra dagoela; baina, hori gertatu baino lehen sendatzen bada, helduek bizitza luzea eta osasun fisiko eta mental ona izango dituzte”.\nfisioterapia-eu geriatría-eu gomendio


Detox xaboi ikastaroa zapatuan, otsailak 15, Baserritarren Azokan — Arrasateko Udala\nDetox xaboi ikastaroa zapatuan, otsailak 15, Baserritarren Azokan\nDokoa da, eta tailerraren amaieran xaboia eramango du etxera partaide bakoitzak\nZapatu honetan, otsailak 15, Baserritarren Azokarekin hileroko hitzordua izango dute arrasatearrek Seber Altube plazan. Ez hori bakarrik: azokan bertan xaboia egiten ikasteko tailerra antolatu du udalak, 11:00etatik 12:30ak bitarte.\nTailerrean parte hartzeko izena eman behar da www.arrasate.eus web atariaren bitartez edo BAZen, egubakoitza baino lehen, otsailak 14. Doakoa da, eta tailerraren amaieran xaboia eramango du etxera partaide bakoitzak.\nBertan ikasiko dute zelan egin gorputzerako xaboia ikatz aktibatuaz. Xaboi horrek toxinak garbitzen ditu, azalean metatzen direnak. Xurgatzen ditu kimikoak eta garbitzen ditu poroak. Erregaliz esentzia olioak, desinfektatzaile bikaina izateaz gain, usain paregabea du.


Kolore beste taula, gertu\nArtistek eurek sustatutako hiru gune eszeniko daude Gasteizen: Ortzai, Baratza eta Monstrenka. Hirurak daude bata bestetik gertu, fisikoki, eta hiruren artean eskaintza zabala eskaintzen diete herritarrei: hasi antzerki klasikotik eta adierazpen garaikideetaraino. Nork bere nortasuna izan arren, hirurak mintzatu dira gizartean eragiteko garrantziaz. Jon Rejado.\nTaulak ez dira falta Gasteizen. Udal sareko antzeztokiez gain, azken hamabost urteotan beste eszena sare egonkor batek egin du bidea hirian. Hiru erpin ditu: Ortzai Antzerkia, Baratza Aretoa eta Monstrenka. Hirurek irudikatzen dute artistek eurek duela hamabost urtetik egiten ari diren apustua arte eszenikoak gune zehatzetatik sustatzeko.\nMinutu gutxian lot daitezke, oinez, Ortzai, Monstrenka eta Baratza, 700 metro inguruko ibilaldia baino ez baita egin behar. Txango txikia, beraz, eskaintza handia ezagutzeko. Izan ere, hiruren artean askotariko proposamenak biltzen dituzte: antzezlan klasikoen egokitzapenak, arte eszenikoetako lengoaia berriak, gaurkotasuneko gaiei buruzko hausnarketak... Hiru txokoetako agertokiak ikustea nahiko da kontu ugari eta oso desberdin eskaintzen dituztela egiaztatzeko: bata inguru zuria da, bestea eremu beltza, eta azkena gorri eta urre koloreko paretez jantzia. Edonola ere, denek jartzen dituzte ikusleak toki pribilegiatu batean, zeinek bere nortasunari eutsirik.\nHiru egitasmoen artean, Ortzai da zaharrena. 2005ean hasi zuen bidea, Iker Ortiz de Zarate aktorearen ekimenez, Arte Dramatikoko Laborategi gisa. Florida Zinemetako areto batean egin zituen lehen urratsak, Javier Etxagibel VESA enpresako kudeatzaileari esker. Bi urteren buruan, ordea, Pintore kaleko 39. zenbakira aldatu zen. Ortiz de Zaratek pauso horren garrantzia nabarmendu du: “Arriskua hartu genuen; izan ere, Gasteizen ez zegoen halako antzerki esparru pribaturik, eta ezin genuen jakin zer gertatuko zen”. Ordutik ingurukoen babesari eta talde lanari esker aurrera egin dutela nabarmendu du, baita eskertu ere.\n2007an, kalitatezko lan serioa eskaintzea zuen xede Ortzaik, proiektuko kide guztien artean garatua. Halaber, antzezlan eta autore klasikoei begiratu nahi zien. Ortiz de Zarateren ustez, heldu diote asmo horri, baina gehiagori ere bai: “Urteek aurrera egin ahala, hasierako helburua aberastu egin da; aberastu da bidea; aberastu da gure proiektua; eta gure bizitza bera ere aberastu egin da”. Konpainiaren beraren antzezlanak ez ezik, Pintore kaleko gunean prestakuntza ere eskaintzen dute: estilo klasikoan garaturiko prestakuntza jarraitua, ikastaro eta tailer trinkoak… “Egungo antzerkigintzako beharrei erantzun sendoa ematen saiatzen gara”.\nOrtzaik egindako bidea, lan eskerga eskatu arren, positiboki baloratu du Iker Ortiz de Zaratek. Antzerkia “ekintza politikoa” dela hausnartu du: komunitatean eta komunitaterako egiten da. “Uste dut lanean hasi ginenetik horixe egitea lortu dugula; hala espero dut, behintzat. Arteak, independentziaz, askatasunez eta errespetuz egiten denean, ezin du ondorio txarrik ekarri”.\nArte garaikideak oinarri\nBaratza aretoko kudeatzaileek ere aipatu dute arte eszenikoetatik komunitatean eragiteak duen garrantzia, baina arte garaikideen ikuspuntutik, haien kasuan. Unai eta Garazi Lopez de Armentia neba-arrebek 2013an ireki zituzten Baratzako ateak, Aldabe plazatxoko 4. zenbakian. Artistak dira biak, eta egitasmoa abiatu zutenean helburu hauek zituzten: tokiko arte eszeniko garaikideak sustatzea eta herritarrei gerturatzea. Horren harira, komunitate ikuspuntua ekarri dute gogora. “Antzerkia erabili behar dugu jendearekin harremanetan egoteko tresna bezala, komunitatea eraikitzeko” dio Unaik.\nJatorrizko asmoa gauzatzeko, Baratzak hiru ardatz ezarri zituela azaldu dute Unaik eta Garazik: berezko programazioa, artistak prestatzeko jarduerak, eta egoitzak eskaintzea: proiektu artistikoak garatzeko laguntza fisiko, tekniko eta ekonomikoa. Hiru ardatz horiek elkar elikatzen dute, hein batean. Besteak beste, programazioan bost mugarri nagusi dituzte: Bertako Fest, Zurrunbilo Jaialdia, Tzan Tzan Fest, Scratxe Gaua eta Baratzaren urteurrena. Guztietan, Baratzaren egoitzetan dauden proiektuak ikus daitezke, edota, programaziotik bertatik, egoitza berriak sortu.\nBaratzan prestakuntzak bi norabidetan eragiten duela azaldu du Garazi Lopez de Armentiak. Ikasleentzako eskaintzaz gain, tailerrak eta ikastaroak Baratzako kudeatzaileentzat ere baliagarriak dira. “Horrelako areto bat izanda, gure izaerarekin bat datorren prestakuntza eskaintzeko aukera dugu; izan ere, gure lanak ikerketatik eta esperimentaziotik sortzen ditugu, ez testuetatik”. Lan egiteko modu hori zabaltzearen balioa nabarmendu du Unaik: “Gasteizen, kultura ez dago landuegi, eta are gutxiago kultura garaikidea; horretan, epe luzera begirako lana dugu”.\nMonstrenkak Baratzaren ildo bertsuan eragiten du, baina oso bestelako nortasunetik. Ez da areto bat, ezta emanaldiak egiteko helburua duen leku bat ere. Monstrenko Kolektiboko kideek Antepara kaleko 1. zenbakian sortu zuten, 2010ean, lan egiteko esparrua izan zedin. Halere, noiz edo noiz ateak irekitzen omen dituzte: “Etxeko egongelatxoa bezalakoa da” diosku Itziar Rekaldek, kolektiboko kideetako batek. “Lan profesionala beste nonbait egiten dugu, gure lana beste leku batean salduz, beste konpainia batzuekin… Baina Monstrenkak elkartzen gaitu”.\nEzaugarri horren adibide dira Jardunaldi Monstrenkoak, urte amaieran egin ohi duten programazioa. “Monstrenko Kolektiboa familia zabala gara, eta, boladaren arabera, batzuk besteak baino aktiboago egoten gara. Jardunaldietan, hori bai, denok egiten dugu topo". Orduan, “egongelatxoko” ateak ireki, eta familia kutsu hori ikusleengana ere zabaltzen da. Izan ere, sartzen direnek ezaugarri bat, gutxienez, badute komunean, Rekalderen ustez: eskaintzen den horretan aktiboki parte hartzeko borondatea. “Gurekin dagoen jendeak jarrera hori behar du, gure proposamenak dastatuko baditu”.\nGasteizen gero eta ikusle gehiagok dutela jarrera aktiboa azaldu digu Rekaldek. Monstrenkak ere horretan lagundu duela uste du, baina nabarmendu du bide horretan askotariko eragileen lankidetzak sortu direla: “Proiektu ezberdinak izan arren, helburu berdintsuak dituztenekin indarrak batzea lortu dugu”. Hala Bediko Kakatzarra irratsaioa ekarri du gogora, baita azken urteotan Baratza Aretoko kide batzuekin batera Monstrenkan sorkuntza tailerrak eskaini direla azaldu ere.\nAipatu hiru gune eszeniko egonkor horiek alde batera utzita, Gasteizko eskaintza zabalagoa da: Pez Limbo konpainiak sustatzen dituen proiektuak, Tomas y Candela dekorazio denda... Bestetik, hiriko hainbat proiektuk eskarmentu zabala dute arte eszenikoen irakaskuntzan; adibiderik argiena Arte-Eszena Tailerra da, zeinak aurten 40 urte beteko dituen. Edonola ere, Baratzak, Monstrenkak eta Ortzaik irudikatzen dute arte eszenikoen aldeko apustua, artistek eurek sustatuta.


GK Green Fashion Moda Jasangarriaren lehen edizioa - Artikulua - ORAIN Gipuzkoa\nGK Green Fashion Moda Jasangarriaren lehen edizioa\nModa jasangarrirantz aurrera egitea aukera paregabea da lurraldearen hazkunderako\nAbian jarri da gaur goizean GdM Donostia Moda Festivala, GK Green Fashion moda jasangarriaren klusterrak sustatu dituen hitzaldi eta tailerren bitartez, Moda Jasangarriaren lehen edizioan. Jose Ignacio Asensiok, Ingurumeneko Diputatuak, Jardunaldiari hasiera eman dio. Jarraian, Gemma Gómezek (Slow Fashion Next-en sortzailea), Disni Jayasuriyak (The Ethicologist) eta Iranzu Sain de Murietak (Sinnple), nazioarte mailan Ekonomia Zirkularrean eta moda jasangarriaren arloan erreferente diren profesionalek, masterclassak eman dituzte. Masterclassen osagarri gisa, tailerrak egin dira “Slow Fashion” joera sustatzeko asmoz.\nEhungintza jasangarriaren tailerrek festibalaren esparruan “Slow Fashion” gaiaren inguruan kontzeptuak eta kultura garatzeko helburua betetzen dute. Ingurumeneko Diputatuak baieztatu du GK Green Fashionek balioa eman nahi diola “Slow Fashion” modari, egungo “Fast Fashion” kontsumo ereduen aurrean Moda Jasangarriaren Jardunaldiaren bitartez. “Hau da, garrantzia eman nahi zaio ingurumena errespetatzen duten moda jasangarriari, nolanahi ere, gure diseinatzaile gipuzkoarrak aspilditik ari dira lanean eremu horretan eta gure zeregina da lan hori agerian jartzea, baliabideen kontsumo jasangarriaren inguruko sentsibilizazioa sortzea, modarekikoa barne, eta eredu ekonomiko berri bat sustatzea, gure diseinatzaileentzat baliagarria izango dena”.\nMasterclassetan moda jasangarriaren munduan, nazioarte mailan erreferente diren profesionalek parte hartu dute:\nGemma Gómez (Slow Fashion Next-en sortzailea); Moda jasangarria zer den azaldu du eta hainbat kontzepturen esanahia argitu du:\nProduktu baten bizitza zikloaren azterketa\nEkonomia zirkularra vs ekonomia lineala\nEskalaren kontzeptua jasangarritasunari buruz hitz egiten dugunean\nMaterial eta prozesu jasangarriak\nEkoizpen garbiak bermatzen dituzten ziurtagiriak eta standarrak\nEkodiseinuaren kontzeptua, logistika, retail eta packaging\nArroparen kontsumoa eta erabilera jasangarria\nDisni Jayasuriya (The Ethicologist-aren sortzailea):\nEnpresa txiki bat izanda jasangarritasunean aurrera egiteko zer egin adierazi du\nModa jasangarriko merkatuan dauden bilakaera joerak\nEkoizpenak eta kontsumoak.\nIranzu Sáinz de Murieta (Sinnple): Jasangarritasun parametroen arabera garatu nahi diren marka gipuzkoarren balio eta hornidura katea aztertu du.\nAlorreko profesionalei zuzendutako birziklatze tailerra: Gemma Gomezek eman du AEG Ikastetxearen lankidetzarekin. Ehun jasangarrien tailerrak, nola aukeratu behar dut ehun onena nire kolekzioetarako? Tailer horretan gai hauek aztertu dira:\nMaterialen jatorriak eta jatorriari lotutako jasangarritasuna, hitzaldian ikusitako bizitzaren azterketaren arabera\nEuropan erreferente den “Made BY” aholkularitzaren ehun taula aztertzeko eta erabiltzeko moduak\nMateria bakoitzari aplikatutako kontzeptu nagusiak, jasangarritasuna handia edo txikia duen ulertzeko\nHornitzaileei aplikatutako ehun-ziurtagiriak\nHornitzaileen zerrenda eta kontaktu zuzena\nHerritarrei zuzendutako birziklatze tailerra, birziklatutako materialen arloan erreferente den diseinatzaile gipuzkoar baten eskutik: Tytti Thusberg, Emaus-en lankidetzarekin, non eskuko poltsak, bizikleta zakutoak eta antzekoak egin diren departamentuak emandako olana birziklatuetatik abiatuta.


Hondalan A. Cultural - Musika\nMendigorrian, mila biztanleko herri bat Nafarroako Ertaineko eskualdean, musikak betidanik izan du balio berezi bat. Gaur egun musika klasikoaren Nazioarteko Jaialdia, Korala, Auroroak, Fanfarria, Txaranga, Txistulariak, Gaiteroak, rock talteak,… eta abarrezkoak ditugu. Aintzinean, ez irrati ezta telebistarik ez zeudenean, herrikoek “entzueraz” abesten zuten eta abesti asko asmatzen zituzten. Jaietan musikoak garrantzizkoenak ziren. Gizonak tabernaz taberna kantuz zebiltzan, andreek abesten zuten bere kale- esparrua inarrosi edo etxeko garbiketa egiten zuten bitartean eta aurrek… beti abesten, beren jolasetan eta eskolan. Gaur egun ia ez da orduko era natural hartan abesten.\nMendigorriko kultura ondarea biltzeko daraman jardueran, Hondalan kultur elkartea ahalegintzen ari da biltzeko lehen gure kale eta plaza, etxe eta beste hainbat lekuetan entzun ziren kantak eta musikak. Era berean, gaur egun sortzen ari den kultura osoa gorde eta zabaldu nahi dugu.\nAntzinean dena esaten zen abestien bidez. Zenbait pieza ezin dira publikoki erakutsi eduki laidogarria dutelako, baina haien balore etnografikoa handia denez, artxibatuta daude era egokian, gutxienez partitura formatoan, haietan islatzen da eta Mendigorriarren izaera fanfarroi eta zorrotza, baita zenbait istorio bitxiak.\nLeku hau osatu dugu abesti guzti hauek gal ez daitezen.\nBeren oroimenean gorde dituzten piezak guri helarazi dizkiguten pertsona guztiei gure esker ona doakie. Zuen laguntza beharrezkoa dugu.\nGuregana audioak bidali ahal dizkidazue, behar den moduan guk gordetzeko inora zabaldu gabe. Gure diskrezioa bermatuta dago. Era berean, musikarekin (edo edozein gairi buruz, argazkiak, errezetak, sendabideak, esaerak e.a.) erlazionatutako edozein dokumentu pozik jasoko dugu, gure ikusentzunezkoen artxiboa handitzeko. Bidaltzeko e- mailaz erabili ahal duzue:\nMendigorria betiko entzun dadin… musika bezala.\n(Itzulpena: Joseba Simón)\nGURI LAGUNTZA EMAN\nUtz iezazkiguzu zure iruzkinak: