Adobe Premiere-k ustekabean 100.000 fitxategi ezabatu zituen diseinatzaile batentzat Sormenak linean\nHutsegite batengatik Adobe-k 100.000 fitxategi ezabatzen dizkio diseinatzaile bati\nDiseinatzaile honek Adobe salatu du porrot baten ondorioz 100.000 fitxategi ezabatzeagatik. Dave Cooper-ek epaiarengatik kalte-ordaina eskatu du Adobe Premiere-n, lanerako onenen artean sailkatzen den bideoa editatzeko programa.\nMundu osoko sormenaren paradigma aldatu duen diseinu software enpresa epaitegietara eramatea lortu duten 100.000 fitxategi bideoen eta argazkien artean. Imajinatu Premiere akatsen egoera ezabatu fitxategi asko zure ordenagailutik ...\nEta horren itxuratik Cooper ez da kaltetutako bakarra hutsegite larri honengatik, beste asko izan baitira, eta horrek arrazoiarekin bat egin dezake. Adobak dagoeneko arazoa aitortu eta konpondu du eguneratze batekin. Adobe Creative Cloud 11.1.1-ren 2017 bertsioaz ariko ginateke.\nArazoa arduraduna den Adobe Premiere tresnan dago garbitu cachea programak berak abian ditugun proiektu guztietan sortzen dituen aldi baterako fitxategi horiek kentzeko. 11.1.1 bertsioan izango litzateke cacheak aldi baterako fitxategi horiek baino askoz ere gehiago ezabatuko lukeena.\nCooper-ek biltzen duen eskaeraren arabera, guztira egongo lirateke 100.000 bideo eta argazki baino gehiago ezabatu ditu 250.000 dolarreko balio estimatuarekin. Eta hori da bideo eta argazki horiek lizentzia moduan sor ditzaketen abantailak zenbatu gabe.\nOraingoz Ez dakigu Adobe-k zer egingo duen horren inguruan, kalteak itzultzea suposatuko lukeelako bai diseinatzaile honi bai fitxategiak ezabatzearen akats larria gehituko lioketen beste batzuei. Hori Adobe bat duela gutxi aspaldi eguneratu duzu zure programa multzoa eta gailu mota guztietako diseinu softwarearen sektoreko erregina izaten jarraitzen duela.\nArtikuluaren bide osoa: Sormena linean » General » Diseinu grafikoa » Hutsegite batengatik Adobe-k 100.000 fitxategi ezabatzen dizkio diseinatzaile bati\nAngela Beatriz Pezoa Opazo esan zuen\nErantzun Angela Beatriz Pezoa Opazori\nLouis Armando Leal esan zuen\nIkasgai garrantzitsua. Segurtasun kopia izan behar dugu beste disko batean, disko nagusitik kanpo.\nErantzun Luis Armando Leal-i\nNASAren Juno zundak itzuli dizkigun Jupiterren argazki sinestezinak


Justiziaren pribatizazioaren aurkako elkarretaratzeak | LAB SINDIKATUA\nZerbitzu Publikoak Justizia Justiziaren pribatizazioaren aurkako elkarretaratzeak\nJustiziaren pribatizazioaren aurkako elkarretaratzeak\nEAEko Justizia Administrazioko langileek, ordezkaritza sindikal osoen parte hartzearekin (CCOO, ELA, LAB, CSIF, CGT eta UGT), Justizia pribatizatzeko asmoa salatu dute gaur hiru herrialdetan. Espainiar zein EAEko gobernuei berehala neurriak har ditzatela exijitu die.\nEgun Erregistro Zibila Lege Aurreproiektu baten mehatxupean da; mehatxupean diogu, esku pribatuetan uztea ekar dezakeelako, eta horrek, orain arte izan ez den kostu ekonomiko bat sor lezakeelako erabiltzaileentzat (berrordainketa alegia); hori gutxi balitz, herritarren datuak interes pribatuen eskuetan gera daitezke.


2. 1900-1939 gipuzkera antzerkia a ortzuri 0104\nMendiriko kayan, Bizkaiko itxasoan.\n3. 1900-1939 gipuzkera antzerkia a ortzuri 0104\n(Mendiriko kaya. Izartura ederra. Udaberriko goizaldea. Laurak inguruan. Agertoyala jasoeran, Txili ta lau ugarikadun ozta-ozta ikusiak izango dira agertokian, beren artean Artzabal, argiontzi bana eskuetan dutela. Kai-gaiñean, ikuslampecirc;n aurrez aur, barren-barrenean, arrizko kurutze andi bat agiri da).\n4. 1900-1939 gipuzkera liturgia euskal-kantak 0032\nAgur itxasoko izar\nAgur zeruko eguzki\nKaya ta estalpea.\n5. 1900-1939 gipuzkera liturgia lzm 0082\nZuri, ichasoan galtzeco zoriyan dabiltzanen cai ederra eta cristauaren eguizco azcatasuna; escatzen dizut biotz-biotzetic, zure bitartez gorde nazazula, baita zure debotuetaco beste edozein, ichasoan galtzetic, eta bertaco ecaitz eta zorigaitzetatic, mundu engañacor ontaco lotze guzietatic, eta batez ere pecatuen cateetatic, eta onela irichi gaiteala zu Jesusequin batean arquitzen zeran beti-betico zorioneco cai ortara. Amen.\n6. 1900-1939 gipuzkera poesia j. gamboa 0240\n¡Zer jendiaren diferenziya\nzegona lengo jayian,\nestropada-ri begira, konchan,\ngazteluban ta kayian;\nkanpotik ere iñor guchita,\nontziyak eskax playian,\nodoi illunak, ziruritela,\nfesta ukatu nayian!.\n7. 1900-1939 gipuzkera literatur prosa senosiain 0114\n-- Ekintza berriak, obetako goraberak, lan uzteak, oporketak, saldu-erosiak, sari aundiegian saltzeko gauzak biltzea, ontzien kaietako sartu-ateratzeak.\n8. 1900-1939 gipuzkera literatur prosa senosiain 0114\n9. 1900-1939 gipuzkera literatur prosa senosiain 0114\n-- Itxasgizon edo salerosian dabiltzanentzat on zaizkioten zeaztasunak, ekaitzak, ezbearrak, gaizkatzeak, arrantzak, lurreratze jakingarriak, kaien obetzeak, itxas-lanak.\n10. 1900-1939 gipuzkera literatur prosa xavier'tar franzisko 0047\n11. 1900-1939 gipuzkera literatur prosa e. urroz 0105\nPekatarien kai ta gordeleku ziurra zeran Ama Maria!.\n12. 1900-1939 gipuzkera literatur prosa a ipuiñak 0082\nNik orduan makur makur eginde, aretzara ioan da mutiltxuen alkondara bi edo irugaz neuretzat bat eginde, uretan sartu barriro ta kaira ioan nintzen.\n13. 1900-1939 gipuzkera saiakera-artikuluak etxeg itzaldiak ii 0162\nOgei urrte lenago, ketariarrak eskeñita, uriarentzat ziran aiek iltzen zituzten bale guztien errdiak; berarekin ateratzen zana, kaiak berritu ta errian bearr ziran gauzarik nai ta naiezkoenak egiteko.\n14. 1940-1968 gipuzkera literatur prosa sorarrain lili 0073\nBarzelonako kaiari lotuta antxe zegoan Haleakala izeneko ontzia.\n15. 1940-1968 gipuzkera literatur prosa netx lbb 0048\nBereala joan zan illabetea ta Ameriketan udazken aize epelak bultzatzen zituala, atera ziran Montebideo'ko kaitik itxas zabalera.\nKaiean, alabearrez, gertu zeuden izontzi batzuek ere berengandu ta urrez bete dituzte.\n17. 1940-1968 gipuzkera literatur prosa onaind virgil 0139\n18. 1940-1968 gipuzkera saiakera-artikuluak zait 0027\nAren egoaldean edatzen zan Arabi urre ta lurrin-erria: sortaldean Tesiponte ta Persi ta eguzki-alde urruna zegon: ango oasia igarota, ertz gabeko lekaroa zabaltzen da, itxasoa iduri, ta Damasko da aren kai bakarra.\n19. 1940-1968 gipuzkera saiakera-artikuluak amez adisk 0020\n20. 1940-1968 gipuzkera saiakera-liburuak in: otaño barriola, pedro m. : bertsoak. , 5-13 0013\nBaita ere Pedro Mari aurrenengoz Ameriketara zijoanekoan Pasaiko kaian agurtzera bildu ziran jende tartean; eta oraindik esango zizun justu justu egun artako giroa eta nun ta nolako sagardua edan zuten ere.\n21. 1940-1968 gipuzkera saiakera-artikuluak smitx estropak 0029\nGeltokietatik kai aldera dijoazten taldeak ugiñak dirudite, ta ango ixkanbilla ta alaitasuna arraunlarien margoko lepo-zapitan agertzen dutelarik beren errikidien aldeko joera bizia.\n22. 1940-1968 gipuzkera saiakera-artikuluak smitx estropak 0029\nInguruko kai geienetako ontziak nabaitzen dira beren artean, erritarreri gogo berotzera etorriak.\n23. 1940-1968 sailkatu gabeak astekari eta hamaboskariak herr 1944 00001\n24. 1969-1990 bizkaiera saiakera-liburuak zubk 0027\nKantauri Itxasertzeko kaietan, milla eratako esan-mesanak ebiltzan.\n25. 1969-1990 bizkaiera saiakera-liburuak zubk 0027\nBermeo'ko kaia ardura berezi barik, baiña eritzia Ondarroa'ren aurkako zan.\n26. 1969-1990 bizkaiera saiakera-liburuak zubk itxasa 0085\n27. 1969-1990 euskara batua ikasliburuak j.r. etxebarria 00074\nHauxe da trenean goazela gertatzen zaiguna: Geltokian trena higitzen hastean, kaiko pertsonak atzerantz doazela uste dugu, gu geldi gaudela pentsatuz.\n28. 1969-1990 euskara batua ikasliburuak elhuyar 0075\nItsas lapurren kaia.\n29. 1969-1990 euskara batua ikasliburuak elhuyar 0075\nGALDE-ERANTZUNAK 1. Itsas lapurren kaitik farora doan beste bideren bat aurkitu eta marraztu.\n30. 1969-1990 euskara batua haur-/gazte-literatura j.m. irigoien 0081\nIzan ere! Ba zera jarraitu zuen EOMak, piztiaren bat kaian sartzen duzunean... Kaiolan!.\n31. 1969-1990 euskara batua haur-/gazte-literatura j. lizarralde 0072\nKanpora irten zen, txalupazaleak harri eta zur utzirik, eta kairantz jo zuen korrika.\n32. 1969-1990 euskara batua haur-/gazte-literatura j.m. mendizabal 0068\nHirugarren untzia, berriz, ekaitzaldi gogor baten ondoren hau ere, kaira iritsi egin zen, baina oihal eta egurretan txikizio askorekin, eta merkantzia bera saltzeko gauza ez zela.\n33. 1969-1990 euskara batua haur-/gazte-literatura d. urbistondo 0022\n- Zein da hurrengo kaia? - Hemendik zuzenean Concepción-a goaz.\n34. 1969-1990 euskara batua haur-/gazte-literatura k. alkorta 0032\nDenon artean jaso genituen aingurak eta, Bildad kai-gizon * Kai gizon: untzi handiak bortutik atera eta sartzeko gidatzen dituena zela, atera ginen kaitik.\n35. 1969-1990 euskara batua literatur prosa j. sarrionandia 0019\nBeltzez jantziriko agure batek, deabruarekin itsasoratzen bahaiz berarekin egin beharko duk bidaia esan zion grumeteari, kaian, baina mutikoak ez zion errefrauari garrantzirik eman.\n36. 1969-1990 euskara batua literatur prosa j. sarrionandia 0123\nHerri barrenera iristean, kaiaren aurrean, kristalezko leihoak dituen ostatura sartu naiz, ostatu zahar eta ilun batetara.\n37. 1969-1990 euskara batua literatur prosa a. eguzkitza 0044\nGainezka zegoen kaia, betiko legez, eta zortzi eta laurdenetakoa hartzeko ere korriketan hartu behar izan genuen, hainbestetan bezala jauzika, trena geltokian sartzen zelarik astiro, baina oraindinoko gelditu gabe zegoela.\n38. 1969-1990 euskara batua literatur prosa txill 0080\nKaira heldu gara, eta hamar minutuz egon behar izan dugu zai eskailera luze ilunean: esan dute sasi-jakintsu batzuk.\n39. 1969-1990 euskara batua saiakera-liburuak j. intxausti 0317\nBizkaiko kaietako ontziek (Barakaldo, Plentzia eta Ondarruakoak aintzindari) errenderian jasotzen zuten burdingaia nahiz burdin landua.\n40. 1969-1990 euskara batua saiakera-liburuak txalopt/3 0037\n- Zoazte kaiara eta han izango duzue dutxatzeko aukerarik.\n41. 1969-1990 euskara batua saiakera-liburuak txalopt/3 0037\nJoan ziren haurrak kaiara eta zer ikusiko bertan eta balea beltz, izugarria zegoen kaiaren orma ondoan, lasai-lasai.\n42. 1969-1990 euskara batua saiakera-liburuak txill 0055\nBestetan ondoko gauzak edo izaki-multzoak baliatuz, oharketa luzeago eta sakonagoak hartuko ditugu oinarri: lorategia eta honen loreak, kaia, kalea, etxeko abereak, kanpoan eta barruan bizi diren txoriak, gurasoen lanbidea, kideen lanak eta bizimodua, eta hauen ingurunea (ikus O. Salvat-en azalpena), (...).\n43. 1969-1990 euskara batua saiakera-liburuak munduan zehar 0108\n44. 1969-1990 euskara batua saiakera-liburuak munduan zehar 0108\n45. 1969-1990 euskara batua saiakera-liburuak munduan zehar 0108\nHonfleur-ko kai hori, arrantzo lan urriagatik edo kasik untzirik gabe dagoen hori, garrantzi handienekoa izan zen XVII-XVIII mendeetan.\n46. 1969-1990 euskara batua saiakera-artikuluak j.m. urkia 0221\n48. 1969-1990 euskara batua saiakera-liburuak euskadi jaietan/90 0063\nHERRI JAIAK Portugaleteko Kai Zaharrekoak, Bilboko ibai ezkerraldean, Galdakao eta Karrantzakoak ere.\n49. 1969-1990 euskara batua saiakera-liburuak zerbgidaliburua 1989 0038\nARRANTZU-MERKATALBIDEA Eginkizunak: - Arrantzu-gaietako azokak antolatzea, jatorrizko kaietan.\n50. 1969-1990 euskara batua saiakera-liburuak balea eta euskaldunak 0158\n51. 1969-1990 euskara batua saiakera-liburuak f. olariaga 0056\nHan ontzia utzi ondoren, oinez handik hamar lekuara zegoen beste kaira, Las Salinas deritzanera, joan ziren eta erromes-ontzian sartu ziren, eta han ere, beste ontzian egin zuen bezala, ez zuen bere burua mantentzeko Jainkoaren itxaropena baizik sartu.\n52. 1969-1990 euskara batua saiakera-liburuak x. mendiguren b. 0197\nIparragirre / Federiko Moyuaren Plaza / Ercilla / Alameda de Recalde / Lertxundi / Barrainkua / Henao / Mazarredoren Zumardia / Zabalduraren Plaza / Colon de Larreategi / Lopez de Aro / Rodriguez Arias / Bertendona / Gardoki / Ibañez de Bilbao / Ledesma / Nerbioi / Barroeta Aldamar / Buenos Aires / Espainiako Plaza / Abando tren geltokia / Hurtado de Amezaga / Arenaleko kaia / Arriagaren Plaza / Urbazterreko / Bidebarrieta / Plaza Berria / Somera / Belostikale / Barrenkale / Pilota.\n53. 1969-1990 euskara batua saiakera-liburuak x. odriozola 0010\n54. 1969-1990 euskara batua saiakera-liburuak x. odriozola 0010\n55. 1969-1990 euskara batua saiakera-liburuak x. odriozola 0010\nHiri harrigarri hau gaur ikus dezakegu Lorrich Alemania`ko edertilariak zehatzki margotu bait-zuen gure Sanudo kaian sartu zen aroan bertan.\n56. 1969-1990 euskara batua saiakera-liburuak x. odriozola 0010\nIstambul-eko kaia lurreko ederrenetako bat da.\n57. 1969-1990 gipuzkera haur-/gazte-literatura l. dorronsoro 0079\nGure arrantzaleak artu eta kontserbatu dituzten atunak, berriz, errenkadan ipiñi izan balira, milloi ta erdi atun izanik, eta batez beste bakoitza amabost kilokoa, Brest'eko kaietik Gibraltar'erañoko erreskada osatuko zuten.\n58. 1969-1990 gipuzkera literatur prosa g. egaña 0043\nBai! Etxemiña! Eta auxe da, gure erria da, gure etxea da edozein bidairen azken kai edo irrikarik pozgarriena.\n59. 1969-1990 gipuzkera literatur prosa g. egaña 0043\nBarzelona`ko kai zabalean itxasontziratu ginduzuten turkiar ontzi txuri ta egoki batean.\n60. 1969-1990 gipuzkera literatur prosa i. linazasoro 0055\nAuetako batzuk gertatu ziran bein Ameriketako Baltimore kaian.\n61. 1969-1990 gipuzkera literatur prosa i. linazasoro 0055\nPraktikuak makinistari aginduak emanaz, geldi-geldi sartu zuten ontzia Baltimore`ko kai barrura.\n62. 1969-1990 gipuzkera literatur prosa ataño mlanak 0074\nAngo txistu ta orruak, tximist eta trumoi-otsak! Arresi gaiñetik aidatzen ziran ugiñak kaian.\n63. 1969-1990 gipuzkera literatur prosa ataño mlanak 0074\nOraindik Ondarrabi'ko kaian bazegoen larria.\n64. 1969-1990 gipuzkera literatur prosa ataño mlanak 0074\n- Ez bada beste kairen batera sartu, txiki milla puska egiña izango da.\n65. 1969-1990 gipuzkera literatur prosa ataño mlanak 0074\n- Orduan badegu gaur ere gure kaian negarra - zioten berriro.\n66. 1969-1990 gipuzkera saiakera-artikuluak zug 0096\n67. 1969-1990 gipuzkera saiakera-artikuluak zug 0096\nBa-omen zan kayean Kanpanario-kalean etxe bat zuan gizon bat.\n68. 1969-1990 gipuzkera saiakera-liburuak l. egia 0075\nOria, Urumea, Oyartzun (Pasai-ko kaia) eta Bidasoa lur-koska ariñez berezten dira itxas-inguruan.\n69. 1969-1990 gipuzkera saiakera-liburuak onaind 0037\nBitartean kargu auek euki zituen: ango kaieko Batzarrekoa, Filipinas ugarteetako Banakuntzakoa, Tabakalera Bazkunako onularia, Itxas-bazkunako artezkari ta Saleroste-Kamarako lendakari, eta guenean Manila`ko alkate.\n70. 1969-1990 gipuzkera saiakera-liburuak onaind 0213\nOnek azkenengoz Ameriketara joateko, 1898-1-26`an, Pasaiko kaian ontzia artu zuenean, an zan Txirrita ere, ta ari agur egiterakoan bota zituen bertsoak bai samurrak!.\n71. 1969-1990 gipuzkera saiakera-artikuluak b. latiegi 0079\n72. 1969-1990 lapurtera-nafarrera literatur prosa f. krutwig 0051\nOrduan are Itsasoraino heltzen dynatatzen zuten ubideak ireki zituzten, lehenik Dammeraino, izen hunek dioen bezala kaia bat zen.\n73. 1969-1990 sailkatu gabeak egunkariak bao 1990 0001\n74. 1969-1990 sailkatu gabeak egunkariak egin 1989 0001\nHondarribiko koroari izena jarri zionak ongi zekien talde oso baten lanak bakarrik lor dezakeela arrantzuntziaren egitekoa burutzea, hau da, itsasora joan arrantza oparoa egin, eta kaiara itzuli arraina ekarriz.\n75. 1969-1990 sailkatu gabeak egunkariak egin 1989 0001\nPasa den ostegunean goizeko lehen bentarako, Getariako kaian 8 itsasuntzi sartu ziren.\n76. 1969-1990 sailkatu gabeak egunkariak gaur express 1989 0001\nKaiean egiten nituen ibilaldietan, gizon zahar batekin topo egiten nuen.\n77. 1969-1990 sailkatu gabeak egunkariak gaur express 1989 0001\nEzetz esan zidan, bizi guztia sareak konpontzen ibili zela itsasontzian zegoenean eta kaira etortzen zenean baita ere.\n78. 1969-1990 sailkatu gabeak egunkariak gaur express 1989 0001\nKaia hutsik zegoen bera gabe.\n79. 1969-1990 sailkatu gabeak egunkariak gaur express 1989 0001\nKaieko guardiari galdetu nion ea ezagutzen zuen han egoten zen gizon zaharra, eta baietz esan zidan, kaieko etxe txiki batetan bizi zela eta berak egiten zituela bere lan guztiak, etxea, erropa-garbiketa eta den-dena.\n80. 1969-1990 sailkatu gabeak egunkariak egin 1986 0001\nAtun gutxi sartu da uztailean Bermeoko kaian Bermeo.\n81. 1969-1990 sailkatu gabeak egunkariak egin 1986 0001\nNahiz eta bonitoaren denboraldia oso aurreratua egon, ez da asko izan orain arte sartu dena Bermeoko kaiari dagokionez behintzat.\n82. 1969-1990 sailkatu gabeak egunkariak basarri 0001\nZortziterdietan, berebiziko txokolate jana, kaian. Amarretan, arrantzale meza.\n83. 1969-1990 sailkatu gabeak egunkariak basarri 0001\nAmabiak laurden gutxiagotan, kaian Ponpoxo izeneko donostiar talde jostalariaren ekiñaldia.\n84. 1969-1990 sailkatu gabeak egunkariak basarri 0001\nArratsaldeko bostetan kaian, Uztapide ta Lopategi bertsotan, eta Endañeta ta Ostolaza arrijasotzen.\n85. 1969-1990 sailkatu gabeak egunkariak ehaa 1987 0001\n86. 1969-1990 sailkatu gabeak astekari eta hamaboskariak eguna 1990 0002\n87. 1969-1990 sailkatu gabeak astekari eta hamaboskariak r. zapirain 0002\nEuzkadi`ko kaietan sartu-aterean ibilli diran merkanziak 10,2%`go igoera izan du, Españia`kin konparatuz askotaz ere gorago (3,7%).\n88. 1969-1990 sailkatu gabeak literatur prosa lore kontu 0197\nKaia bistaratzen denean Artibaik sentitzen duen askatasuna ezin da deskribatu.\n89. 1969-1990 sailkatu gabeak literatur prosa lore kontu 0197\nPatxiren ama kaian ikusi du sare josten, eta haren aurpegiko begietara begiratuz tristura sartu zaio.\n90. 1991> bizkaiera saiakera-liburuak f. beobide 0204\nAn, kaia barrenean dagoan ontzi politaren antza dauko.\n91. 1991> euskara batua antzerkia a. luku 0074\nEta orduan Pilori plazan eraikia izanen den oholtzan, alimaleko aramantza altxatuko dela iganen naiz, buruko xorrotx gorria erantsiko, eta buru has gillotina elktronikoaren telemanua eskutan harturik buru-kuiak pulunparaziko ditut Poissonerie karrikan beheiti portu zaharren kaietara han kargatzeko prest meta daitezen Nafarroako artile balotak bezala.\n92. 1991> euskara batua ikasliburuak i. urbieta 0090\nBizi-bizia, gure kaian erosia.\nsaltzen dut kalean.\nRaita, raita, tzunpatzun,\nzerbait nahi baduzu.\n93. 1991> euskara batua ikasliburuak ingurua/3 0098\nZubiak, tunelak, uhinurrategiak eta kaiak, giza elementuak dira.\n94. 1991> euskara batua haur-/gazte-literatura l. aranbarri 00039\nNi kaia eta hondartza duen herri ttiki batean bizi naiz.\n95. 1991> euskara batua haur-/gazte-literatura l. aranbarri 00041\nHartu beharreko tresna eta arropa guzia hartu, eta han abiatu ginen kai alderuntz.\n96. 1991> euskara batua haur-/gazte-literatura m.e. ituarte 00060\n97. 1991> euskara batua haur-/gazte-literatura m.e. ituarte 00060\n98. 1991> euskara batua haur-/gazte-literatura i. goikoetxea 00114\nTxakurraren begiek, uhinik gabeko itsaso zabal bat gorpuztu dute, bere begi-niniek adiskidetasunaren kaira doazen txalupatxoak diruditelarik.\n99. 1991> euskara batua haur-/gazte-literatura portuko bakardadea 0060\nBehin portuan, kaiaren bestekaldetik Bermeoko geltokira iristen ari zen trenak txistua jo zuen, niri deika balebil bezala.\n100. 1991> euskara batua haur-/gazte-literatura pocahontas 0002\n1607. urteko goiz hartan bizi-bizi zegoen Londresko kaia.\n101. 1991> euskara batua haur-/gazte-literatura pocahontas 0002\nBakarrik, agur egiteko inor ez zuenez, kaia igaro, eta jauzia egin zuen untzira jasotzen ari ziren kanoi lepora.\n102. 1991> euskara batua haur-/gazte-literatura amerikaren aurkikuntza 0004\nUme bat baino ez zela, Kristobal Kolon'ek oihaldegitik ihes egitea izango zuen gogoko, zalantzarik ez, itsas portura abiatzeko; eta merkantziaz betetako untziak herrialde urrun bezain exotikoetatik heltzen zirenean kaietako jende zeregintsuari begira emango zuen denbora.\n103. 1991> euskara batua haur-/gazte-literatura amerikaren aurkikuntza 0024\nAzkenik Kolon'ek lortu zuen sartzea bere itsasuntzia Lisboako kaian eta handik, kostaldeari jarraiki, Espainiaraino bueltatu.\n104. 1991> euskara batua literatur prosa i. ruiz 00177\nGogoratu behar al ditut portuak eta Lucrinori gehitutako kaiak eta zarata handiekin asaldatzen den itsasoa, ur Juliarrak itsasoa eragotzita urrutitik hots egiten duen eta tyrrheniar goraldia putzu avernoarretara sartzen den aldetik?\n105. 1991> euskara batua literatur prosa k. izagirre 00033\n- Ongi urten duk dena, traktaz bete diagu kaia.\n106. 1991> euskara batua literatur prosa i. garbizu 00147\nHan utzi genuen oilarra zeraman gizona, zorte ona eduki zezan opatu nion, errekina hartu eta bidaiari ekin genion berriro Payamino ibaiaren gainetik hegan urek Punokoekin bdt egin zuten arte eta, geroago, beti ipar-ekialderantz, San Francisco de Orellana kaia hegaldatu genuen, Puno eta Coca ikusi genituen hego-ekialdera doan Napo ibai handira joaten.\n107. 1991> euskara batua literatur prosa k. navarro 0225\nPosta bulegora doa, geltokira, Alvarado Streeteko apustu lekuetara, habeen artean ur beltza kexuka dabilen kaira.\n108. 1991> euskara batua literatur prosa p. zubizarreta 0067\nKai txikira iritsi ginenean, Manolisek eta Mirtok besoetatik eutsi zioten eta Manolisek aurrez aurrez begiratu zion:\n109. 1991> euskara batua literatur prosa elexp alpe 0145\n110. 1991> euskara batua saiakera-liburuak j. agirre 00070\nMundakatik Bermeora 4 kilometro besterik ez dago, kostaldeko errepide panoramiko zoragarrian. Behin Bermeora iritsi ondoren, antzinako harresi edo murruko atean barrena hiri barrura sartuko gara, zuzenean Udaletxeko Plazara iritsiz. Arostegi kaietik jarraituz Santa Eufemiaren elizara eta Parkera irtengo gara. Portu ondoan kotxea utzi eta oinez ibilalditxo bat egitea gomendatzen da.\n111. 1991> euskara batua saiakera-liburuak i. galarraga 00015\n112. 1991> euskara batua saiakera-liburuak i. galarraga 00015\nBaiona Txikia eta Saint-Esprit errebala (faubourg du Saint-Esprit), gibelean Bokale berriaren irekigunea edo Aturriren itsasoratze zuzena Atlantikoan, ibaiaren kanalea koroatuz, non Pannecau kaietatik itsasoratze tokiraino tonelaia handiko 13 untzi azaltzen diren, untzirik handiena baino neurri handiagoko balearekin ur ozeanikoak elkarbanatuz.\n113. 1991> euskara batua saiakera-liburuak a. agirre 00110\nUrte bereko azaroan hasi ziren fabrika berria eraikitzeko lanak egiten, eta urtebeteren buruan, neurri guztietako aingura-eskariak betetzen zituzten, bere esportaziorako Urumean barna Donostiako kaiaraino garraiatuz. Produktuen kalitatea eta instalakuntzen perfekzioa, mirespen-arrazoi izan zen Europako hainbat jakitunentzat.\n114. 1991> euskara batua saiakera-liburuak m.l. odriozola 00312\nHan, bertako geltokia eta merkataritza kai berria inauguratu zituen.\n115. 1991> euskara batua saiakera-liburuak j. elberdin 00106\nEta baliteke kaien gehiegizko ustiapena ez izatea arrazoi bakarra.\n116. 1991> euskara batua saiakera-liburuak j. elberdin 00196\nKontrol hori burutu ahal izateko lursail, ondasun eta biztanleen gaineko eskumena behar zen; eta. horrela, Pasaiako kaiako zamalanen gaineko dirusarreretan eskuhar zitekeen.\n117. 1991> euskara batua saiakera-liburuak j. elberdin 00196\nTeknika horien bitartez eraikinak, etxebizitzak, jolaslekuak, eta, ondorenean, portuko kaiak, komunikabide nagusiak (errepide nazionala eta trenbidea) eta industriguneak, egin ziren.\n118. 1991> euskara batua saiakera-liburuak j. elberdin 00196\nMetodo horien bitartez eraiki dira Pasaian portuko eremua osatzen duten kai ezberdinak.\n119. 1991> euskara batua saiakera-liburuak j. elberdin 00372\n120. 1991> euskara batua saiakera-liburuak j. elberdin 00372\n121. 1991> euskara batua saiakera-artikuluak zutabe 1992 0022\nBehin jai batean 1, 2, 3erako txapelketan zera galdetu zitzaien parte-hartzaileei: Bizkaiko kaiak.\n122. 1991> euskara batua saiakera-liburuak i. murua 0112\nIzenak erakusten duenez, toponimoaren etimologiak zama jasotzeko tokia esan nahi du eta seguraski zamarako kai txiki bat egongo zen bertan garai batean.\n123. 1991> euskara batua saiakera-artikuluak j.a. arrieta 0083\nJafa (polita), antzineko kaia duen herria dugu (Yafo, heberkeraz eta Joppe grekoz).\n124. 1991> gipuzkera saiakera-artikuluak a. kortajarena 0010\nAipatutako bide-zati ontatik Herrera'ko kaia izenez ezagutzen dan kai-ertzeraiño, Pasai'ko portuarekin zer ikusia duten biltoki edo almazenak kokatuak dauden lurraldea, Herrera'ko ubideari kendutako lurrak dira.\n125. 1991> gipuzkera saiakera-artikuluak b. latiegi 0002\nMarok'era iritxi ziranez gero, Tanger'ko kaietik irtenda, maiz jausten bait ziran Andaluzi'ko itxas-ertzeetara.\n126. 1991> lapurtera-nafarrera literatur prosa a. luku 00142\n(Ixtorioak ukan zituen harekin, kasik atzeman zuen. Irriz ari zen, gauza konplikatu haiek gustukoak zituen). Ene autoa Changaien utzia diat (Aturri ondoan battelak lotzen ziren kaiño hura hola deitzen zuten). Behar dik sinetsi lupiña arraintzan naizela. Sarri arte.\n127. 1991> sailkatu gabeak egunkariak tx. garmendia 0016\nIzango zan zerbait garai artan diru-sorta ura! 1936'an berriz, 515 tonelada urre kargatu ziran Errusi'rako Kartagena'ko kaian.\n128. 1991> sailkatu gabeak egunkariak ehaa 1994 2235\nB lotea: Elorrieta - Bolueta bidezatiko geltokietako mezzaninak kaiekin lotzeko igongailuak.\n129. 1991> sailkatu gabeak hilabetekari, noizbehinkariak,..... berrietan 1999 00006\nMadalen egunaren ospakizunetan Mundakako kaitik urre gertatutako itsas istripuaren aurrean, Bermeoko Udalak eskerrik beroenak emon gura dautsoz, batez ere, Mundakako herriari eta bertan ziran bisitariei, eskeinitako laguntza eskuzabalagaitik. Baita ere Bermeoko herria, erakutsitako harretagaitik eta zelan ez, itsasontzian joiazan guztiak, tripulazio eta pasaiariak, izandako portaera bikainagaitik.


Axi berehala hasi zen lanarekin ohitzen. Iruñea igaro, hiri txikia zen, eta Eraikin Adimentsuetara, halaxe deitu zien nafar artabururen batek, eta lanean hasi. Kalera bidaltzen zuten lanera gehienetan, bekadun bat balitz bezala, eta behin baino gehiagotan adierazi zioten nafar kutsua erantsi beharko ziola euskarari; ez zien, ordea, ama Lekunberri Aranatzen hazia zenik aitortu, badaezpada ere. Bulegoa ederra zen, modernoa, joan berriak omen ziren hara. Eta lana, ba, oraindik ez zekien zer esan. Goizegi hasten zen. Berak goizeko hamaiketan hastea irudikatu zuen, eta elkarrizketa mamitsuak egitea, ez itzulpenak; irteera txatxuak, autozerbitzu moduan funtzionatzen zuten lehendabiziko gasolindegi “nafarra”ri buruzkoaren moduko erreportajea adibide; ikerketa lanak; nafar politikarien prentsaurreko ergelen ordez, haietako batek Foruak Nafarroaren potro izendatu zituen kazetarien aurrean; jende esanguratsuari egindako elkarrizketak; gauza interesgarri bakarra Leitzarango autobiaren gatazka konpontzeko bideetan zegoela, eta Alli, Ardantza eta abarren artean espero zen elkarretaratzeari buruzko berria. Elurrarekiko berriak ematera ere bidali zuten Belate, Etxegarate edo Azpirotza, elurretan belaunetaraino ondo sartuta agertzeko aginduz, berria sinesgarriagoa-edo egiteko. Nagusia Iruñekoa zuen, Miren Akerreta, Alliren adiskide zen eajko eraikitzaile baten alaba, mihi gaiztoen arabera, hark makina bat kontratu lortutakoa, eta alaba etbko delegazio buru haren aginduz paraturikoa.\nIruñea hotza zen, Bilbo baino askoz hotzagoa. Eta etxetik, Begorekin partekatzen zuen etxe horretatik, ateratzean, beti igo behar izaten zituen lepokoak hotzari ihes egiteko. Ahotsa zuen alde, badaki, belusezko ahots erakargarria, irratirako telebistarako baino hobea. Eta horrela zaintzen zuen, beti eramaten zuen painueloa lepoan, nahiz eta painueloak ez gustatu, halako aire... hitza gogotik iragan ahala eraman zuen eskua lepora —“zer ostia!”— emea.\nAtariko ateak danbatekoa jo zuen ixtean, eskailerak pikoak ziren, azkeneko pisua zen, eta gehiagorik ezean berak egongelan lo egin behar izaten zuen, Begoñari utzi baitzion gela, nahiz eta Begoñak pisua alokatu eta hartaz hitz egin gabean, lehendabiziko gauean gelak banatzea egokitu zitzaienean, hitz gabeko keinu ilaun batez zera adierazi nahi izan zuen. Zera. Azkeneko urtean zeramatzaten siesnoes hura. Eta bukaturik zegoen, kito. Eta bukatu zen Joseba Artxandan ezagutu aurretik, gainera.\nKale Nagusitik hartu zuenean, hotzarekin gorputza tenk, egin beharrekoak errepasatzeari ekin zion. Entzierroari gorazarre egiten zion eskultura baten mustualdi-prentsaurreko batera joan behar zuen. Gero hamabietan Muñoz Eugi delako baten liburuaren aurkezpena, Begoñak aitatu zion lankidea zuela. Denetarako morroia. Eta azkenik Lekunberri Aranatzera —gurasoen herrira— baina ez zen akordatzen zertara.\nUdaletxeko plazara ailegatu zenean arrotza egiten zitzaion hirian berea egiten hasi zen txoko bakarrera jo zuen Josebarekin kafea hartzera, Iruñazarrara.\nTabernan sartu zenean zerbait argitu zitzaion. Joseba. Arraroa zen nabari zuena, hura agertzean argia piztuko balute bezala egiten zitzaion, eta gero ahuldade antzeko bat, eta gero, kontrara-edo, oldarra eta mundua jan nahia.\n“Zer nahi duzu?”.\nUrduri zegoen. Urduri zeuden. Bizi-bizi etorri zitzaion Artxandan elkar ezagutu zutenekoa, nola hurbildu behar izan zitzaion zerbait gerta zedin. Eta gero desio hura guztia olatu enbata baten moduan.\nKatilua hartu zuten biek ere. Zurrupa aditu zen.\nAxik begirada altxatu zuenean hantxe zuen, hortzak zuri, begirada iheskor berriz ere Joseba. Harrigarria zen gorputzek zein azkar eta erraz ulertzen zuten elkar, eta, aldiz, zenbat kostatzen zitzaien gogoei bata bestearenganako bidea egitea. Isiltasuna. Ematen zuen mendeak pasatu zirela Artxandan elkar ezagutu zutenetik, beti ezagutu zutela gorputzek elkar, giharrek neurri egokia zutela, tamaina behar zena zela, imintzioek musikaltasun harmoniatsua sortzen zutela.\n“Ni ez banintz zugana hurbildu, ez ginen ezagutuko!”, Axik.\n“Zer, Artxandan?! Ni hurbildu nintzaizun-eta!”, Josebak.\n“Ez, ni izan nintzen zure autoraino joan nintzena”.\n“Bai, lehenago ni hurbildu nintzaizulako”.\nIsildu egin ziren haien arteko arrakalari so. Paper pare bat ageri zen lurrean, beharbada haiek botatakoak. Axik barra barnera so egin zuen. Botilak, kafeteraren errainu distiranta atetik sarturiko argitara, kamareroen lehia ardailatsua.\nJosebari begiratu eta “lasai” ahoskatu zion.\nBentrilokuoarena iruditu zitzaion ahotsa. Gezurra. Iruzurra. Baina nahikoa izan zen besoa ukitu, arrakala gainditu eta bat egiteko. Kimika. Desioaren kimika.\n“Film bat dago, Longtime Companion. Egunkarian irakurri dut. Esan... ongi dagoela. Merezi duela. Gauean?” ikara egin zioten hitzek Josebari.\nElkarrekin egin zuten kanporako bidea. Axik pentsatu zuen barrako bezeroak ez zirela ohartu elkarrekin larru jo izanak berezi egiten zituela; eta pozik atera zen nahigabean bezala Josebaren ipurdia ferekatuz.\n“Zure andregaiarengana noa” bota zion Josebak ironikoki.\nAxi muturtu egin zen. Ez zuen jakingo esaten Josebak adierazi zuen nagusitasunagatik ote zen, nagusitasuna, izan, berak baitzuen, desirak argi izan, haien atzetik irrikan abiatu eta —sasi guztien gainetik, hodei guztien azpitik— oztopoak traka-traka gaindituta —zenbat eta handiagoa eta zailagoa oztopoa, orduan eta indartzenago desira— betetzeak erantsitako asetzeak sorturiko nagusitasun nahi hura.\nJosebak, aldiz, susmatu zuen batez ere bere buruaren aurrean famatzen zuen ustezko senaren harira, portatzeko molde bat mustu zuela adar jotze harekin, bien artean aritzeko modu bat, areago zuena lehiatik ezen ez elkarlanetik, ziren hori —ez-bikote, ez-adiskide, ez-amorante, oraindik—, kontrario izateko bidean ezarriz.\nAxik Gaztelu enparantza hesitura hartu zuen. Arkupetatik egin zuen Sarasate pasealekuraino bertan autobusa hartzeko, oinez baino nahiago zuen nahiz eta jakin ongi etorriko litzaiokeela pixka bat ibiltzea erreportajeetan erabili beharreko kazetari hizkuntza hori errepasatzen joateko.\nEseri zenean berehala erreparatu zien, berrogei urte inguruko gizon bi, gizentzen hasiak, burusoilduak, jaka bakero ilunxka batak, argikera besteak, zurrun; baina zerbait arraroa nabaritu zion bata bestearen alboan eserita zihoazeneko jarrerari, bernen elkar ukitze bestela ustekabekoari, edo susmatzen zaila zen bien arteko halako mimetizatze bati, keinu ia nabariezin berdintsuak egiten baitzituzten, elkarrekin denbora asko pasatu izanaren ondorio. Eta orduan, kontinente bat deskubritzen den bezala, harrigarriki agertu zitzaion aurkikuntza, bikotea ziren, eta hortik zetorkien mimetismoa. Aurkikuntzak, desatsegina iruditzeaz gain, ezinegona eragin zion, eta orduan beste begi batzuekin erreparatu zien bi gizonei. Leihatilaren ondoan zihoanak, gizenenak, emetasun antzeko bat zuen kokotxaren forman eta eskuek, pentsatu zuen destainaz, gehiegi irauten zuten airean. Besteak, mehexeagoak, bere lagunari arreta gehiegi ematen ziola iruditu zitzaion, hirurogei urteko andre batek senar zaharragoari eskaintzen dion gehiegizko arreta hura. Joseba agertu zitzaion. Baina ezinegona eragin zitzaion Joseba aurrean zuen bikote ezkutu haren moduan irudikaturik. Desira zuenak talka egin zion desira gauzatze hark eragindako nahigabearekin. “Gu ez gara horrelakoak izango; haiek...” hitzen bila aritu zen “bestela izango dira. Bietako inork ez du gizon gizen eme haien itxurarik”.\nKeinu mespretxuzko batekin leihatila aldera begiratu zuen.\nHantxe zeuden Plaza hartan, Coñoaren Plaza beste izenez, txistu haiek, batzuk goraka, besteak beheraka, itsusi mortal. Ez zen haiek bezalakoa. Ez ziren izango haiek bezalakoak. Foruen plazan jaitsi zen, azken kilometro erdia edo oinez egiteak gogo asaldatua arin ziezaion.\nMilagrosako Eraikin Adimentsuetara ailegatu zenerako faundua zitzaion haserrea eta gogoa alegeratu. Eraikinak dotoreak ziren, berriak, metalezko ateak zituzten igogailu handiekikoak, atezaina. Dotoreak. Bigarren solairura igo eta bulegoan sartu zen. Erruz erortzen zen argi iragazi gabea mahai nahasi eta paperen gainean.\n“Ezin dut, gasolindegikoa grabatzera joan behar dut” esaten ari zitzaion kamera erredaktore bati.\nAxi harrapakin sentitu zen.\nErredaktorea altxatu eta bideo gelara sartu, kobazulo batera bezala. Kristalaren beste aldean lokutore bat erreportaje bati hitzak paratzen ari zen; kristalaren alde hartan erredakzio burua zegoen, Miren Akerreta, gaztea zen erredakzio burua izateko, Axik bera baino bost urte zaharrago egin zuen.\nErredaktorea eta Miren Akerreta grabaketa gelatik atera ziren.\n“Ongi” bota zuen erredaktoreak. “Honek” seinalatu zuen erredaktoreak kamera “eta Asierrek arratsaldean gasolindegiko erreportajea graba dezakete, baina goizeko prentsaurrekora joateko ez daukagu kamerarik”.\nMiren Akerretak, nahiz eta erredaktorearen argibideen itu izan, ez zuen keinuaren aztarnarik ere egin.\nKoaderno bat hartu zuen mahai gainetik erredaktoreak.\n“Muñoz Eugiren liburuaren aurkezpena daukagu. Muñoz Eugi. Zizen moduan ateratzen dira idazleak hiri honetan. Eta zer eta kaka! Gasolindegira ilundu aurretik joan behar da. Baina orain bigarren kamera bat falta zaigu”.\n“Neroni joango naiz” ebatzi zuen Miren Akerretak mahai gainean zegoen kamera hartzera mugituz. “Nora joan behar dugu?”.\nAxik esangabean ulertu zuen gu haren barnean bera zegoela.\n“Homenaje al encierro. Eskultura bat eskatu dio” jarraitu zuen erredaktoreak “udalak Bizkaiko —zu bizkaitarra zara ez?— eskultore bati eta bukatu duela adieraziko duen prentsaurrekora joan behar duzue. Lehenago enkarguaren prentsaurrekoa izan zen, eta orain bukatu eta kokatu egingo dutela esango duten aurkezpena. Salmenta deitzen zaio, gauza bera hiru-lau aldiz saltzea”.\nArrapaladan atera ziren Miren eta biak autoa hartzera.\n“Asier, ongi etorri Metropoli Foralera”.\nAutoa aparkaturik abioan egin zuten Diputazioaren Jauregira, prentsaurrekora. Agintariek mutxoasmoa erantsi nahi izan zioten, Iruñea promozionatu nahi zuten, eta Iruñea promozionatzeko “zer San Ferminak baino hobe” bota zion Mirenek.\nAtariko foralei karnetak entregatu eta poltsak detektagailutik pasatu ondoren, Jauregiko patioan barna abiatu zen Mirenen atzetik; marmolezko areto dotore batera sartu ziren. Lau edo bost kazetari zeuden, eta Telenavarrako kamera pare bat ekitaldia grabatzeko. “Hona Metropoli Forala” seinalatu zion Miren Akerretak.\nRafael Huerta Celaya zuten aurrean, Kultura kontseilariarekin batera. Nonbait, garrantzi handikoa zen eskultura.\nKontseilariak eskultura hark Nafarroa eta Iruñearendako zuen itzelezko garrantzia azpimarratu zuen hitz ponpoxoz: bi urtegarreneko egina egongo zela, nahikoa eskultura garrantzitsua iruditu zitzaiela enkargua iragartzeko, Rafael —iruzkindu zuen betiko lagunak balira bezala— eskultore handia zela, “Oteizaren tamainakoa” gehitu zuenean, Mirenek irribarre maltzurra egin zion Axiri. “Kostako zaik” gehitzen zuela hortzartean.\nBrontzea. Xehetasun teknikoekin jarraitu zuen eskultoreak ahots xumez. Berehala bukatu izana eskertu zion Axik, pisu, material eta tamainaz gain ez zuen ezer gehitu. Bukatu zuenean halako isiltasun astuna egin zen. Kontseilariaren zeregina izan zen galderarik bazegoen itauntzea. Axik bere lehendabiziko prentsaurrekoa zuen Iruñean eta ez zekien gauzek nola funtzionatzen zuten. Bukatutzat jo ondoren, altxatzen hasi zenean kontseilaria hizketan hasi zen. “Dinamismo izoztua” esan zuen gazteleraz, congelado hitza esdrujulu bihurturik. Eta definizioarekin bere burua leloturik, grabatzen ari zitzaizkiola jakin badakienaren manerak puzturik, eten teatral bat eginez berriz ere errepikatu zuen “Dinamismo izoztua” azentua bigarren aldiz silabaz okerturik. “Paradoxa bat”, izoztu eta dinamismo hitzen kontradikzioa azpimarratu ondoren.\nAxik adierazpena apuntatu zuen gerora erabiliko zuela jakinik.\nArgazkilaria hurbildu zitzaion kontseilariak hizpide motza bukatu zuenean.\n“Apuntatu duzu?” galdetu zion Mirenek “hauek edozein gauza esatera jarrita daude!”.\nHarritu egiten zuen Asier bere nagusiak, ironia leunaren eta zurruntasunaren artean mugitzen zen, buruzagitza erakustearen eta hurbiltasunaren artean zalantza egingo balu bezala. Gainera... manerek... zerbait arraroa zuten.\nMirenek erlojuari so egin zion. Muñoz Eugiren liburuaren aurkezpenera abiatu behar zuten lasterka Auzolan liburu-dendara. Ailegatu zirenerako prentsaurrekoa hasita zegoen. Editorea —Axik ez zuen ezagutzen, eta damu zen orain Begori, edo Josebari, Muñoz Eugiren liburuari buruz ez galdetu izanaz— Muñoz Eugiren lehen liburuaren loriak kantatzen hasi zen. Hiriaren geldotasunak ipuin liburuak poetika bat zuela, bizitza ageri zela liburu hartan, poetikak bizitza mamitzen zuela, beste hura zuela eta ez zuela.\nMuñoz Eugik irribarre ergel antzekoa zuen aurpegian, gezurrezko umildadea ezkutatu nahian sortu klasekoa. Axik galdetu zion bere buruari zer ostia etorri zitzaion burura. Poesia libururen bat, ziur aski, nonahi sortzen ziren poetak; harri bat jaso eta euskal poeta bat agertuko zitzaizun.\nArgitaratzaileak —gipuzkoarra hizkeragatik— Muñoz Eugiren liburuaren loriak kantatzen zituen bitartean, Axik kasurik egin barik ingurukoak aztertzeari egin zion, exotismoaren exotismoz. Bizpahiru kazetari eta Auzolaneko dendakoez gain bospasei lagun gehiago zeuden, aurpegi liluratuekin Muñoz Eugiri begira, kuanto idazle handia. Lepoa egingo luke euskara talderen batekoak zirela, euskararekin harremana zuen edozertara —zena zelakoa— joaten ziren talde horietako batekoak, Euskal Herrian Euskaraz edo Bego aurreko aldian —bazkide egin beharko zutela iradokiz— mintzatu zitzaion elkarte batekoak, Zaldiko Ezdakitzer. Bilbon ere ezagutzen zituen horrelakoak.\nArgitaratzailearen hitzei arreta eman zienean jakin zuen Muñoz Eugik ez zuela espero bezala poesia liburu bat idatzi, baizik eta ipuin liburu bat, ukitu surrealista eta ironikoduna. Axik bi izenondoak apuntatu zituen koadernoan, badaezpada ere, ez baitzioten esan kronika egin behar zuen ala besterik gabe Euskadi Irratikoek editatuko zuten aurkezpena.\nGero Muñoz Eugik hartu zuen hitza. Ahotsa leuna bazuen ere, Axiri iruditu zitzaion bazuela umildade haren guztiaren azpian, bere buruari buruzko uste sendo eta osatua, bazekiela nor zen eta nora zihoan.\nEgungo egoerak jasotzen zituela, banaketak, seme-alabekiko arazoak, egoera politikoa, presoak, denetatik. Saiatu zela egoerei zukua ateratzen... Nahiko batu neutroa egiten zuela esanen luke Axik, jaioterria zein zen adierazi nahi ez balu bezala, izan ere, Axi oharturik zegoen Iruñeko hainbat euskaldunek haien jatorria ederki markatzen zutela, erranka-merranka, bertzeka-mertzeka eta deuzutka-merauzutka. Gehiegi ere esanen luke, Begoren iritziak gorabehera.\nMuñoz Eugik, bukatzean, galderarik ba ote zegoen galdetu zuen argitaratzaileak tonu abegitsuegiaren abegitsuegiz ia faltsu. Eskuinean zuen gizonkote lodiak eztul egin ondoren zera galdetu zuen: “Eta dirudienez ez duzu zure jatorria adierazi nahi. Izan ere, Imozekoa zara baina ez duzu zure hizkera erabili”.\nMuñoz Eugik begiak goratu zituen istant ia erreparaezin batez. Axik ez luke jakinen keinu automatikoa ote zen. Nekeza egiten zitzaion idazlearen eiteaz jabetzea, hori bai, gero eta gutxiago gustatzen ari zitzaion Muñoz Eugi hura. “Idazle guztiak dira beren buruaren ustezko” laburbildu zuen koadernoan idatziz. Eta hark areago ematen zuen, gehitu zuen bere artean.\n“Beno... ez dakit...”.\nUlertu ezinezko azalpen luze batean sartu zen, batuaren garrantzia, Ultzamako euskalkia eta batuaren parekotasuna eta gauza filosofiko anitz, Axirendako garrantzirik gabekoak.\nAuzolaneko langileak ardo eta urdaiazpiko-gazta platerekin agertu ziren liburuz inguraturiko aretora.\nMiren dena biltzen ari zen. Arretaz jaso zituen kableak, arretaz sartu zuen kamera zirazko zorroan.\n“Egiozu elkarrizketa luzeago bat badaezpada ere” agindu zion Axiri leun baina irmo.\nAlde egin zuenean “Akerreta enpresariaren alaba” eta “entxufea” hitza entzun uste izan zituen Axik bazterrean zegoen talde batetik. Irribarre egin zien. Naturaltasunez egiten saiatu zen, Muñoz Eugiren naturaltasun behartua kontrako eredutarako hartuz. Eskua altxatu zuen gero. Irribarrez zituen, zerbait esango zuelako esperantzatan, baina ez zuen hitzik ahoskatu. Koadernora jaitsi zuen begirada eta ez zen ohartu Muñoz Eugi hurbildu zitzaiola besoa luzaturik eskua emateko prest, ezohiko keinuan, eskua ematea ez baitzen usadioa giro haietan.\n“Begoña mintzatu zait zutaz, Asier, ez?”.\nHarridurak ihes egin zion imintzio moduan.\n“Iruñea hiri txikia da, Bilbo beste gauza bat da”.\nBere burua lehor ager ez zedin saiatzen ari zen.\nEta isildu egin zen. Ez zekien zergatik baina Muñoz Eugik bere baitara babesarazten zuen halako mesfidantza bat sortzen zion. Beharbada, eta ez zen erabat ausartu aitortzera, desira ezkuturen batekin baitzuen zer ikustekoa. Muñoz Eugi altua zen, zabala, bere manera xaloen atzean Axik oso ongi definitzen ez zekien zer bat nabari zitzaion, gotortasun —ez zuen jakin esaten gizonkeriari zegokion, edo arauak estuegi hartzeari— eta herabetasunaren antzeko halako lausotasun lodi bat; kontua zen mesfidantza hark erronka egitera eraman zuela.\nAuzolaneko dendariak atera zituen beraien ezinezko elkarrizketatik gazta eta urdaiazpikoa eskaintzen zizkiela. Muñoz Eugiri bat-batean keinua aisatu zitzaion, eta Axik esanen zuen gotortasun eraiki horren beste aldera jo zuela, axolagabezia berriz ere eraiki batera, hura orekatu nahian edo.\nAxi prentsaurrekoaren aretora begira gelditu zen denda erditik. Txikia zen, liburuz inguraturik zegoen, hala ere jakintza aire bat zerion, apalategietako liburuen paperak eta zoruko kortxoak heldu ezina gauzatzea lortuko balute bezala. Baina, bestalde, bazen zerbait maskala, ez zekien esaten halako itxitura bat, bertako partaide izan beharraren beharrezkotasuna-edo. Liburuak begiratzen hasi zen. Kazetaritzako zerbaiten bila, ohituraz. Poesia liburuen apalean zebilela erreparaturik, beste aldera jo zuenean, berriz ere prentsaurrekoaren arrastoak agertu zitzaizkion. Lauzpabost lagun, haien artean Muñoz Eugi eta editore gipuzkoarra.\nAlde egitea erabaki zuen. Etxean bazkaldu eta lauretarako prestatuko zen.\nGolemetako atarian agertu zenean ez zuen Joseba ikusi. Urduri begiratu zuen kartelera, Longtime Companion, El Rey Pescador, Pesadilla en Elm Street 6 irakurri zuen urduritasunak begirada karteletatik altxarazi zion arte. Ez zekien zein film aipatu zion Josebak. Longtime Companion, uste zuen. Berriz ere karteldegira hurbildu zen, kartelaren bidez filmari trazaren bat hartzen zion. Bi gizon ageri ziren besarkada betean; baten bizkarra alkandora urdinez jantzita, besteari, aurrez aurre zegoenez, aurpegia ageri zitzaion, irribarretsu, amerikarrek eramaten zituzten bixera haietako bat atzeraka. Ezinegona eragin zion kartelak, zerbait arraroa zuen, deserosotasuna sorrarazten zion zerbait. Eta orduan ohartu zen. Asuntoari buruzko filma zen, besarkaturik zeuden horiek —hitzaren bila aritu zen— maitaleak ziren.\nItzuli zenean hantxe zuen. Fokua izeki zen halako batean, eta Josebaren arropetan joz, lurreraino egiten zuen errainu. Ez ziren autobusean ikusi zituenen modukoak.\n“Aurkitu duzu orduan ikustera goazena. Bi urte ditu jada filmak, edo hiru. Uste dut 89koa dela baina orain mustu dute. Asuntoari buruz da, ehgameko batek gomendatu dit”.\n“Zer ikusi behar ditugu, homosexualak?” ohartu zen lehendabiziko aldiz izendatu zuela horrela bere burua “bakarrik homosexualen gaineko filmak?” bota zion haserre antzean.\n“Nahi baduzu beste bat ikusiko dugu” Josebak adiskidetsu.\nEzezkoa egin zion. Joseba itzuli eta leihatilan paratu zen sarrera hartzen. Haien artean ezarritako tarteak ardaila areagotu zien, bestearengandik urrutiraturik bikoa barraturik norbera izatearen ahuldadera kondenatuko balitu bezala. Biak ezkutatu ziren gorpuzkeraren zurruntasun behartuan. Eta bat-batean bi ezezagun izan ziren Golem zinemetako leihatilan, nora joan jakin ezinean, besteak noraezetik salbatuko zituelakoan. Urrats batzuk eman zituzten bakoitzak zenbait alde. Eta gero gelditu egin ziren hiru metroko distantziaz.\nLaugarrena bilatu zuten, jarlekuak aurkitu, isilik, beharbada pozik, zerbait konpondu beharrak —aretoa bilatu— berriz ere elkartu eta bi egin zituelako, agian gu bat. Balizko gu bat.\nBelaunak parez pare eseri ziren. Josebaren izterra luzangagoa, Axirena sendoagoa. Josebak eskua mugitu zuen kontrako norabidean, sortu zitzaion desirari —Axirena ukitzea— bide ez emateko. Beharbada gero argiak itzaltzean. Berriz ere deserosotasuna, orain ezer konpontzekorik ez zutela.\nArgiak itzali zituzten azkenean. Josebak izterra ukitu zion Axiri. Axik inguruetara so egin zuen ilaran bakarrik zeudela egiaztatzeko. Gero lepoa atzera biratzeko mugimenduari eutsi zion, nabarmen geratuko litzatekeela sentituz, ez beharbada Josebaren aurrean, baizik eta atzean zeudekeen ikusleen aurrean. Gorputza tenkatu zuen. Eta gero erlaxatu egin zen. Hortxe zeukan Josebaren eskua, zerbait hila bezala, Josebarendako ere neurri batean keinu behartu bat zela otu zitzaiolako bat-batean.\n“Uste dut hiesari buruzkoa dela”.\n“Hiesari buruzko filma dela uste dut”.\nJoseba eskua erretiratzen hasi zenean eutsi egin zion Axik, eta kimikak oldarra eragin zion. Artxanda. Eta Iruñeko harresia, eta Bego ez zegoela etxean jotako larrualdia... Joseba poztu egin zen eskua izterraren gainean egon zen minutu erdian-edo ez zitzaiolako berea iruditu baizik eta bere gorputzetik ebakitako atala; Axiren keinuak bere gorputz osoaren kontzientzian baitarazi zuen, eta desioa sortu. Odola nabaritu zuen hankartera bolbolka.\n“Zer moduz elkarbizitza Begorekin?” galdetu zion odolaren mintzoari —hura ere odolaren mintzoa baita— ihesi egin nahian.\n“Ez oso ongi”.\nAxik zalantza egin zuen.\n“Aztoraturik dabil. Cruz Marirekin liatu da”.\n“Baina Cruz Mari ezkonduta dago eta!”.\nJosebari esan ahala ergelkeria galanta esan zuela bururatu eta atzera egiten saiatu zen.\n“Horrek ez du ezer esan nahi”.\n“Ez” gehitu zuen Axik.\n“Dena dela, ez dakit zergatik senak agintzen zidan horrelako zerbaitetan zebilela. Sen zorrotza dut” bota zuen Josebak.\nArgiak itzali zituzten.\nLongtime Companionek New Yorkeko gay komunitatean hiesak eragin zituen lehendabiziko zalantzak, traumak —kutsaturik nago?— eta heriotzak kontatzen zituen.\nHeriotzatik salbu iraun zuten protagonistetatik hiruk —lehenago hildako guztiekin elkartu ziren fantasia batean— eta aebetan hain ohikoak diren egur barandaz hesituriko hondartzatik at desagertu ziren kredituek pantailan behera egiten zuten bitartean. Ez ziren altxatu, eta gero pantaila ilundu, kredituak agertu eta zerrendak gora egin zuen tarte luzean bertan irautea augurio ona iruditu zitzaion Josebari; elkarrekin uste baino gehiago zutelako ustea egin zitzaion Axiri. Gero eskuak askatu zituzten.


GOGORATU! Izena eman daitekeela JOAQUIM RUYRA eta SANSOMENDI ikastetxeen hezkuntza proiektuak ezagutzeko jardunaldian. Azaroaren 24an, Donostiako EHUn.\nBartzelonako ingurunerik pobre eta gatazkatsuenetako batean dago Joaquim Ruyra eskola publikoa. Ikasleen % 92k jatorri atzerritarra dute eta ikasleen % 40k ez dute ikasturte osoa bertan egiten. Aurreiritzi guztien kontrara, bertako ikasleek kanpo ebaluazioetan ematen dituzten emaitzak Kataluniako baztezbestekoaren oso gainetik daude. Eta, baita ?elitekotzat? jotzen diren ikastetxe askoren emaitzen gainetik ere.\nZer dago emaitza on horien atzean?\nZein dira arrakastarako gakoak?\nNola egiten dute lan?\nZer-nolako proiektu pedagogikoa daukate?\nIkastetxearen inguruko informazio gehiago


Itzultzaileen fabore | Arian-arian\nHasiera » Sailkatu gabea » Itzultzaileen fabore\nItzultzaileak dira bikoiztaileak; telebistan nahiz irratian hain garrantzitsuak diren, baina EAJ-PSOEren menpeko EiTBn, aurten inoiz baino ordu gutxiago eta inoiz baino prezio merkeagoan lan egingo duten horiek, Eusko Oasian oraindik ere euskaldunoi zein arreta gutxi ematen zaigun, argi erakusten duen beste adierazle bat.\nItzultzaileak dira, Eusko Jaurlaritzaren eta beste “euskal” erakunde publiko askoren erdarazko jardunari, jantzi euskalduna ematen diotenak. Berbarako, egun batetik bestera, Lehendakariak eta beste agintari askok sinatzen dituzten erdarazko testuak euskaratzen dituztenak, edota erdaraz hilabetetan zehar landutako orrialde ugaritako txosten teknikoak egun gutxitan itzultzera behartuta daudenak… Itzultzaileak diren bezala, Jaurlaritzatik kanpo, lan-baldintza kaxkarretan, Jaurlaritzak –adibidez- igorritako milaka agiri itzultzen dituztenak.\nItzultzaileak dira euskaraz jardun ahal izatea ahalbidetzen dutenak “euskal” erakunde ezberdinetako hainbat bileratan, bertoko hizkuntza ikasi ezin edo ikasi nahi ez duten erdaldunek estuasunik igaro ez dezaten, eta euskaldun euskaltzaleok euskaraz lasai aritzeko aukera izan dezagun, unionistekin eta euskaradun erdaltzaleekin ukondoka jardun beharrik gabe.\nItzultzaileak dira, aldiberekoak, Jaurlaritza eta sindikatuon arteko bileretan, sindikatu abertzaleetako ordezkarioi euskaraz jarduteko aukera bermatzen digutenak, sarri-sarritako bilera luze, astun eta gozotik gutxi duten horietan, bileretako akta-agirietan parte hartzaileen artean aipatu ere egiten ez diren arren.\nEuskaltzaleok zenbat zor diegun ez dakigulako ondo.


Danel Solabarrietak (Ondarroa, 1976) psikodidaktikako eta psikopedagogiako ikasketak ditu, eta Lehen Hezkuntzako diplomaduna da. Hamar urtetik gora darama Elhuyarren lanean eta fundazio horrek Europako hainbat herrialdetara eraman duen STING programa koordinatzen aritu da azken urteetan. Zer egin hezkuntzaren alorrean neskek zientzialari izateko pausoa eman dezaten?\n“Talde lanetan, zerra nork hartzen du? Mutilek. Nor arduratzen da dokumentazioaz? Neskak. Irakaslea horretaz ohartu bada eta ikasleei planteatzen badie, haiek segituan ulertzen dute. Aurretik kontzientzia hartu behar da, betaurreko moreak jarri”. (Arg.: Dani Blanco)\nElhuyarren, zure sailaren helburua zientziarekiko interesa sortzea da.\nBai, hainbat alor dugu horretarako. Zientziaren komunikazioa alorrean, esaterako, publiko orokorrarentzako hainbat proiektu dugu: Teknopolis programa, Norteko Ferrokarrila irratsaioa, Elhuyar aldizkaria… Bestalde, zientzia-hezkuntza saila daukagu; horren helburua da gazteei, bai hezkuntza formalean bai ez-formalean, aukerak ematea zientziarekiko ikuspegi erreala izateko. Ez dugu denak zientzialariak izatea nahi, baina bai zientzia ez dezatela errefusatu. Esaten da egungo gazteek oraindik existitzen ez diren lanak edukiko dituztela, eta lan horiek zientzia-gaitasunak eskatuko dituzte. Bestalde, herritar guztiok zenbait erabaki hartzeko erantzukizuna dugu, eta erabaki horiek hartzeko zientzia-gaitasunak behar dira. Non inbertitu erabakitzeko, osasunarekin lotutako erabakiak hartzeko…\nBaina interesa ez omen da nahikoa norbaitek zientzialaria izango dela erabakitzeko. Estereotipoei ere aurre egin behar izaten zaie.\nDenek esan ohi dute zientzia interesatzen zaiela, bai gazteek bai helduek. Baina kontua galdera egiteko modua da. Galdetzen badugu zenbat denbora ematen duten gaiari buruz hizketan, gaiari buruz irakurtzen, joaten ote diren erakusketak ikustera… ondorioa desberdina da. Gazteek zientziaz ikuspegi estereotipatua dute. Adibidez, informatika-ikasketak hasi eta sorpresak hartzen dituzte, ez dakitelako, berez, zer den informatika ikastea. Zientzien mundua zenbat eta gertuago eduki, estereotipo gutxiago izango dute hari buruz.\nZer estereotipo dira ohikoenak?\nBat da jende oso azkarraren kontua dela. Beraz, zientzia interesatu arren, batzuk ez dira zientzietan aritzeko gai sentitzen. Nerabezaroan hartzen da erabaki hori; nesken kasuan autoestimu baxuagoa izaten denez, gutxiago animatzen dira matematikan edo ingeniaritzan aritzera. Informazioa eman behar zaie erabaki horiek oinarri sendoko datuetan funtsatuta hartu ahal izateko. Aukeratu behar dugu: zer nahi dugu, oso argiak diren ikertzaile gutxi batzuk, edo denetariko ugari?\nAutoestimua ez da izango faktore bakarra...\nEz, badira gehiago. Adibidez, eskolaz kanpo familiarekin egiten diren jarduerek eragina dute. Ez da dena eskolaren esku utzi behar. Orientazioa ere garrantzitsua da. Erakutsi behar zaie kimika ikasteak ez zaituela eramango zuzenean laborategi batera, zerbait ikasteak ez zaituela lanbide jakin batera mugatzen. Ikasteak ate asko irekitzen ditu, gradu bat ez dago lanpostu bati lotuta. Ibilbideak malguagoak direla transmititu behar zaie.\nSTING programaren helburua erabaki hori hartzeko unean nesken eta mutilen arteko aldea txikitzea izan da.\nProiektua zortzi herrialdetan landu dugu eta ohartu gara inon ez dagoela inportatzeko harribitxirik, metodologiarik, arazoa gutxi gorabehera berdina dela leku guztietan. Gainera, ez litzateke ona izango metodologia bat hartu eta inposatzea. STINGen helburua baliabideak ematea da, bi bloketan. Genero kontzientzia batetik, ikasgelako praktikak bestetik. Irakasleen kexa denbora gabezia izaten da gehienetan, beraz hori konpondu nahi izan dugu, gaia lantzeko topaketak antolatuta. Ez da erraza norberaren estereotipoak onartzea; guk natural egiteko ariketak proposatu ditugu, estereotipo horiek azaleratzeko balio dutenak. Gero horien eragina txikitzeko zer egin aztertzen da. Denbora gutxirekin ari garenean, senez, estereotipoek eragin handiagoa izaten dute; denbora hartu eta gauzak aurretik hausnartzen baditugu, aldiz, estereotipoen eraginak behera egiten du. Guk trikimailu txikiak ematen ditugu: talde lanetan, zerra nork hartzen du? Mutilek. Nor arduratzen da dokumentazioaz, datuak hartzeaz? Neskak. Irakaslea horretaz ohartu baldin bada eta ikasleei planteatzen badie, haiek segituan ulertzen dute. Aurretik kontzientzia hartu behar da, hau da, betaurreko moreak jarri behar dira.\n2015ean hasi zineten STINGekin, dagoeneko emaitzaren bat izango duzue.\nBai, 2015ean hasi eta aurtengo irailean amaitu genuen. Herrialde bakoitzeko erakunde bakoitzak bere erara egokitu du programa. Guk gure askotariko proiektuetan integratu dugu. Adibidez, Elhuyar Zientzia Azokan. Ikasleek taldeka lan egiten dute ikertzaile batekin eta proiektuetako batzuk Bilbon aurkezten dituzte… Hor integratu dugu STING programa. Orain, besteak beste, zenbatu egiten dugu zenbat neska etortzen diren eta horrela esku hartu dezakegu. Ohartu gara, adibidez, eragin handia izaten duela mentorea neska izateak.\nEmango diozue jarraipenen bat proiektuari?\nBai, hala nahi dugu. Hasi ginenean, duela hiru bat urte, ez genekien nola aterako zen, eta orain jarraitzeko asmoa dugu.\nGeneroarekin lotutako beste baliabide batzuk ere eskaintzen ditu Elhuyarrek.\nBai, adibidez, asko erabiltzen dugu Elhuyar aldizkariko Ekinean atala: emakume ikertzaileei egindako elkarrizketak izaten dira. Izan ere, zer eredu erakusten diegu neskei? Beharbada egokiagoa da Marie Curieri buruz hitz egin beharrean, gertuko ereduak erakustea, ikerketa bat egiten ari den hemengo gazte bat, hondartzara ere joaten dena.\n“Ikertzaile asko behar ditugu, beraz, ezin dugu jende bikaina bakarrik hartu zeregin horretarako. Zientzialariaz dagoen irudia da oso azkarra den norbait, lana baino egiten ez duena, gizona, zuria eta klase altukoa. Estereotipo horretatik urruntzen garen heinean, zailagoa da norbaitek zientzialaria izango dela aukeratzea. Ingalaterran egindako ikerketa batean ikusten da hori, Aspires izenekoan: 10 urtetik 14 urtera arteko gaztetxoekin egin dute, eta orain, 14 urtetik 18 urtera artekoekin egiten ari dira. Diru gutxiko neska beltz bati gehiago kostatzen zaio zientzialari izango dela aukeratzea”.\nKanal hauetan artxibatua: Zientzia | Generoa


Frankismoan eraikitako bi bunker agerian utziko dituzte Lesakan | Gizartea | Berria\nFrankismoan eraikitako bi bunker agerian utziko dituzte Lesakan\n1940 eta 1950 urteen artean eraiki zituzten soldaduska egiten ari ziren gizonezkoek, Francoren erregimenaren aurka etor zitekeen ustezko inbasio bati aurre egiteko. Hogeita bortz gazte boluntario ari dira ingurunearen leheneratze lanetan.\nHainbat gazte bunkerrak berreskuratzeko lanetan, Lesakan. BERRIA Tamaina handiagoan ikusi\nPreso errepublikanoek eraikitako errepidearen bederatzigarren kilometrotik goiti dago lekua; baina ez da hori gaia; edo bai. Lesakatik (Nafarroa) Oiartzunera (Gipuzkoa) doan errepidea 1939 eta 1943 bitartean eraiki zuten Francoren erregimenaren pean preso ziren dozenaka gizonek, bortxazko lan gisa. Lan horien jarraipena izan ziren errepidearen gainaldean eraiki zituzten bunkerrak: orduko hartan, soldaduska egiten ari ziren gizonezkoek eraiki zituzten; behartuta, horiek ere.\n1940 eta 1950 bitartean eraikitako bi bunker ari dira agerian uzten egunotan Lesakan, Gardelko Pagoetako parajean, Agiñara bidean. Francoren erregimenaren aurka «Europa demokratikotik» etor zitekeen ustezko inbasio bati aurre egiteko eraiki zituzten: Pirinio osoan, ia 10.000. «Hasiera batean, 15.000 eraikitzea zuten asmoa, baina, azkenean, 8.000 inguru-edo egin zituzten», azaldu du Anna Garriges 16 urteko gazte boluntarioak. Garrigesen gisan, 25 gazte ari dira egunotan bunker horietako bi agerian uzteko lanetan, Nafarroako Gazteriaren Institutuak antolaturiko udalekuetan. Nafarroako hainbat txokotatik, Herrialde Katalanetatik eta Espainiatik etorritako 15 eta 18 urteko gazteak dira guziak.\nJavier Remirez Nafarroako Gobernuko presidenteordea, Ana Ollo Herritarrekiko Harremanetako kontseilaria eta Ladis Satrustegi Lesakako alkatea lantegia ikusten aritu dira gaur goizean. Remirezek adierazi du «kontent» daudela gazteak egiten ari diren lanarekin, baita memoria historiko «mingarria» berreskuratzearekin ere. Nabarmendu du pandemia garaian ere «posible eta desiragarri» dela gazteentzako halako «aisialdi aukerak» eskaintzea, «bereziki pairatu baitute sozializazio eskasia». Ollok ere azpimarratu du bi arlo «oso interesgarri» elkartzen direla Lesakako lantegian: gazteak eta memoria. «Gazteak ari dira hainbeste urtez ezkutatuta egon den memoria berreskuratzen. Haiek dira etorkizuna, eta oso inportantea da haien lana». Bunker horiek gotortu nahi zituzten mugak ezabatzearen beharra nabarmendu du, halaber: «Horrelakorik ezin da errepikatu. Mugak ezabatu egin behar dira, nola fisikoak hala mentalak».


barren.eus - Amiantoarekin gertatutakoa azaltzeko Olaizaga kiroldegi inguruko bizilagunekin biltzeko eskatu dio EH Bilduk Udalari\nElgoibarko EH Bilduk gogora ekarri du joan den astean jakin genuela Olaizaga kiroldegia handitzeko obretan amiantoa agertu zenaren berri. "Udalak web orrialdean jarri zuen prentsa oharraren bidez jakin genuen elgoibartarrok. Bertan esan zuen Udalak segurtasun neurri guztiekin erretiratu zutela agertutako amiantakoa eta, gainera, kopuru txikia agertu zela".\nGai honek Elgoibarren eta batez ere Olaizaga kiroldegiaren inguruko bizilagunen artean kezka eragin duela dio EH Bilduk. Gainera, era honetako gai batek "lanketa handiagoa" merezi duela uste dute. Hala, Olaizaga kiroldegi inguruko bizilagunekin Udala biltzeko eskaera erregistratu du EH Bilduk, udal agintariek behar besteko azalpenak eman ditzaten. "Gardentasunagatik, auzotarrek merezi duten errespetuagatik eta herritarrak lasaitzeko helburuarekin, Udalak ahalik eta epe motzenean bilera hori antolatu beharra dauka", adierazi dute.\nAmiantoa agertu da kiroldegi berriko obretan, baina dagoeneko kendu dute (2020-05-27)


Neuroplastizitatea | begiradak | GAUR8 - mila leiho zabalik\nUmetxo baten kasua aurkeztu didate: hilabete gutxi zituenean, herpes simplex birusarekin kutsatu omen zen; konplikazioak izan zituen eta kutsadura garunera pasatu zitzaion. Osatzea kosta zitzaion, baina, zorionez, azkenean infekzioa gainditu zuen. Halere, umeak hain txikiak direnean garatu gabe daudenez, ezin izaten dira horrelako lesioen ondorioak osotasunean neurtu harik eta haurrok oinez, berba egiten eta bestelako gauzak egiten hasten diren arte. Horrela gertatu zaie guraso hauei: duela gutxi hasi dira konturatzen umeak hitz egiteko eta janaria irensteko dituen ezintasunez; eta orduan kezka eta egonezina nagusitu zaie.\nGurasoon egoera gogorra da, hori ezin ukatu: edozer egiteko prest daude, alaba laguntzeko, baina osagileek itxaron egin behar dela esaten diete. Ados nago: ez dago arazo bat tratatzerik, harik eta arazoa bera argi manifestatu arte. Horregatik, itxarotea gogorra bada ere, umeari hazten laga behar zaio. Eta anomaliak agertu ahala tratatu.\nEsandako moduan, gurasook jada hasi dira sumatzen sintoma batzuk. Berba egiteko zailtasunak oraindik ezin dira ondo aztertu: bi urte inguruko ume batez ari gara. Baina irensteko zailtasunak sumatzen hasi dira, adibidez; eta horrek garuneko zein gune lesionatua dagoen markatzen digu, tratamendu posibleen bideak irekiz.\nTratamenduei buruz ari garenez, ez zaigu komeni esperantza faltsuak haizatzea: nerbio ehunak ez dira muskuluak edo azala bezain errez birsortzen, eta nekez errekuperatzen dira guztiz. Beraz, ondorioak geratzen dira. Halere, galdetu zidatenean, gurasooi itxaropenezko leihatila bat ireki nahi izan nien. Neurologia etengabeko ikerketan ari den eremua izanagatik, oraindik ez ditugu ulertzen gure nerbio sistemaren erantzun batzuen zergatiak; baina, ulertu ez arren, egoera berrietara egokitzeko ahalmen harrigarriaren adibideak ezagutzen dira. Ahalmen horri neuroplastizitatea esaten zaio; ikerketa-lerro interesgarria benetan. Esate baterako: gizon transexual batzuei (emakumezko sexu-organoekin jaioak, alegia), gizonezko genital berriak egiten zaizkie, kirurgiaren bidez. Horrela sortutako zakilek, eginahalak eginda ere (klitoriaren nerbio zuntzak berrerabiltzea, eta abar), ez dute berezko zakilaren sentikortasunik... printzipioz. Izan ere, azken urteotako ikerketak garunean izandako aldaketa interesgarri batzuk neurtzen hasi dira. Oso modu sinplean esanda: emakume jaiotako pertsona horrek zakil “normala” izateko gogo handia du; hain gogo handia, ezen, bere garunean neurona lotura berriak sortzeko gai izan den, hortik genitaletara bitarteko nerbio-bide berriak irekiz. Uler ezazue ongi kontzeptu hau: ez da lesionatutako neurona bat sendatu; neurona guztiz berria sortu da, lehen ez zegoen lekuan. Konturatzen zarete nolako potentziala duen horrek?\nBerriro diot: ez dut gorputzaren autosendatze ahalmenari buruzko zientzia-fikziorik egin nahi, eskrupulorik gabeko iruzurgileak elikatuz. Bakarrik esan nahi dut gorputza, eskatzen bazaio, erantzun bat ematen saiatzen dela. Nire lagunen umearen kasura bueltatuz, bere ahalmenen eta gabezien neurrira egokitutako inguru batean murgilduz gero, lesionatutako gunea suspertuko dugu, eta, neuroplastizitate horri esker, nerbio-bide berriak irekitzeko aukera handiagoa izango da. Azken urteotan aurrerakuntza handiak egin dira estimulazio goiztiarra deritzon arlo honetan, osasun, hezkuntza eta zerbitzu sozialak integratzen dituena. Ume honen kasurako bide ezin aproposagoa. •


Dena 55€. Ez galdu aukera !!! « Hezkuntzari bideratutako teknologiak\n« Motibazioa XXI. mendean\nIrakasleen lana »\nDena 55€. Ez galdu aukera !!!\nPosted by Jon Bustillo on ekainak 3 (2010)\nAurten urtero antolatzen diren Aulablog jardunaldiak uztailak 5-6-7 bitartean Avilesen ospatuko dira. Hor estatu mailan lanean dauden irakaslek beraien geletan Teknologia Berrien erabilpenean duten esperientziak entzuteko aukera izango duzue. Haur Hezkuntza eta Lehen Hezkuntzan garatutakoak dira nagusiki.\nGuztiz praktikoa da (tailerrak ere badaude), eta han izango diren aurkezpenak egun dauden esperientziak azaltzeko dira. Oso aukera polita da Magisteritza Eskolan ikasteko aukera izan ez duzuena modu ludiko eta praktiko batean ikasteko. Baita, zuen maila zelakoa den ikusteko eta beste irakasleekin harremanak garatzeko aukera izango duzue. Ez ahaztu eskola 2.0 zuei tokatuko zaizuela garatzea eta horretan jada lanean dauden irakasleek izandako esperientziak entzutea oso lagungarria izango dela uste dut.\nHauek oso merke dira (hiru egunetako jardunaldiak 55€ ren truke) eta agiria ere ematen da. Horretaz gain, lehenengo aldiz !!!! dohain lo egiteko aukera eskaintzen da, horretarako Avileseko aterpean dauden 100 leku eskuragarri daude. Dudik gabe, 100 leku hauek azkar beteko dira !!! beraz, aukera hau aprobetxatu nahi baduzu…. ez lokartu eta izena eman lehenbailehen.\nEz galdu honelako aukerak… ez dira maiz agertzen 😉\nThis entry was posted on ekainak 3 (2010) at 9:13 pm\tand is filed under Irakaslegoa, Teknologia berriak. You can follow any responses to this entry through the RSS 2.0 feed. You can leave a response, edo trackback from your own site.


Bueltaketa politika Lur belardenda\nAtzerera egite eskubidea\nKontsumitzailea bezala kontratu baldin bagaituzu, 14 egun dituzu gurekin izandako kontratu hori hausteko inongo justifikaziorik gabe , salbu eta establezimenduko bezero gisa ( itxitako osasun eta higiene produktu pertsonalizatuen kasuak batez ere). Kontratu hauste hau aurrez esan bezala 14 egun naturalen barnean izango da, edota bitartekari batek aurreikusitakoa ( garriolariak produktua jasotako egunetik aurrera) eta zure eskaerak banatuta baldin badatoz, kasu horietan jaso eta handik aurrerako egunak izango liratezke.\nEskubide hau gauzatu ahal izateko, aurrez esandako egunen tartean, atzeratze dokumentua aurkezteu beharko diozu saltzaileari bidaltze eskaerarekin batera. Erabiltzaileak dokumentu hauek posta elektronikoz eta postaz bidaltzeko aukera ere izango du web orrialdeko kontaktu inprimaki bidez.Saltzaileak ondoren, luzapenik gabe posta elektronikoz adibidez erantzun egin beharko diola jaso duenaren berri emateko.\nEskaera eskatzen den helbidera bidali beharko da, eskaeraren fakturarekin eta itzultze kostuak zure kontu izango dira. Produktuak bere horretan jarraitu beharko du, ezingo dira erabiliak eta enbalaje originala hautsita itzuli, gauz bera gertatuko da promozioko opari eta osagarriekin .\nAtzera egitearen Kontsekuentziak\nItzulketa jaso ostean, ordaindutakoa jasoko duzu bere horretan, bidaltze gastuak barne.( zure bidaltze aurrean egindako aukeraren araberakoa izango da,hau da, entregatze modalitate ezberdinen artean, jaso duzunaren araberakoa izango da) Itzulketa hau ere luzapen handirik gabekoa izan beharko da, hala ere kontuan izan behar da, kontratuaren barneko egunetan iristen den edo ez.\nDiru itzulketa ordaindu duzun modu berean egingo da. Hala ere, itzulketarik ez da egingo produktuaren justifikantea edo produktuak iritsi ez badira.\nProduktuak modu perfektuak egon beharko du, ezin izango dira erabili, bere kaxa, manual, osagarri eta opari promozionalak ere bueltatu eta osotasunean egon beharko dute. Balio jeiste bat gerta daiteke buelta nahi dena bere osotasunean ez baldin badator, zu zeu izango zara arduradun eta erantzunlea.


Ishiguro Nobel saridunaren obra bat euskaratuko du Jokin Zaitegi bekak | El Diario Vasco\nArrasateIshiguro Nobel saridunaren obra bat euskaratuko du Jokin Zaitegi bekak\nIdazlea. Kazuo Ishiguro japoniar-britainarra da.\nIrabazleak 6.000 euro jasoko ditu 'The Remains of the Day' eleberria itzultzeko. AED elkarteak eta Elkar argitaletxeak antolatzen dute lehiaketa, udalaren eta Laboral Kutxaren laguntzarekin.\nKEPA OLIDEN ARRASATE. Viernes, 3 noviembre 2017, 08:48\nKazuo Ishiguro literatura Nobel saridunaren 'The Remains of the Day' eleberria euskaratzea da XXIX. Jokin Zaitegi Sariketaren xedea. Idazle japoniar-britainiarraren liburu hori itzultzeko beka abian jarri dute Arrasateko AED Elkarteak eta Elkar argitaletxeak, Arrasateko Udalaren eta Laboral Kutxaren laguntzarekin.\nJokin Zaitegi arrasatear idazlea gogoratzeko eta hark literatura unibertsala euskaratzen egindako ahaleginari jarraitzeko, Jokin Zaitegi Sariketa antolatzen dute.\nIshiguroren 'The Remains of the Day' itzultzeko gogoa eta gaitasuna dituen edonork har dezake parte beka hori irabazteko lehiaketan. Horretarako, antolatzaileek proposatutako pasartea euskaratu beharko du, eta egindako lana AED Elkartera bidali: aed@aedelkartea.eus helbidera. Dokumentu bi igorri behar dira mezuaren barruan: batean, itzulpena bera aurkeztuko da, ezizen batekin; bestean, ezizen horren ostean dagoen egilea nor den azalduko da, harremanetan jartzeko moduarekin batera. Lanak aurkezteko epea 2017ko abenduaren 22an amaituko da.\nItzuli beharreko testua antola-tzaileek jarriko dute parte-hartzaileen esku. Testu horrek 'Darlington Hall' du izenburua.\nAsun Garikanok, Xabier Olarrak eta Xabier Payák osatutako epaimahaiak, jasotako itzulpenak aztertu eta haietako bat izendatuko du irabazle 2018ko urtarrilaren 15a baino lehen.\nAurkeztutako lanek aski kalitaterik ez balute, saria hutsik utzi ahalko da. Kasu horretan, antola-tzaileek aukera izango lukete itzulpen hori enkarguz norbaiti eska-tzeko, bekako diru-kopuruaren truke.\nIrabazleak 6.000 euroko saria irabaziko du 'TheRemains of theDay' itzultzeko: diru erdia jakinarazpena egitean jasoko du, eta beste erdia lan amaitua entregatu ostean.\nLan amaitua 2018ko irailaren 30a baino lehen entregatu beharko du Elkar argitaletxean. Epeak beteko ez balira, edo itzulpenaren kalitatea nabarmen txarra balitz (epaimahaiaren iritziz betiere), sariaren bigarren zatia jaso ez eta lehena itzuli egin beharko luke irabazleak.\nElkar etxeak -eskubideak aurrez eskuratuta- argitaratuko ditu Ishiguroren eleberria euskaraz, 2018ko Durangoko Azokarako ahal dela. Ale guztietan nabarmen aipatuko da Jokin Zaitegi saria, baita itzultzailearen izena ere, zeinak ez baitu galduko bere lanaren gaineko jabetza.\nEl cementerio Aldai y sus alrededores en el año 1961 El palacio de los Sola y 'dulce' capital de los indianos


Gailur klimatikoetako mugimendu sozialari buruzko erakusketa grafikoa\nLarrialdi klimatikoak, edo egungo maileara iritsi aurretik klima-aldaketak, tinta-ibaiak isuri dituzte. Baina, batez ere, testuok jorratu dituzte egoera, ondorioak, iragarpenak, gradu bat goitik behera, muga-urteak eta bestelakoak. Edo maila politikoari edo instituzionalari buruz, zer akordio sinatuko duten edo nork sinatuko duen edo ez, AEBak baztertzen diren, etab.\nHala ere, nahiz eta gizarte zibilak parte-hartze handia izan, bere garrantzia proposamenei eustean edo berriak sartzean, une jakin batzuetan izan ezik (hala nola protestetan edo ekintza zehatzetan), mugimendu klimatikoak ez du azterketarik, ez eta hausnarketa historikorik ere. Mugimendu horren ezaugarri nagusia irudimentsua, sortzailea, anitza eta koloretsua izatea da. Beraz, hausnarketa hori falta izan bada, alderdi grafikoarena ere faltan daukagu.\nMugimendu Klimatikoaren historia luzea\nAldaketa klimatikoaren gaia urrundik dator. 1896an, Svante Arrhenius zientzialari suediarrak baieztatu zuen ikatzaren erabilerak berotze globala eragiteko adinako CO2 gehikuntza eragingo zuela. 1979an, Munduko Meteorologia Erakundeak (OMM) Klimari buruzko Lehen Mundu Konferentzia egin zuen Genevan, eta 1995ean, Nazio Batuen Konbentzioa (CMNUCC) sinatu zuten Parten (nazioe) Klima Aldaketari buruzko lehen Konferentzia, edo COPa, egin zen Berlinen. Hain zuzen, Nazio Batuen Erakundearen hau antolatzeko arrazoia izan zen herrialde industrializatuak ez zirela neurriak hartzen ari berotze globalaren aurrean, planteatu zen bezala. 26 urte eta jarrera ez da hainbeste aldatu; egoerak, ordea, okerrera egin du.\nHarrezkero, beraz, 25 gailur antolatu dira. Glasgowkoa, iaz atzeratu zena, 26. aldia izango da. Asko dira, beraz. Asko aztertzeko, elementu asko inbentariatzeko.\nHasieratik protesta sozialak antolatu ziren gobernuek konponbide gisa proposatzen zutenaren aurka. Jakina, askotan atzerapauso nabarmenak izaten ziren, eta ez zetozen bat markatutako bidearekin. Edo aurten bezala pandemiarekin, politikarik eza suposatzen zuten. 1992ko Rioko Goi Bileratik, Berlingo lehen COP hartatik, ekintzaileek NBEren Kongresu Jauregiaren sabaia hartu zutenetik, Greenpeacek bere karbonosauro erraldoia eraiki zuen 3. bileratik, mobilizazioak ugaritu egin dira, eta ekintzarik ezak aurrera egin ahala, gizartearen parte-hartzea ere handitu egiten zen. Kasu askotan, maitagarrien ipuinetatik esnatuz eta Estatuaren errepresioari aurre eginez, Kopenhageko kasuan bezala, edo geroago Parisetik eta beste batzuetatik, eta milaka joateko desafioa eginez.\nBaina urte horiek guztiak gorabehera (26 urte lehen COPetik, 42 lehen gailurretik), nahiz eta COP horiek guztiak eta gaiak eta klima-mugimenduak hartu duten garrantzia gorabehera, erakusketa honen antzeko ekimenik ez dagoela esatera ausartzen gara, historia eta haren garapena islatzen eta zeharkatzen saiatzen denik. Erakundeen erritmoa hain da handia, urtez urte proposamenak aztertzera, aurre egitera eta koordinatzera behartuta baitaude, non ia ez baitu denborarik ematen dokumentaziorako eta hedapenerako. 1998an eta 2004an Buenos Airesko bi goi-bileretan parte hartu zuen Tailer Ekologistako Pablo Bertinat aktibista argentinarrak adierazi zigunez, «Oso garrantzitsua da borroka istorioak berreskuratzea».\nEra berean, onartu behar dugu erakusketa osoa ez dela inoiz erakusketa perfektua izango, ahaleginak ahalegin, ekimen eta erakunde asko islatu gabe geratzen baitira, informazio eta esperientzia asko bezala. Esandakoa: espero dezagun gehiago osatzeko eta segurtasunerako balio izatea memoria hau eraikiz.\nAurretiazko identifikazio- eta inbentario-lana\nEra berean, denboraren, 26 edo ia 50 urte horien eta parte hartu duten erakundeen kopuruaren ondorioz, oso zaila da informazioa biltzea. Horri gehitu behar zaio, beharbada, merezi duen garrantzia ere ez diogula ematen, baita kolektibo askok gauzak gordetzeko duten zailtasuna ere; edo huskeria, objektu horien iraunkortasun laburra; edo erakunde askoren distantzia eta urruntasuna; baita erakundeen ibilbideak ere, asko desagertu egin baitira.\nInternetek komunikazioa, bilaketa eta inbentarioa ere errazten ditu. Baina berria da eta gauza asko ez dira igotzen. Arazoak daude COP zaharrenekin. Eta askotan, existitzen dela edo sarbidea erraza dela uste delako, ez da komunikazio hori ematen. Objektu asko baztertu egiten dira dokumentazio horretatik, ezin direlako digitalizatu.\nLehen lana, beraz, zer erakusketa nahi genuen zehaztea izan zen. Ondoren, aktore nagusiei jakinarazi behar zaie, parte har dezaten eskatzeko. Kontaktuen zerrenda izugarria izan da, nazioartekoa, ezagunek eta kontaktuen beste kontaktu batzuk, edo ikerketaren emaitzako kontaktuek osatuta.\nOndoren, lanak erakusketarako elementuak identifikatzen jarraitu zuen, gure kontaktuek eta ikerketak berak adierazitakoaren arabera. Horietatik, bisualki, historikoki, semiotikoki zein zen interesgarria erabakitzea.\nHorietatik guztietatik, esan bezala, ezinezkoak asko, Greenpeaceko gasolina-bidoiekin eta autoen zatiekin egindako karbonosauro erraldoi hori bezala, bere bolumenagatik edo non dagoen jakiteagatik lortu ezin dena. Beste ezinezkoak segurtasun-eskakizunengatik, esate baterako, Lopez de Uraldek Margrethe erreginak COP15eko estatuburuei eskainitako gala-afarian erabilitako jantzia, orain Kopenhageko Museoko pieza, segurtasun-baldintza zorrotzei lotua. Era berean, Sarayakuko kanoa (petrolio-ustiapenaren aurka dagoen Ekuadorko Amazoniako kichwa komunitatea) Sena ibaian ibili zen COP21ean, gaur egun Pariseko Museé de l ‘Homme-n jabetzakoa dena.\nHautespen grafiko handia\nHala eta guztiz ere, PATen elementu grafiko adierazgarriak sartzen saiatzen gara, eta aipatutako zailtasunak gorabehera, ia lortu dugu. Jakina, COP batzuetatik bat baino gehiago dago, hala nola Paris, Copenague, Lima, Madril/Santiago, Bonn. Horien guztien artean, 80 bat elementu, eta are gehiago elementu txikiagoak kontuan hartzen badira, hala nola pegatak, txapak, kartelak, txostenak, etab.\nEmaitza erakusketa anitza da, koloretsua, mugimendu baten sormena islatzen duena, egoera latza izan arren tonu positiboa mantentzen duena, baina baita beligerantea eta erradikala ere. Emaitza desberdinak dira, halaber, erregai fosilak, ikatza, belaunaldi gazteek hileta baten alde egiten duten aldarrikapenak, herri indigenak, emakumeak, herrialde pobretuak edo sektore baztertuak alde batera uzten direnetik. Hori dela eta, erakusketak mezu sorta zabala eskaintzen du. Agian, hori ondoen islatzen duen zatia kartoiena da, mugimendua eta gizartean duten parte-hartze zabala identifikatzeko moduetako bat baita. Herritarren irudimena eta hitz-jarioa ez ezik, nazioarteko izaera ere islatzen dute, herrialde eta hizkuntza desberdinetako kartoiekin.\nErakusketak, erakusketa artistikoa izan ez arren, arte-piezak ere biltzen ditu, izan ere, artistek (batez ere artekintzaileek) mugimenduan parte hartu dute, baita oganizazioek ere, ideiak adierazteko edo erakargarriagoak egiteko. Brandalism, ADAO-Espora eta La Otra Gráficica, Just Seeds, Art not oil edo Fossil Free Culture bezalako arte-taldeek beren artea kausa klimatikoaren zerbitzura jarri dute hainbat herrialdetan edo nazioartean. Banakako beste batzuek, Banksyk adibidez, diskurtsoa gizarteratzen laguntzen dute. Beste asko ere badaude erakusketan.\nErakusketak urte horietako alderdi teorikoa, kontakizuna eta kronologia, diskurtsoaren, aldarrikapenen, formen bilakaera eta material horren azalpena ere eskaintzen ditu, objektu eta tramankulu horiek guztiak ulertzeko oso material baliozkoa eta ezinbestekoa ere ulertzen baitugu. Historia horren kronologiak, COPekin bat etorri ziren gertaerekin batera, historia ulertzen laguntzen du.\nCristinaenea Fundazioaren ekimena\nOrain, honek guztiak eta elementu grafikoek jarraitu behar dute, beste batzuk gehituz, berriak eta zaharrak, existeneteetatik abiatuta, berriz ere dauden kontaktuetatik eta ekarpen berrietatik abiatuta. Cristinaenea Fundazioak erakusketa hau mugimendua eta bere historia dokumentatzen jarraituko duen proiektu baten hasiera bezala ulertzen duelako.\nGrafiko Sozial gisa, Cristinaenea Fundazioak antolatzen duen seigarrena da, nuklearren aurkako mugimenduari, fracking-ari, Prestidge-aren hondamendiari eta oinezkoei buruzko beste batzuen ondoren. Fundazioak, gizarte grafiko honekin, gaian sakontzeaz gain, hau pizgarri eta pizgarri izan dadin nahi du, Glasgowko goi-bileraren atarian (COP 26, urriaren 31tik azaroaren 12ra) gizarteak aurre egiten jarrai dezan eta larrialdi klimatiko hau gainditzeko proposamenak egin ditzan.\nErakusketa honek denboran luzea izan den mugimendu bat omendu nahi du, askotarikoa eta inspiratzailea, pertsona eta erakunde askok osatzen duguna, eta aldarrikapen sinplistatik urrun, arazoaren errora (edo sustraietara) joaten jakin duena eta agintariei, erakundeei eta, batez ere, transnazional handiei etengabe gogorarazten diena.\nAipatutako artista guztiak (eta beste batzuk) eta izen ezagunik ez daukaten pertsona asko ez ezik, erakusketan hauen gauzak daude: Bizi! By 2020 We Rise Up, Extinction Rebellion, Fridays for Future, Ende Gälande, Oxfam, Greenpeace, Via Campesina, NOAH Friends of the Earth Denmark/Amies de la Terre, Ecologistas en Acción, CADTM, Arab Youth Climate Movement, Climate Action Netöwork (CAN), Groundwork, ODG, Ausge CO2 hlt, Heinrich Böll Foundation, Corporate Europe Observatory, Stop the Wall Campaign.


Gutxienez 35 pertsona hil dira AEBetako mendebaldean piztutako suteetan | Mundua | Berria\nArrazakeria, koronabirusa eta, orain, klima aldaketa bilakatu da AEBetako presidentetzarako bozetako protagonista. Izan ere, herrialdeko mendebaldean piztutako suteek bi milioi hektarea erre dituzte dagoeneko Kalifornian, Oregonen eta Washingtonen, baita 35 hildako eragin ere, abuztu hasieran zabaltzen hasi zirenetik.\nKalifornian, igandean 29 su zeuden kontrolik gabe, eta haize indartsuak espero zituzten gaurko. Oregonen ere alerta gorria jarri dute. Han, suteak hainbat etxe suntsitu ditu, eta 30 bat foku daude kontrolik gabe; haietako handienak 89 kilometro zabal ditu. Oregongo gobernadorearen arabera, hamar dira hildakoak, baina beste dozenaka desagerturik daude. Washingtonen, berriz, bakarra da, oraingoz, hildakoa, eta bost dira kontrolatu gabe dauden suteak.\nAdituek klima aldaketaren ondoriotzat jotzen dituzte suteak, baina Donald Trump jarduneko presidenteak, berriz, «kudeaketa txarrari» egotzi dio gertatutakoa. Aldiz, Oregongo gobernadore Kate Brownen esanetan, klima aldaketaren zuzeneko ondorioa dira suteak: «Haizete izugarriak eta tenperatura beroak izan ditugu azken asteetan, eta horri gehitu behar zaio azken 30 urteotako lehortea. Bada garaia gai honi behar bezala hel diezaiogun; alerta dei bat izan dira suteak».


Kalean da Josu Urrutikoetxea | Politika | Berria\nKalean da Josu Urrutikoetxea\nAtzo goizean atera zen Parisko La Sante presondegitik, herenegun epaileak baldintzekin aske uztea onartuta. Irailaren bukaeran itzuli beharko du auzitegietara, bere kontrako prozedurak direla eta. Bideoa albistearen amaieran.\nJosu Urrutikoetxea zeraman autoa, atzo, Parisen. FERNANDO PEREZ / EFE Tamaina handiagoan ikusi\nAuto beltz bat, Parisko La Sante presondegitik ateratzen, herritar talde batek kazetariengandik babesten zuela. Irudi hori eman zuen, atzo goizean, Josu Urrutikoetxea ETAko kide historikoaren askatzeak. Segundo gutxi batzuk iraun zuen: presondegiko ate handia ireki, eta autoa karrikan urruntzeko denbora. 10:30 alderako iritsi zen Laure Heinich abokatua kartzelara, eta ordu laurden berantago atera zen, euskal presoa ondoan zeramala. Aterki beltz batzuekin gorde zuten autoa, argazkilari eta kameren bistatik gordetzeko. Bazterrak nahasi gabe, diskrezioz antolatu nahi izan zuten Urrutikoetxearen ateratzea, eta hala izan zen. Orain, libre aurkeztuko da Frantziako auzitegietan izanen dituen ondoko hitzorduetara.\nParisko Dei Auzitegiko instrukzio ganberako epaileak bezperan eman zuen Urrutikoetxea presondegitik ateratzen uzteko erabakia. Defentsa abokatuen eta fiskalburuaren eskaerari erantzunez, Urrutikoetxea presondegitik ateratzea onartu zuen, uztailaren 1eko auzi saioan hartutako erabakia berretsiz. ETAren ordezkari ohiak eskumuturreko telematikoa eraman beharko du, eta herritar batek Paris erdigunean utzi dion etxebizitza izanen du obligaziozko bizilekua. Ordutegi jakin batzuk izanen ditu etxetik ateratzeko, eta debekatua izanen du Frantziako Estatuaren menpeko lurretatik ateratzea.\nIazko maiatzaren 16an atzeman zuten Urrutikoetxea, Frantziako Alpeetan. Dei Auzitegiak berak iazko ekainaren 19an kontrol judizialpean Urrutikoetxea libre uzteko erabakia hartu zuen, baina, Madrilek eskatutako euroaginduak tarteko, Frantziako Poliziak orduan bertan atxilo hartu zuen berriro, artean La Sante espetxean zela. Ekainaren 19ko saioaz geroztik, Dei Auzitegiak eta Kasazio Auzitegiak lau aldiz ukatu dute askapen eskaria. Urtebete pasa eman du auzitegira joan-etorrika, atzo goizean baldintzapean aske utzi zuten arte. Bi hilabeteko pausaren ondotik, irailaren 30ean itzuli beharko da Parisko Dei Auzitegira.\nAmaraun judiziala da Josu Urrutikoetxearena. Bi prozedura ditu Frantzian, eta lau eskaera egin ditu Espainiak, ETAko kide historikoa haien esku utz dezaten.\nFrantziako prozedurei dagokienez, heldu den urriaren 19an eta 20an Parisko Dei Auzitegira deitua da, 2005-2006ko prozesuan ETAren zuzendaritzako kidea izatearen akusaziopean epaitua izateko. Urriaren 21ean eta 22an, haatik, Parisko Auzitegi korrekzionalera joan beharko du. Han, 2011-2013an Osloko elkarrizketa mahaian ETAren ordezkaritzako kidea izatearen akusaziopean epaituko dute. Frantziako bi prozeduretan, epaiketa bitartean libre geldituko zela erabaki zuten epaileek.\nEspainiako prozedurena konplikatuagoa da. Bi estradizio eskaera egin ditu Espainiak, eta beste bi euroagindu eskaera. Estradizio eskaera bat Zaragozako (Espainia) kuarteleko 1987ko atentatuagatik da. Dei Auzitegia eskaeraren alde azaldu zen, eta defentsak kasazio helegitea aurkeztu zuen. Oraingoz ez da datarik zehaztua ebazpenarentzat. Bigarren estradizio eskaera Luis Hergetaren hilketari (1980) dagokio. Irailaren 30ean aztertuko dute Parisko Dei Auzitegian. Defentsa abokatuek behin eta berriz aldarrikatu dute preskripzio epea iragana dela, eta beraz, ezin dutela kasu horregatik Urrutikoetxea Espainiaren esku utzi. Iazko azaroan, Laurent Pasquet-Marinacce defentsa abokatuak auzitegiari azaldu zion hilketa hura ETApm-k bere gain hartu zuela, eta Urrutikoetxea ez dela sekula erakunde horretako kide izan: «Frantziarrek ETAren historiaz duten ezjakintasuna baliatzen dute espainiarrek halako aurkezpena egiteko». Horregatik, Pasquet-Marinaccek gehitu zuen ez dagoela «elementu bakar bat ere» Urrutikoetxea atentatu horrekin lotzeko.\nEuroaginduei dagokienez, joan den uztailaren 1ean Dei Auzitegiak atzera bota zuen Barajasko T4ko atentatuagatik (2006) Madrilek egindako eskaera, zehaztasun faltagatik. Gizateriaren aurkako krimena egotzi nahi zioten Urrutikoetxeari Espainian. Lehen aldia izan zen Parisko auzitegi batek euroagindu bat baztertu zuena. Heldu den irailaren 30ean, herriko tabernen auziari begira Espainiak egindako euroagindu eskaeraren erantzuna emanen dute.\nHerenegun, espainiar autoritateen kontra egin zuen Pasquet-Marinaccek auzitegian, beste behin, eta nabarmendu haien «errua» dela Urrutikoetxearen aurkako prozedurek hartu duten «beranta». «Eskaera herrenak dira, ez dira oinarrituak», adierazi zuen.


Nor gara | GaurkoTek.eus\nIrakaskuntza bokazioa amankomunean dugun hainbat pertsona gaztek (tira, jada ez horren gaztek 😄) osatzen dugu GaurkoTek. Egunero gozatu egiten dugu, bai irakatsiz eta baita ikasleengandik ikasiz ere. Traste eta tramankuluak geure kabuz aztertu eta ulertzen ikastea beti gustatu izan zaigu eta horrela teknologiaren alde didaktikoena ezagutzeko aukera izan dugu. Gainera ez dugu uste tekonologia joku eta ohitura tradizionalekin bateraezina denik. Mendira joatea, hondartzan eguna pasatzea, lagunekin geratzea, kirola egitea… ikaragarri gustatzen zaigu, baina baita teknologia eta honek eskaintzen digun aukera mordoa ere.\nHori dela eta jarri dugu abian GaurkoTek. Bai teknologiaren erabilera ganorazko, arduratsu eta mugatua txiki-txikitatik ikasteko aukera eskaintzeko, bai askoaz argiago ikusarazteko era teorikoegian ikasi ezkero arrotz eta zail egin ohi zaizkigun hainbat kontzeptu. Irizten dugu txikitatik tresna egokiak erabiliz gerora askoz errazago uler daitezkeela hizkuntza, logika, matematika eta konputazioarekin lotutako hainbat eduki (sintaxia, geometria, oinarrizko ofimatika eta kontularitza, etab.).\nGaurkoTek osatzen dugun langileok esperientzia zabala dugu haurrekin lanean. 7 urtetik gora eman ditugu eskolaz kanpoko ekintzak, jardunaldiak, iraupen motz eta luzeko kanpamenduak, etab. antolatzen, teknologiaren inguruan esperientzia polit eta aberasgarriak eskaintzen erabiltzaile eta bezeroen beharretara ahalik eta hoberen egokitzen saiatuz betiere.\nZentzuzkoa iruditzen zaigu ondorioztatzea hainbat alor ezberdinetan ondo moldatzen ikasi ezkero, etorkizunean maila pertsonal eta profesionalean positiboki garatzeko aukerak askoz ere handiagoak izango direla. Horrenbestez, argi izan dugu hasieratik robotika eta bideojoku-sorkuntza soilik eskaini beharrean GaurkoTek-ek 3D-ko diseinua, irudi eta bideo edizioa (‘youtuber’ bihurtuko al da agian ikasleren bat? 😉 ), esperimentu elektrikoak eta disziplina anitz lotzen dituzten proiektu irekiak ere eskaini behar zituela.\nGure jomugetako bat ahalik eta publiko zabalenera iristea denez, formatu ezberdinetara egokitzeko ahalegina egiten dugu beti, eta beharrezkoa denean, neurrira eginiko zerbitzuak eskaintzen ditugu.


Gaiak: Ibilaldiak Euskal Herritik (LXX): Ezpeleta - Euskonews\nEzpeletaren xarmaren oihartzuna iritsi zaigu gure belarrietara eta horrek erakarrita gerturatu gara oraingoan Lapurdiko udalerriraino. Geure proposamen honetan, denetarik aurkituko dugu gure bidean; edertasunaren erregina bat tarteko, pentsa! Ezpeletako gaztelua.\nAkaso bi ezaugarri nagusik nabarmentzen dute inguruko herrietatik Ezpeleta; alde batetik, bertako piper famatuak daude eta bestetik, urtero urtarrilez burutzen den Pottoken Azoka entzutetsua. Eta bi horien ondorioz, milaka lagunek bisitatzen dute udalerria; beraz, nola galdu lekua bertatik bertara ezagutzeko aukera?\nDenboran atzera eginez, historiaren zertzelada batzuk jasoko ditugu azkar-azkar. Tokiaren izena aurrenekoz XIII. mendeko dokumentu batzuetan agertzen da; garai hartan Ezpeletako jauntxoaren agindupeko jaurerria zen baina gerora, baroierri izendapena eman zioten tokiari.\nBestalde, Ezpeletan agoteak bizi izan zirela ere badakigu 1592an udalerriko agintariek Bordeleko auzitegietara jo zutela jasotzen baitu agiri batek. Agoteei gainerako fededunekin mezetara joatea debekatzea eskatu, baietza jaso eta ondorioz, elizan beraien erabilerarako ate bat eraiki zuten. Historiari azken errepasoa emateko, badakigu gerra napoleonikoetan soldadu frantsesak 1813an Ezpeletatik igaro zirela, herritarrei eraso eginez eta lapurretak burutuz. Gaztelua bat, moda kontuak...\nTokiari buruz zertxobait gehiago dakigu dagoeneko, eta iritsi da gure bisitaldiarekin hasteko unea. Hala Lapurdiko arkitektura bereziko herrian barneratuko gara, edertasunez josia dagoela ohartuz; gehienek kolore zuri–gorri bizia erakusten dute, besteek zuri–berdea eta askok, piper–sorta ederrak izaten dituzte eskegita aurrealdeetan.\nEraikin zibilekin jarraituz, aipagarria da Erdi Arotik Ezpeletak bere gaztelua eduki zuela; halere, eta historiako gertakarien ondorioz, txikitua izan zen eta gaur egun dagoen eraikina modernoagoa da. Txikizioak txikizio, XVI. mendeko dorrea mantentzen du eta baita XVII. mendeko sarrera. Eraikuntza osoa, 2003 eta 2005 artean konpondu zutela gaineratu.\nInguruneak are ederragoa egiten du Ezpeleta eta toki lasaia dugu. Mendi buelta bat emateko probestu dezakegu bisitaldia, dela oinez, bizikletaz... edota haurrak asto gainean! Modu bitxia bada behintzat, familia guziak disfrutatzeko modukoa!\nHalere, proposamen honen hasieran zin egin dugu gure bisitan edertasunaren erregina batekin topo egingo genuela, eta noski, gure hitza beteko dugu. Horretarako, San Esteban XVII. mendeko elizara joan beharko dugu; bertako hilerrian aurkituko dugu 1902an Biarritzen jaio baina Ezpeletan bizi izan zen Agnès Souret, aurreneko Miss Frantzia. Gazterik hil zen, 1928an, koroa jantzi eta zortzi urtetara.\nHonekin amaituko dugu gaurko proposamena. Eta zuk, nora gonbidatzen gaituzu? Orain arteko ibilaldiak: :: Bizkaia :: Nafarroa :: Gipuzkoa :: Ipar Euskal Herria :: Araba :: Nazioartea Ibilaldiren bat proposatu nahi al duzu? Bidali iezaguzu helbide honetara: gaztea@euskonews.com


Eukalipto plantazioen eragin ekologiko «kaltegarria» baieztatu du ikerketa batek | Euskal Herria | Naiz\nEukalipto plantazioen eragin ekologiko «kaltegarria» baieztatu du ikerketa batek\nEHUko eta Aranzadi Zientzia Elkarteko aditu talde batek ondutako txostenak jasotzen duenez, eukalipto-basoen azalera laukoiztu egin da EAEn azken hiru hamarkadetan, eta lurraldearen %2,6 betetzen du dagoeneko.\nEukalipto plantazio bat. (GETTY IMAGES)\nEukaliptoen «eragina kaltegarria da ingurumenerako, hala Euskal Autonomia Erkidegoan nola Penintsulako gainerako lekuetan». Horixe ondorioztatu du Lakuako Ingurumen Sailak eskatuta EHUko eta Aranzadi Zientza Elkarteko aditu talde batek eginiko ikerketa lanak.\nEAEn zein ingurko lurraldeetan aipatu zuhaitz espeziari buruz argitaratu diren ehun lan baino gehiago aztertuta egin dute ikerlana eta, adituek azpimarratu dutenez, eukalipto plantazioak hedatzeak «eragin kaltegarriak izan ditzake» ingurumenean, bai lurzoru eta hidrologian bai biodibertsitatean.\nAzken hiru hamarkadetan, eukaliptoek betetzen duten azalera laukoiztu da EAEn, errentagarriagoak direlako, eta dagoeneko lurraldearen %2,6 betetzen dute. Mendebaldetik eta Bizkaiko kostaldetik, bertan baitago gehien, Araba eta Gipuzkoako eskualdeetara hedatzen ari da. Zur horren hartzaile nagusia papergintzaren industria da. Barietate ugariena Eucalyptus globulus da: azalearen %60 betetzen du gutxi gorabehera. Atzetik jarraitzen dio Eucalyptus nitens barietateak (%37).\nTxostenaren egileek ondorioztatu dutenez, egindako azterlan zientifiko guztien emaitzek «argi eta sistematikoki erakusten dute eukaliptoek eragin kaltegarria dakarkiotela ingurumenari, hala Euskal Autonomia Erkidegoan nola Penintsulako gainerako lekuetan».\nPlantazioek betetako lurzoruek «iragazgaitzagoak izateko joera dute», eukalipto-orbelaren ondorioz, eta beste landare-espezie batzuei haztea ere eragozten die. Ondorioetan adierazten da «gainera, lurreko ornogabeen, lurreko onddoen, likenen eta landareen dibertsitatea txikitu egiten dela», baita anfibio eta hegaztiena ere.\nEraginak «ez dira hain argiak ugaztunentzat», baina kaltegarriak dira «ibaietan aztertutako aldagai gehienetarako», eukalipto-orbelak dituen nutrienteak oso eskasak baitira.\nBestetik, azterlanaren arduradunek ohartarazi dute baso suteek eta berotze globalaren kontrako borrokak «sorburu konplexuak dituztela, eta bertan faktore biofisikoek eta gizarte- zein ekonomia-faktoreek dutela zerikusia», baina haien irudipena da «bi arlo horietan, eukalipto-plantazioek ez dituztela arriskuak murrizten, areagotzen baizik», beste baso-espezie mota batzuek ez bezala.\nTxostenaren egileak ez dira sartu espezie horretako basoen ustiapenak izango lituzkeen ekonomia- edo gizarte-eraginak aztertzera, baina ohartarazi dute «eukaliptoen hedakuntzak eragin larriak izan ditzakeela Euskal Autonomia Erkidegoko ingurumenerako, eta are gehiago jar ditzakeela mehatxupean Arriskuan Dauden Espezieen Euskadiko Katalogoan bildutako espezieak». Azterlana EAEko Naturari buruzko Informazio Sisteman argitaratu da, eta helarazi ere egin zaie baso-kudeaketa gaietako erakunde publiko eskudunei eta helburu komertzialez zuhaitz-espezieak landatu eta merkaturatzen dituzten erakunde pribatuei.\nAzterlana Ingurumen Saileko Natura Ondare eta Klima Aldaketa Zuzendaritzak agindu zuen, Gasteizko Parlamentuak hala eskatuta; izan ere, 2018ko abenduan, eztabaida bat izan zuen espezie horri buruz, Australiatik eta Asia hego-ekialdetik datorren hazkunde lasterreko zuhaitzen familia hori espezie inbaditzailetzat hartu behar zen edo ez argitzeko.\nAzterlanaren egileak EHUko Landareen Biologia eta Ekologia Saileko Arturo Elosegui eta Aitor Larrañaga eta Aranzadi Zientzia Elkarteko Ornitologia eta Herpetologia sailetako Juan Arizaga eta Carlos Cabido izan dira.\n[PDF] ‘Eukalipto-landaketen ingurumen-eragina EAEn eta inguruetan’