EUSKO JAURLARITZAK ORDUTEGI KOMERTZIALEN DESREGULARIZAZIOAREN ALDE EGITEN DU\nAstelehena, 09 Azaroa 2015 11:23\nIgande eta jai-egunetan aisiaz disfrutatu eta deskantsatzeko eskubidea defendatzen dugun plataformatik, gaur-egungo koiunturaren balorazioa egin nahi dugu. Mezu zuzen hau helarazteko ondorengoak biltzen gara beste behin ere: Euskaldendak eta Bizkaidendak EAEmailako merkatari elkarteak, ELA, LAB, CCOO eta UGT sindikatuak eta EKE eta EKA kontsumitzaileen elkarteak.\nOrdutegi komertzialen liberalizazioa defendatzen dutenek, faltsuak direla demostratu diren argudioak ematen dituzte:\n-Ez du aktibitate ekonomikoa handitzen: Jai-egunean egiten den erosketa beste egun batean egiten ez dena da.\n-Ez du enplegurik sortzen: Sortzen den enplegua partziala da eta merkatal zentru haundietan prekarioagoa, merkataritza txikiko enplegua suntsituz.\n-Kontsumitzaileei ez die askatasun gehiago ematen: oferta gutxitzen da eta herri eta hiriguneen desertifikazioa ematen da.\n-Ezin dugu konpartitu data batzuen salbuespenik jai-egunetan irekitzeko, sektoreko langileentzat gehiegikeriazko praktika den “normalizazio” estrategia bat delako.\nOrain, turismoataz hitz egiten dutenean, argumentu berdinetara jotzen dute. Estatuko legeak berak, bere argudioetan ondorengoa ezartzen du:\nZGAT en erregulazioko modifikazioek, 2012an lehenengoz definituak, turismo eta merkataritzaren arteko sinergiak aprobetxatzeko helburua dute, turismoak aktibitate komertzialaren bidez, enplegu sorrera eta aktibitate ekonomikoa handitzen dituelarik. Beste hitz batzuetan, oferta komertzial zabala, bariatua eta une-turistikoetan irekia dagoenak, turismoan ondorio ekonomikoak biderkatu eta enpleguaren sorrera eta hazkundean eragina du.\nAldiz, beste lurralde batzuetako esperientziek erakusten diguten bezala, zonalde turistiko ezarritakoetan ez dela enplegua sortzen eta E.A.E-n gainera kontuan eduki behar dugu turismoagatik ez dela biztanleriaren hazkunderik ematen eta gurera datorrena ez dela erosketetara zuzendutako turismoa.\nEAE-KO ORDUTEGI KOMERTZIALEN LEGEA ETA EUSKO JAURLARITZAREN JOKAERA\nMerkataritzako Legearen 4en modifikazioa\nAurreko prentsaurreko batean jada komentatu genuen, Merkataritzako sailburuordearen proposamenez, merkataritzako euskal legediaren 4en modifikazioa aurrera eraman behar zela.\nModifikazio honen lehenengo bertsioan proposatutako testuak, 2012ko Uztaileko Errege Dekretu Legean bildutako zonalde turistikoen ezarpenei buruzko erregulazioa ezartzea barnebiltzen zuen. Alegazio fasearen ostean, azken testuak modifikazio batzuk biltzen ditu. Ondoren, balorazioa egingo dugu, bai prozesuari buruz, zein Euskal Legebiltzarrera bidalitako azken testuari dagokionez:\n1. Gure alegazioak ez dira kontuan hartu.\n2. Eusko Jaurlaritzak Barne Merkataritza zein Turismo gaietan duen konpetentzia esklusiboari uko egin dio, Estatuak proposatutako eskaera zein erregulazioak bereak eginez.\n3. Onartutako alegazioei dagokienez:\na) Ez zaigu esaten nork formulatu dituen.\nb) Hauetako batzuen esanahia eta eragina ez ditugu ezagutzen. Adibidez, udal bat zonalde turistiko deklaratzeko “merkataritzako hiri plataforma”-ren txosten positiboa behar duela esaten denean, batzartu garen talde parlamentarioek, ezta Gobernu Española defendatzen duen PNVk, ez digute jakin azaltzen zein izango den plataforma horren eraketa ezta zeintzuk funtzionamendu arauak. PNVk azaldu digunaren arabera, beraien modeloa igande eta jai-egunetako irekieren aldekoa da, nahiz eta ñabardura eta errekurtsoz mozorrotua nahi duten.\n4. Ondorio nagusia: Lege-biltzarrera bidali nahi duten azken testuak, zonalde turistikoaren ezarpena eta ordutegi komertzialen deregulazioaren onarpena suposatzen du. Gutxiengo baten interesak soilik defendatzen dituelarik: merkatal zentru haundien zuzendaritza eta jabeena.\nUrriaren 15eko 18/2014 legearen inpugnazioa\nPasadan urrian Eusko Jaurlaritzak, zonalde turistikoen ezarpenean pausu bat haratago eramaten gintuen 18/2014 legearen inpugnazioa iragarri zuen. Lege honen bitartez, zegokien udalak zonalde turistiko izateko azken pausuaren epe maximoak ezartzen ziren, gure kasuan, Donosti eta Bilborentzat. Epe horiek ez betetzearen ondorio zuzena udalerri osoa zonalde turistiko deklaratzea zen eta ondorioz, edozein motatako komertzioek urte osoan irekiera egun eta ordu mugagabeak izango zituztela.\nEusko Jaurlaritzak errekurritu duena aipatutako azken hori baino ez da. Izan ere, Eusko Jaurlaritzak aurreko 20/2012 dekretuak zonalde turistikoei buruz esaten zuena, ez errekurritzea erabaki zuen. Guzti honek PNVko agintariak ordutegi komertzialen desregularizazioaren aldekoak direla argi erakusten du. Beraz, legedi espainiarrari egin dizkioten ñabardurak ez dute gaiaren mamia aldatzen, hau da: Eusko Jaurlaritzak irekieren aldeko modeloaren aldeko apostua egiten du.\nPlataforma osatzen dugunok ondorengoak galdetzen jarraitzen dugu:\n-Norentzat erregulatzen du egungo Eusko Jaurlaritzak?\n-Zergatik nahi dituzte ordutegi komertzialen inguruko adostasuna hautsi nahi dutenen interesak defendatu?\n-Zertarako daude legeak? Gehiengoa defendatzeko edo gutxiengo oligarkiko baten interesak defendatzeko?\nUDALETAN MOZIOAK ETA SINADURA BILKETA\nPlataformak EAE-ko udal gehienetan mozioak aurkeztu ditu egungo “0” irekieren status quo-a bermatzeko. Guztira, 70 udal baino gehiago-taz hitz egiten ari gara. Mozio gehienak prozesuan daude (eztabaidatzeke), oraingoz, onartuak izan direlarik Gasteiz, Agurain, Durango, Mungia edo Barakaldo bezalako udaletan.\nBilbo eta Donostia: txanpon bakarraren bi aldeak.\nBilbo eta Donostiako udalek proposatutako zonalde turistikoen erregulazioak, gure iritziz, txanpon bakarraren bi aldeak dira.\nBilbok, hiriko 3 zonaldetan irekitzeko erabateko liberalizazioa ezarri du, zonalde hauetan hiriko merkatal gune haundi eta kateak kokatzen direlarik. Gainera, erabaki hau zuzenki kaltetuak diren merkatari elkarteekin akordatu gabe hartu da.\nDonostiak aldiz, alde zaharra soilik deklaratu du zonalde turistiko, 150 metro karratu baino gehiagoko zentru bakarra dagoelarik.\nHiri bietan zentru handiek zonalde turistikoen neurriak beren zonaldeetara ere zabaldu nahi dituztela jakin badakigu. Gainera, hiri bi hauetako udal arduradunek merkataritza defendatzen dutela esaten dute, baina Bilbok handien interesen menpe jardun duen bitartean, Donostiak ez du horrela jardun.\nGaur hemen gauden merkataritzako plataformatik, eta talde parlamentario guztiekin ronda egin ostean, gai honi buruzko osotasuneko emendakina aurkeztu zen, konpetentziak inbaditzen dituela eta E.A.E.ko errealitatera ez dela moldatzen ulertzen dugularik.\nBildu eta PSE-ko talde parlamentariek osotasunari emendakinak aurkeztu zizkioten. Baina, plenoan ezetsi da, bai UpyDren abstentzioagatik. Beraz, PNV eta Ppren helburua zen legearen modifikazioak aurrera darrai. Enmendakin partzialen eztabaidaren zain gelditzen delarik.\nGure ustez, legearen modifikazioari PNV-PPk ematen dien babes honen atzean, “0 irekierak” erlatibizatzen dituen modelo bat dago, lan-eskubideen aurka egiten duena, erosketa-zentru handi eta kateen interesak soilik defendatu eta EAEko jendartearen iritziaren kontra egiten duelarik.\nEusko Jaurlaritza, Gobernu zentralak bultzatutako neurri liberalizatzaileen aurka agertu da orain arte. Baina, merkataritzako langileen eskubideak defendatzeaz ari garenean, ez dute arazorik PP-ren alde jartzeko.\nPlataforma hau, merkataritzaren igande eta jai-egunetako irekieren aurka agertzen da, ez soilik sektoreko langileen kontziliazioa zapaltzen dituelako. Neurri hauek merkatal zentru handiak soilik bultzatzen dituzte, legeak erredaktatzen dituztenen benetako presio taldeak. Ez du enplegurik sortzen, langileen lan-baldintzak kaskartu eta establezimendu txiki eta ertainentzat kaltegarria da, berauek itxierara kondenatuz.\nGainera, plataforma honetatik, gure irekieren kontrako posturaren alde dauden patronal eta talde sozialak gero eta gehiago direla nabarmendu nahi dugu. Gu guztiok kontsumo basati honen dinamikan oztopo izan eta langileon deskantsatzeko eskubidea defendatzen duen gizartearen parte izateaz harro gaude.\n2015eko AZAROA-ren 29-ko IGANDEAN MANIFESTAZIOA\nIrekiera horiek gizarteak ez dituela nahi, ez direla eraginkorrak erosketak sustatzeko eta enplegurik sustatzen ez duela aldarrikatzeko, manifestazioa deitu dugu Azaroaren 29an Bilbon 12:00tan Bihotz Sakratutik.\nDei egiten diegu bai sektoreko langile orori zein merkatarien elkarte guztiei, igande eta jai-egunen irekieraren aurka agertu daitezen. Era berean, lan-mundu guztiari eta gizarte osoari luzatzen diegu deialdia, errealitatea “0” izaten jarraitu dezan.


Bertan 2 - Gipuzkoa ezezaguna. Kapitulo 14: Olazko harana\nBertan > Gipuzkoa ezezaguna > Euskara bertsioa: Olazko harana\nBizkaiarekin mugan, Arno mazizoaren bihotzean galduta eta arro itxiko haran bat osatzen, Olazko lurrek Ondarroa eta Markinarako bide zaharren azken sekretuak gordetzen dituzte. Errekak ez dira zuzenean itxasoratzen ez eta Artibai eta Deba ibaiekin bat egin eta Kantauri itsasoan hiltzeko trokarteak gainditzen, baizik bere urak tradizioaren arabera sorgiñak gordetzen dituzten leizeetan sartzen dira, hauen sakoneran itsasoko olatuen zartada entzuten dela esaten delarik.\nMutrikuko auzo honen urruntasunaren idea bat izan dezazuen, Sebastian Insaustiren lerro hauek aipatuko ditut bere "Las parroquias de Guipúzcoa" (1862 urtea) liburutik hartuak. Horrela dio: "Parroki laguntza bat ezarriko da Olas auzoan... horretarako eliz lagunkide gisa gaur egun auzo honetan dagoen eta San Isidroren izena daraman ermita erabiliko da, bertan erabilpen hau emateko beharrezkoak diren obrak egingo direlarik eta aldamenean bere apaiz lagunkidearentzat etxebizitza bat eraikiko delarik".\nOlazko Haraneko baserria.\nElias Ecenarrok ermitako giltza gordetzen du.\nGaur egun Olatzera joateko errepide bat badago ere, Gipuzkoako haran ezezagunenetako bat izaten jarraitzen du honek. Egia esan, gure lurraldean dauden "arro itxiko" haran gutxietako bat da hau Bidania eta Goiatz, Aizarna, Akua eta Lasturrekoak alde batetik eta bestetik gordeagoak dauden Urbia, Oltza, Alotza, Perileku-Igaratza eta Alabieta ezagunenekin batera.\nOlatzera joateko errepidea suge baten gisan igotzen da pinu ugarien artetik. Alde bietara, mila zatian txikiturik, Mutrikurako galtzada zaharra ikus dezakegu.\nJoaquin del Iturbe mandulerraren irudia ilustratzen duen XIX. mendeko grabatua.\nKiwia, Haraneko laborantza produktiboa.\nSarrera ematen dion atakatik, kararrizko murruek eusten dituzten bideak, bere zelai guztiz berdeak, horitzen hasiak diren artadiak, bere kararrizko sakanak eta bertan hazten diren astigar, lizar, gaztainondo, haritz eta zumarrak erakusten dizkigu Olazko haranak. Ameiko lepo aldera, bide zabala intxaurrondo sendoz apaindua agertzen zaigu. Geografi bihurri, basati eta hautsi honetan gertatutako bandidaia kontu bat utzi zigun idatzita Santiago Aizarna idazleak bere "Crímenes truculentos en el País Vasco" liburuan, Joaquin Iturbe bidelapur famatuak mendi hauetan egindako ibilaldiak azaltzen dituen kontua alegia.\nOlazko eliza, gurutze latinozko oinplanodun nabe bakarreko tenplu txiki bat da eta zenbait erreforma jasandakoaren itxura du. Tenpluaren sarrerako dorrearen azpian dagoen ate sinplean Santa Anaren taila bat bereizten da. Aldare Nagusian Andre Mariaren irudiaz gain, San Isidroren imajina bat da nabarmenena. Arruntasun haundiko eta esilo arkaikozaleko mukulua dugu hau eta ezkerreko eskuan igitai bat eta eskubikoa aitzur bat ditu. Gerrian errosario bat darama eta taila guztian tonu ilun ugari nabari daitezke. Egia esan, molde bidez ehundaka ateratako eskaiolazko irudien ezugarri den eta San Isidroetan maiz ikusten dugun irudi polit eta karamelatu horretatik guztiz ezberdina da hau.\nOlatz haraneko baserria.\nElur ekaitza Olazko bidexka batean.\nAgustin de Zubizarayek egindako Mutrikuri buruzko monografian aipatzen diren Olaz auzoko hogeita hiru baserrietatik beterik hamalau bakarrik geratzen zirela esan zidaten. Kopurua zuzena izango dela uste dut baina oso altua iruditzen zait baserri uzketen tasa hau, gure nekazal mundua jasaten ari den krisiaren isla izan bait daiteke.\nElizaren aurrean, erlojua eta burdinezko kanpandorrea duen dorrearen aurrean, Zelayeta baserria dago, bere horma gris eta portadako leiho txuri-berdeekin. Fatxadaren erdialdean, guztiz tinko, armarria eta leiendaz osaturiko "zu-burniya" zaharra jarri zuten. Armarri inprobisatu hau estaltzen duen zilar kolorezko pinturaren azpian ondorengo hitzak irakur daitezke oraindik: "Vincet victus" edo "garaituak lortuko du garaipena".\nHaran itxi honetan sakabanaturik, batzuek besteak baino gorago ikusten dira baserriak; Aitze-txeberri, Aportatei-zulo, Aritzaga, Ube, Isasi, Patei-zarra,...\nHaranaren goialdea Basarte mendiak zatitzen du eta hegalaren arabera "Olatz-goixa" edo "Olatz-beia" deitzen diote. Ifarraldean Miruaitz mendiak Arnoetako ataketarako bidea ixten du. Arnorantz goazela, Urreistieta baserriak bere armarri zaharra erakusten digu ate gainean. Hau da ziur aski azken obra egin aurretiko, baserria 1962an berritu aurretik alegia, etxeak gordetzen duen arrastoetatik bakarra.\nJadanik ez zaizkigu Arnoko bidexkak besterik geratzen. Bere ataka estrategikoetan ahazturik, iraun dute bizirik ehundaka urte dituzten hilarri misteriotsuak, hauen artean Ameikutz eta Esatekolepoa. Bandidai garaien azken aztarnak ote dira hauek? Edo eta elur ekaitzetan galdutako ibiltarien azken oroimenak? Inork ez daki. Hala ere hor daude.


Deustuko Ikastola IPI bat da (Ikastetxe Publikoa Integrala). Honek hezkuntzan beharrezkoak diren hiru etapa (Haur Hezkuntza, Lehen hezkuntza eta Derrigorrezko Bigarren Hezkuntza) batzen dituela adierazten du. Hiru hezkuntza etapak batera izateak abantaila asko ditu: ikasle eta familien ezagutza eta jarraipena 2 urteko gelan sartzen direnetik DBH 4 maila amaitu arte, ikasleen arteko elkartrukeak, etapen arteko koordinaketa - Pedagogi Batzordea -, familientzako erosotasuna…; baina zailtasun batzuk ere agertzen dira: egutegiak eta ordutegiak bateratzea, espazioen banaketak...\nDeustuko Ikastolak bi lerro ditu maila guztietan, DBHn izan ezik, hiru direlarik..\nDeustuko Ikastola euskalduna, demokratikoa, ingurunean errotua, hezkidetzarekin konprometitua, desberdintasunaren orekatzailea eta aniztasunaren integratzailea da.\nEuskararen eta Euskal Kulturaren transmisio, garapen, normalizazioa eta potentzia-zioarekin guztiz konprometituta. Euskal Herriko izaera, nortasuna eta kultur berezitasunak bereziki zaindu eta bultzatuko dira Deustuko Ikastolan.\nHau guzti hau betetzeko oinarri batzuk bete beharko dira:\nLangile guztiak (irakasleak, kontserjeak, idazkaritzakoak, jantokikoak, autobuseko zaintzaileak, pertsonal laguntzailea…) eta edozein ekintzetan ikasleekin harremana daukatenak euskaldunak izatea.\nIkastolan egiten diren ikasleekiko jarduera guztiak euskararaz izango dira, bai eskolakoak, bai osagarriak baita eskolaz kanpo ekintzak ere. (Gainontzeko hizkuntzetako irakasgaiak izan ezik).\nIkastolan eskaintzen diren zerbitzuak (jantokia, haurtzaindegia, psikologoa, osasuna) ere euskaraz izango dira.\nEuskararen normalizazioan aurreratzeko Deustuko Ikastolak hainbat ekintza bultzatuko ditu:\n“Euskaraz Bizi” barruko kanpainak\nBarneko agiri guztiak euskara hutsez edo elebidunak eginez.\nAhal diren erakunde guztiekin euskara hutsezko harremanak ezarriz, eta horrela ez bada elebidunak errebindikatuz.\nDeustuko Ikastolaren sorreratik estamentu guztien parte-hartzea oso garrantzitsua izan da, beraz, komunitate osoaren parte-hartzea eta elkarrekin lan egitea bultzatuko da, parekidetasuna eta guztion eskubideak bermatuz.\nAurretik aipatzen den moduan, Deustu auzoan kokatzen da Ikastola, beraz, berton ditugu gure sustraiak eta eguneroko erreferentziak. Deustuko ohiturak, tradizioak eta kezkak kontutan hartuko ditugu eta gure helburuekin bat datozen ekintza, mugimendu eta jaietan parte hartzen saiatuko gara.\nGizakiok batak bestearengandik asko ikasi ahal dugu. Neskak eta mutilen arteko harremanak hezkuntzako inguruan aberasgarriak dira oso, eta Ikastolaren lana inguru egokia eskaintzea izango da.\nSexuen arteko berdintasuna garatu nahi dugu, eta honen asmoarekin hizkuntza sexistak eta genero estereotipoak baztertzen saiatuko gara.\nMaila kultural, sozial eta ekonomiko desberdinetako gizakiei aukera berdinak eskainiko dizkio Deustuko Ikastolak inolako diskriminaziorik gabe, proposatutako helburuak lortzeko. Horretarako behar diren neurriak martxan jarriko dira igartzen diren desorekak konpentsatzeko.\nIdeia, portaera sozial, politiko, filosofiko eta erlijioso desberdinak errespetatuko dira, elkarbizitzaren kontra ez doazen heinean.\nDeustuko Ikastola akonfesionala da. Dena dela, gurasoen aldetik eskaera egonez gero, erlijioa emateko aukera egongo da.


Indeks Pembangunan Manusia di Kabup... by ricky04 1120 views\nHow to wearing saree? by sampitar 332 views\nEECS 441 Final Presentation by Jill Bender 204 views\nNoleggio fotocopiatrice by Dspallass 185 views\nBusiness model canvas para mochila ... by Indinus Espalda C... 277 views\nGo viral with your holiday marketing by fingerprintmarketing 231 views\n1. EUSKAL PILOTA Bermeoko Artza Frontoiaren mendeurrena dala eta , irailaren 30etik urriaren 22ra, “ Euskal pilota herriz herri “ kirol eta kultur programa garatuko da . Ikastetxe guztietako LH5 eta 6 ko ikasleek parte hartuko dabe , pilotaren mundua ezagutzeko aukera aparta izango dabe . Tailerrak eta pilota jokuak landuko dira . Urriaren 16an , Sagrado Corazon ikastetxeko LH6.B koak Nestor Basterretxearen zinema aretora joan ginan . Hor bi pelotariekin egon ginan , Mikel eta Imanolekin . Antzinako euskal pilotari buruzko bideoak erakutsi euskuezan . Bi pelotariek antzinako zesta puntako palak, pilotak … erakutsi euskuezan. Pilota mota asko ere, eta antzinako eta gaur egungo esku pilotako jokalarien irudiak ikusi genduzan : Berasaluze, Tintin , Olaizola 1, Olaizola 2 ...\n2. Zinema aretotik irten eta Artza frontoira joan ginan . Bertan takoak eta pilota bat egin genduan, pilotarien aginduak jarraituz . Pilota egiteko , lehenengoz , tela more bat emon euskuen , bola handia egiteko . Gero gainetik , esparadrapo marroia jarri genduan pilota osoa estaltzeko. Mikelek eta Imanolek esku pilotara jolasteko hainbat azalpen emon euskuen. Baina hasteko, takoak egiten hasi ginan . Lehenengoz koladun esparadrapo berde bi jarri behar dira atzamarretan, atzamar lodian izan ezik, pleguak utzita, zirkulazio arazorik ez izateko . Gero esparadrapo marroi handia jarri behar da gainetik. Takoak, eskuaren forma kontutan hartuta moztu behar dira eta takoa itsatsi. Azkenean beste esparadrapo marroi handia jarri behar da gainean eta takoak eginda daukazuz. Eskuetan mina ez hartzeko, jartzen dira babesak, hau da, takoak. Eskuko takoa eta pilota egin ondoren , jolasteko aukera izan genduan . Jolasten hasi baino lehen , eskuak pilotarekin berotu behar dira , eskuko zirkulazioa aktibatzeko . Eskuetako flexio eta luzapen giharrak landu behar dira . Tresna desberdinekin jolastu ginan : zesta , raketa , eskua … Jokuaren helburua , aurkariari ahalik eta tanto gehien egitea zan . Primeran ibili ginan .\n3. Amaitzeko , taldeko argazkia atera genduan , gurekin goiz osoan egon ziren bi pelotariekin : Mikel eta Imanolekin . Gero , bakoitzak egindako takoa eta pilota hartu eta eskolarantz abiatu ginan . Irteera interesgarria , benetan ! Pilotaren munduari buruzko gauza asko ikasi genduzan . Beti ikasten da zeozer berria . AUPA EUSKAL PILOTA ETA EUSKAL PILOTARIAK !!! EGILEA: IBON LAKA 6 . B .\nIndeks Pembangunan Manusia di Kabupaten Mappi (IPM)\nHow to wearing saree?\nEECS 441 Final Presentation\nBusiness model canvas para mochila digital\nIndinus Espalda Cuadrada


I+D+I | Fabricante de ABSORBENTE ECOLÓGICO DE CELULOSA industrial :: Fibracat Absorbent Araia\n2016. urtean Fibracat Absorbent S.L.U.-k “Euskal Herriko ekonomia zirkularreko ekimen enpresarialak” euskal deialdian parte hartu zuen. Bertan gure proiektua aurkeztu genuen, paperaren industriako hondakinen birziklapenean oinarritua, ekonomia zirkularreko irtenbide bat proposatuz merkatuarentzako eta ondorio bezala gure zelulosazko absorbatzaile ekologikoa lortuz.\nIhobek– “Eusko Jaurlaritzako ingurumen kudeaketako elkarte publikoa” argitaratutako aldizkaria ikus dezakezue non 91. orrian agertzen garen.\n2016. urtean Fibracat Absorbent S.L.U.-k programa europarrean “Horizon 2020” ere parte hartu zuen non Bikaintasun Zigilua lortu genuen aurkeztutako proiektu berritzaileari esker, irtenbide bat emanez Europa guztian zehar dagoen paper hondakinen arazoari eta konponbide bat eskainiz prestazio oso oneko absorbatzaile ekologiko baten ekoizpenaren bidez.\nEuropear Komisioak igorritako Bikaintasun Zigilua ikus dezakezue bertan.


29/05/2016 • Berriak, Nagusiak • Views: 6159\n05/04/2016 • Nagusiak, Teknifikazioa • Views: 4479\nAtsedenaz geroztik, energia hartu beharra dago lana azken txanpa honetan. Oraingoan, apirilaren 10erako -igandea- antolatu du teknifikazio-programak Lauro Ikastolan deialdi berria. Arreta jarri, Euskadi mini selekzioen kontzentrazioak bukatuta txikitxoek ere\n10/12/2015 • Nagusiak, Teknifikazioa • Views: 3978\nBi deialdi gehiago ditugu teknifikazio-programari dagokionez Gabonetako atsedena iritsi aurretik. Lehena, igande honetan izango da Lauro ikastolan ohiko ordutegian, 16:00etatik 17ak bitartean hain zuzen. Jokalariek –Euskadiko Junior Txapelketa jokatu\n18/11/2015 • Federazioa, Nagusiak • Views: 7547\nTeknika indibiduala garatzeko programa eskainiko du beste behin ere Federazioak datorren igandetik aurrera, , azaroak 22. Lan fisiko eta nutrizio gisako gaien tratamendua behar bezala aurrera eramateko aholkuak azalduko dira bertan, besteen artean. Aurreko\n26/05/2015 • Nagusiak, Teknifikazioa • Views: 5048\n21/05/2015 • Berriak, Nagusiak • Views: 5094\n14/05/2015 • Nagusiak, Teknifikazioa • Views: 5082\nTeknifikazio Programaren bosgarren zikloko hirugarren entrenamendua egingo da datorren asteburuan. Saski handian jokatzen dutenek saio bikoitza izango dute. Informazio gehiago, hemen.\n07/05/2015 • Nagusiak, Teknifikazioa • Views: 4181\nMaiatzaren hasierako zubiaren ondoren, Teknifikazio Programari berriro heltzeko garaia da. 2005ean jaiotakoekin hasita, eta nagusietaraino iritsita, datorren igandean, maiatzak 10 Lauro Ikastolan entrenatuko dira gazteak. 2004 eta\n22/04/2015 • Nagusiak, Teknifikazioa • Views: 4555\n16/03/2015 • Nagusiak, Teknifikazioa • Views: 4694\nDenboraldiaren bukaera gero eta gertuago dago, baita Bizkaiko Saskibaloi Federazioaren Teknifikazio Programa ere. Lau entrenamendu eta datuak hartzeko saio bat falta dira, eta zerrendetan aldaketak egongo dira, beraz, egon zaitez adi. Informazio gehiago,


Udal Artxiboa — Aretxabaletako Udala\nHelbidea: Udaletxea. Otalora kalea, 1; 20550 - Aretxabaleta\nUdalerriko dokumentu ondarea antolatzeko helburuaz jarri zen udal artxiboa, hau da, balio historikoa eta kulturala duen dokumentazioa kontserbatu ahal izango duen artxibategi sistema osoa diseinatzeko, eta horri buruz herritarrek duten informatzeko eskubidea errazteko helburuaz.\nKontserbatzea eta informatzea dira, ondo antolatutako artxibo bat eduki behar izatearen 2 arrazoirik nagusienak. Kontserbatzeaz hitz egiten dugunean, behar historikoa eta kulturala nagusitzen dira. Egoera onean dagoen artxiboa izatea ezinbestekoa eta besterenezina da Kultura Ondarearena izateko duina den dokumentazio guztia babesteko, eta baita, datu eta iturri historikoak edukitzeko ere, herri baten historia gal ez dadin.\nEspediente bat kontsultatu ahal izateko beharrezkoa da aldez aurretik hitzordua eskatzea.\nUdal artxiboko dokumentazioa eta informazioa edozein herritarrek kontsulta dezake. Baina, badira dokumentu batzuk bereziak direnak eta edozeinek erabili ezin dituenak, hala nola: gaizki kontserbatu direlako apurtzeko edo desagertzeko arriskua dutenak eta indarrean dagoen legediaren arabera pertsonaren segurtasuna, ohorea, intimitate pertsonala edo familiarra arriskuan jartzen dutenak.\nEuren kontserbazioa dela eta, 1850 urtetik aurreko dokumentuak ezin dira ez fotokopiatu eta ez erabili. Dokumentu horiek formatu elektronikoan bakarrik kontsultatu ahal izango dira.\nAretxabaletako Udal Artxiboaren Fondoa:\nTestu-fondoa: Historia - azpifondoa:\n1490etik 1975era bitarteko dokumentazio historikoa jasotzen du. Dokumentazio hori, 1490etik 1975era bitartean Aretxabaletako Udalak bere funtzioen garapenean sortua edo jasoa da. 1996ko Udalerrien Sailkapen Koadroaren arabera dago antolatua.\n1975etik gaur arte Aretxabaletako Udalak bere funtzioen garapenean sortu duen dokumentazioa babesten du. Azpifondo hori, 1996ko udal artxiboen antolaketarako Lan Mahaiak proposatutako udal artxibategien sailkapen koadroaren arabera antolatzen ari da. Indarrean dagoen legediaren arabera, mugatua dago dokumentazio horretara iristea.\nArgazki zaharrak nahiz berriak biltzen dituen datu basea da argazki artxiboa.\n• Argazki bilketa: Jendeak ekarritako argazkiak eskaneatu eta bueltatu egiten dira. Argazkiak datu basean sartzen dira ahalik eta informazio gehien jarriz.\n• Kontsultarako artxiboa: Nahi duenak kontsultatu ahal izango du datu basea (kontsulta hori liburutegian ere egin ahal izango da). Ondoren, kontsulta egiten duenak argazkiak hartzeko aukera izango du (eskaera Argazki Artxiboan egin beharko da).\nOrdutegia: 8:00 -15:00\nArtxiboko on-line proiektuak, besteak beste, honako zeregin hauek hartzen ditu bere gain:\nAretxabaletako Udal Artxiboak eskaintzen dituen zerbitzu eta produktuak herritarren esku jartzea internet-en bidez.\nHerritarrekin harremanetan jartzeko on-line zerbitzua izatea.\nInternet-en bidez Udal Artxiboak kudeatzen dituen dokumentu datuen baseetara sartzeko aukera zabala eskaintzea.\nPDF formatuan dauden argitalpenei zabalkunde handiagoa ematea.\nArtxibo Historikoaren Digitalizazio Proiektuak, fondo historikoan balore historiko eta kultural handiena duten dokumentu guztiak digitalizatzeko zeregina ere hartzen du bere gain.\nIRARGI, Euskadiko Dokumentu Ondarearen Gunea\nGipuzkoako Artxibategi Orokorra\nGipuzkoako Protokoloen Artxibategi Historikoa\nGipuzkoako Artxibategi Historikoa\nNazioarteko Artxibategi Historikoa\nValladolideko Errege Kantzelaritzaren Artxibategia\nSalamancako Artxibategi Orokorra


← Emaitza oso onak Tolosan\nIker eta Lander gaurko DV Kirolak-en →\nAsteazkena, 2015 otsaila 11 atalean izarraitzie -k publikatua\nAste bukaera honetan, Izarraitz Igeri Elkarteko kideek lau txapelketetan hartuko dute parte, Iruñean, Irunen eta Donostian (Altzan eta Benta Berrin).\n1.- Neguko Euskal Herriko Junior eta Absolutuen Txapelketa (Iruña)\nZapatuan eta igandean, junior eta absolutu mailako igerilariek, Neguko Euskal Herriko Txapelketa izango dute. Txapelketa Iruñean (Amaya igerilekuan) izango da, lau jardunaldietan banatuta. Azpeititik zazpi igerilari joango dira Iruñeara eta honako probetan lehiatuko dira:\nAinhoa Goenaga: 50 metro bizkar eta 200 metro bizkar.\nPablo Etxeberria: 200 metro bizkar, 100 metro libre eta 50 metro bizkar.\nJon Aizpuru: 50 metro libre, 100 metro libre, 400 metro libre eta 200 metro libre.\nOihana Goenaga: 100 metro libre, 50 metro bizkar, 100 metro tximeleta eta 50 metro libre.\nMaialen Aizpuru: 50 metro bizkar eta 200 metro bizkar.\nEva Astigarraga: 200 metro bular, 50 metro bular eta 100 metro bular.\nAiora Beristain: 100 metro libre, 50 metro bizkar, 50 metro libre eta 50 metro tximeleta.\nNEGUKO EH-ko JUNIOR ETA ABSOLUTUEN TXAPELKETA. ZERRENDAK\n2.- Neguko Euskal Herriko Infantilen Txapelketa (Irun)\nZapatuan eta igandean baita ere, infantil mailako igerilariek, Neguko Euskal Herriko Txapelketa izango dute. Txapelketa Irunen (Azken Portu igerilekuan) izango da, lau jardunaldietan banatuta. Azpeititik bost igerilari joango dira Irunera eta honako probetan lehiatuko dira:\nJone Goenaga: 100 metro libre, 50 metro libre eta 200 metro libre.\nNerea Berasategi: 100 metro libre, 100 metro tximeleta eta 200 metro libre.\nPaula Urrestilla: 50 metro libre, 200 metro libre eta 200 metro estilo.\nMaialen Sudupe: 100 metro libre, 200 metro bizkar eta 200 metro libre.\nMaitane Goenaga: 100 metro estilo, 200 metro libre eta 50 metro libre.\nNEGUKO EH-ko INFANTILEN TXAPELKETA. ZERRENDAK\n3.- Igeriketa Egokituko Gipuzkoako Txapelketa Opena (Donostian)\nDonostiko Altza Kiroldegian, Igeriketa Egokituko Gipuzkoako Txapelketa jokatuko da, eta zapatuan izango dira probak. Izarraitz Igeri Elkarko Ander Idoeta, Lande Uria eta Iker Aizpuru izango dira bertan, Konporta K.E. ordezkatuz. Hirukoteak, proba hauetan hartuko dute parte:\nAnder Idoeta: 50 metro libre, 50 metro bizkar eta 50 metro tximeleta.\nLander Uria: 50 metro bizkar, 100 metro libre eta 100 metro bizkar.\nIker Aizpuru: 50 metro libre, 200 metro estilo eta 100 metro bular.\nDEIALDIA ETA PROBAK\nBestalde, Iruñean jokatuko den Neguko Euskal Herriko Txapelketan, igandean igeriketa egokituko probak ere izango dira eta, Iker Aizpuruk parte hartuko du proba hauetan:\n50 metro libre, 100 metro libre, 200 metro libre eta 50 metro bizkar.\nIRUÑARA DEIALDIA ETA PROBAK\n4.- I. Master Kairoscore\nZapatuan, otsailak 14, Donostiko Benta Berri Kiroldegian, I. Master Kairoscore jokatuko da. Lehiaketa arratsaldeko 16:00tan hasiko da eta Izarraitz Igeri Elkarteko Naiara Perez izango da bertan. Naiara, 1500 metro libreko proban lehiatuko du.\nI. OPEN MASTER KAIROSCORE. ZERRENDAK\nPost hau Euskal Herriko Txapelketak, Igeriketa egokitua, Txapelketak atalean publikatu zen. Gogokoetara gehitzeko lotura iraunkorra.


Bihotza gelditu eta bizirik irautea | Consumer\nBihotza gelditu eta bizirik irautea\nJaponiako zientzialarien arabera, eremu publikoan bihotz-gelditzea gertatuz gero, hobe da bihotz-masajea ahoz ahoko arnasketarik gabe egitea.\nEspainian bihotz-gelditze bat gertatzen da 20 minutuan behin, eta hamar biktimatik sei ospitalera iritsi baino lehen hiltzen dira. Langabezia jasan ondoren, denbora urrea da eta bizirik irauteko aukera %10 murrizten da pasatzen den minutu bakoitzeko; 5 minututik aurrera, garuneko lesioak gerta daitezke, eta 10 minutu igaro ondoren, bizirik irauteko aukera gutxi dago. Espero zitekeenaren kontra, azterketa batek ondorioztatu duenez, pertsona batek bihotz-gelditzea izaten duenean, ondorioarik gabe bizirik irauteko probabilitateak handiagoak dira bihotz-masajea ematen bazaio, eta, gainera, ahoz ahokoa egiten bazaio baino.\nBihotz-masaje hobea, ahoz ahoko arnasketarik gabe. Horiek dira Japonian egin den ikerketa baten ustekabeko emaitzak. Ikerketa hori duela gutxi argitaratu da The Lanceten, eta indargabetze-maniobrei buruz aspalditik zeuden ideia batzuk zalantzan jartzen ditu. Beste pertsona batzuk ospitaletik kanpo zeudela, bihotz- eta arnas gelditzea izan zuten 4.068 pertsonaren kasuak aztertu dituzte lanaren egileek. Kasuen %72an, lekukoek anbulantzia batera deitu zuten; %18an, masaje kardiakoa eta ahoz ahokoa egin zieten, egungo sorospen-eskuliburuek agintzen duten bezala, eta %11n bihotz-masajea bakarrik egin zitzaien.\nHarrigarria bada ere, emaitzen arabera, azken talde horrek izan zituen indarberritze-indize handienak: biziraupenaren %6, ondorio neurologiko larririk gabe, masajea bakarrik jaso zuten; masajea ahotik gehien hartu zutenek, berriz, %4, eta animaziorik jaso ez zutenek, %2. Tasarik altuenak zorabioaren ondorengo lehen lau minutuetan masajea jasotzen hasi zirenei zegozkien,% 10eko biziraupenarekin eta ondorio neurologiko larririk gabe. Ikertzaileek diotenez, emaitza horiek, lehen begiratuan kontraesankorrak izan daitezkeenak, honela azal daitezke: ahoz ahoko arnasketa egiten denean, masajea eten egiten da, eta bihotz-gelditze baten ondoren bizkortzeko aukerak murrizten dira, denboraren %50 baino ez baita bularra presionatzen.\nEdozein saio, ezer baino hobea\nAldizkariko artikuluarekin batera doan argitaletxe batean, Arizonako Unibertsitateko (AEB) Bihotz Salbamendurako Zentroko zuzendariak, Gordon Ewyk, gaiari buruz hausnartu du, eta esan du duela zenbait urtetik hona aldaketak proposatzen ari direla ospitaletik kanpo egiten diren bihotz eta arnas erreanimazioko maniobretan, langile espezializatu gabeek egiten baitituzte. Konpresio toraziko bakarra proposatzen da bihotz-gelditzerako; izan ere, egindako inkesten arabera, pertsonek joera handiagoa dute erreanimazioa egiteko konpresio torazikoa soilik egin behar badute, ahotik arnasa hartu beharrean.\nOsasun-laguntza jaso aurretik bihotzekoak eragindako heriotza gehienak fibrilazio bentrikular baten ondorio dira.\nPasadizokoek zalantza egiten dute arnasketa artifizial hori egin behar ote duten, kontaktu fisikoa eta infekzioak kutsatzeko arriskua saihesteko, eta, gainera, maniobra hori ez delako seguru sentitzen behar bezala egingo dutela. Litekeena da ikerketa horren emaitzek etorkizunean populazio orokorrarentzako jarduera-gomendioak aldatzea, bihotz- eta arnas gelditzeen biktimei lehen laguntza eman behar izanez gero. 2005ean, zenbait aldaketa egin ziren bihotz-masajearen eta arnasketa lagunduaren arteko kadentzia aldatu zenean, 15 konpresio toraziko bakoitzeko bi arnasaldi izatetik 30 arnasaldi izatera igaro baitzen.\nHala ere, gomendioak zehaztu beharko lirateke, ahoz ahokoa teknika baliagarria baita bihotzetik kanpoko arnas gelditze baten biktimentzat, itotuentzat edo drogen gaindosia jasan dutenentzat. Hala ere, bada mezu argi bat herritar guztientzat: bihotza geldituz gero, edozein bizkortze-saiakera ezer ez egitea baino hobea da, edozein maniobrak kaltetuari lagunduko baitio.\nEspainian urtean 70.000 infartutik 41.000 bakarrik iristen dira bizirik ospitalera. Osasun laguntza jaso aurretik gertatzen diren heriotza gehienak fibrilazio bentrikular baten ondorio dira. Bihotz-erritmoaren nahaste larri horren tratamendu eraginkor bakarra desfibrilazioa da, bihotzaren ohiko erritmoa leheneratzen duen deskarga elektriko baten bidez. Azkartasuna funtsezkoa da terapia eraginkorra izan dadin, eta egokiena bost minutu baino lehen egitea litzateke. Tresna horiek erabiltzea, 1,5 kiloko maleta baten tamainakoak eta 3.000 euro inguruko prezioa dutenak, asko sinplifikatu da azken urteotan, eta entrenamendu minimoan dagoen edozein pertsonak erabil dezake.\nDesfibriladore horien abantaila da erraz erabiltzen direla: nahikoa da aparatuak ematen dituen hitzezko jarraibideak betetzea eta botoi bat sakatzea. Gailu seguruak dira, deskarga bat egin aurretik, automatikoki detektatzen dutenak biktimak fibrilazio bentrikularra duen; bestela, blokeatu egiten da eta ez du txinpartarik sortzen. Azken urteotan, Espainiako Kardiologia Elkartea gailu horien instalazioa sustatzen ari da, eta toki publikoetan «itzalgailu adina desfibriladore» jartzeko eskatu du. Bartzelonan egin zen Kardiologiako azken Mundu Biltzarrean gaia eztabaidatu zen, eta Josep Brugadak, Bartzelonako Hospital Clinic-eko Toraxaren Institutuko zuzendariak, gailu horiek antzokietan, supermerkatuetan, diskoteketan, estadioetan eta merkataritza-zentroetan jartzeko beharra nabarmendu zuen.\nEra berean, kexu agertu zen leku publikoetan ez zeudelako prest, eta esan zuen ez Bartzelonako aireportuan ez Madrilen ez dagoela desfibriladorerik; Europako beste aireportu batzuetan, hala nola Heathrow-en (Londres). Nahiz eta urtero 1.000 pertsona baino gehiago hiltzen diren hegazkinetan bihotz-gelditzea dela eta, nazioarteko aire-linea nagusiek bakarrik daramate ekipamendu hori aspalditik, beren borondatez. Alde horretatik, AEBk aurrea hartu dio Europar Batasunari, eta duela zenbait hilabetetik hona hegazkinek bihotz-desfibriladoreak eraman behar dituzte.\nNew England Journal of Medicine-n argitaratutako bi lanek ziurtatzen dute bat-bateko heriotzak gutxitzen saiatzeko desfibriladore automatikoen balio izugarria. Ikerketetako batean, American Airlinesek hegazkin guztietan desfibriladoreak daramatzaten bi urteetan lortutako emaitzak berrikusi ziren. Beste lanean, 32 hilabetez AEBetako 32 kasinotako segurtasun-zaintzaileek gailuak erabiltzean zer gertatu zen azaltzen da.\nEmaitzak hain dira onak non bi ikerketen egileek eta azterketarekin batera doan argitaletxearen egileak uste baitute desfibriladoreak erabili behar direla, oro har, ospitaletik kanpoko bihotz-geldialdiei erantzuteko. Espainian, ia ez dago leku publikoetan, eta arazoa da nork manipulatu behar dituen. Gaur egun instalatutako mota horretako aparatuen kopurua 500 baino txikiagoa dela kalkulatzen da, gehienak poliziak, suhiltzaileak eta lantegi handiak. A Coruñako hondartzek horren aldeko apustua egin dute, eta 2005etik desfibriladoreak dituzte, A Coruñako eta Santa Cristinako (Oleiros) hondartzetan banatuta dauden zazpi talde.\nCoruñako udalerriko babes zibileko boluntarioak trebatu dira ekipo horiek hondartzetako larrialdietan erabiltzeko. Bestalde, Ertzaintza Espainiako lehen polizia bihurtu da erreskate-taldeei desfibriladoreak ematen. Oraingoz, bost aparatu dituzte Brigada Mugikorreko urpeko eta mendiko taldeek, esku hartzeko taldeak, helikopteroen unitateak eta Itsas-sain ontziak. Gainera, prebentzio zerbitzuak beste sei talde ditu banatuta.\naho desfibriladoreak hospital-eu masaje-eu paro cardiaco-eu


Girion - Wikipedia, entziklopedia askea.\nGirion Tolkienen legendarium ospetsuko fikziozko pertsonaia bat da, Hobbita eleberrian laburki aipatzen dena. Haraneko Hiriko azken erregea izan zen hiri hau suntsitua izan aurretik, Smaug herensugeak hila honek hiria Eguzkiaren Hirugarren Aroko 2770. urtean eraso zuenean.\nEhun eta hirurogeitamar urte beranduago, Bard I.ak mendekatuko zuen herensugea bere arbasoengandik oinordetu zuen Gezi Beltzarekin hilez. Girionek esmeraldazko lepoko bat zuen, ondoren Smaugek Ereborpean bildutako altxorrean aurkitua izan zena eta Bardek Thranduil errege elfoari honen laguntzagatik eman ziona.\nEzezaguna Haraneko Hiriko Erregea\n?-Eguzkiaren Hirugarren Aroko 2770 Ondorengoa\nOrriaren azken aldaketa: 4 apirila 2015, 17:09.


Hirigintzari buruz mintzatzen garenean gutxitan aipatzen ditugu ordutegiak. Badira, jakina, salbuespenak, igande eta jai egunetan saltokiak zabaltzeko balizko aukeraren harira sortutako eztabaida, horren lekuko. Ez da gutxiagorako: ez ote dira gure ohiturak eta hiri baten eitea eta giroa zizelkatzeko garaian, arkitektura bera bezain garrantzitsuak ordutegiak? Irisgarritasunaren gainean hainbeste hitz egiten den garaiotan, sarri ahazten dugu irisgarritasuna sustatu edo ezeztatzeko lehen modua –eta merkeena– ordutegiak direla. Barka pellokeria, baina, nola sartu eraikin batera, antzoki batera, taberna batera, ordutegiz at heldu garelako hura itxita badago? Nola zapuzten gaituen, antzezlan batera berandu iritsi edo oporretako azken egunean turista bezala gehien maite dugun museora heldutakoan kristalaz bestalde ITXITA txarteltxoa zintzilik topatzeak.... Gehiago irakurri


FIFA21 e-kirol Euskal Liga aurkeztu da Bilbon | EHK\nby ehkirola eus | 2021/02/19\nGame Erauntsia Elkarteak, Gu ere Bai! ekimenak eta Hamaika Telebistak FIFA 21 Euskal Liga aurkeztu dute Bilbon. PlayStation 4 plataformaz baliatuz, martxoaren 1ean hasiko da txapelketa, etxetik euskal kirolarien eta euskal selekzioaren aldeko aldarrikapena egiteko, Euskal Herritik mundura.\nGu ere Bai ekimenak, euskal selekzioen ofizialtasunaren manifestuaren sinatzaileak eta Game Erauntsia Elkarteak, euskal bideo-jokozaleen komunitateak bat egin dute Hamaika Telebistarekin FIFA21 Euskal Liga berriro antolatzeko. Izen-ematea otsailaren 25erarte dago irekita eta apirilaren 4ean Aberri egunarekin bat eginez amaituko da txapelketa.\nHiru antolatzaileen ordezkariak Bilboko San Mames estadioan bildu dira txapelketaren nondik-norakoak azaltzeko. Gu ere Bai! ekimenaren ordezkaria, Patxi Gaztelumendik, bideo-jokoak ere gure selekzioek nazioartean parte hartzeko duten eskubidea aldarrikatzeko baliagarriak direla azpimarratu du. Game Erauntsiaren partetik, Garikoitz Larrañagak FIFA21 Euskal Liga euskara eta bideo-jokoak uztartzeko aukera bikaina dela adierazi du. Ainhoa Jauregi, Hamaika Telebistaren ordezkari bezala, txapelketaren finala zuzenean jarraitzeko bide anitz eskainiko dituztela zehaztu du, LTD Lurreko Telebista Digitalaren bidez, Euskalteleko Telebista zerbitzuaren bidez eta webgunetik. Horiekin batera, finala kontatuko duten Olatz Foruria eta Beñat Zarrabeitia kazetariak egon dira aurkezpenean.\nEuskal Liga izanik, Alaves, Athletic Club, Eibar, Reala eta Osasunaren gizonezkoen taldeak erabiliko dira norgehiagoketan, izan ere, Electronic Arts-en bideo-jokoak ez ditu emakumezko taldeak eskaintzen, selekzioak salbuespen.\nTxapelketa osoa euskara hutsez antolatu eta jokatuko da. Finala Hamaika Telebistaren Bilboko egoitzan jokatuko da Aberri egunarekin bat eginez apirilaren 4an. Hamaika Telebistan zabaltzeaz gain, finala Game Erauntsiaren Twitcheko kanalean ere jarraitu ahal izango da, Euskal Herri osoan ez, baizik eta mundu guztian ikusgai izateko. Irabazleak hainbat sari jasoko ditu.\nIzen-ematea Game Erauntsiaren webgunearen bitartez gauzatu behar da, bertan jadanik araudi osoa eskuragarri dagoelarik. Izena emateko epea martxoaren 16tik 25era da. Parte-hartzeko PlayStation 4-ko FIFA21 jokoa eta Internet konexioa beharrezkoak dira.\nPasa den urtean FIFA20 Euskal Liga antolatu zuten Game Erauntsia Elkarteak eta Gu ere Bai! ekimenak. Guztira 150 lagun inguruk izena eman zuten FIFA20ra PlayStation 4ean jokatzeko. Guztira 100 norgehiagoka baino gehiago jokatu ziren eta 800 gol baino gehiago sartu. Hamaika Telebistak finala igorri zuen eta emanaldia gertaera gogoangarria izan zen, historian lehenengo aldiz telebista batek euskaraz eta zuzenean e-kirol txapelketa bat eman baitzuen.


Orixe / I.M.A. Estefania\nLiburutxo oni bizpairu sarrera-itz ipintzeko ez nedukan adiskide galdurik, artara ezkero, baina legunkeriz beteko nindutelakoan, neronez ekin diot, dutan asmoa azalduz.  Asmoz, ager-asmorik ez nun azken-ordura arte. Orain bost urte, egiteko asmo aundirik ere ez. Arrezkero egin ditudan bioz-bertsuetatik zenbait, —aurrekoetaz zer esanik ez—, ilunbetan geldi-bearreko nitun.\nAlako batean «Lizardi zanari» (G. B.) beraren eskabidez, lotsa ta bildur, erakutsi nion, irakurle, lendanik dakizun irukoa. Erakutsi ba nion erakutsi nion. Aren zirikak! Egiteko are; argitaratzeko lenbailen, erdera aldamenean zutelarik. Oriek ola ta, iragarri zuten Errenteriko norlenka. Ez neri gogoak eman ere ara bialtzerik. Ikus,-ordea, zer idatzi zidan «Lizardi»k:\n«Tolosa'tik, 1930'gneko Jorrailaren 19'gnean. Ala-olako adiskidea: Beltza egin didazu ta eztizut berealakoan barkatuko. (Bilbao'n eskura eman ez ta korreoz bialduko agindu nion, eta luzatu nonbait). Ni zure bersoak milixkatzeko irrikitzen, ta zuk uts... Gizona, etzaiteala orrelako lotsatia! Oda bakar bat baderik, dagoanez dagoala, bialiko didazu. Neretzakoxe gordetzea agintzen dizut.\n«Eskualduna»koa ikusi nun. Milla esker, adiskide. Beste millatxo bat emango al dizkizut laister. Orretarako zuk dakizu zer egin bearrik zeran: Izan zaite otxana ta konplazientea (!) Agur. LIZARDI».\nUrrengoan aurreraxego sartu zitzaidan: «Tolosa'tik, 1930'gneko Orrillaren lena. Adiskide "txintxo": itzari eutsi diozu orratik, nekez bederen gizaxo orrek. Milla ta milla esker.\n»Zure itz neurtuak geldi geldi ta lau edo bost aldiz irakurriak ditut: batzuk ba dakizkit buruz ere. Esango dizudanari ez koipekeri etsi. Olerki oiek, nere iritzirako giar-giarrak dituzu, ta biotz-indar bikain batek eragiñak. Etzazula, gero, lan ori utzi bertan-beera; jarrai zatzakio astiro astiro; ori da benetako "literatura", ta ori, egiazki gure mintzo gaxo au gorentzea. Ta... amabost ogei bat bildutakoan atera liburutxo bat. Nik, zure tokian liburutxo ortan euskeraren alboan itzulpen on bat ipiñiko nuke". (Ala egin ere dut, aren aolkuari nagokala).\n»Errenderirako, gero, ez aztu: bi edo iru olerki bear ditugu zureak. Ea gure lenbiziko aritz-arbazta zuretzako dagoan.\n»Zure olerkiak, agindu bezela, eztizkat iñori erakutsi; axolarik ezpadizu esadazu, ta nere adiskideei emango dizkiet, ea zer irizten dieten.\n»Ongi izan... LIZARDI».\nUrrengoan, politika geixagoz: «Tolosalik, 1930'gneko Orrilaren 4'gnean. Adiskide: zurea bart jaso nun. Baita ere irakurri bertsoak. Politak dituzu, Errenderirako erakoak". (Itzai zekena ta beste bat bialdu nition).\n»Nik neronez ere zerbait biali nai nuke, ugaritasunaren ederrez, baña motela naiz, ta ez jakin garaiz ezertara iritxiko al naizen.\n»Ta zure olerki sakon oiek ez bialiko? (Ikus aren asmoa. Len inori ez erakutsiko). LIZARDI».\nEginalak egin nitun ezezkoan, bai itzez ta bai kartaz, baina azkenean eskuratu egin nindun, eta bialtzeko baimena eman nion, porrot egingo zuten bildurrez ere. Beste biengatik etzidan axolik. Geroz ere bialdu dut «LIZARDI gurean», ederragoak bildurrez utzita. Barnekoegiak iduri.\n«Zerorrek lan ori artu nai ezpadezu, esan, ta nik bialiko ditut zure izenez». (Orrilla, 4'g).\nNik bildur bezala gertatu.\n«Ohorezko aipu delako edo «accesit» bat eman nai dizute zuri, baña zalantzan dira, ez ote dezun zuk naiago, agian zurerik ez aitatzea, saria eman eztioten ezkero». (Orrilaren 26'g).\nEuskalzaleak'en izenean esan zidan, eta ezezkoan idatzi nien. Ala ere agertu egin ninduten.\nLizardik eta Euskalzaleak lotsetatik atera ninduten ezkero, emen agertzen naiz beste bost iruko okin. Au nizun Lizardi zanaren nereganako azken-nai gisan. Urrena berriz, gizon gutxi-ikasi batek buruz gogoraerazi zidan «Iainkoagan bat» deritzonaren xati bat, nik uste baino geiagorentzat zala adieraziz.\nBestenaz, argitara bage luzaro idukitzeak, barne-zimiko egiten zidan, Iainkoaren izen santua eder zezaketelakoz.\nBuruenik, laister beste bertsu errirako  batzuk eman bear ta, ok len-zitu antzo eman nai izan ditut. Aurrenik Iaungoikoa, egun oinbestek uka ta iraintzen duten Iainkoa, nik, albait, aitor ta eder nai nukena.\nLiburu ontaz iritzia\nLiburu oni itzaurrea ezartekotan, Iesulagun Estefania'tar I. M.A. burura zitzaidan aurrenik —baita beste nere adiskide aundi bati ere, elkarren berri bage— inork baino ezagunago baititu nere idazlan argitaratuak eta ezak. Argitara baino len, aldaki bat bialdu nion, eta erabateko iritzi au igorri zidan bere berez, emen ager nezakenekoan.\nBesteren batez ari danean, egizale da, inolaz ere, eta itzak ongi neurtzen ditu; nitaz ari dala, ordea, olako goratzapen beroa, adiskide min izateak eragin diola dut susmo. Barkakizun diteke, beraz, esan luken geitxokeriz. Onela dio:\n«Barne-Muinetan. Euskera atseginetan da: olerkari gisakoak ba ditu, ta alboko zenbait izkuntzek egun ager ditzaketen baino sendoagoak eta berengandikagoak. «Orixe» oberenen artean gendun sortu bezalatsu lirika gaiean. Zuzen idatzi zidan «Lauaxeta»k: «mingarri da onek (Orixek) lirika-sailean ez areago iardutea». Liburuxka onek argi darakus zuziatu etzala. Xaki berriko olerki Iainkotiarrak ditu ok. Droste-Hulshoffs, Verlaine, Manzoni, Verdaguer, Gabriel y Galan eta olakoen arau ontako olerki-sortak ez dute Ormaetxearen onekin katoliku izatea beste ar-emanik. Buru-argia ta bioz-beroa ezin obeki elkartzen ditu: antze-idazketan ikasiaren tankera ta erri-gizon iatorrarena berebat elkartzen ditu. Au du bereizgarririk ondozkoena ta sarkorrena. Onek dio berezkiroko eitea ta kera berria, bere-beregandiko ditunezkoa. Sineste-egiak, Ebanjelio-egiak ditu; bere barne-muinetan erne ta auznartuak ordea. Begikalduz baino buru-eraginez igurtzigoak edo ditu ausaz guziak; zenbait, nabaritxo ere bai, zimel-giro antza dutelarik. Biotz-eragin sendoa baitute ordea, aitzaki ortatik lekura daude. Kristauaren zinezko biotz-eragina dute, ezeztarainoko umiltasun sendoz betea, seme bati deritzon uste onez ta lasapidez betea; alakorik baita kristau sinesteduna Iainkoagan ta Iesukristo Erosleagan bere sinestea ondo tinkatzen dunean. Ontatik du biotzondo ain nabaria, ez gaindizkoa, ez belaxka; gizaki benazkoarena baino. Orrek ematen die bertsu oeri, gaurko antze-idaztietan nekez ageri dan bezelako sendotasun bereizia. Alare, egilearen barne-giroari zor ote zaion ere irizgarri da. «Barne-muinetan»go poesi-mamian eta azken urte ootako Orixeren lirika osoan, ibai-geldi antzeko zerbait oartu dut buru-biozketari nagokala. Ezin-ukatuzko liriku-giroa galdu bage, geldi-giro aundikitar bat erauntsi dio; epiku-usaia, nik uste, besterik baino. Ondorioz ordea, poesi iatorra, benetan gogokoia, bere-beregandikoa, sakon, goitar, xume agertzen dana; barnegiro klasikua ta kristau-biotz goria zitu ta errainu darakustzina. Poesi iatorra, gain gainekoa, oro dendu, gartxu, osasun, naiz kristau-arauz, naiz antze-arauz. Eta bere ariko guziei edo guzitsuei alde au kentzen die: ez-ikasientzat ere erritar, adi-errez izatea. Bakarra dugu Orixe ikasizko ta erritikako antzea, ots, ikasiaren eta erriaren burutapena elkartze ontan. Esagun berriz beinola esana: «gaur-gaurko euskal-idazketa lurrak artzeko, artan errotzeko, ta bear dun ioera emateko —mendiko eguratsean bizi baita— ez genezaken amestu ere Orixe baino oberik».\n Bertsu ok ez dira erri xumearentzat, zerbait eskolatuarentzat baino. Ez-ikasiarentzat ene adi-errez egiten saiatu naiz, baina gaia alakoa dute, ta egunero Elizara dabiltzanentzat obeak dira.\n Alare, ikusazu urrena liburu ontaz iritzia


Captura de pantalla 2019-08-24 a la(s) 16.39.49 - basqueteam\nCaptura de pantalla 2019-08-24 a la(s) 16.39.49\n“Indartsu gaude, ontzia fin dabil eta gainditu beharreko K2etako bat izango gara”\nIñigo Peña Jokoetan domina lortzeko apustuetan gehien entzuten den izenetako bat da. Basque Teameko palista, Paco Cubelos ontzikidearekin batera, Tokioko K2-1.000 proban podiumera igotzeko faborito nagusietako bat da. “Badakigu kinieletan bagaudena, eta gu ehuneko ehunean gaudenean eta gure estropada egiten dugunean, oso zaila dela guri irabaztea. Amesten dugu domina batekin. Saiatuko gara onena ematen, eta […]\nMeritu handiko bigarren postua lortu du Ander Elosegi piraguistak Australiako Irekian\nC-1 mailan bi aldiz urrezko olinpiar dominadun Tony Estanguetek baino ez zuen gainditu Ezinhobeto ekin dio irundarrak 2011 denboraldiko lehiaketari Australian , slalom-eko mundu mailako onentsuenekin lehiatu eta gero. Sailkatze probatan argi erakutsi zuen irundarrak sasoiko zegoela, 5. Izan zen orduan eta final aurrekoetan 2. postuan amaitu zuen. 2011ko irailean Bratislavako (Eslovaquia) Munduko txapelketan egongo […]


Egun aipatuko dautzuet, Hazparneko lantegien desagertzea.\nHazparneko zapataintza azkar zen denboran, herriko gider guziak bazituzten zapeterietako nagusiek. Kontseiluan ziren eta Jaun mera eta Apezen graduan ziren nagusi horiek ; karriketan kurutzatzen zirenean, gizonek eta haur untsa ikasiek, boneta kenduz agurtzen zituzten. Nagusi horien lantegietan lan egiten zuten langileek, nagusiek eraiki etxe gunetan aterbetuak ziren eta berdin, hauek asmatu langilen koperatiboan erosten zituzten bizitzeko behar zituzten janariak. Ordu heietan, aita eta zenbeit aldiz, ama, lantegian ari ziren eta 14 urte betetzen zituztenetik, etxetako haurrak lantegian sartzen ziren. Entzutea dugu, etxe gune horietarik batean bizi zen familia batetako, zindikateko buru zen gizon batek, beren nagusiari galdegin zuela, etxean zuen 14 urteko alabak ixtudioetan segitzea, lantegian artzeko partez. Nagusiak onartu zaion !\n1950 urte arte hortarik goiti, lantegien garapengoan geldi bat gertatu zen eta ordutik, gain beheitiko pidaia abiatu zuen Hazparneko industriak. Orduan hasi ziren, Hazparneko langileriaren eta zapetaintzako lantegien kezkak. Urte horietan, Hazparnen sortu zuten langilen zindikata bat, CFTC, deitzen zena. Zindikata hunen sortzeak badu bere ixtorioa. Urte horietan, Frantzian barna, langileria kexu zen eta zindikatuak azkar ziren. Bokaleko CGT zindikateko arduradun batzu etorri ziren, Argi zinemako gelarat, Hazparneko langileriari buruz, hauen partaidetasunaren bila. Mundua bildu zen zinema gelan, eta erran zuten, ondoko hamabortz egunen buruan berriz etorriko zirela, langilen harpidetzaren hartzeko. Hamabortz egun horietan, tipustapa betean, PiarresLarzabal, Hazparneko bikario zenak bultzaturik, eraiki zuten, CFTC, girixtino zindikatua. Bokaleko zindikalizta gorriak etorri zirenean berriz, 5 jende baizik ez ziren Argi zinemako gelarat hurbildu. Hazparneko langilen zindikatua sortua zen, « girixtinoa zen » eta guzientzat hobe zela iduritu zaioten orori.\nUrte horietan agertu ziren lehen grebak ; oren batetako lanetik gelditze batzu ziren, hain bat sinbolikoak baizik ez zirenak. Handik eta hiru urteren buruan, lana eskasten hasten da Hazparnen ; Algeriako zapeta merkatua gelditzen da, erran nahi baitu, urteko hiru hilabeteren lana galdua dela zapeterientzat. Bi lantegi hesten dira, eta horela irauten da 1963 -a arte. 1963–ko urte hortan, Hazparneko lantegietan lan egiten zuten langile zenbakiak ziren :" Ona " Trolliet lantegian 297 langile. " Ary " Haristoy-Diharce", 264; Bréchoire-Madré " 163;" Amespil-Mongour " 149 bederatzi ; " At-Home " 67; " Haulon " 50; " Eder " Guillaume Etchevers 44; " St Esteben Louis " (takoi egilea ) 44; " Maillouquet eta Diron " 38; " Carrère anaiek " 28 langile ; " Borteyrou-Ayçaguerre-Duhart-Louis-Louis " 14 langile.\nUrte hortan, jornalen gaiean izan zen elgarrizketak, ez zuen bururatzerik aurkitu eta herriko lantegi guziak greban jarri ziren, eta Hazparneko karriketan barna ibili, beren jornalaren emendatzea eskatuz. Lehen aldia zen langile guziak karrikarat ateratzen zirela, betan, zindikatak manaturik. Ordu arte izan ziren, lan gelditze batzu. Greba hunek, 8 egun iraun zuen. Baionako komertsial ganbera, bankoek eta enpresa nagusien arteko inkesta batek agertarazi zuen, zapeterien egoera keskagarri hunek bazituela arrazoi asko, eta zaila izanen zela egoera huntarik ateratzea. Dena den, langileek ardietsi zuten galdeginaren parte on bat, eta lana berriz hasi zuten.\n1965 ean eta ondoko bi urtetan, lau lantegi hetsi dira Hazparnen; eta 1972 an, 1151 langiletarik, 753-tarat jautsi zen langile zenbakia. Ondoko 5 urtetan, 10 lantegi hetsi ziren. 10 urtez, 900 lan postu galdu ziren gure herrian. 1972-ko urte hortan, Herriko Etxeak, Jean Pinatel Auzapeza buru, Herriko laborariak, etxegintzetako ofizialeak, saltegietako jendeak, juntatu ziren zapeterietako langileri eta egun batez, 2000 Hazpandar bildu ziren, behin, Hazparneko karrikan eta gero, Baionan; manifestaldi bat egin zuten Paulmy karrikaren beheiti, Prefektura aintzinean gelditzeko. Han, Baionako suprefetak errezebitu zituen Hazpandarren ordezkariak. Oraino, 15 urtez, 7 lantegiek ihardokiko dute Hazparnen.\n1987- an, 100 langile ziren, zapeterietako oraino ari zirenak ,1995ean, lantegi bakarra zen ‘Luxat’ zapeteria eta, 2011- ko urte huntan, ez da gehiago zapeteriarik Hazparnen.\nZapeteriak Hixtorioan sartuak dira, Hazparneko ixtorioan.\nLaurent APESTEGUY Misionesta\nDonibane Zaharreko semea zen Apez hau, eta guziz famatua izan zen bere denboran, Izpiritu argia, pereikari gaitza eta idazle ezagutua. 1928-ko urtean zendu zen, 40 urtetan. Jamattik Etcheverry Misionesta mintzo da huntaz.\n"Buru onak liburu ona balio du", dio erran zaharrak.\nAh ! Segur, zuhur hitz horrek deplauki erakusterat emaiten dauku , nolakoak zitazken, APESTEGUY misionest zenaren dohainak.\n1928 urteko, urtarrilaren hogoi-ta-zazpian, APESTEGUY Misionesta zendu zenean, Jean ST-PIERRE, apezpikugai talendutsua bezain maitagarriak, idazten zituen hitz hauek : « Bazuen izpiritu bat zorrotza, hartze bat miresgarria, ikusiak oro beretzen baitzituen eta bere molde hartan inguraturik, argiago eta beroago agertarazten. Dohain eder hori zuen Hazparneko Misionestak, deneri emana ez dena , adibidez, nola sasipeko uzkinazoak, kirriskatuz adiarazten duen bere karranka motza, errexiñolak aldiz, bazter guziak airosten ditu, gurguria ezti, kantu-xaramela miresgarriaz. Hunen pare zen, Hazparneko misionesta.”\nPereikari gaitza, bainan ere, idazle paregabea. Mende hunen hastapenean, “ La Croix” egunkariak muntatu zuen, 1910-eko urtean, zoingehiagoka bat arras Iaketa : helarazi zuen, Frantziako apez gazte guzieri, usaiaz kanpoko mezu hau : "Hea ba, zoinek eginen duen zuen artean artikulu, lerro-alde ederrena, erlisione sainduaren alde. Harek izanen du lehen prima".\nFrantziako lau hegaletarik igorriak izan ziren gai hartako artikulu bereziak.\nOrdu hartan, APESTEGUY, bikari zen Donibane Garazin.\nHarek zendako ez ? — igorri zuen delako artikulua. Dudarik ezta irakaspen mamitsuenez orratua eta hizkuntza pollitenez troxatua zela, eskualdun bikari gaztearen lerro-aldea. Halako gisaz, nun ukan baitzuen, Frantzia guziko lehen prima, parez-par emana, Eugène Duplessy, paristar apez liburu egilearekin.\nEtzen beraz, APESTEGI-ren lana, ahurrean purtzukatzen den zerga paper higuina ! Egiari zor dut erraitea, -dio Etcheverry misionestak-, apez horrek kudeatu dituela, izkirioz eta kaseten medioz, gataska-eztabada batzu gatz-biperretan ongi kausituak.\nDenbora batez, misionestegiko apez moltseroa, arras dorpea zen beretzat. Ohartu gabean, seguraz ere, etzen batere misionest lagunen mahainaz galtzerat ekarria... Zer ! Petiri Santz etxe saindu hortan ? Apez horiek iguzkia janari ? Etzitazken hortaratuak ! Bakarrik, GIEURE jaun apezpikuak zerbait lelo entzun zukeen.\nEtorri zen beraz Hazparnerat. Elgarretaratu zituen apez guziak. Eta itzulirik jaun ekonomari buruz, erran zion : « Ongi artatzen ditutzu bederen zure apez lagunak ?» APESTEGI-k eman zituen, nihork galdegiten etzituen argitasunak :\n« Monseigneur, gure jaun ekonoma saindu bat da, zeru-lurren artean bizi, lur huntako xeheteriez griñatu gabe. Aspaldi huntan, gure saieko arnoa ozpindua dugu. Igandetako kafe hori, misionest zaharren zapet jusez egina da. Eta gure oilaxko guziak, zaharturik hiltzen dira, hesi zokoetan. »\nHitz horiek aditzearekin, deneri irria nausitu. Bai eta, gure etxe gizonak bertzelako xedeak hartu, eta haindik harateko hazbidea finkatu misionestegian.\nMisione bat predeikatu ginuen 1932 urtean, Donazaharreko herrian, dio Jamattit Etcheverry misionestak. Denak akabatu ondoan izan ginen, APESTEGUY zenaren aitaren ikusten. Adin ederra zuen : 93 urte ! Gure predeiku guzietan ibilia zen, dio beti, Etcheverry Misionestak. Ene misionest lagunak egin zion galde bat, bitzia bezain perilosa... «Apesteguy Jauna, zer diozu gure predeikuez ? » Eta gure xahar bipilak hitzetik hortzerat arrapostua :« Ah, pfut ! Ziek erran guzien gatik, berriz ezkontzeko prest nizala ! » Hatxemazue hori eta berokian ezar bonet azpian !\nZerk helarazi du, hoin gora eta denbora laburrez, Laurent APESTEGUY misionesta ? Oroz gainetik, fedeak eta laneko karrak. Gizonaren iturri garbiena hortan dago. Behin baino gehiagotan errana izan da : gizonak bere bete betea emaitekotz, ibili behar duela, eskuz-esku, Jainkoarekin.\nNola ez gira beraz lehiatuko, misionest horren orhoitzapenaren artoski beiratzerat ? Ez dukegu baliosagorik, gure bidearen argitzeko eta gure urratsen ongiari buruz sustatzeko.\nMARTIN LARRALDE BORDAXURI (1782-1821)\nAzken aldian aipatu dugu Elizaberriko auzoa. Auzo hortan, omen haundiko bertsulari bat izan da. Hunek, ixtorio larri bat jasan izan behar ukan zuen. Hazparnen, ainitzek entzuna dukete noizbeit, guti edo aski, gizon dohakabe huntaz mintzatzen .\nMartin Larralde sortu zen, Plumaienean, 1782-ko urtarrilaren 7 an, Guillaume Larralde Bordaxurikoa, eta Marie Ithurbide Plumaienekoa danik. Ama hil zaionetik, Martin-ek aitari galdatu zion, bere etxe partea. Plumaieneko premu izanez, eskubide zuen, amaren etxe partea. Aitak ez zuen deus entzun nahi ukan eta eza eman zakon.\nEztabada, laster gaixtandu zen, aita eta semearen artean. Aitak, Jean Ospital Kaselarenbordako etxetiarrari, emana zaion pentze bat lantzeko, eta huntan, belarra mozteko. Eremu hartan, Kaselarenborda, belarretan ari zen ekain batez, bi tiro entzun ziren, Bihotxeneko xaratik heldu zirenak. Batek, espaldan kausitu zuen belar zamatzen ari zen laboraria. Laster, Plumaieneko premuaren gain juan ziren suspizioak, berantago auziak agertu duen bezala.\nJondonaneko eguna zen, ekainaren 27 a. Kolpatua zen laboraria, Hazparneko Jean-Baptiste Durruty medikuaren ganat izan zen, artatzen. Ondotik, Martin-en aitarekin, Hazparneko Auzapeza, Jean-Baptiste Franchisteguy, eta Jandarmeak, abisatu zituzten, gertakariaz. Martin Larralde, egun hortarik aintzina, ez zen etxerat agertu. Harma ebatsia zakotela erraiten zuen eta auzoetako bidetan kausitzen zitueneri erraiten zioten, Erregearen zerbitzurat deitua zela, bainan harat ez juan nahiz gordetzen zela. Bihotxeneko xaran kausitu zituzten, Martin-en harma eta kartuxa zakua.\n1815-eko uztailaren 4 an, Hazparneko jandarmek preso altxatu zuten, Martin Larralde, eta zenbeit egunen buruan, Baionarat ereman. Azaroaren 28 an epaitu zuten, Pabeko auzitegian, eta hor, bizirako, galeretarat kondenatu.\nPlumaieneko premuak ukan zuen gaztigua, ikaragarria izan zen; ez zaion nehor urrikaldu, ez etxekoak, ez epaileak, ez eta auzitegirat juanak ziren lekukoak. Alta, hilik ez zen izan, bakarrik kolpe bat espalda batean, laster sendatu zena. Bainan, Martin Larraldek, ez zuen hitzik atera auzian; ukatu zuen, tiroaren emailea izan zeal, eta hortan gelditu zen.\nHurbiletik behatuz, tiroaren emaitea ez bazuen egin behar, beren eskubide zuen, etxe partearen galdatzea, eta bere lurretan zen auzoa poxolu ukaitea. Auziaren erabakia hartu zuten 7 epaile, agertu ziren galeretarat igortzearen alde, eta 5 kontra. Auziko epaileak, hamabietarik bederatzi, ontasun jabeak ziren: bazen Auzapez bat, Abokat bat eta arrantier bat. Hazparne Elizaberri Plumaieneko auzo gehienak, lekuko izan ziren, eta heien lekukotasunak, hitz beretaz osatuak zirela idatzia da erdaraz, auziko paperetan; nahiz ez zakiten, ez irakurtzen, ez eta idazten, ez eta oraino, erdaraz mintzatzen. Auzian, Plumaieneko semeak eta lekukoek, xuberutar euskaldun bat zaukaten itzulpenarentzat.\nAuzia bukatu zenetik, karrikarat ereman zuten Martin, eta han, plazan karkanari estekatu, ororen bixtan, papoan idatzia zaukala, galeretarat kondenatua zela sekulakotz. Rochefort hiriko galeretarat eremana izan zen, agorrilaren 5 an, 35 urte zituelarik eta han hil zen, 1829-ko abendoaren 19 an; 40 urte zituen.\nHixtorio latz huntaz, Piarres Larzabal antzerki idazlari apezak, egin zuen gai bat, “Bordaxuri” deitu zuena. Antzerki hunek ez du zinezko ixtorioarekin zer ikustekorik. Hemen agertarazten du, nola, semeak, aita hil nahi izan zuen, hunen andre gaia bereganatu nahiz. Bere gutiziaren osatzeko, amaren partea ez ziola eman nahi ukan, eta auzitarazi zuela semea, etxetik tokia huts zezan. Hau zion antzerkiak, bertze asko ezberdintasunen artean. Bainan, Euskal Herriko antzokietan, antzerki eder horren zabaltzeak, Plumaieneko seme dohakabearen ixtorio bat nasaiki zabaldu du.\nPreso zelarik, Martin Larralde Plumaieneko premuak, bertsu batzu idatziarazi zituen. 11 edo 12 bertsu dira; ezagutuenak, hameka. Bertsu guziz bortitzak, bainan ere, hunkigarriak eta ederki moldatuak ; nahiz poto bat dagon bigarrenean : « Gabe » hitza, bi aldiz agertzen baita.\nBertsu horiek oraino kantatzen dira nasaiki, Elizaberrin, eta gehienen gogoan, Martin Larralde Plumai, hobendun baino gehiago, gertakariaren jasaile izan zela diote. Ixtorio hau Elizaberritarrena da, eta kantu hau entzutean, injustizia baten sendimendua da nagusitzen.\nIxtoria zail hunen hemen agertzeak ez du, ene aldetik, nahikari berezi baten gutiziarik ; bakarrik, Pabeko artxibetan lo dagotzin paper zahar batzuen agertzeaz besterik. Hau, gure herriko ixtorio bat baita, Elizaberriko auzoan gertatua, eta ixtorioa ez bada baitezpadakoa, bertsuak hala dira. Galerianoaren kantua, Euskal Herri osoan zabaldua da, eta kantatua oraino.\nKantua hola hasten da :\nEta aita gogoan honela bukatzen dira :\nHok eman izan ditut ez changrinatzeko,\nEne ahide adichkidek kuraie hartzeko,\nEta partikulazki, aita, zuretako\nKantu hok aditzean semiaz orhoitzeko.\n“JOSEP MENDIAGUE” Hazpandar Bertsularia”\nBertsulari hunek, Hazparneko karrika bati emana dio bere izena, hain xuxen, bere familia bizi izan den, “Guardatea”, deitzen zen etxe sahetsean den karrikari.\nJosep Mendiague, erdi – Amerikan URUGUAY erresumako MONTEVIDEO herrian bizi izana da gehienik; handik eman ditu, kantuz, beren bertsu gehientxuak.\nBertsularien mailan, Josep Mendiague izan da omentsuenetarik bat. Kasik nehork ez zuen ezagutzen Euskal Herrian, Piarres Charritton jaunak, itzaletik iduzkiratu zuen anartean.\nJosep Mendiagen burrasoak, Mendiague-Larregain senar-emaztek, beren lehen hiru haurrak Hazparnen ukan zituzten, bainan gero, Aldudera joaiteko ordena etorri zitzaien. Hamar urtez, Aldudeko karrikan bizi izan ziren, Frantxua Mendiague guarda eta haren laguna. Aldudan izan zituzten beste zazpi haur eta hauen artean, mila zortzi ehun ta berrogoi ta bost (1845)-eko apirilaren 27an, sortu zitzaien semea, Josep, Ithurburu jaun apezak bataiatu zuena biharamunean. Aitabitxi eta amabitxitako, auzoan hartu zituzten, Josep Inda, Perkainenekoa eta Margarita Mokozain, Etienne Ritou Aldudeko auzapezaren andre beharra.\nmila zortzi ehun ta berrogoi ta zortzi (1848)-ko uztailean, guarda ofizioa utzi zuen, Frantxua Mendiaguek eta bere familia guziarekin, emaztea eta gelditzen zitzaion sei haurrekin, Hazparnen bizitzerat berriz etorri zen.\nUrte hartan, 3 urte doi-doia zituen Josep Mendiaguek, Aldude bere sorterritik Hazparnen bizitzera etorri zelarik. Hazparne, herri barreatua da: lehen egonaldian, mila zortzi ehun ta hogoi ta hamabost eta mila zortzi ehun ta hogoi ta hemezortzi (1835-1838) artean, Mendiaguetarrak, Ospitalean eta Ospitalegaraian edo Xuhian, hots, beti Zelaia deitu auzotegian, egonak ziren.\nAldi honetan, Hazparne beherean kokatu ziren, eta lehenik, aitaren guarda ondo erretretaren ontzeko arauz, plaza ondoan zegoen, Dukiaineko ostatuan. Lehen urteak, zinez gogorrak izan zitezkeen Hazparnen. Hala ziren eta urte haiek, bereziki jende xehearentzat, Europa guzian. Orai ere, Afrikan gertatzen diren gosete aldien idurikoa omen izan zen, mila zortzi ehun ta berrogoi ta sei –ta- mila zortzi ehun ta berrogoi ta zazpi (1846-1847) urtekoa. Historialariek kondatu digute zer ondorio izan zuen aldi gaixto horrek, gure eskualdean ere, Mauleraino eta Hazparneraino, Xiberotarrak asaldatu baitziren Mauleko bihi-saltzaleen kontra; Hazparnen aldiz, langileak jan doia ukan zezan, Aita Garat-Pikasarri misionesteiko buruzagi sainduak, prezioak beheititzea, etxeko-jaunen ganik ardietsi baitzuen. (Hunen ixtorioa, juanden urteko emankizun batean kondatu nautzuen hemendik beretik.)\nJosep Mendiague beti danik biziki atxikia izan da Hazparneko herriari. Huntan, gaineko eskolan egin zituen ikasketak eta, ondorioz, adixkide ainitz bazituen Hazparnen, beren bizi osoan lantu dituen adixkidantza beroak.\nJosep Mendiague, bere adineko asko gazte bezala, hogoi urte zituenetik, erabaki zuen Ameriketarat juaitia. URUGUAY-ko “ENTRE RIOS” herrialderat juan zen, mila zortzi ehun eta hiruetan hogoitabortzean (1865). Jadanik, bertsutan hasia zen, eta hauetan agertzen zen, bere burua osoki Hazpandarra zaukala. Ez da beraz harritzeko, Otxalde bertsularia, «ENTRE-RIOS»-etara, juan zizaiolarik, honela agurtu zuela Mendiaguek: "Ene herria Hazparne, zurea Bidarri... "\nLehen urteak zailak izan ziren, eta itzuli bat ere egin behar izan zuen Argentinarat, “PORTO-RUIZ “ herrirat, lan baten hatxemaiteko. Berak, eta bere Euskaldun adixkidek jasaiten zuten egoera beltza kondatzen zuen bertsutan. Laster berriz itzuli zen URUGUAY-ko “SAN JOSE” herrirat eta han ezkondu zen, Margarita Gandolla- rekin, mila zortzi ehun eta lauetan hogoita batean (1881). Elgarrekin ostatu ttipi bat, lo gela batzuekin, hartu zuten. Hortik aintzina, familia hunen bizia hobetu zen eta, Josep Mendiague bertsulariaren omena haunditu ere, Euskal diasporaren baitan.\nJosep Mendiague eta Margarita Gandolla, senar emaztek, “SAN JOSE” hirian izan zituzten lau haurretarik, bi, gazterik galdu zituzten: Maria eta Francisco. Beste biak ezkondu zitzaikien: Martin, semea, Berta Baru anderearekin eta ez zuten hauek haurrik izan; Julia, alaba, «Maruja» deitzen zutena, aldiz, Leopoldo Tosi arkitektoarekin. Hauek izan zituzten hiru haur: seme gehiena, gazterik zendua, arreba gehiena eta seme bigarrena, Lionel Tosi.\nTosi-Mendiague bi anai-arrebak, berrikitan oraino bizi ziren Montevideon, hiruetan hogoi ta hamar (70) urteak bakotxak iraganak dituztela eta haurrean ezagutu duten beren aitatso, Josep, «Toto» deitzen zutenaz, biak ongi orroit dira.\nMila zortzi ehun eta lauetan hogoitazazpiko urtetik geroztik (1887), Mendiaguek, « Euskaldunak Bat » elkartearen sorkuntzan parte hartu zuen eta hau lagundu bizitzen, ainitz urtez. Baionan agertzen zen « Eskualduna eta Eskual Herria » aldizkarian idazten zuen eta oraino, Los Angeles, « Californiako Euskal Herria » aldizkarian, Buenos Aireseko « Euskal Herria” eta “Haitza », aldizkarietan ere. Montevideo herrian kokatu ziren azkenekotz, hogoi garren mendearen hastapenean eta hor, bertze aldizkari baten sortzeari lotu zen, « Eskual Herria » izenekoa.\nJosep Mendiague-ek ainitz ikasi zuen, bera baino 25 urte zaharrago zen IPARRAGIRRE-en ganik. Aski da ikustea, «Euskaldun Bertsulariak» izeneko kantua moldatzen duenean, guarda semeak, nola bertso bat oso-osoa, beste bihi bati ez bezala, eskaintzen dion «Urretxuarrari». Ohartzen gira bestalde, beste edozein bertso egileri baino toki gehiago emaiten diola, Mendiaguek, Iparragirreri, bere kantu liburuan. Bere kantu berrientzat, haren obretarik hartzen ditu maiz aireak, zenbat aldiz ez dugu kausitzen «Ume eder bat»-en doinua? Oroz gainetik, ikusi behar da, Iparragirreren gai beretsuak dituela erabiltzen Mendiaguek, mila zortzi ehun ta hiruetan hogoi ta hiru –ta- mila zortzi ehun ta hiruetan hogoi ta hamasei (1863-1876) tartean, moldatu dituen bertsoetan.\nLehenik, euskaltzaletasuna, beti iraunen diona, erran gabe doa; bainan gero, orduko Amerika alde hartako historia tristea ere, Baionako astekari euskaldunetan, agertuak izan ziren Mendiagen bertsu asko, beti Montevideotik heldu zirenak : adibidez, «Erramun Darraidou-ri Hazparnerat Montevideo-tik», «Xabier Harriet Aiherrako apezari», «Buenos-Aires-tarrak Montevideo-n», eta «Gizon zahar baten arrengurak».\nMontevideon zendu zen Josep Mendiague, mila bederatzi ehun eta hogoita hamazazpi (1937) ko buruilaren 12 an, lauetan hogoita hamabi (92) urte zituelarik.\nBIHOTZ SAKRATUAREN Edo MISIONESTEN KAPERA\nHazparnen kokatu zirenetik, Misionestek eraiki zuten Kapera bat, 1824-an. Kapera ttipi hau, 1858-an doietarik eskapatu zen, sutei batetarik. Kapera ez zen bakarrik, arras ttipia, bainan ere, dixtira gutikoa zen, hain bat arrunta, nun, egun bâtez, hazpandar batek erran zuen: « Jaun Misionestek egoitza ederra dute, bainan, nagusia, Jainkoa, etxola hitsean daukate".\nNola Kapera hortako elizkizunetan ainitz jende bazabilan, Misionestek erabaki zuten kapera haundiago baten eraikitzea. Hau jin zakion gogorat, Jean-Baptiste Garat, Misionesten Lehen zuzendariari, bainan, hunek ez zuen eraiki ahal izan eta ere, ez oraino, hunen ondotik izan ziren 4 superiorek. Misionesten kapera berriaren eraikitzailea izan zen beraz, seigarren superiora, Aita Lopez de la Vega. Hunek, Hiriart, Lafaye Tribout eta Beau, lau arkitekteri manatu zioten Kapera berriaren planoak egitea eta obren kudeatzea.\nLehen projektu bat eskaini zioten, Aita Lopez de la Vega-ri. Huntan, kapera berriaren sartzea, gaurko lizeoko portaletan bezala zen eta eki alderat luzara asmatua zen, gaurko kapera ez den bezala. Kapera ekialderat buruz eta Misionesten etxea sahetsean zaukala, huni, kalastrape bat lotua zaioten luze luzia. Obra gaitza baten ekaia zen, gastu izigarriekilan eta behar izan zuten beren ikusmoldea, eginahalaren izarietarat jautsi. Orduan, arkitektuek eskaini zuten, gaur ikusten ahal dugun kapera hunen itxurako ekeia; aldarea ez da, lehen projektuan zuen bezala, ekialderat, Eliza gehienek bezala, bainan, hegoalderat, eta sartzea, ipar aldetik eginen da, mendebaletik egiteko orde. Projektu hau onartua izan zen.\nOrdutik, dirua behar zen bildu eta mila bederatzi ehun eta hogoita zortzitik (1928) haste, abiatu ziren emaitzak. Misionestak, herriz herri zabiltzan beren ekintzaren aipatzen eta Euskal Herri guzitik etorri ziren laguntzak ; 73 Parropia izan ziren dirua eman zutenak ; hauetan, Hazparneko herria izan zen emaile haundiena. Hazparneren egitate hunek, Aita Lopez de la Vega zuzendariari erranarazi zaion : « Emailen zerenda huntan, ohorezko lehen tokia dauka Hazparnek ; hunek gai ezartzen du, Bihotz Sakratuaren zaindari dagon euskal herrialdeko herria izaiterat. »\nHazparnez bertzalde, emaile haundienak izan ziren : DONIBANE LOHIZUNE, 13 770- libera; HENDAIA, 11 580 libera; URRUNA, 11 516 libera; SENPERE, 10 579 libera; BAIGORRI, BIOARRAY, GARAZI, -5 000 eta 6000 arte hortan bakotxak, eta abar.\nKapera berriaren eraikitzen hasi zirenetik, eta hunen bukatzerat, 3 urte iragan ziren. 1931-ko urtean bukatua da beraz, eta hunen ordaintzea, 1942-an izan zen, orotarat, orduko 1 300 051 libera gosta izan zen. Dakiguna da, eraikitzearen denboran pagatu behar ziren obrak, ez zirela oraino Misionesten kutxan sartuak osoki, eta anartean, prestuzko diruarekin pagatzen zituztela obrak. Kapera eraiki ondotik, 10 urtez dirua bildua izan da Herrialdetan, eta azken finean, 3 685 libera soberakindu zitzaioten Misionesteri.\nObra gaitza egin zuten hor, ekai ederrenekoekin, nola, aldare gaineko marbre ederra; berinki leihoak zoin ederragoak dira ere. Kapera barneko bi sahetsetan diren berinezko leiho bakotxak, Euskal Herriko herri baten erredolak ditu agertzen; 14 badira; hain xuxen, 14 horiek izan dira, kapera hunentzat gehienik eman duten Parropiak edo Herriak; beren laguntzaile hoberenen eskertzeko, molde eder bat kausitu zuten hemen Misionestek. Bertze leihoetan agertzen dira, Euskal Herriko zazpi probintzien berinazko erredolak, eta ère, Trinitate Saindua itxuratzen duen bat, leiho borobil batean dagona. Ainitz gosta izan ziren kapera barneko edergailuak, bi sahetsetan margotua den Sainduen proosio ospetsua; hemen ohargarri da, Saindu hauen itxuretan, biga margotuak direla orduko jende batzuen arpegiekilan: Jean Lissar, Hazparnen Auzapez zena eta Gieure Apezpikua, orduko Baionako diosesaren buru zena.\nObra guziz ederra ere dago, aldare gaineko mosaikaz egina den Kristo Bihotz Sakratuaren itxura; hunek, besoak zabalik dauzka, Sainduen proosionearen errezebitzeko beren erreinuan. Aldare nagusi hunen bi aldetan, bertze bi aldare badira: bat, Lurdeko Ama Birjinari eskainia eta bertzea, San Joseperi. Kapera guzian kausitzen diren idatziak, Latinez edo Euskaraz dira.\nKapera eder hau, 2010 urte hunen hastean, Frantziako eraikin ixtoriko bezala izendatua izan da. Obra beharretan da kapera hau eta eraikin ixtorikoa izankiz, diru laguntza bereziak ukaiten ahal dira obra horien egiteko. Hazparneko Herriak, bere egitarauan sartua du kapera huni buruz zerbait egitea, sobera funditzetik beiratzeko moldean.\nJean-Baptiste OSSINIRY Misionesta\nApez argitu bat, orotaz haundizki estimatua zena, Jamattitt Etcheverry, bertze hazpandar Misionest idatzien arabera.\nBere biziko denbora gehiena, eskola emaiten iragan du, OSSINIRY Apezak. Izana gatik jakintsun haundi eta adimendu zorrotzekoa, berrogoi-ta-sei urtez arizan da arta haundienarekin, hamar-hamabi urteko haurren eskolatzen.\nGaude, ote zuen parerik lan hortako, ingurune hautan. Etzen sekulan galduko, han nunbait, ezin helduzko kasko batzuetan, bainan, bere argi guziak jauts arazten zituen haurren menerat. « Haur bakotxak badu bere gisako hartzea. Baditu haren adimenduak ozka bereziak, heietan behar baitzaio helarazi bere alha, batere lotzekotz”, zion berak.\nOSSINIRY jaunak, hein bat ederki ahamentzen eta xehatzen zuen, haurren izpiritueri zoakoten hazkurria, erakaspen gorenak sar-araziz, konparantza eta itxurapenen medioz.\nEta haren karra, erakusteko! Buru ahul, ikasle hurriek berek, etzuten lokartzeko lanik. Ez bazter, bide xuxenetik! Bertzenaz, kasu, mehatxu eta haize galernari. Burua torra, ezpainak tinka, begiak itzul, pindarra zariola abiatuko zen, apez gaixoa! Damurik ginen gutixko kilikatzen, ginakielakotz dena bihotza zela eta hein batean geldituko zirela, aipatu ortzi-ximixtak.\nIzpirituaren argitzeaz bertzerik bilatzen zuen oraino, OSSINIRY jaunak. Sortzetikako dohainak eta geroztik ikasiak, oro, Jainkoari itzuliak zauzkan. Haren gogoa eta bihotza, goiti zagotzin idekiak, zabal-zabala. Eta hortakotz, gisa guzietarat bermatu da, Jainkozko amodio sainduaren pizterat haurren arimetan. Katixima denboran bereziki mintzo zen, Jainkoari zor dugun amodioaz, haur guziak ginauzkala ahurrean bezala, begiak harmaturik hari beha landatuak.\nAzken zortzi ilabeteak ereman zituen, eritasun izigarri batek joa. Orduan ere, bere burua ahantzirik, bertzen onaz griñatua zen. Huna froga bat, bertze hainbertzeren artetik.\nAgonian sartzerat joan, jadanik begiak lano batez hartuak, azken indarrak bildurik, ezin eta ahalka, hatsaz beraz erran zauztan hitz hauk –dio, Jamattitt Etcheverri-k:\n« Emanen duzu... liburua... sainduen bizia holako mutilari... on eginen baitio... ».\nGeroztik etzen mintzatu. OSSINIRY maiteak, bere bizia eman zuen arimen salbatzeko.\nBere azken hatsa eman eztiki, sainduki, begiak kurutzefikari buruz landatuak, kolejioko haurrak harentzat kaperan, Salve Regina-ren kantatzen ari ziren memento berean.\nEgun batez, Clément Mathieu, Uztaritzeko Superior eta Landesetako apezpiku gaiak erran zauzkidan, ezin ahantzizko solas hauek, –dio beti, Jamattit Etheverry-k :\n« Pour moi, le Père OSSINIRY est l'homme vénérable par excellence, le prêtre intégral, le saint prêtre. »\nPedrito Lopez De La Vega Hazparneko Misionesten Buruzagia\nJadanik aipatu ginintuen Hazparneko Misionestak, nola, Hazparnen, eraiki zuten beren lehen kapera, Mila zortzi ehun eta hogoitalauean (1824), Jean-Baptiste Garat zutelarik Zuzendari. Kondatu dautzuegu ere nola, Mila bederatzi ehun eta hogoita zortzian (1928), Misionestek erabaki zuten Bihotz Sakratuaren Kapera berria eraikitzea. Ordu hartan, Pedrito Lopez de la Vega zen, Misionesten buruzagi. Apez hau nor zen kondatuko dautzuet orain, Jean Baptiste Etcheverry Misionestak beren idatzietan kondatzen daukun moldean.\n« Nahi dut, ene misionest denborako Superioraren izena, arras burrunbatsua zela, kasik hitz bakotxa jakituz eta agurkatuz erraiteranokoan.\nGehiago dena, jaun horri zoakon deitura, egokiena. Halakoa baitzen, patxada ederreko gizona.\nBainan, itxura guzien gatik, hain zen ona eta gozoa !\nLaster sartu ginen gure baitan, ikusi ginuelarik lehen aldian. Aiaia, fera-futro zoala, hastapeneko farrasta lotsagarria, larderiazkoa...\nHaundia zen, sorbalda batzu murru paretaren idurikoak.\nLapurdiko pilota plazetan, haren bote bihurriek, bai eta ere, araberako errefera heiek, eskuzarta ederrak altxarazi dituzte, apez-gaia zen denboran.\nEz zen sekulan kasik azken fineraino unatzen, partida guziak irabazi beharrez.\nHaren begitarte arrai eztiak eta, oroz gainetik, haren ateraldi sendimendutsuek, bazituzten beren ondorio salbagarriak.\nBazakien, nor berari hitzaldi sarkorren adiarazten, alegia deusez, hein bat naturalki. Noizean behin, maleziazko ñirñira gozo bat begietan...\nDezagun erran oraino, nun nahi eta laster egiten zituela adixkideak. Bihotzetik bihotzerat doatzin solas funtsezkoeri esker.\nEz baita harrigarri beraz, denbora laburrez, egin-arazi bazuen, eta azken arditeraino pagatu, obra espantagarri hau : Bihotz Sakratuaren ohoretan altxatua izan den Hazparneko kapera.\nHorien gatik, etzinukete uste izan behar, gure Lopez de la Vega etzela sekulan bere hartarik kantitzen, jazartu gabe, beti ixil eta borobil, ororekilakoa egin beharrez griñatua, atso-hitzak erraiten duen kontuan : "Aldakor dena, haize guzietarat erorkor".\nEtzen piru hortakoa. Bazakien, behar-orduan, bizi bizia mintzatzen.\nNihaurek ikusi nuen egun batez, doi bat sumindua, politika hortako gora-beherez. Behar ederrez !\nBainan mundu huntan bada denetarik : tonto ta abil, pizu ta arin, buru bezenbat aburu, edo pentsatzeko manera ! Zuk ikusi nahi eztuzun saltsa hortarik, janen dautzu bertze batek, erriak milikatuz.\nBizkitartean, oro-har, politikan dira kausitzen gataska bortitzenak. Zilko-zuriak saka, papo-gorriek errefera. Hi bahiz eta ni banuk ! Bota beretik eta Hordago-kanta !\n— Mon pauvre Mendy, votre Maurras est un païen intégral, dangereux !\n— Mon pauvre Supérieur, votre Marc Sangnier est un républicain néfaste... (eta, diotenaz), un franc-maçon !\nXoriak zer den ageri du lumatik, idiak adarretik, gizonak eletik. Eta, hantxe, hasarre gorrienean, gure bi kargudun horiek ere kanporatzen zituzten barneko arrangura minak.\nBeharrik han ginuen, Duhalde, zentzu handiko baketiarra. Mintzatu zen eztiki, gozoki :\n— Jaunak, etzi balio hola kexatzea. Nik etzit politikan gauza haundirik konprenitzen. Bainan betiko erran zaharra hau duzu : bi gizon hasten direlarik politikaz kestione gataskan, horiek iduri dutela, bi kasko pelatu, orraze baten gainetik makurtiak !\nBigarren ixtorio hau kondatu zautan, Pierre Camblong, misionest lagun adixkideak.\nAlemanak etorri ziren Hazparnerat, mila bederatzi ehun ta berrogoi (1940)-eko urtean.\nHorien armadako aintzindari bat badoa misionestegirat. Begi tzarra du, bekainak kopetaren erdirat bilduak. Boz idor bat. Zer behar du ikusi harat heldu den Lopez de la VEGA-k ?\nHan dago Superiora, kara fierrenean, bere begi pinpalet eta zorrotzak landatuak gomitik gabeko pestalierrari buruz.\nHunek uste zukeen ahur-hixtu batez, bere oinetara bilduko zituela frantses oilo-busti herresta guziak.\n— Heil Hitler ! Moi, prendre maisson pour 50 soldats aléman ! France caput ! Après Angleterre caput, Churchil caput !\n— Vous ! Rien du tout ! Moi, le Patron, le Supérieur, le Chef de la maison. Moi aller Komandantur ! Moi écrire Pétain ! Vous partir ! Moi rester !\nBizkitartean, han dago delako aintzindaria. Hastean bezala, irri faltsu tzar bat ezpain zokoan, hots ! beti berdin furfuriatsu...\nOrduan etsi-etsian, begiak sutan eta oihu marruma batean : "Moi, Pedrito Lopez de la Vega, moi Hitler ici, moi le Führer ici ! Vous rien !!"\nLau Hazpandar Omentsu\nBehin aipatzen dugu PIARRES DUHOUR, Hazketa auzoko “Xoritea” etxekoa.\nPIARRES DUHOUR erien asurantza kutxako langile zen Hazparnen. Bere bulegoa, behereko karrika hortan “Kazerna” deitu etxe luzean zen, eta hor, herri guzia ibili da, zerbait paper eginarazten, edo xehetasun galdez. Jendea azkarki lagundu du Piarresek. 15 urtez mariñel ibili zen, ondotik, ofizio askotan arizan da: ile mozten, takzi egile, edo ere, soldadogoan ikasirik, pikura egile; bertzalde, josteko maxina saltzaile ere izan da. Berriketari lanean hasi zen, behin noiztenka, gero alde bat, Hazparnerat jitearekin, 1923-ko urtean. Ordutik, kasik 50 urtez idatzi du 1916-1965 artean, “Eskualdunean”, “Herria” astekarian eta, bertze kaseta batzutan ere, frantses erdaran asko idatzi du. Euskarazko sailean, 2000 artikuluz goiti egin ditu. Berriketari jarraikia zen, berriak beti xuxen emaiten, deneri begia atxikiz; bere ideia eta sendimenduak agertzen zituen, lotsarik gabe. Piarres Duhour ezagutu dutenek badakite girixtino kartsu eta euskaldun suharra izan dela; bere hitz nagusia zen “Izan gaiten Euskaldun Fededun”. Españiako gerla denboran, behin Frankoren alde, gorrien aurka guduan zelakotz, ohartu zen haatik, Mathieu Hazpandar Apezpikuak laguntzen zituela, Franco-ren kontrakoak zirenak. Haindik aintzina, beren ikus moldea legundu zizaion. Errotik Euskaltzalea izan da Piarres, eta oroz gainetik, xumeen laguntzaile suharra.\nLÉON LARREGAIN Apeza aipatuko dugu orai.\nPaskal Larregain eta Marianne Hiribarne-ren semea, Hazketa Frantxixteiko Bordan sortua zen, 1912ko ekainaren 10 ean. 1938ko ekainaren 29an, apez ordenatua izan zen eta Hazparnerat bikario izendatu zuten, agorrilaren lehenian. Gerla denboran erabaki zuen, oporretan ziren haurrentzat, josta leku bat egitea familiako ontasunetan, GNAGNIKA etxean. Gnagnika, eta hunen eiheraren jabe zen apeza; bertzalde, Pelloenea, Hazparneko plazan den Zilarreri karrikan eta, Ermindegiko Bettirienea ere, ontasun zauzkan. Bere diruarekin, eta zonbait lantegi nagusien laguntzarekin, kolonia bat ideki zuen Gnagnikan.\nEMILE LAVIGNE izanen da gure 3garren Jaun famatua.\nBururatzeko, PEDRITO CHORIBIT aipatuko dugu.\nPEDRITO CHORIBIT sortu zen, Maulen, 1915-eko urtean, bainan bere bizi gehiena, Hazparnen iragan zuen. PEDRITO CHORIBIT, Uztaritzen egon zen ikasle, eta, handik landa, Chilera juan zen, han baitzuen bere aitak zapataintza handi bat. Bainan, osasunik ez izanez, itzuli zen sorterrira eta, bere izeba eta arrebarekin, etxen kokatu. PEDRITO bera, gizon eder bat zen, harri edo zur lanetan eta margolaritzan artista ona. Ainitz ekintza bazituen berak margoturik, eta badira oraino, Hazparne osoan barreatuak; hauen artean, Mirande erretoraren itxura eta Saint-Pierre Apezpikuarena. Zimentaz orraturik, Bidarrai Erramundegiko Ama Birjina eta Hazparne Labirikoa eta oraino, Basenerrekakoa. “Kantuz” deitu Euskal Kantu bildumaren liburuxkari axala margotu zion ere, Euskaldun aurpegi eder batez. Marrazki hori omentsua bilakatua da geroztik. PEDRITO, fede haundiko gizona zen. Horren gatik, Hazparneko burgesia edo apezeria lotsarazten ere bazekien ordea. Geroxeago, Donostiako alaba batekin ezkondu zen. Bere gaitza aldiz, fede handiarekin jasan ondoan, adin gordinean hil zen, 51 urtetan, 1966 sei -eko otsailaren 25 an.\nPiarres Larzabal Hazparneko Bikarioa\n1926an, Hazparneko ikastetxean sartu zen eta han iragan zituen bi urte, Hiriart-Urruty Hazparne--Latsaldeko apezaren zuzendaritzapean. Hazparnetik lekora, Uztaritzeko seminarioan sartu zen eta ondotik, bizpahiru urtez, Donibane-Lohizuneko ostatu zerbitzuan lan egin ondoan, soldadugoa aitzinatu zuen Piarres Larzabalek eta, 1933ko udazkenean, Parisera deitua izan zen soldado. Zenbeit urte berantago, Gerlaren lehen urtetan, preso egon zen Alemanian. Handik gibeleratekoan etorri zen Hazparnerat bikario.\nApez hunek, Hazparnez badu asko idatzirik, bereziki Hazparneko herri huntan ezagutu izan dituen zenbeit jendetaz. Idatzi horien bilduma laburpen batean berak kondatuko dauzkizue nor edo zer gertakari bizi izan duen Hazparne huntan :\nPiarres Larzabalek ongi ezagutu zuen Pedrito Choribit, huna zer erraiten zuen bere adixkide min huntaz :\nEgia da gazte denborako lokarriak maiz iraunkorrak direla eta ongi heltzen ere biziko ordu latzetan. Hori gertatu zitzaitan nihauri, Pedrito Choribitekin, Hazparnen iragan urteetan. Bainan bazekien, berak berdin egin zezakeela nerekin.\nAipatzen zuen ere, Leon Itcia jauna\n« Aspalditik ezagutzen nuen ere, plazako Alzieta ondoan, Zikite karrikan, Leon Itcia, pilotari ohia, oihal saltzen, Azkaingo gure etxeraino ibilia zena. Emazte on bat bazuen. Haurrik ez zuten, bainan usu beren etxean zaukaten, ni baino zahartxagoko beren iloba, neskatxa bat, oilandatzen hasia.\nGertakari latz bat ere gertatu zen ordu haietan Elizaberriko Auzoan, huna Piarres Larzabalek zer zion hortaz : « Galarrotsak».


Basque Cybersecurity Centre-k aurkeztu du 900 104 891 telefonoa, euskal herritarrei arreta emateko zenbakia - SPRI\nJavier Diéguezek, Basque Cybersecurity Centre-ko (BCSC) zuzendariak, Informazioaren Segurtasunerako Nazioarteko 11. Topaketan azaldu du nola sortu zen Zibersegurtasunerako Euskal Zentroa. Atzo hasi eta gaur (urriak 25) bukatuko den topaketa hori Leonen egiten ari da, ENISE-Zibersegurtasunerako Institutu Nazionalak antolaturik. Topaketan eman duen hitzaldian Diéguezek esan du BCSC prest dagoela aholkularitza-eskaerei erantzuteko, bai posta elektronikoz eta bai 900 104 891 telefono zenbakian.\nCentre INCIBEk berak gonbidatu du Basque Cybersecurity Nazioarteko Kongresuan parte hartzera. Horrek indarra eman dio Eusko Jaurlaritzaren estrategiari eta Euskadin horrelako zentro bat abiarazteko hartua duen konpromisoari.\nHain zuzen, BCSC harremanetan dago INCIBE bezalako erakundeekin, FIRSTeko zentro homologatu bihurtzeko lehen urrats gisa. FIRST gertakari informatikoei erantzuteko lantaldeen munduko foro garrantzitsuena da eta bertara biltzen dira 300 CERT publiko eta pribatu baino gehiago. Hala, euskal zentroaren helburua da eskubide osoko kide izatea datorren urtean eta CERT zentroz osatutako sare horretan integratzea, euskal industriak informazioa jaso dezan mundu mailako mehatxuei eta erantzun-estrategiei buruz.\nZibersegurtasunerako Euskal Zentroa herri-proiektu bat da, eta orobat konpromiso bat, Eusko Jaurlaritzak legealdi honetarako hartu zuena eta dagoeneko betetzen ari dena. Basque Cybersecurity Centre (BCSC) zentroaren helburuetako bat da 4.0 Industriaren esparruko negozio-bide berri bat irekitzea euskal enpresa eta industriarentzat eta zibersegurtasuna sustatzea euskal enpresetan, funtsezko elementua delako kudeaketaren berrikuntzarako.\nBasque Cybersecurity Centre-n asmoa da Euskadi erreferente bihurtzea Europan informazio eta komunikazio teknologia berrien aplikazioan, horrela aurre egiteko euskal enpresak eta gizartea gauzatzen ari diren iraultza digitalaren erronka berriei. Bestalde, bitarteko onenak emango zaizkio Ertzaintzari ziberdelituak detektatu, ikertu eta jazartzeko.\nEuskal zentroa CERT publiko izango da datozen hilabeteetan, hau da, informatika arloko segurtasun gertakariei erantzungo dien lantalde bat (Computer Emergency Response Team dira ingelesezko siglak), mundu osoan zehar zabaldutako CERT publiko eta pribatuen nazioarteko sarearekin konektatua. Zentzu horretan, Diéguezek hauxe adierazi du: “bada mehatxu global bat, mundu osora iristen dena, baina ez da bakarrik arrisku bat enpresa handi eta azpiegitura kritikoentzat, baizik eta baita ere enpresa txiki eta ertainentzat, zeintzuen biziraupena kinka larrian egon bailiteke ziber-segurtasun gertakariak direla medio”.


Diagnostikoa1 – Umeen Hiria\nHelburua: Haurren eta nerabeen errealitatearen egoera azalduko duen txostena sortzea eta biztanle hauen diagnostiko argia deskribatu eta egitea. Nola ikusten dute Bilbo haur eta nerabeek? Zein ahultasun eta mehatxuk eragiten diete udalerriko haur eta nerabeen behar eta eskubideei? Zein indar-gune eta aukera ditugu erantzun hobea eman ahal izateko? Zein dira udalerriko talde hauen ongizatea eta eskubideak hobetzeko epe labur eta ertainerako erronka, lehentasun eta helburuak?


Ohar biografikoak 2000\nHomeZerbitzuakNazioarteko Estatistika MintegiaOhar biografikoak 2000\nJon N.K. Rao Estatistikako irakasle da Ottawa-ko (Kanada) Carleton Unibertsitatean. Kanadako Estatistika Erakundeko aholkulari eta Metodologiako Aholku Batzordeko kide ere bada. Panel on Estimates of Poverty for Small Geographic Areas elkarteko kide ere bada, Estatu Batuetako Estatistika Batzorde Nazionalean. Roya1 Society of Canada-ko, Ameritan Statistical Association-eko eta Institute of Mathematical Statistics-eko kide da.\nStatistical Society of Canada-ren 1994ko Urrezko Domina jaso zuen ikerketa-lorpen aipagarriengatik. Mahaiburu izan zen Nazioarteko Estatistika Erakundearen bi urtez behingo bileran, Helsinkin (Finlandia) 1999an. Annual Morris Hansen-en 8. hitzaldia eman zuen, 1998ko urrian.\nHaren uneko ikerguneen artean, honako hauek daude: eremu txikien zenbatespenari buruzko teoria eta metodoak, erantzun-ezeko datuen egozpenaren gaineko bariantza-zenbatespenak, esparru bikoitzeko laginak, inkestetako birlaginketa-metodoak eta laginketa-datuen analisiak.\nEremu txikietako zenbatespenari buruzko ikastaroak eman ditu Washington, DC, Riga eta Erroman. Wiley liburu baten koeditorea da: Small Area Statistics, 1987.\nLawrence Cox estatistikari matematikari seniorra da Estatu Batuetako Ingurugiro Babeserako Agentzian. Ingurugiro-zientziaren, -kudeaketaren eta informazioaren arazoei buruzko estatistika eta matematika arloko programa baten arduraduna da. Aurretik beste kargu hauek izan ditu: Zientzia Matematikoen Batzordeko zuzendaria Estatu Batuetako Zientzien Akademia Nazionalean eta estatistikari matematikari seniorra Estatu Batuetako Zentsu Bulegoan.\nCox Amerikar Estatistika Elkarteko kidea eta Nazioarteko Estatistika Erakundeko kide hautatua da. Amerikar Estatistika Elkarteko zuzendaritza-batzordeko eta National Computer Graphics Association-eko kidea izan da, eta Amerikar Estatistika Elkarteko bi atalen eta bi ba-tzorderen buruz ere izan da.\nCox Matematikako doktorea da Brown-eko Unibertsitatetik, eta 100 ikerketa-artikulutik gora argitaratu ditu. Zentsu Bulegoan zegoela, SDLri (estatistiken zabalkunde-mugei) buruzko banakako eta erakunde mailako ikerketa-programa bati ekin zion, zeinak argitalpen-bilduma zabala eta astotarikoa eta zenbait SDL informatika-sistema sortarazi baitu. Horiek guztiak Estatu Batuetako zentsu eta inkesta nazionaletan erabiltzen dira. SDLri buruz, hainbat hitzaldi eta aholku eman ditu mundu zabalean.