Puzzleko beste bi pieza | Politika | Berria\nEuskal Herriaren estatusaz galdetuko dute bihar Bakaikun eta Diman. Katea ez da eten: orain arte 36 kontsulta egin dira, eta datorren urterako 111 daude iragarrita.\n2016ko azaroak 26\nEtxarri Aranatzen (Nafarroa) egin zuten Euskal Herriaren estatusari buruzko aurreneko herri galdeketa, 2014ko apirilaren 13an, baina ikusteko zegoen euskal Arenys de Munt izango zen hura. Katalunian 2009ko irailetik 2011ko apirilera arte 554 galdeketa egin zituzten; Arenys de Muntekoa izan zen lehendabizikoa. 948 udalerrietatik %58tan egin zituzten kontsultak han. Euskal Herrian orain arteko 36ak, biharko biak eta 2017rako iragarrita dauden 111k kontuan hartuta, datorren udarako 149 udalerritan egongo dira galdeketak eginda, euskal 686 udalerrietako %21etan.\nGure Esku Dago dinamikak abenduaren 17an 2019ra arteko bide orria aurkeztuko du, Iruñean, eta han esango du galdeketa gehiago sustatzeko asmoa daukala. Tokian tokiko herritarrek erabakiko dute egin ala ez, noiz...\nBakaikun (Nafarroa) eta Diman (Bizkaia) egitera doaz, bihar, pausoa luzatu baitzuten hangoek. «Horrelako prozesu bat hastea eta aurrera eramatea zaila da, baina guk ere hartu genuen egiteko erabakia», dio Itziar Esparza Dimako batzorde sustatzaileko kideak. Bietan joan den ekainean ziren kontsulta egitekoak, baina Espainiako Gorteetarako hauteskundeak ekainaren 26an jarri zituztela-eta udazkenera pasatu zuten data. Esparzaren arabera, berdin dio egunak; balio duena kontsulta egitea da. «Bakaikuk eta guk orain egingo dugu, beste 34 herrik ekainaren 5ean egin zituzten, Etxarri Aranatzek eta Arrankudiagak duela bi urte, eta datorren urtean dozenaka tokitan egingo dituzte. Argazki orokor hori islatzea da garrantzitsuena, ikusteko Euskal Herrian badela erabakitzeko eskubidea gauzatzearen aldeko herritar dinamika bat». Puzzleko beste bi pieza dira Dima eta Bakaiku.\nHerri galdeketak, Ernesto Leitza Bakaikuko batzorde sustatzaileko partaidearen arabera, «ilusioa» sortzen du. «Nabaritu dugu hori herrian, jendea beste ekinbide batzuetara baino errazago bildu delako honetara. Gogoz hartu du parte ekintzetan. Adibidez, bideo batean herritarrak kantuan jarri ditugu; 148 lagun denera, ia herri erdia. Bideo batean bestela azaldu ere nahi izaten ez duen jendea kasu honetan segituan animatu da parte hartzera. Berria da hori, zerbait onaren seinale».\nUdalerri txikiak dira biak: Diman 1.400 lagun pasatxo bizi ziren iaz; Bakaikun, 330. Biharko galdeketan Diman 1.207 laguneko errolda izango dute, eta Bakaikun, kasik 300ekoa. Parte hartze ona espero dute. Orain arteko kontsultetan ikusi denez, oro har, herri txikietan partaidetza handiagoa lortu dute. «Logikoa da, errazago iristen zarelako jendearengana», Esparzak dioenez, «baina horrek ez du esan nahi konfiatuta egon behar zarenik. Aurretik lan handia egin behar izan dugu herriko sentsibilitateak egitasmo honetan batzeko». Batean eta bestean 1979tik hona hautetsi izandakoak elkartu dituzte, kasurako. Leitzak azaldu du kontsultarako lantaldeak eratzean ere «aniztasuna» lortzea izan dutela helburu, eta ekinbideetan «prozesu parte hartzaileak» egin dituztela; «galdera erabakitzean, adibidez». Aitortu dute «pozik» daudela egindako lanaz.\nOrain arteko 36 galdeketetatik bi baizik ez dira izan Bizkaian —Arrankudiagan eta Ispasterren— eta bat Nafarroan —Etxarri Aranatzen—. 32 Gipuzkoan egin dituzte, eta bat, Araban. Esparzak ez dauka horregatik kezka berezirik: «[Gipuzkoako] Goierrin aspalditik lan bat zuten egina, eta eskualdeko 23 herriak animatu ziren galdeketa egitera. Bizkaia aldean han baino geroago hasi gara gai hauekin lanean, baina ari dira herriak animatzen. Datorren urtean Durangaldean, Lea-Artibain, Busturialdean edota Uribe Kostan egingo dituzte kontsultak. Azken batean, hau dena kutsakorra da». Garrantzitsua deritzo, gainera, elkarrekin aritzeari. Joan den astean, Gure Esku Dago-ren zuzendaritzaren bilera bat baliatuz, Dimako eta Bakaikuko batzordeetako hainbat kide Beasainen (Gipuzkoa) batu ziren herritarrei bihar parte hartzeko dei egiteko. Festarako egitarauak prestatu dituzte, gainera.\nGaldetzeko eta parte hartzeko ohitura sustatu beharra ikusten dute bi bozeramaileek. Ez Diman eta ez Bakaikun ez dira sekula egin herri kontsultak. Biharkoa dute aurreneko ariketa. Esparzak uste duenez, «pedagogia lana dago egiteko, jendeak ikus dezan erabakitzeko eskubidea zernahitarako erabil daitekeela».\nAipatutako bi herrietan azken txanpan dira. Beste batzuetan, bidea prestatzen hasiak. Esate baterako, atzo EHUko Hernaniko (Gipuzkoa) hainbat langilek adierazpen bateratu baten bidez jakinarazi zuten BagaGiltza ekimenarekin bat egin dutela.\nZarautzen zehaztu dituzte herri galdeketa antolatzeko egitekoak eta lantaldeak\nUnai Zorrozua. "Gure erronka nagusia parte hartzea da"\nOrain arteko galdeketen datu guztiak\n149 herri galdeketak


Azterketa batek salatu du teknologia berriak gero eta gehiago erabiltzen direla azterketak iruzurrez gainditzeko | Consumer\nAzterketa batek salatu du teknologia berriak gero eta gehiago erabiltzen direla azterketak iruzurrez gainditzeko\nLanak urruneko transmisio-sistemak, interkomunikatzaile ezkutuak, islagailudun betaurrekoak eta mugikorreko aplikazioak biltzen ditu\nAzterketak iruzurrez gainditzeko teknologia berriak gero eta gehiago erabiltzen dira. Ikasgeletan ugaritu egiten dira entzungailuak eta urruneko transmisio-sistemak, interkomunikatzaile ezkutuak, itxura batean zuriak diren orrialdeetan testuak idazteko erabiltzen diren tinta ikusezinak, janzkiak, hondo bikoitzeko faldak eta alkandorak, lenteetan ezkutatutako islatzaileak dituzten betaurrekoak eta, are, eskumuturreko erloju digitalak ere, mota guztietako testu, datu eta formulak sar daitezkeenak.\nHala jasotzen du Interneteko Behatokiaren azterketa batek. “Lan bat idaztea, tesina aurkeztea edo azterketa bat gainditzea errazagoa da orain teknologiaren laguntzarekin”, dio Francisco Canals erakunde horretako zuzendariak. Canalsen esanetan, “usakeria akademikoari eskainitako merkatu oso bat agertu da”. Hain zuzen ere, garai jakin batzuetan, bereziki ekainean edo irailean, teknologia horretan espezializatutako establezimenduek %200 handitu dituzte salmentak.\nIkasle berriek eskularru birtuala dute, Internet, telefonia mugikorra, kamera digitalak, bluetooth eta azterketetarako “armategi txiki” bat osatzen duten beste gailu batzuk dituzte. “Kasu batzuetan, teknifikazio handiko produktuak dira”, esan du. “Barruan hondo bikoitza duen latinezko hiztegi bat 50 euro inguru ordainduta lor daitekeen bitartean, urruneko transmisioa duen pingeraztun bat 200 eta 900 euro bitartekoa izan daiteke, eskuratutako ereduaren edo markaren arabera”, zehaztu du Interneteko Behatokiko zuzendariak.\nTelefono mugikorra ez dago praktika horietatik salbuetsita. “Dagoeneko 52 milioi zelular baino gehiago dauden herrialde batean (pertsonak baino mugigarriagoak), teknologia paraleloak gehitu dira, hala nola kamera digitala, bideoz grabatzea eta azterketa egiten ari diren bitartean ikasleen artean informazioa trukatzeko bluetooth erabiltzea”, adierazi du Canals-ek, eta sistema klasikoa probetako galderen erantzunekin SMSak bidaltzea dela dio.\nCanalsek adierazi du Internet ere “merkatu beltza” dela jokabide akademiko lizunetarako. Ingurunearen diskrezioak supermerkatu akademiko handi gisa finkatu du Sarea: “Hainbat diziplinatako ikasleek informazio pribilegiatua, sinatuko dituzten lanak eta edukiak trukatzen dituzte, eta horien egiletasuna adierazten dute”, azaldu du. “Antzeko zerbait gertatzen da sare sozial batzuekin edo are Youtube-n ere, milaka erabiltzailek bideoak ikusten baitituzte, eta, horietan, ikasleari testuak kopiatzen, eskaneatzen, ezkutatzen eta abar erakusten zaio”, dio Interneteko Behatokiko zuzendariak.\nEskola-plagioa beste portaera akademiko lizun bat da, Canalsek mantentzen du. Internet era guztietako testuak kopiatzeko tresna erabilgarri bihurtu da, eta Wikipedia, besteak beste, tresna boteretsua izan da definizioak, testuak edo lanak isilarazteko. “Ikasle batzuek nahita ortografia-akatsak egiten dituzte, lan perfektuegia ez aurkezteko. Azken finean, susmoak saihestea da kontua”, adierazi du. Ikasleek jatorrizko materiala ematen duten edo hezitzaile askorentzat erronka bihurtu ez den jakitea. Enpresa batzuek negozio honen aukera ikusi dute eta kontramediak eta eskolak eta irakasleek artikuluak eta lanak egiaztatzeko erabil ditzaketen aplikazioak merkaturatzen dituzte.\nazterketak Intercomunicadores Internet-eu nuevas tecnologías-eu testuak


Proiektu berria: BSC Industrias | Xare Sistemas\nIndustria-sektorean dugun esperientzia zabala BSC industrietarako garatu ditugun proiektu bezalakoen bidez hazten ari da. 30 urte baino gehiagoko historia duen Euskadiko piezen fabrikazioan eta mekanizazioan espezializatutako enpresa bat da, eta irudi korporatiboa eta online presentzia hobetzen lagundu diogu.\nBere irudi korporatiboa birplanteatu dugu, neurrira egindako plan batekin. Markaren berritzean, merezi duen moduan zaindu dugu euskal industrian hiru hamarkadatik gorako tradizioa duen enpresa honen nortasuna. Marka berriaren diseinu-lanarekin batera, argazki-zerbitzu profesionaa erabili da eta horri esker BSC-ren instalazioak eta produktua erakutsi ahal izan ditugu garatu dugun webgune berrian. Online presentziaren hobetze nabarmena, beren beharretara egokitutako posizionamendu- eta komunikazio-estrategia batekin.\nBSC MARKAREN BERRITZEA\nBSC-ren ibilbide historikoa duen enpresa batek eskakizun gorena eskatzen zuen bere marka zaintzeko. Aurrerapauso bat bere marka garai berrietara egokitzeko, euskal industria-sarean 30 urte baino gehiagoko historia egitea ahalbidetu dion esentziari eutsiz.\nNEURRIRA EINDAKO WEB DISEINU ETA GARAPENA\nIndustria-sektorean dugun ezagutza sakonak berebiziko garrantzia izan du BSC industrietarako planteatu dugun webgunearen diseinua eta garapenean lan egin dugunean. Beti bezero bakoitzaren beharretara eta aukeretara egokitutako lana.\nBezeroaren beharrak aztertu ondoren, Xare-n SEO posizionamendu-estrategia egokitu genuen, webgune berriaren egitura eta edukiak guztiz berrituz. Posizionamenduan eta komunikazioan aditua den gure lan-taldeak eduki orekatuak eta kalitatezkoak lortzeko lan egiten du. Helburua argia da: BSCren Interneteko kokapena hobetzen lagunduko duen webgune profesional bat lortzea, erabiltzailearen esperientzia eta enpresaren identitate korporatiboa ahaztu gabe.\nEdukiez eta posizionamenduaz gain, gure programazio, maketazio eta garapen-lanak web-diseinu intuitiboagoa eta zuzenagoa bilatzen zuen erabiltzailearentzat. Argazkilaritza profesionaleko lan zaindu batek webgune berria janzten lagundu du. BSC marka bere xede-publikoari modu erraz eta profesionalean hurbiltzeko ideia lehentasun bat zen planteatutako proiektuan. Emaitza diseinu aldetik abangoardian dagoen webgune bat da eta BSC berarekin erabat identifikatzen da.\nXare-n adituak gara neurrira egindako web diseinu eta programazioan, eta zure zerbitzura jartzen dugu profesional lan-talderik onena. Diseinatzaileek, programatzaileek eta komunikazioko espezialistek zerbitzu osoa eta bermeduna eskaintzeko aukera ematen digute. Zertan lagun zaitzakegu?


Txina Imitaziozko harrizko aluminiozko xafla fabrikatzaileak eta hornitzaileak | Chenyu\nHarrizko ale aluminiozko xafla autogarbigarria da, eta fluorokarbono estaldurak KYNAR500 egitura molekular berezia du, beraz, ingurumenean aluminiozko xaflara ekarritako hautsa ezin da inolaz ere kutsatu, beraz, auto-garbiketa leuna eta sendoa du.\n1. Iraunkorra, lausotzen ez dena,\nBeste material batzuekin alderatzea\nAluminioa oso polifazetikoa da. Beste metal askorekin alderatuta, pisu arina eta lantzeko erraza da. Korrosioaren aurkako erresistentzia handia du, barruko eta kanpoko aplikazioetarako aproposa.\nGarrantzitsuena, aluminioa inbertsioa merezi duen materiala eta sabaia eraginkorra den materiala da. Iraupenari dagokionez, aluminiozko zulatutako panela iraunkorrena eta iraunkorrena da. Aukera bikaina da gainazal apaingarriek zarata erresistentea izateko eta hormen kontrol arina lortzeko.\nAluminiozko panel zulatuaren forma, mota, kolorea eta eredua lortzeko, aukera ugari duzu diseinatzerakoan. Eta erraza da bera instalatzea zure proiektuari dagokionez.\nAurreko: Egurrezko imitaziozko aluminiozko xafla\nHurrengoa: Kargatutako aluminiozko xafla


Skeleton - Wikipedia, entziklopedia askea.\nSkeletona banakako Neguko Olinpiar kirola da, gorputz-lera baten gainean irristatuz izotz-zirkuitu batean jaistean datzana. XIX. mendean Suitzan sortutako neguko irristatze kirol modalitate zaharrena da, non pertsona bat ahoz etzaten den irristagailu txiki batean eta izoztutako pista batean zehar irristatzen den. Helburua, helmugara aurkariak baino lehenago iristea da. Skeletona, bobsleigha eta lugea ez bezala, banakako kirola da. Bobsleigha bezala, lasterketa ibilbidearen goiko aldeko hasierako atean hasten da lasterketa batekin abiadura hartuta. Kirolaren izena, lerari dagokio, lerak giza hezurduraren itxura baitu.\nXIX. mende amaiera, Suitza\n1928, 1948, 2002- gaur egun\n3 Lasterketa teknika\n6 Kirolariaren ezaugarriak\nAurreratu dugun bezala, Skeletona XIX. mendeko amaieran sortu zen Suitzan. Dena den, iturriak ez dira ados jartzen kirol honen jatorri eta sortzailearekin. Jatorriaren inguruan iturri batzuek diote Saint-Moritzen sortu zela. Beste iturriek jatorria Suitzako Davos hiritik Klosters hirira zihoan pistan duela diote. Sortzaileari dagokionez gauza bera geratzen da. Iturri batzuek diote soldadu suitzarrek asmatu zutela, beste batzuek aldiz, soldadu ingelesak izan zirela. Iturri batzuk gainera izena ematen ausartzen dira eta Child soldadu ingelesak hezurdura itxurako lera metaliko baten gainean ahospez irristatzea bururatu zitzaionean sortu zuela diote. Izenaren jatorria ere zalantzagarria da. Iturri batzuek diote hezurdura itxuragatik izena duela skeleton, beste batzuek, ordea, Norvegiako txirrista esan nahi duen “Kjaelke” hitzatik datorrela diote.\nArgi dagoena kirol hau Suitzan asmatua zela da. 1905 arte skeletona Suitzan praktikatzen zen soilik eta hortik Austriara hedatu zen lehenik eta jarraian Europa osora. 1908 eta 1910ean jada txapelketak ospatzen ziren Semmering Passen, Austrian. 1892an L. P. Childek momentuko lera eraldatu zuen eta hezurdura forma eman zion. Hortik aurrera esaten da hasi zela kirola “Skeleton” deitzen. 1923an Federation Internationale de Bobsleigh et de Tobogganing (FIBT) sortu zen, gaur egun kirol modalitate honen kudeatzaile nagusi dena. Hiru urte beranduago, Nazioarteko Olinpiar Batzordeak bobsleigha eta skeletona kirol olinpiko bezala aitortu zituen. Horrela, 1928an Saint-Moritzeko Neguko Olinpiar Jokoetan skeletona froga bezala aurkeztu zen, baina ez zen berriro praktikatu joko olinpiko batzuetan 1948ra arte. Kirola ez zen Programa Olinpikoan ofizialki sartu 2002ko Salt Lake Cityko (Utah, AEB) Olinpiar Jokoetara arte. 2015ean FIBTari izena aldatu zitzaion eta gaur egun Bobsleigh & Skeleton Federation (IBSF) bezala ezagutzen da, gaur egun mundu mailan bobsleigha eta skeletona kudeatzeaz arduratzen dena. Estatutuak 2016an sortu ziren.\n2002tik aurrera kirolak interesa irabazi zuen eta gaur egun izotz pista naturala izateko zailtasuna edo ezintasuna duten herrialdeetan ere praktikatzen da pista artifizialak sortuz. Herrialde horien artean, Australia, Zeelanda Berria, Bermuda, Irak, Israel, Hegoafrika, Brasil, Mexiko eta Argentina daude besteak beste. Halaber, emakume zein gizonezkoen modalitateak bereizten dira neguko kirol honetan. IBSFak babes ekonomikoa ematen die entrenamendu zein bidaietarako gutxienez hiru pilotu kualifikatu ez dituzten eta garatzeko bidean dauden herrialdeei. 2017an gizonezkoen 20 federazio nazionalek eta emakumezkoen 11k jaso zuten babesa.\nLugean eta bobsleighean bezala, irteera oso garrantzitsua da. Esplosiboa izan behar da, hau da, erreakzio abiadura handikoa, abiadura ahalik eta azkarren irabazteko. Horregatik oinetako bereziak erabiltzen dira itsaspen maximoarekin. Abiadura lehen 50 metroetan lortu ondoren, kirolaria ahuspez jartzen da leran, burua aurretik duela, bere postura ahalik eta lauena eta aerodinamikoena izan dadin saiatuz.\nBeste ezaugarri garrantzitsu bat bihurguneak hartzeko bolante edo lemarik ez dagoela da. Honen ordez, kirolaria bera da bere pisua alde batean edo bestean jarri behar duena lera bideratu nahi duen aldearen arabera.\nErabiltzen den kaskoak babes berezi bat du kokotsean, kirolariaren aurpegia lurzorutik oso hurbil pasatzen delako. Gaur egun erabiltzen diren trajeak zuntz sintetikoekin eginak daude eta gorputzera doitzeko bereziki diseinatuak daude, aireari erresistentzia minimoa eskaintzeko.\nBobsleigha edo lugearekin ez bezala, skeletonean soilik banakako modalitatea existitzen da, eta lehiaketak bi mahukatan ospatzen dira. Bietan lortutako denborak gehitzen dira eta orokorrean denbora gutxien lortu duen kirolaria da irabazlea.\nKirol olinpiko gisa garapen berezi bat izan du. Izan ere, 1928an Saint-Moritzen ospatu ziren neguko olinpiar jokoetan debuta egin ostean, gero programatik desagertu zen, eta 1948an jokoak berriro Saint-Moritzen ospatu zirenean itzuli zen. Hitzordu honen ostean programatik berriz desagertu zen 54 urtez. Salt Lake Cityko 2002ko olinpiar jokoetan itzuli zen eta harrezkeroztik neguko olinpiar jokoen parte izan da. Lehiaketan gizonen eta emakumeen kategoriak egiten dira.\nLasterketa teknika 3 faseetan banatu daiteke: lehenengoan atletak 50 metrotako lasterketa bat burutuko du skeletona bultzatuz lurrean aurrez zehaztuta dagoen ibilbide batean. Bigarrenean abiadura irabazi ostean, hankak altxatuko ditu eta leraren gainean etzango da ahalik eta postura aerodinamikoena hartuz. Azkenekoan, leraren norabidea gorputzaren eta hanken mugimenduarekin kontrolatuko du, hau da, gorputzaren inertziarekin.\nSkeletonaren araudia oso sinplea da. Oinarria, zirkuitu batean egiten den lasterketa batean du eta lasterketa ahalik eta denbora gutxienean amaitzen duenak irabazten du. Olinpiar Jokoetan 4 jaitsiera burutzen dira eta denbora ofiziala 4 denboren batuketa da.\nHauek dira gaur egun skeletonean erabiltzen diren materialak:\nAlpetar lasterketetarako kasko berezia, kokotsa babesten duena.\nGorputzera doitzen den lasterketarako zuntz sintetikoko jantzia, airearekiko erresistentzia txikiena ezarriko duena.\nArantzadun zapatak, atletismokoen antzerakoak, izotzetan atxikimendua lortzeko\nBetaurrekoak edota aurpegi babesgarriak\nJantziaren azpitik, sorbaldakoa edota ukondokoa\nXIX. mendean erabilitako lerak sortzeko Kanadan eta Indian garraiorako erabiltzen ziren leretan oinarritu ziren. 1892an, L.P. Child-ek lerari egindako eraldaketa batzuen ostean sortu zen gaur egun metalezko hezurdura antza duen lera eta Ipar Amerikako kirolari bira bat eman ziona. 1902an Arden Bottek eserleku irristakor bat gehitu zion lerari kirolariek euren pisua ibilbidearen arabera aldatu ahal izateko. Gaur egungo leretan ez da ezaugarri hori aurkitzen.\n2010ean, FIBTak leraren materialak mugatu zituen. Leraren ertzak altzairuzkoak izan behar dute eta ezin dute norabide zein balaztatze elementurik eraman. Oinarria aldiz, plastikozkoa izan daiteke. Leraren alboetan aurkitzen diren eskuleku eta topeak kirolaria lasterketan zehar finkatzen laguntzen dute. Hona hemen pistaren ezaugarri teknikoak:\nLuzeera: 800-1200 mm\nAltuera: 80-200 mm\nAtleten arteko distantzia: 340-380 mm\nGehienezko pisu konbinatua\nLeraren gehienezko pisua\nGizonezkoak 115kg 43kg\nEmakumezkoak 92kg 35kg\nSkeletona kirol konplikatua da ez bakarrik lerak hartu dezakeen abidauragatik (130km/h), baizik eta kirolaria azkarra izan behar delako erabakiak hartzerako orduan. Pilotuak ez du bolanterik skeletona gidatzeko, bere gorputza besterik ez du. Horregatik, garrantzitsua da pilotuak hartzen duen posizioa lera sorbalda eta buruarekin kontrolatu ahal izateko. Azkarra izateaz gain, pilotua dinamikoa izan behar da eta psikologikoki indartsua erabakiak azkar eta duda gabe hartzeko. Gainera, kirolaria esplosiboa izan behar da irteera eraginkor bat egiteko.\n↑ (Ingelesez) «skeleton sledding | Definition, History, & Facts» Encyclopedia Britannica (Noiz kontsultatua: 2018-03-27).\n↑ «Información básica del Skeleton» aboutespanol (Noiz kontsultatua: 2018-03-09).\n↑ (Gaztelaniaz) «Historia del Skeleton» Historia del Deporte (Noiz kontsultatua: 2018-03-09).\n↑ a b History. 2014-02-14 (Noiz kontsultatua: 2018-03-27).\n↑ (Ingelesez) (PDF) IBSF Statutes. (Noiz kontsultatua: 2018-03-28).\n↑ (Ingelesez) (PDF) IBSF Emerging Nations Support Package 2017/18. (Noiz kontsultatua: 2018-03-27).\n↑ (Gaztelaniaz) dsm. «Deportes Invierno - Luge, Skeleton, Bobsleigh» www.deportesinvierno.info (Noiz kontsultatua: 2018-03-09).\n↑ (Ingelesez) (PDF) IBSF International Skeleton Rules. (Noiz kontsultatua: 2013-03-27).\nEspainiako izotz kiroletako federazioa \nNazioarteko bobsleigh eta skeleton federazioa \nEspainiako neguko kirolen federazioa \nAlemaniako bobsleigh eta skeleton federazioa\nIBSF skeletonaren araudia\nErresuma Batuko skeleton eta bobsleigh federazioa \nEuropako gizonezkoen txapelketa (IBSF) \nEuropako emakumezkoen txapelketa (IBSF) \nEstatu Batuetako bobsled eta skeleton federazioa


Adin txikikoei zuzendutako elikagai osasungaitzen publizitatearen amaiera | Consumer\nAgur haurren ordutegiko txokolatina-iragarkiei. Eta galleta, izozki, edari energetiko eta zukuei. Kontsumo Sailak produktu ez gomendagarrien publizitatea galaraziko du\nEgilea: Salomé García 2022-ko apirilak 1\nEspainiako bi umetik ia batek (% 41), sei eta bederatzi urte bitartean, gehiegizko pisua edo obesitatea du, Aladino 2019 txosteneko datuak . “Zifra kezkagarri eta kezkagarriak dira”, azaldu zuen Alberto Garzón kontsumo-ministroak, joan den urtearen amaieran. Ondoren, elikagai eta edari ez-osasungarrien publizitatea arautzea 16 urtetik beherakoentzat .\n“Munduko Osasun Erakundearen (OME) nutrizio-profilak erregulazio-sistemara egokitzeko beharrezko txostenak ditugu, eta dagoeneko hitz egin da Merkatuen eta Lehiaren Batzorde Nazionalarekin”, adierazi zuen. Osasun eta elikadurako profesional askok (dietikagile, pediatra, endokrinoak…) urteak daramatzate erreklamatzen, baina horrek zalaparta handia sortu zuen.\nUstekabea eta ezjakintasuna nahasten ziren nutrizio-profilak eta zenbait produktu debekatuko zirela ulertu zuen populazioaren parte baten nahastearekin, publizitatea mugatzea besterik ez da, ez salmenta, eta soilik 16 urtetik beherakoentzat bada. , adibidez: haurrentzako telebista-ordutegietan edo sare sozialetan, web orrietan edo haur eta nerabeentzako aplikazioetan . Batzuek egiten duten ezkutuko publizitatea ere sartuko litzateke. youtuberrak , influencer-ak edo streamer-ak osasungarriak ez diren produktuek babestuta, adibidez: snack-ak edo edari energetikoak.\nHalaber, enpresei marjina uzten zaie beren autorregulazioa borondatez ezar dezaten, betiere arauak baino babes handiagoa badakar.\nZer dira nutrizio-profilak?\nHaurren obesitatearen arazo gero eta handiagoari aurre egiteko, Osasunaren Mundu Erakundeak, Europako osasun-agintariekin batera, nutrizio-profilen proposamena aurkeztu zuen 2015ean. Honela definitu zituen: “elikagaiak beren nutrizio-osaeraren arabera sailkatzeko zientzia, gaixotasuna prebenitzearekin eta osasuna sustatzearekin zerikusia duten arrazoiengatik”.\nEtxeetako erosketa-saskiko ohiko elikagaiak 17 kategoriatan banatzen dira, eta horietako bakoitzean zehazten da zer elikagai kritikoen gehieneko ehunekoa (koipe osoa, gantz saturatuak, azukre erantsiak, azukre totalak, edulkoratzaileak, gatza eta kaloria-ekarpena) 100 gramoko eraman dezakete, adin txikikoei publizitatea egiteko.\nNutrizio-profilen hasierako helburua elikagai bat osasungarria ez izateko muga zehaztea da. eta, horregatik, debekatuta dago 16 urtetik beherako publikoari berariaz zuzendutako publizitatea egitea. Inola ere ez da debekatuko ez saltzea ez eta helduentzako publizitatea egitea ere.\nOMEren estrategia horren arabera, ez dago arazorik fruta eta barazki freskoen publizitatearekin, baina marmeladak, edari energetikoak, fruta almibarretan edo izozkiak usaindu gabe igarotzea ixten da. Jogurtak, ogi-opilak, muinoak edo gosaritako zerealak badira, elikagai jakin batzuen mugak ezartzen dira.\nNutrizio-profilak: herrialde bakoitzerako egokitzapenak dituen dokumentua\nOMEren dokumentua, nolanahi ere, esparru eta Europako Batasunak ez du modu bateratuan arautu kide diren herrialde guztientzat. Horregatik, herrialde bakoitzak bere kulturara edo biztanleriaren berezitasunetara egokitu dezake. Portugalek, adibidez, ez du aterik ixten inongo kategoriatan, eta guztientzat ezartzen ditu elikadura-mugak.\n“Irizpide estandarizaturik ez egoteak inkongruentziak ekar ditzake; esaterako, gatz-ehuneko jakin bat duten patata frijitu batzuk ezin direla Alemanian iragarri, baina bai Portugalen. Ez da ahaztu behar herrialde bakoitzean ekoizpen-industria oso indartsuak daudela, balio maximoetan eragina izan dezaketenak, hala nola Frantziako gaztarena edo Espainiako urdaiazpikoarena. Arrisku horietako bat ikusiko dugu Europak laster arautzen ez badu, herrialde bakoitzak bere araudia hobeto egokitzen duelako”, dio Alba Santaliestra Aragoiko Dietista Nutrizionisten Elkargoko buruak.\nNutrizio-profilak Espainian nola aplikatzen diren\nGarzon ministroaren proposamenak honako hau zehazten du: produktu-kategoriek ezin izango dute publizitaterik egin haurren ordutegian, “mantenugaien edukitik aparte”.\nLehenengo kategoria txokolate, litxarreria, barratxo energetikoak eta estaldura gozo eta postreak dira.\nHurrengo taulan pastelgintzako produktuak daude, hala nola, opilak, pastelak edo galleta gozoak.\nZukuak, edari energetikoak eta izozkiak ere ezin izango dira iragarri. Berdin dio bitaminekin eta mineralekin aberastuta dauden. Ezin izanen dira iragarri.\nNorentzat gainerako kategorietan, 100 gramoko elikagai-kopuruaren muga ezartzen da. Elikagai kritikoak produktu bakoitzerako ezarritako mugen azpitik daudenean iragarri ahal izango dira. Miguel Ángel Lurueña elikagaien teknologoak honela laburbiltzen du: “Kategoriak daude premium elikagai osasungarriak, hala nola fruta, arraina edo arrautzak, horiei dagozkie, noski. Bestalde, badira kategoria ‘madarikatuak’, hala nola edari energetikoak, txokolateak edo gozogintzako produktuak”.\nHelburua nutrizio hezkuntza osatu gabe duten eta arrazoi emozionalengatik zenbait elikagai eskatzen dizkieten biztanleen elikadura egokia zaintzea da. Gurasoak ere babesten ditu publizitate-erreklamazio nahasietatik. Adibidez, galletak edo gosaritako zerealak azukre askorekin, baina bitaminak edo mineralak gehitzen zaizkie eta “bistek bezala elikatzen dute” gisa sustatzen dira.\nZein dira elikagai kritikoak?\nZenbait elikagai ez dira ageri zerrendan, arrazoi argiengatik, hala nola edari alkoholdunak. Ez da kasualitatea: alkohola edatea debekatuta dago 18 urtetik beherakoentzat, haurren ordutegian publizitatea egiten duten bezala.\nBeste batzuk, hala nola jogurtak, zerrenda gorrian edo baimendutako elikagaien zerrendan egon daitezke, osaeraren arabera. “Adibidez, jogurtek muga hauek dituzte: % 2,5 koipe, % 2 koipe saturatu, % 0,2 gatz eta % 10 azukre guztira. Horrek esan nahi du azukre erantsi asko duten jogurtak nekez iragarriko liratekeela”, azaldu du Miguel Ángel Lurueña elikagaien teknologoak.\nNeurri hau hasiera batean osasungarriak diren baina gaineratzen diren osagaiei bonba hiperazukre, koipe edo ultrasalatu bihurtzen dituzten produktuak jartzen dizkie arreta. . Hori da jogurten kasua, modu naturalean esnetik datozen azukreak %4,5 baitituzte, baina azukredunak %12 baino gehiago izan daitezke.\nBestalde, Osasungarriak ez diren elikagaietarako bidea mozten da, elikagai kritiko ugari baitituzte, baina onuragarriak dirudite mineralak eta bitaminak gehitzean . Talde honetan txokolatezko irabiaki azukredunak daude, baina kaltzioarekin eta bitaminekin aberastuak.\nZergatik jartzen da martxan orain?\nNutrizio-profilen kontzeptua ez da berria, eta ez da Espainiako Kontsumo Ministeriotik sortutako ekimen isolatua. Europako zenbait herrialdek, hala nola Portugalek, Irlandak eta Norvegiak, dagoeneko sartu dituzte beren araudietan. Espainian, lehen aldiz lantzen da gaia modu irekian.\nAlma Palauk, Dietista-Nutrizionisten Elkarte Ofizialen Kontseilu Nagusiko lehendakariak, gogorarazi du Europako Batzordeak nutrizio-profilak onartu zituela “2006an bezain laster, baina benetan abian jarri dira, “Del campo a la mesa” estrategiak 2020an emandako txostenaren ondorioz, estrategia horrek agerian uzten baitzuen zeinen garrantzitsua eta beharrezkoa den horiek ezartzea”.\nAlma Palauren aburuz, “elikadura-profilak martxan jartzeko atzerapena elikagai-industriaren parte baten presioari zor zaio, ez baitu inoiz espero gauzak nola egin behar dituen esatea. Nahiago dute ereduak proposatu baino. Talde zientifikoak dituzte, baina beti geratzen dira enpresaburuei gehien interesatzen zaizkien alderdiak, eta alde batera uzten dituzte gutxien laguntzen dieten alderdiak”. Politikariek, banatzaileek eta ekoizle txikiek ere ez dute lehentasun gisa ikusi. Nolanahi ere, dietista-nutrizionistak dioenez, “ez da erraz konpontzen den gaia, eta ez da erantzun azkarrik eman behar”.\nIragarki gehiegi adin txikikoentzat\nHaur txikiek ordu asko ematen dituzte telebistaren aurrean. 2019an argitaratutako azterlan bat Obesitatea Berrikusi eta 22 herrialdetan egina. telebistako iragarki guztien % 23 elikagaiekin edo edariekin lotuta daude. Horietatik guztietatik, OMEk publizitaterik egin behar ez luketela uste duen produktuen presentzia baimendutako produktuena baino lau aldiz handiagoa da.\nDatuek okerrera egiten dute, baldin eta haurrei zuzendutako ordu-tarteak soilik begiratzen badira. % 35 elikagai ez oso gomendagarri gehiago , batez ere freskagarriak eta beste edari azukretsu batzuk, txokolateak eta gozogintzako produktuak, gosaritarako zerealak, pastelak eta galletak.\nBeste datu adierazgarri bat ere eman du azterlanak: aztertutako iragarkietan presentzia handiena duten elikadura-sektoreko 10 enpresak Elikagaien eta Edarien Nazioarteko Aliantza (IFBA) sinatu dute, publizitate arduratsuaren aldeko nazioarteko konpromisoa. Horrek erakusten du borondatezko autoerregulazio-kodeak ez direla betetzen.\nHain osasungarriak ez diren elikagaien publizitatearen gakoa\nOso gomendagarriak ez diren eta noizean behin jaten diren elikagai asko atseginak dira ahosabaian eta jateko errazak. Ondo saltzen dira, eta publizitate-kanpainei bide ematen diete mezu zoriontsuak . “Haur batek gosariko zerealen iragarki batean eliteko kirolari bat edo beste bat ikusten duenean eragin entrenatzen du, lagunekin ateratzen da, etxe zoragarri batean bizi da eta zoriontsua da. Zaila da azaltzea elikagai hori hiperazukreduna dela, ez dela osasungarria, eta litekeena dela ohiko gosarian ere ez sartzea”, nabarmendu du Pablo Ojedak, dietistak eta Espainiako Obesitate Elkarteko (SEEDO) kideak.\nFamiliak ere seduzitzen ditu, eta seme-alabei onena emateko gogoa aprobetxatzen du, oso gomendagarriak ez diren elikagaiak eros ditzaten. “Ez da erraza guraso hori konbentzitzea zereal horiek beren semeak behar dituen bitamina guztiak daramatzatela ikusi eta entzun dezan iragarkian, begien aurrean duena dena dela, osasungarria ez dena”, azpimarratu du Ojedak.\nOrdutegi-tarte horietan edo youtuberrak haurren osasunerako ondorio kaltegarriak saihesten ditu, baina ez du oinarrizko arazo bat konpontzen: “burdinaz edo kaltzioz aberastutako” erakargarritasunak gantz edo azukre askoko ohartarazpenak baino indar handiagoa izan ohi du “, dio dietista-nutrizionistak.\nProduktu horiek publizitate-euskarrietan irauteak agerian uzten du 2005az geroztik indarrean dagoen PAOS autoerregulazio-kodeak porrot egin duela. 23. artikuluak ezartzen duenez, “elikagaiei edo edariei buruzko publizitate-mezuek ez dituzte sustatu edo aurkeztu behar osasungarriak ez diren elikadura-ohiturak edo bizimoduak, hala nola, neurriz kanpo, gehiegi edo konpultsiboki jatea edo edatea”.\nHitzarmena sinatu duten enpresek konpromisoa hartu zuten, hura betetzeko ez ezik, 6.000 eta 180.000 euro bitarteko zehapenak ordaintzeko ere, arau-hausteak egiten badituzte. Orduz geroztik, haurrek elikagai mota horiek neurriz gain jaten dituzten iragarkiak etengabeak izan dira, baina Autokontrolak hogeita hamar bat erreklamazio besterik ez ditu jaso.\nArauditik askatzen diren elikagai babestuak\nNutrizio-profilek, hala ere, bi salbuespen dituzte, eta argitaratu egin daitezke, elikadura-osaera edozein dela ere. Hauek dira: Jatorrizko Deitura Babestu (JIB) edo Adierazpen Geografiko Babestu (AGB) batean sartutako produktuak . Horrela, ezin izango litzateke magdalenarik iragarri, baina bai sobao pasiegorik (DOP) edo Santiago tarta (IGP).\nSoluzioak nutrizionistak banatzen ditu. Alma Palau alde dago. “Salbuespen hori arrazoizkoa eta egokia da, zigiluak edo kalitate-ziurtagiriak direlako. Nutrizio-profilak industria-ekoizpeneko beste elikagai batzuen oso antzekoak izan daitezke, baina haien irismen geografikoa eta populazioa askoz txikiagoa da. Gainera, elaborazio-prozesua kalitate handiagokoa izan daiteke. Eta kultura-ondarea, tradizioa, historia…” dio Palauk.\nIldo horretatik, Alma Palauk beste dietikagile batzuekin bat egin du, esan baitu ezin dela haurren obesitatearen arazoa konpondu nutrizio-profilak arautuz soilik. “Elikagaien heziketa- eta alfabetatze-kanpainekin lagundu behar zaio”, dio.\nBarazkien gida praktikoa.


Herri Ondarea :: 41eko haizetea\n1941eko otsailean haizetea egon zan. Bere aita kolejiotik etorri eta urte berean izan zan. Etxeari sonbreru guztia kendu eutsan haizeak. Lekukoak akorduan dauka aurreko egunean zerua ikusi eta… Jaungoikoari eskerrak eurak beste leku baten egon zirala. Aitak atera ebazan etxetik. Tximinia jausi zan eta ohe gainean egon zan tximinia. Eurak koiu izan baleuz, han lotuko ziran. Teilatuan itzelezko zuloa egoan. Punta batetik bestera dagoan oholezko zatia hurrengo egunean ez eben topetan. Aitak esaten eban ha guztia hainbaten egongo zala, ze ha dana eroateko gatza zala teilak-eta egozalako. Argalotzera arte joan zan eta han topau eban teilatua. Guardia Zibilarengana joan zan topau ebala esaten. Auzoetakoek astoakaz koiu ebezan teilak otzaretan; alderdi bakotxean otzara bat ipinten zan. Teilak ipini eta segiduan agertu ziran arotzak eta leku askotatik jentea ha teilatua ipinten, etxea tapetan. Eta, gero, eleizan itxi eutsien eskilara luzeagaz etxe guztia pintau eban. Oso fin egon zan.


'Carmina Burana' Arantzazun - Oñati - Goiena.eus\n'Carmina Burana' Arantzazun\nMaite Txintxurreta 2017-08-17 08:00\nLandarbaso abesbatzak Carl Orffen obra ezaguna eskainiko du santutegian, Donostiako Musika Hamabostaldiko egitarauaren baitako hitzorduan. Gainera, Josu Elberdin konpositore pasaitarraren Te Deum pieza ere joko dute hasieran, sarrera modura. 19:00etan izango da emanaldia (sarreraren prezioa: 15/10 euro).\nLandarbaso Abesbatza 1991. urtearen amaieran sortu zen, eta batez beste 27 urte inguruko 44 abeslarik osatzen dute gaur egun. Estatu mailako zein nazioarteko hainbat lehiaketa eta ziklo entzutetsutan parte hartu dute geroztik, tartean Letoniako eta Txinako Abesbatza Olinpiadetan. Sorreratik Iñaki Tolaretxipi da Landarbaso abesbatzaren zuzendaria.\nJarraian, obraren aurkezpen testua: Carmina Burana izenez ezagutzen den eskuizkribua XII. mendeko latindar poesia sekularraren iturri garrantzitsuenetako bat da. Munich hegoaldeko beneditar abadetxe batean aurkitu zen, 1803an, eta 254 poema irrigarri eta lotsagabe biltzen ditu, latinez bereziki, baina baita tarteko goi alemanean eta probentzalean ere, goliardoek idatziak. Carl Orffek 1934an aurkitu zuen eskuizkribua, eta 24 poema hautatu zituen; horietako batzuetan musika-notazio adiastematikoak bazeuden ere, musika berria idatzi zuen, baina estilo zaharkituan apropos –edo arkaismo neoklasikoan–, eta bere lan ezagunena ez ezik, XX. mendeko korurako errepertorioaren lan arrakastatsuenetako bat ere bihurtu da. Orffen deskribapenaren arabera, lan hau “Giza espirituaren garaipenaren ospakizuna da, oreka sexual eta holistikoaren bitartez”, eta egilearen beraren ustez, halaber, beste norabide bat hartu zuen bere konposizio-lanak orduz geroztik.\nLandarbaso abesbatzaren Arantzazuko emanaldian Helena Orcoyen arituko da soprano lanetan, eta Mikel Uskola kontratenorea izango da. Zuzendaria, aipatu bezala, Iñaki Tolaretxipi izango da. Emanaldian 75 minutuko iraupena izango du.


Irurtzunen Julio Soto izan da irabazle — Nafarroako Bertsolari Txapelketa 2015\nIgandean Irurtzunen jokatutako bigarren final-laurdenak segida bikaina eman dio Txapelketari. Sarrera guztiak aldez aurretik salduta, 150 bertsozalek Kultur Etxea bete eta adi segidu zuten saioa. Irurtzungo Atakondoa ikastetxeko ikasleek hasierako agurra kantatu ostean ekin zioten sei bertsolariek saio puntuagarriari eta azkenean puntu gehien batuta, Julio Sotok lortu zuen finalaurrekoetarako txartela.\nHonakoa izan zen puntuazioa:\nJulio Soto 262,5 puntu\nJulen Zelaieta 240 puntu\nMigel Mari Elosegi "Luze" 239 puntu\nAlazne Untxalo 236 puntu\nKotte Plaza 235 puntu\nIban Garro 226 puntu\nSotorekin batera, oso maila paretsuan ibili ziren bertsolariek, gainontzeko saioetako puntuazioen arabera lortuko dute finalaurrekoetara sailkatzea.\nHurrengo final-laurdena otsailaren 15ean, Zubirin\nBeste sei bertsolari igoko dira oholtzara hirugarren final-laurdenean: Oskar Estanga, Saioa Alkaiza, Sarai Robles, Joseba Beltza, Amaia Elizagoien eta Aimar Karrika. Hitzordua Zubiriko Gautxori jatetxean izango da, arratsaldeko 17:30ean. Sarrerak aldez aurretik jatetxean bertan eros daitezke edo www.bertsosarrerak.eus atarian.


» Aditu Duzu - Info7 Irratia\nZein da euskaldunen umorea?\nPosted in Aditu Duzu\nIkasturteko lehen ADITU DUZU? saioa indartsu hasi da. Albiste laburretan lo kontuak, ikerketa bitxiak eta Felisa Martin Bravo zientzialariaren berri izango dugu besteak beste. Jarraian, elkarrizketaren tartean, Uxoa Anduaga soziologoa izango dugu, eta ea euskaldunak umoretsuak garen galdetuko diogu, gai honen inguruko tesia egiten ari baita. Ez galdu, barre egingo duzu eta!\nAditu duzu saioa laister abian\nAditu duzu saioa laister abian, entzun kuña hemen.\n[Iraupena:02:01m] Erakutsi erreproduzigailua | Entzun lehio berrian | Deskargatu\nUztaileko ADITU DUZU? saioan Maider Sagredo, Emaus Fundazioko kidearekin izan gara solasean agroekologiari buruzko jardunaldiaren inguruan. Horretaz gain, hainbat gai ere landu ditugu: haurrak zergatik diren egozentrikoak, burmuinaren funtzionamendua, unibertsitatetako klaseak, xaguzaharrak, eraikinen kutsadurari buruz eta nola ez, sareko kontu gehiago izan ditugu hizpide.\nEkaineko ADITU DUZU? saioan Irati Iciar, UEUko Udako Ikastaroko arduraduna elkarrizketatu dugu. Horretaz gain, hainbat gai ere landu ditugu: gazteentzako auzolandegiak, oroimenaren funtzionamendua, Lurraldea eta Hizkuntzari buruzko MOOc ikastaroa, matematikaren garrantzia, ikus-entzunezkoak eta gazteak eta nola ez, sareko kontu gehiago izan ditugu hizpide.\nHauxe duzu UEUren eskutik Aditu duzu? bigarren irratsaioa. Ekaitz Agirregoitia biologo, irakasle eta UEUko Osasuna Sailburuari izan dute saio honetan gonbidatu. Besteak beste, Maiatzaren 30ean UEUk Osasun Zientzien II. Topaketaren inguruan aritu dira solasean. Hitz eta pitz aritu dira ere, Madrilgo Unibertsitate Politeknikoen ikerketaren araberen azken ikerketaren inguruan: sare sozialek aukera-berdintasuna bultzatzen dute. Kontu horiek eta beste aunitz Aditu duzu? irratsaioan.


Igandean abiatuko da Alegiako udaberriko kultur egitaraua. Noticias de Gipuzkoa\nIgandean abiatuko da Alegiako udaberriko kultur egitaraua\nTxorien kantuak ezagutzeko hitzaldia eta ibilaldia antolatu dute Aranzadiko Mikel Olanoren eskutik\n2017(e)ko apirilaren 20a, osteguna - 06:10etan eguneratua\nALEGIA- Urtaro bakoitzak kolore ezberdina izaten du eta kulturari dagokionean ere, Kultura batzordeak urtaro bakoitzarentzat jantzi ezberdina prestatzen du. Bada, udaberrikoari igandean, apirilak 23, emango zaio hasiera egitarauari eta ekainaren 24an amaituko da.\nTarte horretan, guztira 16 ekitaldiz gozatzeko aukera izango dute alegiarrek eta ekitaldi horietara gerturatzen direnek eta publiko ezberdinei zuzendutako eskaintza ani-tza izango da.\nEkitaldi batzuk jada egutegian egonkortuta daudenak dira. Maia-tzaren 7an izango den Azoka Ekologikoa, maiatzaren 28ko Langaurre Eguna, ekainaren 9ko Sutarriren emanaldia… Beste hainbat, ordea, berriak izango dira eta Gipuzkoako Herriarteko Bertsolari Txapelketako finalerdi bat ere Alegian jokatuko da maiatzaren 6an. Era berean, film proiekzioak, kirol ohituren inguruko mahai-ingurua, ipuin-kontalaria, haur antzerkia, Txirikorda afrikarrak egiten ikasteko tailerra eta San Joan jaietako ekintzak ere prestatu dituzte.\nLehenagoko ekitaldiei erreparatuta, ordea, igande honetan bertan txorien kantuak ezagutzeko ibilaldia egingo da Aranzadiko Mikel Olanoren eskutik. 9.30ean hitzaldi bat eskainiko du Elizpe zinean eta 10.30ean Langaurrera irteera bat egingo da. - M.S.S.


Egun bat Musikan: Cold turkey | EITB Musika bloga\nHain zuzen ere, droga hori bapatean uzterakoan gorputzak jasaten duen abstinentzia-sindromeari buruzko kanta da. Egoera horri “cold turkey” esaten zaio ingelesez. Kantaren gaiak eta bere soinu nahiko zalapartatsuak ez zuten abestia hit bilakatzen lagundu, hala ere. Negu hartan, John Lennonek Britaniar Inperioko Ordenari uko egin zion. Britania Haundiak Nigeria-Biafra konfliktoan esku hartu zuelako eta Vietnamen Ameriketako Estatu Batuen alde egin zuelako, itzuli zion bere domina Isabel II.a erreginari. Gianera, Cold Turkey kantak arrakasta zerrendetan izan zuen beherakada ere arrazoietako bat bezala aipatu zuen, erreginari bidali zion eskutitz ezagun horretan.


Jardunaldiak - EKITEN-Thinking Ikerketa Taldea - UPV/EHU\nHiri Solidaritatea Kongresua - 2015\nAurreko edizioaren TRIPTIKOA - 2014\nDiziplinarteko II. Nazioarteko Kongresua\nElikadura Inklusiborako Estrategiak.\nElikagaien banaketa justuago eta ekitatiboago baterantz\nBilboko Abandoibarrako EHU/UPVko Paraninfoan,\n2015ko maiatzaren 19a\n(Beste leiho bat zabalduko du)Kongresuaren Triptikoa (pdf ,1,25 Mb)\nTxosten nagusiek inguruko elikadura pobreziaz eta haiei ematen ari zaien hainbat erantzun eta estrategiez tratatuko dute. Tipologia anitzetan oinarrizko beharrak asetzeko arreta programak aztertuko dira, besteak beste.\nLehenengo bloke batean giza laguntza zabalago batean integratutako elika programak aztertuko dira (Hazia programa Sortarazi elkartearena, Leioa- Bilbo), pobreziaren zergatiaren arabera landutako hainbat arreta programa ere (Paris 356 Elkartea, Iruñea) eta baita ere nutrizio eskasia dutenei emandako arreta berezia- eskoletako haurren gosari falta (Goiztiri Elkartea)\nHurrenez elikadura inklusiborako ereduak aztertuko dira, non pertsonei janari prestatuak eskaintzen zaizkien. Jantoki sozialen historia eta ereduak (Javier Aranceta, Mediku Zientzien Akademia), jatetxetako soberakinen donazioa eta bere banaketa behartsuenen taldeen artean (Aunar GKE, Bizkaia), Santanderko Cocina Económica de las Hermanas de Caridad eta elikadura inkusiborako beste eredu sortzaile batzuk, Juan Carlos de Miquel-ek aurkeztutakoak (Mugarik gabeko Nutrizioa eta Elikadura Segurtasunerako Kataluniako Agentzia).\nNabarmendutako hirugarren blokea Elkartasuneko Ekonomatoak eta Despentsak deiturikoak osatuko dute kongresu hau. Hauen helburua egoera ekonomiko larrian dauden pertsonei duintasuna ematea da, elikagaiak, garbiketarako eta higienerako oinarrizko produktuak eduki ahal izateko erraztasunak emanez bi bereizitasunekin: Erabakietan autonomia landuz eta produktuen prezioa haien diru sarreretara egokituz. Ahalbide hau, kasu askotan, heziketa eta formakuntza jarduerei lotuta doa, epe ertainera eta luzarora haiek ahalbideratuko baitute pertsonen gizarte inklusiboa.\nBere osotasunean eta zehaztasunez helduko zaio elikadura inklusiboa figuraren tipologia eta berezitasunari (Leire Escajedo, URBAN ELIKA) eta ekonomato eta despentsa ezberdinen hiru adibide aurkeztuko dira: Hueskako Cruz Blanca Ekonomato Solidarioa, Cartagenako Caritasen Los Panes y Peces Ekonomatoa eta Hellingo Caritasen Ekonomatoa.\n(Beste leiho bat zabalduko du)hiri elkartasuna 2015_eus.pdf (pdf ,1,25 Mb)\n(Beste leiho bat zabalduko du)Triptikoa.pdf (pdf ,569,13 Kb)


Pribatutasun politika – Arkupeak\nARKUPEAK JUBILATUEN ELKARTEA (“Elkartea”) datu pertsonalak tratatzeko jarduerak egiten dituen erakundea da. Horrek erantzukizun handia ematen dio prozedurak diseinatu eta antolatzeko orduan, arlo horretako legea betetzearekin bat etor daitezen.\nErantzukizun horiek behar bezala gauzatzeko, eta elkartean datu pertsonalen tratamendua arautu behar duten printzipio orokorrak ezartzeko, datu pertsonalak babesteko politika hau onartu du. Politika horren berrieman die berelangileei eta interés talde guztien eskura jarri du.\nDatu pertsonalak babesteko politika erantzukizun proaktiboko neurria da, eta bere helburua da arlo horretan aplikatzekoa den legeria betetzen dela eta legeria horrekin lotuta dagoela bermatzea, bai eta elkartearekin harremanetan dauden persona guztien datu pertsonalen tratamenduan ohorerako eta intimitaterako eskubidea errespetatzea ere.\nDatu pertsonalak babesteko politika honetan xedatutakoa garatzeko, erakundean datuen tratamendua arautzen duten printzipioak ezartzen dira, eta, ondorioz, bai eta politika honen eraginpeko pertsonek beren erantzukizun esparruan inplementatzeko konpromisoa hartzen duten prozedurak, eta antolaketa eta segurtasun neurriak ere.\nHorretarako, Zuzendaritzak beharreko erantzukizuna kargitara emango dizkie datuak tratatzeko lanetan parte hartzen duten langileei.\nDatu pertsonalak babesteko politika hori aplikatuko zaie elkarteari, haren administratzaileei, zuzendariei eta langileei, bai eta harekin harremana duten persona guztiei ere, espres sartuta datuetara sarbidea duten zerbitzu hornitzaileak (“tratamenduaz arduratzen direnak “).\nDatu pertsonalak tratatzeko printzipioak\nPrintzipio orokor gisa, elkarteak zorrotz beteko du datu pertsonalen babesari buruzko legeria, eta hori frogatzeko gai izan behar du (“erantzukizun proaktiboaren” printzipioa), eta arreta berezia jarri behar die eragindako en eskubideentzat arrisku handiena ekar dezaketen tratamenduei (“arriskuikuspegiaren” printzipioa).\nAzaldutakoari dagokionez, ARKUPEAK JUBILATUEN ELKARTEAK honako printzipio hauek betetzen direla zainduko du:\nZilegitasuna, leialtasuna, gardentasuna eta helburua mugatzea. Datuen tratamenduaren berri beti eman beharko zaio ukitutakoari, klausulen eta veste prozedura batzuen bidez; eta datuak tratatzeko baimena badago soilik joko da legitimotzat (arreta berezia jarrita adin gabeek emandakoari), edo baliozko beste legitimazio bat badu eta haren helburua araudiarekin bat badator.\nDatuak minimizatzea. Tratatutako datuek egokiak, bidezkoak eta tratamenduaren helburuei dagokienez beharrezkoa den era mugatuak izan behar kodute.\nDatuek zehatzak izan beharko dute, eta, beharrezkoa izanez gero, eguneratuak. Horri dagokionez, behar diren neurriak hartuko dira tratamenduaren helburuei dagokienez zehaztu gabeak diren datu pertsonalak lehenbailehen ezabatu edo zuzen daitezen.\nKontserbazio epea mugatzea. Datuak mantentzeko orduan, interesdunak identifikatu ahal izango dira tratamenduaren helburuetarako behar dena baino ez denbora luzeagoan.\nOsotasuna eta konfidentzialtasuna. Datu pertsonalen segurtasun egokia bermatzeko moduan tratatuko dira datuak, baimenik gabeko edo legez kontrako tratamenduaren aurkako babesa eta ustekabeko galeraren, suntsipenaren edo kaltearen aurkako babesa barne, neurri tekniko edo antolamendu neurri egokiak aplikatuz.\nDatuak uztea. Debekatuta dago legez kanpoko iturrietatik datu pertsonalak erostea edo eskuratzea, edo datu horiek legearen aurka bildu edo utzi badira, edo datu horien bidezko jatorria behar bezala bermatzen ez bada.\nDatuetarako sarbidea duten hornitzaileak kontratatzea. Datuen tratamenduan neurri tekniko eta segurtasun neurri egokiak aplikatzeko verme nahikoak eskaintzen dituzten hornitzaileak bakarrik kontratatuko dira. Hirugarren horiekin horri buruzko akordioa dokumentatuko da.\nDatuen nazio arteko transferentziak. Europar Batasuneko araudiari lotutako datu pertsonalen tratamenduorok Europako Esparru Ekonomikotik kanpo datuak transferitzea badakar, aplikatu beharreko legean ezarritako baldintzak zorrotz betez egin beharko da.\nUkitutakoen eskubideak. Elkarteak datuak eskuratzeko, zuzentzeko, ezabatzeko, tratamendua mugatzeko, aurka egiteko eta eramangarritasunerako eskubideak erabiltzeko aukera emango die ukitutakoei, eta, horretarako, barne prozedurak ezarriko ditu, eta, bereziki, horiek erabiltzeko beharrezkoak eta egokiak diren ereduak. Horiek kasu bakoitzean aplikatu beharreko lege betekizunak bete beharko dituzte gutxienez.\nElkarteak sustatuko du datu pertsonalak babesteko politika honetan jasotako printzipioak kontuan har daitezen (I) lan prozedura guztiak diseinatu eta ezartzerakoan, (II) eskaintzen diren produktuetan eta zerbitzuetan (III) formalizatzen edo bereganatzen dituzten kontratu eta bete behar guztietan, eta (IV) enplegatuek edo hirugarrenek sarbidea izateko eta/edo datu pertsonalak bildu edo tratatzeko aukera ematen duten sistema eta plataforma guztiak ezartzean.\nLangileei politika honen berri eman zaie eta adierazi dute badakitela informazio pertsonala elkartearen aktibo bat dela, eta horrid agokionez, horri atxikitzen zaizkio, eta honako konpromiso hauek hartzen dituzte:\nElkarteak euren eskura jartzen duen datuak babesteko sentsibilizazio prestakuntza egiteko.\nLanpostuari aplikatzen zaizkion segurtasun neurriak erabiltzaile mailan aplikatzeko, ARKUPEAK JUBILATUEN ELKARTEAREN barruan duen rolaren arabera haren diseinuan eta ezarpenean eman dakizkiokeen erantzukizunei kalterik egin gabe.\nKaltetutakoek eskubideak balia ditzaten ezarritako formatuak erabiltzeko eta elkarteari berehala jakinarazteko, erantzuna eraginkorra izan dadin.\nPolitika honetan ezarritakoaren desbideratzeen berri izan bezain laster elkarteari jakinarazteko, bereziki “Datu pertsonalen segurtasunaren urraketei” buruzkoak badira, horretarako ezarritako formatua erabiliz.\nKontrola eta ebaluazioa\nTratamenduaren segurtasuna bermatzeko neurri teknikoen eta antolamendu neurrien eraginkortasuna urtero egiaztatuko, ebaluatuko eta balioetsiko da, edo datu tratamenduetan aldaketa esanguratsuak gertatzen diren bakoitzean.\nARKUPEAK JUBILATUEN ELKARTEA


PSE-EE Eibar: Berriak - Eibarko Udalak laukoiztu egin du herriko enpresa txiki eta ertainei erronka teknologikoen diseinuan eta diagnostikoan laguntzeko diru-saila\n2015/05/22 | ERRONKA TEKNOLOGIKOA\nEibarko Udalak laukoiztu egin du herriko enpresa txiki eta ertainei erronka teknologikoen diseinuan eta diagnostikoan laguntzeko diru-saila\nUdal osoko bilkuran diru-laguntzen Plan Estrategikoa aldatzea eta 9.000 euroko kopurua 36.000ra igotzea onartu da behin-betiko eta aho batez. Iazko esperientzia arrakastatsuaren berri eman eta gero, dagoeneko, hamar enpresak azaldu dute interesa Teknikerren laguntzarekin erronka teknologikoak diagnostikatzeko eta diseinatzeko. Iaz, sei enpresari eman zitzaizkien laguntzak.\nEnpresen erronka teknologikoak diruz laguntzeko urteko kopurua igotzea behin-betiko eta aho batez onartu da Udal osoko bilkuran, 36.000 eurotaraino. Laguntza hori Diru-laguntzen Plan Estrategikoak ageri da, eta iaz 9.000 eurokoa izan zen.\nUdalbatzak, horren bidez, ziurtatu egin nahi du halako proiektuak diagnostikatzeko eta diseinatzeko interesa duten enpresa guztiek jasoko dutela diru-laguntza eta IK-4 Teknikerreko espezialisten laguntzarekin egitasmo handiagoak hasteko aukera izan dezatela.\nEibarko Udalak, beraz, Eibarko enpresa txiki eta ertainekiko eta berrikuntzarekiko konpromiso sendoagoa hartu du, eta interesa duen enpresa bakoitzari 2.700 euroko diru-laguntza emango dio, iaz halako bi. Gainera, hasierako diru-saila hamabi egitasmo finantzatzeko bada ere, aurrekontua handitzeko borondatea eta adostasuna dago, eskaerak gehiago badira eta hala egin behar izanez gero.\nDiru-laguntza hauek Gertatu ekintzailetza-foroaren barruan daude. Foro hori Udalak jarri zuen abian, joan den urtean, berrikuntza enpresen garapenerako funtsezkoa dela sinistuta. Ekinbide honetan, horrez gainera, IK-4 Teknikerren lankidetza bultzatzen jarraitu nahi du, enpresak beren jarduerako erronka teknologikoak diagnostikatzeko, erronka horiek aurrera eramateko eta beren lehiakortasuna hobetzeko.\n2014an emandako diru-laguntzei esker, 50 langile baino gutxiagoko Eibarko sei enpresak berrikuntza-planak ezarri dituzte, zeinek IK-4 Teknikerrekiko harremana sendotzeko balio izan dieten, eta bi aldeek adierazi dute oso gustura daudela beren artean sortu den harreman horrekin.\nMaría José Tellería Ekonomia Garapen, Enplegu eta Berrikuntzako zinegotziak esan duenez, joan den urtean egitasmo honetan parte hartu zuten enpresek zabalkunde-lana egin dute beren bezeroen eta hornitzaileen artean, beren esperientziaren berri emanez, eta horrexek ekarri du 2015eko diru-laguntzetarako deialdia onartu baino lehen ere Eibarko hamar enpresa txiki eta ertain —haietako hiru armagintzakoak— interesatuta egotea beren jardueran jardunbide berritzaileak txertatzeko. “Egitasmoak balio izan du parte hartu duten enpresek —bai eta diru-laguntza jasotzeko interesa azaldu dutenek ere—, batetik, beren esperientzien eta beharren berri elkarri emateko eta, bestetik, proposamenak kontrastatu eta hobetzeko orduan IK-4 Teknikerren babesa izateko”.\n“Oso pozik gaude”, gaineratu du Telleríak, “lehen esperientzia arrakastatsua izateak eta horretarako diru kopurua igotzeak ilusioa sortuko duelako sortzen diren erronkei heltzeko, etorkizunera begira gure enpresak indartzeko eta Eibarko industriaren lehiakortasuna are gehiago hobetzen lagunduko duten beste egitasmo batzuk abian jartzeko”.


Sesamoaren onurak | Consumer\nSesamoak kolesterol-maila murrizten laguntzen du, eta onuragarria da heste-funtzioa erregulatzeko\nSesamoa elikagai osasungarria da. Organismoarentzat propietate onuragarriak ditu eta, gainera, era askotara dasta daiteke: hazietan edo oliotan, entsaladetan eta ogian, gosariko zerealekin, pastarekin edo postreetan. Landare honen haziak beti erabili izan dira loditzeko eta askotariko platerei zaporea emateko. Gaur egun, ordea, nazioarteko sukaldaritzan eta gozogintzan gehien erabiltzen diren hazi oleaginosoetakoak (oliotsuak) dira. Hurrengo artikuluan, sesamoaren propietate nutrizionalak zehazten dira, eta zenbait ideia ematen dira hori dietan txertatzeko.\nSesamoa: propietate nutrizionalak\nSesamoa India eta Afrikako landare bat da. Handik iritsi zen Amerikara esklaboek garraiatua. Gaur egun, munduko gastronomian eta, bereziki, ekialdeko sukaldaritzan presentzia handiena duen hazietako bat da.\nHazi hauek proteina kopuru handia dute, metioninan aberatsak izateaz gain, funtsezko aminoazidoa. Koipeak “gantz onak” dira, hau da, asegabeak. Horiek, lezitinarekin batera, kolesterol-maila murrizten laguntzen duten elikagai bihurtzen dituzte sesamo-haziak.\nSesamoa, gainera, organismoarentzat mineral iturri garrantzitsua da. Besteak beste, kaltzioa hezurren eta jainkoen eraketan parte hartzen duena, zinka -karbohidratoen, gantzen eta proteinen metabolismoan parte hartzen duen minerala- eta burdina, hemoglobinaren pigmentuaren parte dena (globulu gorriak), organismoko zelula guztietara oxigenoa garraiatzen duena.\nSesamoaren beste ezaugarri preziatuenetako bat da zuntz ugari duela. Ezaugarri hori oso onuragarria da heste-funtzioa erregulatzeko, baina ez da idorreriaren aurka soilik eraginkorra. Berriki egindako ikerketen arabera, zuntz dietetikoak gaixotasun kroniko ugari prebenitzen laguntzen du.\nSesamoa dietan sartzeko ideiak\nElikagai hori dietan sartzeko hainbat modu daude. Tahini gisa, oso erraz egiten den loditasun krematsuko sesamo-pasta bat presta daiteke; gomasio gisa, sesamo-gatza jasotzen du; edo saltsa gisa, ia edozein elikagairi laguntzeko gai da, zapore leun eta atseginari esker.\nSesamoa oso egokia da entsaladak edo pasta- edo arroz-platerak aberasteko, zapore bereziari eta testurari esker.\nEtxean errezeta gozo (eta osasungarri) hauek egin daitezke:\nLekak sesamo saltsarekin. Betiko juduei ukitu originala emateko, sesamo-saltsa erabil daiteke. Oso erraza da egiten. Haziak zartagin batean (oliorik gabe) zatitu eta mortero batetik pasatu, orea lortu arte. Pasta hori baratxuri eta tomate frijitu batekin, salda koilarakada pare batekin eta piperrauts pitin batekin nahastu. Kito!\nSesamo arrautzaztatuak. Haziak arrautza-irinetan pasatzean erabiltzeko, hainbat errezeta proba daitezke: izokin-kubotxo batzuk sesamoarekin (platera arinago geratuko da, akonpainamendu-maionesa alde batera utziz gero), baita sesamoarekin arrautza-irinetan pasatutako otarrainxka batzuk ere, entsaladari gehitzeko. Beste aukera bat, oso originala, energetikoa eta begetarianoa, garbantzu-albondigak sesamoarekin arbaldatuta prestatzea da.\nUne gozorako, gerezi konfitatuak egin daitezke sesamo-ogiz eta gazta freskoz egindako ogi txigortuekin, edo zerbait exotikoagoarekin, hala nola ezti- eta sesamo-ebakia (Marokoko gozoki tipikoa).\nSesamoa, ez bakarrik hazietan\nSesamoa hartzeko eta kontsumitzeko modurik arruntena haziak dira. Horiek produktuetan (ogi txigortua edo galletak) zein bakarrik aurki daitezke, eta, hala, plater-aukera zabalari gehitzen zaizkio.\nLandare hori oliotan aurkitzeko beste modu bat haziak hotzean prentsatuz lortzen da. Sesamo-olioak gustu berezia eta usain-ukitua ematen die gehitzen diren errezetei, hala nola, barazki-entsaladak, pasta-entsalada, arroz-entsalada, kus-olioa, mazedoniak edo barazki-menestrak. Horiek ere sesamo-hazi xigortuekin salteatu daitezke. Olio hori, sojaolioa bezala, gantz-azido poliasegabeen aberastasunagatik nabarmentzen da. Antioxidatzaile natural bat du, sesamola, egonkorra eta oxidazioarekiko erresistenteagoa, findu beharrik gabe. Hori dela eta, findu gabeko sesamo-olioa da sukaldaritza- eta nutrizio-kalitate handiena duena; datu hori kontuan hartzea komeni da, haren propietate guztiak aprobetxatu ahal izateko.


171 positibo atzeman zituzten atzo: 157 Bortzirietan, 5 Baztanen, 5 Malerrekan eta 4 Leitzaldean - Mendialdea - Erran.eus\n171 positibo atzeman zituzten atzo: 157 Bortzirietan, 5 Baztanen, 5 Malerrekan eta 4 Leitzaldean\nTtipi-Ttapa 2021-07-16 07:16\nLesakako baheketan atzemandako kasuak sartuta, atzo 171 positibo atzeman zituzten gure lurraldeko herrietan: 157 Bortzirietan (horietatik 76 Lesakan eta 46 Beran), borzna Baztanen eta Malerrekan eta 4 Leitzaldean. Nafarroa osoko behin-behineko datuei erreparatuta, atzo 622 positibo atzeman zituzten eta, atzo ere, lau pertsona ospitaleratu zituzten, baina ez zuten inor ZIUan sartu eta ez zen inor hil.\nGure lurraldean pandemiaren hasieratik metatutako positiboak errepasatuz gero, atzo arte 586 dira Doneztebeko osasun eremuan (Malerreka+Bertizarana) atzeman dituztenak, 761 Elizondoko eremuan (Baztan+Urdazubi+Zugarramurdi), 497 Leitzako eremuan (Arano+Areso+Goizueta+Leitza) eta 972 Bortzirietan.\nNafarroa osoko datuei dagokionez, herenegun, uztailak 14, 3.760 proba egin zituzten (2.301 PCR eta 1.459 antigeno proba) eta horietatik 608k positibo eman zuten (% 16,2)\nCOVID-19ak jota, herenegun, uztailak 14, lau pertsona ospitaleratu zituzten, baina ez zuten inor ZIUan sartu eta ez zen inor hil. Alta eta bajen balantzea egin ondotik, orain 33 daude ospitalean, horietatik 10 ZIUan.\nBirusak eragindako infekzioen intzidentzia metatuari dagokionez, atzoko kasuak kontatuta 68.966 pertsonakoa da, eta heriotza kopurua 1.193koa.\nNafarroan 706.424 pertsona txertatu dituzte atzoko egunera arte. Herenegun, uztailak 14, 7.422 txerto paratu zituzten eta, oraingoz, 318.353 pertsonek hartu dituzte bi dosiak.


berori [Sareko Euskal Gramatika]\nErrespetuzko pertsona izenordaina da berori. Berez ez da izenordain pertsonala, erakuslea da, eta horrenbestez, ez lehen ez bigarren pertsonakoa, hirugarrenekoa, baizik. Hala ere, errespetuzko forma denez, bigarren pertsonarako ere erabiltzen da. Hori horrela, formaz hirugarren pertsonakoa da eta aditzarekiko komunztadura hirugarren pertsonan egingo du, baina esanahiz, bigarren pertsonarako erabiltzen da:\nBerori joango da (= zu joango zara)\nBerorrek erabakiko du (= zuk egingo duzu)\nJauna, esan zion, Berorrek gizonai agintzeko eskua badu; baña elementuai ez. (Justuen ispillu argia, Cardaberaz)\nInjeniatuko du berorrek nola salbatu ni ere, nai badu, ezpanaiz ere digno. (Sermoiak, Lizarraga)\nEmon begit berorrek beste penitenzija bat, ta kendu begit bestiak emona. (Confesio ona, Moguel, J. A.)\nGero agindu bat izkiriatuko dugu, berorrek izena azpian atseginez jarriko dion agindua. (Sukar ustelaren urtea, Edorta Jimenez)\nMichel deituko diot, Michel de Reyau, berorrek besterik iradokitzen ez didan artean. (Konpainia noblean, Anjel Lertxundi)\nAxola ez bazaio, garbi hitz eginen nioke berorri, aita. (Lur bat haratago, Irigoien, J. M.)\nJar beza berorren izena honen azpian, eta bakea emango diot. (Sukar ustelaren urtea, Edorta Jimenez)\nAma azkenetan dago, odol asko galdu du, berorren eskaka ari da… (Konpainia noblean, Anjel Lertxundi)\nErrespetuzko izenordain pertsonala da eta egun ez da asko erabiltzen. Ori aldaera ere badu tradizioan, eta pluralean beroriek, gaztelaniazko su eminencia, su ilustrisima, su excelencia esapideen ordez erabili izan da:\nJaungoikoak egun onak eman dagiozala esaten dio Peruk Maisu Juani eta aurreraxeago honela segitzen du testuak: Berori bezain jaun apaindu batek oinak ipini ardan-etxe honetan?\nTradizioan asko erabili da berori izenordaina, Lazarragaren lanetan hasi eta Hegoaldean baditu adibideak, absolutiboan salbu (berorri), XX. mendekoa delako hori. Iparraldean Duvoisinek erabili izan zuen inoiz:\n[…] fundamentuzat arturik mal pekado frutaau dago lekuorretan galdurik limosneraok salzaen dabe lekuan beste frutarik onin batenaz egon gura dot aldionetan exilik zegaiti arren eztit emaiten igitaiak lekurik bada nipere jarri badagit sekula barriz koplarik poeta gazte doña Elena ez nax egongo exilik au nik onela esaterako asko dot errazoarik berorren serbizaria nax ta ez niri barriz burlarik. (Eskuizkribua, Lazarraga)\nBERORREN GORTASUNARI, GURE JAUN ETA PRINTZE BIZAR LUIS-LUZIANO BONAPARTERI Eskaldunen amodioa, GOGOA ETA BIHOTZA ETA ORDOEN ARTETIK, Berorren eskupeko aphal, Bainan bethi eskerdun, DUVOISIN, kapitainarenak. (Laborantzako liburua, Duvoisin)\nEgia da eguneroko hizkeran egun ez dela asko erabiltzen berori forma baina maila formalagoetan erabil daiteke, eskabide ofizialak, gutunak, instantziak, eta antzekoak egiterakoan, esaterako.\nFormari dagokionez, bi morfemak osatzen dute berori izenordaina: hori erakusleak eta ber partikulak:\nBERORI: ber + HORI\nBer partikula ez dago oso argi zein kategoriatakoa den, baina asko erabiltzen da euskaraz. Izenen edo aditzen aurrean (edo atzean), esaterako, OEHn jasotzen denez, zuberoako autoreetan batez ere:\nber gizuna (Duvoisin)\nZure ber adinekua da\nber adina düzie\nidoki behar du behin kanporat balak, burduiñak, eta pozoak, eta gero sendotu; ber gisan bekhatiaren bala, burduiña, pozoa idokazu zure arimatik kanporat. (Arima penitentearen okupazione debotak, Tartas)\nApostoliak ere ber gauza dio (Onsa hilceco bidia, Tartas)\nBasa arimalien arima die ta hanitzez basago dirade ehünetan nahi lükielakoz ikhusi zokhorri faltaz ehün gizon ber egünian hiltzen. (Filosofo huscaldunaren ekehia, Eguiateguy, J.)\nJosefek ihardetsi zeion: Erregeren bi ametsek ber gaiza erran nahi dizie: Farauni Jinkuak erakhutsi nahi dizü zer heltüren den gero. (Beste zenbait itzulpen, Arxu, J. B.)\nHirugarren pertsonako bera izenordainean ere ageri da ber partikula: (ber + a). Aditz batzuen aurrean ere bai, “bakarra, bakarrik” esanahiarekin:\nAla Iuduen ber da Iainkoa? (Iesus Christ Gure Iaunaren Testamentu Berria, Leiçarraga)\nEta Iainko bat ber haur, gizonei zaie hunelako manifestatzen eta erakusten. (Konfesionea, Leiçarraga)\nEgun entzun dud Otxagabira xin dela Eskribain berri bat, uskaldun, eztakid nonko den; baia uskara emon du, orrek eratsukirik; orren izen ori alegriak artan nionaz ber, intenzionia dud bixita baten egiteko izaguntra. (Mendigacha, M., Cartas de Mariano Mendigacha a D. Resurrección M.ª de Azkue)\nBatzuetan “hain zuzen ere” esan nahi du:\nEzen badiotsa Eskripturak Faraori, Hunetakotz ber suszitatu aut, erakuts dezadanzat hitan neure botherea, eta denuntia dadinzat ene izena lur guzian. (Iesus Christ Gure Iaunaren Testamentu Berria, Leiçarraga)\nmugagabea eta betierekoa dela onartzen den ber (Etika, Spinosa / Xarriton, P.)\nez dut inporta eskualdun diren ber (Oxandabaratz).\nEuskara Institutua, EHU, "berori", Sareko Euskal Gramatika (SEG), www.ehu.eus/seg


Itxarote zerrendak eta profesionalak askatasunez aukeratzeko aukera, osasun pribatua hautatzeko arrazoi nagusiak\nLarrialdietan, proba diagnostikoetan, kontsultetan nahiz ospitaleratzean, denbora faktorea da funtsezko elementua, gero eta erabiltzaile gehiagok osasun pribatua aukera dezaten.\nSektore pribatuak 11 milioitik gora asegurudun dauzka jada Espainian eta 446.000tik gora, Euskadin; 28.500 milioi euro baino gehiago dakarkio BPGri eta 262.500tik gora pertsonari ematen die lana.\nEuskal osasun-sistemak urtean 240 milioi euro baino gehiago aurrez dezan laguntzen du osasun pribatuak.\nPazienteak denbora aurreztea eta osasun-profesionalak askatasunez aukeratzeko aukera dira osasun pribatua hautatu duten erabiltzaileek gehien baloratzen dituzten bi alderdiak. Gaur egun, 11 milioitik gora asegurudun dauzka jada Espainian (biztanleen % 21,3) eta 446. 380, Euskadin.\nAseguramendu mediko pribatua handituz joan da Espainian, gizarte-eskaera gorakorraren babesean, eta sektore ekonomiko ahaltsua garatzen laguntzen ari da; izan ere, sektorearen jarduerak 262.525 enplegu sortzen ditu, 28.562 milioi euro dakarzkio BPGri eta osasun-sistema publikoak urtean 4.369 eta 9.860 milioi euro artean (Euskadin, 240 miloi euro urtean) aurrez dezan laguntzen du.\nEuskadin sektoreko enpresa liderra den IMQ-ko zuzendariondoko orokor Javier Aguirregabiriak adierazi duenez, “osasuna gure ondasun preziatuenetako bat denez, pazienteek gero eta gehiago baloratzen eta eskatzen dute berehalako osasun-laguntza arazoren bat dutenean. Izan ere, IDIS Fundazioak (Instituto para el Desarrollo e Integración de la Sanidad) duela gutxi pazienteen esperientziari buruz egin duen azterlan baten arabera, faktore hori da garrantzitsuena, larrialdietan ez ezik, proba diagnostikoetan, kontsultetan eta ospitaleratzean ere. Bestetik, osasuna kaskarra denean, denbora aurrezteak, kontsulta izatera edo probak egitera itxaron beharrari loturiko ziurgabetasuna arindu egiten du”.\nOsasun-laguntza “ahalik eta arinen eta modurik eraginkorrenean” emateko, “IMQn dihardugunok, beste konpainia batzuek ez duten zeregin garrantzitsua eman diegu familia-medikuei osasun-prozesuan eta, hortaz, pazienteen osasunaren benetako kudeatzaile eta sistemaren sarbide bilakatu ditugu, osasun publikoan bezala, eta horrek pazienteei denbora aurrerazten die eta modurik arinen eta egokienean bideratzen ditu prozesu diagnostiko eta terapeutikoan”, adierazi du Aguirregabiriak.\nHalaber, IMQ-ko zuzendariondoko orokorrak hauxe azpimarratu du: “paziente pribatuak kalitatean eta segurtasunean ziurtatuta dauden zentroak, erreferentziako mediku-taldea eta teknologia aurreratua hobesten ditu. Gureak diren zentroen sare handia dugu eta, horien artean, IMQ Zorrotzaurre nabarmentzen da: Euskadiko ospitale pribatu nagusia eta Joint Commission International, munduko osasun-ziurtagiririk zorrotzena, lortzen lehena izan zen EAEn”.\nPaziente pribatuek 24 orduko etengabeko arreta ere aintzat hartzen dute, baina aseguratzaile bakar batzuek bakarrik dute zerbitzu hori. “Gure kasuan, larrialdirik gertatzen bada, gure kliniken eta anbulatorioen berariazko zerbitzuak ez ezik, etxeko etengabeko arreta-zerbitzua, medikuntza eta erizaintzakoa, ere ematen dugu, 20:00etatik aurrera, astelehenetik ostiralera eta asteburu osoan”.\nKontsumitzaileen eta erabiltzaileen elkarteak (OCU), IMQ Espainiako osasun-asegururik onena zuen konpainia zela adierazi zuen 2017an. Euskal aseguratzailea 1934an sortu zen, medikuntzako profesionalen beraien eskutik eta, gaur egun, 365.000tik gora asegurudun eta milatik gora enpresa bezero dauzka. “Medikuak dira oraindik gure konpainiaren akziodun nagusiak eta horrek gehigarria dakar, proiektuarekin oso inplikatuta baitaude eta harreman pertsonalizatua eta pazientearen beharrekin hurbila den arreta ematen baitute; askotan pazienteak bizitza osoan zehar zaintzen dituztenez, konfiantza-harreman handia sortzen da”, adierazi du aseguratzaileko zuzendariondoko orokorrak.\nEra berean, eraldaketa digitalerako aurrerapena bereizgarria da osasun pribatuaren egungo garaian. Aguirregabiriaren hitzetan, “konpainiek eta osasun-profesionalek bide eta zerbitzu digitalak eduki ditzaten eskatzen dute gero eta maizago pazienteek, erantzun eta arreta pertsonalizatuak eta berehalakoak jasotzeko. Eta, hori dela eta, sektoreak teknologian dirutzak inbertitu behar izaten ditu eta jo eta ke ari behar izaten da berritzen, garai berrietara egokitzeko ahaleginak eskatzen dituen beharrei eta erritmoari erantzuteko. Esaterako, bideo-kontsulta eta hitzordu elektronikoa abiarazi ditugu jada, sendagile aholkulari bat dugu, txat medikoa sortu dugu eta plataforma teknologikoak eratu ditugu, hala nola, info33+, historia klinikoa gailu mugikorretan eskuragarri izateko, edo zuzenekoak ez diren zerbitzu batzuk eskuratzeko aplikazio mugikor bat, besteak beste”.


Auzia Euskaraz (epaiBi): Elena Lakari elkarrizketa\nElena Lakari elkarrizketa\n2014/09/25 Auzia Euskaraz!\nHilaren 22an Elena Lakaren bulegora joan ginen e-Toolbarra instalatzera. Aurtengo apirilean Euskaltzaleen Topaguneko presidente izendatu dute abokatu eibartarra. Aukera aprobetxatu genuen galdera batzuk egiteko:\n1. Zer moduzko esperientzia orain arte Topaguneko presidente gisa?\nOrain arte ona. Pultsua hartzen ari naiz, kontaktuak egiten gizarte eragileekin, alderdi politikoekin, Euskalgintzako eragileekin, Topaguneko kideekin… Gustura nago, Topaguneko taldea izugarria da, bai lantaldea bai zuzendaritza, ilusioa badugu eta lan egiteko gogoz gaude.\n2. Abokatua zara ogibidez, zer presentzia du euskarak zure eguneroko lanean?\nDexentekoa. Bezeroekiko harremanetan gehienbat. Nik lehen hitza beti egiten dut euskaraz, eta gero bezeroak erabakitzen du bi hizkuntzetatik zein erabili nahi duen.\nEpaitegietan duela gutxi hasi gara langileekin erabiltzen. Epaile, fiskalekin eta abarrekin beste kontu bat da. Idatzizko harremanei dagokienez, dokumentuak elebidun jasotzen ditugu epaitegitik.\nEuskarazko prozedurak itzulpenean oinarritzen dira. Epaiketa zein entzunaldietan interpreteak egon ohi dira, eta horrek trakestu egiten du kontua. Gertatu izan zait epaiketetan guztiak izatea euskaldunak, epailea izan ezik, eta dena gaztelaniaz egin behar izatea. Gainera bada zenbait pertsona, adinekoak esaterako, ez direnak ongi moldatzen gaztelaniaz, nahiz eta ez dizuten horrelakorik onartuko. Gernikan izaten ditugu batik bat horrelako kasuak. Iruditzen zait kasu horietan bigarren mailako herritarren tratua jasotzen dutela.\nAbokatuen elkargoan ere egoera ez da ona. “Todo está en las dos” esaten da, baina itzulpenean oinarritutako elebitasuna besterik ez da.\nEsan beharra dago, hala ere, azken 4-5 urteetan sumatzen dela langileen artean gehiago erabiltzen dela euskara, horrek badu eragina herritarrengan, paisaia aldaketa bat izan da.\n3. Justizia administrazioa zabala da oso, euskararen normalizazioari dagokionez non jarri beharko lirateke zure ustez indarrak une honetan?\nAmets doituen bidetik… Argi izan behar dugu epaile eta fiskalek nekez ikasiko dutela euskaraz, baldin eta ez badago eskakizun sozial indartsu bat. Ez bakarrik jatorriagatik, maila soziala ere beste bat da eta askok interes falta erakusten dute hemengoarekiko.\nEuskaraz egin nahi duenari aukera hori ematea izan beharko litzateke lehentasun. Horrez gainera, prozedura bat euskaraz izatea eskatzea ez dadila oztopo gisa ikusi, euskaldunek ez dezatela pentsatu prozedura oztopatzen ari direnik.\n4. Operadore juridikoetako kide euskaldunez osatutako elkarte baten sorrera nola ikusiko zenuke?\nIdeia ona da, komunitatea sortzen lagunduko luke, jende euskalduna identifikaturik izatea lagungarri da. Dena den, gogoan izan behar dugu horrek ez duela euskararen auzia konponduko Justizia Administrazioan, benetako aldaketak lege aldaketa batetik etorri beharko dira-eta.\nOso sakabanatuta gaude eta zail ikusten dut. Baina posible ere bada; batzen gaituena euskara da.\nGaia: E-Toolbarra, Elkarrizketa, Euskara Emaileen Komunitatea


Eibarrek puntu bat eskuratu du Levanteren kontra (0-0) | Sports | Naiz\nAzken jardunaldietako hobekuntzari jarraipena eman diote armaginek baina ezin izan dute garaipena eskuratu. Quique Gonzalez lehen aldiz sartu da hasierako hamaikakoan. [Norgehiagokaren estatistikak]\nAmaia U. Lasagabaster|21/09/2019 Updated at:\nQuique Gonzalezek zutoinera jaurti du bigarren zatian. (Fernández de Velasco/LOF)\nGolez betetako partidak izaten dira Eibar eta Levanteren artekoak (4ko batazbestekoa Lehen mailan aurretik jokatutako zortzi neurketetan) baina gaur ezin izan diote ohiturari eutsi. Bost jardunaldi jokatu ondoren, beraz, Eibarrek ez du oraindik garaipenik lortu.\nEgon dira, hala ere, albiste onak armaginentzat Ciutat de Valencian. Batez ere, azken jardunaldietan erakutsitako hobekuntzari jarraipena eman diotela. Ez dira aurkaria baino gehiago izan baina ez eta gutxiago ere. Aurreko egunetan José Luis Mendilibarrek eskatutako konzentrazioa eta inplikazio kolektiboa ere egon dira. Ondorioa, Levantek, Eibarrek berak bezela, aukerak izan baditu ere, atea hutsean utzi du talde gipuzkoarrak denboraldian bigarren aldiz. Orain arte valentziarren zelaian inork gehiago lortu ez duena.\nGogoz ekin dio Mendilibarren taldeak partidari. Hasi bezain laster, Inuik aukera garbia izan du, Pedro Leonen erdiraketa aprobetxatuz eta Aitorren geldiketa bikaina behartuz. Ohizko intentsitatearekin izan ez bada ere –beroak eta ezetasunak ez dute larregi lagundu– minutu dotoreak eskaini ditu Eibarrek, etxekoen arean aukera politak sortuz. Levante ez da geldirik egon eta Campaña, Mayoral edota Morales ere saiatu dira Dmitrovicen aurrean.\nBerrindartuta itzuli da talde gipuzkoarra aldagelatik. Orain bai, bigarren zatiko lehen minutuetan baloia ia ez da irten Levateren areatik baina baloiak ez zuen atean sartu nahi. Lehen aldiz hasieratik jokatu duen Quique Gonzálezek aukera garbiena fabrikatu du baina bere jaurtiketak zutoinean jo du. Berehala erantzun dute etxekoek Mayoralen jokaldiarekin baina, zorionez, Dmitrovicek asmatu du bere erremate bikoitzaren aurrean.\n63.minutuan, lehen zatitik arazoekin zebilen Ramisek zelaia utzi du, askoren hortzikara sortuz aurreko astean gertatutakoaren ondoren. Ez da gaurkoan ondoriorik egon. Eibarrek sufritu du, bai, bere aurkariak jotzen jarraitu duelako azken minutura arte. Baina talde armaginak berak ere ez du ahaztu Aitorren atea. Emaitza, edozein kasutan, ez da aldatu eta eibartarrek denboraldiko bigarren puntua eskuratu dute.\nIpuruan jokatuko dute hurrengo bi norgehiagokak: ostegunean Sevilla hartuko dute eta datorren igandean Celtaren aurka arituko dira.\n«Ondo lehiatu dugu»\nBaikor agertu da José Luis Mendilibar partidaren ostean. Historiako denboraldi hasiera kaxkarrena izaten ari den arren, entrenatzaile bizkaitarrak taldea erakusten ari den hobekuntza azpimarratu du. «Onena, partida txarrenak aurreko biak izan zirela da. Osasunarekin berdindu genuen baina eurek ez zutelako asmatu. Hurrengo hiru partidak hobeak izan dira. Atleticoren aurka ondo aritu ginen, berdintzeko eta irabazteko aukerak ere izan genituen. Espanyolen kontra eurak baino hobeak izan ginen baina bi akatsen ondorioz puntu barik geratu ginen. Gaur ondo lehiatu dugula uste dut; irabazteko eta galtzeko aukerak egon dira baina ondo lehiatu dugu. Alde ona begiratu behar dugula uste dut, azken partidak aurrekoak baino hobeak izan direla», adierazi du.


Dub sesio batek irekiko du Psilocybenea aretoaren 25. urteurrena : Bidasoko Hitza\nDub jaialdi batek irekiko du Psilocybenea aretoaren 25. urteurrena\nThe Titanians eta BassHerri taldeek joko dute larunbatean, Jamaikako erara, zuzeneko musikariekin eta sound system azpiegiturarekin.\nThe Titanians iruindarrak, dub formatuan\n25 urte beteko ditu aurten Psilocybenea kontzertu aretoak. Ohartu gabe mende laurdena bete du Hondarribiko musikari elkartearen egoitzak. Ehunka talde pasatu dira bertatik, milaka zale, hamaika estilo desberdin.\nBaina bada zerbait Amutalde kaleko aretoak oraindik programatu ez duena, eta hori dub saio bat da. Hutsune hori larunbatean beteko du Psilocybeneak, egun horretarako antolatu baitute OnDUBrribi#1 jaialdia. Iruñeko The Titanians eta Bakio-Mungiako BassHerri Sound System joko dute Psilocybenean 21:00etatik aurrera eta itxi arte. Dub saioa izango da, hau da, Jamaikako erara, zuzeneko musikariekin eta sound system azpiegiturarekin. Sarrerak 7 euroan jarri dituzte salgai.\nAnder Morate antolatzaileak nabarmendu duenez, “lehen aldia da eskualdean halakorik egiten dena”. Reggae zalea da Morate eta badu talde bat Psilocybe Elkartean, “The Arrytmiks, baina zaletasun bezala, oraindik ez dugu ezer grabatu”. Reggae eta sound system kultura maite ditu, eta askotan mugitzen da lagunekin Bizkaira, han indarra hartzen ari direlako dub sesioak: “Sound System asko daude han, arrakasta du, eta askotan joaten gara hara, sortzen den giroa ikusita”. Eta pentsatu zuen, “zergatik ez hemen, Psilocybenea edukita”. Horrela sortu zen OnDUBrribi jaialdiaren lehen ekitaldia.\nBi talde gonbidatu dituzte lehen ekitaldira, eta ez edonolakoak: “Aurrena BassHerriren saioa izango da, biniloekin eta ahotsarekin, lehen aldiz joko dute Gipuzkoan. Eta gero Titaniansen dub saioa, abeslariarekin eta hiru haizeekin, tronpeta, tronboia eta saxofoia. Reggae banda da berez Titanians, baina dub formatua ere badu, eta horrela etorriko dira”. Iruindarren zuzenekoaren ondoren, berriro pintxatuko dute bizkaitarrek, argiak itzaltzeko ordura arte. Moratek gaineratu duenez, elkar ezagutzen duten taldeak dira biak, eta Psilocybeneako kontzertuan ez da ezustekoa izango elkarrekin zer edo zer egiten badute.\nLarunbaterako zer espero duen galdetuta, lagunekin Bizkaira bila joaten den hori etxera ekartzea espero duela erantzun du Moratek: “Giro oso ona espero dut, gu mugitzen garen bezala, seguru kanpotik jende asko etorriko dela, eta dantzarako gogoz etorriko direla”.\nOnDUBrribi#1 reggae-dub jaialdiak estreinatuko du Psilocybenearen 25. ekitaldia. Dena ongi, 2019an bigarrena antolatuko nahiko luke Moratek: “Aurten urte berezia izango da, hainbat gauza prestatzen ari dira. Nik ekarpentxo hau egin dut, modu ona iruditzen zait hain urte berezia hasteko, gauza berri batekin egitea. Betiko gauza onak mantendu, eta berriak sartzen joatea”.\nLehen aldiz joko du BassHerrik Gipuzkoan, sound system azpiegitura eta guzti


Ederkeria | barretartia\nseptiembre 17, 2014 · de barretartia\t· en Irakurtzeko.\t·\n“Ama begira zazu lehiotik plazara, ni bezelakorikan plazan ba ote da”. Hau da abesti herrikoi ezagunaren hasiera. Eta hasieratik hasita, perla bat estrofa bakoitzean: mutxurdin ez dela geratuko neskatila hainbeste dohainekin, dozenaka gizongai ditutela bueltan, ederra izango dela….\nBai, txikitan, askotan galdetzen diogu gure amatxori. “Amatxo, guapa izango naiz? (to, gaztelerazko hitza erabiltzen dugu gainera, baina horrek beste artikulo baterako emango luke…). Eta amatxok, “bai laztana! Zure sudur txiki horrek, zure aurpegi borobil horrek, eta zure hagin apurtu horiek ez dute galaraziko zu guapa izatea!”.\nBarruko maitasun guztiarekin dio hori amak, jakin barik ziztada sartu duela jada: nabaritu ere ez orain arte sudur txikia (edo txikiEGIA) nuela, aurpegi borobilarekin, potxola izatetik potola sentitzera pasatzen zara, eta haginena… bai, nerabezaro guztian ferreteria osoa ahoan eramanda, eta zati bat apurtzen zen bakoitzean amak gastatu beharko zuen diruekin arduratuta, ezer esan barik uda osoan, azkenean aparato zatiak antenak balira irteten ziren arte ahotik. Ahoa, noski, bigarren mundu gudako lubaki bat baino zulatuagoa, baina txarrena da amaren aurrean bokadilloa jatean aparato zantar zati bat txorizo artean geratzen zela, eta amek, begietan mikroskopioak dituztenez segituan ezberdintzen dute aparato zati zantarra aluminio paperetik, ezer esan baino lehen… Zapla! Zaplasteko hegalaria, inoiz jakin barik zein aldetatik datorren, eta gero, lagun guztien aurrean sermoia, holan bukatzen zena: “Zelan ez dozu ba lehenago esan?” Bai, hori, ea nor den ausarta! Artikuloaren hasierako abestiak nesken edertasunaren inguruan baino, hobe luke nesken ausardiaren eta kemenaren inguruan kantatuko balu!\nBaina artikulo hau ez da nire balentrien ingurukoa, ez eta nire amaren ondouste baina gaizkiegiteei buruzkoa. Edertasunaren ingurukoa behar luke. Berez –tasunak gauza poitiboak dira, eta –keriak berriz, negatiboak orokorrean. Ba nire txikitako eder izan nahi eta ezinaren borroka hori, izan bedi manifestu bat EDER hitzaren atzizkitzat, -keri janzteko eta –tasun eransteko, ederra izatea ederra bada ere, ederkeriara heltzeko egiten diren krimenak gizakiak bere buruari egin diezazkioken min, kalte, gezur eta kondena handiena baitira.\n← Asteko txiolaria: @aitorp6\nErgatiboaren Askapenerako Frontea hemen da! →\nRT @ororostorm: @bootxo https://t.co/0nWx7MoAfx 1 hour ago\n😝 twitter.com/ihitzek/status… 1 hour ago\nBenga, aitortu: zuetakoren bat dagoeneko nazkatu da beroarekin, baietz? 2 hours ago\nEstuegi daukazun galtzetako botoia bai ala bai lotzen saiatzen zarenean #presioa 7 hours ago\n.@noaua -k bi lan poltsa osatzeko deia egiten du. Kazetarien batetik eta uztailean antolatzen dugun Udajolas ekime… twitter.com/i/web/status/9… 9 hours ago\nRT @makilipurdi: Ez, nire argazkiak ez du irabazi #WorldPressPhoto saria... https://t.co/0hpw8sG8gL 10 hours ago\nRT @MiraririMirari: Bagatoz berriz ere! #BakeanDagoena #Zizurkil @lanku_bertsoak @tolosaldeataria twitter.com/barretartia/st… 1 day ago


Historia – 2 orrialdea – Irunero\n1921eko ekainaren 5ean argitaratutako “El Bidasoa” aldizkariak orain dela 100 urte Irunen albiste ziren gertaerak biltzen ditu. Aldizkariaren 301. zenbakiko lehen idatzian “El Bidasoa” aldizkaria ideologia politiko desberdinen aurrean inpartziala eta independentea izan nahi duela adierazten da. E.R. kolaboratzaileak haurrek...\n1921eko maiatzaren 8an argitaratutako “El Bidasoa” aldizkariak duela 100 urte Irunen albiste ziren gertakariak biltzen ditu. Aldizkaria S. Ignotusek sinatutako “Cuento Vasco” izenburuko artikuluarekin hasten da, kondaira baten bitartez Bidasoa ibaiaren...\n1921eko apirilaren 3an argitaratutako “El Bidasoa” aldizkariak orain dela 100 urte Irunen albiste ziren gertaerak biltzen ditu. Aldizkari horretako lehen testuan hiriaren “oso humanitarioa” titulua nondik datorren azaltzen da. Jarraian, Pedro Sarasquet...


Karlos Saldise - Wikipedia, entziklopedia askea.\nKarlos Saldise Korta Pasai Donibanen 1947ko martxoaren 21ean jaioa, 1976az geroztik Lezon bizi zen. Amnistiaren Aldeko Batzordetako kidea zen Lezoko komitean. 1980ko urtarrilaren 16an, hogeita hamairu urte zituela, talde parapolizialek tiroz hil zuten bere Lezoko etxeko atarian. Gerra zikinaren biktima izan zen. Aurretik hainbat heriotz mehatxu jaso izan zituen. Gutunazaletan, bere altzari dendan ate azpitik sartuak, jende txikitua azaltzen zuten argazkiak topatzen zituen. Haien aldamenean mehatxua, berak ere hala bukatuko zuela. Beste batean, bere kotxeko antena apurtu eta kapotaren gainean utzi zioten ohar bat. Bera ez zegoela etxea arakatu zioten zenbaitetan. Soriara (herriko presoak bisitatzea joana) egindako bidaia batetik etorrita etxeko atea indarrez irekia topatu zuen.\nPasai Donibane, 1947ko martxoaren 21a\nLezo, 1980ko urtarrilaren 16a (32 urte)\nKarlosen hilketaren erreibindikazioa bi egunkarietan jaso zen talde parapolizial ezberdinen izenean. Egin egunkarira “Batallón Vasco Español” (BVE) izenean deitu zuten. Diario Vasco-ra deitu zutenek aldiz, “Grupos Armados Españoles” (GAE) izenean hitz egin zuten eta Karlosen heriotzaz gain biolazioak ere bereak zirela azaldu zuten. GAEkoen mehatxua, Karlosen hilketa erreibindikatzerakoan Amnistiaren alde lan egiten zuten guztiei lotzen zitzaion.\nKarlosen hilketari buruzko ikerketarik ez da izan eta zigorrik gabe geratu da hilketa hau, talde parapolizialek egindako gehienak bezala.\nKontrainsurjentziaren kronologia Euskal Herrian (1980)\n«Utzi zuen arrastoari aitortza», Lezoko hitza, 2020-01-10\n«Bizi balitz, gaur Karlos gure ondoan izango zen, egungo borroketan buru-belarri», Lezoko Hitza, 2010-01-11.\n«Omenaldia eskaini diote Karlos Saldiseri haren hilketaren 40. urteurrenean», Lezoko hitza, 2020-01-18\nAzken aldaketa 23 ekaina 2021(e)an, 08:43(e)tan\nOrriaren azken aldaketa: 23 ekaina 2021, 08:43.


«Malaysiako munduko txapelketara joateko gutxieneko denbora egiten saiatuko naiz» - Kronika\n«Malaysiako munduko txapelketara joateko gutxieneko denbora egiten saiatuko naiz»\nIñigo Llopis igandean, lortutako bost dominekin.\nDenera bost domina leporatu ditu Iñigo Llopis hernaniarrak aurreko astelehenetik igandera bitarte Dublinen jokatu zen Igeriketa Egokituko Europako Txapelketatik: «ez nuen espero bost domina lortzea; asko jota, bat edo bi lortuko nituela pentsatzen nuen», onartu dio berak Kronikari.\n«Oso pozik» bueltatu da Iñigo Llopis hernaniarra Dublineko Igeriketa Egokituko Europako Txapelketatik, eta ez da harritzekoa, izan ere, bost domina eskuratu ditu: urrezko bakarra, S8 kategoriako estilo libreko 400 metrotan; bi zilarrezko (estilo libreko 100 metrotan eta bizkar estiloko 100 metrotan); eta brontzezko beste bi, estilo libreko 4x100 metrotan eta 4x100 metro errelebotan.\nDominez beteta zatoz Dublinen egin den Igeriketa Egokituko Europako Txapelketatik. Pozik?\nBai, oso pozik. Egia esan, ez nuen espero bost domina lortzea; asko jota bat edo bi (400 metro libreetan eta 4x100 metro libreetan) lortuko nituela pentsatzen genuen, baina azkenean uste baino emaitza hobeak lortu ditugu.\nDenera bost izan dira irabazitako dominak: urrezko bat, hiru zilarrezko eta brontzezko bat. Horietako zein da ilusio gehien egin dizuna?\n400 metro libreetako urrea izan da ilusio haundiena egin didana. Batetik, gehien prestatu dudan proba izan delako, eta bestetik, ez delako posible gure etxean Europako txapeldun bakarra aita izatea!\nLesio luze batetik zatoz, eta Munduko Serieetan errekorrak hautsi eta Dublineko azkeneko zita honetan, domina-jasa ederra izan duzu. Nola deskribatuko zenuke 2018ko aurreneko urte erdi hau?\nIzugarria izan da berriro ere igeri egin ahal izatea. Eta gainera, txapelketetan parte hartzen hasi eta denboraldia horrela bukatzea… Ezin dut gehiago eskatu!\nZer moduz errekuperatu zara lesiotik? Nola izan da lanera buelta?\nOso ondo errekuperatu naiz. Pixkanaka gero eta konfiantza haundiagoa hartzen ari naiz hanka astintzerako orduan, eta hori seinale ona da.\nLanera buelta ere ona izan da, hainbeste denbora entrenatu gabe egon ondoren, igerilekura itzultzea izugarria izan da. Lan asko egin behar izan dugu; hasieran errekuperazioa landu dut eta gero, entrenamenduekin hasi nintzen, baina nire inguruko guztiek (medikuek, fisioterapeutek, entrenatzaileek, taldekideek, lagunek, familiak..) asko lagundu didate.\n«Joko Paralinpikoak guztion ilusio haundiena dira. Bertara joateko bidea zaila izango da»\nZein izango dira zure hurrengo zitak? Eta etorkizuneko erronkak?\nHurrengo txapelketa garrantzitsua Malaysian izango da, Munduko Txapelketan (2019ko uztailaren 29tik abuztuaren 4ra bitarte jokatuko da), eta hara joateko gutxiengo denbora egiten saiatuko naiz aurten.\n«Ez da posible gure etxean Europako\ntxapeldun bakarra aita izatea!»\nBi urte falta dira Joko Paralinpikoetarako. Nola ikusten duzu bidea? Duela bi urtekoa errepikatzeko gogoz?\nAzken finean, Joko Paralinpikoak guztion ilusio haundiena dira. Bertara joateko bidea zaila izango da. Dena den, urtero helburuak jarri behar dira, eta orain munduko txapelketan pentsatu behar dugu.


Lehengaien prezio altuak euskal eraikuntza-enpresak zapuztu ditzake - Ekonomiaren KZ\nLehengaien prezio altuak euskal eraikuntza-enpresak zapuztu ditzake\nEraikune eraikuntzaren industriako euskal klusterrak ohartarazi duenez, obra publikoetan aritzen diren enpresak “itxi” egin beharko dira, lehengaien prezioa igotzen ari delako.\nEuropa Pressi egindako adierazpenetan, Jon Ansoleaga zuzendari nagusiak Eraikuntzaren euskal sektorearen egoerari buruzko azterketa bat egin du, eta material-hornidurarik ezak eta, batez ere, lehengaien prezioaren gorakadak ere eragiten diote.\nAnsoleagak adierazi duenez, hainbat faktorek eragiten dute hornidurarik ezaren arriskuan, eta inguruabar hau aipatu du: “Mundu guztia aldi berean aktibatu da”; beraz, logistikako eta garraioko jarduerak “ez dira gai jarduera-sektore guztiei aldi berean produktuak eskatzeko”.\nKlusterraren arduradunak esan du hornidura falta dagoela, batez ere altzairu eta zurarena, eta adierazi du arazo horren eragina lehengaien prezioaren igoera dela, “Urriagoak” baitira.\nEraikuneko zuzendari nagusiak azaldu duenez, klusterraren barruan lehengaien prezioaren igoeraren azterketa bat egin da, besteak beste, altzairuarena edo zurarena, baita produktu amaituenena ere, nahiz eta, oro har, “Ia dena igo den”. Horren guztiaren ondorioz, obra berriaren eta birgaitzeen prezioa igo egiten da, eta, beraz, “Arazo bat” da.\nNolanahi ere, Jon Ansoleagak adierazi du, oraingoz, ez dela “bereziki garrantzitsua hornidurarik eza”, baina “arazo bat” dela, baina adierazi du une honetan, horren gainetik, zailtasun nagusia lehengaien prezioen igoera dela.\n“Dena igotzen ari da, izugarri, une batzuetan egurra bi aldiz biderkatu da, eta altzairua, txostena egin zenean, % 40 igo da”, adierazi du Ansoleagak, eta energiaren kostuaren igoerak (“kasu batzuetan, % 50 edo % 60 igo da”) “prezioetan eragina” duela gaineratu du.\nPrezioen igoera horrek Eraikuntzaren euskal sektorean izango dituen ondorioei dagokienez, Ansoleagak adierazi du 2022ko ekitaldia “kritikoa” izango dela, datorren urterako “hazkunde-perspektiba” dagoelako eta, egoera hori dela eta, “Ziurgabetasuna” dagoelako.\nEraikuneko arduradunak gogorarazi du aurtengo aurreikuspena Eraikuntzaren euskal sektorearen fakturazioaren hazkunde “moderatua” zela, “Susperraldia”, nahiz eta ez zuten espero 2020an izandako beherakada estaltzea. “Ekonomiaren pareko hazkundea espero zen, % 4 ingurukoa, eta datorren urterako hazten jarraitzeko aurreikuspenarekin, % 5 ingurukoa”, adierazi du.\nAdierazi duenez, horiek ziren aurreikuspenak, baina, batez ere uda ondoren gertatzen ari den egoera ikusita, orain “ziurgabetasun handia” dago gerta daitekeenaren inguruan.\nJon Ansoleagak azaldu duenez, klusterreko enpresa gehienek obra publikoetarako lan egiten dute, eta bi urte baino gutxiagoko obra publikoen prezioen berrikuspena “zailagoa” da.\nGaleretan sartzeko arriskua dago\n“Kostu jakin batzuekin sinatutako kontratuak, kostuak handiagoak direla ikusten duzu, eta ez da marjina murrizteko arriskua dagoela, galeretan sartzeko arriskua dagoela baizik. Hori agerikoa da, eta obra publikoan lanean ari diren enpresen % 100i gertatzen ari zaio “, adierazi du.\nHorrenbestez, esan du nagusiki sektore publikorako lan egiten duten enpresak direla, une honetan, lehengaien prezioaren igoerak gehien eragiten dienak, sektore pribatuan “malgutasun handiagoa” egon daitekeelako “prezioak berriro negoziatzeko orduan”. “Obra publikoan zailagoa izaten ari da”, adierazi du.\nHorregatik, sektorea “ziurrenik” haztea espero duen arren, “Itxi beharreko enpresak ere egongo dira”, ziurtatu du. “Arriskua hori da. Kezkatuta gaude, jakina, kontratatuta duzun zorroak kostu handiagoak izango dituelako eta, beraz, marjina desagertuko delako edo negatiboa izango delako “, ziurtatu du.\nJon Ansoleagak adierazi duenez, obra publikoan aritzen diren enpresa “ia guztiak egoera horretan daude”. “Askok eutsiko diote, baina egongo da egoera aldaketa horri ezin ekiteko arriskua duen norbait”, ohartarazi du.\nEnpleguaren arloan, “Jarduera haztea aurreikus zitekeen” bezala, Eraikuntzaren industriak enplegua sortzeko duen gaitasuna “handitu” egingo dela ziurtatu du. Hala ere, eskulan kualifikaturik ez izatearen ondorioz dagoen arazoaz ohartarazi du, batez ere, profil batzuen kasuan.\n← Arabak % 16,8 gehiago bildu du urrian zergetan\nGOFEren EPEn 101 plaza lortzeko 2.800 hautagai baino gehiago →\nOsakidetzaren kolapsoa eta ikasgeletara itzultzea zaila, LABen arabera\nArgiaren prezioa apur bat jaitsi da, 202,95 euroraino MWh-ko


Bilbon jaio zan 1933-10-14'an, eta berton il zan 1975'an. Merkantil maisua, 1953'tik. Naikoa idatzi eban, olerkari ta antzerkigille lez. Guatemala'ko «Euzko-Gogoa»-n datoz bere lenengo poesiak, gero «Egan», «Euskera», «Olerti», «Zeruko Argia»-n eta olakoetan jarraituz. Gaia: Literatura ta teatrua batez be.\nPoesi barrutian, bide zaarrak eta barriztatzen joiazan, ots, Lizardi, Orixe, Lauaxeta eta onein taldekoena saiets itxi ta etenik, orduan modan egoan eta andik laster urbegi ta puztilla lez ezereztu zan poesi sozialari emon eutsan. Gaur ia iñok be aitatzen ez dauna, ain zuzen. Aurreko aroa agortua ei zan eta barriaren asi naia; baiña artetan urte asko igaziak diran arren, euskal literatur poetikan aurreko areik dirala diñogu eredu illezkor.\nAren lanen artean poesi arlokoak bakarrik aitatzeko, begoz emen oneik:\n— Maldanbehera (1959).\n— Harri eta Herri (1964).\n— Euskal Herria (1967).\n— Harrizko Herri hau (1970).\n— Azken Harria (1971).\nGerra aurreko ta osteko gaur ere gure olerkarietan onenentzat joten dabezanak zapuzturik, Mirande ta Krutwig artu ei zituan jarraigarri. Krutwig'ek 5 bat oler-lan daukaz, Mirande'k geitxoago. Europear poesi ugari irakurri ei eban Aresti'k; irurok be, askoren eritxiz, ez eutsoen mesede aundirik egin gure izkuntzari. Alan be, euren saillean, ez dira arbuiagarri.\nNaizta laprastean begoz emen aitaturik aren antzerki-lan berezienak be:\n— Mugaldeko herrian eginikako tobera.\n— Etxe aberatseko seme galdua...\n— Justizia txistulari.\n— Mundu munduan. Eta abar.\nLenengotik asi zan bere lanak sariketara bialtzen. Eta askotan sarituak izan ziran aren oler-lanak. 1959'an lenengoz, Bedoña'n Loramendi'ri egin geuntson omenaldia, bere Malda behera lanaz. Orobat Lizardi saria jasoaz. Aren teatru lanik geienak «Egan»-en datoz.\nAresti aurrenik olerkigintza zaharrez asi zan. Olantxe dago «Maldan behera» adibidez. Ikus: ariztian dago poeta, eta bere lenengo estrofetan lez, anbakea ta giroaren ederra adierazten ditu, bertso ondo neurtu (6/7) eta errimaz ondo oskidetuz. Ona 5 aapaldi:\nOrain hemen nago, eremu latz honetan.\narbola agar-gabeen parea naiz orain.\nerratzak arean, haitzetan kalamuak,\nEztago zeruan egun hodei batere,\nDenpora sikuak garantzen ditu bere\nordu miragarriak sekula batean.\nZerura begira egoten naiz luzaro,\nizarren esnetik edaten dut oparo,\nbaina egarri bizia daukat bihotzean.\nAzken eremuon natzalako artinik,\nhezur-lekuetan eztaukat zer-eginik\nta iruten dut astiro itogin sikua,\nnundik egunotan doakidan bihotza,\nentzun eztelako urlasterraren hotsa,\napur bat busti dezan lurreko kolkua.\nEztut gaur ezer jan, eztut horren beharrik;\neta gau osoan egondu naiz itzarrik,\nkandeletan ikusiz eulien bagalak.\nBarauetan eztut oinazerik aurkitu,\nbakarrik egoteko asmotxo makalak\neta lo-gelak benedikatu ditu.\nEremuak ere dauzkalako mareak,\nbebera eta gora egiten du hareak,\nta nire gorputzak ezin egon zutik.\nArroken ostean agertu den etsaia\nene begian da baratzeko galaia,\nitsuki baitiotsak: Ken hadi hemendik!\nOnelaxe darrai poema eder —ezkutu samar— onek. Eremu oiantsu artan irakurriak zitun orduko F. Nietzche, T.S. Eliot eta antzekoak, baiña ildo ortatik jarraitu ba'leu, askoz euskal poeta gaillenagoa genduan Aresti. Gero joan jakun, Arana'ren eskola ta garbikeriai muzin egiñik, euskera kultoa barik erritarra erabilten. Diñoenez, onek ondatu eban Aresti. Urtez urte obeagotuz joian euskera itxi ta, iraizeko barrikeriari itsatsiz, pentsakeraz eta literatur maillaz jatsi jakun. Erlejiñoari dagokionez be, batzuk, Aresti'k ez euzkan ideiak —arekin ortaz sarri jarduna naz— bilbotarrari ezarten saiatzen dirala dirudit.\n1963'an poesi-konkurtsoa Tolosa'n Orixe'ren goratzarrez. Aresti'k jaso eban lenengo saria Harri eta Herri olerkiagaz. Jose Maria Iparragirre saria zan. Ona poema luze orren zati bat:\nEzer eznaiz, eznaiz ezer, ezpada\nNi naiz naizena, bai, naizena, ez\nNi naz nirez,\nnire borondotez, naizenaren borondotez eta birtutez,\nnire pentsamentuen eta sentimentuen indarrez.\nBidean nago (bai lege gogorra,\nhain ordenamentu eskapu gabekoa),\nbukaera batera. Hara noa eta\neznaiz bildurtzen, ez eznaiz\nbildurtzen, ez, eznaiz\nDena doa eztenaren bidean,\neta egun batean ezer ezta izanen, ezpada\nezer eztena. Ez, Bai. Ni naiz naizena,\neznaiz ezer ezpada\nnaizena, ez, izaren eznaizena.\nEta hau da, bai eta ez, orain eta beti eta lehen,\nNire pentsamentuen graziaz eta birtutez.\nBai. Naizena. Diodana.\nBai, esaten asiz gero, poetak ere lelokeri politak asmau oi ditue. Zer esanari su emotearren askotan, ez egia dalako, ez barruan ori siñisten dabelako. Aizeak bereak egiten ditu osto igerraz.