Παιχνίδια μυαλού. Raintear ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΑΦΙΕΡΩΜΑ. ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ 26 PromRacing - PDF\nΠαιχνίδια μυαλού. Raintear ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΑΦΙΕΡΩΜΑ. ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ 26 PromRacing\nDownload "Παιχνίδια μυαλού. Raintear ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΑΦΙΕΡΩΜΑ. ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ 26 PromRacing"\n1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΟΝΙΜΕΣ ΣΤΗΛΕΣ 2 Πράσινη Γραμμή 4 Βrainstorming 14 Γραφές 24 Οθόνη 28 Αυλαία 30 Ήχοι ΑΦΙΕΡΩΜΑ Παιχνίδια μυαλού 8 ΑΦΙΕΡΩΜΑΤΑ 18 Μπαμ και κάτω ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ 26 PromRacing Raintear 16 ΔΙΑΒΑΣΤΕ 7 Η Σωτηρία της Ευτυχίας της Αθανασίας Γεωργοπούλου 12 Παρανοήσεις και Παράνοια του Θοδωρή Ηλιόπουλου 22 You tell me it s the institution του Παύλου Πετρή 32 ξερωτα της Κατερίνας Σκρουμπέλου 23 3ΜΗΝΙΑΙΑ ΕΚΔΟΣΗ ΤΗΣ ΦΟΙΤΗΤΙΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ «ΚΑΛΕΙΔΟΣΚΟΠΙΟ» ΚΩΔΙΚΟΣ: 6394 ΑΠΡΙΛΙΟΣ ΜΑΙΟΣ - ΙΟΥΝΙΟΣ 2010 Διεύθυνση: Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών. Φιλοσοφική Σχολή Πανεπιστημιούπολη Ζωγράφου Τ.Κ Τηλέφωνο: (11-3 καθημερινά) Fax: site: Ιδιοκτησία: Ένωση Φοιτητών «Το Καλειδοσκόπιο» Πολιτιστικό Μη Κερδοσκοπικό Σωματείο Εκδότης-Υπεύθυνος Έκδοσης: Αλέξανδρος Χαντζής Αρχισυνταξία: Αθανασία Ανδριάνα Κορασίδη hotmail.com) Σχεδιασμός: Espresso Studio Δ.Θ. Αρβανίτης, Αρετούσα Αρβανίτη Διαφημιστικό Τμήμα: Πέννυ Μπακάλη ( , hotmail.com) Δημόσιες Σχέσεις & Προβολή: Στέλλα Πεπονάκη ( , Υπεύθυνη Οικονομικών: Δάφνη Παπανικολάου Συντακτική Ομάδα: Α. Χαντζής, Α. Κορασίδη, Α. Γεωργοπούλου, Ε. Γαλανοπούλου (Επιμέλεια Αυλαίας), Θ. Ηλιόπουλος (Επιμέλεια Οθόνης), Δ. Κοροβέση (Επιμέλεια Γραφών), Δ. Γκίτσα (Επιμέλεια Εικαστικών), Δ.Παπανικολάου (Επιμέλεια Ήχων), Π. Μπακάλη, Ν. Κατή Συνεργάτες Έκδοσης: Φ. Αμολοχίτης, Γ. Αργυρός, B. Bελώνα, Γ. Βλαχοδημήτρης, Α. Βλάχου, Δ. Γκίτσα, Β. Γεωργόπουλος, Κ. Δαούτη, Ε. Δημητριάδη, Χ. Ζαρκαλιού, Φ. Ηλιόπουλος, Γ. Καμπούρικης, Κ. Καραγεώργος, Β. Καρακάξης, Ν. Κατή, Τ. Κίρχοφ, Ν. Κοκκάλης, Π. Κόκκινος, Η. Κολοκούρης, Ε. Μανώλη, Δ. Μαρινάκου, Ε. Ξενικάκη, Τ. Ξυδιά, Σ.-Μ. Παλόγλου, Δ. Παπανικολάου, Π. Πετρής, Ν. Πλιακογιάννη, Κ. Σκρουμπέλου, Ν. Σουλαντίκας, Ε. Σωτηρίου, Μ. Χατζηγιαννάκης, Σ. Χράτσας Εκτύπωση-Παραγωγή: Βιβλιοσυνεργατική Α.Ε.Π.Ε.Ε. Αναζητήστε το Καλειδοσκόπιο στις σχολές του Πανεπιστημίου Αθηνών, του Εθνικού Μετσοβίου Πολυτεχνείου, του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών, του Πανεπιστημίου Πειραιά, του Παντείου Πανεπιστημίου, στην Πανεπιστημιακή Λέσχη, στα τραπεζάκια του Escape Club αλλά και εκτός ασύλου. Συνδυάζεται τέλεια με καφέ ή ποτό... ΕΝ ΔΕΛΦΟΙΣ, ΙΠΠΟΠΟΤΑΜΟΣ, ROSEBUD, RUE DE MRSEILLE, ΚΑΘ ΟΔΟΝ, ΚΟΚΚΟΙ ΚΑΦΕ, ΤΡΑΛΑΛΑ, ΥΠΟΒΡΥΧΙΟ, BRTESSER, BOOZE, ΜΥΛΟΣ, ΧΑΡΤΕΣ, ΚΑΦΕΤΙ, DSEIN, GINGER LE, ΠΩΛΕΙΤΑΙ, ΒΟΧ, PLYHOUSE, ΔΙΠΛΟ ΚΑΦΕ, STND, STUDIO, VOX- ΛΙΒΑΝΗΣ, 5 ΔΡΟΜΟΙ, ΠΟΔΗΛΑΤΟ, ΚΑΦΕΚΟΥΤΙ, ΟΣΤΡΙΑ, ΜΙΚΡΟ ΚΑΦΕ, κινηματογράφο... ΑΛΦΑΒΙΛ, ΑΣΤΥ, ΕΛΛΗ, ΤΙΤΑΝΙΑ,ΤΡΙΑΝΟΝ, θέατρο... ΦΟΥΡΝΟΣ, ΧΥΤΗΡΙΟ, μουσική... ROCK N ROLL, CIRCUS, βιβλίο... ΠΟΛΙΤΕΙΑ, ΠΑΠΑΣΩΤΗΡΙΟΥ, ΙΑΝΟΣ, ΠΡΩΤΟΠΟΡΙΑ, ΩΚΕΑΝΙΔΑ, ξενες γλώσσες... ΓΑΛΛΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ Ευχαριστούμε θερμά τη Φ.Ε.Κ. (Φοιτητική Ένωση Κρητών) για την αμέριστη συμπαράσταση της και την παραχώρηση του χώρου της για τις συγκεντρώσεις του Καλειδοσκοπίου. Το Καλειδοσκόπιο δημοσιεύει μόνο ενυπόγραφα κείμενα. Τα ενυπόγραφα κείμενα δεν εκφράζουν απαραιτήτως τις θέσεις του περιοδικού. Συνδρομές: Η ετήσια συνδρομή του περιοδικού ανέρχεται στα 10 (Τέσσερα Τεύχη) KΑΛΕΙΔΟΣΚΟΠΙΟ 1\n2 ΠΡΑΣΙΝΗ ΓΡΑΜΜΗ Την «Πράσινη Γραμμή» μας περνούν φίλοι μας που έτυχε να έρχονται από άλλο μέρος του πλανήτη. Έρχονται να μας πουν τις ιστορίες τους. Και μεις διψάμε για ιστορίες διαφορετικές που μοιάζουν τόσο με τις δικές μας. Једном Давно И тако једном давно си рођен, и дођеш на овај чудни, велики плави свет. Све је непознато, али те баш и није брига.. теби је лепо зато што се осећаш безбедно, у загрљају особе коју си тек упознао али већ знаш толико добро. Не знаш баш шта треба да радиш овде, али ни то те не узнемирава превише. За сад је све лепо. И тако полако кренеш да истражујеш свет ван твог, безбедног, воде те у парк, шетње, почнеш да састављаш колекцију прелепих призора и осећаја, велики бели облаци на вечном плавом небу, крошње дрвећа и ветрић што те мази по лицу. Све је тако ново, чудно, непознато. Већ знаш које звукове људи користе да би означили неку ствар, али не све ствари. Има их толико много..али полако, научићеш речи, и њих има много. Научићеш да изговараш пуно ствари, за неке никад нећеш наћи речи. Твој свет ти је сад већ познат, нема дела кога незнаш, знаш и шта су облаци и шта је небо, шта је дрвеће и шта је ветар. Безбедно. Негде те воде, објаснили су ти да то сва деца раде. Мало си уплашен, никад те нису оставили без икога кога познајеш. Ниси баш сигуран шта треба да радиш ту, али нема везе, има пуно малих људи, можда и није тако лоше.. Види само колико речи скупљене на тако малом простору.. И кренеш полако да истражујеш. Настављаш да обогаћујеш галерију призора и осећаја, осетиш чак и нешто ново, али незнаш још довољно речи да би објаснио себи шта је. Заузет си новим стварима, али на путу кући се још увек дивиш лепоти плавог неба и зеленог дрвећа. Нови свет, полако постаје твој, мали људи који су сваког дана све мање мањи, постају твоји људи. Безбедно. Налазиш се у непознатом простору. Оставили су те ту, и објаснили су ти да то сви људи раде. Мало си уплашен, али можда и није тако лоше, бар за почетак. Ствари некад толико далеке и нове којима си се дивио су ти сад толико познате да ни више не мислиш o њима, превише си заузет. Окружен својим светом у коме знаш да се крећеш. Али ето живот, опет те зове да истражиш свет ван свог, безбедног, опет си окружен малим људима, грлиш особе које си тек упознао али већ познајеш толико добро. Не знаш шта треба да радиш, али нема везе. Сетиш се плавог неба, зеленог дрвећа и сад све то добије нов значај. За сад је све лепо. Безбедно. Одведеш их и објасниш им да то ΣΕΡΒΙΑ Πρωτεύουσα Μεγαλύτερη Πόλη: Βελιγράδι Επίσημη Γλώσσα: Σέρβικα Έκταση: km2 Πληθυσμός: Νόμισμα: Σέρβικο Δηνάριο сва деца раде. Мало су уплашена, то те мало брине, али тe брзо прође. Био си тамо. Надаш се за најбоље, и учих их како да везују пертле, па убрзо после тога кравате, и како да шетају на штиклама. Оставиш их испред, и објасниш да то сви људи раде. Мало се плаше, мало се бринеш, али си сигуран да ће све бити уреду. Уосталом, био си тамо, није лоше, бар за почетак. И кад кости остаре, тако се деси да си опет окружен малим људима, и налазиш радост у најмањим стварима, као да им показујеш плаво небо и дрвеће. кроз њихове очи као да их видиш и ти први пут. Никад не престајеш да истражујеш нова осећања, и ово је толико ново, осетио си нешто слично прошли пут, али ово је ипак ново. Постоје ли речи за овако нешто? Можда, али све звуче мале и неважне.. Можда можеш да кажеш, безбедно Μια φορά και έναν καιρό Και έτσι μια φορά και έναν καιρό γεννήθηκες, και ήρθες σε αυτόν τον παράξενο, γαλάζιο κόσμο. Είναι όλα άγνωστα, αλλά αυτό δεν σε ενδιαφέρει και πολύ... νιώθεις όμορφα γιατί νιώθεις ασφαλής, στην αγκαλιά του ατόμου που μόλις γνώρισες αλλά ξέρεις ήδη τόσο καλά. Δεν ξέρεις τι ακριβώς πρέπει να κάνεις εδώ, αλλά αυτό δε σε ενοχλεί. Προς το παρόν είναι όλα όμορφα. Και έτσι ξεκινάς να εξερευνείς τον κόσμο εκτός του δικού σου, του ασφαλή. Σε πηγαίνουν στο πάρκο, βόλτες, και αρχίζεις να συντάσσεις μια συλλογή πανέμορφων θεαμάτων και συναισθημάτων, τα μεγάλα λευκά σύννεφα στον γαλάζιο ουρανό, τα φύλλα των δέντρων, και το αεράκι που σου χαϊδεύει απαλά το πρόσωπο. Είναι όλα τόσο καινούρια, παράξενα, άγνωστα. Ήδη ξέρεις κάποιους ήχους που χρησιμοποιούν οι άνθρωποι για να προσδιορίσουν κάποιο πράγμα, αλλά όχι όλους. Είναι τόσοι πολλοί... σιγά σιγά όμως θα μάθεις λέξεις. Και οι λέξεις είναι πολλές. Θα μάθεις να λες πολλά πράγματα, για μερικά όμως δεν θα βρεις ποτέ τις λέξεις. Ο κόσμος σου, σου είναι ήδη γνωστός, δεν υπάρχει κομμάτι του το οποίο δεν γνωρίζεις, ξέρεις τι είναι τα σύννεφα και τι ο ουρανός, τι τα δέντρα και τι ο άνεμος. Ασφαλής. Σε πηγαίνουν κάπου, σου εξήγησαν ότι το κάνουν όλα τα παιδάκια. Φοβάσαι λίγο. Δε σε έχουν αφήσει ποτέ μόνο σου, χωρίς κάποιον τον οποίον γνωρίζεις. Δεν είσαι σίγουρος τι ακριβώς πρέπει να κανείς, αλλά δεν πειράζει, υπάρχουν πολλοί μικροί άνθρωποι εκεί, ίσως να μην είναι τόσο άσχημα. Και ξεκινάς σιγά σιγά να εξερευνείς. Συνεχίζεις να εμπλουτίζεις την συλλογή σου με θεάματα και αισθήσεις, νιώθεις και κάτι πρωτόγνωρο αλλά δεν ξέρεις ακόμα αρκετές λέξεις ώστε να το εξηγήσεις στον εαυτό σου. Είσαι απασχολημένος με καινούργια πράγματα, αλλά στον δρόμο για το σπίτι ακόμα θαυμάζεις την ομορφιά του ουρανού και των δέντρων. Ο καινούργιος κόσμος γίνεται δικός σου, και αυτοί οι μικροί άνθρωποι οι οποίοι κάθε μέρα γίνονται όλο και λιγότερο μικροί γίνονται δικοί σου άνθρωποι. Ασφαλής. Βρίσκεσαι σε άγνωστο χώρο. Σε άφησαν εκεί, και σου εξήγησαν ότι το κάνουν όλοι οι άνθρωποι. Είσαι λίγο φοβισμένος, αλλά ίσως και να μην είναι τόσο άσχημα, τουλάχιστον για αρχή. Πράγματα τα οποία κάποτε ήταν τόσο απόμακρα και καινούργια, πράγματα τα οποία θαυμάζεις, σου είναι πλέον τόσο γνώριμα που δεν τα σκέπτεσαι καν. Σε περιτριγυρίζει ο κόσμος σου, στον οποίο ξέρεις να κινείσαι. Όμως έτσι τα φέρνει η ζωή, σε καλεί να εξερευνήσεις έναν κόσμο εκτός του δικού σου τον ασφαλή, και βρίσκεσαι πάλι περικυκλωμένος από μικρούς ανθρώπους και αγκαλιάζεις άτομα τα οποία γνώρισες μόλις αλλά ήδη ξέρεις τόσο καλά. Δεν ξέρεις τι πρέπει να κανείς, αλλά δεν πειράζει. Θυμάσαι τον γαλάζιο ουρανό, το πράσινο των δέντρων και όλα αυτά τώρα αποκτούν καινούργια αξία. Τώρα είναι όλα όμορφα. Ασφαλής. Τους πας εκεί και τους εξηγείς ότι το κάνουν όλα τα παιδάκια. Φοβούνται λίγο, και αυτό σε ανησυχεί, αλλά σου περνάει γρήγορα. Ήσουν εκεί κάποτε. Ελπίζεις για το καλύτερο, και τους μαθαίνεις να δένουν τα κορδόνια τους, και σύντομα μετά από αυτό, να δένουν τη γραβάτα τους και να περπατάνε με γόβες. Τους αφήνεις απέξω και τους λες ότι το κάνουν όλοι οι άνθρωποι. Φοβούνται λίγο και αυτό σε ανησυχεί, αλλά είσαι σίγουρος ότι όλα θα πάνε καλά. Εξάλλου, ήσουν εκεί, δεν είναι άσχημα, τουλάχιστον για αρχή. Και όταν τα κόκκαλα γεράσουν, συμβαίνει να σε περιτριγυρίζουν και πάλι μικροί άνθρωποι, και βρίσκεις τη χαρά μέσα στα πιο μικρά πράγματα, όπως στο να τους δείχνεις το γαλάζιο ουρανό και τα δέντρα, σαν να τα βλέπεις για πρώτη φορά μέσα από τα μάτια τους. Ποτέ δε σταματάς να εξερευνείς καινούργια συναισθήματα. Είναι τόσο πρωτόγνωρο, έχεις ξανανιώσει παρόμοια στο παρελθόν, αλλά όχι ακριβώς έτσι. Υπάρχουν λέξεις που μπορούν να περιγράψουν κάτι τέτοιο; Ίσως, αλλά ακούγονται μικρές και ασήμαντες.. Ίσως μπορείς να πεις... ασφαλής. Nemanja ntonovic 2 KΑΛΕΙΔΟΣΚΟΠΙΟ KΑΛΕΙΔΟΣΚΟΠΙΟ 3\n3 Brainstorming! Στο σημείο αυτό θα θέλαμε να σας επιστήσουμε την προσοχή στα παρακάτω σημεία των καιρών: Σημεία και Θέατρα -Κάτι είχε. -Την πήδηξες; -Όχι, εξ άλλου είχε και τον γκόμενο μαζί. - Δεν πειράζει να πήδαγες και τον γκόμενο! Σουρεαλιστική συζήτηση σε Αθηναϊκό ταξί προ δεκαετίας. Γύρναγα βλέπεις από έξοδο και έπρεπε να πάρω Ταρίφα για να φτάσω σπίτι, μιας και στα δεκαέξι από μεταφορικά... Το περίεργο βέβαια δεν ήταν το γεγονός ότι άκουσα αυτή την ατάκα σε όχημα της κίτρινης φυλής. Το περίεργο ήταν η θέση ή μάλλον το σημείο στο οποίο ακούστηκε η ατάκα. Βλέπετε, ο σουρωμένος παππούς στη θέση πίσω από τον οδηγό είχε κέφια. Νικόλας Κοκκάλης Μέχρι τη στιγμή που γράφονται αυτές οι λέξεις, έχουν συμβεί, στην Αθήνα, τέσσερις φορές Σημεία και Θέατρα. Βέβαια, στην Αθήνα υπάρχουν πολύ περισσότερα θέατρα. Και ακόμη περισσότερα σημεία. Και συμβαίνουν συχνά σημεία και τέρατα. Αλλά αυτά όλα είναι άσχετα με το θέμα μας. Εδώ μιλάμε για τη μεγαλύτερη και καλύτερη ερασιτεχνική φοιτητική θεατρική ομάδα. Την ομάδα «Σημεία και Θέατρα», που σχηματίστηκε το 2009 από πρωτοετείς, τότε φοιτητές, ευρισκόμενους τότε σε κατάσταση μέθης! Τελικά, η ομάδα συμπληρώνει φέτος 2 χρόνια ζωής, 4 παραστάσεις κι αναμένεται λαμπρή συνέχεια! Πόσο μάλλον όταν στην Αθήνα υπάρχουν τόσα θέατρα και τόσα σημεία! Θοδωρής Ηλιόπουλος Σημείο Ζωής Σημείο Επαφής: Τα μάτια Μάτια. Απαντώνται σε διάφορα σχήματα και χρώματα. Αποτελούν το βασικό αισθητήριο όργανο του ανθρώπου. Οι αρχαίοι Έλληνες τα θεωρούσαν τον καθρέφτη της ψυχής πράγμα που αποτυπώνει άριστα και ο παρακάτω στίχος του Κ. Παλαμά: «Στα βάθη της ψυχής μου τα πλέον μυστικά, ολανοιγμένα νιώθω δυο μάτια αρμονικά.» Και όχι άδικα: Πληροφορούν και παραπλανούν. Αγαπούν και μισούν. Μπορεί να είναι καλοσυνάτα ή και σκληρά. Φανερώνουν τα βιώματά μας, τα πάθη μας, τις προθέσεις μας, τις αδυναμίες μας, στον καθένα που ξέρει να τα «διαβάζει». Δυστυχώς, ενώ οι περισσότεροι από εμάς έχουμε την τύχη να έχουμε μάτια, αρκούμαστε στο να κοιτάζουμε και όχι να βλέπουμε Τζίνα Ξυδιά Σημείο Μηδέν Όταν βυθίζεσαι σε πολύωρες σκέψεις, όταν το μυαλό σου προσπαθεί, αλλά η καρδιά σου δε σ αφήνει. Όταν ξέρεις τι θέλεις αλλά όχι πώς να το αποκτήσεις. Όταν το συναίσθημα 4 KΑΛΕΙΔΟΣΚΟΠΙΟ μπαίνει πάνω από τη λογική και δε σ αφήνει να δεις καθαρά. Όταν ακούς, βλέπεις ή νιώθεις κάτι που ποτέ δεν περίμενες και δεν ξέρεις πώς να το διαχειριστείς. Όταν πρέπει να πάρεις μια γενναία απόφαση, μια απόφαση που θα επηρεάσει όχι μόνο τη δική σου ζωή, αλλά αρκετών ακόμη. Όταν έχεις μπροστά σου δυο πόρτες και πρέπει να διαλέξεις τη μία. Όταν είσαι στο σημείο μηδέν Βασίλης Γεωργόπουλος Σημείο Αναγνωρίσεως Ένα από τα πιο αξιομνημόνευτα ποιήματα της συλλογής «Το λίγο του κόσμου», της γνωστής σε όλους μας Κικής Δημουλά (οι θεωρητικάριοι είμαστε εξοικειωμένοι ήδη από τα μαύρα χρόνια των Πανελληνίων!), στο οποίο παρακολουθούμε τη συνομιλία της ποιήτριας με ένα γυναικείο άγαλμα που στολίζει κάποιο πάρκο. Πρόκειται για το μαρμάρινο γλυπτό του Κωνσταντίνου Σεφερλή «Η Βόρειος Ήπειρος» (1951) που βρίσκεται στην πλατεία Τοσίτσα, στο πάρκο μεταξύ Πολυτεχνείου και Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου. Ωστόσο, η παράσταση της αλυσοδεμένης γυναίκας προσλαμβάνεται από την ποιήτρια, όχι ως ιστορική και εθνική αλληγορία, αλλά ως σύμβολο της κοινωνικής καταπίεσης του γυναικείου φύλου ανά τους αιώνες. Τώρα βέβαια για τη σύγχρονη δυτική πραγματικότητα της δορυφορικής τηλεόρασης, των πιστωτικών καρτών, και των νάιτ κλάμπ, τι να πει κανείς. Η Δημουλά πάντως το χρέος της το έκανε! Αμαλία Βλάχου Σημεία και Τέρατα Θα γίνουν σημεία και τέρατα... «Ταραχή θα πέσει στον Άδη και το σανίδωμα θα υποχωρήσει από την πίεση την μεγάλη του ήλιου». Οι τοίχοι των σπιτιών μας θα αρχίσουν να αιμορραγούν. Οι νέοι θα μελαγχολήσουν θανάσιμα και θα κάνουν ποδήλατο στις έρημες πολυκατοικίες, οι γέροι θα ξεσαλώσουν και θα κάνουν όργια στο Σύνταγμα. Τα νεκροταφεία αυτοκινήτων θα γεμίσουν και θα σχηματίσουν βουνά από τετρά- τροχα. Νυχτερίδες και περιστέρια θα παίζουν κρυφτό και μήλα στους διαδρόμους της βουλής. Οι καθηγητές της συγκριτικής θρησκειολογίας και της πολιτικής οικονομίας θα επιχειρήσουν να συντάξουν σχέδιο σωτηρίας για το δημοσιονομικό έλλειμμα. Από τα μαύρα σύννεφα θα έρθουν οι 4 ιππότες της Αποκάλυψης και σημαδεύοντας κατά ρυπάς θα εξαφανίσουν την τελευταία υποψία βαρεμάρας. Γιώργος Λάβκραφτ Βλαχοδημήτρης Ταξι-διωτικό Σημείο -Εσύ που ήσουν νεαρέ; -Σε ένα μπαρ, με κάτι φίλους. -Γκόμενες είχε; Ζητούμε να μάθουμε σε ποιό σημείο βρίσκεται κάποιος. Σε ποιες συντεταγμένες. Δεν ξέρουμε αν θα είναι εκεί αύριο ή αν ήταν χθες. Ξέρουμε ότι είναι εκεί τώρα. Και αυτό δεν αλλάζει. Κουνάμε τα χέρια μας στο κεφάλι του για να δούμε αν αντιδρά. Να δούμε αν είναι ζωντανός. Αλλά τίποτα. Μένει στο ίδιο σημείο όπου ήταν δεν κινείται πια. Και αν δεν υπάρχει κίνηση, δεν υπάρχει ζωή. Για να επιβεβαιώσουμε τη συνείδηση της δικής μας ζωής, περιμένουμε ν αλλάξουμε σημείο. Η στασιμότητα μοιάζει θάνατος, εκτός και αν βρούμε μέσα μας ένα σημείο ισορροπίας. Βασιλική Βελώνα Rolan Bart: Ο Χάρτης των Σημείων μου Το χάρτη των σημείων μου μόνο εγώ τον γνωρίζω και σύμφωνα με αυτόν πορεύομαι, αποφεύγοντας ή αναζητώντας κάθε φορά τα καρφιά εκείνα που ταιριάζουν τέλεια με τα σημεία του και επιλέγοντας τον θύτη που θα τα καρφώσει. Ο χάρτης αυτός με οδηγεί σε εξωτερικά αινιγματικούς τρόπους κινήσεως και με κάνει να αποστρέφομαι το παιχνίδι, γιατί το παιχνίδι μπορεί από στιγμή σε στιγμή να θίξει ένα από τα λεπτά μου σημεία. Παρακαλώ, θα ήθελα αυτός ο χάρτης να διανεμηθεί στις μελλοντικές μου γνωριμίες και εκείνοι να επιλέξουν πάνω σε ποια σημεία θα πατήσουν. Πέννυ Μπακάλη Σημεία με Σημασία Α. Δώσαμε ραντεβού στο γνωστό σημείο στο πάρκο. Β. Οι ορθές συντεταγμένες του σημείου είναι 35 μοίρες ανατολικά και 42 βόρεια της μεγάλης βελανιδιάς. Γ. Ωστόσο, αυτός αργούσε να φανεί για τον προφανή λόγο ότι δεν είχε κρατήσει σημειώσεις των συντεταγμένων και φυσικά χάθηκε. Δ. Άρχισα να απογοητεύομαι όταν τον είδα να αχνοφαίνεται κουτσαίνοντας επειδή του την έπεσε μια τσουκνίδα στο σημείο του σώματος που ονομάζουμε γάμπα. Ε. Παρόλο που του είχα επισημάνει πως δε μ αρέσει να με στήνουνε, εκείνος ούτε καν απολογήθηκε. ΣΤ. Τότε άρχισα να υποψιάζομαι ότι είχαμε χάσει κάθε σημείο επαφής, ωστόσο ο έρωτας ήταν μεγάλος και είπα ας μη δώσω τόση σημασία. Όταν τελικά κατάλαβα πόσο ανώφελο ήταν γιατί κανονικά θα έπρεπε να είχαμε φτάσει στο σημείο G, αλλά είναι σημείο των καιρών μας οι άντρες να δυσκολεύονται να το βρουν! Τατιάνα Κίρχοφ Τα Σημεία του Ορίζοντα Μην είναι ο Βορράς, ο Νότος και η Δύση; Στην Ανατολή πας και χαλάς λεφτά για να σου έρθει στύση. Στην παραλιακή που με lors On Dance το κορμί κουνάς, θυμήσου πως προς μόνο μια κατεύθυνση KΑΛΕΙΔΟΣΚΟΠΙΟ 5\n4 Brainstorming Η Σωτηρία της Ευτυχίας αέρια αμολάς. Μπας και είναι η Ανατολή βρε μήπως είναι η Δύση; Το σίγουρο είναι πως το γαλάζιο rizla σου στάνταρ θα χει σβήσει. Μη βασανίζεσαι και μη σκας, στην Ανατολή βγήκαν τα anime και οι Lakers παίζουν εις Δυσμάς. Εμπρός είναι ο γκρεμός και από πίσω είναι το ρέμα, όταν τ αστέρια θα κοιτάς ο Πολικός Αστήρ θα σου κάνει νεύμα. Τα πόδια σου στη μάνα γη καλά στερεωμένα. Και στο Σταυρό του σωτήρα με knot(ου) και ήλους ήταν καλά δεμένα. Νίκος Σουλαντίκας Σημείο Αναφοράς Στέκομαι εκεί. Στο ίδιο σημείο που στεκόμουν και πριν. Δεν άλλαξε τίποτα. Η ευθεία που με διαπερνά είναι η ευθεία που μας ενώνει. Ξέρεις..αυτή η ευθεία είναι μοναδική. Δεν υπάρχει καμία άλλη ευθεία που να ενώνει εμάς τους δύο. Λίγο περιοριστικό αυτό ε; Τρομάζεις κι εσύ στην ιδέα ότι δεν υπάρχουν άλλοι δρόμοι; Δεν μπορώ να κουνηθώ. Το σημείο μου χαρακτηρίζεται από ένα ζευγάρι συντεταγμένων. Οι συντεταγμένες μου επαληθεύουν την συνάρτηση που χαρακτηρίζει την ευθεία που μας ενώνει. Το ίδιο και οι δικές σου. Γι αυτό δεν μετακινούμαι. Αν αλλάξω σημείο, θα αλλάξω συντεταγμένες. Θα μπορώ να διαλέξω άπειρες άλλες ευθείες που περνούν από πάνω μου. Αλλά αυτό σημαίνει ότι δεν θα είμαι πια ενωμένη με σένα. Θα μπορώ να ξαναενωθώ μαζί σου αλλά με κάποια άλλη ευθεία. Πάλι μοναδική αλλά διαφορετική. Με άλλη κλίση, άλλη τομή με το σύστημα αξόνων, άλλη απόσταση μεταξύ μας. Φοβάμαι μήπως απομακρυνθώ ενώ θέλω να έρθω πιο κοντά Δάφνη Παπανικολάου Γλωσσικό Σημείο Γιατί ενώ όλοι μιλάμε για ένα κτίσμα μέσα στο οποίο κατοικείς, δε χρησιμοποιούμε την ίδια φωνητική έκφραση για να το αποδώσουμε; Οι λέξεις «σπίτι», «house», «maison» και «casa» σημαίνουν το ίδιο σωστά; Τότε γιατί ακούγονται και είναι τόσο διαφορετικές; Το γλωσσικό σημείο, δηλαδή η αυθαίρετη και γραμμική σύνδεση του σημαινόμενου (ιδέα) με το σημαίνον (ακουστική εικόνα), είναι η απόλυτη κοινωνική σύμβαση. Δεν υπάρχει κανένας απολύτως λόγος που ο συνδυασμός των ήχων σ-π-ι-τ-ι, μας φέρνει στο μυαλό ένα «σπίτι». Θα μπορούσε εξίσου να μας θυμίζει ένα «κανταΐφι» ή έναν «ελέφαντα» αν η κοινωνική συνήθεια είχε υπάρξει τέτοια. Όπως στη ζωή, έτσι και στη γλώσσα, τίποτα δεν είναι δεδομένο. Των λέξεων «ζωή-γλώσσα-τίποτα-δεδομένο» μη εξαιρουμένων. Γεωργοπούλου Αθανασία Σημείο Καμπής Στα μαθηματικά, σημείο καμπής ονομάζεται το σημείο εκείνο στο οποίο η δεύτερη παράγωγος έχει διαφορετικό πρόσημο. Τη φράση τη χρησιμοποιούμε βέβαια και για σημαντικά γεγονότα της ζωής μας που μας οδηγούν σε μεγάλες αλλαγές. Μετά από αυτό το σημείο τίποτα δεν μπορεί να είναι ίδιο ξανά. Ένα σημείο καμπής είναι μια σημαδούρα, ένα flag, μια χοντρή ανάμνηση για τα επόμενα χρόνια. Και όπως για πολλούς άλλους που ξέρω, έτσι και για μένα το Καλειδοσκόπιο αποτέλεσε, αποτελεί και είμαι σίγουρος πως θα αποτελεί το δικό μου σημείο καμπής. Αυτό το ξεχωριστό παιδικό παιχνίδι που όλο το γυρνάς και ποτέ δεν βλέπεις το ίδιο. Και συνεχίζεις να το γυρνάς, μήπως και δεις κάτι από τον εαυτό σου στα εκατομμύρια φωτεινά σημεία του. Το σημείο καμπής «Καλειδοσκόπιο». Αλέξανδρος Χαντζής Πολύ ήσυχο αυτό το απόγευμα Παρασκευής. Περίεργα ήσυχο για Παρασκευή απόγευμα δίπλα σε λεωφόρο στο κέντρο της Αθήνας. Την Ευτυχία βέβαια δεν τη νοιάζει. Εγώ όμως πλήττω κάπως σ αυτή την ησυχία. Κι αυτό το παγκάκι πια. Πόσες ώρες είμαστε ξαπλωμένες εδώ. Και η Ευτυχία απλά κοιτά τα αυτοκίνητα που περνούν με ταχύτητα πάνωκάτω. Έχει μάθει και κάθε πόση ώρα ακριβώς πιάνει το κόκκινο και πόσα δευτερόλεπτα κρατά το πορτοκαλί. Αλλά δεν τα κοιτάζει γιατί βαριέται. Εγώ την ξέρω καλά. Περιμένει να συμβεί κάτι που θα ταράξει την αφόρητη αυτή κανονικότητα. Χθες, κατά το σούρουπο, τινάχτηκε πάνω εκστασιασμένη όταν ένα Toyota Corolla παραβίασε το κόκκινο φανάρι και συγκρούστηκε με ένα μηχανάκι που μόλις είχε ξεκινήσει στην άνοδο της Βασιλέως Κωνσταντίνου. Όταν είδε ότι κανείς δεν τραυματίστηκε, έπεσε πάλι στο παγκάκι βαριεστημένη. Στο υπόγειο διαμέρισμα που μένει, η Ευτυχία κοιμάται σ ένα στρώμα στο πάτωμα, που μυρίζει υγρασία και μούχλα. Γι αυτό τις ώρες της τις περνά εδώ, στο παγκάκι κάτω απ το μεγάλο δέντρο, δίπλα στο μεγάλο κτίριο με την επιγραφή ΩΔΕΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Εδώ τα απογεύματα ακούγεται κλασσική μουσική απ τις αίθουσες, ενώ στο αίθριο μαζεύονται παιδιά με φαρδιά παντελόνια και στραβά καπέλα που κουβαλάνε πατίνια και cd players και χορεύουν μια περίεργη, κοφτή και γρήγορη μουσική με περίτεχνες ακροβατικές κινήσεις. Η Ευτυχία τους παρακολουθεί καθισμένη στο παγκάκι, κουνώντας ρυθμικά τα πόδια της που αιωρούνται πάνω απ το έδαφος. Έχει κιόλας μάθει κάποιες φιγούρες παρατηρώντας. Δεν πλησιάζει όμως. Φοβάται. Φοβάται κυρίως ότι θα την κοροϊδέψουν και θα τη διώξουν έτσι μικρή και μαύρη που είναι. Άλλωστε δε θα χει και τίποτα να τους πει. Σωστά, αυτό δε σας το πα. Πρόπερσι, στα 13 της, η Ευτυχία σταμάτησε να μιλάει. Γύρισε μια μέρα απ το σχολείο, η μάνα της, η κυρά-ντέμπορα έλειπε ως συνήθως. Για πρώτη φορά από τότε που πήγε στο Γυμνάσιο, εκείνη τη μέρα, είχε σηκώσει το χέρι της στην τάξη και απάντησε σωστά σε μία ερώτηση. Το βράδυ που συναντήθηκαν στην πόρτα, η Ντέμπορα τη ρώτησε αδιάφορα πώς πέρασε την ημέρα της. Στην Ευτυχία φάνηκε μάταιη οποιαδήποτε απάντηση. Και αμέσως σκέφτηκε ότι όσα λόγια είχε πει ως τα 13 της χρόνια ήταν το ίδιο ή και περισσότερο μάταια απ την απάντηση που μόλις δεν έδωσε. Έτσι αποφάσισε να σταματήσει να μιλά μια για πάντα. Η κυρά-ντέμπορα, που ποτέ της δεν την έπαιρνε αγκαλιά, ούτε τη φιλούσε, καταριέται από τότε τη μαύρη της την τύχη και κάποιον Έλληνα ονόματι Ευτύχη. Από κείνο το βράδυ η Ευτυχία, ξεκίνησε την καθιερωμένη πια νυχτερινή της βόλτα. Ξεκινά απ το παγκάκι της, φτάνει στο Πεδίον του Άρεως και επιστρέφει. Περπατά αργά και ελαφρά, χωρίς ν ακούγεται. Κάθε βράδυ η Ευτυχία περπατά στους δρόμους της Αθήνας, αλλά κανείς δεν την αντιλαμβάνεται. Εγώ την ξέρω ήδη 10 χρόνια. Κι ας αγνοεί την ύπαρξή μου, κι ας μη μου χει πει ποτέ ούτε μια λέξη. Την ξέρω από τότε που ήταν πέντε χρονών. Τότε που μπήκε για πρώτη φορά στο νηπιαγωγείο και όταν την είδα, χωρίς δεύτερη σκέψη, παράτησα το Μανωλάκη και πήδηξα πάνω της. Η συνύπαρξή μας δεν υπήρξε αγαστή στην αρχή. Δεν έφταιγε η Ευτυχία. Η κυρα- Ντέμπορα, είχε βαλθεί να μας χωρίσει. Έπιανε τα μαλλιά της Ευτυχίας άτσαλα, με δύναμη, σχεδόν τα τραβούσε. Τόσο που παραλίγο να πέσω μια φορά. Αργότερα νομίζω πως κι εκείνη με συμπάθησε. Αφού με βάφτισε κιόλας! Ήταν ένα καλοκαιρινό βραδάκι. Η κυρα-ντέμπορα είχε καθίσει την Ευτυχία σ ένα πλαστικό σκαμνί, μέσα στην μπανιέρα, στο δίχως παράθυρο μπάνιο τους. Την έλουζε με φτηνό κρασί αντί για ξύδι -αφού μόνο αυτό υπήρχε μπόλικο στο σπίτι τους- και φώναζε: «Μην κλαις είπα, αυτό είναι για τη σωτηρία σου!». Τι χαρά ανείπωτη ν ακούω για πρώτη φορά τ όνομά μου και να το γιορτάζω με άφθονο κρασί. Δεν είχα πια αμφιβολία ότι η κυρά-ντέμπορα δούλευε για μένα. Απ όσες ψείρες έχω γνωρίσει, καμιά άλλη δεν είχε ποτέ όνομα. Μόνο εγώ. Αυτό υποθέτω ότι με κάνει σπουδαία και ξεχωριστή. Μια ψείρα περιοπής. Αθανασία Γεωργοπούλου 6 KΑΛΕΙΔΟΣΚΟΠΙΟ KΑΛΕΙΔΟΣΚΟΠΙΟ 7\n5 ΑΦΙΕΡΩΜΑ παιχνίδια μυαλού Το κέντρο όλων. Ελέγχου, συναισθήματος, λογικής, μηλογικής, αλλά και πλάνης ή λάθους. Ο εγκέφαλος αποτελεί το «σπουδαιότερο και μεγαλύτερο τμήμα του κεντρικού νευρικού συστήματος». Αν τον προσέξεις ανατομικά, θα βρεθείς μπροστά σε ένα κυκλικό λαβύρινθο με δρόμους, παραδρόμους και στενά περάσματα που μετρούν εκατομμύρια διασυνδέσεις. Εσύ ζήτημα είναι να διανύσεις το 1% της διαδρομής. Γι αυτό και κάποιες φορές χάνεσαι μέσα στις χαοτικές του δυνατότητες. Τον αφήνεις να σου παίζει παιχνίδια. Πλάνες όρασης, μνήμης ή αίσθησης. Εικόνες που νομίζεις πως έχεις ξαναδεί, λανθασμένες εντυπώσεις ή διαταραχή της χωροχρονικής αντίληψης, νέες αισθητικές εμπειρίες ή τρομακτικά μπερδέματα. Στο αφιέρωμα που ακολουθεί δίνεται μία συνοπτική εικόνα των συχνότερων λοξοδρομήσεων του ανθρώπινου εγκεφάλου και μία ιδέα του πως αλλάζει ολόκληρος ο εσωτερικός και εξωτερικός κόσμος από μία και μόνο αρρυθμία του. Δεν έχει σκοπό να ενημερώσει με επιστημονική ακρίβεια για θέματα νευρολογικής φύσης, ούτε να δώσει ιατρικές λύσεις. Πιθανότατα αναφέρεται σε καταστάσεις βιωμένες έστω εν μέρει και έστω άπαξ από όλους μας. Οπότε ίσως τελικά να είναι ένα αφιέρωμα déjà vu. Αυθυποβολή Όπως κάθε ψυχολογικός όρος που σέβεται τον εαυτό του, έτσι και το φαινόμενο της αυθυποβολής βρίσκει έδρα στο υποσυνείδητο του εγκεφάλου. Αφορά έμμονες ιδέες επί οποιασδήποτε συμπεριφοράς που ερεθίζουν τη φαντασία και εμποδίζουν την σύνδεση της κρίσης με την πραγματικότητα! Χαρακτηριστικές περίπτωσεις αυθυποβολής στην πράξη είναι οι «κατά φαντασίαν ασθενείς», η ονειροπόληση, η γκαντεμιά και η βασκανία (ως μετάδοση αρνητικής ενεργειακής αύρας), θρησκόληπτοι που βλέπουν οράματα (τον Άγιο Πέτρο να σου φιλάει το μάγουλο και ξαφνικά να φεύγει ο πονόδοντος) κ.τ.λ. Αν γίνονται θαύματα ή όχι, δεν έχει διευκρινιστεί ακόμη. Το μόνο σίγουρο είναι ότι τα παιχνίδια του μυαλού μπορεί να αποδειχτούν αποτελεσματικά, ειδικά όταν έχεις παλέψει με ζήλο για αυτά. Η αυθυποβολή συνδέεται με πολλά άλλα ζητήματα του επιστημονικού- και μη- κόσμου. Για κάποιους -λίγους- δογματικούς, π.χ. με την ομοιοπαθητική. Για άλλους -τους περισσότερους- με το μεθύσι και την ψυχολογική κατάσταση του wanna be drunk. Αδιαμφισβήτητα όμως, το φαινόμενο «placebo» είναι αυτό που αποτελεί για τον επιστημονικό κόσμο το πλέον συχνό δείγμα αυθυποβολής μέσω πίστης. Χορήγηση χαπιών από σκέτο αλεύρι ή ζάχαρη, ακόμα και χειρουργικές μέθοδοι με απλή τομή στο δέρμα και τίποτα παραπάνω και η διαδικασία ίασης ξεκινά, πρώτα στο μυαλό! Σε περιπτώσεις μάλιστα όπως η κατάθλιψη, τα ποσοστά βελτίωσης αγγίζουν και το 40%. Αυτοθεραπεία της αυταπάτης εν αγνοία Κατερίνα Κουτσούκη Déjà vu Déjà vu σημαίνει «αυτό το έχω ξαναδεί», αν και θα έπρεπε να λέγεται déjà vecu, «αυτό το έχω ξαναζήσει». Déjà vu συμβαίνει, όταν υπάρχει η αίσθηση σε κάποιον άνθρωπο πως ένα γεγονός που βιώνει του έχει ξανασυμβεί στο παρελθόν. Το αποτέλεσμα είναι ένα συναίσθημα οικειότητας, αλλά και παραδοξότητας που προκύπτει από την αίσθηση πως κάτι δεν πάει καλά, αυτό που αισθάνομαι είναι αδύνατο να συμβαίνει. Πάνω από το 70% των ανθρώπων έχει βιώσει μια εμπειρία déjà vu. Η επιστημονική εξήγηση μιλάει για ετεροχρονισμένη ενεργοποίηση των νευρώνων του εγκεφάλου. Ο ετεροχρονισμός παραπλανά τον εγκέφαλο, που πιστεύει ότι δέχεται πανομοιότυπο ερέθισμα για δεύτερη φορά, ενώ στην πραγματικότητα λαμβάνει το ίδιο ερέθισμα με μικρή καθυστέρηση. Η μη επιστημονική εξήγηση μιλάει για μετενσάρκωση και για ψυχικές ικανότητες όπως η πρόγνωση και η διόραση. Déjà vu θα βρείτε στις σελίδες του Προύστ, του Τολστόι και της Shelley, ενώ στην μεγάλη οθόνη θα δείτε να διαλύονται τα νεύρα του Bill Murray στη Μέρα της Μαρμότας. Γιώργος Βλαχοδημήτρης Παρειδωλία - Μαμά, μαμά, δες εκείνο το δεινόσαυρο στον ουρανό! - Μα τι λες, παιδί μου! Στον ουρανό δεν υπάρχουν δεινόσαυροι! Πετάει πετάει ο δεινόσαυρος; Κι όμως...πετάει! Το παραπάνω παράδειγμα σύγχυσης κατά το οποίο μέσα απ τα σχήματα του σύννεφου βλέπουμε διάφορες μορφές, είναι αρκετά σύνηθες και εξηγείται επιστημονικά με τον όρο «παρειδωλία». Το φαινόμενο αυτό ανήκει σε έναν ευρύτερο κύκλο συσχετίσεων γεγονότων άσχετων μεταξύ τους, την αποφένια. Όταν για παράδειγμα στον καφέ βλέπεις να σχηματίζεται η μορφή του Ιησού, όχι μην το πάρεις προσωπικά ότι σου φανερώθηκε προσωπικώς η δευτέρα παρουσία, ούτε καν όταν δεις το τέρας της λίμνης Λοχ Νες ή τη μητέρα Τερέζα στο πρωινό σου cookie να σου χαμογελάει συμπονετικά. Αυτά είναι μερικά απ τα πιο συχνά φαινόμενα παρειδωλίας, τα οποία η επιστήμη τα θεωρεί «απολύτως» φυσιολογικά διότι το μυαλό κάνει συσχετίσεις σχημάτων και γεγονότων, ανάλογα με τις επιθυμίες του, τις εμμονές, τα όνειρα και τα ενδιαφέροντά του. Αν, βέβαια, απ την άλλη όλα αυτά δεν μπορείς να ξεχωρίσεις ότι ανήκουν στις ψευδαισθήσεις και επιμένεις ότι το κάψιμο της τορτίγιας είναι 8 KΑΛΕΙΔΟΣΚΟΠΙΟ KΑΛΕΙΔΟΣΚΟΠΙΟ 9\n6 ΑΦΙΕΡΩΜΑ ο Έλβις που εμφανίστηκε σε σένα συγκεκριμένα για ένα τελευταίο live, τότε η επιστήμη σηκώνει τα χέρια ψηλά! Τατιάνα Κίρχοφ 2 πιο βαριές περιπτώσεις Άκρα - φαντάσματα Χέρι - φάντασμα (phantom - arm) ή πόδι - φάντασμα (phantom - leg), ονομάζεται το φαινόμενο κατά το οποίο κάποιος που έχει χάσει κάποιο μέλος του σώματός του, συνεχίζει να το νιώθει. Για παράδειγμα, ο ασθενής με ένα χέρι - φάντασμα νιώθει να σηκώνει το τηλέφωνο. Βέβαια, τις πιο πολλές φορές ο ασθενής υποφέρει από το άκρο - φάντασμα. Αυτό συμβαίνει γιατί το χέρι, πριν αυτό κοπεί, έχει τις πιο πολλές φορές μείνει παράλυτο για καιρό, με αποτέλεσμα να κληρονομείται ο πόνος της παράλυσης και στο χέρι - φάντασμα. Αυτή η «κληρονομιά» οφείλεται στο ότι ενώ ο εγκέφαλος δίνει σήμα για κίνηση του χεριού, η κίνηση σταματιέται από την οπτική πληροφορία της παράλυσης του χεριού. Αυτό το συνεχόμενο μπέρδεμα λέγεται «μαθημένη παράλυση». Ο τρόπος λύτρωσης των ασθενών από τον πόνο της παράλυσης του άκρου - φαντάσματος (!) σε πρώτη φάση, έγκειται στην προσπάθεια κίνησης αυτού του άκρου - φαντάσματος μέσω ειδικών καθρεφτών, κουνώντας το υπάρχον χέρι. Αλέξανδρος Χαντζής Σύνδρομο Capgras To 1923 o Γάλλος ψυχίατρος Joseph Capgras διέγνωσε για πρώτη φορά τον Σύνδρομο Capgras σε μια γυναίκα ασθενή του. Οι άνθρωποι που πάσχουν από τον συγκεκριμένο σύνδρομο δρουν σα να ζουν σε ένα παράλληλο σύμπαν, όπου τα κατοικίδια τους, τα αντικείμενα και οι κοντινοί τους άνθρωποι έχουν αντικατασταθεί από «απατεώνες» και τους ξεγελούν. Συχνά μάλιστα, οι ασθενείς θεωρούν, ακόμα και για τον εαυτό τους, ότι στην πραγματικότητα τους υποδύονται κάποιοι άλλοι. To Σύνδρομο Capgras είναι μια εγκεφαλική δυσλειτουργία η οποία μπορεί να οφείλεται σε πολλούς παράγοντες. Το 35% των περιπτώσεων έχει οργανική αιτία, ενώ επίσης ένα ατύχημα στο κεφάλι ή μια υπερβολική δόση ναρκωτικών ουσιών μπορούν εξίσου να τo εγείρουν. Πολλοί ασθενείς που πάσχουν από σχιζοφρένεια έχουν διαγνωσθεί με αυτό το σύνδρομο. Για κάποιους όμως επιστήμονες το Capgras δεν είναι σύνδρομο, παρά ένα από τα συμπτώματα που παρουσιάζουν πολλές εγκεφαλικές ασθένειες, όπως η σχιζοφρένεια και η παραφροσύνη. Χριστίνα Ζαρκαλίου Οπτικές ψευδαισθήσεις Πιστεύετε μόνο σε όσα βλέπετε με τα μάτια σας; Αν ναι, τότε μη διαβάσετε τη συνέχεια. Γιατί τα μάτια είναι το πιο πανούργο όργανο των αισθήσεων. Αν και λέει τόσα ψέματα, μας έχει κάπως πείσει ότι λέει πάντα αλήθεια. Το μέγεθος, το σχήμα, το χρώμα και οι αποχρώσεις του, ο όγκος ακόμα και η κίνηση είναι δημιουργήματα του εγκεφάλου στη μορφή που τα αντιλαμβανόμαστε. Τα μάτια έχουν περιορισμένες δυνατότητες (π.χ. αντιλαμβάνονται μόνο 2 διαστάσεις) και εκεί επεμβαίνει το μεγάλο αφεντικό για να τα βγάλει πέρα. Η συνείδηση, συνεπικουρούμενη από τη μνήμη και την πείρα, συμπληρώνει τα κενά της όρασης. Το μυαλό μας προσθέτει την 3η διάσταση στις εικόνες, κάνει την ίδια γραμμή να φαίνεται εδώ μεγαλύτερη και πιο πίσω μικρότερη, κάνει τις παράλληλες γραμμές να φαίνονται καμπύλες όταν είναι κοντά σε κύκλους, κάνει τα χρώματα να φαίνονται πιο φωτεινά ανάλογα με το φόντο και δημιουργεί την ψευδαίσθηση της κίνησης σε απόλυτα σταθερά σχήματα. Ανατρέξτε ενδεικτικά εδώ michaelbach.de/ot/index.html κι εδώ mindlab/english/index.html και θα σας γελούν τα μάτια σας! Αθανασία Γεωργοπούλου ΤΕΧΝΗ ΚΑΙ ΑΥΤΑΠΑΤΕΣ Op rt Σίγουρα, οι περισσότεροι έχετε δει την κλασική εικόνα με τα ασπρόμαυρα κουτάκια, σε σχήμα σκακιέρας, που όταν κουνάς το κεφάλι μπρος πίσω κυματίζει, μεταβάλλεται ή τελοσπάντων κάνει κάτι «περίεργα». Αυτή, η οπτική τεχνοτροπία, που βασίζεται κυρίως σε οφθαλμαπάτες, λέγεται Οp art (Optical art) και πρωτοεμφανίστηκε με αυτή την ορολογία το 1964 στο περιοδικό Times, αν και πλέον γνωρίζουμε πως οι πρώτες εφαρμογές της προέρχονται από το γερμανικό σχολείο Bauhaus. Η πρώτη γνωστή έκθεση πραγματοποιήθηκε στη Νέα Υόρκη και φιλοξενούσε τους Victor Vasarely, Richard nuszkiewicz, Bridget Riley, αλλά και λιγότερο γνωστούς της Οp art. Αν και αμφισβητήθηκε από πολλούς, η Οp art τελικά αναγνωρίστηκε ως κομμάτι της μοντέρνας τέχνης. Ο Εscher την όρισε ως τον συνδυασμό της κινητικής οφθαλμαπάτης και της αντίληψης, όπως αυτή επηρεάζεται από το συνδυασμό χρωματικών σχημάτων και συμβόλων. Γι αυτό ίσως και να έχει δύο μεθόδους έκφρασης. Η πρώτη βασίζεται σε μοτίβα και γραμμές, συνήθως ασπρόμαυρα και σπανιότερα γκρίζα, τα οποία τοποθετούνται με τέτοιο τρόπο στην εικόνα ώστε να δημιουργούνται εναλλαγές σχημάτων και φωτισμού και έτσι να επιτυγχάνεται η υποτιθέμενη κίνηση. Στη δεύτερη μέθοδο συναντάμε ακανόνιστες εικόνες που δημιουργούν μετα-εικόνες όταν τις κοιτάξουμε για λίγα δευτερόλεπτα και κλείσουμε τα μάτια μας. Γιώργος Αργυρός Op rtists Η Op rt προσπάθησε να αναπαραστήσει την κίνηση πάνω στην επίπεδη επιφάνεια του καμβά. Οι καλλιτέχνες που ένιωσαν την επιθυμία να παίξουν με τα χρώματα και τα σχήματα προκείμενου να δημιουργήσουν οφθαλμαπάτες στον θεατή ήσαν ουκ ολίγοι. Χαρακτηριστική μορφή υπήρξε ο Victor Vasarely ο οποίος πρότεινε την αντικατάσταση της παραδοσιακής ζωγραφικής με αυτό που ονόμαζε «Κινητική Πλαστικότητα». Παράλληλα, ο Jeffrey Steele εφαρμόζοντας μαθηματικούς κανόνες, καταφέρνει με το έργο του να έχει μια πιο ενεργή σχέση με τον θεατή και όχι απλώς μια παθητική παρακολούθηση. Μαζί με την Bridget Riley, άρχισαν να ανακαλύπτουν το 1967 τις ιδιότητες των χρωμάτων. Η Bridget Riley ζωγραφίζει κυρίως γεωμετρικά σχήματα σε άσπρο και μαύρο που δίνουν την εντύπωση κίνησης. Οπτική τέχνη δημιουργεί και ο Πολωνός Julian Stanczak. Χρησιμοποιώντας επαναλαμβανόμενα φωτεινά μοτίβα πάνω στον καμβά προκαλεί στον θεατή ασυνήθιστες οπτικές εμπειρίες. Ο Josef lbers, επηρεασμένος από τον κονστρουκτιβισμό και τις θεωρίες του Bauhaus, ζωγραφίζει αφηρημένα γεωμετρικά σχήματα και εμπνέει και τους μεταγενέστερους της Οp rt όσον αφορά τον ρόλο της αντίληψης στην ζωγραφική. Άλλοι σπουδαίοι ζωγράφοι της Οp rt υπήρξαν οι Carlos Cruz-Diez, Richard nuszkiewicz, Yaacov gam, Youri Messen-Jaschin. Δήμητρα Γκίτσα Η ιδιοφυία του Escher Φανταστείτε έναν κόσμο όπου το πάνω είναι κάτω και το κάτω είναι πάνω. Το μακριά γίνεται κοντά και το κοντά μακριά. Το έξω ταυτίζεται με το μέσα, ενώ το πίσω μπερδεύεται με το μπροστά. Απο τους καθρέφτες ξεπηδούν περίεργα πλάσματα και τα πουλιά γίνονται ψάρια. Αυτός είναι ο κόσμος του Μauritz C.Escher. Γεννημένος στις 17 Ιουνίου του 1898 στο Leeuwarden της Ολλανδίας, αριστερόχειρας, ταπεινός και «γραφίστας», όπως δήλωνε, ξεκίνησε τη πορεία του σπουδάζοντας Αρχιτεκτονική και Διακοσμητικό Σχέδιο. Τα εγκατέλειψε όμως λόγω της αγάπης του για τις γραφικές τέχνες. Ασχολήθηκε κυρίως με τη χαρακτική, αφήνοντας 448 λιθογραφίες, ξυλοτυπίες και ξυλογραφίες. Οι επιρροές του έρχονται απο την Ισπανία και την Ιταλία, όπου έζησε τα πιο δημιουργικά χρόνια της ζωής του. Ο Escher θα μας προτρέψει να περιγράψουμε το απερίγραπτο, θα μας μπερδέψει και θα παίξει με το μυαλό μας. Ένας κόσμος γεμάτος συναρτήσεις γίνεται τέχνη και τα μαθηματικά εδώ μετατρέπονται σε μια θαυμαστή ουτοπία που ανατρέπει κάθε νόμο της φυσικής. Εξερευνεί τις ιδιαιτερότητες της ανθρώπινης φυσικής οπτικής λέγοντας πως «η νοητική εικόνα είναι κάτι τελείως διαφορετικό απο την οπτική. Όσο κανείς και αν προσπαθεί δεν κατορθώνει να πιάσει την πληρότητα της τελειότητας η οποία πλανάται στο μυαλό και την οποία κάποιος τελείως λαθεμένα αντιλαμβάνεται ως κάτι που βλέπεται». Αλλοφροσύνη ή ιδιοφυία; Ο λόγος είναι αδύναμος μπροστά στην εικόνα. Δεν πιστεύω στα μάτια μου. Νίκη Πλιακογιάννη Trompe-l oeil Από τις πιο εντυπωσιακές τεχνικές ζωγραφικής, το trompe-l oeil, στοχεύει, όπως λέει και η ονομασία του, στην εξαπάτηση μέσα από πολύ ρεαλιστικές τρισδιάστατες εικόνες. Τεχνική των τοιχογραφιών κατά κύριο λόγο, οι απαρχές της εντοπίζονται στην αρχαία Ελλάδα του πέμπτου αιώνα, γνωστή είναι άλλωστε η ιστορία με τον διαγωνισμό του Ζεύξη με τον Παρράσιο για τον πιο αληθοφανή πίνακα. Ο Ζεύξης είχε ζωγραφίσει κεράσια τόσο «ζωντανά» που τα πουλιά κατέβαιναν να τα τσιμπήσουν και σίγουρος για την επιτυχία του ζήτησε να ανοίξει ο Παρράσιος τις κουρτίνες και να αποκαλύψει το έργο του, χάνοντας αυτομάτως! Αναγεννησιακοί ζωγράφοι όπως ο Μαντέγκνα και ο Ντα Κορέτζιο καλλιέργησαν πιο συστηματικά το είδος, το οποίο γνώρισε την πλήρη του άνθιση στην εποχή του Μπαρόκ, και χρησιμοποιήθηκε κατά κόρον στην αρχιτεκτονική διακόσμηση. Δείγματα κορυφαίων ζωγράφων όπως των Αντρέα Πότσο, ντε Κορτόνα και άλλων μπορούμε να βρούμε σε εκκλησίες της Ρώμης, της Βιέννης κλπ. Το trompe-l oeil φυσικά εισχώρησε και χρησιμοποιήθηκε και από πολλές ακόμη μορφές τέχνης. Δώρα Κοροβέση Συναισθησία Η συναισθησία είναι μία κατάσταση στην οποία λόγω διασταύρωσης των νευρώνων ένα αισθητητριακό ερέθισμα ενεργοποιεί μαζί με τις αντίστοιχές του περιοχές και άλλα σημεία του εγκεφάλου. Έτσι, μπορεί κάποιος να ταυτίζει ήχους με χρώματα (π.χ να ακούει τη νότα ντο και να βλέπει το κόκκινο χρώμα), σύμβολα με χρώματα (κάθε αριθμός να έχει το χρώμα του) ή σπανιότερα ήχους με γεύσεις. Υπάρχουν, βέβαια, κοντά στις 60 μορφές συναισθησίας, αλλά αυτές είναι οι πιο συνήθεις. Η συναισθησία έρχεται εκ γενετής και είναι κληρονομική. Παρ όλα αυτά μπορεί να την αποκτήσει κάποιος σε περίπτωση χρήσης ναρκωτικών, όπως το LSD, αλλά και σε ασθένειες όπως η επιληψία ή σε αναπηρίες, όπως η τύφλωση και η κώφωση. Υπάρχουν πάρα πολλά παραδείγματα συναισθητικών καλλιτεχνών. Ενδεικτικά, μουσικοί όπως ο Bernstein, o Lizst, ο Messiaen και ο Sibelius, εικαστικοί όπως ο Kandinsky, ποιητές όπως ο Rimbaud και ίσως ο Baudelaire, ήταν συναισθητικοί. Μάλιστα, για το Rimbaud το Α είναι μαύρο και αντιπροσωπεύει τον τρόμο, το Ε είναι άσπρο και αντιπροσωπεύει τις γυναίκες, το Ι είναι κόκκινο και δείχνει πάθος, ενώ το Ο είναι μπλε και σιωπηλό. O Kandinsky πάλι έχει συνδέσει τα χρώματα με τους ήχους των οργάνων της ορχήστρας. Ο Σκριάμπιν συνέθεσε τον «Προμηθέα» ζητώντας μαζί ένα όργανο που θα φώτιζε κατάλληλα το χώρο, ανάλογα με τις νότες που ακούγονταν. Γι αυτόν επίσης κάθε κλίμακα είχε το δικό της χρώμα... Βασιλική Βελώνα 10 KΑΛΕΙΔΟΣΚΟΠΙΟ KΑΛΕΙΔΟΣΚΟΠΙΟ 11\n7 Παρανοήσεις και παράνοια Α υτή η ιστορία είναι τόσο διαφορετική από τις συνήθως αφηγούμενες που αισθάνομαι τυχερός που την αφηγούμαι! Αν και δε θυμάμαι πώς, είχα βρεθεί στο σπίτι ενός φίλου, ο οποίος περίμενε κόσμο. Είχε ετοιμάσει τραπέζι. Μπορεί να λείπαν οι καρέκλες, αλλά ο ίδιος δεν ανησυχούσε. Όταν επιτέλους χτύπησε το κουδούνι, πετάγεται πάνω περιχαρής και φωνάζει: «Ήρθαν!». Φαντάζεστε την έκπληξή του όταν, νυχτός ούσης, είδε μόνο έναν τύπο έξω από την πόρτα να του λέει «καλημέρα»; Ο τύπος δεν περίμενε να ακούσει τίποτα παρά μπήκε μέσα λέγοντας: «Δε με περίμενες, ε;». «Για να είμαι ειλικρινής όχι». Ή μήπως ήμουν εγώ εκείνος που χτύπησε την πόρτα; Στην περίπτωση αυτή, πήγα εχθές σε ένα σπίτι και... αλλά δεν μπορεί να έγινε έτσι. Ίσως, πάλι, να άνοιξα εγώ την πόρτα. Τέλος πάντων, θα συνεχίσω να γράφω υιοθετώντας την τρίτη εκδοχή, δηλαδή σε πρωτοπρόσωπη αφήγηση, ώστε να επιτευχθεί και η ταύτιση των αναγνωστών με τους ήρωες της ιστορίας. «Καλώς τα παιδιά» είπα, λοιπόν, ανοίγοντας την πόρτα. Φαντάζεστε την έκπληξή μου όταν, νυχτός ούσης, είδα μόνο έναν; Και τί έναν. Θα τον λέγαμε ένανε! Τελείως άγνωστος. Κι όμως, είχε τον αέρα παλιού γνωστού, σα να ήταν παλιός συμμαθητής ή συγχωριανός ή από αυτούς που κάποια στιγμή σου έχουν ζητήσει την ώρα. «Τί θέλετε;» ρώτησε. Τα έχασα τελείως: «Εσείς τί θέλετε!». «Αυτό είναι δική μου δουλειά», απάντησε και μπήκε μέσα. Πριν προλάβω να αντιδράσω ο τύπος ήτανε μέσα. «Ωραίο σπίτι», είπε, «Πόσο το πουλάτε;». «Δεν είναι για πούλημα, φίλτατε» απάντησα και ο τύπος πέθανε στα γέλια. «Μην ανησυχείτε, δε θέλω να το αγοράσω. Απλά σκέφτηκα να σπάσω τον πάγο». Εκείνη τη στιγμή, το πρόσωπο του τύπου άλλαξε απότομα, σαν κάτι να θυμήθηκε. «Συγγνώμη» είπε, «μήπως έχετε ώρα, πληζ;». «Έχει χαλάσει το ρολόϊ μου». «Μου το δίνετε, ίσως μπορέσω να το φτιάξω». «Α, μα είστε ευγενέστατος, μα, ξέρετε, περιμένω κόσμο και δεν έχω χρόνο να...». «Αλήθεια, περιμένετε κόσμο; Ξέρετε πόσον καιρό έχω να δω κόσμο; Μπορώ να περιμένω εδώ μαζί σας;». Προφανώς τα έχασα. Κατ αρχάς, δε μου είχε ξανασυμβεί κάτι τέτοιο. Κατά δεύτερον, κι εγώ είχα πολύ καιρό να δω κόσμο. Και, τρίτον και κυριότερο, είχα μαντέψει σωστά! Πραγματικά ο περί ου ο λόγος τύπος ήταν από εκείνους που σου ζητάνε την ώρα! Όσην ώρα τα σκεφτόμουν αυτά, ο επισκέπτης μου καθόταν σιωπηλός. Από τις σκέψεις μου με έβγαλε, όταν, στρίβοντας τσιγάρο, με ρώτησε αν έχω φωτιά. Αυτό δεν το είχα προβλέψει. Ωστόσο, αντέδρασα ψύχραιμα: «Μου ζητάτε να σας βοηθήσω να γεμίσετε τα πνευμόνια σας με πίσσα; Όχι, κύριε μου, δεν έχω φωτιά». «Μα...». «Δεν έχει μα και τέτοια πράματα. Αν σας ζητήσει κάποιος ναρκομανής χρήματα θα του δώσετε;» «Ναι» «Εντάξει τότε» και του έδωσα αναπτήρα. Αποδείχθηκε, βέβαια, πως έκανα λάθος γιατί ο φίλος μας έβαλε φωτιά στον καναπέ. «Πάντα μ άρεσε να ανάβω τσιγάρα από φλεγόμενα έπιπλα» «Ναι, είναι άκρως διασκεδαστικό», απάντησα εγώ, έχοντας συνείδηση της μυϊκής του ανωτερότητας, «αλλά τώρα που θα κάτσετε;» (υπενθυμίζω ότι δεν υπήρχαν καρέκλες, όπως αναφέρεται στην 35η μέχρι την 39η λέξη του παρόντος κειμένου). «Δεν είναι αυτό το πρόβλημα», είπε εκείνος γυρνώντας αριστερά και δεξιά το κεφάλι του. «Τί ψάχνετε;» «Το πρόβλημα είναι ότι τώρα δεν έχω πού να σβήσω το τσιγάρο μου. Αν και θα έπρεπε να μου προσφέρετε το μπράτσο σας» «Συγγνώμη, αλλά έχω καεί από τον ήλιο και πρέπει να το κρατώ δροσερό» «Ας είναι». Σιωπή, την οποία διέκοψε ξανά εκείνος. Αν ήμουν η σιωπή θα τον θεωρούσα αγενέστατο. «Μπορείτε να μη σκέφτεστε κρύα αστεία;» είπε. «Μάλιστα» απάντησα εγώ. Η ώρα περνούσε, αυτός κάπνιζε, εγώ περίμενα να δω τί θα γίνει και ο καναπές κόντευε να καεί ολόκληρος, αφού πρώτα είχε ανάψει κανα 5-6 τσιγάρα. Τελικά, ο μυστήριος άντρας είπε: «Αντέχει ώρα ο καναπές σας, βλέπω. Μπράβο, μπράβο. Φεύγω» και πριν να προλάβω να καταλάβω τί γίνεται, είχε βγει από την πόρτα. Αφού σιγουρεύτηκα ότι την έκλεισε καλά, πήγα να βάλω φωτιά στο τραπέζι για να ανάψω τσιγάρο. Τη στιγμή ακριβώς που συνειδητοποίησα τί πήγαινα να κάνω, ακούγεται το κουδούνι. «Ο κόσμος!» σκέφτηκα κι έτρεξα περιχαρής. Ήταν, όμως, πάλι εκείνος. «Τί θέλετε πάλι;» «Πάλι; Τί εννοείται πάλι;» «Ήσαστε εδώ πριν από 5 λεπτά» «Πράγματι ήμουν κάπου πριν από 5 λεπτά, αλλά όχι εδώ. Μήπως μπερδεύετε τον εαυτό σας με κάποιον άλλο;» «Εγώ, δενεεεε...» «Μάλιστα, ορθώς έπραξα και ήρθα. Είμαι εδώ για να σας βοηθήσω. Δουλεύω για την αποτελεσματικότερη ψυχιατρική κλινική στη γειτονιά σας. Μην προσπαθήσετε να με πείσετε ότι δεν χρήζεται ανάγκης παρακολούθησης. Το θεωρώ ανώφελο από τη στιγμή που βλέπω ότι κάψατε τον καναπέ σας για να καπνίσετε. Η απόφαση πάντως για το αν θα βοηθήσετε τον εαυτό σας, εξαρτάται από εσάς για την ώρα. Μην ξεχνάτε και το κράτος. Σας αφήνω το τηλέφωνό μου, την κάρτα μου, το τιμολόγιο της κλινικής και αυτό εδώ το υπέροχο μπρελόκ με το σήμα του ΠΑΟΚ, το οποίο έκλεψα από τον προηγούμενο ασθενή μου, ως δείγμα ευγνωμοσύνης του προς το πρόσωπό μου. Περιττό να σας αναφέρω πως αν δεν εμφανιστείτε στην κλινική μέχρι μεθαύριο, θα σας καταγγείλω στην αστυνομία ως κλεπταποδόχο. Καλή σας νύχτα». Κι έφυγε. Εντάξει, τίποτε από όλα αυτά δεν έγινε, αλλά ήταν μια ωραία ιστορία. Θοδωρής Ηλιόπουλος ΦΕΡΤΕ ΜΕΛΗ! Το Καλειδοσκόπιο βγήκε και σας γυρεύει! Ήρθε στη ζωή σου η στιγμή εκείνη που αποφάσισες να εγκαταλείψεις τα ελληνικά realities, για να κάνεις κάτι δημιουργικό; Ήρθε η ώρα σου να προσφέρεις έργο στον πολιτισμό και αντί πια να είσαι ο Τάδε, να είσαι ο Τάδε, μέλος του Καλειδοσκοπίου ; Αν αυτή η ώρα έφτασε για σένα, να η ευκαιρία σου! Στους κόλπους του περιοδικού που βαστάζεις θα μάθεις τι ωραία που είναι να σκορπάς ευχάριστα τον ελεύθερο χρόνο σου μαζί με άλλους που σκορπάνε ευχάριστα τον ελεύθερο χρόνο τους, τι όμορφα που είναι να χάνεσαι σε ιδέες και γέλια και πεταμένες καρέκλες ή χυμένους καφέδες, τι απελπιστικά υπέροχα να κάνεις συναντήσεις που κρατάνε όσο πάει και μέχρι να λυθούν όλα σου τα ερωτικά προβλήματα, τι επιτυχία θα σου φέρει στο καμάκι η προσωνυμία πρόεδρος, αρχισυντάκτης, υπεύθυνος γενικά ή ερασιτέχνης δημοσιογράφος για τους πιο ρομαντικούς. Και στο τέλος μπορεί να είσαι ο τυχερός που σε ένα πάρτυ θα φιληθεί μεθυσμένος με πέντε κοπέλες τις οποίες πρώτα θα βάλει να φιληθούν μεταξύ τους...έτσι. ΓΙΑ ΤΗ ΤΕΧΝΗ ΡΕ ΦΙΛΕ! Για σένα, λοιπόν και για όσους ακόμα σαν κι εσένα, συναντιόμαστε κάθε Κυριακή απόγευμα στην Φοιτητική Ένωση Κρητών (Αραχώβης 4), είτε για φαί στο γραφείο μας που στεγάζεται στον 3ο όροφο της Φιλοσοφικής, είσοδος 3, απέναντι από το μουσείο. Και μην ξεχνάς: Μέσα από ένα καλειδοσκόπιο δεν βλέπεις ποτέ το ίδιο πράγμα. Η IESEC είναι ο μεγαλύτερος, ανεξάρτητος, μη κυβερνητικός, μη κομματικός, φοιτητικός, εθελοντικός οργανισμός παγκοσμίως (δραστηριοποιείται σε 110 χώρες). Διοικείται και στελεχώνεται αποκλειστικά και μόνο από φοιτητές και πρόσφατα πτυχιούχους. Όραμά της είναι η παγκόσμια ειρήνη και η βελτιστοποίηση των ανθρωπίνων δυνατοτήτων. Αυτό το πετυχαίνει μ μέσα από τα εξής: i. Ανάληψη ηγετικών θέσεων: Συμμετοχή σε ομάδες μέσα στον οργανισμό, στην Αθήνα, με σκοπό το άτομο μέσω της ομαδικής εργασίας και την ανάληψη ευθυνών να ανακαλύψει και να αναπτύξει τις δυνατότητες του. ii. iii. Διεθνές μαθησιακό περιβάλλον: Εθνικά και διεθνή συνέδρια. Πρακτική άσκηση στο εξωτερικό: Δυνατότητα να ταξιδέψει και να εργαστεί σε κάποια χώρα του εξωτερικού ανάμεσα σε 4 τύπους ανταλλαγών. Οικονομικού, εκπαιδευτικού, τεχνολογικού και εθελοντικού χαρακτήρα. * Συνεντεύξεις μέχρι τέλη Σεπτεμβρίου * Μπορείς να μας βρεις: IESEC Εθνικού Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών Ευριπίδου 14, Ημιώροφος Τηλ e mail / site: / 12 KΑΛΕΙΔΟΣΚΟΠΙΟ KΑΛΕΙΔΟΣΚΟΠΙΟ 13\n8 ΓΡΑΦΕΣ στον ουρανό. Στην αισχρότητα αντιτάσσω πλατωνικά λουλούδια» απαντάει ο Baudelaire όταν δικάστηκε για τα «προκλητικά» ποιήματα της συλλογής του. Κατηγορείται για προσβολή της δημόσιας αιδούς. Όπως είχε ειπωθεί το έργο του πρέσβευε το κακό. Ποιο κακό όμως; Προφανώς το κακό από το οποίο θα κινδύνευαν ορισμένες εξουσίες της τότε συντηρητικής κοινωνίας. Στα «Ανθή του κακού» ο Baudelaire απομυθοποιεί την καθιερωμένη θρησκεία, το συμβατικό σύστημα και την έννοια του κακού. Τολμάει να αρνηθεί τις αστικές αξίες και να αναδείξει την σχέση που υπάρχει ανάμεσα στο κακό και την ομορφιά, την βία και την ηδονή. Έτσι, καταφέρνει να λυτρώσει την αισθητική από κάθε ηθική. Το κακό στο έργο του σχετίζεται με τον θάνατο, την ερωτική επιθυμία που φθάνει ακόμα και τα όρια του σαδισμού, την αντιπαράθεση με το κατεστημένο. Εντέλει, τα λουλούδια του καταφέρνουν να αγγίξουν την ύπαρξη του ανθρώπου και να αποδομήσουν θέματα που θεωρούνταν ταμπού. Δήμητρα Γκίτσα Σκοτώνοντας αρχικά το ίδιο το εγγόνι της και ύστερα πολλά άλλα αθώα κοριτσόπουλα, γιατί θα ήταν βάρος για τους γονείς τους που θα έπρεπε να τις προικίσουν. Στυγερή, ψυχρή και αποφασισμένη, χωρίς να μετανιώνει ούτε στιγμή γι αυτά της τα ανοσιουργήματα. Μάλιστα τον «καθαρισμό» της κοινωνίας από τα κορίτσια τον θεωρούσε θεία βούληση. Τόσο πολύ είχε θολώσει το μυαλό της. Γυρισμός της δεν υπήρχε. Το ανελέητο κυνηγητό είχε μόλις αρχίσει. Αλλά ακόμα και τότε στην προσπάθεια της να σωθεί από της αστυνομικούς εξακολουθούσε να σκοτώνει... Αδίστακτη βρήκε το θάνατο εντέλει, ειρωνικά, λέει και ο Παπαδιαμάντης, εις το πέραμα του αγίου Σώστη, εις το ήμισυ του δρόμου, μεταξύ της θείας και ανθρώπινης δικαιοσύνης. Ελένη Μανώλη Ντεμιαν Έρμαν Έσσε Και αν τελικά ο Κάιν δεν ήταν πράγματι κακός; Αν ήταν απλώς ο δυνατός, ο εκλεκτός που έφερε το σημάδι της ανωτερότητας; Γι αυτό οι άνθρωποι τον φοβούνταν. «Όσοι έχουν θάρρος και ξεχωριστή προσωπικότητα φαίνονται πάντα επικίνδυνοι στους άλλους». Με αυτά τα λόγια ο Ντέμιαν παρασέρνει τον μικρό Εμίλ μακριά από το «φως» και τη «ζεστασιά» της οικογενειακής εστίας προς τα κρύα και σκοτεινά μονοπάτια της γνώσης. Είναι η γνώση μία συμφωνία με το διάβολο και είναι οι όροι της αναπόδραστοι. Κι ο Ντέμιαν ο αγγελιοφόρος αυτής. Η θεϊκή και σατανική μορφή που ακροβατεί ανάμεσα στη τάξη και την αταξία. Έχει το σημάδι. Ήρθε να προκαλέσει σύγκρουση, να συνενώσει τα αντιφατικά στοιχεία του σύμπαντος και να απελευθερώσει τη δύναμη εκείνη που κρύβει ο άνθρωπος όσο μένει μακριά από τα ένστικτα και το πραγματικό νόημα της ζωής του. Αν, λοιπόν, ο Ντέμιαν είναι το κακό είναι και το καλό, αν είναι θάνατος τότε είναι και ζωή. Διττός όπως η ανθρώπινη φύση, πέρα από το μανιχαϊσμό και τη φούσκα μιας απατηλής ασφάλειας...που ποτέ δεν υπήρξε ασφάλεια. Ανδριάνα Κορασίδη Το Μακρινό Αστέρι Ρομπέρτο Μπολάν Τι ακριβώς είναι το μακρινό αστέρι εκτός από απείρως άπειρα πράγματα; Μα φυσικά μια πραγματεία περί του κακού. Του λογοτεχνικού κακού μάλιστα. Ο ποιητής με τα δύο (ή μήπως τα χίλια;) ονόματα, ενοχλητικά ταλαντούχος και ακαταμάχητα γοητευτικός, συντηρεί τις περσόνες που δημιούργησε για τον εαυτό του με εκπληκτική δεξιότητα, απομυζώντας από τις γυναίκες ομορφιά και ζωή, κι από τον κόσμο όλο δόξα και υποκλίσεις. Σκοτώνει το ίδιο μυστηριακά όπως πιλοτάρει στον ουρανό της Χιλής γράφοντας με καπνό στίχους από τη Γένεση, προφήτης διαδηλωτής της λεπτής γραμμής που βρίσκεται στη μέση της ζωής και του θανάτου. Ανάμεσα σε δεκάδες αναφορές στη λατινοαμερικάνικη λογοτεχνία, την πολιτική τρομοκρατία και την καταγραφή της σαστιμάρας του ανθρώπου μπροστά στην καλλιτεχνική διαστροφή, ο μεγάλος Μπολάνιο δημιουργεί το μύθο του κακού στον βαθιά ανθρώπινο Αλβέρτο Ρουίς-Τάγλε ή αλλιώς Κάρλος Βίντερ. Ενός κακού που αηδιάζει και αποσιωπά το κακό όπως όλοι οι καλοί: «Αυτή είναι η τελευταία μου ανταπόκριση από τον πλανήτη των τεράτων. Δεν θα ξαναβυθιστώ ποτέ πια στη σκατένια θάλασσα της λογοτεχνίας. Στο εξής θα γράφω τα ποιήματά μου σεμνά σεμνά, θα δουλεύω για να μην πεθάνω της πείνας και δεν θα επιχειρήσω ποτέ ξανά να δημοσιεύσω». Δώρα Κοροβέση Το Κακό στη Λογοτεχνία Το κακό. Ο κακός; Όχι, το κακό. Καλοβαλμένο μέσα σε ένα χαρακτήρα. Μια εμβληματική μορφή που στοιχειώνει τις γραμμές και εξισορροπεί τις ιστορίες βάζοντας σε τάξη τον κόσμο. Τόσο φυσικά και αληθινά, τόσο σκληρά. Οι απεικονίσεις αμέτρητες. Επιλέγουμε ο καθένας από ένα έργο, που όχι απαραίτητα μας στοίχειωσε, σίγουρα μας έμαθε όμως τι σημαίνει το κακό. Το Άρωμα Πάτρικ Ζίσκιντ Ένα ανθρώπινο ον με ευαίσθητη και ιδιαίτερα χαρισματική ικανότητα όσφρησης συλλέγει μυρωδιές από άψυχα πράγματα μέχρι νεαρά παρθένα κορίτσια για να ντύσει το δικό του άοσμο κορμί γυρεύοντας μέσα από νότες δύσοσμες και άλλοτε πιο εξευγενισμένες να προσεγγίσει την ανθρώπινη μυρωδιά. Ιδιαίτερος αλλά απόκοσμος, ο Ζαν Μπατίστ Γκρενουίγ, ο πέραν του κόσμου τούτου κυριαρχείται από εγωισμό και μίσος, που οδηγεί σε απέχθεια προς τους ανθρώπους σε ένα Παρίσι ρυπαρό και σκοτεινό. Φυλακίζει το άρωμα των κοριτσιών που σκοτώνει σε ένα φιαλίδιο με στόχο να δημιουργήσει το άρωμα που θα είναι ικανό να εμπνεύσει τον έρωτα. Χρησιμοποιώντας το θα σώσει τον εαυτό του από την θανατική καταδίκη για τα απεχθή εγκλήματα που διέπραξε. Μαγεύει το πλήθος και κατασπαράσσεται από αυτό σε μια τελική σκηνή που ξεπερνά κάθε διαστροφική φαντασία. Το κακό προσωποποιείται σε έναν ήρωα που αν και αγνοεί την ατομική αλήθεια του παραμένει διψασμένος και επιθυμεί την γνώση της αγάπης. Ελένη Ξενικάκη Άνθη του Κακού Τσαρλς Μπωντλαίρ «Στην βλασφημία αντιτάσσω την ανάταση Οι Άθλιοι Βίκτωρ Ουγκώ «Oι άθλιοι γράφτηκαν για όλα τα έθνη. Δεν ξέρω αν θα διαβαστούν απ όλους, όμως εγώ για όλους τους έγραψα». Άρα, είμαστε όλοι άθλιοι; Ο Ουγκώ κοσκινίζει τις δυνάμεις ανάμεσα στο καλό και στο κακό. Οι ήρωές του έρχονται σε συνεχή σύγκρουση με τα δύο αυτά στοιχεία. Ο κεντρικός του πρωταγωνιστής, ο Αϊ Γιάννης, ένας πρώην κατάδικος, προσπαθεί να ακολουθήσει την φύση του καλού αλλά το κακό του παρελθόν πάντα τον ακολουθεί. Αν και γράφτηκε πριν από πολύ καιρό για μια μικρή επαρχιακή πόλη της Γαλλίας, μπορεί να ταυτιστεί με κάθε εποχή και κάθε κοινωνία. Ένα έργο επίκαιρο όσο ποτέ, όπου το σκοτάδι και η κακία στα οποία έχει βυθιστεί και καταλαγιάσει η σύγχρονη νοοτροπία, ο άθλιος είναι ο Άνθρωπος. Είναι εκείνος που ψυχορραγεί και αναστενάζει σ όλες τις γλώσσες και κάτω απ όλα τα καθεστώτα! Χριστίνα Ζαρκαλίου Η Φόνισσα Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης Τί πιο γυναικείο και διαβολικό υπάρχει στην ελληνική λογοτεχνία από την Χαδούλα, την επονομαζόμενη Φράγκισσα ή Φραγκογιαννού. Μία επαρχιωτοπούλα, 60 χρονών περίπου, πρωταγωνίστρια του έργου και δολοφόνος μικρών κορασίδων. Μία γυναίκα που δεν άντεξε άλλο να είναι δούλα όλων και αντέδρασε όπως ποτέ κανείς δεν θα περίμενε. ΚΡΙΤΙΚΗ-ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ Εσύ και η οικολογία... Στον τύπο γράφτηκε πως ένας δήμαρχος πόλης της Ιταλίας αποφάσισε, εξαιτίας της οικολογικής του συνείδησης, να αντικαταστήσει όλους του φωτεινούς σηματοδότες με κυκλικές πλατείες, καθότι με την αποφυγή της στάσης του αυτοκινήτου εξοικονομείται ενέργεια... Για γέλια ή κλάματα...; Πέραν του γεγονότος πως η ενέργεια που θα δαπανηθεί για την κατασκευή-παραγωγή-εξόρυξη των απαραίτητων υλικών, αλλά και για την μεταφορά τους, είναι πιθανόν να ξεπεράσει κατά πολλές τάξεις μεγέθους το αναμενόμενο κέρδος των 100 πρώτων χρόνων λειτουργίας της φαεινής ιδέας του Δημάρχου. Πέραν αυτού, είναι γνωστό στις «διανοουμενίστικες» ελίτ, και όχι μόνο, πως το 30-40% του παραγωγικού προϊόντος των Δυτικών κοινωνιών καταλήγει απευθείας, χωρίς να χρησιμοποιηθεί, στα σκουπίδια, για το λόγο ότι δεν πρέπει να θιγεί η ατέρμονη και λυσσαλέα ανάγκη για καινοτομία. Ωραίο είναι το οικολογικό κίνημα, δεν φαίνεται να έχει και πολλές υποχρεώσεις. Όμως η φύση εδώ σε χρειάζεται. Σ αυτό που καταναλώνεις. Σ αυτό που της κλέβεις και της λεηλατείς. Γιατί...; Για να το πετάξεις, χωρίς να φτάσει ποτέ στα χέρια σου, ως καταναλωτή, στη χωματερή των Άνω Λιοσίων. «Πιασάρικες» οι οικολογικές φανφάρες, αλλά από λόγια, είμαστε καλυμμένοι... Πηγές: 1)Κορνήλιος Καστοριάδης, Η Φαντασιακή Θέσπιση Της Κοινωνίας, ΚΕΔΡΟΣ 2)Θάνος Βερέμης, Ο σύγχρονος δυτικός κόσμος, GUTENBERG Βαγγέλης Καρακάξης 14 KΑΛΕΙΔΟΣΚΟΠΙΟ KΑΛΕΙΔΟΣΚΟΠΙΟ 15\n9 ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ RINTER Και αν η βροχή είναι δάκρυα; Κι αν σας λέγαμε πως τα δάκρυα της βροχής δημιουργούν έναν ήχο φρέσκο που μόνο τέσσερα παιδιά μπορούν να ακούσουν και να μεταφράσουν; Είναι οι Raintear, νέοι και πολλά υποσχόμενοι. Eν αναμονή της πρώτης δισκογραφικής δουλειάς τους οι: Νίκος Βακιρλής (Vocals, Guitar), Γιώργος Θεσσαλονικευς (Guitar), Παύλος Πετρής (Bass) και Νίκος Θεσσαλονικευς (Drums) μας λύνουν μερικές χαζές απορίες. Δεν θα γράφαμε τραγούδια με ελληνικό στίχο γιατί δεν θα μπορούσαμε να τα γράψουμε. Και δεν θα μπορούσαμε να γράψουμε τραγούδια με ελληνικό στίχο γιατί δεν υπάρχει κάτι τέτοιο στα ακούσματα μας, δεν υπάρχει κάτι από το οποίο να αντλήσουμε ή να εμπνευστούμε Raintear: Πώς προέκυψε το όνομα του συγκροτήματος; Το Spinä l Tap ήταν πιασμένο... πέρα απ την πλάκα το Raintear ξεκίνησε ως inside joke όταν αρχίζαμε το συγκρότημα και ψάχναμε εντατικά για όνομα. Μετά αρχίσαμε τα live και μας γνώρισε ο κόσμος ως Raintear, και ξαφνικά είχαν περάσει 6 χρόνια με live και ένα EP με αυτό το όνομα και μας κόλλησε. Ποτέ δεν το σκεφτήκαμε ιδιαίτερα. Πώς γνωριστήκατε και πότε ξεκίνησε «δουλειά» το συγκρότημα; Γνωριστήκαμε μέσω της δουλείας βασικά. Ήταν η περίοδος που μόλις είχαμε τελειώσει το λύκειο και για να βγάλουμε κάποιο extra εισόδημα δουλεύαμε ως strippers σε πάρτι και εκδηλώσεις. Έτυχε να μας καλέσουν στο ίδιο event και τα βρήκαμε κατευθείαν. Δούλεψε ως δια μαγείας, σαν να γνωριζόμασταν από παλιά! Συνεργαστήκαμε ως χορευτές για κάποιο διάστημα και στη συνέχεια φτιάξαμε το συγκρότημα γιατί η όλη σκηνή του striptease είχε αρχίσει να γίνεται επικίνδυνη. Η πρώτη μας επίσημη εμφάνιση ως μπάντα και όχι ως χορευτές ήταν το 2004 και από τότε δε σταματήσαμε ποτέ. Ποιες οι μουσικές επιρροές σας και πως συγχωνεύτηκαν στο πλαίσιο ενός συγκροτήματος; Έχουμε πολύ διαφορετικά ακούσματα που τελικά καλύπτουν ένα αρκετά ευρύ φάσμα. Συνολικά ακούμε από αγνό τίμιο παλιό Rock n Roll μέχρι Hip-Hop και όλα αυτά λειτουργούν υποσυνείδητα στο πλαίσιο ενός συγκροτήματος. Ο καθένας έχει στο μυαλό του κάτι και συνδυάζονται όλα όταν φτιάχνουμε τα τραγούδια. Από την άλλη στο τελικό αποτέλεσμα και στον ήχο μας γενικότερα έχουμε επιρροές από Queens of the Stone ge, Beatles, Smashing Pumpkins, Pearl Jam, Hellacopters, και σίγουρα κάτι ξεχνάμε. Τύχη, επιμονή, δουλειά. Τι απ όλα έπαιξε πιο πολύ ρόλο στην μέλλουσα δημιουργία του πρώτου δίσκου σας; Δύσκολη ερώτηση...αρχικά ας αποκλείσουμε τη δουλειά. Ποτέ δεν το αντιμετωπίσαμε σαν δουλειά ή υποχρέωση αλλά ως το ακριβώς αντίθετο. Τώρα η τύχη και η επιμονή στην όλη πορεία ενός συγκροτήματος είναι εντελώς συνδεδεμένες και ανάλογες. Στέκεσαι τυχερός στο ξεκίνημα σου και αποφασίζεις να επιμείνεις για να συνεχίσεις να είσαι τυχερός. Και επιμένεις μέχρι που σε επιβραβεύει με κάποιο τρόπο η τύχη. Και εν τέλει δεν ξέρουμε αν έκανε η τύχη την επιμονή ή το ανάποδο. Σαν την κότα και το αυγό αλλά πιο στυλάτο. Από την άλλη υπάρχουν και οι άνθρωποι που ήταν συνέχεια μαζί μας, από τους φίλους μέχρι τον παραγωγό μας, που ίσως παίζουν μεγαλύτερο ρόλο από την τύχη, την επιμονή, τη δουλειά, τα μουσικά όργανα, τη διατροφή μας κ.τ.λ. Επίσης πρακτικά το album που θα κυκλοφορήσει το φθινόπωρο είναι η δεύτερη δουλειά μας. Είχαμε βγάλει ένα EP, το XXII, μόνοι μας δωρεάν στα Internets το οποίο έφτασε σχεδόν downloads. Έχετε επιρροές από άλλα είδη τέχνης; Επηρεαζόμαστε και αλληλεπιδρούμε με άλλα είδη τέχνης έμμεσα με την έννοια ότι ποτέ δεν γράψαμε κάποιο κομμάτι για κάποια ταινία που μας άρεσε ή δεν μελοποιήσαμε κάποιο λογοτεχνικό έργο, αλλά έχει τύχει να είμαστε σε συγκεκριμένη διάθεση λόγω ενός βιβλίου ή μιας ταινίας. Μάλλον επηρεαζόμαστε σαν άτομα περισσότερο από άλλα είδη τέχνης, κυρίως τον κινηματογράφο και τη λογοτεχνία, και όχι τόσο πολύ σαν συγκρότημα. Ελπίζουμε ότι βγάζει νόημα η απάντηση μας... Σας αγχώνει / προβληματίζει η δύσκολη οικονομική κατάσταση της Ελλάδας ως προς την δισκογραφία; Δίνονται ευκαιρίες στους νέους καλλιτέχνες; Σαν συγκρότημα «γεννηθήκαμε πριν κάτι λιγότερο από δέκα χρόνια όταν η δισκογραφία στην Ελλάδα και το εξωτερικό είχε ήδη μπει στην περίεργη και δύσκολη οικονομική κατάσταση που βρίσκεται ακόμα οπότε το θεωρούσαμε δεδομένο ότι τα πράγματα είναι δύσκολα. Δε μας άγχωσε ή προβλημάτισε δηλαδή η κατάσταση γιατί ήταν αναμενόμενη και γνωστή πάνω κάτω. Σε τελική ανάλυση οι γενικότερες οικονομικές συνθήκες είναι πολύ πιο αγχωτικές από οτιδήποτε έχει να κάνει με τη δισκογραφία. Μάλλον η μουσική θα μπορέσει να επιβιώσει έτσι κι αλλιώς και θα συνεχίσει να είναι απαραίτητη ακόμα και χωρίς εταιρείες ή CDs ή μεγάλα festival. Σχετικά με τις ευκαιρίες στους νέους καλλιτέχνες πιστεύουμε ότι λόγω του internet και της ευρύτερα διαδεδομένης τεχνολογίας η μουσική έχει «εκδημοκρατιστεί». Είναι αρκετά πιο εύκολο να γίνεις κάπως γνωστός, να κλείσεις live και να κυκλοφορήσεις κάτι, αλλά το πού θα φτάσεις και για πόσο καιρό θα αντέξεις να ασχολείσαι είναι θέμα πείσματος και ίσως τύχης. Live στην Ελλάδα και στο εξωτερικό. Ομοιότητες και διαφορές. Είναι δύσκολο να συγκρίνουμε τα live εντός και εκτός Ελλάδας γιατί η εμπειρία μας από το εξωτερικό είναι σχετικά περιορισμένη. Βασικά έξω έχουμε παίξει μια φορά και αυτή η φορά ήταν σε ένα αρκετά μεγάλο και σημαντικό festival (το rea4 στη Γερμανία) ενώ στην Ελλάδα πιο συχνά παίζουμε σε λαϊβάδικα στο κέντρο με εντελώς διαφορετική νοοτροπία και οργάνωση. Δεν μπορεί να γίνει άμεση σύγκριση αν δεν παίξουμε και σε μικρά stages στο εξωτερικό. Θα σας πούμε τότε. Σε γενικές γραμμές πάντως, στη Γερμανία σε επίπεδο οργάνωσης ήταν πιο τυπικοί και τηρούσαν ακριβώς το ωράριο, σε επίπεδο κοινού ήταν πιο ενεργητικοί κατά τη διάρκεια της συναυλίας αλλά απόμακροι μετά, και σε επίπεδο αλκοόλ έξω ήταν μίλια πιο μπροστά... παραλίγο να παρασύρουν και εμάς στη μέθη, αλλά επιδείξαμε σθένος και αντισταθήκαμε στο δωρεάν ποτό και το σεξ με άγνωστες, και δεν κάναμε τίποτα για το οποίο μετανιώνουμε ή δεν θα θέλαμε να ξέρουν οι δικοί μας. Ήταν Rock n Roll enough... στο θέμα μας τώρα και στην Ελλάδα τα πράγματα γίνονται καλύτερα. Υπάρχουν καλύτεροι και ωραιότεροι χώροι, σαφώς καλύτερος ήχος, είναι πιο οργανωμένα τα πράγματα και λειτουργεί πιο σωστά όλη η σκηνή. Η βασική ομοιότητα ανάμεσα σε κάθε live, από το Rockwave μέχρι τα μικρότερα μαγαζιά, είναι η ουσία του γιατί είσαι εκεί, είτε είσαι σε μπάντα είτε είσαι ο ιδιοκτήτης του μαγαζιού είτε είσαι το κοινό... Είμαστε εκεί για τη μουσική σωστά; Σωστά. Η μεγαλύτερη θυσία που έχει κάνει ο καθένας σας για τη μπάντα; Δεν έχουμε κάνει θυσίες για το συγκρότημα γιατί το συγκρότημα είναι μάλλον προτεραιότητα και για τους τέσσερις. Θυσία είναι όταν πονάς να αποχωριστείς κάτι για χάρη κάποιου άλλου πράγματος, πχ: να σκοτώσω την κόρη μου και να κερδίσω τον πόλεμο ή να χάσω; Να σκοτώσω το γιο μου για την εύνοια του Πανάγαθου ή να σταματήσω να είμαι κόπανος; Πρέπει να υπάρχει ένα δίλημμα για να είναι θυσία, ενώ εμείς είμαστε αρκετά δοσμένοι και αφιερωμένοι σε αυτό που κάνουμε για να έχουμε διλήμματα. Βρίσκουμε πολύ λογικό να αφιερώνουμε χρόνο, χρήμα και ενέργεια στη μουσική και ξέρουμε ότι με τη μεγάλη δύναμη έρχονται και μεγάλες ευθύνες. Αν όμως χρειαζόταν να θυσιάσουμε κάτι για τη μπάντα θα το κάναμε αρκεί να μη λερώνει. Θα γράφατε τραγούδια με ελληνικό στίχο; Ναι ή όχι και γιατί; Δεν θα γράφαμε τραγούδια με ελληνικό στίχο γιατί δε θα μπορούσαμε να τα γράψουμε. Και δε θα μπορούσαμε να γράψουμε τραγούδια με ελληνικό στίχο γιατί δεν υπάρχει κάτι τέτοιο στα ακούσματα μας, δεν υπάρχει κάτι από το οποίο να αντλήσουμε ή να εμπνευστούμε. Γενικότερα σα σύνολο ακούμε πολύ λίγη μουσική με στίχους στα ελληνικά και αυτά τα λίγα ανήκουν σε εντελώς διαφορετικά είδη από το τι παίζουμε εμείς. Σαν άτομα το 90% όσων ακούμε είναι Rock n Roll (έστω στη νοοτροπία και το στυλ) και αγγλόφωνο, και είναι απίθανο σαν Raintear να μας βγει από το πουθενά να γράψουμε και στα ελληνικά. Σας ευχαριστούμε πολύ παιδιά! Ευχόμαστε πολύ καλή επιτυχία στο νέο σας CD και σε όσα ετοιμάζετε στο μέλλον. Ευχαριστούμε, να περνάτε καλά. Και να προσέχετε... κυκλοφορεί αλητεία. Έκλαψαν κάτω απ την καλοκαιρινή βροχή οι Αλέξανδρος Χαντζής και Αθανασία Γεωργοπούλου. 16 KΑΛΕΙΔΟΣΚΟΠΙΟ KΑΛΕΙΔΟΣΚΟΠΙΟ 17\n10 ΑΦΙΕΡΩΜΑ Το δόρυ είναι βαρύ και δυσκίνητο. Το σπαθί χρονοβόρο, σκοτώνει έναν έναν. Το τόξο ελιτίστικο, απαιτεί επιδεξιότητα που λίγοι διαθέτουν. Το τουφέκι πολύ μπανάλ, λερώνει κιόλας. Ρίξε εκεί μια βόμβα να ξεμπερδεύεις! Μ ένα σμπάρο, τρυγόνια. Όμως, για να μη χαθείτε ανάμεσα στις τόσες επιλογές, ακολουθεί ένας σύντομος οδηγός αγοράς. Με την ελπίδα η γνώση που καταναλώθηκε ανά τους αιώνες για την καταστροφή να μη μας εκδικηθεί. ΜΠΑΜ ΚΑΙ ΚΑΤΩ Βόμβος και Μεταξοσκώληκας Η λέξη βόμβα προέρχεται από την αρχαία ελληνική λέξη βόμβος ή αλλιώς στα λατινικά bombus. Εξ ου και η αγγλική λέξη bomb που σημαίνει ο βαθύς και υπόκωφος ήχος, ο κρότος που προέρχεται από τη βροντή, το βούισμα των αυτιών. Αξιοσημείωτη μάλιστα είναι η ετυμολογική της συγγένεια με λέξεις όπως βόμβυξ (μεταξοσκώληκας) και βομβυλιός (μπάμπουρας). Μητέρα Όλων: Η Πυρίτιδα Η Πυρίτιδα, κοινώς το μπαρούτι, είναι η αρχαιότερη εκρηκτική ύλη. Αποτελεί μίγμα άνθρακα, θείου και νίτρου. Παραμένει άγνωστο πότε και από ποιόν πρωτοδημιουργήθηκε. Είναι όμως βέβαιο ότι οι Κινέζοι τη γνώριζαν. Η πρώτη πολεμική χρήση της πυρίτιδας στην Ευρώπη, φέρεται να έγινε από τους Άγγλους το 1346 στη μάχη του Κρεσύ, ενώ τα πρώτα πυροβόλα έχουν γίνει γνωστά ήδη το 1326, αλλάζοντας φυσικά μία για πάντα τη μορφή του πολέμου. Υγρό Πυρ και Μανία Το υγρό πυρ (το επονομαζόμενο ελληνικό πυρ) ήταν ένα εύφλεκτο μίγμα, μυστικής σύνθεσης, που χρησιμοποιήθηκε από τους Βυζαντινούς σα ναυτικό όπλο. Ο Έλληνας εκ Συρίας αρχιτέκτονας Καλλίνικος θεωρείται ότι είναι ο εφευρέτης του. Το 673μ.Χ χρησιμοποιήθηκε για πρώτη φορά, κατά την πολιορκία της Κωνσταντινούπολης και πέτυχε την απόκρουση των Αράβων. Υπήρξε ένα από τα φοβερότερα όπλα του Μεσαίωνα και επανειλημμένα έσωσε το Βυζάντιο από εχθρικές επιθέσεις. Μάλιστα επειδή το στόμιο του σωλήνα απ όπου εκτοξευόταν είχε τη μορφή λέοντα ή αγριόχοιρου, το συσχέτιζαν πολλοί με τις ιστορίες των ιπποτών με τους δράκους. Ε.Μ. Κοκτέιλ το Διάσημο: Μολότωφ Η βόμβα, ή ορθότερα κοκτέιλ, μολότωφ είναι ένα αυτοσχέδιο εκρηκτικό το οποίο πρωτοκατασκευάστηκε από τον Φινλανδικό Στρατό κατά τη διάρκεια του Δεύτερου Παγκόσμιου Πολέμου. Οι Φιλανδοί στρατιώτες χρησιμοποιούσαν αυτές τις αυτοσχέδιες βόμβες για να αντιμετωπίσουν τα Σοβιετικά τεθωρακισμένα. Κάτι αντίστοιχο έκαναν κι οι Πολωνοί αντιστασιακοί, χρησιμοποιώντας όμως θειικό οξύ και ένα πανί βρεγμένο από ένα μείγμα ποττασιούχου χλωρίου και ζάχαρης αντί για αιθανόλη και αδιάβροχα σπίρτα που χρησιμοποιούσαν οι Φιλανδοί, ενώ και οι δύο εκδοχές χρησιμοποιούσαν γυάλινα μπουκάλια και ένα μείγμα βενζίνης με πίσσα. Οι Φιλανδοί τις πετούσαν με σφεντόνες, ενώ οι Πολωνοί με το χέρι. Οι Αμερικάνοι Πεζοναύτες χρησιμοποιούσαν ένα άλλο σύστημα. Χρησιμοποιούσαν ένα σωλήνα γεμάτο νιτρικό οξύ και μεταλλική σόδα, για να αναφλέξουν ένα μείγμα πετρελαίου και ντίζελ. Στη Βόρειο Ιρλανδία χρησιμοποιούνταν τόσο από τον IR, όσο και από την UVF (ενωτικούς), σε επιχειρήσεις ενάντια στην αστυνομία, αλλά και σε επιθέσεις ενάντια σε σπίτια αντιφρονούντων. Τα πιο καινούρια τεθωρακισμένα δεν καταστρέφονται πλήρως από τις μολότωφ, αλλά μπορούν να ακινητοποιηθούν, μιας και παρά την βαριά θωράκιση, οι μολότωφ μπορούν να καταστρέψουν συστήματα βασικά για την πλοήγηση τους, αλλά και τους αεραγωγούς. Οι βόμβες μολότωφ παραμένουν ακόμη δημοφιλείς ανάμεσα σε ομάδες «αντάρτικου πόλεων», αντάρτικα κινήματα, ομάδες «μπαχαλάκηδων», χούλιγκαν αλλά και ομάδες ακροδεξιών. Η επιτυχία τους οφείλεται στο ότι μπορούν να παρασκευαστούν σχετικά εύκολα, και είναι πολύ αποτελεσματικές. Η κλασσική συνταγή χρησιμοποιεί ένα γυάλινο μπουκάλι, βενζίνη, ένα προσάναμμα από ύφασμα ποτισμένο σε οινόπνευμα, αλλά και κερί για να περιοριστούν οι διαρροές πριν την έκρηξη. Με την πρόσκρουση και την θραύση του μπουκαλιού, δημιουργείται ένα «σύννεφο» από σταγονίδια καυσίμου που παίρνει φωτιά και εξαπλώνεται στο χώρο. Άλλωστε ο στόχος της βόμβας είναι ο εμπρησμός, και όχι η ανατίναξη. Υπάρχουν και παραλλαγές, όπου προστίθεται πίσσα, χλωρίνη, ξυλόπνευμα, ασπράδια αυγών, καουτσούκ, πίσσα και καθαριστικό πιάτων. Δηλαδή απλά υλικά οικιακής χρήσης, τα οποία μέσα στο κατάλληλο μείγμα μετατρέπονται σε εκρηκτικά. Ν.Κ. Ατομική Καταστροφή Ήταν κάποτε ένας πυρήνας που στο εσωτερικό του είχε πρωτόνια και νετρόνια. Τα πρωτόνια ήταν φορτισμένα θετικά, ενώ τα νετρόνια δεν είχαν ηλεκτρικό φορτίο. Έτσι, γεννήθηκε η ιδέα να ανακαλύψουμε τι θα γινόταν αν βομβαρδίζαμε διάφορους πυρήνες. Τους βομβαρδίσαμε λοιπόν και βρήκαμε ότι απ τον αρχικό σμπαραλιασμένο πυρήνα προέκυπταν δύο έως τρία ελεύθερα νετρόνια που με τη σειρά τους μπορούσαν να επαναλάβουν αυτή τη διαδικασία, που τη βαφτίσαμε σχάση. Η σχάση λοιπόν, η αλυσιδωτή αντίδραση βομβαρδισμών μας έφερε ένα βήμα πιο κοντά στη δημιουργία βομβών. Πήραμε έτσι μια βόμβα, στην άκρη της οποίας τοποθετήσαμε μια πηγή νετρονίων και ουράνιο και με τη βοήθεια εκρηκτικών που πυροδοτήσαμε την κατάλληλη στιγμή, όταν δηλαδή ακούσαμε να μας φωνάζουν «μπουρλότο!», το ουράνιο εκτοξεύτηκε ακαριαία και μας άφησε ενθύμιο το γνωστό μανιτάρι. Από τότε προμηθευτήκαμε τεράστιες εγκαταστάσεις ευαίσθητων συσκευών, των φυγοκεντρωτών, οι οποίες συντίθενται από εξαρτήματα εξαιρετικά υψηλής τεχνολογίας, με άξονες ευθυγράμμισης, ρουλεμάν, αντλίες και τα ρέστα και οι οποίες για να κάνουν τη δουλειά τους πρέπει να εργάζονται μαζί κατά χιλιάδες και φυσικά αγοράσαμε και άφθονο ουράνιο. Το αποτέλεσμα ήταν η εξαιρετική προϋπόθεση της πολύ καλής ορατότητας 10 μιλίων και ο καλός καιρός της Χιροσίμα στις 6 Αυγούστου 1945 και η ολική εξαφάνιση της πόλης Ναγκασάκι στις 9 Αυγούστου του ίδιου έτους. Τ.Κ. Υδρογόνο το Πανίσχυρο Η βόμβα υδρογόνου είναι ένα σύγχρονο θερμοπυρηνικό όπλο, εκρηκτικό μηχάνημα, που η λειτουργία του βασίζεται στη σύντηξη πυρήνων βαρέων ισοτόπων του υδρογόνου σε πυρήνες ηλίου. Κατά τη σύντηξη αυτή παράγεται τεράστια ποσότητα ενέργειας που συνοδεύεται από μεγάλο θερμικό κύμα, ωστικό κύμα και ραδιενεργό ακτινοβολία. Η υδρογονοβόμβα, όπως επίσης λέγεται, αναπτύχθηκε στις αρχές της δεκαετίας του 50 και από τις δύο πλευρές του τότε Ψυχρού Πολέμου και μέχρι σήμερα αποτελεί ένα από τα ισχυρότερα όπλα μαζικής καταστροφής στον πλανήτη. Γνωστή διεθνώς και ως H-Bomb(Hydrogen bomb) είναι συγκριτικά 100 εώς και 1000 φορές πιο καταστροφική απ ό,τι μια απλή ατομική βόμβα σχάσης. Η πρώτη έκρηξη βόμβας υδρογόνου έγινε στις 31 Οκτωβρίου 1952 στα νησιά Μάρσαλ του Ειρηνικού ωκεανού από τις Η.Π.Α. Η έκρηξη εξαέρωσε 80 τόνους εδάφους και είχε 8 μίλια διάμετρο με 27 μίλια ύψος. Η δεύτερη ήταν η Tsar Bomb, που δοκιμάστηκε από τη Σοβιετική Ένωση στις 30 Οκτωβρίου το Νετρόνιο το Ύπουλο Η βόμβα νετρονίου είναι ένας τύπος πυρηνικού όπλου σχεδιασμένο ειδικά για να απελευθερώνει μεγάλη ποσότητα απ την ενέργειά του ως νετρονιακή ακτινοβολία αντί για εκρηκτική ενέργεια. Αυτό το ραδιενεργό κύμα από τα νετρόνια προκαλεί τον θάνατο κάθε έμβιου όντος, ανθρώπων και ζώων, αλλά δεν καταστρέφει τα κτίρια και αφήνει άθικτο τον οπλισμό. Με τη δύναμη του Κοβαλτίου Η βόμβα κοβαλτίου είναι ένας θεωρητικός τύπος «αλατισμένης βόμβας». Είναι ένα πυρηνικό όπλο το οποίο έχει ως σκοπό να μολύνει μια περιοχή με ραδιενεργά υλικά με σχετικά μικρή έκρηξη. Αυτός ο τύπος βόμβας προτάθηκε αρχικά από τον ιατρό Leo Szilard, ο οποίος είπε πως αυτού του είδους η βόμβα θα είναι ικανή να καταστρέψει όλη τη ζωή πάνω στον πλανήτη γη. Τ.Ξ. 18 KΑΛΕΙΔΟΣΚΟΠΙΟ KΑΛΕΙΔΟΣΚΟΠΙΟ 19\n11 ΑΦΙΕΡΩΜΑ Ζελέ Ναπάλμ «Το Ναπάλμ στο ξημέρωμα έχει τη μυρωδιά της νίκης!...» λέει ο Ρόμπερτ Ντυβάλ στο Αποκάλυψη Τώρα. Η μυρωδιά της νίκης είναι η μπόχα της βενζίνης που κολλάει στα ρουθούνια. Η βόμβα Ναπάλμ ξεκίνησε σαν θαύμα της Χημείας για να καταλήξει όργανο του θανάτου, ικανό να πνίξει στην φωτιά δάση και πόλεις ολόκληρες. Είναι ένα ζελατινοειδές κοκτέιλ βενζίνης, βενζενίου, αλάτων, αλουμινίου και ισχυρότατου πλαστικού που χρειάζεται να φτάσει στους βαθμούς κελσίου για να διασπασθεί. Η πρώτη χρήση της έγινε στον ελληνικό εμφύλιο( ). Έκτοτε χρησιμοποιήθηκε σε όλες τις αναμετρήσεις των Η.Π.Α με αποκορύφωμα το Βιετνάμ. Μόλις το 1998 οι Ναπάλμ καταργήθηκαν και καταστράφηκαν από το Πεντάγωνο. Γ.Λ.Β. Είναι στο χέρι σου Ο άνθρωπος πάντα είχε την τάση να φέρνει την καταστροφή και έτσι δεν άργησε να κατασκευάσει και την πρώτη χειροβομβίδα. Οι πρώτες χειροβομβίδες εμφανίστηκαν τον 15ο αιώνα και μέχρι τις αρχές του 21ου επιδέχονταν συνεχώς «βελτιώσεις» για να φτάσουν στη σημερινή τους σύνθεση που αποτελείται από ένα μεταλλικό κέλυφος, τη γόμωση που είναι χημική, εμπρηστική ή εκρηκτική ύλη, τον πυροκροτητή και φυσικά την περόνη που τραβιέται για να γίνει το «μπαμ». Και αυτό το μπαμ, ανάλογα με το είδος της χειροβομβίδας, θα φέρει τη φωτιά, το θάνατο ή αν είναι μια απλή χειροβομβίδα κρότου- λάμψης θα κάνει ένα πλήθος διαδηλωτών να επιταχύνει ή να σκορπίσει. Δια-σπέρνοντας το θάνατο Η βόμβα διασποράς είναι ένα όπλο που τα τελευταία χρόνια δε δικαιολογείται ούτε και από την ελαστική ηθική του πολέμου. Το 2007 υπογράφτηκε η διεθνής διακήρυξη απαγόρευσης των βομβών διασποράς την οποία, φυσικά, αρνήθηκαν να υπογράψουν οι Η.Π.Α, η Κίνα και η Ρωσία. Παρόλη την ύπαρξη της συνθήκης οι βόμβες διασποράς αποτελούν και σήμερα μεγάλο κίνδυνο, καθώς αδιευκρίνιστος αριθμός βομβών παραμένει στο έδαφος και κάθε μία από αυτές, λειτουργώντας σα νάρκη, μπορεί να προκαλέσει το θάνατο σε ανυποψίαστους ανθρώπους, ακόμα και χρόνια μετά το πέρας του πολέμου. Κάθε Βόμβα Διασποράς διασκορπίζεται σε 200 έως 600 μικρότερα κομμάτια τα οποία παραμένουν αδέσποτα και μπορούν να εκραγούν ανά πάσα στιγμή. Όπως είναι αναμενόμενο, ο αμερικανικός στρατός δείχνει ιδιαίτερη προτίμηση σε αυτές τις βόμβες χρησιμοποιώντας τες σχεδόν σε κάθε χώρα όπου επιτίθεται, όπως στο Αφγανιστάν, στο Κόσσοβο, στο Ιράκ και το Βιετνάμ. Π.Μ Dirty Job Ένα ακόμα παράξενο είδος βόμβας, που ίσως δεν γνωρίζετε, είναι η «βρώμικη» (Dirty bomb). Πρόκειται για μια βόμβα η οποία περιέχει εκρηκτικά, όπως κάθε άλλη βέβαια, αλλά και ραδιενεργά υλικά ή κατάλοιπα με σκοπό μετά την έκρηξη τα τελευταία να διασκορπιστούν στην ατμόσφαιρα και να τη μολύνουν. Εν ολίγοις δημιουργεί ένα μικρό Τσερνομπίλ και γι αυτό το λόγο της δόθηκε και το ανάλογο όνομα. Είναι ιδιαίτερα εύκολη στην κατασκευή της (όχι και σαν τη μολότωφ, είπαμε) για όποιον έχει πρόσβαση σε υλικά, όπως είναι το στρόντιο, το κέσιο, το πλουτώνιο ή «φρεσκοχρησιμοποιημένα» πυρηνικά καύσιμα αλλά και βιομηχανικά ή ιατρικά απόβλητα που περιέχουν ραδιενέργεια. Θεωρείται το νέο τρομοκρατικό όπλο, αφού κύριο αποτέλεσμα της δράσης της είναι το χάος και ο πανικός που θα δημιουργούσε η μόλυνση μιας πόλης και η περαιτέρω ανάγκη για την εκκένωση και τον αποκλεισμό της. Γ.Α. ΜΠΑΜ ΚΑΙ ΚΑΤΩ Hand Made with love Με λένε Nasim ή Terry ή Valpuram και είμαι Μαύρος Τίγρης ή Weatherman ή μερικές φορές μέλος της P.L.O. Έχω δέσει δυναμίτη γύρω μου και σήμερα θα σκοτωθώ και θα πάρω και σας μαζί μου. Δεν είμαι αμόρφωτος, ούτε τρελός έχω μέλλον να περιμένω, αλλά θα εκραγεί και αυτό μαζί μας, σε κάποιο στρατόπεδο σας, ή σε κάποιο μπλόκο στο δρόμο. Και όχι γιατί ελπίζω σε κάποιο παράδεισο γεμάτο παρθένες που μου δίνονται όποτε κάνω κέφι... Δεν είναι θέμα πίστης, είναι απονομή δικαιοσύνης η θρησκεία δεν είναι παρά μια δικαιολογία. Απλά δεν υπάρχει άλλη λύση όταν είμαι τόσο μικρός και εσείς τόσο δυνατοί και οπλισμένοι. Αξίζει να πεθάνεις για την ελευθερία. Και αξίζει και να σκοτώσεις για αυτήν. Και θα σκοτώσω όσους περισσότερους μπορώ. Με λένε Patrick ή Bobby ή Eugenio και θα σε διώξω από τη γη μου με κάθε τρόπο. Κάθε βασανιστής αστυνομικός και κάθε στρατηγός θα τρέμει να ανάψει τη μίζα του αυτοκινήτου του. Κάθε υπόνομος θα κρύβει μια ωρολογιακή βόμβα: ένα απλό ρολόι της κουζίνας, ΤΝΤ, σκόνη αλουμινίου, νιτρικό αμμώνιο και «κομφετί» από τα ναυπηγεία του Belfast για να μην έχεις καμία ελπίδα. Και μια από όλες αυτές θα σκάσει την κατάλληλη στιγμή. Εμείς χρειάζεται να είμαστε τυχεροί μια φορά, θα είναι αρκετό, εσύ θα πρέπει να είσαι τυχερός κάθε στιγμή για να γλιτώσεις. Γιατί είναι πόλεμος πια. Και θα νικήσουμε.π.π. Διάφορα άαααλλα είδη βόμβας - «Κουρεύτηκε ο Αντώνης! Τα πήρε μπόμπα.» Δηλαδή ο Αντώνης δεν άφησε τρίχα πάνω του. - «Πήγα με Δάφνη χτες σ ένα μαγαζί... Από ποτά, όλα μπόμπες.» Δηλαδή τα ποτά είναι νοθευμένα και συνήθως οδηγούν στην φάση «σκήνωμα», αλλά και στην επόμενη φράση. - «Μετά πήραμε ένα ταξί και η Δάφνη αμόλησε μια ρουκέτα μέσα...» Δηλαδή η Δάφνη έβγαλε γουλίτσα μέσα στο ταξί. Η ρουκέτα βέβαια είναι βλήμα και όχι βόμβα, αλλά το ίδιο ΜΠΑΜ κάνουν στην τελική. - «Χρήστο, αφού δεν ξέρεις να πέφτεις με το κεφάλι, κάνε μία μπόμπα.» Δηλαδή ο Χρήστος θα μαζέψει το σώμα του σαν μπάλα και θα πέσει έτσι στην θάλασσα, προκαλώντας θόρυβο και πετάγοντας νερό παντού. Είδος βουτιάς, πιο απλά. - «Μπόμπα η γκόμενα, αλλά ήταν ανάγκη να την λένε Σούλα;» Δηλαδή πολύ ωραία γυναίκα, θεά, με τέλειες αναλογίες (για τον εσωτερικό κόσμο, ούτε λόγος προφανώς). Από εκεί βγαίνει και το συνώνυμο «μπομπίδι». - «Ήμουν Θεσσαλονίκη με Νάντια. Μαλακία που δεν πήγαμε ΒΟΜΒΙΔΙΑ.» Δηλαδή δεν πήγαμε στο ουζερί «Βομβίδια», στην Βασ. Ηρακλείου 35, με μενού ανάλογο του ονόματός του. Για παράδειγμα, «βόμβες» είναι τα σουτζουκάκια. Η Νάντια φταίει πάντως. - «Ξεροσφύρι τη βγάλαμε στο πάρτυ. Μόνο μια μπόμπα είχε φτιάξει ο παπάρας ο Άθως.» Δηλαδή, είδος πολλαπλών τόστ με διάφορα υλικά μέσα. Ιδανικό για πάρτυ και εύκολη συνταγή ακόμα και για άσχετους, σαν τον Άθω. - «Είδηση βόμβα: Χωρίς τον Αλέξανδρο του χρόνου το Καλειδοσκόπιο!» Όταν μια είδηση είναι πάρα πολύ σημαντική, σαν την παραπάνω. Α.Χ. Έσκασαν απ το κακό τους οι Ελένη Μανώλη, Νικόλας Κοκκάλης, Τατιάνα Κίρχοφ, Τζίνα Ξυδιά, Γιώργος Λάβκραφτ Βλαχοδημήτρης, Πέννυ Μπακάλη, Γιώργος Αργυρός, Παύλος Πετρής, Αλέξανδρος Χαντζής και Αθανασία Γεωργοπούλου 20 KΑΛΕΙΔΟΣΚΟΠΙΟ KΑΛΕΙΔΟΣΚΟΠΙΟ 21\n12 ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ You tell me it s the institution... Γελοιογραφία Η γελοιογραφία ασκεί πολιτικοκοινωνική κριτική μέσω της διακωμώδησης ανθρώπων και καταστάσεων. Σατυρικές απεικονίσεις υπάρχουν ακόμα και σε ερυθρόμορφα αγγεία της ελληνιστικής περιόδου ενώ οι μάσκες του αρχαίου θεάτρου είχαν σαφώς γελοιογραφική έκφραση. Ιδιαίτερη άνθιση είχε η γελοιογραφία κατά τον Μεσαίωνα και απέκτησε ακόμα μεγαλύτερη απήχηση κατά την Γαλλική επανάσταση, όπου οι γελοιογράφοι έπαιξαν καθοριστικό ρόλο στην αφύπνιση του λαού, σατιρίζοντας τους μονάρχες και τον κλήρο. Σημαντικοί γελοιογράφοι υπήρξαν οι Honoré Daumier, Thomas Nast, James Gillray ενώ ζωγράφοι όπως ο Goya και ο William Hogarth ασχολήθηκαν επίσης με την γελοιογραφία. Στην Ελλάδα είχε επίσης σημαντικό αντίκτυπο, με σημαντικότερους γελοιογράφους τους Μποστ, Στάθη Σταθόπουλο, Αρκά, Γιάννη Κυριακόπουλο. «caricature is putting the face of a joke on the body of a truth» Joseph Conrad Μέσα από το ασανσέρ που κατεβαίνει τους ορόφους (γιατί αν θες να ανέβεις πας με τις σκάλες και κουράζεσαι) ακούγονται γέλια υστερικά γυναικεία σαν μέσα από μπουκάλι κλειστό. Μάλλον θα λένε για τους νεκρούς, και τις κρεμάλες στις πλατείες, και τα ψίχουλα που ζητιανεύουμε (ζητιανεύετε; ζητιανεύουν; Ας μην είμαστε ελιτιστές...) για να ζήσουμε. Επιθετικά άσχημοι άνθρωποι και Επιθετικά χαζοί και Επιθετικές γυναίκες με Επιθετικά μπούτια και παπούτσια, και πατούσες με νύχια βαμμένα επιθετικά (το εμπέδωσες) Εσύ εν τω μεταξύ σνομπάρεις την τέχνη και θα τα φας τα μούτρα σου σνομπάρεις την ποίηση και θα γεράσεις μόνος και ανέραστος και θα γεράσει, χωρίς την ποίηση, και η επανάσταση σου στην κούνια της, και θα ναι δηλητήριο το μητρικό γάλα που την ταΐζεις χωρίς την τέχνη, και θα ναι σαν παιδί που δεν έπαιξε ποτέ και μεγάλωσε για να γίνει μπάτσος ή δικαστής ή οικονομολόγος χωρίς λίγη ζωή και λίγα όνειρα... Αν όμως ακουμπήσεις το δάχτυλό σου στον αφαλό σου και το πιέσεις λίγο ανοίγει χώρος και μπορείς να βάλεις όλο το χέρι σου μέσα μέχρι το μπράτσο (με λίγη ευλυγισία και αποφασιστικότητα) και μπορείς να φτάσεις την καρδιά σου να βάλεις τον αντίχειρα ανάμεσα στις δυο κοιλίες να καθαρίσεις την αορτή να σφίξεις αυτή τη παλιόφουσκα σχεδόν μέχρι να σπάσει να διορθώσεις τη διαρρύθμιση έστω και λίγο (και θα νιώσεις πολύ διαφορετικά) και σιγά-σιγά να αλλάξεις τη μοίρα και τον κόσμο. Παύλος Πετρής Honoré Daumier «Liberté de la presse» Ο Honoré Daumier είναι χαράκτης και τα χαρακτικά του αποτελούν πολιτικά σχόλια. Το 1834 δημοσιεύει το παραπάνω έργο αναδεικνύοντας την σημασία ύπαρξης ενός ελεύθερου Τύπου που δεν θα κινδυνεύει από την λογοκρισία. Πρωταγωνιστής στο έργο του είναι ένας εργάτης του Τύπου που φοράει την χαρακτηριστική ποδιά. Είναι στραμμένος με αυστηρό και περήφανο τρόπο ενώ στο φόντο βρίσκεται η ανερχόμενη αστική τάξη ως καρικατούρα. Ιδιαίτερη σημασία έχει και η λεζάντα «Μην του κολλάτε» που συνοδεύει το έργο και δείχνει την δύναμη που έχει ο Τύπος. Ο Honoré Daumier είναι επίσης και σπουδαίος ζωγράφος. Στα έργα του δείχνει την κατώτερη τάξη να υποφέρει ενώ οι μορφές των σωμάτων είναι παραμορφωμένες προκειμένου να φανεί η ένταση. Αυτές τις παραμορφώσεις θα λατρέψουν αργότερα οι εξπρεσιονιστές. Ο Honoré Daumier δημιουργεί έργα την περίοδο που η Γαλλία κλονίζεται από επαναστάσεις, αποδεικνύοντας πως ένας καλλιτέχνης δεν μπορεί να είναι παθητικός σε όσα συμβαίνουν γύρω του. Η Τέχνη εξάλλου επηρεάζει την κοινωνία και επηρεάζεται απ αυτήν Δήμητρα Γκίτσα Goya «Los Caprichos», «quellare» Ο Goya ξεκινά ως προσωπογράφος στην υπηρεσία της βασιλικής οικογένειας στην Ισπανία. Παρ όλα αυτά, διάφορα γεγονότα όπως οι ναπολεόντειοι πόλεμοι στην Ισπανία και η αναβίωση της Ιεράς Εξέτασης η οποία καταδίωξε τον Γκόγια, τον φέρνουν σε ρήξη με το καθεστώς και αρχίζει να ζωγραφίζει σατυρικά θέματα. Η συλλογή που εκδίδει το 1797 ονομάζεται «Los Caprichos». Εκεί διαπομπεύεται ολόκληρος ο τρόπος ζωής και η καθεστηκυία τάξη της Ισπανίας της εποχής. Καυτηριάζει και αναδεικνύει θέματα όπως η κυριαρχία της προκατάληψης, η άγνοια και η ανικανότητα της άρχουσας τάξης, η πορνεία, η σεξουαλική κακοποίηση των παιδιών, η μαγεία, αλλά και η ιεροσύνη. Όσον αφορά τη σχέση του Goya με τους ιερείς χαρακτηριστικό είναι ένα μεταγενέστερο έργο του που ονομάζεται «quellare». Εκεί βλέπουμε μια ομάδα από μάγισσες να ακούει προσεκτικά έναν τράγο μεταμφιεσμένο σε καλόγερο. Το έργο αυτό του Goya φυσικά δεν χάρηκε την αποδοχή της κοινωνίας και μη βρίσκοντας βιβλιοπωλείο που να το δέχεται, αλλά και φοβούμενος την Ιερά Εξέταση, το απέσυρε και αργότερα το δώρισε στη βασιλική συλλογή. Βασιλική Βελώνα Αρκάς, ο έλληνας κομικογράφος Τι να πει κανείς για τον Αρκά (σ. σ. ένα σύννεφο ομίχλης πλανάται γύρω από το πραγματικό του όνομα, λέγεται πως είναι Αντώνης Ευδαίμων), αυτόν τον ευφυέστατο Έλληνα καλλιτέχνη με το χαρακτηριστικό μαύρο χιούμορ, τα σκίτσα του οποίου όλοι μας έχουμε απολαύσει κατά καιρούς, από καρέ σε εξώφυλλα τετραδίων μέχρι σε αυτοτελείς σειρές στα ομώνυμα άλμπουμ! Από τις αρχές της δεκαετίας του 80, που πρωτοξεκίνησε, δημοσιεύοντας τη σειρά «Ο Κόκορας» στο περιοδικό Βαβέλ, μέχρι και σήμερα, μας έχει χαρίσει πλούσιο υλικό σπαρταριστών κόμικς ιστοριών. Από τις «Χαμηλές πτήσεις», τον ευνούχο «Καστράτο» και τα «Πειραματόζωα», μέχρι την «Ζωή μετά», το «Show Business» και τον «Ισοβίτη» (που έγινε σειρά με μαριονέτες για την ελληνική τηλεόραση), δεν παύει να εντυπωσιάζει με τα λογοπαίγνια και τις βιτριολικές ατάκες των πρωταγωνιστών του. Επηρεασμένος από τον Μπέκετ, ο Αρκάς δημιουργεί πάντα εξαιρετικά δίδυμα αντίθετων χαρακτήρων (αφελής-κυνικός), και το αποτέλεσμα είναι σχεδόν πάντα ξεκαρδιστικό! Το 2007 μάλιστα παρουσιάστηκε και το πρώτο θεατρικό έργο του γνωστού κομίστα, με τίτλο «Εχθροί εξ αίματος», πάντα με το αμίμητο χιούμορ του Αρκά, προς τέρψιν των πολλών φανατικών θαυμαστών του. Can t get enough Αμαλία Βλάχου Μπόστ, ( ) (Μέντης Μποσταντζόγλου) Μποστ. Ένα όνομα που μάς ταξιδεύει σε πολλαπλά εκφραστικά είδη στην Τέχνη. Ζωγραφική, εφαρμοσμένες τέχνες, διαφημιστικά κείμενα, στιχουργική, σατιρική γραφή, θέατρο και, φυσικά, γελοιογραφία υπήρξαν σταθμοί δημιουργίας για τον πολυσχιδή καλλιτέχνη. Τα σκίτσα του διαθέτουν εκτενή σχολιασμό επί των σύγχρονών του κοινωνικοπολιτικών τεκταινομένων (Καραμανλής στην εξουσία, ανεξαρτητοποίηση Κύπρου, Χούντα, Μεταπολίτευση, ΠΑΣΟΚ στην εξουσία). Σε γλώσσα καθαρεύουσα της εξουσίας και της γραφειοκρατίας με πομπώδες ύφος, γραμμένη ανορθόγραφα, ξεδιπλώνει το χιούμορ του, όπου ο αναγνώστης αναγνωρίζει επιρροές από Αριστοφάνη και Σουρή. Το στυλ των γελοιογραφιών του μοιάζει να ακολουθεί την παράδοση της λαϊκής ζωγραφικής, στα χνάρια του Θεόφιλου, με ρωμαϊκά χαρακτηριστικά και στοιχεία σουρρεαλισμού. Μερικοί αγαπημένοι χαρακτήρες του: Πειναλέων, Ανεργίτσα και Μαμά Ελλάς θυμίζουν τον κακομοίρη Ρωμιό Καραγκιόζη, ενώ αξίζει να επισημανθεί η τραγική επικαιρότητα της πολιτικής γελοιογραφίας του Μποστ. Σε σκίτσο τιτλοφορούμενο ως ΟΛΑ ΓΙΑ ΤΟ ΠΑΙΔΙ ΤΗΣ δίπλα στη Μαμά Ελλάς ο Λαός αναφωνεί σε Γερμανό πολιτικό: «Τί σου χρωστάη η διστιχιζμένη, πού χροστάη παντου κέ χρωστάει και τους Μιχαλούς;.» Σοφία-Μαρία Παλόγλου 22 KΑΛΕΙΔΟΣΚΟΠΙΟ KΑΛΕΙΔΟΣΚΟΠΙΟ 23\n13 ΟΘΟΝΗ Life is a tragedy when Έστιν ουν κωμωδία... seen in close-up, but a comedy in long-shot. Charlie Chaplin Οι αδερφοί Lumière παρουσιάζουν την πρώτη κωμωδία στην ιστορία του κινηματογράφου, το, διάρκειας 50 δευτερολέπτων, L rroseur rrosé. Έκτοτε, και μέχρι τα τέλη της δεκαετίας του 1920, η κωμωδία στο βωβό κινηματογράφο ακμάζει, κυρίως χάρη στους Charlie Chaplin, Buster Keaton, Harold Lloyd, Sten Laurel και Oliver Hardy, και Max Linder (στη Γαλλία). Μέχρι το 1927, οπότε εισάγεται ο ήχος στον κινηματογράφο, και το 1929 οι αδερφοί Marx παρουσιάζουν το Cocoanuts, την πρώτη τους ταινία. Η κωμωδία δεν ταυτίζεται πλέον με τη φάρσα. Κάποιοι (Chaplin, Χοντρός και Λιγνός) συνεχίζουν, εμφανίζονται νέα ονόματα (W.C. Fields) και μεγάλοι σκηνοθέτες στρέφονται και δοκιμάζουν την κωμωδία: Jean Renoir, Frank Capra, Howard Hawks, lfred Hitchock κά και αργότερα Stanley Kubrick, Martin Scorsese κά. Στα επόμενα χρόνια, μέχρι και τη δεκαετία του 50, η θεματολογία της κωμωδίας περιστρέφεται κυρίως γύρω από τον πόλεμο. Ακολούθως, τις τύχες της αμερικάνικης κωμωδίας ανέλαβαν οι Blake Edwards, Walter Matthau, Jack Lemmon, Billy Wilder κά, με σημαντική επιρροή και πορεία και στα επόμενα χρόνια. Στη Γαλλία, συστήνεται στο κοινό ο Jacques Tati και ακμάζει o Louis DeFunés. Στην Ιταλία, ο νεορεαλισμός επηρεάζει και την κωμωδία, η οποία, με κύριο εκφραστή τον Ugo Tognazzi και κάποια έργα του Vittorio DeSica, αφορά πλέον την καθημερινή ζωή. Επίσης, πλειάδα ιταλικών ταινιών αναφέρεται στη Σικελία. Αργότερα, από το 60-70, άξονας είναι τραγικοκωμικές καταστάσεις, ως βάση για μια ποιητική αντιμετώπιση της ζωής (πχ Benigni). Στην Αμερική, κάνει τις πρώτες του ταινίες ο Blake Edwards, από τους κυρίοτερους και πιο παραγωγικούς σκηνοθέτες στο χώρο της κωμωδίας εκείνης της εποχής, και από το 1960 ως τα τέλη του 80 εμφανίζονται οι πιο επιφανείς εκπρόσωποι της αμερικάνικης κωμωδίας: Woody llen, John Landis, Mel Brooks, Jim Carrey. Από το 1990 αρχίζουν να γίνονται δημοφιλείς και να επικρατούν οι ρομαντικές και οι χοντροκομένες κωμωδίες, κυρίως εκφραζόμενες από τον αμερικανικό κινηματογράφο. Θοδωρής Ηλιόπουλος CHRLIE CHPLIN Ο Charlie Chaplin δεν επηρέασε την κωμωδία, τη δημιούργησε. Και καθόρισε την πορεία του κινηματογράφου, χάρη στο σκηνοθετικό του ταλέντο, τις πρωτοποριακές τεχνικές του και τις ιδέες του. Ο Λονδρέζος (γεννηθείς το 1889) ηθοποιός και σκηνοθέτης (και συνθέτης), μεγαλούργησε στην Αμερική όπου και δημιούργησε την πλέον αναγνωρίσιμη φιγούρα στην ιστορία του κινηματογράφου, το Σαρλό: στενό σακάκι, μικρό καπέλο, μεγάλα παπούτσια και χαρακτηριστικό μουστάκι. Στις ταινίες του Chaplin κυριαρχούν οι καταδιώξεις, οι παρεξηγήσεις, η παντομίμα, η υπερβολή κι η χορευτική κι ανάλαφρη κίνησή του. Δε λείπει, όμως, από καμία ταινία του ούτε και ο προβληματισμός πάνω σε κοινωνικά θέματα. Ο Chaplin, άλλωστε, ήταν βαθιά προοδευτικός άνθρωπος. Για τις ιδέες του εξεδιώχθη από τις ΗΠΑ το 1952, κατά την περίοδο του μακαρθισμού. Το στοιχείο, όμως, που καθιστά μοναδικό τον Chaplin είναι η συναισθηματική φόρτιση των ταινιών του και η ρομαντική ατμόσφαιρά τους, που συμπληρώνουν ιδιοφυώς την κωμικότητα της πλοκής. Αφού έκανε τις πρώτες του ταινίες, ( Kid uto Races at Venice, The Tramp, The Kid ), ίδρυσε το 1923 την εταιρία παραγωγής United rtists, που βοήθησε τον ίδιο και άλλους καλλιτέχνες να απεμπλακούν από το κρατούν σύστημα. Ο Chaplin επέμεινε στο βωβό κινηματογράφο ακόμα και μετά την έλευση του ομιλούντος (πχ City Lights, Modern Times ). Η πρώτη του ομιλούσα ταινία είναι η αντιφασιστική και αντιπολεμική The Great Dictator. Έκλεισε την καριέρα του στην Ευρώπη με τα King In New York και Countess From Hong Kong. Πέθανε το Θοδωρής Ηλιόπουλος BUSTER KETON Πιθανότατα υπήρξε ο μοναδικός κωμικός καλλιτέχνης του βωβού που μπορεί να συγκριθεί με τον Chaplin. Προερχόμενος από θεατρική οικογένεια, ο Keaton ξεκίνησε να γυρίζει ταινίες με πρωταγωνιστή τον Fatty rbuckle και την περίοδο έφτασε στην ακμή της καριέρας του, δημιουργώντας μια σειρά από ταινίες που μπορούν να χαρακτηριστούν αριστουργήματα όπως τα Our Hospitality (1923) και The General (1927). Παράλληλα με τον Chaplin, δημιούργησε κι αυτός έναν υποκριτικό τύπο, το λεγόμενο «πέτρινο πρόσωπο» που το διατήρησε σε όλη τη διάρκεια της καριέρας του. Με αυτήν την πλήρη απουσία έκφρασης, ο Keaton δημιουργούσε μια αντίθεση με το ελαστικότατο σώμα του. Μετά το 29 η καριέρα του ακολούθησε μια φθίνουσα πορεία, επηρεασμένος και από τον αλκοολισμό του, οδηγούμενος στην παρακμή και την απαξίωση. Μια ευκαιρία για επιστροφή του προσφέρθηκε από τον ίδιο τον Chaplin στο Limelight (1957). Πέθανε το Πάνος Κόκκινος ΑΔΕΡΦΟΙ MRX Από τη μουσική στο θέατρο και από το Broadway στον κινηματογράφο ( και 13 ταινίες), όπου μεγαλούργησαν. Οι γνωστοί με τα ψευδώνυμά τους - Chico, Harpo, Groucho, Gummo και Zeppo (οι δύο τελευταίοι έπαιζαν περιστασιακά και σε μη κωμικούς ρόλους) αξιοποίησαν με τον καλύτερο τρόπο τις δυνατότητες του ομιλούντος κινηματογράφου. Δημιουργοί της αναρχικής κωμωδίας, στήριζαν τις ταινίες τους σε ευφυείς ατάκες και λογοπαίγνια, χωρίς βέβαια να λείπει και η φάρσα. Κύριο χαρακτηριστικό τους, εκτός της πρωτοποριακής τεχνικής, είναι οι προσωπικότητες που έφτιαξαν [1) ο Groucho ως αστός με βαμμένο μουστάκι και φρύδια, γυαλιά και πούρο,2) ο Harpo ως λούμπεν και μουγκός με υπερβολική κίνηση κι έκφραση και έντονη περούκα και 3) ο Chico ως κουτοπόνηρος τυχοδιώκτης με ιταλική καταγωγή και προφορά]. Ο κοινωνικός και πολιτικός σχολιασμός δε λείπει, ωστόσο, όπως λέει ο πιο αναγνωρίσιμος εκ των αδερφών, ο Groucho, σημασία γι αυτούς είχε κάτι να τους φαινόταν αστείο. Συνήθεις σε όλα τα έργα είναι τους οι παρανοϊκές, επηρεασμένες και από το σουρρεαλισμό, καταστάσεις και στιχομυθίες. Θοδωρής Ηλιόπουλος PETER SELLERS Θα μπορούσε κανείς να μιλήσει για τον Peter Sellers, αν ήξερε για ποια από όλες τις προσωπικότητές του μιλάει. «There is no me. I do not exist. There used to be a me, but I had it surgically removed. Και χάθηκε το πρόσωπο μέσα σε προσωπεία. Αξεπέραστος μιμητής φωνών στο Goon Show, Ινδός τρελάρας στο Party, εκνευριστικά αφελής και ακόμα πιο εκνευριστικά Γάλλος ως Επιθεωρητής Clouseau, επί κεφαλής των δυνάμεων του Μεγάλου Δουκάτου του Fenwick στο «The Mouse That Roared (κάπου εκεί μέσα κάνει και τη Δούκισσα), τρία διαφορετικά πρόσωπα στο «S.O.S. Πεντάγωνο Καλεί Μόσχα», αλλά τόσα στη Lolita, και έχουμε να μετράμε πολλά ακόμα... Ένας από τους μεγαλύτερους κωμικούς στην ιστορία του πανιού και ένας από τους ικανότερους χαμαιλέοντες στην πορεία της ανθρώπινης φύσης. Ανδριάνα Κορασίδη WOODY LLEN Έχοντας διανύσει μια εξαιρετικά μακρόχρονη πορεία στο χώρο του κινηματογράφου που αρχίζει από το 1965 και το «What s new pussycat» φτάνοντας μέχρι το πιο πρόσφατο Whatever works, ο Woody llen αποτελεί αδιαμφισβήτητα πλέον ένα απ τα μεγαλύτερα κεφάλαια στη σύγχρονη κωμωδία. Όλη αυτή την περίοδο, παρά τις όποιες διαφορές στις εκφάνσεις του χιούμορ του, απ το χοντροκομμένο κατά πολλούς «Everything You Wanted To Know bout Sex μέχρι το σαφώς πιο εγκεφαλικό Love and Death ή το πιο ανάλαφρο Vicky Cristina Barcelona, το γουντιαλενικό χιούμορ έχει καταφέρει να αποκτήσει ένα δικό του προσωπικό χαρακτήρα, με έμφαση στο παράλογο, την ιδιαιτερότητα των (τραγικών και αινιγματικών ενίοτε) χαρακτήρων και την ατάκα, αλλά και συγκεκριμένα, πιο συχνά εμφανιζόμενα, θέματα. Η θεματολογία των έργων του, ωστόσο, ποικίλει, όπως και το ύφος τους εξάλλου, συμπεριλαμβάνοντας μέσα στ άλλα καθαρές κωμωδίες όπως το Bananas ή πιο σοβαρές, όπως το Sweet and Lowdown. Εν τούτοις, το κωμικό στοιχείο κάνει σχεδόν πάντα την εμφάνιση του, αποτελώντας σημείο-κλειδί των ταινιών και καθιστώντας τον Woody llen μια κινηματογραφική ιδιοφυία της εποχής μας. Φίλιππος Αμολοχίτης MONTY PYTHONS Μετά τους «Ιππότες της Ελεεινής Τραπέζης», τίποτα δεν ήταν το ίδιο, στον χώρο της κωμωδίας. Ο ανεμοστρόβιλος με το όνομα Monty Pythons, είχε περάσει και δεν είχε αφήσει τίποτα. Αυτοί οι απίστευτοι τύποι (ηγετικός πυρήνας των οποίων ήταν οι Terry Gilliam, John Cleese, Eric Idle και Michael Palin) δεν είχαν ιερό και όσιο, και αλίμονο σε όποιον είχε την ατυχία να πιαστεί στο στοματάκι τους. Καταπιάνονταν με τα πάντα από την εκκλησία, μέχρι το παλαιστινιακό και από τη βρετανική μυθολογία μέχρι την απολυταρχία. Το χιούμορ τους έφτανε από τα εγκεφαλικά αλλά πανέξυπνα γκαγκ, μέχρι την απόλυτη καφρίλα. Η σκηνή που έχει κυριολεκτικά μείνει στην ιστορία, είναι από το Τhe Life Οf Brian, με τον εσταυρωμένο δίπλα από τον Brian να λέει Well you come from nothing and go back to nothing, what have you lost? Nothing! Νικόλας Κοκκάλης JIM CRREY Αποτελεί σημείο αμφιλεγόμενο στον κωμικό κινηματογράφο, καθώς οι ιδιόμορφες ερμηνείες του, τα χοντροκομμένα αστεία, οι υπερβολικές γκριμάτσες και κινήσεις του, ακόμα και οι -αρκετές φορέςεξεζητημένες επιλογές ταινιών του οδήγησαν σε διαφωνίες αναφορικά με την αξία του. Ο λόγος για τον Jim Carrey, ο οποίος, παρ όλ αυτά, μετά από επιτυχίες όπως ce Ventura, The Mask, Me Myself and Irene και με αριστουργήματα σε άλλο ύφος όπως The Truman Show και The Eternal Sunshine of the Spotless Mind, αποτελεί το σημαντικότερο εκπρόσωπο στην αμερικανική κωμωδία και έχει διακριθεί και εκτιμηθεί ακόμα και από το ευρωπαϊκό κοινό. Φώτης Ηλιόπουλος ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΚΩΜΩΔΙΑ Ο ελληνικός κινηματογράφος δε θα ήταν ο ίδιος χωρίς την ασπρόμαυρη κωμωδία: εκεί, σε μια μοναδική σύμπτωση, βρήκε μιλιά η λαϊκή ψυχή για να αναδυθεί απαλυμένη και λυτρωμένη. Εκεί όπου η φάρσα μπλέκεται με το αυθόρμητο και η πηγαιότητα του θεατρικού (από το οποίο άργησε άλλωστε να αποκοπεί -αυτό αποδεικνύει και η μεγάλη παραγωγή του Αλ. Σακελλάριου και στους δυο χώρους) με τη νοσταλγική αυθεντία του ασπρόμαυρου. Ο Χατζηχρήστος, ο Βέγγος, ο Ηλιόπουλος, ο Παπαγιαννόπουλος, η Νοταρα, ο Σταυρίδης, ο Φωτόπουλος και τόσοι άλλοι που πριν εισβάλλει η παραμορφωτική δύναμη του έγχρωμου, με την εικόνα ως εμπόρευμα και περιτύλιγμα ένα τραγούδι, έχτισαν ταινία-ταινία ένα ψηφιδωτό φυλαχτό. Κι αν γινόταν μελό, ήταν για να δέσει το γλυκό της κωμωδίας. Στέργιος Χράτσας 24 KΑΛΕΙΔΟΣΚΟΠΙΟ KΑΛΕΙΔΟΣΚΟΠΙΟ 25\n14 ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΟΜΑΔΑ PromRacing ΕΜΠ Πιστεύατε ότι τα αγωνιστικά μονοθέσια είναι καθαρά υπόθεση της Ferrari και της McLaren Mercedes; Η Ομάδα PromRacing των φοιτητών του ΕΜΠ, αποδεικνύει ότι η έρευνα στην Ελλάδα δεν είναι λέξη άγνωστη και η επιτυχία είναι πιο κοντά απ όσο φανταζόμαστε. Πείτε μας λίγα λόγια για την ομάδα σας. Πόσοι και ποιοι την αποτελούν,απο ποιά τμήματα προέρχονται; Η ομάδα μας αποτελείται από 15 περίπου άτομα,φοιτητες απο διαφορετικά ακαδημαικά έτη της σχολής Μηχανολόγων Μηχανικών του ΕΜΠ. Έδρα μας είναι το εργαστήριο Οχημάτων της σχολής Μηχανολόγων Μηχανικών όπου γίνονται όλες οι εργασίες για τον σχεδιασμό και την κατασκευή ενός αγωνιστικού μονοθεσίου.σκοπός της ομάδας αποτελεί η συμμετοχή σε ένα παγκόσμιο διαπανεπιστημιακό διαγωνισμό σχεδιασμού μονοθεσίων, στο διαγωνισμό FSE, στον οποίο λαμβάνουν μέρος αντίστοιχες ομάδες πολυτεχνικών σχολών από όλο τον κόσμο. Η κάθε ομάδα καλείται χρησιμοποιώντας την κατάρτισή της πάνω στα αυτοκίνητα να σχεδιάσει και να κατασκευάσει ένα αγωνιστικό μονοθέσιο το οποίο θα αποτελέσει το αντικείμενο αξιολόγησης μηχανικών της παγκόσμιας αυτοκινητοβιομηχανίας που θα παρεβρίσκονται στο διαγωνισμό. Ποιό ήταν το έναυσμα για αυτήν την προσπάθεια; Το έναυσμα δίνεται πάντα από μια ιδέα, απλή και όχι απλοϊκή, σίγουρα όμως τολμηρή. Μέχρι πρότινος δεν είχε τέτοια ομάδα το ΕΜΠ, και απλά ο Βασίλης Τσινιάς (που είναι κι ο αρχηγός της ομάδας) είχε την ιδέα και το ξεκίνησε. Επιασε τον Μιχαλόπουλο (που ασχολείται με μοτέρ και PR) και έγινε μία καλή αρχή. Κατόπιν συγκροτήθηκε η ομάδα που πήγε στην Ιταλία κι εφόσον υπήρχε η επιτυχία πήραμε θάρρος και γίναμε αυτό που είμαστε σήμερα. Το ευτύχημα είναι ότι βρέθηκε ένας καθηγητής, ο κ. Κων/νος Σπέντζας, να πιστέψει σε αυτήν την ιδέα και να την πραγματώσει δεχόμενος να επιβλέψει το όλο εγχείρημα. Ήταν εύκολο να πείσετε τους άλλους να σας ακολουθήσουν; Γενικά, το όλο εγχείρημα αποδείχθηκε ιδιαίτερα εντυπωσιακό στα μάτια ενός μηχανολόγου φοιτητή καθώς τον εμπλέκει στη διαδικασία να επινοήσει, να σχεδιάσει, να παράγει και τελικά να βελτιστοποιήσει μία ιδέα που έχει στο μυαλό του και που θα κάνει το μονοθέσιο της ομάδας ανταγωνιστικό. Έτσι, σιγά σιγά, πολλοί μας προσέγγισαν ενθουσιασμένοι με το project και με διάθεση να συμμετάσχουν αναζητώντας μια ευκαιρία να εξελίξουν το γνωστικό τους επίπεδο, να ξεφύγουν από τη θεωρητική γνώση που παρέχει το πανεπιστήμιο και να καταπιαστούν πρακτικά με το αντικείμενο. Δυστυχώς όμως το να είσαι μέλος μιας τέτοιας ομάδας απαιτεί δύσκολες αποφάσεις που συνήθως μεταφράζονται σε χαμένες ώρες παρακολούθησης, σε ανάγκη μελέτης τεχνικών βιβλίων πιο εξειδικευμένων απο την ακαδημαϊκή ύλη και σε εξάσκηση και απόκτηση εμπειρίας πάνω σε σχεδιαστικά πακέτα. Κάποιοι είχαν τη δυνατότητα να παραβλέψουν τις «δυσκολίες», αλλά πολλοί, αν και ενθουσιώδεις αρχικά, εγκατέλειψαν γρήγορα. Πότε ξεκινήσατε και ποιός ήταν ο αρχικός στόχος; Μετράμε 2 χρόνια. Πρωταρχικός στόχος αποτέλεσε η συμμετοχή στην κατηγορία class3 του διαγωνισμού FSE που διεξήχθη στην Ιταλία. Η συμμετοχή είχε ως προϋπόθεση τον πλήρη σχεδιασμό ενος αγωνιστικού μονοθεσίου και την ανεύρεση ενός επιχειρηματικού πλάνου για την προώθησή του σε μία προσομοίωση της αγοράς αν υποθέταμε ότι αυτό θα κατασκευαζόταν. 1η θέση στην Ιταλία. Πώς ήταν η εμπειρία; Περιμένατε τη διάκριση; Άλλαξε αυτή τον περαιτέρω προγραμματισμό σας; Την πρώτη θέση δεν την περιμέναμε καθόλου. Ειδικά όταν έχεις απέναντί σου κριτές με το κύρος ενός αρχισχεδιαστή μονοθεσίων της Ferrari ή του τεχνικού διευθυντή της Fiat δεν έχεις στο μυαλό σου την πρωτιά, αλλά το να μπορέσεις να σταθείς αξιοπρεπώς απέναντί τους. Σίγουρα όμως μετά από τις προτροπές αλλά και τις διορθώσεις τους ξέραμε ότι τα σχέδιά μας ήταν ικανοποιητικά. Έτσι πήραμε την απόφαση να προχωρήσουμε στην υλοποίηση του επόμενου σταδίου: την κατασκευή του μονοθεσίου. Ποιές είναι οι δυσκολίες -τεχνικές και οικονομικές- που συναντάτε στην καθημερινότητά σας; Ποιές σας πτοούν περισσότερο; Οι τεχνικές δυσκολίες αφορούν συνήθως σε τμήματα του μονοθεσίου που κατά το σχεδιασμό στον υπολογιστή έδειχναν σωστά αλλά κατά την κατασκευή αποδείχθηκαν μη λειτουργικά. Επίσης, η έλλειψη υλικοτεχνικού εξοπλισμού στο εργαστήριο μας ανάγκαζε να ξοδεύουμε χρόνο αναζητώντας εναλλακτικούς τρόπους για να καταφέρουμε να φτιάξουμε κάποιο εξάρτημα και να προχωρήσει έτσι η κατασκευή του μονοθεσίου χωρις να μείνουμε ιδιαίτερα πίσω στο χρονοδιάγραμμα. Μπορεί αυτές οι δυσκολίες να είναι αποκαρδιωτικές, αλλά με τον έναν ή τον άλλον τρόπο και με λίγη ευρηματικότητα τις ξεπερνάς μαθαίνοντας παράλληλα τρόπους αν ελίσσεσαι σε αντίστοιχες καταστάσεις. Τα πράγματα υπήρξαν ακόμη πιο δυσχερή με τα οικονομικά. Δεδομένης και της σημερινής εγχώριας οικονομικής κατάστασης και της αδυναμίας ανεύρεσης κεφαλαίων που αφορούν στην έρευνα οι πόροι είναι λιγοστοί και συνεπώς οι δυσκολίες μας τεράστιες. Πόσο χρόνο την ημέρα δαπανάτε για την ενασχόλησή σας με την ομάδα; Κάθε μέλος της ομάδας κάνει τις επιλογές του και κινείται ανάλογα στον τομέα αυτό. Υπάρχουν παιδιά που έχουν την πολυτέλεια του χρόνου και μπορούν να κάθονται μέχρι και τις 10 το βράδυ ασχολούμενοι με οτιδήποτε στο εργαστήριο, ενώ άλλοι τρέχουν να τελειώσουν την σχολή και εκ των πραγμάτων περιορίζονται σε λιγότερες ώρες. Θα λέγαμε πάντως ότι όλα τα ενεργά μέλη δίνουν ένα 3ωρο με 4ωρο από την μέρα τους για το project. Έχετε φτάσει ποτέ σε εκείνο το σημείο απελπισίας να πείτε «Ως εδώ,τα παρατάμε,είναι μάταιο» ; Μια και δυο μόνο; Προφανώς, όταν έχεις καταβάλει αξιοσέβαστη προσπάθεια, έχεις αφιερώσει πολύ χρόνο και βλέπεις τους κόπους σου να μην ανταμείβονται, φτάνεις εύκολα σε σημείο απελπισίας. Η σημαντικότερη τέτοια στιγμή ήταν αναμφίβολα πέρυσι τον Αυγουστο όταν συνειδητοποιήσαμε ότι δεν προλαβαίνουμε να δώσουμε το παρόν στη διοργάνωση της Ιταλίας. Είμαστε όμως ακόμη εδώ και αυτό κάτι λεέι, έτσι; Τα σχέδιά σας για τη συνέχεια; Σε τι στάδιο βρίσκεται η προετοιμασία για το διαγωνισμό του 2010; Που θα γίνει και πότε; Μετά την περσινή αποτυχία αναδιοργανωθήκαμε. Ξεκίνησαν εκ νέου τα σχέδια και η κατασκευή νέου μονοθεσίου σχεδόν εξ ολοκλήρου εκ του μηδενός με νέες ιδέες και με στόχο να αποφευχθούν τα λάθη απειρίας του παρελθόντος. Στην παρούσα φάση η κατασκευή του μονοθεσίου είναι σε τελικό στάδιο. Απομένει να αρχίσουμε τις δοκιμές στην πίστα ώστε να αποδειχθεί η λειτουρικότητά του και να βελτιωθεί σε όσους τομεις χρειάζεται και είναι φυσικά εφικτό. Στόχος για φέτος είναι να συμμετάσχουμε στην πρώτη κατηγορία του διαγωνισμού: σχεδιασμός, κατασκευή και πλάνο μαζικής παραγωγής. Οι οικονομικές δυσκολίες, που συζητούσαμε νωρίτερα, μας έχουν καθυστερήσει λίγο, αλλά κάνουμε ό,τι είναι δυνατόν για να προλάβουμε τις προθεσμίες. Λόγω της πραγματικά μεγάλης συμμετοχής πανεπιστημίων ο διαγωνισμός έχει events σε Αμερική, Ευρώπη και Αυστραλία. Η δικιά μας συμμετοχή προφανώς προσανατολίζεται στις Ευρωπαϊκές διοργανώσεις. Επειδή και πάλι όμως τα πανεπιστήμια είναι πολλά υπάρχουν 3 events που λαμβάνουν χώρα σε Αγγλία, Γερμανία και Ιταλία από Ιούλιο μέχρι Σεπτέμβρη. Ο αρχικός στόχος είναι η Γερμανία στις 4-8/8/2010 όπου ο διαγωνισμός θα διεξαχθεί στην πίστα του Hockenheim, γνωστή στους αυτοκινητόφιλους από τους αγώνες που διεξάγωνται εκει όπως DTM, Formula3, GP2 και Formula1. Ο εναλλακτικός μας στόχος, σε περίπτωση που ο Αύγουστος χρονικά αποδειχθεί ανέφικτος, είναι η Ιταλία στις αρχές του Σεπτέμβρη στην πίστα δοκιμών της Maserati. Η Αγγλία δεν ήταν μέσα στους στόχους μας καθαρά για πρακτικούς λόγους: ήταν πολύ νωρίς και τα έξοδα για την μεταφορά ομάδας και οχήματος είναι κατά πολύ περισσότερα απ ότι για τα άλλα events. Σας ευχαριστούμε πάρα πολύ! Σαν Καλειδοσκόπιο σας ευχόμαστε τα καλύτερα για τη συνέχεια, επιμονή και υπομονή στο εγχείρημά σας! Εμείς σας ευχαριστούμε. Καλή συνέχεια και σε σας. * Την ομάδα PromRacing απαρτίζουν οι: Βασίλης Τσινιάς, Γιάννης Μιχαλόπουλος, Γιώργος Ντέμος, Αλέξης Βαμβακάς, Γιάννης Διονυσόπουλος, Μιχάλης Καλαϊτζάκης, Νικήτα Χριστίνα, Άγγελος Τσιαπάρας, Γιάννης Τσαγκαρλιώτης, Κωστής Μαυρογιαννάκης, Ηλίας Πατσιαούρας και Θάνος Μπουτσικάκης. Έτρεξαν με χίλια οι Νάντια Κατή, Αλέξανδρος Χαντζής και Αθανασία Γεωργοπούλου 26 KΑΛΕΙΔΟΣΚΟΠΙΟ KΑΛΕΙΔΟΣΚΟΠΙΟ 27\n15 ΑΥΛΑΙΑ Όταν το θέατρο μπλέκεται στα πόδια των χορευτών Έχουμε παρακολουθήσει θεατρικές παραστάσεις στο σανίδι, σε αρχαίο θέατρο, στην ύπαιθρο, στο δρόμο ή σε μπαρ, με πρωταγωνιστές ηθοποιούς αλλά και κούκλες, μαριονέτες, ή φιγούρες. Άλλες φορές βρεθήκαμε θεατές σε παραστάσεις χορών, μοντέρνων ή παραδοσιακών. Είδαμε την εκφραστικότητα του θεάτρου να κυριαρχεί ανάμεσα στα βήματα και τα βλέμματα των χορευτών, στα πιασίματα, στις στροφές, τα αγγίγματα και στην έκφραση των προσώπων τους. Κάθε χορός και μια μικρή παράσταση, με ρόλους συγκεκριμένους και ευρεία θεματική: την ερωτική παντομίμα, το φλερτ, τη σαγήνη, το πάθος, τη διεκδίκηση, τον πόνο, τον ανταγωνισμό, την εκδίκηση. Στο αφιέρωμα που ακολουθεί αναζητήσαμε τη θεατρικότητα και την εκφραστική δύναμη που εκπέμπουν κάποιοι χοροί, καθώς και τους ρόλους που καλούνται να ερμηνεύσουν οι χορευτές. *Βαλς, μια τρυφερή ιστορία Χορός που συναντά τις πιο βαθιές ρίζες του στην επαρχία της Βόρειας Αυστρίας και Νότιας Γερμανίας του 18ου αιώνα. Σήμερα παρακολουθεί το ρυθμό του να κατακτά όχι μόνο την Ευρώπη αλλά και όλες εκείνες τις χώρες όπου οι άνθρωποι αναζητούν την εκφραστικότητά τους μέσα σε νότες, απλά βήματα, βαθιά καθίσματα και αέρινες στροφές. Περνώντας από τα ευρωπαϊκά σαλόνια και τις αριστοκρατικές οικείες, σήμερα το βαλς δίνει την ευκαιρία της απόλαυσης μιας σύντομης ερωτικής ιστορίας στην οποία η ντάμα και ο καβαλιέρος οδηγούνται δειλά από τα ίδια τα βήματα του χορού. Αισθήματα και συναισθήματα που τόσο καιρό ασφυκτιούσαν και καταπιέζονταν βρίσκουν επιτέλους τρόπο εκτόνωσης και έκφρασης. Και όσο εκτυλίσσεται το μικρό θεατρικό μονόπρακτο και εξυφαίνεται η τρυφερή προσωπική ιστορία, ένας έντονος ρομαντισμός διαχέεται στην ατμόσφαιρα και αγγίζει την ψυχή ακόμα και του πιο αυστηρού κριτή. Κατ εξοχήν επιλογή της υποκριτικής τέχνης, είτε στη «βιεννέζικη» είτε στην «american» εκδοχή του, αποτελεί χορό που όλοι ανεξαιρέτως οι υπηρέτες της υποκριτικής γνωρίζουν. Αλλά και αντίστροφα, χορός με έντονα θεατρικά στοιχεία, το βαλς μέσα από την εκφραστικότητα του χορευτή γεννά πλήθος εικόνων και εντυπώσεων, ταξιδεύει και σαγηνεύει κλείνοντας το θεατή μέσα στις αέρινες φιγούρες του. Κομψότητα και αρχοντιά, υπερηφάνεια και ρομαντισμός, χορός και θέατρο. Βαλς: Μια τρυφερή ιστορία Μπλουζ και συναίσθημα Τα μπλουζ γεννήθηκαν στις αφροαμερικανικές κοινότητες των Η.Π.Α. από Νέγρους απελεύθερους και σκλάβους, ως ανάμειξη στοιχείων με αφρικανικές ρίζες- αρχέγονα μυθικά και ρυθμικά σχήματα-, εκκλησιαστική μουσική (Spirituals και Gospel) ύμνους του εμφυλίου πολέμου κ.ά. ιδιώματα. Επηρεασμένα έντονα από τις αφρικάνικες ρίζες τους, η μουσική και κυρίως ο χορός των μπλουζ παρουσιάζει αρκετά θεατρικά στοιχεία, σε ένα παιχνίδι ρόλων μεταξύ των δύο χορευτών. Σε αυτό συμβάλλουν και τα απλά χορευτικά σχήματα των μπλουζ του ενός ή των δύο βημάτων. Η ιδιαιτερότητα της μουσικής είναι αυτή που προσδίδει και στο χορό αυτό το ιδιαίτερο στυλ. Η μελωδία, πλούσια σε γλιστρήματα, «τσακίσματα» και τρέμολα της φωνής που αποδίδονται με ελευθερία και πολύ αίσθημα, συμβάλλει κι αυτή στη θεατρικότητα του χορού, και συνδέεται με τα αντίστοιχα στοιχεία του, όπως είναι το κάλεσμα και η απάντηση, η συναισθηματική φόρτιση, η ένταση και η χαλάρωση, που δημιουργούνται μεταξύ των δύο χορευτών, των δύο παρτενέρ. Άλλοτε αφορά στη χαρά, άλλοτε στο ερωτικό κάλεσμα, άλλοτε στη λύπη, όλα εκφραζόμενα με τις κινήσεις των χορευτών. Σε κάθε περίπτωση τα μπλουζ είναι συναίσθημα που φέρνεις μέσα στο χορό σου, φυσική και συναισθηματική επαφή με τον/την παρτενέρ, αυτοσχεδιασμός. *Χορεύοντας τον Έρωτα Καρσιλαμάς και Μπάλλος. Karsi. Αντίκρυ. Απ τις ακτές της Μικρασίας, την Ανατολική Ρωμυλία και τη Θράκη ως τα Αιγαιοπελαγίτικα νησιά, μια κοπέλα κι ένα παληκάρι χορεύουν απέναντι απέναντι. Το πρώτο ερωτικό σκίρτημα κάνει τα κορμιά να πλησιάζονται. Η ιερή αυτή ερωτική προσέγγιση συντελείται υπό τους θείους ήχους ενός βιολιού, μιας τσαμπούνας, ενός σαντουριού, με τον σεβντά να ξεχειλίζει από τις μερακλήδικες μελωδίες τους. Πιο σεμνά στον καρσιλαμά, με βήματα μικρότερα, πιο κοντά στη γη. Πιο ξέφρενα στον μπάλλο, με βήματα πιο πηδηχτά και φούρλες (στροφές) που ανασηκώνουν τον γυναικείο ποδόγυρο. Τα βήματά τους δεν διδάσκονται, παρά ο κάθε ερωτοχτυπημένος πατάει στα ισχυρά της μουσικής και κάνει φιγούρες καταπώς το νιώθει για να πλησιάσει το χορευτικό του ταίρι. Ο άντρας έχει τον πρώτο λόγο σε όλα: διαλέγει ντάμα, την κουλαντρίζει, την αγκαλιάζει από τη μέση, την κάνει στροφές, την κυνηγάει μιμούμενος το ερωτικό σμίξιμο στην Φύση, όπου το αρσενικό πασχίζει να αποδειχτεί άξιο στο θηλυκό. Τα βλέμματα σμίγουν. Σαν ένας μαγνήτης να δένει τα κορμιά σ ένα ερωτικό παιχνίδι που θα τελειώσει μόλις πάψουν τα όργανα. «Κάνε, Θεέ μου, να μην πάψουν ποτέ!» *Το ζεϊμπέκικο Το ζεϊμπέκικο θεωρείται κατεξοχήν ο χορός της ήττας. Ουσιαστικά ο χορευτής αποδεχόμενος τη θνητότητά του και τη ματαιότητα των πραγμάτων, δηλώνει τη φθαρτότητα της φύσης του, το παράπονό του αλλά και τη μαχητικότητά του ότι δεν αφήνει τα πράγματα να τον πάρουν από κάτω. Άντρες που χορεύουν πάνω απ τα συντρίμια της ζωής τους, όπως ο Κούρκουλος με το «Βρέχει φωτιά στη στράτα μου», άντρες που καταθέτουν το συναίσθημά τους όπως ο Παπαμιχαήλ στο «Λεβεντόπαιδο», ζεϊμπέκικα γραμμένα για ερωτική εξομολόγηση, όπως της «Ευδοκίας», αλλά και γυναικεία αλέγκρα ζεϊμπέκικα, όπως της Χρονοπούλου με του «αγοριού απέναντι», που αποδεικνύουν ότι τελικά ο συγκεκριμένος χορός είναι υπεράνω φύλου γιατί πολύ απλά χρειάζεται κάτι σπουδαιότερο για να τον χορέψεις: ψυχή. Το ζεϊμπέκικο είναι ένας αυτοσχεδιαστικός χορός και γι αυτό σημασία παίζει η κατανυκτικότητα του χορευτή αλλά και το συναίσθημά του. Συγκεκριμένα βήματα δεν υπάρχουν. Άλλωστε, όπως λέει και το γνωστό άσμα «στο ζεϊμπέκικο Μιχάλη δεν υπάρχουνε δασκάλοι». *Ρούμπα, η αισθησιακή Ερωτικά, αισθησιακά, παθιασμένα βήματα: αυτή είναι η Cuban rumba. Αφρικανοί σκλάβοι στην Κούβα του 1890, εξαντλημένοι από την πολύωρη δουλειά στις φυτείες, μαζεύονται τα βράδια και χορεύουν γύρω από τη φωτιά. Ο πόνος της μέσης από την κούραση της ημέρας μεταφράζεται σε αργό τέμπο και ο διάχυτος ερωτισμός περνάει στην έντονη κίνηση των γοφών. Η Cuban rumba διαφοροποιείται έντονα από τη σύγχρονη εκπολιτισμένη μορφή της Ballroom rumba που πρωτοεμφανίστηκε στα αμερικάνικα και ευρωπαϊκά dance salons. Εν αντιθέσει με την σύγχρονη rumba, η αυθεντική χωρίζεται σε τρία είδη το Yambu, το Columbia και το Guaguanco, που είναι και το πιο δημοφιλές. Το Guaguanco αντιπροσωπεύεται ιδανικά από το ρυθμό του τραγουδιού «Quimbara» στο οποίο η γυναίκα σαγηνεύει και ταυτόχρονα «προστατεύει» το κορμί της από τις ερωτικές κινήσεις των ποδιών του άντρα. Από τα πρώτα βήματα είναι φανερό ότι δίκαια έχει χαρακτηριστεί χορός του έρωτα, ενώ μετρά στην ιστορία του απαγορεύσεις και περιορισμούς σε εποχές συντηρητισμού. *Φλαμένκο: πόνος και ανεξαρτησία Ήρεμα αρχιζει η περιοδος προετοιμασίας. Ο χορευτής βρίσκει τη στάση του και εξοικειώνεται με το ρυθμό. Με αργές κινήσεις αρχίζει να τον νιώθει και να ταξιδεύει ήρεμα μαζί του. Αλλά μέσα σ αυτή την ηρεμία συσσωρεύεται σιγά σιγά το συναίσθημα το οποίο πνίγει το χορευτή. Με κοφτές και απότομες κινήσεις τότε ξεσπά. Το πρόσωπο συσπάται για να περιγράψει τον πόνο. Άλλοτε χαμογελά ειρωνικά, μα την επόμενη στιγμή θυμώνει. Ύστερα λυτρώνεται. Η ραχοκοκκαλιά τεντώνει και τα χέρια περιγράφουν τις πιο λεπτές αποχρώσεις που τα πόδια, αν και κινούνται ξέφρενα, δε μπορούν να αποδώσουν. Έπειτα εισβάλλει δεύτερος χορευτής και πια χορεύουν ζευγάρι. Ο άντρας δεν πλαισιώνει ούτε οδηγεί τη γυναίκα, παρά ακολουθούν ισότιμη, μάλιστα ανταγωνιστική σχέση. Πόθος μα και τραγικότητα υπάρχει στα μάτια του ενός που καρφώνονται στα μάτια του άλλου. Άλλοτε πάλι αδιαφορούν επιδεικτικά, για να επανέλθουν απότομα και κτητικά να διεκδικήσουν τον άλλο. Οι τσιγγάνοι gitanos ξέρουν τι θα πει πόνος, απώλεια και περιθώριο, ανεξαρτησία και ελευθερία αντίθετα στο ρεύμα. Ο έρωτας και το πάθος, η ίδια τους η θέληση για ζωή και ο αγώνας τους για επιβίωση καθρεφτίζεται στο χορό τους. *Tango rgentino, ο απόλυτος χορός του πάθους Όπως προδίδει και το όνομά του, το τάνγκο ξεκίνησε από τις φτωχογειτονιές του Μπουένος ϊρες γύρω στα Ως χορός του «λιμανιού» χορευόταν αποκλειστικά από άνδρες σε κακόφημες συνοικίες και οίκους ανοχής. Λέγεται ότι ξεπήδησε από την ανάγκη ενός άνδρα να εκφράσει τον πόνο του για μια γυναίκα που τον παράτησε για κάποιον άλλον. Ένα από τα θέματά του μάλιστα είναι η σύγκρουση δυο ανδρών για την εύνοια μιας γυναίκας ή για την αποκατάσταση της τιμής τους. Πλέον ο «χορός της φωτιάς ή του πάθους» χορεύεται από ζευγάρια αγκαλιασμένα είτε σφικτά είτε σε άλλα μέρη του χορού σε κάποια απόσταση, ιδίως στο πάνω μέρος του σώματος. Είναι έντονα θεατρικός χορός με τον αυτοσχεδιασμό να κυριαρχεί, καθώς δεν έχει τυποποιημένα βήματα και φιγούρες αλλά μάλλον ένα κινησιολογικό λεξιλόγιο και ένα αντίστοιχο συντακτικό. Συνιστά έναν διάλογο του ζευγαριού με αφορμή την μουσική και με σαφώς διακριτούς ρόλους για τον καβαλλιέρο και την ντάμα: το αρσενικό αποφασίζει και το θηλυκό ακολουθεί τους αυτοσχεδιασμούς που η μουσική προστάζει. Στο τάνγκο «το ίδιο το σώμα αφηγείται τελικά μια ιστορία, μια θλιμμένη σκέψη που μπορεί να χορευτεί», (Ενρίκε Σάντος Ντισέπολο). Κάθε κίνηση καταγράφει και εξιστορεί κάτι, αποκαλύπτει ένα μυστικό. Χόρεψαν με σειρά εμφάνισης οι: Εύα Δημητριάδη, Βασίλης Γεωργόπουλος, Σοφία-Μαρία Παλόγλου, Τατιάνα Κίρχοφ, Ειρήνη Σωτηρίου, Βάσω Βελώνα, Έλενα Γαλανοπούλου 28 KΑΛΕΙΔΟΣΚΟΠΙΟ KΑΛΕΙΔΟΣΚΟΠΙΟ 29\n16 ΗΧΟΙ Το χρονικό της ΤΕΛΕΥΤΑΙΑΣ Eurovision: Τα πάντα ξεκίνησαν με τις καθιερωμένες διθυραμβικές ανακοινώσεις. Η διοργανώτρια χώρα μας εγγυόταν ένα διαγωνισμό άνευ προηγουμένου και διακύρηταν ότι όλα είναι έτοιμα να υποδεχτούν τον θεσμό. Η περσινή νικήτρια χώρα που άξια πήρε τα ηνία του διαγωνισμού με τον lejandro Rubik με το For a millionth time fairytale, είχε βάλει σκοπό να μας καθηλώσει και φέτος μπροστά απ τους δέκτες μας στον, όπως η ίδια είχε χαρακτηρίσει, «φαντασμαγορίκο» θεσμό. Οι eurofans κατέκλυσαν την arena, οι δημοσιογράφοι με τις συνεχείς ανταποκρίσεις τους μετέφεραν την ατμόσφαιρα με κάθε λεπτομέρεια και οι bookers τρίβανε τα χέρια τους. Τα πάντα ήταν έτοιμα. Σκηνοθέτες, τεχνικοί και οι γραμμές ανοιχτές για το televoting. Όπως και οι χώρες που συνέβαλαν στο show : Χώρα: Ελλάδα Ερμηνεία: Πέτρος Γαϊτάνος Τραγούδι: Ρωμιοσύνην Είναι μια παρέα όλο κέφι. Γνωρίστηκαν μόλις πέρυσι αλλά έδεσαν «στο πι και φι», όπως δηλώνουν οι ίδιοι. Ποιοι είναι; Πάμε να τους γνωρίσουμε. Στην χώρα του τον αποκαλούν θεό. Είναι πάντα νέος, ωραίος και κινηματογράφος στο κέντρο της Αθήνας. Ο Απόλλωνας! Με τη λύρα του μελωποίησε στίχους της Σαπφούς, η οποία δηλώνει λάτρης της μουσικής του. Στην ερμηνεία, μια φρέσκια φωνή, με μεγάλη παράδοση στην Ελλάδα, κυρίως με τους θρησκευτικούς ύμνους. Ο Πέτρος Γαϊτάνος. Αυτή την φορά τραγουδά αρχαία ελληνικά σε μια προσπάθεια συμφιλίωσης του χριστιανισμού με το δωδεκάθεο. Τίτλος τραγουδιού; «Ρωμιοσύνην». Απόλλωνα, Σαπφώ, Πέτρο καλή επιτυχία! Αλέξανδρος Χαντζής Χώρα: Γερμανία Ερμηνεία: Ριχάρδος Wagner Τραγούδι: Βαλκυρίες Από την πλευρά της Γερμανίας θα διαγωνισθεί ο Ριχάρδος Wagner με το κομμάτι «Βαλκυρίες». Ο Ριχάρδος δεν έχει σταθερό τόπο κατοικίας, αλλά μετακινείται ανά την Ευρώπη λόγω δυσπροσαρμοστικότητας. Έχει παντρευτεί δύο φορές, προκαλώντας σκάνδαλο στους μουσικούς κύκλους, αφού η δεύτερη γυναίκα του, κόρη του Λιστ, εγκατέλειψε τον σύζυγό της πιανίστα Χανς Φον Μπύλοφ. Ο Ριχάρδος κονταροχτυπήθηκε για να κερδίσει την υποψηφιότητα, λόγω αμφισβήτησης εξαιτίας των γνωστών ακροδεξιών του απόψεων, γεγονός που προβλέπεται να του κοστίσει αρκετές ψήφους. Ο ίδιος απαντά «Είμαι μεγαλοφυΐα, για μένα μετράνε άλλες αξίες». Οι «Βαλκυρίες» θα είναι ένα εξαιρετικό μουσικοχορευτικό show, καθώς θα πλαισιώνεται από μπαλέτο, τη Φιλαρμονική του Βερολίνου και μαχητικά αεροσκάφη της Γερμανικής Αεροπορίας που θα βομβαρδίσουν το κοινό! Καλή επιτυχία Ριχάρδε! Γιώργος Βλαχοδημήτρης Χώρα: Ισραήλ Ερμηνεία: Orphaned Land Τραγούδι: Sapari Για να θολώσει τα νερά, μετά το φιάσκο(sic) με τους Lordi/Τα Τέρατα/Οι Σατανάδες, η διοργάνωση ανέθεσε στους συνιδρυτες -πασίγνωστο- της Ευρωπαίκης Ένωσης, Ισραηλινούς να κατεβάσουν μια doom/death/folk metal μεν, χριστιανοεβραϊκό-jesus-γιαχβέ-σώσε μας δε, μπάντα. Τελείωσε η εποχή του eyeliner, του strash, του μίνι και της λύρας ( Ώπα, #1). Όπως τελείωσε και ο ανεξάρτητος, ελεύθερος και απροκατάλυπτος στίχος!το προέβλεψαν και οι Mayas. Το νεο hot όνομα έρχεται από μία μπάντα «ορφανής χώρας» και όπως ψέλνουν στους στίχους του Sapari, «You are the way, you are the light...and thy birth do I foresee». Μετανοείτε!Καλή επιτυχία Orphaned land! Νίκος Σουλαντίκας Χώρα: Ισπανία Ερμηνεία: Ska-P Τραγούδι: Αχ! Ευρώπη Ελλήνικό χρώμα θα έχει φέτος η Ισπανική αποστολή. Οι Ska-P, συνοδεία της χορωδίας των Ultras της Rayo Vallecano, μας τραγουδάνε το Αχ! Ευρώπη, σε στίχους του δικού μας Τζίμη Πανούση. Oι Ska-p είναι μια σκα-πανκ μπάντα από την Μαδρίτη. Αρχικά διαφώνησαν με την συμμετοχή τους στον διαγωνισμό, αλλά υπέκυψαν στην πίεση των οπαδών τους. Διασκευάζουν το γνωστό τραγούδι του Tζίμη Πανούση, στα Ελληνικά παρακαλώ, ως διαμαρτυρία για την εμπλοκή του ΔΝΤ στην οικονομική πολιτική της Ελλάδας. Αποτελούνται από τους Pipi (φωνητικά), Pulpul (φωνή, κιθάρα), Joxemi (κιθάρα), Kogote (πλήκτρα),luismi (drums), Txikitin (τρομπέτα), και Gari (τρομπόνι). Καλή επιτυχία Ska-p! Νίκος Κοκκάλης Χώρα: Αγγλία Ερμηνεία: The sex pistols Τραγούδι: God save the queen Η φετινή συμμετοχή της Αγγλίας κατάφερε να ξεσηκώσει κύματα αντιδράσεων και να διχάσει το κοινό της eurovision. Ο λόγος για το punk συγκρότημα the sex pistols. Η βασίλισσα Ελισσάβετ απείλησε με ποινές τους ιθύνοντες καθώς είναι γνωστό το τεράστιο μίσος που τρέφει για το εν λόγω συγκρότημα. Τελικά όμως δεν εισακούστηκε κι έτσι είμαστε στην ευχάριστη θέση να σας παρουσιάσουμε τους Sex Pistols! Συμμετέχουν στον διαγωνισμό με το τραγούδι god save the queen, ένα τραγούδι που έγραψαν το 1977 και μάλλον θέλουν να μας δείξουν ότι η κόντρα με την βασίλισσα καλά κρατεί...να αναφέρουμε ότι είναι η πρώτη φορά στην ιστορία της eurovision που απενεργοποιήθηκαν οι αισθητήρες μετάλλων, για ευνόητους λόγους.καλή επιτυχία Sex Pistols! Δάφνη Παπανικολάου... «Κύκνειο Άσμα της Eurovision», θα το χαρακτηρίζουν οι μεταγενέστεροι, μιας και ήταν πραγματικά ό,τι καλύτερο θα μπορούσε να μας προσφέρει. Τα διακαλλιτεχνικά τεκτενόμενα δεν είχαν αρχή και τέλος. Επιμέρους όμως αναφέρουμε οτι: οι Ska-P και Édith Piaf δεν πέρασαν το anti-doping control οι Sex Pistols δεν τα βρήκαν στα οικονομικά Χώρα: Γαλλία Ερμηνεία: Édith Piaf Τραγούδι: Non, Je Ne Regrette Rien Γεννιέται στο Παρίσι του Χάνει το φως της και ως δια μαγείας το ξαναβρίσκει. Μεγαλώνει στον οίκο ανοχής της γιαγιάς της, περιπλανώμενη στο τσίρκο που δουλεύει ο πατέρας της και αργότερα μόνη της τραγουδώντας στους δρόμους του Παρισιού. Γίνεται το πιο λαμπρό αστέρι, γράφει τραγούδια, πουλάει δίσκους, γεμίζει θέατρα και μαγαζιά, γυρίζει ταινίες, βοηθάει στρατιώτες να δραπετεύσουν στη διάρκεια του Β ΠΠ. Πάνω απ όλα ερωτεύεται. Παράφορα και ασταμάτητα. Και εθίζεται στη μορφίνη για ν αντέξει τους πόνους του καρκίνου. Απόψε τη συνοδεύει ο κατά 20 χρόνια νεότερος, τελευταίος της σύζυγος, ο Έλληνας «Τεό Σαγαπό». Μας τραγουδά ένα άγνωστο τραγούδι που μιλά για λάθη και πάθη και είναι όπως λέει, η ιστορία της ζωής της. Σε στίχους του Μισέλ Βωσέρ και μουσική του Σαρλ Ντυμόν. Καλή επιτυχία Edith, Καλή επιτυχία Γαλλία! Αθανασία Γεωργοπούλου Χώρα: Νορβηγία Ερμηνεία: Burzum Τραγούδι: Θα ζήσω ελεύθερο πουλί Τα petitions είχαν πάρει φωτιά, τα μεσημεριανά έκαναν εικασίες. Ο κόσμος τον ζητούσε, έστω και σε Eurovision! Η παραγωγή δεν φοβήθηκε τυχόν κατακραυγή, διαδηλώσεις ούτε καν τα απλησίαστα έξοδα του show.είναι το μεγάλο comeback,ο άνθρωπος που γύρισε απ το κελί, MΠΟΥΡ και Ζοοm στην φωτό! Ο Burzum μετά απο τόσα χρόνια, stagefright, απουσίας, έρχεται να απλώσει την μαυρίλα και να κατασκηνώσει στην hostess πόλη του διαγωνισμού. Μερικά παλιά οικήματα, ξύλινα κατά προτίμηση ώστε να είναι κατάλληλα για προσάναμα και booze για τις πρόβες είναι οι μόνες απαιτήσεις τους.α!και μία μικρή αστυνομική προστασία. Μόνο όσο κακοήθειες μπορούν να χαρακτηριστούν οι φήμες περί ντουέτου Burzum-Οrphaned Land στο J.C.Superstar. Καλή επιτύχια φίλτατε Burzum, take care now, bye-bye then... Νίκος Σουλαντίκας ο Ριχάρδος Wagner απλά δεν γούσταρε οι Orphaned Land δεν εμφανίστηκαν λόγω Σαββάτου και ο Burzum με 23 λεκτίκες επιθέσεις αποστόμωσε τον δικό μας Πέτρο Γαίτανο και για να το γιορτάσει έκανε παρανάλωμα του πυρός όλη την αρένα. End of story. 30 KΑΛΕΙΔΟΣΚΟΠΙΟ KΑΛΕΙΔΟΣΚΟΠΙΟ 31\n17 ξερωτα Γυρνούσα σπίτι, Σάββατο απόγευμα, είχα βάλει σιντί στο αμάξι, στέρεο νόβα. Θα μπορούσε να ήταν και η τελευταία φορά που οδηγούσα. Η τελευταία φορά που πατούσα το γκάζι, που γυρνούσα το τιμόνι, που έβλεπα έξω από το παρμπρίζ τα μπροστινά αμάξια, η τελευταία φορά που έβλεπα. Τα πάντα. Το στήθος μου βαρύ, μια πίκρα το βάραινε, ένιωθα πως αν έσκυβα μπροστά θα με τράβαγε κάτω και θα χτυπούσα στο τιμόνι, γι αυτό ξερωτιποταδεθαναιοπωσπρωτα είχα γύρει πίσω. Δυσκολευόμουν λίγο στην αναπνοή, και πονούσε κι ο λαιμός μου. Συγκεκριμένα με πονούσε ο δεξής μου λεμφαδένας, είχε πρηστεί λίγο. Κατέβασα τα τζάμια να μπαίνει μέσα ο αέρας της άνοιξης, ή του καλοκαιριού. Μάλλον του καλοκαιριού. Είχε σκοτεινιάσει κι ήταν όλα κάπως δροσερά και σαν να μην υπήρχε κανένας λόγος να είναι κάποιος θλιμμένος, ήταν μια ώρα ήρεμη, όλα ήταν καλά. Δεν υπήρχε κανένας λόγος για να γίνει τίποτα. Δεν υπήρχαν προοπτικές. Ήταν απλά κενό. Ένα κενό που υπήρχε, και ίσως σε κάποιους να προκαλούσε ηρεμία, σε κάποιους άλλους έναν ψευτορομαντισμό, ή μια αναμονή για ένα πολλά υποσχόμενο σαββατόβραδο, μια ωραία βόλτα στου παπάγου, ή στην παραλιακή. Εμένα με γονάτιζε. Με πέθαινε αυτή η ηρεμία. Με έκανε να μην μπορώ να σκεφτώ τίποτε άλλο από το πρόβλημά μου, και το στήθος μου βάραινε όλο και πιο πολύ όσο οι στροφές ανεβαίνανε. Έτσι προσπαθούσα να τις κρατάω στις 2μισι χιλιάδες, αλλά πάταγα το γκάζι επειδή σαν να το είχα πάρει απόφαση ότι τίποτα δεν αξίζει πια για μένα, ότι πάλι τα σκάτωσα, ότι το μόνο που μου μένει βρίσκεται κάπου αλλού κι όχι στη συνέχεια. Η λεωφόρος μεγάλη, μου ασκούν μεγάλη γοητεία οι λεωφόροι, κοιτούσα τα κόκκινα φώτα των φαναριών και των μπροστά αυτοκινήτων, τις λωρίδες, τις πινακίδες που αναγγέλλουν την κίνηση. Πεδίο του άρεος 11. Είχα και δεν είχα 11 λεπτά. Θα ήθελα να οδηγώ για την υπόλοιπη ζωή μου σε λεωφόρους κι ας μην σκεφτόμουν τίποτε άλλο, κι ας μην άλλαζα ποτέ. Θυμάμαι να κοιτάζω από το τζάμι του έξω, δεν φαινόταν η λεωφόρος, όχι πολύ, αλλά τη φανταζόμουν εκεί πίσω από τα κτήρια. Την άκουγα να σιγομουρμουρίζει. Πάντα μαντεύω τις λεωφόρους. Κλεισμένη στο δωμάτιό μου ακούω σειρήνες, πολύ συχνά ακούω σειρήνες τώρα που το σκέφτομαι, και μηχανάκια, και γκάζια, και φαντάζομαι μια διαρκή κίνηση σε αυτούς τους χείμαρρους. Κι εγώ στο νησί μου. Καμμιά φορά ισοπεδώνομαι. Καμμιά φορά ισοπεδώνομαι τόσο που δεν μπορώ να διαχειριστώ τη θλίψη μου. Και όταν δεν μπορώ να διαχειριστώ τη θλίψη μου όλες οι πινακίδες λένε σπίτι. Σπίτι 11. Και τότε πάντα έχω. Μπήκα στο ταξί, και το μυαλό μου δεν λειτουργούσε, είπα μηχανικά τη διεύθυνση, ο ταξιτζής ψυλλιάστηκε ότι κάτι συμβαίνει, ή ότι έχω πιεί ή ότι είμαι αλλού και με ξαναρώτησε ο καριόλης. Του επανέλαβα δυνατά και καθαρά. Και μετά βυθίστηκα στη σκέψη. Είχα ξεχάσει ότι υπήρχε κι ο ταξιτζής κι έγυρα πίσω κι άπλωσα τα πόδια μου μπροστά, ανοιχτά, ξεφυσώντας. Το αντιλήφθηκε προφανώς και πήγε να πιάσει κουβέντα. Κουρασμένη είσαι ε; Απάντησα κοφτά ναι πολύ. Και δεν ξαναμίλησε. Μερικοί ταξιτζήδες ασκούν μεγάλη βία στην ψυχολογία μου. Βέβαια δεν ξέρω πως θα ήμουν εγώ μετά από οχτάωρο στους αθηναϊκούς δρόμους. Η αθήνα έχει γεμίσει ξεφτίλες. Ίσως όχι η αθήνα, ίσως απλά η ζωή μου, ή ίσως η ομάδα των ατόμων τα οποία μου τραβούν την προσοχή ή βρίσκονται στα μέρη που συχνάζω. Παντού ξεφτίλες. Όταν όλα μας προκαλούν αμηχανία ή μας θυμίζουν ξανά και ξανά τις ατοπίες που έχουμε κάνει, η μόνη λύση είναι να κάνουμε πως δεν συμβαίνει τίποτα, να το πιστέψουμε, και να ελπίσουμε πως κι οι άλλοι θα εστιάσουν στο δάχτυλό μας και όχι σε όλη την ψευτιά που κρύβεται πίσω από αυτό. Τότε απλά κουνάς το κεφάλι συγκαταβατικά, λες «εντάξει μεγάλε, ό,τι πεις» και συνεχίζεις, αφήνοντας τους άλλους στην πλάνη τους, κι εσένα στη δική σου. Κατερίνα Σκρουμπέλου 32 KΑΛΕΙΔΟΣΚΟΠΙΟ