Ɛntɛrinɛti kalanni togodala lakɔlisow la tile damadɔ | FASOKAN\nƐntɛrinɛti kalanni togodala lakɔlisow la tile damadɔ\nPublié le 28 février 2012 par fasokan\nƐntɛrinɛti ɲɛfɔtɔ lakɔlidenw ye.\nKa bɔ zanwuyekalo tile 15 la ka s’a tile 31ma san 2012, Ɛntɛrinɛti kalan kɛra Mali togodala lakɔliso dɔw la ni Ɛntɛrinɛti yaalata ye. Poroze Nizɛri-Luwari, n’o ye INƐSIKO ka poroze dɔ ye, Ɛntɛrinɛti kalan in tun y’o ka wale bilalen ye sen kan a ka taama se fɛn, taama min kun tun ye ka bajidafɛ togodala mɔgɔw ladɔnniya baji tɔbɔtɔko ɲuman na. Ɛntɛrinɛti kalan in kɛra dugu 8 kɔnɔ Segu ni Moti sigida la : Sekɔrɔ, n’o ye Segu, Marakala, Kokiribozo, Macina, Jafarabe, Uro-Modi ani Moti.\nNin dugu ninnu kelen kelenna bɛɛ la, Ɛntɛrinɛti y’a jɔyɔrɔ fa lakɔlikaramɔgɔw ni lakɔlidenw ye kunnafoniko, kalanko ani koɲɛɲini sira fɛ. Aw bɛ se ka kunnafoni fɔlɔ dɔ sɔrɔ taama in kun kan yan tubabukan na Global Voices kan. Aw bɛ ka ja caman fana sɔrɔ a ko kun kan yan.\nNin kalanden in nisɔndiyalen bɛ jaabiw sɔrɔli la a ka ɲininiw na Ɛntɛrinɛti kan.\nƐntɛrinɛti tun dɔnnen tɛ Sekɔrɔ lakɔliso la, nka nin kɛra sababu ye lakɔlidenw ka Ɛntɛrinɛti ye, k’a dɔn ani ka ɲininiw k’a kan i n’a fɔ kuluba palɛ jaw. Nin lakɔliden musomanin in fana nisɔndiyalen bɛ kosɛbɛ kunnafoniw sɔrɔli la Farafinna jɔnjɔnba ntola kun kan (Can2012), a yɛrɛ ye min sɛbɛn Google kan.\nNin lakɔliden in bɛ k’a ka ɲininifɛnw sɛbɛn Ɛntɛrinɛti kan Segu.\nO cogo kelen na, Ɛntɛrinɛti kɛra lakɔli Banjugu Buware lakɔlidenw bolo i ko u bɛ dɔnnin bulonba kɔnɔ. U ka ɲinini ɲɛsinna ninnu ma tubabukan na :\nComment trouver la racine carrée des nombres premiers”, “Sunjata Keyita ka diɲɛlatigɛ n’a ka kokɛlenw“, “Kitabu minnu sɛbɛnna Isa Baba Tarawele fɛ” ; “Siyaka Zulu ka kibaruya bɛɛ” “ Rihanna“. Walasa k’a sɔsɔli ban ko la, k’a jira ko Ɛntɛrinɛti dɔnnin ni kunafoniso ye, Karamɔgɔ dɔ ka ɲinini ɲɛsinna filimuw fana ma i ko “Prison Break“.\nNin ye Marakala kalanden dɔw ye Ɛntɛrinɛti kan u ka kalanso kɔnɔ.\nNin Ɛntɛrinɛti kalan in kɛra sababu ye Marakala lakɔli dɔ kalanso 9 nan kaladenw ma ka maga ɔridinatɛri la, ka ɲinini kɛ Ɛntɛrinɛti kan. U ka ɲɛɲininiw kɛra ninnu ye tubabukan na : «Jɔnnin ye Ofisi Nizɛri jujɔn?», « la définition de l’impérialisme ? », une leçon de du programme éducatif malien, et d’autres recherches comme la vie de Biyoncé et autres recherches.\nKokiribozo lakɔli kalanso 4 nan ni 5 nan lakɔlidenw faralen ɲɔgɔn kan so kelen kɔnɔ ka Ɛntɛrinɛti kalan\nƐntɛrinɛti kalan kɛra sababu ye Kokiribozo lakɔlidenw ka se ka kunnafoni caman sɔrɔ Libi jamana sigi cogoya kan dugukolo kan. Lakɔli ɲɛmɔgɔ ni lakɔlikaramɔgɔw tun bɛ kalan in kɛnɛ kan.\nKaramɔgɔ bɛ ka kalanse walawala kosɛbɛ, ɲinini kɔfɛ Ɛntɛrinɛti kan.\nAn bɛ Macina baaradege kalanso kɔnɔ. Masina ye dugu ye malo sɛnɛ yiriwalen bɛ yɔrɔ min na kosɛbɛ. Ɛntɛrinɛti kalan in y’a to, sɛnɛ ni baganmara kalanden minnu bɛ baaradege lakɔliso in na, olu ka ɲininiw kɛ Ɛntɛrinɛti kan ka ɲɛsin ko caman ma u ka Masina dugu kun kan ani u ka kalan taabolow. O dɔ filɛ nin ye tubabukan na.\nGoogle ye jaabi minnu di Macina kan, o kɛra kalanba ye bawo, a y’a to an bɛɛ k’a dɔn ko Masina dɔ fana bɛ Sɛribi.\nJafabe dugu ɲɛmɔgɔw y’an kunbɛn\nYan ni a don cɛ, Jafarabekaw tun ye kunnafoni caman sɔrɔ an taakun kan u fɛ yen. Jafarabe ye fula ni bozo dugu ye min sigilen bɛ jida la. Ɛntɛrinɛtiko kuma fɔlen, Jafarabekaw kɔrɔtɔra an seli kɔrɔ bawo, i n’a fɔ u ka dugutigi ni mɛri da sera a ma cogo min na. U kɛlen k’an bisimila, k’an ka dantigɛli lamɛn, Dugutigi ni mɛri ka laɲini fɔlɔ kɛra Ɛntɛrinɛti sigili ye u ka dugu la. Olu fɛ, Ɛntɛrinɛti bɛ se ka kɛ sababu ye k’u ka dugu bɔ dibi la kunnafoniko sira fɛ.\nMɛri, dugutigi, lakɔliso ɲɛmɔgɔba, lakɔlikaramɔgɔw ni lakɔlidenw bɛ sera ka taama diɲɛ kɔnɔ images de la maison blanche, … k’u to u sigiyɔrɔ la, ka ja dɔw lajɛ. Ɛntɛnɛti de bɛ se k’o kɛ.\nƐntɛrinɛti kalanni Tubabukan, Bamanankan ani Fulakan na Uro-Modi.\nKɔkɔ kɛra ko tɔ la Uro-Modi. Kalandenw dɔw tun bɛ tubabukan fɔ, dɔw tun bɛ Bamanankan fɔ, dɔw tun bɛ Fulakan fɔ. O kama, Ɛntɛrinɛti kalan in kɛra kan saba la. Ne tun bɛ min fɔ Tubabukan ni Bamanankan na, dugu lakɔlikaramɔgɔ dɔ tun bɛ segin o kan Fulakan na. Mɛri, lakɔli ɲɛmɔgɔ ani lakɔlidenw bɛɛ nisɔndiyara u kɛlen k’a dɔn k’u bɛ se ka kunnafoniw sɔrɔ u ka dugu kan Ɛntɛrinɛti kan.\nMoti lakɔliden nin nisɔndiyalen bɛ a magalen Kilawiye la.\nMoti kaw nisɔndiyara kosɛbɛ nin kalan in sen fɛ. Lakɔliso ɲɛmɔgɔ y’a ira, ko Ɛntɛrinɛti nafa kama kalanko la, u bɛna u cɛsiri ka u ka ɔridinatɛriso bila Ɛntɛrinɛti kan walasa Lakɔlikaramɔgɔw ni lakɔlidenw bɛɛ be se k’u ka dɔnni yiriwa Ɛntɛrinɛti fɛ.\nAn bɛnna ni kalansen minnu waati ye, olu karamɔgɔ y’an dɛmɛ kosɛbɛ walasa lakɔlidenw k’u ka ɲinifɛnw ɲini Ɛntɛrinɛti. O fana kɛra sababu ye, karamɔgɔ ka se ka dɔ fara a ka ɲɛfɔli ka lakɔlidenw ye kalansenw kan.\nA kɛra balanako fana ye lakɔlidenw bolo k’a fɔ ko kalanso no dɔnni bulonw kɔ fɛ, ko k’u bɛ se ka dɔnni sɔrɔ cogoya wɛrɛw fɛ i n’a fɔ Ɛntɛrinɛti.


Masaladɔn — Wikipedia bamanankan\nMasaladɔn ye dɔnniya bolofara ye min bε kan waleyacogo damanamaw kεcogo Лεɲini masala kɔnɔ. Kandɔn bolofara min don, a ka ɲinifεnw ye kuma bε Fɔ cogo kura minnu na kumadɔnna fε. Dɔnniya kura bangelen don kɔsa in na. A Bangera ka Bɔ dɔnniyabolo kɔrɔ dɔw la minnu dɔ ye masala-jagodon ye. Masaladɔn bε Waleya kan masalasεbεn kɔnɔ. O la, kuma bε jago Don sεbεnw kɔnɔ cogo minnu na o sen kelen-kelen bε Weele ko kumajago-sen. Mɔgɔ min bε kuma jago Don ka Fεrε a ma o tigi ye kuma-jagodonna ye min tun bε Weele fɔlɔ ko kumadonso. Sεbεnnikεla ka kumajago-sen bε Weele kεrεnkεrεnnenya la ko sεbεnnisen. Kuma dɔnbaa ŋana tε Sɔn k’i Sin ko fɔta ma. A b’i Munun-munun a da fε k’a Bon ka Fεrε a ma walasa a lamεnbaa ka wasa Sɔrɔ a ka kuma la. O la, ni kuma-jagodonna bε fε ka nin kumasen Fɔ kabini a Wolola, a ma nkalon Tigε, a b’a jago Don k’a Fɔ cogo wεrε la min bε dɔ Fara kumasen makama kan tan kabini Ala y’a Da, a ma nkalon Tigε. Ala y’a Da min Blara Wolola nɔ na o de ye kuma tɔ Sankɔrɔta. Nin hakilila dicogo flanan in ɲɔgɔn fεn o fεn bε Sɔrɔ sεbεnw ni dalafɔ la, olu ye masaladɔn ka kalanfεnw ye. Kumajago-sen minnu bε Sɔrɔ dalafɔ dɔrɔn kɔnɔ n’u tε sεbεn kɔnɔ olu bε melekuya kalanbolo kɔnɔ.\nMasaladɔn bε Waleya ni kumajago-senw ye minnu suguya ka ca kan kɔnɔ. Kan bεε n’a taw don. U caman ye kanw jε ye, nka dɔw bε Sɔrɔ kan dɔ la minnu tε Sɔrɔ kan wεrε la. Kumajago-sen Kumajago-sen ye kuma fɔli ye k’a jago Don ni fεεrε ye min b’a Sankɔrɔta ka Sago a delinna-fɔcogo kan k’i lamεnbaa lamuguri, k’a Laɲaga wali k’a Lasɔn i ka fɔta ma.\nKumajago-senw bε Waleya kumalaci minnu kɔnɔ kosεbε o dɔw Flε : jagomajira, ɲɔgɔlɔnbɔ, dɔnkili, lamagaja, baabu, donkibaru, maana, ziirin, zana, dugawu, baro, kilisi\nRécupérée de « https://bm.wikipedia.org/w/index.php?title=Masaladɔn&oldid=22835 »\nLa dernière modification de cette page a été faite le 14 Zanwuyekalo 2011 à 09:29.


Aw bɛ jisuma bɔn joona jeninida fitini kan miniti 15 fo ka se miniti 30 ma. O bɛ a yɔrɔ ko ani ka dɔ bɔ a dimi na.\nAw bɛ a yɔrɔ saniya waati bɛɛ ni ji ani safinɛ sɛgɛntan ye. Di ni aloweraji ka teli ka jeninida nɔgɔmanw furakɛ, nka aw ka kan ka o kɛ jeninida la a dimi sumalen kɔ.\nJeninida nɔgɔman ka kan ka kɛnɛya ka daminɛ dɔgɔkun 1 kɔnɔ ka se dɔgɔkun 3 ma.\nJeninida jugumanw ye:\nJeninida min ka dun (jeninida kɛnɛba walima fitini) olu tɛ mɔgɔ dimi fo ni aw ye a digi, ka da a kan dadigi kɛlen don fasaw la. Hali ni aw ye o yɔrɔw bisi, u ɲɛ tɛ yɛlɛma. U ɲɛ bɛ kɛ i n’a fɔ fara dalen don u kan, ni u ka dun u ɲɛ bɛ kɛ jɛman falasa ye walima wolodogilen walima a sisilen ye.\nJeninida belebeleba. O ye jeninida ye kɛmɛkɛmɛ sara la, min bɛ 10 walima a nɔkanfɛn hakɛ jeni mɔgɔ fari la (10%). Hali ni a yɔrɔ man dun, jeninida belebeleba ka jugu kosɛbɛ. Aw bɛ se ka fari jeniyɔrɔ hakɛ jateminɛ ni aw tɛgɛfura ye. Yala jenida ka bon ka tɛgɛfura hakɛ bɔ wa? O ye a fari 1% hakɛ ye. Tɛgɛfura ɲɛ 10 bɛ taa fari 10% la.\nJeninida min bɛ mɔgɔ kolotugudaw la, i ɲɛda la, walima i dogoyɔrɔw la, o bɛ se ka kɛnɛya kɛnɛyacogo cɛjugu la ani ka fiɲɛ bila a tigi la kɛrɛnkɛrɛnnenya la ni denmisɛnni don.\nJenini ni joginda wɛrɛw donnen don ɲɔgɔn na.\nDenmisɛnniw ka jeninidaw. Denmisɛnniw ka jeninida kɛnɛyali ka gɛlɛn kosɛbɛ, ni a fɛɛrɛ teliman bɛ se ka sɔrɔ, a ka kan ka furakɛ dɔgɔtɔrɔso kɛrɛnkɛrɛnnen na a fura bɛ yɔrɔ min.\nDɛmɛ ka ɲɛsin jeninida jugumantɔw ma. Aw taatɔ kɛnɛyaso la, aw bɛ to ka ji di a tigi ma dɔɔni dɔɔni waati bɛɛ ni a bɛ a yɛrɛ kalama. Aw bɛ yɔrɔ jeninen datugu ni finimugu jɛlen ye. Aw kana a to jisuma ka se jeninida jugumanw ma, o bɛ se ka nɛnɛ kari a tigi la. Aw bɛ a lajɛ ka a tigi hakili sigi.\nKuran ye mɔgɔ min jeni o tigi farilaji bɛ se ka dɔgɔya barisa ji min ka kan ka farikolo labalo, o dɔ bɛ ja jenini senfɛ. Aw bɛ ji di a ma kosɛbɛ. A ka fisa ka ji kɛ a tigi fari la jolisiraw fɛ (sɔrɔmuji), nka kɛnɛyaji caman (aw ye sɛbɛn ɲɛ Kɛnɛyaji lajɛ kɔnɔnabana, kɔnɔboli ni tɔnɔnkɔ), o bɛ se ka mɔgɔ kɛnɛya ni a bɛ a yɛrɛ kalama ani ni a bɛ se ka ji min. Farilajidɛsɛ bɛ se ka kasaara lase mɔgɔ ma, o la aw ye a taamasiɲɛw lajɛ minnu kofɔlen don sɛbɛn ɲɛ Kirinni na.\nJeninidaw ni u kɛrɛfɛlaw ka teli ka kɛ banakisɛ donyɔrɔ ye. Aw bɛ a joliw saniya waati bɛɛ ka u ko ni ji sanuman ye. Safinɛ sɛgɛntan ka ɲi a ma, nka aw kana banakisɛfagalan walima iyodi kɛ joli la. U bɛ banakisɛ mada. Olu bɛ a to joli bɛ mɛn ka sɔrɔ a ma kɛnɛya. Aw bɛ joginda jɔsi dɔɔni dɔɔni ka wolosuw bɔ a la.\nAw bɛ banakisɛfagatulu mun jeninida la ka sɔrɔ ka a meleke ni bandi jɛlen walima finimugu jɛlen wɛrɛ ye. Aw bɛ a meleke ka a jija min tɛ joli bali ka taa ka segin. Aw bɛ bandi falen don o don ani waati o waati ni a nɔgɔra. Bandi nɔgɔlen bɛ se ka joginda juguya.\nAw bɛ se ka bandi jalenw ɲigin minnu nɔrɔla joli da la. Aw ye aw hakili to a la ka bolokɔni ni senkɔni jeninenw bɛ meleke u dan ma.\nAw bɛ banakisɛfagalan di a tigi ma ni aw ye nin taamasiɲɛ ninnu dɔ la kɔlɔsi: ni golo kasa man di ni nɛ bɛ a la, ni a bilennen don, walima ni a tigi fari ka kalan. Aw ka kan ka banakisɛfagalanw di banabagatɔ ma: i n’a fɔ dikulɔkisisilini (sɛbɛn ɲɛ Dikulɔkisisilini, Dicloxacilline), sefalɛkisini (sɛbɛn ɲɛ Sefalɔsiporiniw, Cephalosporines), kilindamisini (sɛbɛn ɲɛ Kilindamisini, Clindamycine, walima siporofulɔkizasini (sɛbɛn ɲɛ Siporofulɔkizasini, Ciprofloxacine)\nAw ye aw hakili to a la ko nɛgɛtigɛbana kunbɛnni pikiri ka kan ka kuraya. Aw ye sɛbɛn ɲɛ Boloci lajɛ.\nNi logologow da tigɛra, aw bɛ a yɔrɔw saniya. Ni u ma ci, aw kana u datigɛ. Barisa logologo datigɛlen joli juguya ka teli.\nJeninida ka jugu kosɛbɛ. Aw kana sika ka dimi gɛlɛn madafura di a tigi ma i n’a fɔ mɔrifini walima fura wɛrɛ (aw ye sɛbɛn ɲɛ lajɛ ka a ta Kodeyini (Codéine) ka taa bila Farigan ni dimi furaw la). Aw ye dimimadafura di a tigi ma waati bɛɛ sani aw ka jeninida saniya walima ka a bandi falen. Ni joli bɛ kɛnɛya, a bɛ se ka mɔgɔ ŋɛɲɛ. Fariŋɛɲɛfura (antihistaminique) bɛ se ka lafiya dɔ lase mɔgɔ ma (aw ye sɛbɛn ɲɛ Faritanabanaw ni fɔɔnɔ: fariŋɛɲɛfuraw lajɛ).\nDumuni nafama i n’a fɔ sogo, olu caman dunni ka ɲi mɔgɔ fari jeninen joli kɛnɛyatɔ ma. Hali ni kɔngɔ tɛ a tigi la, joli kɛnɛtɔ, a ka a jija ka dumuni nafama dun siɲɛ 4 tile kɔnɔ ani dalamagafɛn wɛrɛw. Fangasɔrɔ dumuni minnu ɲɛfɔlen don sɛbɛn ɲɛ Dumuni dunta fanba ani dumuni dafalanw n’a kun na, olu ye dumuniw ye minnu bɛ mɔgɔ kɛnɛya ka ɲɛ wa olu nafa ka bon kosɛbɛ.\nJeninida kɛnɛyatɔ, a yɔrɔ bɛ se ka ja, kɛrɛnkɛrɛnnenya la ni a bɛ kolotuguda kan. Aw ka kan ka to ka o yɔrɔw bɔ ɲɔgɔn na lɛri damadɔ o lɛri damadɔ. Ni a tigi tɛ se ka a yɔrɔ lamaga a yɛrɛ ye, aw bɛ a dɛmɛ.\nI n’a fɔ kasaara gɛlɛn bɛɛ la, ni banabagatɔ ka bana bɛka juguya, aw bɛ dɛmɛ ɲini sango ni aw bɛ a dɔn ko a fura jɔnjɔn tɛ aw bolo.\nKolotuguda lamini jenidaw\nFinimugu saniyalen minnu banakisɛw fagalen donw ni ka wazelini tulu kɛ u la\nNi jenida jumanba bɛ mɔgɔ bolonkɔni furancɛw la, a kamankɔrɔla la, walima a kolotuguda wɛrɛw la, aw ka kan ka wazelini (Vaseline) da finimugu fɛgɛman saniyalen kan ka o don jenidaw ni ɲɔgɔn cɛ walasa ka u bali ka nɔrɔ ɲɔgɔn na u kɛnɛyatɔ la. Fana, bolonkɔniw, bolow, ani senw ka kan ka to ka latilen siɲɛ caman tile kɔnɔ, tuma min na u bɛka kɛnɛya. O dimi kabon, nka o bɛ a to jolifɔnw tɛ ja ni ka u bali ka lamaga. Bolo kɛnɛyatɔ la, bolonkɔniw ka kan ka kɔrɔta dɔɔni ka bila.


Jose Trawere — Wikipedia bamanankan\nDon tɛ wele don na. Ce farin caman tɛmɛna. Nin kɛra Kumi. Kolokani mara la Bɛlɛdugu kɔnɔ k'a ta san 1914, ka t'a bila san 1916. Tulobilenw tile la, kɛlɛmasa dɔ tun bɛ yen min tɔgɔ ye ko Jose Tarawele. A tun ka farin, o ye farinye dan ye.\nHali a tɔgɔ gansan tun bɛ tubabuw siran. Jose ye Bamanan dugu caman kɛlɛ ka se sɔrɔ u kan, k'u do aka mara kɔnɔ. A na ka fariye bɛɛ, dugu damadɔ tun bɛ yen a dɛsɛra minnu na. Walasa a ka se ka mɔnɛ bɔ a-yɛrɛ la, a y'a kɛ cogo bɛɛ la ka jɛ siri ni tulobilenw ye. Olu farala a kan ka dugu ninnu minɛ, o ya tɔgɔ bonya ka ta fɛ.\nAlimankèlè elen, Faransèw nana Bèlèdugu kèlècegni na u ka taa dèmè don u ma k'u jugu alimanw kèlè. O kuma folen, Nônkôn jamanatigi sigasira. O don na ngusujeli dô tun bè Nônkôn. O ye jamanatigi n'a kankôrôsigi dusu lamin ni dônkili ye: « N'aw tè cèw ye, a 'ye kulisi di muso ma, a'ku ka taafé minè k'a siri a' cèla ». O folen farinya donna bamanan na, jamanatigi dusura fô k'a dôn a dusura. O yôrô bèè, a ye ci bila kèlègnèmôgôw ma k'u ka na sôrô bulon kônô. O wlekan ma sigui daga giri da la. U bè na na a sôrô bulon ba kônô, jamanatigi y'i dantigè. U bènn'a kan ka tulobilew kèlè fo kumi Jose, sabu la wati dô la, Faransèw tun y'a a le dèmè ka juguw kèlè, a tun dèsèra ninnu na.nka Jose y'a yira ko ni u ko ka kèlè kè a le n'u bè jè ka tulubilenw kèlè, n'o tè a le sagô tun tè. Kèlè dôgô dara, bamanan ni tulubilenw tun kan ka sôrô kôdjalada la. Kèlèdenw tun bè so kan, dôw tun bu sen na. Bamanan marifaw, tamaw, kalaw ani maramafen wèrèw tun b'u bolo. Tulubilen tun ta ye masibafènw ye, i'na fô gèlèw.\nAa! Ni don in ma diya. Jaa balo don saya tè yèn, saya don balo tè yèn. Mugu cira gnôgôfaga dabôra, joli woyora fan bèè fè, su cayara, bamanan jigi misèyara. I ka don kèlè ye ma diya bamananw na, bawo ka fara u ka masibafèn kan, tulubilew y'u yèrè dèmè ni fèè wèrèw ye. Sanni ka kèlè daminè, u ye djiri bolo dô igè k'u masiri i na fo kèlèdenw. Bamanan y'u ta kè muguci o muguci ye u hakili la u lu tulubilenw. Jaa u lu bèè fan wèrè fè k'u jateminè. U dôn kuma mi na ko bamananw mugu ni ks kisè cama bana u sôrô ka poyi. Kèlè diyara tubabulaw. U donna kumi.\nJose na ka baramuso yu na mèn. Fè wèrè majigi u kônô saya kô. U donna mugu so kônô ka ta bila a la, mugu wilila n'u ye k'u faga. U yɔrɔ kɛrɛ u kaburu ye. Jose ye saya fusaya ni malo ye i na fo Babèba. Jugu sagô kèrè sabu u ye kamèlen cama minè ka taa n'u ye. O don na dugu tun bèlèdugu kônô ni kasi ma kèn yôrô min .\nBèlèdugu bè mèèn n'a magnènè kèlè in kô.\nRécupérée de « https://bm.wikipedia.org/w/index.php?title=Jose_Trawere&oldid=21286 »\nDernière modification le 27 Nowanburukalo 2010, à 05:33


Mɛɛna - Fàkan\nMὲɛna bɛ Kulukɔrɔ marabolo 'kɔnɔ. Kafoda dòn min bɛ Joyla kolomi 'kɔnɔ. A ni Joyla cɛ ye bam 80 ɲɔgɔn ye. Kafoda min dòn, a Kɛra galoda ye mara cɛmabɔli 'sèn fɛ 1999 sàn na k'a tɔgɔ Kɛ ko Ntlondugu galoda. Galotigi 3 y'u ka galoda Mara kaban: Drisa Mariko (1999-2004), Abdulay Kulubali (2004-2009) ani Abdulay Male (2009 - ...).\nMὲɛna ni Sikaso marabolo fàn dɔw bɛ 'dàncɛ la i n'a fɔ Dogoni galoda ani kumakun galoda. A ni Kucala cɛ fana ka Surun, bam 75 ɲɔgɔn, nka sira jɔnjɔn t'u ni ɲɔgɔn 'cɛ. O la, mὲɛnakaw ka ko ɲɛsinnen bɛ duguba min ma u lamini na o ye Faana ye, u ni min cɛ ye bam 130 ye.\nMὲɛna laminiduguw la, Ncijanna b'a ni kɔrɔn 'cɛ ninka Jaratobugu K'a ni tlebin 'cɛ. Dɔɔma b'a ni Kɛɲɛka 'cɛ ka sɔrɔ ka Boneke K'a ni worodugu 'cɛ.\nMὲɛna ye dugu ye min ma Deli ka sìgiyɔrɔ-yɛlɛma Kɛ.\nDugutigi bɛ Mὲɛna 'kùn na. Laada-dugutigiko dɔrɔn bɛ 'ba la yen. U ka dugu tìgiya tɛ Yaala 'kìn ni 'kìn 'cɛ. A bɛ kìn kelen min na, Jasɔnna, a bɛ yen tuma bɛɛ. Komin dugutigiya bɛ Nà kɔrɔya-kunda, dugutigi tɛ Bɔ dugutigiya la ni sàya tɛ. Ni dugutigi Banna, dugutigi kura sìgili bɛ Kɛ kalo 3 o kɔ fɛ. Nka o furancɛ 'kɔnɔ, dugu marali bɛ To mɔdenw 'bolo sɔn.\nMɔgɔ min bɛ Mὲɛna 'kùn na bì o ye Bɔrɔ Male ye. Dugu dugutigi kɔrɔ dɔw tɔgɔ ye Mɔrɔzan Male, Nci Male (Dnan Nci), Nuhun Bugu Male (2006-...) ani Morifin Male (Dnan Morifin) ye. Morifin tùn ye 'misiriweelela ye fana.\nMὲɛna yɛrɛ tu tigɛbaaw ye Jakite dɔw ye. Jakite minnu bɛ dugu la yen halibi olu bɛnbakɛw. Jamatigi-duguko tle la, Mὲɛna ka jamanatigi-dugu tùn ye Лɔfalenna ye.\nMὲɛna bɛ kìn 4 ɲɔgɔn Bɔ. O kìnw ye Jasɔnna, Jawelena, Numuna ani Ntnɛnkala ye. Mɔgɔ hakɛ min bɛ dugu 'kɔnɔ o bɛ 3000 Bɔ. Dugu sìgikɛnɛ bɛ m 2000² Bɔ kɛrɛnaani kɛnɛ 'kɔnɔ. Mὲɛna sìgiyɔrɔ ma Deli ka Yɛlɛma. O la tomon kɔrɔ tɛ dugu la. Mὲɛna yɛrɛ sìgili ni sisan cɛ bɛ sàn 200 Bɔ.\nMὲɛna sìgibaa fànba ye bamananw ye, nka fuladu dɔw bɛ yen. Jamu minnu bɛ yen olu ye Male, Mariko, Jakite, Tarawele, Jabaatɛ, Togola, Fanɛ ani Baalo. Bamanankan dɔrɔn bɛ Fɔ dugu la.\nSɛnɛ ye Mὲɛna baara la fànba ye. Yenkaw bɛ kɔɔri, tiga, malo, keninke, saɲɔ, kàba, bɛnɛ, ʃɔ, woso, je, bàra, galama, ani tiganinkuru Sɛnɛ.\nU ka jirifforow la, u bɛ mangoro, lenburu, manje, buyagi ninnu bɛɛ Turu. Nakɔlafɛn minnu b'u ka nakɔ sɔntaw 'kɔnɔ olu ye foronto, salati, jaba, ʃù, tamati, nkɔyɔ ani ɲuguw.\nBaganmara bɛ Mὲɛna. Bagan siya caman Mara i ko misii, bà, saga, fàli, jakuma, wùlu ani sonsannin. Kamanmafɛn minnu bɛ yen dugu 'kɔnɔ olu ye ʃɛ, kami, ba wɔlo, tonkɔnɔ, jɛnɛntubannin ani tlotlo.\nMɔni min bɛ Kɛ Mὲɛna o ye laadalamɔni kelen in ye; jɛgɛmara ma Dòn yen fɔlɔ. U ka mɔnikɛ-yɔrɔw ye kɔ, dàla ani fàlakɔnɔnaw ye. U bɛ mɔni Kɛ minɛn minnu na olu ye zɔlɔ ni doolen ani jɔ ye. U bɛ kɔkabi fana Kɛ ni dɔw Ko o ma ko kɔsoli. O ye ka balan Da ji ni jɛgɛw 'ɲɛ ka ji Soli ka Bɔ jɛgɛw 'kɔrɔ k'olu Minɛ.\nJago min bɛ Kɛ Mὲɛna o ye sɛnɛfɛnfeere ni butigifeere ye. Mɔgɔ dɔw bɛ kamanmafɛnw ni baganjago Kɛ. Nakɔlafɛnw ni jiridenw fana bɛ Jago yen kosɛbɛ.\nMὲɛna ye logɔdugu ye. A sugu bɛ Jɔ alamisadonya de fɛ. Sugujɔlaw bɛ Nà ka Bɔ dafɛdugucaman na ani ka Bɔ duguba dɔw la.\nBololabaara fàn caman bɛ Mὲɛna 'kɔnɔ. Jiriʃilaw, mtodlalaw, tajifeerelaw ani kalalikɛlaw bɛɛ dɔ bɛ yen.\nYen numuw bɛ dabadla sugu caman Kɛ. Numumusow bɛ baramadla ni lɛfɛdla ani tɛrɛdla Kɛ.\nMὲɛna ye donsodugu ye. Donsobaw yɛrɛ bɛ minnu bɛ jibɔn Kɛ.\nYiriwalii sinsinnan dɔw bɛ Mὲɛna 'kɔnɔ. Minɛnw ni ko kura minnu Dònna yɔrɔ taabolo la o dɔw ye ɲɔʃimansin, kɔlɔn ŋana, pɔnpekɔlɔn, jabaranin, kɔɔrisugu, mɔbili, moto, kalalimansin ani kɛnɛyaso ye. Rajoso mankannin dɔ yɛrɛ bɛ dugu la min tɔgɔ ye ko Rajo .... Dugu ni yiriwali bolodalikɛla minnu bolo bɛ ɲɔgɔn 'bolo olu ye CMDT ni Kafo Jiginɛw ye.\nKàlan minnu bɛ Mὲɛna olu ye lakɔlikalan ni madarasa ani blonkɔnɔ-kalan dɔɔnin. Balikukalan fana bɛ yen. Jamana ka kàlanso jɔlen ye yen lakɔli-kalanso ye kabini 1963 sàn. A b'a da Minɛ sàn 1lɔ la ka T'a Blà sàn 9nan na. Yen madarasa fana kùntaala ye sàn 9 ye. Ale Dabɔra 1988 sàn kalo 9nan tle 24. Blonkɔnɔ-kalan min bɛ yen o ye denmisɛnnin dalajɛ-yɔrɔ dɔ ye mori dɔ kɛrɛ fɛ ka silamɛya jɔsen dɔw K'u 'kùn. Mὲɛnakaw ka mɔgɔ kàlannen fɔlɔ lakɔlikalan na o dɔ ye Musa Tarawele ye. Ale Kɛra sudantle sorasi ye fransi ka mara 'kɔnɔ. Musa fana denkɛ, ko Isa, ale fana ye dɔɔman Kɛ kàlan na fo ka Se sannakalan ma.\nSilamɛya ye Mὲɛna diinɛ ye. Misiri 2 bɛ yen jumaseli bɛ Kɛ minnu 'kɔnɔ fana. Silamɛya dònbaa tɔgɔ ye ko Mamadu Tarawele. Mὲɛnakaw ka laadalabatow tɛ Kɛ 'forobaya la blen. Bato min tùn bɛ yenkaw 'bolo sani silamɛya ka fanga Sɔrɔ o tùn ye wara ye. O wara tùn bɛ Bato yɔrɔ min na o tùn bɛ Weele u fɛ ko warabugu min kelen tùn bɛ dugu 'bolo.\nTɛnɛmako minnu bɛ mὲɛnakaw la olu tla-tlalen dòn 'jamu ni 'jamu. Malelakaw tɛnɛ ye waraba ye ninka marikolakaw ta Kɛ bàma ni kaana ani kooro ye.\nDugudasiri min bɛ Mὲɛna na o ye bakɔrɔnba dɔ ye. O bɛ Sugandi bakɔrɔnw 'tu la ʃyɛn o ʃyɛn ni kɔrɔlen Bɔra yen.\nЛɛnajɛlako minnu bɛ Mὲɛna olu la fànba ye seliw, yɛrɛmahɔrɔnya, furu gintanw, denkundiw ani ɲɛnajɛ bolodalenw. Fɔliminɛn minnu bɛ Tà ka o ɲɛnajɛw Kɛ olu ye jenbe, bari, bàra, jidunun ani gita ye.\nFarikolo-ɲɛnajɛ min bɛ ten kan Mὲɛna o ye ntolatan ye. Nka tlonkɛcogo kɔrɔ dɔw bɛ dugu denmisɛnw 'bolo ka kɔrɔ i n'a fɔ bὲlɛta, kɔtɛ, npolenfili ni yɔrɔ dɔw Ko o ma ko ntenfili, dogo-dogonintlon, tɛgɛrɛtlon ani sagooni.\nKungoda tɔgɔ dale man ca Mὲɛna. Kungoda kelen bɛ min Weele ko Dɛbugu kungo.\nJiboli-yɔrɔ kɔnin caman bɛ yen kungow la: fàla, kɔ, dàla ani jɛ. Jikɔnɔfɛn sugu caman bɛ yen jiw la. U bɛ jɛgɛ minnu Minɛ olu ye manɔgɔ, ntɛbɛn, kɔnkɔn, sajɛgɛ, wùlujɛgɛ, ntnɛnin, zara, zeku, ntigin, bilinkitin ani wondon. Bàmalaka minnu bɛ Sɔrɔ yen jiw la olu ye bàma, kaana, kooro ani koorokaara ye. Ntoriw ni jilasaw kɛrɛbɛtɛ.\nJiri kunbaw bɛ Mὲɛna kungo la. O jiri kunba dɔw ye jala, banan, sanan, genun, dingɛ, gele, nsira, ʃi, nɛrɛ, sebe, toro, sunsun, daan, ntɔngɛ, zaban, ntege ani balazan kelen-kelen.\nKungofɛn minnu bɛ Ye u ka tuw la olu ye lὲ, warabilen, miniɲan, dànkalan, ntomisa, nkorongo, duga, kungo kami, wɔlɔ, bunun, tentannin ani tonkanjɔ. Kulu kelen pe bɛ yen kungow la ko Dɛbugu kulu.\nMὲɛna kaburudo ye sàba ye. U bɛɛ b'u damakin na. Kaburudo dɔ bɛ Jasɔnna ni Ntnɛnkala ani Numuna 'tɔgɔ la. Kaburudow caya jù bɛ Bɔ kìnko la.\nMὲɛna kaburudow bɛ u kìnw ni tlebin 'cɛ. Ntnɛnkala ta jɛngɛlen bɛ ka Kɛ worodugu kan dɔɔnin.\nWaati bɛ Yɛlɛma-yɛlɛma sàn 'kɔnɔ ʃyɛn fla ka Kɛ samiɲɛ ni tlema ye nɛmako siratigɛ la. Samiɲɛ ni tlema 'cɛ, waati kunkurunnin bɛ yen ko kawulɛ. Sanji bɛ Nà samiɲɛ fɛ n'o bɛ Bɛn sɛnɛ waati ma. Sàn 'kɔnɔ, sanji nalen cayalenba ye balitiri 913 ye nink'a dɔgɔyalenba Kɛ balitiri 849 ye.\nWaati kalayali siratigɛ la, waati bɛ fàlenko min Kɛ o fana ye fla ye ka Bɛn fonɛnɛ ni funteni waati ma. Fonɛnɛ na, nɛnɛ dugumadan bɛ Se 20 hakɛ ma. Funteni waati la, funteni hakɛ sannadan bɛ Se 40 ma\nKabakoma-yɔrɔko tɛ 'ba la Mὲɛna kosɛbɛ. Yɔrɔ kelen min bɛ yen k'o bɛ Se ka Jate 'flɛliyɔrɔ ye o ye Turu ncɛnin ye. Ale ye tu latɔnnen ye dugu fɛ 'maga tɛ Kɛ min 'kɔnɔfɛn fàn si la.\nBlàdon : 2016-01-23 Yɛlɛmako laban : 2016-08-05\nFogo yeko: 1146138 - Bì: 57 - Kalo in: 7728 - Лinan: 67341.\nFura Yeko: 1890 - Bì: 1 - Kalo in: 12 - Лinan: 90.


Nafalan - Fàkan\na. Nafalan ɲεfɔli\nNafalan ye balolan ye mɔgɔ farikolo mago bε jɔ minnu hakε dɔɔnin-dɔɔnin na. U bε Sɔrɔ dumuniw kɔnɔ. Nafalan bεε n’i jɔyɔrɔ dantigεlen don, nka bakuurubaya la u bεε b’u jɔyɔrɔ fa farikolo kunbayali la, a lakanani an’a ɲεnamayali la. I mana dumuni fεn o fεn Ta, i b’a sɔrɔ nafalan sugu dɔw b’o kɔnɔ.\nNafalan suguya ka ca. U tɔgɔw dalen bε siginidenw na ka caya. Bakuurubaya la, an bε dɔ Fɔ minnu kan olu flε : nafalan A, B, C, D, PP.\nAle jɔyɔrɔ ka bon ɲε lakani na ani farikolo golow. Ninakili minεnw fana bε lakanaa fε I n’a fogonfogon. Ni mɔgɔ min bε ale sɔrɔ ka ɲε, o tigi ka ninakiliko degun bε dɔgɔya. A fana b’a tigi kisi ʃuranfyen ma.\nNafalan A bε Sɔrɔ dumuni minnu na kosεbε o dɔw flε: fεεnε, byεn, ɲugu, ntentulu, jεgε tulumaw.\nNafalan A ɲagantan ye fla ye: a dεsεli fari la ani a damatεmεni fari la. An ka bi kalan bε Boli a dεsεli kan ka sagon a caya kan fari la.\nNi nafalan A dεsε bε fari min na, o bε na ni ʃuranfyen ye fo ka Se fyenni kun kelen ma.\nMiiriʃu minnu bε nafalan A dεsεli fari la kun kan an bε dɔɔnin Fɔ olu kan :\n- Ni ʃuranfyen ye mɔgɔ min minε, a bε Fɔ ko o fura ye kabyεn igi dibi la a tigi k’a Ɲini ka Ye nink’a Dun. O ye miiriʃu ye kalan in kɔ fε an man ka Sɔn min ma blen. An ka kan ka mɔgɔw Bɔ fili la n’a sababu fɔli ye u ɲε na ani k’a bandumuniw fɔ u ye.\n- Miiriʃu wεrε ye k’a bana bandumuni Jate ka Kε negejuguya ye. An ka Kε blasirali kεbaaw ye.\nNafalan A bε sɔrɔ dumuni minnu na an k’an Jija k’olu dunni mantarafa walasa ɲεko ni goloko kana an Sɔrɔ.\nAle sugu ka ca. An bε kuma a sugu saba kan: B1, B2, B12.\nU bεε jɔyɔrɔ ka bon barikalan jεnsεli la farikolo la. U bε farila lakana fana ka tla ka jolikisε blenw kɔgɔw ka ɲε.\nU bε Sɔrɔ dunfεn minnnu na o dɔw ye : ʃɔw, bεnε, byεn, fanw, sogo, ani nɔnɔmafεnw.\nB1 dεsεlii fari la o bε na ni sɔminancyεn ye fo ka Se sɔn cunni ma a tigi kɔnɔ.\nB2 ta bε na ni farilaw dεsεli ye ka bonya.\nB12 dεsεli bε na ni jolidεsε ye a tigi la.\nMiiriʃu min bε a kun kan, o ye jolidεsε bε Jate ka Kε sayijε ye.\nNafalan C :\nNafalan C jɔyɔrɔ ka bon farikolo la fana. Ale bε farilaw kalansoli ɲɔɔgɔn na labεn Sabati. A bε jolisiraw kolo gεlεya ka t’a fε.\nNafala C bε Sɔrɔ dunfεn minnu na o dɔw flε : Jiridenw (lenburuba fara lenburukumu kan, mangoro, buyaki ani jiriden kεnεw.\nNafalan C dεsεli fari la o bε na ni jolimisεnci ye a tigi fari la. A farikolo bε joli bɔn a yεrε ma i n’a fɔ nunci, ani ntarakuru ka jolibɔ.\nAn k’an Jija ka o jolibɔnw ɲɔgɔnw sababu dɔn ninka bɔ miiriʃuw ka subaaw b’a la k’a tigi joli sama.\nNafalan D :\nNafalan D mago bε farikolo ye. Ale kabaara bε boli sεmεnan bayεlεmani labεnni kan. Sεmε min bε kolow kɔnɔ, olu bε bɔ a nu ma kosεbε u ka baara la.\nNafalan D bε Sɔrɔ nin dunfεn ninnu na: fan, fεεnε, jεgε tuluma, biɲε. O dunfεn ninnu laɲininen don kosεbε adamaden ka balo la k’a sababu Kε nafalan D ye u kɔnɔ.\nNafalan D dεsεli fari la bε na ni kɔlɔɔlɔ ye fari ma min bε weele koo koloŋaana. A ka c’a o bana in bε denminsεnninw sɔrɔ ni nafalan D tε labɔli kε u ka dunfεnw na. Koloŋaana bε waleya farikolo la ni tɔgɔwaga ye den na. I bε den minnu sen ncon wagalen, o ye koloŋaana nɔ ye. Nafalan D dɔgɔya de bε kolow magaya k’u fanga dɔgɔya min bε na ni farikolo girinyali e a ma k’a ŋaana. A tigilamɔgɔ kolo bε kari dya kaa sagon mɔgɔ kan min ka nafalan D bε a fari labɔ.\nTaaboloʃu min bε koloŋaana furakεli kan o ye ka jiribulu tobi ka den ko o la wali klen ka tafow Siri a la. Olu tε mago ɲε. A bε furakε ni yεlεma donni ye a tigi ka dumunifεn na. O ye ka dumuniw kε nafalan D ka ca minnu na.\nNafalan PP ɲεci ka bon farikolo la. Ale ka baara ye ka farilaw lafa ninan na. Farilaw mago bε ninan min na ka bɔ hinakili la a jɔyɔrɔ ye olu kɔrɔdonni ye.\nNafalan PP bε Sɔrɔ dunfεnw na ni o dɔw flε: Nakɔlafεn kεnεw, tiga, fanw, ʃɔ, biɲε. Nin dunfεnw dunni bεrεbεnnen b’aa to Nafalan PP bε mɔgɔ fari labɔ.\nNafalan PP dεsεli bε na ni kɔlɔɔlɔ min ye farikolo ma o ye gololabanaw ye. Kɔnɔboli ni golobirinti bεε sen b’o la ani a ntanya bε na ni kunkolo-ɲagami fana ye.\nAn bɔra ka nafalan fεn o fεn kalan sisan, u hakε damatεmεni fana y’u damana ɲagantan ye farikolo la. An bε ladili min kε o yɔrɔ la, o ye an u dun ka dan hakε la min bεrεkεɲεnen don (hakε min man dɔgɔ I fari labɔli a ani hake min dama ma tεmε I fari labɔli kan). Ni mɔgɔ min bε u Sɔrɔ ka dan o hakε laɲininen ma, a bε fɔ ko o tigi bε a ka fa nafalata sɔrɔ tle kɔnɔ.\nNafalan A ni D bε yeele tulu la ninka nafalan B, C ani PP yeele ji la. Ni dumuni minnu nafalanw bε yeele ji la an k’an jija k’olu koli teliya ka bɔ ji la, k’u kɔlɔsi mεnni ma ji la walasa u kan’u tobiji min.\nNafalan A, B1 jango C tε funteni Kun. U bε se ka cyεn dali kεko caman na tle kɔrɔ jango nafalan C yεrε.\nDɔ Digi nin sira ninnu na i ka Taa taayɔrɔ wɛrɛ la\nFogo yeko: 1148636 - Bì: 146 - Kalo in: 10226 - Лinan: 69839.\nFura Yeko: 1437 - Bì: 1 - Kalo in: 12 - Лinan: 79.


"France": san saaba kaso ɲangili de ben na Nicolas Sarkozy kan\nA jɛnsɛnna : 01/03/2021 - 17:58 A falenna : 01/03/2021 - 18:18\nNicolas Sarkozy, "France" jamana ɲɛmɔgɔ kɔrɔ. © Studio graphique FMM\nA kɛbaga : Issouf ZERBO Tugu an kɔ | Issouf ZERBO\nSan 3 ɲangi de ben na Faransi jamana ɲama kɔrɔ Nicolas Sarkozy kan bi ntɛnɛdon. San 3 kaso la ta de bɛn na a kan, nka o san 3 kɔnɔ a kan ka datugu san kelen. Kiriso y'a lakodon ka ye yuruku-yuruku ko kɛ ni kiritigɛ la n'a ka lafasaba ye.\nFaransi benkaniko kiriso ya yira ko Nicolas Sarkozy n'a ka lafasaba Me Thierry Herzog ani kiritigɛla Gilbert Azibert ye yuruku-yuruku benkan kɛ San 2014. Kiriso in ka fɔla, faransi jamana ɲama kɔrɔ kun ye layidu ta Me Thierry Herzog ka cɛbɔya jukɔrɔmadon jɔyɔrɔ ba dɔ nɔfɛ Monaco dugu kɔnɔ sanko lafasabaga in fana k'a sen don ka kiritigɛ baara dɔ falen a kanuna.\nSarkozy ka lafasabaw ko benkan in kun ma se ka walenya wa Me Thierry Herzog fana ma jɔyɔrɔba in sɔrɔ i n'a fɔ jalakiw ya yira cɔgɔmi. Kiritigɛlaw ɲafɛ, Faransi jamana ɲama kɔrɔ Nicolas Sarkozy ya fɔ k'ale ma yuruguyurugu ko fosi kɛ. O natabɛ, kiriso ye san 3 kasolata ɲangi bɛn a kan. A kan ka san 1 de kɛ kaso yɛrɛ kɔnɔ ani ka san 2 kɛ kɛnɛma an ko min ma, "sursis". O ɲangi sugu fana bɛn na lafasaba Thierry Herzog ani kirititigɛla Gilbert Azibert kan, a jɛɲɔgonw.\nKiri in kɔ, Nicolas Sarkozy bɛna kiri ko wɛrɛ nɔfɛ Mars kalo tile 17 la. A jalakinen bɛ k'a ye Libye maraba kɔrɔ ka wari minɛ sanko ka a ka fanga ɲini ɲanagɛw kɛ san 2007.


Kr Dukure ni bangudɔn - Fàkan\nKr Dukure: Bangudɔn karamɔgɔ\nMamadu Fuseni Dukure ye bangudɔn sannajala Sɔrɔ Faransi. A Nàna Mali la n'o ye ka Nà o karamɔgɔya da Minɛ ENI na 1965-1966 kàlansan na. A y'a ka karamɔgɔya daminɛ sàn 4 Kɛ ETP la o min Nàna Kɛ ENI ye. US-RDA ye jama kàlanni Boloda politiki siratigɛ la, o hukumu na, a tùn b'o kàlan Kɛ kelenw 'kùn na fu. A ma Mɛn ENI la. U y'a Blà ka Taa Badalabugu cɛmakalanso la 1971 sàn. A y'a ka karamɔgɔya tla bɛɛ Kɛ yen kulu san fɛ.\nKr Dukure tùn bɛ bangudɔn Kàlan a ka kàlandenw 'kun. A tùn b'a Kɛ ni karamɔgɔfɛɛrɛ minnu ye o sugu tùn ka ca. A ka kàlanbolo min tɔgɔ ye ko lamagadɔn, bangudɔn bolofara min bɛ sannakolow munu-munucogo daliluw kan, a tùn bɛ misali caman Di o kan jὲkafɔw 'sèn fɛ. A tùn bɛ kalo ni dugukolo ani tle ka lamagali sìricogo ɲɔgɔn na Лɛfɔ kosɛbɛ.\nA bɛ mɔgɔ gansanw Bɔ fili la ni sannafɛnw lahala jirali ye u la.\nA tùn b'a ka kàlansenw Kɛ gafe ye ni kàlanso ka dɛmɛ ye ka nin kàlandenw na. Sibiri ni Kari fɛ sɔn, a tùn bɛ kàlandenw Dɛmɛ u ka kàlan durusili la fu. Лɔgɔndan mana surunya fana, a bɛ kàlandenw Fàra ɲɔgɔn kan kà degeli K'u 'kun durusili la.\n1974 sàn waatiw la, Kr Dukure ka kàlanden Bìnna ka kumanin dɔ Ja a 'kùn na ko Vzero. Lamagadɔn kàlansenw na, ni fɛn bɛ Bɔ a nɔ na ni teliya min ye a daminɛ, o bɛ Weele ko Vzero. O Vzero fɔli caya kàlansenw ɲɛfɔtɔ de Nàna ni Vzero jali ye a 'kùn.\nMɔgɔw y'a Tà kàlandenw 'kɔ o cogo la. A laban Nàna Kɛ sa, o tɔgɔ yɛrɛ Nàna Kr Dukure fɔli Datugu. "Vzero" Kɛr'a forobatɔgɔ ye.\nBangudɔn ye dɔnniyaw la belebele ye. Fɛn o fɛn bɛ doolow n'u mantonw 'kùn kan, a bɛ dɔ Fɔ o bɛɛ kan. Tle-nɔɔrɔminɛw ni kalo-nɔɔrɔminɛw kɛcogo bɛ Лɛfɔ a dɔnniya in fɛ. Komin bangudɔn misaliw bɛ mɔgɔ Blàsira ka Лɛ hali bakuurudɔn kàlanw na, Kr Dukure tɔɲɔgɔn-karamɔgɔ dɔw tùn b'a Weele a ka N'a yɔrɔ dɔw Latɛmɛ u ka bakuurudɔn kàlan kɛwaati la kàlandenw 'kùn.\nA daliluw laban Nàna Kɛ sababu ye kà Kr Dukure Dòn latigɛdɔn baaraw la. A ka karamɔgɔya 'senkɔrɔ, a ye jatebla caman Dla ni bangudɔn daliluw ye donko kan.\nBadalabugu cɛmakalanso bɔlen 'kɔ yen, Kr Dukure ye sàn kelen Kɛ Marakala cɛmakalanso la bangudɔn karamɔgɔya la. A y'o Kɛ 1988-1989 kàlansan na a bɔlen 'kɔ DNAFLA la. U y'a Yɛlɛma ka Bɔ Marakala kà Nà n'a ye a nɔ kɔrɔ la cɛmakalanso Badala la.\nFogo yeko: 1146987 - Bì: 271 - Kalo in: 8577 - Лinan: 68190.\nFura Yeko: 1518 - Bì: 1 - Kalo in: 4 - Лinan: 60.


Lakoseben - Fàkan\nLakosɛbɛn tɛ sɛbɛn gansan ye. Лininisɛbɛn dòn. Лinini dɔ daminɛni n'a foorili kɛlen fasiri ye k'o Blà gafebɔta dɔ 'kɔnɔ. Lakosɛbɛn gafe bɔli ye waati kùntaala dɔ dàntigɛlen ye (kalo 3, 6, sàn 1, ...). A bɔko fɛn o fɛn 'kɔnɔ, i b'a Sɔrɔ ɲininijaabiw Kɛra fasiriw ye a 'kɔnɔ. An ye nin kɛnɛ in Dayɛlɛn k'a tɔgɔ Kɛ"Miiri" ye lakosɛbɛnko 'kan ma bamanankan na. Ni ɲininikɛla min b'a fɛ i ka ɲinini dɔ jaabi fasiri ka Lakodɔn, i b'i ji Ja i ka fasiri ka Kɛ bamanankan na. 'Karamɔgɔw b'an 'bolo minnu bɛ a filiw Latlen. An ka nin lakosɛbɛn tɔgɔ y'a yɛrɛ Fɔ k'a Ban bari fɛn min ye ɲinini ye, o ye miiri caman kɛli ye ka bolo Da i ka ɲininfɛn kìsɛ kan; o ka Se kà mɔ̀gɔw Nàfa taalen 'ɲɛ. A yὲrɛ bɛ Fɔ bamanankanfɔlaw fɛ ko "Miiri de bɛ ɲɔ̀ Kɛ dlɔ̀ ye".\nTitre de la thèse : Enrichissement lexical du bamanankan: Les appariements bamanan des dénominations françaises des concepts de la biologie humaine\nThèse de doctorat unique, dans le domaine de la linguistique, la discipline terminologie, soutenue le 07 décembre 2019, par Issiaka BALLO, à l'IPU (Institut de Pédagogie Universitaire) de Bamako, Mali.\nL'oeuvre est sous protection du droit d'auteur sous le régime de la propriété Littéraire et artistique.\nTitle of the master thesis: Structure of the bamanankan lexicon\nA master thesis in linguistics, lexicology, defended in december 2012, by Issiaka BALLO, at Université Gaston Berger de Saint Louis, Senegal.\nBAALO : jàmu dòn Màli la, Sὲnɛgali, Laginɛ, Kɔdiwari, Burkina\nFàrafinna tlebin-yanfan fɛ, Baalo ye ‘jàmu ye min bɛ Fɔ kà Kɛ jàmu màyɛlɛmanen ye. A ni jàmu minnu bɛ Fɔ ò màyɛlɛmani ‘kɔnɔ olu ye Baaro, Bawo, Baal, Baylo, Belo. Baarow Bɛ Burkina kà Caya ani dɔw bɛ Laginɛ i n’a fɔ yènkaw ka dɔ̀nkilidala ŋana min Bɛ yèn ko Fode Baaro.\nBamanankan daɲɛw kɔrɔɲɔgɔnma-ko : bosolisɛbɛn dɔ kɔrɔɲɔgɔnmaw bosoli\nKɔrɔɲɔgɔnmaya ye cyɛn ye bamanankan na. Kɔrɔɲɔgɔnma Bɛ daɲɛ caman na. Sɛbɛnfɛnw minnu y’o Sɛmɛntiya, olu kàlanni ye mun Fɔ an ye o ko kan ? Kuma Bɛ yen de.\nKùnfɛjate la tèn, a bɛ Bàla ‘mɔgɔ la ko kɔrɔɲɔgɔnmaya bɛ Tɛmɛ daɲɛ 2 kan kosɛbɛ bamanankan na. Bari an caman fɛ, bamanankan ka kɔrɔɲɔgɔma-ko ma Jiidi fo kà Se o bɛɛ ma. Mɔgɔ caman yɛrɛ hakili la, kɔrɔɲɔgɔnmaya Bɛ daɲɛ minnu ni ɲɔgɔn ‘cɛ o ‘kɛ man di k’i yɛrɛ Bɔ daɲɛ fla la ɲɔgɔn fɛ. Gafe bɔlenw ka kɔrɔɲɔgɔnma fɔlenw ye kɔrɔɲɔgɔnmaw Jira an na ni bàlannako dɔw ye. Bosolisɛbɛn tɔmɔnen ye kɔrɔɲɔgɔnma dɔw Jira an na minnu Bɛ daɲɛ seegin Bɔ tusun kelen ‘kɔnɔ.\nDaɲɛw ni kumasenw fàn dɔ bìnni: mɔsɔnni\nBamanankan daɲɛ dɔw fɔcogo jànya kosɔ̀n, mɔgɔw b'u Fɔ k'u Surunya. O surunyali tɛ Taa daɲɛ fàn dɔ bìnni 'kɔ. N'i ko "Solomani", o bɛ Se kà Mɔsɔn kà Kɛ "Solo" ye, "tasuma" bɛ Kɛ "ta" ye, "bulon" bɛ Kɛ "blon" ye. A waleya in tɛ daɲɛ kɔrɔ Yɛlɛma: 'fɛn tɛ Bɔ a kɔrɔ la, 'fɛn tɛ Fàra a kan, 'ɔrɔ kura yɛrɛ tɛ D'a la. O waleya ɲɛfɔlen dòn yan an fɛ kà Kɛ mɔsɔnni ye. Bamanankan taaboloba dɔ dòn minkɛ, a ka kan k'a ko Faamu faamuyako ɲuman na.\nKanden sawurayɛlɛma: fàlenni\nDaɲɛ kelenw fɔcogo bɛ To kà Fɔ ɲɔgɔn 'kɔ k'a sababu Kɛ kanden suguya fla blàli ye ɲɔgɔn nɔ na sìgiyɔrɔ kelen 'kɔnɔ a daɲɛ masina na. O waleya min y'o ye, o bɛ 'tàli Kɛ kandenw sawurura yɛlɛmali la daɲɛ 'kɔnɔ. An y'an da Dòn o sawura damadɔ la fasiri in 'kɔnɔ kà Kɛ 'ɲɛbla ye kandendɔn ni kandɔn kɔnɔdakun caman wɛrɛw ma.\nAw Bɛ 'daɲɛw Sɔrɔ a 'kɔnɔ i n'a fɔ: kanden (phonème), kandɔn (linguistique), kandendɔn (phonologie/phonématique), fàlenni (changement de segment).\nMafɔli dòn ka Лɛsin Zeraa Dumɛstr ka bamanankan mabɛn gafe bɔlen "Grammaire fondamentale du bambara" kɔnɔkuma ma. Mafɔli in yɛrɛ sɛbɛnni n'a jɛnsɛnni kɛko fɔlɔw Kɛra kabi 2011 sàn na a tìgi fɛ.\nPourquoi un dictionnaire des noms de famille? Quelle en est la valeur pour qu'on lui accorde autant d'importance? Voici quelques-unes des questions que le lecteur peut se poser qui me préoccupaient lorsque j'entreprenais cette étude dans le cadre de mes cours de communication à l'Université des Lettres et des Sciences Humaines de Bamako.\nGrammaire du Sénoufo\nNin ye dɔnnifa Ntɔ Sise ka 'bolonɔbla ye shɛnara mabɛn n'a kandɔn kan faransɛkan na. A da Sera shɛnara faamuya caman ma a 'kɔnɔ.\nMandenkan mabɛnko mafɔ, kan lasigi kɛnɛ: ACALAN 2010 7 14-16, Bamakɔ, Mali\nMamadu Dukure ye 'mafɔli Kɛ mandenkan baarali lasigi in Kɛra ACALAN fɛ. A b'a Jir'a ka bosoliw la ko a lasigi in Tɛmɛna a lawulikun kɛrɛ fɛ ka Bàga kùn wɛrɛw ma ka sariyaw bɛnbali dɔw Tà olu kan tèn.\nNin ye 'ɲinini ye min da Jirala Mamadu Dukure fɛ kabini 2011 - 7 - 15 bamanankan kanhakɛko bilisali kan.\nBlàdon : 2016-06-11 Yɛlɛmako laban : 2020-07-05\nFogo yeko: 1147137 - Bì: 421 - Kalo in: 8727 - Лinan: 68340.\nFura Yeko: 3260 - Bì: 1 - Kalo in: 16 - Лinan: 125.


Tansiyɔn tacogo dɔnni nafa ka bon kɛnɛyabaarakɛlaw ni lajiginnimusow ma. A nafa ka bon kosɛbɛ sango ni aw bɛka nin mɔgɔ ninnu lajɛ:\nMusokɔnɔmaw (aw ye sɛbɛn ɲɛ Kɔnɔmaya gɛlɛnyɛba taamasiɲɛw, Kɔnɔmaya gɛlɛyabaw taamasiɲɛw ni Peseli kɛ sɛbɛn lajɛ).\nDenbaw, ka kɔn jiginni ɲɛ ani jiginni kɔfɛ (aw ye sɛbɛn ɲɛ Basi bɔnni lajɛ).\nBasi caman bɛka bɔ mɔgɔ min kɔnɔ walima a fari kɔ kan (aw ye sɛbɛn ɲɛ Kirinni lajɛ).\nMɔgɔ min jatigɛlen don (aw ye sɛbɛn ɲɛ Kirinni lajɛ), ka a sababu kɛ faritɛnɛ dɔ ye min bɛ laban ni faritɛnɛbana ye (aw ye sɛbɛn ɲɛ Gɛlɛya minnu bɛ sɔrɔ fura dɔw pikiri fɛ lajɛ).\nMɔgɔ minnu si bɛ san 40 ni kɔ la.\nMɔgɔ minnu girinya hakɛ dantɛmɛnen don (aw ye sɛbɛn ɲɛ Mɔgɔ belebelebaw lajɛ).\nTaamasiɲɛ dɔw bɛ yen ni olu bɛ mɔgɔ min na i n’a fɔ: dusukundimi (aw ye sɛbɛn ɲɛ Dusukunnabana lajɛ), kunkololabana (aw ye sɛbɛn ɲɛ Jolidɛsɛ ni jolisira cili kunsɛmɛ na (kunsɛmɛnabanaw) lajɛ) walima ninakili degun, kunkolodimi tuma bɛɛ, funu, sukarodunbana (aw ye sɛbɛn ɲɛ Sukarodunbana (jabɛtibana) lajɛ) ɲɛgɛnɛkɛbana basigilen (aw ye sɛbɛn ɲɛ Ɲɛgɛnɛsiralabana damadɔw lajɛ) walima jolisirafunu ni dimi bɛ a la (aw ye sɛbɛn ɲɛ Jolisirafunu lajɛ).\nTansiyɔn jugumanba tun bɛ mɔgɔ minnu na ka kɔrɔ (aw ye sɛbɛn ɲɛ Tansiyɔn yɛlɛlen lajɛ).\nMuso minnu bɛka bangekɔlɔsifurakisɛw ta walima u bɛ a fɛ ka u ta (aw ye sɛbɛn ɲɛ Muso jumɛn man kan ka bangekɔlɔsi fura ta? lajɛ).\nTansiyɔntalan suguya caman bɛ ye nka yan an bɛna kuma fila de kan.\nFɛn finilama min bɛ siri mɔgɔ bolokan na ni sumanikɛlan bɛ a la\nTansiyɔntalan jima min bɛ mɛrikiri hakɛ jira.\nNi aw bɛ mɔgɔ ka tansiyɔn ta:\nAw ye a kɛ cogo bɛɛ la a tigi ka a lafiɲɛ ani a ka a hakili sigi. Farikoloɲɛnajɛ, dusubɔ, siran walima dusumangoya, olu ye kow ye minnu bɛ se ka tansiyɔn yɛlɛn ani ka jaabiw di, jaabi minnu tɛ tiɲɛ ye. Aw bɛna ko min kɛ, aw bɛ o ɲɛfɔ ka ɲɛ walasa aw kana bala banabagatɔ la ani ka a lasiran.\nAw bɛ fini bɔ aw bolokan na ka fɛn finilama in siri a la.\nAw bɛ balon fiɲɛbɔyɔrɔ datugu ka ɲɛ.\nAw bɛ fiɲɛ kɛ fɛn finilama in na fo mɛrikiri ka se milimɛtiri 200 ni kɔ ma.\nAw bɛ dusukun tantanni lamɛnan da nɔnkɔn kuruda dingɛ kɔnɔ. Aw bɛ dusukun tantankan lamɛn ka ɲɛ waati min aw bɛka fiɲɛ bɔ fɛn finilama na. Waati min sumanikɛla kɔnɔ kalani (walima mɛrikiri hakɛ) bɛka jigin dɔɔni dɔɔni, aw bɛ nimero fila sɛbɛn:\nNi aw ye dusukun tantankan mɛn dɔrɔn, aw bɛ nimero fɔlɔ ta. O bɛ kɛ ni fɛn finilama kɔnɔ fiɲɛ jiginna ka kɛɲɛ ni tansiyɔn yɛlɛnnenba ye (systolique walima tansiyɔn yɛlɛnnen). Tansiyɔn bɛ yɛlɛn ni dusukun ye a kuru ka joli seri jolibolisiraw fɛ. Mɔgɔ kɛnɛman ka tansiyɔn yɛlɛnnenba ye milimɛtiri 110 fo ka se 120 ma.\nAw kɛtɔ ka fiɲɛ bila aw bɛ dusukun tantankan lamɛn ka ɲɛ. Aw bɛ nimero filanan ta waati min dusukun tantanni fanga bɛka dɔgɔya walima ka tunu. O bɛ kɛ ni fɛn finilama kɔnɔ fiɲɛ jiginna ka kɛɲɛ ni tansiyɔn jiginnenba ye (diastolique walima tansiyɔn jiginnen). Tansiyɔn bɛ jigin dusukun tantanniw ni ɲɔgɔn cɛ, waati min dusukun bɛ a lafiɲɛ. O nimero ɲuman ye milimɛtiri 60 ye fo ka se 80 ma.\nNi aw bɛna mɔgɔ min ka tansiyɔn sɛbɛn ka a mara, aw bɛ tansiyɔn yɛlɛnnen ni a jiginnen bɛɛ sɛbɛn. Baliku ka tansiyɔn ɲuman (PV) ye 120/80 ye. O bɛ sɛbɛn nin cogo in na:\n120 ye sanfɛ nimero ye (systolique tansiyɔn yɛlɛnnen)\n80 ye duguma nimero ye (diastolique tansiyɔn jiginnen).\nA ka fisa kɛnɛyabaarakɛlaw ka a fɔ sanfɛ nimero walima duguma nimero min tɛ systolique ni diastolique ye.\nMɔgɔ min ka tansiyɔn ye 160/110 ye, o tigi ka kan ka jate i n’a fɔ mɔgɔ min ka tansiyɔn yɛlɛnnen don. Ni o tigilamɔgɔ girinya hakɛ dantɛmɛnen don; a ka kan ka ko bɛɛ kɛ walasa ka dɔ bɔ a girinya la, ni o ma se ka kɛ a ka kan ka furakɛ. A kɛcogo ɲuman na, ni nimero tɛ 100 bɔ walima ni nimero bɛ 160 sanfɛ, o bɛ a jira ko tansiyɔn yɛlɛnnen don ani a ka kan ka furakɛ (balo nafama dunni walima ni furaw ye).\nTansiyɔn ɲuman ye 120/80 ɲɔgɔn ye baliku fɛ nka yɛlɛma fɛn o fɛn bɛ 100/60 ni 140/90 cɛ, olu bɛɛ ka ɲi.\nMɔgɔ min ka tansiyɔn jiginnen don tuma caman, o tigi man kan ka jɔrɔ. Tansiyɔn min bɛ 90/60 ni 110/70 cɛ, min bɛ a jira ko a jiginnen don ka tɛmɛ a ɲuman kan, o bɛ a jira ko a tigilamɔgɔ bɛ mɛn si la ani ko a tɛna dusukunnabana walima kunkololabana sɔrɔ.\nTansiyɔn ka bala ka jigin tɛ taamasiɲɛ ɲuman ye sango ni a jiginna 60/40 duguma. Kɛnɛyabaarakɛlaw ka kan ka kɔlɔsilikɛ kosɛbɛ sango ni u bɛka mɔgɔ furakɛ, basi caman bɛka bɔ mɔgɔ min na walima mɔgɔ min bɛna kirin (aw ye sɛbɛn ɲɛ Kirinni lajɛ).


Guwanalen - Fàkan\nGwànalen ye bùgunin kolomi dugu dɔ ye Sikaso marabolo 'kɔnɔ. Keleya de ye Gwànalen kafoda n'a galoda ye. A n'o cɛ jànya ye bam 18 ye. Bùgunin ni Sikaso ani Welesebugu de ye yen lamini dugubaw ye. Nka Gwànalen ni Welesebugu de ka surun kà sago Bùgunin ni sikaso kan, bari a ni Bùgunin cɛ ye bam 78, a ni Sikaso ta ye 278, Welesebugu ta dun tɛ nin fla ʃi Bɔ. Nin duguba kofɔlen ninnu kɔ fɛ, dugu misɛnnin wɛrɛw Gunnen bɛ Gwànalen na i n'a fɔ Sotigila Bùgunin, Wurɛ, Dani ani Bikɔ. Sotigila Bùgunin sìgilen bɛ a ni kɔrɔn 'cɛ ni bam 9 ye, Wurɛ bɛ tlebinyanfan fɛ ni bam 6 ye, kɛɲɛka fɛ, Dani bɛ yen ni bam 4 ye, a worodugu-yanfan sa, Bikɔ bɛ yen ni bam 3 ye.\nGwànalen ye 'dugu ye min tu Tigɛra sonsokɛ dɔ fɛ min tɔgɔ tùn ye Mari musa ye. Tumutu mara la, dugu dɔ bɛ yen ko Kooro a tùn bɛ Bɔ yen de ka Nà sògoɲini na gwanalen. O waati y'a Sɔrɔ a yɔrɔ ye kungo tulenba ye wa sògow tùn bɛ Sɔrɔ yen kosɛbɛ. Mari musa Tor'o la don dɔ sìgifɛn dɔ Bɔr'a ma k'a F'a ye ko nin màa min Sìgira yan ko 'kɛlɛ tɛ Se i la. Donsonkɛ fana y'i Sìgi yen. A yɔrɔ tùn bɛ Weele "Galala" la Mari musa fɛ. O de Yɛlɛmana ka Kɛ Gwànalen ye bì.\nDugutigiya min bɛ Gwànalen, o ye laadalata ye. U ka dugutigiya bɛ bagayɔgɔlakaw de 'bolo a tigiya in bɛ Mununmunun olu de ni ɲɔgɔn 'cɛ. Kìnko t'u ta la. Bagayɔgɔ bɛ dugu 'kìn o 'kìn na ni kɔrɔya Ser'i ma i bɛ K'a ye bari i u ka dugutigiya bɛ Nà kɔrɔya-kunda fana. Keleya tùn ye jamanatigi-dugu ye masatle la. Gwànalen tùn maralen dòn o de fɛ. An bɛ bì min na, Boriba fɔgɔ Bagayɔgɔ de ye Gwànalen dugutigi ye. Nk'a Fɔra caman fana 'kɔ i n'a fɔ Nama , Maɲan, Dɔwele, Ntogojan, Fotigi, Dennin kurun bɔkɔri, Mama, cɛnin, Fajala, Bɔkɔri, Bɛnbɛjɛ, Fadebi, Boni, Dusuba Bonikɔrɔ, Korika Wojuma, Zejɛ Ntogo, Mɔntinɛ Wojuma, Sirajɛ Maɲan, Famusa Bangali, Naɲumannama ani Fɔgɔ.\nGwànalen dugu man bòn. Kìn naani 4 de b'a 'kɔnɔ, olu ye Senijɛla ni Sigala ni Sabula ani ɲamakɔkɔla ye. Gwànalen sìgikɛnɛ bònya tɛ Tɛmɛ bam 5 kan kɛnɛ naani 'kɔnɔ. Yen màa hakɛ ye 900 ye bì-bi in na (2016).\nGwànalen sìgibaaw ye bamananw ni fulaw ani numuw ye. Bagayɔgɔ ni dumiya ni samakɛ ni sise ni sumaworo ani kɔnɛ ye yen jàmuw ye. 'Ntɛ tɛ Gwànalen n'a laminidugu ʃi 'cɛ furuko siratigɛ la. Fo n'a Bɔra numuw ni bagayɔgɔlakaw ta la, bari hali Gwànalen dugu yɛrɛ 'kɔnɔ furu kɔnnen dòn olu ni ɲɔgɔn 'cɛ. Bamanankan ni fulakan bɛ Fɔ yen, nka bamanankan de sɛbɛkɔrɔ bɛ Fɔ yen haali.\nSὲnɛ bɛ Kɛ kosɛbɛ Gwànalen. Fini, kɔɔri, dà, zɛrɛ, ʃɔ, galama, bàra, je, woso, bananku, ɲimikala, tiganinkuru, tiga, malo, kàba, saɲɔ ani keninke bɛ Sὲnɛ yen nɔ. Gwànalenkaw bɛ jɔnforoninw Bɔ nafɛnsɛnɛ kamà fana. U ka nafɛn sὲnɛtaw ye ʃù ni salati ni jaba ni tamati ni nkɔyɔ ni pɔmitɛri ni jabibi ni gan ni kɔnkɔn ni nanaye ani melɔn ye. Jiriba-forow fana b'u fɛ yen. U ka jiriturutaw ye buyagi, mangoro, namasa, lenburu ani sɔmɔ ye. Sὲnɛ tɛ Taa baganmara 'kɔ, o siratigɛ la, gwànalenkaw bɛ fàliw, misiw, bàw, wùluw, sagaw, jakumaw, ʃɛw, kamiw ani jɛnɛntubanninw Mara. Mɔni fànʃi tɛ Kɛ gwànalenkaw fɛ yen. Nka u bɛ jago misɛnnin dɔw Kɛ sɔn i n'a fɔ butigifeere ni sὲnɛfɛnfeere ni jiridenfeere ni dabaw ni kamanmafɛn-feere ani bololafɛndlata-feere (Ŋunun, segere, cidɛfɛ, sigilan, sansara, daba, muru, fìni sɔgɔlen, geseda). Gwànalen bɛ donsobolodon Kɛ.\nGwànalenkaw bɛ manabɛlɛ ni ntɛnfɛrɛ ni wɔ̀lɔjuru ni buturu ani gɛnni de Kɛ ka kɔnɔw Minɛ. Nka marafa de y'u ka kungosogobaw fàalan ye. Yenkaw fana bɛ misiden dabɔ ni ncɔlɔ ye. U bɛ dugukɔnɔbagan murutilenw Minɛ ni fὲɛrɛ minnu ye ye jonborifli, koronka-minɛ ani nɛgɛka-minɛ (ni dumunifɛndɔ ye) ye. Finisɔgɔ ni bɔfledla ni gɛnkurunnindla fana bɛ K'u fɛ sɔn.\nBì bi in an (2016), ɲɔʃimansin, pɔnpekɔlɔ, jabaranin, kɔɔrisugu, mɔbili, moto, kalalikɛmansin ani sɛnɛkɛmansin bɛ Gwànalen. N'a Bɔra CMDT la gwànalenkaw ka baɲumankɛtɔnko tɛ tèn.\nForobalakɔli-so kelen bɛ Gwànalen. Yen lakɔli Dabɔra 2005 sàn. dugumadakun fɔlɔ kàlanso dòn sàn wɔɔrɔ kalanw de Kɛ yen. Balikukalan fana kelen kelen bɛ Kɛ yen.\nMisiri kelen bɛ gwànalenkaw fɛ yen. Fasɔgɔ Dumiya de Nàna ni yen silamɛya ye. An bɛ bì (2016) min na kerecɛnya ma Dòn Gwànalen fɔlɔ. Silamɛya kɔ fɛ, laadalabato dɔw fana bɛ yen i n'a fɔ: Kɔmɔ, dàndugu (o ye sɔrɔ ye) ani gere. U bɛ "Tu" Fàra u ka laadalabatow tɔgɔ kan sɔnyɔrɔtɔgɔ-ko kamà. Gwànalen dugu dasiri ye bà kɔrɔn ani fàli ye. Dugu ntɛ ye bàga ni nkɛɛrɛn ye.\nKɔɲɔw ni seliw ni sanyɛlɛmaw ni tɔnɲɛnajɛ ni ntolatan ni soboli ani laadalakow ye yen ɲɛnajɛlakow ye. U bɛ jenbew ni nkɔninw ni ntamanninw ni wasanbaw ani dununw Fɔ nin ɲɛajɛw sèn fɛ. Yen ɲɛnajɛw bɛɛ bɛ Kɛ dugu fɛrɛw de la.\nKɔbolofara sàba ni fàla kelen bɛ Gwànalen. O yɔrɔ ninnu na Manɔgɔw ni ntɛbɛnw ni wùlujɛgɛw ni bàmaw ni kaanaw ni koorow ni koorokaaraw ka teli ka Ye yen. Yen kungo kɔnɔ, nin jiriba kofɔlen ninnu bɛɛ bɛ Sɔrɔ yen: jala, banan, sanan, ganun, nkaba, npeku, zaban nsira, bumu, ʃì, nɛrɛ, toro, balazan, ntabakùnba, kòro, woo, ntɔngɛ, ntege, zɛrɛninjɛ, nkalama, danga, sunsun, zɛkɛnɛ, zaajɛ ani nten. Yen kungosogowla fànba ye Gɔnw ni lɛw ni bàlaw ni minɛw ni nkoloninw ni warabilenw ni miniɲanw ni tonkajɔw ni jokala ni gìngin ani baninkɔnɔw ye. Yen kungodaw tlalen dòn ka Kɛ wɔɔrɔ ye Kɔsɔn, ciɲɛba, kolɔninkan, tintininkunjan, bɛlɛnin ani sirasumala.\nKaburudon fla de bɛ Gwànalen. Kìnw janya-ɲɔgɔn na de Nàna n'o ye n'o tɛ sababu wɛrɛ t'a la. O kaburudon fla ninnu fana na, kelen tolen dòn kìn kelen 'bolo, nka tɔ kelen ye kìn tɔ bɛɛ jɛ ye. Yen kaburudon kelen bɛ tlebin fɛ tɔ kelen bɛ kɔrɔn fɛ.\nNi samiɲɛ Bɔra yen kawulɛ bɛ Nà n'o Bɔra yen Tlema bɛ Nà, Gwànalen waatiw yɛlɛmacogo y'o ye. Yen funteni sannadan yɛlɛlenba tɛ Tɛmɛ 40 kan w'a nɛnɛ hakɛ dugumadan fana tɛ Tɛmɛ 16 kan. Gwànalen samiɲan kelen sanji nàlen bɛ Taa 30 ɲɔgɔn na.\nKabakomayɔrɔ fla bɛ gwànalenkaw fɛ yen ko: kuluba ani dàndugu.\nBlàdon : 2016-07-20 Yɛlɛmako laban : 2016-08-05\nFogo yeko: 1146135 - Bì: 54 - Kalo in: 7725 - Лinan: 67338.\nFura Yeko: 1682 - Bì: 1 - Kalo in: 9 - Лinan: 71.


A jɛnsen na : 13/05/2021 - 16:52\nNiger sɔrasiw (ja). 435th Air Expeditionary Wing Pub - Staff Sgt. Devin Boyer\nNiger jamana na, kunu mɔgɔ 5 bɔnɛ na u nin na binkani wale dɔ senfɛ Fonio dugu kɔnɔ Tillabery Mara la. Nin binkani kɛra seli ɲɛnajɛ tun bɛ senna. Halini binkani tɔgɔ ma ta fɔlɔ, dugudenw kafɔla jatɛwale kulu dɔ de ka baara ye ni ye.\nBinkanin kɛra kulu dɔ de fɛ, u mɔgɔ caman tun bɛ moto sanfɛ marifaw b'u bɛɛ bolo.\nU donna Fantio dugu kɔnɔ kunu sɔgɔma de, ka mɔgɔ duuru bɔnɛ u nin na, fila fana jogin na kajuguya. Sere dɔw kafɔ la, a ko kɛra dabaliban ye Fantio dugudenw yɛrɛ fɛ, kadakan, a ka fɔtaw la, a ko kɛra bagama yɛrɛ de ye.\nDugudenw tun b'u ka seli ɲɛnajɛ de la, o de nana k'u bolo sukoya ye. Binkani in kɛra yɔrɔ min na ani Tera Dugu majan, Tchad sɔrasi ba kelen ni kɛmɛ fila ka daga b'o yɔrɔ in de la ka se ka jatigɛwale kɛlɛ Niger, Mali, ani Burkina faso dancɛw la "G5 Sahel" hokumu kɔnɔ.\nKunu yɛrɛ bɛ binkani in kɔ "G5 Sahel" sɔrasi dɔw de bila la ka taa Fantio dugu kɔnɔ ka se ka lakana sabati wa u bɛna to yen ka tile caman kɛ.\nLaraweli fana bɛna boloda fɛ. San daminɛ ni sisan cɛ Niger jamana la, lakanabaliya barika bɛ ka boyan kata fɛ kɛrɛnkɛrɛna, binkani walew bɛ ka caya ka ɲɛsin duguden siwiliw de ma. Marisi kalo tile 21 mɔgɔ 141 de bɔnɛ na u nin na binkanin walew senfɛ Tahoua marala duguden ni saba kɔnɔ.


Nuposikan - Fàkan\nNaposela ye 'dugu ye min bɛ Sikaso marabolo ani Kucala kolomi la. A galoda ye Sìnsinna ye nink’a Kɛ Kucala kafoda 'kɔnɔ fana. Naposela ni Kucala cɛ bɛ Bɛn bam 15 ma. A bɛ Sɔrɔ dugu misɛnnin damadɔ ni ɲɔgɔn 'cɛ i n'a fɔ Bàɲa, Ngbukan, Kanikɔ ani Karangaso.\nTɔgɔ wɛrɛ bɛ Naposela la ko Nuposikan. A dugu tu tigɛlen tɔgɔ fɔlɔ ye o tɔgɔ in ye k'a sabu Kɛ misi dɔ ye. Yanni Naposela tu ka Tigɛ, misi dɔ tùn bɛ cɛ dɔ 'bolo a lamini na, o cɛ tùn bɛ Weele ko Naafaa Danbɛlɛ. A ka misi Nàna Coolo a 'bolo ninka n'i Daga yen. A ye cɛsiri sugu bɛɛ Kɛ misi in nɔ fɛ. Misi yelen, o tùn tɛ ka Sɔn. A Kɛra ni Naafaa y'a Gɛn ka Taa ‘so, a bɛ Tla ka Segin.\nA ko gannen, cɛkɔrɔba Taara lajɛlikɛla dɔ fɛ yen. O lajɛlikɛla Ko a ma k'a ka Taa i Sìgi yen. Naposela tu Tigɛra Naafaa fɛ o cogo la. O de y'a To a tɔgɔ flanan Dlara mamara la k'a Kɛ Nuposikan ye. "Nu" o ye misi ye, "Kan" o ye so ye. A dorokolen bɛ "misiso" Di kɔrɔko siratigɛ la. Nka nɛn yɛlɛmacogo y'o Yɛlɛma ka Kɛ Naposela ye o min bɛ Tà sɛbɛnfɛnw na\nNaposela ma Kɛ ‘màsakɛ-dugu ye ka Tɛmɛ. Nka a tùn bɛ màsakɛ-dugu dɔ ka mara 'kɔnɔ n'o ye Molobala ye. Nka bì, a dugu bɛ Mara laadala-dugutigi de fɛ.\nNaposela mumɛ ye kìn sàba ye. O kìn sàba ninnu ye Cɛmiŋɛɛ, Nubezemaa ani Naɲɔgɔɔ ye. Naposela mɔgɔ hakɛ bɛ 2600 ɲɔgɔn Bɔ. A sìgikɛnɛ tɛ o ʃi kɛnɛba ye. Tomon kɔrɔ kelen bɛ Naposela n'o bɛ Weele ko Karankana.\nNaposela, miɲankaw, bamananw ani fulaw de bɛ yen. Yen jamuw ye Danbɛlɛ, Tarawele, Kɔnɛ, Jabaatɛ, Goyita, Kulubali, Diko ani Kelema ye. Mamara, bamanankan ani fulakan bɛɛ bɛ Fɔ. Nka mamara fɔli de forobayalen bɛ yen kosɛbɛ.\nNaposelakaw ka baaraw la fànba ye sɛnɛ ye. O sɛnɛfɛn dɔw ye saɲɔ, keninke, kàba, kɔɔri, tiga, tiganinkuru, ani ʃɔ ye.\nNakɔlabaaraw bɛ Kɛ yen fana. U ka nakɔjiri sɛnɛta dɔw ye mangoro, lenburu, namasa ani manje ye. Nafɛn dɔw fana bɛ Sɛnɛ yen i n'a fɔ tubabunkɔyɔ, tamati, fòronto ani ʃù.\nNumuya fana bɛ Kɛ Naposela. U bɛ Dàbadlaw, kòlonbɔw, zubɔw, bɔgɔdaga-dlaw ani segeredlaw Kɛ.\nNaposelakaw ka bagan marata fànba ye misiw, fàliw, sagaw, bàw, lɛw ani wùluw ye. Kamamanfɛnw na, u bɛ ʃɛw, kamiw ani tonkɔnɔw Mara.\nNaposelakaw fɛ yen, laadalamɔni bɛ Kɛ. A mɔnikɛyɔrɔw ye Лiifa, Zanye, ani Hɔkɔdugu ye. U bɛ mɔni Kɛ ni jɔw ani saanyanw ye.\nMɔni kɔ fɛ, jago bɛ Kɛ Naposela, bari u bɛ sɛnɛfɛnw, butigifɛnw ni baganw Jago u mago misɛnninw ɲɛnabɔli kama.\nNinnu bɛ tɛmɛnen 'kɔ, bololabaara bɛ Kɛ yen i n'a fɔ jiriʃi, kalali, ani motodlaw. Naposela donsoya la, bolodon bɛ Kɛ.\nNaposela ka yirwaliko siratigɛ la, kɛnɛyaso kelen ani musojigin-so kelen bɛ yen. Лɔsimansinw, pɔnpekɔlɔnw, jabaraninw, kɔɔrisuguw, motow ani kalalikɛ-mansinw fana bɛ Sɔrɔ yen. Naposela ni baɲuman-kεtɔn minnu ye jɛɲɔgɔnyaw Kɛ olu dɔw ye CMDT, Ambasa Afrivet, AMDD, ADAF, PAM, ani CPC ye.\nCMDT ka yiriwali ɲɛsinnen bɛ kɔɔrisɛnɛ, nɔgɔkow, sanni ni feere ani jurudon ni jurusara ma. Ambasa Afrivet ka baara tùn bɛ sumanʃi ɲumanko kan. AMDD ka baara tùn ye ka dugumɔgɔw Kàlan dugukolo lakanacogo la. ADAF ka baara tùn ye ka musow Kàlan nakɔlabaaraw ni ʃikɔlɔbaaraw kɛcogo ɲuman na. CPC ɲɛsinfan tùn ye dugumɔgɔw kàlanni ye nɔgɔ doncogo ɲuman na. PAM ka jɛɲɔgɔnya tùn bɛ sumanw sanni ni feereko kan u ni dugumɔgɔ 'cɛ.\nBalikukalan bɛ Naposela. Yen balikukalan Dabɔra 1980 sàn na. Lakɔlikalan fana bɛ yen. O Dabɔra 1988 sàn na. Madarasa min bɛ bɛ Kɛ Naposela, o dabɔ ni sisan cɛ bɛ Taa sàn 15 ɲɔgɔn na.\nNaposelakaw ka lakɔli-kalanso ye forobata ye. Dugumakalan fàn fɔlɔ b'a la. Sànwɔɔrɔ-kàlanw de bε Kε o 'kɔnɔ. Dugumakalan fàn flanan fana b'a la sànsabakalan bɛ Kɛ min 'kɔnɔ.\nSilamɛya bɛ Naposela. A batoso kelen bɛ u fɛ yen. Mɔgɔ min Nàna n'u ka silamɛya ye o ye Sinali Danbɛlɛ ye. Sinali nàli n’a ye, o ni sisan cɛ bɛ Taa sàn 80 ɲɔgɔn na.\nSilamɛya tɛmɛnen 'kɔ, kerecɛnya bɛ Naposela. O batoso kelen bɛ u fɛ yen. Mɔgɔ min Nàna n'o ye o tɔgɔ tùn ye Luwi Danbɛlɛ ye. Kerecɛnya dònni Luwi Danbɛlɛ fɛ, o ni sisan cɛ bɛ sàn 60 ɲɔgɔn Bɔ.\nNinnu fana kɔ fɛ, laadalabato dɔw fana bɛ Sɔrɔ yen. Olu la, ɲa, kɔrɛ, nagɔ, kɔsɔn bɛɛ bɛ yen.\nU ka ɲa batoyɔrɔ tɔgɔ ye ɲato ye min kelen de bɛ yen.Yen kɔrɛ batoyɔrɔ tɔgɔ ye kɔrto ye min kelen b'u fɛ yen. Nagɔ batoyɔrɔ kelen fana b'u fɛ yen nink'a sɔnyɔrɔ tɔgɔ Kɛ nahɔto ye. Sɔnnikɔ kelen b'u fɛ yen. O batoyɔrɔ tɔgɔ ye kaamadugu ye.\nЛɛnajɛlako minnu bɛ Naposela olu ye seliw, sɔnniw, sangaw ani kɔɲɔw ye. Fɔlifɛn minnu bɛ Fɔ a ɲɛnajɛw la olu ye bala, bàra, jenbe, bɔnɔ ani dunun ye.\nNaposela kungo ‘kɔnɔ, kɔ fla, ani fàla fla bɛ yen.\nKabakomayɔrɔ 'fɛn tɛ Naposelakaw fɛ yen.\nFogo yeko: 1147057 - Bì: 341 - Kalo in: 8647 - Лinan: 68260.\nFura Yeko: 1547 - Bì: 1 - Kalo in: 9 - Лinan: 72.


Bàlan - Fàkan\nKulukɔrɔ kolomi dɔ, n'o ye joyila ye, o ka galoda dɔ bɛ yen ko geɲɛka, bàlan bɛ o de fɛ. bàlan n'a ka galoda cɛ jànya ye bam 5 ye. A ni faana ta cɛ ye 5 ye fana wa o de y'a ka kafoda ye. I n'a fɔ an y'a Fɔ cogo min, joyila de y'a ka kolomi ye, a n'o cɛ ye bam 46 ɲɔgɔn ye. N'i Bɔra bàlan k'i bɛ Taa kulukɔrɔ o ye bam 86 taama ye. Nka nin bɛɛ kɔ fɛ bàlan ni dugu min ka surun k'o bɛ Se ka Jate duguba ye, o ye faana ye, bari a n'o cɛ tɛ Tɛmɛ bam 5 kan. Bàlan kɔrɔnyanfan fɛ, dugu dɔ bɛ yen ko zanfinna, a n'o cɛ ye bam 12 ye, tlebin fɛ misango bɛ yen ni bam 8 ye, a kɛɲɛka fɛ, sirifedugu bɛ yen ni 15 ye. Faana bɛ Sɔrɔ a ni worodugu 'cɛ ni bam 5 ye.\nDugu in tɔgɔ Dara yen tu tigɛbaa de la. O tɔgɔ de tùn Bàla ye. A Taar'i Sìgi yen cikɛ de kamà.\nDugutigiya min bɛ bàlan o ye laadalata ye. U ka o dugutigiya in na, dugutisigi bɛ Nà kɔrɔyakunda de. Yen ta tɛ Mununmunun yen kìnw 'cɛ. A fana tolen bɛ yen jàmu kelen de ka bolo kan n'o ye tarawele ye. Wa fɛn wɛrɛ fana tԑ yen dugutigi Bɔ a ka dugutigiya la n'a Bɔra saya la. Ɔ, nka ni Ala y'a Kɛ ko dugutigi kɔrɔ ntanyanna u bɛ kalo fla de Kɛ ka sɔrɔ ka dugutigi kura Sìgi o nɔ na. Yen dugutigi kɔrɔ dɔw ye: Nàna Ba sanba, Ba famuguri, Ba kɔba, Ba kɔjini, Ba sungalo, Ba yɛrɛga ani Buba. Nka bì, Namaji tarawele de bɛ yen dugutigiya la. Màsakɛdugu kɔrɔ dɔ ye bàlan ye.\nBàlan bɛɛ bɛ Bɛn kìn wɔɔrɔ de ma. Olu ye: banagabugu, kakɔlɔbugu, minibugu, mɔgɔjɛbugu, ɲamɛbugu ani kuyɛnnɛbugu. Yen dugu mɔgɔ Taa màa 2139 ɲɔgɔn na bì.\nYen sìgibaaw ye bamananw ni marakaw ani fulaw ye. Yen jàmuw ye tarawele, jara, jalo, sangare ani sila ye. Sinankunya bɛ yen tarawelew ni jaraw 'cɛ. 'Tnɛ tɛ 'fàn ni 'fàn 'cɛ, a tɛ 'kìn ni 'kìn 'cɛ, a tɛ 'du ni 'du 'cɛ wa a tɛ hali 'dugu ni 'dugu 'cɛ yen furuko siratigɛ la. Bamanankan ni fulfulde ani soninke de bɛ Fɔ yen nka min bɛ Fɔ 'fòrobaya la o ye bamanankan ye.\nBàlankaw bɛ sɛnɛ de Kɛ kosɛbɛ. U bɛ sɛnɛfɛn caman Sɛnɛ i n'a fɔ keninke, sunna, saɲɔn, sàba, malo, tiga, tiganinkuru, bananku, woso, je, bàra, galama, ʃɔ, sunna, zɛrɛ ani soza. Nakɔlabaaraw fana bɛ K'u fɛ yen. U ka nakɔw 'kɔnɔ, u bɛ jiriba dɔw Turu i n'a fɔ mangoro, lenburu, buyakgi, manje, namasa ani ntɔmɔnɔ. Yen nafɛnkunda, u bɛ jabibi, fòronto, jaba, ɲugu, tamati, nkɔyɔ, salati, ʃù, pɔmitɛri, gan, kɔnkɔn, nanaye, melɔn, sira ani karɔti Sɛnɛ. Yen bagan màrataw ye bà, misi, saga, fàli, wùlu, jakuma, ʃɛ, kami, tonkɔnɔ, sò ani jɛnɛntubannin ye. Yen jago bɛ butigifeerew ni sɛnɛfɛn-feerew ni jiridenfeerew ni baganjagow ani bololafɛndlata-feerew (numuyabaaraw, ŋununda, sìgilandla, kalakadla,sansaradla, dabadla ani jiriʃi) de kan kosɛbɛ.\nFɛɛrɛ minnu bɛ yenkaw 'bolo kɔnɔminɛ kamà olu ye manabɛlɛ ni wɔlɔjuruda dali ani furabulu samani ka kɔnɔ Minɛ ye. Marafa y'u ka kungosogobaw fàali-fɛɛrɛ dɔ ye. U bɛ misiden dabɔ ni ncɔlɔ ye. U bɛ dugukɔnɔ-bagan murutilenw Minɛ ni jonborifli, koronka-minɛ walima nɛgɛka-minɛ (ni dumunifɛndɔ ye).\nЛɔʃimansin, jabaranin, kɔɔrisugu, tlebarika-walan, kalalikɛkɛmansin, pɔnpekɔlɔn , sènfɛjuru, sɛnɛkɛ-mansin ani moto ye yen ko kura nàlenw ye. CMDT ni bɔrnfɔndɛn ni gardɛnm ye baɲumankɛtɔnw ye minnu sèn Dònna yen yiriwaliko la. U ka ɲɛtaa tùn ɲɛsinnen bɛ dugumɔgɔ kàlanni dakun cman na ani kàlanso-jɔw ma.\nBàlan lakɔli Dabɔra 2000 sàn. Fòrobata y'a ye. Lakɔliso in ye dugumadakun fàn fɔlɔta ye. Lakɔlikalan kɔ fɛ, madarsa fana ɲɔɲɛlen b'u fɛ yen. Madarsa kelen de b'u fɛ ye. Nka u ka o madarsaso in ye kɛnyɛrɛyeta ye. A dabɔ ni bì 'cɛ bɛ Taa sàn 20 na. O fana dugumadakun fàn fɔlɔta ye. Blonkɔnɔkalan blon fla fana bɛ bàlakaw fɛ yen, ka Fàra nkosɛbɛnni-kalan kan. Bàlankaw fɛ yen kàlan min yanga ka bòn o ye lakɔlikalan ye nka min Kɔnna ka Dòn tɔw 'ɲɛ o ye blonkɔnɔkalan ye.\nSilamɛya ni kerecɛnya de bɛ bàlankaw fɛ yen. Misiri gansan sàba ni juma misiri kelen de b'u fɛ yen. Yen silamɛya dònbaa ye ʃɛknɛ kulubali ye nka min Nàna ni yen kerecɛnya ye o ye Naani ye. Bàlankaw tnɛ ye ŋoba ani kɔnɔ fin kirikiri dunni ye. U ka dugu dasiri ye ɲana ni mafaraba ye.\nKɔɲɔw ni seliw ni sanyɛlɛmaw ni denkundiw ni tɔnɲɛnajɛw ni ntolatan ani laadalakow ye yenkaw ka ɲɛnajɛlakow ye. U ka fɔlifɛnw ye bari ni gita ni buru ni bala ni bàra ni ntamannin ni dunun ani flen ye. U ka ɲɛnajɛyɔrɔ ye dugu foroba-kɛnɛba ye.\nDàla, fàla ani jɛ ye yen jisigiyɔrɔw ye. A yɔrɔ ninnu na, manɔgɔ ni baman ni bàma ni kaana ni koorokaara ni kooro bɛɛ bɛ Sɔrɔ yen. Jiri suguya caman fana bɛ Sɔrɔ yen kungo 'kɔnɔ i n'a fɔ jala, banan, sanan, genun, nkaba, npeku, zaban, dingɛ, gele, nsira, bumu, ʃì, nɛrɛ, sebe, toro, balazan, ntabakùnba, kòro, woo, ntɔngɛ, ntege, zɛrɛninjɛ, nkalama danga sunsun, zɛkɛnɛ, zaajɛ, bàro, ɲama, gunjɛ, pɔpɔ, nten, gele, siri, dukura ani ntomi. lɛ, Miniɲan, dànkala, nkorongo, kungo-kami, wɔlɔ, gunnajɛ, baninkɔnɔ, warabilen, bàla, waraninkalan ani ntomisan ye kungosogow ye minnu ka teli ka Sɔrɔ yen. Yen kungodaw yet tasɔbala, ŋomana kungo ani ŋɔdibi. Yen kulubaw tɔgɔ Flɛ: ŋɔndibi kulu ani tasɔba kulu.\nKaburudon sàba de bɛ bàlan dugu 'kɔnɔ w'a bɛɛ bɛ dugu ni tlebin 'cɛ. Wa u yɛrɛ ka fɔ la ko foyi ma Nà n'a ye ni dugu bònya tɛ.\nKabakomayɔrɔ kelen bɛ bàlan u b'a Fɔ min ma ko farablon. I n'a fɔ a yɛrɛ tɔgɔ b'a Jira cogo min na, u ka kungo 'kɔnɔ fara dɔ de solaman Falenna yen.\nBlàdon : 2017-04-20 Yɛlɛmako laban : 2017-04-20\nFogo yeko: 1146208 - Bì: 127 - Kalo in: 7798 - Лinan: 67411.\nFura Yeko: 1148 - Bì: 1 - Kalo in: 10 - Лinan: 79.


Miin bɛ kɛ ni i mânkɛndɛ\nFirakɛli Swissi jamana kan\nLanguage (Bamanakan (Bambara))\nSɛbɛ kɛndɛ ani massɔrɔn yɔrɔ\nA kɛra: Janviɛ 2018\nJangara bîî’la ka mɛɛn wa? I bɛ tô ka fira’w ta wa? I dɛlila firakɛla I ka sɔkɔnɔ dugu kɔnɔ wala I boli wahati fɛ?\nTaha firakɛ yɔrɔ la ka i ka guɛlɛya’w ɲâ’fɔ.\nJangarɔ dô’w bɛssɛ ka di ɲɔgɔn’ma. Ô kɔrɔ dɛ kɔ a bɛssɛ ka bɔ môghô dô’w la ka taha dôw guɛrɛ la. A bɛssɛ ka kɛ ka tɛmɛ fɔɲc fɛ, bôlô nɔgɔlɛn, jɛli wala kanûn, ani fana fɔhnɔ, kɔɔ’mata hali bôlô sɛra miin ma.\nI gara firakɛ yɔrɔ la ni damina tchôgô nunu dô’w bîî’la. Ö bâ’kɛ i bɛ dɛmɛ ani môghô miin nu bîî laminina.\nBana miin bɛ sɔrɔn kanûn fɛ\nBana mîîn nu yɛ blɛnoraji, hɛrpɛssi, syphilissi wala klamidiaya bɛssɛ ka sɔrɔn kanûn fɛ. Ô bɛssɛ ka na ni wôyôli yɛ, jɛlida nîîn’w, ani funu’w, ulcɛri ani dimi barâ kɔrɔ. Bari, I bɛssɛ fana kââ sɔrɔn damina tchôgô nunu si ma’yɛ.\nI yɛrɛ lakânda bana’w ma miin nu bɛ sɔrɔn kanûn fɛ. Wahati bɛ'ɛ nîî bɛ ka kanûn kɛ prɛsɛrvativi tah. I bɛssɛ kû sɔrɔn centri la wala I bûû san dɔctɔrɔ bara, farmassi la wala sipɛrimarshɛ wu kɔnɔ.\nNi ya kɔrɔssi kô bana bîî’la miin bɛ sɔrɔn kanûn fɛ, taha firakɛ yɔrɔ la.\nNîî dalɛn tɛ ala kô yɛ kanûn fɛ bana massɔrɔn kââ sɔrɔn i tilala kanûn kɛla kââ sɔrɔn i’ma prɛsɛrvativi tah, taha i fari lajɛ firakɛ yɔrɔ la. I kana I jɔ fôô à ka damina.\nVIH yɛ virissi dɛ yɛ miin bɛ fari kɔnɔ sôrassi wu bɛ'ɛ fanga dɔghɔya. I bɛssɛ ka virissi ni massɔrɔn kââ sɔrɔn I mâ’â damina tchôgô yɛ. Nîî tɛ ka firakɛ, A bɛssɛ ka i fari fanga dɔghɔya fôô ka i jangarɔ. Ö dɛ bɛ wɛlɛ kô Sida.\nBana ni bɛ massɔrɔn jɛli dɛ fɛ, kââ sababu kɛ kanûn yɛ miin kɛra ka prɛsɛrvativi ɲinâ ma, wala sɛylan sɛniman bali, wala dɛ’ɛn wôlô bali a bammussô kɔnɔ. Ni virissi ni bîî’la I bɛssɛ kââ di môghô tɔ’w ma kââ sɔrɔn yɛrɛ a damina tchôgô hali kɛlɛn ma yɛ.\nVIH/SIDA tɛssɛ ka firakɛ. Bari, fira’w bɛ sɔrɔn kââ virissi lajɔ ani fana ka bana bali juguyala.\nI yɛrɛ lakanda VIH/Sida ma. Prɛsɛrvativi dɔn wahati bɛ'ɛ ni’i bɛ ka kanûn kɛ. I bɛssɛ kû sɔrɔn centri la wala I bûû san dɔctɔrɔ bara, farmassi la wala sipɛrimarshɛ wu kɔnɔ.\nWahati bɛ'ɛ sɛylan sɛniman ni a kuralaman dɛ kɛ ka i fari sɔghɔ nîî’bɛ dɔrɔgu tala ka’la tɛmɛ jɛli bori sila fɛ.\nTaha i fari lajɛ firakɛ yɔrɔ la nîî dalɛn tɛ ala kô VIH/Sida wala kanûn fɛ bana massɔrɔn kââ sɔrɔn i tilala kanûn kɛla kââ sɔrɔn i’ma prɛsɛrvativi tah. I kana i jɔ fôô à ka damina.\nSɔkhɔ-sɔkhɔ nîînguɛ bɛ môghô miin nu la, û bɛ sɔkhɔ-sɔkhɔ a dɔghɔyara tchôgô tchôgô fôô kalô saba, a fari bɛ kalya, a bɛ washi sufɛ wala a fari bɛ bân. Sɔkhɔ-sɔkhɔ nîînguɛ bɛssɛ ka mina ni môghô kɛndɛ’w yûû nilakili jangarɔ tɔ’w sɔkhɔ-sɔkhɔ fɔɲɔ la.\nSɔkhɔ-sɔkhɔ nîînguɛ ka jugu. Bari, ni jangarɔ ni yɛra jôôna a damina wahati la a bɛssɛ ka firakɛ. A firakɛli fâân ba bɛ kalô wɔrɔ dɛ kɛ.\nNi yɛ sɔkhɔ-sɔkhɔ nîînguɛ damina tchôgô kɔrɔssi, wala i dɛlila ka firakɛ sɔkhɔ-sɔkhɔ nîînguɛ la wala i sigui ɲɔgɔn dô dɛlila jangarɔ ni sɔrɔna, taha firakɛ yɔrɔ la.\nDɛlikô bâ’w ani dɔrɔgu\nDɔlɔ, dɔrɔgu ani dô’w guɛrɛ bɛssɛ ka kɛ dɛlilô bâ’w yɛ kaban a bɛ i ka kɛndɛya tiɲɛ. I kana sɔn dɔrɔgu tâ’ma.\nBana’w bɛssɛ ka di ɲɔgɔn’ma jɛli kɔssɔn dɔrɔgu tâ wahati la miin bɛ la tɛmɛ jɛli bori sila kan, a tɔmassɛrɛ, ni yi yɛrɛ fari sɔkhɔ sɛylan la miin bana môghô guɛrɛ sɔghɔla.\nNi tɛssɛ ka i yɛrɛ bali dɔrɔgu la, ngâ’â wahati bɛ sɛylan sɛniman ni a kuralaman dɛ tah kassɛ ki’la kanda jangarɔ ma.\nDɛlikô ba’w bɛssɛ ka firakɛ fô ka fissaya. I gara firɛ yɔrɔ la.\nKinin-kinin / hakili bana\nTɔrɔya’w miin kɛra wala fitna –miin yɛ kɛlɛ yɛ, yɛrɛɲini, nîî-tɔrɔ, fanga-kanûn- bɛssɛ ka fari wala hakili la jangarɔ. Dɔlɔ mi damatɛminɛn wala dɛli kô guɛrɛ’w bɛssɛ ka kɛ ô kûûn yɛ.\nJangarɔ-tɔ tchâman bɛ guɛlɛya sɔrɔn ka kuma hakili jangarɔ kô la. Nafa bala kûû mamaina kaɲa ani fana kûû firakɛ yɔmu jangarɔ tɔ’w.\nHakili jangarɔ damina tchôgô bɛssɛ ka kɛ Sinɔghɔ gɛlɛman yɛ sufɛ, sîbô jugu, dimi mîîn kûûn tɛ dɔn wala guɛrɛ-guɛrɛ guɛrɛ’w.\nHakili bana bɛssɛ ka firakɛ. I gara firakɛ yɔrɔ la.\nVarissɛli yɛ bana dɛ yɛ mîîn bɛssɛ ka di môghô ma kôssɛbɛ. A tɔmassɛrɛ’w yɛrɛ yɛ fari kalya ani fari tiɲɛ ni nɔrɔ-nɔrɔ jɛlɛn’w fɔlɔ. I bɛssɛ ka i yɛrɛ lakanda Varissɛli la ni yɛ a vaksin kɛ.\nNî’î yɛrɛ wala i dɛ’ɛn yɛ varissɛli lakɔrɔssi, taha firakɛ yɔrɔ la.\nNî’î ma dɛli varissɛli sɔrɔn’na, i ma dɛli vaksin kɛla. Taha firakɛ yɔrɔ la.\nRibɛɔli bɛ môghô mîîn nu la û fari bɛ kalya, û ɲa bɛ bilɛn, û bɛ sɔkhɔ-sɔkhɔ ani fana û fari bɛ tiɲɛ ka nɔrɔ-nɔrɔ bilɛn ni’w bɔ. I bɛssɛ ka i yɛrɛ lakanda ribɛɔli la ni yɛ a vaksin kɛ.\nNî’î yɛrɛ wala i dɛ’ɛn yɛ ribɛɔli lakɔrɔssi, taha firakɛ yɔrɔ la.\nNî’î ma dɛli ribɛɔli sɔrɔn’na, i ma dɛli vaksin kɛla. Taha firakɛ yɔrɔ la.\nDiftɛri yɛ nilakili wala fari gôlô guɛlɛya jangarɔ dɛ yɛ. Difitɛri suguya fila dɛbɛy: kan-kɔnɔ diftɛri ani fari gôlô diftɛri.\nKan-kɔnɔ diftɛri bɛ môghô mîîn na a kan-kɔnɔla la, I tigui kan-kɔnɔla bî’î dimi, I fari bɛ kalya ki dimi nî’î bɛ ka kunuli kɛ. Fari gôlô diftɛri tɔmassɛrɛ ba yɛ jɛlida dɛ yɛ mîîn tɛ firakɛ kâ’ɲa. I bɛssɛ ka i yɛrɛ lakanda diftɛri la ni yɛ a vaksin kɛ.\nNî’î yɛrɛ wala i dɛ’ɛn yɛ diftɛri lakɔrɔssi, taha firakɛ yɔrɔ la.\nNî’î ma dɛli diftɛri sɔrɔn’na, i ma dɛli vaksin kɛla. Taha firakɛ yɔrɔ la.\nWaga yɛ bana dɛ yɛ mîîn bɛ waya fari gôlô bɛ’ɛ kan. A bɛ massɔrɔn fɛtɛ’w dɛ fɛ mîîn nu bɛ wô’ô kɛ fari gôlô kɔnɔ.\nö fana bâ’â kɛ fari bɛ jɛlida nîîn sɔrɔn farigɔlɔ kan, kissɛ ni’w ani fari tiɲɛ, wahati tchâman a bɛ kɛ bara kɔrɔ, bôlô kôyni’w tchɛ’ma, sanfɛ tɛguɛ kuru yɔrɔ ani fari kuru yɔrɔ bɛ’ɛ, I bôlô kɔrɔ ani si’in kuun’w kan.\nBana ni bɛ massɔrɔn ni môghô fila fari gôlô’w sɛra ɲɔgɔn’ma.\nNî’î yɛrɛ wala i dɛ’ɛn yɛ waga lakɔrɔssi, taha firakɛ yɔrɔ la.\nNî’î kɔnɔ ani nugudɛɛn bîî dimi, fɔhnɔ-lɔghɔ, fɔhnɔ ani kɔnɔ bɔri yî’î sɔrɔn, ka fari kalya kafakan ani kɔnɔ dimi. Jangarɔ ni bɛ sɔrɔn môghô mîîn nu la ji tchâman bɛ bɔ û fari kɔnɔ jona.\nNî’î yɛ gastrɔ ɛntɛriti lakɔrɔssi, taha firakɛ yɔrɔ la.\nJi wala thɛ dôôni mi shin tchâman.\nI tɛguɛ’w lakô safinɛ la wahati ni wahati sâ’â i tissɛ kââ lassɛ tɔ’ɔ wu ma.\nBana tchâman guɛrɛ bɛ kɛlɛn. Yan i bɛna kibarɔ wu massɔrɔn jangarɔ jugu sɔrɔn tchôgô la.\nTaha firakɛ yɔrc la hali ni ka sɔrɔn I ka bana damina tchôgô tɛ kɛlɛn yɛ ni mîîn’w fɔra yan.


Sinamuso jugu - Fàkan\nNìn Kɛra muso fla ye minnu tùn bɛ cɛ kelen 'kùn. Sinaya gɛlɛyaba tùn bɛ u ni ɲɔgɔn 'cɛ. O Kɛra sababu ye fo muso flanan tùn tɛ fɛ ka muso fɔlɔ n'a denw Ye a ɲɛ na. K'a sɔrɔ muso fɔlɔ denkɛ fɔlɔ tùn b'a bonya bonya suguya bɛɛ la. Wa o fana de tùn ye muso fɔlɔ fana ka den mandi ye wa a jigiba fana tùn dòn. Nkà Ala ni juguya fɛ muso flanan ma Miiri den in ka bonyaw ma ka ɲɛ Sin a ma dɛ. Don dɔ Kɛra a Wulila ka Taa morikɛ dɔ fɛ yen k'a bɛ Taa o den in Лɛɲini walasa k'a ka hadamadenya Dòn galama na. A selen moriso la, a bisimilalen morikɛ fɛ, a y'i kanto\n-Ee, karamɔgɔ, ne kɔnɔ gannen dòn bì koyi!\n-Cogo di n balimamuso? morikɛ kan bɛ ten.\nO kɛlen, a ko\n- A ye n Tɔɔrɔ karamɔgɔ, a n'a ba mana fɛn o fɛn Dòn n cɛ tlo la a bɛ n Minɛ n'o ye.\n-O ye jɔ ye ne ba? morikɛ kan bɛ ten\n-Karamɔgɔ n sinamuso den.\nO kɛlen, morikɛ fana k'a ma ko\n- Nɛgɛ tigɛda ye fanda ye. N'i Sera yan ka Ban nìn ye o dagablen talen ye ka Bɔ i da la. I bɛ fɛ an k'a Kɛ cogo min na i t'o fɔ n ye?\n-Karamɔgɔ ne tɛ fɛ n ɲɛ yɛrɛ de ka D'a kan n ka ɲɛnamaya yɛrɛ tɔ 'kɔnɔ. Muso ye morikɛ Jaabi ten.\nMorikɛ fana y'i kant'o la ko\n-Hann! ni n y'a Fàamu, i bɛ fɛ an k'a Blà jamanakɔnɔtaa la wa?\nMuso fana ko morikɛ ma o la ko\n- Karamɔgɔ n'o Kɛra a Mɛn o Mɛn n tlo bɛ na Dòn a kibaru la don dɔ la, ne dun t'o fɛ.\nO kɛlen, morikɛ y'a kùn Kɔmi, a y'a Fàamu ko muso bɛ fɛ ka min Fɔ. A ko muso ma\n-N'i ko ten, o ka Nɔgɔ an moriw ma n'a tɔ bɛɛ ye. ɛɛ, n bɛ na furamugunin Di i ma i k'i Jija ni k'o Kɛ a 'kɔnɔ. N'o kɔni Ser'a 'kɔnɔ, i ka Da n na walima i ka Tigɛ n na, a bɛ Taa 'dugu la taa-ni-ka-segin tɛ dugu min na wa 'màa tɛ 'màa kibaru Sɔrɔ k'i To yen wa o dugutaa in 'balifura tɛ hali ne yɛrɛ 'bolo 'kuma tɛ mɔgɔ wɛrɛ ma.\nAa! o Bɔ morikɛ 'da! muso y'a Fàamu k'a bɛ fɛ min Fɔ. A nisɔndyara f'a bɛ muguri.\nƆ, morikɛ ye furamugunin fitinin dɔ D'a ma, k'a k'a Kɛ i n'a fɔ ale y'a ɲɛfɔ cogo min na. Muso fana ye fura Minɛ ka sira Tà, a bɛ Taa a bɛ Taa... A Nàna Bɛn ni flamuso dɔ ye o bɛ ka nɔnɔ Fère. A ye nɔnɔ dɔɔni San o 'bolo. A selen 'so sa, a ye nɔnɔ in Yɛlɛma minɛn dɔ 'kɔnɔ ni ka furamugunin in fana Yɛlɛma o 'kɔnɔ, k'a Лagami. A y'a sɛbɛkɔrɔ Лagami ni k'a Blà ka muso fɔlɔ den in Kɔnɔ. Tuma min na a Tlala nìn bɛɛ la, a Taara k'a bɛ T'i Ko. Aa! jaa kojugu t'a yɛrɛ Kɛ! muso jugu in bɛ Bɔ ɲɛgɛ na yɔrɔ min a Nàna nɔnɔflen jàlen Sɔrɔ a yɛrɛ den 'da den wɛrɛ t'a 'bolo min 'kɔ kɔni. Den in ye nɔnɔ in bɛɛ Mi k'a Ban tayi! Muso jugu in y'i bolo fla Da a kùn na ka Kule dew, k'ale bolo Kɛr'a yɛrɛ kàla ye.\nN y'o Sɔrɔ yɔrɔ min n y'o Blà yen.\nBlàdon : 2016-07-15 Yɛlɛmako laban : 2016-07-15\nFogo yeko: 1148652 - Bì: 162 - Kalo in: 10242 - Лinan: 69855.\nFura Yeko: 1706 - Bì: 1 - Kalo in: 14 - Лinan: 86.


carrara marble subway tile backsplash – Asterbudget\nTag: carrara marble subway tile backsplash\nPosted on January 17, 2018 November 28, 2017 by Adhiambo Paillard\ncarrara backsplash tile unique marble tile patterns for rustic tile artisan marble tile patterns design marble tile kitchen unique traditional backsplash tiles.\nPosted in Backsplash TilesTagged bianco carrara marble subway tile backsplash, carrara marble backsplash tiles, carrara marble herringbone tile backsplash, carrara marble mosaic tile backsplash, carrara marble subway tile backsplashLeave a Comment on Carrara Backsplash Tile\nmarble subway tile kitchen backsplash interior new marble tile ideas marble full size of marble tile ideas the kitchen marble subway backsplash tiles.\nPosted in Backsplash TilesTagged beveled marble subway tile backsplash, calacatta marble subway tile backsplash, carrara marble subway tile backsplash, carrara marble subway tile backsplash photos, carrara marble subway tile kitchen backsplashLeave a Comment on Marble Subway Tile Kitchen Backsplash\ncarrara tile backsplash interior awesome arabesque tile marble full size of arabesque tile marble arabesque mosaic tile beveled backsplash tiles.\nPosted in Backsplash TilesTagged bianco carrara marble subway tile backsplash, carrara marble herringbone tile backsplash, carrara marble linear tile backsplash, carrara marble mosaic tile backsplash, carrara marble subway tile backsplashLeave a Comment on Carrara Tile Backsplash\nwhite marble subway tile backsplash kitchen interesting image of bathroom decoration using white fascinating kitchen decoration with subway tile kitchen incredible modern kitchen decoration using mode.\nPosted in Backsplash TilesTagged 3x6 white subway marble backsplash tile, beveled marble subway tile backsplash, calacatta marble subway tile backsplash, carrara marble subway tile backsplash, carrara marble subway tile backsplash kitchenLeave a Comment on White Marble Subway Tile Backsplash\ncarrara subway tile backsplash subway tile 3 marble subway tile gallery tile flooring design ideas tile gallery tile flooring design ideas backsplash tiles.\nPosted in Backsplash TilesTagged bianco carrara marble subway tile backsplash, carrara marble subway tile backsplash, carrara marble subway tile backsplash kitchen, carrara marble subway tile backsplash photos, white carrara marble subway tile backsplashLeave a Comment on Carrara Subway Tile Backsplash\ncarrara marble backsplash tiles view marble tiles decoration ideas marble tiles decoration ideas cheap best with design ideas marble backsplash tiles.\nPosted in Backsplash TilesTagged bianco carrara marble subway tile backsplash, carrara marble subway tile backsplash, carrara marble subway tile backsplash photos, carrara marble subway tiles backsplash, carrera marble backsplash tilesLeave a Comment on Carrara Marble Backsplash Tiles\nmarble tile kitchen backsplash kitchen tile white subway tile kitchen white marble white subway tile kitchen white marble tile kitchen white subway tile kitchen white marble tile backsplash tiles.\nPosted in Backsplash TilesTagged carrara marble subway tile backsplash, carrara marble subway tile backsplash photos, carrara marble subway tile kitchen backsplash, carrara marble tile kitchen backsplash, is marble tile good for kitchen backsplashLeave a Comment on Marble Tile Kitchen Backsplash\ntile backsplash subway ask maria which cream subway tile is right maria the ask maria which cream subway tile is right maria backsplash tiles.\nPosted on July 14, 2017 November 28, 2017 by Adhiambo Paillard\ncarrara marble subway tile kitchen backsplash tiles glass subway tile kitchen 3 subway tile vs brick full size of subway tile kitchen 3 subway tile vs brick pattern backsplash tiles.\nPosted in Backsplash TilesTagged bianco carrara marble subway tile backsplash, carrara marble subway tile backsplash, carrara marble subway tile backsplash kitchen, carrara marble subway tile backsplash photos, white carrara marble subway tile backsplashLeave a Comment on Carrara Marble Subway Tile Kitchen Backsplash\nmarble subway tiles backsplash interior beautiful gray subway tile pretty full size of gray subway tile pretty herringbone subway tile modest backsplash tiles.\nPosted in Backsplash TilesTagged 3x6 white subway marble backsplash tile, bianco carrara marble subway tile backsplash, carrara marble subway tile backsplash, carrara marble subway tile backsplash kitchen, carrara marble subway tile backsplash photosLeave a Comment on Marble Subway Tiles Backsplash


Bambara Editrorial Ameriki Fanga Ka laseliw Transition In Mali\nWest Africa central bank building in Bamako\nTITRE: LA TRANSITION AU MALI DOIT JETER LES BASES DES ÉLECTIONS\nAnncr: kofe, Lameriki djamana ka froba fanga ka hakilinaw laceli kanw:\nVoice: Lameriki djamana haminen dow ne lakana lagossi tabolow mounou be sena Mali djamna konow ni wati nounou na, Ambassadeur Richard Mills, Lameriki djamana ka lassiguiden dankan, min be dounouya keleya tomba Nations Unis na, ka laceliw la. A nsi-nsi ra kossebe dankariliw nounou farignia ne a djougouya , ani a tchiayaliw la fasso djama koulouw, a ni djamana ka sorodassiw lakana kelaw, a ni djinye demebaga koulouw ni dounouya keleya tomba ka lakana ke koulouw (MUNISMA) kan.\nKooli a ni senguin fene tabolow ye kamana ngan ba kow ye, sabila, a yirala ka fow ko mogow millions nani, ni toromogno wolowila gniongon diate de mako be demin na, ka fara mogow wa binaniw mounou ye ou sigui yorow bila kata fan werew fe djamana kono.\n« Mali fourantchiew fanga a ni MUNISMA ka kan ka fasso djama ka lakana tabolow ke ou ka bara folo ye », Ambassadeur Mills ka fow la. Ka fara o kan, Mali ka fourantchiew gouvernement ka kan ka tabolow guelen lassigui sharia sossow li kama, ni ka siraw labila\nfene fasso denw ye ou besse ka ou ka hamina fow ne ka a yira yoro mina.\nSorodassiw ye fanga dragui , Aout kalo la, san bafila ni mougan wati la ka ou sigui Mali fanga kouna. Charte de la transition, ne o ye ou ka bara seben ye, dilan septemburu kalo la, a konow ou ye sebentila ka fow ko, forantchiew gouvernement be sigui ka barake kalo tan ni seguin gniongon na de kono. O fourantchiew fanga folo siguilen fene draguira sorodassiw fe ko koura, Mai kalo la, san bafila ni mougan ni kelen na, nga sorodassi gniemogow ye lahidou di, ka bara ke ne fourantchiew fanga folow kountala dilen watiw kan.\nDounouya keleya tomba ONU ka bolofara min be lakana baraw ke ne a be wele ko conseil de sécurité ne CEDEAO be barala gniongon fe halissa, yassa ka lahigni ke Mali fourantchiew fanga fe ou ka to ou ka lahidou dilenw kan, ka kalafiliw lawaleya ka ben fevrier kalo nata ma san bafila ni mougan ni fila la. Fourantchiew fanga ka kan ka kalafiliw lawaleyali wati fow Yassa laben be sabati ka ben a dogo ma. “Hbali ne a be a don ka fow ko, mara ketchiogow ani yourougou-yourougou keleli ye lakana baliya sababou donw ye”Ambassadeur Mills ka fow la, “fourantchiew fanga ka kan ka Bayelemali mounou daminena lasse, walima ka a di gouvernement koura min be bo\nkalafili konow ma”.\nLameriki djamana be Mali fouratchiew fanga ka sharti kono Kouma min be a fow ko, fourantchiew fanga gniemogo ani a premier ministri tesse ka ke tchiebo ye kalafiliw nataw la, kokoro madow.\nA wadjibiyalen donw Kalafiliw nata fevrier kalo la san bafila ni mougan ni fila la, ka ke djielenyaw kono, ani kalata kolossilibaga gniouman ka kolossi konow, yassa djamana den be kasse ka kalata ni danaya ye, Ambassadeur Mills ka fow la. «An be a gnini Mali fourantchiew fanga fe ou ka tchiogoya be ke yassa ka dayelen moussow ye kalata nataw nounou la. Moussow ka tchiaya tchiew bow la ani ou togow ka seben fene kalataw fe ka tchiaya. »\nAnncr : ni toun ye Lameriki djamana ka froba fanga ka laceliw kanw.


Mali jɔnjɔn - Fàkan\nMali jɔnjɔn: Binkɛnɛ - Nɛrɛma - Blènman\nMali jɔnjɔn ɲɛ ye sàba ye: binkɛnɛ, nɛrɛma ani blènman. O ɲɛ ninnu ma Sugandi gansan. A bɛɛ n'a kɔrɔ dòn. Jɔnjɔn ɲɛw bɛ Ton ɲɔgɔn 'kɔ dalen ye. U tɛ Ton ɲɔgɔn 'kɔ jɔlen ye. Jɔnjɔn ɲɛw kàlanni bɛ Dabɔ numan fɛ ka Taa kinin fɛ. O la i b'a Ye k'a fɔli bɛ da Minɛ binkɛnɛ na k'a Laban blènman na.\nA ɲɛ fɔlɔ, n'o ye binkɛnɛ ye, o ye miiriya ye min 'tàli Kɛ jamana kungo jiriko kan. Bɛɛ b'a Dɔn ko jiri bulu kɛnɛ ɲɛ ye binkɛnɛ ye. Jiri dɔrɔn 'ko tɛ fana, binw ni sɛnɛfɛnw bɛɛ b'a la. O fɛn kɛnɛ ka ca yɔrɔ min na nɛɛma ka bòn yen bari jiriw ka kɛnɛya ni sanjiko sirilen bɛ ɲɔgɔn na. O de la Mali ye binkɛnɛ k'a ka jɔnjɔn ɲɛ dɔ ye k'a Jira ko sɔrɔ yiriwalan ye sɛnɛ min ye k'o dugukolo ye Mali dugukolo ye. O sababu y'a To dɔw bɛ binkɛnɛ yɔrɔ Weele jɔnjɔn kan ko fɛn kɛnɛ, jiribulu kɛnɛ fɔtɔ.\nЛɛ min bɛ Nà cɛmancɛ la ka Da binkɛnɛ kan, nɛrɛma, o fana n'a kɔrɔ bɛ ɲɔgɔn na. Nɛrɛ b'a Jira ko sanu bɛ Mali dugukolo la, ko sanu n'a ɲɔgɔnsi damannafɛnw bɛ Sɔrɔ Mali 'kɔnɔ. O kosɔn, mɔgɔ dɔw yɛrɛ bɛ nɛrɛma fɔli Nɔnabla ni sanu ye.\nMali jɔnjɔn ɲɛ laban, blènman, o kɔrɔ fana ka dùn. Kùn min b'ale fàrali la jɔnjɔn ɲɛw kan o ye ka blènman Kɛ jòli bisigilen ye, jòli min bɛ Woyo adamaden fari la. O ye k'a Jira ko Mali kɔnɔmɔgɔw ka kan k'u yɛrɛ jansalen Ye maliko la hali ka Dàn jɔnjɔn yeli gansan ma. Ka Da o kan, a b'a Jira ko adamaden ye fɛn barikama ye, ko a dàgalen tɛ k'a jòli Bɔn. O kɔrɔ ye ko adamadenya ye fɛn makarata ye Mali 'kɔnɔ.\nBlàdon : 2016-01-15 Yɛlɛmako laban : 2016-12-04\nFogo yeko: 1148730 - Bì: 240 - Kalo in: 10320 - Лinan: 69933.\nFura Yeko: 1948 - Bì: 2 - Kalo in: 13 - Лinan: 92.


Fasani. Aw ka kan ka dumuni dafalen di denw ma a dicogo ɲuman na. An ka kan ka dumuniw dun sumakisɛ bɛ minnu na i n’a fɔ (malo, ɲɔ, ni a ɲɔgɔnnaw) ka o fara kolosinsin dumuniw kan: tiga, shɔ, nɔnɔ, jɛgɛ jalan, ni a se bɛ aw ye sogo, shɛfan ni jɛgɛ. Nin dumuni ninnu ka kan ka tobi ni an ka tobikɛtulu ye a tentulu dɔɔni fara a kan ni o dɔ bɛ aw bolo. Aw bɛ a kɛ dɔɔni dɔɔni: a daminɛ na seri ji bɛ janya, o kɔ aw bɛ a girinya dɔɔni dɔɔni ka taa a fɛ.\nSerebana. Ale furakɛli ka gɛlɛn tɛmɛ fasani kan, a bɛ den minnu na, ko tɛ kun u la. Dumuni nege fana tɛ u minɛ; o la, aw ka kan ka u wajibiya ka dumuni di u ma.\nWalasa ka o kɛ, an ka kan ka a daminɛ ni dumuni jimaw ye ka sɔrɔ ka dumuni dulenw di o kɔfɛ. A daminɛ na u mako bɛ kolosinsindumuniw dɔrɔn de la. An bɛ fɛnɛ sukaroma di a ma. An bɛ kolosinsindumuni di a ma min yɛlɛma ka di. A bɛ sɔrɔ faramasiw la. Misali la, an bɛ ipɛriporotidini (hyperprotidine) kafeminkutu ɲɛ 1 kɛ nɔnɔ na ka o di den ma ka bɛn a girinya hakɛ ma tile o tile.\nNi o tɛ an bolo, an bɛ se ka shɛfan kelen di den ma tile kɔnɔ ka fara nɔnɔ kan, jɛgɛmuguma, walima dumuni wɛrɛw minnu witamini ka ca i n’a fɔ kolosinsinnan ɲuman nka o bɛɛ la a kɛnɛyali bɛ sumaya.\nAw kana sumakisɛ fosi di den ma ka sɔrɔ funu ma jigin.\nO kɔ an bɛ dumuni suguya wɛrɛw di a ma kolosinsinnan bɛ minnu na. Aw kana sika ka nɔnɔ di a ma hali ni a kɔnɔ bolilen don ka da a kan kɔnɔboli in ye balodɛsɛ kɔlɔlɔ ye, kɔnɔboli bɛ jɔ ni balodɛsɛ furakɛra. An bɛ se fana ka nɔnɔ kɛnɛ in falen kumun na.\nNin den ninnu mako bɛ sɛgɛ dɔɔni na fana (chlorure de potassium). A furakisɛma walima a sirojima bɛ sɔrɔ. Fura hakɛ bɛ bɔ kɔnɔboli juguya hakɛ de la (ka a daminɛ garamu 0,1 la ka taa garamu 0,3 la kilogaramu o kilogaramu don o don). Aw bɛ sɛgɛ den ma dumunikɛ waati ani ka tɛmɛ ni a dili ye fo funu ka jigin.\nNi aw tɛ sɛgɛ furakisɛlama sɔrɔ, aw bɛ se ka dumuniw fara a kan witamini bɛ minnu na i n’a fɔ tiga, ni namasa.\nAw bɛ den ninnu mɔcogo jateminɛ ni u peseli ye don o don, aw kana jɔrɔ hali ni u ma fanga sɔrɔ a daminɛ na. O sababu ye funu jiginni ye. Ni olu tununa dɔrɔn, a ka kan ka fanga sɔrɔli daminɛ i n’a fɔ den minnu furakɛra ka bɔ fasani na.\nA mana kɛ cogo o cogo, fasani o serebana o, aw ka kan ka ni wale nata ninnu kɛ:\naw bɛ dumuni kofɔlen ninnu fara ɲɔgɔn kan ka sɔrɔ ka u tila tila (6 walima 7) ye;\naw bɛ jolidɛsɛ kɛlɛ (aw ye gafe ɲɛ Jolidɛsɛ ni Nɛgɛ lajɛ) o min ni balodɛsɛ bɛ taa ɲɔgɔn fɛ;\naw bɛ banaw kɛlɛ minnu bɛ a juguya:\naw bɛ tumu misɛnniw kɛlɛ ka bɔ nugu la;\naw bɛ ɲɔni furakɛ;\naw bɛ sumaya furakɛ (ka a kunbɛn);\naw bɛ banamisɛnw ɲini ka u furakɛ (fogonfogonlabanaw ni a ɲɔgɔnnaw) o min bɛ nin den ninnu minɛ ka caya.


Sigida 4Banabagatɔ furakɛcogo\nBana caman bɛ yen minnu man jugu, banabagatɔ bɛ nɔgɔya a yɛrɛ ma hali ni a ma fura ta. Nka, a kɛra bana sugu o sugu ye, hali min man jugu, a bɛ farikolo fanga dɔgɔya. Walasa banabagatɔ ka kɛnɛya joona, a ka kan ka nin waleya ninnu matarafa.\n1. Banabagatɔ ka daamu\nBanabagatɔ ka kan ka a lafiɲɛ yɔrɔ lafiyalen na, yeelen ni fiɲɛ bɛ yɔrɔ min na kosɛbɛ. A ka kan ka tanga funteniba ni nɛnɛba ma. Ni nɛnɛ bɛ walima ni nɛnɛ bɛ banabagatɔ la, aw bɛ dara walima birifini dɔ biri a la. Ni funteni bɛ walima ni farigan bɛ banabagatɔ la, aw bɛ fini bɔ a la.\nA kɛra bana sugu o sugu ye, sango ni farigan don, banabagatɔ ka kan ka jimafɛn caman min: ji, dute, furaji, jiridenji, minfɛn sumalenw.\nA ka fisa banabagatɔ saniyalen ka to. A yɛrɛ farikolo ni a ka finiw ka kan ka ko don o don. A ka dara ni a ka birifiniw fana ka kan ka saniya. Ni bana ka jugu, banabagatɔ dun tɛ se ka a yɛrɛ lawuli, aw ka kan ka a fari jɔsi ni fu ɲiginnen walima fini dɔ sulen ye ji wɔlɔkɔlen na.\nAw ka kan ka banabagatɔ ko don o don.\n4. Dumuni nafama dunni\nNi banabagatɔ bɛ a fɛ ka dumuni kɛ, aw ye dumuni di a ma. Dumuni kɛrɛnkɛrɛnnen tɛ bana caman kama, banabagatɔ ka kan ka jimafɛnw, dumuni nafama sanumanw dun, i n’a fɔ sogo, jɛgɛ, fɛɛnɛ, shɛ, nakɔfɛnw ni jiridenw (aw ye Sigida 11 Balo nafama lajɛ).\nNi banabagatɔ fanga ka dɔgɔn kojugu, aw ye jija ka dumuni nafama di a ma, sinyɛ damadɔ tilɛ kɔnɔ. Ni a tɛ se ka dumunikɛ ka ɲɛ, aw ye a dumuni tigɛtigɛ ka a magaya, walima aw ye naji di a ma ani jiridennɔnɔw.\nFangasɔrɔdumuniw nafa ka bon kosɛbɛ: misali la maoloseri, alikamaseri, pɔmutɛri, walima bananku. Ni a’ ye sukaro ni tulu dɔɔni kɛ a nin dumuni kofɔlenw na, o bɛ dɔ fara u fanga kan. A’ ye a ɲinin banabagatɔ fɛ, a ka minfɛn sukaromaw caman min sango ni dumuni ka gɛlɛn a tigi ma.\nAn bɛna kuma bana minnu kan, ni olu bɛ mɔgɔ minnu na, o tigiw mako bɛ dumuni kɛrɛnkɛrɛnnen na. O dumuniw suguya bɛna ɲɛfɔ sɛbɛn ɲɛ dantigɛlenw na.\nKɔnɔbɔli ni tɔgɔtɔgɔnin: Kɔnɔboli ni tɔgɔtɔgɔni\nFurudimiw ni nsɔnkunanw: Furudimi, nsɔnkunna ani dumuni yɛlɛmabaliya\nBɛlɛnin walima kɔnɔdimi: Dimi gɛlɛn juguman kɔnɔna na\nSukarodunbana: Jabɛtitɔw ka kan ka dumunikɛ cogominna\nSɔnnabanaw: A furakɛcogo\nSayi: A kunbɛncogo\nKɔmɔkililabanaw: A furakɛcogo\nBiɲɛdimi: A furakɛcogo\nTansiyɔn yɛlɛlen: A furakɛcogo


Warsala - Fàkan\nWarsala bɛ kulukɔrɔ marabolo de fɛ. A bɛ yen galoda min na o ye geɲɛka ye. Joyila min y'a ka kolomi ye, a n'o cɛ bɛ Taa bam 51 ɲɔgɔn na. A ni kulukɔrɔ yɛrɛ ye 76 ye. Yen lamini na duguba min ka surun a la, o ye faana ye bari a n'o cɛ tɛ Tɛmɛ bam 6 kan. Warsala seleke naani laminiduguw n'u cɛ jànya Flɛ: kɔrɔn fɛ, faana bɛ yen ni bam 6 ye, tlebin fɛ, Tingɔle bɛ yen ni bam 15 ɲɔgɔn ye, kɛɲɛka fɛ, misango ni ncinina bɛ yen ni bam 7 ye wòroduguyan-fanfɛla la, ngabakɔrɔ bɛ yen ni bam 3 ye.\nDugu in bɛ Weele Nbezana fana na. Nka fɛn min y'a tɔgɔ fla ninnu nàcogoko ye, kùnnafoni kɛrɛnkɛrɛnnen ma Sɔrɔ o kan.\nWarsala tu tigɛbaa Bɔra bana keleye de. A tɔgɔ tùn ye Masa faanɛ ye. Masa bɛ yen tu Tigɛ ni k'i Sìgi tuma min na, a ka baara tùn ye numuya de ye. K'a Tà Masa ka waatiw la fo ka na Se bì ma sa, warsala bɛ ka Màra laadaladugutigiw de fɛ. U ka o laadaladugutiya in fana bɛ Nà kɔrɔyakunda de. Ni warsala dugutigi Banna u bɛ kalo sàba de Kɛ ka Sɔrɔ ka kura Sìgi. Nka n'a Bɔrɔ saya la n'i kɔni Sìgira wuliliko-kuma tɛ yen. Warsala dugutigi kɔrɔw Flɛ: Masa, Sidi, Dina baba bagayɔkɔ, Nɛrɛjurukɔrɔ faanɛ, Cɔfulo bagayɔgɔ, Bakari faanɛ, jukable bagayɔgɔ ani Mori faanɛ. Nka an bɛ bì min na Fabu faanɛ de bɛ yen dugutigiya la. Màsakɛfanga waatiw la, warsala tùn Màrala kɛrɛla màsakɛw fɛ.\nKìn duuru de bɛ warsala, olu ye nɛgɛjurula, ntɛneya, nbezana, bagayɔgɔla ani kumarela.\nBamanaw-numuw ni fulaw de bɛ warsala. Yen jàmuw ye faanɛ, bagayɔgɔ, kanɛ, kumarɛ ani kulubali ye. warsalakaw ni fulaw de bɛ sinankunya Kɛ. 'Tnɛ tɛ 'fàn ni 'fàn 'cɛ, a tɛ 'kìn ni 'kìn 'cɛ, a tɛ 'du ni 'du 'cɛ wa a tɛ hali 'dugu ni 'dugu 'cɛ yen furuko siratigɛ la. Warsala, fulakan ni bamanankan de Fɔ yen. Nka nin kan fla ninnu fana na min bɛ Fɔ u fɛ ka caya o ye Bamanankan in de ye.\nSɛnɛ ye yenkaw ka baarawla fànba ye. U bɛ keninke, sunna, saɲɔn, kàba, malo, tiga, tiganinkuru, woso, je, bàra, ʃɔ, zɛrɛ, bɛnɛ, soza, dà ani kɔɔri. Nakɔlabaaw fana bɛ K'u fɛ yen. U ka nakɔw 'kɔnɔ, u bɛ jiriba dɔw Turu i n'a fɔ mangoro, lenburu, buyakgi, manje, namasa, ntɔmɔnɔ ani sɔmɔ. Yen nakɔtigiw bɛ nafɛn dɔ fana Sɛnɛ i n'a fɔ jabibi, fòronto, jaba, ɲugu, tamati, nkɔyɔ, salati, ʃù, nkɔyɔ, gan, kɔnkɔn, nanaye ani melɔn. Ninnu tɛmɛnen 'kɔ, u bɛ baganmara fana dɔɔnin dɔɔnin Kɛ. Yen bagan màrataw ye bà, misi, saga, fàli, wùlu, jakuma, ʃɛ, kami, tonkɔnɔ, lɛ, tlotlo ani jɛnɛntubannin ye. U bɛ jago bɛ Bòli butigifeerew ni sɛnɛfɛn-feerew ni jiridenfeerew ni baganjagow ani bololafɛndlata-feerew (numuyabaaraw) de kan. Yen bololabaara misɛnnin-kɛtaw ye ŋununda, sìgilandla, kalakadla, sansaradla, dabadla, fùdla ani furunɛdla ye.\nYenkaw ka kɔnɔminɛfɛɛrɛ ye manabɛlɛ ni wɔlɔjuruda ye. Marafa y'u ka kungosogobaw fàalan ɲuman ye. U bɛ misiden dabɔ ni ncɔlɔ ye. U ka dugukɔnɔ-bagan murutilenw Minɛni na, u bɛ jonborifli, koronka-minɛ walima nɛgɛka-minɛ (ni dumunifɛndɔ ye) de Kɛ. Finisɔgɔ fana bɛ Kɛ yen musow fɛ.\nKo kurako siratigɛ la, ɲɔʃimansin, jabaranin, kɔɔrisugu, kɔlɔn ŋana tlebarika-walan, kalalikɛkɛmansin, pɔnpekɔlɔn , sènfɛjuru ani moto bɛɛ bɛ Sɔrɔ yen. CMDT ni Bɔrfɔndɛn ani pezɛrɛnin ye baɲumankɛtɔnw ye minnu y'u bolonɔ Blà yen na yiriwa siratigɛ la. U ka ɲɛtaa tùn ɲɛsinnen bɛ dugumɔgɔ bolomadɛmɛni de ma ni baaraminɛnw dili ye fo ka Taa Se sannifeerew ma.\nBalikukalan de Dònna warsala ka Kɔn kàlan caman 'ɲɛ. O kɔ fɛ blonkɔnɔ-kalan Nàna yen. Nka an bɛ bì min na yen lakɔli de yanga ka bòn ka Sago kàlan tɔw bɛɛ kan. O lakɔlikalan in kàlanso kelenpe de bɛ yen, wa o fana ye dugumadakun fàn fɔlɔ ta de ye. A lakɔliso in ye fòroba ta ye. A Dabɔra 1997 sàn. Nka ninnu bɛɛ fana tɛmɛnen 'kɔ, nkosɛbɛnni-kalan fana bɛ Kɛ yen kabini tuma jàn.\nDiinɛko siratigɛ la, jumamisiri kelen, misiri gansan kelen ani eglizi kelen bɛ yen. Yen silamɛya dònbaaw ye Madu jire ni Bɔkari jalo ye. Kerecyɛnya taw ye Fabu faanɛ ni Yusu tarawele ye. Yen tnɛw ye jeli ni tawo (jilakɔnɔ suguya dɔ dòn) ye.\nKɔɲɔw ni seliw ni sanyɛlɛmaw ni sankubɛnw ni denkundiw ni tɔnɲɛnajɛw ni ntolatan ani laadalakow ye yenkaw ka ɲɛnajɛlakow ye. U ka fɔlifɛnw ye dunun ni gita ni jenbe ni bari ni buru ni ntamannin ni bala ni fle ani flen ye. U ka ɲɛnajɛyɔrɔ ye dugu fòroba-kɛnɛba ye.\nJisigiyɔrɔ dɔw bɛ yen i n'a fɔ kɔ, fàla ani jɛ. A yɔrɔ ninnu na, jɛgɛ kelen-kelenninw bɛ Sɔrɔ yen ka Fàra koorow ni kaanaw ani koorokaaraw kan. Jiri suguya caman fana bɛ Sɔrɔ yen kungo 'kɔnɔ i n'a fɔ jala, banan, sanan, genun, nkaba, npeku, zaban, dingɛ, gele, nsira, bumu, ʃì, nɛrɛ, sebe, toro, balazan, ntabakùnba, kòro, woo, ntɔngɛ, ntege, zɛrɛninjɛ, nkalama danga sunsun, zɛkɛnɛ, zaajɛ, bàro, ɲama, gunjɛ, pɔpɔ, nten ani ntomi. Kungosogo minnu ka Teli ka Sɔrɔ yen olu ye miniɲan, dànkala, nkorongo, kungo-kami, wɔlɔ, gunnajɛ, baninkɔnɔ, warabilen, bàla ani nkolonin ye. Warsala kungoda tɔgɔ ye lamakara ye.\nKaburudon fla de bɛ warsalakaw fɛ yen wa foyi ma Nà n'o ye ni dugu sìgicogoko tɛ.U ka o kaburudon fla ninnu bɛ dugu tlebinyanfan de fɛ.\nYen waatiw fàlen-fàlen cogo Flɛ: ni samiɲɛ Bɔra yen kawulɛ bɛ Nà, n'o Bɔra yen, tlema bɛ sɔrɔ ka Nà.\nKabakomayɔrɔ 'fɛn tɛ warsala dugu 'kɔnɔ ko màa bɛ Se ka Taa i ɲɛ Da min kan.\nBlàdon : 2017-04-20 Yɛlɛmako laban : 2017-08-23\nFogo yeko: 1147171 - Bì: 455 - Kalo in: 8761 - Лinan: 68374.\nFura Yeko: 1383 - Bì: 1 - Kalo in: 8 - Лinan: 79.


Kòorokaaraw - Fàkan\nKòorokaaraw Ye ‘fòofofɛn sènnaanimaw ye min fàrisogo datugulen dòn fàra pὲtɛrɛlen dɔ fὲ. U ʃi bɛ 250 Bɔ ‘jyɛn na. A dɔw bɛ sàn 100 Sɔ̀rɔ ʃì la. U Nàna dùgukolo kàn nin sàn miliyɔn 220.\nU bɛ Sɔ̀rɔ fùntenimayɔrɔw ni jimayɔrɔw la. Fàra Bɛ kòorokaara bɛɛ kɔ la u bɛ Se k’u kùnkolo, sènw ani ku Ladòn min ‘kɔrɔ. Dɔw kɔ gongolimalen dòn, dɔw ta pὲtɛlen dòn.\nDabɔlɔ B’u ‘kùn nkà ‘ɲin t’u la. Dɔw ye binɲiminaw ye, dɔw bɛ Balo sògow la, dɔw yὲrɛ Ye bɛɛdunnaw ye. – les tortues terrestres sont essentiellement herbivores ;\nDùgukolo-kan taw ka Suma taama fὲ. Kɔ̀gɔjilataw bɛ Kɛ kɔ̀gɔji fùntenimayɔrɔw de la. U sèn fɛrɛfɛrɛ de b’a To u bɛ Nɔ ka ‘yɔrɔ jan Sɔ̀rɔ. U bɛ fan Da cɛncɛn na kà Caya. Ni denw Tɔrɔla u bɛ Dòn ji la. Jigansanna-taw bɛ Nɔ kosɛbɛ.\nKòorokaara ʃi caman bɛ kà Ban kà sababu Kɛ adamadenw kɛwalew ye wà u mìnɛni ka nɔgɔn. Jyɛn fàn bɛɛ la, sirabadlaw, jimayɔrɔw jàli de bɛ Nà ni u kɛyɔrɔko gɛlɛya ye u fandawaati.Yɔrɔ dɔw yὲrɛ la, u fanw ni u fàraw be Лini màaw fὲ màgow ‘kan mà.\nKòorokaraw bɛ Ye fandalaw ye. U bɛ fanw Dòn dùgu ‘jù ‘kɔrɔ. Fanw màgo bɛ jɔ fùnteni de la walasa kà Tɔrɔ. U bɛ Tɔrɔ kalo flà ‘ɲɔ̀gɔnna ‘kɔnɔ. U cὲya n’u mùsoya bɛ Dɔn kàbi fùntenihakɛ cogoya la fanw korituma.\nBlàdon : 2020-04-23 Yɛlɛmako laban : 2020-04-23\nFogo yeko: 1147182 - Bì: 466 - Kalo in: 8772 - Лinan: 68385.\nFura Yeko: 371 - Bì: 3 - Kalo in: 11 - Лinan: 54.