Кар’ер | МОВА НАНОВА - serpeninov.ru\nНекалькі апошніх дзён ён стаў прачынацца рана, калі яшчэ не пачынала світаць і парусінавы верх палаткі чарнеўся па-начному глуха, а навокал ляжала цішыня, якая бывае глыбокай ноччу або перад світаннем. Было халаднавата, ён гэта адчуў шорсткай ад шчаціння скураю твару, схаладнелай макаўкай галавы. За лета ён так і не прывык залазіць у спальнік з галавой — вечарам у тым не было патрэбы, палатка доўга хавала назапашанае за дзень цяпло, толькі на зыходзе ночы, перад світаннем, калі выпадала раса і верх палаткі набрыняў стылай вільгаццю, рабілася халадней. Зноў жа, на галаве ў Агеева даўно ўжо не было таго жорсткага непакорнага чуба, што ўпрыгожваў яго ў маладосці. З гадамі валасы парадзелі, страцілі былую пышнасць, сталі даўжэйшымі залысіны, галава зрабілася чуйнай да сцюжы. Што ж, напэўна, усё як мае быць у жыцці.\nУставаць было ранавата, ды і не хацелася вылазіць з нагрэтай за ноч утульнай цеснаты спальніка, ён ляжаў так, з заплюшчанымі вачыма, дрымотна прыслухоўваўся да ледзь чутнага ў цішы пошуму голля на дрэвах паблізу. Пошум роўна плыў з-за каменнай агароджы могілак. Гэты ціхі, калі спакойны, а калі трывожна-настырны пошум лісця суправаджаў яго сон кожную ноч, часам крыху сціхаючы, але пад ранак ён звычайна рабіўся мацнейшы, неспакойны ці нават трывожны. Агееў ужо прывык да таго за лета, амаль не заўважаў яго — шум стаў часткай яго цішыні і яго працяглай адзіноты каля гэтых могілак на пагорку ля закінутага кар’ера.\nВоддаль, за дарогай, у крайніх дварах пасёлка віскліва забрахаў сабачка. Агееў ведаў яго, часам той прыбягаў да яго адзінокага стойбішча, спыняўся здалёк, назіраў за ім ля палаткі, яўна чакаючы пачастунку. Агееў сабак не любіў з дзяцінства, і, хоць адносіўся да іх без асаблівай злосці, тыя заўжды адчувалі яго нядобразычлівасць і дужа не набіваліся на знаёмства. Сабачка пабрахаў нядоўга, магчыма, на ката ці на птушку ў садку і сціх, а Агееў пачаў чакаць іншых гукаў, якія ўзнікалі сям-там на світанні. Звычайна раней за іншыя ў чуйнай ранішняй цішыні раздаваліся прыглушаныя далечынёй хрыплыя вокрыкі — гэта гаспадыня высокага, пафарбаванага ў канарэечны колер дома выпраўлялася даіць і, мабыць, помсціла карове за нейкія свае крыўды ў жыцці, нярэдка злосна лаялася, непрыкметна парушаючы тым лагодны спакой летняга ранку. Некалькі разоў Агееў бачыў яе ў двары за плотам, гэта была не старая яшчэ, таўставатая, з упэўненымі манерамі хатняй кіраўніцы, з басістым голасам цётка, апранутая раніцой у заношаную ватоўку. Сёння, аднак, голасу яе не было чуваць: пэўна, заспала гаспадыня гэтага расфарбаванага дома. Трошкі навастрыўшы слых, ён адплюшчыў вочы — нізкі верх маленькай яго палаткі ўжо яўна выступаў з прыцемкаў сваімі дробязямі: матузамі шнуроўкі на выхадзе, размытымі, невядома якога паходжання плямамі на парусіне; у самым каньку матава свяцілася невялікая, з грывеннік, дзірачка, нядаўна прапаленая вугальком з кастра. Гэта ўжо надыходзіла раніца.\nПэўна, трэба было ўставаць, брацца за справу. Але да таго, як пачаць выбірацца са спальніка, Агееў паспрабаваў вызначыць чысло і не адразу, з намаганнем сцяміў, што сёння першае або нават другое жніўня. Дні тыдня ён памятаў добра, звыкла адчуваючы сутачную хаду часу, а чыслы… У гэтай справе звычайна памагалі газеты, але апошнія некалькі дзён, заняты работай у кар’еры, па газеты ён не хадзіў, транзістара не меў і вось зблытаў чыслы. «Маразм, маразм», — пабедаваў ён у думках. Не так каб яўны маразм, але памяць ужо не тая, што была ў маладыя гады, памяць часам здраджвала яму ў самыя нечаканыя моманты, і нярэдка трэба было намаганне, каб прыпомніць тое, што здавалася, немагчыма забыць. Асабліва імёны, назвы і чыслы. Нядаўна ён заўважыў, што не памятае імя камандзіра ўзвода, з якім яны выходзілі з акружэння ў сорак першым і так пасябравалі, што, здавалася, толькі смерць магла іх разлучыць. Смерць і разлучыла, але не тады, трохі пазней, і пры абставінах, якіх не дай бог нікому. І вось імя гэтага лейтэнанта выветрылася з памяці, засталося толькі прозвішча. І то добра.\nТым часам развіднела, у палатцы стала святлей. Ён убачыў у нагах скамечаную балонневую куртку; вопратку пад бакавой сцяной — яго запылены сіні фізкультурны гарнітур, майку; вялікі індыйскі тэрмас на белым раменьчыку, які ён звычайна ставіў ля сябе нанач; запыленыя кеды ля выхада. Уся яго астатняя маёмасць была на вуліцы, каля вогнішча і палаткі. Калісьці, пачаўшы свае тут раскопкі, ён усё збіраў нанач у гэтую цесную палатку, у якой і самому было недзе павярнуцца. Аднак неўзабаве пераканаўся, што пакінутае на двары нікому тут не патрэбна, ніхто не чапае нічога, і перастаў прыбіраць. Да яго тут мала хто прыходзіў, хіба што выпадковы прахожы з поля ды яшчэ Шурка з Артурам — два хлапчукі-аднагодкі, на выгляд спакойныя і маўклівыя, нібы насцярожаныя чымсьці. Яны рэдка аб чым пыталіся ў яго, звычайна сядалі на зямлю каля агароджы ля могілак і моўчкі назіралі здалёку за яго няхітрымі ранішнімі ці вечаровымі клопатамі ля вогнішча. Вогнішча, вядома, іх вабіла, але во тыдзень таму Агееў купіў у пасялковым хазмагу сухога гаручага, вельмі, дарэчы, зручнага ў яго невялікіх гаспадарскіх патрэбах: сасмажыць яечню, разагрэць гуляш або згатаваць чай. Рэшту гарачай вады ён звычайна выліваў у тэрмас і наступны раз абыходзіўся зусім без агню. Калі-нікалі, у выхадныя або святочныя дні да кар’ера прыходзіў Сямён, высокі худы мужчына з адзінаю рукой-клюшнёй, якой ён няспынна даваў занятак: то скручваў цыгарку, то калупаў палкай у пяску, то проста размахваў ёю ў паветры, калі штосьці расказваў. Звычайна ён быў добра пад мухай, па крайняй меры, так часта здавалася, і амаль ні пра што не пытаўся, гаварыў і гаварыў пра сваё, што яго непакоіла ці што ўспаміналася. Непакоілі ж яго непарадкі ў свеце, а ўспаміналася вайна, на якой ён, мяркуючы па ўсім, хапіў ліха. Спярша Агееў слухаў яго з недаверам, штосьці ў ім пратэставала супраць блытанай Сямёнавай гаворкі, але памалу ён зразумеў, што ўсё так і ёсць, як кажа Сямён. Прынамсі, так было. Сямён не хлусіў нават трошкі, здаецца, ён не меў патрэбнага для таго ўяўлення, цалкам аддаючыся ўспамінам. Памяць жа ў яго была — дай бог кожнаму.\nКалі Агееў выбраўся з палаткі, ужо скрозь развіднела; дзесьці, за магутнай сцяной дрэў на могілках, узыходзіла нябачнае адгэтуль сонца; нетаптаная трава ля абрыву матава серабрылася ў расе; не надта тугая парусіна яго палаткі правісла, набрыняўшы роснай вільгаццю. Агееў зябка насунуў на плечы мяккую балонневую куртку, падумаў, ці варта рабіць гімнастыку, можа, лепей пагрэцца чаем — у тэрмасе, мабыць, яшчэ не зусім астыў. З пачатку лета ён кожны ранак стараўся рабіць свае шаснаццаць спартыўных тактаў, але потым, калі ўцягнуўся ў працу, амаль што закінуў гімнастыку, для мускулаў і суставаў хапала нагрузкі ў кар’еры. Спярша тыдзень ці два ўначы ўсё цела ламала ад тупой стомы, вельмі балелі рукі, але вось паступова прызвычаіўся да свае зямной работы, і боль знік. А галоўнае — перастаў звяртаць увагу на розныя там болі, разумеючы, што ў жыцці трэба ўмець не толькі песціць здароўе, але і трываць боль, асабліва такі — ад працы. Некалі давялося ператрываць больш — ад двух раненняў, адно з каторых ледзьве не скончылася для яго фіналам. Але ўсё ж, пэўна, ён быў моцнага складу, ды і малады арганізм тады быў здольны на цуд. Пэўна, цуд яго і вярнуў да жыцця.\nАгееў наліў з тэрмаса пластмасавы кубак моцнага, цеплаватага чаю, выпіў, стоячы ля палаткі. Есці раніцой не хацелася, і раней як у дзевяць-дзесяць гадзін ён стараўся не снедаць, узяўшы сабе за правіла есці толькі тады, як згаладнее. Праўда, згаладнеўшы, нярэдка не знаходзіў чаго паесці: то не было хлеба, то скончылася сала, якім ён запасаўся на некалькі дзён у сельпоўскім магазіне. Сала ён любіў здаўна, яно выдатна ўтаймоўвала голад; шкада, у магазіне скончылася леташняе, з кменам, а свежае, ружаватае на тоўстым зрэзе, нейкае было без смаку, і ён наразаў яго для яечні. Яйкі купляў у адзінокай сівенькай бабулі ў дамку за могілкамі. Гэтая бабуля трохі расказвала яму пра ваеннае, а то і даваеннае мінулае пасёлка. Шкада, што падчас вайны яна жыла не тут, а праз два кіламетры, на станцыі. За апошнія гады пасёлак надта разросся і самкнуўся са станцыяй, а раней, ведаў Агееў, іх раздзяляла жытняе поле з дарогай, якая вяла паміж двух радоў таполяў на пераезд і паварочвала да невялічкага вакзальчыка з некалькімі прыстанцыйнымі будынкамі побач.\nЗ рыдлёўкай у руках Агееў прайшоў па траве да кар’ера і стаў на абрыве. Якраз ззаду з-за дрэў выкочвалася яшчэ нізкае сонца. Яно разаслала па росным узгорку шырокі цень і высвеціла верхні ўскраек абрыву, яго супрацьлеглы выгін. Глыбокае правалле кар’ера ўсё ляжала ў стылым цяні, на яго перакапаным дне горбілася куча зямлі, месяц назад ссунутая туды бульдозерам. Гэты бульдозер Агееў ледзь выстараўся на паўдня ў Сельгастэхніцы, хаця той і мала памог яму, толькі знявечыў гэты пакінуты кар’ер, які за шмат год пачаў ужо зарастаць пустазеллем. Пасля Агееў добра развярнуў яго за лета рыдлёўкай, зрэшты, без асаблівага для сябе выніку. Але ўсё ж яго тайная думка, як апошняя надзея, тлела ў ім слабай іскрай, і ён спадзяваўся: а раптам! Бульдозер быў мала прыдатны для такога роду раскопак, за якую гадзіну ён перавярнуў гару зямлі — шырока ссунуў з аднаго боку ў другі, і Агееў проста не мог добра ўгледзець за ўсім, што мільгала пад яго бліскучым нажом. Цяпер ён спадзяваўся адно на рыдлёўку і кожны дзень чакаў, што вось-вось нарэшце з яе дапамогай адкрыецца тое галоўнае, што стала яго тайнай мэтай, галоўным сэнсам ягонага клопату.\nУздоўж па абрыве трэба было спусціцца ўніз, да дарогі, дзе быў уваход у кар’ер і чакала яго пакінутая ўчора работа — падкапаны, але яшчэ грувасткі бугор зямлі ўперамешку з будаўнічым смеццем, які трэба было перакідаць рудлёўкай пад высокі, абрывісты бераг кар’ера. Але ў кар’еры па-ранейшаму ляжаў ранішні цень, ад якога патыхала назапашанай за ноч стынню, і Агееў зябка перасмыкнуў плячыма. Ён стаяў на тым самым абрыве, дзе сорак гадоў назад, ледзь стрымліваючы дрыжыкі ў скрываўленым целе, развітваўся з жыццём, у роспачы і адчаі ад д’ябальскай несправядлівасці гэтай заўчаснай пагібелі, напаўраспрануты і, добра памятаў, — босы. Боты з яго знялі перад расстрэлам, і ён амаль не адчуваў — ступні да костачак адубянелі ў сцюдзёнай, узятай першым марозікам гразі, на якую з перадсвітальнай цемры паволі сыпаўся снег…\nАгееў пачаў капаць і адкідваць пад абрыў мяккую, разрыхленую бульдозерам зямлю з розным гаспадарчым хламам у ёй: трухлявымі абломкамі дошак, рэштай закуранай цаглянай кладкі, ссыпанай у кар’ер, напэўна, пасля рамонту печаў. Але пераважна яго рыдлёўка са скрыгатам уразалася ў сухі шчэбень з пяском і гравіем. Хаця пяску тут было няшмат, пэўна, местачкоўцы выбралі яго яшчэ ў даваенныя гады для нейкага будаўніцтва, а болей на гаспадарчыя патрэбы — рамонт падмуркаў, печаў, тынкоўку сцен. У той страшны год, калі лёс упершыню прывёў Агеева ў гэта мястэчка, ён не выбіраўся з яго далей могілак і ўпершыню трапіў у кар’ер толькі праклятым тым ранкам, які ледзь не стаў для яго апошнім.\nАле во праз сорак гадоў, аўдавеўшы і стаўшы пенсіянерам, Агееў у цёплы сонечны дзень на пачатку лета прыехаў сюды. Спярша ён нават спалохаўся, амаль не пазнаўшы мястэчка, якое так разраслося за гэтыя гады і стала гарадскім пасёлкам. Прынамсі, цэнтр яго зусім страціў свой колішні выгляд — былая кірмашовая плошча расшырылася да самай царкоўнай агароджы, з другога боку яе вырас трохпавярховы будынак райкома, трошкі далей, у пачатку вуліцы, высіўся сілікатны гмах універмага, і побач прыткнуўся невялікі скверык — радок чэзлых дрэўцаў, яшчэ прывязаных да калкоў-падпорак, з нешырокай дарожкай, аблямаванай пастаўленымі на ражок цаглінамі. Кароткая гэтая дарожка вяла да помніка — бетоннага абеліска ў металічнай агароджы, з шырокай мармуровай плітой на пакатым баку. Маленькія дзверы ў агароджы былі не зачынены, мабыць, туды можна было ўвайсці, на вузкай бетоннай прыступцы ляжала некалькі абвялых гваздзікоў у разматляным ад ветру цэлафане. Але кветак у Агеева не было, ісці ў загародку не мела сэнсу. І ён учапіўся рукамі ў вострыя вяршкі агароджы і замітусіўся вачмі па цесненькіх слупках прозвішчаў. Ён ужо ведаў пра гэты абеліск у пасёлку, яму расказвалі людзі, якія прыязджалі сюды, неяк гадоў дзесяць таму ён пісаў у райком і атрымаў адказ, што падпольшчыкі таксама пахаваны тут. Цяпер ён хутка знайшоў іхнія прозвішчы, неглыбока высечаныя на камені ў самым канцы гэтага жалобнага спіса. У адрозненне ад іншых яны былі без воінскіх званняў, якіх, пэўна ж, не мелі, апроч хіба Малаковіча, што быў лейтэнантам. Але пра тое тут маглі і не ведаць.\nЯе ж тут не было.\nАле чаму яе не было? Хіба яна выжыла? Ці загінула яшчэ дзе ў канцлагеры, вывезеная з мястэчка? Канечне, тады ўсё магло быць, але чатыры дзесяткі гадоў Агееў пражыў з упэўненасцю, што яе таксама не мінуў агульны іх лёс. Урэшце, страшныя падзеі той восені нікому не пакідалі надзеі, усе яны былі асуджаны, і толькі ён шчаслівым выпадкам выкруціўся з учэпістых кіпцюроў смерці. Але два шчаслівыя выпадкі ў іхнім становішчы было б ужо занадта, у другі ён не мог паверыць. І яму здавалася, што тут надарылася непаразуменне, што проста яе не знайшлі, бо і не шукалі. Ведаў жа пра яе адзін толькі ён. Ну, і паліцыя, канечне, якая ўрэшце ўсё і раскапала. Але ў паліцыі цяпер не спытаеш, а дакументаў не засталося. Паліцыя таксама ўмела хаваць канцы ў ваду.\nЗаставалася папытацца ў людзей.\nАдышоўшыся ад помніка, ён агледзеўся. Плошча, вядома, змянілася так, што не адразу пазнаеш, але царква стаяла на ранейшым месцы, і яна памагла яму з’арыентавацца. Далей трэба было павярнуць у завулак. Прыглушыўшы зразумелую трывогу ў душы, Агееў хуткім крокам скіраваў ад цэнтра да ўскраіны, перш за ўсё на яго Зялёную — добра яму знаёмую вулічку, забудаваную звычайнымі, амаль вясковымі драўлянымі дамкамі з невялічкімі агародамі і садкамі, якія ўпіраліся канцамі ў шырачэзны глыбокі роў з ручаём і старымі дрэвамі на схілах. Да яго найвялікшай радасці, тут няшмат што змянілася, хіба некаторыя дамкі прыкметна абстарэлі, іншыя ж — наадварот — пасля рамонту прыгожа жаўцелі свежафарбаванай шалёўкай. У самым пачатку вуліцы на рагу высіўся вялікі дом з трыма вокнамі на фасадзе пад аграмадным, на нямецкі манер зрэзаным на каньках гонтавым дахам. Ледзьве стрымліваючы неспакойнае сэрца, Агееў прайшоў у канец гэтай кароценькай вулічкі, яшчэ здалёку пазнаўшы лапленую гонту на хаце Бараноўскай, у якой ён правёў некалі тры незабыўныя месяцы свайго жыцця.\nЯгоная радасць, аднак, стала аціхаць па меры таго, як ён травяністай узбочынай набліжаўся да гэтае хаты і ягонаму позірку адкрываліся яўныя прыкметы закінутасці: гарбылі-аполкі на вокнах, што выходзілі ў вузенькі кветнічак каля вуліцы, бакавое акно з кухні чарнелася спрэс выбітымі шыбамі, веснічак тут, як і раней, не было і звання, і некалі ўтульны брукаваны дворык з вузенькімі канаўкамі для сцёку вады густа зарастаў муравой і быльнягом. Дом быў даўно апусцелы і, мяркуючы па ўсім, ціха паміраў на скасабочаным дзіравым падмурку. Можа быць, адзін толькі сад пры ім мала змяніўся за чатыры дзесяткі гадоў, хаця і прыкметна дзічэў у недаглядзе, а старога сукаватага клёна перад уваходам у кухню зусім не было, як не было і альтанкі-паветкі ля вуліцы.\nНе заходзячы ў двор, Агееў пастаяў ля пустога кветнічка, азірнуўся на вуліцу, пазнаючы і не пазнаючы яе малапрыкметныя драбніцы. На сваю бяду, ён забыўся, хто тут жыў у суседзях, памятаў толькі, што ў доме насупраць жыў дзядзька — маўклівы, не стары яшчэ мужчына; Бараноўская зрэдку звярталася да яго па якой дробнай патрэбе, ён нават даводзіўся ёй нейкай далёкай раднёй. Цяпер прыпомніўшы пра яго, Агееў перайшоў цераз вуліцу і піхнуў невысокія дашчаныя веснічкі, насупраць якіх з замызганай будкі ўзвіўся вяртлявы лахматы сабачка. І тут жа з прыбудовы-сянец выглянула тонкая маладая жанчына ў выцвілым стракатым сарафане.\n— Дзень добры, — як мага прыязней сказаў Агееў, пазіраючы ў яе малады адчужана-насцярожаны тварык, і змоўк, не ведаючы, што сказаць далей. Вельмі не простая была ў яго размова, але жанчына не ўціхамірвала сабаку і не запрашала зайсці — чакала, што скажа захожы.\n— Не скажаце, тут насупраць жыла Бараноўская…\nСтоячы ў расчыненых дзвярах, жанчына цепнула загарэлымі плечукамі і нізкім, быццам заспаным, голасам гукнула ў хату:\n— Віктар, выйдзі! Тут нейкую Бараноўскую пытаюцца.\n— Хто пытаецца? — глуха данеслася з хаты.\n— Ну выйдзі! Хто, хто…\nЗ дзвярэй высунуўся малады чалавек у белай майцы з разагрэтым паяльнікам у руках, ад якога яшчэ струменіў у паветры смярдзючы дымок. Жанчына хуценька схавалася ў хаце, адкуль ужо чуўся нецярплівы дзіцячы плач.\n— Хацеў запытацца, суседка ваша Бараноўская, што напроціў жыла, — перасмяглым ад хвалявання голасам пачаў Агееў. — Яна… Які яе лёс?\n— Бараноўская? Якая Бараноўская? Тут раней Валюкі жылі, выехалі на цаліну.\n— Валюкі… А вы… Прабачце, а вам колькі гадоў?\n— Мне? Ну, дваццаць васем. А што?\n— Ды так, нічога, — усё ўраз зразумеўшы, сказаў Агееў. — Выбачайце, я тут, ведаеце… наблытаў.\n— Да? Ну, бывае…\nЁн прыкрыў за сабой веснічкі і пабрыў па вуліцы, выразна сцяміўшы, што дваццацівасьмігадовы Віктар нарадзіўся ў канцы пяцідзесятых гадоў і, пэўна ж, яшчэ да яго нараджэння ў дамку Бараноўскай перамянілася не адна сям’я кватарантаў. Во калі б напаткаць якога старажыла, даваеннага жыхара гэтай вуліцы, мабыць, ужо ад яго можна б даведацца болей. Агееў азірнуўся — белая майка Віктара яшчэ віднелася ў двары, і ён зноў вярнуўся да веснічак.\n— Прашу прабачэння, а тут, на вашай Зялёнай, ёсць які-небудзь стары? Што да вайны тут жыў?\n— А хто яго ведае, — насупіўся Віктар і, раптам штосьці прыпомніўшы, трасянуў светлай валасатай галавой. — Супрунчук, можа…\n— Ды што Супрунчук! — перапыніла яго жанчына, што з немаўлём на руках паявілася ў дзвярах. — Са свята не прасыхае твой Супрунчук. Лепш во Паддубскага спытайце, той павінен ведаць.\n— А дзе гэта? — акрыяў надзеяй Агееў.\n— Ды вунь трэці дом ад вугла. «Жыгуль» там сіні стаіць, — ахвотна растлумачыў Віктар.\nХуткім крокам Агееў прайшоў уздоўж па вуліцы і сапраўды ў трэцім дамку ад рога пад шаляванай сцяной убачыў сіні «жыгуль» з насцеж расчыненымі дзверцамі і паднятым капотам. Каля яго калупаўся не стары яшчэ мужчына ў сінім спартыўным трыко.\n— Дзень добры…\n— Добры дзень, — падняў з-пад капота нахмураны твар мужчына і ўставіўся ў яго.\n— Мне Паддубскага, — сказаў Агееў, ледзьве ўтаймоўваючы нецярпенне.\n— Ну, я Паддубскі, — разагнуўся мужчына з гаечным ключом у руках.\n— Не, ведаеце… Мне каб старэйшага.\n— Старэйшага? Бацьку, ці што? Дык бацька на рыбалцы. Выхадны ўсё ж, забарону толькі знялі. Я во тожа сабраўся, ды гэта халера закапрызнічала.\n— А бацьку колькі гадоў? — запытаўся Агееў, зноў насцярожваючыся. Успамінанне пра рыбалку неяк кепска вязалася з ягоным уяўленнем аб узросце бацькі.\n— Гадоў? Гм… Пяцьдзесят пяць быццам.\n— А што, мала? Дык у нас тут ёсць і старэй. Дзед! — клікнуў Паддубскі, павярнуўшыся, але ў двары нікога больш не было. — Дзе ж ён, толькі тут быў…\nМужчына прайшоў за вугал дома, дзе пачыналіся радкі маладых яблынек са свежапабеленымі камлямі, між якіх ляжалі праполатыя, палітыя зранку грады.\n— Дзед, табе колькі гадоў?\nАдказу адтуль не было чуваць, і Агееў таксама прайшоў за вугал. З тыльнага боку дома пад бухматым кустом бэзу сядзеў нямоглы стары ў стаптаных валёнках на тонкіх нагах. Засяроджана ўставіўшыся перад сабой, ён, падобна было, цалкам аддаўся свайму роздуму і ніяк не азваўся на скіраваныя да яго словы.\nДзед зноў не адказаў, толькі зірнуў на Агеева пільным праніклівым позіркам светлых вачэй, якія ледзьве паблісквалі сярод густога сівога шчаціння. На момант у ім прамільгнуў і прапаў пробліск здзіўлення або цікавасці да захожага чалавека.\n— Во хачу запытацца, — бадзёра пачаў Агееў. — Вы даўно тут жывяцё?\n— Ды ён тут усё жыццё. Тут і радзіўся, — ахвотна растлумачыў мужчына ў трыко.\n— Можа, памятаеце, тут, на Зялёнай, Бараноўская жыла?\n— Была Зялёная, — падказаў ззаду мужчына. — Цяпер Касмічная.\n— Каторы раз. Пасля вайны была Танкістаў, пасля Пекінская, Усё пераймяноўваюць.\nДзед на лаўцы неяк дзіўнавата загойдаўся наперад-назад, паварушыў звешанымі між калень жылістымі кісцямі рук.\n— Бараноўская Варвара… Застрэлілі немцы.\n— Застрэлілі? Во як…\n— Застрэлілі. Той начальнік паліцыі. Помню, якраз на зімняга Міколу. Я яшчэ дровы вазіў…\nГэтая навіна не была вялікай нечаканасцю для Агеева, ён даўно ўжо прадчуваў менавіта такі канец для яго гаспадыні і цяпер са спозненым шкадаваннем падумаў: за што? Ці не за яго? Шчымлівы боль спакваля авалодаў ім, і ён пастаяў моўчкі, нібы чакаючы, што яшчэ скажа гэты ссівелы дзед. Але дзед маўчаў, можа, думаў, а можа, чакаў ад яго новых пытанняў.\n— А яшчэ, можа, ведаеце, тут недзе на суседняй вуліцы жыў такі чалавек, жасцяншчык ці слесар, ён яшчэ ў вайну бляшаныя цёркі рабіў для зерня…\n— Можа, і Лукаш, не памятаю. Дык у яго на кватэры настаўніца была, прыезджая, а з ёю сястра жыла…\nСказаўшы тое, Агееў адчуў, што наблізіўся да самае важнае мяжы, да якой ішоў столькі часу, і зараз, напэўна, пачуе прысуд, што панішчыць яго або ашчаслівіць. Трэба было сабраць сілы, каб спакойна стрываць яго, які б ён ні быў.\n— Лукаш майстроўны быў, ага… Умеў па дрэву і па металу… Мне яшчэ рамы пасля вайны ставіў. Майстроўны быў…\nТвар дзедаў ад успаміну на кароткі момант праяснеў, ён адарваў позірк ад долу і павёў ім на Агеева. Агееў расчаравана выдыхнуў, пераступіў з нагі на нагу — сесці тут не было на чым.\n— Майстроўны… Памёр даўно ўжо.\n— Дык настаўніца кватаравала ў яго.\n— Што? Настаўніца… Можа, і была.\n— А вы не памятаеце, дзед?\n— Настаўніца, — паўтарыў дзед і падумаў. — Не, не помню.\nАмаль панішчаны гэтай размовай, яе абнадзееным і такім нікчэмным вынікам, Агееў выйшаў на вуліцу. Разгублена пахадзіў па адным і па другім яе баку, зайшоў у пакінуты, зарослы быльнягом двор Бараноўскай, памалу пазнаючы струхлелыя сцены будынін, гнілаватыя, выкрышаныя вуглы, касабокія прасценкі. Ён абышоў хлеў, прыбудоўкі, за дрывотняй, густа парослай высокай, да калень, лебядой, зірнуў у гарод з тыльнага боку сядзібы і не ўбачыў там хлеўчука-застаронка, які даўно ўжо, напэўна, разабралі на дровы, — упрытык да самай сцяны хлява ішлі роўныя баразёнкі маладога бульбоўніку. Ён прыкінуў прыблізна тое месца, дзе стаяў ягоны тапчанчык і дзе была дзірка ў сцяне, каля якой пад каменем ён схаваў свой ТТ. Хтосьці, напэўна, знайшоў, калі ў свой час яго не падабрала паліцыя.\nВярнуўшыся на двор, здалёку паўзіраўся ў садок, якога, аказваецца, таксама не абмінула жорсткая хада часу — старыя яблыні марудна, па адной, паміралі, губляючы ссохлыя сукі і голле; кусты парэчак, якія некалі аддзялялі садок ад двара, зусім зніклі. На агароднай мяжы над парканам чарнела голае суччо некалькі сухіх вішняў, добра памятных яму яшчэ з таго лета. Цяпер ён нават не падышоў да іх — усёй ягонай істотай авалодала роспачнае адчуванне няўдачы, і, каб справіцца з ім, ён яшчэ прайшоў у канец вуліцы паўз высокі дом з нямецкім дахам, перайшоў на другую. З нечаканай надзеяй спаткаў пажылую жанчыну, якая несла вялікую сумку, і запытаў, ці не памятае яна Лукаша-бляхара. Жанчына зморана апусціла долу нагружаную боханамі хлеба цяжкую сумку, паправіла хусцінку на галаве.\n— Як жа, быў Лукаш. Ваньковіч ягонае празвішча. Памёр пасля вайны.\n— А ў яго настаўніца перад вайной на кватэры жыла…\n— Настаўніца? Была наўродзе, прыгожанькая такая. Толькі не помню, як звалі.\n— Вера! — з абноўленай радасцю падказаў Агееў.\n— Можа, і Вера. Не помню.\n— А што з ёй пасля здарылася, не ўпомніце? Да яе яшчэ сястра перад вайной прыязджала — Марыя.\nЖанчына паморшчыла і без таго зморшчанае пераноссе, угледзелася ў канец вуліцы, па якой ужо грукацела «Калхіда» з прычэпам.\n— Не знаю. Помню, наўродзе была малодзенькая дзяўчынка. Нядоўга пажыла, а дзе дзелася?..\n— Пасля вайны не аб’яўлялася?\n— Дык не знаю.\nАгееў яшчэ прайшоў некалькі разоў па гэтай і суседняй вуліцах і зусім ужо ў роспачы падышоў да двух мужчын ля веснічак. Адзін з іх стаяў па гэты бок іх, а другі — худы і высокі — па той, абодва курылі і пра нешта гарэзліва гутарылі. Калі ён звярнуўся, аднак, змоўклі, і худы з-за веснічак жвава падхапіў:\n— Ведаю Марыю. У Мінску жыве. Скончыла іняз. Працуе ў школе.\n— Во як! — збянтэжана сказаў Агееў. — І даўно скончыла?\n— У семдзесят восьмым, добра памятаю. Я паступаў, ды зрэзаўся: конкурс! А яна скончыла.\nАгееў адразу нахмурыўся, прыкідваючы сабе: колькі ж ёй магло быць у семдзесят восьмым? Не, штосьці пазнавата было ёй у пяцьдзесят гадоў канчаць інстытут. Наўрад ці гэта яна.\n— Даруйце, а якога яна ўзросту?\n— Узросту? Ды мая равесніца. Разам у школу хадзілі. Толькі я яшчэ армію адслужыў… А што, не тая, выходзіць?\n— Не тая, — сказаў Агееў і паныла кіўнуў на развітанне.\nЁн і яшчэ пытаўся: у выпадковых вулічных сустрэчных, што мелі на выгляд гадоў пад шэсцьдзесят ці болей, падыходзіў да сівой прадаўшчыцы кіёска «Саюздруку», некалькі разоў заходзіў у двары, калі бачыў каго-небудзь з вуліцы. Людзі старэйшыя лёгка ўспаміналі Лукаша, некаторыя памяталі Бараноўскую, вельмі нямногія ўспаміналі настаўніцу Веру Адамаўну, але ніхто нічога канкрэтнага не мог сказаць пра яе сястру. Быццам прыязджала, нядоўга пажыла тут, а куды падзелася — гэтага не ведаў ніхто.\nМяркуючы па ўсім, загінула. Але дзе? І калі?\nДумаючы пра тое ў бяссонныя ночы, Агееў непазбежна апынаўся ў тупіку. Шматлікія спробы яго што-небудзь даведацца пра Марыю з дапамогай архіву, пісьмаў і запытанняў у афіцыйныя органы заўсёды заканчваліся тупіковымі адказамі накшталт «не чысліцца», «не значыцца», «звестак не маецца». Але ж ён разумеў, што пасля столькіх гадоў, можа, адзінай магчымасцю ў ягоных пошуках сталі дакументы, спісы, архіўныя даведкі, у якіх было шмат чаго, але, на жаль, нічога не было пра яе. Зрэшты, калі падумаць, дык нічога і не магло быць. У тую жахлівую восень яны болей за ўсё на свеце баяліся дакументаў, спісаў, запісак, нават выпадкова згубленай паперкі, якая проста і нечакана магла зрабіцца ўлікай. А пра народную памяць або гісторыю хто тады думаў? Шлях у гісторыю для іх быў перакрыты штодзённай небяспекай, перабрацца цераз якую часта нельга было і думаць. Усе апошнія гады, рассылаючы пісьмы, звяртаючыся ў архівы і распытваючы людзей, Агееў разумеў, што не так прагне знайсці яе, колькі ашукаць сябе, утрымацца ў кволай уладзе ілюзій ад непазбежнасці апошняга, самага непажаданага адказу. Гэты апошні адказ мог мець для яго такі вынік, пасля якога не заставалася ўжо нічога, і Агееў адсоўваў яго як толькі мог, у роспачы хапаючыся за кожнае, нават малаважнае чалавечае сведчанне, цьмяны слых ці нават недарэчнае меркаванне.\nАле вось, здаецца, прыйшоў канец усім яго ілюзіям, ніхто аб ёй нічога не ведаў, яна сапраўды без следу знікла той восенню сорак першага, быццам і не жыла на зямлі.\nПрыехаўшы ў гэты пасёлак, ён пасяліўся тады ў цеснай пасялковай гасцінічцы, каля лазні, дзе ў квадратным пакойчыку з ракавінай і рукамыйнікам пастаўленыя ў два рады стаялі шэсць ложкаў, на якіх амаль кожную ноч мяняліся жыхары — камандзіраваныя, упаўнаважаныя, шафёры. І толькі ён цэлы тыдзень займаў кутні, з гнуткаю сеткай ложак, і калі загадчыца запыталася, колькі яшчэ ён прабудзе, ён адказаў не адразу. Ён проста не ведаў, колькі яму яшчэ давядзецца прабыць у гэтым пасёлку, канца яго справы яшчэ не было відаць, але ў раёне склікалася нейкая важная нарада, і ў гасцініцы спатрэбіліся вольныя месцы. Яго не высялялі, хаця і маглі зрабіць гэта, толькі пацікавіліся тэрмінам яго выезду, але ад гэтага пытання тоўстай, мусіць, ад нерухомай працы загадчыцы з залатымі пярсцёнкамі на ўсіх пальцах рук патыхнула нядобразычлівасцю, і ён, падумаўшы, сказаў: заўтра. У той жа дзень пасля абеду, хуценька перакусіўшы ў буфеце, зайшоў ва ўнівермаг, у аддзеле спорттавараў купіў невялічкую парусінавую палатку, спальнік, што-колечы з турысцкіх прылад, патраціўшы на пакупкі большую частку прыхопленых з сабой грошай, і перанёс усё за могілкі, на бераг кар’ера. Тут аказалася не горш, чым у той гасцініцы. Па крайняй меры, тут ён быў у абсалютным спакоі, на адзіноце, сам з сабой і сваімі невясёлымі думкамі — што магло быць лепш у ягоным становішчы?\nРанішняе сонца даўно вісела ўгары над раскапаным кар’ерам, набліжалася спякотная пара дня. Агееў скінуў на зямлю куртку, пачаў часта адцягваць мяккі разрэз трыко на грудзях, абдаючы распаранае цела застаялым паветрам. У кар’ер амаль што не задуваў вецер, ад нагрэтага гліністага абрыву дыхала сухой гарачынёй, як з печы. Агееў перакапаў рыдлёўкай амаль паўбугра зямлі, усё адкідваючы ўбок розныя абломкі, іржавыя бляшанкі, чарапкі, аднак без жаднай прыкметы таго, што можна б аднесці да больш-менш аддаленай даўнасці. Можа, і правільна сказалі яму ў выканкоме, што тут нічога не засталося, целы расстраляных перахавалі ўлетку сорак чацвёртага адразу пасля вызвалення і што іх было ўсяго трое. Усе мужчыны. Ніводнага жаночага цела там не было. Калі ж ён пацікавіўся, як адрознівалі целы пасля іх амаль трохгадовага ляжання ў зямлі, яму не адказалі. А цётка-прыбіральшчыца пры гасцініцы, з якой ён неяк завёў пра тое гаворку, сказала проста:\n— Ды як адрознівалі? Сабралі костачкі ды расклалі ў тры дамавіны. Як там адрозніш…\nУсё ж ён дазнаўся з дапамогай сведак, што не проста сабралі костачкі, што там быў доктар і што некаторыя целы нават пазналі родзічы. Ва ўсякім разе, з пэўнаю доляй верагоднасці на памылку целы расстраляных былі апазнаны, і сярод трох цела яе не было.\nАле тады дзе ж яна?\nКанечне, і без таго расстрэлу яна магла дзесяць разоў памерці падчас і пасля вайны, яе маглі адправіць у які-небудзь канцлагер, якіх было мноства ў немцаў. Але ўсё гэта толькі ў тым выпадку, калі яна не засталася тут, у гэтым кар’еры. Ён не мог меркаваць пра іншы вынік да таго часу, пакуль на свае вочы не пераканаецца, што яе костак тут не засталося, што іх не заваліла заходнім краем абрыву, які рухнуў у яму вясной сорак другога. Праклятая гэтая яма на паўсотню крокаў упоперак, якую толькі прыблізна можна было палічыць кар’ерам, тым не менш умела хаваць свае тайны, яна адабрала ў Агеева большую частку лета, столькі працы, поту, але да апошняга дня так нічога яму і не адкрыла.\nІ ўсё ж ён не думаў здавацца, капітуляваць перад гэтым бязладдзем зляжалага шчэбеню, ён перакапае яго па жменьцы, але ці знойдзе тое, што гэтак шукае, ці пераканаецца, што тут нічога няма.\nКалі тут нічога няма, тады ў яго застанецца надзея — слабенькая, няпэўная павуцінка, якая, магчыма, павядзе да жыцця з гэтай ямы — у будучыню ці нават у вечнасць…\nТады было гэткае ж спякотнае лета…\nНапорны паўднёва-заходні вецер, што ўвесь дзень разгоніста гойсаў па летніх абшарах палёў, надвячоркам трохі аціх, паніжэлае сонца ў рэдзенькай смузе неба страціла свой гарачы імпэт і не пякло, як раней. У караткаватым цяні раскідзістага куста шыпшыны на мяжы здратаванай каровамі жытняй нівы стала прахалодней і ўвогуле цярпіма, калі б не надакучная смага. Каторы ўжо раз Агееў перакуліў над вуснамі трафейную, абшытую лямцам біклагу, і толькі адна кропля з яе ўпала на яго няголены падбародак, казытліва спаўзла за расшпілены каўнер гімнасцёркі. Ні ў біклажцы і нідзе паблізу вады не было. Напэўна, з паўдня ён ляжаў тут на разасланай, са слядамі засохлай крыві, ватоўцы і таміўся ў панылым чаканні, якому, здавалася, не будзе канца. Спярша намаганнем волі ён зацінаў нецярпенне, стараючыся думаць аб чымсьці далёкім, што не адносілася да яго чакання, але спакваля яго ўсё болей разбірала злосць на Малаковіча — ужо ці не забыўся той на яго, пакінутага пад кустом у жыце? Раздражнёнасць яго, аднак, хутка міналася, усё ж ён разумеў, што не, не забыўся, не затым той вёў яго столькі, каб пасля кінуць за які кіламетр ад мястэчка. Зрэшты, Агееў ведаў, што сам Малаковіч цяпер рызыкаваў куды больш за яго — не так проста было ўдзень паявіцца на местачковых вуліцах, каб не нарвацца на немцаў ці на паліцыю. Агееў яму казаў: не спяшайся, давай пераседзім у полі, дачакаемся вечара, а там, як сцямнее, прабрацца праз мястэчка, напэўна, будзе лягчэй. Малаковіч згаджаўся, але во зрабіў па-свойму, відаць, не хапіла трывання дачакацца вечара. Канечне, ён ведаў тут кожную сцежку, кожны закутак і пераход, якія выбегаў яшчэ падшыванцам, але, мабыць, і яго тут ведаў кожны местачковы сабака, які цяпер лёгка мог пазнаць лейтэнанта і выдаць паліцыі.\nЧас ад часу Агееў нецярпліва прыступаў на адну нагу і, абапёршыся на вінтоўку, пазіраў цераз паблытанае, нахіленае да зямлі пераспелае жыта. За жытам і шырокім бульбяным палеткам відаць былі ўскраінныя дамкі мястэчка, парканы і платы, месцамі атуленыя густой зелянінай садоў і кустоўя. Воддаль, у глыбіні гэтага паселішча, высіліся ў бясхмарным небе два жоўтыя царкоўныя купалы, каля іх бялела нейкая вузкая збудоўка з вастраверхім бляшаным дахам, падобная на пажарную каланчу, ці што. Збоч на ўскраіне зелянела цесная купа старых аграмадных дрэў — можа, на месцы былога маёнтка ці могілак. Адтуль па нябачнай за пасевамі дарозе выехала фурманка з двума седакамі, і порсткае гнядое жарабя то забягала наперад, то адставала, гарэзліва даганяючы затым матку. Малаковіча нідзе не было, і Агееў з прыкрасцю апусціўся на ўляжалую ватоўку, зручней уладкоўваючы параненую нагу, якая пад вечар разбалелася аж занадта. Мінула ўжо шмат часу пасля ранення, а асколачная рана вышэй калена амаль не гаілася, вельмі дакучала на хадзе, асабліва балела ноччу, і Агееў з усё большым неспакоем думаў, ці не застаўся там і асколак. Калі застаўся асколак, дык ягоныя справы дрэнь, з асколкам рана наўрад ці загоіцца, будзе гніць, а то яшчэ падключыцца і гангрэна, тады яму зусім будуць кранты. Спусціўшы да калень сіняе галіфэ, ён абмацаў мокрую павязку, ад якой ішоў агідны гнілаваты смурод. Трэба было перабінтаваць нагу, але бінта ён не меў, учора разадраў на кавалкі апошнюю анучу з аблезлага, у белы гарошак паркалю. Гэта была жаночая блузка, мабыць, той вастравокай маладзіцы з леснічоўкі кіламетраў за трыццаць адсюль. Калі яны з Малаковічам падышлі да гэтай лясной збудоўкі, іх сустрэў ашалелы брэх рыжага калматага сабакі, доўга з хаты за тынам ніхто не паказваўся, пасля выйшаў змрочны сівабароды стары, і яны папрасілі напіцца. З гэтай просьбы яны пачыналі заўжды, калі наставаў час падумаць пра начлег і яду, і па тым, як гаспадары выносілі ваду, вырашалі астатняе. Ваўкаваты выгляд старога даваў мала надзеі, і Агееў кіўнуў Малаковічу раз і другі — маўляў, патупалі, чаго чакаць? Але тут на ганку паявілася маладая, нетутэйшага выгляду кабетка ў лёгкай блузцы і па-гарадскому, на патыліцы, завязанай хусцінцы, яна вынесла вялікую медную кварту сцюдзёнай вады, якую яны па чарзе выпілі ўсю да дна, і Агееў завёў з жанчынай гаворку на тэму «паесці». Маладзіца стрымана, хаця і добразычліва, запрасіла іх у хату, стары прытрымаў ашалелага ад брэху сабаку, і яны апынуліся ў прахалоднай абжытай святліцы са свежапамытай падлогай з новых хваёвых дошак. Пераступіўшы парог, Агееў прыемна здзівіўся ад мноства кветак, якія тут скрозь зелянелі і цвілі — на падаконніках, табурэтках, па вуглах і лаўках, густа застаўленых гаршкамі і вазонамі, нібы ў краме кветак, куды ён аднойчы забрыў у Беластоку. Іх накармілі ячменнай кашай на сале, напаілі малаком, Агееў не супраць быў заначаваць тут і пачаў ужо намякаць аб тым маладзіцы. Раптам у адказ на нейкі ягоны бязвінны жарт яна заплакала, ды так няўцешна і роспачна, што яны знерухомелі. Калі яна выбегла з хаты, барадаты стары сказаў, памаўчаўшы: «Вот мужа яе, сына маво, убілі. А ана із Расеі…»\nНачаваць там яны не засталіся, у Агеева знікла на тое жаданне, а Малаковіч ірваўся да сваіх — заставаліся апошнія тры дзесяткі кіламетраў, і яго цяжка было ўгаварыць затрымацца. Немцаў у гэтым балоціста-раўнінным краі нідзе не было чуваць, мабыць, фронт прайшоў стараной, і яны рушылі ў дарогу — да захаду сонца прайшлі яшчэ кіламетраў восем і заначавалі на полі, у невялікім бярэзнічку. Увогуле прайшлі няшмат, але на большае і не разлічвалі — яны ўжо змагліся. Спярша, калі прарываліся з акружэння і спрабавалі дагнаць лінію фронту, ішлі ўдзень і ўначы, адпачывалі па гадзіне ў суткі і проста падалі на хаду без сну і ад знямогі. Да пераходу цераз «жалезку» іх група налічвала пяцьдзесят сем чалавек, камандаваў ёю маёр з упраўлення арміі, на выгляд надта бравы ваяка з чорнымі касмылявымі брывамі, ён гнаў іх, як толькі было магчыма, каб дагнаць сваіх ці перайсці лінію фронту. Аднак лініі нідзе не было, тапаграфічная карта з двух аркушаў у маёра неўзабаве скончылася, і аднойчы ў змроку яны наткнуліся на нейкую матарызаваную нямецкую часць, якая сваімі амфібіямі, матацыкламі і грузавікамі забіла ўсе вёскі навокал. Мабыць, ім трэба было павярнуць назад ці ўзяць куды ўбок, у абход, але маёр папёр напралом, яны ўвязаліся ў няпэўны зацяжны бой на подступах да нейкае станцыі, немцы тым часам падцягнулі сілы і наладзілі ім такі тарарам, што з усяе групы, напэўна, толькі Малаковіч з Агеевым засталіся жывыя, і то толькі таму, што своечасова зразумелі промах і павярнулі з-пад нямецкага агню ўбок. Пад раніцу яны апынуліся на беразе шырокага, парослага лазняком балота наводдаль ад дарог, немцаў тут можна было не баяцца, і абодва пачалі лаяць маёра, які так па-дурному загубіў групу. Асабліва злосны быў Малаковіч, той ноччу паранены куляй у плячо. Праўда, рана была не цяжкая, куля толькі зачапіла плячо, але ўсё ж рука балела і перашкаджала ўпраўляцца са зброяй. Агееў са сваёй распухлай нагой ледзь трываў пасля той калатнечы, ісці ледзьве мог, і тут яны канчаткова зразумелі, што фронту ім не дагнаць. Менавіта Малаковіч прапанаваў узяць крута на поўдзень і прабівацца ў знаёмыя мясціны, да роднага мястэчка, дзе ў яго заставалася маці з братам і дзьвюма сястрычкамі. А там будзе відаць. Агееў пагадзіўся не адразу. Не надта яму падабаўся такі паратунак, усё ж ішла вайна, а яны былі камандзіры, хаця і параненыя, і адбіліся ад сваёй разгромленай часці, але ўсё ж… «Глядзіце, як хочаце, — не вельмі і настойваў Малаковіч. — А то як бы ў палон не загрымець…» Палонных яны ўжо бачылі на шашы пад Лідай, самі адтуль ледзь вырваліся — неяк выкруціліся ад нямецкіх аўтаматчыкаў, якія прачэсвалі поле бою, і Агееў наважыўся. Выбіраць не было з чаго, а абодва яны былі маладыя і хацелі жыць. Падумаўшы, ён згадзіўся, і ў той дзень яны ўзялі напрамак на гэтае мястэчка.\nДалёка над лясным краявідам, захутанае ў агнявы туман, заходзіла чырвонае сонца, на полі стала прахалодней, смага ўбавілася, а дрымота, з якой Агееў змагаўся ўвесь час пад калючым кустом, зусім знікла. Цяпер ён не баяўся заснуць, ён чуйна прыслухоўваўся да рэдкіх малазразумелых гукаў, якія даносіліся сюды з мястэчка. Малады жаночы голас некалькі разоў ласкава пагукаў штосьці, і ён здагадаўся: гэта клікалі на вячэру дзяцей. Аднойчы гучна кракнула качка, што нізка ляцела над полем, і ён страпянуўся ад спалоху — так змарнеў за дзень у маўклівай цішыні і чаканні. Блізкі каровін рык прымусіў яго асцярожна выглянуць з жыта — па дарозе ў мястэчка гналі невялікі статак, за якім узнімалася воблачка пылу. Гэтае воблачка дало Агееву зразумець, што там праходзіў гасцінец або гравійка, але ён за паўдня не ўбачыў на ёй ніводнай машыны і цяпер падум


12 цаляў каралевы матрац продаж і кароль Памер памяці пены матраца ў скрынцы | Сінвіна\n12 цаляў каралевы матрац продаж і кароль памер памяці пены матраца ў скрынцы\nSynwin стварыла каманду, якая ў асноўным займаецца распрацоўкай прадукцыі. Дзякуючы іх намаганням, мы паспяхова распрацавалі 12 цаляў каралевы матрац продаж & King памер памяці пены матраца ў скрынцы і плануецца прадаць яго на замежныя рынкі.\nЗ поўнай 12-царскай каралевы матраца продаж і кароль памер памяці пены матраца ў скрынцы вытворчых ліній і вопытных супрацоўнікаў, можа самастойна дызайн, распрацоўкі, вытворчасці і праверыць усе прадукты ў эфектыўным чынам. На працягу ўсяго працэсу, нашы спецыялісты QC кантралююць кожны працэс для забеспячэння якасці прадукцыі. Акрамя таго, наша дастаўка своечасова і можа задаволіць патрэбы кожнага кліента. Мы абяцаем, што прадукты адпраўляюцца кліентам бяспечны і гук. Калі ў вас ёсць якія-небудзь пытанні ці хочаце даведацца больш аб нашым 12-царцы Матрац Продаж і кароль Памер памяці пены матраца ў скрынцы, патэлефануеце нам напрамую.\nУ якасці кіраванага кампаніі, сінвіну развіваецца прадукцыі на нашых уласных на рэгулярнай аснове, адна з якіх складае 12 цаляў каралевы матрац продаж і кароль памер памяці пены матраца ў скрынцы. Гэта найноўшы прадукт і абавязаны прынесці перавагі для кліентаў.


Культура - Мова + атмасфера + добрае кіно\n— Агучка фільмаў на беларускую — гэта пакліканне, бізнес або даніна модзе?\n— Мой улюбёны пісьменнік Клайв Льюіс калісьці казаў, што ён напісаў “Хронікі Нарніі”, паколькі хацеў, каб такая кніга з’явілася. А калі ніхто іншы яе не напісаў, нічога не заставалася, як пісаць самому. Лічу, наша дзейнасць — гэта ў нейкім сэнсе Божае пакліканне. Бо калі гэтага не будзем рабіць мы, дык і ніхто не будзе. Пераклад фільмаў на беларускую мову я ўспрымаю як сваю працу, свой абавязак, які трэба сумленна і аддана выконваць.\n— Вы карыстаецеся нейкімі прынцыпамі, калі абіраеце фільм для перакладу?\n— Мы мусім вельмі пільна адбіраць кінастужкі, таму што ў нас ёсць магчымасць пераагучыць максімум адну на месяц. Я падзяляю фільмы на тры тыпы: тыя, якія робяць гледача горшым; тыя, якія не робяць з чалавекам нічога і прызначаныя адно для таго, каб глядач патраціў пару гадзін свайго жыцця (гэтыя фільмы-пустышкі, дарэчы, — самая вялікая катэгорыя). І ўрэшце — стужкі, якія робяць чалавека лепшым. Пасля такіх фільмаў ты штосьці пераасэнсоўваеш, змяняеш сваё стаўленне да пэўных рэчаў. Для нас вельмі важна, каб кінастужкі былі не толькі камерцыйна паспяховымі, але і мелі добры прафесійны ўзровень ды стваральную функцыю. Каб карціна адпавядала хрысціянскім каштоўнасцям. Акрамя ўсяго гэтага, стужка павінна нам самім падабацца — іначай як тады працаваць натхнёна?\n— Хто ўваходзіць у склад вашай каманды?\n— Агулам у каманду ўваходзіць недзе чалавек дваццаць. Пачыналі мы разам з Паўлам Харланчуком, потым далучылася Ганна Хітрык, потым іншыя. З’явілася некалькі крутых перакладчыкаў. Напрыклад, фільм “Шторм” з нідэрландскай мовы пераклала Дар’я Станцэль. Вядома, звычайна мы перакладаем з англійскай. Увогуле, працэсам перакладу кіруе Надзея Кім, яна сочыць за тым, каб усё было зроблена пісьменна і добра гучала. Цяпер каманда пашыраецца павольна, бо ў новых акцёрах пакуль проста няма патрэбы. Аднак нам вельмі складана без дапамогі валанцёраў — скажам, ахвотнікаў раздаваць улёткі з рэкламай паказу.\n— Якое стаўленне выклікала ў акцёраў ваша прапанова агучваць фільмы па-беларуску?\n— Па-першае, мы не працуем з тымі акцёрамі, якія негатыўна ставяцца да беларускай мовы (калі такія ёсць). Па-другое, сваім акцёрам мы заўсёды плацім. Хаця многія, упэўнены, былі б згодныя працаваць і бясплатна, паколькі яны падтрымліваюць саму ідэю агучкі фільмаў на беларускую. Гэта Павел Харланчук, Сяргей Жбанкоў, Уладзімір Глотаў, Алесь Малчанаў, Святлана Цімохіна, Зміцер Саладуха... Думаю, літаральна ўсе ў нашай камандзе працуюць найперш менавіта за ідэю.\n— А як увогуле адбываецца працэс агучкі?\n— Часам калі мы рыхтуем фільм да перакладу, нам даюць дарожку з гукам без галасоў. Аднак часцей дасылаюць гук без раздзялення, і даводзіцца ўсё чысціць. Праца над фільмам займае прыблізна месяц. Гэтага часу дастаткова, каб зрабіць дубляж, звядзенне, штосьці падкарэктаваць. Пра многае можна парупіцца загадзя — напрыклад, замовіць ліцэнзію, знайсці перакладчыка.\n— Абраўшы фільм, вы неяк падбіраеце галасы персанажаў?\n— У буйных кампаніях ёсць такое правіла, што адзін чалавек павінен агучваць толькі аднаго героя. У нас такога няма, паколькі працуе абмежаванае кола акцёраў. Усе яны маюць пэўныя тыпажы, таму, калі мы робім пераклад, думаем, каму што падыдзе. Напрыклад, Уладзіміру Глотаву мы даем характарныя ролі, стандартны герой яму не пасуе, а вось злодзеі нядрэнна атрымліваюцца. У Сяргея Жбанкова вельмі малады і добры голас, і зразумела, што мы не можам пераўвасобіць яго ў зласлівага старэчу. Увогуле, непрафесіянал, які прыйдзе ў кінатэатр, наўрад ці зразумее, што розных персанажаў агучвае адзін чалавек, паколькі прафесійны акцёр заўсёды падладжваецца пад пэўнага героя.\n— Як паставіліся да вас кінатэатры Мінска, калі вы прыйшлі да іх з прапановай паказаць фільм на беларускай мове?\n— Мы працуем з кінатэатрамі ўжо год. Вось “Шторм” паказалі ў шасці. Асабліва добрыя стасункі ў нас з “Масквой”. Мы ніколі не прасілі даць нам лепшы час, заўсёды пачыналі з двух ці трох паказаў. За год у Мінску ў нас былі толькі 3 паказы ў зале на 700 чалавек, і мы мелі такія вынікі, якія не дасягалі многія іншыя стужкі за два тыдні ў 20-ці кінатэатрах. Гэта сведчыць, што беларуская мова сапраўды запатрабаваная, што людзям наш праект цікавы. Яны нават падыходзяць да мяне і кажуць, што не чакалі такі якасны ўзровень агучкі. І цяпер, калі мы прыходзім у рэгіёны і паказваем, якія добрыя лічбы ў нас былі ў Мінску, гэта ўжо неяк нам дапамагае пераканаць пракатчыкаў.\n— Тады атрымліваецца, што людзі ходзяць на вашы фільмы дзеля беларускай мовы?\n— Цікавы нюанс: нашы паказы наведваюць зусім не толькі беларускамоўныя людзі. Наадварот, каля 80 % — рускамоўныя. Ды і сярод астатніх 20 % нямала білінгваў. Гэта сведчыць, што ў нашай краіне багата людзей, якія ў жыцці карыстаюцца рускай мовай, але добра ставяцца да беларускай і падтрымліваюць яе. Таму да нас прыходзяць і дзеля мовы, і дзеля атмасферы. Мы намагаемся рабіць нейкі інтэрактыў, выпрацаваць індывідуальны падыход да кожнага. Напрыклад, на прэм’еры фільма “Шторм” ставілі друкарскі станок і наймалі акцёра, каб кожны ахвотны мог зрабіць адбітак ліста Францыска Скарыны. Да ўсяго, на паказах я заўсёды запрашаю гледачоў падысці да мяне і паразмаўляць, выказаць свае думкі.\n— А калі ў людзей з’явіцца выбар: ісці на той самы фільм на рускай ці на беларускай мове, куды яны пойдуць?\n— У наступным годзе мы паспрабуем запусціць сусветную прэм’еру па-беларуску ў адным ці некалькіх кінатэатрах у той час, калі ў іншых ён будзе ісці па-руску. Тады і паглядзім, што атрымаецца.\n— Як вы ставіцеся да ідэі ўвядзення пэўнай квоты фільмаў па-беларуску?\n— Я якраз нядаўна размаўляў з буйным расійскім дыстрыб’ютарам, і ён казаў, што нам дазволяць зрабіць дубляж сусветнай прэм’еры на беларускую мову толькі тады, калі з’явіцца заканадаўства, якое будзе абавязваць агучваць фільмы па-беларуску. Атрымліваецца, у нас увогуле няма незалежнасці ў кінаіндустрыі, бо дэ-факта мы залежым ад расійскага рынку. Таму лічу, што было б справядліва зрабіць квоту недзе 50 / 50. Пагатоў, гэта не толькі падахвоціць расійскіх пракатчыкаў, але і створыць новыя працоўныя месцы для акцёраў і ўвогуле тых, хто займаецца дубляжом. Такім чынам і мову можна падтрымаць, і мясцовыя кампаніі.\n— Якія стасункі вы маеце з праваўладальнікамі? Ці заўсёды ўдаецца набыць ліцэнзію?\n— Большасць фільмаў каштуюць настолькі дорага, што мы не можам сабе дазволіць купляць іх на тыдзень або месяц, хіба на канкрэтныя паказы. Мы працуем не толькі з расійскімі дыстрыб’ютарамі, але і напрасткі з праваўладальнікамі. Канешне, з першымі паразумецца лягчэй. Калі мы да іх звяртаемся з прапановай купіць правы, яны выстаўляюць нармальны кошт, але калі мы звернемся да амерыканцаў, яны проста не зразумеюць нашу спецыфіку і папросяць завоблачную для нас суму. Паспрабуй ім патлумачыць, што беларускія людзі не гатовыя плаціць за білет у кіно 10 ці 20 долараў.\n— І вам, напэўна, вельмі пашанцавала з фільмам “Шторм”, які вы неспадзявана знайшлі і зрабілі прэм’еру па ўсёй краіне…\n— Для мяне гэта проста цуд Божы! Я заўважыў яго на Берлінскім фестывалі, звярнуўшы ўвагу на плакат, які чымсьці мяне зачапіў. Звязаўся з праваўладальнікамі, паглядзеў сінопсіс... Убачыўшы, што ў стужцы падзеі адбываюцца падчас Рэфармацыі і там у галоўнай ролі кнігадрукары, адразу зразумеў: гэта наша тэма! Мне ўдалося набыць эксклюзіўныя правы на ўсю Беларусь, і па-руску гэты фільм у нас наогул не будзе паказвацца. Гэтая карціна разлічаная на дзяцей і ранніх падлеткаў, хаця трэйлер ствараў уражанне дарослага фільма. Аднак я нядаўна пабачыў пост у Instagram, дзе нейкія тынэйджары напісалі: “Фильм про книгопечатание и реформацию звучит нудно, но на самом деле это ужасно интересно”. Гэта тая стужка, якую настаўнікі могуць паказваць сваім вучням. Упэўнены, што іх паспяховасць адразу палепшыцца.\n— Якія фільмы зможа паглядзець беларускі глядач у бліжэйшы час?\n— Мы пачалі паказ вельмі добрай кінастужкі “Жонка наглядчыка заапарка”, якая ўжо ішла ў нашых кінатэатрах, але вельмі абмежавана. Фільм пра польскую сям’ю, якая хавала яўрэяў падчас Другой Сусветнай вайны. З 4 па 14 студзеня стартуе паказ “Хронікаў Нарніі”, а таксама адбудзецца прэзентацыя перакладу на беларускую мову аднайменнай кнігі “Хронікі Нарніі: леў, вядзьмарка і гардэроб”.\nПяць адценняў мары Валерыя Рубінчыка\nНібы з іншай эпохі\nУ памкненні да неба\n“Magnificat”: убачыць, каб пачуць


Наваколле. Самая марская вёска Беларусі - KYKY.ORG\nНаваколле. Самая марская вёска Беларусі\nОпубликовано-22 июля 2014\nНаваколле — новы праект KYKY.ORG, зладжаны пры падтрымцы МТС ды Volkswagen. Мы ездзім па Беларусі ў пошуках самага-самага: 10 вандровак — 10 незвычайных месцаў і сто выпадковых цікавостак, што трапіліся нам па дарозе. Нашае пакаленне адкрывае сваё наваколле! Гарады і вёскі, рэчы і краявіды, гісторыя, славутасці, людзі.\nVolkswagen Tiguan выдатна праявіў сябе як на трасе, так і на лясных дарогах.\nНаша мэта — Кудрычы, вёска ў 27 км на ўсход ад Пінска. Тут, у міжрэччы Ясельды і Прыпяці, яшчэ жывы архаічны ўклад, якім стагоддзямі жыла беларуская вёска. Даўблёныя борці, лодкі з шастамі замест вёслаў (як у Венецыі!), вазы і збруя і, вядома ж, чаротавыя дахі дамоў, складзеных з тоўстага бярвення.Выпраўляючыся ў падарожжа да «самай марской» вёскі Беларусі, уцякаем ад навальніцы. Хмары згушчаюцца то справа, то злева, але мы ляцім па Слуцкай шашы на новым Volkswagen Tiguan, не даючы замачыць сябе раней часу.\nНаперадзе — Палессе, край бясконцых балотаў і вялікай вады.\nТутэйшыя любяць называць Кудрычы закінутым светам. Да пачатку 1980-х дабрацца сюды можна было толькі на лодцы. У 1982 годзе гравійка звязала вёску з вялікай зямлёй. Свет «знайшоўся», каб неўзабаве «згубіцца» ізноў: людзі спакусіліся цывілізацыяй і перабраліся хто ў Пінск, хто падалей. Ад 120 двароў засталося 16 жыхароў. Раз на дзень з Пінска прыходзіць аўтобус, тройчы на тыдзень — аўталаўка. І ўсё. Час у Кудрычах спыніўся 400 гадоў таму. Рэзка таргануўся наперад. І спыніўся зноў.\nШлях ад Мінска да Кудрычаў няблізкі. Брэсцкая траса нам надакучыла, таму са сталіцы едзем строга на поўдзень. Маршрут пракладваем з дапамогай 3G-мадэма МТС, сувязь усюды выдатная.\nУ Шышчыцах, наўпрост каля павароту з шашы, сустракаем вялікі базар з ягадамі, грыбамі і гароднінай. Праз 15 км выходзім з машыны ў Старыцы, каб перадыхнуць на беразе вадасховішча. Потым заязджаем у Капыль, які, як і Рым, стаіць на сямі пагорках. Прынамсі, мясцовыя так кажуць. А пагоркі і праўда тут як тут.\nУ вёсцы Кіявічы спыняемся каля храма Узнясення гасподняга. Царква цяпер на рэканструкцыі: у гады вайны частку будынку разбурыў снарад, а пасля тут зрабілі склад хімікатаў, таму скрозь тынк да гэтага часу праступаюць жоўтыя плямы. На дзвярах храма абвестка: прыход мае патрэбу ў будматэрыялах. «Па ўсіх хвалюючых пытаннях звяртацца да настаяцеля» (тэлефоны святара Паўла Брагіна для дапамогi ёсць у рэдакцыi KYKY).\nНа мяжы Мінскай і Брэсцкай абласцей шлях нам нечакана заступае аўтамабіль ДАІ з мігалкамі. За ім цэлая калона легкавушак. Высвятляем, што гэта дэлегацыя Ганцавіцкага раёна сустракае аўтапрабег ў гонар 70-годдзя вызвалення Беларусі. Спыняемся на збочыне і далучаемся да афіцыйных асобаў. Тых, хто сустракае, апынаецца разы ў тры больш, чым спартоўцаў.\nНаш шлях ляжыць праз Ганцавічы, месца дзеяння паловы анекдотаў пра няўдалае размеркаванне. Горад акуратны, на сценах пяціпавярховак — вялізныя партрэты беларускіх пісьменнікаў, а на галоўнай вуліцы — помнік тутэйшым літаратарам. На плошчы аркестр з пафасам сустракае ўсё той жа аўтапрабег. Ля ўваходу ў райвыканкам — велапаркоўка, і нават некалькі ровараў. Вось бы ў Мінску так!\nАбед у рэстаране «Цна» абыходзіцца кожнаму з нас у 50 тысяч рублёў. Дарэчы, менавіта тут, у Ганцавічах, адбыўся першы чэкін кіроўцы нашай экспедыцыі ў рэстаранах. Адзначаем гэтую падзею і рухаемся далей.\nПраязджаем Лунінец — горад, дзе нарадзіўся Макс Корж. Усё вакол проста крычыць, што тут жыць у кайф, але правяраць няма калі.\nНа выездзе з горада заўважаем семафор, што сумна глядзіць у лес. Навошта ён тут? У траве знаходзім рэшткі чыгункi — відаць, з «Лунінецэлектрамаша» на авіябазу.\nНе праходзіць і паўгадзіны, як новы сюрпрыз: дарога паміж Лунінам і Лобчай выбрукаваная шасціграннай пліткай з кавалачкамі базальту ўнутры. Гэта трылінка, у 1930-я такую выраблялі і выкарыстоўвалі толькі тут, на Палессі. Фантастыка!\nДа Пінска застаецца ўсяго-нічога, але перад вёскай Высокае мы паварочваем налева. Вось яна, грунтоўка, па якой у Кудрычы прыйшла цывілізацыя.\nПоле справа рассечанае меліяратыўнымі каналамі, на дрэвах злева гняздуюцца сотні птушак. У Кудрычах праз адзін дом, на дахах і на слупах гнёзды буслоў. Тут яны адчуваюць сябе гаспадарамі. Вось гэты бусел доўга не хацеў саступаць нам дарогу, але ўсё ж неахвотна ўзляцеў. У душы, напэўна, абкладаючы нечаканых гасцей апошнімі словамі.\nХоць галоўная вуліца Кудрычаў і называецца Цэнтральнай, нічога цэнтральнага ў гэтай вёсцы няма. Хаты стаяць то тут, то там. Дзе вышэй. Часам здаецца, што вёска скончылася, але з-за кустоў паказваецца яшчэ адзін дом, і яшчэ…\n«Раней гэтых курчоў тут не было нідзе. Не было дзе палку высечы, каб кароў пасвіць. Будавалі ўсюды, дзе не даставала вада, хлеў на хляве стаяў, а агароды маленькія былі, — распавядае Майсей Колб, у госці да якога мы напрасіліся па прыездзе. Яму 66 гадоў, ён даўно жыве ў Пінску, а ў Кудрычы прыязджае „на лецішча“. — Вёска была вялікая. У кожным пачаку свае гарманісты былі. Па ўзросце: хто адразу пасля вайны нарадзіўся — адзiн пачак. Другі — да арміі, а трэці — пасля. Усе танцы былі асобна!».\nКлуба, крамы і царквы, пра якія прыгадваюць Майсей Мікалаевіч і яго стрыечная сястра Яўгенія Міхайлаўна, і след прастыў. Па словах тутэйшых, вёска пачала пусцець яшчэ ў сярэдзіне 1950-х, калі сяляне падаліся на цаліну. «У 1957-м дзед з'ехаў у Кустанайскую вобласць. Баржу падагналі, і палова вёскі з месца знялася, — распавядае Яўгенія Міхайлаўна.\n— Цяжка было тут жыць. Трэба гной — ад хлява да лодкі на насілках, потым у лодцы кіламетра 3–4. На поле трэба лодак 10–12, усё ўручную. Машыны сюды заходзілі толькі ў жніўні, калі спадала вада».\nКудрычане хваляцца, што менавіта адсюль па ўсім поўдні Беларусі разышлася мода на вырошчванне агуркоў. Прыгадваю, што ў Столінскім раёне ёсць вёска Альшаны, гурковая сталіца Беларусі. Мае суразмоўцы махаюць рукамі: «Дык гэта калі стала!» Агуркі вырошчвалі «пад рамкамі» — выкопвалі неглыбокую яміну з плоскім дном, сеялі, а зверху накрывалі шклом. Цяпліцы сталі ставіць нашмат пазней.\nЗамест курэй, якіх можна ўбачыць у кожнай беларускай вёсцы, тут спакон веку былі гусі і качкі. Што лагічна: хадзіць няма дзе, а плаваць — колькі заўгодна. «Вывела качка штук 12–15 птушанят. Іх адразу пазначалі: хто дзірачку, хто пазногці абрэжа, у кожнага свая пазнака была. І ў кош, у мех, завезлі за раку ў возера. А ўвосень, як холадна робіцца, яна дарогу знойдзе, сама прывядзе», — прыгадвае Майсей Мікалаевіч. Зараз старыя гаспадаркі не трымаюць. Цяжка было даглядаць і чаротавы дах, таму гадоў пяць таму яго перасцялілі. Домік, у якім мы сядзім, стары, дзедаўскі. А дах новы, шыферны.\nДом яшчэ аднаго жыхара Кудрычаў — Майсея Махнаўца — таксама пакрыты шыферам. «Каб захаваць чаротавыя дахі, трэба іх даглядаць. Праз два-тры гады здымаць калы. Тое, што вышай, касіць і зноў накрываць. Тое, што вышаей, хутка гніе, а астатняе — толькі паправіць, — распавядае Майсей Елісеевіч. — Трэба знайсці чалавека, каб на дах залез. Сам жа не зробіш! Гэта трэба тры чалавекі. Чаротаў накасіць — таксама праца. А тут людзі старыя! Шыферам пакрыў — і больш-менш, менш выдаткаў і менш працы.\nПланы былі ў нашых тураператараў, каб пакінуць гэтыя дахі, зрабіць музей пад адкрытым небам у Кудрычах. Але нічога не атрымліваецца. Як я кажу: «Дзядзька грошай не пазычыў!».\nЧаротавы дах захаваўся над адрынай. Дом, хлеў, дарога і возера Чэрпала, што прытаілася пад узгоркам, утвараюць прасторны двор-крэпасць. У траве кормяцца куры і гусі, з будкі за намі назірае сабака, а пад нагамі блытаюцца пацешныя кацяняты. Ёсць карова (адна з трох у вёсцы), побач ля дарогі пасецца конь. А пад шклом на верандзе дома шыльда: «Дом старасты вёскі».\nМайсей Елісеевіч нарадзіўся ў Кудрычах і пражыў тут усё жыццё. На зіму ён разам з жонкай Вольгай Мікалаеўнай застаецца вёсцы. «Пад чаротам узімку цяплей, а летам — халадней. Улетку вось зайдзі — чаротам была тая хата крытая — што ў лядоўні. А шыфер награецца — ужо зусім другое, у хаце горача, вось у чым праблема», — працягвае Майсей Елісеевіч. І, як стараста вёскі, адразу ж пачынае распавядаць нам пра праблемы. Старых з пінскай паліклінікі перавялі на абслугоўванне ў вясковую, бліжэй. Гэта аказалася вельмі нязручна. У Пінску аўтобус спыняецца ля паліклінікі. А зараз ад прыпынку два кіламетры тупаць. Узімку задача зусім невырашальная.\nПалешукі размаўляюць, нібы спяваюць, са сваім, непаўторным акцэнтам. «Не стала людзей, не стала каравей, коней. І ўсё, пайшлі карчы гэтыя, кусты. Прырода пустая ня можа буты, заходыць на нас. Ужо ў агародзе, каб не аралі, вось таке б расло», — Вольга Мікалаеўна адмерае рукой свой рост. З вакенцаў дома выглядаюць ўнукі, якім у Кудрычах раздолле. Толькі гуляць асабліва няма з кім. «Дамашчук, Муга, Канько, Туміловіч, Васкалей… Вось якія ў Кудрычах прозвішчы былі!» — прыгадвае Майсей Елісеевіч. І дадае, што дзявочае прозвішча жонкі — Колб — пайшло з суседніх Тупчычаў: «Колбы гэта калісьці шляхта была».\nНа вёску імкліва спускаецца змрок, і мы задумваемся пра начлег. У Кудрычах ёсць аграсядзіба «Рака багоў». Яе гасцінны гаспадар Алег паказвае нам свае ўгоддзі і прапануе пракаціцца на лодцы, але пакінуць на ноч не згаджаецца: у доме рамонт.\nТаму мы зноў падлучаем да ноўтбука 3G-мадэм, гуглім і пачынаем тэлефанаваць. Ноч у машыне адмяняецца! Нас гатовыя прыняць у аграсядзібе «Ясельда» недалёка ад вёскі Моталь. Пытанне вырашаецца па тэлефоне літаральна за дзве хвіліны. Да дому пад'язджаем ў раёне 23:00, у поўнай цемры. І падаем на ложкі.\nНазаўтра нас чакае новае падарожжа — да самага старога жыхара Беларусі. Але гэта ўжо зусім іншая гісторыя.\nЗалечь на дно в Лиде. Интервью с пивоваром\nПиво в Беларуси варят на заводах: есть четыре крупных игрока, на долю которых приходится 96,5% всего пивного рынка страны. Этой весной ОАО «Лидское пиво» стало первым из крупных заводов, который предложил публике крафт: лимитированные сорта «Вечер в Брюгге» и крафтовое «Лидское», абсолютно не типичные по вкусу и больше напоминающие продукцию мини-пивоварен. Главный пивовар ОАО «Лидское пиво» Дмитрий Ничипор рассказывает, зачем и кому нужны новые сорта.


Напой у Палаў дэ ла Музика фае бар. | Belarus\n← 3 Бары на лепшае Patatas BRAVAS\nНаведайце La Sagrada Familia пазбегнуць доўгіх чэргаў →\nПалаў дэ ла Музика фае бар\nТак, Палаў дэ ла Музика Catalana з'яўляецца павінны ўбачыць пры наведванні Барселоны. Кожны дзень сотні людзей цякуць да брамы Баро-дэ-Сант-Пэрэ, каб атрымаць уяўленне аб уражлівым фасадам. Складаная задача, так як будынак не адкрывае на плошчы, але на некалькі метрах шырынёй у Sant Pere дадатковая Alt-стрыт, прымушаючы вас згінаць шыю, каб палюбавацца, а таксама абмежаванне добры стрэл толькі тыя, якія валодаюць высокай якасць оптыкі, але ўсё ж. Мы пагаворым аб архітэктуры ў іншы раз.\nСёння мы хацелі б рэкамендаваць альтэрнатыўную візіт / задавальненне ад гэтай цудоўнай мадэрнісцкай будынку, размешчаным за ўсё ў некалькіх хвілінах хады ад многіх цэнтральных кватэр у Барселоне. У гэтым гарачым жніўні гэта музычны фестываль адбываецца на Палаў называецца Mas я Mas з больш чым 160 запланаваных канцэртаў, пачынаючы ад класікі да хіп-хопа, ад фламенко да ды-джэяў, каб джаза і сусветнай музыкі кроссоверов. Дэлікатэсы для ўсіх гурманаў, гучных імёнаў і новых адкрыццяў. Акрамя рэгулярных канцэртаў, арганізатары прапануюць канцэпцыю «таблеткі»: трыццаць хвілін канцэртаў у прыгожым Chambre зале. Мы бачылі шмат шчаслівых асоб, некалькі дзён таму, атрымліваючы асалоду ад гігабайт віяланчэліст барока Саша Аграновым з Гвінеяй-Бісаў спявачка, кампазітар MU . Невялікі авальны зала з'яўляецца сапраўдным святам: выдатная акустыка, дрэва шарм і мадэрнісцкіх шкляныя ornates. Пасля канцэрта, гэта толькі нармальна, каб боўтацца паміж элегантным бары фае і тэраса. Цэны на напоі і закускі толькі крыху даражэй, чым звычайны бар, але ў значнай ступені кампенсаваць начны час зачараванне сучаснай пераходу, якая аддзяляе вас ад патоку Віа Layetana. Як надыходзіць ноч, вы будзеце адчуваць сябе прапанавана займацца ў гэтай атмасферы трохі даўжэй ...\nБліжэйшая станцыя метро доступ да Палаў дэ ла Музика Catalana з'яўляецца L1 Urquinaona, размешчаны недалёка ад плошчы Пласа Каталунья і не далёка ад Лас-Рамблас. Для атрымання дадатковай інфармацыі наведайце www.palaumusica.org .\nГэтая запіс была апублікаваная ў барах і Начная жыццё , Падзеі , дома і адзначаных Агранова , Барселона Пражыванне , Барселона музыка , бараў Барселоны , Доменек я Muntaner , фае , фестываль мазі ичные , мю , Палаў дэ ла Музика , дробнай Палаў . Закладка Пастаянная спасылка .\n5 лепшых тэрасы на даху ў Барселоне: неба мяжа\nЛета ў Барселоне 2013: дзейнасць, падзеі і апартаменты


Эканоміка, 25 травень 2011\nсерада 25 травень 2011\n13:22, 24 травень 2011\nНа імпарт спажывецкіх тавараў будзе манаполія\nУ Беларусі чакаецца ўвядзеньне дзяржаўнай манаполіі на імпарт спажывецкіх тавараў. "Пералік імпартэраў прыняты", - паведаміў агенцтву "Інтэрфакс-Захад" прадстаўнік Менгарвыканкаму.\n12:34, 24 травень 2011\nАпошнімі месяцамі адным з найбольш папулярных інтэрнэт-рэсурсаў у Беларусі зрабіўся сайт “Пракаповіч”, праз які людзі дамаўляюцца наконт куплі/продажу валюты. Госьцем праграмы Начная Свабода 23 траўня была прадстаўніца гэтага сайту, якая назвалася «прэс-сакратаркай Марыяй Лузгіной».\n11:21, 24 травень 2011\n10:01, 24 травень 2011\nПлюс 16—24 %. Новыя кошты на бэнзін\nУ ноч на 24 траўня на АЗС памянялі цэньнікі – кошты на бэнзын і дызпаліва вырасьлі на 16—24 працэнта.\n18:36, 23 травень 2011\nАд 24 траўня на 20% даражэе бэнзін, салярка — на 24%\nЗ 24 мая канцэрн «Белнафтахім» павялічвае розьнічныя цэны на нафтапрадукты.\n18:09, 23 травень 2011\nСоль і цукар вяртаюцца, лядоўні й тэлевізары зьнікаюць\nЧыноўнікі заяўляюць, што на сёньня ў рэгіёнах фактычна вырашаныя праблемы з дэфіцытам солі й цукру. Тым часам імкліва расьце ажыятажны попыт на імпартную й айчынную бытавую тэхніку — лядоўні, тэлевізары, пральні. Пакупнікі тлумачаць, што такім чынам імкнуцца засьцерагчы свае ашчаджэньні ў беларускіх рублях ад хуткага абясцэньваньня.\n17:17, 23 травень 2011\nНацбанк афіцыйна дэвальваваў рубель амаль на 60%\nНацыянальны банк Беларусі па ўзгадненьні з урадам сёньня паведаміў, што афіцыйны курс аднаго даляра ад 24 траўня складзе 4930 рублёў.\n16:27, 23 травень 2011\nУлады прызналі неабходнасьць дэвальвацыі. Паводле крыніцаў, прынятае рашэньне зьнізіць ад 24 траўня афіцыйны курс рубля на 55% — да амаль 5 тысяч рублёў за даляр зь цяперашніх 3155 рублёў.\n13:43, 23 травень 2011\nНа патрабаваньне пракуратуры tut.by зачыніў электронны абменьнік\nПасьля афіцыйнага папярэджаньня Генэральнай пракуратуры Беларусі партал tut.by зачыніў электронны абменьнік на сваім рэсурсе — аналяг папулярнага ў Беларусі сайту prokopovich.net.\n13:18, 23 травень 2011\nВалютны крызіс. Гісторыя ўсенароднага падману\nНа сайце Naviny.by у артыкуле Зьмітра Копаля пералічваюцца абяцаньні прадстаўнікоў улады ў валютнай палітыцы, якія ў сапраўднасьці абярнуліся адваротным вынікам.\n13:07, 23 травень 2011\nБелстат: З прылаўкаў мятуць. Тавараў засталося на 41 дзень\nУ Беларусі розьнічны таваразварот у студзені-красавіку сёлета павялічыўся на 21,2% у параўнаньні са студзенем-красавіком 2010 году і склаў 24, 4 трлн. Беларускіх рублёў. Аб гэтым паведамілі ў Нацыянальным статыстычным камітэце (Белстаце).\n11:36, 23 травень 2011\nПракаповіч выйшаў на працу\nКіраўнік Нацбанку Беларусі Пётар Пракаповіч афіцыйна выйшаў на працу пасьля хваробы.


Канвертаваць Нігерыйскі Nairas (NGN) і Unobtaniums (UNO) : Калькулятар абменнага курсу\nНігерыйская Наира (NGN) і Unobtanium (UNO) Курс валют пераўтварэнні калькулятар\nГэта Нігерыйская Наира і Unobtanium пераўтваральнік да цяперашняга часу з абменнымі курсамі з 17 верасень 2019.\nКалі ласка, увядзіце суму, якую ў полі злева ад Нігерыйская Наира. Выкарыстоўвайце "абмен валют", каб зрабіць Unobtanium валюты па змаўчанні. Націсніце на Unobtaniums або Нігерыйскі Nairas канвертаваць паміж гэтай валютай і ўсімі іншымі валютамі.\nНігерыйская Наира гэта валюта, у Нігерыя (Н.Г., NGA). The Unobtanium гэта валюта, у ні ў адной краіне. Сімвал NGN можа быць запісаная N. Сімвал UNO можа быць запісаная UNO. Нігерыйская Наира дзеліцца на 100 kobo. Абменнага курсу Нігерыйская Наира Апошняе абнаўленне 17 верасень 2019 ад Yahoo Finance. Абменнага курсу the Unobtanium Апошняе абнаўленне 17 верасень 2019 ад coinmarketcap.com. NGN каэфіцыент мае 4 ўважаецца лічбаў. UNO каэфіцыент мае 12 ўважаецца лічбаў.


На жыдоўскай ноце\nФота: Валянціна Цвірко, Генадзь Скалабан\nМесца выбралі не выпадкова, да рэвалюцыі горад Бэ быў на 80% габрэйскім. А стары горад – увогуле, тыповым габрэйскім мястэчкам. Ну, што казаць, 13 сінагог! Две з іх захаваліся, зараз проста будынкі, якія нагадваюць пра мінулае. Хоць нешта. Аднак ад культуры і традыцый габрэяў тут не засталося амаль нічога. Нават апошнія барысаўскія клезмеры дзесьці зніклі. Але ж моцны ўплыў габрэйскае музыкі адчуваецца ў традыцыйных, быццам бы беларускіх танцах, якія мы тут таньчым – Жыдок, Жыдовачка, кадрыля “Нажнічкі” (яна ж амаль што Шэр і перакладаецца так жа). Любімы факстрот Bei Mir Bist Du Schoen. Яшчэ Карманьчыкі. Ну, там здаецца, эстонска-амэрыканскі Кікапу. Гармошачка. Ды й музыкі нашыя любяць нават вядомы Падыспан найграць пад яўрэйскі “Круціцца верціцца шар галубой…”. Няма ўпэўненасьці, што ашкеназскія танцы ў Барысаве нашыя продкі таньчылі ў тым выглядзе, як мы вывучылі. Але, хто цяпер дакладна адкажа, было тое ці не.\nІ ўсе ж галоўнае – гэта тая самая “жыдоўская нота”, пра якую распавеў акардэаніст Аляксей Крукоўскі, і якая падаравала назву вечарыне. Ці, як кажуць, лішняя нота. Яна і надае гэты яўрэйскі каларыт у музыцы. І без яе, па словах таго ж Аляксея Ўладзіміравіча, клезмерская мелодыя пераўтвараецца ў звычайны факстроцік.\nЯшчэ адно адррозненне нашых, больш сціплых танцаў ад габрэйскіх – свабодныя рухі, шмат жестаў, абавязковы кантакт вачэй. Дасьледчыкі ашкеназскіх танцаў кажуць, што танец для габрэя, які выйшаў з хасідскае традыцыі, гэта ў першую чаргу - размова. З Богам, з сябрам, са сваяком, з выпадковым партнерам у танцы.\nШто казаць, скаладана было пачынаць таньчыць у гэтай манеры. І, каб адсвяткаваць пачатак аднаўлення гарадскіх танцавальных вечарынак у атмасферы яўрэйскага мястэчка, мы прапанавалі музыкам і гасьцям старога дворыка упрыгожыць сябе белымі стужкамі. Па старой традыцыі вясковых вяселляў, дзе цнатлівая нявеста абавязкова навязвала чырвоненькую стужачку на інструмент кожнага музыкі з капэлі… Мы палічылі белы колер – сімвалам пачатку новага часу для старога Барысава, пачатку вяртання згубленай часткі нашай гарадской гісторыі.\nСпадзяемся, вечарыны ў дворыку толькі пачынаюцца. І нашы пошукі “жыдоўскай ноты” і апошніх барысаўскіх клезмераў - таксама. Чакаем усіх на наступных імпрэзах!\nАрганізатар вечарыны – Клуб гістарычнага танца Цэнтра творчасці дзяцей і моладзі. Дарэчы, дзякуючы Цэнтру творчасці мы маем класныя пляцоўкі ў горадзе для рэалізацыі сваіх ідэй.


Падсiлкуйце сад! — Воложин. Працоўная слава. Новости Воложина и Воложинского района\n12.04.2016 21.08.2019 admin299Комментарии on Падсiлкуйце сад!\nДля таго, каб дрэвы і кусты ў садзе цешылі вас добрым ураджаем, неабходна адпаведнае сілкаванне і дастатковы ўзровень вільготнасці. Акрамя таго, звычайнае развіццё немагчыма без фосфару і магнію, кальцыю, калію і азоту.\nДля вясновай падкормкі падыходзяць лёгка растваральныя ўгнаенні, пры гэтым у іх абавязкова павінна быць вялікае ўтрыманне азоту (аміячнай салетры).\nПадкормку саду з прыярытэтам азоту праводзяць звычайна да цвіцення дрэў, а затым ужо пераходзяць на летнія варыянты, дзе асноўнымі кампанентамі будуць ужо калій і фосфар.\nУгнаенне рассыпаецца раўнамерна, важна ахапіць усю прыствольную плошчу пад дрэвамі і хмызнякамі. Спецыялісты раяць рабіць запісы ўсіх работ, каб ведаць, калі і колькі ўгнаенняў было занесена. Гэта дазволіць кантраляваць падкормкі, бо лішак угнаенняў можа прывесці да назапашвання нітратаў у пладах і ягадах.\nАзотныя ўгнаенні выдатна стымулююць рост зялёнай масы, фосфар у складзе ўгнаення адказвае за моц каранёвай сістэмы, а калій забяспечвае своечасовае фарміраванне завязяў, кветак і пладоў.\nНатуральная арганічная падкормка складаецца з мульчы – перапрэлага торфу, гною, лісця і саломы. Гэта выдатны спосаб павялічыць урадлівы пласт пад раслінай. Таўшчыня пласта мульчы павінна быць прыкладна 10 сантыметраў.\nБольшага эфекту можна дасягнуць, калі мульчу злучыць з мінеральнымі ўгнаеннямі. Мульчыраванне дапаможа глебе ўтрымліваць вільгаць, стрымліваць рост пустазелля, падтрымліваць аптымальны тэмпературны рэжым прыствольнага круга.\nПерад работай з угнаеннямі, глебу неабходна добра паліць, бо каранёвая сістэма можа засвоіць толькі тое, што растворана ў вадзе. Угнаенні, разведзеныя з вадой, лепш за ўсё ўносіць у спецыяльна выкапаныя канаўкі па крузе кроны. Ідэальны час для правядзення падкормкі – дажджлівае ці пахмурнае надвор’е, пажадана гэта рабіць увечар, калі сонца менш актыўнае.


Каляндарны год: творчыя жанчыны Беларусі прад’явілі фотапропуск у беларускую літаратуру | Новы Час\nНе так даўно Сяргей Балахонаў змясціў у сваім блогу аналіз фотаздымкаў пісьменнікаў з усяго свету. Ён даводзіў, што, пазіруючы перад камерай, літаратары прымаюць адны і тыя ж заштампаваныя паставы — «за працоўным сталом», «у задуменні», «з цыгарэтай...» Напрыканцы 2010 года прынамсі ў беларускай літаратуры поз паболела — выйшаў з друку «Сучасны беларускі каляндар».\nНе так даўно Сяргей Балахонаў змясціў у сваім блогу аналіз фотаздымкаў пісьменнікаў з усяго свету. Ён даводзіў, што, пазіруючы перад камерай, літаратары прымаюць адны і тыя ж заштампаваныя паставы — «за працоўным сталом», «у задуменні», «з цыгарэтай...» Напрыканцы 2010 года прынамсі ў беларускай літаратуры поз паболела — выйшаў з друку «Сучасны беларускі каляндар». Праект выпушчаны рэкламнай агенцыяй «Іксілент» лімітаваным накладам і змяшчае выявы 12 прыўкрасных дам, дзейнасць якіх так ці іначай звязаная з пісьменствам.\n(На здымку: Нават у гламурным «Сучасным беларускім календары» Святлане Бень удалося захаваць свой знакаміты рэтра-шарм. Памятныя для яе дні чэрвеня — месяца, які яна прадстаўляе, хочацца пералічыць цалкам: «4 чэрвеня 1783 года: першая дэманстрацыя паветранага шару братоў Мангальф’е. 20 чэрвеня 1840 г. Самюэль Морзэ запатэнтаваў тэлеграф. 8 чэрвеня: Сусветны дзень акіянаў». Паводле http://excellent.by)\nМесяцы праекту ўвасобілі стваральніцы масавай рускамоўнай літаратуры Тамара Лісіцкая, Дыяна Балыка, Яўгенія Пастэрнак, Ганна Альхоўская, Наталля Батракова, Вольга Тарасевіч, Алена Ярмаловіч, беларускамоўныя паэткі Вольга Гапеева, Віка Трэнас і Валярына Кустава, а таксама бард Вольга Акуліч і фронтвумэн фрык-кабарэ «Серебряная свадьба» Святлана Бень.\nГэты каляндар — далёка не першая спроба ўцялесніць сучасную культуру Беларусі.\nМожна канстатаваць своеасаблівы фота-відэа-бум у сферах, якім раней такога кшталту выхады ў масы былі неўласцівыя. Чым так вылучаецца на фоне падобных праектаў каляндар выдавецтва «Іксілент», што пра яго гавораць найболей?\nНайперш, «Сучасны... каляндар» — першы іміджавы праект беларускай культуры, які ўдала скарыстаў прынцыпы віруснага маркетынгу. Да яго выхаду выдаўцамі не было апублікавана ніводнага прэс-рэлізу. У гэтым проста не было патрэбы — інфармацыя пра меркаваны праект была даведзеная да масаў больш эфектыўным чынам. Здымкі пачаліся яшчэ ў верасні 2010 года, і амаль усе мадэлі апублікавалі ў інтэрнэт-дзённіках і сацыяльных сетках чарнавікі фотасесій. Асаблівую ўвагу прыцягнуў блог Тамары Лісіцкай, дзе жанчына змясціла здымкі сябе аголенай. Інтымныя месцы былі прыкрытыя плюшавымі мядзведзікамі.\nПадкрэслівалася, што кожная ўдзельніца праекту выбірала сабе антураж на свой густ. Журналісты не маглі за гэта не ўхапіцца. Прэса палічыла праект скандальным, а каляндар — эратычным.\nМасла ў агонь падліў прома-ролік календара, які быў змешчаны ў сеціве «выпадкова». У ім, насуперак таму, што гаварылася раней (а сцвярджалася, што «Каляндар» аб’яднаў самадастатковых, самарэалізаваных жанчынаў) прагучала «Честная женская песня» Святланы Бень, у якой быў намаляваны цалкам супрацьлеглы вобраз удзельніцы праекту: «Я хочу жить с тобою в шалашике, делать борщик тебе и точить для тебя карандашики...»\nНа досвітку папулярнасці «Серебряной свадьбы» Бенька выконвала гэту песню ў адным сэце з пародыямі на творчасць Надзеі Кадышавай — пад рогат сталічных хіпстэраў і ім падобнай публікі. Дзіўна было пабачыць, што словы іранічнай песні цяпер успрымаюцца літаральна.\nАле самым прыкрым элементам рэкламнага вірусу стала мэтанакіраванае цкаванне крытыкесы Ганны Кісліцынай. Дзеля рэкламы агенцыя «Іксілент» спланавала медыйную атаку ў адказ на яе нарыс «Як я здымалася для календара», змешчаны ў «Звяздзе». У ход пайшлі калектыўныя лісты, пагрозы судом і інтэрнэт-сваркі. На жаль, сёння з дакладнасцю можна сцвярджаць, што пісьменніц, якія ўдзельнічалі ў календары, папрасілі падняць як мага болей шуму. І тыя ахвотна пагадзіліся. Карыстаючыся дадзеным Богам літаратурным талентам, многія з іх змясцілі ў сваіх блогах абрАзы на адрас Кісліцынай. Адна з літаратарак нават стварыла сабе дзённік у інтэрнэце спецыяльна для гэтай мэты.\nАпошняе слова ў абарону каляндарнага гонару ад беларускай літаратурнай крытыкі сказала Дыяна Балыка. Яна спарадзіравала эстэтыку порнафільмаў, запісаўшы відэазварот да беларускай нацыі. Літаратарка гаварыла пра свабоду творчасці, лежачы аголенай у поўнай пены ванне. Пасля гэтага слова «эратычны» са згадак пра жаночы каляндар неяк незаўважна знікла...\nМожна, канешне, меркаваць, што такі сумнеўны розгалас — не свядомая стратэгія, а памылка рэкламшчыкаў, але кансультант па піяры Андрэй Эзерын мяркуе, што такі вэрхал не мог быць выпадковым. Бо з гледзішча маркетынгу, «вірус — гэта ўсё тое, што імгненна распаўсюджваецца ў інтэрнэце. Відэа, фота, тэкст — няважна. Значэнне мае толькі вынік». Мяркуючы па тым, што пра фрывольна апранутых пісьменніц спрачаліся з куды большай жарсцю, чым пра цалкам аголеных баскетбалістак, чорны піяр атрымаўся.\nДругой нагодай жарсна абмяркоўваць календарыстак стаў незразумелы выбар мадэляў. Апроч таго, праект зрабіў новы, нечаканы разрэз узаемаадносін руска- і беларускамоўнай культуры Беларусі.\nСучасную літаратуру агулам можна падзяліць на масавую і нямасавую. Тым, хто сочыць за айчынным літаратурным працэсам, вядома, што масавая літаратура па-беларуску — у стадыі зародку, і яе прадстаўляе вельмі вузкае кола аўтараў. Буяе некамерцыйная, у тэрмінах кіно — «аўтарская», «фестывальная», «артхаўзная» беларуская літаратура. Рускамоўных літаратараў такога плану ў Беларусі, наадварот, меншасць. Затое багата камерцыйных аўтараў, якія ствараюць масавае чытво для расійскага рынку.\nУ самых першых навінах, датычных праекту, гаварылася, што месяцы ўвасобяць самыя цікавыя сучасныя беларускія пісьменніцы. Але калі праект быў гатовы, выявілася, што большасць удзельніц — рускамоўныя і... нецікавыя. Канфуз: выявілася, Алена Ярмаловіч піша... рэфераты на замову!!! Найбольш рэзка на гэта зрэагаваў культуролаг Максім Жбанкоў: «Запрашаць беларускамоўных пісьменніц на пустыя месцы толькі таму, што не хапіла тых, хто піша па-руску? І сумна, і смешна».\nАсабліва цынічна ў гэтым святле выглядае тое, што стваральнікі прысвяцілі «Каляндар» году роднай мовы.\nЯны яўна чыталі творы сваіх мадэляў, бо ў календары прыкладаў жаночай творчасці не надрукавалі. Інакш стаў бы відавочным кантраст паміж удзельніцамі. Затое дзяўчаты — кожная на «сваім» месяцы падпісалі знакавыя для сябе дні. Розніцу відаць нават тут. Вольга Гапеева: «19 жніўня. У 1936 годзе расстралялі Ф. Гарсію Лорку». Яўгенія Пастэрнак: «30 октября. День автомобилизма. Мужчина, помни! Женщина такой же водитель, как и ты! Только красивый».\nСяброўства паміж двума лагерамі не атрымалася, відаць, яшчэ і таму, што Гапеева, Трэнас і Кустава Кісліцынай не цкавалі.\nТакім чынам, з самага пачатку «Сучасны беларускі каляндар» быў расцэнены беларускай крытыкай як імкненне масавай літаратуры да іміджу элітарнай, а рускамоўнай — да статусу беларускай. Аказваецца, лічыцца беларускім літаратарам — гэта прэстыжна. Хаця масавым пісьменніцам варта было б ведаць, што ад згадкі пра «белліт» масы бягуць, як ад чумы.\nІ яшчэ адну віну інкрымінавалі рускамоўным паненкам з календара апаненты ў інтэрнэце. Дзень урачыстай прэс-канферэнцыі з нагоды выхаду тыя прызначылі на 23 снежня — калі Мінск быў фактычна ахоплены жалобай з нагоды папярэдніх падзей, а месцазнаходжанне іх калегі Валярыны Куставай не было вядомым. Як выявілася, у такія дні чытачы чакаюць ад творчых людзей калі не адкрытай рэакцыі, то хаця б маўклівай салідарнасці з пацярпелымі. Неразуменне грамадзянскай місіі літаратуры выявілася яшчэ адной прыкметай масліту.\nІ, нарэшце, апошнім важным прадметам спрэчак стаў візуальны шэраг праекту. Як выславіўся наведнік кнігарні «Ў», гартаючы «Каляндар»: «Не бывае непрыгожых жанчын — бывае мала грыму».\nЖанчыны на старонках календара не маюць узросту. І 20-ці, і 40-гадовым сёстрам-месяцам — усярэднены трыццатнік. У агенцыі «Іксілент» хваляцца тым, што дазволілі літаратаркам абраць свае вобразы самім. У выніку — хто на што вучыўся — дамы прынеслі ўласныя апранахі, і біжутэрыю, і ў 75% з іх яны апынуліся аднатыпнымі: атлас, блёсткі, стразы, перліны... Макіяж накладзены цудоўна, сукенкі сядзяць выдатна... А сэнс?\nМаксім Жбанкоў сцвярджае, што ў справе візуалізацыі беларускай літаратуры «Сучасны беларускі каляндар» — «крок назад»: «Ён грае банальнымі кодамі і ўзнаўляе прадказальныя вобразы. Гюльчатай, пакажы плечыка! Зацёртая да дзірак замануха для натоўпу, які звычайна прымае любое стварэнне ў спадніцы (або без) як аб’ект эратычнага спажывання».\nМастацтвазнаўца Ганна Родзіна лічыць «атласных паненак» пошлымі: «Я апантаная стэрэатыпам, што творчы чалавек не можа асацыявацца з безгустоўнасцю, што на публіцы ён больш, чым «дзеці-бусікі-роды-дабрабыт». Я думала, мяне пазнаёмяць з сучбеллітам, а мяне пазнаёмілі з філіялам жаночага інтэрнэт-форуму».\nАдзінае суцяшэнне: каляндар радуе выдатнай паліграфіяй друкарні «Поліпрынт». З упэўненасцю можна сказаць: на ТАКОЙ паперы літаратарак у Беларусі яшчэ не друкавалі.\nУ мінулыя гады пабачылі свет «вечныя» календары «Шчыры рок-н-рол» (творчае аб’яднанне «Осмо»), які змясціў пад адной вокладкай твары беларускіх рок-зорак — без макіяжу і фоташопу, і «Канец словаў», дзе фатограф Андрэй Шчукін распрануў для часопіса «pARTisan» шэраг мужчын-літаратараў. У канцы 2010 года быў выпушчаны працяг апошняга з календароў — «Канец словаў: хатняя калекцыя» (чорна-белыя ню-паштоўкі пісьменнікаў у выкананні фотамастака Ігара Саўчанкі). Апроч таго, у сакавіку 2010 года ў галерэі Палаца Рэспублікі адбылася мультымедыя выстава «Горад жанчын», дзе было экпанавана больш за 30 чорна-белых партрэтаў беларускіх жанчын рознага веку і розных творчых прафесій. Не варта забывацца і на відэапраект Віталя Рыжкова «Чорна-белыя вершы» — відэаролікі сучаснай паэзіі, якія штотыдня змяшчаюцца на сайце www.budzma.org. Або, напрыклад, спорт: баскетбалісткі жаночай зборнай Беларусі пазіравалі аголенымі для фірмовага календара Фабрыкі «Спартак» на год 2010.


Польскі ўрад рыхтуе стратэгію вакцынацыі | БЕЛАРУСКАЕ РАДЫЁ РАЦЫЯ\nПольскі ўрад рыхтуе стратэгію вакцынацыі\nПольскі ўрад рыхтуе стратэгію вакцынацыі, інфармуе Dziennik Gazeta Prawna. Дзеянні дзяржавы ўпісваюцца ў глабальную тэндэнцыю.\nЗа апошнія тыдні, пасля таго як некалькі кампаній абвясцілі аб поспехах працэсу вытворчасці эфектыўнай вакцыны, урады краін Еўразвязу пачалі масава замаўляць дозы вакцыны, а таксама неабходныя інструменты, як шпрыцы і іголкі.\nДзяржаўнае Агенцтва матэрыяльных запасаў Польшчы плануе набыць каля 100 мільёнаў штук абсталявання. Вакцынацыя ў Польшчы не будзе абавязковай, аднак дзяржагенцыі плануюць арганізаваць акцыю інфармавання пра пазітыўныя вынікі прышчэпак. Распаўсюдам і лагістыкай маюць заняцца лакальныя адміністрацыйныя структуры, больш азнаёмленыя з інфраструктурай, даступнай для вакцынацыі.\nПаводле рэкамендацый, пасля прышчэпкі чалавек павінен знаходзіцца пад наглядам хвілін 30. Таму неабходны доступ да будынкаў, якія могуць змяшчаць адначасова шмат людзей для таго, каб забяспечыць хуткі і кантраляваны працэс.\nКіраўнік польскага ўраду наведаў Падляшша\nУ вёсках Шпакі і Зані адслужылі паніхіды за душы загінуўшых тут 2 лютага 1946 года\nДзе ў Менску атрымаць вакцыну ад грыпа?\nБольш за 16 тысяч новых выпадкаў каронавірусу ў Польшчы за…


Прафесія — педагог\nДа бяспечных паводзін разам са Стабедам\n17.03.2015 13:10 Дашкольная адукацыя\nНа працягу многіх гадоў наша дашкольная ўстанова паспяхова рэалізоўвае задачы выхавання і навучання дзяцей праз тэатральна-гульнявую дзейнасць. Наша мэта — даць магчымасць кожнаму дзіцяці выявіць сябе праз ігру ў тэатры. Мы ўпэўнены і ў тым, што юных талентаў могуць вырасціць толькі творчыя высокакваліфікаваныя педагогі. Тонкае ўспрыманне ўсяго новага, жаданне рухацца наперад, перавага пазітыўнага настрою — вось што характарызуе педагагічны калектыў Гезгалаўскага ясляў-сада.\nДля таго, каб выхаванцы маглі найбольш поўна рэалізаваць свой творчы патэнцыял, мы актыўна працуем над стварэннем неабходнага прадметна-развіццёвага асяроддзя. Сумеснымі намаганнямі педагогаў, бацькоў і дзяцей у свабодным памяшканні ўстановы арганізаваны “Тэатральны пакой” з дэкарацыямі. Неабмежаваную фантазію праявілі дзеці і бацькі ў рамках агляду-конкурсу “Тэатральная цацка сваімі рукамі”. Асаблівай арыгінальнасцю адрозніваліся экспанаты з непрыдатнага матэрыялу: тэатральныя цацкі з пластыкавых талерак, шкляначак з-пад ёгурту, тэатр на лыжках, на прышчэпках, пальчыкавы тэатр і г.д. Зараз, акрамя тэатральнага пакоя, у кожнай групе ёсць свой тэатральны куток, створаны з улікам узроставых асаблівасцей і інтарэсаў выхаванцаў. Такі падыход у значнай меры паспрыяў фарміраванню ў дзяцей цікавасці да тэатральнага мастацтва, а таксама дазволіў стварыць разнастайнае, насычанае, эмацыянальнае, прывабнае асяроддзе.\nЯк у сапраўдным тэатры, у нашай установе ёсць свая творчая група, у якую ўваходзяць рэжысёры-пастаноўшчыкі (з ліку нашых выхавальнікаў), гукааператар і харэограф (музычны кіраўнік), касцюмер і мадэльер (кастэлянка і бацькі). Дзякуючы сучасным інфармацыйным тэндэнцыям і таму, што дашкольная ўстанова належным чынам абсталявана камп’ютарнай тэхнікай, мы запрасілі ў нашу творчую групу рэжысёра па спецэфектах і перайшлі на новы ўзровень тэатральна-гульнявога ўзаемадзеяння. Нашы выхаванцы атрымалі магчымасць здзяйсняць віртуальныя падарожжы па порах года і па краiнах казак. На нашай тэатральнай сцэне прайшлі спектаклі “Дзюймовачка”, мюзікл “Чырвоная Шапачка”, народная казка “Як мыш жаніха выбірала”. Новай ініцыятывай стала правядзенне сюжэтных гульнявых праграм, міжгрупавых конкурсаў тэатральных касцюмаў. Мы пастаянна вядзём пошук эфектыўных прыёмаў для адметнага фарміравання ў дзяцей асноў акцёрскага майстэрства. На базе ўстановы мы праводзім вечары паэзіі, літаратурныя вечарыны з удзелам бацькоў і конкурс чытачоў.\nШматгадовы вопыт работы калектыву па выкарыстанні ў адукацыйным працэсе ТРВЗ-тэхналогіі адкрыў новыя займальныя магчымасці яе выкарыстання ў тэатральнай дзейнасці. Як жа ўдалося нам аб’яднаць ТРВЗ і тэатр? Як вядома, тэхналогія ТРВЗ развівае ў дзяцей творчае мысленне і ўяўленне, вынаходніцкую кемлівасць, уменне знаходзіць выйсце з нестандартных жыццёвых сітуацый. Мы параўналі мэтавыя ўстаноўкі, якія вырашае тэхналогія ТРВЗ і тэатральна-гульнявая дзейнасць, і вызначылі найбольш выразныя метады ТРВЗ, якія спрыяюць развіццю ў дзяцей умення пераўвасабляцца ў любога з персанажаў і даюць магчымасць глыбей адчуваць характар героя. Мы на практыцы ўпэўніліся ў дзейснасці і эфектыўнасці такіх метадаў, як метад факальных аб’ектаў, прыём фантазіравання (падчас сустрэчы з Чараўніком павелічэння-памяншэння, Чараўніком часу і г.д.), прыём эцюдаў-эмпатый. Варта адзначыць, што гэтыя метады і прыёмы выкарыстоўваюцца не толькі пры правядзенні тэатральных, інтэлектуальна-пазнавальных мерапрыемстваў, міні-спектакляў, але і ў спецыяльна арганізаванай дзейнасці на занятках у межах адукацыйных падраздзелаў “Развіццё мовы і культуры маўленчых зносін” і “Дзіця і грамадства”.\nПрыемнай нечаканасцю сталі для нас “Займальныя задачы” педагога Уладзіміра Богата. На аснове іх творчай групай нашага калектыву створана серыя інтэлектуальна-пазнавальных сцэнарыяў-забаў пад назвай “У свеце творчасці і фантазіі”. Гэта сцэнарыi невялікіх тэатралізаваных паказаў, ці міні-спектакляў, у якіх задзейнічаны любімыя казачныя героі Ільвяня і Чарапаха (у ролі іх выступаюць звычайна выхаванцы старэйшага ўзросту). Усе дзеці сада разам з акцёрамі перажываюць прыгоды казачных герояў, прычым кожны з выхаванцаў мае права прапаноўваць сваё вырашэнне нестандартнай сітуацыi. Напрыклад, адказаць на пытанні “Як дастаць арэх з высокай пальмы, калi ты маленькага росту?”, “Як летам сустрэцца з зімой?”, “Як даведацца, ці можна есці ягады, не пакаштаваўшы iх на смак?” i г.д.\nЯшчэ некалькі гадоў назад для нашых педагогаў былі актуальнымі пытанні “Як выклікаць цікавасць бацькоў да праблемы творчага развіцця сваіх дзяцей?”, “Дзе ўзяць гатовыя рэцэпты якаснага ўзаемадзеяння паміж трыма звёнамі: бацькамі, дзецьмі і выхавальнікамі сада?”. Адказам на гэтыя пытанні стала арганізацыясумеснай дзейнасці, у якой бацькі не пасіўныя назіральнікі, а актыўныя ўдзельнікі працэсу. Мы апрабавалi новую форму ўзаемадзеяння — “Тэатральныя вечары”. Падчас вечароў наш яслі-сад становіцца міні-тэатрам, куды спяшаецца мноства гледачоў, якiя памятаюць і выконваюць нормы тэатральнага этыкету. Кожны глядач уважліва вывучае афішу, якая размешчана каля ўвахода, затым купляе білет і атрымлівае сапраўдную праграмку. А акцёрамі з’яўляюцца выхаванцы і іх бацькі. Падчас антракту педагогі праводзяць майстар-класы па вырабе тэатральнай цацкі сваімі рукамі. Такія тэатральныя пастаноўкі, як “Церамок”, “Хто сказаў мяў”, “Пад грыбам”, атрымалі высокую ацэнку гледачоў.\nДасягненні нашых выхаванцаў радуюць не толькі педагагічны калектыў сада і бацькоў. Падчас раённага марафону тэатральнай дзейнасці “І завітала ў госці казка” былі адзначаны нашы выхавальнікі-арганізатары тэатра, інтанацыйная выразнасць мовы нашых спектакляў, талент юных акцёраў, іх уменне перадаваць адметнасць вобразаў герояў праз рухі. Для таго, каб дзіцячы талент атрымаў развіццё і падтрымку на наступным узроўнi адукацыі, мы цесна ўзаемадзейнічаем з Гезгалаўскай сярэдняй школай, раённай школай мастацтваў, з Домам культуры. Наша супрацоўніцтва рэалізоўваецца праз сумеснае правядзенне дзён тэатра падчас зімовых канікул, праз падрыхтоўку і правядзенне тэатральных пастановак на сцэне Дома культуры. Сёння нашы выпускнікі з’яўляюцца актыўнымі ўдзельнікамі школьнага драматычнага гуртка, каманды КВЗ. Яны неаднаразова станавіліся пераможцамі раённых конкурсаў тэатральных калектываў, фестываляў песеннай творчасці.\nМы перакананы: каму пашчасціла ў раннім узросце акунуцца ў чароўную атмасферу тэатра, той усё жыццё будзе ўспрымаць свет прыгожым, яго душа не стане жорсткай і духоўна не збяднее.\nзагадчыца Гезгалаўскага ясляў-сада Гродзенскай вобласці.\nГезгалаўскі яслі-садГродзенская вобласцьдашкольная ўстановатэатр\nРазвіваць навыкі самастойнасці...\nЗ вопытам і традыцыямі — да новых вяршын...\nУ новым фармаце


Навіны за 2 лістапада 2007\n02.11.2007 Пашпарт прадпрымальніка з Рэчыцы Леаніда Невара правярае КДБ\nУ сувязі з тым, што ў Леаніда Невара скончыліся чыстыя старонкі ў пашпарце, ён здаў дакументы на новы, заплаціўшы за тэрміновасьць. Пячатку на выезд ва ўсе краіны сьвету патрэбна было перанесьці, бо яна была яшчэ дзеючай. У вызначаны тэрмін сп. Невару не выдалі дакумент, спаслаўшыся на тое, што пашпарт затрыманы супрацоўнікамі КДБ дзеля праверкі.\n02.11.2007 Сваякі зьніклых накіравалі ў пракуратуру “Абвінаваўчы акт”\nДакумэнт, які падрыхтавалі юрысты й сваякі зьніклых апазыцыянэраў, складае болей за дваццаць старонак.\n02.11.2007 Пакаранне за смерць рабочага – 900 тысяч рублёў\nСветлагорская пракуратура праверыла факт гібелі 24-гадовага Аркадзія Пунтуса. Высветлілася: падчас здарэння адказны кіраўнік фактычна не кіраваў рабочымі. За гэта яго аштрафавалі.\n02.11.2007 Беларускія мытнікі трымаюць турыстаў на мяжы\nУ нейтральнай зоне на памежным пераходзе каля населенага пункта Макраны з 16 гадзін учарашняга дня скапілася 15 аўтобусаў,у якіх знаходзіцца каля 300 грамадзянаў Беларусі з Бярэсьця, Менску, Гародні і іншых гарадоў.\n02.11.2007 Невядомыя зьбілі 18-гадовага сына віцебскага апазіцыянера Яна Дзяржаўцава\n02.11.2007 Раніцай у Магілёве супрацоўнікі міліцыі затрымалі Станіслава Кавалеўскага\nМоладзевы актывіст разам з сябрам ішоў на заняткі ва ўніверсітэт, калі да іх пад'ехала міліцэйская машына. Супрацоўнікі міліцыі патлумачылі, што студэнты падобныя на рабаўнікоў, якія паўгадзіны таму зьдзейсьнілі злачынства, і даставілі іх ў пастарунак. Станіслава Кавалеўскага трымалі тры гадзіны, пасьля чаго адпусьцілі.\n02.11.2007 Удзельнікам Хэлоўіну суд вынес арышты\nСуд Савецкага раёну Менску арыштаваў чатырох удзельнікаў сьвяткаваньня Гэлаўіну. 31 кастрычніка міліцыянты затрымалі іх у Цэнтральным унівэрмагу і абвінавацілі ў дробным хуліганстве — выгляд затрыманых нібыта “абражаў грамадзкую мараль”.\n02.11.2007 Тацьцяна Лашкарова пакараная арыштам тэрмінам 5 сутак\nТакое пакараньне вынес суд Савецкага раёна Менску дзяўчыне, удзельніцы сьвяткаваньня Хэлоўіну.\n02.11.2007 Грамадзкасьць намагаецца рэабілітаваць імя выдатнай паэткі Ларысы Геніюш\n02.11.2007 Міністэрства юстыцыі Рэспублікі Беларусь вынесла пісьмовае папярэджаньне Грамадзкаму аб’яднаньню «Таварыства беларускай школы».\nПадставай стала правядзеньне выставы ў памяшканьні гарадзенскай структуры ТБШ, прысьвечанай дзейнасьці незарэгістраванай арганізацыі «Малады фронт». Паводле Мінюсту, такім чынам Таварыства беларускай школы спрыяе дзейнасьці забароненай арганізацыі.\n02.11.2007 БРСМ прапануе Маладому фронту браць зь яго прыклад\n02.11.2007 Сёньня будуць судзіць удзельнікаў Хэлоўіна\nДругія суткі трымаюць за кратамі ўдзельнікаў Хэлоўіна Таццяну Лашкарову, Андрэя Кіма, Валянціна Сакалоўскага і Юрыя Шаліна, якія былі затрыманыя ўвечары 31 кастрычніка. Іх так і не вызвалілі да суду, які адбудзецца 2 лістапада.\n02.11.2007 Затрыманы адзін з заяўнікаў Сацыяльнага маршу, намесьнік старшыні «Маладых дэмакратаў» Міхаіл Пашкевіч\n02.11.2007 Лукашанец прапанаваў увесьці іспыт па беларускай мове для чыноўнікаў


Хто разбазарыў калекцыю зброі Радзівілаў? | Новы Час\nУ «Цэху жывой гісторыі» прайшла чарговая лекцыя на тэму «Даспехі нясвіжскіх Радзівілаў». Дзяжурным па цэху выступіў Сяргей Егарэйчанка, намеснік дырэктара Нацыянальнага гісторыка-культурнага музея-запаведніка «Нясвіж». Тут жа адмысловец прэзентаваў сваю кнігу: унікальны каталог зброі з радзівілаўскага арсеналу.\nЗброі было так шмат, што «Рыцарскай залы» не хапала\nДаспех Мікалая Радзівіла Чорнага, Вена\nЗброі і рыштунку ў Нясвіжы ўрэшце сабралася так багата, што для экспанавання не хапала «Рыцарскай залы»: шаломы і рукавы даспехаў упісваліся ў інтэр’еры побач з партрэтамі, алебарды стаялі ў капліцы, нешта было развешанае ў «Залатой зале» і г.д.\nЗ музея «Метраполітэн» у Нью-Ёрку ён запрасіў Стывена Гансала – эмісара, які ездзіў па свеце, закупаючы для сваёй установы рэдкую зброю. Нагода была нібыта цалкам нявіннай: адмыслоўца выклікалі для атрыбуцыі і апрацоўкі прадметаў, бо Радзівілы нават не ведалі, што ёсць што ў калекцыі іхных продкаў. Насамрэч Стывен указаў на найбольш вартыя прадметы ды пракансультаваў Альбрэхта адносна цаны.\nСтрэльба, падораная Альбрэхтам музею «Метраполітан»\nПласціна да шалому Генрыха Валуа\nНасамрэч ніякіх пяці вывезеных даспехаў не было. Гансал адмовіўся ад грошай за працу, папрасіўшы пару элементаў даспеху для музея. Гаспадар пайшоў насустрач: дакладна вядома пра перадачу пласцінкі ад шалома Генрыха Валуа ды кітайскага сядла XVIII ст., якія дагэтуль захоўваюцца ў «Метраполітэне».\nКітайскае сядло, падоранае Альбрэхтам Радзівілам «Метраполітану»\n«Cherchez la femme…»\nПланы ў Альбрэхта былі маштабныя. Таму ў 1925-м ён вывозіць прадметы спачатку ў Варшаву, а ў 1926-м перапраўляе ў Лондан, дзе зброя і даспехі два гады будуць прадавацца з аўкцыёну «Крысці». Гаворка, безумоўна, ідзе пра сотні экспанатаў.\nПарадаксальна, але на бацькаўшчыне так ніхто не дазнаўся пра аферу. Прадбачлівы Альбрэхт прыняў для гэтага пэўныя меры, скажам, аўкцыённыя каталогі друкаваліся пад назвай «Даспехі рускіх дваранаў, якія захаваліся ў замку XVI ст.». То бок пра Радзівілаў ні слова не было. Апошнія 80 лотаў былі прададзеныя ў 1928 годзе – гэта быў фінальны ўдар па колішняй калекцыі…\nКніга-каталог пра нясвіжскую калекцыю зброі\nТурнірны даспех, прададзены з аўкцыёну (фота з аўкцыйнага каталогу)\nЦікавы штрых да гэтай дэтэктыўнай гісторыі: ужо пасля хвалі плётак ды выезду Гансала Альбрэхт Радзівіл проста… падарыў «Метраполітэну» шэраг прадметаў: стрэльбы, рапіры, кальчугі, паляўнічыя нажы і г.д. Чаму? Ніхто не ведае. Адна з версіяў схіляе да таго, што сантымент да ЗША Альбрэхт меў праз сваю былую жонку-амерыканку. Таму cherchez la femme…\nДалейшыя дарогі рарытэтаў з Нясвіжу заблытаныя. Напрыклад, музей «Метраполітэн» аказаўся адкрытым для супрацы з сучаснымі беларускімі даследчыкамі, дапамагаючы і даючы доступ да сваіх фондаў. А вось расійскія музеі, той жа Эрмітаж, куды даспехі траплялі пачынаючы з ХІХ ст., зазвычай хавае свае скарбы, даючы інфармацыю неахвотна.\nДзе ж цяпер шукаць зброю і даспехі з Нясвіжа? Апроч «Метраполітэна» вядома што радзівілаўскія рэліквіі захоўваюцца ў музеі штата Масачусэтс (адзінаццаць прадметаў, сярод якіх той самы турнірны даспех, прададзены за 17 000, альбо 900 000 даляраў на сённяшнія грошы). Тры прадметы – конскі шафран, кіраса, шалом – захоўваюцца ў Філадэльфіі.\nПярэдняя частка даспеху апошняга вялікага магістра Тэўтонскага ордэну\nКалі казаць пра Еўропу, то чатыры элементы максіміліянаўскага даспеху (паводле адной версіі, ён належаў Пане Каханку) ёсць у Брытанскім музеі. У Вене захоўваюцца тры паўдаспехі, падораныя яшчэ Сіроткам, сярод якіх адзін з найпрыгажэйшых у свеце, што належаў Мікалаю Радзівілу Чорнаму. У Дрэздэне – шыкоўны паўдаспех з выявай крыжа, які насіў апошні вялікі магістр Тэўтонскага ордэна. У «Музеі Арміі» ў Парыжы – пярэдняя частка даспеху Юрыя Радзівіла Геркулеса… Тое-сёе – у Лінцы і Кембрыджы.\nУ якасці пасляслоўя можна прывесці цікавую байку пра міністра замежных справаў Беларусі Пятра Краўчанку. Калі той разам з Генадзем Бураўкіным гасцяваў у ЗША і трапіў у «Метраполітэн», яму, канечне, паказалі скарбы з Нясвіжа. Краўчанка быў уражаны і завёў размову пра рэстытуцыю, маўляў, трэба ж вяртаць скарбы на радзіму! У адказ амерыканцы ўсміхнуліся: усё набыта цалкам легальна праз аўкцыёны, як і большасць радзівілаўскіх прадметаў у іншых музеях.\nНясвіж, рыцарскі зал, фота пачатку ХХ ст.


III Расійская канферэнцыя «Злаякасныя лимфомы» | Porabotilka\nВы находитесь здесь: Главная > Я медик > III Расійская канферэнцыя «Злаякасныя лимфомы»\nIII Расійская канферэнцыя «Злаякасныя лимфомы»\nОпубликовано в рубрике Я медик | Июль 24th, 2011\n16 кастрычніка ў Расійскім анкалагічным навуковым цэнтры ім Н.Н.Блохина РАМН (РОНЦ) пачне працу III Расійская канферэнцыя «Злаякасныя лимфомы», арганізатарам якой выступаюць РОНЦ і Расійская медыцынская акадэмія паслядыпломнай адукацыі.\nНа канферэнцыі будуць абмяркоўвацца перспектывы барацьбы з адным з самых небяспечных анкалагічных захворванняў, пытанні іх дыягностыкі і лячэбнай тактыкі. Асаблівая ўвага будзе нададзена новых тэхналогіях лячэння злаякасных лімфы.\nЛимфома ўяўляе сабой злаякаснае наватвор, якое штогод выносіць 200000 чалавечых жыццяў, і пакуль яшчэ застаецца адной з самых малавывучаных формаў онкопатологіі. У свеце лимфомой пакутуюць каля мільёна чалавек, і частата найбольш распаўсюджанай яе формы – неходжкинской лимфомы – з пачатку 70-х гадоў мінулага стагоддзя ўзрасла на 80%. Дакладная прычына з'яўлення лимфомы невядомая, пухліна можа развіцца ў мужчын, жанчын, дзяцей любога ўзросту і нацыянальнай прыналежнасці, якія вядуць самы розны лад жыцця.\nУ Расіі штогод дыягнастуецца каля 20 000 новых выпадкаў захворванняў лимфомами. 20 адсоткаў ад агульнай колькасці хворых лимфомами пакутуюць хваробай Ходжкина, адным з двух асноўных тыпаў лімфоідных пухлін імуннай сістэмы, а астатнія 80 адсоткаў маюць неходжкинскую лімфы.\nНа канферэнцыі вядучыя айчынныя і замежныя спецыялісты-онкогематологи абмяняюцца вопытам у лячэнні гэтых захворванняў, абмяркуюць якія з'явіліся нядаўна новыя метады тэрапіі лімфа, якія дазваляюць паставіць надзейную заслону ракавых клетак.\nУ працы канферэнцыі прымуць удзел:\n· Міхаіл Давыдаў, дырэктар РОНЦ, акадэмік РАМН і РАН, д.м.н.;\n· Ірына Паддубны, член-карэспандэнт РАМН, Д.М. н., прафесар, заг. кафедры анкалогіі ДУ РМАПО (Масква);\n· Джон Джэрард Гриббен, прафесар Лонданскага даследчага інстытута рака (Вялікабрытанія);\n· Мі Яўген Джузэпэ Гелмини, намеснік кіраўніка Інстытута анкалогіі Паўднёвай Швейцарыі (Швейцарыя);\n· Ханс Конрад Мюлер-Хермелинк, кіраўнік і старшыня савета дырэктараў Інстытута паталогіі Вюсбург (Германія).\nКанферэнцыя адкрыецца ў 10:00 у РОНЦ им.Блохина РАМН\n(Кашырскай шашы, в 24, арт. М. «Кашырскай».)\nАкрэдытацыя і дадатковая інфармацыя: