14 і 15 кастрычніка у Мінску праходзіла адразу два саміты — Еўразійскага эканамічнага саюза і СНД. Яны праходзілі ў анлайн-фармаце. Сабралі самыя характэрныя цытаты адтуль і папрасілі палітолага Валерыя Карбалевіча адзначыць галоўнае з двух дзён пасяджэнняў.\nПлан супрацьстаяння санкцыям\nГалоўнай балючай кропкай на абодвух мерапрыемствах для беларускага боку сталі санкцыі, пра гэта выказваўся і Уладзімір Макей, і Аляксандр Лукашэнка.\n«Мы паслядоўна адзначаем важнасць згуртаванасці і ўзаемадзеяння ў рамках СНД для эфектыўнага адказу на агульныя для нашых краін выклікі і пагрозы. У гэтым кантэксце мы выказалі сур'ёзную заклапочанасць у сувязі з практыкай неабмежаванага і няпраўнага аднабаковага санкцыйнага прэсінгу на краіны СНД звонку, які пастаянна пашыраецца», — каментаваў Уладзімір Макей.\nУ сувязі з гэтай заклапочанасцю былі нават распрацаваныя шэсць мер, закліканыя супольна рэагаваць дзяржавы на эканамічны санкцыйны ціск. Плануецца, што, калі адна з дзяржаў-удзельніц саюза паскардзіцца на прыгнёт, адразу будуць праводзіцца ацэнкі шкоды, кансультацыі, перамовы з трэцімі краінамі, якія могуць дапамагчы мінімізаваць патэнцыйную шкоду.\nЛукашэнку таксама вельмі хвалявала пытанне падыходаў да кошта- і тарыфаўтварэння на агульным рынку газу саюза і ўсталявання тарыфу на транспарціроўку газу з трэціх краін для ўнутранага спажывання. Аднак ніякіх канкрэтных рашэнняў тут прынята не было.\nБеларускі бок адзначыў, што ў ЕАЭС пакуль занадта мала зроблена па імпартазамяшчэнні і шырэйшым выкарыстанні нацыянальных валют. Аднак, зноў жа, усе гэтыя і іншыя недахопы абмяркоўваліся на ўзроўні прапаноў.\nСаміт СНД у анлайн-фармаце\nНуда па СССР\nЛукашэнка яшчэ раз адзначыўся ў сваёй нудзе па СССР. Для яго СНД — акурат альтэрнатыва, якая «ахоўвае саюзныя рэспублікі ад хаосу і эканамічнага калапсу».\nНежаданне глядзець на свет шырэй, выходзячы за межы існавання СССР, падкрэслілася і ў чарговым запэўніванні прадстаўнікоў іншых краін: «Нас больш нідзе не чакаюць, рынкі падзеленыя».\nАсобна прадстаўнікі дзяржаў абмеркавалі важнасць захавання памяці пра Вялікую айчынную вайну і сышліся ў турботах за Афганістан: краіне будзе накіраваная гуманітарная дапамога ад СНД.\nПрапанова стварыць адзіны антытэрарыстычны цэнтр і Раду старшыняў вярхоўных судоў\nЗ навін на саміце — прызначэнне на пасаду кіраўніка Антытэрарыстычнага цэнтра СНД: ім стаў начальнік Акадэміі ФСБ Яўген Сысоеў. З новага года ён узначаліць барацьбу з тэрарызмам у СНД.\nШто адметна, акрамя Беларусі, праблема экстрэмізму і тэрарызму ўнутры дзяржавы вельмі хвалюе Таджыкістан. Менавіта Эмамалі Рахмон заявіў, што іх турбуе дзейнасць шэрага забароненых арганізацый, якія выкарыстоўваюць пляцоўкі міжнародных і рэгіянальных структур для апраўдання сваіх незаконных дзеянняў.\nПлануецца, што ў СНД з'явіцца адзіны спіс тэрарыстычных і экстрэмісцкіх арганізацый, забароненых на тэрыторыі дзяржаў-удзельніц.\nРэгуляваць пакаранне экстрэмістаў і іншыя судовыя працэсы павінна будзе Рада старшыняў вярхоўных судоў. Менавіта пра яе стварэнне таксама дамовіліся на саміце СНД.\n«Паказальна, што ў Мінск ніхто не прыехаў»\nПалітолаг Валерый Карбалевіч лічыць, што сённяшнія саміты ў Мінску былі «пустымі» і праводзіліся толькі таму, што былі прызначаныя па плане. Сенсацыйных заяў і рашэнняў, важных і вызначальных для лёсу Беларусі, там прынята не было.\n«Цікава тое, што ў Мінск ніхто не прыехаў, на што вельмі разлічваў Аляксандр Лукашэнка. Чаму быў важны візіт лідараў іншых краін жыўцом? Гэта была б моцная дэманстрацыя, што ніякай міжнароднай ізаляцыі і ізгойства няма, замежныя лідары хаця б постсавецкай прасторы прызнаюць Лукашэнку лідарам, існуе нейкая замежнапалітычная легітымнасць.\nМожна было б спасылацца на каранавірус, але на саміт АДКБ у Душанбэ ў верасні прыехала шмат палітыкаў. А тут сам Лукашэнка заяўляў, што Пуцін 15-га будзе ў Беларусі, прэс-сакратар Пуціна Пяскоў таксама пацвярджаў гэта.\nЯшчэ 27 верасня выканаўчы сакратар СНД Сяргей Лебедзеў казаў, што ўсе лідары дзяржаў пацвердзілі свой асабісты прыезд у Мінск, а ў выніку атрымаўся поўны аблом. Мне здаецца, спачатку вырашыў не ехаць Пуцін, і гэта стала адмашкай для ўсіх астатніх.\nВалерый Карбалевіч. Фота nv-online.info\nЧаму Пуцін усё ж зноў не даехаў да Беларусі з улікам таго, што не быў тут з 2019 года (пры гэтым Лукашэнка наведаўся да яго ўжо шэсць разоў)? Валерый Карбалевіч выказвае некалькі гіпотэз:\n«У яго сапраўды могуць быць праблемы са здароўем. Хаця на публіцы ён з’яўляецца і сустракаецца з лідарамі іншых краін. Таму мне падаецца, што гэта пакаранне Лукашэнкі за гісторыю з «Камсамольскай праўдай».\nЛукашэнка паставіў Маскву ў вельмі нязручную сітуацыю, і вось такімі дробнымі ўколамі Крэмль помсціць.\nТак, у Беларусь учора завітаў міністр замежных спраў Сяргей Лаўроў, але гэта Пуціну ўсё ж не замена. На мой погляд, назіраецца пахаладанне адносін Беларусі і Расіі».\nВарта дадаць, што акурат Сяргей Лаўроў падчас свайго візіту ў Мінск разам з Макеем абмяркоўваў працу беларускіх журналістаў у Расіі і наадварот:\n«У нас ёсць агульнае разуменне патрэбы зрабіць усё, каб расійскія СМІ ў Беларусі і беларускія СМІ ў Расіі працавалі ў максімальна камфортных умовах. У нас ёсць некаторыя ідэі, якія мы будзем рэалізоўваць хуткім часам». Праўда, што гэта за ідэі, пакуль незразумела.


Архіў тэга: прафесія\nЧаста можа падавацца, што калі ў сям’і нейкага чалавека склалася прафесійная дынастыя, то ён абавязкова “асуджаны” стаць адным з яе прадстаўнікоў. Аднак нярэдка бывае так, што “схільнасць” сям’і да п...\nУ наш час прафесію настаўніка прынята лічыць жаночай. Таму, калі ў школе з’яўляецца малады і таленавіты педагог-мужчына, безумоўна, важна стварыць усе ўмовы для яго замацавання ў прафесіі. Так і адбы...\nРаённая школа пачынаючага настаўніка ўстаноў агульнай сярэдняй адукацыі — адна са структур, дзе навічкі могуць атрымаць такую неабходную ім падтрымку. У Заводскім раёне сталіцы паспелі пера...\nРасія: чаму сярод настаўнікаў на дзесяць жанчын прыпадае адзін мужчына...\nНа дзесяць жанчын-настаўнікаў у школах прыпадае толькі адзін мужчына. Чаму так склалася і ці трэба выпраўляць сітуацыю? І хто гэтыя адважныя прадстаўнікі моцнай паловы чалавецтва, што ўсё ж так...\nСтыльная прычоска, прафесійны макіяж, дзелавы касцюм, пастаянны недахоп часу, тэлефон, які ні на хвіліну не змаўкае, — вось некалькі прыкмет з партрэта сучаснай жанчыны. “Слабы пол” упэўнена зая...\nСярод моладзі модным лічыцца атрыманне адукацыі па спецыяльнасцях, прэстыжных у грамадстве і якія гарантуюць хуткія грошы. Прычым не мае значэння, што прафесія можа быць не зусім даспадобы. У гэтым ж...\nГрупа педагагічнай накіраванасці працуе ў сярэдняй школе № 8 Гродна другі год. У мінулым навучальным годзе яе сфарміравалі з навучэнцаў некалькіх 10-х класаў. Больш чым за год работы ўжо зроблены выс...


28 ліпень 2015, 17:58\nСудзьдзя Глыбоцкага райсуду Людміла Вашчанка прызнала журналістку вінаватай паводле артыкула 22.9 ч.2 Кодэксу аб адміністрацыйных правапарушэньнях (незаконны выраб і распаўсюд прадукцыі сродкаў масавай інфармацыі) — за супрацоўніцтва з замежным СМІ без акрэдытацыі.\nПадставай для адміністрацыйнай справы і судовага разбору стаў матэрыял «Дарогі ў Глыбокім стануць пазытыўнымі», разьмешчаны 9 чэрвеня на сайце «Беларускага Радыё Рацыя». Гэта матэрыял пра тое, што навучэнцы Глыбоцкай мастацкай школы імя Язэпа Драздовіча размалявалі каналізацыйныя люкі, «ператварыўшы» іх у «чарапашак», «рыбак», «гузікі» ды іншыя забаўкі. Адкамэнтавала гэтую ідэю супрацоўніца райвыканкаму, якую выклікалі на суд у якасьці сьведкі, аднак на працэс яна не прыйшла.\nЖурналістка хадайнічала, каб судовы працэс праходзіў на беларускай мове, але гэтае хадайніцтва было адхілена. Судзьдзя заявіла, што Тацяна Смоткіна скончыла «расейскамоўную» школу і таму мусіць разумець па-расейску.\n«Спадарыня Вашчанка ўвогуле задавала мне шмат дзіўных, на мой погляд, пытаньняў. У каторай школе я вучылася, чаму ў мяне філялягічная адукацыя, а займаюся журналістыкай, хто параіў мне такую працу, ці замаўляюць мне артыкулы па канкрэтных тэмах, ці шмат за гэта плацяць. На большую колькасьць такіх пытаньняў я проста адмаўлялася адказваць, бо яны ня маюць дачыненьня да справы», — апавяла Тацяна Смоткіна.\nПаводле матэрыялаў справы, яна была ініцыяваная Глыбоцкай пракуратурай: гэтая структура даручыла міліцыі правесьці праверку, ці мае спадарыня Тацяна акрэдытацыю ў якасьці замежнага карэспандэнта. Вынік праверкі быў адмоўны, але Тацяна Смоткіна лічыць, што паводле Канстытуцыі Рэспублікі Беларусь кожны грамадзянін мае права атрымліваць інфармацыю і дзяліцца ёй зь іншымі. Так яна казала і на судзе, і раней — калі 25 чэрвеня старшы інспэктар аддзелу аховы правапарадку і прафіляктыкі Глыбоцкага РАУС Вячаслаў Барыла склаў на яе пратакол правапарушэньня.\nСудовае рашэньне пра пакараньне ў выглядзе штрафу памерам 25 базавых велічынь Тацяна Смоткіна зьбіраецца абскарджваць у Віцебскім абласным судзе.\nСкаргу ў абласны суд рыхтуе і яшчэ адзін незалежны глыбоцкі журналіст — Зьміцер Лупач. 23 ліпеня старшыня Глыбоцкага райсуду Ірына Казак таксама аштрафавала яго на 25 базавых велічынь паводле таго самага артыкула 22.9 ч.2 КаАП — за супрацоўніцтва з замежным СМІ без акрэдытацыі.


30 сьнежань 2016, 14:22\nПрэзыдэнцкім указам прадугледжаныя захады на «фінансавае аздараўленьне і павышэньне эфэктыўнасьці дзейнасьці» ўдзельнікаў холдынгу «Мясамалпрам» у Менскай вобласьці. Пра гэта паведамляецца на Нацыянальным прававым інтэрнэт партале pravo.by.\nЯк адзначаюць спэцыялісты, асноўны сэнс дакумэнту ў тым, што ўвесь цяжар запазычанасьцяў будзе перакладзены на абласныя ўлады. У сваю чаргу, праблемныя крэдыты дзяржаўных банкаў будуць закладзеныя ў бюджэт, у выніку даўгі мяса-малочных прадпрыемстваў спагоняць з кішэняў падаткаплатнікаў.\nЗгодна з указам, Менскі аблвыканкам да 1 студзеня 2017 году мусіць ажыцьцявіць эмісію каштоўных папераў на суму існуючай запазычанасьці па асноўным доўгу і нявыплачаных працэнтах па крэдытах удзельнікаў холдынгу перад дзяржаўнымі «Беларусбанкам» і «Белаграпрамбанкам».\nФактычна, як кажа эканамічны аглядальнік Зьміцер Заяц, падхопленая практыка рэструктурызацыі пазык, апрабаваная на іншых галінах гаспадараньня — цяжкай і лёгкай прамысловасьці, дрэваапрацоўкі, сельскай гаспадаркі і г.д.\n«Практыка „ратаваньня“ дзяржпрадпрыемстваў атрымала ў Беларусі паўсюдны характар. Паколькі палітычнага рашэньня банкрутаваць стратныя заводы няма, іх намагаюцца трымаць на плаву шляхам розных формаў рэструктурызацыі даўгоў. Такая схема выкарыстоўвалася ў дачыненьні да прамысловых прадпрыемстваў, сельскагаспадарчых арганізацыяў, цяпер вось чарга дайшла да мяса-малочнай галіны. Можна чакаць, што ў 2017-м гэтая практыка будзе працягвацца, з тае простай прычыны, што сёлета з боку першай асобы было адназначна заяўлена: будзем удасканальваць тую эканамічную мадэль, якая ёсьць, і карэнным чынам нічога не ламаць. Таму спробы падтрымаць існуючую мадэль, у тым ліку шляхам „адміністрацыйнай дапамогі“, будуць працягвацца».\nУ пераліку юрыдычных асобаў холдынгу «Мясамалпрам», якія маюць запазычанасьці па асноўным доўгу і нявыплачаных працэнтах па крэдытах, шэраг прапрыемстваў Менскай вобласьці. Найперш уласна прадпрыемства «Менаблмясамалпрам» — кіроўная кампанія холдынгу «Мясамалпрам». Апроч таго, адкрытае акцыянэрнае таварыства «Здравушка-мілк» з Барысава, Менскі мясакамбінат, Маладэчанскі малочны камбінат, Слуцкі мясакамбінат, Слуцкі сыраробны камбінат. Усе паводле вынікаў году ў літаральным сэнсе ў даўгах як у шаўках. Запазычанасьці, у адпаведнасьці з прэзыдэнцкім указам, мусіць узяць на сябе абласная вэртыкаль, якая, не сумняваецца эканамічны аглядальнік Зьміцер Заяц, закладзе бягучыя выдаткі ў бюджэт.\n«Якія гэта можа выклікаць наступствы? Сапраўды, усе схемы рэструктурызацыі даўгоў, якія сёньня выкарыстоўваюцца, у канчатковым выніку маюць на ўвазе, што дзяржава ў той ці іншай форме выступае гарантам у існуючых даўгах. Гэта значыць, альбо ўрад, альбо мясцовыя органы ўлады, але гэта ўжо нюансы. І ў будучыні, калі гэтыя прадпрыемствы ня здолеюць аднавіць сваю платаздольнасьць і самастойна пагашаць запазычанасьці, адпаведна, платнікам можа выступіць бюджэт — зноў жа, рэспубліканскі ці мясцовы».\nВыглядае, што ў эканамічнай мадэлі, якую кіраўніцтва Беларусі намагаецца распаўсюдзіць на ўсе сфэры, ня толькі нічога не зьмяняецца, наадварот, адміністрацыйны ўплыў на гаспадарчыя працэсы выключна пашыраецца.\nПакуль няма палітычнага рашэньня, праводзіць нейкія глыбокія рэформы — у тым ліку што тычыцца рэструктурызацыі, банкруцтва, неплатаздольнасьці — немагчыма\n«З аднаго боку, на ўзроўні дзяржавы прыйшло разуменьне вымушанай неабходнасьці нешта рабіць з назапашанымі даўгамі прадпрыемстваў. А з другога боку, пакуль няма палітычнага рашэньня, праводзіць нейкія глыбокія рэформы — у тым ліку што тычыцца рэструктурызацыі, банкруцтва, неплатаздольнасьці — немагчыма. Таму на сёньняшні дзень проста працягваецца практыка рэфінансаваньня запазычанасьцяў, якая маецца ў прадпрыемстваў».\nПаводле эканамістаў, сёньня банкі проста перанасычаныя «дрэннымі» крэдытамі — пазычальнікі хранічна не разьлічваюцца па даўгах і працэнтах. Адпаведна, застаюцца два шляхі вырашэньня праблемы: або прызнаць няплатнікаў банкрутамі, або перакласьці іх праблемы на кагосьці іншага. У гэтым выпадку — на мясцовыя ўлады. Прынамсі на першым этапе, бо ўрэшце грошы зьбяруць з насельніцтва.\n«Паколькі банкі ў шэрагу выпадкаў не гатовыя ісьці на рэфінансаваньне запазычанасьці, — тлумачыць Зьміцер Заяц, — дзяржаве неабходна выдаваць фінансавым установам гарантыі, у рознай форме, — каб тыя ўрэшце пагадзіліся. Зноў жа, гарантам такіх схемаў перад банкамі можа выступаць урад ці мясцовыя органы ўлады. Па сутнасьці, мы маем справу з практыкай, калі даўгі карпаратыўнага дзяржсэктару пачынаюць класьціся цяжарам на саму дзяржаву, проста ў розных выпадках гэта ўлады таго ці іншага ўзроўню».\nСярод асноўных патрабаваньняў да Беларусі і з боку Міжнароднага валютнага фонду, і крэдытных падразьдзяленьняў у межах постсавецкіх інтэграцыйных саюзаў застаюцца эканамічныя рэформы, перадусім прыватызацыя дзяржаўных прадпрыемстваў. Раз-пораз набыткам галоснасьці становяцца сьпісы ўласнасьці, якой улады гатовыя «ахвяраваць», аднак на справе выпадкі разьдзяржаўленьня дагэтуль адзінкавыя.


Канвертаваць Малдаўскія Леі (MDL) і Румынская лей (RON) : Калькулятар абменнага курсу\nМалдаўскі лей (MDL) і Румынская лей (RON) Курс валют пераўтварэнні калькулятар\nГэта Малдаўскі лей і Румынская лей пераўтваральнік да цяперашняга часу з абменнымі курсамі з 6 красавік 2020.\nКалі ласка, увядзіце суму, якую ў полі злева ад Малдаўскі лей. Выкарыстоўвайце "абмен валют", каб зрабіць Румынская лей валюты па змаўчанні. Націсніце на Румынская лей або Малдаўскія Леі канвертаваць паміж гэтай валютай і ўсімі іншымі валютамі.\nМалдаўскі лей гэта валюта, у Малдова (Малдова, MD, MDA). Romainian Leu гэта валюта, у Румынія (RO, ПЗУ). Сімвал RON можа быць запісаная L. Romainian Leu дзеліцца на 100 bani. Абменнага курсу Малдаўскі лей Апошняе абнаўленне 6 красавік 2020 ад Yahoo Finance. Абменнага курсу Romainian Leu Апошняе абнаўленне 6 красавік 2020 ад Yahoo Finance. MDL каэфіцыент мае 5 ўважаецца лічбаў. RON каэфіцыент мае 5 ўважаецца лічбаў.


Нямеччына падтрымлівае санкцыі супраць беларускага кіраўніцтва\n30 сакавік 2006, 21:26\nРадыё Свабода, Прага Нямецкі бундэсканцлер Ангела Мэркель рэзка скрытыкавала масавыя фальсыфікацыі ў часе беларускіх прэзыдэнцкіх выбараў і разам з дэпутатамі Бундэстагу заклікала ўрад краіны зрабіць усё для неадкладнага вызваленьня арыштаваных сябраў беларускай апазыцыі.\nКамэнтуючы ўчорашнюю 49-хвілінную прамову Ангелы Мэркель ў нямецкім парлямэнце, аглядальнікі падкрэсьліваюць, што ў параўнаньні зь яе папярэднікам Шродэрам Мэркель дэманструе больш цьвёрдыя прынцыпы што да міжнароднай палітыкі Бэрліна.\nЯк піша "Іnternational Нerald Тribune", свой учорашні выступ у Бундэстагу Ангела Мэркель пачала не з пытаньняў унутранай, як чакалася, а з пытаньняў зьнешняй палітыкі. Яна спынілася на сытуацыі ў такіх краінах як Аўганістан, Іран, Конга і Беларусь і падкрэсьліла, што міжнародная стратэгія Нямеччыны будзе будавацца на падтрымцы каштоўнасьцяў чалавечых правоў і свабодаў. Паводле Ангелы Мэркель, гэтыя прынцыпы павінны ня проста абмяжоўвацца словамі, але і сьцьвярджацца на практыцы. Паводле яе, Нямеччына мусіць уплываць на ўмацаваньне дэмакратыі і сацыяльнай справядлівасьці ў Беларусі. Ангела Мэркель выказалася таксама і за падтрымку санкцыяў, накіраваных супраць беларускага кіраўніцтва на чале з Аляксандрам Лукашэнкам.\nЯк паведамляе шэраг нямецкіх выданьняў, за ўвядзеньне санкцыяў выказаліся ўчора ўсе фракцыі Бундэстагу, за выключэньнем партыі левых (PDS). Фракцыі Хрысьціянскіх дэмакратаў, Свабодных, Сацыял-дэмакратаў і Зялёных запатрабавалі ад ураду Нямеччыны замарозіць банкаўскія рахункі і ўвесьці візавыя забароны ў дачыненьні да тых беларускіх чыноўнікаў, якія нясуць адказнасьць за парушэньне міжнародных выбарчых стандартаў і за рэпрэсіўныя акцыі супраць мірных дэманстрантаў.\nНямецкія дэпутаты запатрабавалі таксама ад фэдэральнага ўраду запрасіць лідэра беларускай апазыцыі Аляксандра Мілінкевіча на наступны саміт ЭЗ ў Люксэмбургу, які адбудзецца праз два тыдні. Яны запатрабавалі ад нямецкага кіраўніцтва зрабіць усё, каб арыштаваныя ў Беларусі, у тым ліку і Аляксандар Казулін, былі неадкладна вызвалены.\nПаводле нямецкіх парлямэнтароў, Бэрлін павінен усебакова падтрымліваць дэмакратычны рух і грамадзянскую супольнасьць у Беларусі, садзейнічаць іхнай далейшай перамозе. “Людзі ў Беларусі пачынаюць перамагаць страх”, і дзеля салідарнасьці зь імі “кіраўніцтва Нямеччыны павінна выкарыстаць усе магчымыя сродкі, у тым ліку непарыўны дыялёг з Расеяй па беларускай праблематыцы”, гаворыцца ў заяве Бундэстагу.


Будзьма беларусамі! » Верш тыдня: Іосіф Бродскі “24 снежня 1971 года”\n24.12.2018 | Літаратура\nВерш тыдня: Іосіф Бродскі “24 снежня 1971 года”\nКалі набраць у Гугле па-англійску “24 снежня 1971”, то першая спасылка будзе на жахлівую авіякатастрофу ў Перу, што адбылася ў гэты дзень і скаланула шмат каго ў свеце. На борце самалёта, разам з экіпажам, было 92 чалавекі. 91 у выніку загінуў. Выжыла адна. 17-гадовая дзяўчына Джуліяна Кёпке, упаўшы з вышыні трох кіламетраў у трапічны лес, не памерла, а дзевяць дзён змагалася за жыццё, упарта прадзіраючыся праз джунглі, хоць мела пералом і шматлікія раны. Харчавалася толькі цукеркамі, кулёк якіх (запомнім дробны факт) адшукала на борце. Трывала бяссонне і нязносны боль ад ран, у якіх завяліся лічынкі. На дзясяты дзень дзяўчыну знайшлі і ўратавалі. Паводле яе гісторыі быў зняты амерыкана-італьянскі фільм “Цуды яшчэ здараюцца”, а таксама нямецкая дакументальная стужка “Крылы надзеі”. У 2011 г. сама Джуліяна напісала кнігу “Калі я ўпала з неба” (When I Fell From the Sky), кнігу таксама збіраюцца экранізаваць. І назвы твораў гавораць самі за сябе: гераіня зрабіла для свайго ўратавання ўсё, што здолела, але гэтага магло і не хапіць, так што цяжка ўсё патлумачыць толькі зямной логікай.\nДругой спасылкай вам пакажуць верш Іосіфа Бродскага “24 снежня 1971 года”.\nНе ведаю, паспеў пачуць Бродскі на момант напісання твора гэтую гісторыю ці проста так супала, але Гугл, як мы добра ведаем, бачыць усё – і суседства гэтае здаецца невыпадковым. Гаворка не толькі пра тое, што ў самім Евангеллі цуд суседнічае з трагедыяй, бо наступным дзівам пасля надзвычайных народзінаў было ўратаванне (уцёкі ў Егіпет), калі Ірад учыніў разню немаўлят, – уратаванне сям’і аднаго немаўляці. Не менш важная і сама мастацкая пабудова верша Бродскага, які “трымаецца” на суаднясенні двух планаў: так, каб праз зямное, так бы мовіць, прафаннае – “праглядала” б логіка сакральнага; каб дэталі побыту складаліся ў пэўную метафізіку.\nУвогуле Бродскі любіў і ўмеў пісаць калядныя вершы. Напісаў іх больш за дваццаць. Зрабіў гэта добрай традыцыяй у сваёй творчасці. “З той пары, – апавядаў ён, – як я ўзяўся пісаць вершы сур’ёзна – больш ці менш сур’ёзна, – я да кожнага Раства спрабаваў напісаць верш – як віншаванне з днём народзінаў. Некалькі разоў я гэтую магчымасць страціў – змарнаваў: тое ці іншае ўставала ўпоперак дарогі”. Прычым паэт не быў вернікам у нейкім канфесійным сэнсе, з прывязкай да таго ці іншага рэлігійнага календара, але адпаведнай святу датай выбіраў для сябе не 6/7 студзеня, а нязменна 24/25 снежня. На пытанне, чаму, тлумачыў так: “Адказ на гэта вельмі просты. Традыцыя святкавання Божага нараджэння куды больш разгалінаваная і распрацаваная ў рымскай царкве, чымсьці ў праваслаўнай. Так што для мяне няма пытання, “іх” гэта ці “не іх”. Там, дзе ўсё пачалося, з таго ўсё і пачынаецца”.\nУрэшце сябры і даследчыкі-чытачы пачалі тэарэтызаваць пра яго “каляндарныя” творы. Так, Пётр Вайль, размаўляючы з паэтам, выказаўся наступным чынам: “Трохі спрашчаючы, можна сказаць, што раней вы пісалі вершы з нагоды Раства, а ў апошнія гады – пра Раство”. Гэтую заканамернасць можна прасачыць і па невялікай падборцы калядных вершаў Бродскага, апублікаваных у беларускіх перакладах у часопісе “ПрайдзіСвет”. Ранні “Калядны раманс” хутчэй напісаны з нагоды. Пазнейшыя “Калядная зорка”, “Уцёкі ў Егіпет” і некаторыя іншыя творы – непасрэдна пра.\nВерш, пра які сёння гаворка, можна назваць паваротным, ён як бы стаіць “на стыку”, прычым адразу ў некалькіх сэнсах. Малюючы паўсатырычную-паўгумарыстычную карціну перадсвяточнага побыту перыяду застою, а потым дэкларуючы выхад па-за яго межы, гэты верш – адзін з апошніх перад вымушанай эміграцыяй аўтара – як бы абяцае радыкальныя перамены ў ягоным лёсе. Але яшчэ важнейшая тут сама кампазіцыя твора. Пачынаючыся апісаннем таго, як наведнікі прадмагаў рыхтуюцца да суцэльна с(а)вецкага свята Новага года, верш паступова пашырае нашу перспектыву, паказвае нябесную першааснову нашых мілых, утульных хатніх рытуалаў, “падымае” чытача да цуду Божага нараджэння.\nДэталі жыцця грамадзян СССР пачатку 70-х у вершы рэалістычна пераканаўчыя. Назваць пакупнікоў у чэргах па немудрагелісты дэфіцыт “біблійнымі магамі” можна хіба што іранічна. Сцяжына ў Віфлеем/Бэтлеем надзейна замеценая завірухай. Увасабленне сусветнага зла, цар Ірад, моцна здрабнеў, але й неймаверна размножыўся, зрабіўся будзённай з’явай і назіраецца ў шмат якіх сем’ях – у карцінах (і гуках праз тонкія сценкі!) п’янства ды хатняга гвалту: “Ирод пьет. Бабы прячут ребят”. Што і казаць, гуманітарная катастрофа – і “даскочыць” з такой стартавай пляцоўкі да рэлігійнай метафізікі ніяк не лягчэй, чым уратавацца пасля крушэння самалёта.\nАле цуд – цуд геніяльнай паэзіі – вельмі паступова, але і паспяхова гэтую адлегласць пераадольвае. “Кожны сам сабе цар і вярблюд” пакуль не пакідае чалавеку асаблівых шанцаў, але гэтае “цар” вядзе не столькі ў бок “Ірада”, колькі ў бок “Каляднай зоркі” Барыса Пастарнака (“За ними везли на верблюдах дары”), а значыць – і да евангельскіх магаў. Пахі “водки, хвои и трески”, а потым “мандаринов, корицы и яблок” не толькі трапна апісваюць пераднавагоднюю крамную рэальнасць, але і, разбітыя на тройкі згодна з метрыкай трохстопнага анапеста, ствараюць прафанны навагодні эквівалент сакральным “золату, смірне, ладану”. “Сетки, сумки, авоськи, кульки…” – пакуль яшчэ прыземленая дэталь, фрагмент усеагульнай мітусні і “марнай марнасці”, аднак і абгортка – хай сабе сціплых, але дароў. (Адзін такі кулёк цукерак, як мы добра памятаем, уратаваў чалавечае жыццё.)\n“Снежная крупа” праз вобраз “нябеснай манны” адсылае не толькі да пустэльні, але і да саракагадовага блукання ў ёй. Яшчэ адзін пастарнакаўскі прыём – “пераключэнне” адным радком з нашай рэальнасці проста ў біблійную і назад: “и костры пастухи разожгли”. (Параўнайце: “…Все злей и свирепей дул ветер из степи… / …Все яблоки, все золотые шары”). З аднаго боку, героі нібыта не бачаць святога і вечнага, але з іншага – само яно выносіцца ў самыя “ўдарныя” месцы тэксту, з усімі кананічнымі атрыбутамі і вялікімі літарамі: “ни животных, ни яслей, ни Той, / над Которою – нимб золотой”.\nУ сваіх інтэрв’ю ў адказ на пытанне пра веру Бродскі прызнаваўся: “Я той яшчэ хрысціянін”, – і дадаваў, што часам верыць, а часам – не. Разам з тым свята Божага нараджэння для яго так ці іначай – грандыёзная падзея: дзень народзінаў новай эры, сучаснага чалавека з яго цывілізацыяй і культурай, можна сказаць – дзень народзінаў самога чалавецтва і чалавечага ў чалавеку. Таму і ў вершы гаворка не пра хрысціянскае азарэнне і навяртанне яго сціплых герояў, а хутчэй пра іх людскую годнасць: “…Не потребность в звезде / пусть еще, но уж воля благая / в человеках видна издали…”\nРазам з тым згаданая вышэй “патрэба ў зорцы” ў самім вершы і яго аўтару настолькі моцная, што ён нават заплюшчвае вочы на не самае мілагучнае месца ў творы (паспрабуйце вымавіць: “потребность в звезде”), перагружанае зычнымі, як магі сваімі дарамі. Калі Бродскага і цікавіць рэлігія, то найперш у сваім першапачатковым, этымалагічным сэнсе: лацінскае religare – ‘звязваць, яднаць’. Таму ў позніх калядных вершах Бродскага столькі пра “сувязь” – зямлі і неба, калыскі і зоркі, Айца і Сына, “далёкага” і “блізкага”, як, скажам, у вершы 1990 года:\nУ разгляданым сёння вершы гэтае “яднанне” праяўляецца спачатку праз зямныя дэталі: “То и празднуют нынче везде, / что Его приближенье, сдвигая / все столы…” “Сдвигая” тут – не толькі прыкмета сучаснай версіфікацыі, прыгожа вынесены ў рыфму анжамбман, але і аналаг лацінскага religare. Адсюль і “яднае ў святое застолле / ўсе сталы” ў беларускім перакладзе. Ідэя збліжэння “далёкага” і “блізкага”, “высокага” і “нізкага” рэалізуецца ў вершы кампазіцыйна і стылістычна якраз-такі праз спалучэнне прафаннага і сакральнага. Калі ў пачатку верша ўсе біблійныя адсылкі выглядаюць пакуль яшчэ сумна-парадыйнай “гульнёй на паніжэнне”, то ў канцы, наадварот, ледзь не паводле законаў рамантычнага двухсвецця, высокі ярус “каляднай батлейкі” як бы вырастае, надбудоўваецца над ніжэйшым:\nЯк пачуццё смагі ў нас ёсць свайго роду доказам існавання крыніцы, з якой можна напіцца, так і адчайная патрэба ў святле (“потребность в звезде”) даводзіць яго існаванне як бы ад супраціўнага. З гэтых радкоў чытач верша гатовы да яго дзівоснага фіналу: да моманту чалавечага позірку ў неба, так бы мовіць, усталявання “сувязі” з зоркай. Гэтае формульнае “смотришь в небо и видишь – звезда”. (Што ў беларускім перакладзе трохі змяняецца, але не перастае гучаць, як формула: “Бачыш зорку і кажаш: Раство”.) Як той казаў, цуды яшчэ здараюцца.\n24 снежня 1971 года\nУ Раство, хоць не ўзносім хвалы,\nўсе мы трохі біблійныя магі:\nдзеля каўнай бляшанкі халвы\nу аблозе трымае прадмагі\nплоймай скруткаў нагружаны люд –\nкожны сам сабе цар і вярблюд.\nСумкі, торбы, авоські, кулькі,\nі гамонка не знае ўгамону;\nводар елкі, гарэлкі, траскі,\nмандарынаў, хурмы, цынамону;\nды шукаць паміж трактаў дарма\nВіфлеемскі, і зоркі няма.\nІ нашэннікаў сціплых дароў\nперапоўнены транспарт хістае\nі выплёўвае ў зеўры двароў,\nхоць вядома: пячора пустая –\nні жывёлы, ні ясляў, ні Той,\nшто ў кароне святла залатой.\nПустата. Ды ўспамін пра яе –\nяк святло, што ліецца знікуды.\nЗнаў бы Ірад: чым больш ён злуе,\nтым няўхільней калядныя цуды.\nНепарыўнасць пасеву й жніва –\nпадставовая схема Раства.\nЦуд бліжэе і ўсюды жыве,\nі яднае ў святое застолле\nўсе сталы. Не патрэба ў Растве\nхай яшчэ, але добрая воля\nў чалавеках відаць праз грахі.\nІ не спяць ля агню пастухі.\nВаліць снег. Аж расце да гаўбцоў.\nТрубы-коміны трубяць дачасна.\nІрад п’е. Бабы туляць мальцоў.\nХто прыйсціме – нікому не ясна.\nМы не ведаем часу й прыкмет.\nЦі ж паверыць у прыхадня свет?\nДы калі на дзвярным скавышы\nяна выйдзе з туману густога,\nу хусціне, нібыта на мшы, –\nі Дзіцяці, і Духу Святога\nпазнаеш у сабе хараство.\nБачыш зорку і кажаш: Раство.\nПераклала з рускай Марыя Мартысевіч


12/12/2017 Сельская праўда Акцыі 0\nУ межах акцыі “Нашы дзеці” з мэтай развіцця валанцёрскага руху і фарміравання талерантных адносін да дзяцей-інвалідаў вучні 6 “Б” класа сярэдняй школы № 1 Жабінкі з класным кіраўніком Юліяй Дусь, а таксама навучэнцы гарадскога ліцэя наведалі Цэнтр карэкцыйна-развіццёвага навучання і рэабілітацыі Жабінкаўскага раёна.\nШасцікласнікі праінсцэ-ніравалі казку “Калабок” для выхаванцаў цэнтра і ўручылі прынесеныя з сабой падарункі. Многія ўпершыню пераступілі парог гэтай установы. Усім было цікава пазнаёміцца з дзецьмі, што тут вучацца, з умовамі, у якіх адбываецца навучанне. Школьнікаў уразіў сэнсарны пакой, масажны кабінет. Як высветлілася, многія навучэнцы цэнтра – равеснікі шасцікласнікаў, хоць і вучацца ў малодшых класах, а з некаторымі нават хадзілі ў адну групу ў дзіцячым садку. Юлія Дусь ад імя сваіх вучняў і сябе асабіста запрасіла навучэнцаў і педагогаў Цэнтра карэкцыйна-развіццёвага навучання і рэабілітацыі ў госці ў першую гарадскую школу. Выказала спадзяванне, што такія сустрэчы стануць традыцыйнымі для яе класа.\nЛіцэісты падчас першай сустрэчы прыйшлі ў карэкцыйны цэнтр з гульнёвай праграмай, якую правяла Дар’я Асіпук. У зале панавала добразычлівая, цёплая атмасфера. Усім было весела. Дзеці лёгка ўступалі ў кантакт, знаходзілі агульную мову. Старшакласнікі падарылі малодшым таварышам пластылін, альбомы для малявання і каляровую паперу, якія, безумоўна, паспрыяюць развіццю творчых здольнасцяў выхаванцаў цэнтра.\nПадчас другой сустрэчы дырэктар ЦКРНіР Кацярына Лугаўская правяла для ліцэістаў экскурсію па ўстанове, расказала пра жыццё ў цэнтры. Юнакі і адзіная прадстаўніца прыгожай паловы Вольга Цупа задавалі шмат пытанняў, на якія атрымлівалі грунтоўныя адказы. Цікавіліся маладыя людзі і праблемамі, з якімі сутыкаюцца педагогі. Ліцэісты прапанавалі сваю дапамогу пры правядзенні розных мерапрыемстваў – канцэртаў, ранішнікаў… Тым больш, што пэўны вопыт у іх ужо ёсць: яны прымалі ўдзел у інклюзіўным фестывалі “Адной планеты дзеці”, што адбыўся першага снежня.\nДнямі ў Цэнтры карэкцыйна-развіццёвага навучання і рэабілітацыі стартавала новая акцыя – “Ажыццяві мару”. У холе будзе ўстаноўлена ялінка, упрыгожаная паштоўкамі, а ў іх – мроі-жаданні нашых навучэнцаў і выхавальнікаў: які падарунак кожны з іх хацеў бы атрымаць на Раство. І няхай гэтыя мары ажыццявяцца!


Як Беларусь гандлюе алкаголем з сепаратыстамі «ЛДНР». Расследаванне\nПрыкладна чвэрць харчовага і алкагольнага рынку ў гэтак званых ДНР і ЛНР занятая Беларуссю. І хоць афіцыйны Менск не прызнае незалежнасці Прарасейскіх самаабвешчаных рэспублік, гандлюючы з імі беларускія прадпрыемствы могуць не парушаць не толькі сваё, але нават і ўкраінскае заканадаўства.\nЯк выглядаюць схемы паставак?\n«Першы спосаб – гэта рээкспарт праз расейскую фірму і ў гэтым выпадку беларускія законы фармальна не парушаюцца, таксама ёсць такія фарматы, калі заключаюцца прамыя кантракты паміж беларускім прадпрыемствам і кампаніяй пад юрысдыкцыяй ДНР-ЛНР – так было ў выпадку славпродукта. І нарэшце ёсць трэці экзатычны варыянт, калі кантракт афармляецца праз кампанію ў Ганконгу і Канадзе», – дзеліцца суаўтара расследаванняў і журналістка «Белсату» Кацярына Андрэева.\nТак праз ганконгскага партнёра «Huge Sky LTD ў ЛНР» прадае сваю прадукцыю Мазырскі спіртагарэлачны завод, Крыніца ж, чыя прадукцыя адкрыта рэкламуецца ў сепаратысцкіх рэспубліках працуе праз свайго канадскага партнёра.\nХто прымае беларускі тавар?\n«Беларусь не проста гандлюе з бізнесоўцамі з ЛДНР, яна гандлюе з людзьмі, якіх афіцыйны Кіеў абвінавачвае ў фінансаванні тэрарызму – гэта так званыя кашалькі тэрарыстаў», – зазначыў Ігар Ільяш, журналіст «Белсату» і суаўтар расследавання.\nДа прыкладу, гаворка пра кампанію «Майстар-гандаль», якую па непацверджанай інфармацыі кантралюе сын збеглага ўкраінскага прэзідэнта, мільянер Аляксандр Януковіч. Іншая, луганская кампанія «СВ-ТОРГ», што спецыялізуецца на аптовым гандлі спіртным і закускамі, адкрыта заяўляе аб тым, што ў першай дзясятцы яе партнёраў – адразу шэсць беларускіх прадпрыемстваў.\nБольшасць такіх беларускіх фірмаў сваіх данецкіх і луганскіх кліентаў не спяшаюцца афішаваць, у адрозненне, напрыклад, ад «Камунаркі».\nАўтары расследавання чакаюць вострай рэакцыі з боку Украіны\nМагчыма – нават санкцыяў супраць прадпрыемстваў, якія наўмысна парушаюць ўкраінскае заканадаўства. Але цяжка ўявіць, што Кіеў не ведае пра гэтыя факты, улічваючы, што і цэлы шэраг украінскіх прадпрыемстваў выкарыстоўвае падобныя схемы, каб абыйсці забарону.\nТэгі: Беларусь-Украіна вайна ва Украине гандаль гандаль з ЛДНР ДНР Ігар Ільяш Кацярына Андрэева ЛНР расследаванне расследаванні Белсату санкцыі Украіны


НАШ КРАЙ (сайт пра наваколлi Вiцебска) >> Дзеячы Віцебшчыны Г - К\nДзеячы Віцебшчыны Г - К\n1. Грыневіч Антон Антонавіч (3.5.1877-8.12.1937\n2. Драздовіч Язэп Нарцызавіч (13.10.1888-15.8.1954)\n3. Дудышкін Сцяпан Сямёнавіч (6.1.1821-28.9.1866)\n4. Ефрасіння Полацкая\n5. Жахоўскі Цыпрыян (Кіпрыян; каля 1635 -кастр. 1693)\n6. Забелін Іосіф Вікекцьевіч (1.4.1834-7.12.1875)\n7. Зан Тамаш (21.12.1796-19.7.1855)\n8. Заранка Сяргей Канстанцінавіч (6.10.1818-1.1.1871)\n9. Зарэмба Мікалай Іванавіч (15.6.1821-8.4.1879)\n10. Звеніслава Барысаўна (у манастве Еўпраксія;пасля 1110-1202)\n11. Зубко Антоній (1797-1884)\n12. Кавалеўскі Аляксандр Ануфрыевіч (19.11.1840-22.11.1901)\n13. Кавалеўскі Уладзімір Ануфрыевіч (14.8.1842-28.4.1883)\n14. Кайгародаў Дзмітрый Нічыпаравіч (12.9.1846-11.2.1924)\n15. Каладынскі Андрэй (Казьма)\nГрыневіч Антон Антонавіч (3.5.1877-8.12.1937) Збіральнік і папулярызатар беларускага музычнага фальклору, выдавец, педагог, кампазітар. Нарадзіўся ў фальварку Іваноўшчына Лепельскага пав. Віцебскай губ. Член выдавецкай суполкі "Загляне сонца і ў наша аконца". У 1910 заснаваў у Пецяр бургу сваё выдавецтва (Выдавецтва Антона Грыневіча), якое выпускала творы беларускай літаратуры і музыкі. У музычныя зборнікі ўключаў запісаныя ім бытавыя, каляндарна-абрадавыя, дзіцячыя і іншыя беларускія народныя песні, песні на словы Я.Купалы, Я.Коласа, Г.Леўчыка, музыку да якіх пісаў сам. Сабраў і выдаў "Беларускія песні з нотамі" (т. 1, 1910; т. 2, разам з А.Зязюлем, 1912), "Народны спеўнік" (Вільня, 1920) і "Школьны спеўнік" (Вільня, 1920), "Беларускі дзіцячы спеўнік" (Вільня, 1923).\nДраздовіч Язэп Нарцызавіч (13.10.1888-15.8.1954) Мастак, скульптар, этнограф, археолаг. Нарадзіўся ў засценку Пунькі Глыбоцкага р-на Віцебскай вобл. Вучыўся ў Віленскай мастаіжай школе (1906-10). Заснавапьнік мастацкай студыі пры Віленскай беларус кай гімназіі. Раннія творы - замалёўкі краявідаў Дзісеншчыны, алегарычныя жывапісныя карціны. Працаваў у галіне кніжнай графікі, змяшчаў малюнкі і ілюстрацыі. У 1919-20 жыў у Мінску, з 1921 на радзіме. Стварыў графічную серыю "Старажытная будоўля на Беларусі", партрэты полацкіх і смаленскіх князёў і інш. жывапісныя творы. У графічнай серыі "Дзісеншчына" даў паэтьгчны вобраз паўночнай Беларусі. У 2-й палове 1920-х г. стварыў вялікія графічныя серыі, прысвечаныя пераважна старажытнай замкавай архітэктуры Беларусі ("Мір", "Навагрудак і навагрудцы", "Крэва", "Ліда", "Гальшаны" і інш.)- Зрабіў некалькі партрэтаў і замалёўкі памятных мясцін жыцця і дзейнасці Ф.Багушэвіча. У 1940-я г. стварыў жывапісныя палотны з жыцця старажытнай Полаччьшы, серыю карцін пра жыццё і асветніцкую дзейнасць Ф.Скарыны. Аўтар жывапісных і графічных работ на касмічныя тэмы. Маляваў насценныя дываны. Працаваў у галіне скульптуры: бюст Ф.Скарыны, партрэты-барэльефы М.Машары, АТрыневіча, Я.Пачопкі, маці. Запісваў фальклор і апрацоўваў для слоўнікаў народную лексіку Дзісеншчны і Піншчыны. Праводзіў археалагічныя даследаванні, вёў археалагічныя дзённікі "Дзісенская дагістрычная старына". Аўтар наукова-папулярнай брашуры "Нябесныя бегі" (1931).\nДудышкін Сцяпан Сямёнавіч (6.1.1821-28.9.1866) Журналіст, літаратурны крытык. Нарадзіўся ў беднай купецкай сям'і ў Віцебску. Вучыўся ў Віцебскай гімназіі. У 1837 паступіў на юрыдычны факультэт Пецярбургскага універсітэта, які скончыў у 1841. Да 1848 служыў чыноўнікам дэпартамента знешняга гандлю. Друкавацца пачаў з 1845. Адна з першых публікацый - артыкул пра філалагічныя назіранні Якава Грыма над галоўнымі славянскімі гаворкамі. Сышоўся з крытыкам В.М.Майкавым і быў ім прыцяг нуты да супрацоўніцтва ў часопісе "Отечественные записки". Пасля смерці Майкава з ліпеня 1847 узначальваў аддзел крытыкі і бібліяграфіі гэтага часопіса. Аўтар артыку лаў пра А.Дз.Кантэміра, Дз.І.Фанвізіна, М.ЮЛермантава, М.В.Гогаля, І.А.Ганчарова, Л.М.Талстога, І.С.Тургенева і інш. Рэдагаваў творы Лермантава (выд. 1860 і 1862). Супрацоўнічаў з рэдакцыяй "Современника". Паводле дагавору з А.А.Краеўскім з 1860 стаў другім, фактычньш рэдактарам "Отечественных записок" і быў ім да самай смерці. Прыхільнік тэорыі "чыстага мастацтва" з рысамі памяркоўнага лібералізму. Змагаўся за мастацтва без тэндэнцыйнасці, прытрымліваўся эстэтычнай сістэмы В.Р.Бялінскага, называў яго "магут ным рухавіком літаратуры", палемізаваў з М.Г.Чарнышэўскім наконт трактоўкі мастацтва.\n[свецкае імя Прадслава, каля 1110 (?)-23 або 25.5.1173] Прадстаўніца хрысціянскага культурна асветніцкага руху ў Поланкім княстве 12 ст. Першая жанчына гэтага перыяду, прылічаная да святых. Нарадзілася ў Полацку. Дачка полацкага князя Георгія Усяславіча, малодшага сына князя Усяслава Брачыславіча. У 2-й палове 11 - 1-й палове 12 ст. полацкае княства як самастойная і моцная дзяржава дасягнула высокага ўзроўню і ў культурным жыцці. Трывалымі былі гандлёвыя і культурныя сувязі Полацкага княства з краінамі Усходу і Захаду. Культурным сувязям з Візантыяй спрыялі сваяцкія адносіны полацкіх князёў з візантыйскім імператарскім домам. Менавіта ў гэтыя часы ў Полацку пабудаваны Сафійскі сабор і іншыя манументальныя царкоўныя пабудовы. Ёсць звесткі пра наяўнасць тут свайго летапісання. У духоўна-культурным жыцці Полацкага княства ўмацоўвалася хрысціянская ідэалогія, хоць язычніцкія ўяўленні былі яшчэ даволі моцныя нават у княжацкім асяроддзі. Аднак хрысціянская ідэалогія заваёўвала ўсё больш прыхільнікаў, якія імкнуліся сцвердзіць у жыцці ідэі падзвіжніцтва, асветы і кніжнасці. Асабліва важную ролю ў гэтым працэсе адыграла Е.П., звесткі пра дзейнасць якой дайшлі да нас з "Жыція Ефрасінні Полацкай", створанага, відаць, неўзабаве пасля яе смерці (старэйшы з вядомых спісаў датуецца 14 ст.). "Жыціе..." было шырока вядомае і папулярнае ў старажытнабеларускі перыяд. Стварэнне ў Полацкім княстве свайго "Жыція..." - важнае сведчанне культурнай суверэннасці дзяржавы, яе значнасці і сілы. Калі адлюстраванне дзяржаўна-палітычнай ролі княства знаходзіла сваю фіксацыю ў галіне летапісання, то ў духоўнай сферы гэта замацавана найперш у самім факце стварэння "Жыція...". Арыгіналь насць гэтага твора - у сцвярджэнні неабходнасці ведаў, любові да кнігі, у ідэі духоўнага ўдасканалення, праслаўленні падзвіжніцтва, самаадднаным служэнні вышэйшым маральным ідэалам.\nЕфрасіння рана пастрыглася ў манахіні насуперак волі бацькоў, якія хацелі аддаць яе замуж. Пасяліўшыся ў келлі Сафійскага сабора, яна занялася перапіскай твораў рэлігійна-маральнага зместу. Гэта, відаць, былі пераважна пераклады з грэчаскіх арыгіналаў. Ёсць падставы меркаваць, што на той час у храме існавала майстэрня, дзе ствараліся і па-мастацку ўпрыгожваліся рукапісы, былі падрыхтаваны майстры і спецыяльнае абсталяванне. Відаць, яшчэ да прыходу Ефрасінні быў пакладзены пачатак вядомай бібліятэкі Полацкага Сафій скага сабора, якая паступова ператварылася ў буйны культурны цэнтр Полаччыны, дзе ствараліся і захоўваліся нацыянальныя духоўныя каштоўнасці, у т.л. летапісы і творы грэчаскай патрыстыкі. Ефрасіння заснавала ў Полацку жаночы і мужчынскі манастыры, была фундатарам пабудовы каля 1160 царквы святога Спаса (цяпер Спаса-Ефрасіннеўская), дзе размяшчаліся келлі Ефрасінні і яе сястры, і царквы Багародзіцкай. Спаская царква бьша багата ўпрыгожана фрэскамі, якія маюць вялікую гістарычную і мастацкую каштоўнасць. Па заказе Ефрасінні полацкім майстрам Лазарам Богшам у 1161 быў зроблены напрастольны шасціканцавы крыж для царквы святога Спаса. Ён быў з кіпарысу, да яго пярэдняй і адваротнай паверхняў прымацаваны залатыя, да бакавых - сярэбраныя пласціны. Крыж быў аздоблены каштоўнымі камянямі, упрыгожаны выявамі евангелістаў, заснавальнікаў праваслаўя, святых Ефрасінні і яе бацькоў. Гэты выдатны ўзор прыкладнога мастацтза 12 ст. стаў найкаштоўнейшай нацыянальнай святыняй (у час другой су светнай вайны крыж украдзены з Беларусі). Па просьбе Ефрасінні візантыйскі імператар Мануіл Комнін прыслаў для царквы святога Спаса адзін з трох абразоў (эфескі) Маці Боскай, створаных, паводле падання, евангелістам Лукою. Па яе загадзе гэты абраз быў упрыгожаны золатам, серабром і каштоўнымі камянямі (зараз знаходзіцца ў Рускім музеі ў Санкт-Пецярбургу). У канцы жыцця Ефрасіння здзейсніла паломніцтва ў Іерусалім, дзе і памерла. У 1187 яе мошчы былі перанесены ў Кіева-Пячор скую лаўру, а ў пач. 20 ст. -у Полацк. "Жыціе Ефрасінні Полацкай" прасякнута пафасам сцвярджэння хрысціянскіх светапоглядных уяўленняў і імкненнем давесці іх ісціннасць. У ім даецца дастаткова разгорнутая змястоўна-паняційная аргументацыя і пра эфемернасць "славы зямной", і пра сутнаснае размежаванне свету тленнага і свету вечнага, і пра славутую, але няўстойліва-зніклівую прыгажосць бачнага свету гэтага. Відавочна цікавасць аўтара гэтага твора да шырокіх светапоглядных пытанняў эпохі сярэднявечча, хоць у жьшце апісанні выразна прысутнічае вузкацаркоўны і нават вузкаманаскі пласт зместу, спе цыфічных павучанняў і норм, што, зразу мела, сведчыць пра асяроддзе, у якім стваралася "Жыціе...". Актыўным суб'ектам сцвярджэння ісціннасці як ідэй і ўяўленняў шырокага светапогляднага плана, так і канкрэтных прадпісанняў дабрачыннасцей рэлігійнага служэння выступае ў творы сама Ефрасіння.\nУ адпаведнасці з законамі агіяграфічна га жанру ў "Жьшіі..." паслядоўна апавяда ецца пра бацькоў Ефрасінні, пра тое, як рана выявіліся ўстойлівыя духоўна-маральныя асновы яе чалавечай натуры. Паведамляецца, што ў яе рана выявілася любоў да ведаў і што хутка і шырока разышліся весткі пра яе мудрасць і прыгажосць. Асаблівая ўвага звяртаецца на ўнутраныя духоўныя рысы Ефрасінні, найперш на яе інтэлектуальную адоранасць: "Дан бяше таков дар Еуфросинии от Бога: аще кто ея вопрошаше о которой венш, она же ему разрешаше чему есть быти". Хоць індывідуальна-асобасная характарыстыка ў абмалёўцы героя выходзіла за межы такога кананічнага жанру, у гэтым творы спалучэнне ўнутраных якасцей гераіні і патрабаванняў жанру ўспрьшаецца арганічна. У духоўным свеце Ефрасінні на першае месца ставілася ідэя служэння Богу і вышэйшым духоўным каштоўнасцям, а яе дар - спасціжэння рэчаў і людзей, беспамылковага распазнання тых, хто ўнутрана схільны да служэння Богу і царкве - набываў рэлігійна-ідэалагічную інтэрпрэтацыю. "Дан бысть дар блаженой Ефроснннн от Бога: аше кого узрнт очима своима, то разумеваше в коем человеце сосуд избран хоцеть быти Богови". У 12 гадоў Ефрасіння зрабіла найважнейшы свой духоўна-маральны выбар, які вызначыў увесь далейшы яе кірунак дзейнасці і сэнс жыццёвага шляху. Рашэнне пайсці ў манастыр і прысвяціць сябе слу жэнню Богу яна прыняла насуперак волі бацькоў, якія ўжо думалі пра хуткае замужжа Прадславы. Так перад ёй узнікае першая калізія: зямное каханне ці любоў да Бога, нявеста князя ці нявеста Хрыста. Ефрасіння цвёрда заявіла пра сябе як пра нявесту Хрыстову. Гэта калізія - вытворная ад фундаментальнага хрысціянскага разумення ўсяго існуючага, ад ўласцівага хрысціянству прынцыповага падзелу быцця на духоўнае і матэрыяльнае, боскае і зямное, абсалютна ісціннае і мінулачасовае. Абгрунтоўваючы правільнасць свайго выбару, Ефрасіння нагадвае вопыт жыцця сваіх продкаў: яны жаніліся і выходзілі замуж, княжылі, дабіваліся славы і паміралі, але жыццё іх было пазбаўлена подыху вечнасці і слава іх гінула як прах, як павуцінне. Выбар паміж "княженнем", "славой мира сего" і духоўным служэннем, супрацьпастаўленне жыцця продкаў, якое прайшло ў пагоні за эфемернымі зямнымі дабротамі, і жыцця ісціннага з'яўляецца вельмі паказальным для ўнутранай змястоўнасці вобраза Ефрасінні.\nСупрацьпастаўленне канкрэтна-зямнога існавання і духоўнага падзвіжніцтва несла адбітак рэальнага гістарычнага проціборства хрысціянства са старажытнаславянскімі міфалагічнымі ўяўленнямі. Як вядома, праявы язычніцкага светапогляду на пач. 12 ст. былі яшчэ даволі выразнымі ў розных сацыяльных пластах Полацкага княства, і натуральна, што канкрэтную духоўную мэту і сэнс свайго служэння Ефрасін ня бачыла ў сцвярджэнні новых, хрысціянскіх маральных прынцыпаў існавання чалавека. Выбар Ефрасінні - гэта выбар паміж свецкім, людскім (багаццем і славай) і цяжарам манаскага быцця, выбар, заснаваны на супрацьпастаўленні зямнога, рэальнага і духоўнага. Яна настойліва прыводзіць аргументы на карысць правільнасці свайго рашэння. Першы раз - калі павінна зрабіць выбар паміж замужжам і манаствам, любоўю зямною і любоўю да Бога, у другі - калі ўжо рашэнне прынята, і яна пераконвае ігуменню манастыра прыняць яе ў сваё асяроддзе. У адказ на словы ігуменні, што яна яшчэ маладая і не адолее цяжкасці манаства, ды і наогул, навошта ёй адракацца ад радасцей жыцця, Прадслава ў поўнай адпаведнасці з хрысціянскай ідэяй сцвярджае пафас веры і падзвіжніцтва ў імя вечнасці, нятленнасці. "Вся видимая мира сего и краная суть и славна, но вскоре минует, яко сон, яко цвет уведает. Вечная же и невидимая во векы пребывають..." У гэтым фрагменце хрысціянскія ўяўленні пра вышэйшую духоўную рэальнасць як сапраўд ную сутнасць быцця суседнічаюць і спалучаюцца з паэтычнай вобразнасцю, што перадае пачуццё зачараванасці прыгажосцю рэальнага свету.\nЗнаходжанне Ефрасінні ў манастыры было пачаткам яе ператварэння ў падзвіжніцу, часам збірання духоўных сіл. Мінуў пэўны час, і яна просіць дазволу пасяліцца ў келлі Сафійскага сабора. Ведучы манаскі, аскетычны лад жьшця, Ефрасіння занялася перапіскай кніг. "И нача книгы писати своими руками". Ідэал ведаў і асветы, любоў да кнігі і найперш да Бібліі ў сярэдня веччы былі шляхам спасціжэння Божай мудрасці, твораў тэалагічнага характару. У "Жыціі..." падкрэсліваецца, што ў Прадславы з маленства была прага да ведаў. Яе імкненне вучыцца падаецца адначасова і як вытворнае ад любові да Бога, і як шлях унутранага ўдасканалення, дасягнення ідэалу. Сцвярджаючы ідэю самаадданага духоўнага служэння ў зямным жыцці і ўспа мінаючы словы Хрыста, сказаныя апосталам: "Не носите с собою ничто же, токмо жезл един!", - Ефрасіння гаворыць, што ў яе нічога няма, акрамя слова Боскага і кніг. "И еше же за все имение имею книги сея. Мин же утешаетмися душа и сердце веселится". Шлях дасягнення ідэалу неадлучны ад боскага слова і ведаў, занатаваных у кнігах Свяшчэннага пісання. Перапіска, распаўсюджванне кніг - адна з найважнейшых і богаўгодных місій чалавека. У гэтым сэнс дзейнасці Ефрасінні па перапісванні кніг. Будаўніцтва царквы святога Спаса апісваецца ў "Жыціі..." як найважнейшая справа Ефрасінні, а яго завяршэнне - як усеагульнае свята: "... Видевши церковь соврешеную, возрадавася душею" Ефрасіння, "и бысць свяіценне и велиа радость всем крестьянам. B собрашась князи и силнии мужи, черноризици и чернормзци, и простие людме. И бысть радость велиа. И праздноваша дни мнози". Гэта кульмінацыйная падзея ў "Жыціі...", калі суб'ектыўнае жаданне і імкненне Ефрасінні ператварылася ў агульнае свята, свята далучэння ўсіх да царквы і Бога. Заўважаецца тэндэнцыя паказаць індывідуальнае (бо яно з'яўляецца ўзорам) як найбольш поўны выраз імкненняў і патэнцый, схаваных у чалавечай супольнасці. Роля ж і значэнне выключнай індывідуальнасці Ефрасінні ацэньваюцца ў "Жыціі..." як роля выдатнага носьбіта святла, адухоўленасці, асветы: "Еуфросннна - неопарный орел, попарившм от Запада и до Востока, яко луш солнечная, просветившм всю землю Полоцкую". Разам з тым размова ідзе пра канкрэтную людскую супольнасць, духоўна-культурнае адзінства, пэўнасць якой выразна ўсведамляецца, гэта - Полацкая зямля. і праслаўленне ў "Жыцці..." Полацкай зямлі і горада Полацка - "А мы же хвалим блажен еси ты граде Полоцкнй... Блажены людие, живушии в нем!" - адзначана высокай адухоўленасцю патрыятычнага пачуцця.\nДзейнасць Еврасинни Полацкай - яскравы адбітак кардынальных духоўных зрухаў, што адбываліся ў культурна-грамадскім жыцці Беларусі на працягу 12 ст., калі закладваўся і мацаваўся фундамент новага разумення свету, ствараліся перадумовы развіцця індывіда як непаўторнай асобы, сцвярджэння духоўна-маральнай самакаштоўнасці чалавека. Духоўны ўплыў беларускай асветніцы Ефрасинни Полацкай далёка выйшаў за межы старажытнай эпо хі. Яе Імя, справы і вобраз падзвіжніцы крышталізаваліся ў часе і набылі найвы шэйшую якасць нацыянальнага сімвала самаадданага служэння высакародным ідэалам, вернасці сваёй радзіме.\nЖахоўскі Цыпрыян (Кіпрыян; каля 1635 -кастр. 1693) Царкоўны дзеяч Рэчы Паспалітай. Доктар тэалогіі. Паходзіў з Полацкага ваяводства. Вучыўся ў Грэчаскім калегіуме ў Рыме (1658-64). Архімандрыт шэрагу манастыроў, у 1671-74 каад'ютар (памочнік намеснік) пры мітрапаліце Г.Календзе. У 1674-93 мітрапаліт кіеўскі, галіцкі і ўсяе Русі, адначасова архіепіскап полацкі. Для пашырэння уніі выкарыстоўваў прымусовыя меры, удзельнік склікання ў 1680 у Любліне з'езда уніятаў і праваслаўных, які апісаў у кнізе "ЛюблІнскі калёквіум..." (Замосце, 1680, на польскай мове). Імкнуўся абмежаваць у царкве ўплыў базыльян, што выклікала з імі канфлікт. У пачатку 1690-х г. заснаваў Супрасльскую друкарню. Ахвяра ваў сродкі на рамонт храмаў у ВІльні, На вагрудку, Полацку. Аўтар казанняў, пры свечаных І.Кунцэвічу.\nЗабелін Іосіф Вікекцьевіч (1.4.1834-7.12.1875) Вучоны-медык. Нарадзіўся ў Віцебскай губерніі. ў сям'і святара. Першапачатковую адукацыю атрымаў у Полацкай семінарыі (1854). Па заканчэнні з залатым медалём Санкт-Пецярбургскай медыка-хірургічнай акадэміі (1858) атрымаў званне лекара і ў ліку 10 лепшых выхаванцаў пакінуты на 3 гады на спецыяльных курсах і прымацаваны да 2-га ваенна-сухапутнага шпіталя. Першае яго навуковае даследаванне па фармакалогіі - "Аб утшыве мыш'яковых соляў на метамарфоз рэчываў у арганізме". За наступную працу "Аб фізіялагічным уздзеянні лімонна-кіслага кафеіну" атрымаў ступень доктара медыцыны (1861) і званне дацэнта фармакалогіі. Для спецыялізацыі ў галіне фармакалогіі ў 1862 на 3 гады накі раваны за мяжу, дзе наведваў лепшыя біёлагахімічныя лабараторыі. Пасля вяртання працаваў у Пецярбургскай медыка-хірургічнай акадэміі прыват-дацэнтам (1864), ад' юнкт-прафесарам (1866), ардынарным прафесарам (1868). Фармакалогія ў той час спалучалася з іншымі спецыяльнасцямі, чыталася на лацінскай мове і ўяўляла сабой нешта накшталт фармакапеі з тэарэтычнымі паказаннямі на выкарыстанне лякар стваў. З прыходам у акадэмію 3абеліна тут пачаўся новы падыход да фармакалогіі: гэты курс ён зрабіўсамастойным, стварыў добрую лабараторыю, увёў лабараторны эксперыментальны метад фармакалагічных даследаванняў. Лекцыі тут упершыню чыталіся на ўзроўні тагачасных еўрапейскіх поглядаў. У 1870 разам з прафесарамі Я.І.Багданоўскім, Ф.М.Заварыкіным і М.М.Рудневым ён выдаваў "Журнал для нормальной и патологической гистологии, фармакологии и клинической медицины", а з 1874 рэдагаваў свой часопіс "Современный лечебник", у якім змяшчаў працы, падрыхтаваныя ў фармакалагічнай лабараторыі. Аўтар шматлікіх прац па фармакалогіі: "Аб уплыве кухоннай солі на засваенне арганізмам вапны, аднаўленне касцявой тканкі і засваенне жалеза", "Аб умовах выдзялення аміяку з лёгкіх" і інш.\nЗан Тамаш (21.12.1796-19.7.1855) Паэт-рамантык, удзельнік рэвалюцый нага руху, даследчык прыроды. Нарадзіўся ў в. Мясота Навагрудскага павета Мінскай губерніі. ў беларускай шляхецкай сям'і па про звішчы Зань. Дзяцінства яго прайшло ў Вязыні, куды ўладкаваўся аканомам яго бацька Кароль пасля ўдзелу ў паўстанні пад кіраўніцтвам Т.Касцюшкі. У 1807 паступіў у Мінскую гімназію, пасля хваробы працягваў вучобу ў павятовай школе ў г. Маладзечна. У 1815 паступіў на фізіка-матэматычны факультэт Віленскага універсітэта і адначасова займаўся на літаратурным факультэце. Чалавек надзвычайнай сілы волі і душэўнай чысціні, 3ан карыстаўся вялікай павагай сярод студэнтаў і выкладчыкаў, быў кумірам моладзі. Галоўнай мэтай свай го жьшця лічыў падрыхтоўку моладзі да рашучай бітвы з царскім самаўладдзем за вызваленне роднай Беларусі ад дэспатызму. У 1815-20 у час вучобы арганізоўваў тайныя і легальныя гурткі моладзі, стаў кіраўніком патрыятычнага і дэмакратычнага руху, арганізатарам радыкальных згуртаванняў моладзі ў Вільні. Разам з А..Міцкевічам і Ю.Яжоўскім быў ініцыятарам стварэння таварыства філаматаў, якое стала ядром іншых прагрэсіўных арганізацый, таварыства філарэтаў (сяброў дабрачыннасці), кіраваў больш шырокім і разгалінаваным згурта ваннем моладзі - таварыствам "прамяністых". Я.Чачот прысвяціў яму верш "У дзень урачыстасці ў гонар Тамаша Зана 29 мая 1821 года", дзе ёсць радкі: "О, брацці! Нам заўтра шчаслівае ззяе! Яго перад намі Тамаш расчыняе!". Захаваліся дакументы аб выдачы 3ану дыплома магістэрскай ступені па філасофіі, які ён не паспеў атрымаць з-за арышту. У 1823 пасля арышту на працэсе 3ан пра явіў мужнасць і высакароднасць: каб выра таваць сваіх сяброў па арганізацыі, усю віну за яе дзейнасць узяў на сябе. Пра гэта расказаў А.Міцкевіч у паэме "Дзяды", дзе намаляваў вобраз 3ана.\nУ 1824 высланы ў Арэнбург, там прабыў 13 гадоў. У час ссылкі аб'ездзіў Урал, Прыўралле, Тургайскі стэп, займаўся даследаваннем нетраў, флоры і фауны. Знайшоў каля Самары нафту, каля Троіцкай крэпасці - медную руду, у Зауральскім стэпе - багатыя паклады золата. Стварыў мінералагічны музей у Арэнбургу. У 1837 3ану дазволена пераехаць у Пецярбург, дзе працаваў бібліятэкарам у Горным інстыту це, а ў 1841 вярнуцца на радзіму, дзе ён набыў маёнтак Кахачын каля Оршы і займаўся літаратурнай дзейнасцю. Пахаваны ў в. Смаляны Аршанскага раeна. 3ан - адзін з пачынальнікаў новай беларускай літаратуры, якая спалучае ў сабе рысы асветніцтва і рамантызму. Пісаў на польскай мове, але яго творчасць грунтавалася на родных крыніцах, гісторыі беларускага народа. Адзін з першых звярнуў увагу на народную паэзію, вусную творчасць як на крыніцу абнаўлення і ўзбагачэння літаратуры. 3ан апяваў прыгажосць роднай Беларусі, уваскрашаў гісторыю беларускага на рода. У камедыі "Грэцкія піражкі" (1817) выкарыстаў беларускі фальклор, у паэме "Табакерка" (1818) апісаў беларускае вяселле, свята Купалле, звычаі і абрады беларусаў. Ім напісаны балады і паэмы "Цыганка", "Свіцязь-возера", "Твардоўскі", "Бекіш", лірычныя вершы. Сваёй творчасцю звярнуў увагу на багацце беларускага фальклору, гістарычную пераемнасць і прыгажосць мовы беларусаў. 3ан аказаў значны ўплыў на паэтычную творчасць А.Міцкевіча, сябраваў з Я.Чачотам, А.Адынцом і іншымі пісьменнікамі.\nЗаранка Сяргей Канстанцінавіч (6.10.1818-1.1.1871) Жывапісец, педагог. Нарадзіўся ў в. Ляды Дубровенскага р-на. У сярэдзіне 1830-х гадоў вучыўся ў А.Венецыянава, скончыў Пецярбургскую Акадэмію мастацтваў (1834). 3 1843 акадэмік. 3 1856 прафесар Маскоўскага вучылішча жывапісу, скульптуры і дойлідства. Лепшыя яго жывапісныя творы адметныя дакладнасцю і матэрыяльнасцю пісьма. Аўтар партрэтаў мастака А.Венецыянава (1830-я гады), спевака В.Пятрова (1840), скулыттара-медальера Ф.Талстога (1850), групавых і сямейных партрэтаў. Сярод групавых партрэтаў вылучаецца "Выгляд залы вучылішча правазнаўства з групамі настаўнікаў і выхаванцаў" (1841), з інтэр'ерных карцін - "Унутраны выгляд Марскога Нікольскага сабора" (1843). Як педагог ён распрацаваў сістэму выкладання, пабудаваную пераважна на вывучэнні натуры, дакладнасці ў перадачы бачнага свету. Адыграў вялікую ролю ў выхаванні цэлага пакалення мастакоў-рэалістаў. Сярод яго вучняў вядомыя рускія мастакі В.Р.Пяроў, У.Я.Макоўскі і інш.\nЗарэмба Мікалай Іванавіч (15.6.1821-8.4.1879) Музычны педагог і тэарэтык. Паходзіў з дваран Віцебскай губерніі. Займаўся музыкай з дзяцінства. Працягваў музычныя заняткі і ў час вучобы ў Пецярбургскім універсітэце. Напісаная ім сімфонія была з поспехам выканана студэнцкім аркестрам. Пасля заканчэння універсітэта 3арэмба паступіў на цывільную службу, але ў хуткім часе выйшаў у адстаўку, прадаў свой маёнтак, каб на атрыманыя грошы паехаць за мяжу для грунтоўнага вывучэння музыкі. Займаўся ў вядомага еўрапейскага тэарэтыка музыкі Маркса. Вярнуўшыся ў Пецярбург у 1854, прыняў на сябе кіраўніцтва харавым таварыствам пры лютэранскай Петрапаўлаўскай царкве. У 1859 па запрашэнні А.Рубінштэйна пачаў чытаць лекцыі ў класах пры Імператарскім рускім музычным таварыстве, а пасля пераўтварэння гэтых класаў у 1862 у кансерваторыю прызначаны ў ёй прафесарам тэорыі музыкі. 3арэмба вылучаўся як выдатны педагог і добры чалавек. Разам з Рубінштэйнам імкнуўся ўзняць Пецярбургскую кансерваторыю да ўзроўню лепшых заходнееўрапейскіх кансерваторый Калі ў 1867 Рубінштэйн адмовіўся ад кіраўніцтва кансерваторыяй, 3арэмба стаў яе дырэктарам і, не пакідаючы педагагічнай дзейнас ці, заставаўся на гэтай пасадзе да 1873. Сярод вучняў 3арэмбы быў П.І.Чайкоўскі.\nЗвеніслава Барысаўна (у манастве Еўпраксія;пасля 1110-1202) Асветніца, дачка полацкага князя Барыса Усяславіча. Нарадзілася яна на некалькі гадоў пазней за сваіх дваюрадных сясцёр, дачок малодшага полацкага князя Святаслава Прадславы (Ефрасінні Полацкай) і Гардзіславы . Калі 12-гадовая Прадслава прыняла манаскі пострыг і новае імя Ефрасіння, 3веінславе было, пэўна, не больш як 4 гады. Адна з прычын, што прымусілі 3веніславу пакінуць свецкае жыццё і пайсці ў манастыр, была тая, што пасля смерці князя Барыса Усяславіча (1128) кіеўскі князь захапіў Полацк і саслаў усю сям'ю князя Барыса, у т.л. бацьку Ефрасінні - Святаслава, у Візантыю. На чужыне, пазбаўленая бацькоўскай апекі і высокага становішча, яна наўрад ці магла мець надзею на прыстойнае замужжа. I калі ўжо так трагічна склаўся яе лёс, то за лепшае палічыла пайсці ў манастыр і жыць у родным горадзе, сярод людзей, якія памятаюць славу роду Усяслава, пад апе кай дваюраднай сястры, знакамітай Ефрасінні. Усе грошы і каштоўнасці, што прызначаліся 3веніславе на пасаг, яна перадала ў ма настырскую казну. Менавіта на гэтыя сродкі і быў пабудаваны славуты Спаса Ефрасіннеўскі храм у Полацку. "Паній сястра! Уся прыгажосць гэтага свету мне не патрэбная. Аддаю ўсё гэта святому Спасу, а сама хачу схіліць галаву пад ярмо Хрыстовае". Духоўнае імя для 3веніславе Ефрасіння выбрала сугучнае свайму - Еўпраксія. 3 першага ж дня сястра Еўпраксія паглыбілася ў манастырскае жыццё. 3 цягам часу яна стала своеасаблівым духоўным лідэрам, а неўзабаве і намесніцай ігуменні Ефрасінні. Мяркуюць, што менавіта Еўпраксія непасрэдна кіравала працай сясцёр-манашак па перапісванні кніг для манастырскай бібліятэкі і вяла заняткі ў заснаванай Ефрасінняй школе для дачок багатых папачан у той час, калі сама ігумення займалася больш адказнымі справамі: будаўніцтвам храмаў і манастыроў, наладжваннем духоўных сувязей паміж Полацкім княствам і Візантыяй, вядзеннем Полацкага летапісу. прынцыповымі спрэчкамі з Дыянісіем - настаяцелем мужчынскага манастыра ў Полацку.\nЕўпраксія была, несумненна, адна з самых адукаваных жанчын свайго часу. Яна не магла не разумець, што справа асветніц тва, якую ўсклала на свае плечы Ефрасіння, вельмі цяжкая для аднаго чалавека, і таму лічыла сваім абавязкам па магчымасці дапамагаць ёй. 3веніслава была сярод тых нешматлікіх вернікаў, якія суправаджалі Ефрасінню ў яе паломніцтве ў Іерусалім, да Труны Гасподняй. Там яна была побач з ігуменняй да апошняга яе ўздыху і ўзяла на сябе ўсе клопаты, звязаныя з пахаваннем святой Ефрасінні. Вярнуўшыся ў родны Полацк пасля пахавання Еўпраксія, відаць, адразу распачала жыццеапісанне сваёй духоўнай настаўніцы, каб расказаць усяму свету пра "святло дрыготкай зоркі" Ефрасінні. На карысць такога меркавання сведчыць уважлівы аналіз твора "Аповесць жыцця і смерці святой і блажэннай і найпадобнейшай Ефрасінні, ігуменні манастыра святога Спаса і Найсвяцейшай Ягонай Маці, што ў горадзе Полацку. Благаславі, Ойча!" (скарочана - "Жыціе Ефрасінні Полацкай"). Афіцыйна аўтар гэтага твора лічыцца невядомым. Спецыялістамі амаль дакладна ўстаноўлена, што напісаны ён у канцы 12 ст. Падрабязнасці ж, звязаныя з многімі момантамі жыцця святой ігуменні, не пакідаюць сумнення ў тым, што пісаў "Жы ціе..." чалавек, блізка знаёмы з Ефрасінняй. У творы мала расказваецца пра тое, што адбывалася за сценамі манастыра, але шмат месца адводзіцца пераказу настаўленняў ігуменні сёстрам у Хрысце, прыводзяц ца даслоўна яе маленні. Тут зусім не ад люстраваны ўдзел Ефрасінні ў палітычным жыцці княства, але ўзносіцца хвала яе духоўным подзвігам. Таму свецкі чалавек або той, які ўсё жыццё быў свецкім і толькі ў старасці прыняў духоўнае імя, не можа з'яўляцца аўтарам гэтага твора. Значьшь, пісаў блізкі паплечнік, які прыняў пострыг яшчэ ў маладым узросце. 3 твора вынікае, што пісала яго жанчына-манашка: чыста па-жаноцку зроблены адбср эпізодаў, пасля суровых аскетычных радкоў роздуму Ефрасінні над філасофіяй чалавечага існавання ідзе амаль меладраматычны эпізод - плач князя Святаслава аб лёсе дачкі, якую замест шлюбнага баію і радасці мацярынскай чакае жыццё ў пастах і маленнях. I гэта аплакванне маладосці паўтараецца ў "Жыціі...", як і ў былінах, тройчы: другі раз - пасля эпізоду гвалтоўнага пострыгу Ефрасінняй роднай сястры Гардзіславы, трэці - пасля пастрыжэння Ефрасінніных пляменніц Вольгі і Кіраанны. Так востра адчуваць тое, чым даводзіцца ахвяраваць дзеля ведаў і веры, магла толькі жанчына, якая сама прыйшла ў манастыр праз пакуты і з-за ад сутнасці іншага выбару. А менавіта так стала манашкай 3веніслава. У той частцы твора, які да тычыцца іерусалімскага паломніцтва, аўтар не забывае ні аднаго факта, пачынаючы ад узнёслага малення Ефрасінні перад далёкай дарогай і канчаючы дакладнай справаздачай пра хваробу ігуменні: "I ляжала ў хваробе сваёй 24 дні. і, даведаўшыся пра сваю смерць, сказала: "Паклічце да мяне прэсвітэра, каб даў мне прычасцісвятых тайнаў, бо Вяшчальнік стаіць ужо блізка, чакаючы наказу Уладара". I прыйшоў прэсвітэр, не сучыпрычасць. Ефрасіння ж узнялася і пакланілася тройчы і, прыняўшы найчысцейшае цела і святую кроў Хрыстовую, лягла на ложак свой і перадала душу сваю ў рукі Бога жывога 24 дня месяца мая і ўвайшла ў пакоі нябесныя. Давыд жа з Еўпраксіяй і з іншымі пахавалі цела яе чэсна". 3 кнігі "Жыціе..." можна даведацца пра тое, каго сустракала Ефрасіння па дарозе ў Іерусаіім, якім святыням і як пакланялася там, у якім храме набыла залатое кадзіла і фіміям. Падрабязна апісаны ў ёй нягоды спадарожнікаў па наладжванні пахавання полацкай ігуменні. калі тамтэйшыя манахі забаранілі пакласці цела Ефрасінні (як таго яна сама жадала) у лаўры святога Савы. Усё гэта таксама пацвярджае, што аўтар "Жыція..." быў разам з Ефрасінняй удзельнікам святога паломніцтва. I найболын верагодна, што ім была "цень вялікай асветніцы" - Еўпраксія. Яе зорным часам і стаў час напісання "Жыція..." - першага гістарычнага твора беларускай літаратуры, які па сваіх вартасцях набліжаецца да твораў тураўскага "Златоуста" Кірылы і "Слова аб палку Ігаравым". Як ацанілі працу Звеніславы - Еўпраксіі яе сучаснікі. можна меркаваць па тым, што Радзівілаўскі летапіс, у якім нават няма ўпамінання пра Ефрасінню Полацкую, дакладна адзначае дату смерці Еўпраксіі - 1202. Згодна з гэтым летапісам, памерла яна ў даволі старым узросце, у сяле Кідэкла, што на рацэ Нерль у Суздальскай зям лі. Пэўна, да свайго скону Еўпраксія пра цягвала справу асветы сярод святых сясцёр, перададзеную ёй Ефрасінняй. Цела асветніцы было перавезена на родную Полацкую зямлю і пахавана ў Бельчыцкім ма настыры Барыса і Глеба, заснаваным яе бацькам.\nЗубко Антоній (1797-1884) Рэлігійны дзеяч, мінскі праваслаўны архіепіскап. Нарадзіўся ў в. Белая Лепельскага павета Віцебскай губерніі ў сям'і уніяцкага святара. Страціўшы ў 6-гадовым узросце бацьку, спачатку вучыўся ў мясцовага арганіста, потым у 1809 паступіў у Полацкую семінарыю. У 1816 ён перайшоў у Полацкую езуіцкую акадэмію, якую паспяхова скончыў са ступенню кандыдата філасофіі. Потым навучаўся ў Віленскай семінарыі пры Віленскім універсітэце, дзе ў 1822 атрымаў ступень магістра багаслоўя і прызначаны ў Полацкую семінарыю выкладчыкам логікі, рыторыкі, царкоўнай і ўсеагульнай гісторыі, а таксама маральнага багаслоўя. У 1824 стаў святаром Полацкага уніяцкага кафедральнага сабора. Першы рэктар заснаванай ім Жыровіцкай уніяцкай семіна рыі. 3 1833 епіскап брэсцкі, вікарый літоўскай уніяцкай епархіі. Блізка сышоўся з І.Сямашкам, стаў яго прыхільнікам і дзейным супрацоўнікам па аб'яднанні уніятства з праваслаўем. У 1839 падпісаў акт пра аб'яднанне уніяцкай царквы з праваслаў най. У 1840 стаў праваслаўным мінскім епіскапам, у 1841 - архіепіскапам. У 1864 выдаў працу "Аб грэка-уніяцкай царкве ў Расіі". М.В.Каяловіч называў яго "незвычайным прыхільнікам" праваслаўя. Пад канец свайго жыцця перасяліўся ў Жыровіцкі манастыр, дзе і памёр.\nКавалеўскі Аляксандр Ануфрыевіч (19.11.1840-22.11.1901) Біёлаг, адзін з заснавальнікаў параўнальнай эмбрыялогіі і фізіялогіі беспазваночных жывёл, эвалюцыйнай і эксперыментальнай гісталогіі. Акадэмк Пецярбургскай АН (1890). Нарадзіўся ў с. Шусцянцы Дынабургскага павета Віцебскай губерніі. Брат палеантолага УА.Кавалеускага. Пачатковую адукацыю атрымаў дома. Потым вучыўся ў прыватным пансіёне, дзе ў выніку выдатнай падрыхтоўкі вывучыў некалькі замежных моў. Пазней бацька накіраваў яго вучыцца ў корпус Шляхоў зносін. Але, захапіўшыся прыродазнаўствам, Кавалеўскі перайшоў на падрыхтоўчае адцзяленне Пецярбургскага універсітэта. У 1861, калі з-за студэнцкіх хваляванняў універсітэт быў зачынены, Кавалеўскі паехаў у Гейдэльберг, дзе ва універсітэце слухаў лекцыі па хіміі 1 надрукаваў 2 навуковыя працы. Але хімія не стала яго стыхіяй. Пазнаёміўшыся з вучэннем Ч.Дарвіна аб самаразвіцці арганічнага свету шляхам натуральнага адбору, Кавалеўскі стаў заолагам і паслядоўным прыхільнікам Дарвіна. У 1862 ён вярнуўся ў Пецярбург, каб здаць экзамены на званне кандыдата навук, і засяродзіў свае навуковыя інтарэсы на найменш вядомай галіне заалогіі - зародкавым развіцці беспазваночных. Тут ён распачаў выкананне самастойна намечанага плана навукова-даследчай працы, разлічанай на многія гады.\nПрацаваў за мяжой, вывучаў марскую фауну Неапалітанскага заліва, вынікам чаго з'явілася вядомая яго праца "Гісторыя развіцця ланцэтніка" (1865), у якой ён прыйшоў да высновы, што ланцэтнік займае прамежкавае становішча паміж пазваночнымі і беспазваночнымі, і тым самым звязаў два вялікія раздзелы жывёльнага свету. Гэта адкрыццё з'явілася адным з новых доказаў эвалюцыі арганічнага свету. У 1865 за гэту працу ён атрымаў ступень магістра і мог бы заняць месца дацэнта ва універсітэце, але аддаў перавагу даследчыцка-натуралістычнай дзейнасці. У 1867 Кавалеўскі абараніў доктарскую дысертацыю "Анатомія і гісторыя развіцця "РЬогопіз". Быў абраны прафесарам Казанскага (1867), Кіеўскага (1869), Новарасійскага (1874) універсітэтаў, у 1890 - членам Расійскай АН і прафесарам Пецярбургскага універсітэта. Але прафесарскія абавязкі не астудзілі яго даследчага захаплення. Ён даследаваў прэснаводную фауну воз. Кабан пад Казанню, ездзіў з навуковымі мэтамі ў дэльту Волгі і на Каспій, пабываў у Неапалі, на Сіцыліі, у Егіпце, Алжыры, Аравіі. Пасля вяртання з Аравіі друкаваў (з 1871) у "Мемуарах акадэміі навук" (Пецярбургскай) вынікі шматлікіх даследаванняў. 3 1874 жыў у Адэсе, выкладаў у Новарасійскім універсітэце. Кавалеўскі не быў бліскучым лектарам, але мог зацікавіць слухачоў зместам сваіх лекцый. Часта бываў са студэнтамі на экскурсіях і ў экспедыцыях, на Севастопальскай і Салавецкай біялагічных станцыях. У Адэсе ён з'яўляўся папячыцелем гарадскіх школ, быў дырэктарам Севастопальскай біялагічнай станцыі, старшынёй "Таварыства выпрабавальнікаў" (у Адэсе і Пецярбургу). Калі ў канцы 19-га стагоддзя ў Бесарабію была занесена філаксера - няшчасце вінаградарства, ён многа зрабіў для прапаганды барацьбы з ёю. Выязджаў у Францыю, каб вывучыць там вопыт барацьбы з філаксерай і перанесці яго да сябе на радзіму. Аўтар больш як 80 навуковых прац.\nТв.: Избранные работы. М., 1951.\nКавалеўскі Уладзімір Ануфрыевіч (14.8.1842-28.4.1883) Прыродазнавец, заснавальнік эвалюцыйнай палеанталогіі. Нарадзіўся ў с. Шусцянцы Дынабургскага павета Віцебскай губерніі. Брат А.А.Кавалеўскага. Скончыў Пецярбургскае вучылішча правазнаўства, дзе рыхтавалі вышэйшых адміністрацыйных чыноўнікаў дзяржавы. Яшчэ калі быў прававедам, сышоўся з пецярбургскімі студэнтамі, а праз іх з радыкальнымі рэвалюцыйнымі гурткамі. Накіраваўшыся за мяжу на лячэнне, Кавалеўскі асталяваўся ў Лондане, дзе пазнаёміўся з А.І.Герцэнам, даваў урокі яго малодшай дачцэ. На пачатку лонданскага жыцця Кавалеўскі працягваў яшчэ займацца юрыдычнай навукай, але хутка захапіўся вызваленчым рухам. У пачатку 1863 разам з польскім рэвалюцыянерам П.І.Якабі ён па ехаў у Польшчу і прыняў удзел у паўстанні. Рэвалюцыйная дзейнасць Кавалеўскага, аднак, не дайшла да ведама расійскіх улад і не пацягнула за сабой адмоўных вынікаў для яго. Пераехаўшы ў 1863 у Пецярбург, Кавалеўскі ўзяўся за пераклады і сам уцягнуўся ў выдавецкую дзейнасць. За 2-3 гады ён выпусціў шмат твораў заходнееўрапейскіх вучоных (Брэма, Фохта і інш.) па фізіялогіі, анатоміі, фізіцы, хіміі, заалогіі. Але Кавалеўскі не парваў канчаткова з вызваленчым рухам. У сярэдзіне 1860-х гадоў ён зноў накіраваўся ў Заход нюю Еўропу, каб прыняць удзел у вызваленчым паходзе Гарыбальдзі, увесь час зна ходзіўся сярод блізкіх памочнікаў кіраўніка паходу, пасылаў карэспандэнцыі ў газету "Петербургские ведомости" пра ход ваенных аперацый. У 1867 узяў фіктыўны шлюб з дачкой генерала Корвін-Крукоўскага Соф'яй Васілеўнай - у будучым знакамітым матэматыкам С.В.Кавалеўскай. Мэтай гэтага шлюбу было вызваленне дзяўчыны з-пад бацькоўскай улады і магчымасць атрымаць ёй адукацыю за мяжой. 3 цягам часу фіктыўны шлюб ператварыўся ў сапраўдны. Вясной 1869 Кавалеўскі разам з Соф' яй Васілеўнай паехаў за мяжу, дзе пражыў 5 гадоў. Яны спыніліся ў Гейдэльбергу: там быў адзіны ў Германіі універсітэт, у якім маглі вучыцца жанчыны. Энтузіязм жонкі станоўча паўплываў на Кавалеўскага, і ён стаў сур'ёз на займацца прыродазнаўствам, спачатку геалогіяй, а потым палеанталогіяй. У 1872 у Іенскім універсітэце абараніў дысертацыю аб палеанталагічнай гісторыі коней. У 1873 вярнуўся ў Пецярбург, абараніў магістэрскую дысертацыю аб анхітэрыі (конь міяцэнавай эпохі; 1875). У 1880 выбраны дацэнтам, а ў 1881 -прафесарам Маскоўскага універсітэта, дзе чытаў лекцыі. У гэ ты час адно з прамысловых таварыстаў, з якім ён быў звязаны, накіравала яго ў Амерыку. Там ён сустрэўся з буйнейшым палеантолагам Э.Д.Копам. Атрымаўшы тэлеграму аб судовым працэсе супраць прамысловага таварыства, дырэктарам якога ён быў раней, Кавалеўскі вярнуўся ў Маскву і, не дачакаў шыся суда, у ноч на 28.4.1883 скончыў жыццё самагубствам. С.В.Кавалеўская паз ней дамаглася поўнай рэабілітацыі мужа.\nКавалеўскі працаваў над выкапнёвымі капытнымі, і шэраг яго манаграфій прысвечаны іх сямейству. Яго працы аб гістарычным развіцці капытных жывёл паслужылі асновай новай навукі - эвалюцыйнай палеанталогіі. Кавалеўскі даказаў, што марфалагічныя пераўтварэнні залежаць ад развіцця пэўных функцый, а развіццё функцый ён звязваў са зменамі ўмоў існавання. Развіццё капытных з высокаразвітымі зубамі і рэдукаваным шкілетам ён звязаў з развіццём злакаў і іншых пакрытанасенных раслін у сярэдзіне кайназойскай эры. Першы з палеантолагаў шырока выкарыстаў эвалюцыйнае вучэнне для вырашэння праблем філагенезу пазваночных жывёл. Даследаванні Кавалеўскага прысвечаны юрскаму, мелавому перыядам і кайназою. Ён стварыў першыя палеаграфічныя карты зоагеаграфічных правінцый позняй юры і ранняга мелу. На думку Кавалеўскага, продкаў кайназойскіх млекакормячых трэба шукаць у кантынентальных мелавых адкладах. Аўтар прац "Некалькі слоў пра межы паміж юрскаю і мелавою фармацыямі і аб той ролі, якую могуць адыгрываць юрскія адклады Расіі ў вырашэнні гэтага пытання" (1874), "Астэалогія двух выкапнёвых відаў з групы капытных" (1875) і іншыя. Пераклаў шэраг прац Ч.Дарвіна, Т.Гекслі, Ч. Лаеля.\nКайгародаў Дзмітрый Нічыпаравіч (12.9.1846-11.2.1924) Біёлаг, фенолаг, арнітолаг, папулярызатар прыродазнаўства, педагог. Брат М.Н. і Н.Н.Кайгародавых. Нарадзіўся ў Полацку. У 1856-63 вучыўся ў Полацкім кадэцкім корпусе, у 1863-65 - у ваенных вучылішчах. У 1867-73 служыў афіцэрам на парахавым заводзе ў Пецярбургу. Але з ранняга дзяцінства адчуваў вялікую цягу да прыроды, жаданне сур'ёзна заняцца пры родазнаўствам. У 1868 ён паступіў вольным слухачом на лясны факультэт Пецярбур гскага земляробчага (пазней ляснога) інстытута, які скончыў у 1871 і з 1875 загадваў там кафедрай лясной тэхналогіі і ляснога інжынернага мастацтва, выкладаў гэтыя дысцыпліны студэнтам. У 1882-1905 прафесар Пецярбургскага ляснога інстытута. Для азнаямлення з пастаноўкай лясной навукі ездзіў у Германію, Аўстрыю, Швейцарыю, Францыю, Швецыю. Апошнія гады жыцця працаваў у Лясным аддзеле Дзяржаўнага інстытута доследнай аграноміі над разборам матэрыялаў па феналогіі. Кайгародаў увайшоў у гісторыю айчыннага прыродазнаўства як таленавіты папулярызатар мастак прыродазнаўства, як аўтар навукова-папулярных кніг, што неаднаразова перавыдаваліся: "Гутаркі пра рускі лес" (2 се рыі, 1880-81), "3 зялёнага царства" (1888), "Збіральнік грыбоў" (1888, 1891), "Нашы веснавыя кветкі" (1910), "Нашы летнія кветкі" (1912) і інш. Яго кнігі, адметныя маляўнічым апісаннем прыроды, садзейнічалі развіццю цікавасці да заняткаў прыродазнаўствам, выхаванню беражлівых адносін да прыроды, яе раныянальнага выкарыстання. Ен - адзін з заснавальнікаў у краіне школьнай экскурсійнай справы і феналогіі. Яго назвалі бацькам рускай феналогіі. Кайгародаў правёў вялікую колькасць прыродазнаўча-гістарычных экскурсій з выкладчыкамі прыродазнаўства. 3 1871 і да са май смерці ён вёў феналагічныя запісы ў наваколлях Пецярбурга. Кайгародаў першы ў дарэвалюцыйнай Расіі стварыў феналагічную сетку яе Еўрапейскай часткі, што паслужы ла асновай яе біякліматычнага раянавання. Склаў ён і серыю феналагічных карт веснавога прылёту птушак "3 птушынага царства" (1892).\nКаладынскі Андрэй (Казьма) Рэлігійны дзеяч 16 ст., антытрынітарый. Паходзіў з Віцебска. Напачатку быў дыяканам у праваслаўнай царкве, потым прымкнуў да антытрынітарыяў і ў 1563-64 па іх даручэнні выступаў з пропаведзямі ў Віцебску. Каля 1567 апынуўся ў Перамышльскай і Сандамірскай абласцях, дзе спрабаваў прапагандаваць свае погляды сярод праваслаўных. Не дамогшыся жаданых вынікаў, сваю кар'еру скончыў простым слугою ў аднаго з мясцовых паноў. На думку гісторыка царквы І.І.Малышэўскага, Каладынскі з'яўляецца аўтарам апакрыфічнага помніка "Ліст полаўца Смеры да цара Уладзіміра Кіеўскага". Прозвішча Каладынскага як чалавека, які нібыта знайшоў і пераклаў з рускай мовы на польскую "Ліст...", згадваецца ў творы пратэстанта-антытрынітарыя Х.Санда "Nucles historiae ecolesiasticoe" ("Асновы рэлігійнай гісторыі"), апублікаваным у 1669-75 у Амстэрдаме і Кёльне разам з лацінскім перакладам гэтага "Ліста...", зробленым А.Вішаватым. Смера (Іван) - выдуманы лекар князя Уладзіміра, па паходжанні полавец. Князь Уладзімір, тады яшчэ язычнік, у 980 быццам бы накіраваў Смеру ў Канстанцінопаль для даследавання хрысціянскай веры. Пасля працяглага і цяжкага вандравання Смера дасягнуў Александрыі, прыняў там хрысціянства і ў 990 прыслаў адтуль ліст да Уладзіміра, а сам ужо не вярнуўся. У сваім лісце Смера крытыкаваў грэчаскую веру і заклікаў князя не прымаць яе, а аддаць перавагу другой, якую ён быццам бы спазнаў там і якая з'яўляецца падабенствам будучай пратэстанцкай плыні хрысціянства. Пазней сапраўднасць "Ліста..." абвергнута гісторыкамі, пачынаючы з М.М.Карамзіна, якія выявілі ў ім прыкметы звычайнага падлогу. Аднак пісьменнікі-антытрынітарыі надалі "Лісту..." значэнне сапраўднага помніка, бо ён запаўняў прагал, які яны адчувалі ў гісторыі сваёй плыні на працягу некалькіх стагоддзяў. Нападкі ў "Лісце..." на грэкаў і іх паслядоўнікаў пераносіліся ў свядомасці антытрынітарыяў на праваслаўную і каталіцкую цэрквы. Падрыхтаваны антытрынітарыем з беларусаў "Ліст..." стаў вельмі прыдатны для тутэйшых антытрынітарыяў і таму імі захаваны і выдадзены. Гэты "Ліст...", выкладзены Каладынскім на тагачаснай беларускай мове, прызначаўся для тых мяс цін, дзе ён прапаведаваў. Падставай для падлогу стала летапіснае сказанне пра пасольствы князя Уладзіміра для выпрабавання розных веравызнанняў, у выніку чаго была аддадзена перавага хрысціянству па грэчаскім узоры. Як антытрынітарый з былых праваслаўных і, безумоўна, чалавек у свой час добра адукаваны Каладынскі выдумаў свой дадатак да летапіснага сказання з мэтай падарваць думку, што грэчаскае веравызнанне аднагалосна ўхвалілі паслы.


На зваротным шляху: самалёт з кітайскай вакцынай ляціць з Пекіна ў Мінск\n10:29 18.05.2021 (абноўлена 09:47 18.05.2021)\nВакцыну краіна атрымае ў рамках гуманітарнай дапамогі, прэпарат размяркуюць у рэгіёны, такой колькасці хопіць на тое, каб прышчапіць 150 тысяч чалавек.\nМІНСК, 18 тра - Sputnik. Самалёт Іл-76МД Узброеных сіл Беларусі вылецеў з Пекіна ў Мінск, ён даставіць у краіну 300 тысяч доз кітайскай вакцыны ад каронавіруса, паведамляе МНС.\nПрэпарат атрымае беларускае Міністэрства аховы здароўя ў рамках гуманітарнай дапамогі. Яго спачатку накіруюць на склад, а пасля размяркуюць у рэгіёны. Вакцыны хопіць на тое, каб прышчапіць 150 тысяч чалавек.\nРазам з вакцынай кітайская бок перадаў Беларусі больш за 300 тысяч штук шпрыцаў.\nПрацягласць маршруту ваеннага транспартніка Іл-76МД складзе больш за 13 тыс. км. За 20 гадзін палёту экіпаж перасячэ 5 гадзінных паясоў.\nБеларускія ваенныя лётчыкі не першы раз ажыццяўляюць палёт па маршруце Мінск - Пекін - Мінск. У студзені 2020 года рэспубліка першай аказала гуманітарную дапамогу кітайскаму боку для барацьбы з каронавірусной інфекцыяй.\nУвесну і ўлетку 2020-га Кітай даслаў у адказ дапамогу - лекі і медыкаменты.\nУ Беларусь даставілі гуманітарную дапамогу з Кітая\nКітай перадасць Беларусі яшчэ адну партыю тэстаў і масак\nгуманітарная дапамога, Мінск, Пекін, вакцына, самалёт


СКАЗАЎ — ЗРАБІЎ — — Techkrait . "",\nСКАЗАЎ — ЗРАБІЎ —\n15.06.2010 98 Анжелика 0 Comment\nжыццёвае правіла Сяргея Кіцеля\nСяргей Кіцель, здаўшы ў чэрвені выпускныя экзамены за курс сярэдняй школы, адгуляўшы выпускны баль, ужо ў ліпені напісаў заяву з просьбай прыняць яго трактарыстам у калгас. Маладому механізатару былі рады, ведаючы, што ён з добрай працавітай сям’і, а пераканаўшыся ў тым, як ён любіць і шануе тэхніку, кіраўніцтва гаспадаркі прапанавала Сяргею ісці працаваць вадзіцелем, у якіх тады таксама меў патрэбу калгас. Сяргей згадзіўся, гэтая спецыяльнасць спатрэбілася яму ў арміі. Служыў ён у Ленінградзе, у аўтамабільных войсках. Зрэшты, і там вылучаўся прыстойнасцю, дысцыплінаванасцю, таму камандаванне часці прапанавала яму застацца служыць далей. А вось тут ён адмовіўся, бо вясковага хлопца цягнула дамоў, у родную вёску, да бацькоў. І ён пасля арміі зноў уладкаваўся ў калгас.\nУ 1993 г. Сяргей Кіцель закончыў Мелітопальскі сельскагаспадарчы інстытут па спецыяльнасці інжынер-механік. Як дыпламаванаму спецыялісту яму прапанавалі больш адказныя пасады: брыгадзіра, галоўнага інжынера. Цяпер С. П. Кіцель – спецыяліст па кормавытворчасці.\nУ вёсцы, як нам сказалі, вельмі паважаюць Сяргея Пятровіча. І перш за ўсё за тое, што ён – чалавек справы: сказаў – зрабіў. Гэта залатое правіла Сяргея Пятровіча Кіцеля. А яшчэ ён добры сем’янін, уважлівы сын. Ніколі не праміне, каб не заехаць да сваёй маці, якая адна жыве ў в. Малыя Дарапеевічы. Так яго выхоўвалі.\n← Прадаўжальнікі роду\nРазам з году ў год вядуць жыццёвы карагод →


Беларускі Партызан :: Пробашч Чырвонага касцёла вырашыў стаць пілотам-аматарам\nПробашч Чырвонага касцёла вырашыў стаць пілотам-аматарам\nУладзіслаў Завальнюк атрымоўвае пасведчанне.\nМногія ведаюць Уладзіслава Завальнюка як чалавека, цалкам адданага служэнню Богу, папулярызатара беларускай мовы ў царкоўным жыцці. Але мала каму вядома, што Завальнюк даўно захапляецца авіяцыяй, ды настолькі, што вырашыў стаць пілотам-аматарам, піша Народная воля.\nУчора ў Дэпартаменце па авіяцыі яму ўручылі адпаведнае пасведчанне.\nКаб стаць пілотам-аматарам грамадзянскай авіяцыі, Завальнюку прыйшлося прайсці навучанне ў Беларускай дзяржаўнай акадэміі авіяцыі.\nСвятар авалодаў наземнай, трэнажорнай і лётнай падрыхтоўкай. Займаўся з Завальнюком асабіста дырэктар авіяцыйна-навучальнага цэнтра “Дайманд” Васіль Барысёнак. Агульны налёт Уладзіслава Завальнюка складе 41 гадзіну 52 хвіліны.\n– Сесці за штурвал самалёта я марыў даўно, – прызнаўся пасля ўручэння пасведчання Уладзіслаў Завальнюк. – Лёс распарадзіўся так, што я пайшоў па духоўным шляху, пра што ніколі не шкадаваў. Духоўныя ўзлёты вышэй за фізічныя. Але, дзякуй Богу, у маім жыцці здарыўся такі факт: я стаў капеланам лётчыкаў у Мачулішчах. Менавіта там я і даведаўся, што ёсць такі вучэбна-навучальны цэнтр.\nМяне заўжды вабіла неба, таму я ўспрымаю ўручэнне гэтага пасведчання як падарунак ад Усявышняга.\nДата стварэння навіны 16.02.2018


Рэгіянальны агляд VII Міжнароднага фестывалю песні Анны Герман | БЕЛАРУСКАЕ РАДЫЁ РАЦЫЯ\nУ суботу 17 кастрычніка ў беластоцкіх „Сподках”, што па вуліцы святога Роха, адбудуцца рэгіянальныя слуханні сёмага Міжнароднага фестывалю песні Анны Герман. Сёлета прымуць у ім удзел амаль два дзясяткі прыхільнікаў творчасці Анны Герман з Падляшскага, Велькапольскага і Мазавецкага ваяводстваў. У тым ліку таксама двое грамадзянаў Беларусі, што пражываюць у Польшчы. «Галоўная мэта Фестывалю, апрача папулярызацыі творчасці Анны Герман, гэта пошук музычных талентаў» – кажа яго суарганізатарка Агнешка Назарук-Зданучык з Падляшскага аддзяленя аб’яднання „Супраца Польшча – Усход”.\n– Пошук маладых талентаў – гэта прыярытэт фестывалю, які захоплены добрай музыкай з вартымі тэкстамі. Маем добрую практыку, бо нашыя папярэднія лаўрэаткі выступаюць нават на агульнаполькім фестывалі, прадстаўляючы і Беласток, і Падляшскае ваяводства.\nКонкурсныя слуханні Фестывалю пачнуцца а 11-ай гадзіне ў беластоцкіх „Сподках”. Гала-канцэрт пачнеца а 16-тай гадзіне. Будзе таксама транслявацца на Ютуб-канале Фестывалю. У нядзелю, 18 кастрычніка, песні Анны Герман змогуць паслухаць жыхары Бельска-Падляшскага. Пачатак канцэрту а 14-ай гадзіне.\nФестываль ладзяць супольна Падляшскі Інстытут Культуры і Падляшскае аддзяленне аб’яднання „Супраца Польшча – Усход”. Медыйным патронам Рэгіянальных слуханняў сёмага Міжнароднага фестывалю песні Анны Герман з’яўляецца Беларускае Радыё Рацыя.\nРэгіянальны агляд 6-га міжнароднага фестывалю песні Анны Герман\n“Ноты сяброўства 2017”\nЦі ёсць беларусам месца ў Вільні?


Выстаўка прац фотамайстэрні Акадэміі мастацтваў у Катавіцах (Польша) - выставка в Минске. Расписание, стоимость входа, отзывы к выставке на afisha.relax.by\nВыстаўка прац фотамайстэрні Акадэміі мастацтваў у Катавіцах (Польша)\n29 мая 2012 года а 17-й гадзіне ў вялікай зале Музея сучаснага выяўленчага мастацтва (пр. Незалежнасці, 47) адбудзецца адкрыццё выстаўкі прац фотамайстэрні Акадэміі мастацтваў у Катавіцах (Польша).\nФотамайстэрня фатаграфій Катавіцкай акадэміі мастацтваў на працягу многіх гадоў мае шырока адчыненыя дзверы для прафесійнага навучання студэнтаў усіх факультэтаў гэтай установы. Фатаграфія як важны элемент візуальнай камунікацыі, а таксама медыум мастацкага выказвання, займае істотнае мейсца ў дыдактычным працэсе. Студэнты спасцігаюць асновы тэхнікі фатаграфавання, каб пазней рэалізаваць свае аўтарскія творчыя праекты.\nУ майстэрні працуе зладжаны калектыў актыўных і вядомых мастакоў-фатографаў: Анна Лорэнц, Анна Сельска, Вітольд Яцыкаў, Пётр Мушалік і Кшыштаф Шэўчык. Іх творчасць упісваецца ў многія напрамкі сучаснай фатаграфіі. Ад грамадскага рэпартажу, які дамінуе ў Кшыштафа Шэўчыка, праз фотадакументалістыку, якую ў сваіх апошніх працах прадстаўляюць Анна Лорэнц і Анна Сельска, заканчваючы інсцэнірованай фатаграфіяй Вітольда Яцыкава і Пятра Мушаліка.\nТакая разнастайнасць зацікаўленасцей спрыяе таму, што майстэрня мае вельмі “ўніверсальны” характар. Студэнты выбіраюць яе ў якасці працоўнай майстэрні для стварэння дыпломных прац, рэалізацыі шматлікіх задум і ініцыятыў.\nУсе прадстаўленыя на выставе фатографы прапаноўваюць розныя мастацкія прэферэнцыі. А менавіта разнароднасць асабістых творчых поглядаў на фатаграфію нясе пазітыўны заклік для студэнтаў рэалізаваць творчыя пошукі праз асабістую індывідуальнасць.\nВыявы на матавым шкле камеры заўсёды з’яўляюцца кавалкам рэчаіснасці; некаторыя з гэтых фрагментаў выклікаюць у яе асаблівую зацікаўленасць: творчых выяў і суб’ектыўнае дакументаванне. Фатаграфія заўсёды была для яе адной з магчымых тэхнік стварэння выяў, падобна як жывапіс, графічны малюнак.\nВыпускніца Акадэміі выяўленчага мастацтва ў Катавіцах і Інстытута Творчай фатаграфіі ў Апаве.\nЯе фатаграфія звяртае ўвагу на разнароднасць пейзажу, незвычайныя аб’екты і сітуацыі з удзелам чалавека. Працуе ў лічбавай тэхналогіі, але не карыстаецца кам’ютарнымі праграмамі для апрацоўкі фатаграфій. Сваёй дзейнасцю, якая адносіцца да напрамку традыцый краязнаўчай дакументалістыкі, яна ўносіць сучасны погляд і філасофскую дыстанцыю.\nВыпускнік Акадэміі выяўленчага мастацтва ў Катавіцах.\nЦікавіцца фатаграфіяй як мастацкім медыумам, які з’яўляецца полем фармальных і прафесійных эксперыментаў. Стварае фотацыклы. Натхняецца традыцыйнай, аналагавай фатаграфіяй, спрабуючы ўзбагачаць яе новымі графічнымі формамі. Займаецца сферай інтымнай міжасобаснай камунікацыі, стратай вартасці слова, дыялогам з часам і аспектамі недаўгавечнасці.\nВыпускнік Інстытута Творчай фатаграфіі ў Апаве.\nЯго творчасць вынікае з патрэбы дакументавання грамадскіх з’яў унікальнага характару. Зацікаўлены ў сітуацыі масавага выражэння патрыятычных або рэлігійных пачуццяў, у якіх дамінуе карыкатурная сімволіка і перамалёўванне значэння прадметаў культу.\nВыпускнік Сілезскага ўніверсітэта ў Катавіцах.\nЗаймаецца аналагавай і лічбавай фатаграфіяй. Яго працы з’яўляюцца рэакцыяй на інтрыгуючыя падзеі сучаснасці як у фармальным, так і ў зместавым аспекце. Канчатковая форма яго фатаграфій вынікае з надання ім эстэтычных каштоўнасцей, блізкіх жывапісу. Чалавек і яго сацыяльнае асяроддзе – галоўная тэма мастака.\nВыстаўка працягнецца да 9 чэрвеня 2012 г.


У Клецку прайшоў абласны Дзень моладзі.\n29 чэрвеня Клецк сабраў моладзь Міншчыны на грандыёзнае свята "BEST YOUNG PEOPLE FEST". Дэлегацыі з усіх раёнаў вобласці сталі ўдзельнікамі і гледачамі шматлікіх мерапрыемстваў. Мота-шоу, эстрадны канцэрт, сілавы экстрым, выступленне кавер-бэнда і дыскатэка, інтэрактыўныя зоны...\nГран - пры "Калыскі талентаў" - у нашых юных землякоў.\nУ гарадскім парку 29 чэрвеня было шумна, весела і шматлюдна: клятчане прымалі IV абласное свята-конкурс дзіцячай творчасці "Калыска талентаў". У мерапрыемстве прынялі ўдзел больш за 260 юных майстроў народнай творчасці Міншчыны. Гасцей і ўдзельнікаў свята вітала Таццяна...\n29 чэрвеня 2019 года адбудзецца прамая тэлефонная лінія з кіраўніком справамі Клецкага раённага выканаўчага камітэта Сёмухай Васілём Васільевічам. Па нумары 56 0 27 жыхары раёна могуць задаць хвалюючыя іх пытанні з 9.00 да 12.00 гадзін.\nКлецкія сандружины гатовыя да абароны насельніцтва\n22 чэрвеня на базе Клецкага фізкультурна-аздараўленчага комплексу адбыліся раённыя спаборніцтвы санітарных дружын – фарміраванняў сістэмы грамадзянскай абароны, прызначаных для аказання першай медыцынскай дапамогі пацярпелым у розных бедствах і катастрофах. 15...\n26 чэрвеня 2019 года адбудзецца "прамая тэлефонная лінія" са старшынёй Клецкага раённага выканаўчага камітэта ЛАДЫГА Анатолем Міхайлавічам. Па нумары 56 0 27 жыхары раёна могуць задаць хвалюючыя іх пытанні з 12.00 да 13.00 гадзін.\nПарк высокіх тэхналогій узнагародзіў Азярэчанскую школу\nНа думку рэзідэнтаў Парку высокіх тэхналогій, Азярэчанская сярэдняя школя арганізавала найлепшае мерапрыемства "ScratchDay-2019". Ім спадабалася, як маштабна і незвычайна нашы землякі адсвяткавалі 12-ы дзень нараджэння мовы праграмавання Scratch. У якасці ўзнагароды ўстанове...\n22 чэрвеня 2019 года адбудзецца прамая тэлефонная лінія з намеснікам старшыні раённага выканаўчага камітэта Давыдком Ігарам Іванавічам. Па нумары 56 0 27 жыхары раёна могуць задаць хвалюючыя іх пытанні з 9.00 да 12.00 гадзін.\nШтогадовы інтэлектуальны турнір у Клецку заўсёды праходзіць маштабна і вельмі цікава - як для саміх удзельнікаў, так і для арганізатараў. Сёлета ў міжрэгіянальным турніры "Кубак Клецка-2019" 15 чэрвеня гуляла рэкордная колькасць каманд-11. Клецк гасцінна сустрэў каманды...\nСёння – дзень медыцынскага работніка!\nПаважаныя работнікі і ветэраны аховы здароўя Клецкага раёна! Сардэчна віншуем вас з прафесійным святам-Днём медыцынскага работніка! У гэты святочны дзень усе тыя, хто стаіць на варце нашага здароўя, прымаюць заслужаныя віншаванні і словы шчырай падзякі. Цяжка ўявіць...\n14 чэрвеня 2019 года праходзіць Сусветны дзень донара крыві пад дэвізам «Бяспечная кроў для ўсіх»\nПа ініцыятыве Сусветнай арганізацыі аховы здароўя, Міжнароднай федэрацыі таварыстваў Чырвонага Крыжа і Чырвонага Паўмесяца, Міжнароднай федэрацыі арганізацый донараў крыві і Міжнароднага таварыства трансфузіёлагаў з 2005 года 192 краіны свету 14 чэрвеня адзначаюць...


Чаму пасля перанавучання людзi ўсё роўна застаюцца без актуальнай працы\nВузкiя месцы шырокага профiлю\nОпубликовано: 06.04.2017 23:44:01\nНе трэба быць кансерватарамі. Асабліва калі гаворка ідзе аб занятасці. Калі па сваёй спецыяльнасці працаўладкавацца не атрымліваецца, можна асвоіць новую. А чаму б і не? Праўда, пакуль у год на перанавучанне ідзе ўсяго каля 6 працэнтаў людзей, якія звярнуліся ў службу занятасці. Чаму людзі без працы нячаста садзяцца за парты, на якія спецыяльнасці іх у асноўным накіроўваюць і ці заўсёды новыя веды гарантуюць стапрацэнтнае працаўладкаванне? Унікаем у гэтыя пытанні.\nЗа 20 працэнтаў пропускаў — адлічэнне\nРоўна год. Менавіта столькі Міхаіл Сцяньковіч у пошуках працы. Праўда, зарэгістраваўся ў службе занятасці нядаўна. Яго праблема — няма спецыяльнай адукацыі. Нядаўна ў Міхаіла ўзнікла думка: а чаму б не авалодаць нейкай прафесіяй. Разам з ім тэлефануем у аддзел працаўладкавання, каб даведацца, ці варта аўчынка вырабу. Жаночы голас кансультуе: «Перш за ўсё трэба зарэгістравацца. Потым паспрабуем знайсці вам занятак. Не атрымаецца — разгледзім варыянт з навучаннем. Потым самому трэба будзе працаўладкоўвацца. Але парадуем вас: пасля нашых курсаў да нас ужо амаль не вяртаюцца».\nМайстар вытворчага навучання Сяргей РЫБАК знаёміць Міхаіла ТУРЭЦКАГА і Віктара КОСЦІНА з самымі сучаснымі прыборамі\nУжо потым Вольга Тарасюк, начальнік аддзела арганізацыі навучання грамадзян упраўлення занятасці насельніцтва камітэта па працы, занятасцi i сацыяльнай абароне Мінгарвыканкама, растлумачыла, для каго падыдзе варыянт навучання. Ён ідэальны для выпускнікоў школ з сярэдняй адукацыяй, для тых, чыя спецыяльнасць маральна састарэла, і тых, хто працяглы час не можа знайсці працу.\nКаб даведацца, як праходзіць навучанне беспрацоўных, адпраўляемся ў індустрыяльна-педагагічны каледж. Тут можна атрымаць навыкі па многіх прафесіях: электрагазазваршчык, мантажнік санітарна-тэхнічных сістэм і абсталявання, маляр, тынкоўшчык, кіроўца пагрузчыка, пячнік, цясляр-бетоншчык, рабочы па комплексным абслугоўванні і рамонце будынкаў і збудаванняў…\nЗаходжу ў аўдыторыю. Выкладчык чытае лекцыю. За партамі выключна мужчыны. Большасць з іх ва ўзросце. Міхаіл Турэцкі аджартоўваецца, што прымусіла сесці за кнігі ў 57 гадоў: «Ну не век жа ў жонкі альфонсам быць. Год стаяў у аддзеле працаўладкавання — не шанцавала. Не мог знайсці занятак. Прапанавалі атрымаць спецыяльнасць — згадзіўся».\nМайстар вытворчага навучання Ірына Леванькова не без гонару паказвае майстэрні і аўдыторыі, дзе навучаюцца беспрацоўныя:\n— Кожны дзень у нашых слухачоў лекцыі. Ім жа трэба будзе канкурыраваць на рынку працы. Напрыклад, каб атрымаць спецыяльнасць электрагазазваршчыка, спатрэбіцца 5 месяцаў, асвоіць навыкі маляра, тынкоўшчыка, абліцоўшчыка-плітачніка — 6 месяцаў. Прадметаў шмат: эканоміка, асновы права, экалогія, чарчэнне, інфарматыка... Пры гэтым тэорыі ў нас толькі 30 працэнтаў, астатнія 70 — практыка. Спачатку студэнты адточваюць навыкі ў майстэрнях. На базе каледжа дзейнічае рэсурсны цэнтр. Каб быць у трэндзе, адсочваем усе выставы ў сферы будаўніцтва. Таму ў цэнтры сабраны ўсе самыя новыя тэхналогіі. Потым — вытворчая практыка на прадпрыемствах. І наймальнікі многіх заўважаюць на гэтым этапе.\nЗ наведваннем не забалуеш. Прагульвае чалавек — становіцца кандыдатам на вылет. Больш за 20 працэнтаў пропускаў — адлічэнне і неабходнасць аплаціць навучанне. А грошы гэта немаленькія: у сярэднім каля 120 рублёў у месяц. Дарэчы, так усё навучанне для беспрацоўнага бясплатнае — за яго плаціць дзяржава. Больш за тое: студэнтам нават выплачваюць стыпендыю. А тым, хто спасцігае прамудрасці прадпрымальніцкай справы, за жыццяздольныя бізнес-планы і субсідыю яшчэ выдзяляюць. Аляксей Астахаў сярод такіх шчасліўчыкаў. Ён 15 гадоў займаўся бізнесам, а потым трапіў у катэгорыю беспрацоўных. Але не ў яго правілах апускаць рукі, таму прайшоў перанавучанне. Цяпер будзе займацца экскурсійным абслугоўваннем.\nНавучанне з гарантыяй\nТолькі ў Мінску беспрацоўныя могуць атрымаць адукацыю па 33 прафесіях і спецыяльнасцях. Вольга Тарасюк паказвае спіс прафесій:\n— Ён фарміруецца на падставе аналізу рынку працы, пажаданняў беспрацоўных. Таму ў розных населеных пунктах пазіцыі могуць адрознівацца. Нейкія спецыяльнасці знікаюць, нейкія з'яўляюцца. Напрыклад, у гэтым годзе ў Мінску сталі навучаць рэкламнай графіцы, прафесіям кантралёра-касіра, прадаўца, рабочага па комплексным рамонце будынкаў.\nУ Мінску запатрабавана навучанне беспрацоўных па прафесіях «адміністратар», «кухар», «слесар па рамонце аўтамабіляў», «сакратар», «інспектар аддзела кадраў», «цырульнік». Часам наймальнік сам звяртаецца ў службу занятасці з просьбай падрыхтаваць яму работнікаў з пэўным узроўнем кампетэнцый. Вольга Тарасюк прыводзіць прыклад:\n— З пачатку года на навучанне з гарантыяй працаўладкавання ў філіялы ДП «Мінсктранс» залічана 30 беспрацоўных па прафесіі «кіроўца тралейбуса», 4 чалавекі — па прафесіі «кантралёр-касір», аднаго накіравалі на навучанне пад заказ ваенкамата. Цяпер фарміруецца група з 20 чалавек па просьбе «Зелянбуда» — будзем рыхтаваць дзяжурных атракцыёнаў.\nКонкурс для курсаў\nАднак не заўсёды служба занятасці можа аператыўна адрэагаваць на сітуацыю на рынку працы. Ужо занадта дынамічна і непрадказальна яна можа развівацца. А як следства, ужо ўзнікае праблема: прафесія, якая сёння запатрабавана, на момант заканчэння курсаў беспрацоўнага можа ўжо такой і не з'яўляцца. Такая непаваротлівасць звязана з механізмам закупкі адукацыйных паслуг. Служба занятасці не сама ж праводзіць навучанне, а супрацоўнічае з установамі адукацыі. Такія ўстановы выбіраюцца праз правядзенне адкрытага конкурсу. Як гэта працуе? Служба занятасці размяшчае свой запыт з указаннем, колькі людзей і па якой прафесіі ім неабходна, каб установа падрыхтавала. Навучальныя ўстановы i iншыя арганізацыі вывучаюць умовы і прапануюць свае паслугі. На гэта па законе адведзены месяц. Потым усе прапановы аналізуюцца. У выніку па факце ад абвяшчэння конкурсу можа прайсці два-тры месяцы. І гэта, увага, да таго моманту, як пачнецца навучанне. А цяпер дадавайце сюды час навучання — ад 3 да 10 месяцаў. Ці гатовы наймальнік чакаць, калі на рынку працы цыркулюе вялікая колькасць людзей, якія прагнуць хоць заўтра выйсці на рабочае месца?\nУ беспрацоўя твар саракагадовага мужчыны\nЁсць яшчэ момант. За тры месяцы да навучання ў Мінску прыступілі 444 чалавекі. За мінулы год лічбы такія: 1441 чалавек — 5,7 працэнта ад усіх, хто звярнуўся ў службу занятасці. А якая статыстыка па краіне? У Мінпрацы і сацабароны ўдакладнілі, што ў сярэднім на перанавучанне накіроўваюць каля 6 працэнтаў ад усіх беспрацоўных. Хоць аптымальная лічба павінна быць 10. Тут у наяўнасці праблема псіхалагічнага характару: беларусы па сваёй натуры людзі досыць кансерватыўныя. Атрымалі прафесію — і нават думкі не ўзнікае навучыцца чамусьці новаму. А сёння наймальнік шукае работнікаў лёгкіх на пад'ём, гатовых вучыцца.\nАле ёсць яшчэ адна прычына. Каб яе выявіць, дастаткова паглядзець на спіс спецыяльнасцей на перанавучанне. Ён у асноўным арыентаваны на мужчын. Такая накіраванасць тлумачыцца тым, што ў цяперашняга беспрацоўя твар саракагадовага мужчыны. Мужчынскія прафесіі, зразумела, патрабуюць фізічнай трываласці. Таму, перш чым накіраваць на навучанне, чалавека запросяць прайсці медагляд. Вольга Тарасюк разводзіць рукамі:\n— На жаль, нават пры наяўнасці жадання беспрацоўны часта не можа пайсці вучыцца з-за праблем са здароўем. Потым ён проста не зможа працаўладкавацца па пэўнай спецыяльнасці.\nАкрамя таго, шмат каго палохае час, які затрачваецца на навучанне. Вольга Тарасюк не крытыкуе асцярогі беспрацоўных:\n— Навучальны курс можа заняць і месяц, і дзесяць месяцаў. І гэта пры поўным саракагадзінным тыдні. Восем гадзін у дзень трэба знаходзіцца ва ўстанове адукацыі, чытаць, запамінаць, здаваць экзамен. Не ўсе гатовыя да такога рытму.\nІ ўсё ж баяцца перанавучання не варта. Нездарма спецыялісты ў аддзелах працаўладкавання ўспамінаюць пры гэтым прыказку: веды за плячыма не насіць. У наймальніка сёння ёсць права выбару. На адну вакансію, бывае, і кастынг трэба прайсці. У гэтым выпадку новыя веды прыйдуцца вельмі дарэчы.\nРепетитор, айтишник, директор агентства и PR-менеджер — о своей работе на удаленке\nВыслушать каждого и оказать содействие в решении проблем: Виктор Ананич провел прием граждан\nToyota выпустила автомобиль специально для женщин\nЛихтенштейн приступит к смягчению карантина в конце апреля