Полоцкий государственный университет - Т.А. Грудніцкая: «Нам ёсць чым ганарыцца і ёсць што дэманстраваць!»\nТ.А. Грудніцкая: «Нам ёсць чым ганарыцца і ёсць што дэманстраваць!»\nТамара Аляксандраўна Грудніцкая\nКар.: Тамара Аляксандраўна, адкуль Вы, хто Вашы бацькі, як прайшло Ваша дзяцінства?\nТ.А. Грудніцкая: Нарадзілася я на Аршаншчыне, у Арэхаўску. Вельмі ганарылася і ганаруся месцам свайго нараджэння. Зараз гэта гарадскі пасёлак, а раней ён быў раённым цэнтрам. Яго ў нас проста «БелДРЭСам» называюць, бо там у 1930 годзе па плану ГОЭЛРО (рэд. – скарочана ад «Государственная электрификация России») была пабудавана першая электрастанцыя ў Савецкай Беларусі. Гэтае прадпрыемства ўплывала на ўвесь уклад жыцця нашага рабочага пасёлка, дзе гудок электрастанцыі да сярэдзіны 1960-х гг. а 6-й раніцы рабіў пабудку, у 8 гадзін абвяшчаў аб пачатку працоўнага дня, апоўдні гучалі гудкі абедзенага перапынку, а ў вечары – аб заканчэнні рабочай змены.\nМая малая Радзіма – гарадскі пасёлак Арэхаўск (БелДРЭС)\nАрэхаўск. Траецкая царква (пачатак ХІХ ст.) мае вельмі цікавую архітэктурную асаблівасць: бярвенні пры яе будаўніцтве ўкладвалі не гарызантальна, а вертыкальна – гэта значыць, частакол з купалам. Гэта царква за савецкім часам была адзінай дзейнічай на Аршаншчыне.\nТут таемна цётка Аня хрысціла Тому і Мішу.\n1950 год.Тома (2,5 года) і Міша (1 год)\nЖыла я на Чыгуначнай вуліцы, па якой па вузкакалейцы з Асінторфу вазілі торф, фрэзер – паліва электрастанцыі. Усе дзіцячыя гульні былі звязаныя з гэтай самай чыгункай, з яе раз’ездамі, кар’ерамі. Калі казаць пра дзяцінства, як у любога, яно было сонечнае, поўнае прыгодаў, цікавых адкрыццяў. Так, гэта быў пасляваенны час са сваймі праблемамі, з нястачай, з недахопамі. Дзеці былі звычайна пакінутыя самім сабе: вучыліся самайстойна плаваць у возеры, прыдумвалі гульні, пераважная большасць якіх была «у вайну». Існаваў рытуал: абавязкова ў цэнтры 5-цікутнай зоркі распальваць вогнішча і смажыць на ім хлеб, альбо каласкі, якія для нас былі смачней за ўсё на свеце.\nМая маці, настаўніца хіміі і біялогіі, паўплывала на фармаванне ў мяне інтарэсу да культуры. Дарэчы, яна добра ведала нямецкую мову і нават выкладала яе ў даваенны час у афіцэрскай школе.\nПершы муж мамы быў лётчыкам і загінуў 22 чэрвеня 1941 года. А ўжо па заканчэнні вайны яна прыехала з другім мужам, маім бацькам, на БелДРЭС. Тата мой быў інвалідам другой групы, бо на фронце захварэў на сухоты адкрытай формы. Тады гэта была практычна невылечная хвароба. Не працаваў з-за гэтага, вельмі часта бываў у шпіталях. Ён і памёр ад гэтага: у яго пачаўся лёгачны крывацёк.\nКар.: А кім па сацыяльным паходжанні былі Вашы бацькі?\nТ.А. Грудніцкая: З сялянства. Маці, Ефрасіння Іванаўна Шарыпа, малодшая з пяці дзяцей, ў трохгадовым узросце, у 1918-ым, засталася сіратой: дзед Іван загінуў на імперыялістычнай (так называлі Першую сусветную) вайну, а бабуля Сцепаніда даведаўшыся аб гэтым – злегла. Каб яе падняць, суседзі, аднойчы, забегшы ў хату, пракрычалі: «Глянь Степаніда – твой Іван вяртаецца!». Сцепаніда ўстала, падыйшла да вакна і нікога там не ўбачыўшы, замертва ўпала на падлогу… І, ведаеце, што сумна – невядома, дзе загінуў дзядуля і бабуліна магілка не захавалася. Могілкі ў вёсцы знаходзіліся на адкрытым узвышшы, дзе ў час Вялікай Айчыннай пры вызваленні Аршаншчыны, заселі гітлераўцы, каб іх знічтожыць быў адкрыты артэлірыйскі агонь, які знічтожыў ворага і разбурыў могілкі.\nПа тых паслярэвалюцыйных, цяжкіх часах дзеці ўсё ж не разышліся, бо старэйшая, Аня, утрымлівала малодшых братоў і сясцёр.\nУ міжваенны час ваенныя людзі карысталіся асаблівай пагагай, да таго ж армія забяспечвала і нядрэннае матэрыяльнае становішча. Менавіта таму, каб мець магчымасць дапамагчы малодшым, мамін старэйшы брат, Рыгор Іванавіч Шарыпа, вырашыў стаць лётчыкам. Спачатку ён не прайшоў медкамісію, бо працаваўшы на лесанарыхтоўцы і, як кажуць, адцягнуў рукі ніжэй каленяў. Але ён усе ж здзейсніў сваю мару! У 1932 г. дзядзька Рыгор быў залічаны курсантам ваеннай школы авіацыйных тэхнікаў, а перад вайной ужо стаў выкладчыкам эксплуатацыйнага курсу ў Іркуцкім лётным вучылішчы. Следам за ім у летчыкі пайшоў і другі мамін брат – Васіль, які таксама скончыў вучылішча ў Іркутску.\nДзядзька Рыгор Іванавіч прайшоў фінскую вайну ў якасці ст. інжынера 44-га хуткаснага бомбардзіровачнага авіяпалка. Але ў пачатку Вялікай Айчыннай сувязь з ім абарвалася. Дасылала запыт у Цэнтральны архіў Міністэрства абароны Расійскай Федэрацыі, што ў Падольску. Адказалі, што старшы тэхнік эскадрыльі 325 асобнай разведвальнай авіяэкскадрыльі загінуў 1 жніўня 1942 г.\nАдчайны дзядзька Васіль Іванавіч стаў лётчыкам-выпрабавальнікам. Пад час аднаго з палётаў яго самалёт разбіўся. Ён застаўся ў жывых, але за «шкодніцкія» адносіны да тэхнікі быў рэпрэсіраваны. Бяда не абмінула і яго сям’ю, якая была саслана ў Сібір і звестак аб іх лёсе няма. У час жорсткіх баёў за Маскву Васіля Іванавіча Шарыпу вярнулі ў войска, і ў снежні 1941-га ён загінуў пад Вязьмай.\nТрэці дзядзька, Раман Іванавіч, калі пачалося будаўніцтва першынца беларускай энергетыкі, працаваў на будоўлі, а потым рабочым БелДРЭСа. Прайшоў вайну ад першага да апошняга дня. У пасляваенны час стаў паважаным чалавекам. Пасля вайны працаваў на электрастанцыях у Арахоўску і Жодзіне. Аб годным ваенным і мірным шляху Р.І. Шарыпа сведчаць яго ўзнагароды: медалі «За абарону Каўказа», «За ўзяцце Кёнігсберга», «За ўзяцце Берліна», «За перамогу над Германіей у Вялікай Айчыннай вайне 1941 – 1945 гг.»; ордэн Чырвонай Зоркі, ордэн Аляксандра Неўскага; ордэн Працоўнага Чырвонага Сцяга, медаль «За доблесную працу», Ганаровая грамата Вярхоўнага Савета Беларускай ССР і інш.\nКалі вяртацца да маці, то ў сваёй вёсцы, Арашках, яна скончыла пачатковую школу. Потым яе як сірату адправілі ў школу чырвонай сялянскай моладзі, дзе закончыла сем класаў. Як выдатніца па накіраванні патрапіла на рабфак пры Віцебскім педагагічным інстытуце. Калі вучылася ў інстытуце, старэйшы брат Рыгор прысылаў ёй з Іркуцку талоны на абед, а сабе пакідаў талоны на сняданак і вячэру. Мама жыла ў інтэрнаце і з гэтымі талонамі з сяброўкамі па чарзе хадзіла ў афіцэрскую сталовую. Той хто ішоў, быў павінны прынесці астатнім хлеб. У той час на сталах стаялі хлебніцы і браць адтуль можна было тое, што там заставалася без абмежаванняў. Так што ад брата была сапраўдная дапамога. А потым маме пачаў дапамагаць збіраць хлеб адзін з афіцэраў. Так яна пазнаёмілася, выйшла замуж за лётчыка. З верасня 1939 г. маці з мужам, Рыгорам Леанідавічам Прашко, і сынам Ігарам, народжаным ў 1937 г., знаходзіліся на новастворанай дзяржаўнай мяжы ў горадзе Аўгустоў (зараз у Польшчы). Рыгор Леанідавіч загінуў 22 чэрвеня 1941 г., а мая маці з сынам вярнулася ў родную вёску, дзе яны разам з аднавяскоўцамі перажылі гады ліхалецця.\nПасля вызвалення Аршаншчыны, у 1944 г. маці была прызначана дырэктарам дзіцячага дому ў Хлусаве. Пасля яго пераводу ў Андрэеўшчыну, з 1947 г. працавала настаўніцай хіміі і біялогіі ў школе на БелДРЭСе.\nУ 50-я і нават 60-я гады я памятаю паважлівыя адносіны да маёй мамы на вуліцы. Гэта пераносілася і на мяне: «Ой, то гэта ж дачка настаўніцы!» Што таксама накладала нейкі абавязак: трэба было адпаведным чынам паводзіць сябе. Павага да настаўнікаў у той час, паміж іншым, засноўвалася яшчэ і на тым, што частка насельніцтва заставалася непісьменным. Напісаць заяву, прачытаць што-небудзь – звярталіся да мамы: «Ефрасіння Іванаўна, Ефрасіння Іванаўна, дапамажы!»Так што я часам жартую: «Я – дачка Ефрасінні!»\nА пра бацьку... Ведаю дакладна, што ён з Глускага раёну. Яго старэйшыя браты, яшчэ да рэвалюцыі, у пошуках лепшай долі апынуліся ў ЗША і Індыі. Але так сталася, што з-за яго адсутнасці ў маім свядомым жыцці (шпіталі, бальніцы, санаторыі – лячэнне сухотаў, яго заўчасная смерць, калі мне было 11 гадоў), больш звестак пра яго ў мяне няма.\nУ нас яшчэ была нянечка – цёця Аня Палонская. Цудоўная жанчына, сапраўдны хатні чалавек! Яна шыла, вязала на нас, дзяцей, адзенне. Мы самымі прыгожымі на вуліцы былі, бо з банцікамі, з рушачкамі хадзілі. Яна вельмі любіла, каб мы выглядалі прыгожа.\nАле калі мне было дзевяць гадоў, цёця Аня памерла. А праз два гады пайшоў з жыцця бацька. Мой старэйшы брат – ад першага шлюбу мамы – на той час ужо быў курсантам Вышэйшага ваенна-марскога вучылішча радыёсувязі імя Папова ў Ленінградзе. У маці на руках засталося чацвёра дзяцей. Так мы з яшчэ адным братам аказаліся ў Лепельскай школе-інтэрнаце.\nПерад ад’ездам у Лепельскую школу-інтэрнат.\nЯ, мая маці Ефрасіння Іванаўна, брат Міша.\nМне 9 год і я буду вучыцца ў трэццім класе, а Мішу 7 год і ён пойдзе ў першы клас.\nКар.: Як Вы пераносілі разлуку з роднымі?\nТ.А. Грудніцкая: Напачатку, крышку ўражанняў аб горадзе. Раней і ў пасёлку, і ў Оршы, і ў Віцебску (па дарозе ў піянерскі лагер) паўсюдна сутракалася з інвалідамі і калекамі – жывымі сведкамі вайны. А вось маўклівыя сведкі – руіны разбураных будынкаў пабачыла менавіта ў Лепелі. А яшчэ там на некаторых будынках захаваліся надпісы: «Всё для фронта – всё для победы!», што надавала яшчэ большай рэальнасці адчування што такое вайна.\nІнтэрнат быў адкрыты ў прыгожым будынку канца ХІХ ст. з чырвонай цэглы. Раней там функцыянавала педвучылішча, але потым яго перавялі ў Полацк. Частка педагогаў засталася працаваць у школе, і лічу, што нам, першым выхаванцам школы-інтэрната, пашчасціла з настаўнікамі і выхавацелямі, як і з усімі супрацоўнікамі школы. Гэта быў калектыў добрых і клапатлівых людзей. Дарэчы, сярод іх быў самадзейны кампазітар Мікалай Макаравіч Пятрэнка, які напісаў музыку знакамітых песняроўскіх «Ручнікоў». Ён быў у школе старшым выхавацелем, і да свайго ад’езду стварыў духавы аркестр, дзякуючы якому на дэманстрацыях калона нашай школы была не толькі самай прыгожай (усе былі аднолькава святочна апранутыя, былі і ў нацыянальных касцюмах розных народоў, была і спартыўная група, якая на плошчы «будавала» піраміды), але і самай гучнай.\nКалі ўспомніць іншых настаўнікаў, то ўсеагульнай нашай любіміцай была Гіта Абрамаўна Кірзан, настаўніца рускай мовы і літаратуры. Да пачатку 60-х гг., пры адсутнасці электрычнасці, збіраліся ў класе і ўслых па чарзе чыталі якую-нібудзь кнігу. Гіта Абрамаўна любіла і ведала Шэкспіра і мы чыталі, альбо слухалі яе пераказы яго твораў. Цёплы агенчык лямпы ў цэнтры, вакол якога ўсе сядзелі, цемра і хістаючыя цені па сценах рабілі незабыўныя ўражанні… Нашым выхавацелем (класным кіраўніком) быў Васіль Сцяпанавіч Дзягілеў. Пад яго пачаткам існаваў драматычны гурток, а галоўнымі «акторамі» у ім былі мы – яго выхаванцы. Успамінаю дабрэйшага Залмана Абрамавіча Ніссенбаума – выхавацеля майго брата. Геаграфію ў нас вёў былы франтавік, інвалід, Федор Купрыянавіч Пацей, які дзяліўся сваімі ўражаннямі аб Еўропе, якую прайшоў у пяхоце, аб Сярэдняй Азіі, дзе ён лячыўся ў шпіталі. Дзіяна Ісакаўна Лявіцкая стала ініцыятарам стварэння музея ў школе. Дзеля збору матэрыялу для яго, штогод летам адпраўляліся ў пешыя паходы – напачатку ў бліжэйшыя вёскі, а потым даходзілі да нават Чашнікаў, Лукомля.\nУ адпаведнасці з рашэннем партыі аб усебаковым камуністычным выхаванні ў школе імкнуліся даць разнабаковае, ў камуністычным духу, выхаванне: і працоўнае, і фізічнае, і мастацкае. На прышкольным участку мы вырошчвалі гародніну, у весну працавалі ў калгасах на пасадцы кукурузы (квадратна-гнездавым спосабам), у восень збіралі яблыкі, бульбу. У школе ствараліся самыя разнастойныя гурткі, часам нечаканыя. Да прыкладу, існаваў харэаграфічны, які вяла выпускніца харэаграфічнага вучылішча, жонка ваеннаслужачага адной з частак пад Лепелем. І мы атрымалі першыя ўяўленні аб балеце. Не доўга праіснаваў і гурток мастацкай гімнастыкі – мужоў пераводзілі ў іншыя месцы і з імі з’язжалі кіраўніцы гэтых гурткоў. У мерапрыемствах, якія праводзіліся ў школе, на першым месцы быў пазнавальна-камуністычны змест. Пасля з’езду партыі, які праходзіў пад лозунгам «Нынешнее поколение советских людей будет жить при коммунизме!», усе нашы мары былі скіраваны ў камуністычную будучыню. Праводзіліся вечары «Піянерская мара», дзе абмяркоўвалі, якой будзе наша Радзіма ў 2000 годзе.\nКанец 1950-х гг.\nСцэнка з жыцця школы.\nЯ – дзяжурны санітар і правяраю чысціню рук перад сталовай.\nАле, наогул, і зараз, праз гады я з цеплынёй успамінаю сваю школу, а ўтульны, правінцыйны Лепель з яго драўлянымі вуліцамі, садамі, вялікім возерам і лічу адным з прыгажэйшых у свеце.\nНекалі ў цэнтры плошчы («пятачка») стаяў помнік Сталіну, а зараз – стаіць Ленін.\nАдразу, ад самага пачатку ў школе, з сумам па доме, па родным, маімі вернымі сябрамі сталі кнігі. Я палюбіла іх яшчэ ў раннім дзяцінстве. А кніжка пра Мікалая Міклуха-Маклая, якую я прачытала у другім класе, зрабіла на мяне ўплыў на ўсё астатняе жыццё. Вучоны прывёз у Пецярбург абарыгена і прасіў, каб яго не заключалі ў клетку для паказу. Міклуху-Маклая не паслухалі. Я плакала – так шкада было таго папуаса! Тады да мяне прыйшла ўпэўненасць у тым, што ўсе людзі на зямлі аднолькавыя і павінны быць роўнымі і шчаслівымі, што кожны чалавек, незалежна ад свайго статуса, заслугоўвае да сябе паважлівыя адносіны. Гэтаму прынцыпу імкнуся адпавядаць усё жыццё.\nГады вучобы ў Лепелі толькі ўмацавалі маю любоў да кнігі. Нашай першай настаўніцай у трэцім класе была Валянціна Мікулаўна. Яна ж працавала бібліятэкарам. Я «прыстроілася» да яе – дапамагала абменьваць, расстаўляць кнігі, а яна за гэта дазваляла браць у бібліятэцы ўсё, што захачу. Гэта не было нейкае сістэматызаванае чытанне. Мэтанакіраваным яно стала, калі я ўжо прыязджала на канікулы да мамы. У апошнія гады сваёй настаўніцкай дзейнасці, калі яна працавала на паўстаўкі бібліятэкарам, у мяне былі «тургенеўскія» канікулы (чытала Тургенева) або «чэхаўскія», «бальзакаўскія» («Чалавечую камедыю» амаль усю прачытала), «лета Дастаеўскага» i «Блокаўскае лета» былі і г.д.\nТады часопіс «Огонек» з бібліятэкі спісвалі штогод. На той час ён змяшчаў выдатныя ілюстрацыі. А ў 50-я гады, калі вельмі папулярныя былі балерыны, балет, у часопісе было шмат фотаздымкаў, як бы сёння сказалі, «балетных зорак». І вось я была ў захапленні ад Галіны Уланавай, Вольгі Лепяшынскай, Раісы Стручковай! Тым больш, што харэаграфічны гурток стаў дзейнічаць у школе. Але працаваў ён толькі год – кіраўнік зышла. Так што таксама з дзяцінства пачалася мая любоў да балету.\nКар.: Атрымліваецца, жыццё ў інтэрнаце было насычаным і бесклапотным?\nТ.А. Грудніцкая: Па-рознаму было. Калі мне было 11 год, мая аднакласніца, пажалілася адміністрацыі, што я яе хачу атруціць. І па яе словах, ужо не памятаю дакладна, ці то таблетку прапанавала ёй выпіць, ці то што.\nТады я асабліва нічога не ведала пра падзеі ў краіне, а ў 50-я гады ў СССР яшчэ не забыліся на «справу ўрачоў», альбо «урачоў-атруціцеляў», якія, нібыта, склалі змову з мэтай забойства шэрагу савецкіх лідараў. Я, натуральна, нікога труціць не збіралася. Але наш завуч, Браніслаў Антонавіч, настойваў, дапытваў.\nІ вось калі ўсіх дзяцей адпусцілі на канікулы па дамах, мяне, паколькі я ні ў чым не прызнавалася, пакінулі ў інтэрнаце і загадалі прапалоць дзве градкі морквы на падсобным участку. Мяне абяцалі адпусціць толькі пасля выканання гэтай работы і пры ўмове прызнання. Уся пасцельная бялізна была ўжо сабраная, і мне трэба было пераначаваць на голай сетцы ложку. На наступны дзень жанчыны, з якімі я палола, пайшлі да завуча і нават не прасілі, а крычалі: як можна так здзекавацца з дзіця! Але я настаяла на тым, што я невінаватая і гэта дала падставы ў далейшым жыцці адстойваць правату, калі я ў ёй была пераканана.\nКар.: Так, эпоха была складаная! Нібыта, стала ўжо лягчэй, але падазронасць і страх у людзей хутка знікнуць не маглi. А як складваўся Ваш лёс пасля школы?\nТ.А. Грудніцкая: Пасля заканчэння школы паўстаў выбар куды паступаць – выбар далейшага жыццёвага шляху. Калі б я заканчвала Лепельскую школу-інтэрнат, то атрымала б працоўную спецыяльнасць «машыніст-трактарыст дызельнага трактара». Але апошні, адзінаццаты, клас мне давялося давучвацца ў Віцебску. Там мы асвойвалі працоўную спецыяльнасць на заводзе электравымяральных прыбораў, дзе выраблялі вальтметры і амперметры. Працавала на канвееры. У мяне гэта так добра атрымлівалася, што начальнік цэху прапанаваў застацца на заводзе і паабяцаў даць мне накіраванне на завочнае аддзяленне ў Маскоўскі інстытут авіяцыйных прыбораў.\nАле па тым часе трэба было атрымаць яшчэ і згоду Віцебскага гарвыканкама. Быў прызначаны дзень для ўсіх, хто жадаў застацца ў Віцебску. Я таксама прыйшла. У мяне спыталі: «Адкуль вы?» – Кажу: «З БелДРЭС» – «А там калгасы побач ёсць?» – «Ёсць!» –«Ну, тады і ідзіце працаваць у калгас!» Накіравання ў Маскву мне не далі, але я паступіла ў Віцебскі тэхналагічны інстытут. Не прайшла па конкурсу на механічны факультэт – перавялі на другі, дзе вывучалі скураную вытворчасць.\nКар.: А чаму Вы абралі менавіта тэхнічную спецыяльнасць? Няўжо тады Вы яшчэ не аддавалі перавагі гуманітарыстыцы?\nТ.А. Грудніцкая: У школе мне і гуманітарны, і прыродазнаўчы кірункі даваліся аднолькава добра. Удзельнічала ў алімпіядах па фізіцы, матэматыцы. Мама, якая столькі адпрацавала педагогам, не вельмі раіла ісці яе шляхам. Вось так я апынулася ў тэхналагічным інстытуце. Але мне не спадабалася, і я вырашыла паехаць у Ленінград. Там ужо працавала і вучылася на вячэрнім аддзяленні тэхналагічнага інстытута мая сяброўка, былі іншыя землякі. Уладкавалася на панчошна-трыкатажную фабрыку «Красное знамя». Гэта было магутнае прадпрыемства з вялікай гісторыяй, а ў тыя часы з’яўлялася найбуйнейшым прадпрыемствах такога кшталту.\nКар.: Вам не было страшна адпраўляцца так далёка ад дому? Маці не адгаворвала Вас?\nТ.А. Грудніцкая: Не, не страшна! Я ж у Лепелі, у Віцебску вучылася. З дзесяці год ездзіла ў Лепель з БелДРЭСа на цягніку, аўтобусах. Мы тады былі нашмат больш самастойнымі, чым сённяшняе пакаленне.\nГэтыя тры гады ў Ленінградзе і ёсць, па сутнасці, тыя мае ўніверсітэты, якія канчаткова ўмацавалі маю цікавасць да культуры. Калі яшчэ вучылася ў Віцебскім тэхналагічным інстытуце, упершыню пачула ў Мінску арган – спецыяльна паехалі туды на канцэрт арганнай музыкі. Там даведалася, што лепшы арган у Савецкім Саюзе знаходзіцца ў Рызе, у Домскім саборы. На лістападаўскія святы ў 1965 годзе паехала туды.\nКалі яшчэ вучылася ў школе, ездзіла ў Ленінград да сяброўкі. Яна вучылася, працавала, а я гуляла па гораду, натуральна, наведвала Эрмітаж, Рускі музей. Ленінград мяне здзівіў і ўразіў! Таму і паехала туды.\nГэта быў час, калі яшчэ заставаўся актуальным хрушчоўскі лозунг пра «Нынешнее поколение…». Ён існаваў і па меры магчымасцяў увасабляўся ў жыццё. На фабрыцы ствараліся ўмовы дзеля таго, каб далучыць рабочы клас да культуры. Ладзіліся культурніцкія мерапрыемствы выхаднога дня, раздаваліся бясплатныя білеты на наведванне прыгарадных музеяў і нават бясплатныя талоны на сняданак і абед! Была ў Петрадварцы, Паўлаўску, Пушкіне (Царскае сяло), Гатчыне, Шлісельбургу, Кіжах, у Ноўгарад давялося з’ездзіць.\nТаксама пашчасціла на кола сяброў, якія цікавіліся мастацтвам. Да прыезду ў Ленінград ніколі не слухала оперы і не ведала, што гэта такое. Казала: «Не, не! Гэта не для мяне! Я не люблю!» Але зацікавілася! А як жа інакш?! Слухала оперу ў Марыінскім тэатры! Можна было купляць не поўны білет, а так званы «уваходны». І калі першы каштаваў недзе рубель ці рубель пяцьдзясят, то другі – толькі 30-50 капеек. З такім білетам можна было сядаць на свабодныя месцы. Гэта давала магчымасць часцей бываць у тэатрах і не толькі оперных, але і ў драматычных. Вельмі любіла ў філармонію хадзіць. У той час там ладзіліся творчыя сустрэчы – з Ольгай Берггольц, Расулам Гамзатавым і іншымі знакамітымі паэтамі (гэта быў час усеагульнага захаплення паэзіяй), выступалі знакамітыя калектывы – Ансамбль скрыпачоў Вялікага тэатру Саюзу ССР пад кіраўніцтвам Ю.М. Рэентовіча, ансамбль салістаў «Виртуозы Рыма»! Тады я ўпершыню пачула Вівальдзі, які і па сённяшні дзень застаецца адным з маіх любімых кампазітараў. Слухала Давіда Ойстраха, які выступаў разам са сваім сынам Ігарам; Гары Гродберга – лепшага савецкага арганіста. Зараз ужо ўсіх і не прыпомніш, і не пералічыш адразу. Незабыўным быў аўтарскі вечар Радыёна Шчадрына ў лістападзе 1967 года ў канцэртнай зале «Октябрьский»! У першым аддзяленні спявала Алена Абразцова і былі выкананы яго «Озорные частушки». А ў другім панавала Майя Плісецкая ў знакамітым балеце-сюіце «Кармен». Упершыню ў жыцці бачыла вялікую сцэну закіданую кветкамі.\nНаведвала таксама народныя ўніверсітэты культуры, якія існавалі ў той час пры музеях. Бясплатныя! Вядомыя навукоўцы на сваіх лекцыях знаёмілі з музейнымі калекцыямі, з творчасцю вядомых мастакоў. Так я займалася і пры Эрмітажы, і пры Рускім музеі. І нават, паколькі прасілі пісаць артыкулы ў фабрычную газету (за што была ўзнагароджана аўтаручкай з залатым пяром), то паслалі на курсы пазаштатных карэспандэнтаў у Ленінградскі дом журналіста. Вось так, працуючы на панчошнай фабрыцы, хацелася паспець усё!\nКар.: З Вашай гісторыі здаецца, што Вы не на фабрыцы працавалі, а вучыліся на завочным аддзяленні ўніверсітэту!\nТ.А. Грудніцкая: Так! А памятаеце, у 1968 годзе ў Францыі адбываліся вядомыя падзеі, часткай якіх былі студэнцкія акцыі пратэсту? Адтуль у Ленінград прыязджалі студэнцкія дэлегацыі. Мне як актывістцы камсамольскай арганізацыі таксама давялося кантактаваць з імі. Гэта былі першыя знаёмствы з замежнікамі. Чым яны ўражвалі? Найперш, сваёй большай адкрытасцю. Пазнаёмілася з францужанкай, а размаўлялі мы з ёй па-нямецку!\nУ нас у Лепелі, лічу, была цудоўная настаўніца нямецкай мовы Галіна Акімаўна Маўрычава. Яна прыносіла нам Рэмарка ў арыгінале, і мы ў 60-я гады з захапленнем яго чыталі. Магчыма, дзякуючы дасканаламу валоданню нямецкай Міша Санько, мой аднакласнік, паступіў і паспяхова скончыў Маскоўскі дзяржаўны інстытут міжнародных адносін, знакаміты «МГИМО» – адзін з самых прэстыжных і недасяжных для правінцыйнай моладзі ВНУ СССР.\nКар.: Як і чаму Вы вырашылі вярнуцца ў Беларусь?\nТ.А. Грудніцкая: Па-першае, я была «лімітчыца». Так у той час называлі людзей, якіх запрашалі на некваліфікаваную і нізкааплатную працу на прамысловыя прадпрыемствы ў буйных гарадах СССР. Гэта ўжо рабіла цябе чалавекам другога гатунку. Прыехаўшы ў Ленінград з правінцыі, безумоўна, размаўляла з беларускім акцэнтам. Таму першы час прыходзілася чуць на свой адрас насмешкі. Праз паўгады пазбавілася свайго беларускага акцэнту. Казалі ўжо, што я з Наўгародскай ці з Пскоўскай вобласці.\nА па-другое, «Мой родны кут, як ты мне мілы…». Старэйшы брат падараваў мне на дзень нараджэння вялікі том Янкі Купалы. І зараз ён у мяне дома захоўваецца. Прывезла я гэты том у Ленінград, каб час ад часу чытаць гэтыя вершы. Мяне заўсёды цягнула ў Беларусь.\nУ Ленінградзе хацела паступіць на мастацтвазнаўства. Я зараз разумею, наколькі я тады была самаўпэўненая! Там было каля 80 ці 100 чалавек на месца! Безумоўна, не прайшла і вырашыла вяртацца на Радзіму, да каранёў – паступаць у Мінску, у Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт.\nДарэчы, цікава атрымалася, што замест першай лекцыі ў БДУ была сустрэча з людзьмі з Камітэту дзяржаўнай бяспекі, якія папярэджвалі, каб не ўступалі ні ў якія «тайныя гурткі» ці арганізацыі. Гістарычны факультэт універсітэта, на якім існавалі спецыяльнасці «Гісторыя», «Філасофія», «Палітэканомія», лічыўся ў той час галоўнай кузняй ідэалагічных кадраў БССР.\nКар.: А які гэта быў год?\nТ.А. Грудніцкая: 1969-ы. Гэтая як раз тады, калі Навума Гальпяровіча, нашага вядомага земляка, Алеся Разанава, выдатнага беларускага паэта, і шэраг іншых хлопцаў выключылі з універсітэту. Некалькі сотняў студэнтаў-філолагаў напісалі ліст на імя Машэрава, у якім патрабавалі выкладання па-беларуску, а іх абвінавацілі ў «буржуазным нацыяналізму».\nПершыя 45 хвілін мы правялі з супрацоўнікамі КДБ, а другія 45 хвілін нам далі, каб напісалі, чаму мы абралі менавіта спецыяльнасць «Гісторыя». Мой адказ прызналі найлепшым і нават зачыталі на курсе. Я напісала, што люблю культуру, мастацтва і лічу, што гісторыя – тая самая навука, якая найбольш набліжае да спасціжэння гэтых з'яў.\n1970 г. Студэнтка БДУ\nКар.: Напэўна, тады і ў БДУ быў вялікі конкурс?\nТ.А. Грудніцкая: Не такі, як у Ленінградзе на мастацтвазнаўства, зразумела. Але ў той год на «Гісторыю» конкурс склаў 8,5 чалавек на месца!\nКар.: Каб у нас такі конкурс быў сярод «гісторыкаў»! І каб разумелі ўсе нашы сённяшнія чытачы, платнага навучання тады не было – толькі «бюджэт».\nТ.А. Грудніцкая: Пры гэтым, перавагу мелі абітурыенты з працоўным стажам не менш за два гады. Мне гэта дапамагло, хаця я здала на дзве «пяцёркі» і дзве «чацвёркі». А на юрыдычны, журфак, на філасофію прымалі толькі тых у каго быў працоўны стаж, альбо служба ў войску, адразу пасля школы быць залічанымі на гэтыя спецыяльнасці мелі магчымасць адзінкі абітурыентаў, якія атрымалі толькі выдатныя адзнакі.\nКар.: І як тады было вучыць гісторыю?\nТ.А. Грудніцкая: Ведаеце, яшчэ заставаліся паслярэвалюцыйныя, даваенныя прафесары: Фёдар Макаравіч Нячай, заснавальнік беларускай школы па вывучэнню старажытнарымскай гісторыі, Гілер Маркавіч Ліўшыц, яшчэ адзін выдатны гісторык антычнасці, а таксама семітолаг і рэлігіязнаўца, Леў Міхайлавіч Шнеерсон і Рыгор Маркавіч Трухноў, якія заклалі асновы айчыннай школы германістыкі, і шмат іншых! Яны давалі не толькі гістарычныя веды, але і цудоўныя ўзоры эрудыцыі і агульнай культуры, што таксама не магло аказваць моцны станоўчы ўплыў на студэнтаў.\nА гісторыю Беларусі ў нас выкладаў знакаміты Лаўрэнцій Сямёнавіч Абэцэдарскі. Гэта быў вельмі своеасаблівы чалавек! Чытае, чытае лекцыю, а потым у якасці лірычнага адступлення: «Ганна Карэніна! Вы адчуваеце, як гэта гучыць?! А Нюрка Карэніна... Гэта хто такая?! Вось вы адчуваеце, як гучыць «Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт»?! А паглядзіце за акно. Педінстытут... Ну і гэта што такое?!» Так немудрагеліста ён выхоўваў у нас гонар за свою ВНУ і ўніверсітэцкі патрыятызм. БДУ быў на той час адзіным універсітэтам Беларусі.\nНа першым жа курсе адбывалася арыентацыя па паглыбленным вывучэнні таго, альбо іншага гістарычнага перыяду. Іраіда Іосіфаўна Царук, на лекцыі па гісторыі КПСС, агітавала прыкладна так: «Хто думае аб будычыні сваім і нашай Радзімы, павінен унесці свой уклад у вывучэнне гісторыі камуністычнай партыі і яе кіраўнічай ролі ў савецкім грамадстве!» Пераважная большасць студэнтаў рванула запісвацца «на КПСС». Адзінкі абралі гісторыю старажытнага свету і сярэдніх вякоў, і я ў тым ліку. Спецкурсы ў нас чыталі Валянцін Навумавіч Рабцэвіч, вядомы беларускі нумізмат, а тады пачынаючы выкладчык, апантаны сваім прадметам «Этнаграфія» Міхаіл Фёдаравіч Піліпенка, зараз член-карэспандэнт Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі. Рахіль Абрамаўна Нікольская (жонка Мікалая Міхайлавіча Нікольскага – аднаго з заснавальнікаў БДУ, знакамітага гісторыка) чытала нам зусiм незвычайны па тых часах курс «Біблія і сусветнае мастацтва».\n1975 год. З прафесарам Ф.М. Нечаем\nКар.: Напэўна, менавіта пад час навучання ў БДУ Вы і сустрэліся з Вашым будучым мужам – Рыгорам Давыдавічам Грудніцкім?\nТ.А. Грудніцкая: Так, там мы і сустрэліся. Прычым, для гэтага ён абраў вельмі незвычайны спосаб. Каб пазнаёміцца, яму параілі пазычыць у мяне тры рублі. Тады за 30-40 капеек можна было ў сталовай паабедаць. Вось я і пазычыла! У мінулым годзе адзначылі сапфіравае вяселле – 45 гадоў разам. Часам Рыгор Давыдавіч жартуе: «Прадаўся за тры рублі!»\nУ цэнтры будачыя дактары навук: Лідзія Кузняцова, Ядзвіга Туміловіч (Яскевіч), Тамара Тузава.\nСярэдзіна 1970-х гадоў.\nСтудэнты-філосафы. (Рыгор Грудніцкі – другі злева)\nКалі казаць больш сур’ёзна, то мне хацелася б адзначыць, што паміж намі адразу ўзнікла тое паразуменне, якое трымаецца і па сёння. Яно заснавана на агульных захапленнях (да прыкладу бардаўскай песняй, паэзіяй), на агульных жыццёвых поглядах, паважлівых адносінах адзін да аднаго і знаходжання кампрамісаў у складаных абставінах.\nЯк перад гісторыкамі-студэнтамі, так і перад філосафамі-студэнтамі ўжо на першым курсе паўстала праблема выбару будучага шляху. Калі для гісторыкаў перспектыўны шлях адкрывала гісторыя КПСС, то для філосафаў гэта быў марксізм-ленінізм. Для гонару Рыгора Давыдавіча адзначу, што ўжо на першым курсе ў яго ўзнікла цікаўнасць да Канта. Яна і прадвызначыла яго навуковую арыентацыю на ўсё жыццё. Кант стаў для яго ўвасабленнем мудрасці, ідэалам навукоўца, прыкладам паслядоўнасці і сістэмнасці ў навуцы…\nПры абароне кандыдатскай дысертацыі ў адрас Рыгора Давыдавіча прагучалі словы аб тым, што яго праца – прыклад бескампраміснага шляху сапраўднага філософа ў навуку. А зараз у БДУ лічаць, што можна сцвярджаць аб полацкай філасофскай школе – некалькі выпускнікоў-гісторыкаў, якіх вучыў Рыгор Давыдавіч сталі кандыдатамі філасофскіх навук. Вось і зусім нядаўна бліскуча абаранілася выкладчыца кафедры сацыяльна-гуманітарных дысцыплін – Ганна Ігараўна Клімовіч (Пушчынай), з якой ён у свой час працаваў у ПДУ.\nНа выпускным. 2001 год\nКар.: А як Вы патрапілі ў Наваполацк?\nТ.А. Грудніцкая: Мы стварылі сям'ю яшчэ будучы студэнтамі. Пасля заканчэння ўніверсітэту Рыгору Давыдавічу прапаноўвалі ісці ў дзённую аспірантуру. Але ў нас ужо былі дзеці, і ён узяў накіраванне ў Гомельскі ўніверсітэт. Сам Рыгор Давыдавіч з Гомельшчыны, з Палесся, са славутай этнаграфічнай, фальклорнай вёскі Тонеж. Міхаіл Паўлавіч Дрынеўскі, мастацкі кіраўнік і галоўны дырыжор акадэмічнага хору Рэспублікі Беларусь імя Цітовіча, таксама адтуль родам.\nАднак у Гомелі нашай сям'і не далі інтэрнату. Здымаць кватэру, безумоўна, было вельмі складана, і Рыгор Давыдавіч паехаў у Міністэрства адукацыі і пераразмеркаваўся ў Наваполацкі політэхнічны інстытут, якому аддаў потым 30 год жыцця.\nТак мы ў 1977 годзе аказаліся тут. Спачатку атрымалі адзін пакой у інтэрнаце на Юбілейнай, 11, а потым нам далі і другі. Так мы пражылі больш за дзевяць год. У тыя савецкія часы кандыдаты прыязджалі на працу ў НПІ і абураліся, калі жылі ў інтэрнаце больш за тры месяцы. Кватэры давалі вельмі хутка. І таму, дарэчы, веданне гісторыі інстытуту і ўніверсітэту бярэ свой пачатак менавіта тады. Перад вачыма прайшла цэлая кагорта нашых выкладчыкаў. Рыгор Давыдавіч абараніўся ў 1985-ым, а ў 1986-ым нам таксама далі кватэру. Абараніўся ён не так хутка, але з улікам тэматыкі яго дысертацыйнага даследавання ў гэтым нічога дзіўнага не было.\nПра навуковы камунізм. Мне ў Наваполацку было вельмі цяжка ўладкавацца, і першы год я выкладала вячэрнікам менавіта гэтую дзіўную дысцыпліну. Маймі студэнтамі былі ўжо самастойныя людзі, якім не трэба было расказваць нейкія камуністычныя казкі. Потым год працавала ў Наваполацкім гарадскім аддзеле народнай адукацыі. Так у працоўнай кніжцы з'явіўся дзіўны запіс – «дырэктар дзіцячага стадыёна»!\nКар.: І дзе гэты стадыён знаходзіўся?\nТ.А. Грудніцкая: У мяне таксама пытаюцца. Адны кажуць, што гэта быў стадыён каля былога Дому піянераў, іншыя, што гэта была нейкая пляцоўка каля аддзелу адукацыі. Але толькі лічылася, што я працую дырэктарам, а на самой справе выконвала абавязкі метадыста па выхаваўчай рабоце. Я зусім не начальнік. Мне лепш працаваць самой па сабе. Не люблю падпарадкоўвацца, але і камандаваць таксама не падабаецца. Не ведаю, як зараз, але на той час лепшым правяраючым ў аддзеле адукацыі лічыўся той, хто знаходзіў больш недахопаў. Гэта таксама было не па мне.\nТады я перайшла працаваць у школу № 4 і заставалася там 21 год.\nПачатак 1990-х гадоў. Пад час працы ў школе\nУ лютым гэтага года выпускнікі 1986-га запрасілі мяне – праз 30 гадоў – на вечар сустрэчы. Рада, што не забываюцца, прыемна, што добрыя словы казалі. Іра Якаўлева працуе зараз у Міністэрстве замежных спраў, уваходзіць у рабочую групу, якая наладжвае сувязі з Еўрасаюзам, а да гэтага 10 год адпрацавала ў амбасадзе Рэспублікі Беларусь у Румыніі. Наташа Ігнацьева, яшчэ адна выпускніца, яе на вечарыне не было, скончыла Маскоўскае вышэйшае тэхнічнае вучылішча імя Баўмана, а сёння жыве і працуе ў Сіліконавай даліне. Іра Караткова працуе ў Нью-Ёрку кардыёлагам на хуткай дапамозе. У гэтых «дзяцей», безумоўна, ужо і свае дзеці выраслі. Дачка Іры і Віці Кучарэнка, напрыклад, скончыла гісторыка-філалагічны факультэт ПДУ, працуе ў Наваполацку настаўніцай англійскай мовы і не так даўно стала «Міс Адукацыя-2015».\n2008 год. Сустрэча з выпускнiкамi\nЯ і сама па жыцці падтрымліваю сувязі з аднакласніцамі (у мінулым годзе споўнілася 50 год, як мы скончылі школу), з аднакурсніцамі, з калегамі па ленінградскай фабрыцы.\nКар.: А як і калі Вы звязалі свой лёс з універсітэтам?\nТ.А. Грудніцкая: У 2000 годзе. Калі я паступала на гістфак БДУ у мяне і была мара працаваць у музеі ці архіве. А тут, ва ўніверсітэце, на кафедры гісторыі і сацыялогіі вызвалялася месца лабаранта. Тады як раз ўзнікла ідэя стварэння пры ўніверсітэце музея. Я выказвала сваё бачанне таго, якім ён можа быць, загадчыку кафедры – Васілю Іванавічу Шайкову. У рэшце рэшт кіраўніцтва, пагадзілася, каб я стала загадчыцай музея.\nМузей пачынаўся так\nУ 2001 годзе далі мне супрацоўніцу – выпускніцу спецыяльнасці «Гісторыя» Наталлю Каралькову. Палічылі, што для музея патрэбны дзве адзінкі: загадчыцы і фондазахавальніка. Лічыла і лічу адзін з самых адказных момантаў – улік музейных прадметаў. А так, у спадчыну ад сваіх папярэднікаў, якія рабілі спробу стварэння музея, я атрымала толькі каля сотні не вызначаных фотаздымкаў (прыйшлося прайсціся па кафедрам, каб удакладніць хто адлюстраваны). Таму музей у нас пачаўся з актаў прыёму, з кнігі паступленняў, складання ўніверсальнай картатэкі, у якой можна і агульныя, і храналагічныя звесткі знайсці, і імёны здатчыкаў і г.д.\nКар.: А што складае фонды музею і чым Вы асабліва ганарыцеся?\nТ.А. Грудніцкая: Лічу скарбам музея тое, што перадае нам Нацыянальная бібліятэка. Там ёсць і выданні XIX стагоддзя, і даваеннага часу. Калі я першы раз увайшла ў сховішча дакументаабмену Нацыянальнай бібліятэкі, то не адрываючыся правяла там амаль увесь дзень – з 10 да 18 гадзін. Я выбірала кнігі для нашага ўніверсітэта. Мы атрымалі ў дар каштоўную літаратуру!\nКар.: А наколькі мэтазгодна захоўваць гэтыя выданні ў музеі? Яны, бясспрэчна, складаюць скарб, але ці не лепшае для іх месца ў фондах Навуковай бібліятэкі ПДУ?\nТ.А. Грудніцкая: Знаходжанне ў музеі гарантуе пажыццёвае захаванне музейнага прадмета, а ў дадзеным выпадку – кнігі. Гэта па-першае. Па-другое, пры ўсіх салідных музеях існуюць бібліятэкі, у якія маюць доступ тыя, хто цікавіцца тым ці іншым пытаннем па тэматыцы музея. І я спадзяюся, што калі-небудзь для гэтых рэдкіх цікавых кніг будзе вылучана асобнае памяшканне для бібліятэкі Музея навукі і асветы Полаччыны, дзе яны будуць захоўвацца і будуць даступныя чытачам. Пакуль такіх умоў, на жаль, няма.\nЕсць вельмі цікавая калекцыя фотаздымкаў, у якіх адлюстраваная гісторыя Наваполацкага політэхнічнага інстытуту і Полацкага дзяржаўнага ўніверсітэту. У нас захоўваюцца дзяржаўныя сцягі, якім карысталіся ў НПІ і ПДУ. Дарэчы, прытрымліваюся таго, што запісана ў законе аб музеях: музеі знаходзяцца па-за палітыкай. Яны павінны адлюстроўваць не толькі «белых», але і «чырвоных», не толькі «правых», але і «левых». Фіксаваць усё і адносіцца да гэтага спакойна! Музей на тое і музей, каб у ім захоўвалася ўсё. Гэта адбітак часу! Таму ў фондах спакойна ўжываюцца і Ленін, і «Пагоня», ёсць і Сталін з Вышынскім.\nКар.: А што датычыцца планаў па стварэнні экспазіцыі музею?\nТ.А. Грудніцкая: У 2005 годзе ўжо распрацоўваўся яе план. Набор спецыяльнасцяў нашага ўніверсітэту дазваляе стварыць проста шыкоўную экспазіцыю! Можна, напрыклад, прасачыць гісторыю будаўніцтва на Полаччыне. Тое самае датычыцца машынабудавання, геадэзіі, гісторыі спорту. Нам, безумоўна, пашчасціла, што ў нас ёсць Ефрасіння Полацкая, Францыск Скарына, Сімяон Полацкі. Але ў іх ценю засталіся астатнія важныя постаці, якія тварылі на Полаччыне, або былі шчыльна звязаныя з ёй.\nАкрамя таго, мэта музея – быць Храмам памяці. На што, па сутнасці, і накіравана мая праца сёння: гэта і тры зборнікі па Вялікай Айчыннай вайне, гэта і штогадовы лістападаўскі бюлэтэнь «Памяць», гэта і зборнікі, прысвечаныя гісторыі студэнцкага будатрадаўскага руху ва ўніверсітэце, гэта і дванаццаць выпускаў «Культурная прастора Полацкага ўніверсітэту».\nНа выставе Вячыслава Лубчонка, выкладчыка ПДУ\nКалі казаць пра гэтую працу, то, з аднаго боку, яна вельмі адказная, а з другога, надзвычай цікавая! Я, напрыклад, была ў майстэрнях Віктара Міхайлавіча Лук’янава, Уладзіміра Дзмітрыевіча Шапо, Уладзіміра Іванавіча Гавазюка, Льва Рыгоравіча Аганава – атрымала магчымасць пазнаёміцца з творчай элітай Наваполацку. Вельмі добрыя адносіны склаліся з супрацоўнікамі Нацыянальнага Полацкага гісторыка-культурнага музея-запаведніка: з Ларысай Міхайлаўнай Лысенка, якая ўзначальвае карцінную галерэю, і з Тамарай Аляксандраўнай Джумантаевай, дырэктарам НПГКМЗ. Даверлівыя і добразычлівыя стасункі былі і з нябожчыкам Мікалаем Мікалаевічам Ільніцкім, які некалі ўзначальваў Запаведнік. Дарэчы, у НПГКМЗ доўгі час працаваў мой вучань па школе фатограф Ігар Супранёнак, выстава якога са здымкамі Полацка выстаўлялася ў ЮНЕСКА, а зараз працуе мой былы выхаванец таленавіты рэстаўратар Аляксандр Волкаў.\nЛарыса Міхайлаўна Лысенка\nНародны мастак Беларусi Гаўрыла Вашчанка i Мiкалай Iльнiцкi\nНа выставе ў Полацкiм дзяржаўным універсітэце\nГэтая праца, якая непасрэдна не звязана з экспазіцыяй музея, з аднаго боку, пашырала мае веды, а з другога боку, мне хацелася, каб гэтая інфармацыя стала здабыткам іншых. Колькі цікавых мерапрыемстваў адбывалася і адбываецца ў Полацку і Наваполацку – выстаў, канцэртаў! Ірына Архіпава, Марыя Біешу, Барыс Штокалаў – народныя артысты СССР выступалі ў нас. Уладзімір Співакоў з «Віртуозамі Масквы» двойчы выступаў ў Сафійцы! Магчымасці, якія можна выкарыстоўваць, каб не адчуваць сябе правінцыяламі, і адлюстраваныя мною на старонках зборнікаў «Культурная прастора Полацкага ўніверсітэту».\nКанцэрт у Сафiйскiм саборы\nКар.: Тамара Аляксандраўна, як Вам прыйшла ідэя падрыхтоўкі выпускаў гэтых цікавых зборнікаў?\nТ.А. Грудніцкая: Пачалося ўсё з таго, што да юбілейнай кнігі, прысвечанай гісторыі Полацкага дзяржаўнага ўніверсітэту, мне даручылі падрыхтаваць раздзел па культуры ў НПІ/ПДУ. У мяне было вельмі многа матэрыялу. Атрымаўся такі вялікі тэкст, што папрасілі яго скараціць. Але ў мяне ёсць звычка дзяліцца ўсім цікавым, што ў мене ёсць. Вырашыла працягнуць работу.\nУ сваёй працы першым і асноўным дарадцам я лічу Эрнста Міхайлавіча Бабенку. Я дзялілася з ім сваімі напрацоўкамі, а ён выказаўся аб патрэбнасці маёй працы. Паступова матэрыял дапаўняўся і ўдакладняўся, выстройваўся тэматычна. А потым Міністэрства адукацыі абвясціла, што ўніверсітэты павінны падаць апублікаваныя матэрыялы па тэме «Культура». Вось тут якраз і спатрэбіліся мае напрацоўкі. Так і былі падрыхтаваныя дванаццаць выпускаў з серыі «Культурная прастора Полаччыны».\nКар.: І наколькі «Культурная прастора Полаччыны» прыйшлася даспадобы супрацоўнікам Міністэрства адукацыі?\nТ.А. Грудніцкая: Гэтую працу паказалі Аляксандру Міхайлавічу Радзькову, на той час міністру адукацыі, і яна яму вельмі спадабалася. А яшчэ яго вельмі ўразіла тое, што тэксты гэтых зборнікаў падрыхтаваў усяго адзін чалавек. Гэтыя мае заслугі былі адзначаныя – у 2010 годзе мне далі Грамату Міністэрства адукацыі.\nУ свой час ішла размова пра тое, каб гэты цікавы і важны матэрыял з дапаўненнямі і змяненнямі выдаць большым накладам. Эрнст Міхайлавіч мяркуе, што гэтыя тэксты можна было б скараціць да старонак 250 і надрукаваць асобным томам. У мінулым годзе я падрыхтавала артыкул «Культурное пространство Полоцкого государственного университета» для публікацыі ў «Известиях международной ассоциации славянских вузов». Вось я і думаю, што калі я для артыкула сціснула 1000 старонак да 10, то і да 250 здолею скараціць.\nКар.: Аднойчы на адкрыцці выставы «Салдаты Перамогі Полацкага дзяржаўнага ўніверсітэту», Вы казалі пранікнёныя словы пра наш абавязак перад гэтымі цудоўнымі людзьмі. Раскажыце, калі ласка, як да Вас прыйшла думка заняцца ваеннай тэматыкай?\nТ.А. Грудніцкая: Інтарэс да гэтай тэмы ў мяне ўзнік вельмі даўно. Яшчэ калі я працавала ў вясковай школе ў Абольцах Талачынскага раёну, у ёй быў створаны невялікі куток, прысвечаны Вялікай Айчыннай. Да вайны Абольцы былі невялікім мястэчкам, насельніцтва якога на 75% складалі яўрэі, а што з імі сталася пасля ўсе мы ведаем… Паспрабавала і я нешта зрабіць для захавання памяці.\nА наогул тэма Вялікай Айчыннай вайны мне, як, напэўна, любому іншаму жыхару Беларусі, вельмі блізкая. Пасля вайны і ў нас у пасёлку ўзрываліся дарослыя і дзеці на мінах і гінулі. Вайна не адпускала… Я застала тыя часы, калі было шмат калек, інвалідаў. Самы жах быў пасля першага класа. Нас везлі ў піянерскі атрад праз Віцебск у Мазалава. Трэба было чакаць у горадзе некалькі гадзін. Побач быў Полацкі рынак, а там – лесвіца. І на падыходзе да яе, і на кожнай прыступцы сядзелі скалечаныя вайной людзі. Гэта быў для мяне, яшчэ дзіцяці, магутны стрэс! Я адчула такую жаласць да іх! А потым, памятаеце, у хрушчоўскія часы яны амаль адначасова зніклі – іх звезлі ў дамы інвалідаў і схавалі ад людскіх вачэй. Я ўвесь час адчуваю вялікі абавязак перад людзьмі, якія дзеля нас, будучых пакаленняў, ахвяравалі сваім жыццём і здароўем. Хачу, каб пра іх жыла памяць!\nВечар-успамін «Вальс Перамогі»\nНапэўна, першае, што я зрабіла ў якасці загадчыцы музея – пачала збор матэрыялаў, прысвечаных ветэранам Вялікай Айчыннай вайны. Паколькі я благагавейна адношуся да кнігі, вырашыла, што трэба сабраць усю інфармацыю пра ветэранаў вайны Полацкага дзяржаўнага ўніверсітэту ў асобнае выданне. Тым больш, тады была яшчэ магчымасць заспець і жывых сведкаў Вялікай Айчыннай. Хадзіла да ветэранаў. У пераважнай большасці людзі сардэчна адгукнуліся на ідэю падзяліцца сваімі ўспамінамі. Дарэчы, Іван Мацвеевіч Першын, вельмі цікавы ў нас быў выкладчык, пакінуў свае ўспаміны пра Вялікую Айчынную вайну, пра пасляваенны час. Спачатку выйшла кніга «Солдаты Победы Полоцкого государственного университета». Следам мы выдалі ўспаміны сведкаў тых падзей – зборнік «Великая Отечественная война в наших судьбах». Гэтую тэму падхапілі. У рэспубліцы шмат робіцца для захавання памяці аб Вялікай Айчыннай вайне. Я думаю, што ветэраны, іх сыны і ўнукі на ўсё астатняе жыццё будуць удзячныя, трымаючы кнігу, у якой расказваецца пра бацьку ці дзеда.\nЗборнік «Салдаты Перамогі Полацкага дзяржаўнага ўніверсітэта»\nКар.: Безумоўна, музей – гэта храм памяці! Тое, што ў нас захоўваецца, думаю, знойдзе сваё адпаведнае выкарыстанне і Ваша праца не акажацца марнай, але мне падаецца, што музеефікацыя гэта яшчэ і паказ свету захаваных каштоўнасцяў. У ідэале такі музей мог бы стаць нават моцным профарыентацыйным сродкам: у гэты музей можна было вадзіць абітурыентаў і проста школьнікаў, якія б гледзячы на гісторыю ПДУ, яго выпускнікоў, маглі б пераканацца ў тым, што няма чаго пускацца ў нейкія далёкія далі ў пошуках ведаў – Храм адукацыі і навукі стаіць тут, на Полацкай зямлі! Ці можна спадзявацца на тое, што ў нейкім часе наш музей стане не толькі Храмам памяці, які існуе сам у сабе, а яшчэ будзе працаваць і на імідж універсітэта?\nТ.А. Грудніцкая: Ведаеце, у ХХІ стагоддзі з’яўляюцца ўсё новыя і новыя музеі. Найноўшыя тэхналогіі ствараюць такія магчымасці не толькі на ўзроўні экспанатаў, але і праз усемагчымыя віртуальныя прылады і сродкі. Магчыма, я максімалістка, але я спадзяюся, што калі музей называецца «Музей навукі і асветы Полаччына», то ён і павінны стаць сапраўднай з’явай! Як у свой час полацкія езуіты прэзентавалі публіцы галаву, якая гаварыла і прыводзіла ў захапленне наведвальнікаў калегіума і акадэміі, так і ў ПДУ можа быць створана сапраўднае дзіва, каб здзіўляць і радаваць гасцей, студэнтаў і выкладчыкаў нашага ўніверсітэту.\nПлан 2005 году, які прадугледжваў паэтапнае стварэннне экспазіцыі, паступова ўвасабляецца ў жыццё. Увосень, да прыкладу, будзе адкрыта навукова-даследчая лабараторыя гістарычных дысцыплін з элементамі музейнай экспазіцыі. Паспяхова працуе турыстычна-экскурсійны цэнтр ПДУ ў Полацку. Створана зала з экспазіцыяй «Гісторыя Полацкага калегіума ў падзеях і асобах».\nПавел Васільевіч Каваленка, недаўна прызначыны на пасаду прарэктара па выхаваўчай рабаце і сацыяльных пытаннях, пазнаёміўшыся з фондамі і напрацоўкамі музея палічыў, што гэтага матэрыялу дадастаткова для таго, каб заняцца са стварэннем віртуальнага Музея навукі і асветы Полаччыны. Пачнем з гэтага. Але я пераканана, што патрэбна стацыянарная экспазіцыя па гісторыі нашага ВНУ і асветы Полаччыны. Нам ёсць чым ганарыцца і ёсць што дэманстраваць!


Беларускі баец «Азова» купіў асабісты самалёт і дзве кватэры на грошы з фонду АТА\nСяргей Кароткіх атрымаў украінскі пашпарт з рук Пятра Парашэнкі\n«Гісторыя поспеху» Сяргея Кароткіх, вядомага пад мянушкамі Малюта і Боцман, цьмяная. Паводле ўкраінскіх медыяў, раптоўнае з’яўленне ў беларуса з ультраправымі поглядамі статусу мільянера звязанае з карупцыяй у структуры Нацгвардыі.\nШырокую вядомасць ён атрымаў у 2014 годзе, калі атрымаў з рук Пятра Парашэнкі ўкраінскі пашпарт. «Малюта» пераехаў ва Украіну, калі пачынаўся «Еўрамайдан». Пасля ён паехаў ваяваць на Данбас, дзе ўваходзіў у склад батальёна «Азоў» і даслужыўся да пасады камандзіра выведкі.\nУ кастрычніку 2015 года пераехаў працаваць у Кіеў і ўзначаліў створаны пры кіраванні паліцыі аховы аддзел аховы абʼектаў стратэгічнага прызначэння.\nЗ электроннай дэкларацыі Кароткіх вынікае, што за год працы з афіцыйным заробкам у 77 тысяч грыўняў (менш $ 3 тысяч), ён набыў сабе паўтары дарагіх кватэры ў Кіеве плошчай 74 кв. м.(Кароткаму належыць палова) і 69 кв. м. (агульны кошт інвестыцыі $ 66 тысяч), а таксама асабісты вучэбна-баявы самалёт чэшскай вытворчасці «Альбатрос» за $ 1,2 тысячы.\nУ дэкларацыі «Боцмана» пазначана, што ён мае $ 223 тысячы долараў, 135 тысячаў еўра і 500 тысяч грыўняў, а $ 565 тысяч ён нібыта пазычыў трэцяй асобе. Агульная сума багацця «беларускага нацыста» – каля $ 1 мільёна.\nАкрамя таго, у Сяргея Кароткіх ёсць гадзіннік коштам 140 тысяч грыўняў ($ 5 тысяч), а таксама элітная аўтаручка «Montegrappa» за 120 тысяч грыўняў (больш $ 3,6 тысяч). Што праўда, іх ён набыў яшчэ ў 2013-ым годзе.\nХто такі Сяргей Кароткіх\nКароткіх мае неадназначную і «багатую» біяграфію. Яго называюць верхаводам беларускіх і расейскіх неанацыстаў.\nУ 1999 годзе ён стаў адным з заснавальнікаў беларускага аддзялення РНЕ.\nУ 2004 годзе Кароткіх стаў адным са стваральнікаў і лідараў групоўкі «Нацыянал-сацыялістычнае грамадства», якая «праславілася» жорсткімі збіваннямі замежнікаў і журналістаў. Арганізацыю забараніў Вярхоўны суд Расеі, прызнаўшы экстрэмісцкай арганізацыяй.\n«Малюту» падазраюць у тым, што ў снежні 2007 года ён прывёў у дзеянне выбухоўку на Манежнай плошчы ў Маскве. Аднак яго не затрымалі і не дапыталі.\nЁн сябраваў з расейскім неанацыстам Цесаком, які ў лютым 2013-га ў Менску разам з Кароткіх зладзіў бойку з фанатамі ФК «Партызан». Абвінавачванні ім не прадʼявілі, бо антыфашысты не захацелі пісаць заяву. Цяпер Цясак у турме за іншыя злачынствы.\nКароткіх неаднаразова пазбягаў пакарання. Беларускія левыя тлумачаць гэта яго сувязямі з беларускімі сілавікамі, чым ён нібыта адкрыта хваліўся.\nНарадзіўся Сяргей Кароткіх у 1974 годзе ў Тальяці, але разам з бацькамі пераехаў у Беларусь. Тэрміновую службу праходзіў у беларускай арміі з 1992 па 1994 гады на пасадзе спецыяліста тэхнічных сродкаў выведкі. Пасля службы Кароткіх паступіў на вучобу ў школу КДБ, але яго выгналі. Здарылася гэта пасля «Чарнобыльскага шляху» 1996 года, падчас якога ён удзельнічаў у збіванні беларускіх апазіцыянераў.\nКароткіх – блізкі сябра спецназаўца Валерыя Ігнатовіча, асуджанага на пажыццёвы тэрмін за выкраданне аператара «ОРТ» Дзмітрыя Завадскага.\nМалюта – адзін з апошніх, хто сустракаўся з Паўлам Шараметам перад ягоным забойствам.


Працоўны дзень 2 ліпеня пераносіцца на суботу 30 чэрвеня\n02.06.2012 / 09:43\nПрацоўны дзень 2 ліпеня пераносіцца на суботу 30 чэрвеня 3\nПастанову прыняў Саўмін.\nУ Беларусі пераносіцца рабочы дзень з панядзелка 2 ліпеня 2012 на суботу 30 чэрвеня.\nТакое рашэнне прынята пастановай Савета Міністраў ад 1 чэрвеня 2012 г. № 515, паведамілі БелТА у прэс-службе беларускага ўрада. Гэтым дакументам дадзена права арганізацыям краіны з улікам іх спецыфікі вытворчасці (працы) пераносіць працоўны дзень у іншым парадку ў адпаведнасці з заканадаўствам.\nТакім чынам будуць тры выхадныя дні: 1 ліпеня — 3 ліпеня (нядзеля — аўторак).\n02.06.2012 / 11:14\n02.06.2012 / 11:15\nАёй, забыўся. Успомніў)\nУхахахаха!!! Хоць раз дагадзілі, прынамсі - мне. З 04.06 пайшоў у водпуск, на 28 дзён. Выходзіць - акурат 02.07. А тут - перанос, ды яшчэ на суботу, якая мне прыпадае на водпуск! Дзякуй за 2 дадатковыя дні :) А папрацаваць яшчэ паспеем...


Варанок. Тузін Гітоў. Слушны музычны партал\nАльбомы / Зьміцер Вайцюшкевіч/ Варанок\n6885 / 1\nТурэмны шансон з чалавечым абліччам\nНовы альбом Вайцюшкевіча пакліканы заняць нішу турэмнага шансону. За выкананьне песень на такую тэматыку па-беларуску практычна ніхто ня браўся. Дагэтуль гонар жанру адстойваў хіба толькі Лёша Чыканас з сваімі прыпеўкамі пра хімію ды рэстаран «Бабруйск». Але жыцьцёвая песенька «Хімія, хімія, ты, малая, жджы меня» далей за кола беларускіх анархістаў ня выйшла, а спробы Аляксандра Памідорава напісаць пару-тройку «бандыцкіх» песень успрымалася як ня больш чым жарт. Вайцюшкевіч са слынным, але зусім не забранзавелым паэтам Бураўкіным падышлі да справы больш грунтоўна, прыдумаўшы рэчаіснасьць, у якой крымінальнікі, шулеры, прайдохі, рызыканты карыстаюцца беларускай мовай і ёсьць, па сутнасьці, асобамі шляхетнымі, што з волі лёсу апынуліся ў неспрыяльных абставінах. Аўтараў у дадзеным выпадку не цікавіць анатомія злачынства, яны хочуць перадаць душэўныя перажываньні сваіх лірычных герояў, лёс якіх пераехаў гэты самы варанок.\nУ гэтым пляне стылізацыю можна палічыць за выдатную. Сумневаў няма, што Бураўкін валодае словам і можа з душою зрыфмаваць на якую заўгодна тэму, а Вайцюшкевіч здольны дасканала ўжыцца ў абраны вобраз. Іншая рэч, што з прычыны сваёй інтэлігентнасьці аўтары зусім ня здольныя апусьціцца да той гнюснай, бруднай, навязьлівай, грубай і бязьлітаснай зьявы, якая завецца шансонам у Расеі. У песьнях Вайцюшкевіча адсутнічае лаянка, яны цалкам пазбаўленыя пошласьці, турэмныя рэаліі ў іх таксама не апісваюцца. Тут паказваецца сьветлы бок (умоўна) зьняволенага пэрсанажа, які думае толькі пра тое, каб «завязаць з былой сваволяй» ды вярнуцца да сям’і. Хуліганская песьня, «з рэаліямі», тут хіба адна — «Рызыканты», і тое яна дабрэйшая нават за самыя добрыя песьні Аркадзя Севернага (здалося, што менавіта на яго творчасьць арыентаваліся перадусім стваральнікі «Варанка»).\nЦудоўную паэзію падмацоўвае музычнае суправаджэньне. Дзеля запісу гэтага альбому WZ-Orkiestra аб’яднаўся з Apple Tea, у выніку чаго была створаная цалкам адэкватная тэкставаму матэрыялу гукавая карцінка — мяккая такая, ненавязьлівая, па-добраму карчомная. З бэкамі дапамагла кіраўнічка Concordia Chor Галіна Казіміроўская, жонка Вайцюшкевіча.\nВянчае альбом мікс-вэрсія песьні «Дачакайся, матуля», якая тут глядзіцца як пятае кола ў возе. Аднак нематываваны на першы погляд удзел у ёй рэпэра Вінсэнта ды джазавай сьпявачкі Сашы Захарык тлумачыцца простаю і кранальнаю задумай — аб’яднаць прадстаўнікоў розных пакаленьняў у песеньцы-ўшанаваньні Матулі.\nРэчаіснасьць, прыдуманая Вайцюшкевічам і Бураўкіным, раней ці пазьней супадзе з рэальнасьцю сапраўднай. І тады гэтыя песьні набудуць яшчэ адну вабную рысу — жыцьцёвасьць. Пра такія альбомы, як «Варанок», кажуць: на ўсе часы.\nПаслухаць і спампаваць альбом «Варанок» можна ТУТ.\nЧастка песень з альбому публікавалася раней у выглядзе сынглу ад выдуманага пэрсанажу Хведара Шчавеля.\n10963 / 1\n04.02.2014 / 10:26\nНабыць digi-pack кампакт з альбомам "Варанок" можна тут:\n38193 / 1


Цяперашнія і будучыя падзеі - World Tourism Portal\n4 - 20 лютага 2022 года\nУ Кітаі горад Пекін стане горадам гаспадара зімовых Алімпійскіх гульняў 2022 года, што зробіць яго першым горадам, які прымаў і летнюю, і зімовую Алімпіяду. У Пекіне пройдуць цырымоніі адкрыцця і закрыцця і лядовыя мерапрыемствы ў памяшканні. Спаборніцтвы па слізгаценню (бабслей, караж, шкілет) і некаторыя горныя лыжы пройдуць на гары Сяохаіту ў раёне Яньцзін, аддаленым падраздзяленні Пекіна, размешчаным прыкладна за 80 км (55 міль) на паўночны захад ад цэнтра горада. Іншыя лыжныя спаборніцтвы пройдуць у гарналыжнай зоне Taizicheng у Чжанцзяко, каля 220 км ад Пекіна. Гульні пройдуць з 140 па 4 лютага 20 года, а за імі пройдуць зімовыя Паралімпійскія гульні з 2022 па 4 сакавіка 13 года.\nСонечнае зацьменне бачна толькі ў паўднёва-заходнім паўшар'і\nЗША прэзідэнцкія выбары\n,en Берлін Аэрапорт Брандэнбург у Германія плануецца канчаткова адкрыцца праз 9 гадоў затрымкі з-за няспраўнасці сістэмы пажарнай абароны\nСусветная выстава-2020 адкрыецца ў Дубай.\nЧэмпіянат свету па хакеі T2020 20 пройдзе ў Аўстралія у васьмі гарадах.\n24 ліпеня - 9 жніўня 2020 года\nЛетнія Алімпійскія гульні 2020 года пройдуць у Токіо, Японія\nПлануецца запуск місіі НАСА Марс-2020 для вывучэння жыццядзейнасці Марса для падрыхтоўкі да будучых чалавечых місій.\nГульні XXXII алімпіяды, летніх Алімпійскіх гульняў 2020 года, пройдуць у Токіо, а асобныя мерапрыемствы пройдуць па ўсёй Японіі. Токіо стане адзіным азіяцкім горадам, які правёў дзве летнія Алімпіяды, якія праводзілі гульні ў 1964 годзе. Цырымонія адкрыцця 24 ліпеня афіцыйныя 16 дзён гульняў скончыцца 9 жніўня. Некалькі футбольных гульняў пройдуць ужо ў пачатку года як 22-я. Цырымонія адкрыцця Паралімпіяды - 25 жніўня, а цырымонія закрыцця - 6 верасня. Упершыню на Алімпіядзе з'явяцца скалалажанне, каратэ, скейтборд і серфінг, а бейсбол і софтбол вернуцца пасля таго, як адкінуты з 2012 года Алімпіяда.\nЧэрвень 12 - Ліпень 12, 2020\nСёння УЕФА абвясціла аб пераносе свайго флагманскага спаборніцтва нацыянальнай каманды - УЕФА-2020, якое павінна адбыцца ў чэрвені-ліпені гэтага года. Здароўе ўсіх, хто ўдзельнічае ў гульні, з'яўляецца прыярытэтам, а таксама пазбягаць аказання непатрэбнага ціску на нацыянальныя дзяржаўныя службы, якія ўдзельнічаюць у правядзенні матчаў. Гэты крок дапаможа завяршыць усе айчынныя спаборніцтвы, якія ў цяперашні час у чаканні з-за надзвычайнай сітуацыі COVID-19. Усе спаборніцтвы і матчы УЕФА (уключаючы таварыскія матчы) для клубаў і нацыянальных каманд як для мужчын, так і для жанчын былі спынены да далейшага паведамлення. Матчы плэй-оф ЕЎРО-2020 і міжнародныя таварыскія матчы, запланаваныя на канец сакавіка, зараз будуць праходзіць у міжнародным акне ў пачатку чэрвеня з улікам разгляду сітуацыі.\nПрэзідэнцкія выбары Дамініканскай Рэспублікі.\nКуршвель Dynastar X3. Выключны трыятлон, які ўключае веласпорт, трасу і лыжнае альпінізм. Мэта: 1,000 спаборніцтваў-аматараў у 2019 годзе!\nЗімовая спадчына Куршавеля. Гэта вясёлае новае мерапрыемства спалучае лыжы, музыку і атмасферу вечарынкі! У праграме: 4-х чалавек альбо індывідуальны старт для зусім новых лыжных гонак, якія ўключаюць шэраг некалькіх дысцыплін над Combe de la Saulire (магнаты, гіганцкі слалам, skicross, водная горка ...), забавы і канцэрт.\n7 красавіка - 10 мая 2020 года\nKeukenhof, Нідэрланды - гэта складаная паркавая і кветкавая выстава. Плануецца, што ён адкрыецца на сезон цюльпанаў 7 красавіка-10 мая 2020 года, пры ўмове абмежаванняў, звязаных з COVID19.\n3 Vallées Enduro Courchevel. Самая вялікая ў свеце сустрэча лыжнікаў-аматараў з мноствам розных выклікаў і вялікай колькасцю сюрпрызаў для 18-га выпуску гэтага мерапрыемства!\n12–16 мая 2020 года\nКонкурс песні "Еўрабачанне-2020" пройдзе ў Ратэрдам, Нідэрланды.\n11-13 красавіка 2020 года\nФестываль La Folie Douce Courchevel. 3 дні гарадской і электроннай музыкі - бераг Куршавеля 1850 года\nХэдлайнер: Боб Сінклар і Сінапсон. БЯСПЛАТНЫ ДОСТУП\n3-19 красавіка 2020 года\nЮбілейны 40-ы Будапешцкі веснавы фестываль, з 3 па 19 красавіка, чакае наведвальнікаў з праграмай, якая ўключае ў сябе шмат мастацтва, з падзеямі класічнай музыкі, оперы, джазу, сусветнай музыкі, танцаў, сучаснага цырка, тэатра і выяўленчага мастацтва. Фестываль - з лепшымі венгерскімі выканаўцамі і сапраўднымі сусветнымі зоркамі - сапраўды асаблівая нагода, дзе прэм'еры і сумесныя пастаноўкі прадстаўляюць партнёрскія ўстановы. У 2020 годзе таксама пройдуць дзясяткі пляцовак: у дадатак да Будапешце Мюпы і Акадэміі Ліста, Песці Вігадо і Варкерт Базар (Базарны сад замкаў), Будапешцкі музычны цэнтр, Дом сучаснага мастацтва Трафу, Клуб Akvárium і іншыя тэатры Будапешта, культурныя Інстытуты і музеі таксама стануць выдатнымі падзеямі. Зноў рэалізаваны ў супрацоўніцтве паміж Будапештам Мюпа, Будапешцкім фестывальна-турыстычным цэнтрам і Венгерскім агенцтвам па турызме. Серыя мерапрыемстваў працягвае пашыраць сваю прапанову шляхам прыцягнення вядучых культурных устаноў горада.\n27-29 сакавіка 2020 года\nЧэмпіянат Францыі па лыжных скачках. Гэта ваш шанец прыйсці і падтрымаць лепшых французскіх спартсменаў на алімпійскіх трамплінах у Куршавелі Ле Праз.\nПрэзідэнт Міжнароднага алімпійскага камітэта (МАК) Томас Бах і прэм'ер-міністр Японіі Эйб Шынцо сёння раніцай правялі канферэнцыю, каб абмеркаваць умовы, якія пастаянна змяняюцца, у дачыненні да COVID-19 і Алімпійскіх гульняў у Токіо 2020. Нягледзячы на беспрэцэдэнтнае і непрадказальнае распаўсюджванне ўспышкі, сітуацыя ў астатнім свеце пагаршаецца. Учора генеральны дырэктар Сусветнай арганізацыі аховы здароўя (СААЗ) Тэдрос Аханом Гебрэйэс заявіў, што пандэмія COVID-19 "паскараецца". Зараз у свеце і амаль у кожнай краіне зафіксавана больш за 375,000 2020 выпадкаў, і іх колькасць з кожным часам расце. У сучасных абставінах і на падставе інфармацыі, прадстаўленай СААЗ сёння, прэзідэнт МАК і прэм'ер-міністр Японіі прыйшлі да высновы, што Гульні XXXII Алімпіяды ў Токіо павінны быць перанесены на дату пасля 2021 года, але не пазней лета XNUMX года, каб захаваць здароўе спартсменаў, усіх, хто ўдзельнічае ў Алімпійскіх гульнях і міжнароднай супольнасці.\n22 сакавіка 2020 г.\nДзіцячы конкурс Куршавель. Дзеці таксама могуць падысці да складаных задач з лыжных і сноўбордных спаборніцтваў для дзяцей 10-18 гадоў.\n26 лютага - 15 сакавіка 2020 года\nАдзін з галоўных сусветных святаў мастацтва і знакамітая культурная падзея ў Аўстраліі.\nЛюты 20 2020\nБудзьце пратаганістам шоу! Вы хочаце, каб парад на плошчы Святога Марка з вашай маскай? Канкурсанты парадуюць на сцэне, абараняючы адзін аднаго фантастычнымі мазкамі і касцюмамі, маскамі і парыкамі, пёрамі і шапкамі ў падвойным штодзённым спатканні. А для пераможцаў шоў, запланаваных у чацвер і суботу (20-22 лютага), у нядзелю, 23 лютага, забяспечаны фінал. Выдатная навіна ў панядзелак, 24 лютага, з дзвюма парадамі, прысвечанымі дзецям. Удзел бясплатны, запоўніце форму, даступную са снежня 2019 года.\n16-22 лютага 2020 года\nКарнавал у Рыа-дэ-Жанейра пройдзе 21-26 лютага 2020 года. Гэта самы вялікі карнавал у свеце з паплаўкамі, танцорамі з больш чым 200 школ самбы і двума мільёнамі гуляк на вуліцах кожны дзень.\nЛюты 16 2020\n"Палёт анёла" - гэта традыцыйная падзея, якая ўзыходзіць да перыяду Серэнісіма, калі невядомы госць з Венецыі, які ляціць па вяроўцы са званіцы Сан-Марка да сярэдзіны плошчы, будзе ўшанаваць Дож, і будуць сустракацца шматлюдным партадам эстрадных парадаў касцюмаў гістарычных рэканструкцый. У заключэнне, абдымкі Анёла і Дожа згладзяць атмасферу плошчы, ацынкаванай сцэнаграфічнымі эфектамі, якія заўсёды ацэнены італьянскімі і міжнароднымі сеткамі. Пераможца конкурсу "Феста дэле Мары" (конкурс Мары 2019) стане пераможцам новага карнавалу 2020 года.\nШоў на вячэру, у якім гукі, агеньчыкі, густы і спектаклі - гэта адмысловыя інгрэдыенты унікальнага і незвычайнага рэцэпту, якія вядуць гасцей у чароўны час і прастору. У велічным палацы Ка-Вендрамін Калергі з цудоўнымі рэнесансавымі нумарамі, якія выходзяць на Вялікі канал, вы ўвойдзеце ў магічнае вымярэнне, дзе пра кожную дэталь паклапаціліся - зрабіць ваш карнавальны вопыт чымсьці незабыўным. Ці гатовыя вы пражыць Венецыянскі карнавал у поўнай меры? Той, хто любіць азартныя гульні, можа паспрабаваць шчасце, заключыўшы вечар у Салота-дэ-Джочы Класічы (гульнявая зала) Казіно-ды-Венецыі.\nТрадыцыйны "Festa delle Marie" пачнецца ў Сан-П'етра-ды-Кастэла ў 2.30, пройдзе парад праз Гарыбальдзі і Рыву-дэглі-Скіавоні, а ў 4.00 ён выйдзе на сцэну Сан-Марка, дзе дванаццаць "Марыяс" будуць прадстаўлены Натоўп іх чакае. Гэта выклікае павагу, якую венецыянскі дож штогод прапаноўваў дванаццаці прыгожым, але сціплым венецыянскім дзяўчатам, прапаноўваючы ім цудоўныя ўпрыгажэнні ў якасці нявесты. "Festa delle Marie" сфармулявана ў розныя дні, і гэта магчымасць палюбавацца касцюмам традыцыйнага венецыянскага перыяду. Мерапрыемства будзе адкрыта ў суботу 15 лютага, і парад дванаццаці дзяўчат, абраных у папярэднія тыдні.\n13-16 лютага 2020 года\nЧэмпіянат свету па хакеі па сажалцы. Турнір пройдзе ў Канадзе Пластэр-Рок, з 13 па 16 лютага 2020 года. Вядучы турнір па хакеі па сажалках у свеце дазволіць прыцягнуць больш за 90 мужчынскіх і жаночых каманд з пяці краін для гульні ў хакей на адкрытым паветры на вадаёмах раёна.\nСакавік 9-10 2020\nФестываль фарбаў Холі, ён яркі і напоўнены прыгожымі фарбамі. Холі лічыцца адным з галоўных фестываляў у Індыі. Ён адзначаецца ў месяцы Філгуна ў дзень поўні ў адпаведнасці з індуісцкім календаром. З надыходам вясны паўночная Індыя трапляе ў маляўнічы настрой Холі. Гэты фестываль таксама азначае свята з-за добрага ўраджаю і ўрадлівасці зямлі. Гэты маляўнічы фестываль таксама адзначае вечнае каханне Радхі і Крышны. Гэты фестываль адзначаецца ў грандыёзным стылі ў горадзе Матура і Врындаван. Гэта два важных горада, якія глыбока звязаны з уладаром Крышнай. Фестываль колераў вучыць чалавецтва пераступаць над касты і веры. Гэта фестываль, каб забыць старыя крыўды і сустрэць іншых з вялікай цеплынёй і высокім духам. Гэты фестываль пачынаецца з запальвання вогнішча напярэдадні Холі. На наступны дзень людзі гуляюць у Холі з рознымі тыпамі кветак, абіраў і гулялаў. Яны вітаюць адзін аднаго са Шуб-холі ?? гэта значыць шчаслівая холі і адправіць цёплыя пажаданні фестывалю.\n13 лютага - 5 сакавіка 2020 года\nМіжнародны фестываль піратэхнічных мастацтваў Куршавель. Зіма набліжаецца! У гэтым годзе тэмай фестывалю стала вядомая серыя "Гульня тронаў".\nГэта тыповае свята для венецыянцаў і для ўсіх гасцей, якія цікавяцца мясцовымі традыцыямі.\nУ нядзелю 9 лютага ў 11.00 водны парад Coordinamento Associazioni Remiere di Voga alla Veneta адплыве па канале Грандэ да фалькларыстычнага раёна Канарэджо, дзе гледачы будуць назіраць гэтыя унікальныя катэры і дзе будуць эно-гастранамічныя стойлы AEPE, традыцыйныя карнавальныя дэлікатэсы прапануюць венецыянскія стравы з ежай. Музыка і рытм будуць суправаджаць водны парад.\nПасля таго, як Кансерватыўная партыя забяспечыла значную большасць у 2019 годзе Злучанае Каралеўства усеагульныя выбары Членства Злучанага Каралеўства ў Еўразвязе спыняецца ў адпаведнасці з артыкулам 50.\n20 студзеня - 2 лютага 2020 года\nАдкрыты чэмпіянат Аўстраліі па тэнісе пройдзе ў Мельбурне з 20 студзеня па 2 лютага 2020 года. Гэта першае з чатырох тэнісных спаборніцтваў Вялікага шлема, якія праводзяцца кожны год перад Адкрытым чэмпіянатам Францыі, Уімблдонам і US Open. Гэта самая вялікая наведвальная мера Вялікага шлема. У выпуску 780,000 года ўдзельнічаюць больш за 2019 XNUMX чалавек.\nIgloofest 2020 Студзень 16-люты 8, 2020\nМанрэаль, КК. Які лепшы спосаб атрымаць асалоду ад зімовай прастудай, чым правесці некалькі вечароў на свежым паветры, разаграваючы мозг і расслабляючы мышцы? Вас запрашаюць у каралеўства ігулу, каб атрымаць асалоду ад выступленняў лепшых выканаўцаў электроннай сцэны, унікальнай і надзейнай аўдыявізуальнай абстаноўцы, дурацкім спаборніцтве па лыжных касцюмах і электрыфікавальнай атмасферы, якая гарантуе вам самыя гарачыя ночы зімы!\nЗімовыя юнацкія Алімпіяды 9-22 студзеня 2020 года.\nМаладзёжная Алімпіяда прывядзе спартсменаў з 73 краін свету ў Лазану, Швейцарыю і суседнія суполкі, каб паспаборнічаць у 8 зімовых відах спорту.\nФестываль гісторыі вікінгаў. Шэтланд, (28 снежня 2019 - 28 студзеня 2020)\nСардэчна запрашаем у Up Helly Aa, які праходзіць у Лервіку, Шэтланд, у апошні аўторак студзеня кожнага года. Дзень Helly Aa прадугледжвае шэраг маршаў і візітаў, кульмінацыяй якіх з'яўляецца асвятленне факелам і спальванне галеры. Уверх Хэлі Аа - гэта падзея ў суполцы. Кожную зіму шматлікія валанцёры ўносяць шмат гадзін у арганізацыю і планаванне фестывалю на наступны год.\nГуст Тасманіі, (28 снеж. 2019 - 3, Ян 2020)\nГуст Тасманіі ёсць АўстраліяСамы вялікі і самы працяглы фестываль ежы і віна. З узрушаючым выглядам на набярэжную, уражлівымі выступленнямі, жывой музыкай і мясцовымі вытанчанымі прапановамі "Смак" - свята, якое нельга ўпусціць лета. Смак вяртаецца ў суботу 28 снежня 2019 - пятніцу 3, студзень 2020 ў Прынц Прычал № 1 хлеў. Хобарт, яшчэ адзін год адзначае самых лепшых у Тасманіі вытворцаў і вытворцаў.\nКангрэс камунікацыі хаосу. 27-30 снежня 2019 года\n36-я штогадовая канферэнцыя праходзіць у нямецкім Лейпцыгу. Гэтая чатырохдзённая канферэнцыя па тэхналогіях, грамадстве і утопіі прапануе лекцыі, семінары і мерапрыемствы па інфармацыйных тэхналогіях з крытычна-творчым стаўленнем да тэхналогій і пра ўплыў тэхналагічнага прагрэсу на грамадства.\nЗвязацца з фестывалем зімовай музыкі ў Ванкуверы (27 - 28 снежня 2019)\nContact Festival з'яўляецца найбуйнейшым музычным фестывалем зімовай музыкі ў Канада што адбываецца ў н.э. Месца ў Ванкувер снежня 27 & 28, 2019. Contact Festival - гэта падзея 2 Day з этапамі 2, якое пачынаецца з 5pm і заканчваецца ў 12am кожны дзень. Фестываль усіх узростаў з даступнымі барамі 19 + і паліто.\nСонечнае зацьменне, 26 снежня\nКальцавае сонечнае зацьменне будзе бачна з Паўднёвай Азіі. Зацьменне будзе часткай Сараса 132\nТэлескоп CHEOPS, 17 снежня\nЧакаецца, што будзе запушчаны касмічны тэлескоп CHEOPS, мэтай якога з'яўляецца вывучэнне фарміравання экстрасалярных планет.\nСярэднявечны Калядны кірмаш, Провінс, Францыя, (14 - 15 снеж. 2019)\nDamoiselles, damoiseaux, нырнуць у сэрца зімы і далучыцца да нас у дзясятым выпуску Сярэднявечнага Каляднага рынку Провінса. Прыходзьце і адкрыйце для сябе рамеснікаў-дэманстратараў, якія ажывяць для вас амаль забытае ноу-хау. Гуллівы і аўтэнтычны, сярэднявечны калядны рынак Провінса будзе радаваць маладых і старых. Пагрэйце, танцуючы пад сярэднявечную музыку, палюбуйцеся майстэрствам жанглёраў і адкрыйце для сябе вечар унікальную і чароўную атмасферу рынку, асветленую сотнямі свечак ...\nРэйв на снежным фестывалі Аўстрыі (12 - 15 снежня 2019)\nЗ нецярпеннем чакаем нашай сцэны пад адкрытым небам, нашых лагераў на вышэйшым узроўні на базе Алты Хінтэрхага і Шаттберга, легендарнай падземнай паркоўкі, цэнтральнай плошчы і, вядома, нашых клубаў RaveOnSnow. 13, пляцоўкі і прычыны 13, каб адсвяткаваць RaveOnSnow і адкрыць для сябе Зальбах. Гэтая унікальная абстаноўка стыльна аформлена спакойным, прыгожым месцам, заснежанымі горамі і больш чым 200 кіламетрамі прыгожых схілаў.\nФестываль Меўлана (7 - 17 снежня 2019)\nНароджаны ў пачатку 13-га стагоддзя, Меўлана Селаледдзін Румі быў анаталійскім святым чалавекам, які даваў чалавецтву надзею і натхненне, і які памёр у Коніі ў 1273. Меўлана лічыў, што дзякуючы музыцы і танцам можна ўвайсці ў рэлігійны стан экстазу, выявіўшы, такім чынам, боскую любоў, і стварыў рэлігію / філасофію, заснаваную на талерантнасці. Яго паслядоўнікі, ордэн Меўлеві, былі сфарміраваны ў Коньі і таксама вядомыя як Вірлінг-Дэрвішы, вядомыя сваімі вельмі дынамічнымі і экстатычнымі рытуаламі і танцамі ў адпаведнасці з практыкай іх загаду. Кожны год у снежні ў музеі Меўланы праходзіць знакаміты фестываль Меўланы, які з'яўляецца найбольш папулярным момантам падзеі. Sema - гэта закручаны танец, выкананы ў традыцыйным сімвалічным касцюме і вядомы ва ўсёй краіне.


Кошт расейскага газу для Беларусі вырасьце ў любым выпадку\n05 красавік 2006, 15:38\nІгар Карней, Менск Да канца красавіка беларускі ўрад мае азнаёміцца з пакетам прапановаў расейскага канцэрну “Газпром” што да цэнаў на газ у 2007 годзе. У штаб-кватэры “Газпрому” сьцьвярджаюць: цэны будуць падвышаныя ў любым выпадку. Беларускія экспэрты перакананыя: цэны на газ наўпрост будуць залежаць ад пазыцыі афіцыйнага Менску ў пытаньнях магчымага рэфэрэндуму пра абвяшчэньне так званай Саюзнай дзяржавы.\nАфіцыйны прадстаўнік “Газпрому” Дзяніс Ігнацьеў у тэлефоннай размове сказаў, што цэны на прыродны газ для Беларусі ад наступнага году вырастуць у любым выпадку. Нават калі гэта й ня будуць абвешчаныя ўчора намесьнікам кіраўніка праўленьня “Газпрому” Аляксандрам Разанавым 120 – 130 даляраў за тысячу кубамэтраў, дык усё роўна пастаўляць газ па цане 46,6 даляра Расея ўжо дакладна ня будзе. Асобныя беларускія ўрадоўцы ды парлямэнтары зьвяртаюць увагу на такі факт: спачатку кіраўніцтва “Газпрому” казала пра пяціразовае падвышэньне, учора ўжо абяцалі трохразовае, а ўрэшце, маўляў, нічога істотнага не адбудзецца. Дзяніс Ігнацьеў на гэта адказвае:\n(Ігнацьеў: ) “Я зразумеў гэтую іронію... Але, ведаеце, у пытаньнях зь Беларусьсю мы зыходзім з наступнага: каб урэшце ня ўзьнікла сытуацыя, як колісь з Украінай, калі ўсе думалі, што мы раптам, у адно імгненьне абвясьцілі пра падвышэньне цэнаў на газ. Таму мы загадзя вядзём перамоўны працэс аб цане на наступны год”.\nСёньня на паседжаньні Дзяржаўнай Думы Расеі дэпутат Сяргей Бабурын узьняў пытаньне аб незаконнасьці меркаваных захадаў да Беларусі з боку “Газпрому”. Паводле Бабурына, існуе міждзяржаўнае пагадненьне аб роўных умовах для беларускіх і расейскіх суб’ектаў гаспадараньня. Згодна зь лёгікай Бабурына, калі прадаваць газ беларусам па 120 даляраў, то такую ж цану трэба выстаўляць і да ўнутраных, расейскіх, спажыўцоў.\nКіраўнік аналітычнага цэнтру “Стратэгія” Леанід Заіка перакананы, што газавае пытаньне — толькі адзін са складнікаў міждзяржаўных адносінаў. Спадар Заіка лічыць, што ў блізкім часе Крэмль будзе ініцыяваць рэфэрэндум аб прыняцьці Канстытуцыйнага акту і абвяшчэньні Саюзнай дзяржавы. І менавіта ад пазыцыі афіцыйнага Менску ў гэтым пытаньні залежыць пэрспэктыва як палітычных, так і эканамічных узаемадачыненьняў.\n(Заіка: ) “У мяне якраз учора быў тэлемост з Масквой, і па характары пытаньняў да мяне я зразумеў: Крэмль з Лукашэнкам рыхтуецца абмяркоўваць рэфэрэндум у справе Канстытуцыйнага акту й Саюзнай дзяржавы, уключна — з увядзеньнем адзінай валюты. Рэфэрэндум — гэта сур’ёзнае выпрабаваньне і для Расеі, і для Беларусі. Калі плян Крамля спрацуе і Лукашэнка скажа “так”, тады ўжо чыста аўтаматычна будзе здымацца пытаньне й аб тарыфах на газ. Таму пакуль што ідзе цікавая гульня: Мілер падкідае розныя лічбы, а Крэмль чакае, як адрэагуе Беларусь: ці складзецца гэткае маналітнае адзінства беларускага боку супраць яднаньня, ці беларусы жорстка застануцца стаяць на сваёй пазыцыі. З другога боку, калі Лукашэнка раптам пойдзе на рэфэрэндум, то можна чакаць выбуху”.\nЯк мяркуе эканаміст Леанід Заіка, для беларускай эканомікі нават 100 даляраў за тысячу кубамэтраў газу могуць стаць крытычнай рысай — у гэтым выпадку фінансавыя праблемы ўзьнікнуць мінімум у траціны прадпрыемстваў, а падвышэньне цэнаў (ад камунальных паслуг да ўсяго таварнага асартымэнту) адчуюць на сабе ўсе беларусы. Аднак, разважае спадар Заіка, наўрад ці можна чакаць радыкальных захадаў. І, на ягоную думку, цэны на 2007 год зафіксуюцца у межах 70 – 75 даляраў, што ў сваю чаргу мае зрабіць беларускі бок больш згаворлівым пры перамовах аб будучыні “Белтрансгазу”.


Иван Афанасьевич Будай :: ГУО "Боровлянская гимназия"\nГлавная : Воспитательная работа : Живая память поколений : Из истории Музея Боевой Славы : Иван Афанасьевич Будай\nНастаўнік “з вялікай літары”.\nІван Афанасьевіч нарадзіўся 2 студзеня 1924 года ў вёсцы Гарадзішча Мінскага раёна ў сям’і селяніна. Яго бацька браў ўдзел у грамадзянскай вайне і змагаўся супраць Дзянікіна і белапалякаў у 1919-1920 гадах. Дзяцінства Івана праходзіла гэтаксама як і ў іншых малых таго часу: ён дапамагаў дарослым, глядзеў малодшых братоў і сясцёр, пасвіў кароў.\nУ 1940 годзе скончыў дзевяць класаў Гарадзішчанскай сярэдняй школы. У жніўні таго ж года паступіў у Мінскі настаўніцкі інстытут на літаратурны факультэт. Тады з-за недахопу настаўнікаў у настаўніцкія інстытуты бралі з дзевяцігадовай адукацыяй. Але ў інстытуце правучыўся толькі месяц, бо ўвялі платнае навучанне ў старэйшых класах сярэдняй школы і ў вышэйшых навучальных установах, а ў сям’і, дзе нарадзіўся Іван Афанасьевіч, было дзевяць чалаве, таму за навучанне плаціць ён не мог. Але гэта не спыніла яго, і наступным прыпынкам у яго жыцці былі трохмесячныя спецыяльныя курсы па падрыхтоўцы настаўнікаў гісторыі 5-7 класаў, якія ён скончыў у студзені 1941 года. З лютага пачаў настаўніцкую дзейнасць у пятым класе і быў піянерважатым Гарадзішчанскай сярэдняй школы.\nУ чэрвені 1941 года на нашу Радзіму напалі нямецка-фашысцкія захопнікі. Першы дзень вайны Іван Афанасьевіч помніў так хораша, нібы ўсё гэта было ўчора: “Гэта было 22 чэрвеня, нядзеля… Уся моладзь гуляла, радавалася жыццю, і нават не здагадвалася пра тое, што іх чакае наперадзе. Нечакана мы пачулі гул самалётаў, іх было шэсць. Ляцелі яны высока, таму разглядзець, чые яны, было немагчыма. Таксама чуліся выбухі. Глянуўшы ў бок Мінска,заўважылі клубы дыму. Праз некаторы час самалёты вярнуліся, цяпер яны ляцелі зусім нізка, і таму мы выразна бачылі чорныя злавесныя крыжы, яны накіроўваліся зноў на Мінск. Так мы зразумелі, што пачалася вайна…”\nНеўзабаве пачалі прыходзіць павесткі, многія з вёскі Гарадзішча пайшлі на фронт. 24 чэрвеня, на думку Івана Афанасьевіча, быў самы страшны дзень, бо Мінск увесь быў у суцэльным полымі і дыму. З кожным днём прыходзіла адчуванне няўмольнасці лёсу, сваёй бездапаможнасці, непазбежнасці гэтай страшнай народнай трагедыі. Нашы войскі з баямі адступалі, і 28 чэрвеня немцы ўвайшлі ў Мінск.\nПрыкладна 29 чэрвеня Іван Афанасьевіч разам са сваім сябрам вырашыў пайсці на фронт. Тады яму было семнаццаць гадоў і яшчэ не дазалялася ваяваць. Але жаданне абараняць Бацькаўшчыну, зрабіць нешта добрае для сваёй краіны, падштурхнула яго на падман. Ён знайшоў павозку, каня і праз некаторы час ужо ішоў разам з салдатамі. Сярод тых, хто адступаў, было многа параненых і пакалечаных людзей, у душы падлетка закралася нянавісць да захопнікаў і цвёрдае рашэнне люта караць і біць іх да апошняга дыхання. Але недалёка адышоў Іван Афанасьевіч ад сваёй вёскі, бо афіцэр, згледзеўшы двух маладых хлопцаў, запытаў, адкуль яны і што тут робяць. І.А. Будай успамінаў: “Ён так строга і дапытліва глянуў на нас, што мы разгубіліся і не маглі і слова сказаць – не тое, каб яшчэ і хлусіць яму, быццам, нам ужо за васемнаццаць. Мы прызналіся, што нас не бяруць на фронт, і што мы хочам абараняць Радзіму і разумеем усю адказнасць”. Але афіцэр адказаў так: “Не, узяць вас не магу, але калі ж так хочаце дапамагчы, дык аддайце нам каня з павозкай і бяжыце дадому”. “На нашу павозку палажылі некалькі салдат, якім было ўжо зусім дрэнна. Мне прыемна было, што мы хоць чымсьці напамаглі, але і крыўдна за тое, што нас лічылі яшчэ малымі…” – расказваў І.А. Будай.\nЗ верасня 1942 года Іван Афанасьевіч разам са сваімі сябрамі ўстанавіў сувязь з партызанамі, перадаваў ім зброю, боезапасы. З 15 мая 1943 года І.А. Будай стаў партызанам дыверсійнай групы атрада ім. Калініна, а пасля ранення ў ліпені 1943 года і выздараўлення – атрада імя Суворава. Калі сфарміраваўся новы атрад імя Кірава (брыгады імя Сталіна), ён быў прызначаны палітруком роты, а потым намеснікам камісара атрада.\n5 ліпеня 1944 года сустрэўся з Чырвонай Арміяй. Частка партызан папоўніла рады арміі, а некаторых (у тым ліку Івана Афанасьевіча) пакінулі на вызваленай тэрыторыі Івянецкага раёна для аднаўлення органаў Савецкай улады. Часова ён быў прызначаны дырэктарам Рубяжэвічскай сярэдняй школы. Дакладней, школа была спалена і яе трэба было аднавіць. Гэтай справай ён і займаўся, каб да 15 жніўня 1944 года школа магла прыняць дзяцей. Ім знайшлі тры пустыя дамы (іх уладальнікамі былі яўрэі, якіх расстралялі фашысты), само насельніцтва вельмі актыўна дапамагала ў аднаўленні школы. І калі амаль усё было гатова (яшчэ не прыслалі падручнікаў – іх не было наогул), Іван Афанасьевіч парасіў дазволу паехаць у Мінск, каб аформіць партызанскія дакументы. Там ён выпадкова сустрэў загадчыка Мінскага раённага навучальнага аддзела, які ў гэты ж дзень сустрэчы “перацягнуў” яго ў Мінскі раён (хоць Іван Афанасьевіч казаў, што гэта дарэмна, бо ён будзе пісаць рапарт аб накіраванні на фронт, ды і з Івянецкага раёна пакуль не ад’язджае). Аднак загадчык раённага навучальнага аддзела “ўсё ўладзіў” праз Міністэрства Асветы і яго накіравалі ў Масюкоўскую школу нашага раёна ваенруком і настаўнікам гісторыі.\nПрацаваў ён да 14 кастрычніка 1944 года і пасля трэццяга рапарта яго прызвалі ў рады Савецкай Арміі.\nБудай Іван Афанасьевіч стаў мінамётчыкам 68-й механізіраванай брыгады 8-га Александрыйскага механізіраванага корпуса, які часова размяшчаўся ва Уруччы. У канцы кастрычніка 1944 года іх корпус быў накіраваны на 2-гі Беларускі фронт, якім камандваў генерал К.К.Ракасоўскі.\nІван Афанасьевіч удзельнічаў у баях на тэрыторыі Польшчы, Усходняй Прусіі, Цэнтральнай Германіі. У жніўні 1945 года нашы часці вярнуліся на тэрыторыю Беларусі ў горад Слонім, у канцы кастрычніка таго ж года быў дэмабілізаваны дамоў.\nЗа ўдзел у Вялікай Айчыннай вайне быў узнагароджаны: ордэнам Айчыннай вайны ІІ ступені, медалямі “За боевые заслуги”, “Партизану Великой Отечественной войны”, “За победу над Германией”, “За взятие Кенигсберга” і інш. – усяго чатырнаццаць.\nУ лістападзе 1945 года пачаў працаваць у сваёй Гарадзішчанаскай школе ваенруком і настаўнікам гісторыі. 15 жніўня 1950 года быў назначаны дырэктарам Гарадзішчанскай школы, а ў пачатку лістапада 1959 года – дырэктарам Астрашыцка-Гарадокскай сярэдняй школы.\nУ студзені 1945 года па ініцыятыве Л.Л.Кароткай група вучняў пачала летапіс, прысвечаны жыццю і барацьбе з акупантамі калектыва настаўнікаў і такіх жа, як яна, аднагодкаў-вучняў Астрашыцка-Гарадокскай школы. “Літаратурна-мастацкі часопіс Астрашыцка-Гарадокскай школы Мінскага раёна” стаў крыніцай гістарычнага матэрыялу для музея Баявой Славы школы, створанага па ініцыятыве дырэктара школы, заслужанага настаўніка Беларусі І.А.Будая. Музей быў адкрыты 9 мая 1965 года. Па яго ж ініцыятыве да 20-годдзя вызвалення Беларусі ў школьным скверы па праекце і пад кіраўніцтвам настаўніка школы – падпольшчыка, удзельніка Вялікай Айчыннай вайны І.З.Давідовіча з дапамогай вучняў, настаўнікаў і жыхароў Гарадка быў устаноўлены помнік настаўнікам, вучням і жыхарам Гарадка, якія загінулі ў гады мінулай вайны.\nАле следапыты не абмежаваліся зборам матэрыялаў пра гераічныя справы падпольшчыкаў школы. Адначасова ішлі пошукі ўдзельнікаў і сведкаў абароны горада Мінска на скрыжаванні дарог каля Астрашыцкага Гарадка.\nУ следапытаў ужо была вялікая картатэка па перапісцы з камандзірам 100-ай дывізіі генералам І.М.Русіянавым. Былі сабраны першыя экспанаты і фотаздымкі. У маі 1966 года школьнікі сустрэліся з камандзірам батальёна капітанам Ф.Ф.Каўрыжка, які першым у дывізіі прымяніў супраць нямецкіх танкаў бутэлькі і флягі з гаручым.\n8 мая 1985 года пачаў працаваць музей Баявой Славы Бараўлянскай гімназіі (тады яшчэ сярэдняй школы).\nПерейти к разделу "Из истории Музея Боевой Славы"


Са шчырай любоўю да малой радзімы - Кировская районная газета\nЗемлякі…У іх адны карані\nз вятвістаю кронай,\nпад колер руні\nПрыжыліся і будуць расці,\nКалі збіўся знянацку\nЯны — сонечны промень\nГэтыя радкі з верша “Землякі”паэтэсы Людмілы Воранавай нагадаліся, калі перагортвала старонкі кнігі “Зов земли, или История СПК “Колхоз “Нива” Кировского района”, напісанай ураджэнцам вёскі Барсукі Міхаілам Дзятлавым. Ён колісь працаваў у мясцовай гаспадарцы, а потым доўгія гады — у Віцебскай ветэрынарнай акадэміі. “70-годдзю вызвалення Кіраўскага раёна ад нямецка-фашысцкіх захопнікаў, 80-годдзю з дня ўтварэння СВК “Ка-лгас “Ніва”, маім землякам, жывым і мёртвым, прысвячаецца”, — адзначыў аўтар перад пачаткам аповеду. Кніга выдадзена нядаўна ў Магілёўскай абласной узбуйненай друкарні імя Спірыдона Собаля.\nУ дакументальным выданні — жывая гісторыя гаспадаркі, мясцін, дзе яна разме-шчана, партрэты руплівых працаўнікоў: усё гэта па крупінках, карпатліва, збіраў у архівах, з успамінаў відавочцаў, з перыядычнага друку Міхаіл Кірылавіч Дзятлаў — наш зямляк, глыбока аддадзены сваёй малой радзіме, энтузіяст і сапраўдны грамадзянін Айчыны.\nМясцовым жыхарам прадаставілася шчаслівая магчымасць сустрэцца з аўтарам кнігі: ён прыехаў, каб правесці яе прэзентацыю і, па яго словах, напярэдадні ўласнага 75-гадовага юбілею падвесці разам з землякамі вынікі сваёй работы на працягу жыццёвага шляху. А аднавяскоўцаў і жыхароў навакольных вёсак у зале Барсукоўскага сельскага Дома культуры сабралася нямала — ва ўсялякім выпадку, свабодных месц не назіралася: тут былі і работнікі гаспадаркі, і ветэраны працы, і моладзь, і школьнікі, якія, варта адзначыць, былі надзвычай уважлівымі і зацікаўленымі слухачамі.\nПерад пачаткам прэзентацыі Міхаіл Дзятлаў, былыя кіраўнікі калгаса імя Куйбышава (як раней называўся СВК “Калгас “Ніва”) Анатоль Падаляк і Віктар Крэс, сённяшні кіраўнік сельгаскааператыва Іван Рыняк і ўсе прысутныя рушылі да Кургана Славы і ўсклалі вянкі і кветкі да помніка землякам, загінуўшым у гады і Вялікай Айчыннай вайны. Іх памяць была ўшанавана мінутай маўчання.\nД алей у зале СДК Міхаіл Дзятлаў вітаў землякоў нізкім па-клонам і выказаў удзячнасць за шчырую сустрэчу. Ён адзначыў, што, па сутнасці, кніга створана сумесна з імі, а многія яе героі былі ў зале.\nВосем гадоў працоўнага жыцця — памятных гадоў маладосці, стваральных спраў, камсамольскага запалу было звязана ў Міхаіла Дзятлава з калгасам імя Куйбышава. Маладым спецыялістам пасля заканчэння Клімавіцкага зааветэрынарнага тэхнікума вярнуўся ён у родныя мясціны і стаў працаваць у жывёлагадоўлі. Атрымаў вышэйшую адукацыю. Далей была навуковая праца, і тут, як пад-крэсліў на прэзентацыі Міхаіл Кірылавіч, вельмі спатрэбіліся навыкі, вопыт, якія набыў у калгасе. “Увогуле, — прызнаўся аўтар кнігі, — на роднай зямлі працаваць больш цяжка, чым дзесьці. Бо вельмі вялікая адказнасць: трэба старацца, напружвацца, каб не падвесці сябе ў вачах землякоў.”\nШчырыя эмоцыі выклікаў у прысутных расказ Міхаіла Дзятлава аб тым, як ён на прыкладах працы жывёлаводаў калгаса імя Куйбышава вучыў сваіх студэнтаў у Віцебскім ветэрынарным інстытуце. Падчас яго работы ў гаспадарцы звярнуў увагу на тое, што ў даяркі Пелагеі Рыняк за тры гады ніводнае цяляці не заняпала. У іншых побач — па два-тры. Пацікавіўся ў жанчыны, у чым сакрэт. Аказалася, усё проста: яна ведала, што ад каровы Зоркі цяляты заўжды здаровыя, а ад Пралескі — не. Цяліліся яны адначасова, і даярка малозівам ад Зоркі выпайвала цялят Пралескі. А яшчэ, нагадаў расказчык, Пелагея Анісімаўна патрабавала, каб “чырвоненькія лякарствы”, якія ён уводзіў жывёле, яе кароўкам увёў па 2-3 разы. Гэта быў вітамін В-12. У акадэміі па пытанні імунітэту жывёлы тады толькі пачыналі працаваць, а Пелагея Анісімаўна прымяняла ўсё карыснае на практыцы. А пастухі аб адмоўным уплыве стрэсаў кароў на надоі малака ведалі не менш, а, магчыма, больш, чым вучоныя. Такая вось сялянская кемлівасць, чалавечыя адносіны да жывёлы дапамагалі калгасу дабівацца высокіх вынікаў.\nМіхаіл Кірылавіч падкрэсліў значны ўклад у станаўленне і развіццё мясцовай гаспадаркі яе кіраўнікоў розных гадоў: Надзеі Вінакуравай, Мікалая Кузняцова, Антона Скуднага, Анатоля Падаляка, Віктара Крэса, Івана Рыняка.\nА ўтар кнігі прызнаўся прысутным: зараз, на зыходзе працоўнага шляху, яму прыемна, што ўдалося расказаць аб перажытым друкаваным словам. Тры гады ішла праца над кнігай “Зов земли” сумесна з А.Н.Падаляком. Аўтар выказаў шчырую ўдзячнасць усім, хто дапамагаў стварыць гэта выданне, за фінансавую падтрымку праўлення СВК “Калгас “Ніва” на чале з І.У.Рыняком, а таксама папрасіў прабачэння ў землякоў, што, магчыма, не аб усіх, вартых увагі людзях, удалося напісаць, і заклікаў далей збіраць успаміны, фатаграфіі. У мясцовай моладзі, дзяцей ёсць жывы інтарэс да гісторыі роднага краю — ім трэба працягваць летапіс гаспадаркі, перадаваць яго наступным пакаленням ніваўцаў. Любоў і адданасць малой радзіме нараджаюць высокія пачуцці любові да роднай краіны…\nПадчас сустрэчы быў паказаны фільм, зроблены па старонках кнігі “Зов земли”. І ўжо на экране прысутныя з задавальненнем пазнавалі на фотаздымках знаёмых, а камусьці родных людзей, прасочвалі знамянальныя падзеі ў гісторыі гаспадаркі: і калгасныя “Дажынкі” 1950 года, і прыём у камсамол у 1959 годзе, і ўрачыстае ад-крыццё Кургана Славы 27 кастрычніка 1967 года, і Рэспубліканскі семінар з удзелам першага сакратара ЦК КПБ П.М.Машэрава, і многія іншыя. Многія фатаграфіі захаваў праз гады і прадаставіў для кнігі А.Н.Падаляк, які ўзначальваў калгас імя Куйбышава 17 гадоў. Анатоль Навумавіч падзяліўся ўражаннямі ад сустрэчы, успамінамі.\nІ, зразумела, у фільме не былі абыдзены ўвагай адметныя вехі сучаснага жыцця СВК “Калгас “Ніва” і аграгарадка Барсукі.\nРэдакцыі раённай газеты прыемна, што ў новай кнізе шмат матэрыялаў, фотаздымкаў з “Кіраўца”: гэта наш уклад у гісторыю Кіраўшчыны.\nШчыры, натхнёны настрой залы падтрымала выступленне самадзейных артыстаў раённага Дома культуры. Гучалі песні аб вёсцы, роднай зямлі, аб нашай любімай Беларусі…\n← Выйшлі ў фінал!\nСпаборніцтвы працягваюцца →\nВыхаванцы Кіраўскай ДЮСШ — сярэбраныя прызёры рэспубліканскай спартакіяды школьнікаў


Мінаблвыканкам разам з кітайскай карпарацыяй пабудуюць хірургічны корпус і інфекцыйную бальніцу | Навіны вобласці | Мядзельскі раённы выканаўчы камітэт\nПакуль Еўропа ўводзіць новыя санкцыі ў дачыненні да Беларусі, Кітай падпісвае з нашай краінай чарговае пагадненне. Подпісы ў мемарандуме аб супрацоўніцтве паставілі старшыня Мінскага абласнога выканаўчага камітэта Аляксандр Турчын і віцэ-прэзідэнт адкрытага акцыянернага таварыства «Кітайская карпарацыя інжынірынгу САМС» спадар Лі Хайсинь.\nБакі выказалі гатоўнасць супрацоўнічаць у сферы аховы здароўя, у тым ліку праект па будаўніцтву інфекцыйнага шпіталя, хірургічнага корпуса, а таксама ў галіне смеццеперапрацоўкі, экспартна-імпартнай гандлю сельскагаспадарчай прадукцыі, стварэння завода па вытворчасці прадуктаў дзіцячага харчавання.\nЯк растлумачыў Аляксандр Турчын, дружба паміж кампаніяй і Мінскім аблвыканкамам усталявалася даўно і з кожным годам становіцца толькі трывалей.\n— З спадаром Лі Хайсинь мы знаёмыя ўжо практычна дзясятак гадоў. Я вельмі рады, што ў гэты складаны, Карантыне час ён прыбыў у нашу краіну. За некалькі дзён мы дамовіліся падпісаць мемарандум. Можна сказаць, што гэта быў экспромт, які мы з нашымі калегамі ў гэтак сціснутыя тэрміны рэалізавалі. Напрамкаў у нас вельмі шмат, але мы вызначылі для сябе прыярытэты на першапачатковым этапе. Гэта, у прыватнасці, сфера аховы здароўя, бо ў нашых кітайскіх калег вялікі вопыт у будаўніцтве аб'ектаў аховы здароўя. У Мінскай вобласці неабходныя два важных аб'екта: хірургічны корпус у абласной бальніцы і сучасная інфекцыйная бальніца на тэрыторыі вобласці. Магчыма, яна размесціцца на тэрыторыі Барысава, - адзначыў старшыня Мінаблвыканкама.\nТаксама, па словах кіраўніка вобласці, у карпарацыі багаты вопыт будаўніцтва і фінансавання праектаў, звязаных з смеццеперапрацоўка. На думку Аляксандра Турчынаў, гэты кірунак актуальна для Беларусі. Штогод колькасць адходаў павялічваецца, таму вельмі важна рэалізаваць запланаваныя праекты.\n- Не менш важна і гандлёвае супрацоўніцтва, якое ў будучыні, я ўпэўнены, перарасце ў інвестыцыйнае. Гэта пастаўкі нашай сельгаспрадукцыі ў КНР. Для нас быў бы цікавы праект па стварэнні завода дзіцячага харчавання з пастаўкамі на тэрыторыю КНР, - адзначыў Аляксандр Турчын.\nУ сваю чаргу, віцэ-прэзідэнт адкрытага акцыянернага таварыства «Кітайская карпарацыя інжынірынгу САМС» спадар Лі Хайсинь адзначыў, што Мінаблвыканкам і кампанія пашыраюць сферы свайго ўзаемадзеяння. Карпарацыя спецыялізуецца на тэхнічных галінах, будаўнічых праектах, гандлі, інвестыцыях.\n— Спадзяюся, што наша супрацоўніцтва будзе спрыяць паляпшэнню жыцця дзвюх краін, умацаванню дружбы народаў і зробіць унёсак у развіццё Мінскай вобласці. І хоць мы ўжо маем добрую базу супрацоўніцтва, я хацеў бы выказаць падзяку ўсяму беларускаму народу і асабіста Аляксандр Турчынаў. Я спадзяюся, што ў нас будзе больш перспектыў супрацоўніцтва, і мы занясем ўклад у развіццё гандлёва-эканамічнага супрацоўніцтва паміж Кітаем і Беларуссю.\nЦі Хайсинь таксама адзначыў, што Мінаблвыканкам і кампанія пашыраюць сферы свайго ўзаемадзеяння. Сяброўства паміж кампаніяй і Мінаблвыканкамам пачалася каля 10 гадоў таму.\n«Кітайская кампанія інжынерынгу САМС» - даччыная кампанія кітайскай нацыянальнай машынабудаўнічай карпарацыі SINOMACH.\nЗнешнегандлёвы абарот Мінскай вобласці з Кітаем за студзень-май 2021 года склаў 779,2 млн даляраў ЗША, тэмп - 130,9%.\nЭкспарт - 169,5 млн даляраў ЗША, тэмп 197,4%; імпарт - 609,7 млн даляраў ЗША, тэмп -119,7%.\nЭкспарт паслуг Мінскай вобласці ў Кітай у студзені-красавіку 2021 года склаў 46,6 млн даляраў ЗША, тэмп - 440,5%.\nАб'ём замежных інвестыцый, якія паступілі з Кітая ў студзені-сакавіку 2021, склаў 10,1 млн даляраў ЗША, або 131,2% да ўзроўню студзеня-сакавік 2020 г., у тым ліку прамых замежных інвестыцый на чыстай аснове (без уліку запазычанасці прамому інвестару за тавары, работы, паслугі) - 7,7 млн долараў ЗША, тэмп - 102,8%.


2017.12.20 19:30\tВідэo\nІншыя тэмы праграмы «Маю права»: Прынцыповых і незалежных адвакатаў выцясняюць з прафесіі. Апытанне: ці нехта мусіць кантраляваць адвакатуру? Жыхары пасёлку Вопытны аб’ядналіся ў старастат. У…\n2017.12.20 18:59\tВІДЭА\nРоля КДБ змяншаецца – для ўладаў замежная агрэсія страшнейшая за каляровую рэвалюцыю\nКамітэт дзяржаўнай бяспекі Беларусі (дарэчы, больш нідзе ў свеце КДБ не засталося) рыхтуецца адзначыць 100-гадовы юбілей. З гэтай нагоды найстарэйшая спецслужба Беларусі адкрыла на сваім…\n2017.12.19 22:38\tВідэo\nТэндэнцыя пазітыўная, але вельмі крохкая. У апошнія гады рэальныя прыбыткі беларусаў толькі падалі. І вось другі месяц запар назіраецца невялікі, але рост. Менш чым на…\n2017.12.19 22:20\tВідэo\n2017.12.19 19:30\tВідэo\nЯк трапіць у Кіберспорт і колькі там зарабляюць? З якога ўзросту можна стаць кіберспартсменам? Як жывуць прафесійныя кіберспартоўцы? Ці праўда, што маюць прыватных псіхолагаў і…\n2017.12.19 18:29\tВідэo\nСупрацоўнікі кінастудыі «Беларусьфільм» перадалі для прэсы праз рэжысёра і драматурга Андрэя Курэйчыка дакументы пра скандальныя дамовы кінастудыі з камандай маскоўскага рэжысёра Ягора Канчалоўскага. Паводле іх,…\n2017.12.18 22:23\tВідэo\n2017.12.18 22:02\tВідэo\n2017.12.18 22:00\tВідэo\nНазва старажытнага цэнтру Ваўкавыску – сведчанне кароткае людское памяці. Паводле мясцовага падання, Шведскую гару насыпалі жаўнеры Карла XII у Паўночную вайну.


Catholic.by - Перамяненне Пана — свята, якое абавязвае\n06.08.2020 06:08 Паводле: Вrewiarz.pl / czytelnia / Пераклад і адаптацыя: Мікола Гракаў / Catholic.by\nПерамяненне. Мастак Джаванні Бэлліні / Wikipedia.org\n6 жніўня Касцёл адзначае свята Перамянення Пана, якое з’яўляецца не проста ўспамінам пэўнай падзеі з жыцця Хрыста і Яго Апосталаў, але таксама накладае на сённяшніх хрысціянаў абавязак няспыннага духоўнага перамянення.\nСёння Евангелле вядзе нас разам з Хрыстом, Пятром, Якубам і Янам на вяршыню высокай гары. Там Езус перамяніўся на вачах у выбраных вучняў. Яго аблічча заззяла, нібы сонца, а адзенне стала асляпляльна белым.\nАпосталы былі ў захапленні ад гэтага незвычайнага відовішча, хоць ім дадзена было ўбачыць толькі слабое адлюстраванне адвечнай хвалы Айца, у якую пасля ўваскрасення ўвайшоў Езус.\nГэтая падзея засталася таямніцай для іншых вучняў. Яны даведаліся пра Перамяненне толькі пасля таго, як уваскрослы Хрыстус узышоў на неба.\nВідавочна, што Евангелісты лічылі гэтую падзею надзвычай важнай, паколькі яго апісалі трое з іх: святы Мацвей (Мц 17, 1–9), святы Марк (Мк 9, 1–8) і святы Лука (Лк 9, 28–36). Таксама і святы Пётр у адным са сваіх пасланняў узгадваў пра Перамяненне Пана (2 П 1, 16–18). Яно адбылося праз шэсць дзён або праз тыдзень пасля таго, як Пётр урачыста вызнаў Боства Хрыста ў ваколіцах Цэзарэі Філіпавай (Мц 16, 13–20; Мк 8, 27–30; Лк 9, 18–21).\nДзе адбылося Перамяненне\nСвяты Кірыл Ерузалемскі († 387) першым выказаў думку пра тое, што гара, на якой адбылося Перамяненне Пана, — гэта Табор у Палестыне. З ім пагаджаецца святы Геранім († каля 420) і ўся ранняя традыцыя Айцоў Касцёла.\nНасамрэч гара Табор, каля якой нядаўна знайшлі муры старажытнага касцёла, з даўніх часоў лічылася святою.\nУ апісанні гэтай незвычайнай падзеі ўзгадваецца адна дэталь: апынуўшыся на гары, Апосталы-фаварыты адразу ж паснулі. І не дзіўна: пасля цяжкага шасцідзённага падарожжа яны, відаць, былі вельмі стомленыя ўзыходжаннем на вяршыню.\nУ Старым Запавеце не раз гаворыцца, што Ягвэ з’яўляецца ў воблаку (гл. Зых 40, 34; 1 Сам 8, 11). Таксама падчас Перамянення з’явілася воблака, якое ахінула Хрыста, Майсея і Іллю. Голас Божы з воблака канчаткова пераканаў вучняў у тым, што яны прысутнічаюць пры асаблівым аб’яўлені Бога. Таму Евангеліст піша, што сведкі гэтай падзеі моцна спалохаліся.\nНашая назва свята Перамянення Пана не зусім дакладна перадае сэнс яго грэцкага адпаведніка Μεταμόρφωση (гл. Мк 9, 2), што мае нашмат глыбейшае значэнне. У перакладзе з грэцкай мовы гэтае слова азначае змену знешняй формы, абрысаў; пераход з адной формы ў іншую.\nХрыстус з’явіўся перад вучнямі ў такім выглядзе, якім Ён з’яўляецца па сваёй натуры і сутнасці — Сынам Божым.\nПерамяненне дазволіла вучням зразумець, наколькі нікчэмнае і няпоўнае іх уяўленне Бога.\nХрыстус перамяніўся на вачах Апосталаў для таго, каб у хвіліну выпрабавання іх вера ў Яго не пахіснулася. Евангеліст апавядае, што Ілля і Майсей размаўлялі з Хрыстом пра Яго Муку. Гэта павінна было растлумачыць вучням Хрыста ўсе прароцтвы, якія прадказвалі прыйсце Месіі — Адкупіцеля чалавечага роду. Гэтая падзея дакладна моцна ўрэзалася ў памяць тых, хто яе назіраў, бо і праз шмат гадоў Пётр узгадвае пра Перамяненне ў сваім пасланні (гл. 2 П 1, 16–18)\nУрачыстасць Перамянення Пана на Усходзе пачала адзначацца ўжо ў VI стагоддзі. Яна была найбольш важным летнім царкоўным святам.\nНа Захадзе як свята, абавязковае ва ўсім Касцёле, яго ўвёў Папа Калікст ІІІ, што стала выразам падзякі Боггу за перамогу хрысціянскага войска пад Белградам 6 жніўня 1456 года.\nНа чале войскаў стаяў венгерскі палкаводзец Янаш Хуньядзі, а абарону і бітву падрыхтаваў святы Ян Капістран. Аднак шмат дзе католікі адзначалі гэтае свята ўжо ў VII стагоддзі.\nСвята Перамянення Пана нагадвае пра тое, што Езус можа ў любую хвіліну перамяніць наш лёс. Яно мае яшчэ адзін радасны эсхаталагічны аспект і сведчыць пра тое, што настане час, калі Пан Бог пераменіць нас усіх, і нават нашыя целы ўвойдуць у Яго хвалу.\nТаму свята Перамянення — гэта дзень вялікай радасці і надзеі на тое, што наша існаванне не абмежавана жыццём на зямлі, якое калісьці скончыцца; што пасля яго мы ўвойдзем у вечную хвалу і нязгаснае святло Божага Валадарства.\nПерамяненне Пана — не проста ўспамін важнай падзеі з мінулага. Гэта не толькі надзея на ўваскрашэнне і перамяненне нас саміх. Гэта таксама пакінуты Езусам наказ, пэўнае заданне для ўсіх Яго вызнаўцаў.\nУмоваю нашага эсхаталагічнага перамянення з’яўляецца няспынная духоўная перамена, паслядоўнае прыпадабненне да Хрыста. Гэтая перамена пачынаецца на зямлі, каб у вечнасці магла дасягнуць сваёй паўнаты. На шляху да вечнасці вучань Хрыста павінен быць верны свайму Настаўніку ў думках, словах і паводзінах.\nХрыстус абяцае, што мы будзем валадарыць разам з Ім там, дзе за Пятром зможам паўтарыць: «Пане, добра нам тут быць». Каб так сапраўды сталася, ужо цяпер нам неабходна памятаць пра тое, што для нас падрыхтаваў Бог, і кожны дзень жыць Яго словам і Целам.\nЁн хоча, каб мы з даверам настойліва ўзносілі да Яго малітвы, служылі Яму ў бліжніх, развівалі ў сабе цноты.\nТакое імкненне стане адказам на заклік святога апостала Паўла: «Перамяняйцеся праз абнаўленне розуму, каб вы пазналі, якая воля Божая, што добрае, прыемнае і дасканалае» (Рым 12, 2).\nАбноўлена 06.08.2020 14:39


Няма Кук бандерильи - іспанская Тапа Рэцэпт\nРаслінныя Рэцэпты Еўрапейская кухня Тунец Рэцэпты Іспанскі Appetizers & Tapas Іспанская і Партугальская ежа\nГэтыя лёгкія закускі званых бандерильями атрымалі сваю назву ад калючага стрэл , якія выкарыстоўваюцца падчас карыды! Да шчасця, гэтыя бандерильи не небяспечныя і вельмі просты ў падрыхтоўцы Тапа. Яны не патрабуюць падрыхтоўкі ежы! У прынцыпе, калі вы можаце адкрыць слоік і круціў інгрэдыенты на зубачыстку, вы можаце зрабіць бандерильи! Хітрасць заключаецца ў тым, каб зрабіць іх маляўнічымі, з водарамі, якія дапаўняюць адзін аднаго і ўзбуджаюць свой паддон.\nКупіць банкі гэтых інгрэдыентаў і трымаць іх пад рукой у вашай кухні для тых часоў, калі нечаканыя госці прыходзяць ці вы атрымаеце апошнюю хвіліну запрашэнне.\n1 каробак круглых калыпкоў\n1 слоік Карнішоны марынады\n1 слоік лук кактэйль\n1 слоік зялёныя алівы (без костачак і з начыннем духмяны, часнок ці анчоўсы)\n1 можа анчоўсы\n1 можа кавалак белага тунца (у масле)\n1 можа артышокі (у вадзе або алеі, разрэзаць напалову)\n1 слоік банан воск перац (або pepperoncini)\nДадаткова: 12 перапёлчыных яйкі (вараныя)\nЗаўвага: Вам ня трэба будзе ўсё інгрэдыенты! Мы рэкамендуем вам выбраць 3-4 розных інгрэдыентаў, каб слізгаць на зубачыстку. Выберыце элементы, якія вы думаеце, будзе добра разам. Пакладзеце кожны на талерцы, пакуль у вас ёсць добрыя, маляўнічыя прэзентацыі.\nТрадыцыйныя бандерильи зроблены з марынадам, лукам, аліўкавым і тунцом нанізаць на калыпкі, аднак, вы можаце зьмешваць і спалучаць інгрэдыенты , пералічаныя вышэй.\nБудзьце асцярожныя, каб выбраць перцы, такія як прапанаваная Peppers Banana васковай або Pepperoncini, а не востры перац, напрыклад, Jalapeño. Гарачы, рэзкі перац будзе перашчыраваць харчаванне астатніх інгрэдыентаў.\nДля чаго-то трохі іншае, дадаць варанае перапёлчыны яйка кожнай зубачыстку!\nЛепшы іспанскі тапас\nШто Тапас? часта задаюць пытанні\nЧарнічны тварожнік з Graham Cracker кары\nАтрымлівайце асалоду ад гэтым Дэсерт Рэцэпты для кітайскага Новага года або ў любы час года\nПесах Зручны Banana Walnut бісквіт\nТрадыцыйны Apple, алей Spread Рэцэпт