Как известно, представляет собой важный элемент непрерывного образования педагогов, как известно, представляет собой важный элемент непрерывного образования педагогов\nкак известно, представляет собой важный элемент непрерывного образования педагогов,\nэто форма их профессионального и личностного развития, которая, как правило, организуется в учреждении образования\nЦелевой ориентир МР - стабильно высокое качество образования учащихся\nИ ещё – удовлетворённость учителей своей работой и её результатами\nКак традиционно определяется?\n2. На основе анализа проблем.\n3. По указанию методкабинетов.\nНадо бы определять\nВ соответствии с образовательными тенденциями.\nНа основе выводов, полученных наукой.\nЧаму гэта тэма?\n2. Аб апазіцыі ў выніках двух даследаванняў\n3. Спрэчка настаўніка-метадыста з выкладчыкам АПА\nАдукацыйныя трэнды як змест МР\nПеравернем метадычную работу\nНізкая эфектыўнасць МР\nУ МР вельмі шмат фармалізму\nСлаба выкарыстоўваецца патэнцыял настаўнікаў-метадыстаў\nЁсць новыя ідэі і падыходы, якія чакаюць свайго ажыццяўлення\nНаведванне і аналіз урокаў нам. дырэктара\nБарбер, М., Муршэд, М. Как добиться стабильно высокого качества обучения в школах: Уроки анализа лучших систем образования мира. Режим доступа: https://vo.hse.ru/2008--3/26555157.html. Дата доступа: 18 августа 2016 года\nБарберам і Муршэдам было вывучана 25 школьных сістэм у 10 краінах свету. Аўтары даследавння задаліся пытаннем:\nШто аб’ядноўвае лепшыя школьныя сістэмы незалежна ад культурнага і сацыяльнага кантэксту?\n1) настаўнікамі становяцца падыходзячыя для гэтай прафесіі людзі\n2) яны атрымліваюць неабходную падрыхтоўку, якая дазваляе эфектыўна выконваць абавязкі настаўніка\n3) ва ўстанове адукацыі забяспечваюцца ўмовы, пры якіх кожны вучань атрымлівае якасную адукацыю, а кожны настаўнік мае магчымасці для прафесійнага самаразвіцця\n“Якасць адукацыі вучняў не можа быць вышэйшай за якасць адукацыі настаўнікаў”\nТаму мы лічым, што 3-ці пункт звязаны з метадычнай работай\nдапамагаюць асобным настаўнікам разумець тыя недахопы, якія маюцца ў іх рабоце\nузбройваюць кожнага педагога ведамі аб перадавых методыках і тэхналогіях і ўменнямі іх прымянення ў класе\nстымулююць у кожнага настаўніка матывацыю да ўдасканалення сваёй работы\nвысокая актыўнасць кіраўнікоў установы ў рабоце са сваімі настаўнікамі\nствораны ўмовы для таго, каб настаўнікі вучыліся адзін у аднаго\n1. Дырэктар і завуч як метадысты\nМ.З. Размова ідзе пра тое, што кіраўнікі школы (дырэктар і яго намеснікі) павінны сваім прыярытэтам лічыць адукацыйны працэс: вывучаць тое, што адбываецца ў класах, дапамагаць настаўнікам, асабліва пачынаючым, у планаванні ўрокаў, заахвочваць педагогаў да вывучэння эфектыўных тэхналогій і метадаў навучання, арганізоўваць узаемнае навучанне, падтрымліваць ініцыятывы настаўнікаў, абараняць іх ад непрафесійных правяраючых, ствараць умовы для прыняцця настаўнікамі рашэнняў аб кірунках і спосабах прафесийнага і асобаснага самаразвіцця\nНе існуе ў сучаснай педагагічнай практыцы такога раскладу, які б спрыяў эфектыўнаму навучанню і вучняў, і настаўнікаў і не пярэчыў санітарным нормам. Калі не так, то на нам. дырэктара накладваюць штрафы, вымовы.\nЛепш не заўважаць недахопаў настаўніцкай дзейнасці. Нельга развесці паняцці “прадузятае стаўленне” і “неэфектыўныя метады і прыёмы работы”. Бываюць ананімкі, скаргі.\nНерэальна стварыць атмасферу даверу і ўзаемаразумення ва ўмовах канкурэнтнай барацьбы за дыпломы алімпіяд. Часта тут мы бачым маніпуляцыі, шантаж.\nМногія вопытныя настаўнікі пасля 20 год работы не могуць прымаць перамены, якія неабходны школе. Назіраецца прафесійнае выгаранне.\nДырэктар заняты гаспадаркай, а завуч – паперамі.\nМ.З.: практыка настаўніцтва можа мець наступныя рысы:\nдырэктар ці намеснік дырэктара школы змаглі тактоўна паказаць свайму настаўніку на недахопы ў яго практыцы і пры гэтым прадэманстраваць яму сваю веру і ўпэўненасць ў тое, што ён зможа пазбавіцца гэтых недахопаў, у выніку чаго – атрымліваць задавальненне ад сваёй работы;\nпедагог адчувае жаданне ў прафесійным самаўдасканаленні;\nадміністрацыя знайшла і заматывавала на настаўніцтва вопытнага педагога, якому зменшыла нагрузку і робіць даплату за дадатковую працу ў якасці цьютара. Важна каб настаўнік і яго “выхавальнік” былі псіхалагічна сумяшчальнымі, пажадана, каб яны выкладалі адзін вучэбны прадмет. Ролю настаўнікаў могуць паспяхова выконваць настаўнікі-метадысты. Яны маюць для гэтага патрэбную кваліфікацыю;\nпачынаючы педагог разумее важнасць супрацоўніцтва з куратарам і спадзяецца, што ад яго яму будзе карысць;\nпрымяняюцца наступня формы работы: адказы настаўніка на пытанні свайго падапечнага; кансультацыі па планаванні работы, складаных пытаннях праграмы, арганізацыі дзейнасці вучняў на ўроку, праверцы выканання дамашніх заданняў і г.д.; дапамога ў планаванні ўрокаў, назіранні куратара за дзейнасцю вучняў і настаўніка на ўроку, наведванне маладым педагогам заняткаў свайго куратара, абмеркаванне ўрокаў і інш.;\nацэнка выніковасці настаўніцтва адбываецца па крытэрыях павышэння матывацыі і пазнавальнай актыўнасці вучняў, паляпшэння іх паводзінаў, задаволенасці маладога педагога сваёй працай, жадання не змяняць педагагічнай прафесіі і да т.п. Заўважым, што знешні кантроль за дзейнасцю педагога ў якасці настаўніка павінен быць мінімальным\nНастаўнік-метадыст: Практыка настаўніцтва не ўяўляецца магчымай ва ўмовах канкурэнтнай барацьбы настаўнікаў за рэпетытарства, за перамогу ў алімпійскім руху. Самі падумайце, хто з настаўнікаў пажадае рыхтаваць сабе канкурэнтаў? Такое магчыма ў сямейных настаўніцкіх дынастыях, у калектывах, дзе асноўным матывуючым фактарам становіцца не прэмія за перамогу вучняў у інтэлектуальных турнірах і спартыўных спаборніцтвах, а агульная педагагічная ідэя. Зразумелымі разважаннямі можна лічыць і такія выказванні тых, да каго прымацоўваюць настаўніка-пачаткоўца: “У нас аднолькавая адукацыя, мы працуем з аднымі і тымі ж вучнямі, чаму гэта вы мяне будзеце вучыць?”\nНаколькі мне вядома, школа не мае сёння рэсурсаў, каб арганізаваць работу настаўніка-коўча, настаўніка-цьютара. Тэарэтычна рэсурсы ёсць, але пераразмеркаваць іх з падрыхтоўкі алімпіяднікаў на падрыхтоўку настаўніка адважыцца не кожны адміністратар. А раз так, то добрая ідэя будзе рэалізавана толькі на паперы. Стане яшчэ горш ад такой інаватыкі\nМ.З. Адзін са спосабаў узаемнага навучання\nПрымяняецца наступны парадак работы:\nнастаўнік-аўтар урока выбірае некалькі вучняў, якія ў яго выклікаюць пэўную занепакоеннасць. Потым ён просіць калег асабліва ўважліва назіраць менавіта за імі;\nпры назіранні выкарыстоўваюцца крытэрыі, якія распрацоўваюць члены назіральнай групы. Магчыма для гэтага ўзяць пад увагу элементы актыўнай ацэнкі, напрыклад, удзел вучня ў мэтавызначэнні, рэакцыі яго на зваротную інфармацыю і інш.\nНазіральнікі могуць уключыць таксама наступныя моманты: знешні выгляд, міміка, настрой, уважліваць, паводзіны, праца над настаўніцкімі заданнямі, колькі часу працаваў, ці часта паднімаў руку, якія тэмы яго больш цікавяць, узаемадзеянне ў пары і групе і інш. Пад час наведвання ўрока назіральнік вядзе пратакол назірання за вучнем;\nсустрэча ўдзельнікаў назірання пасля наведвання ўрока. Пад час гэтай сустрэчы настаўнікі называюць толькі факты, але не даюць ацэначныя меркаванні;\nна падставе назіранняў за асобнымі вучнямі робіцца характарыстыка класа; адбываецца падрыхтоўка і складанне адпаведных рэкамендацый настаўніку гэтага вучня і бацькам.\nНастаўнік-метадыст: Самае цікавае пачынаецца ў час абмеркавання. У вочы мяне ненатуральна хвалілі, хоць мае агрэхі сталі відавочнымі, я сама іх добра разумела і бачыла. Даваць толькі хвалебныя водгукі на любы адкрыты ўрок – традыцыя нашай МР. Самыя каштоўныя парады я атрымала ў школьным вестыбюлі, як сакрэтную інфармацыю толькі для мяне. Пагразіць кулаком пасля бойкі, абмеркаваць кулуарна – даволі тыпова для нашай МР. Загадзя сказаць мне пра нейкі няўдалы прыём, этап урока ў той момант, калі яшчэ можна ўсё выправіць, падкарэкціраваць ніхто не здагадаўся. А калі я і сама ўбачыла, то як жа не ўшчыкнуць! Наша МР працуе не на папярэджанне метадычных памылак, а на ўшчуванне з нагоды іх. Гэта бяспечна, зручна. Толькі чамусьці амаль звяліся ахвотнікі праводзіць адкрытыя ўрокі.\nЦі рэаліста-песіміста Сухаву?\nНе трэбна хаваць галаву ў пясок\nПатрэбна змяняць рэальнасць, каб\nБыла высокая актыўнасць кіраўнікоў установы ў рабоце са сваімі настаўнікамі\nБыло арганізавана настаўніцтва\nБылі створаны ўмовы для таго, каб настаўнікі вучыліся адзін у аднаго\nНад гэтым павінны працаваць усе: ад міністра да настаўніка!\nСпалучэнне навучання з маніторынгам\nРэфлексія на ўроку\nГэта была прэзентацыя артыкула,\nякі выйдзе ў часопісе “Народная асвета”\nу лютым 2017 года\nЦі есць пытанні?\nПрэзентацыя сістэмы работы\nНазіранне дзеля паляпшэння\nгосці выбіраюць, ці ім указваецца, на які ўрок, з прапанаваных школай, яны пойдуць;\nна перапынку перад урокам госці заходзяць у клас, рассаджваюцца за свабодныя сталы і, калі патрэбна, на спецыяльна пастаўленыя дадатковыя стулы;\nурок пачынаецца: настаўнік вітаецца з вучнямі і пры гэтым робіць выгляд, што ўрок звычайны і на ім няма гасцей; у многіх выпадках госці бачаць і разумеюць, што ўрок носіць “паказушны” характар;\nпасля завяршэння ўрока наведвальнікі выходзяць з класа, некаторыя з іх выказваюць удзячнасць настаўніку;\nбывае, арганізуецца абмеркаванне ўрокаў, на якім удзельнікі мерапрыемства выказваюць свае кампліментарныя меркаванні.\n1. У спецыяльна вызвалены для настаўніка перад АУ час ён выступае перад будучымі наведвальнікамі ўрока і распавядае аб наступным:\nаб сваей сістэме работы: крэда, вядучых ідэях свайго вопыту, прынцыпах, якімі кіруецца ў прафесійнай дзейнасці, паслядоўнасці этапаў вывучэння тэмы, асаблівацях кантрольна-ацэначнай дзейнасці настаўніка і вучняў і г.д.;\nаб вучнях, у якіх будзе праводзіцца ўрок: матывацыя да прадмета, узровень навучанасці, стылі пазнавальнай дзейнасці і інш.;\nаб патрабаваннях вучэбнай праграмы да ведаў і ўменняў вучняў, якія павінны быць сфармірованы на ўроку;\nаб вучэбным і метадычным забеспячэнні, якое маецца ў прадметным кабінеце і якое будзе сёння выкарыстоўвацца;\nаб будучым уроку. Тут кожны з гасцей атрымлівае надрукованы план урока;\n2. Адказы настаўніка на пытанні гасцей. Гэта вельмі добра, калі яны ўзнікаюць.\n3. Дэманстрацыя педагогам сваей сістэмы работы на ўроку. Пры гэтым госці ўключаюцца ў працэс: выконваюць тыя ж заданні, што і вучні, слухаюць тлумачэнні настаўніка, якія ён робіць упаўголас, калі вучні працуюць у групах, парах, або індывідуальна.\n4. Выступленне дырэктара ци намесніка перад гасцямі, у якім ен распавядае аб настаўніку, аб яго педагагічных поспехах і г.д. (у гэты час педагог абдумвае сваё наступнае выступленне).\n5. Выступленне настаўніка з самааналізам урока. Калі гасцямі АУ былі метадысты, дырэктары ўстаноў адукацыі, то самааналіз носіць у большасці дыдактычны характар, калі ж настаўнікі свайго прадмета – метадычны.\n6. Адказы настаўніка на пытанні гасцей.\n7. Выступленні гасцей са сваімі меркаваннямі адносна сістэмы работы настаўніка і яго ўрока, як ілюстратара гэтай сістэмы.\n8. Заключнае выступленне настаўніка, у якім ён яшчэ раз падкрэслівае істотныя моманты сваей педагагічнай дзейнасці, дзякуе за ўвагу і за ацэнкі, адказвае апанентам, гаворыць пра кірункі свайго далейшага самаразвіцця.\nЗапрудскі М. 4 мадэлі правядзення адкрытага ўрока//Народная асвета, 2016.- № 1.\nЗапрудскі М., Сухава Г. Метадычная работа ў школе: крокі да эфектыўнасці//Народная асвета, 2017.- № 2.\nСухава Г. Перавернем метадычную работу ў школе: 4 парады ад настаўніка-метадыста// Настаўніцкая газета, 2017. 10? Студзеня.\nЗамест дакладаў урокі для дарослых, майстар-класы, адкрытыя ўрокі\nЗамест “паказушных урокаў – рабочыя.\nАбмеркаванне ўрока да яго правядзення\nНазіранне гасцямі на ўроку не за тым, што робіць настаўнік, а за дзейнасцю вучняў\nЗапрудскі М.І. Педагагічны вопыт: абгульненне і формы прадстаўлення.\nТам 3 мадэлі правядзення майстар-класаў\nНаведванне і аналіз урока\n“Метадычная работа ў школе як механізм прафесійнага развіцця педагогаў”\nСайт АПА - пачатак мая\nЖурнал “Фізіка”, 2017, 2. – красавік\nПрыём заявак – 21 – 31 мая


Дабрыня — катэгорыя вечная — Житковичи. Новае Палессе. Районная газета\nДабрыня — катэгорыя вечная\n11.10.2010 49 admin 0 Comment\nНямала мерапрыемстваў праведзена супрацоўнікамі тэрытарыяльнага цэнтра сацыяльнай падтрымкі насельніцтва да Дня пажылога чалавека.\nПрактычна штодня ад установы ў розных кірунках раёна і горада адпраўляліся аўтамабілі з работнікамі цэнтра. Так пачыналася акцыя “Зялёная аптэка”. Далей маршрут пралягаў да сядзіб і кватэр адзінока пражываючых пажылых жыхароў раёна. Непасрэдна падчас гэтых візітаў дзядулям і бабулям уручалі пакеты лекавых раслін, а таксама сувеніры. Былі работнікі цэнтра і ў аддзяленнях сястрынскага догляду раённай бальніцы, дзе таксама адорвалі старых, ставілі для іх невялікія канцэрты. За гэтымі клопатамі ў цэнтры не забыліся і на сваіх работнікаў, якія даўно пайшлі на заслужаны адпачынак, а раней працавалі ў сістэме сацыяльнага абслугоўвання і абароны насельніцтва. Сумесна з упраўленнем па працы і сацыяльнай абароне насельніцтва работнікі цэнтра падрыхтавалі святочнае мерапрыемства, якое адбылося ў гарадскім цэнтры культуры.\nЗа салодкімі сталамі сабралася каля сарака гасцей. Гэта жанчыны, якія некалі вялі догляд за пажылымі людзьмі, налічвалі пенсіі, працаўладкоўвалі, адным словам, сваёй працай дапамагалі людзям, якія мелі ў гэтым пільную патрэбу. Цяпер яны сталі пажылымі і, канечне ж, ім самім хочацца ўвагі, якой яны так шчодра дзяліліся многія гады з іншымі. Вось такія людзі і былі запрошаны на мерапрыемства.\nВядучыя, начальнік упраўлення па працы, занятасці і сацыяльнай абароне насельніцтва Наталля Макарэвіч, прадстаўнік аналагічнай абласной структуры Вольга Пракаповіч шчыра віталі цёплымі словамі запрошаных на мерапрыемства, выказвалі ім найлепшыя пажаданні, нагадвалі пра іх дабрыню і чуласць, стараннасць і працавітасць. Кожны на гэтым свяце быў названы пайменна ад простага сацработніка да намесніка начальніка ўпраўлення. Гэта і Алена Саўчыц, Ніна Матох, Галіна Літвінчук, Кацярына Курбан, Валянціна Пяшэвіч, Лілія Сазонава, Вера Горбат, Галіна Пракаповіч, Ніна Карповіч, Валянціна Марціноўская і многія іншыя. Яны ўсе такія розныя, але рабілі адну справу — дапамагалі людзям. Некаторыя з іх робяць гэтую высакародную справу і цяпер, бо незважаючы на ўзрост плённа працуюць ва ўстановах сацыяльнага абслугоўвання насельніцтва. Ці ж не прызванне гэта? Канешне, працаўнікам на такім нялёгкім участку патрэбна мець асаблівыя якасці.\nНа мерапрыемстве ў гонар гэтых чулых і добрых жанчын было праспявана нямала цудоўных песень. Гэта з задавальненнем і вялікім майстэрствам зрабілі самадзейныя артысты ансамбля “Залатая пара”. Дарэчы, гэты калектыў таксама стварыўся і працуе на базе аднаго з гурткоў па інтарэсах тэрытарыяльнага цэнтра. Агеньчык, які прайшоў, стаў не толькі добрай нагодай для сустрэчы былых работнікаў сацыяльнай службы і цяперашніх, але і цудоўным адпачынкам, дзе панавалі радасць і весялосць.\n← “Яшчэ не ўсё мною спета…”\nЕсть что оставить в наследство →\nШмат уражанняў атрымалі спецыялісты-аграрыі з іншых рэгіёнаў вобласці падчас наведвання Жыткавіцкага раёна


“Белнафтахім” падвысіў кошты ў сёмы раз\nКанцэрн “Белнафтахім” пацвердзіў інфармацыю аб чарговым — сёмым з пачатку года — павышэнні цэн на бензін і дызпаліва. З пачатку года бензін Аі-95 падаражэў у 1,53 разы, Аі-92 — у 1,6 разы, “Нармаль-80” — у 1,95 разы, дызпаліва — у 1,88 разы.\nУвечары 13 верасня канцэрн апублікаваў паведамленне, у якім гаворыцца, што “ў мэтах паэтапнага ўраўноўвання цэн на тавары ў краінах Мытнага саюза” рознічныя цэны на нафтапрадукты, што рэалізуюцца праз АЗС, павялічваюцца ў сярэднім на 3% і з 14 верасня складаюць за 1 літр: бензіну “Нармаль-80” — 4.380 рублёў (было 4.240; рост на 3,3%), Аі-92 — 4.590 (4.460; +2,9%), Аі-95 — 4.950 (4.800; +3,1%), дызельнага паліва — 4.860 (4.720; +3%).\n“Дзейныя рознічныя цэны на нафтапрадукты (з улікам павелічэння) застаюцца ніжэйшымі за ўзровень аналагічных цэн у Расійскай Федэрацыі на 2—4%”, — гаворыцца ў прэс-рэлізе.\nУ папярэднім паведамленні аб павышэнні цэн на паліва (20 жніўня) “Белнафтахім” падкрэсліваў, што “дзейныя рознічныя цэны (з улікам павелічэння) на аўтабензіны Аі-92 і Аі-95 застаюцца ніжэйшымі за ўзровень аналагічных цэн у Расійскай Федэрацыі на 3%”.\nСёлета цэны на паліва павышаліся 3 сакавіка (у сярэднім на 5%), 31 сакавіка (на 10%), 24 мая (на 20%), 7 чэрвеня (на 30%), 21 ліпеня (на 3%) і 20 жніўня (на 3%). 9 чэрвеня паводле патрабавання Аляксандра Лукашэнкі, якое прагучала на наступны дзень пасля масавай акцыі мінскіх аўтамабілістаў “Стоп-бензін”, цэны былі зніжаны на 13—22%.\nЗ пачатку года бензін Аі-95 падаражэў у 1,53 разы, Аі-92 — у 1,6 разы, “Нармаль-80” — у 1,95 разы, дызпаліва — у 1,88 разы.\nЧарговае павышэнне рознічных цэн на нафтапрадукты наўрад ці прывядзе да пратэстнай акцыі беларускіх аўтамабілістаў “Стоп-бензін”, заявіў дырэктар інфармацыйна-асветнай установы “За Аўто” Арцём Шаркоў. На яго думку, грамадскасць “знаходзіцца ў нейкая спячцы”. “Магчыма, людзі яшчэ не адышлі ад лета, а магчыма, пытанні харчавання і нарыхтоўкі на зіму людзей цяпер хвалююць больш, чым іншыя штодзённыя пытанні”, — адзначыў Шаркоў.\nЦяпер у грамадстве назіраецца момант “абстрагавання ад гэтай сітуацыі не толькі ў асяроддзі аўтамабілістаў”, сказаў кіраўнік установы. Ён лічыць, што “ўсе замерлі ў чаканні таго, што будзе на валютным рынку краіны, і гэта ўплывае на праяўленне грамадзянскай актыўнасці”.


Дзеяслоў » Анатоль Кудравец. №69\n8 траўня не стала Анатоля Паўлавіча Кудраўца, выдатнага празаіка, перакладчыка, чалавека, які спрычыніўся да стварэння часопіса “Дзеяслоў”. У свежым нумары друкуюцца яго падарожныя нататкі, які прапануем чытачам сайту. Няхай зямля Вам будзе пухам, дарагі Анатоль Паўлавіч…\nТрошкі пра Германію\nВось ужо чацвёрты дзень, як я ў Гослары1. Здаецца, і адаспаўся, і супакоіўся. Трохі супакоіўся, бо сур’ёзна ўсё гэта, мусіць, ужо ніколі не прыйдзе. Старасць не радасць, а са старасцю прыходзіць усё тое, што збіралася, накоплівалася гадамі і дзесяцігоддзямі. І перш за ўсё – незадаволенасць сабой, зробленым і недаробленым. Недаробленым болей за ўсё па прычыне свайго характару, несабранасці, раскіданасці, нежадання зрабіць зараз жа, як найхутчэй, а жадання адкласці, перанесці на заўтра, ці паслязаўтра. І па прычынах знешніх, “атмасферных”, створаных уладным рэжымам, і кампанія, калі знішчаецца ўсё, на што ты спадзяваўся, працаваў, у што верыў, нават у старыя часы будучы ў ЦК, не гаворачы пра “Маладосць”, ці “Мастацкую літаратуру, ці “Нёман”. Калі знішчаецца мова, культура, калі робіцца ўсё, каб беларускім, Беларуссю не пахла. Усё забівае папса і расейшчына – нізкапробная, разбэшчаная, нахабная, калі беларускае выстаўляецца варожым, чужым, лішнім.\nУ мяне харошы ўтульны пакой. Ёсць фота: Захараўна з зяцем Хельмутам, сам Анатоль Паўлавіч, кавалачак Вячы з бярозкай і яблынькай – усё гэта зялёнае, летняе, усё цвіце і раскашуе.\nНа дварэ таксама вясна – першая, вельмі далікатная зелень, цвітуць, а то і адцвітаюць вішні, цвітуць яблыні, бэз – і белы, і бэзавы. Жоўтым полымем гараць палі рапсу, высокага, на чалавечы рост. То некалі прыязджаў я зімой, снег ды мароз, а гэта самы росквіт – спяваюць птушкі, людзі прагульваюць сабак і самі прагульваюцца хто куды, але ўсё спакойна, запаволена, як у сне ці перад сном. Вераніка, дачка, на рабоце, а мы тут з Хельмутам, гультаі, ні болей, ні меней.\nКайзерпфальц – рэзідэнцыя караля – аграмадная будыніна на некалькі паверхаў, першы з якіх падаграваўся з дапамогай печаў, якія паліліся дровамі. Цяпло ішло па трубах і сагравала будынак і пакоі, за нейкую гадзіну тэмпература падымалася да 15 градусаў. Другі паверх не мог абагравацца, бо былі вялікія вокны, а шкла, якім бы можна было іх зашкліць, яшчэ не вынайшлі. Рэзідэнцыя была пабудавана ў пачатку адзінаццатага стагоддзя. Цяпер у рэзідэнцыі праходзяць рэгістрацыі маладых і вяселлі – ёсць невялікая зала чалавек на 30-40, ёсць аграмадная зала, дзе праводзіліся вялікія каралеўскія прыёмы. Зала рэстаўравана ў 18 стагоддзі. Сцены распісаны батальнымі сцэнамі з часоў каралёў, усё гэта ўражвае, захапляе, гаворыць пра багацце горада – у блізкіх гарах паўночнага Харца2 з даўніх часоў здабывалі срэбра (яно было даражэй за золата), і не толькі срэбра. І толькі ў нядаўнія часы здабыча спынілася: выцягнулі ўсё, што можна было, цяпер можна пускаць турыстаў. Тут, перад рэзідэнцыяй і ў рэзідэнцыі, бывалі ўсе правіцелі Германіі, быў і Бісмарк, і Гітлер. Помнікі Вільгельму I і Фрыдрыху Барбаросу на конях стаяць перад рэзідэнцыяй, на травяной плошчы.\nГослар – адкрыйце для сябе Гослар – сусветную спадчыну ЮНЭСКА – гаворыцца ў турыстычнай рэкламцы пра 9 старых гарадоў Ніжняй Саксоніі – Брауншвайг, Цэлле, Гёттынген, Гослар, Ганновер, Хамельн, Хільдэсхайм, Люнебург, Вольфенбюттэль.\nІ праўда, кожны з гэтых гарадкоў нясе на сабе сваю гісторыю і гісторыю Ніжняй Саксоніі, – і каларытную, ні на кога і ні на што не падобную, са сваімі дамамі і кірхамі, сваёй культурай і сваім парадкам, нямецкім парадкам, і чысцінёй, і кветкамі, і дрэўцамі, ці дрэвамі – дубамі, высаджанымі ўсцяж дарог, як прысады, на некалькі сотняў метраў, і ніхто іх не высякае, наадварот, кожнае дрэва беражэцца, як бы яно вырасла ў сваім двары, сваім садзе, і яго трэба берагчы, трэба радавацца яму.\nЕздзілі ў Гамбург, аграмадны партовы горад на ўпадзенні Эльбы ў Паўночнае мора. Да мора 12 кіламетраў, а Эльба і шырокая, і глыбокая. Шырокая – некалькі дзясяткаў рукавоў, глыбокая – могуць заходзіць акіянскія лайнеры тыпу “Аіда” – турыстычны параход, дзесяціпавярховы дом на вадзе – нешта аграмаднае і страшнае; караблікі, якія суправаджаюць гэты параход, выглядаюць маленькімі гномікамі побач. Смелыя людзі, якія наважваюцца плаваць на “Аідах”, асабліва праз акіян, у Штаты ці Канаду. Здаецца, калі трапіць такі карабель у шторм – ён можа лёгка перакуліцца з-за сваіх памераў і людзей, а іх на караблі ад 2,5 тысяч да 5 тысяч, не карабель, а цэлы горад. І вось гэты горад зайшоў у Эльбу, у порт, і не адзін зайшоў, а ажно тры. Праўда, перш чым упусціць іх, давялося выселіць многія менш маштабныя судны – паруснікі на тры мачты і пяць рэяў, і меншыя паруснікі ды параходзікі, баркасы.\nІ порт аграмадны з докамі для рамонту караблёў, 160 тысяч работнікаў, і горад вялікі – 1 мільён 800 тысяч чалавек. Мы прайшлі праз тунель пад Эльбай. Тунель вялікі, могуць ісці людзі, ехаць аўтамабілі, а над тунелем 12 метраў вады, і па вадзе ходзяць “Аіды”, і нешта меншае бегае, носіцца, кідаецца, ганяе ваду туды-сюды, чакае прыліваў і адліваў.\nНа свята, прымеркаванае да спуску на ваду “Мэры”, – новага карабля тыпу “Аіды”, наехала столькі людзей, што прайсці па вулачках порта і каля яго было немагчыма, каб не зачапіцца за каго-небудзь ці пастарацца абыйсці каго-небудзь. Усе гавораць, нешта п’юць, нешта жуюць – скрозь людзі, у асноўным групамі, па некалькі чалавек, усе ў чаканні, калі гэтыя аграмадныя дзесяціпавярховыя махіны пройдуць у порт. А пасля, вечарам, будзе вясёлы канцэрт – фейерверк над портам, над горадам.\nЕхалі назад не па аўтабане, а па паралельных дарогах – гэта і цікава, і разнастайна – гарадкі, пасёлкі. Палі, лясы – усё зялёнае, жоўтае – дзе цвіце рапс, ці бульба пад плёнкай – вялікая, здаецца, вось-вось павінна зацвісці. Прыехалі дамоў недзе каля 9 гадзін вечара, як і гаварыла Вера. Прыехалі стомленыя, але задаволеныя – і тым, што пабачылі, і тым, што нарэшце дома, можна выцягнуць ногі і пасядзець-паляжаць спакойна.\nЗ убачанага, апрача караблёў-дамоў, “Аідаў”, запомніўся гатэль, у якім працуе Ян – малодшы сын Хельмута. Хлопец мае 22 гады. А ў гатэлі запомніліся не залы, дзе можна праводзіць канферэнцыі і большыя, і меншыя, дзе любяць сустракацца з журналістамі браты-цяжкавагавікі Клічко, не нумары з саунамі, не сталовыя, хаця ўсё гэта прыгожа, акуратна, дагледжана, не падвальная паркоўка – 22 эўра за ноч, а дзяцел.\nГатэль новы, некалькі гадоў як пачаў дзейнічаць, і ён палюбіўся лясному дзятлу. Той на ўзроўні пятага ці шостага паверха прабіў абшыўку сцяны, пад якой мяккі ўцяпляльнік. Работнікі гатэля на гэтае месца прымацавалі шпакоўню: жыві, дарагі. Ён у шпакоўні жыць не захацеў – прадзяўбаў новую дзірку ніжэй шпакоўні і жыве ў сваім новым гняздзе. Людзі і сам Ян бачылі, як ён залятаў і вылятаў з яго. Вось табе і горад, і цывілізацыя: дзе хачу, там і пабудую свой дом.\nЕздзілі ў горы. Ішлі пешшу, вышыня, як сказала Вераніка, – тры тройкі: 333 метры. Падняліся даволі лёгка, хоць пад канец адчуваўся нейкі цяжар у грудзях. Па ўсім – хочаш-не хочаш, сэрца не падманеш. Добры лес – бук, дуб, елкі, бярозы, рабіны. Па адзін бок спуск, круты і зарослы, па другі – дарожкі, пад’ём, такі ж круты і такі ж недагледжаны, хоць і прарэджаны пілой, але непрыбраны. Холаду не было, сонца і вецер, хоць на дварэ +10. Горы і лес – гэта прыгожа, асабліва летам, калі ўсё зелена, усё, што павінна цвісці – цвіце, што павінна зелянець – зелянее. Папілі чаю на прыпынку, падзівіліся на гару пасярод выбранай пустэчы, якую скарыстоўвалі сто гадоў для дабавак у асфальт, а цяпер зрабілі зонай адпачынку. Прайшлі па вёсцы ці гарадку (ён мае такі статус), хоць увесь ён адна- двухпавярховы, а гарадскога – гатэль на шэсць паверхаў.\nЦэлы дзень патрацілі на магазіны, і ўсё з-за Кудраўца, хоць я і спрабаваў супраціўляцца. Пабагацеў на рэмень, пінжак, джынсы і кепку, словам, – з галавы да ног. Пасля вячэры пайшлі пагуляць. Віллі, наш кот, пайшоў разам з намі, але па дарозе згубіўся – сустрэў сабаку і прайсці яго не змог. Ноч правёў недзе на прыродзе, сёння яшчэ не вярнуўся.\nЁсць нешта карцінна прыгожае ў гэтым Гослары – усё дагледжана, засаджана, выкашана, кожны квадратны метр, можна сказаць, кожны сантыметр, а людзей не відно – хіба ў магазінах ці на вакзале. Канчае цвісці рапс, ужо не жоўты, а зялёны з жоўтымі крапінкамі. Радуюць сваімі галасамі птушкі, самая пара для песень. Пара і мне дамоў. Учора зайшлі на банхоф – знайшлі апошні білет – і той на 31-га, з Ганновера. Ці то разабралі, ці на Мінск так мала білетаў, за Мінскам жа Расея.\nПаўдня пайшло на кашэнне травы ў дворыку – Хельмут, Ахім, Кудравец. Машынка роўна такая, як была на Вячы і згарэла, а трава – так, трошкі адскочыла, пабілася белымі кветкамі, але пасля стрыжкі дворык стаў раўнешы, чысцейшы, прыемнейшы.\nПасля сядзелі за сталом, елі “грыль”, хто мяса, хто каўбаскі, хто з хрэнам, хто з кетчупам, пілі піва, людзі нешта ўспаміналі, пра нешта расказвалі, нечаму смяяліся, мне было сумнавата. Без мовы заўсёды і ўсюды сумна, хоць Вераніка і старалася ўцягнуць мяне ў нармальны круг нармальных нямецкіх людзей. Пад вечар абыйшлі лясок, у якім была Хельмутава в/ч, цяпер закрытая, закінутая – стаяць, развальваюцца пустыя казармы, сталовая, лазня, высозны і аграмадны ангар, і нават Хельмут не можа зайсці ў гэтую в/ч, каб настальгічна паглядзець, што і як там выглядае. Футбольнае поле зарасло травой, і ўсё зарастае, прападае.\nПрыязджалі мой брат Жора, Галя (яго жонка). Яны ўжо з дзясятак гадоў жывуць у Германіі. Прывёз іх сын Дзяніс, іх і свайго пяцігадовага жыўчыка Юліяна. Трошкі праехалі па Гослары, заехалі ў горы на пляцоўку са сталовай і многімі сталамі і людзьмі за імі, адкуль добра відзён горад – і стары з чырвонымі дахамі, і маладзейшы, бялейшы, пасляваенны. Пасля прайшлі па старым Гослары, па яго цэнтральнай частцы, з царквой і плошчай, на якой любяць адпачываць і жыхары горада, і турысты. Дзень выхадны, магазіны пазакрываныя, нешта і турыстаў мала, хаця сталоў на плошчы шмат, ды і людзей за імі таксама.\nЖора спадабаўся: светлы, чысты, відно, што сам глядзіць за сабой, ды і Галя таксама, яна заўсёды была сардэчная, уважлівая, уражлівая. Жора кожны дзень робіць прагулкі ў лес, 5-6 кіламетраў, ну, а лекі само-сабой. Дзяніс разабраўся са сваім катэджам, і каля яго, цяпер сям’я, тры сыны ды крэдыты. Гэта надоўга, але работы і аптымізму пазычаць не трэба. Вось і сёння – вырашылі з’ездзіць да нас, пабачыцца, ён сеў за руль сваёй саліднай цёмна-сіняй машыны на восем персонаў і паехаў – кіламетраў 320-350.\nСустрэліся, трохі пагаварылі, паглядзелі – яны на нас, мы на іх, паабедалі, і яны назад. Што ж, такое яно, жыццё, радасць не бывае доўгай, але добра, што яна ёсць і нешта перападае нам.\nПрачытаў невялічкую кніжачку навелаў Ганны Гавальда, французкай пісьменніцы, аўтара некалькіх раманаў. Як гаворыцца ў анатацыі – сусветна вядомай (перакладзенай) на многія мовы. Не ведаю, як раманы, а навелы чытаюцца лёгка, напісаныя ў простай рэалістычнай хвалі, а, улічваючы цяперашняе літаратурнае зацішша, то, відаць, і добра.\nВера прыехала з працы раней, гадзіны ў дзве. Паабедалі і паехалі ў пячоры горада Лангенштайн. Унікальнае, адзінае ў Германіі, выдзяўбанае ў гары Харц (пясчанік) паселішча, можна сказаць, вуліца на дзесяць дамоў (падворкаў). Безумоўна, усё прымітыўна ці па-першабытнаму прымітыўна, але людзі жылі ў гэтым паселішчы, гэтых дамах, у скале. Кожны дом на некалькі “пакояў” – для дарослых, для дзяцей, кухня з дзіркай-комінам, прабітым уверх, праз той жа пясчанік, каб выходзіў дым. У некаторых дамах быў закутак для жывёлы: коз, гусей, курэй. Козы пасвіліся над галавой, угары, з’ядалі траву і маладыя дрэўцы. Дрэўцы – перш за ўсё, каб не раслі і не разбуралі карэннем пясчанік, у якім і былі дамы з дзвярыма, малюсенькімі вокнамі-праёмамі. Ідэя “будаваць” такія “дамы” ўзнікла ў “пана” – ці то быў салідны фермер, ці не надта салідны памешчык, але яму належалі акружныя землі і гэтыя горы. Трохі вышэй ў іх была пабудавана-выдзяўбана крэпасць з усім неабходным для крэпасці і абароны яе. Пясчанік дазваляў весці такія “работы”, “узводзіць” пабудовы. Тое, што можна для крэпасці, чаму няможна для простай забудовы? Фермеру патрэбны былі людзі. Кругом засяваліся палі. Людзі прыходзілі, маладыя, здаровыя, а жыць не было дзе. Вось і з’явілася ідэя лезці ў гару: і грошы не трэба плаціць, і цёпла і зімой, і летам. Зімой гарэў агонь на “кухні”, потым зачыняліся “дзверы” і “вокны”. Летам усё гэта расчынялася. Людзі працавалі на палях, зараблялі грошы і потым ці будавалі сапраўдныя, нармальныя дамы, ці куплялі пабудаваныя. Праходзіла дзесяць ці дванаццаць гадоў – і ў пасёлку з’яўляліся новыя гаспадары…\nПершыя дамы і першыя гаспадары ў іх з’явіліся недзе ў 1855-58 гадах, апошнія сыйшлі ў 1900-1910 гадах. Дамы ці, тое, што засталося ад іх, стаялі, сырэлі, моклі, зарасталі, пакуль у жыхароў Лангенштайна не ўзнікла ідэя “ажывіць” іх, пачысціць, падрамантаваць, “засяліць” старой, якая некалі была, мэбляй, і паказваць людзям. Працы ў аматараў шмат, усё яшчэ наперадзе, але гэта і цікава, і патрэбна, і ім для памяці, і тым, хто прыязджае і будзе прыязджаць.\nУ лесе, у некалькіх кіламетрах ад Лангенштайна, у канцы вайны раскінуўся канцлагер – сорак чацвёрты год. Сюды звозілі вязняў з Бухенвальда і іншых месцаў, на якія наступалі савецкія войскі і войскі антыгітлераўскіх саюзнікаў. І хоць ужо 1944 год, вязняў прывозілі, будавалі баракі, сялілі і расстрэльвалі. Усяго ў некалькіх магілах пахавана (закапана) больш за 4600 чалавек – яўрэі, французы датчане, савецкія – людзі розных нацыянальнасцяў, розных верапалажэнняў. Фашысцкая машына працавала да канца. Красавік 1945 года, нямецкія арміі разгромлены, праз пару тыдняў будзе падпісаны пакт аб капітуляцыі, а тут – канец красавіка – працягваюць расстрэльваць людзей.\nЦяпер тут зроблена нешта накшталт мемарыяла, павешаны знакі, не косіцца лужок, растуць сосны і елкі, і дубы, якія памятаюць і тыя гады, і тых людзей, якіх прывозілі сюды, каб яны адсюль ніколі не знайшлі дарогі дамоў.\nМы абыходзілі тэрыторыю лагера і ўбачылі рыжаватага зайца, ён пасвіўся на лужку, а ўбачыўшы нас, плетануў у лес. Жыццё ідзе сваім ходам.\nХадзілі ў горы. Даехалі да Ільзенбурга, гарадок на 10 000 чалавек, паставілі машыну на стаянку і пайшлі ўздоўж ракі Ільзы, каб дабрацца да скалы Ільзы з крыжам на самым версе. Некалі, у 1007 годзе, там, на мяжы адвесных скалаў, была пабудаваная крэпасць для абароны ад ворагаў. Крэпасць праз сто гадоў усё-такі развалілі. Але засталася дарога да гэтай скалы і легенда пра прынцэсу Ільзу, якая жыла на вяршыне і спускалася, каб пакупацца ў горнай вадзе ракі і прывабіць мясцовых юнакоў. Легенду некалі, у 1820-х гадах, пачуў Генрых Гейнэ, ён нейкі час жыў тут і падарожнічаў па берагах Ільзы, запісаў легенду. Цяпер на беразе ракі ёсць пешаходная дарожка, якая так і завецца – сцяжынка Гейнэ. Сцяжына прыгожая, горна-няроўная, каменная, пад нагамі, збоку, навісаюць скалы, парослыя букам і елкамі, а ўнізе нясецца, пеніцца, рвецца, вечна шукае сваю дарогу, неўтаймоўная Ільза, якую спрабуюць перагарадзіць упалыя магутныя дрэвы.\nКалі паглядзець знізу, скала здаецца зусім блізка, ледзь не над самай галавой, а нам, каб да яе дабрацца і “памацаць” чорны жалезны крыж, пастаўлены ў 1814 годзе, а заадно і пасядзець на лаўцы і з’есці па бутэрбродзе і вярнуцца назад, давялося прайсці ледзь не пятнаццаць кіламетраў. Скала невысокая, 474 метры над узроўнем мора, і 150 метраў над ракой, але дарога туды і назад, хаця гэта круг пад ёй і ўгору-угору, забірае не толькі час, але і сілы.\nДні перад каталіцкай пяцідзясятніцай (троіцай). Пяць кірх праводзяць розныя мерапрыемствы, прысвечаныя гэтай вельмі важнай для вернікаў падзеі, падрыхтавалі канцэрты. Кожная свой, і ва ўсіх розныя. І ва ўсіх поўныя залы людзей.\nЕдзем у Лаўтэнталь – невялічкі ні то гарадок, ні то вёска ў падножжы адвеснай, як адсечанай, гары і проста ў гару ўваход – тунэль. Некалі гэта быў уваход у шахту, у якой здабывалі срэбра, свінец, цынк, і цягнулася гэта вякамі. Недзе пачынаючы з чатырнаццатага, спачатку з кіркай і ломам, пасля з адбойным малатком. Пад канец шахцёраў вазілі ў шахту на міні-паравозіку ў летніх вагончыках-клетках, дзе можна было памясціцца, толькі прыціснуўшыся адзін да аднаго. Працавалі мужчыны, працавалі жанчыны, працавалі дзеці з дванаццаці гадоў. Больш за ўсё атрымлівалі інжынеры – 2-3 талеры, майстры – 1 талер, далей ішлі здабытчыкі – да 80 грошаў жанчыны, што працавалі са здабытай пародай, зараблялі грошы ад аднаго і вышэй. Максімальнае жыццё здабытчыкаў абмяжоўвалася 35-38 гадамі: пыл, грукат, свінец… Шахта даўно не працуе, стала нечым накшталт музея, месцам экскурсій для турыстаў – нешта расказваюць, нешта паказваюць, даюць шахцёрскія шлемы, грузяць у вагончыкі цягнічка, нібы тых шахцёраў, вязуць на гару, зноў расказваюць, паказваюць. І тут, у глыбі зямлі, дзе тэмпература і зімой, і летам +12, дзе навісаюць, абступаюць, заціскаюць скалы – каменне, дзе нават цяпер, пры вентыляцыі, даволі няпроста дыхаць, пачынаеш разумець, якой цаной давалася тое срэбра і якая цана была чалавеку і чалавечаму жыццю. Наш экскурсавод, ён жа машыніст паравозіка, вясёлы мужчына гадоў пад сорак з прыгожай шырокай барадой, сказаў, што і яго дзед, і дзедаў дзед працавалі на гэтай “Лаутэнталь-глюк”(“шчаслівая гучная даліна”), і вось ён тут працуе. У гары знайшлі цынк, шукаюць далей, можа, шахта яшчэ “задыміць”, дасць яшчэ агню людзям.\nПаездка ў Вернігеродэ (35 тысяч чалавек), адтуль на паравозіку па вузкакалейцы на Брокэн3 (1142м), назад у Вернігеродэ і на двайным аўтобусе ў замак-музей Вернігеродэ…\nВернігеродэ – невялікі гарадок, некалі быў ва ўсходняй Германіі, цяпер – проста ў Германіі – зялёны, чысты, забудаваны. Ад яго з чыгуначнага вакзала па вузкакалейцы (60 сантыметраў між рэйкамі) невялікі паравозік, вугальны з топкай, вадой і дымам павёз восем вагончыкаў з людзьмі, сярод якіх і мы – Вера, Хельмут і я, угару на Брокэн, на вяршыні якой высокая антэна і некалькі дамоў. Пры ясным надвор’і адсюль відно наваколле на 100 кіламетраў, але такім тут надвор’е бывае вельмі рэдка. Зіма са снегам – паўгода, лёд на вяршыні – 3-4 месяцы, то хмары, то туманы.\n“Чу-чух-чу-чух!” – пыхкае дымам паравозік, аббягаючы гару і падымаючыся вышэй і вышэй. Лес – букі, елкі, бярозы, з аднаго боку спускаюцца, з другога падымаюцца. Глядзіш уніз – і страшнавата, падціскае ў грудзях. А там на невялікіх лапіках чарніцы і буякі. Чым вышэй – усё болей зламаных, вывернутых з карэннем дрэваў, перш за ўсё елак. Яны тут і не надта высокія, пакручаныя ветрам і бураломамі, а пад самы верх і зусім голыя, сухія.\nАнтэну ўзвялі недзе ў шасцідзясятыя гады савецкія салдаты і не толькі для таго, каб “праслухоўваць месяц”. Побач праходзіла мяжа паміж Германіямі. У Брокэне былі савецкія вайскоўцы, яны і будавалі, нешта глядзелі, некага слухалі. За мяжой была амерыканская зона. Цяпер у адным з дамоў створаны музей – пра Брокэн з даўніх часоў па сённяшні дзень, пра яго насельнікаў – і ранейшых, і цяперашніх. Некалі тут пабываў нават Гётэ. З гары бяруць пачатак некалькі рэк, сярод якіх і Ільза, на ёй Ільзенбург.\nІ зноў “чу-чух”, зноў Вернігеродэ, і на аўтобусіку на два аддзяленні едзем у замак Вернігеродэ. Замак высока на гары, сярод лесу, пабудаваны ў адзінаццатым стагоддзі як крэпасць, вытрымаў некалькі перабудоў і стаў рэзідэнцыяй і месцам жыцця графа зямель Вернігеродэ. Цяпер гэта музей з багацейшай экспазіцыяй даўнейшага жыцця, быту заможнага люду гэтай Германіі. Пры музеі ёсць рэстаран і ўсё іншае неабходнае, каб людзі, якія прыехалі, маглі не толькі прайсціся па залах-пакоях велічнага, высознага, ускінутага вострымі шпілямі ў неба 5-6 павярховага збудавання-тварэння, са сваімі некалі непрыступнымі сценамі і дваром, далучыцца да шматвекавой гісторыі народа, а і папросту паабедаць, адпачыць.\nПерад паваротам ракі Ільзы на раўнейшыя і сушэйшыя мясціны перад Ільзенбургам, стаіць драўляны ўказальнік, абкладзены камянямі: там дарога, там горад, там горы… І задумалі Вера і Хельмут праехаць туды, куды паказвае стрэлка, – у горы. Праехалі некалькі кіламетраў, спыніліся. Блізкая восень, асыпаецца лісце – барвовае, сухое, бук шчодра дзеліцца ім. А сярод гэтага лісця і пад ім – баравічкі і маленькія, і большыя, але ўсе чыстыя, здаровыя, і чым далей – іх усё болей, быццам тут нікога ніколі не было, і грыбы чакалі, калі па іх прыедуць Вера і Хельмут. Мы не прывыклі мераць баравікі кілаграмамі, болей штукамі, але Вера і Хельмут набралі іх аж 17 кілаграмаў! Сямнаццаць кілаграмаў… І нечакана падумалася: можа, Ільза спускалася з гары не толькі, каб пакупацца ў горнай вадзе, а і пашукаць баравікоў?..


Людміла Атакулава пакараная штрафам у 25 базавых велічыняў (775 тысяч рублёў)\nhttp://spring96.org/be/news/6973 2007 2007-05-25T10:00:00+0300 2007-05-25T10:00:00+0300 1970-01-01T03:00:00+0300 be Праваабарончы цэнтр «ВЯСНА» Праваабарончы цэнтр «ВЯСНА» Праваабарончы цэнтр «ВЯСНА»\nСудзьдзя суду Савецкага раёну Аксана Рэлява разгледзела два адміністрацыйныя пратаколы (за “Чарнобыльскі шлях” 26 красавіка і акцыю супраць скасаваньня ільготаў 20 траўня) на актывістку незарэгістраванай арганізацыі "Малады фронт" Людмілу Атакулаву і пакарала яе штрафам у 25 базавых велічыняў – 775 тысяч рублёў.\nЛюдміла Атакулава была на занятках у той час, калі па яе прыйшлі міліцыянты. Яны патлумачылі, што ёй неабходна праехаць зь імі ў РУУС Савецкага раёну Менску. Толькі там Людміла даведалася, што яе абвінавачваюць ў тым, што яна стварыла калёну і арганізавала несанкцыянаванае шэсьце пасьля таго, як акцыя "Чарнобыльскі шлях" скончылася.\nТаксама на Людмілу, адзіную сярод затрыманых падчас акцыі 20 траўня, склалі пратакол за арганізацыю несанкцыянаванага шэсьця. Варта сказаць, што акцыю 20 траўня супрацоўнікі міліцыі прадухілілі, так што шэсьця як такога не было. Людміла Атакулава пракаментавала Радыё Свабода: "Я ня ведаю, як гэта патлумачыць. Гэта вельмі дзіўна. Я не была нейкай адметнай асобай як падчас першай, гэтак і падчас другой акцыі. Але лёгіку ў дзеяньнях нашых спэцслужбаў шукаць не даводзіцца".\nСябры Людмілы прыйшлі да будынку суду, каб падтрымаць яе. Сярод іх быў былы кіраўнік "Маладога фронту" Павал Севярынец, Барыс Гарэцкі, Наста Палажанка, а таксама актывісты з рэгіёнаў. Павал Севярынец лічыць, што прэвэнтыўнае затрыманьне і асуджэньне Людмілы Атакулавай ёсьць спробай ўлады запалохаць моладзь, не дапусьціць сходу каля будынку суду Савецкага раёну 28 траўня, калі пачнецца суд над маладафронтаўцамі.


Беларуская федэрацыя лёгкай атлетыкі — Вікіпедыя\nМіжнародная асацыяцыя лёгкаатлетычных федэрацый\nКаліноўскага 111, Мінск, 220119, Беларусь\nВадзім Анатолевіч Дзевятоўскі\n18 студзеня 1991\nБелару́ская федэра́цыя лё́гкай атле́тыкі — рэспубліканская арганізацыя, якая займаецца развіццём і папулярызацыяй лёгкай атлетыкі ў Беларусі.\nФедэрацыя мае традыцыі ўдзелу ў спаборніцтвах рознага рангу, у тым ліку ў Алімпійскіх гульнях, чэмпіянатах свету і Еўропы. Пачынаючы з 1952 года, калі беларускія лёгкаатлеты ў складзе зборнай каманды СССР прынялі ўдзел у Алімпійскіх гульнях у Хельсінкі, прадстаўнікі БССР былі ўдзельнікамі ўсіх Алімпіяд. За гэты перыяд на Алімпійскіх гульнях беларускімі спартоўцамі заваявана 34 медалі: 6 залатых, 15 сярэбраных і 13 бронзавых. Першую алімпійскі медаль для Беларусі заваяваў лёгкаатлет-кідальнік молата Міхаіл Крываносаў[ru]. Самую сенсацыйную перамогу на Алімпійскіх гульнях у складзе суверэннай каманды Рэспублікі Беларусь атрымала ў 2004 годзе ў Афінах у бегу на дыстанцыі 100 метраў Юлія Несцярэнка.\nЗ 1993 года беларускія лёгкаатлеты выступаюць на ўсіх міжнародных спаборніцтвах самастойнай камандай. На чэмпіянаце Еўропы ў 2006 годзе ў Гётэбаргу[ru] беларуская зборная заваявала рэкордную колькасць медалёў — 9.\nУ 1991 годзе Беларуская федэрацыя лёгкай атлетыкі была прынята ў сям’ю Міжнароднай асацыяцыі лёгкаатлетычных федэрацый[ru] (ІААФ). Беларуская федэрацыя праводзіць серыю міжнародных спаборніцтваў з запрашэннем замежных спартсменаў: «Прызы алімпійскіх чэмпіёнаў», «Мемарыял Уладзіміра Булатава» і «Памяці беларускіх лёгкаатлетаў», «Языльская дзесятка».\nУсяго ў Рэспубліцы Беларусь налічваецца 138 аддзяленняў лёгкай атлетыкі ДЮСШ і СДЮШАР, у якіх займаецца 31 649 навучэнцаў. Працуе 1 380 трэнераў.\n↑ Беларуская федэрацыя лёгкай атлетыкі падвяла вынікі 2017 года. Звязда (14 студзеня 2018). Праверана 11 ліпеня 2018.\nАфіцыйная старонка Беларускай федэрацыі лёгкай атлетыкі у сацыяльнай сетцы «УКантакце»\nБеларуская федэрацыя лёгкай атлетыкі ў сацыяльнай сетцы «Instagram»\nБеларуская федэрацыя лёгкай атлетыкі ў сацыяльнай сетцы «Facebook»\nАвіяцыйны спорт • Аўтамабільны спорт • Арыентаванне • Бокс • Кіберспорт • Лёгкая атлетыка • Плаванне • Пляжны футбол • Скандынаўская хада • Стэндавая стральба • Функцыянальнае мнагабор’е • Футбол • Хакей • Хакей на траве • Шахматы\nУзята з "https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=Беларуская_федэрацыя_лёгкай_атлетыкі&oldid=3561479"\nЛёгкая атлетыка ў Беларусі\nСпартыўныя арганізацыі Беларусі\nАпошняе змяненне старонкі адбылося 21:26, 28 лютага 2020.


Як вы правялі Міжнародны дзень роднай мовы? | Народная Воля\nЯк вы правялі Міжнародны дзень роднай мовы?\nНа думку лінгвістаў, з прыкладна сямі тысячаў моваў свету да канца стагоддзя можа знікнуць палова. Беларуская мова таксама знаходзіцца сярод тых моваў, якім пагражае знікненне. Паводле складальнікаў атласу «Мовы свету ў небяспецы»  яна мае статус «vulnerable», што літаральна азначае «ранімая» і «уразлівая», у сэнсе яе слабасці і безабароннасці. Такі ж самы статус мае, напрыклад, тувінская мова. Статус мог бы быць і горшы, бо колькасць актыўных карыстальнікаў у чатыры мільёны чалавек – яўна празмерна аптымістычная лічба. Пры такой колькасці носьбітаў мовы мы б штодзённа чулі яе навакол сябе. Але, на жаль, часцей за ўсё яе можна пачуць хіба што ў мёртвых запісах у грамадскім транспарце. А каб пачуць жывую гаворку, асабліва ў сталіцы, трэба пабегаць ды пашукаць.\nНашым сайтам была распачатая дыскусійная размова пра лёс беларускай мовы, да якой мы заклікаем актыўней далучацца ўсіх зацікаўленых. Дарэчы, як піша сайт generation.by, папулярызацыі занядбаных і чэзлых моваў добра спрыяе інтэрнэт. Не толькі інструмент глабалізацыі, але і «глакалізацыі» таксама, у аснове якой ляжыць ідэя дэцэнтралізаванага і разнастайнага свету.\nКалі вы сваім уласным прыкладам садзейнічаеце моўнай і культурнай разнастайнасці, падзяліцеся, калі ласка, з іншымі чытачамі, якім чынам вы гэта робіце. Магчыма, ваш прыклад стане для іх прыцягальным.


Новыя ракетныя ўдары ў Сірыі | euroradio.fm\nГалоўная / Новыя ракетныя ўдары ў Сірыі\nНовыя ракетныя ўдары ў Сірыі\nМяркуецца, што яны былі нанесеныя ізраільскімі самалётамі.\nНовыя ракетныя ўдары былі зафіксаваныя ў Сірыі. Як піша “Новая газета”, з самалётаў была абстраляная сірыйская авіябаза Шайрат у правінцыі Хомс. Мясцовыя СМІ сцвярджаюць, што няма ні разбурэнняў, ні ахвяр. Больш таго, нібыта, сірыйцы збілі 9 ракет і нават абстралялі самалёты. Па іншай інфармацыі, атакі на Шайрат не было! Вось такія супярэчлівыя паведамленні з’яўляюцца ў СМІ.\nТаксама ў ноч на 17 красавіка была абстраляная авіябаза Думайр каля Дамаска. Выданне Al Masdar піша, што тры ракеты выпусцілі ізраільскія самалёты. Звестак пра пацярпелых і разбурэнні няма. Як адзначае meduza.io, у момант удару там маглі быць расійскія вайскоўцы.\nПрадстаўнікі Пентагона заявілі, што амерыканскія вайскоўцы ў ноч з 16 на 17 красавіка ніякіх аперацый у Сірыі не праводзілі. Ізраіль факт удараў не пацвердзіў. Раней ізраільскія ўлады тлумачылі авіяўдары па тэрыторыі Сірыі неабходнасцю сарваць перапраўку зброі праіранскаму руху ліванскіх шыітаў “Хэзбала” (яны ваююць на баку ўладаў Сірыі).\nЯк вядома, 14 красавіка авіяўдары ў Сірыі нанеслі ўзброеныя сілы ЗША, Вялікабрытаніі і Францыі. Гэта быў адказ на хімічную атаку ў сірыйскім горадзе Дума. Захад усклаў адказнасць за яе на рэжым Башара Асада. Расія, якая падтрымлівае ўлады Сірыі, сцвярджае, што хімічнай атакі насамрэч не было. Ракеты былі накіраваныя на аб’екты ў раёне Дамаска і Хомса, якія могуць мець дачыненне да сірыйскай праграмы па стварэнні хімічнай зброі.\nБарысаўскі завод паслаў у Сірыю "гуманітарку" — гімнастычныя абручы\nЗША пачалі вывад войскаў з Сірыі\nШтурман збітага расійскага Іл-20 — ураджэнец Беларусі\nПуцін: Іл-20 у Сірыі загінуў у выніку ланцуга выпадковых абставін\nСірыйцы збілі расійскі самалёт Іл-20, але Расія вінаваціць Ізраіль\nНад Міжземным морам знік расійскі самалёт-разведчык Іл-20 з 14 вайскоўцамі\nСафары для Вагнера. Чым займаюцца ў Афрыцы найміты з Расіі?\nСБУ вылічыла 11 беларусаў сярод расійскіх баевікоў, якія ваявалі ў Сірыі


Знешні выгляд IPhone\nIPhone - гэта адзін з першых прадстаўнікоў сямейства смартфонаў, з якога пачаўся закат эры кнопкавых мабільнікаў і масавая папулярызацыя «разумных тэлефонаў».\nIPhone быў выпушчаны амерыканскай кампаніяй яблык. Яго продажы пачаліся 29 чэрвень 2007 года. Які саступае па функцыянале звычайным тэлефонах таго часу, ён, тым не менш, заваяваў велізарную папулярнасць і статус прэстыжнага тэлефона.\nЯго папулярнасць шмат у чым абавязаная рэвалюцыйна новай тэхналогіі - вялікаму сэнсарнаму экрану. цяпер, каб праглядаць інтэрнэт старонкі, фатаграфіі і т.п. не трэба націскаць кнопкі, кіруючы курсорам. Дастаткова проста закрануць пальцам віртуальнага аб'екта на экране (напрыклад, кнопкі, спасылкі і да т.п.) і ён адкрыецца.\nСучасныя мадэлі IPhone значна пераўзыходзяць свайго прабацькі як па магутнасці, функцый, так і па памерах і дызайне.\nIPhone - шматфункцыянальны камунікатар. Акрамя звычайных тэлефонных званкоў, з яго дапамогай можна серфіть ў Інтэрнэце, мець зносіны ў «асьцы» або па Скайпе, слухаць музыку, глядзець фільмы, выкарыстоўваць розныя прыкладання\nIPhone абсталяваны лічбавай камерай, якая дазваляе рабіць фотаздымкі і відэазапісы. Камера даволі простая, аднак яе якасці дастаткова для стварэння даволі ніштаватых фатаграфій\nСучасныя мадэлі IPhone падтрымліваюць розныя модулі для доступу ў Інтэрнэт: Wi-Fi, 3G, 4G, GPRS / EDGE\nБатарэя IPhone можа «вытрымліваць» 6-8 гадзін гутаркі або каля 16 гадзін праслухоўвання музыкі. На першы погляд, трохі. Аднак не варта забываць, што ў апараце працуе даволі вялікі экран, дадаткова які выконвае функцыю мышы і клавіятуры.\nПамяць сучасных IPhone можа дасягаць 32 гб\nУ IPhone ёсць розныя карысныя «прыстасаванні»: датчык адлегласці, акселерометр (датчык, які адсочвае становішча і перасоўванне апарата ў прасторы), сэнсар асветленасці, экран з тэхналогіяй Multitouch


“Амэрыканскі куток” у Пінску атрымаў новыя кнігі, аўдыё і відэа\n02 чэрвень 2006, 15:37\nРадыё Свабода Агляд незалежнага беларускага друку 2 чэрвеня.\nСёньня пінскі тыднёвік “Мясцовы час” паведамляе пра ўрачыстую акцыю перадачы амбасадай ЗША ў Беларусі новых матэрыялаў для “Амэрыканскага кутка”. Ён быў адчынены год таму ў Цэнтральнай бібліятэцы гораду.\nМатэрыяльная каштоўнасьць падарункаў перавышае ўжо суму ў чатыры тысячы даляраў. Школьнікі й студэнты ахвотна карыстаюцца гэтымі фондамі, удасканальваюць свае веды ангельскай мовы. Між тым, рэдактар незалежнага выданьня Віктар Ярашук паведаміў Радыё Свабода й пра пэўныя праявы недружалюбнасьці:\n(Ярашук: ) "Афіцыйныя газэты ўвогуле не далі інфармацыю, што амэрыканцы прывезьлі падарунак. Сканцэнтравалі ўвагу толькі на тым, што яны сустрэліся з журналістам “Мясцовага часу”. І напісалі не “журналістам”, а “апазыцыянэрам”. Маўляў, невядома пра што зь ім гутарылі. Падтэкставы сэнс – быццам бы прыяжджалі па нейкіх “шпіёнскіх справах”".\nПракуратура Брэсцкай вобласьці арыштавала былога ўчастковага міліцыянта ў белавескай вёсцы Камянюкі Андрэя Барташука. Як паведамляе газэта “Вечерний Брест”, ёсьць падазрэньні, што менавіта ад яго пабояў загінуў малады мужчына.\nЖурналістам таксама стала вядома, што ў выніку сьмерці чалавека шэраг кіраўнікоў абласной міліцыі ўжо атрымалі дысцыплінарныя спагнаньні, а іншых чакае звальненьне.\nБаранавіцкі тыднёвік “Intex-press” друкуе падрабязнасьці пра пагаршэньне сытуацыі з алімэнтамі, калі бацькі адмаўляюцца плаціць алімэнты кінутым дзецям. Усяго ў горадзе й раёне сёлета такіх 2 740 чалавек, прычым 49 зь іх аб''яўленыя ў вышук, а яшчэ на 63 падрыхтаваныя матэрыялы для ўзбуджэньня крымінальных справаў.\nДзесяць вернікаў, манахаў й навучэнцаў духоўнай вучэльні плывуць зь Віцебска ў Полацак на плыце, паведамляе сёньня “Витебский кур''ер”. Незвычайны крыжовы шлях прысьвечаны памяці Эўфрасіньні Полацкай й адбываецца ўпершыню.\nПаведамляе незалежнае рэгіянальнае выданьне й пра перамогу навучэнцаў віцебскай мастацка-тэхнічнай гімназіі ў міжнародным конкурсе мультымэдыйных праектаў. Праца “Горад вялікага майстра”, прысьвечаная Марку Шагалу, была адной з найлепшых сярод дызайнэрскіх ідэяў 4,5 тысяч камандаў з 37 краінаў, удакладняе “Витебский кур''ер”.


Паліцыя вылічыла тры асобы з тысячы падазраваных у нападах на жанчын у Кёльне\nПаліцыя вылічыла тры асобы з тысячы падазраваных у нападах на жанчын у Кёльне – belsat.eu\nНямецкая паліцыя высветліла асобы трох падазраваных па справе аб масавых нападах на жанчын у Кёльне, якія адбыліся ў Напярэдадні Новага года, паведаміў кіраўнік ураду зямлі Паўночны Рэйн-Вэстфалія Ральф Егер.\nПры гэтым ён падкрэсліў, што, паводле ягоных дадзеных, падазраваных пакуль не затрымалі. Ніякіх падрабязнасцяў пра падазраваных ён не прывёў, патлумачыўшы, што гэта можа пашкодзіць расследаванню.\nУсяго Кёльнская паліцыя атрымала 90 заяў ад жанчын, якія, па іх словах, зведалі гвалт у навагоднюю ноч. Большасці заяўніц ад 18 да 25 гадоў, у траціны выпадкаў гвалт меў сексуальны падтэкст.\nРаней стала вядома, што напярэдадні Новага года ў Кёльне, у асноўным каля цэнтральнага вакзалу, было здзейснена амаль 100 нападаў на жанчын. Па папярэдніх дадзеных, у іх удзельнічалі каля тысячы агрэсіўна настроеных маладых мужчын.\nКіраўнік паліцыі Кёльна паведаміў, што большасць тых, хто нападаў, былі выхадцамі з арабскіх краін і з Паўночнай Афрыкі. Паліцыя спрабуе высветліць, ці не быў шэраг нападаў арганізаваным і загадзя спланаваным актам.\nТэгі: гвалт напады Нямеччына\nЗахопнік кавярні ў нямецкім горадзе Саарбрюккен – 43-гадовы македонец


Навіны за 13 сакавіка 2019\n13.03.2019 У Магілёве ўпершыню пройдзе праваабарончы LARP\n13.03.2019 Суполку "Маці 328" заблакавалі ВКантакце з-за суіцыду асуджанага ў калоніі?\nУ суботу 9 сакавіка ВКантакце была заблакаваная суполка Руху "Маці 328". Блакаванне супала па часе з распаўсюджваннем у СМІ інфармацыі пра самагубства ў папраўчай калоніі № 22 "Ваўчыныя норы".\n13.03.2019 Заява Беларускай Антыядзернай Кампаніі з нагоды гадавіны Фукусімскай радыяцыйнай катастрофы\nВосем гадоў мінула з дня найбуйнейшай пасля Чарнобыля радыяцыйнай катастрофы на АЭС «Фукусіма-Даічы 1». З наступствамі гэтай аварыі на атамнай электрастанцыі, якая адбылася ў выніку землятрусу і цунамі, сучасная Японія, нягледзячы на развіццё тэхналогій і дапамогу сусьветнай супольнасьці, не можа справіцца і па гэты дзень.\n13.03.2019 Блог Алеся Бяляцкага: VI. “Сэрца Чачні”, праспект Пуціна, вуліца Назарбаева, завулак Лукашэнкі\nЗ вышыні 21-га паверху гатэля відаць, што Грозны ляжыць у даліне Сунжы. У далечыні бачныя плаўныя лініі цёмных ўзгор’яў. Мы кідаем свае заплечнікі і ідзем у горад каб даведацца, ці насамрэч такі грозны гэты Грозны.\n13.03.2019 У Іране праваабаронцу прысудзілі да 15 гадоў турмы і 148 удараў бізуном\nСуд у Іране прысудзіў юрыстку-праваабаронцу Насрын Сатудэ да 148 удараў бізуном і 10 гадоў турмы ў дадатак да пяцігадовага турэмнага тэрміну, які яна ўжо адбывае.\n13.03.2019 МЗС адказаў на просьбу акрэдытаваць «Белсат»\nМЗС адказаў на петыцыю акрэдытаваць «Белсат», якая з’явілася на сайце Petitions.by у студзені. У адказе прадстаўнік МЗС спаслаўся на законы, паводле якіх акрэдытуюцца журналісты і карэспандэнцкія пункты, а не каналы.


Арганізатары "Еўрабачання-2021" змянілі правілы конкурсу - 19.11.2020, Sputnik Беларусь\nУ цяперашні час прапрацоўваюцца чатыры магчымых сцэнара правядзення шоу, канчатковае рашэнне будзе прынята на пачатку наступнага года. 19.11.2020, Sputnik Беларусь\nнавіны , культура, у свеце, еўрабачанне\n© Photo : Thomas Hanses (EBU)Галоўны прыз конкурсу "Еўрабачанне"\nУ цяперашні час прапрацоўваюцца чатыры магчымых сцэнара правядзення шоу, канчатковае рашэнне будзе прынята на пачатку наступнага года.\nМІНСК, 19 ліс - Sputnik. Пандэмія каронавіруса, якая ахапіла свет, прымусіла арганізатараў міжнароднага песеннага конкурсу "Еўрабачанне" змяніць правілы яго правядзення, аб гэтым паведамляецца на афіцыйным сайце мерапрыемства.\nДзіцячае "Еўрабачанне" ў 2020 годзе пройдзе ў новым фармаце\n9 верасня 2020, 09:42\nДля таго, каб прыняць удзел у конкурсе наступнага года, музыкам неабходна папярэдне запісаць свой выступ і прадаставіць запіс да пачатку конкурсу. Гэта робіцца на выпадак, калі выканаўца не будзе мець магчымасці прыехаць у Ратэрдам ці ж будзе знаходзіцца на каранціне пасля прыбыцця і не зможа выступаць ўжывую.\nАрганізатары падкрэсліваюць, што запіс павінен быць унікальным і да конкурсу публікавацца не павінен.\nУдакладняецца, што запіс рэальнага выступлення артыста павінен быць зроблена ў студыі ў сябе ў краіне. На ўсё даецца толькі тры дубля. Для забеспячэння сумленнасці конкурсу прадстаўнікі "Еўрабачання" змогуць назіраць за працэсам па відэасувязі, а таксама аказваць дапамогу і падтрымку.\n"Еўрабачанне-2021" плануецца правесці ў Ратэрдаме ў маі. Сцэнар мерапрыемства яшчэ невядомы - цяпер прапрацоўваецца чатыры варыянты правядзення шоу. У тым ліку разглядаецца як звычайны фармат музычнага спаборніцтва, так і правядзенне шоу з абмежаванымі магчымасцямі аж да арганізацыі выступлення некаторых краін-удзельніц у анлайн-фармаце.\nКанчатковае рашэнне аб тым, па якім дакладна варыянце будзе праходзіць "Еўрабачанне", прымуць на пачатку наступнага года.\nЯк паведамляла прэс-служба конкурсу ў кастрычніку, удзел пацвердзілі прадстаўнікі 41 краіны - у тым ліку і Беларусь.\nНагадаем, што "Еўрабачанне-2020" у звыклым фармаце не адбылося - упершыню ў гісторыі існавання конкурсу ён быў адменены з-за пандэміі каронавіруса. У выніку шоу прайшло ў рэжыме анлайн, не было традыцыйнага галасавання і пераможцаў.


Фанетычны працэс, які адбываецца ў слове (прыклад). Фанетычныя працэсы ў мове\nФанетычны працэс, які адбываецца ў слове, шмат у чым тлумачыць яго правапіс і вымаўленне. Гэта моўная з'ява варта ўлічваць і пры выкананні гукавога разбору на ўроку беларускай мовы. Асаблівая ўвага надаецца тут становішчу таго ці іншага гуку. Так званыя пазіцыйныя фанетычныя працэсы характэрныя для большасці моў. Цікава, што многія змены ў гукавым афармленні словы залежаць ад мясцовасці пражывання носьбітаў. Хтосьці акругляе галосныя, хтосьці змякчае зычныя. Адрозненні паміж маскоўскім було [ш] ная і пецярбургскім було [чн] ая сталі ўжо хрэстаматыйнымі.\nШто ж такое фанетычны працэс? Гэта асаблівыя змены ў гукавой выяўленасці літар пад уздзеяннем разнастайных фактараў. Ад гэтых фактараў і залежыць тып дадзенага працэсу. Калі яны не прадыктаваныя самой лексічнай складнікам мовы, агульным вымаўленнем слова (напрыклад, націскам) - такая з'ява будзе называцца пазіцыйным. Сюды адносяцца разнастайныя рэдукаваных зычныя і галосныя, а таксама аглушэнне ў канцы слова.\nІншая справа - тыя фанетычныя працэсы ў мове, якія даюць збегу розных гукаў у словах. Яны будуць называцца камбінаторныя (т. Е. Залежаць ад пэўнай камбінацыі гукаў). Перш за ўсё сюды адносяць асіміляцыю, озвончение і змякчэнне. Прычым аказваць уплыў можа як наступны гук (рэгрэсіўны працэс), так і папярэдні (прагрэсіўны).\nДля пачатку разбяром з'ява рэдукцыі. Варта сказаць, што яна характэрная як для галосных, так і для зычных. Што да першых, то гэты фанетычны працэс цалкам падпарадкоўваецца націску ў слове.\nДля пачатку варта сказаць, што ўсе галосныя ў словах падзяляюцца у залежнасці ад стаўлення да ударнаму інтэлігентныя. Налева ад яго ідуць предударные, направа - заударные. Да прыкладу, слова "тэлевізар". Ўдарны склад -ви-. Адпаведна, першы предударный -ле-, другі предударный -те-. А заударный -зор-.\nНаогул рэдукцыя галосных падзяляецца на два тыпу: колькасную і якасную. Першая вызначаецца не змяненнем гукавога афармлення, а толькі інтэнсіўнасцю і працягласцю. Гэты фанетычны працэс тычыцца толькі аднаго галоснага, [у]. Для прыкладу досыць выразна вымавіць слова "будуар". Націск тут падае на апошні склад, і калі ў першым предударном "у" чуецца выразна і больш-менш гучна, то ў другім предударном яна чуецца значна слабейшыя.\nЗманім іншая справа - якасная рэдукцыя. Яна прадугледжвае не толькі змена па сіле і слабасці гучання, але і па рознай тэмбравай афарбоўцы. Такім чынам, змяняецца Артыкуляцыйная афармленне гукаў.\nДа прыкладу, [о] і [а] у моцнай пазіцыі (т. Е. Пад націскам) заўсёды чуюцца выразна, пераблытаць іх немагчыма. Разбяром для прыкладу слова "самавар". У першым предударном складзе (-мо-) літара "о" чуецца досыць выразна, але да канца не аформіліся. Для яе ў транскрыпцыі ёсць сваё пазначэнне [^]. У другім предударном складзе -са- галосны аформлены яшчэ больш невыразна, моцна рэдукаваны. Для яго таксама ёсць сваё пазначэнне [Коммерсанта]. Такім чынам, транскрыпцыя будзе выглядаць так: [съм ^ вар].\nГалосныя, перад якімі стаяць мяккія зычныя, таксама вельмі цікавыя. Зноў жа, у моцнай пазіцыі яны чуюцца выразна. Што ж адбываецца ў ненаціскных складах? Разбяром слова "верацяно". Ўдарны склад - апошні. У першым предударном галосны рэдукаваны слаба, яго ў транскрыпцыі пазначаюць як [і э] - і з прыгукаў э. Другі ж і трэці предударные цалкам рэдукаваных. Такія гукі абазначаюць [ь]. Такім чынам, транскрыпцыя наступная: [в'ьрьти э але].\nДобра вядомая схема лінгвіста Потебня. Ён вывеў, што першы предударный склад - самы выразны з усіх ненаціскных. Усе астатнія па сіле саступаюць яму. Калі галосны ў моцнай пазіцыі прымаць за 3, а самую слабую рэдукцыя за 2, атрымаецца наступная схема: 12311 (слова "граматычны").\nНярэдкія з'явы (часта ў размоўнай мове), калі рэдукцыя нулявая, т. Е. Галосны наогул не вымаўляецца. Сустракаецца падобны фанетычны працэс як у сярэдзіне, так і ў канцы слова. Да прыкладу, у слове "дрот" мы рэдка вымаўляем галосны ў другім заударном складзе: [провълкъ], а ў слове "каб" да нуля рэдукаваны галосны ў заударном складзе [штоб]\nТаксама ў сучаснай мове існуе фанетычны працэс, званы рэдукцыя зычных. Ён заключаецца ў тым, што такі гук у канцы слова практычна знікае (нярэдка сустракаецца нулявая рэдукцыя).\nГэта звязана з фізіялогіяй вымаўлення слоў: мы іх вымаўляем на выдыху, і паветранага патоку часам недастаткова, каб добра проартикулировать апошні гук. Залежыць гэта і ад суб'ектыўных фактараў: тэмпу гаворкі, а таксама асаблівасцяў вымаўлення (напрыклад, дыялектных).\nГэта з'ява можна сустрэць, напрыклад, у словах "хвароба", "жыццё" (некаторыя дыялекты ня прамаўляюць апошнія зычныя). Таксама часам пэўны працэс рэдукцыі j: слова "мае" мы вымаўляем без яго, хоць, па правілах, ён быць павінен, т. К. "І" стаіць перад галоснай.\nАсобным працэсам рэдукцыі з'яўляецца аглушэнне, калі звонкія зычныя мяняюцца пад уздзеяннем глухіх або ў абсалютным канцы слова.\nДля прыкладу возьмем слова "рукавіца". Тут звонкі [ж] пад уздзеяннем глухога [да], які стаяў ззаду, аглушаецца. У выніку чуецца спалучэнне [шк].\nІншы прыклад - абсалютны канец слова "дуб". Тут звонкі [б] аглушаецца да [п].\nЗаўсёды звонкія зычныя (або сонарных) таксама схільныя гэтаму працэсу, хоць і вельмі слаба. Калі параўнаць вымаўленне словы "елка", дзе [л] варта пасля галоснага, і "вол", дзе гэты ж гук у канцы, лёгка заўважыць розніцу. У другім выпадку санорны гучыць карацей і слабей.\nЗусім адваротны працэс - озвончение. Ён адносіцца ўжо да камбінаторныя, т. Е. Якія залежаць ад пэўных гукаў, якія стаяць побач. Як правіла, гэта тычыцца глухіх зычных, якія размешчаны перад звонкімі.\nДа прыкладу, такія словы, як "зрух", "зрабіць" - тут озвончение адбылося на стыку прыстаўкі і кораня. Назіраецца гэтая з'ява і ў сярэдзіне слова: да [з '] ба, пра [з'] ба. Таксама працэс можа праходзіць на мяжы слова і прыназоўніка: да бабулі, "з вёскі".\nЯшчэ адзін закон фанетыкі заключаецца ў тым, што цвёрдыя гукі мякчэюць, калі пасля іх ідуць мяккія зычныя.\nІснуе некалькі заканамернасцяў:\nГук [н] становіцца мяккім, калі стаіць перад [ч] або [ш]: ба [н '] щик, карма [н'] чык, Барабой [н '] щик.\nГук [з] мякчэе ў пазіцыі перад мяккімі [т '], [н'], а [з], перад [д '] і [н']: га [з '] ть, [з'] Нег, [з '] десь, ва [з'] ня.\nГэтыя два правілы датычацца ўсіх носьбітаў акадэмічнага мовы, аднак ёсць дыялекты, дзе змякчэнне таксама адбываецца. Да прыкладу, можа прамаўляцца [д '] верь або [з'] ъем.\nВызначыць фанетычны працэс асіміляцыі можна як прыпадабненне. Іншымі словамі, гукі, складана вымаўляюцца, як бы прыпадабняюцца побач якія стаяць. Гэта тычыцца такіх спалучэнняў, як "СЧ", "зч", таксама "шч", "здч" і "стч". Замест іх вымаўляецца [ш]. Шчасце - [ш] астье; мужчына - му [ш] іна.\nТаксама асімілююцца дзеяслоўныя спалучэння -тся і -ться, замест іх чуецца [ц]: венча [ц] а, бою [ц] а, чуючы [ц] а.\nСюды ж адносіцца і спрашчэнне. Калі група зычных губляе адзін з іх: са [н] це, извес [н] як.\nБудучы час у англійскай мове: няпростае Future Simple\n«Цёрты калач»: значэнне фразеалагізма, паходжанне, сінонімы\nШто такое энтрапія Сусвету\nЧарняк Антон: біяграфія і творчасць\nАчышчальнік фарсунак для дызеля: апісанне і водгукі\nЧым добрая фінская гарэлка?


Вытворца і пастаўшчык валокнаў для лазернай рэзкі валакна адкрытага тыпу | Го Хун\nМашына для лазернай рэзкі адкрытага тыпу\nМашына для лазернай рэзкі адкрытага тыпу, уся машына прымае зубчастую сістэму рэек, спецыяльна распрацаваную для ўсіх відаў металічных лістоў. Карыстальнікам лёгка працаваць і абслугоўваць. У той жа час строгі працэс зборкі забяспечвае стабільную працу машыны з высокай дакладнасцю рэзання. Машына для лазернай рэзкі з аптычным валакном, якая забяспечвае карыстальнікам магутную рэжучую здольнасць і эфектыўнасць пры дапамозе імпартных аксесуараў вышэйшага гатунку, што з'яўляецца добрым выбарам для карыстальнікаў для апрацоўкі эканамічнага тыпу.\nІнтэлектуальная сістэма кіравання\nЭнергазберажэнне і ахова навакольнага асяроддзя\nАэракасмічны алюмініевы партал\nАэракасмічны алюміній вырабляецца па аэракасмічных стандартах. Пасля штучнага старэння і апрацоўкі растворам усё скончана. Цвёрдасць можа дасягаць Т6, і яна характарызуецца добрай трываласцю і пластычнасцю.\nЛёгкі ў вазе, зручны для хуткасных рухаў падчас апрацоўкі і вельмі гнуткі. Гэта можа значна павялічыць хуткасць апрацоўкі пры дасягненні дакладнасці.\nЛазерная галоўка выраблена з высакаякасных матэрыялаў у адпаведнасці з перадавой тэхналогіяй. Гэта трывала і трывала. Ён можа дамагчыся "онлайн" вымярэння падчас вытворчага працэсу, а вымярэнне з'яўляецца дакладным і хуткім.\nНезалежны кабінет кіравання\nУсе электрычныя кампаненты і крыніца лазера ўбудаваны ў незалежны шафу кіравання з пыланепранікальнай канструкцыяй, каб падоўжыць тэрмін службы электрычных кампанентаў.\nКабінет кіравання абсталяваны кандыцыянерам для аўтаматычнай пастаяннай тэмпературы, што дазваляе прадухіліць празмернае пашкоджанне кампанентаў летам.\nДызайн пласціны зварачнай пласціны\nЛожак прымае цэласную зварную структуру зварнага профілю, якая была праверана і праверана аналізам CAE. Высокатэмпературны адпал і натуральнае старэнне выкарыстоўваюцца для ліквідацыі зварачных нагрузак, прадухілення дэфармацыі, памяншэння вібрацыі і забеспячэння дакладнасці рэзання\nКрыніца лазера Raycus\nСамы вядомы ў свеце вытворца лазерных крыніц. Магутная рэжучая здольнасць, таўшчыня рэзання ліставога металу можа дасягаць 80 мм. Выдатнае якасць прамяня пры вялікай магутнасці. Больш высокая эфектыўнасць электрааптычнага пераўтварэння, меншае энергаспажыванне і нізкія выдаткі на тэхнічнае абслугоўванне\nМадэль машыны GHJG-3015 ◆ GHJG4015 ◆ GHJG4020 ◆ GHJG-4025\nПрацоўная зона 1500x3000mm ◆ 1500x4000mm ◆ 2000x4000mm ◆ 2500x4000mm\nМакс. Хуткасць руху 120м / мін\nПаскораная хуткасць 1,2G\nДакладнасць пазіцыянавання ± 0,03 мм\nПаўтаральнасць ± 0,02 мм\nУжывальная магутнасць 1000W-6000W\n1. Высокая дакладнасць рэзкі\n2.Высокая хуткасць і эфектыўнасць * Нізкае абслугоўванне\n3. Кампаненты маркі\n4. Зялёныя і бяспечныя працоўныя абставіны\nГарантыя 5,3 года\n6,24 гадзіны абслугоўвання ў Інтэрнэце\n7. Тэрмін службы тэхнічнай падтрымкі.\nПапярэдняя: Цалкам закрытая машына для лазернай рэзкі валакна\nДалей: Абменная станок для валаконнай лазернай рэзкі\nцана для лазернай рэзкі з ЧПУ\nлазерны станок з ЧПУ\nвалаконны лазер з ЧПУ\nкошт валаконнага лазера\nпастаўшчык валаконна-лазернай рэзкі\nмашына для лазернай рэзкі на продаж\nкошт лазернай рэзкі\nметаларэз па метале на продаж\nневялікая машына для лазернай рэзкі валакна\nВялікі фармат цалкам закрытай табліцы абмену ...\nАбменная станок для валаконнай лазернай рэзкі\nМагутная машына для лазернай рэзкі валакна\nМашына для лазернай рэзкі аптычнага валакна\nЦалкам закрытая машына для лазернай рэзкі валакна


СНДЛ “Сучасны літаратурны працэс у рэцэпцыі будучых настаўнікаў” – сярод пераможцаў!\n17 красавіка 2017 года адбыўся конкурс “Лепшая студэнцкая навукова-даследчая лабараторыя”. Мерапрыемства, якое ўрачыста адкрыла прарэктар па навуковай рабоце Ганна Васільеўна Торхава, стала першым у шэрагу падзей Дэкады студэнцкай навукі ў БДПУ.\nУ аўдыторыі 382 сабраліся ўдзельнікі чатырнаццаці СНДЛ, якія прадстаўлялі розныя факультэты БДПУ. Ад філалагічнага факультэта ў спаборніцтве юных навукоўцаў прыняла ўдзел СНДЛ “Сучасны літаратурны працэс у рэцэпцыі будучых настаўнікаў” (навуковы кіраўнік – дацэнт кафедры беларускай літаратуры і культуры Наталля Віктараўна Заяц).\nЗ мультымедыйнай прэзентацыяй вынікаў сваёй працы перад журы (старшыня – загадчык навукова-даследчага сектара Павел Аркадзьевіч Мацюш), канкурсантамі і групамі падтрымкі выступіла старшыня лабараторыі студэнтка 41-й групы Марыя Рак. Права абараняць гонар лабараторыі і факультэта Марыя, уладальніца стыпендыі імя Францыска Скарыны, атрымала не выпадкова: яна адна з самых актыўных удзельніц СНДЛ. У “паслужным спісе” студэнткі – выступленне на больш чым 20 навуковых канферэнцыях у нашай краіне і за мяжой, 18 навуковых публікацый, у тым ліку і ў выданнях, рэкамендаваных ВАК Беларусі.\nСярод дасягненняў СНДЛ “Сучасны літаратурны працэс у рэцэпцыі будучых настаўнікаў” Марыя Рак агучыла найбольш значныя.\nМаладыя літаратуразнаўцы прынялі ўдзел у 2015–2017 гадах у 14 міжнародных, 5 рэспубліканскіх і 3 універсітэцкіх навуковых канферэнцыях, геаграфія якіх даволі шырокая. Акрамя БДПУ, удзельнікі СНДЛ выступілі з дакладамі (а ўсяго іх было прачытана больш за 60) у Цэнтры даследаванняў беларускай культуры, МДЛУ, БДТУ (Мінск), Літоўскім эдукалагічным універсітэце ў Вільнюсе (Літва), Інстытуце філалогіі ў Беластоку (Польшча) і інш.\nУ 2016 годзе лабараторыя атрымала Грант Міністэрства адукацыі (на распрацоўку навуковай тэмы “Беларусь у сістэме міжкультурных камунікацый” (навуковы кіраўнік – дацэнт Н.В.Заяц).\nУ 2017 годзе старшыня лабараторыі Марыя Рак атрымала Грант Міністэрства адукацыі Рэспублікі Беларусь на распрацоўку навуковай тэмы “Распрацоўка электроннага вучэбнага дапаможніка-трэнажора “Тэорыя літаратуры. 5 клас” (навуковы кіраўнік праекта – загадчык кафедры беларускай літаратуры і культуры І.М.Гоўзіч).\nУдзельнікі СНДЛ перамагаюць у Рэспубліканскім конкурсе навуковых работ студэнтаў ВНУ Рэспублікі Беларусь: І катэгорыя – Вікторыя Мясцова (навуковы кіраўнік – І.М.Гоўзіч), ІІ катэгорыя – Маргарыта Герасімёнак (навуковы кіраўнік – Н.В.Заяц) – 2015 год; ІІ катэгорыя – Ганна Курман (навуковы кіраўнік – Н.В.Заяц) – 2016 год.\nУ СНДЛ працуюць стыпендыяты спецыяльнага фонду Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь па сацыяльнай падтрымцы адоранай моладзі Ганна Курман і Вера Забураева (2015–2016 н.г.), Аляксандра Краўцова і Кацярына Лапунова (2016–2017 н.г.), а таксама імянныя стыпендыяты.\nУ 2017 годзе ў выдавецкім цэнтры БДПУ выйшаў электронны зборнік навуковых і творчых работ удзельнікаў лабараторыі “Дэбют”.\nНа базе СНДЛ прайшоў Рэспубліканскі конкурс эсэ “Маладыя гады, маладыя жаданні…”, прымеркаваны да 125-годдзя М. Багдановіча.\nУ лабараторыі праводзяцца сустрэчы з сучаснымі пісьменнікамі, прэзентацыі кніг (сустрэчы з лаўрэатам Дзяржаўнай прэміі Беларусі Васілём Зуёнкам, паэтэсамі Ірынай Мяцеліцай, Таццянай Сівец і інш.).\nУ выніку СНДЛ “Сучасны літаратурны працэс у рэцэпцыі будучых настаўнікаў” заняла трэцяе месца ў намінацыі “Лепшая СНДЛ у галіне сацыяльна-гуманітарных навук”.\nВіншуем маладых вучоных!


Здароўе харчавання | Слоўнік натуральнага здароўя\nВыхаванне акрыяння здаровым харчаваннем\nЯркі Ампонса Студзень 6, 2021\nЗ усім, што адбываецца ў свеце, можна лёгка забыць, што харчаванне з'яўляецца жыццёва важнай часткай здароўя і ўмацавання імуннай сістэмы. Здаровае харчаванне мае важнае значэнне для ўсіх, але асабліва для аздараўлення.\nЦі могуць гэтыя 10 суперпрадуктаў палепшыць ваша здароўе?\nПра ваша здароўе\nЯркі Ампонса Лістапада 25, 2020\nСтомленасць; мы ўсе атрымліваем яго час ад часу. Стрэс, праца, дзеці, падтрыманне дома - усё гэта дадае. Усё, што бегае вакол, можа пакінуць вас знясіленымі, стомленымі, раздражняльнымі і капрызнымі. На шчасце, прырода прадаставіла нам дзесяць суперпрадуктаў, якія могуць дапамагчы нам павялічыць энергію, палепшыць імунітэт і выклікаць пазітыўныя змены.\nЧаму вы павінны ёсць агурок штодня\nГлядзіце зараз іншыя перавагі ўключэння агуркоў у свой рацыён! Але, каб атрымаць усе гэтыя перавагі, варта ўжываць ад 1 да 3 агуркоў у тыдзень.\nСезоннае ачышчэнне для паляпшэння вашага здароўя\nЯркі Ампонса Лістапада 19, 2020\nКалі надвор'е астывае, а дні становяцца прыкметна карацейшымі, наша энергія мае тэндэнцыю да бяздзейнасці зімовага стану, таму нам неабходна падрыхтавацца да зімовага запаволення нашага арганізма. Мяккае ачышчэнне восенню ці нават дэтоксікацыя ўсяго цела - выдатны спосаб пачаць гэты працэс.\nЦі ведаеце вы, якія прадукты трэба пазбягаць для аптымальнага здароўя?\nБольшасць з нас ведае, што ежа сама па сабе не можа лічыцца атрутнай. Вельмі мала хто з нас ведае, што плеаморфныя бактэрыі, дрожджы і грыбы і іх таксіны, якія характэрна прысутнічаюць у захоўванай і кісламалочнай ежы, выкарыстоўваюць нашу харчовую ланцужок у якасці траянскай коні.\nТлушчавая ежа Можа пашкодзіць канцэнтрацыю\nЭбенезер Ебоах Можа 29, 2020\nДаследаванне Універсітэта штата Агаё параўнала, як 51 жанчына правяла выпрабаванне сваёй увагі пасля таго, як яны елі альбо ежу з высокім утрыманнем насычаных тлушчаў, альбо такую ж ежу, прыгатаваную з сланечнікавым алеем, з высокім утрыманнем ненасычаных тлушчаў. Цікава, што ежа ўяўляла сабой сняданак, прызначаны для імітацыі выбару сняданку ў рэстаранах хуткага харчавання.\n3 "Павінен зрабіць" - крокі да больш шчаслівага і здаровага дня\nЯркі Ампонса Лістапада 16, 2019\nСхудненне і падтрыманне страты вагі на працягу доўгага перыяду часу патрабуюць простых карэктываў ладу жыцця. Пакуль вы трымаеце свае карэкціроўкі ў межах устойлівага дасягальнасці, вы павінны мець магчымасць схуднець і трымаць яго без асаблівых узрушэнняў і перабояў у паўсядзённым жыцці на здаровы дзень.\nЕжа і астма - тое, што вы ясьце, моцна ўплывае на ваша дыханне.\nХуткая вясёлая віктарына здароўя\nКліфард Верасень 11, 2019\nПаспрабуйце гэтую вясёлую віктарыну пра здароўе ежы.\nВы будзеце здзіўлены, наколькі вы робіце ці не ведаеце пра здароўе прадуктаў харчавання.