Mikro iqtisadi tənzimləmə\nYüklə 12,45 Kb.\nölçüsü 12,45 Kb.\nBazar iqtisadiyyatının əsas subyekti olan firma (müəsisə) özünün işgüzar fəaliyyətində digər iqtisadi subyektlərlə müəyyən iqtisadi və dillər əlaqələrə girir. Bu əlaqələr özünə lazım olan istehsal vasitələri və xidmətləri satın aldıqda, öz məhsullarını reallaşdırdıqda və s. yaranır. Cəmiyyət inkişaf etdikcə, istehsalın miqyası genişləndikcə bu əlaqələr çoxalır və mürəkkəbləşir. Belə bir şəraitdə firmanın bazarda davranışı mikroiqtisadi tənzimləmə mexanizmi vasitəsilə həyata keçirilir. Bu mexanizm istər firma daxilində, istərsə də firma ilə digər firmalar, dövlət və əmək kollektivi arasında yaranan əmək, əmlak və digər münasibətləri tənzimləyən təşkilati, iqtisadi və hüquqi normaları özündə əks etdirir.\nMikroiqtisadi tənzimləmə dedikdə, firma kollektivinin fəaliyyətinin qarşıya qoyulan məqsədə çatmaq istiqamətinə yönəldilməsi nəzərdə tutulur. Bu məqsədlə, əsasən məcburetmə və iqtisadi həvəsləndirmə prinsipindən istifadə olunur. Müxtəlif iqtisadi sistemlərdə həmin prinsiplərdən bu və ya digərinə daha çox üstünlük verilir. Məsələn, inzibati-amirlik sistemində məcburetməyə üstünlük verildiyi halda, bazar sistemində iqtisadi həvəsləndirməyə daha çox üstünlük verilir. İnzibati-amirlik sistemində təsərrüfatçılıq münasibətlərinin təşkili mərkəzləşdirilmiş qaydada həyata keçirildiyi halda, bazar sistemində qeyri-mərkəzləşdirilmiş qaydada həyata keçirilir.\nReal həyatda tətbiq olunan bu prinsiplər bir tərəfdən iqtisadi azadlığın genişlənməsinə, digər tərəfdən isə onun dövlət tərəfindən məhdudlaşdırılmasına səbəb olur. Bazar sistemində firmanın fəaliyyətini bazar tənzimləyir, bazarın fəaliyyətini isə müəyyən vasitələrlə dövlət tənzimləyir. Bu o deməkdir ki, firmanın fəaliyyətinə dövlətin müdaxiləsi minimum həddə olur. Dövlət yalnız firma öz məqsədlərindən çox kənarlaşdığı halda onun fəaliyyətinə müdaxilə edir. Bu müdaxilə yalnız dövlətin mənafeləri deyil firmalarında mənafelərinə.\nBeləliklə, mikroiqtisadi tənzimləmə mexanizmi vasitəsilə yalnız dövlətlə firmalar arası və firma daxili iqtisadi münasibətlər deyil, ictimai istehsalın məqsədi də reallaşmış olur. Bu reallaşma nəticəsində bir tərəfdən firma öz məqsədinə çatır, maksimum mənfəət əldə edir, digər tərəfdən isə əhalinin tələbatları ödənilir, onların rifahı yüksəlir, əhalinin tələbatları ödənilir, onların rifahı yüksəlir.\nFirmanın (öz məqsədinə)-yüksək mənfəət əldə etmək məqsədinə çatmaq üçün, onun davranışının cari və uzunmüddətli iqtisadi siyasətini fərqləndirmək lazımdır. Cari dövrdə firmanın seçim azadlığı çox məhduddu. Belə ki, onun fəaliyyəti əvvəllər bağlanmış müqavilələr və digər öhdəliklərlə, investisiya və innovasiya üzrə qəbul edilmiş qərarlarla məhdudlaşır. Digər tərəfdən, firmanın istehsal imkanları onun malik olduğu istehsal gücləri, avadanlıqlar və texnologiya ilə məhdudlaşır.\nUzummüddətli dövrdə isə firma öz fəaliyyətinin müxtəlif sahələri üzrə yeni qərarlar qəbul edə bilər. Bu dövrdə firmadaxili tənzimləmə, əsasən, firma üçün yüksək mənfəət təmin edən tədbirləri əhatə edir. Bu tədbirlər firma fəaliyyətinin səmərəli olmasını təmin edən şəraitin yaradılmasına yönəldilir.\nFirmanın fəaliyyət strateqiyası təsərrüfat-iqtisadi, inzibati, hüquqi və mənəvi-psixoloji vasitələri özündə birləşdirir. Firmanın stateqiyası iqtisadi kateqoriya kimi resursların (əmək, kapital, material məsrəfləri və s.) idarə olunması kimi də nəzərdən keçirilir. Tədqiqatçıların fikrincə, istehsal həcminin iki dəfə artması, məhsul vahidinə xərclərin 20% azalmasına səbəb olur. Bu nəzəriyyəyə görə, istehsalın həcmini artırmaqla firmanın bazarda çəkişinin artması yüksək gəlirin əldə edilməsinə və firmanın rəqabət qabiliyyətinin artmasına səbəb olur. Bundan başqa, son hədd faydalılığı, son hədd xərcləri, tələb və təklif və başqa nəzəri baxışlara əsaslanan firma strateqiyalarına da rast gəlmək mümkündür. Bunlardan bu və ya digərindən istifadə edilməsi, konkret şəraitdən və menecerin elmi dünyagörünüşündən asılı olur.\nFirma strateqiyasının üç növü fərqləndirilir: portfel, işgüzar və funksional. Portfel strateqiyası müəyyən bir sahibkara məxsus müxtəlif təsərrüfat bölmələrini əhatə edir ki, bunlar şirkətlər qrupunu (şirkət, konsern, konqlamerat və s.) əmələ gətirir. Portfel strateqiyası şirkətin səmərəli fəaliyyəti və gələcək inkişafı üçün zəruri olan tədbirlər sistemini əhatə edir. İşguzar strateqiya isə firmaya yüksək rentabellik təmin edən tədbirlər kompleksini əhatə edir. Bu məqsəd, yəni yüksək rentabellik, firmaya daxil olan müxtəlif təsərrüfat bölmələrinin fəaliyyətlərinin əlaqələndirilməsi vasitəsilə təmin olunur. Funksional strateqiya isə təsərrüfat bölməsinin müxtəlif şöbələrinin fəaliyyətini əks etdirir.\nHər bir firma öz məqsədini və imkanlarını nəzərə alaraq, strateqiyanın müxtəlif variantlarını seçir. Bunlardan ən asanı və az risklisi-məhdud artım variantıdır. Bu variantı, adətən, öz vəziyyəti ilə kifyatlənən firma seçir. Bu zaman artım strateqiyası “əldə olunan səviyyədən” başlanır. Mülayim artım da nisbətən çox seçilən variantıdır. Bu zaman əmtəələrin çesidi genişləndirilir, şirkətlərin qovuşması baş verir. Artım əvvəlki dövrə nisbətən sürətli olur. Firmanın alternativ strateji tiplərindən biri də “azalma” strateqiyasıdır. Bu zaman firmanın məqsədi əvvəlki dövrə nisbətən aşağı müəyyən olunur. Firmanın tam ləğv olunması və ya onun müəyyən bölmələrindən azad olunması (ləğv olunması və ya satılması) zamanı straqteqiyanın bu növündən istifadə olunur. Bu növ daha çox iqtisadi aktivliyin azalması dövründə və ya firmanın bütün göstəricilərinin pisləşdiyi şəraitdə tətbiq olunur. Real həyata alternativ strateji variantların hər üçündən də eyni zamanda istifadə oluna bilər. Məsələn, müəyyən bir məhsul istehsalının artması zamanı, digər məhsul istehsalı azaldıla bilər.


İmmuniteti gücləndirir, arıqladır... - SOYUQ DUŞUN İNANILMAZ FAYDALARI\nSoyuq duşun faydaların ilə bağlı bir çox tarixi faktlar var. Finlandiya, Rusiya, Tayland, Koreya və Yaponiya kimi ölkələrdə bu ənənə hələ də davam etdirilir. 1920-ci illərdə Vincenz Priessnitz adlı bir cütçü soyuq duşu bir anda məşhur edib. Hidroterapiya adıyla tibdə bir müalicə kimi təqdim edilən soyuq duşun bir çox xəstəliyə yaxşı təsir etdiyi sübut olunub. 20-ci əsrin ikinci yarısında isə hidroterapiya məşhurluğunu itirir. Çünki insanlar həkimlərə və dərmanlara daha çox güvənməyə başlayırlar. Bununla belə, etibarlı bir müalicə üsulu olaraq hidroterapiyadan istifadə davam edir.\nHidroterapiyanın - soyuq duşun faydalarını sadalayırıq.\nSoyuq duş soyuqdəymə, qrip və infeksiyalara qarşı qoruyucu təsirə malikdir. Aparılan araşdırmalardan birində 6 həftə boyunca həftədə 3 dəfə 14 dərəcədə soyuq suya girən insanlarda 2 tip ağ qan hüceyrəsi (monosit və lemfosit) sayında artım müşahidə edilib. Limfositlər bakteriya, virus və toksinlərin aradan qaldırılmasında çox əhəmiyyətli rola malikdir. Tədqiqatçılar bədənin özünü isitmək istəməsi nəticəsində artan maddələr mübadiləsi sürətinin immunitet sistemini fəaliyyətə gətirdiyini və beləcə, daha çox ağ qan hüceyrəsi istehsal etdiyini düşünürlər. Buna görə nizamlı olaraq soyuq duş qəbul edənlərdə soyuqdəymə, qrip və hətta bəzi xərçəng növləri riski azalır.\nQəhvəyi yağ hüceyrələri, ağ yağ hüceyrələrinin əksinə olaraq, enerji istehsalında tez-tez istifadə edilir. Soyuq suyla təmas qəhvəyi yağ hüceyrələrinin çıxarılmasını təmin edir. Bu hüceyrələr qlükozanı yandıraraq, daha çox istilik enerjisi istehsal etməyə çalışır. Daha çox qəhvəyi yağ hüceyrəsi daha çox enerjinin yandırılmasına, beləcə də, daha sürətli çəki itkisinə səbəb olur. Artan qəhvəyi yağ səviyyəsi, artan qan təzyiqi və bədən istiliyi ilə birlikdə kimyəvi reaksiyaları daha sürətli edir. Maddələr mübadiləsi sürətini artırmaq çox insanın maraqlandığı məsələdir. Çünki beləcə, həm arıqlamaq sürətlənir, həm də əzələ istehsalı artır.\nLimfa sistemi tullantı maddələri bədəndən xaric edərək, xəstəliklərlə mübarizə aparır. Tullantı maddələrin daşınması limfa mayesi ilə təmin olunur. Limfa mayesinin hərəkəti əzələlərin sıxılması ilə baş verir. Soyuq duş bütün bədəndəki əzələlərin sıxılmasını təmin etdiyi üçün limfa sistemi də daha yaxşı işləyir. Beləcə, tullantı maddələr bədəndən daha sürətlə atılır. Əgər limfa sistemi yaxşı fəaliyyət göstərməzsə, tullantı maddələr bədənin uc nöqtələrində toplanır. Bu da müxtəlif sağlamlıq problemlərinə səbəb olur.\nSoyuq duşun təsirini nəfəsinizdə dəqiq şəkildə hiss edə bilərsiniz. Soyuq duş ciyərləri açaraq daha çox oksigen alınmasını təmin edir. Beləcə, özünüzü daha az yorğun hiss edəcəksiniz və idman edərkən daha az yorulacaqsınız.\nDərəcə-dərəcə isti sudan soyuq suya keçməyi təmin edə bilərsiniz. Bir çox adam üçün ani dəyişiklik böyük bir stress yarada bilər. Soyuq duşu gündəlik hala gətirməyin ən yaxşı yollarından biri də duş qəbul etdikdən sonra bitirməyə bir dəqiqə qalmış soyuq suyu açmaqdır.\nMəqalədə : soyuq duş sağlamlıq


Leyla Əliyeva: "Heydər Əliyevin nəvəsinin səhv etməyə haqqı yoxdur" » GundemXeber İnformasiya Portalı\nGundemxeber.biz » Siyasət » Leyla Əliyeva: "Heydər Əliyevin nəvəsinin səhv etməyə haqqı yoxdur"\nLeyla Əliyeva: "Heydər Əliyevin nəvəsinin səhv etməyə haqqı yoxdur"\nTarix: 3-07-2016, 13:32 Bölmə :Siyasət Baxış: 270\nSöhbət Leyla Əliyevadan gedir - onun nümunə götürəcəyi insan var. Bu, xatirəsi onun üçün hədsiz əziz olan dahi babası Heydər Əliyevdir. Həyatda "Heydər Əliyevin nəvəsinin səhv etməyə haqqı yoxdur" prinsipini rəhbər tutan Leyla Əliyeva özünün bütün hərəkətlərini onun mövqeyindən qiymətləndirir. Öz ölkəsinin mənafeyini, ədaləti və dürüstlüyü (təəssüf ki, qlobal siyasətdə bu hisslər çoxdan unudulub) hər şeydən üstün tutan atasının - Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin, xeyriyyəçilik fəaliyyəti, fədakarlıq missiyası ilə seçilən anasının - Azərbaycanın birinci xanımı Mehriban Əliyevanın nümunəsi həyatda ona parlaq mayak kimi yol göstərir. Azərbaycanın layiqli vətəndaşı olan Leyla Əliyeva dünyanın vətəndaşı olmağa çalışır və həqiqətən buna nail olur.\nMüdriklər deyiblər: kişi həyatda ev tikməli, ağac əkməli və oğul böyütməlidir. Leyla Əliyeva gənc olmasına baxmayaraq, artıq hər kişinin bacarmadığı işləri görüb: həm ev tikib (adətən ev tikmək deyəndə quruculuq fəaliyyəti nəzərdə tutulur), həm ağac əkib, həm də gözəl oğullar tərbiyə edir. Qəribədir, gözəllik və ağıl, zəriflik və iradə kimi məziyyətləri özündə ahəngdar şəkildə birləşdirən Leyla xanım eyni vaxtda bu qədər iş görməyə, bu qədər layihəni həyata keçirməyə özündə necə güc tapır?! Bəziləri hesab edir ki, o, Prezidentin qızı statusu ilə kifayətlənərək öz mövqeyinə uyğun, hər hansı qayğılardan uzaq, kübar həyat tərzi ilə kifayətlənə bilərdi. Amma bunlar ona aid deyil. Aşkardır ki, burada da genlər özünü göstərir: Leyla Əliyeva Azərbaycana, onun qayğılarına aid bütün məsələləri öz qayğısı, onun şəxsi iştirakını və qüvvəsini tələb edən məsələlər kimi qəbul edir. O, dövlətin ictimai iştiraka və dəstəyə ehtiyacı olan fəaliyyət sahələrini hərtərəfli düşünülmüş şəkildə, mən deyərdim ki, inanılmaz dərəcədə dəqiqliklə seçir: gənclər siyasəti, ekoloji problemlər, ölkənin imicinin, onun mədəniyyətinin və ənənələrinin dünyada populyarlaşdırılması, Qarabağ münaqişəsi, Azərbaycanın xarici siyasətinin oriyentirləri haqqında obyektiv təsəvvürün formalaşdırılması və s. Leyla xanımın gördüyü işləri cəsarətlə ictimai diplomatiya adlandırmaq olar. Amerikalı politoloq Cozef Nayın təbirincə desək, bu, "arzu edilən nəticəyə zorakılıqla, pul gücünə deyil, cazibənin köməyi ilə nail olmağa imkan verən yumşaq qüvvədir". Leyla Əliyevanın fəaliyyəti sayəsində Azərbaycanın cəlbedici obrazı formalaşır, dünyada ölkəmizin mövqeləri möhkəmlənir, ona hörmət artır. Uğur formulu belədir: hərtərəfli düşünmək, məqsədyönlülük, laqeyd olmamaq, başqasının sevincinə-kədərinə şərik olmaq.\n"Baku" jurnalı - Azərbaycan gerçəkliyinin güzgüsü\nLeyla Əliyevanın təşəbbüslərinin çoxu haqqında "ilk" sözü işlətmək olar. 2007-ci ildə o, Moskvada "Baku" adlı rusdilli jurnal nəşr etməyə başladı. Əslində, bu, respublikanın hüdudlarından kənarda buraxılan və xarici oxucuya ünvanlanmış ilk nəşr idi. Jurnal Azərbaycan və onun döyünən ürəyi, gözəl Bakı şəhəri, Azərbaycan xalqının zəngin adət və ənənələri, ölkənin dolğun mədəni həyatı, tarixi şəxsiyyətləri və bizim müasirlərimiz - öz əməyi, istedadı və sənəti ilə doğma diyarımızı dünyada şöhrətləndirən ədəbiyyatçılar, şairlər, rəssamlar, musiqiçilər, memarlar haqqında, nadir milli mətbəximiz, xalq sənətləri barədə genişhəcmli informasiya təqdim edir. Bu nəşr geniş oxucu auditoriyasını Azərbaycanın qədim tarixi, mənzərəli guşələri ilə tanış edir, xalqımızın humanizmi, milli mənəvi dəyərləri, ölkədə bərqərar olmuş və artıq Azərbaycanın brendinə çevrilmiş nadir multikultural ab-hava barədə söhbət açır. Jurnalın hər nömrəsi həm əcnəbi, həm də azərbaycanlı oxucu üçün bir növ kəşfdir: burada az öyrənilmiş, yeni məlumatlar çoxdur. Təqdim edilən materialların və qəhrəmanların seçimi, jurnalın maraqlı dizaynı baş redaktorun incə zövqündən, dərin biliyindən, erudisiya və intellektindən xəbər verir. Jurnalın hər bir nömrəsinə Leyla Əliyevanın yazdığı ön söz fəlsəfi dərinliyi, fikir aydınlığı, az sözlə çox mətləbi ifadə etməsi ilə oxucunu heyrətləndirir. Burada ölkənin həyatında baş vermiş və ya gözlənilən əsas hadisələr barədə söhbətlə varlığın mənası, xoşbəxtlik və gözəllik, xeyirxahlıq və nəciblik haqqında düşüncələr ahəngdar şəkildə birləşir. Lakin ən başlıcası odur ki, jurnalın hər bir sətrində Azərbaycana və Bakıya böyük sevgi duyulur. Razılaşın ki, aşağıdakı sətirləri yalnız Bakıya ürəkdən vurulmuş, onun unikallığını, məxsusi ruhunu dərk etmiş və anlamış insan yaza bilər: "Şəhərin aurasını hiss etmək üçün yəqin ki, xüsusi əhval lazımdır. Bu əhval olanda hansısa magiya öz təsirini göstərir və şəhər sənin üçün doğmalaşır. Təkcə İçərişəhərə və Qız qalasına, yaxud təkcə "Alov qüllələri"nə və ya Heydər Əliyev Mərkəzinə görə mühakimə yürütməklə Bakının ruhunu anlamaq mümkün deyil. Bakı deyəndə bunların hamısı birlikdə nəzərdə tutulur: qədim və müasir, çoxşaxəli və çoxcəhətli, bir tərəfdən xeyirxah və açıq, digər tərəfdən əsrarəngiz və müəmmalı Bakı".\nBütün dünyadakı rusdilli oxucuların bir çoxu Azərbaycanı məhz "Baku" jurnalının sayəsində daha yaxşı tanıyıb, onu obyektiv görə bilib, onunla maraqlanıb və onu sevib. 2011-ci ildə jurnalın ingilisdilli versiyasının nəşrə başlaması sayəsində onun oxucu auditoriyası qat-qat artıb.\nƏslində Leyla xanımın ictimai fəaliyyətə meyli hələ Moskva Dövlət Beynəlxalq Münasibətlər İnstitutunun (MDBMİ) magistraturasında oxuyarkən buradakı Azərbaycan klubuna başçılıq etdiyi dövrdə üzə çıxmışdı. Leyla Əliyeva hələ o vaxt güclü lider istedadını göstərdi, gəncləri öz arxasınca aparmağı bacardı, onların aşıb-daşan enerjisini, cəsarətli yeni ideyalarını lazımi istiqamətə yönəltdi. RAGB-ın yaradılması bu fəaliyyətin sərhədlərini və miqyasını xeyli genişləndirdi. Təşkilat Rusiyada yaşayan, orada təhsil alan və işləyən azərbaycanlı gəncləri birləşdirdi, onları bu gün diaspor strukturlarının qarşısında duran ciddi məsələləri həll etməyə qabil olan mütəşəkkil qüvvəyə çevirdi. Mənim fikrimcə, mübaliğəsiz demək olar ki, gənc azərbaycanlının - yeniliklərə meyil edən, zamanın trendlərini həssaslıqla duyan intellektin, başqalarının ağrılarına, qayğılarına və problemlərinə laqeyd olmayan vətənpərvərin yeni portreti çox cəhətdən RAGB-ın fəaliyyəti və səyləri ilə yaranıb. Bütün bunlara Rusiya ərazisində konkret işlər və layihələr hesabına nail olunur. Təşkilat "Qanın milləti yoxdur!" kimi müxtəlif təşəbbüslər həyata keçirir. Rusiya xəstəxanalarında müalicə olunan və qan köçürülməsinə ehtiyacı olan xəstələrə təmənnasız yardım göstərilməsi ilə bağlı humanitar aksiyaya Azərbaycan gənclərinin yüzlərlə nümayəndəsi qoşulur. "Sağlam olduğunu yəqin et, xəstəliyə yox de!" adlı xeyriyyə aksiyası həmvətənlərimizə və bir sıra yerli sakinlərə Rusiyanın aparıcı klinikalarında yüksək ixtisaslı həkimlər tərəfindən pulsuz müayinə olunmaq imkanı verir. Rusiyanın 70 regionunu əhatə edən RAGB fəalları uşaq evlərinə baş çəkir, bu evlərin balaca sakinləri üçün bayram şənlikləri təşkil edir, uşaqlara yardım göstərirlər. Təşkilatın təşəbbüsü və dəstəyi ilə məktəblər, uşaq bağçaları təmir edilir, müasir avadanlıqla təchiz olunur, istirahət parkları və zonaları yaradılır. RAGB, eyni zamanda, azərbaycanlı gənclərin Rusiya cəmiyyətinə inteqrasiyasına, ölkənin həyatında fəal iştirakına kömək edir, Vətənimizi populyarlaşdırmağa yönəlmiş fəaliyyəti əlaqələndirir, bir sözlə, dövlətimizin başçısı İlham Əliyev tərəfindən, o cümlədən Dünya Azərbaycanlılarının IV qurultayında diaspor təşkilatları qarşısında qoyulmuş mühüm məsələlərin həlli istiqamətində səmərəli fəaliyyət göstərir. Ümumi rəyə görə, bu gün RAGB ölkə hüdudlarından kənarda Azərbaycan gənclərinin ən fəal təşkilatıdır.\nLeyla Əliyeva Rusiya Federasiyası ilə dostluğun və əməkdaşlığın möhkəmlənməsinə, iqtisadi əlaqələrin inkişafına, rus dilinin və rus mədəniyyətinin qorunub saxlanmasına və xaricdə populyarlaşdırılmasına verdiyi böyük töhfəyə görə keçən il Rusiyanın "Puşkin" medalı ilə təltif olunub. Bu, RAGB-ın və onun liderinin xidmətlərinin etiraf edilməsi deməkdir. Ona mükafatı Rusiya Federasiyasının Prezidenti Vladimir Putin təqdim edib. Bu, Leyla Əliyevaya verilmiş yeganə Rusiya mükafatı deyil. O, "Həştərxan vilayəti qarşısında xidmətlərinə görə", "Volqoqrad vilayəti qarşısında xidmətlərinə görə" medalları ilə, III dərəcəli "Müqəddəs Mələksima Knyaginya Olqa" ordeninə layiq görülüb. Bütün bunlar RAGB-ın fəaliyyətinin geniş miqyasına, Moskva çərçivəsindən çıxaraq Rusiyanın bir çox regionlarını əhatə etməsinə sübutdur.\nDaha bir təşəbbüs: "Xocalıya ədalət!"\n2008-ci ildə Leyla Əliyeva "Xocalıya ədalət!" adlı beynəlxalq kampaniya keçirilməsi təşəbbüsünü irəli sürdü. Kampaniyanın ideyası Leyla xanımın bu sözlərində əksini tapıb: "Gəlin birlikdə həqiqəti təşviq edək. Sübut edək ki, ədalət hökmən zəfər çalacaq".\nBu gün onlarca ölkədə uğurla həyata keçirilən bu kampaniyaya 120 mindən çox insan və 115 təşkilat qoşulub. Kampaniya çərçivəsində keçirilən sərgilər, konfranslar, kütləvi aksiyalar Xocalı soyqırımı barədə dünya ictimaiyyətini məlumatlandırmağa, erməni millətçiliyinin eybəcər simasını açıb göstərməyə imkan verir. Bu işdə bütün informasiya resurslarından - Leyla Əliyevanın vitse-prezidenti olduğu Heydər Əliyev Fondunun çoxsaylı nəşrlərindən, sənədli filmlərdən, sosial şəbəkələrdən geniş istifadə edilir. Səkkiz illik fəaliyyət sanballı nəticələr verib. On ölkənin parlamenti və ABŞ-ın 20-dən çox ştatının qanunvericilik orqanı Xocalı faciəsini soyqırımı kimi tanıyıb. Ermənilərin cinayətlərini pisləyən dövlətlərin sayı ilbəil artır. Bu isə o deməkdir ki, Leyla Əliyevanın başladığı kampaniya öz məqsədinə çatacaq - ədalət zəfər çalacaq.\nIDEA: "Bir Yer kürəsi - bir gələcək"\nVaxtilə bir kitabda oxumuşam: "Əlbəttə, insan təbiətin ağasıdır. Lakin insan təbiəti istismar etməməli, onu başa düşən və bütün canlıların, bütün gözəlliklərin qorunub saxlanmasına və təkmilləşməsinə görə mənəvi məsuliyyət daşıyan varlıq kimi davranmalıdır". Zənnimcə, IDEA (International Dialogue for Environmental Action - Ətraf mühitin mühafizəsi naminə beynəlxalq dialoq) İctimai Birliyinin yaradılması ideyasının əsasında məhz bu anlam dayanır. Bu təşəbbüsün də müəllifi Leyla Əliyevadır. Onun əsas məqsədi isə həm Azərbaycanda, həm də onun hüdudlarından kənarda zəngin təbii müxtəlifliyi qoruyub saxlamaq və müdafiə etmək, gənc nəsil üçün təhlükəsiz, sağlam və yaşıl gələcəyə təminat verməkdir. IDEA gənclərin enerjisini və biliklərini ekoloji təhlükələrin qarşısının alınmasına yönəltməyə çalışır, onları planetin qorunmasında fəal rol oynamağa həvəsləndirir. IDEA-nın şüarı qarşıya qoyulan bu məqsədi ifadə edir: "Bir Yer kürəsi - bir gələcək". IDEA-nın fəaliyyət miqyası həqiqətən möhtəşəmdir - nəsli kəsilməkdə olan heyvanların müdafiəsi və onların populyasiyasının bərpası, yaşıl texnologiyaların təşviqi, tullantıların idarə edilməsi, meşə zolaqlarının bərpası və geniş yaşıllıq zonalarının yaradılması. Təşkilatın fəalları sahibsiz heyvanlar üçün sığınacaqlar yaradılması, ətraf mühitin plastik tullantılarla çirklənməsinin qarşısını almaq üçün bioloji parçalanan paketlərdən istifadə edilməsi təşəbbüsünü fəal təbliğ edir, davamlı ağacəkmə aksiyaları keçirirlər.\nIDEA "Böyük Qafqaz beşliyi"ni müəyyən edərək, regionun faunasının nadir nümayəndələrini - nəsli kəsilməkdə olan qonur ayı, qartal, boz canavar, ceyran və bəbiri himayəyə götürüb. Azərbaycan Respublikası Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyi və beynəlxalq tərəfdaşlarla birlikdə bir sıra uğurlu layihələr həyata keçirilib, nəticədə bu heyvanların müdafiəsi gücləndirilib, onların yaşayış arealları bərpa olunub, çoxalmaları üçün əlverişli şərait yaradılıb. Leyla Əliyevanın sözlərinə görə, IDEA gələcəkdə nəsli kəsilməkdə olan Qafqaz zubru, Xəzər nərəsi kimi növləri bərpa etməyi, yüz il əvvəl bu regionda yoxa çıxmış Qafqaz pələnglərinin populyasiyasını dirçəltməyi planlaşdırır. Bu planların həyata keçiriləcəyinə əsla şübhə yoxdur. Ötən illər ərzində gördüyü nəcib işlərə əsasən tam əminliklə deyə bilərik ki, öz dahi babası və atası kimi, Leyla Əliyeva da sözünün sahibidir. Onun fəaliyyəti bu sxem üzrə qurulur: problem - onun həlli yollarının axtarışı - konkret fəaliyyət - real nəticə. Bu sxem ahəngdar işləyir və doğrudan da real nəticələr verir.\nTəbii ki, bütün bu işlər Leyla xanımı qeyri-adi təşkilatçılıq qabiliyyətinə malik olan işgüzar, bacarıqlı və təşəbbüskar insan kimi səciyyələndirir. Bütün bunlarla yanaşı o, qadın zərifliyi və həssaslığının təcəssümüdür. Leyla xanımı tanıyanların hamısı onun qeyri-adi xeyirxahlığını, səmimiyyətini, başqasının halına acımağı bacarmasını bilir və qeyd edir. BMT Sivilizasiyalar Alyansının bu yaxınlarda Bakıda keçirilmiş VII Qlobal Forumundakı çıxışını xatırlayıram. Leyla xanım həyəcanla deyirdi: "Hazırda dünyada hər dörd saniyədə bir insan acından ölür. Aclığın və doyunca yeməməyin qurbanları çox vaxt uşaqlar olur. Ona görə biz çalışmalıyıq ki, dünyada heç bir uşaq acından ölməsin".\nBu sözlər sadəcə dildə narahatlıq ifadəsi deyil. Leyla Əliyeva BMT-nin Ərzaq və Kənd Təsərrüfatı Təşkilatının (FAO) xoşməramlı səfiri kimi FAO-nun "Aclığa yox deyək!" Proqramının həyata keçirilməsi yolu ilə planetdə yoxsulluğun və aclığın aradan qaldırılmasına töhfə verməyə hazırdır və bunu edir. Yəqin ki, yaxın zamanlarda Leyla Əliyevanın bu sahədə yeni təşəbbüslərinin və konkret layihələrinin şahidi olacağıq. Məsələn, bu yaxınlarda o, mədəniyyətlərarası dialoq üzrə Bakı prosesi çərçivəsində qlobal müstəvidə ərzaq təhlükəsizliyinin təşviqi barədə təkliflə çıxış edib.\nLeyla Əliyeva həm də istedadlı rəssamdır. Onun rəsm əsərləri peşəkar sərgilərdə nümayiş etdirilir, mütəxəssislər tərəfindən yüksək qiymətləndirilir. Hərçənd, əminəm ki, Leyla xanım üçün əhəmiyyətli məqam bu qiymət deyil, öz hisslərini və emosiyalarını, ətraf aləmə öz baxışını kətan və ya kağız üzərində ifadə etməkdir. O, yaradıcı şəxsiyyət və incəsənətə yaxşı bələd olan bir insan kimi istedadlı gənc rəssamların beynəlxalq səviyyəyə çıxmasına, onların öz işlərini dünyanın məşhur rəsm qalereyalarında sərgiləmələrinə kömək edir. Onun Avropa paytaxtlarında "Bakıya uçuş" adlı sərgi seriyası kimi layihələri sayəsində xarici ölkələrdəki sənət biliciləri bizim gənc rəssamlarla tanış olurlar. Muğam, xalçaçılıq və xalqımızın digər qədim sənətləri ilə yanaşı, müasir Azərbaycan incəsənəti də dünyada şöhrətlənir.\nZənnimcə, belə desəm yanılmaram ki, son zamanlar Heydər Əliyev Mərkəzi ölkəmizin mədəni həyatının mərkəzlərindən birinə çevrilib. Burada dünya şöhrətli musiqi kollektivləri çıxış edir, müasir dövrün görkəmli rəssamlarının və heykəltəraşlarının əsərləri sərgilənir. Bu sahədə Leyla Əliyevanın çox böyük xidməti var. Onun səyləri sayəsində Azərbaycan vətəndaşları dünya incəsənətinin əfsanələri sayılan Bernar Büffe, Toni Kreqq, Riçard Dikon, Endi Uorhol, Corc Kondo kimi sənətkarların əsərləri ilə tanış ola biliblər. Bu yaxınlarda Heydər Əliyev Mərkəzində müasir dövrün ən məşhur avanqard rəssamlarından biri olan Corc Kondonun sərgisinin açılışında Leyla xanım qeyd etdi ki, beş il əvvəl bu ustad sənətkarın işlərini ilk dəfə görəndə ürəyindən həmin əsərlərin Bakıda da nümayiş etdirilməsi keçib. O dedi: "Bu gün mənim ən böyük arzularımdan biri həyata keçdi".\nMehriban Əliyeva: "Parisdə çoxsaylı insan ...\nİlham Əliyevin körpəlik fotosu yayıldı ...