DOST vətəndaşların daha qısa zamanda sosial xidmətlərdən istifadəsi üçün yeni bir imkandır » Newscenter.az\nDOST vətəndaşların daha qısa zamanda sosial xidmətlərdən istifadəsi üçün yeni bir imkandır\nNewscenter.az.21.05.2020. “Məlum olduğu kimi, Azərbaycanda cənab Prezident İlham Əliyevin Fərmanına əsasən DOST mərkəzləri yaradılır. Mehriban xanım Əliyevanın təşəbbüsü olan DOST layihəsi əmək, məşğulluq, sosial müdafiə, əlillik, reabilitasiya sahələrində xidmətlərin keyfiyyətinin yüksəldilməsi, bu sahələrdə şəffaflığın artırılması, innovativ həllərin tətbiqi və vətəndaş məmnunluğunun təmin edilməsi məqsədini daşıyır. Məhz, bu mərkəzlərdə fiziki və hüquqi şəxslərə bir pəncərədən operativ və effektiv şəkildə, vahid standartlar əsasında, vətəndaşlarla nəzakətli davranış, açıq iş mühiti şəraitində xidmətlər göstəriləcək”.\nNewscenter.az xəbər verir ki, belə bir açıqlama ilə çıxış edən millət vəkili Sədaqət Vəliyeva deyib ki, sayca 3-cü DOST mərkəzi Nizami rayonunda yerləşir və Nizami, Suraxanı, Sabunçu rayonlarının sakinlərinə xidmət göstərəcək:\n“Əhaliyə pensiya, sosial sığorta, sosial müavinət, övladlığa götürmə, əlillik, əmək və məşğulluq, bank, notariat, həmçinin Tibbi Sosial Ekspertiza Komissiyasının xidmətləri göstərəcək mərkəzdə 130 nəfərdən çox işçi və 50 könüllü çalışacaq. Mərkəz gün ərzində 500, il ərzində isə ümumilikdə 150 mindən artıq vətəndaş qəbul edə biləcək”.\nMillət vəkili qeyd edib ki, DOST mərkəzlərinin yaradılması cənab Prezident İlham Əliyevin sosial sahədə apardığı islahatlar proqramına uyğun bu sahədə şəffaflığın, operativliyin, vətəndaş məmnunluğunun təmin edilməsidir:\n“DOST sosial cəhətdən həssas əhali qruplarına dövlətin bu sahədə göstərdiyi xidmətlərdən yararlanması məqsədilə əlçatan, bərabərlik, şəffaflıq və ünvanlılıq prinsiplərinin tətbiq ediləcəyi mərkəzdir. DOST Mərkəzlərinin yaradılması sosial sferada xidmətlərin şəffaflaşmasına, sosial yardımların və pensiyaların verilməsi ilə bağlı müşahidə olunan nöqsanların aradan qaldırılmasına nail olacaq. DOST vətəndaşların daha qısa zamanda sosial xidmətlərdən istifadəsi üçün yeni bir imkandır. Burada məmurlarla birbaşa ünsiyyət minimuma endiriləcək, sistemin elektronlaşdırılması vətəndaşların sosial yardımlardan və digər xidmətlərdən istifadəsini asanlaşdıracaq, əlçatanlığın yüksəldilməsinə gətirib çıxaracaq. DOST da ASAN Xidmət kimi şəffaf və korupsiyasız bir qurum kimi qiymətləndirilir və heç şübhəsiz bu mərkəzlər sosial sahədə korrupsiyaya qarşı mübarizənin gücləndirilməsinə gətirib çıxaracaq”.\nAbşeron dairəvi dəmir yolunda sərnişin qatarlarının hərəkət cədvəli dəyişdirilib 31 Mart 2020, 19:00\nKoronavirus bəlasına qarşı Azərbaycan nümunəvi mübarizə nümayiş etdirir 18 May 2020, 10:34\nDövlətimiz təxirəsalınmaz tədbirlər həyata keçirir-VİDEO 02 May 2020, 09:00\nTürkiyədə 92 nəfər koronavirusdan həlak oldu 28 Aprel 2020, 20:40\nDövlətimiz hər zaman xalqın sağlamlığı, rahatlığı üçün lazım olan addımlar atır 15 Aprel 2020, 19:25\nKoronavirusa qarşı 3 ümidverici vaksin hazırlanır 13 Aprel 2020, 17:10\nSağlamlıq imkanları məhdud uşaqlardan maraqlı videoçarx 12 May 2020, 17:16


ABŞ hərbçiləri Suriyada 200-dən çox Rusiyalı muzdlunu məhv ediblər | Azadliq\n13 Fevral 2018 23:16\nABŞ başda olmaqla, terrorizmə qarşı beynəlxalq koalisiyanın hərbi hava qüvvələrinin zərbələri nəticəsində 7 fevraldan Suriyanın Deyr əz-Zor qəsəbəsinə gətirilən 200-dən çox rus muzdlu döyüçşü öldürülüb. Bu xəbəri “Bloomberg” agentliyi Rusiya Federasiyasındakı iki məlumatlı mənbəyə istinad edərək yayıb. Vaşinqtonda jurnalistlərlə həmsöhbət olan mənbənin məlumatına görə, həmin gün öldürülən rusların sayı təxminən 100 nəfər olub, 200-300 arasında əsgər isə yaralanıb.\nAgentlik qeyd edir ki, Deyr əz-Zor ərazisində baş verənlər “soyuq müharibə” dövründən sonra ABŞ və Rusiya hərbi qüvvələri arasında ən qanlı döyüş olub. “Bu, çox böyük bir qalmaqal və dərin beynəlxalq böhrana səbəb ola biləcək hadisədir. Lakin Rusiya iddia edir ki, heç bir şey baş verməyib” – siyasi analitiki Vladimir Frolov bildirib.\nQeyd edək ki, fevralın 13-də Prezidentin mətbuat katibi Dmitri Peskov beynəlxalq koalisiya qüvvələrinin zərbələri nəticəsində 7 fevral günü Suriyada ölən ruslar haqqında heç bir məlumatı olmadığını deyib. O, həmçinin mətbuata əsas mənbə kimi istinad etməməyi, əsas xəbərləri Müdafiə Nazirliyindən almağı tövsiyə edib.


Almaniya ilə tanışlıq | Kəpəz Müstəqil Teleradio Şirkəti\nBu günə xəbərlərin oxunma sayı: 1070\n— 29.03.2017 11:04\nDəqiqlik dedikdə ilk ağla gələn ölkə Almaniyadır. Əslində saniyə dəqiqliyi desək, daha doğru olar. Almanlar saat 16.59-da iş yerindən ayrılmazlar, ta ki 60 saniyə tamam olana qədər. Bu dəqiqlik bütün sahələrdə mövcuddur. Əgər gözlədiyiniz ictimai nəqliyyat vasitəsi 12.06-da gəlməlidirsə, mütləq həmin vaxt dayanacaqda olacaq. Bu hal bizə qeyri-adi görünə bilər, amma almanlar üçün kifayət qədər normaldır.\nÇox zaman almanların eqoist olduğunu söyləyirlər. Amma bu heç də belə deyil. Əgər siz gedəcəyiniz ünvanı tapa bilməsəniz, almanlar sizə canla-başla kömək edəcəklər. Almaniya elə bir ölkədir ki, işləmədən sosial yardım alaraq yaşamaq mümkündür. Burada evsizlərə aylıq pivə pulu verilir. Bu da almanların insan həyatına necə önəm verdiyinin bir başqa sübutudur.\n9 qonşu ölkə\nAlmaniya 9 ölkə ilə həmsərhəddir: Avstriya, Fransa, İsveçrə, Danimarka, Belçika, Lüksemburq, Hollandiya, Çex Respublikası və Polşa. İstədiyiniz an bu ölkələrin birindən digərinə rahatlıqla keçə bilərsiniz. Təyyarə olmadan da səyahətə çıxmaq mümkündür. Cüzi pul ödəyərək qonşu ölkələrə keçən maşınlara minib səfər etmək olar. Dövlətlər arasında məsafə azdır. Misal üçün, Frankfurtdan Fransaya cəmi saat yarımlıq yoldur.\nAlman mətbəxi olduqca doyumlu, yüksək kalorili və ləzzətlidir. Ət, xüsusilə bir çox üsullarla bişirilən donuz əti, çox populyardır. Ölkədə təxminən 1500 sosiska çeşidi var. Vaxt itirməyi çox da sevməyən almanlar fəstfuda önəm verirlər. Almaniyada ən geniş yayılmış hot-doq çeşidi isə ləziz sosiskadan hazırlanan frankfurtersdir.\nAlmanlar çexiyalılardan sonra dünyada ən çox pivə içən 2-ci xalqdır. 2010-cu ilin statistikasına əsasən, bir alman il ərzində 107 litr pivə içir. Ölkədə Oktoberfest adlanan populyar pivə festivalı da keçirilir. Bavariyada bu içki rəsmi olaraq qida hesab edilir. Almanlar yerli istehsal olmayan pivəni çox az hallarda qəbul edirlər.\nAlmanlar sağlamlıqlarına xüsusi önəm verirlər. Təmiz havada gəzmək, idman etmək onlar üçün həyat tərzidir. Ölkə ərazisinin 31%-i ağaclar və meşələrlə əhatə olunub. İstirahət günlərində parklarda qələbəlik təbii haldır. Amma ictimai yerlərdə siqaret çəkənlər də rastınıza çıxa bilər.\nAlmaniyada uşaqlara hər şeyə icazə verilir. Tamamilə hər şey! Bir problem yaşandıqda, valideynlər cavabdeh olur. Valideynlər yoxdursa, heç kim cavabdeh olmur və buna görə uşaq heç vaxt tənbeh edilmir. Balacalara hələ bağçada olarkən İkinci Dünya Müharibəsinə görə günahkarlıq hissi yeridilir.\nDünyanın bəlkə də ən gözəl və rahat maşınları Almaniyada istehsal olunur. Çətin ki, dünyada BMW, Porsche, Mercedes-Benz, Audi, Opel, Volkswagen kimi avtomobillərə rast gəlinməyən ölkə olsun.


09:30 11.12.2020 Qısa URL\nBAKI, 11 dekabr — Sputnik. Brtitaniya alimləri ekologiyaya zərər verən tullantıları araşdırıb. Onların araşdırmasına görə, təbiət üçün ən ziyanlısı plastik yox, şüşə butulkalardır. Belə ki, şüşə qablaşdırma plastikdən 95% daha çox qlobal istiləşməyə səbəb olur. Onların istehsalı üçün daha çox resurs və enerji sərf olunur, şüşənin hazırlanması prosesində isə xeyli dəm qazı ayrılır.\nEkoloq Vaqif Əliyev Sputnik Azərbaycan-a açıqlamasında bildirib ki, şüşə tullantılar təbiətdə ən gec yoxa çıxan, parçalanan məhsuldur. Belə ki, bu tullantılar təbiətdə 4000 ilə ancaq yox ola bilərlər. Bu səbəbdən təbiəti, ətraf mühiti qorumaq üçün şüşə tullantıların yenidən emal edilməsi məsələsinə baxılmalıdır.\n"Şüşə silisium, soda külü, əhəng və digər elementlərdən hazırlanır. Bu maddələrin arasında ən önəmlisi silisiumdur. Parçalanmış şüşə maddələr istehsal prosesində digər maddələrlə bilrikdə yüksək istilikdə əridilərək geri qazanıla bilər. Yəni, nə qədər çox şüşə tullantı əlavə edilsə, sərf edilən istilik o qədər az olacaq. Çünki şüşə maddələr təkrar istejsal zamanı daha az istilikdə əriyə bilir. Araşdırmalara görə, tullantı şüşələrin istifadəsi zamanı 25 faiz istiliyə qənaət edilmiş olur" - deyə ekoloq bildirib.\nMütəxəssisin fikrincə, şüşə istehsalı zamanı yüksək istiliyin tələb olunmasl təbii qaynaqların azalmasına gətirib çıxara bilər. Bununla yanaşı, istehsal zamanı ətraf mühit və sağlamlıq üçün zərərli maddələr havaya atılır.\n"Şüşənin təkrar istehsalı zamanı 3 amilə diqqət yetirilir. Şüşənin rəngi, çeşidi və tullantı şüşənin tərkibində olan digər maddələrin miqdarı önəmli hesab edilir" - deyə o bildirib.\nQeyd edək ki, şüşə tullantılar yanmır, torpağa qarışıb yoxa çıxmır. Və belə olan halda ətraf mühit üçün şüşə tullantılar daha təhükəli hesab edilir.\nHəkim-terapevt Xatirə Əhmədovanın sözlərinə görə, şüşə qablar sağlamlıq üçün təhlükəli deyil. Çünki istər su, istərsə də qida məhsulları ilə şüşə reaksiyaya girə bilmir: "Amma məsələn şüşə butulkada su içirsinizsə, onun qapağını tez-tez açıb bağlamayın. Qapaqdan suya müxtəlif maddələr keçə bilər. Eyni zamanda qapaqlarda göbələk yarana və bu suya keçə bilər. Buna görə də əgər şüşə butulkalardan daimi olaraq istifadə edirsinizsə, çalışınn plastik qapaqlardan istifadə edin. Şüşə butılkaların alüminium qapaqları zəhərlənməyə belə səbəb ola bilər. Bu zaman qusma, nəfəs çatışmazlığı, dəri səpkiləri və s. müşahidə edilə bilər".\nekologiya, tullantı, zərər, şüşə qab, plastik


Rusiyada niyə aksiyalar keçirilir? – Təhlil – ASSA news\nRusiyada niyə aksiyalar keçirilir? – Təhlil\nPublished on 03 Oktyabr 2017 03 Oktyabr 2017 by redaktor\nAMEA-nın əməkdaşı Yasəmən Qaraqoyunlu Rusiyanın bu siyasətinə qarşı sistemli mübarizə aparmağın zəruriliyinə diqqət çəkdi:\nRusiya bilir ki, Rusiyada türk dövlətlərinin, muxtarlıqlarının mövcud olması Rusiya içində qırılma xəttini təşkil edir və . RF dağıldıqda bax bu etnik-mədəni, dini qırılma xəttindən dağılacaqdır.İndiki Rusiya Qızıl Orda dövlətinin coğrafiyasını işğal etməklə formalaşmışdır və türk Qızıl Orda dövlətinin varisidir. Avrasiyanın böyük ərazilərinə sahib olan Rusiyanın taleyi və gələcəyi, mövcudlugu bu ölkə işğalı altında yaşayan Türk millətinin bir kıpırdanışına və siyasi iradəsinə baglıdır. Rusiya . məhz bu yeni dağılmanın qarşısını almaq məqsədilə rus dilini və mədəniyyətini zorla RF-nın türk subyektlərində həyata keçirir. Onu da qeyd edim ki, Rus dilinin, Rus mədəniyyətinin dominantlığı Azərbaycanda da günü-gündən yüksəlməkdədir.\nRusiya federasiyasının subyekti olan Türk dövlətlərinin və muxtarlıqlarının mərkəzdənqaçma hərəkatları dəstəklənməlidir. (Moderator.az)\nPublished in SiyasətTagged aksiyalar, Rusiya\nPrevious Previous post: “Nizami” stansiyasında təmir və bərpa işləri başa çatdı\nNext Next post: Dağlıq Qarabağ münaqişəsi Bakıda müzakirə edildi – Rəsmi


ABŞ-da ömür uzunluğu azalır – Hesabat\n05 Dekabr 2019 - 12:55\nABŞ-da ömür uzunluğu azalır –Hesabat\nYeni dərc olunmuş araşdırma Birləşmiş Ştatlarda ömür uzunluğunun azaldığına işarə edir. Təhlilçilərin irəli sürdüyü məlumatlara əsasən, gözlənilən ömür uzunluğu altmış il boyunca təxminən 10 il artaraq 70 yaşdan 79 yaşa çatıb, 2014-cü ildən bəri ard-arda üç il boyunca da azalıb.\nDoğulanda gözlənilən ömür uzunluğu 24-65 yaşlar arası işləyən insanlar arasında ölüm hallarının artması nəticəsində azalıb. Bunu yeni hesabatın həm-müəllifi Stiv Vulf söyləyir.\n“Bunun ən böyük səbəblərindən biri nartotik maddələrdən həddindən artıq yüksək dozada istifadə olunmasıdır” – deyə, Virginia Commonwealth Univeristetinin Tibb Məktəbindən Dr. Stiven Vulf bildirir.\nXəstəliklərə Nəzarət və Profilaktika Mərkəzinin məlumatına görə, 2017-ci ildə orta hesabla hər gün 130 amerikalı opioiddən həddindən artıq yüksək dozada istifadə etdiyinə görə həyatını itirib. Lakin amerikalıların ömürlərini qısaldan yeganə səbəb bu deyil.\n“Alkoqolizm, intihar və orqan sistemləri xəstəliklərində artım müşahidə olunub. Buna diabetli şəkər, ağ ciyər xəstəlikləri və ürək xəstəlikləri daxildir və biz ümumilikdə 35 ölüm səbəbi aşkar etmişik”, Dr. Stiven Vulf söyləyir.\n“Demoqrafiya üzrə mütəxəssislər çox narahatdır. Bu ciddi məsələdir. Biz bu ölkədə QİÇS epidemiyasının ilk illərindən və ondan öncə də Birinci Dünya Müharibəsi zamanındakı beynəlxalq qrip epidemiyasından bəri ömür uzunluğunda azalma müşahidə etməmişik”, Milli Yaşlanma İnstitutundan Dr. Con Haaqa bildirir.\nLakin o deyir ki, ömür uzunluğunun azalması onillərdir davam edən prosesin nəticəsidir.\n“Bu, uzun zamandır davam edir. ABŞ onillərdir sağlamlıq statusunun aydın meyarları məsələsində digər ölkələrdən geridə qalır”, o bildirir.\nVulf deyir ki, simptomlarla yanaşı səhiyyə problemlərinin əsas səbəblərini müalicə etmək də çox mühümdür.\n“Narkomaniya, alkoqolizm və ya intihar üçün qanunlar inkşiaf etdirməklə yanaşı, biz geri addım atıb, Amerikada insanları bu davranışlara doğru itələyən səbələri araşdırmalıyıq. ‘Onlar nə üçün ağrıkəsicilərdən istifadə edəcək qədər ağrı çəkirlər? İntiharlara gətirb çıxaran çarəsizliyin səbəbi nədir? Diabetli şəkər nə üçün bu qədər zəif nəzarət olunur?’ bunları araşdırmalıyıq”, Dr. Vulf söyləyir.\nCon Haaqa da onun bu düşüncələrini dəstəkləyir.\n“Bizim səhiyyə sahəsindəki xərclərimiz Avropadan iki qat daha çoxdur. Birləşmiş Ştatlarda səhiyyə 3.5 trilyon dollarlıq sənayedir. Başqa heç bir ölkə buna yaxın gəlmir. Amma biz profilakrik müalicə və fiziki aktivlik, düzgün qidalanma və səhiyyə problemlərinə erkən müdaxilə kimi məsələlərdə geridə qalmışıq”, Dr. Con Haaqa bildirr.\nAraşdırma Amerika Tibbi Assosiasiyası Jurnalında dərc olunub. (amerikaninsesi.org)


Yanvarın 18də ADU-da mediatur təşkil olunub » Aztehsil.com\nAztehsil.com modern.az-a istinadən xəbər verir ki, Yanvarın 18-də Azərbaycan Dillər Universitetində (ADU) 2016-2017-ci tədris ilinin payız sessiyasının gedişini müşahidə etmək məqsədi ilə təhsil ekspertləri, KİV nümayəndələri, QHT təmsilçiləri və ADU-nun İctimai Nəzarət Şurasının üzvlərinin iştirakı ilə mediatur təşkil olunub.\nMediaturda "525-ci qəzet”in baş redaktoru Rəşad Məcid, "Şərq” qəzetinin baş redaktoru Akif Aşırlı, Report İnformasiya Agentliyinin baş redaktoru Murad Əliyev, Azərbaycan Dövlət İnformasiya Agentliyi (AZƏRTAC), "Kaspi”, "İkisahil”, "Respublika” qəzetləri, həmçinin azadinform.az və digər saytların nümayəndələri, AzTV, İTV, ATV, Lider TV-nin əməkdaşları ADU-nun Regionşünaslıq və beynəlxalq münasibətlər və Pedaqoji (ingilis dili-alman dili) fakültəsində təşkil olunan imtahanların gedişini izləyiblər. İzləmə prosesi zamanı iştirakçılar imtahanların keçirildiyi auditoriyalara və yazı yoxlama otaqlarına baxış keçiriblər.\nQeyd edək ki, ADU-da payız imtahan sessiyasına dekabrın 30-da start verilib. İmtahan sessiyası Pedaqoji (ingilis dili - alman dili), Pedaqoji (ingilis dili – fransız dili), Filologiya və jurnalistika, Tərcümə, Regionşünaslıq və beynəlxalq münasibətlər, Əlavə təhsil, Magistratura və doktorantura fakültələrində və SABAH qruplarında əyani şöbədə 03 fevral 2017-ci il, qiyabi şöbədə isə 09 fevral 2017-ci ilədək davam edəcək.\nOnu da əlavə edək ki, ADU-da 2016-2017-ci tədris ilinin payız semestrinin imtahan sessiyasında bəzi yeniliklər tətbiq edilib. Belə ki, universitetdə imtahan biletlərinə nömrə qoyulmur, həmçinin müvafiq otaqlar əvvəlcədən möhürlənir və tələbələr yalnız imtahana 10 dəqiqə qalmış auditoriyaya buraxılır. Mühüm yeniliklərdən biri də imtahanların Biliyin qiymətləndirilməsi və monitorinqi mərkəzi tərəfindən keçirilməsidir.\nEyni zamanda, ADU-nun 441-58-63, 440-64-82, 564-06-51 saylı telefonları və [email protected] ünvanlı elektron poçtu "Qaynar xətt” elan edilib, İctimai Nəzarət Şurasının bütün üzvlərinin əlaqə telefonları və elektron poçt ünvanları universitetin rəsmi Feysbuk səhifəsində yerləşdirilib.


Avtomobili qanuni əsaslarla idarə etmək hüququ olan istənilən fiziki şəxs\nRazılaşdırılmış tarixdən etibarən 12 ay müddətində\nBölmə 1: Nəqliyyat vasitələrinin (kasko) sığortası\nSığorta tarifi – 3.20% təşkil edir.\nBu sığorta məhsulu üzrə Sığortalılara avtomobilin dəyərinin 1%-i həcmində yanacaq hədiyyə olunur.\nHədiyyə olunan yanacaq müştəriyə 2 (iki) hissədə təqdim olunur:\n50% sığorta müqaviləsi rəsmiləşdirilən zaman\n50% - 3 aydan sonra\nSığorta müqaviləsi 3 aydan əvvəl xitam olunduğu zaman hədiyyənin ikinci hissəsi müştəriyə təqdim olunmur.\nMəhsul bazar dəyəri 10 000 AZN-dən 80 000 AZN-dək olan avtomobillər üzrə təqdim olunur.\nMəhsul yalnız istehsalı ili 2000 ildən yuxarı olan avtomobillər üçün təqdim olunur.\nSığorta haqqı birdəfəlik qaydada ödənilməlidir.\nMəhsul hüquqi şəxslərə şamil edilmir.\nMəhsul “AtaSığorta” ASC-nin əməkdaşları və onların ailə üzvlərinə şamil edilmir.\n1. avtonəqliyyat hadisəsi – avtomobilin istifadəsi nəticəsində baş verən, ölüm və bədən xəsarəti ilə nəticələnən, heyvanların və ya hərəkətsiz maneənin vurulmasına, habelə hər hansı digər əmlakın zədələnməsinə səbəb olan hadisələr;\n2. atılmış və ya düşmüş əşya – avtomobilin hissələrinə zərər vurmadan rəng örtüyünün nöqtələr şəklində zədələnməsi halı istisna olmaqla, avtomobilin xarici səthinə daş, qar, buz və digər əşyaların atılması, dəyməsi və ya düşməsi;\n3. üçüncü şəxsin qanunazidd hərəkəti;\n4. oğurluq, quldurluq, qaçırma və soyğunçuluq;\n5. yanğın və partlayış;\n6. təbii fəlakət – sel, daşqın, zəlzələ, fırtına, qasırğa, tufan, dolu və digər təbii hadisələr;\n7. heyvanların hərəkəti – avtomobilin salonuna vurulan zərərlər istisna olmaqla, heyvanların və quşların hərəkəti.\n*Şərtsiz Azadolma üzrə qeyd:\nHər hadisə üzrə - 100 AZN\n- Avtomobil kommersiya məqsədi ilə istifadə olunan zaman 1000 AZN həcmində şərtsiz azadolma məbləği tətbiq olunur.\n- Yol-nəqliyyat hadisəsi baş verdiyi zaman avtomobili idarə etmək səlahiyyəti verilmiş şəxsin yaşı 21-dən aşağı və ya sürücülük təcrübəsi 1 ildən az olduqda və ya sığorta hadisəsi sığortalanmış avtomobili idarə edən şəxsin yol hərəkəti və ya nəqliyyat vasitələrinin istismarı qaydalarının pozması nəticəsində baş verdikdə şərtsiz azadolma adi halda tətbiq olunmalı azadolma məbləğinin ikiqatı həcmində tətbiq ediləcək.\navtomobilin texniki təyinatı üzrə istifadə edilməməsi;\ntəmir və ya xidmət olunma məqsədilə texniki xidmət müəssisəsinin və ya yuyulmaq üçün avtoyuyucunun sərəncamında olduğu hallar istisna olmaqla, avtomobilin bu Qaydalara və sığorta müqaviləsinə görə sürücü hesab edilməyən şəxs tərəfindən idarə olunması;\navtomobili alkoqolun, narkotik vasitələrin, psixotrop, toksik və güclü təsir göstərən digər maddələrin təsirindən sərxoş vəziyyətdə olan və ya onu idarə etməyə hüququ olmayan şəxsin idarə etməsi;\nhərbi əməliyyatlar, terrorçuluq, kütləvi iğtişaşlar, tətillər, vətəndaş müharibəsi;\nnüvə partlayışı, radioaktiv çirklənmə, nüvə enerjisinin istənilən formada təsiri;\navtomobilin təlim məqsədilə, yaxud rəsmi və qeyri-rəsmi yarışlarda, sürət müsabiqələrində, sürət sınaqlarında, avtomobil rallilərində, davamlılıq sınaqlarında istifadə edilməsi;\ndövlət orqanları tərəfindən və ya onların göstərişi ilə avtomobilin daşınması (sığorta hadisəsi nəticəsində idarə olunmaq imkanlarını itirmiş atomobilin daşınması halları istisna olmaqla), saxlanması və ya məhv edilməsi;\nAzərbaycan Respublikasının Mülki Məcəlləsində, Azərbaycan Respublikasının İnzibati Xətalar Məcəlləsində və Azərbaycan Respublikasının Cinayət Məcəlləsində nəzərdə tutulmuş məsuliyyəti istisna edən hallardan başqa, sığortalının və ya sığorta olunanın sığorta hadisəsinin baş verməsinə yönələn qəsdən etdiyi hərəkəti və ya hərəkətsizliyi;\navtomobilin sığorta ərazisindən kənarda istismar olunması.\navtomobilin cinayət məqsədilə istifadə edilməsi;\navtomobilin sığortalının ailə üzvləri, işçiləri və ya ona xidmət edən şəxslər tərəfindən qaçırılması, talanması və ya bunlara cəhd edilməsi;\navtomobilin təyyarələrin enib-qalxdığı təyyarə limanı, aerodrom və ya hərbi bazanın ərazisində istifadə edilməsi;\navtomobilin yüklənməsi və boşaldılması nəticəsində dəyən zərərlər;\nəldən çıxan gəlir, gəlir itkisi, işin dayanması ilə bağlı və ya digər dolayı və kommersiya itkiləri, zərərləri və xərcləri\navtomobilin dərman qutusunun, qəza dayanacağı işarəsinin, istehsalçı zavod tərəfindən quraşdırılmamış cihazlarının, həmçinin qeydiyyat nişanının oğurlanması, zədələnməsi və ya məhv olması;\navtomobilin digər hissələri də eyni hadisə nəticəsində zədələndiyi hallar istisna olmaqla, şinlərinin zədələnməsi;\navtomobilin açarlarına, elektron aktivləşdirmə kartına, brelok və s. bu kimi hissələrinə, onların avtomobildən kənarda olduqları halda zərər dəyməsi və ya bu cür halda onların oğurlanması;\navtomobilin banı və (və ya) hissələri zədələnmədən onun rəng örtüyünün qopması və ya digər hər hansı formada zədələnməsi;\navtomobildə heç kəsin olmadığı zaman qapılarının və ya baqajının açarla bağlı olmaması, pəncərələrinin və ya tavanının (lyukunun) açıq qalması, açarın nəzarətsiz buraxılması və ya avtomobilin içərisində qalması nəticəsində avtomobilin və ya onun içərisində yerləşən hissələrinin qeyd olunan müvafiq səbəblərdən istifadə edilməklə oğurlanması;\navtomobilin dəyərdən düşməsi;\navtomobilin vəziyyətini onun sığorta hadisəsindən əvvəlki vəziyyəti ilə müqayisədə yaxşılaşdıran hər hansı təmir və ya dəyişdirmə işləri;\navtomobilin bütövlükdə və ya onun ayrı-ayrı hissə və aqreqatlarının təbii aşınması, onun əmtəə görünüşünün itməsi, istehsal və təmir zamanı mövcud olan qüsurları;\nsığortalının, sürücünün və ya sərnişinlərin sığorta hadisəsinin baş verdiyi anda avtomobildə olan əmlakına dəyən zərər.\n- Azərbaycan Respublikasının Maliyyə Nazirliyinin Kollegiyasının 23 sentyabr 2014-cü il tarixli Q-20 №-li qərarı ilə təsdiq edilmiş “Fiziki şəxslərə təqdim edilən avtomobil nəqliyyatı vasitələrinin tam sığortası Qaydaları”.\n- Zərər dəyən avtomobilin təmir edilməsi üçün təmir emalatxanasını (servis mərkəzi və s.) təyin etməklə bağlı seçim hüququ sığortaçıya aiddir.\n- Sığorta təminatının başlanğıc tarixinə qədər nəqliyyat vasitəsinə baxış keçirilməli və bütün mövcud sürücülər Sığortaçıya bildirilməlidir.\nMarka/model üzrə qeyd:\nAşağıdakı siyahıda göstərilən və bütün “sport car” və “kupe” kateqoriyasına aid edilən avtomobillər üzrə sığorta tarifi və şərtlər yalnız AtaSığorta ASC-nin Anderraytinq və Təkrarsığorta Departamentinə müraciət etdikdən sonra alına bilər:\nAudi – TT, R8\nBMW – Alpina, Z series\nChevrolet – Camaro, Corvette\nMercedes Benz – bütün AMG, Brabus versiyaları, G-class\nPorsche – Boxter\n1. *Doldurulmuş ərizə forması (3 vərəqdə);\n2. Sığortalı şəxsin şəxsiyyət vəsiqəsi və sürücülük vəsiqəsinin surəti;\n3. Avtomobilin hazırkı vəziyyətini təsdiq edən fotoşəkilləri.


Qarabağda patrul xidməti: “Türkiyə də sahədə olmalıdır” –\nQarabağda patrul xidməti: “Türkiyə də sahədə olmalıdır” – Müsahibə\n“İsrail-Türkiyə yaxınlaşmasında Azərbaycan faktorunu da unutmaq olmaz. Azərbaycanın hər iki ölkə ilə hərbi, siyasi, iqtisadi, mədəni və digər istiqamətlərdə çox güclü əlaqələri var. Qarabağdakı 44 günlük müharibədə tək Türkiyə yox, İsraildən alınan silahlar da geniş istifadə olundu. Sadalanan bu amillər Azərbaycanın Türkiyə və İsrail arasında bağlayıcı rol oynamasına imkan verir”.\n- ABŞ Prezidenti Co Bayden rusiyalı həmkarı Vladimir Putini “qatil” adlandırdı. Bildirdi ki, Putin son prezident seçkisinə müdaxiləsinin əvəzini ödəyəcək. Bayden Putinə qarşı niyə belə kəskin ifadə formasını seçdi, “əvəzini ödəyəcək” deyəndə nəyi nəzərdə tutur?\n- Nəhayət Bayden uzun fasilədən sonra müsahibə verdi. Bayden suallardan birinə cavabında bildirdi ki, son prezident seçkisinə Donald Trampın xeyrinə müdaxilə edənlər cəzalandırılacaq. Bu ittihamını da rusiyalı həmkarına yönəltdi və onu “qatil” adlandırdı. Baydenin keçmiş prezident Barak Obama ilə eyni platformada olduğunu bilirik. Yəni onlar Trampdan fərqli olaraq, Rusiyaya qarşı daha kəskin münasibət sərgiləyir. Bayden Obamanın Rusiyaya qarşı sərt siyasətini davam etdirir. Trampın isə Putinə rəğbəti vardı və onun bu münasibəti birmənalı qarşılanmırdı. Hətta onun 2016-cı ildə seçilməsində Putinin rolunun olduğu deyilirdi. Belə bir hal Amerika siyasəti üçün qəbuledilməzdir. Çünki ABŞ və Rusiya həmişə “soyuq savaş”ın içindədir.\nBaydenin Putin və onun yaxın ətrafına qarşı ittihamları onun ümumən Rusiyaya olan münasibətindən qaynaqlanır. Putin bu gün dünyanın ən ağıllı siyasətçilərindən biri kimi qəbul edilir. Əlbəttə, Putin təcrübəli siyasətçidir. Təbii ki, ABŞ da bunları nəzərə alaraq Rusiya ilə münasibətlərdə ehtiyatlı davranmağa məcbur olur. Baydenin bu açıqlaması gələcəkdə Rusiyaya yeni sanksiyaların tətbiq olunacağından xəbər verir. Bu sanksiyaların əsas diqqət mərkəzinin Putin və onun ailəsinin, habelə yaxın ətrafındakı adamlar və oliqarxların olacağı istisna deyil. Onsuz da Rusiya və ABŞ arasında həmişə “soyuq müharibə” olub.\nRusiyanın yürütdüyü xarici siyasət, xüsusən də Çin, Türkiyə kimi dövlətlərlə işbirliyi ABŞ tərəfindən qəbul olunmur. Bayden bu istiqamətlərdə də Rusiyanın qarşısını almağa çalışacaq. ABŞ bu məqsədlə Rusiya iqtisadiyyatını çökdürmək üçün əlindən gələn hər şeyi edəcək. Bir sözlə, iki güc arasında əzəli rəqabətin davam edəcəyini düşünürəm. Amma bu rəqabət sanksiyalar və diplomatik mübarizədən o tərəfə keçməyəcək.\n- Son günlərdə İsraildən Türkiyə ilə münasibətlərin normallaşdırılması ilə bağlı açıqlamalar verilir. İsrailin energetika naziri Yuval Steynitzdən sonra Baş nazir Binyamin Netanyahu da Türkiyə ilə əməkdaşlıqdan danışıb. Elə Türkiyədən verilən son açıqlamalarda da yumşalma meylləri hiss olunur. Türkiyə-İsrail münasibətlərindəki bu yaxınlaşma nədən qaynaqlanır?\n- Artıq bir müddətdir İsrail-Türkiyə münasibətlərinin normallaşması haqda qarşılıqlı bəyanatlar verilir. Məlumdur ki, Türkiyə bu gün Yaxın Şərqin ən güclü dövlətlərindən biridir. İsrail də güclənməyə, bölgədə söz sahibi olmağa doğru gedən bir ölkədir. Əlbəttə, tarixin müəyyən mərhələlərində bu iki ölkə arasında soyuq münasibətlər özünü göstərib. Çünki Türkiyə həmişə bölgədəki müsəlman dövlətlərinə dəstək verib. İsrailin isə Fələstin məsələsində bu dövlətlərlə kəskin fikir ayrılıqları var. Amma Donald Trampın fəal səyləri nəticəsində İsrail ərəb ölkələri ilə anlaşmağa, sövdələşmə imzalamağa başlayıb. Belə desək, müsəlman-ərəb ölkələri ilə İsrail arasında bir balans yaranır. Bu balans da Yaxın Şərqdə gedən proseslərdə özünü göstərir. Türkiyə də Yaxın Şərqdə regional oyunçu olaraq Suriya, Liviya və İraqdakı proseslərdə fəal iştirak edir, antiterror əməliyyatları keçirir. Bu baxımdan, Yaxın Şərqin iki önəmli geosiyasi oyunçusunun anlaşması normaldır.\nİsrail-Türkiyə yaxınlaşmasında Azərbaycan faktorunu da unutmaq olmaz. Azərbaycanın hər iki ölkə ilə hərbi, siyasi, iqtisadi, mədəni və digər istiqamətlərdə çox güclü əlaqələri var. Qarabağdakı 44 günlük müharibədə tək Türkiyə yox, İsraildən alınan silahlar da geniş istifadə olundu. Sadalanan bu amillər Azərbaycanın Türkiyə və İsrail arasında bağlayıcı rol oynamasına imkan verir.\nÜmumən, İsrail və Türkiyə arasındakı bu yaxınlaşma Yaxın Şərqdə gedən son proseslərlə əlaqədardır. Türkiyə regional güc olaraq Yaxın Şərqdəki fəaliyyətini getdikcə genişləndirir. Bu yaxınlaşmanın Fələstin və digər regional məsələlərin həllinə təkan verəcəyini düşünürəm.\nOnu da qeyd etmək lazımdır ki, həm İsrail, həm də Türkiyə ABŞ-dan dəstək alır. “S-400” və “F-35”lərlə bağlı aralarında müəyyən anlaşılmazlıqların olmasına baxmayaraq, ABŞ və Türkiyə NATO-da müttəfiqdirlər. Bu səbəbdən üst-üstə düşən bir çox maraqlar var. İsrailin də ABŞ-ın xarici siyasətində təsirli rolu mövcuddur. Xüsusən də ABŞ-dakı yəhudi lobbisinin buradakı fəaliyyətini qeyd etmək lazımdır. Bütün bu amillər və ortaq maraqlar Türkiyə və İsrail arasında yaxınlaşmanı şərtləndirir.\n- Bəs Misir, Səudiyyə Ərəbistanı və BƏƏ kimi ölkələr niyə Türkiyə ilə münasibətləri gərginləşdirmək yolu seçib?\n- Həmin ölkələrin Türkiyə ilə münasibətlərində gərginliyin olduğu hər kəsə bəllidir. Bu ölkələri qarşı-qarşıya gətirən əsas amil Aralıq dənizinin şərqi ilə bağlı durumdur. Misir, Yunanıstan və bölgənin digər ölkələri bu su hövzəsindəki enerji uğrunda mübarizədə Türkiyəyə qarşı eyni mövqedə durublar. Ümumiyyətlə, müsəlman-ərəb dövlətləri heç vaxt Türkiyənin İslam dünyasının lideri olmasını istəməyiblər. Bu baxımdan, Türkiyənin İslam dünyasında artan nüfuzu, bu coğrafiyada həyata keçirdiyi beynəlxalq layihələr, getdikcə regional gücdən qlobal gücə çevrilməsi həmin ölkələri narahat etməyə bilməz. Amma buna baxmayaraq, Türkiyə İraq, Suriya və Liviyada gedən proseslərdə açar fiqurlardan biridir. Bura Aralıq dənizinin şərqi də daxildir. Ərəb dövlətləri də Türkiyənin artan nüfuzunun qarşısını almaq üçün bütün vasitələrdən istifadə edirlər. Amma həmin ərəb ölkələri böyük maliyyə imkanlarına sahib olmalarına baxmayaraq, Türkiyəyə qarşı atdığı addımlardan effektli nəticələr ala bilmirlər.\n- Hazırda Türkiyə və Rusiya Qarabağda birgə monitorinq mərkəzində fəaliyyət göstərir. Rusiya Müdafiə naziri Sergey Şoyqu bu mərkəzin fəaliyyəti haqda bunun çox çətin əməliyyat olduğunu bildirib. Şoyqu bunu deyəndə nəyi nəzərdə tutur, söhbət Türkiyə ilə birlikdə olmağın çətinliyindən gedir, yoxsa ümumən bu işin mürəkkəbliyindən?\n- Qarabağdakı Rusiya sülhməramlıları öz missiyasının öhdəsindən lazımi qədər gəlmir. Bu gün ermənilər sülhməramlıların nəzarət etdiyi Laçın dəhlizi vasitəsilə Qarabağa hərbi qüvvə daşıyırlar. Mülki insanları da “oranın vətəndaşı” kimi Qarabağda yerləşdirirlər. Rus sülhməramlıları da bunları bilərəkdən görməzdən gəlir. Buna görə də Türkiyənin bölgədə olması Azərbaycan üçün vacibdir. Bizə lazımdır ki, Türkiyə meydanda olsun. Türkiyə hərbi qüvvələrinin patrul xidmətində yer alması separatçıların yenidən silahlanmasının qarşısını ala bilər. Türkiyə bununla həm də Rusiya sülhməramlılarının fəaliyyətinə nəzarət imkanı əldə edəcək. Hulusi Akar və digər Türkiyə rəsmiləri dəfələrlə Rusiya sülhməramlılarının anlaşmaları pozduğunu deyiblər. Bu baxımdan, Azərbaycanın maraqlarını müdafiə edən Türkiyə məcburdur ki, hansısa nöqtədə Rusiya ilə üz-üzə qalsın.\nŞoyqunun səsləndirdiyi fikrə gəldikdə, əvvəlki illərlə müqayisədə hazırda Rusiya-Türkiyə münasibətləri daha güclüdür. Amma buna baxmayaraq, Rusiya və Türkiyə tarixin heç bir dövründə dost olmayıblar. Şoyqunun demək istədiyi də budur. Rusiya hər nə qədər Qarabağda sülhməramlı missiya yerinə yetirdiyini desə də, ermənilərə dəstək verir, Türkiyə isə buna qarşı Azərbaycanın yanındadır. Yəni bölgədə balansın qorunması üçün Türkiyənin orada olması son dərəcə önəmlidir.\nTürkiyə Rusiya Qarabağ Ramiyə Məmmədova


“Dostluq üçün futbol” turnirində azərbaycanlı nümayəndə qapıçı kimi çıxış edəcək - FOTO + VİDEO -\n“Dostluq üçün futbol” turnirində azərbaycanlı nümayəndə qapıçı kimi çıxış edəcək – FOTO + VİDEO\n21 Fevral 2018 12:07 Turkustan.info\n“Şadıq ki, FİFA-nın rəsmi tərəfdaşı “Qazprom”un unikal təşəbbüsünü dəstəkləyirik. Bu forum –futbolun müxtəlif mənsubiyyətə sahib qızlar və oğlanlar üçün açdığı imkanlar çox gözəl nümunədir. FİFA-nın missiyası da bu cür təşəbbüsləri fəal surətdə dəstəkləməkdir”, – FİFA-nın baş katibi Fatma Samura qeyd edib.\n“Dostluq üçün futbol” Beynəlxalq uşaq Sosial proqramınında iştirak etməklə dünyadan bir çox insanlarla dostlaşaraq bərabərlik və ədalət kimi dəyərlərlə bağlı daha çox məlumat əldə edəcəksiniz. Bu dəyərlər FİFA üçün çox vacibdir. Final mərasimi Moskvada FİFA 2018 Futbol üzrə Dünya Çempionatı zamanı baş tutacaq. Ümudvaram sizləri orada görəcəyəm və hər birinizə uğurlar arzu edirəm”, – Marko Van Basten bildirib.\n“Siz nəyisə arulayanda, məqsədiniz olanda – buna nail olmaq üçün əlinizdən gələni edirsiniz. Əlbəttə ki, bu, fədakarlıq tələb edir. Buna görə də bir çox şeyləri qurban verməli olursunuz. Lakin məqsədə nail olmaq – bu, insanın həyatdında baş verən ən gözəl haldır. Bu, mənimlə də baş verdi. Düşünürəm ki, “Dostluq üçün Futbol” kimi layihələr hər kəsə öz məqsəllərinə çatmağa imkanı verir. Hər birinizə uğurlar arzu eduirəm”, – gənc iştirakçılara Adelina Sotnikova müraciət edir.\n“Xoşbəxtəm ki, müxtəlif ölkələrdən daha çox uşaqlar “Dostluq üçün futbol”a qoşulur. Bu proqram dünyanın bir çox ölkələrindən həmyaşıdlarımla dostlaşmağa imkan verdi. Bərabərlik, Sülh və Dostluq – həmyaşıdlarımız və böyüklərlə danışdığımız ən başlıca dəyərlərdir. Həqiqətən də dünyanı yaxşılığa doğru dəyişə bilərik. Buna çox inanıram”, – “Dostluq üçün futbol” proqramının gənc səfiri Manuel Pinola Silveyra (Uruqvay, 12 yaş) söyləyib.


Ilk baxışdan «informasiya» sözü çox geniş bir anlayış məkanına malik olsa da, onun səs və ya səs dalğası ilə uzlaşması bir sıra suallar doğura bilər. Məhz, buna görə də bu anlayışa diqqətlə nəzər salmaq maraqlı olardı.\nInformasiya məfhumunun dərin fəlsəfi, kulturo-loji və sosial bilik mənbələrinə və qlobal elmi əsaslara dayaqlanması bu gün heç bir şübhə yarada bilməz. Lakin, bu sözün mənbəyinin nə dərəcədə öyrənilməsi çox vacibdir. Informasiya məfhumu konseptual semantik «əraziyə» malik olmaqla yanaşı, o həm də koqnitiv modelləşmə, yə’ni «hadisə-əhvalat» təşlil üslubu baxımından neyro-psixoloji məkandır.\nInformasiya - formalaşmış «xəbər» deməkdir: belə halda o, dəqiq struktura, ardıcıllığa, konstruktiv məntiqə və s. cavab verməlidir. Əks halda, qeyri strukturlu, yə’ni tamam strukturlaşmadan uzaq olan «xəbər», məntiqsiz səs və söz düzümünə və ya xaotik işarələr toplusuna çevrilib heç bir informasiya axını yarada bilməz.\nMəhz bu baxımdan musiqi səsi və ya səs dalğası əsl informasiya vahidi kimi özünü göstərə bilər və burada xüsusən səs dalğasının spektri dəqiq və çox zəngin informasiya daşıyıcısı olaraq musiqi nəzəriyyəsi elminin hüdudlarını daha da genişləndirə bilər.\nElmin inkişafı tarixinə salınan ən səthi nəzər belə göstərir ki, səs və ya səs dalğasının spektri alim və filosofların daim diqqət mərkəzində durmuşdur. Onun təbii dalğalarına-vibrasiya inkişafı bütün kainatın dalğalanma əsaslı olduğunu sübuta yetirirdi və ondan bir hazır model kimi də bəhrələnərək astronomiya, elektro-maqnetizm və kvant fizikasında, riyaziyyatda da istifadə edilirdi. Sonralar səsə «səslənən maddə» deyib, çox təəccüblü olsa da XX əsrin axırlarında akustika elmini formalaşdırmağa çalışmışlar. Bundan irəli gələrək, fizikanın optika və həndəsi ortika kimi müasir sahələri meydana çıxmışdır.\nSəs dalğaları insanı daim əhatə edir və onlardan qurtulmaq mümkün deyil. Əgər işıq dalğalarından evdə və ya ağacın altında gizlənmək mümkün-dürsə, səs dalğaları ən qalın divarlardan, hətta su qatlarından keçib sizin qulağınıza çatacaq. Bu, əlbəttə ki, səsin süzülmə «gücünü» bildirir. Onlar sferik şar şəklində konsentrik dalğalarla yayılır və səs mənbəyinin ilk təkanverici impulsundan sonra dalğa enerjisinin tükəndiyi təqdirdə tədricən sönməyə yuvarlanır. Qeyri halda, insan qulağı belə gərgin dalğa şəbəkəsinə dözə bilməzdi. Lakin, möcüzəli cəhət odur ki, səslər bir-birini «söndürmür» və maraq təşkil etməyən səslərin arasında məhz. Marağa səbəb olan səs «xəbərini» eşitmək çox asandır. Bu, insan qulağı və bununla bağlı olan səs tellərinin bioloji quruluşundan irəli gəlir və informasiya nəzəriyyəsində qəbul olunmuş qavrama qabiliy-yətinin insan beyni ilə əlaqədar ölçülən prosesin nəticəsi kimi özünü göstərir.\nInsanın qavrama qabiliyyəti onun hissiyatı ilə əlaqədardır və çoxmərhələli bir prosesdir. Gön-dərilən «xəbər» və ya hansısa informasiya axını kvantlaşma, yə’ni «xırda, mikro-parçalanma» üsulu ilə toplanır və bunun nəticəsi olaraq yetkin, səlist bir «obraz» yaranır. Burada «Furye-haçalanma» üsulu özünü göstərir və bu o deməkdir ki, Bəşər vahidləri və bütün bununla bağlı anlayışlar, görüntülər, təbiət və şüur məfhumları tam verilsə də, insan onları «bölmə-xırdalama» vəziyyətinə gətirib, beynin elektrik-mübadilə proseslərinin enerjisi sayəsində təhlil edib qavrama prosesini işə salır. Sanki deduktiv tərzdə, hərtərəfli «öyrənir» və nəticədə dolğun «şəkil-mənzərə» yaradır. Səsin qavranılması da bu tərzdə baş verir.\nSəs kvantları yüksəklik, davam və dinamika elementlərindən toplanır. Bu üç anlayış biri-birindən ayrılmaz bir vəhdət təşkil edir: yüksəklik yoxdursa, onun davamı və dinamikası mə’nasızdır və digər tərəfdən, dinamika və davamiyyət nəyəsə məxsus olmalıdır. Bu birlik yalnız insanın eşitmə qabiliyyətinə tə’sir etməyən və ya onun eşitmə diapazonundan kənara çıxan səslərdə sanki «pozulur» və dəyərsizləşir: o, infra-, ultra- və s. başqa vibrasiya-lara biganədir. Və bu da, yəqin ki, təbiətin müdrikliyini göstərir, çünki bu səslənmələr eşidilməsə də, dəhşətli sarsıntılar və sinir gərginliyi yaratmağa qadirdilər. Digər tərəfdən, ultra dalğalarının müalicəvi xüsusiyyətləri hamıya yaxşı məlumdur.


MSK mürəkkəbdən istifadəni öyrədir\n2021, 26 İyul, Bazar ertəsi, Bakı vaxtı 05:09\nDairə seçki komissiyaları rəhbərlərinə mürəkkəbdən istifadə olunması nümayiş etdirilib Gələn həftə – noyabrın 2-4-də məntəqə seçki komissiyalarına parlament seçkisində mürəkkəbdən istifadə qaydaları izah olunacaq.\nMSK-nın mətbuat katibi Azər Sarıyev belə deyir.\nOktyabrın 30-da isə MSK prezident İlham Əliyevin 25 oktyabr tarixli sərəncamına həsr olunmuş seminar keçirib. Seminarda 125 dairə seçki komissiyası rəhbərinə mürəkkəbdən istifadə olunması nümayiş etdirilib.\nAzər Sarıyev üç günün məntəqə komissiyalarında təlim keçmək üçün kifayət etdiyini deyir. Onun sözlərinə görə, səsvermə günü bütün yerli və xarici müşahidəçilər seçicilərin barmağının mürəkkəblə necə işarələnməsini müşahidə edə biləcək.\nOktyabrın 30-da keçirilən toplantıda seçki vaxtı və ondan sonra şikayətlərə baxılması qaydaları da izah edilib.\nŞənbə günü MSK seçicilərin barmaqlarının mürəkkəblə işarələnməsinə dair təlimat qəbul edib. Təlimata görə, hər bir seçicinin sol əlinin baş barmağı üstünə mürəkkəb vurulacaq. Məqsəd bir seçicinin bir neçə dəfə səs verməsinin qarşısını almaqdır.\nBarmaqların mürəkkəblənməsi prezident İlham Əliyevin oktyabrın 25-də imzaladığı "Seçkilərin hazırlanması və keçirilməsi ilə bağlı təxirəsalınmaz tədbirlər haqqında" sərəncamda nəzərdə tutulub.


"Paltarlardan və parçalardan xardal, ketçup və ya sous ləkələrini necə çixarmaq olar"\nPaltarlardan və parçalardan xardal, ketçup və ya sous ləkələrini\nPaltarlardan və parçalardan xardal, ketçup və ya sous ləkələrini necə çixarmaq olar\nBizim çoxumuzun mətbəx rəflərimiz xardal, ketçup, barbekü üçün sous kimi müxtəlif ədviyyatlarla və souslarla doludur, hansılar ki, bizim sevimli ərzaqlarımızın siyahısında lider yerləri tuturlar, çünki bizim yeməklərimizi daha da dadlı edirlər. Eyni zamanda yeməklərdən aldığımız zövqlə birlikdə onlar gözlənilməyən ləkə formasında xoşagəlməz sürprizlər verə bilərlər. Əgər siz paltarınıza sous və ya xörək şirəsi tökmüsünüzsə, onu təmizləmək asan olmayacaqdır, aşağıdakı tövsiyyələrə riayət etmək lazımdır.\nKetçup, xardal və digər sous ləkələrinin növləri\nLəkəri çıxarmağa başlamazdan əvvəl, onun əmələ gəlməsi səbəbini araşdırmaq lazımdır. Bəzi hallarda bu problemin həllinə xüsusi yanaşma tələb olunacaqdır. Ən geniş yayılmış sousların siyahısında aşağıdakılar vardır:\nSpagetti üçün sous\nPasta üçün sous\nBarbekü üçün sous\nSous ləkəsinin çıxarılması. Addım-addım təlimat\nPaltardan sous qalıqlarını çıxarın\nPaltarı tərs üzünə çevirin və çirklənmiş sahəni soyuq su ilə yaxalayın.\nParçanın növü və rənginə müvafiq olaraq Persil yuyucu vasitəsini seçin.\nZəruri hallarda ləkəni əvvəlcə ovun.\nPaltarı onun üçün yolverilən maksimal temperaturda yuyun.\nQalan sous ləkəsinin çıxarılması\nHansı sousu öz üzərinizə tökməkdən asılı olmayaraq, əvvəlcə onun qalıqlarını paltardan çıxarın. Sonra çirklənmiş paltarı tərs üzünə çevirin və çirklənmiş hissəni arxa tərəfdən soyuq su ilə yuyun. Bu paltardan ləkənin çıxarılması məsələsini yüngülləşdirəcək, çünki sous qalıqları parçaya nüfuz edən maddələri liflərdən çıxaracaqdır.\nParçanın növü və rənginə müvafiq olaraq yuyucu vasitəni seçin:\nAğ əşyalar üçün Persil Universal\nRəngli əşyalar üçün Persil Color Gel\nDelikat qulluq tələb edən parçalar üçün və ya əllə yuma hallarında Perwoll istifadə edin.\nYuma proseduruna başlamazdan əvvəl parçanı rənglərin davamlılığına görə yoxlayın. Sonra ketçup, xardal və ya digər sous ləkələrinin birbaşa üstünə Persil Universal və ya Persil Color Gel vasitələrini çəkin və bir neçə dəqiqə gözləyin ki, o, parçaya hopsun.\nPersil yuyucu vasitəsi həll edilən suda paltarı bir neçə dəqiqə isladın. Bundan sonra paltarı paltaryuyan maşına yerləşdirin, paltarın çox çirklənməsi hallarında göstərilən dozaya bərabər Persil dozasını əlavə edin.\nLəkələrin olmamasına görə paltarların yoxlanması\nYuma zamanı paltarları quruducu maşına yükləməzdən əvvəl, əmin olun ki, onların üzərində ləkə izləri qalmamışdır. Əgər paltar yuyulmayıbsa, həmin parça üçün yolverilən maksimal temperaturda yuma prosedurunu təkrarlayın (informasiya paltarın tərs üzündə birkada göstərilir).\nMüxtəlif növ paltarlardan və parçalardan xardal, ketçup və müxtəlif sous ləkələrinin çıxarılması\nƏgər siz köynəyinizdən xardal ləkəsinin və ya şalvarınızdan ketçup ləkəsinin çıxarılması problemi ilə rastlaşmısınızsa, yuxarıda göstərilən məsləhətlərə riayət edin, çox hallarda onlar sizə bu problemin öhdəsindən gəlməyə kömək edəcəkdir. Lakin ipək, atlas və ya yun kimi delikat qulluq tələb edən parçalarla işləyirsinizsə, əllə yuma və ya paltardan ləkələrin çıxarılması üçün Perwoll istifadə edin. Ola bilsin ki, yuma prosedurunu dəfələrlə təkrarlamalı olacaqsınız ki, ləkə tam getsin, əvəzində həmin vasitə sizin paltarlarınızın qayğısına qalacaq və onlara heç bir ziyan verməyəcəkdir. Pambıq və poliester kimi parçaları maşında yumaq daha yaxşıdır.\nXardal, ketçup və digər sousların çıxarılmasının çətin halları\nPaltardan qurumuş ləkəni necə çıxarmaq məsələsinə görə baş sındırırsız? Əvvəlcə barbekü və ya xardal sousunun qalıqlarını qaşımağa cəhd göstərin, sonra isə birbaşa ləkənin üzərinə Persil Color Gel və ya Persil Universal vasitəsini tökün, onu səliqə ilə parçaya sürtün və bir neçə dəqiqə gözləyin. Bundan sonra paltarı Persil yuyucu vasitəsinin həll olunduğu isti suda 30 dəqiqə ərzində isladın, sonra isə adi rejimdə yuyun.\nRəngli paltarlardan ketçup, xardal və digər sous ləkələrinin çıxarılması\nSous ləkələri xüsusilə bəzi növdə, rəngdə olan paltarlardan onları çıxarmağın çətin olması ilə onunla məşhurdular. Həqiqi problemləri ağ paltarda ketçup və ya tomat sousunun ləkəsi və tünd paltarlarda mayonez ləkələri yaradır. Xardalın tərkibində təbii boya olan sarıkök var, ona görə də onun ləkəsini ağ köynəkdən çıxarmaq son dərəcədə çətindir. Xardal ləkələrindən xilas olmağın ən yaxşı üsulu-yuyucu vasitəni təzə ləkənin üzərinə tökmək və paltarı bacardığınız qədər tez yumaqdır.\nTəsadüfən köynəyinizi və ya şalvarınızı sousla ləkələmisiniz? Ləkələrin sizin paltarlarınızı korlamağına yol verməyin! Yuxarıda göstərilən məsləhətlərdən istifadə edərək bu problemlərdən xilas olun.


Lot-1 – Kombilərin (24 kW) alınıb quraşdırılması.\nTexniki xüsusiyyətləri: nominal istilik gücü - 26 kW, nominal istilik qabiliyyəti - 23-24 kW, istilik siteminin işlək təzyiqinin civarı 30-80 °C, Esenjor sayı – 2 (su və istilik sisteminin müstəqil istifadəsi), su təzyiqinin sensoru, su temperaturunun sensoru, külək təzyiqinin sensoru, elektron nəzarət platası, △t=25°C, 25° С-də isti su emalı - 13 L/dəq, △t=30°C, 30° С-də isti su emalı - 10.8 L/dəq, elektirik cərəyanı – 220-230/50 V/Hz, maksimum elektrik enerjisi – 110 W, suya qarşı müdafiə və təhlükəsizlik (beynəlxalq standart) - IPX4, təbii qazın təzyiqi – 2000 Pa.\nTender iştirakçılarına təklif edilir ki, öz tender təkliflərini imzalanmış, möhürlənmiş, ikiqat zərfdə, yazılı surətdə təqdim etsinlər. Tender təkliflərinin qiymətləndirilməsində aşağıdakı meyarlara üstünlük veriləcəkdir: aşağı qiymət, iddiaçının maliyyə və texniki imkanları, istehsalçı və ya onun rəsmi distrebüteri olması, anoloji müqavilələrin icrasına dair təcrübəsi, istismara verilən zəmanət müddəti və texniki xidmətlərin göstərilməsi.\nTender predmeti haqqında ətraflı məlumat tenderin əsas şərtlər toplusunda verilir. Maraqlananlar tenderin əsas şərtlər toplusunu (Azərbaycan dilində hazırlanmış) tenderdə iştirak etmək üçün yazılı müraciət edib qeydiyyata alındıqdan sonra aşağıdakı hesaba 500 (beş yüz) manat məbləğində iştirak haqqı ödəməklə Bakı şəhəri, Nəsimi rayonu, Cəlil Məmmədquluzadə küçəsi 85Z (əlaqələndirici şəxs: Vəliyev Zahid Musa oğlu, Telefon: (+99412) 594-54-01 daxili 238) ünvanından ala bilərlər.\nKapital Bank ASC-nin Mərkəz filialı\nMalgödərənləriddiaçı statusu almaq və tenderdə iştirak etmək üçün aşağıdakı sənədləri (rəsmi blankda və möhürlə təsdiq olunmuş qaydada) təqdim etməlidirlər.\nTender təklifinin ümumi qiymətinin 1 (bir) faizi məbləğində tender təklifinin təminatı - bank zəmanəti (təminatın qüvvədə olma müddəti tender təklifinin qüvvədə olma müddətindən 30 (otuz) bank günü çox olmalıdır);\nMalgöndərənlərhaqqında tələb olunan sənədlər. Bu sənədlərə aşağıdakılar daxildir:\nDigər sənədlər - Tender təklifini və satınalma müqaviləsini imzalamaq səlahiyyətinə malik olan şəxsin səlahiyyətlərini təsdiq edən sənəd (vəzifəyə təyin edilməsi barədə əmrin təsdiq olunmuş surəti və ya müvafiq səlahiyyətin verilməsi barədə etibarnamə) - Tenderin əsas şərtlər toplusunda göstərilən bütün digər sənədlər.\nMalgödərənlər1, 2 və 5-ci bəndlərdə qeyd olunan sənədləri 2019-cu il 26 aprel tarixinə kimi Tender komissiyasına təqdim etməlidirlər. Həmin sənədlərdən hər hansı birini təqdim etməyən və ya ixtisas göstəricilərinə dair tələblərə uyğun olmayan malgöndərənin təklifi qəbul olunmur.\nMalgödərənləröz tender təkliflərini (imzalanmış, möhürlənmiş, ikiqat bağlama zərfdə) 2019-cu il 06 may saat 17.00-a qədər yuxarıda qeyd olunan ünvana təqdim etməlidirlər. Göstərilən tarixdən gec təqdim olunan zərflər açılmadan geri qaytarılacaqdır. Tender təklifləri zərfləri 2019-cu il 07 may tarixində saat 15.00-da “MİDA” MMC-də açılacaqdır.


Smoke Out baxış göstərir ki: Nəticələr mümkündür, ancaq bu səhvlərdən uzaq durun\nSmoke Out Təcrübələr: Dünya Çapında İnternetdə siqareti buraxmağa daha qənaətbəxş bir həll varmı?\n6.5/10 11:13 Mio Rich\nSmoke Out hazırda daxili məsləhət olaraq qəbul edilir, lakin son dövrdə populyarlıq sürətlə artır - həmişə daha çox istifadəçi bu mükafat məhsulu ilə müsbət sürprizlər əldə edir.\nTest və Təcrübə hesabatları Smoke Out kömək edə biləcəyini sübut edir. Mənim testimdə təsir, tətbiq və uğurlu nəticələr haqqında hər şeyi öyrənəcəksiniz.\nSmoke Out istehsalının məqsədi həmişə siqareti buraxmaq olub, istənilən nəticələrə və effektivliyin müxtəlif səviyyələrinə asılı olaraq, çox qısa müddət ərzində və ya daha uzun müddət ərzində istifadə edilə bilər.\nTəcrübə sayısız hesabatlara görə, bu üsul xüsusilə təsirli görünür. Buna görə də artıq məhsulun bütün vacib detallarını bir araya gətirmək istəyirik.\nSmoke Out arxasında olan şirkət məşhurdur və öz resurslarını internetdən uzun müddət satır. Beləliklə, çox təcrübələr var.\nBu dözümlü olaraq deyilə bilər: Smoke Out təbii və beləliklə ardıcıl təsirli bir məhsuldur.\nSmoke Out, şirkət siqareti buraxma məqsədilə hazırlanmış bir məhsul istehsal edir.\nDərman təkcə bu tapşırıq üçün hazırlanmışdır - əsl nadir haldır, çünki hazırkı metodlar eyni zamanda bir neçə problemli sahəyə toxunur, belə ki, istehsalçı patent vasitəsi kimi onlara tövsiyə edə bilər. Beləliklə, aktiv maddələr z olardı.\nB. pəhriz əlavələrinin istifadəsi altında davamlı olaraq aşağı salınmışdır. Buna görə də, heç bir təəccüb doğurmur ki, bu cür narkotik vasitələrlə, praktiki olaraq heç bir qənaətbəxş nəticə əldə edə bilməz.\nBundan əlavə, Smoke Out istehsalçısı məhsulu onlayn satır. Buna görə də son dərəcə ucuzdur.\nSmoke Out, fərdi maddələr və təsirlərin ən əhəmiyyətli olanlarıdır.\nMəhsulun test işindən əvvəl xüsusilə ruhlandırıcı istehsalçının təməl olaraq 2 yaxşı hazırlanmış ingredientdən istifadə etməsi.\nHəm də bu fərdi maddələrin daha böyük doza razı oldu. Bir çox məhsulun uğursuz olduğu bir nöqtə.\nbir az qəribə görünür, buradan çıxmaqla bağlı olduğu müddətcə, ancaq bu maddənin hazırkı işinə nəzər yetirsəniz, inanılmaz perspektivli nəticələr tapacaqsınız.\nQablaşdırma və bir neçə həftəlik tədqiqat araşdırmalarına nəzər salıb sonra mən məhsulun sınaq prosesində əhəmiyyətli nəticələr əldə edə biləcəyinə inanıram.\nSmoke Out açıq xüsusiyyətləri:\nŞübhəsiz, Smoke Out analizi göstərir ki, böyük üstünlük satın alma qərarını son dərəcə asanlaşdırır. Eyni şəkildə, Varikosette nəzərdən keçirməyə dəyər.\nİstisnasız istifadə edilən bütün materiallar bədəni ifraz etməyən təbii ehtiyatların əlavələri\nSiz özünüzü eczacının yolunu və siqareti buraxmaq üçün bir resept haqqında alçaldıcı söhbətdən qurtarsınız\nvar Means resept ilə almaq üçün yalnız bir çox hallarda siqaret buraxma üçün istifadə olunacaq - Smoke Out İnternet siz asanlıqla və çox ucuz alış\nZövqlə siqareti buraxmaqdan söhbət edirsiniz? No? Əgər ehtiyacınız yoxdursa, onda yalnız səni almadan məhsul əldə edə bilərsiniz\nBu əla təsiri Smoke Out çatdırır, çünki fərdi maddələrin əməkdaşlığı çox yaxşı işləyir.\nBu, mövcud olan mexanizmlərdən istifadə edərək, bizim orqanizmin çox mürəkkəb quruluşundan yaranır.\nDaha bir neçə minillik inkişafı deməkdir ki, siqaret çəkmədən həyat üçün demək olar ki, bütün əlaqəli proseslər artıq mövcuddur və sadəcə tetiklenmelidir.\nBeləliklə, istehsalçı aşağıda göstərilənləri dəqiq təsir göstərir:\nBu məhsul əsasən baxmaq olar - lakin mütləq deyil. Hər kəsin təsirləri fərqli pozuntulara məruz qaldığını bilmək lazımdır, nəticələr nəticələr daha yumşaq və ya güclü görünə bilər.\nSmoke Out ilə gözləmək üçün Smoke Out yan təsir varmı?\nBu vəziyyət, bu da hazırkı işdə olduğu daha geniş anlayış inkişaf müvafiq Smoke Out zərif məhsul insan bədəninin bioloji prosesləri lazım deyil.\nBeləliklə, Smoke Out və insan orqanının arasında yan təsirləri faktiki olaraq aradan qaldırır.\nDərman ilk növbədə qəribə bir şəkildə baş verə bilərmi? İstənilən təsirin hiss olunduğundan əmin olmaq üçün istifadəçilər az vaxt lazımdır?\nDürüst olmaq üçün bir an çəkir və narahatlıq kiçik bir məsələ ola bilər.\nSənin üçün doğru qərarı Smoke Out?\nBu tez cavab verə bilər. Bizim ətraflı analizlər göstərir ki, Smoke Out bəzi insanlar üçün məntiqli deyil.\nSiqaretin dayandırılması ilə bağlı bir problem olan hər kəsin və ya hər kəsin Smoke Out satın alınması ilə daha yaxşı irəliləyiş əldə edə biləcəyi Smoke Out.\nYalnız bir həb qəbul edə biləcəyinizi və bütün narahatlıqlarınızı dərhal dayandırdığınızı düşünürsünüzsə, münasibətinizi yenidən düşünməlisiniz. Siqaretin dayandırılması uzun müddətdir. Bu arzu etmək üçün inkişaf prosesinə daha çox vaxt lazımdır.\nSmoke Out istəklərinə çatmaq üçün kömək edir. Buna baxmayaraq, ev tapşırığını etmək lazımdır.\nSiqaret çəkmədən bir həyat axtarırsınızsa, yalnız məhsulu almaqla yanaşı onu istifadə edərkən əvvəlcədən vermək lazımdır. Bu şəkildə, qısa müddətdə ilk nəticəni gözləməlisiniz. Bununla belə, yalnız siz qanuni yaşınız varsa bunu edə bilərsiniz.\nHəqiqətən, vəd etdiyi şeyin həqiqətən olub-olmadığı hala hələ qeyri-müəyyənlik olduğu halda, çox rahat olun: heç bir zaman necə işlədiyini başa düşmədiniz.\nBeləliklə fikirlə zəhmət olmasın və nəhayət özünüzü Smoke Out çağırdığınız anda Smoke Out.\nUzunmüddətli istənilən yerdə məhsulun istifadəsində heç bir çətinlik olmadığını bilmək lazımdır - harada olursanız olun, olmağınızdan asılı olmayaraq.\nİnanılmaz bir çox son istifadəçinin müştərilərin təcrübəsi bunları sübut edir.\nMüvafiq təlimatlarda, eləcə də rəsmi onlayn mağazada (məqalədə olan link) müvafiq dozada və vacib olan başqa bir məsələ ilə bağlı hər hansı bir məsləhətə müraciət edin...\nSmoke Out çəkmək istəkindən qurtulma şansı çox yaxşıdır\nMənim fikrimcə, əlbəttə kifayət qədər sənədlər və sevindirici hesabatlar var.\nGözlənilən dönüşümlər bir müddət ala bilər.\nSeni neçə gün çəkəcək? Bunu cəhd edin və özünüz baxın! Çox yaxşı ola bilər ki, yalnız bir neçə dəqiqədən sonra Smoke Out gözlənilən təsirlərini hiss edirsiniz.\nDigərləri isə təkmilləşdirməni dərhal qeyd edə bilərlər. Bəziləri uğur əldə etmək üçün bir neçə ay çəkə bilər.\nÇox hallarda, ilk növbədə nəticələri qəbul edən öz klanınızdır. Və bu maddəni Goji Cream kimi digər məhsullardan çox fərqli edir. Qardaşlarınız şübhəsiz ki, sizi daha yüksək canlılıq səviyyəsinə çatdıracaqlar.\nŞübhəsiz ki, " Smoke Out kimi bir vasitə Smoke Out İnternetdə xoşbəxt insanların nəticələrini və nəticələrini nəzərdən keçirin. Təəssüf ki, bu baxımdan çox az sayda elmi hesabat var, çünki onlar çox bahalı və adətən yalnız dərman preparatları daxildir.\nBütün fərdi nəticələr, qiymətləndirmələr və qərəzsiz testləri nəzərdən keçirərkən, mən Smoke Out ilə bu nailiyyətlərin tərtibini görmüşəm:\nSmoke Out tədqiqatlarda təsirli nəticələr əldə edir\nMüxtəlif fərdi təcrübələri araşdırmaqla, məhsulun tələblərinə cavab verdiyini qaçılmaz hesab edə bilərsiniz. Bu adi bir şey deyil, çünki belə davamlı coşğulu bir xülasə demək olar ki, heç bir məhsulda tapılmır. Mən də həyatımda belə məhsullar alıb test etmişəm.\nDemək olar ki, bütün istifadəçilər siqareti buraxmaqda davamlı uğurlardan danışırlar\nAşağıdakılar əmindir - məhsulun mütləq mənasını verir!\nBir məhsul Smoke Out kimi etibarlı olaraq Smoke Out sonra, tez-tez bazardan qısa müddət sonra çıxarılır, çünki fondlar təbii əsasda çox effektiv ola bilər ki, digər istehsalçılar üçün xoşagəlməzdir. Bunu sınamaq istəyirsinizsə, çox gözləməyin.\nBizim rəy: Sifariş Smoke Out tövsiyə mənbəyində isə cəhd Smoke Out rahat və qanuni əldə edə bilərsiniz.\nUzun müddət ərzində bu proqramı həyata keçirmək üçün potensialınızı sorguladığınız halda, onu buraxa bilərsiniz. Bütün bunlardan sonra, bu əsas aspektdir: imtina etməyin.\nAncaq, düşünürəm ki, Smoke Out ilə uzunmüddətli təsirlər qazanmaq üçün probleminizdə kifayət qədər motivasiya tapa bilərsiniz.\nBir daha demək istərdik ki, Smoke Out satın alındıqda diqqətli olmalıyıq, çünki təəssüf ki, təkrar onlayn biznesdə saxtakarlıq edilir.\nBütün nüsxələri qeyd olunan mənbələrdən əldə etmişəm. Buna görə də, mənim təklifim məhsulları yalnız orijinal istehsalçısından əldə etməkdir, buna görə sadalanan linkləri istifadə edə bilərsiniz. Ebay və ya Amazon və ya digər kimi saytlardan belə malların satın alınmasına tövsiyə etmirik, çünki əsl həqiqət və qərəzsizlik ümumiyyətlə təmin edilmir. Əczaçılarınıza hətta cəhd etməyiniz lazım deyil.\nSmoke Out çəkmək üçün Smoke Out cəhd verməyə qərar verərsənsə, həqiqətən tövsiyə etdiyimiz mənbədən istifadə etdiyinizə əmin olun - başqa heç bir yerdə daha yaxşı bir qiymət, müqayisə etməli təhlükəsizlik və təqdir və ya bunu bilmək bu həqiqətən vasitədir.\nBizim tərəfindən tapılan İnternet ünvanları ilə siz heç bir risk qəbul etməyəcəksiniz.\nMəhsulu sınamağa qərar verdiyiniz halda, sual yaranır, hansı məbləğ satın alacaq? Daha böyük bir paket sifariş etsəniz, aşağı qiymətdən istifadə edə biləcəksiniz və yaxın gələcəkdə heç bir şey barədə narahat olmayacaqsınız. Məhsulun çatdırılmasını gözləyərkən müvəffəqiyyətləri yavaşlatmaq inanılmaz dərəcədə zəhmət çəkir.


Qarabağ savaşının qaranlıq tərəfləri... - Məşhur alimin ilginc faktlarla dolu araşdırması! | Xural qəzeti\nƏsas Səhifə/ARAŞDIRMA/Qarabağ savaşının qaranlıq tərəfləri… – Məşhur alimin ilginc faktlarla dolu araşdırması!\nAzərbaycanda çoxları Qarabağ savaşı haqqında elmi və bədii ədəbiyyatın azlığından şikayətlənirlər. Hətta tanınmış yazıçılardan biri bizdə niyə müharibəbə ədəbiyyatının yaranmadığı barədə suala qəribə “arqument”lə cavab vermişdi: “Hələ vaxtı gəlməyib… Unutmayaq ki, Tolstoy “Hərb və sülh”ü Fransa-Rusiya müharibəsində 50 il sonra yazmışdı”.\nƏlbəttə, bu cür yanaşma ilə razılaşmaq mümkün deyil; nəzərə alsaq ki, Qarabağ savaşı hələ başa çatmayıb və son vaxtlar münaqişənin yalnız hərb yolu ilə həll edilməsinin mümkünlüyünə dair daha ucadan danışmağa başlayıblar, o zaman bu savaşı yaradan səbəbləri və səbəbkarları daha yaxşı tanımaq, birinci Qarabağ müharibəsinin gedişatı ilə bağlı təfərrüatları dərindən bilmək üçün elmə və bədiii ədəbiiyatın yaradılmasının nə qədər vacib olduğu ortaya çıxar. Bu, ən azı mümkün müharibə zamanı Azərbaycanın uğur əldə etmə imkanlarını artırar, hərbi gücünə güc qatardı.\nEyni zamanda qeyd etmək lazımdır ki, Qarabağ münaqişəsinin hərbi və siyasi aspektləri barədə ədəbiyyatın tamamilə yoxluğundan danışmaq da ədalətsizlik olardı. Belə ki, görkəmli alimimiz, mineralogiya elmləri doktoru professor Çapay Sultanov bu istiqamətdə çoxillik dərin araşdırmaların müəllifidir. Alimin www.sultanov.azeriland.com şəxsi internet səhifəsinə daxil olanlar onun son illərdə yaxın tariximizin bu və ya digər aktual mövzularını əhatə edən araşdırmalarının nəticəsi olan əsərləri oxuya bilərlər.\nİndi sizə Ç.Sultanovun Qarabağ savaşını yaradan, savaşın ilk mərhələsində işğalçı tərəfin üstünlüyünü təmin edən səbəblərə və səbəbkarlara işıq tutan ilginc faktlarla zəngin məqaləsini təqdim edirik. Əminik ki, bu məqalə savaşın tarixini öyrənməyin zərurətini bir daha ortaya qoymaqla bərabər, oxşar elmi təşəbbüslərin meydana çıxmasını da stimullaşdıracaqdır.\n“Uzaqgörənlik üçün bilgi, qurtuluş üçün uzaqgörənlik lazımdır”\nO illərdə Moskvanın Qırmızı Meydanında keçirilən hərbi paradda onları hələ nümayiş etdirməmişdilər.\nAzərbaycan ordusu Sovet qoşunlarının Almaniya ilə müharibədəki vəziyyətindən də müqayisəyə gəlməz dərəcədə pis durumda idi. Heç kim T-80 tankının döyüş və digər keyfiyyətlərini, onunla necə mübarizə aparmaq üsulunu düz-əməlli bilmirdi. Həmçinin ermənilərdə bu tankdan bir deyil,onlarla idi.\nYaxşı məlumdur ki, buna bənzər yeni texnologiyaların müharibədə tətbiqi zamanı həmin növ silahların istehsalıyla əlaqəli mütəxəssislərin də müharibədə iştirakı vacibdir. Onlar əllərindən gələni edirlər ki, icad etdikləri silahın effektivliyini iş başındaca göstərsinlər.\nFaktiki olaraq azərbaycan torpaqları T-80 tanklarının real döyüş şəraitində sınaq poliqonuna çevrilmişdi!\nTəəssüf ki, bunlar şərəfsizcəsinə aparılan sınaqlar idi – azərbaycanlıların sursatının içində NATO-nun kompyuterlə idarə olunan tank əleyhinə qurgusu yox idi! Bax belə qeyri bərabər döyüşlər gedirdi.\nAşagıda göstərilən nümunə də erməni tərəfinin qələbəsinə öz töhfəsini verir.\n“1993-cü il iyunun 18-də 40 tankdan ibarət erməni birləşmələri ”Qradların”, quru qoşununun və 20 ədəd Ми-24 helikopterinin dəstəyilə şimaldan Agdama yaxınlaşır. Agdam rayonu ugrunda bir aydan artıq davam edən qızgın döyüşlərdən sonra iyulun 24-25-də şəhər ələ keçirilir”. Göründüyü kimi, Ermənistana bagışlanmış bütün silah-sursat hətta gülləsinəcən rus-sovet istehsalıdır.\nHəmin qüvvəylə İkinci Dünya Müharibəsi zamanı həm sovet, həm alman ordusu kiçik şəhərləri ələ keçirirdiedirdi, burada isə amerikalı senatorların da dediyi kimi, – “etnik Qarabag erməniləri”!\nSSRİ dagıldıqdan sonra bir neçə döyüş təyyarəsi Azərbaycana qaldı, bu da onlara ilk vaxtlar səmada agalıq etməyə imkan verirdi. Ancaq burda da xarici faktor öz sözünü dedi – erməni tərəfdə əllə idarə olunan hava hücumu əleyhinə daşınan qurgular və onların təlimatçıları peyda oldular. Bir neçə ay ərzində Azərbaycan demək olar ki, özünün bütün döyüş təyyarələrindən məhrum qaldı. Onları hər vurulan təyyarə üçün 3000 dollar mükafat qarşılıgında təlimatçılar vururdu.\nHərbi əməliyyatlar hər iki tərəfin adi texniki təchizatlara uyuşan səviyyəsində aparılırdı, lakin ən böhranlı məqamlarda hərbi əməliyyatların fəaliyyət göstərdiyi ərazilərdə döyüşün aparılması üçün yeni texnoloji element ortaya çıxırdı.\nBu hərbi əməliyyatlar zamanı hava məkanının ası isə heç şübhəsiz, Vaqif Qurbanov olub.\n1992-ci il aprelin 8-də Azərbaycan aviasiyası özünün ilk Су-25 hücumçu-döyüş təyyarəsini əldə edir. Onu 1967-ci il təvəllüdlü, Borisoqlebsk pilot məktəbinin məzunu, baş leytenant Qurbanov Vaqif Bəxtiyar oglu 80-ci xüsusi hücumçu aviaalayın yerləşdiyi Sitalçay aerodromundan öz həmvətənlərinin – təyyarənin texniki – leytenant Məmmədovun və aviamexaniki praporşik Quliyevin köməyilə qaçırmışdı. Pilot təyyarəni uçuşa hazırlayır və Yevlax sərnişin aerodromuna uçur, bir ay sonra isə oradan döyüş uçuşları həyata keçirməyə başlayır.\nŞəkil 15. Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı pilot Vaqif Bəxtiyar oglu Qurbanov\nQurbanovun Су-25-lə iki günlük uçuşu zamanı – 8 və 9 may 1992-ci ildə erməni silahlı birləşmələri 30 nəfər ölü və 120 yaralı verir.\nQurbanovun Су-25-i erməni tərəfdən muzdla döyüşən mayor Aleksandr Qorçakovun idarə etdiyi rus döyüş helikopterinə raketlə hücuma keçir. Mayın 9-da Azərbaycanın döyüş helikopterləri Şoş kəndində erməni quldurları üzərinə hücuma keçir. Qurbanov diversantları qoruyan Як-40 erməni təyyarəsini görür və anındaca vurur.\nQurbanov həmçinin Martuni rayonunda, Əskəran rayonunun Şoş və Xramort kəndlərində, eləcə də Virinşen və Ay Parisdə gedən döyüşlərdə düşməni çoxlu sayda itkilərə məruz qoyur.\nSeparatçılarla əməkdaşlıq edən rus komandanlıgı Qurbanovun təyyarəsini məhv etmək əmri verir. Daha sonra məlum olur ki, Qurbanovun idarə etdiyi Су-25 Azərbaycan hücumçu-təyyarəsini yaxalamaq üçün 1992-ci ilin aprelindən Gürcüstanın Vaziani aerodromunda 2 ədəd МиГ-23 həmişə hazır vəziyyətdə saxlanılırmış.\n1992-ci il iyunun 13-də Azərbaycan silahlı birləşmələri agır itki verir – Vaqif Qurbanov vurularaq qəhrəmancasına şəhid olur. Ölümündən sonra pilot “Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı” adına layiq görülür.\nMərkəzi telekanallar anında məlumat yayaraq bildirdilər ki, Vaqif Qurbanovu Qarabagdakı erməni quldur dəstələri vurub və sübut üçün təyyarənin qalıqlarını göstərdilər. Ancaq bu, büsbütün yalan idi. Onu rus hərbçiləri hədəfi aşkar etmə və vurma üçün nəzərdə tutulan xüsusi cihazdan yararlanaraq vurmuşdular.\nO illərdə Azərbaycanın hərbi aviasiyasının məhv edilməsi də çoxsaylı suallar dogurur.\nBəzi hərbi mütəxəssislərin də vurguladıgı kimi, əvvəlcə Azərbaycan aviasiyasına ermənilərin kifayət qədər zəif HHM-i müqavimət göstərirdi – 6 ədəd zenit raketi ЗУ-23-2, 4 ədəd özüyeriyən ЗСУ-23-4 Шилка, 4 ədəd 57-mm-lik zenit raketi С-60 və onlarla köhnəlmiş ПЗРК “Стрела-2М”. Rusiya danışıqları pozaraq Ermənistana 8 ədəd 57-mm-lik zenit raketi С-60 verir və bunula da vəziyyət qəfil dəyişir.\n“Tezliklə Yerevandan Laçın dəhlizi vasitəsilə Qarabaga 8 ədəd 57-mm-lik С-60 zenit raketi gəlir. HHM-in gücləndirilməsi məqsədilə o qurgulardan ikisi Mardakert yüksəkliklərinə göndərilir”.\nMixail Jiroxov yazır: ”1992-ci ilin oktyabrında Laçın dəhlizində erməni kolonlarının bombalanması cəhdləri qeydə alınır. Belə ki, o dövrdə Ermənistanın döyüş təyyarələri yox idi, Azərbaycan HHQ-i havada heç bir müqavimətlə qarşılaşmırdılar. Lakin Ermənistanın keçmiş Sovet ordusunun texnikasını göndərməsilə Qarabag erməniləri güclü HHM sistemi qura bildilər. Artıq onlarda olan ЗСУ Шилка və ПЗРК-lara “Оса” və “Круг” mobil raket kompleksləri də əlavə edildi ki, bu da tezliklə Azərbaycan aviasiyasında itkilərlə nəticələndi”.\nQərb KİV-ləri məlumat verirdilər ki, 1992-ci ilin 7 dekabrında Martuni rayonunda qurudan atəş nəticəsində azərbaycanlılar Ми-24 və növbəti Су-25-i itirdilər, 1993-cü il yanvarın 15-də erməni HHM-i Azərbaycan HHQ-nə məxsus МиГ-21-i vurmaga nail oldu.\nAzərbaycan mənbələri 1993-cü ilin payızına qədər HHQ-ə məxsus itkilərin növbəti siyahısını açıqlayırlar: 1 МиГ-21,1 МиГ-23, 2 Су-25, 2 МиГ-25 РБ,1 МиГ-25 П, 3 Л-29. İstisna deyil ki,itkilər çox olub.\n1993-cü ilin əvvəllərində Azərbaycanda 14 Ми-24-dən cəmi səkkizi qalmışdı.\nBuradan da görünür ki, erməni tərəfinin “təmiz qələbə” qazanmasından söhbət belə gedə bilməz. Azərbaycana qarşı de-fakto olaraq iki müttəfiq hərbi güclər – Rusiya və Ermənistan birlikdə müqavimət göstərib.\nBu müttəfiqliyə başqa bir nümunə.\nHüquqi cəhətdən də Azərbaycana məxsus olan Azərbaycan təyyarələri, nəinki səmada, həm də yerdə məhv edilirdilər.\nYuriy Qirçenko yazır: “Hər şey pis olmazdı, lakin hərbi hissədə olan təyyarələrlə baglı məsələ həllini tapmamışdı. Dogrudur, hissədə uçuş zolagı yox idi – bu faktdır. Ancaq təyyarələr varıydı. Onlar təlim meydanında durmuşdular. Təyyarələrin sayı çox deyildi və onların əksəriyyəti hər saniyə döyüş tapşırıgını yerinə yetirməyə hazır deyildi, ancaq yenə də bunlar elə də pis təyyarələr deyildilər. Siz baxın: Л-29 “Дельфин”, Л-39 “Альбатрос”, Су-15, Су-15 ТМ, МиГ-19, МиГ-21, МиГ-25. Hərəsindən də 2-3 ədəd.\nNoyabrın sonlarında hərbi hissənin komandiri qorxusundan belə bir qərar qəbul elədi : təyyarələr yerli quldurların (o, azərbaycanlıları nəzərdə tuturdu-Müəl.) əlinə keçməsin deyə, onları yararsız vəziyyətə salmaq lazımdır. Bunu necə etmək olar? Çox sadə!\nYük maşınları və dartıcı maşınların köməyilə biz təyyarələri Qusar çayının üstündəki uçuruma daşıyır və oradan aşagı buraxırdıq. Uçurum çox hündür idi deyə, oradan düşən təyyarələr darmadagın olurdu.\nYerli camaat təyyarələrin qalıqlarını,hissələrini iki günə daşıyıb apardı. Kiminə su quyusu üçün yanacaq nasosu lazım idi, kiminə yay hamamı üçün yanacaq çəni… Beləliklə, bizim təyyarələr quldur qruplaşmalarının əlinə keçmədi”.\n“Ac həriflər hər işə gedər”! O dövrdə Sovet qoşunlarının məlum hissəsi erməni quldur birləşmələrinin bir hissəsiydi.\nBir həqiqət məlumdur ki, sovet silahlı qüvvələrinin bir sıra qərargah zabitləri sovet dövründə “Tamamilə məxfi” qrifi altında erməni tərəfinə hərbi əməliyyatların detallı xəritəsini verdi. Erməni aviasiyasının Ermənistandan hərəkət xarakterinə baxanda heç bir şübhəyə yer qalmır ki, erməni helikopterləri bölgənin baza məlumatları ilə təchiz olunublar, hansı ki, pilotlar bunu “kompyuter örtüyü” adlandırırdılar.\nƏlbəttə ki,erməni tərəfdə rus hərbçiləri vuruşurdular.\nErməni qruplaşmalarının Kəlbəcəri rus hərbçiərinin köməyilə işgal etməsi bu gün məlum həqiqətdir, o vaxt da bu məlum idi – “…Kəlbəcərə hücumlar Ermənistanın qərb ərazilərindən və Daglıq Qarabagdan – şərqdən həyata keçirilib” – “Times” yazırdı.\n2013-cü ilin avqustunda Rusiyanın məhşur politoloqu Kurqinyan öz müsahibəsində hərfbəhərif belə demişdi: ”Bu gün yaxşı məlumdur ki, Kəlbəcərin işgalında rus hərbçiləri iştirak ediblər. Əgər lazım olsa mən bunu sübut edəcək təkzib olunmaz faktlar gətirərəm”. Bu,vacib deyil! Belə sübutlar Azərbaycanın özündə də kifayət qədərdir.\n“The Financial Times” qəzeti məlumat yaymışdı ki, Qarabag konfliktində Moskva birmənalı olaraq Ermənistanın yanında yer almışdır: “Azərbaycan ordusu tərəfindən vurulan Rusiya SQ-nə məxsus helikopterlərin, həmçinin tankların və digər texnikaların Gümrüdəki (Ermənistan) və Axalkalakidəki (Gürcüstan) rus hərbi bazalarına məxsus olması buna sübutdur”.\nŞəkil 16. Zəngilan. Daglıq Qarabag, 1990-cı il. Erməni tərəfdə vuruşan rus hərbçiləri.\n“Rusiyanın dəstəyilə Ermənistanın daha güclü silahlı qüvvələri rəqibinin atəş üstünlüyünə tab gətirməyən Azərbaycan ordusunu məglubiyyətə ugratdı. Ermənistan Daglıq Qarabagı və ətraf ərazilərin əhəmiyyətli hissəsini ələ keçirdi”, – “Fronter Resurs Korporeyşn”ın vitse prezidenti, fəlsəfə doktoru Robert E.Berls Djr. yazırdı.\nŞəkil 17. Öndə “Daglıq Qarabag Respublikası” özünümüdafiə qüvvələri Stepanakert alayının 8-ci atıcı bölüyünün döyüşçüləri. Laçın dəhlizi ərazisi, avqust 1992. Fizuli rayonuyla sərhəddə Suarası kəndinin ətrafında. 3 və 5 (soldan saga) şəkildə – sovet ordusunun hərbçiləri. Mənbə: wikipedia.org\nAyrı-ayrı jurnalistlərin, politoloqların, hərbçilərin, hadisə şahidlərinin Rusiya mətbuatına dediklərində tez-tez rast gəlmək olar ki, rus hərbçilərinin erməni tərəfdə döyüşməsi faktı dogrudur, ancaq Azərbaycan tərəfdə də onların sayı az olmayıb. Əlbəttə, bütün bunlar həmişə oldugu kimi onların məkrindən irəli gəlir! Bəli, dogrudur, Azərbaycan tərəfində müəyyən sayda rus hərbçiləri döyüşüblər, ancaq bu, bölük, qrup şəklində olmayıb. Onlar barədə bu məşhur ifadəni demək olar: “Özüyçün gəzən pişik”. Ermənistan tərəfdə isə böyük həcmdə qoşun növlərini özündə birləşdirən, yaxşı silahlanmış, Rusiya ali rəhbərliyinin tələblərinə cavab verən rus hərbi maşını döyüşürdü. Odisseyada deyildiyi kimi: ”Bunlar iki böyük fərqli şeylərdir!”\nŞəkil 18. Ми-8 Stepanakertə (hazırki Xankəndi) növbəti partiya silah-sursat gətirir.\nFoto : ИТАР-ТАСС. Mənbə:www.airwair.ru\nDigər xarici faktor isə hərbi əməliyyatlar keçirilən əraziyə könüllülərin axışıb gəlməsiydi.\nƏgər hərbi əməliyyatlar keçirilən zaman Azərbaycan ordusunda onların sayı yüzlərləydisə, erməni ordusunda onların sayı minlərləydi.\nDünyanın hər yerindən DQMR-na terrorçular və döyüşçülər cəm olmuşdular – onlar lokal müharibələrdə, iri terror əməliyyatlarında aktiv fəaliyyət göstərmiş, belə demək mümkünsə, bu baxımdan peşəkarlaşmışdılar. Misal üçün, Monte Melkonyan:1978-ci ildə Beyrutda döyüşüb, Bürc Həmudda, Romada, Afinada və digər yerlərdə əməliyyatlar həyata keçirib; 90-cı illərdə Qarabagda Buzluq, Manaşid, Ərkəc ugrunda döyüşlərdə iştirak edib;1992-ci ildə Maçkalaşen (Qarabagın cənub qapıları) kəndi ugrunda gedən döyüşlərdə iştirak edib; 1993-cü ildə Martuni rayonunda döyüşüb. Lokal miqyaslı müharibələrdə belələri əhəmiyyətli rol oynayırlar.\nMəlum oldugu kimi, könüllülər – özlərinə inanan, lakin hərbi məsələlərdə az hazırlıqlı adamlar olurlar. Digər məsələ isə – muzdlulardır. Onların peşəsi – vuruşmaqdır. Bu gün muzdluluq kifayət qədər baha başa gəlir.Azərbaycanın muzdlulara ehtiyacı, ermənilərin isə muzdlulara verməyə vəsaiti yoxdur.\n“Pul yoxdur, isveçrəli də yoxdur” – bunu müflisləşmış kral 1-ci Fransiskə onu çətin dəqiqələrdə atıb getmiş isveçrəli muzdlular demişdilər.\nMüəllif vurgulayır ki, bu müharibə kiməsə lazımdır, ancaq nə Azərbaycana nə də Ermənistana lazım deyil!\nErmənistan üçün əfsanəvi dövrlər arxada qaldı – heç şübhəsiz, işgal olunmuş Azərbaycan torpaqları və onun üzərindəki hava məkanı bütünlüklə Azərbaycandakı izləmə sistemlərinin və Azərbaycan peyklərinin nəzarəti altındadır.\nBu gün Ermənistan Azərbaycan qarşısındakı vacib üstünlüklərinin birindən də məhrum olub – könüllülərdən və muzdlulardan.\nHətta Leontyevin danışdıgı “ümumi sərhədlər” variantında da işgal olunmuş ərazilər bu “sərhədlərə” daxil olmayacaqlar!\nAra- sıra döyüşçü bəyanatları da olub, misal üçün, ”Arabo” dəstəsinin veteranları guya yeni müharibəyə hazırdırlar.\nArtıq hərbi-strateji əhəmiyyətli digər suala da aydınlıq gətirmək zamanıdır.\nYaxşı məlumdur ki, separatizm üçün dayaq bazaları vacibdir. Koçinos buxtasını ələ keçirtmək istədikləri zaman Fidel Kastronun kubalı rəqibləri bunu necə etmək istəyirdilər – yəqin ki, hamının yadındadır. Kastro onların hamısını okeana tulladı. Bu gün Rusiya Ukraynada – Donetsk və Luqanskda dayaq məntəqələri qurmaga cəhd göstərir.\nSeparatizmin təzə başladıgı vaxtlarda, hələ Bakıda dənizdən “hava dəyişikliyi” – yəni məsələnin həllini Moskvadan gözləyəndə, ermənilər DQMR qüvvələrindən istifadə edərək Azərbaycanla sərhəddə dayaq bazalarının diffuziya sistemini yaratdılar.\nDöyüşçülər Ermənistandan Kəlbəcər rayonu ərazisinə girdilər, o vaxtkı Şaumyan (indiki Goranboy) rayonuna soxuldular və Ərkəc, Manaşit, Buzluq kəndlərindən keçərək Mardakert rayonuna girdilər. Belə bir cıgır Hadrut rayonunda da var idi, belə ki, onlar bura Ermənistandan Qubadlı rayonu vasitəsilə gəlib çıxmışdılar. Növbəylə işləyirdilər – iki həftədən bir növbəlik əsasında.\nErmənistandan helikopterlərlə bu bazalara uçub gələn döyüşçülər yaxşı təchiz edilmişdilər, bir çoxları ovçu libası geyindirilmiş, yaxşı silahlarla silanmış, müasir ötürücülərə malik, bir sözlə, təxribat törətmək üçün hər bir şeylə təmin edilmişdilər. Bütün bunlar xaricdən Ermənistana heç bir problemsiz gətirilmişdi. Necə ki, o illərdə “Совершенно секретно”-nun müxbiri Kislinskaya yazırdı: “O vaxtlar xaricdən Ermənistana fil də gətirmək olardı”.\nGeneral-leytenant Qraç Amayakoviç Andresyanın vəfatı xəbərini yayan Ermənistan MTN yazır: “1992-ci ilin yayında hərbi əməliyyatların qızgın dövründə Yerevandan Stepanakertə iki Ми-24 helikopterinin müşaiyəti ilə bortunda müdafiə nazirinin birinci müavini general-leytenant Q.A.Andresyan olan Ми-8 komandir helikopteri uçur. Pilot kabinəsində – birinci sinif pilot podpolkovnik B.E.Xaçaturov və HHQ komandanı polkovnik A.S.Abramyan var. Azərbaycanın Qubadlı rayonu üzərindən keçən zaman helikopterlər atəşə tutulur və bizim hər iki Ми-24 aldıqları zədə nəticəsində 10 dəqiqə intervalla düşmən ərazisinə məcburi eniş edirlər.\nHeç bir təhlükəyə baxmayaraq general Andresyanın əmriylə Ми-8 zədəli helikopterlərin eniş etdikləri yerə uçub iki dəfə eniş edərək azərbaycanlıların nəzarətində olan ərazidən hər iki helikopterin heyətini borta alıb xilas edir. Möcüzə nəticəsində salamat qalan Ми-8 Gorusda eniş edəndə onun üzərində 16 dəlik saydılar.\nBax bizim general belə cəsarətli və fədakar, hərbi yoldaşlıga sadiq bir insan olub”, – bunları hərbi rəis haqqında onu həmin uçuş zamanı müşayət edən və hava döyüşü zamanı yaralanan, o dövrdə Ermənistan SQ BQ kəşfiyyat rəisi, əfsanəvi “əfqan”, buna qədər yüksək vəzifələr tutmuş – Əfqanıstan SQ BQ Kəşfiyyat idarəsinin casus kəşfiyyatının rəis məsləhətçisi və Cənub istiqaməti qoşunları qərərgahının Kəşfiyyat İdarəsinin xüsusi kəşfiyyat şöbəsinin rəisi polkovnik İ.Q.Qukasov deyirdi.\nOn altı zirehdəlici güllə – helikopter və içindəkilər sag salamatdırlar.\nGinnesin rekordlar kitabına düşəsi bir epizod!\nSSRİ DİN DQ-nın əlahiddə təyinatlı Sofrinsk briqadasının xüsusi təyinatlı təlim bölüyünün keçmiş komandir müavini, hazırda Moskvada xüsusi mühafizə idarəsinin rəhbəri leytenant Şakir Əhmədovun müsahibəsindən:\n“ – Şakir Fəridoviç, sizin rəhbərliyiniz altında keçirilmiş Ermənistanın Gorus rayonunda erməni döyüşçülərin tərkisilah edilməsi xüsusi əməliyyatı Rusiya daxili qoşunlarının metodiki tədris materialları məcmuəsinə daxil edilib, sizin fəaliyyətinizin ali hərbi məktəblərdə öyrənilməsi tövsiyyə olunur. Zəhmət olmasa, o əməliyyat haqqında ətraflı danışardınız, – müxbir B.Batıyev Şakir Əhmədovdan soruşur.\n– Bizim bölüyümüz onda Qubadlı rayonunda yerləşmişdi. O əməliyyat isə 1990-cı il aprelin 6-da Ermənistanın Gorus rayonunun Şurnuxu ərazisində keçirilib. Mən onda xüsusi əməliyyatlar və xüsusi təlim bölüyünün komandir müaviniydim. Əvvəlcə kəşfiyyat Şurnuxu qəsəbəsi ətrafını yoxlayıb öyrəndi, orada silahlı adamlar aşkar etdi.Təxminən 03.00 radələrində biz tapşırıq nöqtəsinə yollandıq. Dəstədə 15 nəfər idi – üç zabit, qalanları çavuş və əskərlər.\nHər şey filmlərdəki kimi baş verdi: dəqiq və cəld, döyüşçülər hətta nə baş verdiyini anlamadılar. Bu xüsusi əməliyyat uzagı 6 dəqiqə çəkdi. Bir az ermənilərin posta qoydugu növbətçiyə görə yubandıq, ancaq bizim döyüşçümüz onu əlinin bir hərəkəti ilə “götürdü”.\n– Bu xüsusi əməliyyat nəticəsində neçə erməni döyüşçüsü götürə bildiniz?\n– Əgər yaddaşım məni yanıltmırsa, orda 30-32 adam var idi.\n– Bu döyüşçülərin sonrakı taleyi necə oldu?\n– Döyüşçülərin Qubadlıya aparılmasında balaca əngəllər yaşandı, belə ki, onları müşayiət etməyə kimsə yox idi, axı mühafizə tagımı orda deyildi. Məcburən özümüz onları Qubadlıya qədər müşayiət etdik. Bir müddətdən sonra qəfil əmr gəldi ki, onları buraxaq, hansı ki, tutulan sənədlərə əsasən niyəsə onlar Ermənistanın xüsusi təyinatlıları çıxmışdılar.\n– Belə bir əmr kimdən gəlmişdi?\n– Hərbi dairənin qərargahından…Əmrə tabe olmaq lazım gəldi və onları geriyə Ermənistana yolladıq.\n– Erməni döyüşçülərdən hansı hərbi təchizat və silahlar götürdünüz?\n– Onlarda çoxlu sayda silah və sursat varıydı: Kalaşnikov pulemyotunun lentləri, tüfənglər, lüləsi kəsik tüfənglər. Həmçinin hərbi geyimlər, ”Motorola” radiostansiyası və onun enerji ehtiyatları götürüldü. Onların silah və sursatının bir çoxu isə sovet istehsalı deyildi. Tutulanlar özləri etiraf etdilər ki, onların silahları elə də çox deyil, ancaq istənilən vaxt hava yolu ilə əldə edə bilərlər”.\nBelə hesab edilir ki, ilk hava döyüşü 1992-ci il martın 3-də baş tutub. Ми-26 Rusiya hərbi nəqliyyat helikopteri Ми-24 döyüş helikopterinin müşayiətilə Ermənistan ərazisindən qalxaraq ermənilərin yaşadığı Gülüstan kəndinə döyüşçülərə silah, sursat və ərzaq apardı.\nBu, Ми-26 Rusiya hərbi nəqliyyat helikopterinin ilk reysi olmasa da, sonuncu reysi oldu. Geri Ermənistana qayıdarkən Azərbaycan Ми-8-i ona hücuma keçdi. Ми-26 və Ми-24 arasında şiddətli döyüş başlanır.Yerdən köməyə gəlirlər – dəqiq atılmış ПЗРК raketi Ми-26-ya dəyir və o yanaraq azərbaycanın Seyidlər kəndi yaxınlıgında yerə düşür.\nTelemüxbir Andrey Karaulov “DQR”-in o vaxtki “prezidenti” R.Koçaryana sual verir: “Bəs Ermənistan sizə kömək edirmi?” “Nəyə görə? Bu bizim müharibədi”. Bu romantik cavab dəfələrlə Rusiya telekanallarında dolaşdı.\nLondondakı Beynəlxalq Strateji Araşdırmalar İnstitutunun məlumatına görə, 1993-cü ildə Azərbaycan ərazilərinə səkkiz min erməni hərbi qulluqçusu yerləşdirilib.\nBurada digər vacib məqamı da vurgulamaq lazımdır – erməni tərəfin buna bənzər əməliyyatları keçirməsi üçün kifayət qədər dolları olub. Azərbaycanda bu qədər dollar yalnız bir neçə adamda vardı, onlar da Qarabag problemindən kənarda dayanmışdılar.\nErmənilər Sovet ordusundan irimiqyaslı məxfi xəritələr, gecə görmə cihazları alırdılar, ”icarəyə” Sovet Ordusundan heyətli helikopterlər götürürdülər, hansılar ki, gələcək hərbi əməliyyatlar bölgəsinə hər növ yük daşımaga qadir idilər. Bu barədə çox uzun danışmaq olar.\nBu cür hazırlıqlı, təchiz edilmiş real hərbi gücə qarşı ilk vaxtlar Azərbaycan milisi mübarizə aparmalıydı.\nErmənistan tədricən Azərbaycanın geniş ərazilərinin gələcək hərbi əməliyyatlar bölgələrində diffuziyaedici dayaq məntəqələri qurdu. Bu işləri çətin əməliyyatlar adlandırmaga adamın dili gəlmir, belə ki, əyani olaraq lazımı səviyyədə heç kim buna müqavimət göstərmirdi. Ən pisi isə-Mərkəz hər dəfə Ermənistan və qarabag separatçılarına göz yumurdu. Hər şey “limonad Djo”-dakı kimi cərəyan edirdi, hansı ki, onu tuta bilmirdilər, çünki, heç kim onu tutmurdu.\nBu siyahını əhəmiyyətli dərəcədə uzatmaq olar, ancaq göstərilən faktlardan da aydın görünür ki, erməni tərəfin qələbəsində bir çox suallar var idi və qalmaqdadır. Bu isə bir başqa söhbətin mövzusudur.\nƏn gülməlisi və bununla yanaşı ən irgənci o idi ki, mərkəzi televiziyada əvvəldən axıracan Şuşanın daglıq hissəsində durmuş və hərdənbir atəş açan məqamda tənha “Qrad”-ı göstərirdilər. Bu da seyrçilərə Azərbaycanın möcüzə silahı kimi çatdırılırdı. Əvvəla, belə “Qradlar” erməni ordusunda kifayət qədər idi (şəkil 19), ikincisi isə müəllifin özündə hələ o vaxtlar belə fikir formalaşmışdı ki, tənha “Qradı” qəsdən vurmayıblar ki, bütün SSRİ-yə Bakının təcavüzkar oldugunu nümayiş etdirsinlər. Bu “Qrad” müharibənin simvolu olsa da, həlledici hadisələr başqa məkanlarda cərəyan edirdi.\nŞəkil 19. Ermənilərə aid РСЗО БМ-21 “Град”-ın atəşi. Martuni rayonu, 1993-cü il. Bunu bir dəfə olsun, mərkəzi televiziyada göstərməyiblər, ancaq Şuşadakı “Град”-ı on dəfələrlə göstəriblər.\nBu “Град” məlul-məyus halda Stepanakerti atəşə tutan zaman orada Şuşanın işgalına hazırlıq gedirdi.\nİndi bütün bu yuxarıda sadalananlar keçmişdə qalıb – dünyada və yerli iqtisadiyyatdakı böhrana baxmayaraq, hərbi strateji araşdırma mərkəzlərinin də məlumatlarında deyildiyi kimi, Azərbaycan özünün çox güclü ordusunu qura bilmişdir.\n“Xarici dövlətlərin hərbi potensiallarının qiymətləndirilməsi elmi-hərbi araşdırmaların ənənəvi olaraq aktual tapşırıqlarından biri sayılır. Bu tapşırıgın həlli metodologiyası elə də asan deyil, belə ki, fərqli resursları xarakterizə edən müxtəlif göstəricilərlə işləmək lazım gəlir. Onlara bu və ya digər çəki əmsalları verilir, hansı ki, potensialın son həddində bu resursların nə verəcəyini kompleks göstəricilərlə ümumiləşmiş şəkildə ifadə edir. Bir az bütöv və ümumiləşmiş şəkildə böyük funksional sistemlərin kompleks qiymətləndirilməsi metodologiyası (məhz dövlətin hərbi potensialı bu sistemin özüdür) Y.M.Qorskiy tərəfindən onun bir sıra bəzi ümumiləşmiş kəmiyyət göstəriciləri tətbiq olunmaqla dövlətlərin enerji, informasiya və maddi resurslarının inteqral xassələri müəyyənləşdirilərək işlənib hazırlanıb”. Buna bənzər son araşdırmalardan biri Kral İnstitutu Birləşmiş Müdafiə Araşdırmaları tərəfindən (RUSI)aparılıb, onun nəticələri isə “RUSI Journal” jurnalında dərc olunub. Bu araşdırmadan onun özünəməxsuslugu görünsə də, çox güman ki, məqalənin müəllifi Maykl Kodner institutda işlənib hazırlanmış metodologiyanın bütün incəliklərini işıqlandırmayıb. Beləliklə, hərbi potensial (Martial Potency) İngiltərə araşdırmaçılarına görə, bu şəkildə müəyyən edilir – “dövlətin bacarıgını xarakterizə edən böyüklük bundadır ki, silahlı qüvvələrini hərəkətə gətirib öz ərazilərindən kənardakı hadisələrə təsir edə bilsin”.\nŞəkil 20. Dünya ölkələrinin hərbi qüdrətinə görə sıralanması\n20-ci şəkil Azərbaycan silahlı qüvvələrinin gücü haqqında tam təsvir yaradır. O silahlı qüvvələrinin gücünə görə dünyanın aparıcı ölkələri sırasında boy göstərə bilir. Bu şəkil 20-dən çoxlu hərbi-siyasi nətiçələr çıxarmaq olar, ancaq bizi ilk növbədə Cənubi Qafqazda güclərin paylanması maraqlandırır.\n15-20 il bundan əvvəl Azərbaycan ordusu belə deyildi. Bu gün dünya üzrə sıralanmada o,50-ci yerdədir. Razılaşın ki, sıçrayış fenomenal dərəcədədir. Həmçinin Azərbaycan ”GlobalFirePower”-a görə Rumıniya, Portuqaliya, Argentina,Yunanıstan, Macarıstan, Bolqarıstan və digər yüzillik təcrübəsi olan və professional səviyyədə ordu quruculugunda daha səriştəli dövlətləri qabaqlayır. Azərbaycan bu uzun tarixi məsafəni qət etmək üçün azı əsrin dörddə biri qədər vaxt sərf edib. Azərbaycanda hərbi quruculugun effektivliyini dəyərləndirmək üçün təkcə Argentinanı ordusuyla misal çəkmək olar, hansı ki, reytinqdə Azərbaycandan geri qalır. Argentina bu orduyla yenidən İngiltərəyə hədə-qorxu gələrək Folklend adalarına iddia edir. Bəs nəyə görə Ermənistandan daha güclü orduya malik olan Azərbaycan Ermənistanın işgal etdiyi əraziləri azad etməməlidir?\n62-ci yerdə Gürcüstandır ki, bu da böyük ugur sayılır. Düzdür, bu məqamda qeyd etmək lazımdır ki, gürcü ordusu özünün inkişafına görə bir çox məqamlarda iri beynəlxalq yardımlara borcludur. Bundan əlavə, gürcü tərəfin 2008-ci ilin avqustundakı müharibədə itkilərini ABŞ bütünlüklə kompensasiya etdi.\n20-ci şəkildən göründüyü kimi, bu siyahıda Ermənistana yer də tapılmır… eyni zamanda bunu da özünəməxsus “fenomen” kimi qəbul etmək lazım gəlir. Şərh etdiyimiz araşdırmanın müəllifləri məcburən bu cür qiymətləndirməyə əl atıblar. Bu görünür, aşagıda sadalanan hallara görədir:\n1.Erməni ordusunun Ali Baş Komandanlığı Moskvada yerləşir.\n2.Praktik olaraq Ermənistan bütün silah-sursatını Moskvadan , həm də təmənnasız alır.\n3.Həmçinin erməni ordusunun ali zabit heyətinin təlim və təcrübəsini yenə Moskva təmənnasız həyata keçirir.\n4.Ən güclü hərbi birləşmələr Rusiya hərbi bazası olaraq Gümrüdə yerləşir, hansı ki, ”Ermənistan və Rusiyanın hərbi maraqlarını qoruyur”.\n5.Ermənistanın sərhədlərini və hava məkanını Rusiya tərəfi nəzarətdə saxlayır və qoruyur.\n6. Rusiyanın və erməni diasporunun xaricdən göndərdiyi vəsait hesabına qurulmuş, onların hərtərəfli dəstəyilə fəaliyyət göstərən ”DQR” ordusu praktik olaraq Yerevandan idarə olunmur.\n7.Kollektiv Təhlükəsizlik Müqaviləsi Təşkilatı-nın necə bir qurum olduğunu alamaq çətindir. Öz müsahibələrinin birində Putin belə deyib: ”Şükür Tanrıya ki, biz hər hansı bir beynəlxalq alyansa üzv deyilik”. Müsahibənin mövzusu dünyadakı hərbi vəziyyətlə bağlı idi.Belə olan təqdirdə sual ortaya çıxır – Rusiyanın hərbi qurumu olan KTMT beynəlxalq alyans deyilsə, bəs nədir?!\nƏlbəttə, Ermənistanın və “DQR”-nın hərbi quruculugunda erməni diasporu aktiv fəaliyyət göstərir.\nErməni diasporu Ermənistanda hərbi zavod tikir ( “Ermənistanda bu gün erməni diasporunun vəsaiti hesabına tikilən aviasiya zavodu varmı?”- deyə müxbir ER SQ-nin aviasiya rəisi Avetik Muradyandan soruşur. ”ABŞ-da aviasiya mühərriklərinin istehsalını həyata keçirən aviasiya zavodunun sahibi olan bir biznesmenin dəstəyilə bizdə həqiqətən də aviasiya zavodu tikildi”,-deyə o,cavab verir).\nXülasədən belə nəticə hasil olur ki, erməni ordusunun gücünü əks etdirən, hərbi quruculugun da tələb etdiyi determin sistemi qurmaq kibernetikanın qanunlarına görə mümkünsüzdür. Müəllif inanır ki, ”GlobalFirePower”-in araşdırmaçıları məhz bu keçilməz əngəllə qarşılaşıblar.\nBir-birilə ziddiyət təşkil edən çoxsaylı ehtimallar əsasında, yalnız müəmmalı bir hərbi sistem qurmaq olar.\nDemək lazımdır ki, bu məsələdə yalnız ”GlobalFirePower” deyil, həm də hərbi quruculuq sahəsində ixtisaslaşmış bir sıra təşkilatlar toqquşublar – onlar da Ermənistanla nə edəcəklərini bilməyiblər!\nŞəkil 21. Cənubi Qafqaz ölkələri silahlı qüvvələrinin mövqeləri və onların 2020-ci ilə qədər möhkəmlənməsi imkanları. Burada həmçinin Cənubi Qafqaz ölkələri ordularının bəzi səciyyəvi xüsusiyyətləri verilib.\n“Zvartnots” aeroportundakı xırda hadısə bir çox şeyləri üzə çıxartdı. 80-ci illərin sonlarında CNN kanalı dəfələrlə Yerevanda hərbi geyimli və saqqallıların Qarabaga könüllü yazılmaq üçün dayandıqları uzun növbələri göstərdi. Bax indi CNN kanalı yaxşı olardı ki, Qarabagda atəşkəslə əlaqədar yaranmış böhran vəziyyətində Qarabagdan başqa isqamətlərə çıxıb getmək istəyən cavanların aviakassalar önündə yaratdıqları uzun növbələri çəkib göstərsin. Ekspertlər proqnozlaşdırırlar ki, erməni gəncləri Ermənistanda hakimiyyəti mənimsəmiş Qarabag klanının maraqlarına görə artıq döyüşməyəcəklər. Bunu Sərkisyan və onun komandası yaxşı başa düşür.\nŞəkil 21-dəki kiçik olay təsadüfdən verilməyib – o, Ermənistan vətəndaşlarının Qarabagda döyüşmək arzusunu səciyyələndirir.\nBurda bir vacib durumu xüsusilə vurgulamaq lazımdır – Azərbaycan iqtisadı cəhətdən möhkəmlənən kimi özünün Hərbi Sənaye Kompleksini inkişaf etdirdi. Çünki, burda yaxşı bilirlər ki,HSK olmadan silahlı qüvvələr bitkin və yetkin sistem sayıla bilməz. Rusiya hərbi mütəxəssisləri təsdiqləyirlər ki, Azərbaycan HSK sıfırdan başlasa da hal-hazırda MDB ölkələri sırasında ilk beşlikdədir. İlk ugurlar göz qabagındadır – cəsarətlə demək olar ki, Azərbaycan HSK-nin təməli qoyulub və ilk istehsal da var.Təbii ki, zaman-zaman hərbi malların çeşidləri də artırılacaq.\nHəm siyasətçilər, həm də hərbçilər üçün işgal edilmiş ərazilərin azad olunmasında incə siyasət yürütməyin zamanı gəldi.\nMəhşur fransız filosofu Alber Kamyunun belə bir gözəl cümləsi var: ”Haqsızlıqla ya mübarizə aparırlar, ya da əməkdaşlıq edirlər”.\nErmənistanla müharibədən sonra məsələnin dinc yolla həllini axtaran Azərbaycan bütün bu zaman ərzində haqsızlıqla əməkdaşləq edib. Ancaq sona qədər bu cür davam edə bilməz.\n1994-cü il may ayının 12-də atəşin dayandırılması barədə imzalanmış müqavilədən sonra Azərbaycan və Ermənistan arasındakı barışıgı C.Oruelin təbirincə desək, “dəhşətli stabil sülh” kimi səciyyələndirmək olar – belə sülh isə uzunömürlü ola bilməz!\n“Si vis paset, para bellum!”- sülh istəyirsənsə-müharibəyə hazırlaş! Əgər işgal edilmiş əraziləri azad etmək istəyirsənsə, onda müharibəyə ikiqat hazırlaş!\nMütləq vurgulamaq lazımdır ki, orduda müasir silahlardan savayı yüksək intellekt də vacibdir. Stalinin zamanında “hərbi oyunlar” sonralar – sadəcə “manevrlər” adlandırılan əməliyatlar, bu gün “intellektual müharibələr” adlanır və onlar ölkənin beyinli, ən agıllı adamlarının, güclü kaskad kompyuterlərinin, müasir təqlidetmə proqramlarının fəaliyyət göstərdiyi, geniş baza məlumatlarını, ölkənin hərbi və iqtisadi potensialını özündə birləşdirən, silahların kəmiyyətini və növünü və bir çox şeyləri öyrənən gizli mərkəzlərdə keçirilir. Bunun üçün statistik araşdırmalar metodundan geniş istifadə olunur (Monte-Karlo metodu).”Kompyuter müharibələrinin” real müharibələrlə mütənasibliyi təqlidetmə modelinin dərinliyindən və bərabər düzülüşündən asılı olaraq praktikanın göstərdiyi kimi 80% təşkil edir. Məhz hərbi əməliyyatları “uduzma” vaxtı silahlı qüvvələrin güclü və zəif tərəfləri ortaya çıxır.\nErməni generallarının müharibənin başlayacagı təqdirdə “qeyri simmetrik cavablarını” tez-tez eşidirik. Gərək o dərəcədə sadəlöhv insan olasan və anlamayasan ki,azərbaycanın hərbi qərargahlarında ilk növbədə erməni tərəfin mümkün “qeyri simmetrik cavablarını” gözdən keçirirlər. Məgər aydın deyilmi ki, özünün maddi-texniki və digər başqa bazalarından məhrum edilmiş, standartdan kənar üsulla qurulmuş ordu məhz, ”qeyri simmetrik cavablar” verəcək?\nErmənistanın adi standart döyüşlər aparması üçün nə insan ehtiyatı, nə də gücü var!\nErmənistanın ötən müharibədə sahib oldugu üstünlüklərdən fərqli olaraq, yeni situasiyada heç bir dənə də üstünlüyü yoxdur. Onun ancaq problemləri var. Məhz buna görə də onlar Rusiyaya sıgınırlar. Axı aydın məsələdir ki, üçüncü dövlətin sayəsində işgal edilmiş əraziləri əldə saxlamaq qeyri-mümkündür. Bir qayda olaraq işgal etdiyi əraziləri o dövlətlər saxlaya bilir ki, onlar bütün münasibətlərdə digər dövləti – hansı ki, əraziləri işgal olunub – qabaqlasınlar, burda isə tərsinədi.\nMüharibə tarixləri göstərir ki,müharibələrdə o tərəf qələbə qazanır ki, onun ordusunun komandirləri hücum zamanı “İrəli” deyil “Arxamca” çıgırırlar!\nHərdən siyasətçilərin yersiz hünər göstərmək istəyib müharibənin təcili başlanması barədə çagırışlarını eşidəndə, istər-istəməz “Suvorov” (1941) bədii filmindəki :”İrəli qartallar!..Mən isə arxanızdayam. Mən sinəmi sizin kürəyinizə söykəmişəm!” cümlələr yadıma düşür.\nMüharibəni başlanması lazımdırmı və yaxud nə vaxt və harada başlamaq lazımdır kimi məsələlər mitinqlərdə emosional çagırışlarla deyil, sakit kabinetlərdə qlobal və lokal şəraitlər nəzərə alınmaqla həll olunur.\nBu gün hamının öz tutdugu postunda ayaga qalxıb ”Arxamca” demək zamanı yetişib – yoxsa qələbə qazanmaq olmaz. Nə güclü ordu, nə güclü iqtisadiyyat xalqdan kənarda qarabag problemini həll edə bilməz!\n“Biz Ermənistanla müharibənin ilkin mərhələsini uduzduq”,- İsa Qəmbər 1992-ci il mayın 18-də Frans-Press agentliyinə dedi və əlavə etdi: ”İkinci mərhələ başlayacaq. O başlayanda biz son nəfərimizə kimi mübarizə aparmaga davam edəcəyik”. Tarixdə belə qələbə olub – Pir qələbəsi – Azərbaycana belə qələbə lazım deyil!\nİncildəki Samsonun qərarına bənzəyən-məbədi həm düşmənlərin, həm də öz başına uçurtmaq!-belə qələbə lazım deyil!\nLayiqli qələbə – özümüz qaçılmaz vəziyyətdə itkilər verməli olsaq da, işgalçıları azad olmuş torpaqlara gömməkdir!


Təxminən 1 il 4 aydan sonra Nazirlər Kabineti yanında Operativ Qərargah 2021-ci il iyulun 1-dən Azərbaycanda şənlik mərasimlərinin (toy, nişan, ad günləri və s.) keçirilməsinə icazə verilməsi haqqında qərar qəbul edib.\nBakı Şəhər Baş Polis İdarəsi Dövlət Yol Polisi İdarəsinin İctimaiyyətlə əlaqələr bölməsinin rəisi, polis polkovniki Vaqif Əsədov Modern.az vasitəsilə toy şənliklərində iştirak edəcək sürücülərə müraciət edib.\nV.Əsədov bildirib ki, toyların keçirilməsi zamanı təhlükəsizliyin təmin edilməsi ən vacib şərtlərdən biridir:\n“Yol polisi tərəfindən məqsədli və ardıcıl şəkildə keçirilən tədbirlərin nəticəsi olaraq, hadisələrin azalması, ölüm saylarının aşağı düşməsi müşahidə edilir. Təbii ki, toyların başlanması istər-istəməz spirtli içkinin təsiri altında avtomobilləri idarə edənlərin sayının artacağına ehtimal verir. Amma mən əminəm ki, sükan arxasında olan sürücülər spirtli içkinin təsiri altında avtomobil idarə etməyəcək. Çünki qanunvericiliyə vaxtında edilən əlavə və dəyişikliklərlə, spirtli içkinin təsiri altında nəqliyyat vasitəsinin idarə edilməsinə görə sürücülük hüququndan məhrumetmə, cərimə, yaxud həbs nəzərdə tutulur.\nXatırladıram ki, avtomabili spirtli içki və güclü təsiredici narkotik vasitələrin, psixotrop maddələrin təsiri altında idarəetmə faktı ağırlaşdırıcı haldır və yüksək məbləğdə cərimənin təyini, eyni zamanda məhkəmə instansiyalarında toplanmış sənədlərə baxılması, il ərzində təkrarən belə xətalara yol verilməsinə görə daha sərt cəzalar nəzərdə tutulur. Tərəfimizdən vaxtlı-vaxtında təbliğat aparıldığı üçün artıq sürücülər spirtli içki qəbul etdikdə “ayıq sürücü”lərə müraciət edirlər. Təbii ki, bu yaxşı ənənədir”.\nPolis polkovniki eyni zamanda deyib ki, toy karvanlarında hərəkət boyu hər hansı bir nöqsan yaranarsa, qanunvericiliyin tələblərinə uyğun olaraq dərhal müvafiq cəza tədbirləri görüləcək:\n“Avtomobil sahiblərinin və sürücülərinin, xüsusilə toy sahiblərinin nəzərinə çatdıraraq tövsiyə edirik ki, hərəkət zamanı “Yol hərəkəti haqqında” Qanunun tələblərinə riayət edilsin və digərlərinin hərəkətinə maneə yaradılmasın. Yol polisi əməkdaşları tərəfindən “toy karvanı”nın necə hərəkət etməsi ilə bağlı paytaxt ərazisində müşahidələr aparılacaq, onların hərəkəti, eyni zamanda, yollardakı nəzarət-müşahidə kameraları vasitəsilə izləniləcək.\nUnutmayın ki, Bakı şəhərinin inzibati ərazisi əməkdaşlarımız tərəfindən tam nəzarətə götürülüb. Ərazidə olan kameralar vasitəsilə hərəkətə günün 24 saatı nəzarət edirik, avtomatik olaraq, elektron qərarlar qəbul etməklə, inzibati tənbeh tədbirləri həyata keçiririk.\nToyların keçirilməsi zamanı xüsusilə yollara yaxın məsafələrdə yerləşən şadlıq saraylarının ətrafında nəqliyyat vasitələrinin düzgün park edilməməsi ərazidə süni sıxlıqların yaranmasına səbəb olur. Ona görə də bəri başdan vətəndaşlardan xahiş edirik ki, yollara bitişik olan sarayların qarşısında nəqliyyat vasitələrinin düzgün dayanma-durma və park edilməsinə diqqət etsinlər. Toylar günün pik saatlarında keçirildiyindən istər-istəməz sıxlığa səbəb olur. Süni sıxlıqlar isə vəziyyəti bir qədər də çətinləşdirir.\nOna görə də sürüclərdən xahiş edirik ki, bu məqamlarda həssaslıq nümayiş etdirsinlər. Bu cür informasiyaları verməkdə mqəsədimiz sürücüləri cərimələmək deyil, onları daha intizamlı olmağa dəvətdir”.\nXatırladaq ki, koronavirus infeksiyasının (COVİD-19) dünya ölkələri arasında sürətlə yayılması nəzərə alınaraq, Nazirlər Kabineti 13 mart 2020-ci il qərarı ilə xüsusu karantin rejiminin tətbiq edilməsilə ölkə ərazisində 16 mart tarixindən etibarən toy mərasimlərinin keçirilməsi qadağan olunmuşdu.


Nümayişçilər Bankokun baş magistralını ələ keçirərək tıxac yaradıb\nTailandda on minlərlə müxalifət tərəfdarı baş nazir Yinqluk Şinavatra hökumətinın devrilməsi və fevralın 2-nə nəzərdə tutulmuş seçkilərin keçirilməsinin qarşısını alma planının bir hissəsi kimi Bankokun baş magistralını ələ keçirərək tıxac yaradıb.\nNümayişlərin əsas ticarət rayonlarında tıxaclar yaratmasına baxmayaraq, şəhərin əksər yerlərində normal həyat tərzi davam edir. Minlərlə təhlükəsizlik işçisi Tailandın paytaxtına gətirilib. Amma onlar nümayişçilərə qarşı güc tətbiq etməyib.\nBaş nazir Yinqluk bir ay davam edən siyasi böhranı aradan qaldırmaq məqsədi ilə parlamenti erkən seçkilərin keçirilməsinə səs verməyə çağırıb və "milli islahat şurasının" yaradılmasını təklif edib.\nLakin müxalifət bunun kifayət etmədiyin deyib. Nümayişçilərin lideri Sutep Tauqsuban hazırki hökumətin dəyişməsi, korrupsiya və pul siyasətinin aradan qaldırılması məqsədi ilə islahatların aparılması üçün seçki yolu ilə müəyyən edilməyən “Xalq Şurası” yaradılmasına çağırıb.\nAnalitiklər seçkilərdə baş nazirin qalib gələcəyini proqnozlaşdırıb.


Azərbaycan Türkiyəyə ən çox pul qoyan 20 ölkədən biridir – SİYAHI\n23 May 2017 - 01:51\nAzərbaycan Türkiyəyə ən çox pul qoyan 20 ölkədən biridir –SİYAHI\nTürkiyənin İqtisadiyyat Nazirliyi son 7 ildə ölkəyə ən çox sərmayə qoyan ölkələrin siyahısını açıqlayıb.\nStrateq.az Türkiyə mediasına istinadən bildirir ki, 2010-2017-ci illərdə Türkiyəyə 140 milyard dollar nəğd formada sərmayə qoyulub. Bu məbləğin düz 128.5 milyard dolları 20 ölkədən gəlib.\nİqtisadiyyat Nazirliyinin açıqladığı siyahıda ilk yeri son aylar gərgin anlar yaşadıqları Hollandiya tutub. Bu ölkə Türkiyəyə 2010-2016 illərdə 22 milyard 15 milyon dollar sərmaya qoyub. 2017-nin ilk 3 ayında isə hollandlar əlavə 89 milyon dollar sərmayə yatırıblar.\nİkinci yeri isə təxminən 12 milyard dollarla ABŞ şirkətləri tutub.\nMaraqlıdır ki, siyahıda Azərbaycanın da adı var. Ölkəmiz qardaş ölkə iqtisadiyyatına 2010-2016-cı illərdə düz 4 milyard 899 milyon dollar vəsait xərcləyib. Bu ilin ilk 3 ayında isə Azərbaycan əlavə 129 milyon dollar Türkiyəyə sərməya qoyub. Yəni son 7 ilə yaxın müddətdə ümumilikdə 5 milyard dollardan bir qədər çox vəsait yatırılıb.\nBizdən fərqli olaraq isə, 2010-2016-cı illərdə Türkiyəyə 5 milyard 182 milyon dollar sərmayə qoyan Rusiya 2017-cıi ildə bir dollar belə kənara pul çıxarmayıb.\nSiyahıda Avropanın güclü ölkələri olan Almaniya, Fransa, İspaniya, Belçika, İtaliya kimi ölkələri də var. Ancaq qoca qitənin bu ölkələri balaca Lüksemburq qədər cəsarətli olmayıblar. Lüksemburq 10 milyarda yaxın Türkiyəyə sərmayə qoyub.\nTürkiyənin digər əsas sərmayəçiləri arasında ərəb ölkələri də önəmli pay sahibinə çevriliblər.


Deputat mehkemede qalib geldi - Azadliq Xeber\nDeputat mehkemede qalib geldi\n12.11.2015 / 14:23 xeber –\nXətai rayon Məhkəməsi araşdırma zamanı belə nəticəyə gəlib ki, “Gündəlik Bakı” və “Bizimxeber.az” saytında dərc olunmuş məqalələrdə Elmira Axundovanın ünvanına həqiqətə uyğun olmayan və böhtan xarakterli məlumatlar öz əksini tapıb. Feyruz Həşimov məqalələrdə iddiaçının şərəf və ləyaqətini təhqir edib, onun Milli Məclisin deputatı kimi işgüzar nüfuzuna ciddi xələl gətirməklə mənəvi ziyan vurub.\nDəymiş mənəvi ziyana görə F.Həşimovdan E.Axundovanın xeyrinə 5 min manat tutulacaq.\nMəhkəmə qərarı ilə bağlı açıqlama verən millət vəkili Elmira Axundova bildirdi ki, bu qərarı ədalətli və adekvat sayır: “Ümid edirəm ki, başqa qəzetlər və saytlar bu qərardan nəticə çıxararaq mənim və ailəm haqqında yazıları yaymaqdan çəkinəcəklər. Oğlum Həbib Axundova qarşı yazdıqları ilə bağlı da ayrıca araşdırma gedir. Ümid edirəm ki, həmin məsələyə də hüquqi qiymət veriləcək və haqq-ədalət qələbə qazanacaq”.


ARDNŞ Gürcüstanın qazlaşdırılması üzrə işləri davam etdirir\nEnergetika 26 Noyabr 2010 19:40 (UTC+04:00)\nARDNŞ-nin (Azərbaycan Respublikası Dövlət Neft Şirkəti) Gürcüstanın 31 qaz təsərrüfatının qazlaşdırılmasına dair üçillik proqramı ilk iki ilin nəticələrinə görə, 100 min yeni abonenti əhatə edəcək. Bu barədə cümə günü ARDNŞ-nin Gürcüstandakı törəmə şirkəti "SOCAR Energy Georgia"dakı mənbə deyib.\nProqram çərçivəsində ümumilikdə 150 min potensial abonentin əhatə olunması planlaşdırılır. Yenidənqurma və qazlaşdırma üzrə işlərə başlanana qədər abonentlərin sayı 60 min təşkil edib.\nMənbənin sözlərinə görə, ARDNŞ qazpaylayıcı şəbəkələrin yenidən qurulması və abonentlərin qazlaşdırılması üzrə işləri fəal surətdə davam etdirir. Mənbənin fikrincə, ilin istehsal yekunları keçirildikdən sonra bu göstərici 100 mini ötə bilər. Proqramda nəzərdə tutulan abonentlərin qalan hissəsi üçüncü investisiya ili çərçivəsində əhatə olunacaq.\nProqnozlara əsasən, qazlaşdırmanın üçillik proqramı çərçivəsində investisiyanın həcmi 100 milyon dollara yaxın olacaq.\nBir müddət əvvəl Marneulidə paylayıcı qaz şəbəkəsinin sahibi "Wissol" şirkəti idi. O, ARDNŞ-dən qaz alaraq Marneuli ərazisində satırdı. İndi bu istiqamətdəki işlərin bütün həcmi "SOCAR Energy Georgia" tərəfindən həyata keçiriləcək.