Uşaqlarda şəkərli diabet > Uşaqlarda və yeniyetmələrdə diabet\nYəqin ki, dünyada hələ tam müalicə olunmamış belə bir tanınmış və hərtərəfli öyrənilmiş xroniki endokrin xəstəlik yoxdur - diabet, bəziləri üçün bir cümlə və digərləri üçün yeni həyat qaydaları. Müasir dövrdə uşaqlarda diabetə tez-tez diaqnoz qoyulur (xroniki xəstəliklər arasında ən çox yayılan ikinci) və yalnız kiçik ailəniz üzvünün həyatını bərpa etmək deyil, həm də öz həyat tərzinizi, vərdişlərinizi və diyetinizi dəyişdirmək vacibdir. Bu yazıda uşaqlıq diabeti haqqında hər şeyi öyrənəcəksiniz, mövcud tibbi problemi nəzərə alaraq, onu necə idarə etməyi və uşağınız üçün rahat bir həyat üçün ideal şərait yaratmağı öyrənəcəksiniz.\nUşaqlar arasında ən çox yayılmış diabet növüdür, buna da yetkin yaşda olmayan diabet deyilir. Şiddətli otoimmün bir xəstəlikdir və mütləq insulin hormonu çatışmazlığı ilə xarakterizə olunur. Doğuşdan və əldə edilir, istənilən yaşda inkişaf edir, əksər hallarda, klassik pəhriz və terapevtik prosedurlara əlavə olaraq, insulin inyeksiya tələb edir.\nSon onilliklərdə 1-ci tip diabet diaqnozu yaşının yuxarı həddi sürətlə azalır - əvvəllər bu xəstəlik 7-8 yaşınadək uşaqlarda aşkar edilirdisə, indi 30 və hətta 40 yaşlı uşaqlarda birinci növ diabet xəstəliyinin ayrı-ayrı halları qeydə alınıb.\nUşaqlarda 1-ci tip diabetin səbəbləri\nUşaqlarda 1-ci tip diabetin əsas səbəbləri pankreasın quyruğundakı Langerfeld adalarına ziyandır. Pankreasın zədələnməsi bir çox səbəbə görə baş verə bilər, məsələn, viral bir infeksiyanın hərəkəti. Ancaq əksər hallarda xəstəlik öz immunitet sisteminin təcavüzü fonunda inkişaf edir. Bu vəziyyətdə mədəaltı vəzinin insulin istehsal edən hüceyrələri normal vəziyyətdə yalnız xarici agentlərə hücum edən limfoid toxuma hüceyrələri tərəfindən məhv edilir. Bu proses "otoimmün" adlanır və vücudunuzun hüceyrələrinə qarşı antikorların meydana gəldiyi mexanizmə aiddir.\n1-ci tip diabetin səbəbləri kimi otoimmün xəstəliklər\n1 tip diabetli xəstələrdə daha çox rast gəlinən tiroid və adrenal bezlər kimi müxtəlif otoimmün xəstəliklər mövcuddur. Bu, otoimmün xəstəliklərə və digər ekoloji amillərin səbəb ola biləcəyi immun ziyanının sistematik təbiətinə irsi meyl yaratmağı təklif edir.\nXəstəliyin tetikleyici mexanizmi tam olaraq bilinmir, ancaq elm adamları bir viral infeksiyanın yoluxması və ya inək südünü istehlak etməsinin otoimmün bir prosesə səbəb ola biləcəyini təklif edirlər. Və o, öz növbəsində uşaqlarda 1 tip diabetin inkişafına səbəb olacaqdır.\nUşaqlarda 1 tip diabet əlamətləri hansılardır?\nUşaqlarda 1 tip diabetin simptomları ümumiyyətlə kəskin olur. Bu ac vəziyyətin fonunda və ya yeməkdən sonra qəfil zəiflik və başgicəllənmə hücumlarında ifadə edilə bilər. Qlükoza, bədənin hüceyrələrinin enerji ehtiyacları üçün istifadə etdiyi əsas yanacaq növlərindən biridir. Beyin və sinir sistemi yalnız qlükoza istifadə edir, digər hüceyrələr də yağları və digər qidaları enerjiyə çevirə bilər. Yeməyin karbohidrat tərkib hissəsindən olan qlükoza, hüceyrə membranlarının reseptorlarına təsir edən və hüceyrəyə qlükoza daxil olmasına səbəb olan insulinin istehsalını stimullaşdırır. Bu baş vermirsə, metabolik proseslər və hüceyrə enerjisi pozulur.\nQan şəkərinin səviyyəsi yüksəlir və qan və sidikdə çox miqdarda qlükoza aşkarlanmağa başlayır. Qlükoza istifadəsi çox təsirsiz hala gəldikdə, 1-ci tip dekompensasiya edilmiş diabet xəstəsi aşağıdakı simptomları inkişaf etdirir:\ngündüz və gecə tez-tez sidik (nocturia),\narıqlamaq (iştah tez-tez artmasına baxmayaraq)\nqaşınma, xüsusən də cinsiyyət bölgəsində bir mantar infeksiyası inkişafına səbəb olur;\ndigər dəri infeksiyaları (maya infeksiyası və furunkuloz).\nMütəmadi olaraq 1-ci tip diabet əlamətlərindən birini yaşayırsınızsa, yerli həkiminizə baş çəkib bir müayinə etməlisiniz.\nXəstəliyin ailə halları xəstəliyin ehtimalını artırır, lakin 1-ci tip diabet 2 tip diabetdən daha az yaygındır.\nUşaqlarda 1-ci tip diabetin müalicəsi demək olar ki, həmişə insulinin kompensasiyaedici inyeksiyaları ilə əlaqələndirilir. Ayrıca terapevtik tədbirlər maddələr mübadiləsini normallaşdırmağa və uşağın toxunulmazlığını gücləndirməyə yönəldilməlidir.\nÜmumiyyətlə, uşaqlarda 1 tip diabetin müalicəsi aşağıdakı paraqraflarla ifadə edilə bilər.\nDaimi insulin enjeksiyonları. İstifadə olunan insulinin növündən asılı olaraq gündəlik və ya gündə bir neçə dəfə aparılır.\nFəal bir həyat tərzini davam etdirmək (fiziki hərəkətsizliyin aradan qaldırılması).\nNormal bədən çəkisini saxlamaq.\nAzaldılmış tənzimlənmiş bir miqdarda karbohidrat olan xüsusi bir diyetə uyğunluq.\nİnsulin terapiyasının məqsədi qanda normal miqdarda qlükoza saxlamaq və hüceyrənin enerji proseslərini normallaşdırmaqdır.\nUşaqlarda 1 tip diabetin müalicəsi, endokrinoloq tərəfindən ixtisaslı bir həkim tərəfindən fərdi olaraq seçilir və simptomların dərəcəsi və xəstəliyin mərhələsindən asılıdır.\nUşaqlarda 1 tip diabetin qarşısının alınması\nUşaqlarda 1 tip diabetin qarşısının alınması bu xəstəliyin inkişafına təkan verə biləcək mənfi amillərin yaranmasının qarşısını almaq üçün bir sıra tədbirləri əhatə edir.\n1. Yüksək və ya aşağı qan şəkərini göstərən əlamətlərə baxın.\n2. Bir xəstəlik varsa, müasir qan qlükoza sayğaclarından istifadə edərək mütəmadi olaraq qan şəkərinizi ölçün və qlükoza səviyyənizi insulin enjeksiyonları ilə tənzimləyin.\n3. Diyetinizi mümkün qədər diqqətlə izləyin.\n4. Hipoqlikemiyanı (aşağı qan qlükoza) müalicə etmək üçün hər zaman yanınızda qlükoza və ya şəkər var. Şiddətli hipoqlikemiya üçün glukagon enjeksiyonları (GlucaGen) lazım ola bilər.\n5. Qan şəkərini yoxlamaq, göz, böyrək və bacak müayinələrini aparmaq və inkişaf etmiş diabet əlamətlərini izləmək üçün mütəmadi olaraq həkiminizə baxın.\n6. Patoloji prosesin dekompensasiyasını qarşısını almaq üçün xəstəliyin erkən mərhələsində həkiminizə baxın.\n7. Bir "diabet gündəliyi" edin və öz qlikemik göstəricilərinizi qeyd edin.\nUşaqlarda 1 tip diabetin etiologiyası və patogenezi\n1 tip diabetin etiologiyası və patogenezi, sağlam həyat tərzi prinsiplərinin pozulmasının xəstəliyin əlamətlərinin inkişafında böyük rol oynadığını göstərir. 1-ci tip diabetin patogenezində mühüm rol oturaq həyat tərzi və pəhrizin pozulması ilə oynayır. Yüksək karbonlu və yağlı qidaların istifadəsi xəstəliyin inkişafına kömək edir. Buna görə 1-ci tip diabetin qarşısını almaq üçün sağlam həyat tərzi prinsiplərinə əməl etməyiniz vacibdir.\nFiziki fəaliyyət diabet, ateroskleroz və ürək xəstəliklərinin inkişaf və inkişaf riskini azaltmaqla yanaşı ümumi rifahın yaxşılaşdırılmasına kömək edəcəkdir.\nFiziki fəaliyyət zamanı insulinin dozasını fiziki fəaliyyətin intensivliyindən asılı olaraq tənzimləmək lazım gələ bilər. Həddindən artıq insulin və məşq qan şəkərini aşağı salır və hipoqlikemiyaya səbəb ola bilər.\nKarbohidratlar, yağlar və zülallarda yaxşı balanslaşdırılmış lif ilə zəngin qidalar yeyin. Aşağı molekulyar ağırlıqlı karbohidratlar (şəkər) qəbulunu aradan qaldırın və prinsipcə karbohidratlar qəbulunu azaldın.\nHər gün eyni miqdarda karbohidrat yeməyə çalışın. Gündə üç əsas yemək və iki-üç qəlyanaltı olmalıdır.\nKişiselleştirilmiş bir diyet üçün ixtisaslı diyetisyen və ya endokrinoloqa müraciət edin.\nHal-hazırda xəstəliyin başlanmasının qarşısını tamamilə almaq mümkün deyil. Lakin elm adamları daim bu xəstəliyi öyrənirlər və müalicə və diaqnoz üçün təsirli əlavələr edirlər.\nUşaqlarda 1 tip diabetin mümkün fəsadları\nƏksər hallarda, 1-ci tip şəkərli diabet yalnız lazımi müalicə olmadıqda qısa müddət ərzində fəsadlar verir. Həkimin göstərişlərinə əməl etməsəniz, aşağıdakı ağırlaşmalar baş verə bilər.\n1. İnsulinin həddindən artıq dozası, yemək, fiziki fəaliyyət, hipertermi arasında uzun fasilə ilə meydana gələn aşağı qan şəkəri şüurun itirilməsinə səbəb olur.\n2. İnsulinin farmakoloji əvəzedicilərlə kifayətlənməməsi yüksək qan şəkərinə səbəb olur və ketoasidoza səbəb ola bilər.\n3. Ateroskleroz şəkərli diabetdə ağırlaşır və bacaklarda pozulmuş qan dövranına (diabetik ayaq), vuruş və ürək xəstəliklərinin inkişafına (angina pektorisi və miokard infarktı) səbəb ola bilər.\n4. Diabetik böyrək ziyanı (diabetik nefropatiya).\n5. Diabetik retinopatiya (diabetik göz zədəsi).\n6. Ülser və infeksiyalara səbəb olan diabetik nöropatiya (sinir degenerasiyası) və angiopatiya.\n7. Yoluxucu xəstəliklərə qarşı həssaslığın artması.\n8. Xəstəliyin inkişaf etmiş ağır vəziyyətlərində Ketoasidotik, hiperosmolar, laktasidemik və hipoqlikemik koma.\n1-ci tip diabet üçün pəhriz - müalicənin əsası\n1-ci tip diabet üçün tam müalicə yoxdur. 1-ci tip diabet üçün pəhriz, sonrakı müalicənin əsasıdır. Yalnız pəhrizin ciddi şəkildə düzəldilməsi ilə sabit bir remissiya və xəstənin normal rifahı əldə edilə bilər.\nAncaq düzgün müalicə ilə, diabetik fəsadların gec mərhələlərinin inkişaf riski əhəmiyyətli dərəcədə azalır. Bu, daimi izləmə və qan şəkərinin normal səviyyədə saxlanılmasına ehtiyacı müəyyənləşdirir.\nArterial hipertansiyondan əziyyət çəkən diabetli xəstələr qan təzyiqini normallaşdırmaq üçün antihipertenziv dərmanların müntəzəm istifadəsi ilə fəsadların yaranma ehtimalını azalda bilər.\nDiabet arterial skleroza səbəb olur və xəstə siqaret çəksə bu risk artır. Fəsad riskini azaltmaq üçün pis bir vərdişdən olmalısınız.\nUşaqlarda 2 tip diabet\nUşaqlarda tip 2 diabet altında, ümumiyyətlə otoimmün deyil, xroniki bir spektrdə olan metabolik xəstəlik deməkdir. Nisbi insulin çatışmazlığı ilə xarakterizə olunur - əslində hormonun konsentrasiyası normaldır və ya hətta artır, lakin toxuma hüceyrələri ilə qarşılıqlı əlaqəsi pozulur. Əks təqdirdə, karbohidrat metabolizması balanssızlığının bu patoloji prosesinə insulin müqaviməti deyilir.\n20-ci əsrdə həkimlər 2 tip diabetin yalnız yaşlı və ya orta yaşlı insanlarda baş verdiyinə inanırdılar, çünki bu, metabolizm və piylənmənin yavaşlaması prosesi ilə əlaqəlidir. Lakin, müasir tibbi təcrübədə göstərildiyi kimi, hər on il ərzində daha aşağı yaş həddi azalır və indi artıq tip kilo və balanssız bəslənmədən əziyyət çəkən 8-10 yaşlı uşaqlarda da 2 tip diabet diaqnozu qoyulur.\nKlassik mənada, 2-ci tip diabet insulindən asılıdır və bu hormonun enjeksiyonlarını tələb etmir, lakin zamanla və lazımi ixtisaslı müalicə olmadıqda, 2-ci tip şəkərli diabet birincisinə keçir (davamlı iş nəticəsində tükənən beta hüceyrələri, kifayət qədər miqdarda insulin istehsalını dayandırır) .\nUşaqlarda diabetin səbəbləri\nHər hansı bir hadisənin, o cümlədən xəstəliklərin bir səbəb və nəticə əlaqəsi var - bu aksiomadır. Ancaq diabet daha mürəkkəbdir. Həkimlərin bu endokrin xəstəliklə çoxdan tanış olmasına baxmayaraq, karbohidrat metabolizması pozğunluqlarının mənfi prosesini tetikləyən dəqiq səbəblər hələ dəqiqləşdirilməyib.\nHəqiqi diabet mellitusunun otoimmün forması olaraq 1-ci tip diabet, beta hüceyrələrin məhv edilməsində ifadə edilir. Elm adamları belə bir məhv etmə mexanizmini - sinir sistemində nəqliyyat mexanizmi olan protein hüceyrə quruluşlarını, qeyri-müəyyən bir etimologiyanın səbəbi qan-beyin baryerinə nüfuz edərək ana qan dövranına girmək üçün araşdırdılar. Əvvəllər bu cür elementlərlə tanış olmayan immunitet sistemi (normal vəziyyətdə yuxarıda göstərilən maneə beyin sisteminin elementlərinin bədənin qalan hissəsinə keçməsinə imkan vermir), antikorları özlərinə təcrid edərək zülallara hücum etməyə başlayır. Öz növbəsində, insulinin istehsal edildiyi beta hüceyrələri yuxarıda təsvir olunan beyin hüceyrələrinə bənzər markerlərə malikdir və toxunulmazlıq ilə məhv edilir, mədəaltı vəzini qismən və ya tamamilə ehtiyac duyduğu hormonu istehsal etmək qabiliyyətindən məhrum edir.\nMüasir statistikaya görə, bu prosesin başlaması üçün risk faktoru irsi və müvafiq resessiv / dominant genlərin xəstə valideynlərdən ikincisindəki şəkərli diabet ehtimalının ortalama 10 faiz artması ilə bir uşağa ötürülməsidür. Bundan əlavə, problemlərin yaranması üçün əlavə bir "tetik" tez-tez streslər, viruslar (xüsusən də rubella və Koksaki növü), eləcə də xarici amillər ola bilər - bir sıra dərmanlar və kimyəvi maddələr (streptozocin, siçovul zəhəri və s.) Qəbul etmək əhali seqmenti (diabet müxtəlif ölkələrdə bərabər paylanmır və coğrafi qonşu ərazilər arasında yayılması 5-10 dəfə dəyişə bilər).\nTip 2 diabet, öz növbəsində, metabolik bir problemdir, burada karbohidrat mübadiləsinin "pozucusu" insulin çatışmazlığı deyil (sonuncu normal və ya hətta yuxarıda istehsal olunur), lakin toxumaları tərəfindən zəif udulur. Bu vəziyyətdə şəkərli diabet, həm genetik, həm də intravital amillərə görə yavaş irəliləyir, bunların əsas səbəbi bütün orqanizmin qocalması və yaşla əlaqədar yaşlanmasıdır. Hətta 30 il əvvəl uşaqlarda insulindən asılı olmayan bir diabet xəstəliyinin olmadığına inanılırdı (müvafiq olaraq, yetkinlik yaşına çatmayan 1-ci tip diabet diaqnoz zamanı dərhal qurulmuşdu), lakin son onilliklərdə həkimlər, obez yeniyetmələrdə və 8 yaşdan 12 yaşadək kilolu uşaqlarda getdikcə daha çox diaqnoz qoyurdular. yaşında.\nMüxtəlif ağırlaşmaların başlamazdan əvvəl bir uşaqda diabetin vaxtında təyin edilməsinin vacib problemlərindən biri bu cür erkən yaşda bu xəstəliyin açıq və bənzərsiz simptomlarının / əlamətlərinin olmamasıdır. Tip 1 diabet ümumiyyətlə təsadüfən testlər əsasında və ya artıq xəstəxana şəraitində hiper / hipoqlikemiyanın kəskin təzahürlərində aşkar edilir.\nSıfırdan bir ilədək bir dövrdə kəskin simptomlar (ağır susuzlaşdırma, intoksikasiya və qusma) başlayana qədər hər hansı bir şəkəri xarici təzahürlərə görə vizual olaraq müəyyənləşdirmək çox çətindir. Dolayı əlamətlərlə - çəki azlığı və distrofiyanın inkişafı (tam normal bir pəhriz vəziyyətində), heç bir səbəb olmadan tez-tez ağlayan, yalnız içdikdən sonra azalır. Ayrıca, uşağa ilkin cinsiyyət orqanlarının yerlərində şiddətli uşaq bezi döküntüsü ilə narahatdır, hər hansı bir müalicə ilə müalicə etmək çətindir, sidik yapışqan izlər buraxa bilər və sidik prosesindən sonra uşaq bezləri nişanlanmış kimi sərtləşir.\nUşaq bağçalarında, məktəbəqədər uşaqlarda, məktəblilərdə\nDövri dehidrasiya, gündüz tez-tez sidik və qusma, gecə sidik ifrazı.\nŞiddətli susuzluq, kilo itkisi.\nOğlanlarda sistematik dəri infeksiyası və qızlarda kandidoz.\nDiqqətin azalması, laqeydlik və əsəbilik.\nBu qrup uşaqlarda şəkərli diabetin kəskin simptomlarına yuxarıda göstərilən simptomlarla yanaşı, tənəffüs çatışmazlığı (nadir, səs-küylü nəfəs / tənəffüs ilə vahid), ağız boşluğundan asetonun qoxusu, yüksək nəbz dərəcəsi, ekstremitələrin şişməsi və mavi rənglə zəif qan dövranı, habelə pozulmuş şüur daxildir - disorientasiyadan diabetik komaya qədər. Kəskin diabetin simptomları aşkar edilərsə dərhal xəstəxanaya müraciət etməlisiniz!\nYeniyetmələrdə yuxarıda göstərilən simptomlarla yanaşı, diabet xəstəliyi keçid dövrünə xas olan simptomların "tökülməsi" ilə mürəkkəbləşir (onlar tez-tez ləng infeksiyalar və hətta nevrozlarla qarışıqdır), ancaq uşağınız tez yorulursa, davamlı baş ağrısı və şirniyyat yemək istəməsinin dövri kəskin hücumları olur ( qarın ağrısı ilə ürək bulanması, periferik görmə qabiliyyətinin zəifləməsi - bu endokrinoloq tərəfindən yoxlanılmaq üçün bir fürsətdir.\nYetkinlik yaşına çatmış uşaqlarda 2 tip diabet əlamətləri\nYetkinlik dövründə bədəndəki aktiv hormonal dəyişikliklər (10-16 yaşlı qızlar və 12-18 yaşlı oğlanlar) toxuma insulin müqavimətinin və ya 2-ci tip diabetin inkişafına səbəb ola bilər, xüsusən də uşaq obezdirsə.\nÇocuğunuzda qarın tipindən artıq çəki, arterial hipertansiyon, çətinlik və ya çox tez-tez sidikləmə, müxtəlif etiologiyaların dövri xroniki infeksiyası, qanda yüksək xolesterol və trigliseridlər, həmçinin qaraciyər problemləri (yağlı hepatoz) üstəgəl yağlanmış, şəkərli diabetin simptomatologiyası vardır. kimi? Bunun bütün tip 2 diabetə səbəb olması mümkündür.\nUşaqlarda diabet diaqnozunun ilk mərhələsi xarici simptomatik təzahürlərin təhlili, həyat tarixi toplusu, habelə testlərdən keçməkdir:\nQlükoza üçün qan - səhər boş bir mədədə, eyni zamanda 75 qram qlükoza dozasında bir yüklə verilir. 5.5 mmol / l (boş bir mədədə) və 7 mmol / l (qlükoza tətbiq edildikdən 1-2 saat sonra) həddindən artıq olduqda şəkər xəstəliyinə şübhə edilir.\nGlisated hemoglobin üzərində qan. Qlükoza bağlayan hemoglobin diabetin varlığının və ya olmamasının ən dəqiq göstəricilərindən biridir. Nəticələr 6.5 faizdən yuxarı olduqda, diabetin ümumi diaqnozu təsdiqlənmiş hesab olunur.\nDiaqnostik tədbirlərin ikinci mərhələsi şəkərli diabet növünün müəyyənləşdirilməsidir. Bunun üçün ətraflı bir diferensial diaqnoz aparılır və bir sıra testlər aparılır, xüsusən də insulin / beta hüceyrələrinə c-peptid və otoantikorlar üçün. İki ikincisi varsa, həkim 1 tip şəkərli diabet diaqnozu edə bilər, əks halda 2 tip diabet sonda təsdiqlənir.\nUşaqlarda diabetin müalicəsi\nDərhal qeyd etmək lazımdır - tibb elmin inkişafının indiki mərhələsində istənilən növ diabetin effektiv müalicəsini bilmir. Diabet mellitus, ömür boyu müalicə edilə bilməyən bir problemdir, ancaq karbohidrat mübadiləsinin pozulmasının və əlaqədar fəsadların qarşısını almaq üçün idarə edilə bilər.\nUşaqlarda diabetin müalicəsi üçün əsas tədbirlərin siyahısına adətən qidanın həcminin, kalorili və enerji tərkibinin daimi monitorinqi, mövcud qan şəkərinin səviyyəsinin, fizioterapiyanın, habelə ciddi dozada orta səviyyəli "porsiyalarda" müntəzəm fiziki işin aparılması ilə xüsusi bir pəhriz daxildir. Xəstəliyin birinci növü olan diabet xəstələri mütəmadi olaraq seçilmiş və tez-tez tənzimlənən qısa, orta və ya uzun müddət fəaliyyət göstərən insulin dozalarını vurmalı və 2-ci tip diabetdən əziyyət çəkən uşaqlar üçün hormon əvəzinə müxtəlif dərmanlar alacaqlar:\nİnsulin ifrazı üçün katalizatorlar (2-ci nəsil sulfonilüre, repaglinid).\nToxuma həssaslığının modulatorları (biguanidlər, tiazolinediones).\nHəzm sistemində (akarboza) qlükoza udulmasının inhibitorları.\nAlpha reseptor aktivatorları və lipid metabolizması stimullaşdırıcıları (fenofibratlar).\nƏsas terapiyaya əlavə olaraq, komplikasiyanın inkişafı ilə şəkərli diabetin kəskin və ya inkişaf etmiş formaları halında, müşayiət olunan problemlər üçün əlavə müalicə tələb olunur - bu vəziyyətdə həkim və ya müvafiq komissiya xəstə üçün riskləri qiymətləndirir və əsas endokrin xəstəliyin mövcudluğuna əsaslanaraq müalicəni təyin edir.\nElm dayanmır və son onilliklər ərzində yüzlərlə müstəqil qrup şəkər xəstəliyinə qarşı həqiqətən effektiv mübarizə metodologiyasını hazırlamağa çalışır. Həkimlər əmindirlər ki, orta müddətli dövrdə nəinki şəkərli diabetli bir uşağı tamamilə məhv etmək konsepsiyasını yaratmaq, həm də tətbiq etmək mümkündür. Bu gün ən perspektivli və etibarlı hesab olunur:\nLangerhans / beta hüceyrələri / kök hüceyrələrinin mədəaltı vəzi / adacıqlarının bir hissəsinin transplantasiyası. Texnik, bədən tərəfindən təbii insulin istehsalını bərpa etmək üçün donor materialının birləşdirilmiş tətbiqindən ibarətdir. Bu cür əməliyyatlar artıq davam edir (bir qayda olaraq, ciddi fəsadlar olduqda, beta və kök hüceyrələr şəklində bio-materialın köçürülməsi riskləri əsaslandırıldıqda), lakin bir müddət sonra beta hüceyrələrin funksiyası yenə də tədricən itirilir. Hal-hazırda, effekti uzatmaq və möhkəmləndirmək, həmçinin əməliyyatdan sonra xəstənin sağ qalma / qoruma səviyyəsini artırmaq üçün təcrübələr aparılır.\nBeta hüceyrələrinin klonlanması. Ümidverici bir texnika, xüsusi bir zülal vurması və ya lazımi genin tətbiqi ilə beta hüceyrələrinin prekursorlarından insulin üçün bazanın istehsalını stimullaşdırmaq məqsədi daşıyır. Onların istehsal səviyyəsi hormon bazasının toxunulmazlıq tərəfindən məhv edilməsindən yüksək olacaq, bunun nəticəsində daha çox təbii insulin istehsal ediləcəkdir.\nPeyvəndlər. Beta hüceyrələri üçün antikorları təcrid edən vaksinləri aktiv şəkildə inkişaf etdirir və sınaqdan keçirir, bunun nəticəsində sonuncular parçalanmağı dayandırır.\nBir uşaqda diabet üçün pəhriz\nPəhriz hər növ diabetin müalicəsi üçün əsasdır. 1-ci tip şəkərli diabetli uşaqlar idarə olunan insulinin miqdarını dəqiq hesablamaq üçün buna ehtiyac duyurlar, 2-ci tip şəkərli diabetli uşaq üçün isə ciddi ağırlaşmalar olmadıqda klassik müalicəni tamamilə əvəz edə bilər. Aşağıdakı diyetlər diabetin yüngül və ya orta dərəcədə müalicəsi üçün uygundur. Kəskin şəraitdə, fəsadların olması və s. Bədənin hazırkı vəziyyəti və digər amillər nəzərə alınmaqla endokrinoloq tərəfindən hazırlanan ən fərdi qidalanma sxemi tələb olunur.\nTip 1 diabet üçün\nHəqiqi diabetli və normal / az çəkili uşaqlar üçün tibb mütəxəssisləri balanslı rasional qidalanma sistemini tövsiyə edirlər - məsələn, klassik "Cədvəl № 9". Uşaq üçün olduqca rahatdır və gündəlik qan şəkərinin səviyyəsini (insulin inyeksiyaları ilə kompensasiya edilə bilən) bir qədər artırsa da, uşağın böyüdüyü bədəni lazımi maddələrin / mikroelementlərin / vitaminlərin tam dəsti ilə təmin edir.\nOnun əsas prinsipləri gündə iki-üç saatdan kiçik hissələrdə beş yemək, habelə sadə karbohidratların pəhrizdən çıxarılması və daha yavaş parçalanan və qanda qlükozada kəskin bir atış verməyən mürəkkəb olanlarla əvəz olunmasıdır. Bu pəhrizin kalori miqdarı 2300-2400 kkal, gündəlik kimyəvi tərkibə zülallar (90 qram), yağlar (80 qram), karbohidratlar (350 qram), duz (12 qram) və yarım litr pulsuz maye daxildir.\nMuffin, yağlı və güclü bulyonları və irmik / düyü ilə süd yemək qadağandır. Menyuya yağlı növ ət / balıq, hisə verilmiş ət, konservləşdirilmiş yemək, kürü, duzlu / şirin pendir, marinad və turşu, makaron, düyü, qaymaq, sous, ət / bişirmə yağlarının əlavə edilməsi tövsiyə edilmir. Şirin şirələri, müəyyən növ meyvələri (üzüm, xurma, kişmiş, banan, əncir), dondurma, konservlər, tortlar / şirniyyatlar istehlak etməyə icazə verilmir. Hər hansı bir güclü yağlı və qızardılmış yemək qadağandır - qaynadılmalı, bişmiş, bişmiş və ya buxarlanmalıdır. Bal - məhdud, şəkər sorbitol / ksilitol ilə əvəz olunur.\nİkinci tip diabetli uşaqlarda demək olar ki, həmişə obez olur - məhz bu, toxumaların insulinə həssaslığının azalmasına səbəb olur. Bu vəziyyətdə yuxarıda göstərilən "Cədvəl № 9" optimal həll yolu deyildir və qan şəkərinin gündəlik kiçik bir artımını insulinlə kompensasiya etmək mümkün deyildir (kifayət qədər miqdarda istehsal olunur və hətta normadan artıqdır, problem insulin müqavimətidir), buna görə müasir diyetoloq və endokrinoloqların hamısı tez-tez aşağı karbohidrogenli pəhriz tövsiyə edin.\nDaha sərtdir, lakin yüksək qan şəkərini mümkün qədər səmərəli şəkildə mübarizə aparmağa kömək edir və eyni zamanda artıq çəkini əhəmiyyətli dərəcədə azaltmaqla da müqavimət təzahürlərini azaldır. Onun prinsipləri fraksiya altı dəfə qidalanma, hər hansı bir karbohidrat istehlakının əhəmiyyətli dərəcədə azaldılması (gündə 30-50 qrama qədər) və protein qidalarına (gündəlik istehlak olunan qida miqdarının 50 faizinə qədər) vurulmasıdır. Kalori həddi 2 min kkal.\nAz karbohidrogenli pəhrizlə sərbəst mayenin qəbulunu artırmalısınız (gündə təxminən 2-2,5 litr), əlavə vitamin-mineral kompleksləri qəbul etməyiniz məsləhətdir. Bəslənmənin əsasını yaşıl tərəvəzlər və zülallar təşkil edir. Əlavə bir qadağa altında, "masa nömrəsi 9" kartofu ilə müqayisədə, demək olar ki, bütün meyvələr / dənli bitkilər, əsas çörək növləri, qarğıdalı, rahat qidalar, güveçli meyvələr.\nBir qayda olaraq, 1-ci tip diabetlə, simptomlar olduqca tez artır. Bir neçə həftədən sonra uşağın vəziyyəti o qədər pisləşir ki, təcili olaraq tibb müəssisəsinə daxil olur. Buna görə xəstəliyin ilk əlamətlərini tanıya bilmək çox vacibdir:\nDaimi susuzluq. Bədən toxumalarının susuzlaşması ilə ortaya çıxır, çünki bədən onlardan su çəkərək qan içində dolaşan qlükoza sulandırmağa çalışır. Uşaq çox miqdarda su və ya digər içki içməyi xahiş edir.\nSürətli idrar. Valideynlər uşağın tualetə adi haldan daha tez-tez getdiyini və gecə saatlarında baş verdiyini görürlər.\nAni arıqlamaq. Enerji mənbəyi (qlükoza) bədənin hüceyrələrinə girməyi dayandırır, buna görə yağ və protein toxumasının istehlakı artır. Nəticədə, uşaq kilo almağı dayandırır, əksinə, tez arıqlayır.\nYorğunluq Valideynlər, bir uşağın enerji çatışmazlığından yaranan letargiyasını və zəifliyini hiss edirlər.\nArtan aclıq. Həm də toxumalarda qlükoza çatışmazlığı ilə əlaqədardır, buna görə də böyük miqdarda qida istehlakı ilə uşaq kifayət edə bilmir. Körpənin vəziyyəti o qədər pisləşdi ki, ketoasidoz inkişaf etdirməyə başlasa, onda iştahı azalacaq.\nGörmə problemləri. Lensin susuzlaşması səbəbindən bir uşağın gözləri qarşısında sis və bulanıq görmə əmələ gələ bilər.\nBir mantar infeksiyasının məğlubiyyəti. Gənc uşaqlarda uşaq bezi döküntüsünü müalicə etmək çətindir, qızlarda isə büzmə inkişaf edə bilər.\nXəstəliyin bu cür əlamətlərinə diqqət etmirsinizsə, uşağın vəziyyəti pisləşir və ketoasidoz inkişaf edir. Qarın ağrısı, letarji, ürək bulanması, aralıq səs-küylü nəfəs, ağızdan aseton qoxusunun görünməsi ilə özünü göstərir. Uşaq huşunu itirə bilər. Bundan əlavə, bu komplikasiya ölümlə nəticələnə bilər.\nElm adamları, ilk növ diabetli uşaqlarda diabetin inkişafının əsl səbəblərini hələ müəyyənləşdirməyiblər. Xəstə bir uşaqda təhlükəli mikrob və viruslarla mübarizə aparmalı olan immunitet sistemi qəfildən mədəaltı vəzi (xüsusilə insulinin sintezindən məsul olan hüceyrələrə) dağıdıcı təsir göstərməyə başlayır.\n1-ci tip diabetin yaranmasına bir genetik meylinin olduğu müəyyən edilmişdir, buna görə qohumlarda bir xəstəlik varsa, uşaqda belə bir patoloji riski artır.\n1-ci tip diabetə səbəb olan tetikleyici amil viral bir infeksiya (qrip və ya qizilcha kimi) və ya ağır stres ola bilər.\n1-ci tip diabetin inkişafı üçün risk faktorlarına aşağıdakılar daxildir:\nYaxın qohumlardan olan bir insanda insulinə bağlı bir şəkərli diabetin olması (valideynlər bir xəstəlik, həmçinin bacı və ya qardaş kimi).\nViruslardan qaynaqlanan infeksiyalar. Xüsusilə tez-tez diabet Coxsackie virusu, sitomegalovirus Epstein-Barr virusu və ya rubella virusu ilə lezyonlardan sonra inkişaf edir.\nD vitamini azdır.\nİnək südü və ya taxıl məhsulları ilə həddindən artıq erkən qidalanma.\nArtan nitrat tərkibli su içmək.\nPankreasın hüceyrələrində hormon insulin əmələ gəlir. İnsulinin əsas funksiyası qlükoza bu karbohidratın yanacaq kimi istifadə edildiyi hüceyrələrə keçməsinə kömək etməkdir.\nQlükoza və insulin mübadiləsində davamlı bir əlaqə var. Sağlam bir uşaqda yemək yedikdən sonra insulin qan dövranına buraxılır, bunun nəticəsində qlükoza səviyyəsi azalır (qandan qlükoza hüceyrələrə daxil olur). Bu, qanda qlükoza miqdarının çox azalmaması üçün insulin istehsalının azalmasına səbəb olur. Eyni zamanda, qlükoza qaraciyərdə saxlanılır ki, şəkər səviyyəsi normal saxlanılsın - qanda onun səviyyəsinin güclü şəkildə azalması zamanı qlükoza molekulları qaraciyərdən qana buraxılır.\nŞəkərli diabetdə mədəaltı vəzindəki beta hüceyrələrinin sayı azalır, buna görə insulin kifayət qədər istehsal olunmur. Nəticə həm hüceyrələrin aclığına səbəb olacaq, çünki lazım olan yanacaq almayacaqlar və qan dövranında artan bir qlükoza miqdarı xəstəliyin klinik əlamətlərinin meydana gəlməsinə səbəb olacaqdır.\n1-ci tip diabetin müalicəsinin məqsədi uşağa normal inkişaf etmək, uşaq komandasına qatılmaq və sağlam uşaqlarla müqayisədə qüsurlu hiss etməməkdir. Ayrıca, müalicə bu cür ağır təzahürlərin mümkün qədər uzaq olması üçün diabetin ciddi fəsadlarının qarşısını almağa yönəldilməlidir.\nXəstəliyi daim izləmək üçün uşağa gündə bir neçə dəfə qan şəkərini ölçmək lazımdır, buna görə valideynlər dəqiq bir qlükometr almaq məcburiyyətində qalacaqlar. 1-ci tip diabetli bir uşağın müalicəsində az karb pəhriz də vacibdir. Qlükoza ölçmələrinin nəticələri və uşağın qidalanma xüsusiyyətləri qeyd ediləcək bir gündəlik aparılmalıdır.\n1-ci tip diabet insulinin çatışmazlığından qaynaqlandığı üçün insulin enjeksiyonları bu xəstəliyin əsas müalicəsidir. Müxtəlif fəaliyyət müddəti olan bir çox insulin preparatı var. İnsulinin tətbiqi üçün nazik iynələr olan xüsusi şprislərdən, həmçinin şpris qələmlərindən istifadə edin. Hormonu kiçik hissələrdə - insulin nasoslarında bəsləyən xüsusi qurğular da hazırlanmışdır.\nBir çox valideyn, uşağa insulin yeritməməyin və ya heç olmasa gündəlik etməməyin mümkün olub-olmaması ilə maraqlanır. Bu, yalnız bir uşağın şəkər xəstəliyi yeni diaqnoz qoyulduğu təqdirdə, ciddi az karbohidrogenli bir diyetlə mümkündür. Minimum karbohidratla yemək uzun müddətli bir remissiya etməyə imkan verir.\nDiabet və tiroid xəstəliyi\nTip 1 diabet bir otoimmün xəstəlikdir. İmmunitet sisteminin arızası səbəb olur. Bu nasazlıq səbəbiylə antikorlar insulin istehsal edən mədəaltı vəzi beta hüceyrələrinə hücum etməyə və məhv etməyə başlayır. Təəccüblü deyil ki, digər otoimmün xəstəliklərə tez-tez 1 tip diabetli uşaqlarda rast gəlinir.\nƏn çox şirkətin beta hüceyrələri olan immun sistemi tiroid bezinə hücum edir. Buna otoimmün tiroidit deyilir. 1-ci tip diabetli uşaqların əksəriyyətində simptomlar yoxdur. Lakin bu uğursuzluqlarda otoimmün tiroidit tiroid funksiyasının azalmasına səbəb olur.O, əksinə funksiyasını artırdıqda və hipertiroidizm meydana gəldiyi hallar da az olur.\n1 tip diabetli bir uşağa tiroid antikorları yoxlanılmalıdır. Bu müddət ərzində tiroid xəstəliyinin inkişaf edib-etmədiyini bilmək üçün hər il müayinə etməlisiniz. Bunun üçün tiroid stimullaşdırıcı hormon (TSH) qan testi aparılır. Tiroid bezini stimullaşdıran bir hormondur. Problem aşkar edilərsə, endokrinoloq həbləri təyin edəcək və onlar diabet xəstəsinin rifahını xeyli yaxşılaşdıracaqdır.\nUşaqlarda 1-ci tip diabet üçün müalicə\nUşaqlarda 1 tip diabetin müalicəsi aşağıdakı fəaliyyətlərdən ibarətdir.\nbir qlükometr ilə qan şəkərinin özünü monitorinqində təlim,\nevdə mütəmadi olaraq özünü yoxlamaq,\nfiziki fəaliyyət (idman və oyunlar - diabet üçün fiziki terapiya),\nBu nöqtələrin hər biri bir uşağın 1-ci tip diabet xəstəliyinin uğurlu olması üçün lazımlıdır. Bunlar, əksər hallarda, bir ambulator şəraitdə, yəni evdə və ya gün ərzində həkim təyinatında aparılır. Diabetli bir uşağın kəskin simptomları varsa, o zaman xəstəxana xəstəxanasına yerləşdirilməlidir. Tipik olaraq, 1-ci tip diabetli uşaqlar ildə 1-2 dəfə xəstəxanada olurlar.\nUşaqlarda 1-ci tip diabetin müalicəsində məqsəd qan şəkərini mümkün qədər normal vəziyyətə gətirməkdir. Buna "yaxşı diabet kompensasiyasına nail olmaq" deyilir. Diabet müalicə ilə yaxşı bir şəkildə kompensasiya edilərsə, uşaq normal inkişaf edə və böyüyə biləcək və komplikasyon gec bir tarixə təxirə salınacaq və ya ümumiyyətlə görünməyəcəkdir.\nUşaqlarda və yeniyetmələrdə diabet xəstəliyinin müalicəsi üçün məqsədlər\n1-ci tip diabetli uşaqlarda qan şəkəri dəyərlərini nəyə yönəltməliyəm? Elm adamları və tibb praktikləri yekdilliklə qəbul edirlər ki, normal qlükoza səviyyəsinə nə qədər yaxın olsa, o qədər yaxşıdır. Çünki bu vəziyyətdə diabet xəstəsi demək olar ki, sağlam bir insan kimi yaşayır və damar komplikasiyasını inkişaf etdirmir.\nProblem insulin enjeksiyonları qəbul edən diabetli xəstələrdə normal qan şəkərinə daha yaxın olduqda, o cümlədən ağır olan hipoglisemiyanın inkişaf riski daha yüksəkdir. Bu, 1-ci tip diabetli bütün xəstələrə aiddir. Üstəlik, diabetli uşaqlarda hipoqlikemiya riski xüsusilə yüksəkdir. Çünki nizamsız yeyirlər və bir uşaqda fiziki fəaliyyət səviyyəsi müxtəlif günlərdə çox fərqli ola bilər.\nBuna əsaslanaraq, 1-ci tip diabetli uşaqlarda qan şəkərini normal səviyyəyə endirməmək, əksinə onu daha yüksək dəyərlərdə saxlamaq tövsiyə olunur. Artıq belə deyil. Yığılan statistikadan sonra məlum oldu ki, diabetin damar fəsadlarının inkişafı hipoqlikemiya riskindən daha təhlükəlidir. Buna görə, 2013-cü ildən bəri Amerika Diabet Assosiasiyası, diabetli bütün uşaqlarda 7,5% -dən aşağı olan glitli hemoglobinin saxlanmasını tövsiyə etmişdir. Onun daha yüksək dəyərləri zərərlidir, arzu olunmur.\n1 tip diabetli bir uşağın yaşından asılı olaraq hədəf qanda qlükoza səviyyəsini təyin edin\nKarbohidrat mübadiləsinin kompensasiya dərəcəsi\nQan plazmasında qlükoza, mmol / l\nGlisated hemoglobin HbA1C,%\nyeməkdən əvvəl yeməkdən sonra yatmadan əvvəl / gecə\nMəktəbəqədər uşaqlar (0-6 yaş) Yaxşı kompensasiya 5,5-9,0 7,0-12,0 6,0-11,0 7,5)\nRazı kompensasiya 9,0-12,0 12,0-14,0 11,0 8,5-9,5\nZəif kompensasiya > 12,0 > 14,0 13,0 > 9,5\nMəktəblilər (6-12 yaş) Yaxşı kompensasiya 5,0-8,0 6,0-11,0 5,5-10,0 10,0 8,0-9,0\nZəif kompensasiya > 10,0 > 13,0 12,0 > 9,0\nYeniyetmələr (13-19 yaş) Yaxşı kompensasiya 5,0-7,5 5,0-9,0 5,0-8,5 8,5 7,5-9,0\nZəif kompensasiya > 9,0 > 11,0 10,0 > 9,0\nCədvəlin son sütundakı glyated hemoglobin nömrələrinə diqqət yetirin. Bu, son 3 ayda orta plazma qlükoza səviyyəsini əks etdirən bir göstəricidir. Keçmiş dövrdə xəstənin şəkər xəstəliyinin yaxşı kompensasiya olunduğunu qiymətləndirmək üçün bir neçə ayda bir glikasiya edilmiş hemoglobin qan testi aparılır.\n1 tip diabetli uşaqlar normal şəkər saxlaya bilərmi?\nMəlumat üçün deyim ki, piylənmə olmadan sağlam insanların qanında qlikalı hemoglobinin normal dəyərləri 4,2% - 4,6% -dir. Yuxarıdakı cədvəldən görmək olur ki, dərman 1-ci tip diabetli uşaqlarda qan şəkərini normaldan ən az 1,6 dəfə yüksək saxlamağı tövsiyə edir. Bu, gənc diabet xəstələrində hipoqlikemiya riskinin artması ilə əlaqələndirilir.\nSaytımız 1 və 2 tip diabet üçün aşağı karbohidratlı pəhriz haqqında biliklərin yayılması məqsədi ilə yaradılıb. Pəhrizdə karbohidratların məhdudlaşdırılması olan bir pəhriz böyüklər və şəkərli diabetli uşaqlarda qan şəkərini sağlam insanlarda olduğu kimi eyni səviyyədə saxlamağa imkan verir. Ətraflı məlumat üçün aşağıda "Uşaqlarda 1-ci diabet üçün diyet" bölməsinə baxın.\nƏn vacib sual: uşaqda 1 tip diabetin müalicəsində qan şəkərini normala salmağa səy göstərməyə dəyərmi? Valideynlər bunu "öz riskləri altında" edə bilərlər. Unutmayın ki, hətta ağır bir hipoqlikemiya epizodu daim beyin zədələnməsinə səbəb ola bilər və ömrü boyu bir uşağı əlil edə bilər.\nDigər tərəfdən, bir uşağın yediyi karbohidratlar nə qədər az olarsa, insulin o qədər az olar. Və insulin nə qədər az olsa, hipoqlikemiya riski o qədər az olar. Uşaq aşağı karbohidratlı bir diyetə gedirsə, insulinin dozası bir neçə dəfə azalacaq. Daha əvvəl insulinin nə qədər enjekte edildiyi ilə müqayisədə onlar sanki əhəmiyyətsiz ola bilərlər. Məlum olur ki, hipoqlikemiya ehtimalı da çox azalır.\nBundan əlavə, uşaq 1-ci tip diabet aşkar edildikdən sonra tez bir zamanda az karbohidratlı bir diyetə keçərsə, "bal ayı" mərhələsi daha uzun davam edəcəkdir. Bir neçə il uzana bilər və xüsusilə də şanslısan, bir ömür boyu da. Çünki pankreasdakı karbohidrat yükü azalacaq və beta hüceyrələri bu qədər tez məhv edilməyəcəkdir.\nNəticə: 1-ci tip diabetli bir uşaq, "uşaq bağçası" yaşından başlayaraq aşağı karbohidratlı bir diyetə keçərsə, bunun əhəmiyyətli üstünlükləri var. Qan şəkəri sağlam insanlarda olduğu kimi eyni səviyyədə saxlanıla bilər. Hipoqlikemiya riski artmayacaq, əksinə azalacaq, çünki insulinin dozası bir neçə dəfə azalacaq. Bal ayı dövrü daha uzun davam edə bilər.\nAncaq uşağında 1 tip diabet üçün bu cür müalicəni seçən valideynlər öz riski ilə hərəkət edirlər. Endokrinoloqunuz bunu "düşmənçiliklə" aparacaq, çünki hazırda fəaliyyət göstərən Səhiyyə Nazirliyinin təlimatlarına ziddir. Əvvəlcə dəqiq bir qan qlükoza sayğacından istifadə etməyinizi məsləhət görürük. "Yeni həyat" ın ilk günlərində tez-tez qan şəkərini ölçün, vəziyyəti mütəmadi olaraq izləyin. İstənilən vaxt, o cümlədən gecə hipoqlikemiyanı dayandırmağa hazır olun. Bir uşağın qan şəkərinin onun pəhrizindəki dəyişikliklərdən necə asılı olduğunu görəcək və diabet müalicəsi strategiyasının ən uyğun olduğu barədə öz nəticələrinizi çıxaracaqsınız.\nDiabetli bir uşağa insulin necə vurulur\nUşaqlarda 1 tip diabetin insulinlə necə müalicə olunduğunu anlamaq üçün əvvəlcə məqalələri öyrənməlisiniz.\nGənc uşaqlarda qısa və ultrashort insulin, yaşlı uşaqlarda və böyüklərdə olduğuna nisbətən qan şəkərini daha sürətli və güclü şəkildə azaldır. Ümumiyyətlə, uşaq nə qədər cavan olsa, insulinə həssaslığı bir o qədər yüksək olar. Hər halda, hər 1 tip diabet xəstəsi üçün fərdi olaraq təyin olunmalıdır. Bunun necə ediləcəyi yuxarıda göstərilən bağlantının "Doza hesablanması və İnsulinin tətbiqi üsulu" məqaləsində təsvir edilmişdir.\nUşaqlarda diabet insulin pompası\nSon illərdə, Qərbdə və sonra burada daha çox uşaq və yeniyetmələr diabet xəstələrini müalicə etmək üçün insulin nasoslarından istifadə edirlər. Bu tez-tez çox kiçik dozalarda avtomatik olaraq subkutan olaraq sürətli ultra qısa təsirli insulinə daxil olmağa imkan verən bir cihazdır. Bir çox hallarda uşaqlarda 1 tip diabet üçün insulin nasosuna keçmək qan şəkərinə nəzarət və uşağın həyat keyfiyyətini yaxşılaşdıra bilər.\nHərəkətdə olan insulin nasosu\nDiabetli bir uşağın aşağı karbohidratlı bir diyetə riayət etməsi halında insulin müalicəsinin xüsusiyyətləri\nYeməklə birlikdə ultrashort analoqlarından deyil, adi "qısa" insan insulindən istifadə etmək daha yaxşıdır. Adi bir pəhrizdən aşağı karbohidratlı bir diyetə keçid dövründə hipoqlikemiya riski yüksəkdir. Bu, gündə 7-8 dəfə bir qlükometr ilə qan şəkərini diqqətlə izləməyiniz deməkdir. Və bu ölçmələrin nəticələrinə görə insulinin dozasını kəskin şəkildə azaldın. Onların 2-3 dəfə və ya daha çox azalacağını gözləmək olar.\nÇox güman ki, bir insulin nasosu olmadan asanlıqla edə bilərsiniz. Buna görə, istifadəsi üçün əlavə risklər götürməyin. Ənənəvi şprislər və ya şpris qələmləri ilə 0,5 ədəd artımda enjekte edilmiş az dozalı insulin şəkərli diabeti mükəmməl şəkildə kompensasiya edə biləcəksiniz.\nUşaqlarda 1-ci tip diabet üçün pəhriz\nRəsmi tibb, 1-ci tip diabet üçün balanslı bir pəhriz tövsiyə edir, tərkibində karbohidratlar kalori qəbulunun 55-60% -ni təşkil edir. Belə bir pəhriz qan şəkəri səviyyəsində əhəmiyyətli dərəcədə dalğalanmalara səbəb olur, insulin inyeksiyaları ilə idarə edilə bilməz. Nəticədə çox yüksək qlükoza konsentrasiyası dövrləri, aşağı şəkər dövrləri izləyir.\nQan qlükoza içərisində geniş "atlamalar" şəkərli diabetin damar komplikasiyasının inkişafına, həmçinin hipoqlikemiya epizodlarına səbəb olur. Daha az karbohidrat yeyirsinizsə, onda bu şəkər dalğalanmasının amplitüdünü azaldır. Hər yaşda sağlam bir insanda normal şəkər səviyyəsi 4,6 mmol / L səviyyəsindədir.\nƏgər 1-ci tip diabeti diyetinizdəki karbohidratlarla məhdudlaşdırırsınızsa və kiçik, diqqətlə seçilmiş dozada insulindən istifadə etsəniz, şəkərinizi eyni səviyyədə saxlaya bilərsiniz, hər iki istiqamətdə də 0,5 mmol / L-dən çox olmayan sapmalar. Bu, hipoqlikemiya da daxil olmaqla diabetin ağırlaşmalarından tamamilə qaçınacaqdır.\nDaha ətraflı məlumat üçün məqalələrə baxın:\nAşağı karbohidratlı bir pəhriz körpənin böyüməsinə və inkişafına zərər verə bilərmi? Heç də. Əsas amin turşularının (zülalların) siyahısı var. Təbii sağlam yağları, xüsusən də omeqa-3 yağ turşularını istehlak etmək lazımdır. Bir insan zülal və yağ yemirsə, tükənmədən öləcəkdir. Ancaq heç bir yerdə vacib karbohidratlar siyahısını tapa bilməzsiniz, çünki onlar sadəcə mövcud deyillər. Eyni zamanda, karbohidratlar (lif, yəni lif istisna olmaqla) diabet xəstəliyində zərərlidir.\n1 tip diabet üçün aşağı karbohidratlı bir diyet üçün reseptlər burada mövcuddur.\nHansı yaşda uşağı 1 tip diabet üçün aşağı karbohidratlı bir diyetə köçürmək olar? Yetkinlərlə eyni yeməyi yeməyə başlayanda bunu etməyə cəhd edə bilərsiniz. Yeni bir diyetə keçid zamanı, aşağıdakıları hazırlamalı və təmin etməlisən:\nHipoqlikemiyanı necə dayandıracağını anlayın. Zəruri hallarda şirniyyatları əlinizdə saxlayın.\nKeçid dövründə qan şəkərini hər yeməkdən əvvəl bir qlükometr ilə, ondan 1 saat sonra və gecə də ölçməlisiniz. Gündə ən azı 7 dəfə çıxır.\nQan qlükoza nəzarətinin nəticələrinə görə - insulinin dozasını azaltmaq üçün çekinmeyin. Bir neçə dəfə azala biləcəyini və azaldılacağını görəcəksiniz. Əks təqdirdə hipoqlikemiya olacaq.\nBu dövrdə diabetli bir uşağın həyatı stress və güclü fiziki güc olmadan mümkün qədər sakit olmalıdır. Yeni rejim vərdiş halına gələnə qədər.\nBir uşağı diyetə necə inandırmaq olar\nUşağı sağlam bir diyetə riayət etməyə və şirniyyatdan imtina etməyə necə inandırmaq olar? 1-ci tip diabetli uşaq ənənəvi "balanslaşdırılmış" bir diyetə riayət edərkən aşağıdakı problemləri yaşayacaq:\nqan şəkərindəki "atlamalar" səbəbiylə - davamlı sağlamlıq,\nbəzən hipoqlikemiya meydana gəlir\nmüxtəlif xroniki infeksiyalar narahat ola bilər.\nEyni zamanda, bir diabet xəstəsi aşağı karbohidratlı bir diyetə diqqətlə yanaşırsa, bir neçə gündən sonra böyük fayda əldə edir:\nqan şəkəri sabit bir vəziyyətdədir və bu səbəbdən sağlamlıq vəziyyəti yaxşılaşır, enerji daha da artır,\nhipoqlikemiya riski son dərəcə azdır,\nbir çox xroniki sağlamlıq problemləri geri çəkilir.\nQoy uşağın rejimə riayət etdiyi və pozulduğu təqdirdə nə qədər fərqli olduğunu "öz dərisində" hiss etsin. Və sonra şəkər xəstəliyini idarə etmək və "qadağan olunmuş" yemək yemək istəklərinə qarşı olmaq üçün təbii bir motivasiya əldə edəcəkdir, xüsusən də dostlar arasında.\n1-ci tip diabetli bir çox uşaq və böyüklər, aşağı karbohidratlı bir diyetdə nə qədər yaxşı hiss edə bildikləri barədə heç bir məlumat yoxdur. Artıq vərdiş etdilər və davamlı yorğunluq və xəstəliklərə sahib olduqları ilə barışdılar. Təcrübə etdikdən və bu metodun gözəl nəticələrini hiss etdikdən sonra az karbohidratlı qidalanmanın daha davamlı tərəfdarı olacaqlar.\nValideynlərin tez-tez verilən suallarına cavablar\nGlisated hemoglobin böyüyür, çünki pəhriz "balanslı" qalır, yəni karbohidratlarla həddən artıq yükləndikdə şəkər xəstəliyini düzgün kompensasiya etmək mümkün deyil. Çörək vahidlərini nə qədər diqqətlə sayırsınızsa, az istifadə olacaq. Saytımızın təbliğ etdiyi aşağı karbohidratlı diyetə keçin. Tamamilə remissiya əldə etmiş və insulindən atlanan 6 yaşlı bir uşağın valideynləri ilə bir reportaj oxuyun. Eyni şeyi edəcəyinizi vəd etmirəm, çünki dərhal düzgün davranmağa başladılar və bir il gözləmədilər. Ancaq hər halda, diabet kompensasiyası yaxşılaşacaq.\nUşaq hamar deyil, nizamsız olaraq böyüyür və inkişaf edir. Sürətli böyüdükdə, insulinə ehtiyac əhəmiyyətli dərəcədə artır, çünki hormonal fon dəyişir. Bəlkə də indi aktiv böyümənin növbəti mərhələsi bitdi, buna görə insulinə ehtiyac azalır. Yaxşı, yayda insulin az olduğu üçün isti olduğuna görə tələb olunur. Bu təsirlər üst-üstə düşür. Yəqin ki, sizi narahat edəcək heç nə yoxdur. Şəkərini diqqətlə izləyin, qanda qlükozanın ümumi özünü monitorinqini aparın. İnsulinin diabet kompensasiyası ilə öhdəsindən gəlmədiyini görsəniz, dozasını artırın. Yaxşı bir köhnə şpris ilə müqayisədə bir insulin nasosunun çatışmazlıqları haqqında oxuyun.\nDüşünürəm ki, onu yalnız “yeməklərdən” deyil, “günahlardan” da dayandıra bilməzsən ... Yeniyetməlik dövrü başlayır, valideynlərlə tipik qarşıdurmalar, müstəqillik uğrunda mübarizə və s. Hər şeyi qadağan etmək imkanınız olmayacaq. Bunun əvəzinə inandırmağa çalışın. Artıq ağırlaşmalardan əziyyət çəkən və yeniyetmələrində belə axmaq olduqlarına görə tövbə edən böyüklər tip 1 diabet xəstələrinə nümunələr göstərin. Ancaq ümumiyyətlə barışın. Bu vəziyyətdə həqiqətən təsir edə bilməzsiniz. Ağıllı şəkildə qəbul etməyə çalışın. Bir köpək götürün və onu yayındırın. Zarafatlara əlavə olaraq.\nQanda insulin səviyyəsi çox atlanır. Normadakı yayılmasına baxın - demək olar ki, 10 dəfə. Buna görə insulin üçün qan testi diaqnozda xüsusi rol oynamır. Çocuğunuzda təəssüf ki, 100% tip 1 diabet var. Tez bir zamanda insulin inyeksiyaları və aşağı karbohidratlı bir pəhriz ilə xəstəliyi kompensasiya etməyə başlayın. Həkimlər vaxtı sürükləyə bilər, ancaq bu sizin xeyrinizə deyil. Nə qədər normal müalicəyə başlasanız, uğur qazanmaq bir o qədər çətin olacaq. İnsulini seçmək və ciddi bir diyetə riayət etmək kifayət qədər əyləncəli deyildir. Ancaq ergenlikdə diabet ağırlaşmalarına görə etibarsız olmaq istəməyəcəksiniz. Buna görə tənbəl olmayın, amma diqqətlə müalicə edin.\nMükəmməl kompensasiya əldə etmək, bu yaxınlarda uşaqlarında 1-ci diabet xəstəliyini yaşamış valideynlərin tipik bir arzusudur. Bütün digər saytlarda bunun qeyri-mümkün olduğuna əmin olacaqsınız və şəkərdəki artımlara dözməlisiniz. Ancaq sizin üçün bir yaxşı xəbərim var. Tamamilə remissiya əldə etmiş 1 tip diabetli uşağın valideynləri ilə bir reportaj oxuyun. Uşağında sabit bir qan şəkəri var, ümumiyyətlə insulin enjeksiyonları olmadan, aşağı karbohidratlı bir pəhriz sayəsində. 1-ci tip diabetdə bal ayı var. Karbohidratların mədəaltı vəzi həddindən artıq yükləməsinə icazə verməsəniz, bir neçə il və ya hətta bir ömür boyu uzatmaq olar.\nNə etməli - ilk növbədə aşağı karbohidratlı bir diyetə keçməlisiniz.İcazə verilən və qadağan olunmuş qidaların tam siyahısı üçün diyet qaydalarına baxın. Un, şirniyyat və kartofu diyetdən çıxarmaq yarım ölçüdür, bu da kifayət deyil. Bir tip bir diabet dövrü üçün bir bal ayının nə olduğunu oxuyun. Bəlkə də aşağı karbohidratlı bir diyet köməyi ilə onu bir neçə il və ya hətta bir ömür boyu uzatmaq mümkün olacaq. Bunu edən 6 yaşlı uşağın valideynləri ilə reportaj. Sağlam insanlarda olduğu kimi, hamısı insulinlə yayılır və sabit normal şəkər saxlayır. Onların uşağı insulinləri o qədər sevmirdi ki, heç bir iynə olmasaydı, bir pəhriz izləməyə hazır idi. Eyni uğuru qazanacağınıza söz vermirəm. Ancaq hər halda, aşağı karbohidratlı bir pəhriz diabetə qulluq üçün təməl daşıdır.\nUşaqlarda 1 tip diabet: tapıntılar\nValideynlər qəbul etməlidirlər ki, 1-ci tip şəkərli diabet xəstəliyi olan 12-14 yaşlı və ya daha yuxarı yaşlı bir uşaq damar komplikasiyasının inkişafına lənət verməz. Bu uzunmüddətli problemlərin təhdidi onu diabet xəstəliyinə nəzarət etməyə məcbur etməyəcəkdir. Uşaq yalnız indiki məqamla maraqlanır və gənc yaşda bu normaldır. Əsas məqaləmizi - Uşaqlarda və Yetkinlərdə Diabeti oxumağınızdan əmin olun.\nBeləliklə, uşaqlarda 1 tip şəkərli diabetin xüsusiyyətləri nədə olduğunu öyrəndiniz. Belə uşaqların tiroid bezlərinin normal işləməsini mütəmadi olaraq yoxlamaq lazımdır. 1-ci tip diabetli bir çox uşaqda bir insulin nasosundan istifadə qan şəkərini daha yaxşı idarə etməyə kömək edir. Ancaq uşaq aşağı karbohidratlı bir diyetə riayət edirsə, ən çox ehtimal ki, ənənəvi insulin inyeksiyalarının köməyi ilə normal şəkər saxlaya bilərsiniz.\nVideoya baxın: Usaqlarda sekerli diabet tip 1 diabet Dr Leyla Sahratli Pediatr endokrinoloq Medplus TV (Aprel 2020).


Yol polisindən sürücülərə şad xəbər – Günün Səsi\nYol polisindən sürücülərə şad xəbər– BÜTÜN QƏRARSIZ MMX-LAR SİLİNDİ\n0\t17 Yanvar 2018 18:10\nDünəndən başlayaraq DİN Baş Dövlət Yol Polisi İdarəsinin Mərkəzi Məlumat Sistemində (dyp.gov.az), ASAN xidmətin Asanpay.az saytında və Daxili İşlər Nazirliyinin e-xidmet@mia.gov.az saytında qayda pozan sürücülərə tərtib olunmuş elektron protokolların bir qisminə xitam verilməsinə başlanılıb.\nGununsesi.info avtosfer.az-a istinadən xəbər verir ki, DİN rəhbərliyinin göstərişi əsasında sistemdən silinən cərimələr bir il ərzində qərarsız görünən və sürücüyə çatdırılmayan MMX protokollardır.\nBaş DYPİ-nin şöbə rəisi, polkovnik Kamran Əliyev məlumatı təsdiq edib. O, bildirib ki, həqiqətən də iki gündür sürücülərə tərtib olunmuş, DYP-nin Mərkəzi-Məlumat Sistemində qərarsız görünən, bir il ərzində sürücüyə çatdırılmayan elektron protokollara xitam verilməsinə başlanılıb: “Artıq DYP-nin, ASAN xidmətin və Daxili İşlər Nazirliyinin elektron xidmətlərində qeydiyyatdan keçən sürücülər 1 ildən artıq qərarsız olan cərimələrin silindiyinin şahidi olurlar. Yol polisi xeyli vaxtdır bu sistemi avtomatik rejimdə qurmağa çalışırdı. Artıq bu ildən sistem işə düşüb və qərarsız cərimələr 1 ili tamam olduqda avtomatik rejimdə silinir. Əvvəllər sürücülər 1 ili ötmüş qərarsız cərimələrin silinməsi, yəni xitam verilməsi üçün yol polisinə müraciət edirsizə artıq buna heç bir ehtiyac yoxdur. Sistem özü avtomatik qaydada həmin cərimələri silir”.


Azərbaycanlı alimlər Atom Enerjisi üzrə Beynəlxalq Agentliyin baş konfransında iştirak ediblər\n16-20 sentyabr 2019-cu il tarixlərində Avstriyanın paytaxtı Vyana şəhərində Atom Enerjisi üzrə Beynəlxalq Agentliyin (AEBA) 63-cü sessiyasının baş konfransı keçirilib.\nTədbirdə ölkəmizi AR Fövqəladə Hallar, Xarici İşlər, Kənd Təsərrüfatı nazirliklərinin nümayəndələri və Biofizika İnstitutunun direktoru v.i.e, AMEA-nın müxbir üzvü Oktay Qasımov, Radiasiya Problemləri İnstitutunun direktoru, AMEA-nın müxbir üzvü Oqtay Səmədov və Milli Nüvə Tədqiqatları Mərkəzinin sədri, akademik Adil Qəribov təmsil ediblər.\nKonfransda çıxış edən Azərbaycan Respublikası nümayəndə heyətinin rəhbəri, Fövqəladə Hallar nazirinin müavini, general-leytenant Faiq Tağızadə AEBA ilə ölkəmiz arasındakı əməkdaşlığı yüksək qiymətləndirib.\nSəfər çərçivəsində Azərbaycan nümayəndə heyəti türkiyəli həmkarları və AEBA-nın Texniki Əməkdaşlıq, Nüvə və Radiasiya Təhlükəsizliyi və Təminatlar departamentlərində görüşlər keçirib.\nBaş konfrans zamanı AEBA-nın Nüvə Təhlükəsizliyi Departamenti ilə Radiasiya Problemləri İnstitutu arasında təlim-tədris sahələrini əhatə edəcək əməkdaşlığın yaradılmasına dair ilkin razılıq əldə edilib.\nBundan əlavə, səfər zamanı O.Qasımov “Xərçənglə mübarizədə on illik fəaliyyət və irəliyə yol” başlıqlı elmi foruma qatılaraq müzakirələrdə iştirak edib. O, AEBA-nın radiasiya biologiyası üzrə mütəxəssisləri Oleq Belyakov və Kamal Əkbərovla görüşərək gələcəkdə bu istiqamətdə müştərək elmi tədqiqat işlərinin aparılmasına dair səmərəli müzakirələr aparıb.\nQeyd edək ki, sessiya AEBA-nın 170-dən çox üzv ölkəsindən yüksək səviyyəli nümayəndə heyətini bir araya gətirərək nüvə, radiasiya təhlükəsizliyi və nüvə enerjisinin sülh üzrə tətbiq olunmasını təşviq edir.


Berti Foqts müqavilə bağlasa, rekord vuracaq » Qadin.Net ~ İlk milli qadın portalı\nAzərbaycan millisinin baş məşqçisi Berti Foqts daha bir rekorda imza ata bilər. 2008-ci ildən yığmamızı çalışdıran almaniyalı mütəxəssis keçmiş SSRİ məkanında millinin baş məşqçisi postunda ən uzun müddət duruş gətirən çalışdırıcı adına yiyələnə bilər. Bunun üçün Foqts yeni imzalayacağı 2 illik müqavilənin sonuna qədər postunda qalmalıdır. Məsələ ondadı ki, postsovet məkanının 15 ölkəsinin milli komandalarında fasiləsiz baş məşqçi qalanları nəzərdən keçirdikdə, almaniyalı artıq 3-cü yerə şərikdir. İnternet mənbələrindəki göstəricilərə inansaq, 67 yaşlı mütəxəssis yalnız Zoir Babayev və Aleksandr Starkovdan geri qalır. 1997-2004-cü illərdə Tacikistan yığmasına başçılıq edən asiyalı hələlik Foqtsu 2 il qabaqlayır. Azərbaycanda "Bakı"nı da çalışdıran Starkov isə 2007-13-cu illərdə Latviya millisinə başçılıq edib.\nLitva, Moldova və Estoniya yığmalarının rekordçuları isə Foqtsun indiki nəticəsinə şərikdirlər. Artıq yeni ildən sonra almaniyalı onları da arxada qoyacaq və Starkova çatacaq. Millimizdə bir çox rekordlar vuran çalışdırıcının Babayevə çatması isə 2015-ci ildə rəsmiləşəcək.\nPostsovet məkanının milli komandalarının fasiləsiz baş məşqçilik üzrə rekordları\nAzərbaycan: Berti Foqts (2008-...)\nBelarus: Bernd Ştanqe (2007-11)\nEstoniya: Tarmo Ruutli (2008-13)\nGürcüstan: Temuri Ketsbaya (2009-...)\nLatviya: Aleksandr Starkov (2007-13)\nLitva: Alqimanratas Lyubinskas (2003-08)\nMoldova: İon Karas (1992-97)\nÖzbəkistan: Məşqçilər cütlüyü (1992-94), Ravşan Haydarov (2002-04), Mircəlal Kasımov (2008-10), Vadim Abramov (2010-12)\nQazaxıstan: Serik Berdalin (1995-97), Arno Paypers (2006-08), Bernd Ştork (2008-10), Miroslav Beranek (2011-...)\nQırğızıstan: Meklis Koçaliyev (1992-96), Yevgeni Novikov (1997-2001)\nRusiya: Oleq Romantsev (1998-2002), Quus Hiddink (2008-2012)\nTacikistan: Zoir Babayev (1997-2004)\nTürkmənistan: Bayram Durdıyev (1992-96)\nUkrayna: Oleq Bloxin (2003-07)\nQeyd: ... işarəsi hələ də karyerasını bu postda davam etdirənləri göstərir.\nBerti Foqts xəstəxanaya düşdü\nFoqts yeni müqavilədən danışdı


Hansı kişilərə elə yerindəcə yox demək lazımdır? | Gənc Ailə\nAna Səhifə KİŞİ Hansı kişilərə elə yerindəcə yox demək lazımdır?\nHansı kişilərə elə yerindəcə yox demək lazımdır?\nSen 13, 20160\nAdətən ilk görüş yaxşı keçəndə biz həmin insanla qalan bütün həyatımızı paylaşmaq haqqında düşünürük. Amma elə vaxt olur ki, bu barədə heç düşünmək lazım deyil. Və ümumiyyətlə düşünmək lazım deyil. Anında “yox” demək lazımdır. Bu yazımızda məhz hansı kişilərə elə yerindəcə yox deməli olduğunuzu biləcəksiniz.\nQaçmalı olduğunuz kişilər\nAlfonsları tanımaq çox asandır: onlar həmişə pul haqqında danışırlar. O, sizi harasa yeməyə dəvət edə bilər və hesab ödəmək vaxtı gəlib çatanda pul kisəsini evdə unutduğu bəhanəsini uydurar. Alfonslar bütün günü telefon zənglərilə məşğul olur. Əslində isə onun nə pulu, nə də biznesi var. Sadəcə özünü çox məşğul iş adamı kimi göstərməyə çalışır.\n“Ana uşağı” ilə prinsipcə nəsə etmək olar, əgər o, yetim qalıbsa. Əks halda isə siz nə qədər də, gözəl və cəlbedici qadın olsanız da, ona anasından yaxşı olmayacaqsız və o, özünü anasız təsəvvür etməyəcək. Belə kişilər “ana uşağı” kimi doğulmurlar, anaları ilə daha çox vaxt keçirdikdən sonra belə olurlar. Və sizi heç vaxt əsas qadın roluna görmürlər. “Ana uşağı” ilə münasibət qurduqda siz onunla yox, birbaşa onun anası ilə münasibət qurmalı olacaqsınız. Bu sizə lazımdır?!\nPis asılılığı olan\nƏyyaş, qumarbaz, narkoman və başqa asılılığı olan kişilər var ki, onlarla münasibətə başlamasanız daha yaxşıdır. Əgər siz onu bu asılılıqdan xilas etmək istəmirsinizsə, deməli, o, sizin yolunuz deyil. Ən yaxşısı buraxmaqdır. Yox, əgər münasibət qurmaq niyyətindəsinizsə, bilin ki, bu cür pis asılılıqları olan birilə sağlam münasibət sığortası yoxdur. Belə kişi ilə münasibətiniz olsa 5 ildən sonra sizdən geriyə heç nə qalmayacaq.\nMəsələnin mənəvi tərəfindən baxdıqda o, yetişkin insandır və sonda özü qərar verə bilər ki, həyat yoldaşını başqa birinə dəyişməyə hazırdır ya yox. Bu, tamamilə sizin işiniz deyil. Sizin işiniz – hər şeyə göz yumub özünüzü oda atmaq deyil və belə hekayələr heç də yaxşı bitmir. Bəli, belə də olur – insanlar yeni sevgi tapırlar, boşanırlar və yeni sevgilisi ilə xoşbəxt yaşayırlar. Belə hallar daha çox gənc xanımların başına gəlir. Və həmişə də, “ailə dağıdan sevgili” rolunda olurlar. Eyni zamanda evli bir kişi heç vaxt saf və böyük sevgini tapmaq üçün yeni görüşlərə getmir.\nTəcavüzkar kişiləri də tanımaq çox asandır. Restoranda ofisiantları acılayır? Söyüş söyür? Bütün ətrafdakılara qarşı pis münasibət bəsləyir? Ondan qaçın. Siz heç özünüz də hiss etməyəcəksiniz sizə qarşı nə zaman təcavüzlərə başlayacağını. Hər kəslə kobud olun sadəcə sizə qarşı xüsusi bir münasibəti olacaq deyə bir nüansdan söhbət belə gedə bilməz. O, sizi ürkütməmək üçün sadəcə şirin danışa bilər.\nİnsan ruhunun mühəndisi\nO, insanların xarakterini çox gözəl bilir. Bunu hiss etmək üçün də, xüsusi güc sərf etmir. Onun bazasına maraqlı hekayələr var və o, görür ki, adi insanlar bunlardan xəbərsizdirlər. O deyir ki, qadınlar qulaqları ilə sevirlər. Və belə kişilər çox təhlükəli olurlar. Sizi asanlıqla yoldan çıxardır və istədiyi zamanda yarı yolda buraxır.\nO, çox bədbəxtdir. Onu heç kim anlamır. Onun sizdən gözləntisi sıxılmamağın təmin etmək, isti yemək, isti yer və rahat yatmaqdır. Bu mərhələdə ona “Yox” demirsinizsə, bu münasibət davam edəcək. Amma siz elə bəri başdan “Yox”u dilinizə gətirin. Gedib özünə başqa xeyriyyəçi tapsın. Çünki siz qadınsınız və ona göstərəcəyiniz münasibəti onun sizə göstərməli olduğunu anlamalıdır. (Foxy.az)\nGeriÜzgüçülüyə başlamaq üçün 10 səbəb İrəliNə cür geyimlər sağlamlığa zərərlidir? - MÜTLƏQ OXUYUN!


Azərbaycan Qəzeti Rəsmi Dövlət Qəzeti, Baş redaktor Bəxtiyar SADIQOV Müsəlman Şərqinin ilk demokratik parlamenti\nMüsəlman Şərqinin ilk demokratik parlamenti\nMüsəlman Şərqinin ilk demokratik, hüquqi respublikası olan Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti cəmi 23 aylıq mövcudluğuna rəğmən, xalqın milli mənlik şüurunu özünə qaytarmış, müqəddəratını müstəqil şəkildə təyin etməyə qadir olduğunu bütün dünyaya nümayiş etdirmiş, həyata keçirdiyi qanunverici islahatlarla dövlətçiliyin sütunlarının möhkəmlənməsinə çalışmışdır. Qısa müddətdə cümhuriyyətin mühüm dövlətçilik atributları, ölkə hakimiyyətinin bütün qolları formalaşdırılmış, o cümlədən ilk parlament yaradılmışdır.\nBütün bunlar nəticə etibarilə hüquqi dövlətlər üçün səciyyəvi olan hakimiyyət bölgüsü prinsiplərinin tətbiqinə, hakimiyyətin üç əsas qolunun - qanunvericilik, icra və məhkəmə orqanlarının formalaşdırılmasına xidmət edirdi. Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin parlamenti bütün fəaliyyətini ölkənin sosial-iqtisadi, maliyyə problemlərinin həllinə, ölkənin ərazi toxunulmazlığını təmin etməyə, vətəndaşların hüquqlarını qorumağa, dövlətin demokratik və hüquqi əsaslarını möhkəmləndirməyə, Azərbaycanın beynəlxalq miqyasda tanınmasına, onun xarici ölkələrlə, ilk növbədə yaxın qonşuları ilə çoxşaxəli əlaqələrinin genişlənməsinə yönəltmişdi.\nCəmi 17 ay fəaliyyət göstərməsinə baxmayaraq, cümhuriyyət parlamenti özünün həyatiliyini və yüksək işgüzarlıq qabiliyyətini sübut etmişdi. Bu müddətdə "Məclisi-Məbusan”ın 145 iclası keçirilmiş, ilk iclas 1918-ci il dekabrın 7-də, son iclas 1920-ci il aprelin 27-də baş tutmuşdu. Bu iclaslardan 15-i yetərsayın olmaması üzündən keçirilməmiş, 130 iclasda ölkənin daxili, xarici siyasəti, iqtisadiyyat, maliyyə məsələləri, qanunvericilik aktlarının müzakirəsi, qəbulu, ordu quruculuğu və digər məsələlər müzakirə edilmişdi. Fəaliyyəti dövründə Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti parlamentinin müzakirəsinə 270-dən yuxarı qanun layihəsi çıxarılmış, onlardan 230-a yaxını təsdiq edilmişdi. Gənc müstəqil respublikada cəmiyyət həyatının müxtəlif sahələrini əhatə edən mükəmməl qanunlar özünün mütərəqqiliyi, demokratik ruhlu olması ilə fərqlənirdi.\nXalq Cümhuriyyəti parlamenti və hökuməti ölkənin başının üstünü alan xarici müdaxilə təhlükəsini sovuşdurmaq üçün gənc respublikanın beynəlxalq aləmdə tanınması istiqamətində də böyük iş aparırdı. Bununla bağlı olaraq parlament 1918-ci il dekabrın 28-də parlamentin sədri Ə.M.Topçubaşovun başçılığı ilə Paris sülh konfransına xüsusi nümayəndə heyətinin göndərilməsi haqqında qərar qəbul etdi. Ə.M.Topçubaşov ağır çətinlikləri dəf edərək Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin bir sıra böyük dövlətlər tərəfindən de-fakto tanınmasına nail olsa da, bolşevik Rusiyasının Azərbaycanı işğal etməsilə onun bu sahədəki fəaliyyəti yarımçıq qaldı.\nSovet dövründə digər sosialist respublikalarında olduğu kimi, Azərbaycanda da parlamentin qəbul etdiyi qanun və qərarlar Kommunist Partiyasının siyasi-iqtisadi və ideoloji məqsədlərini həyata keçirməyə xidmət edirdi. XX əsrin 50-60-cı illərində Azərbaycan SSR-də milli-mənəvi dirçəliş istiqamətində bir sıra ehtiyatlı addımlar atılsa da, bu sahədə məqsədyönlü iş yalnız böyük şəxsiyyət, ümummilli lider Heydər Əliyevin Azərbaycan KP MK-nın birinci katibi seçildiyi vaxtdan başlandı. Azərbaycan SSR-in rəhbəri kimi Heydər Əliyev ilk gündən böyük uzaqgörənliklə bütün dövlət hakimiyyəti orqanlarının, o cümlədən parlamentin işini xalqın iqtisadi və sosial-mədəni tərəqqisinə, milli dirçəliş siyasətinin reallaşmasına yönəltdi.\nÖtən əsrin 90-cı illərinin əvvəllərində qəbul etdiyi səhv qərarlar üzündən parlament xalqın dəstəyindən tamamilə məhrum olmuşdu. Vəziyyətin getdikcə gərginləşdiyi bir vaxtda iqtidarla müxalifət arasındakı sövdələşmənin nəticəsi olaraq Azərbaycan Ali Sovetinin səlahiyyətləri bərabərlik əsasında formalaşdırılmış 50 nəfərlik Milli Şuraya verilmiş, digər deputatların hüquqları isə kobudcasına pozulmuşdu. O zaman Ali Sovetin qeyri-demokratik addımlarından biri də parlamentdə Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məclisinin sədri Heydər Əliyevin siyasi fəaliyyətinin məhdudlaşdırılması ilə bağlı qərarın qəbulu idi.\nUlu öndər Heydər Əliyevin o illərdə Azərbaycan Ali Sovetinin iclaslarındakı alovlu çıxışları cəmiyyətdə böyük əks-səda doğurur, ölkə rəhbərliyinin iç üzünü ifşa edir və xalqı həmrəyliyə çağırırdı. Bu isə xalqın dəstəyindən məhrum olmuş hakimiyyəti və Ali Sovet rəhbərliyini heç cür qane edə bilməzdi. Ona görə Ali Sovet tərəfindən Naxçıvan MR Ali Məclis sədrinin Azərbaycan parlamenti sədrinin müavini olması qaydası ləğv edildi.\nAXC-Müsavat cütlüyünün hakimiyyəti dövründə parlament üzərinə düşən vəzifələri yerinə yetirə bilmirdi - ölkədəki xaos qanunverici orqandan da yan ötməmişdi. Vəziyyətin son dərəcə ümidsizləşdiyi bu məqamda xalq ən doğru seçimini edərək ulu öndər Heydər Əliyevi təkidlə ölkə rəhbərliyinə dəvət etdi. Bu çağırışa biganə qala bilməyən ulu öndər Bakıya gələrək çox qısa müddətdə vətəndaş müharibəsinin qarşısını aldı, ölkəni fəlakət və məhv olmaqdan qurtardı. Xalqın və dövlətin ən ağır, taleyüklü məqamında Ali Sovetin sədri kimi məsul vəzifəni üzərinə götürərək şərəflə daşıdı, bir-birindən çətin və mürəkkəb problemləri böyük ustalıq və məharətlə yoluna qoydu.\nUlu öndər Heydər Əliyevin Ali Sovetin sədri seçilməsi ali qanunvericilik orqanının fəaliyyətində və xalqın ona münasibətində böyük dəyişiklik yaratdı. 1993-cü ilin iyun hadisələrinin araşdırılması və mənfi nəticələrinin aradan qaldırılması yönümündə görülən işlərin aşkarlıq şəraitində aparılması bütün xalqın diqqətini ali quruma yönəltdi. Öz fəaliyyətində daim aşkarlıq prinsipini rəhbər tutan Heydər Əliyev özü ilə bərabər parlamentə böyük bir işgüzarlıq, siyasi mədəniyyət gətirdi.\nÜmummilli lider Heydər Əliyevin parlament sədri kimi fəaliyyəti Azərbaycanın qanunvericilik orqanının nüfuzunu yüksək səviyyəyə qaldırdı, onun təşəkkülünə, ölkənin ictimai-siyasi həyatının sabitləşməsinə zəmin yaratdı. Ulu öndərin iclası aparmaq tərzi, öz təkliflərini dəqiq əsaslandırması, deputatların çıxışlarının məğzini tutmaq bacarığı, dəyərli fikirləri ümumiləşdirərək müzakirəni müsbət axara yönəltmək qabiliyyəti özlüyündə yeni parlamentarizm məktəbi idi.\nUlu öndər 1993-cü il iyunun 15-dən oktyabrın 3-dək Azərbaycan Ali Sovetinin sədri vəzifəsində çalışmış, xalqın iradəsi ilə prezident seçildikdən sonra müstəqil dövlətin digər təsisatları ilə yanaşı, peşəkar parlamentinin formalaşdırılması işində də həlledici rol oynamışdı. Beləliklə, Heydər Əliyev həm də müstəqil Azərbaycan dövlətinin parlamentinin memarı və yaradıcısı missiyasını yerinə yetirməli olmuşdur.\nÜmummilli lider Heydər Əliyevin rəhbərlik etdiyi komissiya tərəfindən hazırlanmış və 1995-ci il noyabrın 12-də ümumxalq səsverməsi yolu ilə qəbul edilmiş müstəqil Azərbaycan Respublikasının yeni Konstitusiyası və demokratik əsaslarla seçilmiş ilk parlamenti ölkəmizin siyasi tarixində dirçəliş və inkişaf dövrünün başlanğıcı olmuşdur. Birinci çağırış Azərbaycan Respublikasının Milli Məclisi Konstitusiya ilə müəyyənləşdirilmiş səlahiyyətlərini uğurla yerinə yetirmiş, fəaliyyətini demokratiya, çoxpartiyalılıq, plüralizm, qanunun aliliyi prinsipləri üzərində qurmuşdu. İlk çağırış parlament qarşısına qoyduğu hüquqi dövlət və vətəndaş cəmiyyəti quruculuğu, bazar iqtisadiyyatı prinsiplərinin bərqərar edilməsi, Azərbaycanın Avropa xalqları\nailəsinə inteqrasiyası, bu məqsədlə cəmiyyət və dövlət həyatının bütün sahələrində köklü islahatların həyata keçirilməsi üçün hüquqi bazanın yaradılması, möhkəmləndirilməsi və təkmilləşdirilməsi kimi vəzifələri uğurla yerinə yetirmişdi.\nQanunvericilik fəaliyyəti ilə yanaşı, parlament Ermənistanın ölkəmizə təcavüzü, Azərbaycan torpaqlarının beşdə bir hissəsini işğal altında saxlaması, bir milyondan artıq vətəndaşımızı yerindən, yurdundan didərgin salması barədə həqiqətləri beynəlxalq ictimaiyyətə çatdırmaq, xalqımızın haqq işinin dünya miqyasında dəstəklənməsinə nail olmaq üçün mümkün olan bütün tədbirləri görmüş, müstəqil dövlətimizin xarici əlaqələrinin inkişafına və möhkəmləndirilməsinə dəyərli töhfələr vermişdir.\n2000-ci ildə keçirilmiş ikinci çağırış Azərbaycan Respublikasının Milli Məclisinə seçkilər ölkəmizdə demokratiyanın inkişafı, hüquqi dövlət quruculuğu yolunda irəliyə doğru mühüm addım olmuşdur. Seçicilərin yüksək fəallığı şəraitində ikinci çağırış Milli Məclisə respublikamızda fəaliyyət göstərən 9 siyasi partiyanın təmsilçiləri seçilmiş, ölkəmizin aparıcı siyasi qüvvəsi olan Yeni Azərbaycan Partiyası böyük qələbə qazanaraq deputat mandatlarının əksəriyyətini əldə etmişdir.\nİkinci çağırış Azərbaycanın Milli Məclisi fəaliyyəti dövründə Azərbaycan Respublikası Avropa Şurasının tamhüquqlu üzvü seçilmişdir. 2001-ci il yanvarın 25-də ulu öndər Heydər Əliyevin iştirakı ilə Strasburqda Avropa Şurasının binası önündə müstəqil dövlətimizin üçrəngli bayrağının ucaldılması Azərbaycanın Avropa ailəsinə qovuşduğunu bütün dünyaya nümayiş etdirmişdir. Azərbaycan parlamentini Avropa Şurasının Parlament Assambleyasında təmsil etmək üçün Milli Məclisdə daimi nümayəndə heyəti yaradıldı. Daimi nümayəndə heyətinin ilk rəhbəri cənab İlham Əliyevin başçılığı ilə Azərbaycanın parlamentariləri AŞ PA-nın iclaslarında böyük fəallıq nümayiş etdirmiş, ölkəmizə mühüm diplomatik nailiyyətlər qazandırmışdır.\n2005, 2010 və 2015-ci illərdə keçirilmiş üçüncü, dördüncü və beşinci çağırış Azərbaycan Respublikasının Milli Məclisinə seçkilər xalqın Heydər Əliyevin siyasi kursuna inamını, hörmət və ehtiramını növbəti dəfə aydın şəkildə təcəssüm etdirmişdir. Hər üç seçkidə Yeni Azərbaycan Partiyasının uğur qazanması, ən çox deputat mandatına layiq görülməsi, həm bu hörmət və ehtiramın nəticəsi, həm də Azərbaycan Prezidenti cənab İlham Əliyevin rəhbərliyi altında həyata keçirilən uğurlu siyasətin bəhrələrinin, nəticələrinin insanlar tərəfindən yüksək qiymətləndirilməsi olmuşdur.\n2015-ci ildə keçirilmiş beşinci çağırış Azərbaycan Milli Məclisinin ilk iclasında Azərbaycan Respublikasının Prezidenti cənab İlham Əliyev iştirak etmiş, deputatları təbrik etmiş, onlara gələcək qanunvericilik fəaliyyətlərində uğurlar arzulamışdır. Prezident demokratik parlament seçkilərinin ölkəmizin demokratik inkişafı baxımından böyük əhəmiyyət kəsb etdiyini qeyd etmişdir.\nBu gün parlamentdə həyata vəsiqə alan qanunlar hüquqi bazanı möhkəmləndirməklə yanaşı, Azərbaycan hakimiyyətinin kompleks inkişafa dair həyata keçirdiyi siyasi kursa dəstək verir. Qətiyyətlə demək olar ki, Azərbaycan Milli Məclisinin son illərdəki fəaliyyəti müsbət və uğurlu olmuşdur. Ötən illərdə parlamentdə yüzlərə qanun və qərar, həmçinin müxtəlif qanunlara əlavə və dəyişikliklər qəbul olunmuş, beynəlxalq müqavilə və konvensiyalar ratifikasiya edilmiş, bir sözlə, ölkəmizin qanunvericilik bazası daha da təkmilləşdirilmişdir. Xüsusi qeyd etmək lazımdır ki, Milli Məclis 2007, 2009, 2013 və 2016-cı illərdə Heydər Əliyev Fondunun prezidenti, UNESCO və ISESCO-nun xoşməramlı səfiri Mehriban xanım Əliyevanın təşəbbüsü ilə amnistiya aktları qəbul etmişdir.\nBu günlərdə yaranmasının 100-cü ildönümünü qeyd edən Azərbaycan Parlamenti Heydər Əliyevin ideya və tövsiyələrinə sadiq qalaraq hər bir məsələdə məhz ölkə vətəndaşlarının mənafeyini uca tutur, yeni qanunların insanların maraqlarına maksimum dərəcədə cavab verməsinə çalışır. Əminliklə demək olar ki, Azərbaycan Prezidenti cənab İlham Əliyevin yürütdüyü uğurlu daxili və xarici siyasətə səmərəli fəaliyyəti ilə dəstək verən Azərbaycan Respublikasının Milli Məclisi qarşıdakı müddətdə də ölkənin hərtərəfli tərəqqisi naminə bütün səy və imkanlarını səfərbər edəcəkdir.\nBMT Baş katibinin müşaviri Azərbaycanda aparılan sosial-iqtisadi islahatları yüksək qiymətləndirib00:24 06.09.2018\nSem Braunbek: ABŞ Azərbaycan ilə əməkdaşlıqda maraqlıdır00:24 06.09.2018\nAzərbaycanın Baş Nazirinin müavini BMT-nin Yüksək Səviyyəli Siyasi Forumunun Nazirlər Seqmentində çıxış edib00:24 06.09.2018\nDSX: Ermənistan silahlı qüvvələrinin atəşkəsi pozması nəticəsində Azərbaycan əsgəri yaralanıb00:24 06.09.2018\nErmənistan silahlı qüvvələrinin bölmələri atəşkəs rejimini 25 dəfə pozub00:24 06.09.2018\nQarşılıqlı maraqlara xidmət edən əməkdaşlıq00:24 06.09.2018


Narçılıq: Hədəf məhsuldarlığı artırmaqdır - İki sahil\n28 oktyabr 2020 21:26 Bütün xəbərlər Haqqımızda Əlaqə\nDövlətimizin başçısı tərəfindən həyata keçirilən aqrar islahatlar kənd təsərrüfatının daha da inkişafını nəzərdə tutur. Aqrar sahənin, o cümlədən narçılığın inkişafı üçün dövlətimiz tərəfindən sistemli dəstək tədbirləri həyata keçirilir, subsidiyalar verilir. Göstərilən çoxşaxəli dövlət dəstəyi tədbirləri nəticəsində aqrar sahədə davamlı inkişaf təmin edilib.\nAzərbaycanda narçılıq zəngin tarixi ənənəyə və böyük potensiala malikdir. Respublikada müxtəlif meyvə bitkilərinin becərilməsi üçün əlverişli təbii iqlim şəraitinin və ənənələrin mövcudluğu, bu sahənin yüksək iqtisadi səmərəliliyi və ixrac potensialının olması meyvəçiliyin, həmçinin narçılığın inkişaf etdirilməsini zəruri edir. Ölkə Prezidenti İlham Əliyevin tapşırıqlarına əsasən son illərdə aqrar sahədə ixracyönümlü məhsulların istehsalının təşviqi istiqamətində həyata keçirilən tədbirlər ölkədə ənənəvi kənd təsərrüfatı sahələrinin inkişafında mühüm nəticələrin əldə olunmasına səbəb olub, bölgələrdə əhalinin məşğulluğunun artırılmasına və yoxsulluq səviyyəsinin azaldılmasına etibarlı zəmin yaranıb.\nAzərbaycan nar müxtəlifliyi və nar sortlarının miqdarına görə dünyada birinci yerdədir. Respublikada "Çəhrayı gülöyşə", "Bala Mürsəl", "Azərbaycan gülöyşəsi", "Nazik qabıq", "Vələs", "İri gilə" və s. nar sortları becərilir. Çox sevindirici haldır ki, aqrar sahənin bütün sahələrində olduğu kimi, narçılıqda da inkişaf müşahidə edilir.\nAzərbaycan Respublikasının Prezidenti cənab İlham Əliyev tərəfindən aqrar sahə iqtisadiyyatın prioritet sahələrindən biri elan edilib. Ölkənin ərzaq təhlükəsizliyini təmin etmək, aqrar sahədə davamlı inkişafa nail olmaq üçün Kənd Təsərrüfatı Nazirliyinin qarşısında məhsuldarlığı artırmaq, ixrac potensialını gücləndirmək, məşğulluğu daha da genişləndirmək vəzifələri dayanır. Qarşıya qoyulmuş vəzifələrin icrası məqsədilə Kənd Təsərrüfatı Nazirliyi aqrar sektorun müxtəlif sahələri üzrə ixtisaslaşmış assosiasiyalar, emal müəssisələri və fermerlərlə müxtəlif formatlı görüşlər keçirir.\nBu ggünlərdə Kənd Təsərrüfatı naziri İnam Kərimov Göyçayda Azərbaycan Nar İstehsalçıları və İxracatçıları Assosiasiyasının üzvləri ilə narçılıq sahəsində mövcud vəziyyətə dair onlayn videokonfrans keçirib. İnam Kərimov videokonfransda nar və nar məhsullarının ixrac potensialının yüksək olduğunu, dövlətin bu sahənin inkişafı üçün davamlı dəstək tədbirləri gördüyünü, subsidiyalar ayırdığını deyib. Bildirib ki, hazırda narçılığın inkişafı ilə əlaqədar qarşıda duran əsas vəzifələr məhsulun keyfiyyətini və orta məhsuldarlıq göstəricilərini artırmaqdır.\nAzərbaycanda narçılığın inkişafı dövlət tərəfindən dəstəklənir. Hazırda ölkədə nar bağlarının əkin sahəsi 22,9 min hektara çatıb. Mövcud nar bağlarının 21,1 min hektarı bar verən yaşdadır. Nar bağlarının 56 faizi Göyçay, Kürdəmir, Ağsu, Ucar və Sabirabad rayonlarının payına düşür. Ötən il nar bağlarında orta məhsuldarlıq 85,6 sentner təşkil edib.\nBir faktı da qeyd edək ki, ölkə Prezidentinin 2019-cu il 27 iyun tarixli 759 nömrəli Fərmanı ilə təsdiq edilmiş "Kənd təsərrüfatı məhsulları istehsalının subsidiyalaşdırılması Qaydası"na müvafiq olaraq qərzəklilər daxil edilmədən intensiv meyvə bağlarına, həmçinin intensiv nar bağlarına bağın salındığı ilk 4 il ərzində hər il hektara 800 manat, sonrakı illərdə isə 240 manat əkin subsidiyası ödənilir. İntensiv meyvə bağları üzrə subsidiyalar 2019-cu ildən başlayaraq salınmış bağlara da şamil edilir.


QƏRB RUSİYA İLƏ MÜNASİBƏTLƏRİ QAYDAYA SALIR! – Çinin güclənməsi səbəbilə… - Hürriyyət\n08:04 - 14 Sentyabr, 2019\n«Bu kontekstdə ABŞ üçün Rusiyanın Ukraynaya və Şərqi Avropa ölkələri üçün yaratdığı təhlükə ikinci plana keçir. Bunun əvəzində, ABŞ və Rusiya Çindən getdikcə daha çox asılılığa (texniki və iqtisadi sahələrdə) yuvarlanmaqdan narahatlıq keçirirlər və bu səbəbdən dolayı, günlərin birində onların bir-birinin əlini sıxaması istina deyil. O zaman, Krım «mübadilə sikkəsi»nə çevrilər və Ukrayna, Polşa, Estoniya, Latviya və Litva tələyə düşmüş olar…» – deyə, İsveç nəşri söhbətə yekun vurur./AzPolitika.info/\nƏvvəlki məqalə“Hanı mənim sevimli diktatorum?” – TRAMP\nNövbəti məqalədəYüksək balla universitetə qəbul olmuşdu, beyninə qan sızıb öldü


Üzərlik tüstüsü koronavirusa qarşı effektivdir — MƏŞHUR ALİMDƏN MƏSLƏHƏT\nBoris Uvaydov Daşkənd Tibb universitetini bitirmiş həkim, daha sonra alternativ təbabət və naturopatiya üzrə ixtisaslaşmış alim, ABŞ, Avropada çalışan ixtisaslı həkim və yazıçıdır. O, koronavirus infeksiyasından qorunma yolları barədə öz kanalında hər həftə çıxışlar edir. Budəfəki çıxışında o, özbək və türkmənlərin hələ sovet illərində epidemiya kimi yayılan xəstəliklər zamanı az yoluxması barədə danışaraq, həmin illərdə yerli əhalidən əldə etdiyi maraqlı informasiyanı bölüşür.\n''Ölkə.Az'' Medicina.az-a istinadən xəbər verir ki, Orta Asiya ölkələrində də bizdəki kimi gözdəymə və xəstəliklər zamanı qədim inanca görə yandırılan üzərlik otu həm də virus, parazit və bakteriyaları öldürən antivirus təsirə malikdir.\nAlim bildirir ki, hazırda da evlərin dezinfeksiya edilməsi üçün üzərlik yandıra, eləcə də yuxarı tənəffüs yollarında əgər koronavirus zərrələri varsa, onun tüstüsünə evi, əşyaları, uşaqları və özünüzü tuta bilərsiz. Üzərlik yandıqdan sonra ondan ayrılan efir yağları və birləşmələri ilə zəngin tüstü gözlə görünməyən bütün virusları məhv edir.


İqtisadi rayonların yeni təsnifatı qeyri-neft sektorunun inkişafına ciddi təkan verəcək | Report.az\nİqtisadi rayonların yeni təsnifatı qeyri-neft sektorunun inkişafına ciddi təkan verəcək İyulun 7-də Prezident İlham Əliyev "İqtisadi rayonların yeni bölgüsü haqqında" fərman imzalayıb.\n9 İyul , 2021 14:30\nBunu “Report”a açıqlamasında ölkədə iqtisadi rayonların yeni bölgüsü haqqında Prezident fərmanını şərh edən iqtisadçı-ekspert Amal Həsənli deyib.\nEkspert hesab edir ki, yeni təsnifat regionlarının sosial-iqtisadi inkişafı dövlət proqramlarının uğurlu reallaşdırılmasına böyük təkan verəcək: “Ölkəmizin tarixi-coğrafi mövqeyi ona geniş nəqliyyat və tranzit imkanları verir. Münbit torpaqlara və əsrarəngiz təbiətə malik bir ölkədə yaşayırıq. Bunlar kənd təsərrüfatının və turizmin inkişafı üçün ciddi zəmin yaradır. Bu istiqamətdə reallaşdırılan layihələr hesabına Azərbaycanın perspektivdə nəqliyyat habına, regionun turizm mərkəzinə və əsas kənd təssərrüfatı məhsulları tədarükçüsünə çevrilmək imkanları xeyli artır.\nBüdcə gəlirlləri əsasən neft-qaz hasilatı hesabına formalaşan Azərbaycan üçün qeyri-neft sektorunun inkişafı prioritet istiqamətdir. Adı çəkilən fərman bu istiqamətdə atılan vacib və ən əsası zamanlama baxımından vaxtında atılan addımdır. O, regionların potensialından maksimal dərəcədə effektiv istifadə etməklə dayanıqlı iqtisadi inkişafı təmin edəcək və qeyri-neft iqtisadiyyatımızın inkişafına ciddi təkan verəcək”.\nRus versiyası Новая классификация экономических районов придаст импульс развитию ненефтяного сектора


Bakıda “PR Məktəbi” açılıb – Vüqar Baba\nBakıda İctimaiyyətlə Əlaqələr üzrə peşəkar dərslərin keçirildiyi “PR Məktəbi” kursu açılıb. Vüqar Babanın Prezident yanında Gənclər Fondunun dəstəyi ilə təşkil etdiyi kursda 30-a yaxın gənc PR sahəsi üzrə biliklər alıb.\nÜmumilikdə 1 ay ərzində keçirilən 20 dərs müddətində məktəbin direktoru Vüqar Baba ilə birlikdə 12 PR mütəxəssi mühazirə deyib.\nOnlar “Mediator” PR agentliyinin həmtəsisçisi Emin Hüseynzadə, “KSM Azərbaycan” şirkətinin qurucusu Rəşad Camal, “Nurgün” Holdinqin marketinq və PR mütəxəssisi İlkin Qurbanov, “PR Labaratoriyası” şirkətinin rəhbəri Afət yaqubova, FINKA Azərbaycan şirkətinin PR kordinatoru Zəka Quluyev, “Xəzər” TV-in redaktoru, İstanbul Universitetində PR üzrə təhsil almış Vüsal Gözəlov, İqtisad Universitetinin marketinq meneceri Ramil Cabbarov, “Mətanət A” şirkətinin PR mütəxəssisi Şahanə Sarı, “Hajizadeh Group” marketinq şirkətinin SMM mütəxəssisi Fərhad Ələkbərov, media edkperti Asəf Quliyev,”Oxfam Azərbaycan” şirkətinin PR meneceri Seymur Kazımov olublar.\nBir neçə ay sonra “PR Məktəbi”nin növbəti qrupu üçün qəbul olunacaq.\nXəzər TV-in “PR Məktəbi”nin açılması ilə bağlı sujeti\nBakıda "PR Məktəbi" açılıb – Xəzər TV\nAzərbaycan Gənclər Fondunun dəstəyi ilə Bakıda "PR Məktəbi" açılıb. 30 tələbənin oxuduğu və 10-dan çox müəllimin dərs keçəcəyi məktəbin direktoru Vüqar Babadır.#prmektebi #pr_mektebi #genclerfondu #vugarbaba #xezertv\nGepostet von PR Məktəbi am Mittwoch, 23. Dezember 2015\n“İctimai TV”in “PR Məktəbi”nin açılması ilə bağlı sujeti\nPrevious PostAzTV-in MAG verilişində PR və PR Məktəbi barədə danışıldı\nNext PostADU tələbə təşkilatının təşkilatçılığı ilə PR mövzusunda təlim keçirildi


"TUVA" Tibb Mərkəzində milləti ÇUKÇA YERİNƏ QOYURLAR... - İDDİA - Azinforum.az İnformasiya Portalı\nAna səhifə / Bölgələr / “TUVA” Tibb Mərkəzində milləti ÇUKÇA YERİNƏ QOYURLAR… – İDDİA\n“TUVA” Tibb Mərkəzində milləti ÇUKÇA YERİNƏ QOYURLAR… – İDDİA\nSon 30 ildə ölkəmizdə nə qədər özəl tibbi-səhiyyə obyektləri fəaliyyətə başlayıb. Nə qədər özəl klinikalar, şəxsi xəstəxanalar yaranıb.\nƏlbəttə, biz də ölkəmizdə alternativ tibb müəssisələrinin açılmasını təqdir edirik. Amma…\nƏmması odur ki, bu özəl klinikaların hamısı məmurlara məxsusdur. Və…\nMəmurlara, məxsus olsun. Biz bir söz demirik.\nAmma, bu məmurların çoxunun adi tibbi terminlərdən xəbəri yoxdur axı…\nVə özəl tibbi klinikalara elə adamları təyin edirlər ki, adam dəhşətə gəlir…\nTibb elmindən, səhiyyədən anlayışı olmayan şəxs necə klinkanın rəhbəri ola bilər..?\nCavabında deyirlər ki, filankəs ingiliscə bilir və menecerdir….\nCənablar, ingiliscə bilmək hələ rəhbər olmaq deyil. İngiliscə bilirsənsə, get tərcüməçi ol, poliqlot ol və s…\nİkincisi, menecer olmaq hələ hər şey deyil.\nBaşa düşdünüzmü, cənablar?\nBaşa düşmədinizsə, izah edim…\nMenecer deyir ki, həkimin qəbuluna düşmək 80 manatdır.\nAdam, Azərbaycanda minimal əmək haqqı nə qədərdir ki, həkimin qəbuluna düşmək 80 manat olsun..?\nFərz edək ki, vətəndaş 80 manat ödəyib həkimin qəbuluna düşdü. Bəs sonra..?\nAxı, həkimin qəbuluna düşməklə problem həll olunmur.\nSözün qısası, özəl klinikalar ölkəmizdə əməlli-başlı problemə çevrilib.\nBelə klinikalardan biri də Masallı rayonunda fəaliyyət göstərən “TUVA” Tibb Mərkəzidir.\nSözün düzü, TUVA sözünün nə məna daşıdığını müəyyən edə bilmədik.\nƏlbəttə, tuva xalqının türkdilli olduğunu bilirik, amma onun bu klinikaya nə dəxli olduğunu bilimirik…\nNə isə, vətəndaşlar bu tibbi mərkəzdən nələr yazmır..? Masallı rayon Ərkivan kənd sakini Sadıqov Sərraf Məstan oğlu yazır ki….\nÖz ailəsi ilə birlikdə idarə etdiyi avtomabillə (BMV 320 minik 90VP311)rayondan Bakı şəhərinə gəlirmiş.\nVətəndaşın sözlərinə görə, “TUVA” Tibb Mərkəzi Sadıqova Aysel Vəfadar qızının “MRT” müayinəsindən keçməsi üçün Bakı şəhəri “Neyrocərrahiyə İnstituna” getməsi tövsiyə edib. Məlum koronavirus pandemiyası ilə əlaqədar ölkədə tədbiq olunan karantin rejimi vətəndaşların rayonlara gediş-gəlişini əngəlləyirdi.\nBu da əlbəttə ki, pandemiyanın yayılmaması üçün qabağlayıcı tədbir hesab edilir. Lakin Operativ Qərərgahın tələblərinə görə ağır xəstələr həkim arayışı ilə sərbəst hərəkət etmək imkanı qazanmışdı.\nBütün bunlara baxmayaraq Qaradağ ərazisində karantin postunda xoşagəlməz hadisələr yaşanıb. Vətəndaş S. Sadıqov karantin postunda saxlanılarkən ondan sənəd tələb olunur. Həkim arayışını yol polisinə təqdim edən S. Sadıqov gözlənilmədən geri qaytarılır və arayışın keçərli olmadığı bildirilir. Bundan sonra VI tağım Yol patrul xidməti inspektoru polis baş serjantı Muradov Elvin Həmzət oğlu (İXP 3368639) vətəndaşın məlumatı olmadan pratakol tədbiq edərək 200 manat çərmələyir. Məsələ ilə əlaqədar Daxili İşlər Nazirliyinə rəsmi müraciət olunacaq.\nBəs görəsən, “Tuva” Tibb Mərkəzinin arayışı niyə saxta çıxmışdır..?\nBu barədə sorğulara Mərkəzin direktoru Mirmehdi Mircavadzadə niyə cavab verməyib..?\nAxı, xəstəyə verilən arayış Mirmehdi Mircavadzadənin möhürü ilə təsdiq olunub.\nSözün qısası, o boyda Tibbi Mərkəzin verdiyi arayışın saxta olması bizdə məyusluq yaradır. Ki, gör səhiyyəmiz nə gündədir ki, Mərkəzin direktorunun möhürlü arayışı heç nəyə yaramır.\nAxı, vətəndaşı Bakıya müayinəyə göndərisiniz və vətəndaş pul xərcləyib paytaxta gəlir.\nVə yolda məlum olur ki, mərkəzin verdiyi arayış saxtadır..\nSözün qısası, TUVA Tibb Mərkəzi ilə bağlı araşdırmalarımızı davam etdirəcəyik.\nYazıda müxtəlif saytlarda dərc olunan materiallardan istifadə olunmuşdur.\nÖncəki Bakıda dilənçilər polisdən “qorunmaq” üçün evlərinə kamera quraşdırıblar – Video\nNövbəti Təkcə uçan məktəblər deyil, təhsil sisteminin ÖZÜDÜR…


Şiddətə məruz qalan uşaqlar, onsuz da, zorakılıqla üzləşdiklərindən “Mavi balina” onları özlərinə çəkə bilir\nBakı şəhəri üzrə Təhsil İdarəsinin mətbuat katibi Bəşarət Məmmədov məlumatlara aydınlıq gətirib. “Noyabrın 27-də şagirdlərin ümumi yoxlanışı zamanı müxtəlif siniflərdən olan bir neçə şagirdin qolunda anlaşılmaz sıyrıqlar müşahidə olunub. Hadisə ilə bağlı Suraxanı Rayon Polis İdarəsinin 30-cu polis bölməsinin yetkinlik yaşına çatmayanların işləri üzrə inspektoru da məktəbə dəvət edilib”, - B.Məmmədov “virtualaz.org”a deyib. Hadisə ilə bağlı Bakı şəhəri üzrə Təhsil İdarəsinə məlumat verilib, idarənin nümayəndələri məktəbə göndərilib. Valideynlərə tövsiyə edilib ki, uşaqlara nəzarəti gücləndirsinlər.\nPsixoloq Raminə Həsənovanın “Ekspress”ə bildirdiyinə görə, “Mavi balina” uşaqları, yeniyetmə və gəncləri özündən asılı salaraq onları müəyyən hərəkətləri etməyə məcbur edir: “Xüsusilə də, yeniyetməlik dövrü çətin olduğundan bu dönəmlərdə “Mavi balina”nın təsiri altına daha tez düşürlər. Uşaqlar hələ hər şeyi dərk etmirlər və kənar təsirlərə məruz qalırlar”.\nHəsənova qeyd edib ki, “Mavi balina” oyunu oynayan uşaqlar hər kəsdən seçilir: “Bildiyimiz kimi, hər uşaq bu oyunu oynamır. Bu oyunu oynamaq üçün uşaqlardan müəyyən şeylər tələb olunur. Uşaqlar da onu verirlər. Adətən ailədə həddindən artıq şiddətə məruz qalan və ya diqqətdən kənar qalan, eləcə də, çox qorunan uşaqlar “Mavi balina” oyununa aludə olurlar. Həddindən artıq şiddət görən uşaqlar artıq ailəsindən, ətrafından bezdiyinə görə, depressiyada olur. “Mavi balina”nın tələblərinə uyur və sonda intihara cəhd edir. Şiddətə məruz qalan uşaqlar onsuz da zorakılığa məruz qaldığı üçün “Mavi balina” onları özlərinə çəkə bilir. Həddindən çox mühafizə olunan ailələrdə uşaq daim valideyn basqısı altında olduğu üçün “Mavi balina” ona daha maraqlı gəlir. Oyuna aludə olur və oyunda deyilən hərəkətləri etməyə başlayır. Oyun sona yaxınlaşdıqda uşaqlar tənhalığa sövq edilir. Uşaqların özünü tənha hiss etməyə başlaması onu göstərir ki, zəif psixologiyaya malikdirlər, zəif nöqtələrini bildirirlər. Əgər normal psixologiyaya sahib olsaydılar, bunu etməzdilər”.


10 yaş kiçik olduğunuz üçün bir kazak takmanın 5 yolu - Moda - 2020\nQəşəng və orijinal qadın kətan hər hansı bir payız-qış şkafına sahib olmalıdır. Mükəmməl baxmaq üçün bir sviter seçmək və ən əsası - bu paltarları bir neçə il vizual olaraq atmaq üçün nə və necə geyinmək olar? 40-dan yuxarı qadınlar üçün ən yaxşı variantları nəzərdən keçirin.\nDoğru kətanı necə seçmək olar?\nModel, baskı və kölgələr çox sayda bir süveter bir çox moda jeans, şalvar, etek və hətta paltar ilə hər hansı bir şəkil əlavə edə bilərsiniz ki, çox yönlü bir maddə edir. Və sağ kətan da əsl yaşınızı gizləyə bilər.\nKölgə və ya çapa diqqət yetirməzdən əvvəl üslubun müəyyən edilməsi vacibdir. Sizin rəqəmin xüsusiyyətlərini bilmək vacibdir. Əgər kilolu olmağı düşünürsünüzsə, problem bölgələri görmə qabiliyyətini qaldırmaq üçün kalçaların ən geniş hissəsinin üstündən və ya altından kazakları seçmək daha yaxşıdır. Bel üslubunu vurğulamaq və kalçaları səmərəli şəkildə açan qısa modellər incə qız və qadınlara mükəmməl uyğunlaşacaq.\nOnlar kəsilmiş qərara gəldikdə, kazak üslubuna diqqət yetirməyin vaxtıdır. Mağazalarda moda rəngləri düz modelləri, eləcə də müxtəlif təzyiqlərlə bəzədilmiş sviterlər tapa bilərsiniz. Bu gün trend:\nDəbdəbəli şəkillər yaratmaq üçün dizaynerlər geometrik təzyiqlərlə modellərə üstünlük verməyi məsləhət görürlər. Həndəsə cavanlaşır, görünüşünü parlaq və qeyri-adi edir. Əsas qayda: bir geometrik kazak ilə bir "alt" birləşdirmək lazımdır. Bir rəngli şalvar, üslubları kazak üslubundan asılı olan yubka və ya jeans, mükəmməldir.\nHər bir qadın ən azı bir süs ilə qış sviterinə sahib olmalıdır. Bu çapa sahib modellər isti və rahatdır, həmişə rahatdırlar. Rahatlığa paralel olaraq, bəzəkli süveterlər çox şık görünür, belə ki onların köməyi ilə hətta ən görkəmli görünüşü möhtəşəm edə bilərsiniz.\nHeyvan rəngli modellər düzgün şəkildə geyə bilər. "Qeyri-rəsmi" şəkillərə icazə veriləcəyi qeyri-rəsmi tədbirlərdə bu cür sviterləri taxmaq yaxşıdır. Belə modellər şık gənc görünüş yaratmaq üçün böyükdür.\n@ justalpatriDraw yazıları, eləcə də müxtəlif yazılar - müstəqil və özünə inamlı qadınların seçimi. Belə paltar sahibləri yüksək səslə özlərini möhkəmləndirməkdən qorxmamalıdırlar, buna görə də loqosu və şüarları olan kazak müxtəlif "qalın" paltarlarla birləşdirilə bilər: yırtıcı jeans, leggings və ya mini.\nBir süveter geymək və gənc baxmaq üçün 5 yol\nBu mövsümün ən gənc kostyumları sıx geyənlər və qamışlar ilə birləşən uzun və boş modellərdir. İsti və rahat bir süveterdə gənc və cəlbedici qalmaq istəyirsinizsə, onları digər geyim əşyaları ilə birləşdirmək üçün 5 varianta diqqət yetirin:\nGeyimi şalvar və ya cılız pantolonlu Slim knit hırka. Bu seçim biznes şəkilləri yaratmaq, eləcə də təsadüfi üslubda olan gənclər üçün idealdır.\njeans ilə @ justalpatriSweater kazak. Bu modellər nazik qadınlar üçün uygundur, əksinə bədənin yuxarı hissəsini çəkəcəklər.\n@ justalpatri Kəsilmiş, şalvarlı parlaq süveterlər. Bu görünüş üçün yüksək topuklu və tote çanta mükəmməldir.\nQələm yubka ilə klassik sıx sviter. Bu birləşmə, gənc və cazibədar görünəcək möhtəşəm bir iş imicini yaratmağa kömək edəcəkdir.\nDəri şalvar və ya lupa ilə uzun süd. Aktiv və motivasiya edən qadınlar üçün uyğun ən gənc variant. Bu şəkil, uşaqlarla, romantik tarixlərə və hətta sosial hadisələrə görə mükəmməldir.\nCopyright 2020 \_ none \_ 10 yaş kiçik olduğunuz üçün bir kazak takmanın 5 yolu


2 Şərh Baxış: 3 010\nSovet hakimiyyətinin bomboz illərində Türkiyə azərbaycanlılar üçün işıqlı, rəngli dünya demək idi. Elə ki, Sovet hakimiyyəti süquta uğradı, azərbaycanlılar getməyə qonşu ölkə seçməklə təkcə ölkə yox, həm də mövqe, tərəf, düşüncə seçmiş oldular. Azərbaycana cənub qonşusundan gələn qara parçalar, zəncir idisə, Türkiyədən Azərbaycana təhsil, milli düşüncə gəlirdi.\nİllər keçdi, həyat dəyişdi. Azərbaycan, azərbaycanlılar dəyişdi. Dincimizi aldıq, dirçəldik, qalib də olduq.\nAmma bəzi şeyləri dəyişmək üçün demək ki, təkcə zamana, gücə yox, həm də diribaşlığa, sürətli düşünmə qabiliyyətinə də ehtiyac var imiş.\nAzərbaycan vətəndaşı, dövlət qurumları, Azərbaycanda yaşayanı, xaricdə yaşayanı əlindən gələni, gəlməyəni pis-yaxşı ölkəni tanıtmaq, təmsil etmək üçün bacardığını edib.\nÜmumiyyətlə təkcə yaxın ölkələrdə deyil, bütün dünyada artıq torpağı işğal altında olan, qaçqını, köçkünü olan ölkə yox, qalib ölkəyik. Kimin üçünsə torpaq, vətən, qalibiyyət Avropa havası alandan sonra mənasız, dəxlisiz gözlə görünməyən, əllə tutulmayan nəsnəyə çevrilirsə, onlar üçün də qeyd edim ki, torpağına qurban olduğunuz Avropa dünən də, indi də bir qarış torpaq üçün yüz minlərlə insan öldürüb. Bu gün də dünyaya qlobalizm sırıyanların ölkəsində qalib partiyalar millətçi, hətta faşist partiyalardır.\nAzərbaycanın hazırkı qalib imicinə görə isə hansısa təşkilat və ya quruma yox, Azərbaycanın Ali Baş Komandanı və Ordusuna minnətdarıq.\nAvropada at oynadan ermənilərə gəlincə, onlar təkcə at yox, elə yüz ildən çoxdur ki, avropalıları da barmaqlarında oynadırlar. Yazıq, zülmkeş imicləri ilə Avropadan hər cür imtiyaz almaqlarına baxmayaraq, bu illər ərzində Avropaya, dünyaya tük qədər xeyirləri dəyməyib. Avropanın imtiyazı, pulu ilə yaşayan, oxuyan hansı erməni ailəsindən ciddi yazıçı, rəssam, sənət adamı, elm adamı çıxıb? Bu sualı ermənilərə verəndə isə deyirlər ki, çaynik altını, qab tutacağını, unitaz qapağını biz kəşf etmişik.\nBu ucuzluqlarla yanaşı, ermənilər şəbəkə formasında işləməyi, əlaqə qurmağı, şəxsi münasibətləri siyasi sferaya qədər gətirib, çıxarmağı yaxşı bilirlər. Bu bacarıqları təkcə Avropada yox, elə Rusiyada, Türkiyədə də alınır.\nƏgər Türkiyədə tanınmağa nə ehtiyacımız var, deyəcəksinizsə, demək ki, dünyadan xəbəriniz yoxdur.\nTürkiyəyə köçənə qədər mən də inanırdım ki, bizi qardaş ölkədə tanıyırlar. Əlbəttə ki, bizi tanıyırlar. Amma necə?\n1.Türkiyədə Qars , İğdır, Ərzurum, Ardahanda yaşayan qarışıq ailələr, hətta yaxından-uzaqdan azərbaycanlılıqla əlaqəsi olmayanlar da özlərini "azeri" kimi təqdim edir, belə də sənədləşdirirlər. Bununla yanaşı həqiqətən də, yeddi nəsli azərbaycanlı olub, Türkiyə tarixinə, azadlıq mübarizəsinə, cümhuriyyət quruculuğuna hər cür xidmətlər göstərmiş nəsillər var ki, bu haqda Türkiyədə geniş şəkildə məlumatı olan çox az insan var.\n2. Türkiyə tarixində, cümhuriyyətdən əvvəl, cümhuriyyət qurulduqdan sonra Türkiyənin səhiyyə, hüquq, təhsil quruculuğunda böyük xidmətləri olmuş azərbaycanlılar haqda yalnız konkret ixtisas sahiblərinin xəbəri var.\n3. Doxsanıncı illərin əvvəllərində Azərbaycanda iqtisadi böhran, müharibə, məcburi köçkünlər, sosial vəziyyətin ağırlığı müxtəlif yollarla insan alveri qurbanına çevrilən qadınların sayını artırdı. Ərəb ölkələri ilə yanaşı, Türkiyə də azərbaycanlı qadınların insan alveri qurbanı kimi aparıldığı ölkələrdən biri oldu. İllər keçdikcə, iqtisadi vəziyyət, təhsil, məlumatlandırma sayəsində bu sahə demək olar ki, çökdü. Ancaq damğası qaldı. Təəssüf hissi ilə qeyd edək ki, bəzi yaşanmışlıqlar unudulmur.\nAzərbaycanlı qadının imici Sürəyya Ağaoğlu və hazırda Türkiyə universitetlərində, böyük xəstəxanalarda, elm ocaqlarında illərini qoymuş digər azərbaycanlı qadınlar kimi yox, fərqli obrazda bilinir.\n4. Həmçinin, azərbaycanlı kişi təkcə Aksarayda alver edən, Osmangazidə fəhləlik edən adam deyil. Türkiyədə azərbaycanlı kişi həm də nadir ixtisaslarda dərs deyən mütəxxəssisdir.\nAzərbaycanlılar düşdükləri yerdə ən kiçik imkanları belə dəyərləndirə bilən, o imkanları fürsət bilib, genişləndirən insanlardır. Biz, bizə olunan ən kiçik yaxşılıqları belə unutmuruq. Bu yaxşılıqlar fərdi olmasa belə, yaddaşımızda əbədi iz qoyur. Mən, bir azərbaycanlı olaraq xilaskar Qafqaz İslam Ordusunun Azərbaycan tarixindəki rolunu bilirəm. Könül istərdi ki, hazırda yaşadığım qardaş ölkənin jurnalisti, tarixçisi, dilçisi, alimi Çanaqqaladakı azərbaycanlı şəhidləri tanısın. Əhməd bəy Ağaoğlu, Sürəyya Ağaoğlu, Əli bəy Hüseynzadə, Əhməd Cəfəroğlu, Mirzə Gökgöl (Hacızadə), Nuri Berköz (hərbçi) Dilşad Talıbxan Elbrus (atom fiziki), İbrahim Safi (rəssam), İsmayıl Saryal və oğlu Nuri, Mehmet Emin Darğazadə (Əbdülhəmidin mebeynçisi) haqda danışanda onların azərbaycanlı olduğunu bilsin və eyni minnət hissi ilə ansın.\nBizi kim tanıtmalıdır?\nDeyə bilərsiniz ki, Türkiyədə bizə bütün qapılar açıqdır, istədiyimiz tədbiri keçirə bilirik. Əlbəttə ki, elədir. Türkiyədə oteldə konfrans zalı, qonaqlar üçün nömrələr kirayələmək heç kim üçün problem deyil. Bunu inquş, çaxur, həmşin də edə bilər. Bir-birimizi mükafatlandırmaq üçün Azaldan baha biletlər alıb, İstanbula gəlmək həqiqətən də çətindir. Amma bu bizə Azərbaycan mədəniyyətinin, tarixinin cəmiyyətinin tanıdılmasında kömək etmir.\nArqument olaraq Türkiyənin dövlət kanalı olan TRT-ni gətirəcəksinizsə, bu da boşunadır. İki ölkənin dövlət kanalı arasında müqavilə var. Müqavilə əsasında bəzi sənədli filmlər və ortaq yayınlar həyata keçirilir. Dövlət kanallarına baxanların yaş qrupu isə məlumdur. Azərbaycan haqqında özəl televiziyalar və qəzetlərdə material yox dərəcəsindədir.\nTürkiyədə türk dilində Qarabağ tarixi, işğal tarixi ilə bağlı axtarış versəniz, demək olar ki, ələgələn material çıxmayacaq. Hətta olub ki, Türkiyə jurnalistləri özlərinə əziyyət verməyib. İlk çıxan materialdan istifadə edib. İstinad üçün isə Agos qəzetinin saytından istifadə etməli olub. Qınaya bilərikmi? Xeyr. Çünki jurnalistə material, yazı lazımdır. Ona başqa ölkənin tarixini güdmək, nüfuzunu qorumaq yox, yazı təhvl vermək maraqlıdır. Yazını isə yazan istinad mənbəyinə çevrilir.\nTürkiyə kiçik Amerikadır. Bəzən burda yaşayanlar buranı dünyanın mərkəzi hesab edir. Burada siz özünüzü tanıtmayana qədər sizi kiminsə tanımağa həvəsi və vaxtı yoxdur.\nDilimizə yeni yapışan, hələ mənasını bilmədiyimiz informasiya müharibəsində qalib deyilik. Çünki düşdüyümüz yerdə bir-birimizi didmək, parçalanmaq, təşkilat-təşkilat olmaq əlimizdə su içimi kimi bir şeydir.\nReallıq acı-filan deyil. Bal kimi gedir. Məqsədimiz birdirsə, bir-birimizin sözünü dinləməyə məcburuq. Ortada özünü ifadə etmək və tanıtmaq problemi var. Bu problem isə A4 vərəqi ilə mükafatlandırma ilə həll edilmir.\nP.S: Bir ara "Bizdə dünya səviyyəsində sənədli film yoxdur" deyənlər üçün: Yutubda "Zamanını gözləyən libas", "Kağız ev" adlı sənədli filmləri axtarın. Azərbaycan Televiziyası istehsalıdır. Hər cür süzgəcdən keçib. İşğalın, ağrının nə demək olduğunu qısa vaxtda bütün dünyaya çatdıra biləcək yoldur. Keyfiyyətinə və səviyyəsinə cavabdehik. Xarici televiziyalarda yayımlanmasına maneə yoxdur. Buyurun.\nasi · 17 Yanvar 10:0001\nHər şey bir yana, Türkiyəyə köçüb, orada yaşamaq ilk növbədə sizi dəyişib, yaxşı mənada..Sanki Azərbaycını yenidən kəşf etmisiniz Türkiyədə..Neçə ildir, rastıma çıxdıqca yazılarınızı oxuyurdum..Amma ilk dəfədir ki, qərəzsiz və tam mənalı bir yazı görürəm sizdən..Adətən yazılarınız Azərbaycana qarşı tənqidi çalarlarla bəzənirdi, indi isə, əsl Azərbaycan sevgisini sərgiləmisiniz..Uğurlar..Belə dvm edin ki, toxunduğunuz mövzuda irəliləyişdə sizin də payınız olsun..\n(! · 17 Yanvar 10:2400\nGuya indi bu, özü nə dedi, nə yazdı (((((\n20 May 19:30 5 643 Almaxanım Əhmədli nişanlısı ilə FOTOsunu paylaşdı\n20 May 17:21 3 825 Rusiyadan Qarabağdakı ermənilərə ŞOK TƏKLİF - Moskvadan növbəti HİYLƏ\n20 May 15:00 3 681 ŞOK HADİSƏ: Qadın 2 il əvvəl ölmüş ərindən HAMİLƏ QALDI\n20 May 11:18 3 107 Daha bir gənc müəllim ürəktutmadan öldü - FOTO\n20 May 13:37 2 898 Qarabağ üçün Rusiya-Brüssel qarşıdurması QIZIŞIR - Tətiyi ilk kim çəkəcək?\n20 May 13:00 2 694 Anası Elza üçün evini satdı, Rəqsanə pul göndərdi - VİDEO\n20 May 10:55 2 501 Rusiya qoşunlarını Suriyadan çıxarır - Kraldan sensasion açıqlama\n16 May 13:49 33 018 Axtarışda olan Afət Fərmanqızı Azərbaycanı necə tərk edib? - ÖZÜ AÇIQLADI\n19 May 09:15 26 521 Toy günü nişanlısını qoyub Türkiyəyə qaçan Əməkdar artist - Səhnəmizin Nargiləsi\n17 May 08:15 17 858 Qanda şəkərin normada olmamasını bildirən 7 əlamət\n17 May 13:24 17 394 Keçmiş Baş nazir Novruz Məmmədovun qızının yaşadığı LÜKS VİLLA - FOTO\n17 May 12:12 15 452 Dollar sürətlə bahalaşır: Manatı nə gözləyir? - VİDEO\n16 May 20:30 14 865 Azərbaycanda 100 min manata maşın nömrəsi satılır - FOTO\n18 May 12:00 14 604 Maşından küçələrə “yüz manatlıq” səpdi, həbs edildi