“Sən niyə susursan” filmi /Həsən Seyidbəylinin 100 illiyi/ rubrikasında – AKI\n“Sən niyə susursan” filmi /Həsən Seyidbəylinin 100 illiyi/ rubrikasında\nGörkəmli rejissor, yazıçı Həsən Seyidbəylinin quruluşunda çəkilən filmlərin əksəriyyətinin ssenarisi elə onun özünə aiddir. Bu baxımdan da Seyidbəyli yaradıcılığında yazı üzərindəki qəhrəmanlarla, ekrandakı qəhrəmanların birbirini tamamlaması diqqətdən qaçmır. Hətta əksər vaxtlarda rejissor qəhrəmanını elə yazı üzərindən müəyyənləşdirirmiş ki, bu barədə də məqalədə geniş məlumat verəcəyik.\nHəsən Seyidbəylinin 100 illiyi münasibətilə hazırladığımızı rubrikada bu dəfə onun “Sən niyə susursan” filmini seçdik. Film 1966-cı ildə “Azərbaycanfilm” kinostudiyası tərəfindən istehsalata buraxılıb.\nMacəra yanrında çəkilən, mürəkkəb əxlaqi problemlər qaldıran, biganəlik, möhtəkirlik kimi mənfi keyfiyyətlərə qarşı mübarizəyə çağırış edən filmin ssenari və rejissor işi Həsən Seyidbəyliyə aiddir.\nSSENARİ YAZILIŞINDA AKTYOR TAPINTISI VƏ YA SINAQ ÇƏKİLİŞLƏRİNDƏN FRAQMENTLƏR\n“Sən niyə susursan” filminin baş rollarının sınaq çəkilişləri zamanı çox sayda aktyorlar, əsasən də sənətə dəxli olmayan gənclər foto və kino yoxlamalarından keçiblər. Buna baxmayaraq fərqli iş üslubuna malik olan Həsən Seyidbəyli eyni zamanda hələ ssenarinin yazılışı ərəfəsində də rolların əksəriyyətini aktyorların üzərinə işləyib. Məsələn, Cəmilə rolu onu ifa edən Rəna Səlimova üçün işlənib. Və o da təsadüfi deyil ki, rejissor ilk dəfə onu “Cazibə qüvvəsi”(1964) filmində baş rola çəkib. Rejissor “Sən niyə susursan” filminin çəkilişlərinə başlayarkən əvvəlki filmdə çəkdiyi baş qəhrəmanları bu filminə də dəvət edir. Filmdə görünən digər aktyorlar isə artıq o vaxta qədər müxtəlif janrlı filmlərdə çəkilmişdilər. Filmdə digər qəhrəman olan Rasim rolunun sınağında Xəyal Axundzadə ilə birgə bir neçə aktyor da iştirak edib.\nQeyd etdiyimiz kimi, H.Seyidbəyli əvvəlcədən kimi hansı rola çəkəcəyini müəyyənləşdirirmiş. Buna baxmayaraq sınaq çəkilişlərini dövrün qaydasına əsasən keçirmək məcburiyyətində qalırmış.\nHƏSƏN SEYİDBƏYLİ: QƏHRƏMANLARIMIN İKİSİNƏ TƏSADÜFƏN RAST GƏLDİM – XƏYAL AXUNDZADƏYƏ VƏ RƏNA SƏLİMOVAYA\nAzərbaycanda ilk dəfə kinoalmanax 1964-cü ildə çəkilib. 3 novelladan ibarət olan kinoalmanaxda “Cazibə qüvvəsi” filmi də yer tutub. “Cazibə qüvvəsi” filminin ssenarisi təsdiq olunduğu vaxtda “Azərbaycanfilm” kinostudiyasında fövqəladə vəziyyət yaranıb: Bu barədə Həsən Seyidbəyli yazıb: “Ssenarilərdən biri vaxtında verilmədiyindən istehsalata buraxılmamışdı. Studiya bir kino vahidini itirmək təhlükəsi qarşısında qalmışdı. Bütöv bir ssenarini yazıb qurtarmaq üçün isə xeyli vaxt lazım idi. Buna görə də üç novelladan ibarət kino almanaxı yaratmağı qərara aldıq. Ənvər Məmmədxanlı, İmran Qasımov və mən idman mövzusunda novellalar yazmağı boynumuza götürdük. Novellalar hazır oldu. Üç kino qrupu çəkilişə başladı. Yenə də mənim ssenarim çətinliyə düşdü: rejissor və operatora təcili olaraq başqa iş tapşırıldı və yenə də mən öz ssenarim üzrə film çəkməli oldum. Orta yaşlıları tapmaq asan idi. Məlik Dadaşovu, Cabbar Əliyevi, Tələt Rəhmanovu rollara dəvət etdim. Baş rollara, yəni gənclərin roluna isə aktyor tapa bilmirdim. Əslində, bu yaşda-on beş, on altı, on səkkiz yaşlarında aktyor olmur. Yenə də bu aktyorları küçələrdə, məktəblərdə axtarmaq məcburiyyətində qaldıq. Bu elə bir vaxta təsadüf edirdi ki, məktəblərdə dərs qurtarmış, yay tətili başlamışdı. Qalırdı küçələr və parklar… İki “qəhrəmanımın” ikisinə də təsadüfən rast gəldim-Xəyal Axundzadəyə və Rəna Səlimovaya. Düzü Rəna Səlimova ikinci qızın roluna nəzərdə tutulmuşdu. Əsas rol üçün çağırılmış qız Rənadan çox qəşəng idi. Təmkinli, zəkalı baxışları diqqəti cəlb edirdi. Ancaq məşqlər zamanı Rəna Səlimova gözlənilmədən ön plana çıxdı. Bir sözlə, dağlarda böyümüş, dağların təbiəti qanına hopmuş obraz elə bil Rəna Səlimovanın boyuna biçilmişdi. Hər şeydən çox onun təbəssümünə valeh olmuşdum. O, uşaq kimi, bütün qəlbi ilə gülümsünürdü, ağ dişləri parıldayır, iri gözləri sevinclə alışıb yanırdı. Mən Rənanın bu xarakterik cizgilərini ekranda ön plana çəkməyi qərara aldım. Beləliklə, Rəna Səlimovanın təbiəti, plastikası, təbəssümü kağız üzərində yaranmış obrazı tamamladı. Hətta demək olar ki, özünə tabe etdi. Bu novella birinci Ümumittifaq kinofestivalında “İdman mövzusunun poetik təcəssümünə görə” diplomuna layiq görüldü. Sonralar Xəyal Axundzadə və Rəna Səlimova “Sən niyə susursan” filmimə bir aktyor kimi gəldilər”.\nAXUNDZADƏLƏR AİLƏSİNİN DƏSTƏYİ – YAS MƏCLİSİNDƏ AKTYOR AXTARIŞI\n1963-cü ildə Azərbaycan Kinematoqrafçılar İttifaqının sədri, görkəmli rejissor Lətif Səfərovun faciəli ölüm xəbəri bütün kinematoqrafçıları, eyni zamanda isə bütün Azərbaycan xalqının sarsıtmışdı. Tanıyan-tanımayan hər kəs Səfərovlar ailəsinə baş sağlığına gəlirdi. Səfərovlar ailəsinin qonşuları, xüsusilə akademik Axundzadəgil, görəndə ki, yas məclisinə gələnlərin sayı-hesabı yoxdur, ancaq buna baxmayaraq yer darısqallığı ucbatından çoxları elə küçədə dayanmaq məcburiyyətində qalıb, bu zaman öz mənzillərinin qapısını taybatay açaraq məclis iştirakçılarının ixtiyarına vermiş, eyni zamanda isə özləri də məclisdə yaxından iştirak ediblır. Yas məclisinin keçirildiyi günlərin birində Həsən Seyidbəyli də bir qrup kinematoqrafçı ilə Səfərovlar ailəsinə, ailənin xanımı görkəmli müğənni Şövkət xanım Ələkbərovaya baş sağlığı verməyə, onun dərdinə şərik olduğunu bildirməyə gəlir. Həmkarının ölümündən kədərlənən kinorejissor əvvəl-axır hamının gedəcəyi bir məkan haqqında düşünməsinə baxmayaraq, eyni zamanda rejissor həssaslığı ilə ətrafı seyr etməyə başlayır. Bu zaman onun gözü qonaqlara qulluq göstərən bir gəncə, gələcək filmlərinin qəhrəmanına çevriləcək Xəyal Axundzadəyə zillənir. Gəncin səbrlə qonaqlara qulluq etməsi, arada söhbətlərə müdaxilə etməsi, eyni zamanda isə fərqli təbəssümlə olan gülüşü rejissoru düşünməyə vadar edir. Bu əhvalatdan bir neçə ay sonra rejissor növbəti filminin sınaq çəkilişlərinə bir çox aktyorlarla yanaşı, Xəyal Axundzadəni də dəvət edir. İlk dəfə kinoya gələn, sınaq çəkilişlərinə qatılan Xəyal elə ilk çəkilişdən də yaradıcı heyətin diqqətini cəlb edir və rola təsdiq olunur.\nXatırladaq ki, Rəna Səlimova ilə söhbət əsnasında eşitdiyimiz bu xatirələr, hələ “Cazibə qüvvəsi” filminin çəkilişindən bir neçə ay əvvəl baş vermişdir.\n“MAGİSTRAL” ADI “SƏN NİYƏ SUSURSAN”LA ƏVƏZ EDİLDİ\nFilmdəki Cəmilə obrazını oynayan Rəna Səlimova “Azərbaycanfilm” kinostudiyasının istehsal etdiyi 5 filmdə rol oynayıb. “Cazibə qüvvəsi” və “Sən niyə susursan” filmindən fərqli olaraq onun digər filmlərdə(“Nəsimi”, “Şir evdən getdi” və s.) oynadığı rollar epizodik olub. Hətta o, “Mən ki, gözəl deyildim” filminin 1-ci variantında olan çəkilişində baş qəhrəman olan Səidə rolunda çəkilirmiş. Məlum hadisələrdən sonra həmin rol Xuraman Qasımovaya tarşırılıb. Bundan başqa isə o “Mosfilm”in istehsal etdiyi bir neçə filmlərdə də çəkilib. Rəna xanım söhbətə bir qədər uzaqlardan başlayaraq bildirir ki, Həsən Seyidbəylinin üç filmində çəkilib: “Bildiyiniz kimi “Cazibə qüvvəsi” və “Sən niyə susursan” filmində baş rolları oynamışam. Ancaq bilmədiyiniz bir məqama da toxunmaq istərdim ki, Seyidbəyli “Nəsimi” filmində məni Şəms roluna çəkmək istəyirdi. Sonra elə oldu ki, mən Şəmsin iştirak etdiyi epizodda yalnız rəqqasə rolunu oynadım. Xoreoqrafiya məktəbində təhsil almağım mənə rəqqasə rolunu yaratmağa kömək etdi. Təsəvvür edin ki, bir dəqiqəlik çəkilişdən ötrü 10 gün Naxçıvanda qaldım. İlk dəfə məni aktrisa kimi “Cazibə qüvvəsi”ndə kəşf edən Həsən Seyidbəyli, elə bu filmin ardınca da “Sən niyə susursan” filminin çəkiliş hazırlıqlarına başladı və yenidən mənə baş rol olan Cəmiləni həvalə etdi. Təkrar olaraq deyim ki, Cəmilə rolu hələ ssenarinin yazıldığı dəqiqədən mənim üçün nəzərdə tutulub. Hətta Həsən Seyidbəyli mənimlə məsləhətləşərək hansı adı xoşladığımı da soruşmuşdu. Mən də Cəmilə adının çox xoşuma gəldiyini dedim və beləliklə də filmdəki rolumun adı Cəmilə olaraq qaldı”.\nYeri gəlmişkən, filmin adı öncə “Magistral” olaraq seçilib. Çünki ssenariyə əsasən baş verən hadisələrin əksəriyyəti ucu-bucağı görünməyən yollarda cərəyan edir. Ancaq sonrakı proseslərdə vəziyyət dəyişib.\nAktrisa deyir ki, filmin ikinci adı əsas süjet xətti ilə sanki bir-birini tamamlayırdı: “Çünki yol boyu davam edən hadisələrdə taleyi namərdlərin əlində oyuncağa çevrilmiş bir qızın susması sürücünün marağına səbəb olduğu kimi, film boyu tamaşaçını da düşündürürdü. Ona görə də “Sən niyə susursan” adı film üçün daha məqsədə uyğun idi”.\nFİLMİN QAÇIŞ SƏHNƏSİNDƏ RƏNA SƏLİMOVA KM-LƏRLƏ YOL QƏT EDİB\nMaraqlı erizodlardan biri də filmdəki qaçış səhnəsidir. Cəmilənin maşının ardınca qaçan səhnəsi bəlkə də Rəna Səlimovaya km-lərlə yol qət etməyə başa gəlib. Yaşlı nəsil aktyorlar qaçış səhnələrində dublyor köməyindən istifadə etsələr də, yeniyetmələr bu səhnələri canlı yaratma∙a üstünlük verirlər. İş burasındadır ki, kinoreyissorları heç gənc nəslin dublyor köməyindən istifadə etməsinə şərait də yaratmırlar. “Mən elə bir yaş dövründə idim ki, Cəmilənin bütün hərəkətlərini, çıl∙ınlı∙ını mənimsəmişdim. Rolu unudaraq sanki özümü oynayırdım, öz dünyama qarılmışdım. Həm də ki, mən artıq “Cazibə qüvvəsi” filmində qaçış üzrə idmançı olan bir qızın obrazını yaratmışdım. Təsəvvür edin ki, km-lərlə yol, lar dəqiq desək isə Bayıl qəsəbəsindən Hökumət evinə qədər olan məsafəni qaça-qaça qət etmişdim. Bu məsafəni qaçmaq məni yormasa da, çətinlik onda idi ki, qaçış zamanı tez-tez kameradan çıxırdım. Buna görə də belimə ip bağlamışdılar ki, kameradan kənara çıxmayım”. Filmin hazırlıq prosesi bitdikdən sonra montaj vaxtı məlum olur ki, dəniz kənarında lentə alınan epizodun lenti korlanıb və həmin epzod yay fəslində lentə alınmışdır. Ancaq lentin yararsız vəziyyətə düşməsindən payızda xəbər tutulub.\nR.Səlimova deyir ki, soyuq noyabr ayı idi, artıq qar da yağmışdı və belə bir havada dəniz kənarında yenidən çəkiliş aparılmalı idi: ”Sadəcə dəniz kənarı olsa nə var idi ki, axı Cəmilə belə qarlı havada suyun içində gəzmək həvəsinə düşməli idi. Təbii ki, çətinliklərə baxmayaraq həmin epizodu çəkmək məcburiyyətində idik. Həhayət ki, yaradıcı heyət belə qərara gəldi ki, məni soyuq havadan qorumaq üçün ayaqlarımı spirtlə möhkəm masay etdilər, sonra isə ayaqyalın dənizin dayaz yerlərində suya girərək bir o tərəfə, bir bu tərəfə gəzməyə başladım. Sanki yay fəslidir və mən də dənizin içində gəzirəm”.\nFilmdə Rasimin Cəmiləni dəniz kənarında daşla vurma səhnəsində, Xəyal Axundzadə doğrudan da kiçik daş parçaları ilə Rəna Səlimovanın kürəyindən vurub. Başqa maraqlı bir məqam isə Rənanın (Cəmilənin) əlində od parçası ilə çəkilişə qatılması olub.\nR.Səlimova: “Həmin epizodda bir əlimdə od tutmalı, digər əlimlə isə Rasimə kömək etməli idim və bütün bunları etdiyim halda belə kameradan çıxmamaq üçün bir növ çərçivədə hərəkət etməli idim. Eyni zamanda isə başqa bir epizodda tor atma səhnəsində bir çox çətinliklər meydana çıxırdı. Başıma atılan toru ələrimlə tutmağa, boğulmamağa çalışırdım. Əlbəttə ki, özünü müdafiə etmə həm film üçün lazım idi, həm özüm üçün. Axı mən doğrudan da boğula bilərdim”.\nÇəkiliş vaxtı Rəna Səlimova tərəfmüqabillərinin, xüsusilə Yusif Vəliyevin, Fazil Salayevin, Həsənağa Turabovun oyun tərzlərindən əməlli-başlı heyrətlənib. Çünki adları çəkilən aktyorlar öz rollarını o dərəcədə inandırıcı oynayırmışlar ki, bu da gənc aktrisanın heyrətinə səbəb olurmuş. Xatırladaq ki, film azərbaycan və rus dilərində dublyay olunub. Azərbaycan dilində Rəna Səlimovanı Əminə Yusifqızı, rus dilində isə Nataliya Fateeva səsləndirib.\nFİLMİN ÇƏKİLDİYİ MƏKANLAR… PAVİLYON ÇƏKİLİŞİNİN SİRLƏRİ\nOnu da qeyd edək ki, filmin ssenarisinə əsasən çəkilən epizodların lentə alınacağı məkanlar əvvəlcədən planlaşdırılıb. Plana əsasən filmin çəkilişi kinostudiyanın pavilyonu da daxil olmaq şərtilə bir çox yerlərdə aparılmalı idi. Əlbəttə ki, bunun maddi tərəfi də nəzərə alınırdı. Rəna xanımla söhbət əsnasında belə məlum oldu ki, filmin bəzi epizodlarını asan çəkmək baxımından Həsən Seyidbəylinin əslən olduğu Nardaran kəndində, eyni zamanda isə filmin ikinci rejissor və operatoru olan Rasim Ocaqovun əslən olduğu Şəki rayonunda aparılıb. Filmin digər çəkilişləri Zaqatalada, məhşur Ağsu keçidində, Qaradağ rayonunda, Gəncə şəhərindəki Aluminium Zavodunda lentə alınıb.\nMəsələn, filmdə Rasimin idarə etdiyi maşının batma səhnəsi Gəncədə-Aluminium Zavodunda Lentə alınıb. Və həmin erizodda doğrudan da maşını batıraraq çəkiliş aparıblar. Maşının sürətlə getdiyi dolanbac yollar Ağsu keçidində, dağların, magistral yollarını görünüşü, eyni zamanda isə Rasimin mağazadan Cəmilə üçün paltar alma epizodu Şəkidə lentə alınıbdır. Hətta canlı mağazada gedən çəkilişlərdə heç bir dəyişikliklər aparılmayıb. Satıcı roluna isə rejissor Əminə Yusifqızını çəkib.\nBundan başqa, filmin çəkilişi zamanı əvvəlcədən su maşını hazır vəziyyətdə çəkiliş meydançasına gətirilib. Elə ki, yağğış yağan epizodun çəkilişi başlanıb, bu zaman pirotexniklər şlanqın ağzına setka keçirərək onu fantan şəklində maşının üzərinə gətiriblər. Təbii ki, əvvəlcədən də maşının ətrafını su ediblər ki, çəkiliş vaxtı epizoddakı hər kadr canlı çıxsın. Həmin erizodda Amaliya Rənahova da qucağında uşaq epizodik rola çəkilib. Bu epizodda xəstə uşağı xəstəxanaya aparma səhnəsi isə Bakı ətrafında çəkilib.\nFilmdə maşınla eyni vaxtda qatarın gedişi olan səhnələr əvvəlcədən planlaşdırılıb. Belə ki, yaradıcı heyət qatarın yola düşmə cədvəlini dəqiqləşdirərək onun gedişi ilə eyni vaxtda çəkiliş aparıblar. Bu epizodun çəkilişi zamanı maşının yaxından olan görünüşündə rol arxasında Xəyal Axundzadə otursa da, kənardan olan sürətli çəkilişlərdə onu kaskadyor əvəz edib.\nFİLMİN YARADICI HEYƏTİ: Sssenari müəllifi və rejissor Həsən Seyidbəyli, operator və II rejissor Rasim Ocaqov, rəssam-Kamil Nəcəfzadə, bəstəkar-Tofiq Quliyev, səs operatoru-Əziz Şeyxov.\nRollarda iştirak ediblər: Xəyal Axundzadə(Rasim), Rəna Səlimova(Cəmilə), Yusif Vəliyev(Şirməmməd), Zemfira Sahilova(Sürəyya), Oleq Xabalov(Nəcəf), Məmmədsadıq Nuriyev(Arıq), Kamil Qubuşov(Bəbir), Həsənağa Turabov(milis mayoru), Ağarza Quliyev(kənd müəllimi), Fazil Salayev(Ramazan), Mirzə Babayev(1-ci avtomobil müfəttişi), E.Əliyev(2-ci avtomobil müfəttişi), Sadıq Hüseynov(sahə müvəkkili), A.Pənahova, Z.Seyidbəyli, S.Məcidova, Ə.Yusifqızı.


7 min manat yardımın 6 min 700 manatını aldılar – Vilyam Hacıyevin məhkəməsində şahid\nHakim Azər Paşayevin sədrliyi ilə keçirilən prosesdə ifadə verən şahid Vüsal Niftəliyev bildirib ki, maddi durumu ilə bağlı İmişli rayon İcra Hakimiyyətinə müraciət edib.\n“Mənə dedilər ki, sənə 7 min manat yardım ayrılıb. Pulu bankdan çıxaranda Cəmil Musayev küçədə gözləyirdi. Pulu çıxardım, Cəmil 6 min 700 manatı aldı, 300 manat qaldı. Cəmil dedi ki, pulu icra başçısı istəyir”, – şahid bildirib.\nVilyam Hacıyevin vəkili bildirib ki, məhkəmədə 146 şahid dindirilib: “Həmin şahidlərin heç biri təqsirləndirilən şəxs və müdafiə tərəfinin deyil. Zərərçəkmişlərin bəziləri isə bu vaxta qədər prosesə gəlməyiblər. Məhkəmə həmin zərərçəkmişlər və ya onların nümayəndələrinin prosesə gətirilməsini təmin etməlidir”.\nVilyam Hacıyev bildirib ki, şahid və zərərçəkmişlərin heç biri icra başçısına rüşvət verməyib: “Hamısı deyir Rəhim və Cəmilə rüşvət vermişik. Amma bu məsələ araşdırılmayıb. Gəlin bu məsələləri araşdıraq, görək dövlətin ayırdığı vəsaiti kim mənimsəyib, niyə mənimsəyib. İş üzrə 4 zərərçəkmiş var. Onların nümayəndələri dindirilsin, sonra mən ifadə verəcəyəm”.\n23, İyun - 10:363583\n23, İyun - 10:122492


11 şirkət "TAC İNVEST"ə qoşulub | marja.az\n11 şirkət "TAC İNVEST"ə qoşulub\n11 şirkət "TAC İNVEST" MMC-yə qoşulub.\nMarja xəbər verir ki, "TAC İNVEST" MMC şirkəti - "SARAY BAĞ","TƏK ULDUZ","ŞAH HOLDİNG","QOŞA QALA", "QIZIL QALA","QAFQAZ STAR","KRAL İNVESTİTSİYA","FAOM", "DƏHNƏ F","BAROK","AFX İNVEST" MMC-lərin ona qoşulması nəticəsində yenidən təşkil edilmişdir və həmin hüquqi şəxslərin hüquqi varisidir.\nQeyd edək ki, yuxarıda adı çəkilən şirkətlər ləğv olunduğunu elan ediblər. Bu şirkətlərin hüquqi ünvanı Sumqayıt şəhəri, Corat, ev 187A ünvanıdır.\n2012--ci ildə dövlət qeydiyyatına alınmış "TAC İNVEST" MMC-nin qanuni təmsilçisi Fəxrəddin Məmmədovdur. Ləğv edilən MMC-lər də bu şəxsə məxsusdur.


Ədəbiyyatın çətin janrı - – dramaturgiya\nMən də elə ilk gündən ölkə başçımızın “Evdə qal” kompaniyasına qoşulub, evdəyəm və əsas işim də öz yaradıcılığımla məşğul olmaqdır. Özümün bədii əsərlərimi, publisist yazılarımı, məqalələrimi və başqa janrlı əsərlərimi yazıram. Çalışıram ki, bu yolla xalqımızın maariflənməsinə köməklik eləyim. Allah millətimizə və yer üzündə olan xeyirxah insanlara kömək olsun.\nBu gün hər bir insanda yaşamaq üçün və dünyanı cənginə alan koronavurusla mübarizə aparmağaçün böyük bir inam olmalıdı. Axı atalarımız da deyib ki, “inam həyatın sərmayəsidi”.\nƏgər evdə qalan həmvətənlərimiz hər şeyə pazitiv yanaşsalar, dövlət rəhbərimizin qoyduğu qanuna əməl eləsələr, ən əsası imkan tapıb dünya və Azərbaycan ədəbiyyatını və ən nəhayət mənim bu yazılarımı oxusalar, özümü xoşbəxt hesab edərəm. Çalışacam ki, hər gün bir yazımı oxuculara təqdim eləyim.\nSizi dərin istəklə sevən- müəllif Ağalar İDRİSOĞLU\nUzun illərdir ki, Azərbaycanda dramaturgiya sahəsində böyük problemlər var. Əlbəttə, bu haqda çox yazılıb və çox deyilib. Mən də öz fikirlərimi demək, yazmaq istəyirəm ki, bəlkə gələcək nəsillərə lazım oldu…\nƏdəbiyyatın bu janrı ağır, məşəqqətli olduğuna görə, bir çox istedadlı yazıçılar dramaturgiya ilə məşğul olmaq istəmirlər. Çünki bu janr çox çətin janrdır və yazıçıların çoxu onu yaxşı bilmirlər. Onlar yaxşı dramaturq olmaqçün bu janrı mükəmməl öyrənməlidirlər. Tez-tez teatrlarla təmasda olmalı, çoxlu tamaşalara baxmalı, teatrın “mətbəxi” ilə yaxından tanış olmaqla və dünya klassiklərinin, müasirlərinin pyeslərini oxumalıdırlar. Eləcə də dramaturgiya ilə bağlı çoxlu yazı, ressenziya oxumalıdırlar. Bu da böyük vaxt aparan, səbr tələb eləyən işdir. Həm də müasir dövrümüzdə dövlət tərəfindən dramaturgiyaya lazım olan şərait yaradılmadığından, pyeslərə qonorar həddindən artıq az verildiyindən və ən acınacaqlısı da dramaturgiya ilə bağlı məmləkətimizdə dövlət səviyyəsində jurnalın olmamasından, bir də teatrların çoxunun cavan dramaturqlarla işləmək həvəsinin, istəyinin olmamasından, bu işi özlərinin vətəndaşlıq borcu bilməməsindən dramaturgiya uzun illərdir ki, Azərbaycan ədəbiyyatının ən problemli sahəsi olaraq qalır. Bu məsələ bir də ona görə həll olunmur ki, pyes yazan həmin dramturqların ola bilər ki, 10-15 faizi məddah mövzular yazsınlar. Amma əsl dramaturgiya yüksək problemli mövzuları əhatə etdiyinə görə, ölkəmizdə baş verən neqativ hallar, insanlara yüksək rütbəli məmruların yuxarıdan aşağı baxması, dolanışığın ağır olması, pis güzaran, güc strukturlarının özbaşınalığı, həbsxanalarda baş verən dəhşətli hadisələr, eləcə də heç nəyin ucbatından dövlət məmurlarının insanları şərləyib həbsxanalara salması, ziyalıların dilənçi kökündə yaşaması, məmləkətin bütövlükdə bir qrup adamın inhisarında olması, ailələrin çoxunun ehtiyac ucbatından dağılması, fahişəliyin tüğyan eləməsi, rüşvətin, oğurluğun dəhşətli dərəcədə çoxalması, narkomaniyanın ölkəni başına götürməsi və sairə bu kimi yüzlərlə dəhşətli, dramatik konfliktli hadisələr əlbəttə, pyeslərin əsas mövzuları olacaq. Lakin belə mövzulu əsərlərin yazılması, səhnədə oynanılması və gələcək nəsillərçün qalması hakimiyyətdə olan bir qrup yüksək rütbəli məmurlara sərfəli deyil. Çünki bütün bu mövzular “yatanları oyatmaq” deməkdi… Axı, tarixdən məlumdur ki, tamaşaçılar bu mövzulu tamaşalara baxandan sonra öz etirazlarını bildirməkçün meydanlara çıxıb və hətta inqilablar edərək, hökmdarları taxtından salırlar… Axı, tamaşa bir növ “şeytan əməlidi”. Olmadı elə, oldu belə… Hətta xalqına düşmən kəsilən, məmləkətinin varını-yoxunu talan eləyən hökmdarlar, onların qulbeçələri olan yüksək rütbəli məmurlar, zaman-zaman kəskin süjetli pyeslər yazan dramaturqların, ötkəm xasiyyətli rejissorların, aktyorların, aktrisaların “dilini kəsib” onları həbs etdiriblər. Hətta öldürtdürüblər. Hansı quruluş olmasına baxmayaraq, əfsus ki, bu, həyatın acı bir həqiqətidi. Bəs bunları etməmək mümkün idimi?.. Bax, bu sualın cavabı qarşısında acizəm…\nTəkcə onu deyə bilərəm ki, tarixlər boyu hökmdarların çoxu teatrı sevməyib və var qüvvələrilə onu məhv eləməyə çalışsalar da bu qlobal iş olduğundan bacarmayıblar. Amma teatr işçilərini də həmişə səfalətdə saxlayıblar ki, bəlkə bu yolla teatrın işini dayandıra bilərlər.\nAmma bu problemli məsələnin, yəni teatrları dirçəltməyin həlli yolları varmı? Əlbəttə var. Özü də çox sadədir. Bununçün yüksək rütbəli məmurlardan böyük vətənpərvərlik və milləti, teatrı, dramaturgiyanı dərindən sevmək, bunlara təmənnasız köməklik eləmək arzusu tələb olunur. Həm də həmin ölkədə yüksək demokratiya olmalıdı.\nAdi bir misal: əgər ölkəmizdə kinossenarilərçün ayrılan pul qədər pyeslərin alınmasına vəsait verilsə, onda istedadlı yazıçıların əksəriyyətində dramaturgiyaya meyl çoxalar. Eləcə də əgər dramaturgiya ilə bağlı dövlət tərəfindən maliyyələşən ayrıca jurnal olsa, yeni yazılan pyeslər və dünya dramaturgiyasından tərcümə olunan maraqlı pyeslər, tamaşalarla bağlı ressenziyalar, dünya teatr sənətinə aid tarixi yazılar bu jurnalda çap olunsa, dramaturgiya janrı tezliklə dirçələ bilər. Əfsus ki, Azərbaycanda bu sahədə boşluqlar çoxdur. Təsəvvür eləyin ki, uzun illərdir Rusiyada “Sovremennaya dramaturgiya” (“Müasir dramaturgiya”) jurnalı çap olunur. Bu jurnalın yaradıcısı və uzun illər baş redaktoru işləyən, mənim dramaturgiya sahəsində müəllimim olan, “İnan mənə”, “Məhkəmədən əvvəl məhkəmə”, “Öz qanunları olan şəhər”, “Ən xoşbəxt gün” pyeslərimin yazılmasında mənə əlindən gələn köməkliyi eləyən, maraqlı məsləhətlər verən, özümə dramaturgiya sahəsində müəllim bildiyim Nikolay Miroşniçenkonun sayəsində keçmiş Sovetlər Birliyində çoxlu dramaturqlar yetişdi. Həmin dramaturqların pyesləri bu gün Rusiya və MDB respublikalarında olan teatrların repertuarında özlərinə möhkəm yer tutublar. Bu jurnalda çap olunan dramaturqların çoxunun pyesləri hətta xarici ölkələrin səhnələrində indi də maraqla tamaşaya qoyulur. Görün bir jurnal dramaturgiya sahəsində Rusiya mədəniyyəti, teatrları üçün necə böyük işlər görür. Həmçinin MDB ölkələrinin bir neçəsində də belə jurnallar nəşr olunur. Məgər bu maraqlı işi Azərbaycanda görmək olmazmı? Axı, lazımsız, gələcəkdə yalnız tullantı olacaq çoxlu jurnallara dövlət səviyyəsində külli miqdarda vəsait ayrılır. Həmin jurnallar da elə ilk nüsxələrindən artıq makulatura ( tullantı) kimi istifadə olunur. Məgər bunları aidiyyatı olan təşkilatlar görmürmü? Həmin vəsaitin kiçik bir hissəsini “Dramaturgiya” adlı jurnala ayırsalar, görün, millətin ədəbiyyatının, dramaturgiyasının, teatrlarının inkişafına necə böyük köməklik göstərmiş olarlar. Çünki bu jurnalda pyesləri çap olunan dramaturqlar həm qonorar alacaqlar və həm də onların pyesləri teatrlarda tamaşaya qoyulacaq. Həm də o janrlarla bağlı teatrşünaslar maraqlı ressenziyalar yazılmaqla, teatrlar təbliğ olunacaq. Tamaşaya qoyulan pyeslərə də Azərbaycan Mədəniyyət Nazirliyi tərəfindən az da olsa qonorar veriləcək. Bu da həmin dramaturqların güzaranının yaxşılışmısına cüzi də olsa köməklik eləyər. Onda bu insanlar yalnız yaradıcılıqla məşğul olub, maraqlı əsərlər yazarlar. Axı, ədəbiyyat sahəsində çalışanlara dövlət səviyyəsində lazımı qayğı olsa, maliyyə yardımı edilsə, onlar çox böyük işlər görə bilərlər. Onlar Azərbaycan ədəbiyyatını qısa zaman kəsiyində dünya səviyyəsində tanıda bilərlər. Böyük ehtiyac içərsində yaşayan, ailəsinə adicə çörək pulu qazanmaqçün ən çətin, məşəqqətli sahələrdə işləyən və hətta qul bazarında oturub müştəri gözləyən yazıçıdan, şairdən dünya səviyyəli əsər gözləmək özü müşkül və absurd məsələdi. Bu sahədə çalışan insanlar çox kövrək, ən adi sözdən belə məyus olan, inciyən həssas insanlardı. Onları qorumaq və onlara şərait yaratmaq isə dövlət rəhbərinin, onun ətrafında olan məmurların ən müqəddəs işlərindən biri olmalıdı. Axı bu insanlar ədəbi dildə, özlərinin bədii əsərləri ilə millətimizin bugünki tarixini daha dəqiq formada yazırlar. Doğrudur, yüksək kürsülərdən deyirlər ki, məmurların borcu xalqa təmənnasız xidmət eləməkdi. Amma mən çoxlu yüksək rütbəli məmurlar, nazirlər, İcra Hakimiyyəti başçıları tanıyıram ki, ədəbiyyat sahəsində çalışanlara barmaqarası baxırlar. Hətta bu sahədə çalışan insanlar həmin məmurlara adi bir məsələ ilə bağlı müraciət eləyəndə onları qəbul eləmək belə istəmirlər. Onları süründürməçiliyə salırlar… Çox kövrək olan bu insanlar da inciyib, daha onlarla görüşmək istəmirlər. Amma mən şahidi olmuşam ki, xarici ölkələrin çoxunda yaradıcı insanlara çox böyük hörmətlə, məhəbbətlə yanaşırlar.\nÇünki onlar bilirlər ki, milləti dünyada yalnız məşhur elm adamları, tanınmış təhsil işçiləri, yüksək qabilliyyətli həkimlər, məşhur yazıçılar, incəsənət və idman xadimləri tanıda bilərlər. Məhz buna görə də belə insanları millətin tacı hesab eləyirlər. Tarixlər boyu öz hegemonluğu ilə xalqların əbədi sevimlisinə çevrilən rəhbərlər demək olar ki, olmayıb. Çünki hegemonluq və vəhşilik bir-birinə çox yaxın əməllərdi. Əgər hansı bir ölkədəsə xalqın və dövlətin marağını qoruyan güc strukturları hamısı rüşvət bataqlığının içindədirlərsə, belə ölkədə düzgünlükdən, demokratiyadan, bərabərlikdən necə danışmaq olar? Əgər təhlükəsizlik, güc sahələrinə rəhbərlik eləyənlər reketçilik edirsə, həmvətənlərinin əlində olan son manatlarını da zorla, qorxu gücünə, min cürə bəhanələrlə əllərindən alırsa, yüksək rütbəli məmurlar dövlət büdcəsini talan eləyirlərsə, belə bir ölkədə məgər demokratiya qurmaq olarmı? Əgər bir ölkədə qanun şah deyilsə, şah qanundursa həmin ölkədə haqqdan, ədalətdən danışmaq olarmı? Əgər bir ölkədə həqiqəti deyənlərə yüksək rütbəli məmurlar düşmən kimi baxırlarsa, onları təqib edirlərsə, öz fikirlərini azad deyənlər təhqirlə, zorakılıqla qarşılanırsa, belə ölkə gec-tez dağılacaq… Belə ölkədə vətəndaş müharibəsi labüddür. Ən dəhşətlisi budur ki, bütün bunlar dünyanın çoxlu, hətta sivil ölkələrində də belədi. Deməli, bu dəhşətlər də dünyanın sonunun yaxınlaşdığından xəbər verir…\nYuxarıda yazdığım kimi, bu günümüzdə dünyada baş verən dəhşətlərdə pyes mövzuları həddindən artıq çoxdur. Amma belə mövzuları qələmə alandan sonra, bu əsərlərin tamaşaya qoyulması çox vaxt müşkül məsələ olur. Lakin bütün bunlara baxmayaraq, müasir dramaturqlar öz zamanlarının güzgüsü olduqlarına görə ölkələrində baş verən bütün neqativ hadisələri qələmə almalıdırlar ki, gələcək nəsillər bizim hansı dəhşətləri yaşadıqlarımızı bilsinlər. Necə ki, biz dünya klassik dramaturqlarının əsərlərini oxuyanda onların dövründə nələrin baş verdiyini öyrənə bilirik.\nÜmumiyyətlə, mən belə düşünürəm ki, yazıçı xalqının düşünən beyni, görən gözü və danışan dili olmalıdır. Əgər o, bunları bacarmırsa və ya istəmirsə, onun yazıçılığına və ziyalılığına şübhə eləyirəm. Belə yazıçını xalqı da heç vaxt sevməz.\nYazıçı xalqın sözünü və dərdini hakimiyyətə çatdıran bir müqəddəs körpü olmalıdır.\nAntik ədəbiyyat dramaturgiyasında təxminən yüz il qızıl dövr sayılır. Həmin dövrdə Esxil, Sofokl, Evripid, Aristotel, Aristofan və onlarla dünya səviyyəli dahilər yetişib. Çünki həmin dövrdə qədim Yunanıstanda hakimiyyətdə olan hökmdarlar ədəbiyyatın, incəsənətin, təbabətin, filasofiyanın inkişafı üçün xeyli işlər görüblər. Eləcə də Şah İsmayılın vaxtında Azərbaycanda ədəbiyyata, incəsənətə böyük önəm verilib. Həmin dövrdə çoxlu filosof, şair, rəssam, musiqiçi, aşıq və başqa sənət sahibləri yetişib. Çünki Şah İsmayılın belə bir maraqlı fikri vardı və onu tez-tez təkrar eləyirdi:\n- Yurdun əsgəri, sərkərdəsi, hökmdarı döyüş meydanında ölə bilər. Bu onun torpağını, millətini, qeyrətini qorumaq yolunda müqəddəs borcudur. Bu, qəhrəmanlıqdır. Sənətkar isə yaşamalı, xalqının, torpağının ruhunu yaşatmalı, gördüklərini yazmalı, tarixi həqiqətləri olduğu kimi gələcək nəsillərə çatdırmalıdı. Bu da bir növ qəhrəmanlıqdı. Sənətkarların, ədəbiyyatçıların işi əsgərin, sərkərdənin, hökmdarın işindən daha şərəfli, daha müqəddəsdi. Çünki bir şairin, bir rəssamın, bir alimin, bir filosofun gördüyü iş, bir ordunun işinə bərabərdi. Uluların belə bir maraqlı məsəli var: “Hökmdar alimləri, sənətkarları, şairləri incitməməli, onların qayğısına qalmalıdı. Yoxsa, onlar küsüb qonşu ölkəyə gedərlər. Onda da qonşu hökmdarın ağlı, şöhrəti artar, ölkəsi məşhurlaşar. Alimi, şairi, sənətkarları küsdürən hökmdarın isə, ağlı, şöhrəti azalar və orada nadanlıq hökm sürər. Xalqı nadan olan hökmdarın həmişə başı qeylü-qalda olar və torpaqlarını qoruyanlar olmaz. Çünki nadanlar heç vaxt Vətən qeyrəti çəkə bilməzlər”.\nİgid sərkərdəmizin, böyük dövlət başçımızın, dahi şairimizin bu sözləri indiki bütün məmurlarçün bir örnək olmalıdı. Bax, onda elm də, təhsil də, səhiyyə də, ədəbiyyat da, incəsənət də lazım olan səviyyədə inkişaf eləyər və bu sahədə çalışanlar da ailəsini, uşaqlarını sənətlərindən qazandıqları halal pulla dolandırar və yaradıcılıqla ürəkdən, həvəslə məşğul ola bilərlər. Əgər bir ölkənin alimi, yazıçısı, jurnalisti, müəllimi, həkimi, ədəbiyyat, incəsənət, idman işçisi ələbaxandırsa həmin ölkədən yüksək uğurlar gözləmək olmaz.\nAzərbaycan ədəbiyyatını və incəsənətini daha yaxşı inkişaf etdirməkçün idmana olan münasibət kimi, bu sahələrə də diqqət böyük olmalı və bu sahələrdə çalışanların əmək haqqı artırılmalı, mənzil şəraiti yaxşılaşdırılmalıdı. Çünki dünyada tanınan məşhur alimlərə, həkimlərə, yazıçılara, rejissorlara, müğənnilərə, aktyorlara, rəssamlara, bəstəkarlara, idmançılara görə, onların doğulduğu ölkələrə də maraq çox olur. Məhz belə dahi şəxsiyyətlərin sayəsində həmin ölkələrə dünya xalqları böyük hörmətlə yanaşırlar. Bu insanlara da öz ölkələrində hər cürə şərait yaradılır ki, onlar öz istedadlarını bütün gerçəkliyi ilə ortaya çıxara bilirlər. Bizim ölkədə isə əfsus ki, yaradıcı insanlara yüksək rütbəli məmurlar tərəfindən ögey münasibət hələ də hökm sürür. Belə olduqda bu insanlar öz yaradıcılıqlarını bütövlükdə necə ortaya qoya bilərlər?\nMüasir Azərbaycan teatrları dövlətin nəzarətində olduğuna və dövlət tərəfindən maliyyələşdirildiyinə görə, orada çox kəskin mövzulu tamaşalar demək olar ki, hazırlanmır. Çünki teatrlar belə mövzulu tamaşalar hazırlasalar, hökmən onlara qarşı yüksək rütbəli məmurlar tərəfindən ciddi narazılıqlar, təpkilər yarana bilər. Ona görə Azərbaycanda millətin ürəyində yığılıb qalan nisgilləri, böyük problemləri, insanların güzəranının aşağı səviyyədə olması, güc strukturlarının xalqımızın başına gətirdiyi dəhşətləri deməkçün Özəl teatrlar və Özəl Teatr-studiyalar olmalıdı. Həm də bu teatrlar və teatr-studiyalar dövlət, təşkilatlar və messenatlar tərəfindən maliyələşməlidi. Bu teatrlara və teatr-studiyalara həm ölkə və həm də xarici təşkilatlar tərəfindən qrant ayrılmalıdı. Əfsus ki, Azərbaycanda Özəl teatrlar və Teatr-studiyalar demək olar ki, yoxdur və belə teatralar da imkanlı adamlar tərəfindən vəsait almadıqlarından onları saxlamaq mümkün deyil. Hətta mən özüm iki dəfə belə teatr yaratmışam. Azərbaycan- Dağıstan Beynəlmiləl Teatr Truppası və Azərbaycan Teatr Xadimləri İttifaqının nəzdində olan “Yaşar” Teatrı. Birinci teatr cəmi üç il fəaliyyət göstərə bilib, ikinci teatr isə səkkiz ay fəaliyyət göstərdi. Hətta ikinci teatrda məşqlərini elədiyimiz üç tamaşanın heç birini maliyyə imkanları olmadığına görə təhvil verə bilmədik. İkinci teatrın bədii rəhbəri Xalq artisti Yaşar Nuriyev və direktoru, rejissoru mən idim. Hər ikimiz bütün imkanlarımızdan istifadə eləsək də bu teatrı yaşada bilmədik. Çünki heç yerdən bizə maliyyə dəstəyi olmadı. Amma acı həqiqət olsa da deməliyəm ki, dünyanın inkişaf eləmiş ölkələrində bu gün Özəl teatrlara və Teatr-studiyalara böyük üstünlük verilir. Hətta həmin teatrlar maliyyə dəstəyi kimi qrant da alırlar. Ona görə də çox kəskin süjetli tamaşalar hazırlayır və xalqın açıq deyə bilmədiyi sözləri, fikirləri tamaşalar vasitəsilə xalqa, hökumətə deyirlər. Dövlət məmurları da bu tamaşalardan bir nəticə çıxarıb, özlərini səfərbər eləyib, xalqın güzəranının yaxşılaşmasına köməklik eləyir və heç nəyi də öz əllərində inhisara ala bilmirlər... Axı səhnə güzgüdür. Oradan göstərilən və deyilən fikirləri xalq daha tez başa düşür, anlayır...\nTarixlər boyu sübut olunub ki, teatr insanların sözünü deməkçün çox böyük bir tribunadır, meydandır. Teatr, cəmiyyətin kiçildilmiş modeli olduğuna görə, tarixlər boyu dünyada inqilabların yaranmasında, millətin səfərbər olunmasında, milli birliyin yaranmasında, zəif, xalqını sevməyən, alçaldan, onların var-dövlətini talan eləyən, yalnız öz əsabələrini düşünən ölkə rəhbərlərinin hakimiyyətdən getməsində, məhz teatrın təsir qüvvəsi böyük olub. Demokratik ölkələrdə dövlət başçıları həmişə teatrdan qorxub və çəkiniblər. Hətta çox vaxt teatrlarla hesablaşıblar da. XX əsrin ortalarına kimi teatr dünyada ən böyük sehrli bir qüvvə, insanların daha çox maraq göstərdiyi incəsənət növü olub.\nYadımıza salaq, yaxın keçmişimizdə Sovetlər Birliyində Moskvada fəaliyyət göstərən Taqankadakı Dram və Komediya Teatrını, Lenkom Teatrını, Satira Teatrını, “Sovremennik” Teatrını, Malıy Bronnıy Teatrını, Puşkin və Mayakovski adına teatrları, Krasnıy Presnidəki Spesivstevin rəhbərlik elədiyi Teatr-Studiyanı, Sankt-Peterburqda Qeorqi Tovstanoquvun teatrını və onlarca başqalarını. Bu kollektivlərin hazırladığı tamaşalar Sovetlər Birliyinin dağılmasında çox böyük rol oynadılar. Həm də bu teatrlara tamaşaçı axını həddindən artıq çox idi. Çünki insanlar bu teatrlarda baxdıqları tamaşalardan çox şey öyrənir, Sovetlər Birliyinin neqativ hallarını aydın görür və bu quruluşu devirməkçün özlərində böyük inam, inqilabi ruh yarada bilirdilər. Məgər dünən və bu gün Azərbaycanda belə teatrlar olubmu? Əlbəttə ki, yox. Lakin bəzi teatrlarda yalnız bir neçə kəskin süjetli tamaşalar oynanılıb. Həmin teatrların rəhbərləri də o tamaşalara görə çox çək-çevirə salınıblar. Bu tamaşalara görə onları işdən çıxarıb, qorxudub, böyük üzüntülərə salıblar…\nMən də həmin teatr rəhbərlərindən biri olmuşam. Ona görə də məcbur eləyiblər ki, ərizəmi yazıb, on il böyük uğurla rəhbərlik elədiyim Sumqayıt Dövlət Musiqili-Dram Teatrından gedim. Hətta öz ötkəm xasiyyətimə, mənim və başqalarının pulunu mənimsəyən bir qrup dələduzun cinayətini üzə çıxardığıma, Daxili İşlər Nazirliyinə, Dövlət Təhlükəsizilik Komitəsinə sübut elədiyimə və bu cinayətdə məhz onların da əli olduğunu sənədlərlə sübuta yetirdiyimə görə 58 gün onların sifarişlə Kürdəxanı həbsxanada da yatmışam...\nBəli. Yazdığım satirik hekayələrə, kəskin süjetli pyeslərə və quruluş verdiyim bəzi tamaşalara görə mənim də başım bu illərdə çox ağrıyıb… Hətta məcbur eləyiblər ki, böyük uğurla işlədiyim teatrların rəhbərliyindən ərizəmi yazıb, işdən də çıxım...\nBildiyimiz kimi, bütün bu uğurlu tamaşaların da özülündə ilk öncə dramaturgiya dayanır. Əlbəttə ki, yüksək peşəkarlıqla yazılan pyeslər. Bu pyesləri yazan dramaturqlar çox böyük filosoflar, insan xarakterini mükəmməl bilən “mühəndislər, təbiblər” olmalıdırlar. Onlar cəmiyyətin yaralı yerini yüksək peşəkar həkim kimi bilib, nəbzini tutub və bu xəstəliyi yüksək peşəkarcasına müalicə etməlidirlər. Məhz buna görə də dahi dramaturqlar - Esxilin, Sofokln, Evripidin, Aristofanın, Menardrın, Lissi Anney Senekanın, Rubli Terensinin, Mark Plavtın, Ulyam Şekspirin, Jan Batisit Molyerin, Nikolay Qoqolun, Bernard Şounun, Anton Pavloviç Çexovun, Henri İbsenin, Moris Meterlinqin, Aleksandr Ostrovskinin, Aleksandr Suxovo-Kobılinin, Alber Kamyunun, Tennesi Ulyamsın, Bertold Brextin, Mixail Bulqakovun, Jan Keverin, Oskar Uayldın, Mirzə Fətəli Axundovun, Nəcəf bəy Vəzirovun, Əbdürrəhim bəy Haqverdiyevin, Cəlil Məmmədquluzadənin, Hüseyn Cavidin, Cəfər Cabbarlının, Sabit Rəhmanın, Mirzə İbrahimovun, Abdulla Şaiqin, İlyas Əfəndiyevin, Bəxtiyar Vahabzadənin, Nəriman Həsənzadənin, Nəbi Xəzrinin, Maqsud və Rüstəm İbrahimbəyov qardaşlarının, Anarın, Elçinin, Vaqif Əlixanlının, Əli Əmirlinin, Feruz Mustafanın, Elçin Hüseynbəylinin və başqa peşəkar dramaturqların, klassiklərin əsərləri daim yaşayır və yaşayacaq da. Bu dramaturqların pyesləri bütün dövrlərçün önəmli mövzudur. Onların pyeslərindən tamaşaçılar hər zaman bəhrələnə bilirlər. Rejissorlar da həmin dramaturqların əsərlərinə müraciət eləsələr, bu pyeslərlə tamaşaçılara yeni sözlər deyə bilərlər. Əlbəttə, hər bir rejissor istəyir ki, yüksək peşəkar, dövrünün, zamanının nəbzini tutan, insan xarakterlərinin mükəmməl işləndiyi, kəskin konfliktlər olan pyeslərə quruluş versinlər. Aktyorlar da belə pyeslərdə böyük həvəslə oynayırlar və rolları obraz səviyyəsinə qaldıra bilirlər. Amma teatrlarda tanışlıqla, yüksək rütbəli məmurlar, imkanlı adamlar tərəfindən yazılıb deyə gələn zəif pyeslər tamaşaya qoyulsa da, bu tamaşalara baxmaqçün tamaşaçılar təşkil olunsa da belə əsərlərin ömrü uzun olmur… Hətta bu pyeslər bir-iki mövsüm belə repertuarda dözüm gətirə bilmir. Çünki onlar xalq ruhundan uzaqdır və xalqın dərdini demirlər.\nBir daha vurğulayıram: bu gün dramaturqlarçün yeni, bəşəri mövzularda pyeslər yazmağa imkanlar həddindən artıq çoxdur. Çünki yaşadığımız dövrdə baş verən dəhşətli müharibələr, inqilablar, ölkə başçılarının bəzilərinin diktatorluğu nəticəsində öz vətəndaşlarının və başqa ölkə vətəndaşlarının başına gətirilən müsibətlər, bioloji müharibələr, insanların güzəranının ağır olması, bəzi ölkələrdə baş verən müharibələrə görə onların dəhşətli qaçqın həyatı yaşaması, özlərini, ailəsini qorumaqçün başqa ölkələrə köçməsi və orada da dəhşətli hadisələrlə üzləşməsi, eləcə də millətimizin başına gətirilən Qarabağ faciəsi, məişət zəminində ailələrdə baş verən böyük narazılıqlar, zorakılıqlar, ərin arvadını və ya arvadın ərini, uşaqlarını öldürməsi, başqa insanların həyatına qəsd etməsi, təbiətdə baş verən sunamilər, kimyəvi silahların törətdiyi qırğınlar, məzhəb, dini davalar və bu kimi yüzlərlə mövzular var ki, hamısı kəskin konfliktlər üzərində qurulduğundan maraqlı pyes mövzuları ola bilər. Bunları, bu bəşəri mövzuları maraqlı və peşəkar formada qurmaq, yazmaq isə dramaturqdan böyük ustalıq, peşəkarlıq və cavabdehlik tələb eləyir.\nDeməli, bu gün baş verən hadisələr, dəhşətlər, faciələr özləri bədii əsərlər içərisində pyeslərçün daha çox maraqlı mövzulardır. Sadəcə. onları peşəkar formada qələmə alıb, teatrlara təqdim eləmək lazımdı. Teatrın vəzifəsi isə heç bir yüksək rütbəli məmurdan qorxmadan, çəkinmədən həmin əsərləri tamaşaya qoymaqdan ibarətdir. Bax, bütün bunlar bu sahədə çalışanlardan ilk növbədə böyük vətəndaşlıq borcu, ötkəm xarakter tələb eləyir. Teatr rəhbərləri nə qədər ki, başlarının üstündə “Domokl qılıncını” görəcəklərsə və həmin qılıncdan qorxacaqlarsa, bu mütilik də həmişə davam eləyəcək və nəsildən-nəsilə ötürüləcək. Həmin teatr rəhbərləri millətin başına gətirilən dəhşətli, faciəli, xalqın ürəyincə olan böyük problemləri özündə əks etdirən əsərləri, hətta xarici dramaturqların əsərləri olsa belə vəzifəsini qorumaq üçün səhnəyə gətirə bilməyəcəklər. Buna görə də tamaşaçılar həmişə onlardan narazı qalacaqlar.\nBeləliklə, həmin teatrlar xalqın önündə yox, arxasınca gedəcəklər. Gözüqıpıq, qorxaq rəhbəri olan belə teatrlar heç vaxt mayak olub, xalqı öz ardınca apara bilməzlər. Xalqı öz ardınca apara bilməyən teatrlardan isə dünya səviyyəli tamaşalar gözləmək müşkül məsələdi...


“Unikal” qəzeti və “Unikal.org”un 10 yaşı tamam oldu – Yenicag.Az\nAna Səhifə 3-cü-sektor “Unikal” qəzeti və “Unikal.org”un 10 yaşı tamam oldu\nYeni Çağ Media Qrupu – İyun 06, 2020 - 12:21\nBu gün “Unikal” qəzeti və “Unikal.org” xəbər portalının fəaliyyətə başlamasının 10 ili tamam olur. Bu media qurumları ilk dəfə oxucularla görüşə 2010-cu il iyunun 6-da gəlib.\nArtıq altı ildən çoxdur ki, “Unikal” qəzeti Azərbaycan Prezidenti Yanında Kütləvi İnformasiya Vasitələrinə Dəstək Fondundan maliyyələşir və layihə icra edir.\nUnikal.org Xəbər Portalı uzun illərdir aktiv xəbər yayımını həyata keçirir və fəaliyyətə başladığı gündən oxucuların qarşısına ölkədə və dünyada baş verən dəqiq, operativ xəbərlər, siyasi və iqtisadi təhlillərlə çıxır.\nXüsusi qeyd edə bilərik ki, hazırda qəzetin və saytın oxucuları müxtəlif sosial qrupları təmsil edən auditoriyadan ibarətdir və Azərbaycanda fəaliyyət göstərən ictimai-siyasi təşkilatlar, sosial qruplar, dövlət qurumları ilə əməkdaşlıq edir.\n10 yaşınız mübarək, əziz “Unikal” kollektivi.\n“Yeni Çağ” Media Qrupunun kollektivi “Unikal” qəzeti və “Unikal.org” xəbər portalında çalışan həmkarlarını təbrik edir, onlara müvəffəqiyyətlər arzulayır!


Layihəyə başlanılması ilə əlaqədar Bakı Şəhəri üzrə Təhsil İdarəsinin (BŞTİ) tabeliyindəki 59 nömrəli tam orta məktəbdə tədbir keçirilib.\nTədbirdə BŞTİ-nin sektor müdirləri Anar Qədiməliyev və Bəşarət Məmmədov, Xətai Rayon İcra Hakimiyyətinin şöbə müdiri Pənah İmanov, məktəbin direktoru Kəmalə Şıxlinskaya, müəllimlər, 55 və 95 nömrəli tam orta məktəblərin sağlamlıq imkanları məhdud olan şagirdləri və media nümayəndələri iştirak edib.\nTədbirdə məktəbin direktoru Kəmalə Şıxlinskaya məlumat verib ki, 59 nömrəli tam orta məktəb tərəfindən hazırlanan “Fiziki qüsurlu istedadlı məktəblilərin I Ümumrespublika Forumu” layihəsi Təhsildə inkişaf və innovasiyalar üzrə 1-ci qrant müsabiqəsi çərçivəsində ümumi təhsil müəssisələri kateqoriyası üzrə dəstəklənib. Layihənin əsas məqsədi ümumilikdə sağlamlıq imkanları məhdud olan, o cümlədən valideyn himayəsindən məhrum edilmiş xüsusi istedadlı, yaradıcılıq qabiliyyətləri olan yeniyetmə və gənclərin cəmiyyətə inteqrasiyası, onların ictimai həyatdan uzaqlaşmasının qarşısının alınmasından ibarətdir. Layihə çərçivəsində sağlamlıq imkanları məhdud olan uşaqlar üçün xüsusi internat məktəblərində təlimlər təşkil edilir. Bu ilin dekabrında yekun vurulacaq layihənin sonunda iştirakçı olmuş istedadlı yeniyetmə və gənclərin əl işlərindən ibarət sərgi keçiriləcək, onlar Fəxri Fərmanla təltif ediləcəklər.\nBŞTİ-nin İctimaiyyətlə əlaqələr sektorunun müdiri Bəşarət Məmmədov ölkədə xüsusi qayğıya ehtiyacı olan insanlara göstərilən diqqət və qayğıdan bəhs edib, orijinallığı və humanist mahiyyəti ilə diqqət çəkən “Fiziki qüsurlu istedadlı məktəblilərin I Ümumrespublika Forumu” layihəsinin digər məktəblər üçün nümunə ola biləcəyini qeyd edib.\nDigər natiqlər də layihənin əhəmiyyətindən söhbət açıb, müvafiq işlərin davamlı olmasının vacibliyini önə çəkiblər.\nSonra tədbir bədii hissə ilə davam etdirilib. Məktəblilər şeir söyləyib, mahnı ifa edib, səhnəciklər göstəriblər.


Rusiyada oyunlara pul qoyuluşu edən 3 futbolçu diskvalifikasiya edilib | Report.az\nRusiyada oyunlara pul qoyuluşu edən 3 futbolçu diskvalifikasiya edilib\nRusiyada oyunlara pul qoyuluşu edən 3 futbolçu diskvalifikasiya edilib Rusiya Futbol İttifaqının Etika Komitəsi III Divizionda mübarizə aparan Maşuk KMV klubunun 3 futbolçusunu diskvalifikasiya edib.\n24 Yanvar , 2020 16:33\nRusiya Futbol İttifaqının Etika Komitəsi III Divizionda mübarizə aparan "Maşuk KMV" klubunun 3 futbolçusunu diskvalifikasiya edib.\n"Report"un Rusiya mətbuatına istinadən verdiyi məlumata görə, buna həmin futbolçuların çempionatdakı oyunlara pul qoyuluşu etmələri səbəb olub.\n"Üç futbolçu öz komandalarının oyunlarına, eləcə də digər matçlara pul qoyuluşu etməklə qaydaları pozub. Dərhal Anzor Kavazaşvilinin başçılığı ilə işçi qrupu yaradıldı. Futbolçularla danışdıqdan sonra onları cəzalandırmağı qərara aldıq" - deyə Etika Komitəsinin sədri Semyon Andreyev bildirib.\nQərara əsasən, qapıçı Yaroslav Maloletkov və müdafiəçi Roman Demidov futboldan 1 il, digər futbolçu Daniil Lezgintsev 2 il müddətinə uzaqlaşdırılıb.\nQeyd edək ki, adı çəkilən futbolçulardan Yaroslav Maloletka "Mordoviya" klubunun, digər ikisi isə öz komandalarının oyunlarına pul qoyuluşu ediblər. 2006-2007-ci illərdə "Maşuk KMV"də azərbaycanlı mütəxəssis İqor Ponomaryov baş məşqçi kimi çalışıb.


“Türkvision” yarışmasında iştirak eden azerbaycanlı ifaçı: “7-ci yere layiq deyildim…” - Azadliq Xeber\n“Türkvision” yarışmasında iştirak eden azerbaycanlı ifaçı: “7-ci yere layiq deyildim…”\n“Türkvision” yarışmasında iştirak edən azərbaycanlı ifaçı: “7-ci yerə layiq deyildim...”\n05.01.2016 / 18:32 xeber –\n“Azərbaycan səsi” layihəsinin rəhbəri Kənan Çelikdir. Yarışma 4 ay müddətində davam etdi. Mehman Tağıyev bu yarışmada Elza Seyidcahanın tələbəsi olub və qalib gəlib. Daha sonra İstanbulda keçirilən “Türkvision” yarışmasındam Azərbaycanı təmsil edib. 22 iştirakçı arasında 7-ci yerə çıxıb”. Bu fikirləri APA TV-nin “Səhər zəngi” verilişinin qonağı, “Azərbaycanın səsi” layihəsinin təşkilatçısı Sübhanə Nəciqızı deyib.\n“Türkvision” yarışmasının artıq 3 ildir keçirildiyini bildirən qonaq bildirib ki, sözügedən yarışmada əsasən türkdilli ölkələrdən olan ifaçılar iştirak edir: “2 il öncə Fərid Həsənov qalib gəlmişdi. Ötən il Kazan şəhərində keçirilən yarışmada isə birinciliyi bu yaxınlarda dünyasını dəyişən Elvin Ordubadlı əldə etmişdi. Layihə yüksək səviyyədə təşkil olunur. Kiçik yaşda olanlar dekabrın 15-də çıxış etdilər. Ümumilikdə, 14 nəfər iştirakçı var idi. Hər bir çıxış yüksək səviyyədə idi. Müsabiqənin şərtlərinə görə, yaş həddi 8-dən 14-ə qədərdir. Nuray çox kiçik olduğuna görə, qərara gəldik ki, Əhmədlə birgə çıxış etsinlər. Böyüklərin iştirak etdiyi yarışmada isə Mehman kimi güclü iştirakçı yox idi. Sadəcə, səhnə performansları var idi. Az bal verdiyinə görə münsiflər heyətinin üzvünə iradımı bildirdim”.\n“Bala Türkvision” yarışmasının qaliblərindən biri Əhməd Əmirli qeyd edib ki, bu onun üçün böyük uğurdur: “Əvvəlcə, həyəcanlı idim. Amma sonra vətəni təmsil etdiyimizi xatırlayıb, məsuliyyətimi hiss etdim. Mən özümə də, Nuraya da inanırdım. Belə də oldu. Biz qalib gəldik”.\nDigər qalib 5 yaşlı Nuray Rəhman da yarışma ilə bağlı təəssüratlarını bölüşüb:\n“Ürəyimdə düşünürdüm ki, tək qalib gələcəyəm. Amma sonda ikimiz də 1-ci olduq. Xallarımız eyni olduğu üçün qalib gəldik”.\n“Azərbaycanın səsi” layihəsində qalib gələn Mehman Tağıyev də “Türkvision” yarışmasındakı iştirakından bəhs edib: “İfa etdiyim mahnı türklər tərəfindən çox sevildi. Sözləri Qənirə Paşayeva, musiqisi Elza Seyidcahana aid “İstanbul” adlı mahnını ifa etdim. Mahnının aranjemanı Yaşar Baxışa aiddir. Bir qədər əlavələr etdik – muğama yer verdik, əlavə səs artırdıq. İlk yeri Qırğızıstan təmsilçisi qazandı. 7-ci yer məni qane eləmədi. Bəzən müsabiqələrdə qalib gəlməyəndə özümüzə bəraət qazandırmağa çalışırıq, amma bu dəfə həqiqətən 7-ci yerə layiq deyildim”.


AĞ YOL -Bazar gününün havası: Yağış, qar...\nAgyol.az xəbər verir ki, Bakıda və Abşeron yarımadasında havanın dəyişkən buludlu olacağı, arabir tutulacağı, əsasən yağmursuz keçəcəyi gözlənilir. Səhər bəzi yerlərdə duman, çiskin olacaq. Mülayim şimal küləyi əsəcək.\nHavanın temperaturu Abşeron yarımadasında gecə 2-5° isti, gündüz 8-11° isti, Bakıda gecə 3-5° isti, gündüz 9-11° isti təşkil edəcək. Atmosfer təzyiqi normadan yüksək 768 mm civə sütunu təşkil edəcək.\nAzərbaycanın rayonlarında hava şəraiti əsasən yağmursuz keçəcək. Lakin axşam bəzi şimal və şərq rayonlarında yağış yağacağı gözlənilir. Dağlıq ərazilərdə qar yağacağı ehtimalı var. Gecə və səhər ayrı-ayrı yerlərdə duman olacaq. Şərq küləyi əsəcək. Havanın temperaturu gecə 0-5° isti, gündüz 11-16° isti, dağlarda gecə 2° şaxtadan 3°-dək isti, gündüz 5-10° isti təşkil edəcək.\nYayım tarixi :23 Fevral 2019 12:57\nXəbərin linki : http://www.agyol.az/xeber.php?id=36110


01 İyun 2021 – XəbərAl.Az\nİstifadəyə yararlı çimərliklərin ilkin siyahısı açıqlandı\n“Novxanı, Goradil, Sabunçu rayonunda Nardaran, həmçinin Zağulba çimərliyi baktereoloji baxımdan aparılmış müayinələrin nəticəsinə görə əhalinin istifadəsi üçün yararlı hesab oluna bilər”. “XəbərAl.az” xəbər verir ki, bu barədə ETSN-in Xəzər kompleks ekoloji monitorinq idarəsinin rəisi Nazim Mahmudov nazirliyin feysbuk səhifəsində yayımlanan “Ekspert saatı” verilişində bildirib. Onun sözlərinə görə, hazırda digər çimərliklərdə, o cümlədən bölgələrdə tədqiqatlar davam […]\nRusiya və ABŞ Prezidentlərinin zirvə görüşü zamanı Cenevrə üzərindəki hava məkanı mülki təyyarələr üçün bağlana bilər. “XəbərAl.az” xəbər verir ki, bu barədə İsveçrə Federal Müdafiə, Mülki Müdafiə və İdman Nazirliyinin sözçüsü Lorens Frişknext “RİA Novosti”yə açıqlamasında bildirib. “Hava məkanını müşahidə etməyə hazırlıqlar davam edir. Hazırda daha ətraflı məlumat verə bilmərik. Potensial tədbirlər arasında hava məkanına nəzarət, […]\nPosted on 01 İyun 2021 Author Xeberal.az\tComment(0)\n“Məktəbəqədər təhsil haqqında” qanuna dövlət məktəbəqədər təhsil müəssisəsinə qəbulla bağlı dəyişikliklər edilməsi təklif edilir. “XəbərAl.az” xəbər verir ki, qanunun 8.9-cu maddəsinə əsasən Vətən Müharibəsi iştirakçılarıyla bağlı bənd əlavə edilir. Belə ki, yeni dəyişikliyə görə, dövlət məktəbəqədər təhsil müəssisəsinə ilk növbədə, şəhid ailələrinin, Qarabağ müharibəsi və Vətən müharibəsi iştirakçılarının, müharibə ilə əlaqədar əlilliyi müəyyən edilmiş şəxslərin, […]\nİyunun 2-də gözlənilən hava şəraiti açıqlanıb. Milli Hidrometeorologiya Xidmətindən verilən məlumata görə, Bakıda və Abşeron yarımadasında hava şəraitinin əsasən yağmursuz keçəcəyi gözlənilir. Gecə və səhər bəzi yerlərdə zəif duman olacaq, mülayim cənub küləyi əsəcək, axşam şimal-qərb küləyi ilə əvəz olunacaq, arabir güclənəcək. Havanın temperaturu Abşeron yarımadasında gecə 15-20, gündüz 25-30, Bakıda gecə 18-20, gündüz 27-29 dərəcə isti […]\nAzərbaycanın Birinci vitse-prezidenti Mehriban Əliyeva özünün instaqram səhifəsində 1 İyun Uşaqların Beynəlxalq Müdafiəsi Günü ilə bağlı paylaşım edib. XəbərAl.az xəbər verir ki, paylaşımda deyilir: “Bu gün – 1 İyun Uşaqların Beynəlxalq Müdafiəsi Günüdür. Bu nurlu, gözəl gün münasibətilə bütün balaları səmimi-qəlbdən təbrik edirəm! Yer üzündəki hər bir uşağa möhkəm cansağlığı, sevgi, xoş günlər, qayğısız uşaqlıq və […]\nMilli Məclisin bu ay keçiriləcək növbədənkənar sessiyasının komitə iclasları başlayır. XəbərAl.az xəbər verir ki, artıq iyunun 3-də parlamentin Elm və təhsil komitəsinin iclası keçiriləcək. İclasın gündəliyinə isə iki məsələ daxildir. Toplatıda əvvəlcə Milli Məclisin 2021-ci ilin yaz sessiyası dövründə Elm və təhsil komitəsində görülən işlərin hesabatı müzakirəyə çıxarılacaq. Daha sonra isə deputatlar “Çernobıl qəzasının ləğvində iştirak […]


Həyatımızı idarə edən “Bir tək şey” - TƏHSİL - Fins.az\nHəyatımızı idarə edən “Bir tək şey”\nwww.readit.az saytı öz kitabxanasını sizin üçün faydalı kitablarla zənginləşdirməyə davam edir. Saytımızda yerləşdirilən növbəti qısa məzmun Qari Keller və Cay Papasan tərəfindən yazılmış “Bir tək şey” kitabının qısa məzmunudur. Sizin üçün istiqamətləndirici xarakterli fikirlərlə zəngin bu kitabın nədən bəhs etdiyini qısa şəkildə aşağıdakı məqalədən öyrənə bilərsiniz:\nTək bir məsələyə üstünlük verin.\nTək bir məsələyə üstünlük vermək - və ya "tək məqsəd və ya müvəffəqiyyətə fokuslanaraq kiçilmə" - bəzi insanlara bir gün ərzində daha çox iş görmək imkanı verir. Çoxsaylı layihələrin qeyd olunduğu görüləcək işlər siyahısı konsentrasiyanızı kiçik hissələrə bölərək bir neçə məsələdə mükəmməlləşməyin mümkün olduğunu göstərir. Digərlərini ixtisar etmədən daha çox layihə əlavə etmək nəticələrinizi, ailə və dostluq münasibətlərinizi, pəhrizinizi, yuxu rejiminizi və sağlamlığınızı korlayır. Buna görə də həyatınız “kiçilir”. Ancaq bir lazımlı hədəfə fokuslanmaq daha böyük qüvvələri hərəkətə keçirir. Əsas vəzifənizə üstünlük verdikdə, digər hər şey domino daşları kimi bir-birinin ardınca düşür.\nMüvəffəqiyyətlərinizin artmasını istəyirsinizsə, unutmayın ki, bu işinizə nəyisə əlavə etməyi deyil, çıxartmağı tələb edir. Kənar təsirlər vasitəsilə daha çox şey etmək əvəzinə, daha çox şey qazanmaq üçün daha kiçik şeylər etməlisiniz.\nƏn məhsuldar insanlar fəaliyyətə müəyyən məqsədlə başlayır və onu kompas kimi istifadə edirlər. Məqsədin onların hərəkətlərini istiqamətləndirən bir qüvvə olmasına şərait yaradırlar.\nƏn yaxşı yol düzgün sual vermkdir.\nDüzgün cavabları tapmağın ən yaxşı yolu düzgün suallar verməkdir. “Konsentrasiya sualı”nın cavabını tapmaq fəaliyyətinizi təsvir etmək üçün lazım olan düzgün cavabı, o isə sizin həyatınızı formalaşdıracaq. “Hər şeyi daha asan və ya lazımsız hala gətirmək üçün edə biləcəyim tək şey nədir?” kimi bir sual olduqca sadə olsa da, asan deyil. Bu sual sizi görüləcək işlər siyahısından kənara çıxmağa və hər şeyi öz yerinə yerləşdirməyə kömək edən “ilk domino”ya yönəldir.\nHədəflərinizə çatmağın düsturu “məqsəd, prioritet və məhsuldarlıq”dan ibarətdir və bunlar aysberqin suyun altında qalan hissələri kimidir. Suyun üzündəki hissə aysberqin kiçik bir hissəsidir. Nəticələrə çatmaq üçün məqsəd, prioritet və məhsuldarlıq ilə hədəflərinizi dəyərləndirin. Məqsədiniz fəaliyyətinizin əsasıdır. Hara getdiyinizi bilsəniz, həyatın sizə təqdim etdiyi fürsətlərdən daha yaxşı istifadə edə bilərsiniz.\nUğura aparacaq bir tək şeyin nə olduğunu öyrənmək istəyirsinizsə, bu kitabı mütləq oxumalısınız.\nÖz fəaliyyətinizi təşkil etməyin digər yeni və maraqlı üsullarını öyrənmək istəyirsinizsə, www.readit.az saytına baş çəkin, şəxsi inkişafınızı və qərarlarınızı gücləndirəcək məlumatlarla zəngin qısa məzmunlardan faydalanın.\nBakının iki ən problemli marşrut xətti birləşdirilərək "BakuBus"-a verildi


İlham Əliyev iki metro stansiyasının açılışını etdi - Foto\nAzərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev aprelin 19-da Bakı Metropoliteninin yeni - bənövşəyi xəttinin "Avtovağzal" və "Memar Əcəmi" stansiyalarının açılışında iştirak edib.\n"Avtovağzal" stansiyanın ətrafında geniş abadlıq-quruculuq işləri aparılıb, yaşıllıq zolaqları salınıb. Bakı Beynəlxalq Avtovağzal Kompleksinə metro xəttinin çəkilməsi ilə bağlı tapşırığı Prezident İlham Əliyev 2008-ci ildə metronun "Nəsimi" stansiyasının açılışı zamanı vermişib.\nBakı Metropoliteni QSC-nin sədri Zaur Hüseynov dövlətimizin başçısına Bakı Metropoliteni xətlərinin konseptual inkişaf sxemi barədə məlumat verdi. Konseptual inkişaf sxemi Bakı Metropoliteninin mövcud infrastrukturunun 2030-cu ilədək mərhələlərlə genişləndirilməsini və nəhəng yeraltı nəqliyyat şəbəkəsinin yaradılmasını nəzərdə tutur. Bu da Bakı Metropoliteninin gələcəkdə 2-si mövcud və 3-ü əlavə olmaqla 5 xətdən, 76 stansiyadan və 119 kilometr uzunluğunda yeraltı yollardan ibarət ümumi şəbəkəsinin yaradılması deməkdir. 2030-cu ilədək 53 yeni stansiya inşa ediləcək.\nDövlətimizin başçısı "Avtovağzal" stansiyasının rəmzi açılışını bildirən lenti kəsdi və burada yaradılan şəraitlə yaxından tanış olub.\nTikintisinə 2009-cu ilin sentyabrında başlanılan stansiyanın layihə işləri "Bakımetrolayihə" İnstitutu tərəfindən yerinə yetirilib. Layihəyə əsasən, "Avtovağzal" stansiyası platformadan, 2 vestibüldən, 8 çıxışdan, havalandırma keçidindən, vestibüllərin üzərində quraşdırılmış iki piramidadan ibarətdir. Stansiya kompleksinin ümumi uzunluğu 560 metrə yaxındır. Yeni xətdə yaradılan həm "Avtovağzal", həm də "Memar Əcəmi" stansiyalarının platformalarının uzunluğu 144 metrdir. Bu isə platformaya əvvəlki stansiyalarda olduğu kimi 5 deyil, 7 vaqonun daxil olmasına imkan yaradır. Stansiya və keçidlərdə müxtəlif hündürlüklü 20 eskalator, çıxışlarda isə 8 travelator qoyulub. Fiziki imkanları məhdud insanların istifadəsi üçün burada lift quraşdırılıb.\nBiləcəri qəsəbəsində yaşayan sakinlərin rahatlığını təmin etmək üçün Bakı-Sumqayıt avtomobil yolunun altından keçid inşa edilib. Bakı Beynəlxalq Avtovağzal Kompleksinə isə iki keçid quraşdırılıb. Digər beş çıxış isə "Avtovağzal" stansiyası kompleksinin ərazisində yerləşir.\nSonra Prezident İlham Əliyev qatarla "Avtovağzal" stansiyasından "Memar Əcəmi" stansiyasına gəlib.\n"Avtovağzal" – "Memar Əcəmi" mənzil tunellərinin və "Memar Əcəmi" stansiyasının layihə işləri dünyanın aparıcı şirkətləri tərəfində həyata keçirilib. Tunellərin inşası üçün hazırlıq işlərinə 2011-ci ilin fevralında, tikintisinə isə həmin ilin sentyabrında başlanılıb. Podratçı təşkilat tərəfindən tunellərin tikintisi ilə yanası, tunellərarası 8 təxliyə keçidi və 2 havalandırma şaxtası inşa edilib.\nDövlətimizin başçısına məlumat verildi ki, burada təmir-tikinti işləri yüksək keyfiyyətlə yerinə yetirilib, stansiya ən müasir tələblərə cavab verir. "Memar Əcəmi" stansiya kompleksinin ümumi uzunluğu 168,5 metrdir. Burada üç çıxış yaradılıb. Ümumi sahəsi 12 min kvadratmetrə yaxın olan stansiyada və çıxışlarda 17 eskalator quraşdırılıb. Burada, həmçinin fiziki imkanları məhdud insanlar üçün də liftlər var. Hər iki stansiyanın inşası zamanı əsasən yerli xammaldan istifadə olunub. Şəhər əhalisi üçün mühüm əhəmiyyət daşıyan metropolitenin genişləndirilməsi, yeni stansiyaların açılması, qurumun maddi-texniki bazasının möhkəmləndirilməsi istiqamətində işlər son illər ardıcıl olaraq həyata keçirilir ki, bu da metro nəqliyyatında keyfiyyətin yüksəldilməsi ilə nəticələnib.\n2016.04.19 / 15:13


Ölənlərin sayı 119-u keçdi\n2021, 20 Sentyabr, Bazar ertəsi, Bakı vaxtı 16:14\nBağdadda bazar günü törədilmiş hücumda ölənlərin sayı 199-u keçib, 190 nəfərsə yaralanıb. Ticarət mərkəzində törədilmiş hücuma görə məsuliyyəti İslam Dövləti (İŞİD) ekstremist qrupu üzərinə götürüb.\nMərkəzi Karrada bölgəsindəki partlayış iyulun 3-də sübh tezdən, yüzlərlə insanın küçədə olduğu bir vaxtda törədilib.\nRəsmilərin məlumatına görə, hadisə qurbanları – qadınlar və uşaqlar çoxmərtəbəli ticarət mərkəzində və əyləncə zalında olublar, ya yanıb, ya da boğulublar.\nKarradada əsasən şiələr yaşayır. Bu hücum bu il İraqda baş vermiş ən ağır hücumdur.\nDaha bir partlayış isə gecəyarısına yaxın Bağdadın şimalındakı Şaabda törədilib, daha beş nəfər həlak olub.\nAğ Ev partlayışları pisləyib. Dövlət Departamenti hadisə qurbanlarının yaxınlarına başsağlığı verib.


AFBİA-nın İdarə Heyətinin yeni üzvləri və sədri seçilib\n30 oktyabr 2020-ci ildə “Azərbaycan Fond Bazarı İştirakçılarının Assosiasiyası” İctimai Birliyinin növbəti Ümumi Yığıncağı keçirilmişdir. Ümumi Yığıncağın gündəliyində duran məsələlərdən biri də növbəti iki il müddətinə Assosiasiyanın İdarə Heyətinin üzvlərini və İdarə Heyətinin sədrini seçmək olmuşdur. Belə ki, Ümumi Yığıncaqda əldə olunmuş qərara əsasən Assosiasiyanın İdarə Heyətinin üzvlüyünə əvvəlki 5 üzvdən əlavə “BTB Kapital İnvestisiya Şirkəti” ASC və “Unicapital İnvestisiya Şirkəti” ASC də qəbul olunmuşdur. Bununla da Assosiasiyanın İdarə Heyətinin üzvlərinin sayı 7-ə çatmışdır: Bakı Fond Birjası QSC, Azərbaycan Respublikasının Milli Depozit Mərkəzi, “AzFinance İnvestisiya Şirkəti” QSC, “BTB Kapital İnvestisiya Şirkəti” ASC, “İnvestAZ İnvestisiya Şirkəti” QSC, “PAŞA Kapital İnvestisiya Şirkəti” QSC, “Unicapital İnvestisiya Şirkəti” ASC.\nDaha sonra Assosiasiyanın növbəti 2 il müddətinə İdarə Heyətinin sədrinin seçilməsi üzrə səsvermə keçirilmişdir. Səsvermənin nəticəsi olaraq, “PAŞA Kapital İnvestisiya Şirkəti” QSC-nin direktoru Ceyhun Hacıyev AFBİA-nın İdarə Heyətinin növbəti iki il müddətinə sədri seçilmişdir. Bu münasibətlə Ceyhun Hacıyevi təbrik edir, yeni vəzifəsini uğurla icra etməsini arzu edirik. Həmçinin son 6 ildə əldə olunmuş uğurlara görə bu dövrdə İdarə Heyətinin sədri olmuş Ceyhun İbrahimova təşəkkürümüzü bildirir, gələcək iş fəaliyyətində də yeni uğurlar arzu edirik.\nQeyd edək ki, Ümumi Yığıncağın sonunda yeni lisenziya almış “ABB İnvest İnvestisiya Şirkəti” ASC-nin müraciəti əsasında, bu şirkətin Assosiasiyanın üzvlüyünə daxil olunması ilə bağlı qərar qəbul edilmişdir. Hazırda ölkəmizdə müvafiq lisenziyaya uyğun fəaliyyət göstərən bütün investisiya şirkətləri, həmçinin Bakı Fond Birjası QSC və Azərbaycan Respublikasının Milli Depozit Mərkəzi Assosiasiyanın üzvüdür.


Müsahibə – Səhifə 2 – Analitik informasiya portalı\n09.11.2012 14:27 26.10.2020 19:02 Yenises.ru\t0 Şərh\nBizdə bayraq iki kərə qalxdı. Bu hadisə Məhəmmədəminnin və Hadinin redaktəsidi. Səhv tutursan, dostum? Belə deməliydim- Məhəmmədəmin və Hadinin fikirlərinin\nACI TALEH (HEKAYƏ)\n28.10.2012 18:28 26.10.2020 19:02 Yenises.ru\t0 Şərh\nHava qaralmışdı. Səmadan sanki qəm yağırdı. Hər yer iztirab, hər tərəf qorxunc bir intizar çəkirdi.Səmayə -7 yaşlı qızı Əsmət, 5\n28.10.2012 16:01 26.10.2020 19:02 Yenises.ru\t0 Şərh\nFacebook-da dostluğumda olan Turan Bozqurd xatırlatdı. Zəngilanın işğal olunmasının ildönümü günü olduğunu. Moskvadakı qəzetimizdə çap olunan yazı arxivimə göz gəzdirib\n24.10.2012 23:31 26.10.2020 19:02 Yenises.ru\t0 Şərh\nÖlkə mətbuatını yenə də “Xəzər-Lənkəran” inqilabı buruyub. Bu böhran o qədər güclüdür ki, hətta siyasətdən dəm vuran jurnalistlər və portallar\n20.10.2012 19:44 26.10.2020 19:02 Yenises.ru\t0 Şərh\nDüzdü biz çörəyi qulağımıza yemirik, amma qulağımızı çörək əvəzinə bizə yedizdirirlər. Ən böyük arzum bilirsiz nədi? Vətən mənim olsun, mənim\n16.10.2012 20:48 26.10.2020 19:02 Yenises.ru\t0 Şərh\nBu qədər geniş, anlaşılmaz, dəli-dolu dünyada zərurət yaranarsa, Yaradanın məsləhəti olarsa, iki əlçatmaz, ünyetməz qütbdə yaşayan insanlar belə rastlaşar, tanış\nYol çox uzun idi, qısaltmaq üçün körpüyə ehtiyac vardı. Nicat sinəsinin sol tərəfindəki – ürəyindəki qovluğu açdı. Yarımçıq qalmış şeri\nBu nömrəyə zəng çatir…\n10.10.2012 18:54 26.10.2020 19:02 Yenises.ru\t0 Şərh\n( (Fərhad Ağamalıyevin xatirəsinə) Operatorun “Bu nömrəyə zəng çatır” səsli xidməti yoxdur. Telefonumun yaddaşında onun adına qeydli olan nömrəsini yığdım.\n08.10.2012 19:39 26.10.2020 19:02 Yenises.ru\t0 Şərh\nSevimli Türkiyəmizin Çanaqqala şəhərində yaşayan bir dost, bir şair, dadlı-duzlu qələm sahiblərindən olan Mustafa Berçin haqda yazmaya bilməzdim. Bu insanın\n03.10.2012 18:10 26.10.2020 19:02 Yenises.ru\t0 Şərh\nHəyatımı mətbuata daşımayanlardanam deyəcəm. Amma mövzuya özümüzün hisslərimizdən yüzdə doxsan doqquz faiz qatırıq. Mən də istisna olmadığımı sanıram. Hətta altruistin\n26.09.2012 18:21 26.10.2020 19:02 Yenises.ru\t0 Şərh\nBu yazımı xəstə cəmiyyətdə özünü sağlam hesab edən insanlara həsr etməyi qərara aldım. Əvvəlcə cəmiyyətin xəstəliyinin səbəbləri axtarmağa başladım və\nMoskvanın üzü nə qədər soyuq olsa da, Bakıdan gələn ziyalı qonaqlarına ev sahibliyi edəcək doğma insanları olan yerdir. Buranı qürbət\nAdamın İran zindanına düşməyi gəlir\n08.09.2012 13:35 26.10.2020 19:02 Yenises.ru\t0 Şərh\nİran Şəhriyar Hacızadə ilə Fərid Hüseyni girovluqdan azad etdi. Əfv olundular. Vətəndə verdikləri ilk açıqlamadır: “İran dövləti bizi əfv etdi”.\nBəzi insanlar var ki, bir də ölən gün yenidən doğulurlar. Bir ailədə doğulub kiçik bir ortam üçün gəlişi bayram olan\n22.08.2012 15:31 26.10.2020 19:02 Yenises.ru\t0 Şərh\nAzərbaycanın istedadlı jurnalisti Ceyhun Musaoğlu yeni yazdığı “Pişiyin yediyi oğlan” hekayəsini “Qafqazinfo”ya təqdim edib. Hekayənin özünəməxsus üslubu diqqətimizi çəkdiyindən biz\n21.08.2012 12:44 26.10.2020 19:02 Yenises.ru\t0 Şərh\nBaşı bəlalı Azərbaycan futbolu! Gör nə günə qalmısan ki, bir sponsur da tapa bilmirsən! Futboldan uzaq olan başbilənlərin gör səni\nBir kitabı yaxşı oxumasan geriyə vərəqlərkən əvvəlki qədər anlaya, mənasını tuta bilməzsən… həzz ala bilməzsən. İnsan da bir kitabdır. Onunla\nSSRİ-dən gələn səslər -5- Jdu vas minut, minut…\n15.08.2012 21:18 26.10.2020 19:02 Yenises.ru\t0 Şərh\n“Düzgünlük carçısı” “Q. Moskova bizim birinci katib Qorbaçov yoldaşa cən sağlığı uzun ömür arzu edirəm, ona görə ki, sülfə tərəfdardır.\n09.08.2012 16:21 26.10.2020 19:02 Yenises.ru\t0 Şərh\n“Azadlıq, ya Ölüm!” belədir seçim,Dünyadan yaralı mən necə köçüm?! O gün ki, torpağa nahaqq-qan damdıBiqeyret övlada ömur haramdıTorpağın yarası mənim\n06.08.2012 15:53 26.10.2020 19:02 Yenises.ru\t0 Şərh\nMən bir ədalət dünyasında ədalət axtardım. Bəzən müqəddəs arzuların qanadında başqa bir müqəddəs aləmə uçsam da qayıdıb real həyatimizi bax\n06.08.2012 13:07 26.10.2020 19:02 Yenises.ru\t0 Şərh\nHər zaman qadınlardan yazarkən kişilərimizin xətrinə dəydiyinin fərqindəyəm. Hər zaman üzümü əks cinsə tutub qadınlara qarşı nəvazişli olmaq lazımdır –


07 Yanvar 2019 08:04\nإِنَّ اللهَ جَعَلَ لِلشَّرِّ أَقْفَالاً وَ جَعَلَ مَفَاتِيحَ تِلْكَ الْاَقْفَالِ الشَّرَابَ وَ شَرٌّ مِنَ الشَّرَابِ ألْكَذِبُ\n“Allah-Taala şər və pisliklər üçün qıfıllar müəyyən etmişdir ki, onların açarı şərabdır. Yalan isə şərabdan da pisdir!”\n(“Vəsailuş-şiə”, c.17, səh.263).\nBütün pislik və çirkinliklərin qarşısını alan ən böyük və ən təsirli qüvvə əql və zəkadır. Bu amil onları bağlayan möhkəm bir qıfıl rolunu oynayır. Əgər əql adlı qıfıl şərab açarı ilə açılarsa, bütün pislik və çirkinlikləri azadlığa çıxararaq, məst və sərxoş insan hər bir cinayət və günaha aludə ola bilər.\nBaşqa sözlə, əgər içki içən insan sərxoşluq səbəbi ilə hansısa bir günah və ya cinayətə əl atırsa, yalan danışan insan bilərəkdən ictimai həyatı təhlükə ilə üz-üzə qoyur, qarşılıqlı etimadın aradan qaldırılmasının səbəbkarına çevrilir.\nNəticə etibarilə, yalan şərabdan daha təhlükəli, daha pis sayılır.\nTeqlər : #Günün,#hədisi:,#Bütün,#bədbəxtliklərin,#açarı,\nGünün hədisi: İnsanlarla rəftar


12 Aprel 2019 23:21\nMilli.Az medicina.az-a istinadən həkim-terapevt Tural Qəmbərovun yazısını təqdim edir.\nHər gecə təkrarlanan bu hal insanın günlük həyatına təsir edir: səhər ayılanda halsızlıq, baş ağrıları, yuxululuq və s. əlamətlər müşahidə olunur. Adi halda insan yatarkən boğazdakı əzələlər hava axınına mane olmasın deyə, tənəffüs yollarını açıq saxlayır. Lakin çəkisi artıq olan və zərərli vərdişləri olan insanlarda dil və badamcıqların ölçüləri normadan artıq böyüyür. Həmin insan arxası üstə yatarkən böyümüş dil və badamcıqlar nəfəs borusunu tutduğu üçün xoruldayır. Ağır formalarda isə gecəyarı təngnəfəs, ölüm qorxusu hissi ilə yuxudan ayılır. Buna gorə möhkəm xoruldayan insanlar yatarkən vəziyyətlərini dəyişdikdə - sağ və ya sol böyrü üstə yatdıqda xoruldamlaları azalır. Çünki böyümüş dil və badamcıq nəfəs yollarından kənara çəkilir.\nYuxu apnesi yuksək təzyiqin əsas səbəblərindən biridir. Bundan əlavə, ürək-damar xəstəlikləri, tromboembolik ağırlaşmalar, ürək ritminin pozulmasına, ürəyin böyüməsi, miokard infarktı riski, cinsi istəyin azalması, gecə tez-tez sidiyə getmə, əsəbilik, depresiya və ən qorxulusu yuxuda ölüm hallarına səbəb ola bilər.\nYuxu apnesinin heç bir cərrahi və medikomentoz müalicəsi yoxdur. Bu xəstəliklə mübarizə aparmaq üçün insan ilk növbədə həyat tərzini dəyişməlidir: artıq çəkidən azad olmalı, zərərli vərdişlərini tərgitməli, gün ərzində yuxuya olan təlabatını tam ödəməli, sakitləşdirici preparatlardan uzaq durmalıdır. Son illərdə bu xəstəliyin ən effektli müalicəsi üçün CPAP (Continious Positive Airway Pressure) cihazından istifadə edilir. Həmin cihazı yatarkən xəstə burnuna yerləşdirir, ordan ayrılan yumşaq silikon borunun bir hissəsini isə cihazın kənarda olan 2-ci hissəsinə birləşdirir. Bu cihazdan istifadə etməklə yuxu apneli insan yatarkən nəfəs yollarına təzyiqli hava verilir və bununla hava yollarının qapanmasının qarşısı alınır. Xəstə yuxudan ayılarkən özünü gümrah, daha enerjili hiss edir.


AMEA-nın Nizami Gəncəvi adına Ədəbiyyat İnstitutunda “Ədəbi cərəyanlar: poetikası və estetikası” mövzusunda növbəti elmi sessiya keçirilib.\nTədbirdə AMEA-nın birinci vitse-prezidenti, institutun direktoru, akademik İsa Həbibbəyli ədəbi cərəyanlar və onların Azərbaycan ədəbiyyatındakı mövqeyi barədə danışıb. Alim bu günə qədər ədəbi cərəyanların az tədqiq olunduğunu deyərək, onların əsaslı şəkildə öyrənilməsinin zəruriliyini vurğulayıb.\nİsa Həbibbəyli ədəbi cərəyanların öyrənilməsi istiqamətində tədqiqatlar aparan Məmməd Cəfər Cəfərov, Hüseyn Həşimli, Qorxmaz Quliyev, Yaşar Qarayev kimi alimlərin fəaliyyəti haqqında məlumat verib. O, problemin öyrənilməsi üçün institutda Ədəbi cərəyanlar sektorunun açıldığını diqqətə çatdırıb.\nAlim Azərbaycan ədəbiyyatında tarixən erkən realizm, maarifçi realizm, romantizm, tənqidi realizm, sosializm realizmi, modernizm, sentimentalizm kimi cərəyanların formalaşdığını, müstəqillik dövründə isə dekadenizm, magik realizm, neorealizm, postmodernizm cərəyanlarının müşahidə olunduğunu bildirib.\nƏdəbi məktəb və ədəbi cərəyanlar problemindən də danışan akademik İ.Həbibbəyli ədəbi məktəblərin uzunmüddətli olduğunu, ədəbi cərəyanların isə müəyyən bir zaman sərhəddində meydana gəldiyini deyib. Alim müstəqillik dövrü ədəbi cərəyanlarının formalaşmasında Bakı Slavyan Universitetinin nəzdində fəaliyyət göstərən Yaradıcılıq fakultəsinin, Kulis.az saytının, “Ulduz” jurnalının və s. rolunu qeyd edib.\nDaha sonra fil.ü.e.d. Cavanşir Əliyevin “Strukturalizm və poststrukturalizm metodlarının tarixi mənşəyi və ədəbi əsərlərin təhlilində mövqeyi”, fil.ü.e.d. Pərvanə İsayevanın “Formalizm və müasir filoloji fikrə təsir mexanizmi”, fil.ü.f.d. Elnarə Qaragözovanın “Postmodernizm cərəyanı Azərbaycan ədəbiyyatı kontekstində”, fil.ü.f.d., dos. Maral Yaqubovanın “Ədəbiyyatşünaslıqda postmodernist mətnin təhlili problemləri”, həmçinin institutun Ədəbi cərəyanlar sektorunun kiçik elmi işçiləri Şəfa Əliyevanın “Tənqidi realizm və müasir ədəbi-nəzəri fikir” və Dilarə Əliyevanın “Modernizmin tipoloji xüsusiyyətləri və Azərbaycan nəsrində təzahürü” mövzusunda məruzələri dinlənilib.\nSessiyada institutun Müstəqillik dövrü Azərbaycan ədəbiyyatı şöbəsinin müdiri, AMEA-nın müxbir üzvü Tehran Mustafayev, Ədəbiyyat nəzəriyyəsi şöbəsinin müdiri, professor Tahirə Məmməd və Türk xalqları ədəbiyyatı şöbəsinin müdiri, fil.ü.e.d. Məmməd Əliyev çıxış edərək ədəbiyyat tarixinin düzgün dövrləşdirilməsinin önəmini vurğulayıblar.


"Pensiya artımı" üzrə axtarış nəticələri\nƏdalət Amiraslanov daun sindromlu uşaqlardan biridir. 13 yaşı olmasına baxmayaraq yaşıdları kimi nə məktəbə gedə, nə də uşaqlarla oyun oynaya bilir. O, digər daun sindromlu uşaqlardan fərqli olaraq yaxşı yerimir....\nSon günlərdə marketlərdə ərzaqların qiymətində artım müşahidə olunur. Sosial şəbəkələrdə də bu barədə çox yazılır. Bununla bağlı rəsmi məlumat olmasa da, səbəbi açıqlanmasa da, iqtisadçılar qiymət artımının olduğunu təsdiqləyirlər. İqtisadçı...\n2019-cu il yanvarın 1-i ölkə iqtisadiyyatında muzdla çalışan işçilərin sayı 1548.9 min nəfər olub. Dövlət Statistika Komitəsi (DSK) bildirir ki, bu, ilkin məlumatlara əsasən, ötən illə müqayisədə 1.6 faiz çoxdur....\n2018-ci il dekabrın 1-nə ölkə iqtisadiyyatında muzdla çalışan işçilərin sayı 1 milyon 553.6 min nəfər olub. Bu barədə yanvarın 9-da Dövlət Statistika Komitəsinin (DSK) yaydığı məlumatda bildirilir. DSK vurğulayır ki,...\nƏmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyi bildirir ki, yanvar ayı ərzində əmək pensiyalarının artırılması təmin ediləcək. Qanunvericilik əmək pensiyalarının ildə bir dəfə orta aylıq nominal əməkhaqqının artım tempinə uyğun...


FHN: Qaradağ rayonunda qamışlıq sahədə baş vermiş yanğın söndürülüb - AZƏRTAC\nFHN: Qaradağ rayonunda qamışlıq sahədə baş vermiş yanğın söndürülüb\nFövqəladə Hallar Nazirliyinin (FHN) 112 - qaynar telefon xəttinə paytaxtın Qaradağ rayonunun Lökbatan qəsəbəsi ərazisində yanğın baş verməsi barədə məlumat daxil olub.\nNazirliyin mətbuat xidmətindən AZƏRTAC-a bildiriblər ki, məlumatla əlaqədar dərhal FHN-in Dövlət Yanğından Mühafizə Xidmətinin qüvvələri çağırış üzrə cəlb olunub.\nHadisə yerində əməliyyat şəraiti qiymətləndirilərkən yanğının açıq ərazidəki qamışlıq sahədə baş verdiyi və güclü külək səbəbindən hər an yaxınlıqdakı kommunikasiya xətlərinə keçmə riskinin mövcud olduğu müəyyənləşdirilib.\nYanğınsöndürənlər tərəfindən güclü küləyin yaratdığı maneəyə baxmayaraq görülmüş təcili və təxirəsalınmaz tədbirlər sayəsində yanğın qısa müddətdə söndürülərək bilavasitə yaxınlıqda yerləşən kommunikasiya xətlərinə, o cümlədən yüksək gərginlikli hava elektrik xətləri və neft sənayesi obyektlərinə ziyan vurmasına imkan verilməyib. Yanğın nəticəsində təxminən beş hektar sahədə qamışlıq yanıb.\nAZERTAG.AZ :FHN: Qaradağ rayonunda qamışlıq sahədə baş vermiş yanğın söndürülüb


Ədliyyə Nazirliyi istintaq təcridxanalarının sayını artırmağı planlaşdırıb\n26 May 2006 14:02 (UTC+04:00)\nAzərbaycan Respublikasının Ədliyyə Nazirliyi istintaq təcridxanalarının sayını artırmağı planlaşdırıb. Bu barədə Trend ə Ədliyyə Nazirliyi Məhkəmə Qərarlarının İcrası Baş İdarəsinin (MQİBİ) qərargah rəisi Musa Hümbətov məlumat verib.\n"Məqsəd məhkəməyə qədər təcridxana şəraitində saxlanılan dustaqların rahatlığını təmin etməkdir.\nHazırda daha bir istintaq təcridxanasının tikilməsi üçün Bakıda bir neçə yer müəyyən edilib. Təcridxana elə yerdə inşa edilməlidir ki, vətəndaşlar təcridxanada saxlanılan dustaq qohumlarına qida və geyim əşyaları apararkən, yaxud müstəntiqlər saxlanılan şəxsləri dindirməyə gedərkən narahatçılıqlarla üzləşməsinlər" - deyəç M.Hümbətov söyləyib.\nQərargah rəisi həmçinin bildirib ki, təcridxana əhalinin gur yaşadığı yerdə də inşa edilə bilməz. Bu səbəbdən də təcridxananın konkret şəhərin hansı tərəfindən inşa ediləcəyi ilə bağlı hələlik qəti qərar verilməyib.\nƏhalinin gur yaşadığı yerlərdəki cəzaçəkmə müəssisələrinin də paytaxtın digər hissələrinə köçürüləcəyi gözlənilir.


Çempionlar Liqasında tarix yazan 10 futbolçu -SİYAHI\nAvropanın bir nömrəli klub turniri olan Çempionlar Liqasında həyəcan davam edir.\nQol.Az-ın məlumatına görə, dünən qrup mərhələsinin III turunda 8 qarşılaşma baş tutub. Turnirin tarixinə nəzər saldıqda burada bir neçə futbolçunun ön plana çıxaraq komandalarına vacib qələbələr qazandırmasını görərik. Həmin futbolçuların sırasında Zinəddin Zidan, Lionel Messi, Ronaldo, Ueyn Runi, Alessandro Del Pyero və başqa futbolçuların adlarını çəkmək olar.\nSonuncu belə futbolçunu ötən mövsüm "Borussiya" (Dortmund) klubunun heyətində gördük. Dortmund təmsilçisinin polşalı hücumçusu Robert Levandovski yarımfinal mərhələsinin ilk oyununda Madrid "Real"ının qapısına 4 qol vurmaqla tarixə düşdü. Nəticədə 4:1 hesabı ilə qələbə qazanan komanda cavab görüşündə uduzmasına baxmayaraq (0:2) finala adlamışdı.\nÇempionlar Liqasında tarix yazan 10 futbolçu:\n1. Zinəddin Zidan ("Real", Madrid) - "Bayer" (Leverkuzen)\n2001/2002 mövsümünün final matçında "Real" (Madrid) və "Bayer" (Leverkuzen) komandaları üz-üzə gəlmişdi. Matçın 9-cu dəqiqəsində Raul Qonzales "Real"ı hesabda irəli çıxarsa da, 5 dəqiqə sonra Lusio tarazlığı bərpa etmişdi. Hər kəs ilk hissənin bu hesabla başa çatacağını gözləyərkən Zinəddin Zidan mükəmməl zərbə ilə komandasına 9-cu və hələ ki, sonuncu çempionluğu qazandırmışdı.\n2. Lionel Messi ("Barselona") - "Arsenal"\n2009/2010 mövsümündə səfərdə "Arsenal"la 2:2 bərabərə qalan "Barselona" "Nou Kamp"dakı oyuna bir qədər rahat çıxmışdı. Lakin Nikolas Bendtnerin qolu "Barsa"lı azarkeşləri həyəcanlandırdı. Vacib anda səhnəyə çıxan Lionel Messi poker etməklə komandasını növbəti mərhələyə daşımışdı.\n3. Stiven Cerard ("Liverpul) - "Milan"\n2004/2005 mövsümünün İstanbulda keçirilən final matçında "Liverpul" fasiləyə 0:3 hesabı ilə məğlub yollanmışdı. Lakin ikinci hissənin əvvəlində Cerardın vurduğu qol komandasını ruhlandırır. Ardından daha iki qol vuran "Liverpul" oyunu əlavə hissəyə daşıyır. Penaltilər seriyasında daha dəqiq oynayan "Liverpul" Çempionlar Liqasının qalibi olmuşdu.\n4. Robert Levandovski ("Borussiya", Dortmund) - "Real" (Madrid)\nÖtən mövsüm ÇL-in yarımfinal mərhələsinin ilk oyunu çərçivəsində "Real" (Madrid) klubu ilə qarşılaşan "Borussiya"nın heyətində sanki bir oyunçu var idi. Dortmundda keçirilən görüşdə Robert Levandovski 4 qol vurur və bununla da, "Borussiya" cavab oyunu öncəsi böyük üstünlük əldə edir. Səfərdə rəqibinə 0:2 hesabı ilə uduzmasına baxmayaraq, Almaniya təmsilçisi finala adlamışdı.\n5. Ronaldo ("Real", Madrid) - "Mançester Yunayted"\nMadriddə "Mançester Yunayted"i 3:1 hesabı ilə məğlub edən "Real" klubu səfərə müəyyən üstünlüklə yollanmışdı. Lakin "Old Trafford" stadionunda rəqib azarkeşlər qarşısında oynamaq heç də asan deyildi. Bununla belə, həmin oyunda het-trik edən Ronaldo komandasının yarımfinala yüksəlməsində böyük rol oynamışdı. "Mançester Yunayted" "Real"ı 4:3 hesabı ilə məğlub etsə də, mərhələ adlayan tərəf məhz "kral klubu" olmuşdu.\n6. Alessandro Del Pyero ("Yuventus") - "Real" (Madrid)\n2002/2003 mövsümündə səfərdə "Real" (Madrid) klubuna 1:2 hesabı ilə uduzan "Yuventus" doğma azarkeşləri önündə rəqibini 3:1 hesabı ilə məğlub etməyi bacarmışdı. Həmin görüşdə David Trezeqeyə məhsuldar ötürmə verən Alessandro Del Pyero ikinci qolu özü vurmuşdu - 2:0. Pavel Nedved və Zinəddin Zidanın hərəyə bir dəfə fərqlənməsi yekun nəticəni müəyyənləşdirmişdi - 3:1.\n7. Roy Kin ("Mançester Yunayted") - "Yuventus"\n1998/1999 mövsümündə ÇL-in yarımfinalında "Yuventus"a 0:2 hesabı ilə uduzan "Mançester Yunayted" möhtəşəm geri dönüşlə yadda qalmışdı. Həmin oyunda vurduğu qolla komandasını ruhlandıran irlandiyalı futbolçu sonda 3:2 hesabı ilə qələbəyə sevinmişdi.\n8. Ueyn Runi ("Mançester Yunayted") - "Fənərbaxça"\n2004/2005 mövsümündə "Old Trafford" stadionunda "Fənərbaxça"nı qəbul edən "Mançester Yunayted" rəqibini 6:2 hesabı ilə darmadağın etmişdi. Həmin oyunda yenicə parlamağa başlayan 18 yaşlı Ueyn Runi het-trikə imza atmaqla diqqətləri üzərinə çəkmişdi.\n9. Marko van Basten ("Milan") - "Göteburq"\n1992/1993 mövsümündə doğma azarkeşləri önündə "Göteburq"la qarşılaşan "Milan" rəqibinə 4 cavabsız qolla qalib gəlir. Həmin görüşdə vurulan bütün qolların müəllifi olan Van Basten "Milan" azarkeşlərinin rəğbətini qazanır.\n10. Xristo Stoiçkov ("Barselona") - "Mançester Yunayted"\n1994/1995 mövsümündə "Barselona" "Old Trafford" stadionunda "Mançester Yunayted"lə 2:2 bərabərə qalır. İspaniyada keçirilən cavab görüşündə "Barselona" 4:0 hesabı ilə qalib gəlmişdi ki, bu qollardan da ikisini məhz Stoiçkov vurmuşdu.


Payız mövsümu yaxınlaşır: Nələrə diqqət edilməlidir? -\nPayız mövsümu yaxınlaşır: Nələrə diqqət edilməlidir? - Həkim rəyi\n25 Avqust 2020 10:39\nPayız mövsümü bütün xəstəlikləri özü ilə gətirir. Xüsusilə də xroniki, infeksion xəstəliklər bu mövsümdə kəskinləşir. Həm də bu mövsümdə tənəffüs xəstəlikləri də çox artır. Havanın temperaturu, atmosfer təzyiqi, küləyin təsiri ilə əlaqədar olaraq burun, udlaq, boğaz boşluğunda qrip kimi respirator xəstəliklər yaranır.\nOnun sözlərinə görə, təzyiq düşdüyü zaman maddələr mübadiləsinin sürəti aşağı enir, yaxud da bəzilərində sürətlənmə olur. Bu isə bir çox xəstəliklərə səbəb olur:\n“Atmosfer təzyiqi qan təzyiqini qaldırır ki, bu da ürəkdə müəyyən problemlər yaradır. Bu mövsümdə ürək, qan-damar, ağciyər, tənəffüs sistemində baş verən xəstəliklər, revmatizm kimi xəstəliklər daha çox özünü göstərir. Rütubətin artması oynaqların şişməsi, kəskin iltihabın əmələ gəlməsinə səbəb olur, dözülməz ağrılar verir. Eyni zamanda soyuq hava mədə bağırsaq, xroniki qastrit xəstəliklərini artırır, yoğun bağırsağın soyuqlaması kəskinləşir. Qan azlığı xəstəliklərdə özünü göstərir”.\nMəlahət İsayeva bildirib ki, bu mövsümdə qrip virusu daha geniş yayılır:\n“Qarşısı alınmadığı halda, miningit, bronxit, qaymorit kimi xəstəliklərə yol aça bilər. Xəstəliyin qarşısını almaq üçün profilaktik tədbir görmək lazımdır. İdmanla məşğul olmaq, sağlam həyat tərzi keçirmək, normal yuxu, sinir sistemini sakitləşdirmək burada çox böyük rol oynayır. Ürək-damar , insult, şəkər, qan təzyiqi və sairə xəstəliyi olanlar mövsümə hazırlıqlı olmalıdır. Sahə həkimləri tərəfindən belə xəstələrə profilaktik müalicələr təyin olunmalıdır”.\nHəkim-terapevtin sözlərinə görə, payızda mövsümü meyvə və tərəvəzlərin istehlakına üstünlük verilməli, A, C, D, E vitaminləri zəngin qidalardan istifadə olunmalıdır:\n“A vitamini balıq, yumurta sarısın, tərəvəzlərdə var. C vitamini sitrus meyvələri, yaşıl və qırmızı bibər, qara qarağat,kivi, çiyələk, kələm, noxud və pomidorun tərkibində var. D vitamini qızıl balıq, qaraciyər, pendirdə, E vitamini bitki yağlarında, badamda var. B6 vitamini də balıq, paxlalı bitkilər, bananın tərkibində mövcuddur”.\nMəlahət İsayeva qeyd edib ki, havanın soyuması ilə əlaqədar insanlar geyimlərinə xüsusi diqqət yetirməlidirlər:\n“Biz özümüzü soyuqdan, xəstə insanlardan qorumalıyıq. Yanımızda asqıran, öskürən insanlardan qorunmalı, sosial məsafə saxlamalıyıq. Payız xəstəlikləri özü ilə gətirdiyi üçün, insanlar arasında yuxarı tənəffüs yollarının xəstəlikləri daha çox artacaq. İnsanlar soyuq içkilərdən, tütündən imtina etməli, havaya uyğun geyinməlidirlər. Yalnız bu halda mövsümü xəstəliklərdən özümüzü qoruyub, sağlam ola bilərik”.


Fazil Mustafa: “1992-ci il 14 mayda Ayaz Mütəllibovun hakimiyyətə qayıtması dövlət çevrilişi idi” » Qlobal.Az\nFazil Mustafa: “1992-ci il 14 mayda Ayaz Mütəllibovun hakimiyyətə qayıtması dövlət çevrilişi idi”\nƏbülfəz Elçibəyin keçmiş müşavirindən 1992-ci ilin may hadisələri haqda açıqlamalar; Fazil Mustafa: "AXC-nin martın 6-da hakimiyyəti götürmək imkanı var idi; 15 may hadisəsini dövlət çevrilişi kimi qiymətləndirmək düzgün deyil”\n1992-ci il 14-15 may hadisələrindən 25 il keçdi. Xatırladaq ki, 1992-ci ilin mart ayında o zamankı Azərbaycan prezidenti Ayaz Mütəllibov Xocalı soyqırımı ilə əlaqədar davamlı tələblər qarşısında hakimiyyətdən istefa vermişdi. Prezident səlahiyyətlərini Ali Sovetin sədri Yaqub Məmmədov icra edirdi və ölkədə prezident seçkisi elan olunmuşdu. May ayının 14-də isə Ayaz Mütəllibov qəfil geri qayıdaraq Ali Sovetin tribunasından hakimiyyətə döndüyünü elan etmişdi.\nNəticədə gərgin vəziyyət yaranmış, Azərbaycan Xalq Cəbhəsinin öncüllüyü ilə xalq kütlələri meydanlara axışaraq ölkə konstitusiyasının Ayaz Mütəllibov tərəfindən pozulduğu elan edilmiş və Ali Sovetin qarşısında nəhəng mitinq keçirilmişdi. Xalqın ayağa qalxması mayın 15-də Ayaz Mütəllibovun yenidən hakimiyyətdən getməsi və Moskvaya qaçması ilə nəticələnmişdi.\nO dövrdən indiyədək 15 may hadisələrinə münasibət birmənalı olmayıb. Məlum hadisələr ya xalq inqilabı, ya postsovet məkanında ilk məxməri inqilab, ya konstitusiyanın müdafiəsi hərəkatı, ya da dövlət çevrilişi kimi qiymətləndirilib. Xüsusilə də Ayaz Mütəllibov 25 ildir təkid edir ki, 15 mayda AXC tankla, silahla meydana çıxaraq dövlət çevrilişi edib.\nAXC sədri Əbülfəz Elçibəyin müşaviri və AXC icraiyyə komitəsinin üzvü olmuş deputat Fazil Mustafa isə 15 may hadisəsini dövlət çevrilişi adlandırmağın heç bir hüquqi əsasa söykənmədiyini bildirir. "Yeni Müsavat”a açıqlamasında Fazil Mustafa qeyd etdi ki, siyasi platformada durub həmin hadisələrə qiymət verəndə təbii ki, məsələyə öz maraq nöqteyi-nəzərindən baxacaqsan və hakimiyyətin itirilməsini dövlət çevrilişi nəticəsində həyata keçirilən akt olaraq görəcəksən: "Ayaz Mütəllibov məsələyə məhz belə yanaşır. Artıq üzərindən 25 il keçib. Məsələyə hadisələrin canlı iştirakçısı və tarixçi məntiqi ilə yanaşılsa, hüquqi əsaslandırma ilə baxılsa görünəcək ki, 15 may 1992-ci ildə hər hansı bir şəkildə dövlət çevrilişi baş verməyib. Dövlət çevrilişi baş versəydi, hər hansı bir şəkildə qeyri-konstitusion bir qurum yarana bilərdi, həmin qurum bir müddət ölkəni idarə etdikdən sonra seçkilər təyin edə bilərdi. Amma faktiki olaraq artıq 1992-ci il martın sonlarında Azərbaycanda prezident seçkiləri 7 iyuna təyin edilmişdi və ölkə seçki prosesinin içindəydi, konkret namizədlər irəli sürülmüşdü. Namizədlər irəli sürüldüyü bir zamanda, seçkilərə hazırlıq getdiyi bir vaxtda mayın 14-də Ayaz Mütəllibov və ona yaxın qüvvələrin hakimiyyəti ələ keçirməsi birbaşa dövlət çevrilişi kimi qiymətləndirilməlidir. Çünki Ayaz Mütəllibov rəsmən martın 6-da prezidentlikdən istefa vermişdi və bu məsələ hüquqi prosedur əsasında həyata keçirilmişdi. Ona görə də 14 mayda Ayaz Mütəllibovun hakimiyyətə qayıtması konstitusiyanın pozulması-dövlət çevrilişi idi. Xalq Cəbhəsinin sənədlərini mən şəxsən yazdığım üçün dəqiq bilirəm ki, Əbülfəz Elçibəyin tapşırığı ilə 15 may hadisəsi ilə bağlı sənəd hazırladım. Həmin sənəddə 15 may hadisəsi konstitusiyanı müdafiə etmək üçün başlanan bir hərəkat olaraq xarakterizə edilirdi. 15 mayda dövlət çevrilişi olduğu barədə iddia hüquqi cəhətdən əsaslandırıla bilməz. 14 mayda dövlət çevrilişi olmuşdu və buna qarşı xalq kütlələri hərəkətə gəldi. Xalq Cəbhəsi də bir təşkilat olaraq bu hərəkatda iştirak edirdi. Düzdür, bu prosesdə müəyyən silahlı birləşmələrin də rolu var idi, amma onlar atəş açmaq, kimisə öldürmək düşüncəsində deyildi. Silahlı qüvvələrdən xalqa qarşı istifadə edilməsinin qarşısını almaq üçün o vaxt məlum görüntü məqsədəuyğun sayılmışdı”.\nF.Mustafa xatırlatdı ki, AXC o vaxt konstitusiyanın müdafiəsini tam qanuni olaraq öz üzərinə götürmüşdü və bu missiyanı da dinc şəkildə həyata keçirdi: "Hətta xatırlayıram ki, AXC-nin balkonundan AXC-nin nədən hərəkata başladığını əsaslandıran sənədi şəxsən özüm oxumuşdum. Başlanan hərəkatın əsaslandırılmasına ehtiyac var idi. Biz onu oxuduqdan sonra Ali Sovetə doğru hərəkat başladı və AXC hüquqi çərçivədən qətiyyən kənara çıxmadı. 15 maydan sonra hamımız 7 iyun prezident seçkilərinin nəticələrini gözlədik. Seçkidə Əbülfəz Elçibəy prezident seçiləndən sonra digər qanuni hüquqi prosedurlar başladı. Buna qədər müəyyən azsaylı təyinatlar həyata keçirilmişdi. Bu da onun üçün idi ki, boşluq yaranmasın.\nAXC-nin çevriliş edib hakimiyyətə gəlmək niyyəti olsaydı, bunu Ayaz Mütəllibov martın 6-da istefa verəndə rahatca həyata keçirərdi. Lakin Xalq Cəbhəsi kompromisə getdi və Yaqub Məmmədov Ali Sovetin sədri oldu və prezident səlahiyyətlərini icra etdi. Halbuki AXC-nin martın 6-da hakimiyyəti götürmək imkanı var idi. Odur ki, 15 may hadisəsini dövlət çevrilişi kimi qiymətləndirmək düzgün deyil".\nF.Mustafa vurğuladı ki, gələcəkdə tarixçilər bu hadisəyə tarixi-hüquqi aspektdən baxanda bunun konstitusiyanın müdafiə olunması hərəkatı olduğu qənaətinə gələcəklər.


Bankomatdan külli miqdarda pul oğurlanmasının qarşısı alınıb (FOTO)\n13 Sentyabr 2017, 14:54 (GMT +4)\nBakı, 13 sentyabr, SalamNews, A.İsrafilov. Sumqayıt Şəhər Polis İdarəsi (ŞPİ) əməkdaşları tərəfindən vaxtında həyata keçirilən əməliyyat-axtarış tədbirləri nəticəsində Corat qəsəbəsi ərazisində quraşdırılmış bankomatların birindən külli miqdarda maddi vəsaitin oğurlanmasının qarşısı alınıb.\nDİN-in mətbuat xidmətindən SalamNews-a verilən məlumata görə, qeyd edilən ünvanda quraşdırılmış bankomatın qapısını sındırmaq yolu ilə oğurluğa cəhd göstərməkdə şübhəli bilinən şəhər sakinləri Elnur Tağıyev, İlqar Səfərov və onun qardaşı Tural Sumqayıt ŞPİ-nin əməkdaşları tərəfindən saxlanılıb.\nBildirilib ki, saxlanılmış şəxslər hadisədən bir neçə gün əvvəl həmin bankomatın yanına gələrək müşahidə aparıblar. Hadisə günü isə onlar özləri ilə lazımı avadanlıqlar götürərək bankomatın içində olan seyfi sındıraraq oğurluq etməyə cəhd göstəriblər.\nFaktla bağlı Sumqayıt ŞPİ-nin İstintaq Şöbəsində Cinayət Məcəlləsinin müvafiq maddələri ilə cinayət işi başlanılıb, araşdırma aparılır.\nAvtomobil qaçıran şəxsin digər cinayət əməli də aşkarlanıb\nAğcabədi rayonunda 57 iydə ağacının kəsilməsi faktı aşkarlanıb\nDİN: 133 ədəd çətənə kolu aşkar edilərək götürülüb\nGömrükçülər avtomobildə gizlədilən mobil telefonlar və aksesuarları aşkar ediblər\nMeyvə bağlarında ipəksarıyan kəpənəyin tırtılları aşkar edilib\nLənkəranda 229 ağacın qanunsuz kəsilməsi faktı aşkarlanıb\nGömrük orqanlarına bəyan edilməyən mobil telefonlar aşkarlanıb


Ümumdünya İqtisadi Forumun reytinqində Azərbaycan bəzi İKT göstəricilərinə görə MDB ölkələrini geridə qoyub\nDünya İqtisadi Forumunun "The Global Competitiveness Report 2013-2014" hesabatında "Qlobal rəqabətqabiliyyətlilik indeksi" üzrə Azərbaycan dünyanın 148 ölkəsi arasında 39-cu yeri tutub və əvvəlki hesabatla müqayisədə 7 pillə irəliləyərək yenə də MDB məkanında öz liderliyini qoruyub saxlaya bilib. Xatırladaq ki, bu indeks üzrə Qazaxıstan 50-ci yerdə, Rusiya 64-cü yerdə, Gürcüstan 72-ci yerdə, Ermənistan 79-cu yerdə, Ukrayna isə 84-cü yerdə qərarlaşıb. Həmçinin, Azərbaycan qonşu ölkələrdən Türkiyəni (44-cü yer), İranı (82-ci yer), Baltikyanı ölkələrdən isə Latviyanı (48-ci yer), eləcə də Bolqarıstanı (57-ci yer) qabaqlayıb.\nMəlumat üçün bildirək ki, "Qlobal rəqabətqabiliyyətlilik indeksi" üzrə reytinq cədvəlində İsveçrə 1-ci, Sinqapur 2-ci, Finlandiya isə 3-cü yeri tutub.\n"Qlobal rəqabətqabiliyyətlilik indeksi" 3 əsas sub-indeksdən: (i) Baza tələbatları (Basic requirement), (ii) Keyfiyyətin yaxşılaşdırılması (Efficiency Enhancers), (iii) İnnovasiya və qəlizləşdirmə faktorları (Innovation and sophistication factors) və 12 alt komponentdən ibarətdir. Bu 3 sub-indeksdən 2-si üzrə Azərbaycan mövqeyini möhkəmlədib.\nAlt komponentlər üzrə: ölkəmiz Makroiqtisadi mühit amili üzrə əvvəlki mövqeyindən 10 pillə irəliləyərək 148 ölkə arasında 8-ci yeri, Texnoloji hazırlıq amili üzrə əvvəlki mövqeyindən 11 pillə irəliləyərək 50-ci yeri, İnnovasiya amili üzrə isə əvvəlki 46-cı yerdən 51-ci yerə geriləsə də, hər üç alt komponent üzrə də Azərbaycan MDB ölkələri arasında 1-ci yerdə olub.\nAzərbaycanın "Qlobal rəqabətqabiliyyətlilik indeksi"nin subindeksləri və alt komponentləri üzrə əvvəlki illərlə müqayisəli cədvəli əlavə olunur.\nAzərbaycanın "Qlobal rəqabətqabiliyyətlilik indeksi"nin subindeksləri və alt komponentləri üzrə əvvəlki illərlə müqayisəli\n2010-2011 (139 ölkə) 2011-2012 (142 ölkə) 2012-2013 (144 ölkə) 2013-2014 (148 ölkə)\n"Global Competitiveness Index" 57 55 46 39 ↑\n"Basic requirements" 58 59 56 44 ↑\n1st pillar: "Institutions" 71 68 63 59 ↑\n2nd pillar: "Infrastructure" 76 73 71 69 ↑\n3rd pillar: "Macroeconomic environment" 13 16 18 8 ↑\n4th pillar: "Health and primary education" 83 105 107 109 ↓\n"Efficiency enhancers" 75 77 67 66 ↑\n5th pillar: "Higher education and training" 77 75 89 87 ↑\n6th pillar: "Goods market efficiency" 93 79 60 71 ↓\n7th pillar: "Labor market efficiency" 25 14 26 30 ↓\n8th pillar: "Financial market sophistication" 71 94 98 88 ↑\n9th pillar: "Technological readiness" 70 74 61 50 ↑\n10th pillar: "Market size" 76 75 76 72 ↑\n"Innovation and sophistication factors" 66 67 57 60 ↓\n11th pillar: "Business sophistication" 72 73 69 70 ↓\n12th pillar: "Innovation" 61 60 46 51 ↓\nEyni zamanda, hesabata əsasən, Azərbaycanın ionformasiya-kommunikasiya texnologiyaları (İKT) üzrə göstəricilərində son bir ildə əhəmiyyətli dərəcədə müsbət dəyişikliklər qeydə alınıb.\nBelə ki, ölkədə mobil genişzolaqlı internet istifadəçilərinin sayı 54,8% artıb. Hazırda Azərbaycanda hər 100 nəfərə 33,3 mobil genişzolaqlı internet istifadəçisi düşür və bu göstərici üzrə ölkəmiz 148 ölkə arasında 50-ci yeri tutub. Müqayisə üçün bildirək ki, qonşu Gürcüstan bu göstəriciyə görə hər 100 nəfərə 22,4 mobil genişzolaqlı internet istifadəçisi ilə 65-ci yeri tutub, 57-ci yerdə qərarlaşmış Ermənistanda mobil internetdən əhalinin 27,6%-i istifadə edir, İran və Qırğızıstan mobil internet istifadəçiləri olmadığı üçün 136-cı yeri tutublar, Ukrayna 5,5% yayılma ilə 94-cü yerdə qərarlaşaraq geridə qalıblar.\nÖlkədə hər internet istifadəçisinin payına 40,1 kbit/s internet trafiki düşür ki, bu da Azərbaycanın müvafiq reytinqdə 61-ci yerdən 45-ci yerə irəliləməsinə səbəb olub. Bu göstəriciyə görə, İran 3.8 kbit/s-lə 122 yerdə, Ermənistan 38,6 kbit/s-lə 47-ci yerdə, Qazaxıstan 31.8 kbit/s-lə 54-cü yerdə, Qırğızıstan 3.9 kbit/s-lə 121-ci yerdə, Rusiya 32.9 kbit/s-lə 52-ci yerdə, Ukrayna 14.3 kbit/s-lə 84-cü yerdə qərar tutublar.\nÖzəl şirkətlərdə çalışan internet istifadəçilərinin sayına görə ölkəmiz (4,9 bal toplayaraq) ötən illə müqayisədə mövqeyini 8,4% yaxşılaşdıraraq 59-cu yerdə qərarlaşıb. Müqayisə üçün qeyd edək ki, Gürcüstan bu göstəriciyə görə 4.1 bal toplayaraq 117-ci yeri, Ermənistan (4.4 bal) 98-ci yeri, İran (4 bal) 120-ci yeri, Qazaxıstan (4.6 bal) 78-ci yeri, Qırğızıstan (3.7 bal) 139-cu yeri, Latviya (4.7 bal) 68-ci yeri, Rusiya (3.9 balla) 126-cı yeri, Ukrayna (4.3 balla) 100-cü yeri tutublar.\nAzərbaycanda əhalinin hər 100 nəfərinə 107,5 mobil telefon düşür və bu göstərici üzrə ölkəmiz 78-ci yerdə qərarlaşıb. Gürcüstan mobil rabitənin əhali arasında 109,2% yayılması nəticəsində 74-cü yeri, Ermənistan 106,9% (80-ci yeri), İran- 76,9%-lə (117-ci yeri), Latviya 103,4% (85-ci yeri) tutub.\nStasionar rabitə sahəsində Azərbaycanın göstəriciləri ötən illə müqayisədə 1,6% yüksəlib. Bu göstərici üzrə ölkəmiz 67-ci mövqedədir. Hazırda hər 100 nəfərdən 18,4% stasionar rabitə istifadəçisidir. Mobil rabitənin geniş yayılması nəticəsində stasionar rabitə o qədər yüksək templə inkişaf etmir.\nStasionar genişzolaqlı internet xidmətləri istifadəçilərinin yayılma səviyyəsi Azərbaycan əhalisi arasında 13,8% təşkil edib və ölkə 47-ci yerdə qərarlaşıb, bu da ötən ilin müvafiq göstəricisindən 7 pillə yüksəkdir. Gürcüstanda əhalinin 9.1%-i stasionar genişzolaqlı internet xidmətlərindən istifadə edir və bu göstəriciyə görə ölkə 65-ci yeri tutub, Ermənistan 6,6% yayılma ilə 74-cü yeri, İran 4,1%-lə 85-ci yeri, Qazaxıstan 9,7%-lə 63-cü yeri, Qırğızıstan 2,6%-lə 94-cü yeri, Türkiyə 10,5%-lə 60-cı yeri, Ukrayna isə 8,1%-lə 71-ci yeri tutub.\nBununla yanaşı, hesabatda texnoloji hazırlıq üzrə rəqabətlilik indeksinə görə Azərbaycan 5,59 bal toplayaraq 20-ci yeri tutub. Gürcüstan (3,83 bal) 68-ci yeri, İran (2,95 bal) 116-ci yeri, Qazaxıstan (4,10 bal) 57-ci yeri, Qırğızıstan (2,67 bal) 129-cu yeri, Latviya (4,7) 38-ci yerlərdə qərarlaşaraq geridə qalıb.\nƏvvəlki illərdə olduğu kimi , bu il ilk 10-da İsveçrə ilə Avropa ölkələri, o cümlədən Finlandiya, Almaniya, İsveç, Hollandiya və Böyük Britaniya kimi ölkələr və üç Asiya ölkəsi – Sinqapur, Honkonq və Yaponiya rəqabətli dünya iqtisadiyyatı kimi qeyd edilib. İlk onluğa daxil olan ən rəqabətqabiliyyətli iqtisadiyyatı olan ölkələrin böyük əksəriyyəti innovasiya və güclü institusional paya malikdirlər. İsveçrə bu il yenidən güclü performans nəticəsində 1-ci yeri tutub. İsveçrə "top-notch" elmi tədqiqat institutları, digər amillərlə yanaşı, novator bir ölkədir. Ölkədə fəaliyyət göstərən vətəndaşlar və özəl şirkətlər biznes sektorunu genişləndirir, professional təlim imkanları yaradılır, şirkətlər texnologiyaları geniş istifadə etməklər yanaşı, əmək bazarlarında balans iş səmərəliliyini qoruyurlar. Bu ölkədə eyni zamanda yüksək səviyyədə şəffaflıq təmin edilib, müstəqil məhkəmə fəaliyyət göstərir, hüquqlar təmin edilir və qaydalara riayət edilir, eyni zamanda yüksək səviyyədə ictimai nəzarət var. Öz növbəsində Sinqapur dünya səviyyəli infrastruktura malikdir, ölkədə əla yollar, limanlar və hava nəqliyyatı vasitələri mövcuddur. Sinqapurda rəqabət daha da genişləndirilir və təhsilə böyük diqqət yetirilir. Qlobal Rəqabətlilik İndeksi 2013-2014: İnnovasiya və sofistika amilləri üzrə hesabatda Rusiya Federasiyası üç pillə irəliləyərək 64-cü yerə yaxınlaşıb. Bu ölkənin güclü tərəfləri kimi təhsilin yüksək səviyyəsi, olduqca yaxşı infrastruktur və böyük daxili bazar qeyd edilir.\nHesabatda qeyd edilib ki, Ukrayna ötən il həyata keçirilmiş təkmilləşdirilmə işlərindən sonra, 11 mövqe geri düşərək 84-cü mövqedə qərarlaşıb. Ümumiyyətlə, Ukrayna rəqabəti güclü saxlayır. Ukrayna səmərəliliyə məhsullarının mənfəət xidmətləri bazarında rəqabətliliyini artırmaqla nail ola bilər. Qazaxıstanın əsas problemləri, onun səhiyyə və ibtidai təhsil sistemləri və qeyri-innovativliyidir.\nHesabatda əks olunan göstəricilərə əsaslanaraq belə nəticə çıxarmaq olar ki, Azərbaycan elmi tədqiqat müəssisələrinin keyfiyyətinə diqqət yetirməlidir, bu sahə üzrə ölkə 3.6 bal toplayaraq 78-ci yerdə qərarlaşıb, eyni zamanda universitetlərlə sənaye arasında əməkdaşlığın inkişafına nəzər salınmalıdır, bu sahə üzrə ölkə 3,4 balla 84-cü yeri tutub, daha bir inkişaf tələb edən sahə patent və ərizələr sahəsidir ki, bu göstərici üzrə ölkə 79-cu yerdə qərarlaşıb.\nBununla yanaşı Azərbaycan innovasiyalara meyilli ölkələr sırasında irəlidə gedir, belə ki, bu sahə üzrə ölkə 4,1 bal toplayaraq 35-ci yeri tutub. Dövlət sektorunun qabaqcıl texnologiya məhsullarına olan marağı da hesabatda əksini tapıb və nəticə olaraq Azərbaycan dövləti tərəfindən texnoloji məhsulların satınalmaları üzrə 4,4% toplayaraq 14-cü yerdə qərarlaşıb.


Ana səhifə » Gündəm » Prezident İlham Əliyev Şri-Lankanın Azərbaycanda yeni təyin olunmuş səfirinin etimadnaməsini qəbul edib\nDövlətimizin başçısı Azərbaycan ilə Şri-Lanka arasında çox yaxşı siyasi əlaqələrin mövcud olduğunu bildirərək beynəlxalq təşkilatlarda ölkələrimizin bir-birini dəstəkləməsindən məmnunluğunu ifadə edib.\nİqtisadi sahədə əlaqələrin inkişafının önəmini qeyd edən dövlətimizin başçısı bunun üçün yaxşı potensialın olduğunu bildirib. Prezident İlham Əliyev Məhəmməd Şərif Anisin səfirlik fəaliyyəti dövründə ölkələrimiz arasında əlaqələrin daha da möhkəmləndirilməsi istiqamətində vəzifələrin müəyyənləşdirilməsi üçün Azərbaycanın müvafiq qurumları ilə səmərəli görüşlər keçirəcəyinə və qarşılıqlı səfərlərin təşkil olunacağına əminliyini bildirib.\nMəhəmməd Şərif Anis Şri-Lanka Prezidenti Maytripala Sirisenanın və Şri-Lankanın Baş nazirinin salamlarını dövlətimizin başçısına çatdırıb. Səfir ikitərəfli münasibətlərin müxtəlif istiqamətlərdə inkişaf etdirilməsinin önəminə toxunaraq ticarət və sənaye sahələrində əlaqələrin genişlənməsi üçün səylərini əsirgəməyəcəyini deyib.\nAzərbaycanın regionda ən gözəl turizm məkanlarından biri olduğunu qeyd edən səfir bu sahədə Şri-Lanka ilə Azərbaycan arasında əməkdaşlığın qurulması üçün geniş imkanların olduğunu bildirib. Səfir, eyni zamanda, qarşılıqlı investisiya sahəsində imkanların araşdırılmasının zəruriliyini qeyd edib.\nDövlətimizin başçısı İlham Əliyev Şri-Lanka Demokratik Sosialist Respublikasının Prezidenti Maytripala Sirisenanın və Şri-Lanka Baş nazirinin salamlarına görə minnətdarlığını bildirib və Onun da salamlarını Şri-Lanka Prezidentinə və Baş nazirinə çatdırmağı xahiş edib.