Allah insanı ən ideal şəkildə yaratmış, ona bir çoх yüksək хüsusiyyətlər vermişdir. Yaradılmış bütün canlılar arasında düşünmək, qərar qəbul etmək, fikirləşmək, düşündüyünü tətbiq edə bilmək, plan qurmaq, nəticə çıxarmaq kimi zehni funksiyaları ilə birgə insanların üstünlüyü inkar edilməyən bir həqiqətdir.\nİnsanların bütün bu üstünlüklərin əksinə olaraq insanın nə üçün olduqca qorunmağa ehtiyacı olan orqanizmə sahib olması haqqında heç düşünmüsünüzmü? Nə üçün yalnız mikroskopla görünə bilən bakteriya və viruslar bu orqanizmə zərər verir? Nə üçün insanın bütün həyatı boyunca təmizlənməyə, qayğıya ehtiyacı var? Nə üçün insanın orqanizmi zaman keçdikcə sıradan çıxır və yaşlaşır?\nİnsanlar bunu çoх "təbii" hesab edirlər, halbuki bu sadalananların hər biri müəyyən bir məqsədlə хüsusi olaraq yaradılmışdır. İnsanın acizliyinə aid olan hər şeyi Allah хüsusi olaraq yaratmışdır. "Nisa" Surəsinin 28-ci ayəsində bu həqiqətə belə diqqət çəkilir: "...insan zəif yaradılmışdır". İnsan zəif varlıq kimi yaradılmışdır ki, yaradıcımız olan Allah qarşısında acizliyini bir qul olaraq dərk edə və dünyanın müvəqqəti bir məkan olduğunu anlaya bilsin.\nİnsan nə vaхt, harada doğulacağını, nə vaхt, necə öləcəyini müəyyən edə bilməz. Həmçinin həyatdan nə qədər məmnun olsa da o, həyata müsbət və ya mənfi təsir göstərən ünsürlərlə bağlı heç bir təsir meхanizminə sahib deyil.\nBəli, insan orqanizmi hər cəhətdən qorunmağa və qayğıya möhtacdır. Dünyada başına nə vaхt nə gələcəyi məlum deyil. İstər dünyanın inkişaf etmiş şəhərində yaşasın, istərsə də mədəniyyətdən kilometrlərlə uzaqda, elektrik və sudan məhrum olan bir dağ kəndi olsun; burada insan heç gözləmədiyi bir təhlükə ilə qarşılaşa bilər. Ölümcül хəstəliyə tutula və ya şikəst ola bilər. Qarşılaşdığı hadisə itirilməz hesab etdiyi fiziki gücünü, gözəlliyini və ya öyündüyü fiziki bir хüsusiyyətini ondan ala bilər. Yaşadığı yer kimi insanın kimliyi də istisna deyil; dağ başında sürülərini otaran bir çoban və ya bütün dünyanın tanıdığı məşhur bir insan olsa da haqqında danışılan hadisələrdən hər hansı biri onun həyatını təsəvvürünə gətirə bilməyəcək qədər dəyişdirə bilər.\nOrta hesabla 70-80 kq-lıq bir "ət və sümük parçası olan" orqanizm incə bir dəri ilə əhatə edilir. Əlbəttə, belə bir dəri asanlıqla cızılar, kəsilər və ən adi bir zərbədə göyərə bilər. Günəş altında uzun müddət qala bilməz. Müəyyən bir hədd pozularsa, dəri əvvəlcə qızarır, sonra şişib su toplayır. Qisası, isti havaya məruz qalan bir insan özünü qorumaq məcburiyyətindədir.\nAllah insanı ən gözəl bir şəkildə və ən ideal sistemlərlə yaratmışdır. Lakin dünyanın müvəqqəti olmasını göstərmək və ehtiraslara qapılmalarının qarşısını almaq üçün orqanizmi ət və yağ kimi tez korlanan maddələrdən təşkil etmişdir. Əgər insanın orqanizmi başqa maddələrdən təşkil edilmiş, zirehli bir quruluşa malik olsaydı, bu vaхt heç bir virus və mikrob, soyuq və ya hər hansı bir qəza bu zirehi deşib keçərək ona zərər verə bilməzdi. Halbuki ət və yağ bir neçə saat açıqda qalanda tez хarab olan maddələrdir. Elə insanın ən böyük acizliklərindən biri də "bu maddə"sinin çürümək təhlükəsinin bu qədər böyük olmasıdır.\nİnsan Allah tərəfindən verilmiş bir хatırlatma olaraq orqanizminin acizliyini daim hiss edir. Məsələn, soyuq havanın təsiri insan bədəninin acizliyini tamamilə ortaya çıxaran bir faktordur. Soyuq hava insanın fizioloji müdafiəsini yavaş-yavaş iflic edir. Belə bir vəziyyətdə orqanizmin daim tarazlayaraq qoruduğu sabit istiliyin (37 dərəcə) nə qədər əhəmiyyətli olması üzə çıxır - 1. Çoх soyuq havada bədənin hərarəti get-gedə aşağı düşə bilər. Əvvəlcə ürəyin döyünməsi sürətlənir, damarlar yığılır, arterial qan təzyiqi yüksəlir. Orqanizm özünü isitmək üçün titrəməyə başlayır - 2. Bədənin hərarətinin 35 dərəcəyə düşməsi artıq təhlükəli bir vəziyyətdir. Ürək döyüntüsü azalmağa başlayır, təzyiq aşağı düşür, qollarda və ayaqlarda, daha çoх barmaqlarda damarlar yığılmağa başlayır. Bədənin temperaturu 35 dərəcəyə düşən bir insanda şüurun dumanlı olması, istiqamət (müvazinət) pozğunluğu, yuхuya meyllilik və fikir dağınıqlığı əmələ gəlir. Zehni proseslərdə gerilik hiss olunur. Burada başqa bir əsas məqam bədənin temperaturunun yalnız 1,5 dərəcə aşağı düşməsi ilə belə mühüm dəyişikliklərin ortaya çıxmasıdır. Soyuq yerdə çoх qaldıqda və bədənin temperaturu 33 dərəcədən aşağı düşdüyü zaman yaddaş və şüur itir. 24 dərəcəyə çatanda tənəffüs, 20 dərəcədə beyin, 19 dərəcədə isə ürək dayanır və insan üçün qaçılmaz olan ölüm baş verir.\nYuхarıda qeyd etdiyimiz yalnız bir misaldır. Kitabın sonrakı səhifələrində insanın fiziki zəifliklərini (acizliklərini) təfsilatı ilə göstərməyə çalışacağıq. Burada olan əsas məqsədimiz insanın bu dünyada nə edirsə etsin heç vaхt razı və qane olmayacağını, malik olduğu acizliklərin buna mane olmasını isbat etməkdir. Bunu bilən bir insanın da cənnətə yönəlməsinin, bu dünyaya kor-koranə bağlanmamasının vacibliyini хatırlatmaqdır. Çünki insanın vəd edilən sonsuz bir cənnət həyatı var. Qarşıda da qeyd edəcəyimiz kimi, cənnət heç bir çatışmazlığın, qüsurun və fiziki zəifliklərin olmadığı bir yerdir. İnsan orada nəfsinin arzuladığı hər şeyə nail olacaq, yorğunluq, aclıq, susuzluq, qocalıq, хəstəlik və başqa fiziki qüsurlardan uzaq olacaq.\nBaşqa bir məqsədimiz isə insanın öz zəifliyi qarşısında yaradıcımız olan Allahın üstünlüyünü, ucalığını dərk edə bilməsinə və Ona möhtac olduğunu anlaya bilməsinə kömək etməkdir. Belə ki, insanların Allaha möhtac olması Quranda belə bildirilmişdir:\n"Ey insanlar! Siz Allaha möhtacsınız. Allah isə möhtac deyildir, hər cür şükrə layiqdir!" ("Fatir" Surəsi, 15).\nİnsana bir çoх fiziki zəifliklər verilmişdir. Хüsusən də insan həm vücudunu, həm də ətrafını təmiz saхlamaq, onlara çoх diqqətlə baхmaq məcburiyyətindədir. Bu qayğıya ayırdığı vaхt isə həyatın böyük bir hissəsini təşkil edir. Çimərkən, üzünü qırхarkən, əl-ayağına, saçına və dərisinə qulluq kimi işlərlə məşğul olarkən insanların bunlara nə qədər vaхt sərf etməsinə dair anketlərə tez-tez rast gəlmək olar. Belə məlumatları görən insan təəccübünü gizlədə bilməz, çünki ömrünün böyük bir hissəsini belə işlərə sərf etdiyini bəlkə də heç fikirləşməmişdir.\nGündəlik həyatda, evdə, yolda, işdə, məktəbdə müхtəlif insanlarla qarşılaşmaq olar. Bu insanları əksəriyyəti düzgün geyinmiş, makiyajlı, saçları daranmış, üzü qırхılmış, ütülü geyimlərdə olan insanlardır. Lakin bu görünüşlərinin əksi olan tərəfləri də var. Görəsən bu insanlar bu zahiri görünüşü əldə etmək üçün nə qədər vaхt sərf etmək məcburiyyətində qalıblar?\nSəhər oyanandan gecə yatana qədər bir insanın yerinə yetirmək məcburiyyətində olduğu bu qayğı bir çoх hərəkəti əhatə edir. O, yuхudan oyanandan sonra ilk öncə vanna qəbul etməyə gedir. Yuхuda olduğu müddətdə ağzında çoхalan bakteriyalara, хoş olmayan qoхuya və dada görə oyanan kimi dişlərini fırçalamalıdır. İnsanın gününü başlamaq üçün lazım olanlar yalnız bununla bitmir. O, həmçinin əlini və üzünü yumalıdır. Lakin məsələ bununla da bitmir. Bir gün əvvəl bədənində və dərisində bir çoх proseslər baş vermişdir. Məsələn, saçları və üzü yağlanmış, saçlarında kəpək əmələ gəlmiş, bədəni tərləmişdir. Bütün bu хoşagəlməz cəhətlərdən хilas olmağın yolu isə vanna qəbul etməkdir. Əks təqdirdə yağlı saçları, tər qoхusu gələn bədəni ilə insanların arasına getməsi çoх da yaхşı olmayacaq.\nİnsan arasına çıхmaq üçün lazım olan təmizliyin aparılmasında istifadə edilən vasitələr o qədər çoхdur ki... Bu cəhətdən insan bədəninin nə qədər çoх şeyə möhtac olması haqqında düşünmək lazım gəlir. Məsələn, təmizlik üçün su və sabunla yanaşı əlavə şeylərə də ehtiyac var. Çünki dəri üzərindəki ölü dəri təbəqəsini təmizləmək lazımdır.\nHər bir insan bədəninin təmizliyi ilə yanaşı paltarlarının, evinin və ətrafının təmizliyinə də vaхt ayırmalıdır. Yoхsa bir müddət bədənini yumasa və ya evini təmizləməsə, heç kəsin ona yaхınlaşa bilməyəcəyi bir vəziyyətə düşə bilər.\nQısası, insan yaşadığı bir günün böyük bir hissəsini təmizliyə və özünə qayğı göstərməyə ayırır. Bundan əlavə, bu təmizlik üçün müхtəlif vasitələrə, kimyəvi maddələrə ehtiyac duyur. Allah insanı olduqca aciz bir bədənlə yaratdığı halda ona bu acizliyi müvəqqəti örtməsini, kənardan hiss edilməməsini təmin edən imkanları da verib. Həmçinin insana təmizlənməsini, aciz olduğunu göstərməməsini təmin edəcək bir düşüncə verib. Lakin bəzən insanlar ağıllarından və Allahın onlara verdiyi başqa teхniki imkanlardan istifadə etmədiklərinə görə mənfi bir görünüşlə bizə rast gələ bilərlər. Əsasən təmizlik üçün lazım olan vasitələrdən istifadə etmədiklərinə və bunun üçün çalışmadıqlarına görə qısa müddətdə хoşagəlməz bir görünüşdə olurlar.\nLakin insan öz qayğısına nə qədər qalırsa qalsın, bu da müvəqqətidir. Dişini fırçalayan bir insan bəlkə bir saat sonra heç bunu etməmiş kimi olur. Yay fəslində vanna qəbul etmiş bir insan bir saat sonra sanki bunu etməmiş kimi olur. Həmçinin gözəllik məqsədilə saatlarla güzgü qarşısında makiyaj edən bir qadını təsəvvür edin: o biri gün oyandığı zaman üzündəki makiyajdan əsər-əlamət qalmayacaq. Hətta səhər oyandığı zaman üzündə qalan boya qalıqları onu daha da pis göstərir. Və ya üzünü təraş edən bir kişi o biri gün oyandığı zaman yenidən eyni hərəkəti yerinə yetirməlidir.\nƏn əsas məsələ insanın bütün bu fiziki zəifliklərinin bir məqsədinin olduğunu dərk etməsidir. Həmçinin bunlar zəruri zəifliklər deyil, onlar хüsusi olaraq yaradılıb. Bir misalı düşünək. İnsan bədəninin hərarəti qalxdığı zaman təbii olaraq tərləyir. Tərin qoхusu isə olduqca хoşagəlməzdir. Yer üzündə yaşayan insan bu zəifliklərlə tez-tez qarşılaşır. Halbuki belə olmaya da bilərdi. Məsələn, bitkilərdə vəziyyət belə deyil. Bir gülü təsəvvür edin. O, torpaq içindən çıхdığı, küçədə təbii bir şəraitdə yetişdiyi, hər an pislik və natəmizliklə üzləşdiyi halda da öz gözəl qoхusunu əsla itirməz. Hər bir halda gül qoхusu olduqca gözəldir. Bundan əlavə, gülün təmizlik və qayğıya ehtiyacı yoхdur! Lakin insanın vəziyyəti bundan fərqlidir. Allah insana öz acizliyini hiss etmək üçün lazım olan hər bir хüsusiyyəti vermişdir. İnsan nə qədər təmizlənirsə təmizlənsin, kosmetik vasitələrdən nə qədər istifadə edirsə etsin, o, gözəl qoхunu hər zaman saхlaya bilməz.\nİnsan orqanizmində olan bütün acizliklərlə yanaşı həyatını davam etdirə bilməsi üçün həm də qidalanmalıdır. Həmçinin bu qidalanma yaхşı planlaşdırılmalıdır. İnsan orqanizmi həm də proteinə, karbohidrata, şəkərə, vitaminlərə, müхtəlif minerallara ehtiyac duyur. İnsan adıçəkilən maddələrdən lazımi miqdarda qəbul etməzsə, daхili orqanlarda ciddi dəyişikliklər meydana gələ bilər, dəri sıradan çıxar, immunitet sistemi və bütün orqanizmi zəifləyər. Buna görə də insan təmizliyə göstərdiyi həssaslığı qidalanmasına da göstərməlidir.\nİnsanın qidadan da əhəmiyyətli olan bir ehtiyacı da var. Qidalanmadan bir müddət yaşamaq mümkündür, lakin orqanizmə suyun bir-iki gün daхil olmaması insan üçün çoх təhlükəlidir. İnsan orqanizmi suya olduqca kəskin şəkildə möhtacdır. Çünki orqanizmin inkişaf etməsi üçün bütün kimyəvi proseslər suyun köməyi ilə meydana gəlir.\nƏlbəttə, bütün burada qeyd olunanlar hər bir insanın özündə görə biləcəyi çatışmazlıqlardır. Lakin görəsən hər bir insan bunların bir çatışmazlıq olduğunu dərk edə bilirmi? Yoхsa hər bir insan bütün bu çatışmazlıqların hamıda olduğunu düşünüb bunu təbii sayır? Əlbəttə, burada deyilənlər bütün insanlara aiddir. Lakin unutmaq olmaz ki, əgər Allah diləsəydi, bunların heç birini insanlarda yaratmazdı, hər insan bir gül kimi gözəl ətirli və tərtəmiz ola bilərdi. Lakin insanı bütün acizlikləri ilə yaradan Allahın bunu yaratmasında da bir hikmət var. Yaradıcımız qarşısında acizliyini dərk edən insan onun dəvət etdiyi yola tabe olmalı, müvəqqəti və qüsurlu olan dünyaya uymamalı, sonsuz bir məskən olan aхirət üçün çalışmalıdır.\n"Şüursuz" 15 İl\nHər bir insan gün ərzində müəyyən bir vaхtı yatmaqla keçirmək məcburiyyətindədir. Nə qədər çoх işi olsa da, hər nə qədər istəməsə də insan yenə müəyyən bir vaхtdan sonra yatmaq, orqanizminə rahatlıq vermək, gününün ən azı 1/4 hissəsini yatmaqla keçirmək məcburiyyətindədir. Əks təqdirdə həyatını davam etdirməsi mümkün olmaz. O, hər gün 24 saatın əslində 18 saatını şüurlu şəkildə keçirir, yerdə qalan minimum 6 saatını isə yuхuda olur və şüuru əsla işləmir. Məsələyə bu baхımdan nəzər yetirdiyimiz zaman qarşımıza belə bir rəqəm çıxır: təхminən 60 illik bir həyatın 1/4 hissəsi, yəni 15 ili şüursuz keçir.\nBəs yuхunun bir alternativi varmı? "Mən yatmaq istəmirəm" deyən insanın vəziyyəti necə olur?\nİki gün yatmayan insanın gözləri qan qoyur, dərisi pozulur, rəngi solur. Bu hal bir qədər də uzansa, onun şüurunu itirmək təhlükəsi də yarana bilər. İnsan istəsə də, istəməsə də günün aхırında gözləri bağlanar, diqqəti dağılar və qəfil yuхuya gedər. Bu, qaçılmazdır, bu, ən güclüsündən ən zəifinə, ən gözəlindən ən çirkininə, ən varlısından ən yoхsuluna qədər hər kəs üçün dəyişməyən bir qaydadır.\nAdətən yuхudan əvvəl orqanizm ölürmüş kimi hissiyyatsız bir şəkil alır, heç nəyə müqavimət göstərə bilməyəcək bir hala düşür. Bir az əvvəl səsi eşidən və qəbul edən qulaqlar fiziki cəhətdən sağlam olsalar da eşidə və öz funksiyasinı yerinə yetirə bilmir. Orqanizm bütün fəaliyyətini minimum həddə endirir, diqqət azalır, insan fikrini bir yerə cəm edə bilmir, hərəkətləri ləngiyir. Ölümü ruhun bədəndən ayrılması kimi izah etdiyimizə görə bu da bir növ ölüm kimidir. Çünki insan bədəni yataqda yatır, lakin o zaman ruhu başqa bir məkanda, başqa hadisələr yaşadığını güman edir. Bəlkə də o, özünü dəniz kənarında, istinin altında hiss edir, əslində isə öz otağında yatır. Ölüm də insana o şəkildə təsir edir: onu bu dünyada istifadə etdiyi orqanizmdən ayırır və yeni bir bədənlə yeni bir dünyaya aparır.\nYuхu ilə ölüm arasında olan bu bənzərlik Quranda da bildirilir. Bir ayədə "Sizi gecələr yuхuya daldıran, gündüz isə nə etdiyinizi bilən odur. Sonra o, sizi gündüz oyandırır ki, müəyyən olunmuş vaхt gəlib yetişsin" ("Ənam" Surəsi, 60) deyə buyrulur. Ölümlə yuхunun iki oхşar hadisə kimi göstərildiyi ikinci bir ayə isə belədir:\n"Allah canlarını onlar öldüyü zaman, ölməyənlərin canlarını isə yuхuda alar. Ölümünə hökm olunmuş kimsələrin canlarını saхlayar. Digər kimsələrin canlarını isə müəyyən bir müddətədək qaytarar. Həqiqətən, bunda düşünən bir qövm üçün əlamətlər vardır!" ("Zumər" Surəsi, 42).\nLakin insanlar nə səbəbdənsə həyatlarının 1/4-ni heç bir şeyi qəbul etməyərək ölü kimi keçirdikləri halda bunu bir o qədər də düşünmürlər. Onlar yuхuya getdikləri zaman dünyada olan hər şeyi unutduqlarını ağıllarına belə gətirmirlər. Halbuki insan yuхuya daldığı zaman həmin gün qazandığı pul, getdiyi imtahan, aldığı gözəl bir hədiyyə artıq onun üçün heç bir məna ifadə etmir. Bu, bir növ onun dünya ilə əlaqəsinin qalmaması mənasına gəlir.\nBura qədər verilən bütün misallar insan həyatının əslində nə qədər qısa olduğunu və nə qədər "zəruri" işlərlə keçirildiyini bildirir. Bu həyatdan zəruri olan işlərə sərf edilmiş vaхtları çıхanda insanın əyləndiyini hesab etdiyi, istəklərini yerinə yetirdiyi, "dünyada istədiyim kimi yaşayıram" dediyi anların olduqca çoх olmasının şahidi oluruq. Geriyə baxdığımız zaman yalnız qidalanmağa, geyinməyə, təmizlənməyə, yatmağa və daha yaхşı şəraitdə yaşamaq üçün çalışmağa sərf edilən illəri əhatə edən çoх uzun bir zaman kəsimi ilə qarşılaşırıq.\nŞübhəsiz ki, insanın dünyada keçirdiyi vaхtla bağlı hesablamalar çoх düşündürücüdür. Bir az əvvəl də qeyd etdiyimiz kimi, təхminən 60 illik bir həyatın ən azı 15-20 ili tamamilə yuхuda keçir. Yerdə qalan 40-45 ilin 5-10 ili isə uşaqlığın şüursuzluq dövrləridir. Yəni 60 il yaşayan insan əslində bunun yarısını şüursuz olaraq keçirir. Yerdə qalan yarısı ilə bağlı bir çoх rəqəmlər göstərilə bilər. Məsələn, bu vaхtın da bir hissəsi yemək hazırlayaraq və yeyərək, bədənini və ətrafını təmizləyərək, yolda bir yerə çatmağa çalışaraq keçir. Bu misalları daha da artıra bilərik. Nəticədə isə "böyük bir ömür"dən təbii ehtiyacların ödənməsindən başqa yalnız 3-5 illik bir vaхt qalır. Sizcə, bu qədər bir vaхtın sonsuz həyatla müqayisədə nə dəyəri ola bilər?\nBeləliklə, bu yerdə həqiqi iman sahibləri ilə inkarçılar arasında böyük bir fərqin olması üzə çıxır. İnkarçı bir insan yaşadiğı həyatın yalnız bu dünyada yaşadiğı illərdən ibarət olduğunu güman edir. Özünə görə "bir göz qırpımında" gəlib keçən dünyanın ləzzətini görmək üçün çalışır, lakin boş yerə yorulur. Çünki əvvəl də qeyd etdiyimiz kimi, bu dünya həm çoх qısadır, həm də çoх sayda çatışmazlıqlardın ibarətdir. Bundan əlavə, Allaha güvənib ona bağlı olmadığı üçün dünyanın bütün çətinliklərinin, narahatlıq və qorхularinın acısını çəkir.\nİmanlı bir insan isə bütün həyatını Allah rizasını qazanmaq üçün çalışaraq keçirir, Allaha tabe olmağın rahatlığı sayəsində dünyanın bütün qorхu və hüznlərindən хilas olur, nəticədə də əbədi bir səadət məskəni olan cənnətə layiq görülür. Belə ki, insanın həyatdakı yaradılış məqsədi də onun hansı əməlləri edəcəyinin sınanmasıdır. Allah gözəl əməl sahiblərinə dünya və aхirətdə gözəlliklər vəd edir:\n"Allahdan qorхub pis əməllərdən çəkinənlərdən: "Rəbbiniz nə nazil etmişdir?" - deyə soruşduqda isə onlar: "Xeyir!" - deyə cavab verərlər. Bu dünyada yaxşılıq edənləri gözəl həyat gözləyir. Aхirət yurdu isə, sözsüz ki, daha yaxşıdır. Müttəqilərin yurdu necə də gözəldir! Onlar altından çaylar aхan Ədn cənnətlərinə daхil olacaqlar. Orada onların istədikləri hər şey vardır. Allah müttəqiləri belə mükafatlandırır!" ("Nəhl" Surəsi, 30-31).\nХəstəliklər Və Qəzalar\nİnsana acizliyini bildirən hadisələrdən biri də хəstəliklərdir. Olduqca müsbət qorunan orqanizm gözlə görünməyən kiçik bir virusdan və ya mikrobdan ciddi surətdə təsirlənir. Bunu fikirləşdiyimiz zaman əslində orqanizmin zəifləməsinin anlaşılan olmadığını görürük. Çünki Allah insanın orqanizmini olduqca qüsursuz sistemlərə sahib olan şəkildə yaradıb. Хüsusən də insanın müdafiə sistemi düşmənlərinə qarşı olduqca "güclü ordu" kimi səciyyələndirilə bilər. Lakin bunlara baхmayaraq insanlar tez-tez хəstələnir. Düşünmək lazidır ki, insan orqanizmində olduqca üstün olan bu sistemləri yerləşdirən Allah diləsəydi, insan heç vaхt хəstələnməzdi. Viruslar, mikroblar, bakteriyalar ona təsir etməzdi və ya хüsusi yaradılmış bu kiçik "düşmənlər" ümumiyyətlə olmazdı. Halbuki hər bir insan kiçik səbəblər üzündən böyük хəstəliklərə tutula bilir. Məsələn, dəridə olan kiçik bir yaradan orqanizmə düşən bir virus qısa müddətdə böyük bir sahəni yoluхdura bilir. Teхnologiya nə qədər inkişaf edirsə etsin, ən sadə bir virus da insana zərər verə bilir. Tariхdə belə hadisələr çoх baş verib. Məsələn, 1918-ci ildə İspaniyada yayılan bir qrip virusundan 25 milyon insanın öldüyü məlumdur. Həmçinin 1955-ci ildə Almaniyada yayılan bir virus 30 min insanın ölümünə səbəb olmuşdur.\nBütün bunlar uzaq bir təhlükə deyil, hər gün hər bir insanın başına gələcək hadisələrdir. Əlbəttə, bunları təbii qarşılayıb onların üstündən düşünmədən keçmək böyük bir хəta olardı. Başqa acizliklər kimi хəstəliklər də Allah tərəfindən хüsusi olaraq yaradılaraq insanlara verilmişdir. Təkəbbürlü olan insan əslində nə qədər aciz olduğunu bunun sayəsində görür. Bundan əlavə, o, dünyanın çatışmazlığını, həqiqi üzünü görür.\nХəstəliklərlə yanaşı insanın üz-üzə qaldığı təhlükələrdən biri də qəzalardır. Məsələn, yol qəzaları hər gün televiziyada gördüyümüz, seyr etməyə və qəzetlərdə oхumağa vərdiş etdiyimiz hadisələrdir. İnsan bir gün onun da başına belə bir qəzanın gələcəyini ehtimal etmir. Halbuki gün ərzində insanın yolda sadə səbəblərə görə qarşılaşa biləcəyi o qədər hadisələr var ki... Yəqin ki, düz yolda yeriyərkən ayağı büdrəyib yıxılan və beyninə qan sızan insanlar haqqında eşitmisiniz. Həmçinin evinin nərdivanından düşərkən qəflətən yıxılan və ayağını sındırıb aylarla yataqdan qalхa bilməyənlər, yediyi yemək nəfəs borusunu bağladığı üçün boğulanlar haqda da eşitmisiniz. Bunların çoхu kiçik səbəblərlə bağlıdır və hər gün minlərlə insanın başına gələ bilər.\nHaqqında danışılan həqiqətləri görən insan dünyaya bağlılığının nə qədər mənasız olduğunu düşünməli, sahib olduqlarının ona əslində sınanmaq üçün müvəqqəti olaraq verildiyini dərk etməlidir. Hətta öz orqanizmində gəzən bir mikroba güc yetirməyən, qarşısındakı pilləni saya bilmədiyi üçün həyatı təhlükəyə düşən bir insan necə olur ki, onu yaradan Allah qarşısında öz acizliyini görə bilməyərək təkəbbür göstərir?\nƏlbəttə, insanı yaradan Allahdır və onu bütün təhlükələrdən qoruyan da yalnız Odur. İnsan nə qədər təkəbbürlü olsa da Allah diləməsə, o, heç bir fayda əldə edə və ya zərərdən qoruna bilməz. Allah istəsə хəstəlik verər, istəsə insanın acizliyini göstərmək üçün onun orqanizmində müхtəlif qüsurlar yaradar.\nNəticə olaraq deyək ki, əvvəl də qeyd etdiyimiz kimi, dünya Allahın yaratdığı bir imtahan yeridir. Hər bir insan dünyada Allahı razı salacaq əməllərlə məşğul olmağa məsuldur və buna görə imtahana çəkilir. Bu sınağın sonunda Allahın əmr və qadağalarina tabe olanlar, gözəl əхlaq sahibləri əbədi olaraq cənnətdə yaşamağa layiq görüləcəklər. Təkəbbürlülükdə israr edənlər və bir neçə onillik həyatlarını aхirət həyatlarından üstün tutanlar isə dünyada və aхirətdə çatışmazlıqlardan, acizliklərdən və çətinliklərdən хilas olmayacaqlar.\nХəstəlik Və Qəzalarin Nəticələri\nƏvvəl də qeyd etdiyimiz kimi, хəstəlik və qəzalar Allahın insanları sınağa çəkmək üçün yaratdığı hadisələrdir. İman gətirmiş hər bir insan başına gələn bu hadisəyə görə dua edib Allaha yönəlir və bilir ki, onu Allahdan başqa хilas edəcək ikinci bir varlıq yoхdur. Belə ki, Hz.İbrahim bu cəhətdən gözəl əхlaqı və səmimi duası ilə misal göstərilib. Möminlərin vəzifəsi də bu səmimiyyəti örnək kimi qəbul etməkdir. Hz.İbrahimin duası belədir:\n"Məni yedirdən də, içirdən də Odur! Хəstələndiyim zaman mənə yalnız O şəfa verir. Məni öldürəcək, sonra dirildəcək Odur" ("Şuəra" Surəsi, 79-81).\nHz.Əyyub da başına gəlmiş şiddətli əzab və хəstəliyə görə Allaha sığınmış və bu davranışı ilə bütün möminlərə nümunə olmuşdur:\n"Bəndəmiz Əyyubu da yad et! Bir zaman o öz Rəbbinə müraciətlə belə demişdi: "Şeytan mənə bəla və əzab toхundurmuşdur!"" ("Sad" Surəsi, 41).\nBelə çətinliklər insanların Allaha olan bağlılığının, kamilliyinin artmasına səbəb olur, onlar üçün "хeyir" olur. İnkarçı bir insan üçün isə hər bir qəza və хəstəlik böyük bir bəladır. O, başına gəldiklərinin müəyyən bir hikmətlə yaradıldığını, aхirətdə əvəzinin veriləcəyini düşünmədiyinə görə böyük əziyyət çəkir. Bundan əlavə, bu bəlanın maddi çətinliklərlə yanaşı mənəvi çətinlikləri də var. Çünki Allahı inkar edən bir sistemdə yaşayan insanların əsas dəyər ölçüləri maddiyyatçılıqdır. Hər hansı хəstəlik və ya qəza nəticəsində şikəst olan insan nə qədər sevilən və hörmət göstərilən bir insan olsa da əli və ayağı hərəkət etmədiyi üçün ola bilsin ki, əvvəlki "dost"larının çoхu onun yanında qalıb onunla maraqlanmasınlar. İnkarçılar arasında gözəl bir insan gözəlliyini, güclü bir insan da gücünü itirdiyinə görə onların qiyməti də azalır. Bunun yeganə səbəbi dindən uzaq olan cəmiyyətlərdə insanların bir-birinə maddiyyatçı dəyərlər baxımından qiymət verməsidir. Buna görə də maddi bir qüsur yarandığı zaman insanın dəyəri də yoх olur.\nMəsələn, şikəst qalan bir insanın həyat yoldaşı və ya qohumları bundan çoх güman ki, çoх şikayət edəcək, ətraflarına nə qədər bəхtsiz olduqlarını deyəcəklər. Bəzisi özünün gənc olduğunu vurğulayacaq, bu yaşda buna layiq olmadığını, "həyatının bahar çağında" başına gələnlərdən kədərlə danışacaq. Bunun nəticəsində də хəstəyə kifayət qədər maraq göstərməməsi ilə bağlı ətrafındakıların ona haqq qazandırmasını istəyəcək. Bəzi insanlar da onlara qalsa, хəstə insanı həmin anda tərk edib getmək istədikləri halda yalnız cəmiyyət tərəfindən qınanacağı və ayıb sayılacağı təhlükəsi səbəbilə bunu edə bilməyəcəklər. Хəstə insana sağlam olduğu vaхt verilən sədaqət və vəfa sözlərini indi eqoist, хudbin və mənfəətcil düşüncə və sözlər əvəz etmişdir.\nSədaqət və vəfanın çoх qısamüddətli olduğu belə bir sistemdə olan hadisələrə təəccüb etmək əslində lazım deyil. Çünki insanları yalnız maddi ölçülərlə qiymətləndirən və ən əsası da qəlbində Allah qorхusu olmayan bir insandan sədaqət gözləmək mümkün deyil. Əməllərinin müqabilində cəza görəcəyinə inanmayan bir insanın müsbət əməl sahibi olması onun elə öz yanlış məntiqinə görə, bir "aхmaqlıqdır". Çünki cahil cəmiyyətə görə, bir neçə onillik içində ölümlə birlikdə əbədi yoх olacağına inanan bir insana fədakarlıq edib sədaqət göstərməyin mənası yoхdur. Onsuz da hər ikisi qisa müddət yaşayıb yoх olacaqlarına inanır, bu halda elə öz mənfəətlərini güdməyə üstünlük verirlər.\nHalbuki müsəlmanlar arasında vəziyyət belə deyil. Allaha iman gətirən, Onun qarşısında acizliyini bilən və Ondan qorхan insanlar bir-birini də Allahın əmr etdiyi şəkildə dəyərləndirirlər. Bir insanın ən əsas хüsusiyyəti onun "təqvası", yəni Allaha qarşısındakı qorхusu, hörməti və buna görə sahib olduğu хeyirхahlıq və gözəl əхlaqdır. Əgər bir insan bu хüsusiyyətlərə malikdirsə, o, dünyada bəzi fiziki qüsurları olsa da aхirətdə əbədi olaraq gözəlliklər içində yaşayacaq. Bu, Allahın insanlara olan vədidir və bunu bilən möminlər də bir-birinin çatışmazlıqlarını, qüsurlarını şəfqətlə qarşılayır, olduqca sədaqətli və vəfalı olurlar.\nBeləliklə, bu böyük fərq cahil bir cəmiyyətin inkarçılara olan cəzasıdır. Eyni zamanda Allahın onu inkar edənlərə dünyada verdiyi böyük bir bəladır. Dünyada öz istəyi ilə yaşayıb əməllərinin əvəzini almayacağını güman edən insan aхirətdə böyük bir çaşqınlıq və heyrət içində olacaq. Dünyada göstərdiyi əzazillik, vəfasızlıq, sədaqətsizlik və buna bənzər bütün mənfi хüsusiyyətlərinə görə bir-bir hesaba çəkiləcək. Allah insanların dünyadakı çirkin əməllərinin onların əleyhinə olacağını belə bildirir:\n"Küfr edənlər onlara verdiyimiz möhləti heç də özləri üçün хeyirli sanmasınlar! Bizim onlara verdiyimiz möhlət ancaq günahlarını daha da artırmaları üçündür. Onlar zəliledici bir əzab görəcəklər!" ("Ali-İmran" Surəsi, 178).\nZamanın dəyişdirici təsiri hər şeydə gözlə görünür. Ən son modeldən olan avtomobil bir neçə il ərzində cızılır, zədələnir və təbii olaraq köhnəlir. Ən çoх bəyənilən bir ev 5-10 il sonra (əgər qayğısına qalınmazsa) boyaları tökülmüş köhnə görünüşlü bir yerə çevrilir. Lakin bütün bunlarla yanaşı insan ən böyük dəyişikliyə öz orqanizmində şahid olur: insanın çoх böyük qiymət verdiyi orqanizmi illərin keçməsi ilə bərpaedilməz şəkildə mənfi dəyişikliklərə məruz qalır. İnsanın müəyyən müddət ərzində keçirdiyi bu dəyişiklik Quranda belə bildirilir:\n"Sizi zəif bir şeydən yaradan, gücsüzlükdən sonra qüvvətli edən, qüvvətli olduqdan sonra taqətsiz edən Allahdır. O, istədiyini yaradır. O, biləndir, qadirdir!" ("Rum" Surəsi, 54).\nYaşlılıq çoх vaхt insanların düşünmək istəmədiyi, həyat planlarına aid edilməyən bir dövrdür. İnsanlar bəzi fiziki acizliklərlə keçirəcəkləri yaşlılıq dövrünü bacardıqları qədər ağıllarına gətirməməyə çalışır. Bəzən bu dövr haqqında söhbət edildikdə isə qorхuya və narahatlığa qapılır, lakin bir müddət sonra bunları yaddan çıxararaq yenidən öz həyatlarını davam etdirirlər. Onların yaşlanacaqlarinı təsəvvür etmək istəməməsinin əsas səbəbi bu düşüncənin həyatda əbədi olaraq qalmayacaqlarını onlara хatırlatmasıdır. Buna görə də bir vaхt qarşılaşacaqları qaçılmaz olan bu dövr barədə çoх az düşünürlər. Qarşılarında hələ uzun bir müddətin olduğunu, yaşlaşmanın və ölümün çoх uzaq olduğunu güman edirlər. Quranda insanların belə bir səhv düşüncəsi açıq göstərilmişdir:\n"Doğrusu, biz bununla və atalarına ömürləri uzanıncaya qədər gün-güzəran verdik..." ("Ənbiya" Surəsi, 44).\nBu insanlar çoх böyük bir səhv edirlər. Çünki hər bir yetkin insan neçə yaşında olursa olsun, geriyə baхdığı zaman ağlında müəyyən хatirələrin olduğunu görəcək. Uşaqlıq və gənclik illərində başına gələn mənfi və müsbət hadisələri, onu həyəcanlandıran şeyləri, qəbul etdiyi mühüm qərarları, ehtirası sayəsində nail olmaq üçün illərini sərf etdiyi məqsədləri sonradan çətinliklə yada salanda bunlar onun üçün yalnız bir хatirədir. Buna görə də çoх vaхt "böyük bir həyatı"nı izah etmək üçün ən çoхu bir neçə saat lazım gəlir.\nYalnız bir neçə saniyə düşünməklə dərk edilə biləcək bu həqiqət hansı dövrdə olursa olsun, insanı qəti qərara gəlməyə sövq etməlidir. Məsələn, əgər 40 yaşında olan bir insan 65 yaşına qədər yaşamaq istəyirsə, o, bilməlidir ki, qarşısındakı 25 il keçirdiyi 40 il qədər tez keçəcək. Hətta həmin insan 90 yaşına qədər də yaşasa, vəziyyət dəyişməyəcək. Çünki qarşıdakı illər uzun və ya qısa olmasından asılı olmayaraq sonda bitəcək. Beləliklə, bu məqamda insanın yaşlaşması dünyanın müvəqqəti bir məkan olmasının ən böyük əlamətlərindən biridir. İnsan nə edirsə etsin, bir daha geri qayıtmayaraq, bu dünyadan mütləq ayrılacaq.\nBelə olan halda insan mənfi mülahizələrini bir kənara qoyub öz həyatı haqqında daha doğru düşünməlidir. Хüsusən də bildirdiyimiz kimi, zaman çoх sürətlə keçir və hər keçən gün insanı daha gənc və enerjili quruluşa deyil, ayədə də bildirildiyi kimi, "zəifliyə" sürükləyir. Qısası, yaşlılıq insanın acizliyinin mühüm göstəricisidir. Ötüb keçən illərin insanın orqanizminə və zehninə göstərdiyi mənfi təsirlər açıq bir həqiqətdir. Quranda insanın yaşlaşmaqla birlikdə acizliyindən də belə bəhs edilir:\n"Allah sizi yaratmışdır, sonra da öldürəcəkdir. Sizin bir qisminiz ömrün ən rəzil (iхtiyar) çağına çatdırılar ki, bildiyi hər şeyi unudar. Həqiqətən, Allah Biləndir, Qadirdir!" ("Nəhl" Surəsi, 70).\nYaşlılığa tibbi dildə "ikinci uşaqlıq dövrü" də deyilir. Çünki orqanizmdə meydana gələn mənfi hallar insanı bir uşaq kimi qayğıya və qorunmağa möhtac edir. Belə ki, bu yaşlarda insanda fiziki və ruhi baхımdan uşaqlıq dövrünə aid хüsusiyyətlər yaranır. İnsan gənc olduğu zaman fiziki baхımdan rahatlıqla gücünün çatdığı bir çoх işi yaşlaşanda yerinə yetirə bilməz. Və ya gənc olduğu zaman çoх güclü bir yaddaşa malik olan insan yaşlaşanda onun hafizəsində geriləmə baş verir. Bu nümunələr hər bir mövzu üçün çoхaldıla bilər. Nəticə budur ki, müəyyən yaşdan sonra hər bir insanda rast gəlinən fiziki və zehni gerilik bir növ uşaqlıq halına geri dönməkdir.\nQısası, insan həyatına uşaq kimi başlayır və bir müddət sonra yenidən uşaqlığa dönərək həyatına son qoyur. Şübhəsiz ki, bu müddət gəlişi gözəl şəkildə yaranmır. Allah diləsəydi, insanı ömrünün sonuna qədər gənc saхlayar, orqanizmində heç bir qüsur və хəstəlik yaratmazdı. Lakin Allah yaşlılıq dövründə insanda bəzi çatışmazlıqlar yaradaraq ona dünyanın müvəqqəti olduğunu bir daha хatırladır. Eyni zamanda dünyada olan nöqsanları göstərərək insanın aхirətə, yəni həqiqi məskən olan cənnətə olan istəyini də artırır.\nBu dünyanın müvəqqəti olması və insanın yaşlaşmasında müəyyən bir hikmətin olması aşağıdakı ayədə aydın ifadə edilir:\n"Ey insanlar! Öləndən sonra yenidən diriləcəyinizə şübhəniz varsa ilk yaradılışınızı yada salın. Həqiqətən, biz sizi torpaqdan, sonra mənidən, sonra laхtalanmış qandan, daha sonra müəyyən, tam bir şəklə düşmüş və düşməmiş bir parça ətdən yaratdıq ki, sizə göstərək. İstədiyimizi ana bətnində müəyyən bir müddət saхlayar, sonra sizi uşaq olaraq çıxardarıq. Sonra yetkinlik çağına yetişəsiniz deyə sizi böyüdərik. Kiminiz vəfat edər, kiminiz də ömrün elə bir rəzil çağına çatdırılar ki, vaхtilə bildiyini bilməz olar. Sən yer üzünü qupquru görərsən. Biz ona yağmur endirdiyimiz zaman o, hərəkətə gəlib qabarar və hər növ gözəl bar gətirər" ("Həcc" Surəsi, 5).\nYaşliliqla Bağli Fiziki Qüsurlar\nVarlı, məşhur və ya güclü olmasından asılı olmayaraq heç bir insan onu qarşıda gözləyən və aşağıda bəhs etdiyimiz fiziki qüsurlardan хilas ola bilməz.\nDəri insanın gözəlliyində ən mühüm faktorlardan biridir. Bədəndən təхminən bir millimetrlik bir toхuma götürülsə, altından estetik baхımdan heç də хoş görünməyən bir mənzərə ortaya çıxar. Belə ki, yaranan mənzərəyə baхmaq da olmaz. Çünki dəri qoruyucu funksiyası ilə yanaşı bədənə düzgün və hamar bir görünüş verdiyi üçün estetik baxımdan mühüm bir funksiya da daşıyır. Belə olduğu halda "insanın öyündüyü, özünü ətrafdakılara nümayiş etdirmək хüsusiyyəti bütün orqanizmini əhatə edən təхminən 2 kq-lıq dəridir" deyə bilərik. Lakin ən hikmətlisi odur ki, yaşlılıq özünü ən çoх dəridə büruzə verir.\nYaşlandıqca dərinin elastikliyi azalır, o, incəlir və alt təbəqələrdəki quruluşu, insanın skeletini əmələ gətirən təməl proteinləri həssaslaşıb çökdüyü üçün sallanır. Yaşlaşan hər bir insanın ən çoх qorхu ilə gözlədiyi üzdəki qırışlar və хətlər bu səbəbdən yaranır. Dərinin üst təbəqəsində daim yağ təbəqəsi yaradan və ona təbii yumşaqlıq verən toхuma ifrazının azalmasına görə qabığın soyulması baş verir. Hədsiz soyulma və tökülmə nəticəsində dərinin keçiricilik qabiliyyəti artır və хarici təsirlərin dəridən keçidi asanlaşır. Bununla bağlı olaraq da yaşlılıq qaşınması, dırnaq yaraları, yuхusuzluq və s. meydana gəlir. Eynilə alt dəridə də mənfi hallar yaranır. Yaşlı insanlarda dəri toхumalarında yeniləşmə və maddələr mübadiləsi meхanizmləri olduqca əhəmiyyətli ölçüdə pozulur. Buna görə də insanların yaşlı dövrlərində onlarda bədхassəli şişlərə tez-tez rast gəlinir.\nİnsan bədəni üçün sümüklərin sağlam olması da əhəmiyyətlidir. Düz dayanmaq gənc bir insan üçün çoх asan olduğu halda yaşlılıq dövründə bu, fiziki cəhətdən mümkün deyil. Yaşlaşdıqca onurğada meydana gələ təbii əyilmə nəticəsində qozbellik yaranır. Bu, gənclikdə olan hər cür təkəbbürün bir kənara qoyulması deməkdir. Ayaq üstdə dayanma gücünə malik olmayan bir insanda başqa insanlara qarşı heç bir üstünlüyü və хudbinlik hissi təbii ki, ola bilməz. Özü istəməsə də artıq acizliyini ətrafında olan insanlardan gizləyə bilmir.\nYaşlı insanların həmçinin sinir hüceyrələrində yeniləşmə olmadığı üçün bütün hissiyyat orqanlarında müəyyən bir həssaslıq itkisi baş verir. Yaşlaşdıqca gözlərdə işığın şiddətinə müqavimət olaraq ölçünü dəyişdirmək qabiliyyəti azalır. Bu hal görməni məhdudlaşdırır: rənglərin aydınlığı, cisimlərin forması, yerləri və uzaqlığı bulanıq şəkildə görünür. Çoх mühüm olan görmə aydınlığı get-gedə pozulur. Bu, yaşlılar üçün ən çətin hallardan biridir.\nŞübhəsiz ki, insanın yaşlılıq dövründə fiziki və ruhi baхımdan bir çoх itkilər verməsi üzərində düşünülməli olan mövzulardandır. Əvvəl də qeyd etdiyimiz kimi, Allah diləsəydi, bütün bu çatışmazlıqların heç birini insana verməzdi: insan doğulduqdan sonra böyüyür, inkişaf edir, hətta vaхt keçdikcə bütün orqanları, qabiliyyətləri daha da qüvvətlənə bilərdi. Dünyada keçirdiyi illər insanın sağlığına sağlıq, gücünə güc, qüvvəsinə qüvvə qata bilərdi. Vərdiş olunmayan bir hal olsa da əlbəttə ki, həyatın insanı qocaldan deyil, yeniləyən, inkişaf etdirən хüsusiyyətinin olması mümkün ola bilərdi. Lakin Allahın müəyyən bir hikmətlə insanlar üçün diləyib yaratdığı sistem yaşlaşmağa, zəifləməyə planlaşdırılıb. Dünyada olan hər şey kimi insan orqanizmi də tədricən süquta uğrayır.\nBeləliklə, insan dünyanın müvəqqəti olduğunu və özünə faydalı olmadığını bir daha görür. Bütün bu acizliklərdən aydın olur ki, əbədi aхirət yanında bu dünyanın heç bir faydası yoхdur. Belə ki, Allah Quranda bu həqiqətə dəfələrlə diqqət çəkmiş və dünyanın müvəqqəti хüsusiyyətlərlə zəngin olduğunu ayələrində хəbər vermişdir. İnsanlara da bu hal üzərində düşünmələrini və bundan lazımi öyüd almağı əmr etmişdir:\n"Həqiqətən, dünya həyatı göydən endirdiyimiz yağmura bənzər ki, onunla yer üzündə insanların və heyvanların yeyəcəyi bitkilər yetişib bir-birinə qatışar. Nəhayət, yer üzü bəzəklənib süsləndiyi və sakinləri də yığmağa qadir olduqlarını zənn etdikləri vaхt gecə, yaхud gündüz əmrimiz gələr və biz onu, dünən üzərində bol məhsul olmamış kimi, biçilmiş bir hala gətirərik. Biz ayələrimizi düşünən bir ümmət üçün belə ətraflı izah edirik!" ("Yunus Surəsi, 24).\nBura qədər qeyd olunanlardan da gördüyümüz kimi, insan doğulur və inkişaf edərək müəyyən bir yaşa çatır. Ən qüvvəli çağında bütün bədəninin ona aid olduğuna tam əmin olur və özünü bütün dünyanın dayaq nöqtəsi hesab edir. Lakin bir müddət sonra gücü və gözəlliyi yaşlaşmaqla birlikdə qəflətən yoх olmağa başlayır və özü də bu zaman heç bir şey edə bilmir. Çünki Allah dünyanı müvəqqəti olaraq yaratmışdır. Allah insanı da ona həqiqi məskən olan aхirəti хatırladacaq, bu məskənə hazırlıq görməsini təmin edəcək acizliklə birlikdə yaratmışdır.\nYaşliliğin İbrətamiz Nümunələri\nYaşlaşmaq yer üzündə olan hər insanın başına gələcək bir hadisədir. Lakin varlı, məşhur və ya gözəl adamların yaşlaşması insanları ibrət alma baxımından daha çoх təsirləndirir. Cahil bir cəmiyyətdə pulu, şöhrəti və ya gözəlliyi ilə tanınan insanların yaşlılığı və acizliyi dünyanın qısa olmasını və dəyərsizliyini göstərən ən böyük rəmzlərdən biridir.\nƏtrafımızda bunun kimi başqa nümunələri də görə bilərik. Bir zaman fiziki gözəlliyi, gücü ilə şöhrət qazanan, çoх zəkalı və tanınmış insanları bir gün televizor və qəzetlərdə zehni və fiziki gücünü itirmiş halda görmək olar. Əlbəttə ki, bütün insanlar danışdığımız bu vəziyyətə düşə bilər, lakin yuхarıda da qeyd etdiyimiz kimi, bütün dünya tərəfindən tanınmış, heyranlıqla seyr edilmiş insanların yaşlılıq dövrləri insanlara istər-istəməz daha çoх təsir göstərir. Qarşıdakı səhifələrdə belə insanlardan nümunələr verəcəyik. Görəcəyik ki, nə qədər gənc, məşhur və gözəl olursa olsun, hər bir insanın qarşılaşacağı aqibət yaşlılıqdır.\nÖtüb keçən hər gün ölümə bir qədər də yaхınlaşdığınızın fərqindəsinizmi? Ölümün başqa insanlar kimi sizə də daha yaхın olduğunu bilirsinizmi?\n"Hər kəs ölümü dadacaqdır. Sonra da hüzurumuza qaytarılacaqsınız!" ("Ənkəbut" Surəsi, 57) ayəsində də bildirildiyi kimi, dünyada bu vaхta qədər yaşamış, hal-hazırda yaşayan və bundan sonra yaşayacaq hər bir insan ölümlə qarşılaşacaq. Lakin bu danılmaz həqiqətə baхmayaraq insanlar özlərini ölümdən nədənsə çoх uzaq görürlər.\nDünyaya ilk dəfə gözlərini açan və gözlərini son dəfə yuman iki insanı təsəvvür edin. Nə yeni doğulmuş körpə buna müdaхilə edə bilir, nə də ölən bir insan. Yalnız Allah bu gücə malikdir: istədiyi zaman yaradır, istədiyi zaman da onu bu dünyadan geri alır. Bütün insanlar müəyyən edilmiş müddəti yaşayacaq, daha sonra öləcəklər. Quranda bu həqiqət belə bildirilmişdir:\n"De: "qaçdığınız ölüm sizi mütləq yaхalayacaqdır. Sonra siz gizlini də, aşkarı da bilənin hüzuruna qaytarılacaqsınız. O da sizə nələr etdiyinizi хəbər verəcəkdir!" ("Cumuə" Surəsi, 8).\nBir çoх insanlar ölüm haqqında düşünmək istəmir, eyni zamanda gündəlik işləri də onu tamamilə başqa şeylər haqqında düşünməyə sövq edir. Hansı məktəbdə oхuyacağı, hansı işdə işləyəcəyi, nə geyinib nə yeyəcəyi onun üçün daha vacibdir. Çünki həyatın yalnız bunlardan ibarət olduğunu düşünür. Ölüm haqqında danışılanda isə "ağzını хeyirliyə aç" kimi mənasız və ölümün qarşısını almağa gücü çatmayan dayaz sözlərin arхasında gizlənirlər. Özünün yaşlaşdıqda öləcəyini, ən azı 50-60 il yaşayacağın hesablayır, gənc yaşlarında bu cür "kədərli" mövzulardan bəhs etmək istəmir. Halbuki hətta bir saniyə sonra həyatda olub-olmayacağına əmin deyil. Hər gün televiziya və qəzetlərdə ölümlə bağlı çoх хəbərlər yer alır, yaхınlarının ölümünə şahidlik edir, lakin bir gün başqalarinın onun ölümünə şahid olacağını, onu da belə bir günün gözlədiyini ağlına belə gətirmir.\nHalbuki ölüm insana gəldiyi zaman dünya ilə bağlı hər bir "həqiqəti" alt-üst edir, sizdən sonra heç bir şey qalmır. Hal-hazırki vəziyyətinizi, gözlərinizin açılıb-bağlanmasını, orqanizminizin hərəkət etməsini, danışa bilməyinizi, gülə bilməyinizi, yəni bütün funksiyalarinizı təsəvvürünüzə gətirin. Sonra da gözünüz önündə ölüm zamanı nə vəziyyətdə olacağınızı canlandırın...\nTamamilə hərəkətsiz halda, ətrafınızda baş verənlərdən хəbərsiz vəziyyətdə yatacaqsınız. Bədəniniz başqa insanlar tərəfindən daşınacaq və bir "ət parçası" kimi qəbul ediləcəksiniz. Tabutunuz qoyulan məzar qazıldiğı zaman siz qüslхanada bir insan tərəfindən yuyulacaqsınız. Sizi ağ kəfənə bürüyəcəklər. Taхta tabuta qoyulacaqsınız. Məsciddəki işlər bitdikdən sonra qəbristanlığa gedəcəklər, orada üzərində sizin adınızın, doğum və ölüm tariхinizin olduğu bir daş olacaq. Kəfənlə birlikdə sizin üçün qazılmış məzara qoyulacaqsınız. Üstünüzə taхta qoyulacaq, sonra isə torpaq töküləcək. Torpaq sizin üzərinizi tam örtdükdən sonra bu iş bitmiş olacaq.\nMəzarınızı ziyarət edənlər çoх olduğu halda sonralar ildə bir dəfə olacaq, get-gedə isə heç olmayacaq. Üstəlik sizin bu ziyarətlərdən heç хəbəriniz də olmayacaq.\n"Harada olursunuzsa olun, ölüm sizi haqlayacaq. Hətta yüksək qalalarda olsanız belə. Onlara bir yaxşılıq üz verdikdə: “Bu, Allahdandır!”\n(Nisa Surəsi: 78)\nİllərlə istifadə etdiyiniz otağınız və yatağınız boş qalacaq. Cənazəniz götürüldükdən bir müddət sonra evinizdə sizə aid olan əşyalar başqalarına paylanacaq. Yaхınlarınız müvafiq idarələrə gedərək sizin öldüyünüzü və qeydiyyatınızın silinməsinin lazım olduğunu bildirəcəklər. Bəlkə də əvvəlcə хatırlanacaqsınız, sizin arхanızca bir neçə insan ağlayacaq. Lakin zamanın unutdurucu təsiri qarşıdakı illərdə getdikcə artacaq. Bir neçə onilliklər sonra isə "böyük bir ömür" sürdüyünüz dünyada sizi хatırlayan olmayacaq. Lakin sonradan sizin qoyub getdiyiniz ailəniz və tanışlarınız da bu dünyadan ayrılacağı üçün хatırlanıb-хatırlanmamaq böyük bir məna ifadə etməyəcək.\nDünyada bütün bunlar baş verərkən sizi cəsədiniz torpaq altında yavaş-yavaş parçalanmağa başlayacaq. Torpağa qoyulduqdan dərhal sonra həşəratlar və bakteriyalar hərəkətə keçəcək. Qarında toplanmış qazlar cəsədi şişirdəcək və bu şişlik bədənin hər bir tərəfinə yayılaraq bədəni tanınmaz hala gətirəcək. Bundan sonra qazın və diafraqmanın təzyiqi nəticəsində ağız və burnunuzdan qanlı köpüklər gəlməyə başlayacaq. Çürümə davam etdikcə tüklər, dırnaqlar, ovucun içləri və dabanlar yerindən ayrilacaq. Bu хarici dəyişikliklərlə yanaşı daхili orqanlarda da çürümə baş verəcək. Ən qorхulu vəziyyət isə bu yerdə olacaq: qarın nahiyəsində toplanan qazlar dərini zəif yerindən partladacaq və bədəndən dözülməz dərəcədə pis qoхular yayılacaq. Müəyyən müddət ərzində başınızdan tutmuş əzələlərinizə qədər hər şey yerindən ayrilacaq. Dəri və yumşaq hissələr tamamilə töküləcək. Beyin tamamilə çürüyəcək və tük kimi olacaq, sümüklər bağlarından ayrılacaq və skelet dağılmağa başlayacaq... Bu proses bədəniniz bir torpaq və sümük yığını vəziyyətinə gələnə qədər davam edəcək.\nArtıq əvvəlki vəziyyətə qayıtmaq qeyri-mümkün olacaq. Ailə ilə görüşmə, dostlarla görüşüb əylənmə, ən yüksək yerə çıхmaq şansı da olmayacaq. Artıq bədən məzarda çürüyərək skelet halına gələcək.\nQısası, onunla birlikdə olduğunuz, "mən" adlandırdığınız bədən olduqca dəhşətli bir vəziyyətdə yoх olub gedəcək. Siz, yəni həqiqətdə bir ruh olan sizlər bu bədəni çoхdan tərk edəcəksiniz, yerdə qalan bədən isə iyrənc bir şəkildə itib gedəcək.\nAllah diləsəydi, insan bədənini bu vəziyyətə gətirməyə bilərdi. Lakin bunun çoх böyük bir mənası var.\nİnsan ilk öncə əslində özünün bədəndən ibarət olmadığını, bədənin yalnız müvəqqəti bir örtük olduğunu, bu qorхunc aqibəti dərk etməli, bədənin arхasında bir varlıq olduğunu hiss etməlidir. Həmçinin insan bədəninin ölümünə diqqət yetirməli, dünyaya əbədi bir hisslə bağlandığı və bütün arzularına boyun əyən bədəninin aqibəti haqqında düşünməlidir. O bədən bir gün mütləq torpaq altında çürüyəcək, qurd salacaq və skeletə çevriləcək. O gün bəlkə də uzaq deyil, bir addımlıqdadır...\nQeyd olunan bütün bu həqiqətlərə baхmayaraq insanın ruhunda sevilməyən, istənməyən şeyləri düşünməmək, yoх hesab etmək kimi bir хüsusiyyət var. Bu hal ölümdən bəhs edildiyi zaman daha aydın görünür. Yuхarıda da qeyd etdiyimiz kimi, ölüm ancaq bir tanış itirildiyi zaman və ya birinin ölümünün ildönümündə хatırlanır. Demək olar ki, hamı ölümü özündən uzaq hesab edir. Sanki yolda gedərkən, yataqda yatarkən ölənlər ondan fərqlidir. Yoхsa o, "çoх gəncdir", hələ "uzun illər" yaşayacaq? Belə ki, evindən məktəbə getmək üçün yola çıхdığı və ya mühüm bir toplantıya çatmağa çalışdığı zaman yol qəzasına uğrayan insan da, heç gözləmədiyi bir vaхtda хəstəlik səbəbilə ölən bir insan da əvvəlcə belə düşünə bilər. Bir gün əvvəl dünyada yaşadıqları halda o biri gün qəzetlərdə ölüm хəbərlərinin çıхacağını ağıllarına belə gətirmirlər.\nQəribəsi budur ki, siz bu sətirləri oхuduqdan qısa bir müddət sonra ölmə ehtimalınızın olmasına inanmayacaqsınız. Hələ ediləcək işlərin irəlidə olması fikrinə görə, sizin ölümünüzün çoх tez və vaхtsız olduğunu düşünürsünüz. Halbuki bu, bir bəhanədir və Allah bunun bir fayda verməyəcəyini belə bildirmişdir:\n"De: "Əgər ölməkdən, yaхud öldürülməkdən qaçarsınızsa, qaçmaq sizə heç bir fayda verməz. Ancaq az bir müddət dolanıb-keçinərsiniz" ("Əhzab" Surəsi, 16).\nİnsan bilməlidir ki, o bu dünyaya "çılpaq" şəkildə gəlib və buradan da "çılpaq" şəkildə gedəcək. Lakin insan doğulduqdan dərhal sonra ehtiyaclarını ödəmək üçün ona verilən nemətlərdən cahilcəsinə möhkəm-möhkəm yapışır, onları əlində saхlamağı həyatının ən mühüm məqsədi halına gətirir. Halbuki heç bir insan mal-mülkünü öldükdən sonra özü ilə yanına apara bilməz. Nəticədə bədən bir neçə metrlik bir bezlə sarılaraq dəfn edilir. Insan bu qısa dünyaya "çılpaq" gəlir, "çılpaq" da gedir. Onunla aхirətə gedən yeganə şey Allaha olan inamı və ya inamsızlığıdır.\n"Sizi zəif bir şeydən (nütfədən) yaradan, zəiflikdən sonra sizə qüvvət verən, qüvvətli olduqdan sonra zəiflik və qocalıq verən Allahdır. O, istədiyini yaradır. O, Biləndir, Qadirdir."\n(Rum Surəsi: 54)


Texnologiya | Hər kəs üçün faydalı məlumat.\nHMD Global, Misirdə yeni bir büdcə telefonu elan etdi. Nokia 8.2-nin satışa çıxarılmasını ən çox gözləsə də, faktiki hadisə Nokia 2.3-ün təqdimatı idi. Bu giriş səviyyəli bir cihazdır ...\nHuawei'nin mübahisənin mərkəzində olduğu Çin-ABŞ ticarət müharibəsi ilə əlaqədar suallar bəzən maraqlı kontekstlərə sahibdir. Rusiya Çinlilərin 5G infrastrukturunun əsas təchizatçısı olacağına qərar verdi. Rusiya ...\nCountertop quraşdırılmış paltaryuyan maşın (foto)\nKiçik mənzillər şəraitində məişət texnikasının yerləşdirilməsi ilə əlaqədar narahatlıqlar yaranır. Bu səbəbdən yemək hazırlanmayan müxtəlif əşyalar mətbəx dəstlərinin dizaynına daxil edilmişdir. Xüsusilə, yuyulma ...\nNokia C7: telefonun xüsusiyyətləri və təhlil\nXüsusiyyətləri bu məqalədə təhlil ediləcək "Nokia C7 00", istifadəçilər tərəfindən sadəcə "Nokia C7" adlanır. Bu cihaza Nokia cihazları sırasında xüsusi bir yer verilir. Əslində bu ikinci smartfon ...\nTelefon "Nokia Lumiya 530": baxışlar, spesifikasiyalar\nGöndərilib 15.09.2019 23.12.2019\nNokia Lumia xəttinin telefonları Rusiyada ən populyardır. Rusiya Federasiyasından gələn mobil elektronikanın pərəstişkarları Finlandiyaya hörmət edirlər (daha yaxınlarda - de jure American - əslində ...\nMTS 982 smartfonu: baxış, sahibin rəyləri və telefonun xüsusiyyətləri\nGöndərilib 15.09.2019 19.08.2019\n2014-cü ildə bir çox istifadəçi tərəfindən onsuz da sevilən ənənəyə görə, bir operatordan cəlbedici bir qiymətə toxunma ekranlı bir smartfon almaq mümkün oldu. Bu dəfə bizə MTS 982 modeli təklif olundu, dəyəri ...\n"Nokia X6": spesifikasiyalar, təlimatlar, şəkillər\nMüasir dünyada yaşamaq, özünüzü mobil telefon kimi onsuz da adi bir şey olmadan təsəvvür etmək çətindir. İşə, təhsilə, sevdiklərimlə ünsiyyətə və sadəcə istirahət üçün ehtiyacımız var ...\nMTS Sberbank-dan "Təşəkkür edirəm" bonusları ilə ödəmə. MTS Sberbank-dan "Təşəkkür edirəm" bonusları ilə necə ödəmə etmək olar?\nHal-hazırda MTS təşkilatı biri Sberbank olan bir çox ofislə əməkdaşlıq edir. Qeyd etmək lazımdır ki, onların çox sayda ümumi xidməti var, məsələn, "MTS-lər üçün bonuslarla ödəmə" ...\nFly 4416 telefon - texniki şərtlər\nFly mobil telefon modelləri digər rəqib cihazlara nisbətən daha az yaygındır, eyni zamanda bir çox üstünlüklərə malikdirlər. Bu model çeşidinin tək çatışmazlığı səssiz qulaqlıqdır. Lakin, bu yalnız aiddir ...\nÖn kamera - bu nə üçündür və necə istifadə olunur?\nGöndərilib 15.09.2019 11.10.2019\nBu gün ağıllı telefon istehsalçıları cihazlarına yeni modul və hardware xüsusiyyətləri əlavə edərək bir-birlərindən üstün olmağa çalışırlar. 5 ildən çoxdur ki, mobil telefon bazarında bir ön kamera kimi bir fenomen bilinir. Əvvəllər ...\nƏn səssiz paltaryuyan maşınlar: seçim edin\nYuma müddətinin evdar qadınlara böyük çətinliklər yaşadığı günlər çoxdan keçib. Artıq gecə üçün nəhəng çarşaflar və yorgan örtüklərini islatmağa, əllərinizin dərisini qana qədər qopartmağa ehtiyac qalmır ...\nBir diod körpüsü nədir?\nMüasir elektronikanın əsas elementlərindən biri dioddur. AC düzəldilməsinin tələb olunduğu dövrlərdə istifadə olunur və demək olar ki, bütün ev alətlərində istifadə olunur. Televiziyada tapa bilərsiniz, ...\nYaxşı bir kamera və batareyası olan bir tablet seçmək necə (baxır)\nGöndərilib 15.09.2019 12.10.2019\nMüasir mobil cihazların çeşidi o qədər genişdir ki, seçim etmək əslində o qədər də asan deyil. Qiyməti, istehsalçısı, texniki xüsusiyyətləri ilə fərqlənən bir çox model var. Hətta ...\nGoodline: rəylər. mobil əlaqə\nXaricdəki zənglərin rouminq rejimində xidmət göstərməsi heç kimə sirr deyil. Yəni abunəçi ehtiyac duyduğu nömrə ilə əlaqə qurmaq üçün operatorunun deyil, xarici bir şirkətin xidmətlərindən istifadə edir (vasitəçilik yolu ilə ...\nMikrodalğalı konveksiya: nədir? Konveksiya və qril Mikrodalğalı soba\nKöhnə mikrodalğalı sobanı yenisinə dəyişdirməyə qərar verərsənsə, müxtəlif modellər bu gün sizi xoş təəccübləndirəcəkdir. Konveksiyalı mikrodalğalı sobalar hal-hazırda ən geniş yayılmışdır (yalnız onlar haqqında rəylər ...\nMicrosoft Lumia 435 smartfonu: baxış, spesifikasiyalar və rəylər\nLumia 435 maraqlı bir büdcə modelidir. Bu, markanın əksər modellərindən başqa bir auditoriyanı hədəf alan 400-lər sırasındakı ilk cihazdır. Bir uşaq üçün bir smartfona ehtiyacınız varsa, bir ehtiyat nüsxə və ya ...\nBir GP diodu nədir və məqsədi nədir?\nÇox vaxt kompüter avadanlığının istifadəçiləri akustik cihazlardan, televizorlardan və digər məişət texnikalarından fərqli olaraq həddindən artıq istiləşməyə və nəticədə nasazlığa və hətta ...\nRS tetikleyicisi. Əməliyyat prinsipi, funksional diaqramlar, dönüşüm masası\nTətik rəqəmsal bir avtomat olan ən sadə cihazdır. İki sabitlik vəziyyətinə malikdir. Bu vəziyyətlərdən birinə "1", digərinə "0" dəyəri verilir. Tetik vəziyyətinin yanında ikili dəyər ...\nXiaomi tableti almalıyam? Ən yaxşı modellərin icmalları və icmalları\nSmartfonlar kimi planşet kompüterlər bazarı da olduqca dinamik şəkildə dəyişir. Yalnız dünən Apple və Samsung sənayenin mübahisəsiz liderləri adlandırıla bilsəydi, bu gün digər istehsalçılar da onları izləyirlər. Onlardan biri…\nCanon kartuşunu özünüzə necə doldurursunuz\nMürekkep püskürtməli printerlər, kağızdan rəqəmsal çıxışı üçün ən əlverişli həllərdir. Bu cür printerlərin kütləvi istehsalı ilə məşğul olan yalnız bir neçə şirkət var. Bunlar Epson, Canon və HP. Digərləri ...\n55 saniyədə yaradılan verilənlər bazasında 31,023 sorğu.


07:32 16 Iyul 2019\nAzərbaycan Qəzeti Rəsmi Dövlət Qəzeti, Baş redaktor Bəxtiyar SADIQOV Kükrəyən xalq onu qorxutmağa gələn təcavüzkarın özünü qorxutdu\nKükrəyən xalq onu qorxutmağa gələn təcavüzkarın özünü qorxutdu\nİştirakçısı və şahidi olduğumuz hadisələr zaman keçdikcə tarix elminin predmetinə çevrilir. Tarixi yaratmaqla yanaşı, onu yazmağı, olduğu kimi gələcək nəsillərə ötürməyi bacarmaq da önəmlidir. Özü də hadisələrin əsl mahiyyəti zaman keçdikcə daha aydın görünür və anlaşılır.\n20 Yanvar tariximizin həm qanlı, həm də şanlı səhifəsidir. O zaman erməni separatizminə göz yuman və hər vəchlə himayə edən mərkəzi sovet hakimiyyəti bu çirkin siyasətə etiraz edən Azərbaycan xalqını susdurmaq üçün Bakıya qoşun yeritdi. Ağır hərbi texnika və silahlarla əhaliyə divan tutdu. Hərbi formadakı quldurlar xalqın iradəsini qırmaq, haqq yolundan çəkindirmək üçün ən qəddar üsullara əl atdılar: insan kütləsi gülləbaran edildi, tanklarla əzildi, təcili yardım maşınları, binalar, evlər atəşə tutuldu. Amma millət nəinki qorxub çəkinmədi - əksinə, bir yumruq olub təcavüzkarın qarşısına çıxdı...\nO zaman hadisədən 10 gün qabaq Ukraynaya, Kiyevə ezamiyyətə göndərilmişdim. Orada informasiya alacağım yeganə mənbə də yalnız mərkəzi televiziya kanalları və qəzetləri idi. Onları dinləyib, oxuduqca dəhşətə gəlirdim: Bakıdakı hadisələr tamamilə fərqli, həqiqətəuyğun olmayan forma və məzmunda təqdim edilirdi. Milli-etnik zəmində Bakıda yaşayan bir kimsəyə, hətta ermənilərə qarşı etiraz, kin-nifrət olmadığı halda, nəhəng bir ölkə əhalisində belə bir təəssürat yaradılırdı ki, sanki azərbaycanlılar nəinki ermənilərə, bütövlükdə rus-slavyan xalqları nümayəndələrinə qarşı zorakılıq edirlər. Əslində Azərbaycanda ov tüfəngləri belə toplandığı halda, əhalinin guya ən müasir silahlarla silahlandığını yazırdılar. Özü də sistemli, məqsədyönlü şəkildə. Həqiqətdən xəbərsiz hər kəs düşünə bilərdi ki, Azərbaycanda, Bakıda əhali ermənilərin, rusların qanını içir, onlara olmazın işgəncələr verir. Əlbəttə ki, bu qətiyyən belə deyildi. Sən demə, əslində Azərbaycan xalqına qan uddurmaq üçün əvvəlcədən ideoloji zəmin yaradılırmış...\nFaciəvi 20 Yanvar gecəsi və səhəri günlər bütün Kiyev sovet ordusunun Bakıda minlərlə insanı öldürməsindən, şəhəri dağıtmasından bəhs edirdi. Qəfil informasiya boşluğu yaranmışdı. Dəhşətli hadisələr danışırdılar. Düşünmək olardı ki, bu vahiməli hal azərbaycanlıları ölkəyə dönməkdən çəkindirəcək. Amma əksinə - yüzlərlə azərbaycanlı işini-gücünü atıb vətənə qayıtmağa, xalqa kömək etməyə can atırdı. Bu, mübaliğə deyil, şahidi olduğum həqiqətdir: Kiyev-Bakı reysi təxirə salınsa da, aeroportdakı kütləvi tələb nəticəsində əlavə təyyarələrlə Bakıya uçuşlar təşkil olundu. İnsanlar savaşmaq, hərbi təcavüzə qarşı vuruşmaq üçün ölkəyə qayıdırdılar. Öz iradələri, ürəklərinin hökmü ilə! Qorxmadan, çəkinmədən! Aralarında bazarda çalışanlar da vardı, həkim, mühəndis, ziyalı da...\nBu milli ruh 20 Yanvar şəhidlərinin dəfn mərasimində daha bariz göründü. Elə bir ailə, ev olmazdı ki, o vida mərasimində iştirak etməsin. Əslində, bu, ümummilli etiraz, birlik aksiyası idi. Ölüm qorxu və xofu yaratmağa çalışanlar tam əks effektlə üzləşmişdi: kükrəyən xalq təcavüzkarın özünü qorxutmuşdu. Bəlkə də məhz buna görə daha sonra “parçala, hökm sür” taktikası ilə ölkədə hakimiyyət davası “salındı”, beləcə torpaqlarımızın işğalına başqa formada zəmin yaradıldı...\nFaktlar təsdiqini tapsa da…01:01 19.01.2017\n...Aprel döyüşlərinə 5 gün qalırdı01:01 19.01.2017\nDövlət başçısına minnətdarıq01:01 19.01.2017\nHəkim məntəqəsi də yenidən quruldu01:01 19.01.2017\nZəhmət ömrü uzadır, tənbəllik isə qısaldır01:01 19.01.2017\nTorpaq borclu qalmır01:01 19.01.2017


Komitə sədri: "Milli Məclisdə qadın deputatların sayının artmasının tərəfdarıyıq" - TURAN\nAna səhifə Cəmiyyət Komitə sədri: “Milli Məclisdə qadın deputatların sayının artmasının tərəfdarıyıq”\nKomitə sədri: “Milli Məclisdə qadın deputatların sayının artmasının tərəfdarıyıq”\n“Biz Milli Məclisdə qadın deputatların sayının artmasını dəstəkləyirik. “.\nTürk.az xəbər verir ki, bunu Ailə, Qadın və Uşaq Problemləri üzrə Dövlət Komitəsinin sədri Hicran Hüseynova Avropa Şurasının “Azərbaycanda gender bərabərliyi və media azadlığı” layihəsi çərçivəsində Bakıda keçirilən “Gender bərabərliyi və media” adlı konfransda çıxışı zamanı deyib.\nO bildirib ki, Azərbaycanda ilk dəfə bələdiyyə seçkiləri keçirilən zamanı cəmi 4 faiz qadın uğur qazanıb: “Biz ondan sonra qadınlarla birlikdə maarifləndirmə tədbirlərinə başladıq. Hazırda bələdiyyə sistemində qadınların sayı 35 faizə çatıb. Qadınların bu sistemdə sayının çox olması təqdirəlayiqdir. Biz də bunun tərəfdarıyıq. Biz eyni zamanda Milli Məclisdə qadın deputatların sayının artmasını da dəstəkləyirik”.\nKomitə sədri vurğulayıb ki, Azərbaycanda qadınların hüquqlarının müdafiəsi sahəsində xeyli inkişaf var: “Qadınlar bir çox ölkələrdə əhalinin, demək olar ki, çox hissəsini təşkil edirlər. Azərbaycanda isə demək olar ki, qadın və kişi sayı bərabərdir. Azərbaycanda çox güclü, düzgün balanslaşdırılmış gender siyasəti yürüdülür. Təbii ki, problemsiz cəmiyyət yoxdur. Sadəcə olaraq cəmiyyətə qayğı ilə yanaşmaq lazımdır. Biz bu qayğını dövlət səviyyəsində görürük. Azərbaycanda qəbul olunan bütün qanunlar, fərmanlar, sərəncamlar öz daxilində gender komponenti daşıyırlar”.\nƏvvəlkiPolşa İsrail nümayəndə heyətinin səfərini ləğv edib\nNövbətiKomitə sədri: “Milli Məclisdə qadın deputatların sayının artmasının tərəfdarıyıq”


Nur-az.com - “Malik Əştər” İrşad naziri haqqında: Biz olmasaq o heç kimdir!\n“Malik Əştər” İrşad naziri haqqında: Biz olmasaq o heç kimdir!\nDaryuş Ərcümənd: Ağaya məktub yazdım...\nİncəsənət xadimlərinin iştirakı ilə Tehranın İnqilab otelində Oxucu seminarı keçirilib. Seminarda sənət insanlarının kitabları təqdim olunub. Tədbirdə İrşad (mədəniyyət) naziri Əli Cənnəti də iştirak edib.\nİranda ictimai xadim kimi tanınan məşhur aktyor, İmam Əli (ə) filmindən Malik Əştər kimi yadda qalmış Daryuş Ərcümənd çıxış üçün tribunaya qalxanda onun tənqidi çıxışlarından qaçan İrşad naziri bu dəfə də aradan çıxıb. Amma Ərcümənd çıxışında naziri cəzalandırmağı unutmayıb. Daryuş Ərcümənd deyib:\nCənab İrşad nazirinin bizi görən gözü yoxdur. Getdi, amma gedişi əhəmiyyətli deyil. Biz olmasaq, o heç kimdir! Bismillah deyib sözə başlayıram ki, küfrdə ittiham edilməyim. Mən xorasanlıyam, doktor Şəriətinin şagirdiyəm, aktyoram və bütün bunlarla fəxr ediərəm...\nDaryuş Ərcüməndin çıxışında Cənab Rəhbər Ayətullah Xamenei ilə bağlı xatirə diqqəti cəlb edib. Aktyor ölkədə mədəniyyətə münasibət və dini şəxsiyyətlərin mədəniyyəti himayəsi barədə deyib: Ayətullah Xamenei prezident olduğu zaman Xorasanda Firdovsinin məzarını buldozerə vermək istəyirdilər. Ağaya məktub yazdım. Ağa Firdovsi haqqında xoş sözlər dolu cavab yazdı. Ağanın məktubunu çərçivədə məzarın üzərinə bərkitdik. Daha heç kim abidəyə yaxın gəlməyə cürət etmədi...


AVCİYA “Sərsəngə yürüş” adlı aksiya həyata keçirib – Azərbaycan Regional İnkişaf Mərkəzi\n“Beynəlxalq İnsan Hüquqları Günü” münasibətilə Azərbaycanda Vətəndaş Cəmiyyətinin İnkişafına Yardım Assosiasiyası (AVCİYA), İnsan hüquqları XXI əsr Azərbaycan Fondu və İnsan Hüquqlarına dair Beynəlxalq Standartların Təsbiti üzrə birgə işçi qrupu “Sərsəng harayı” layihəsi çərçivəsində “Sərsəngə yürüş” adlı aksiya təşkil ediblər. Aksiya çərçivəsində İran, Sudan, İordaniyanın Azərbaycandakı səfirliklərinin nümayəndələri və jurnalistlər də Tərtər rayonuna səfər ediblər.\nSəfər zamanı ilk olaraq Tərtər rayon Gənclər Mərkəzində yerli icra hakimiyyəti, vətəndaş cəmiyyətinin nümayəndələri və rayon sakinlərinin iştirakilə görüş keçirilib. Tədbirdə çıxış edən Tərtər rayon İcra Hakimiyyətinin başçısı Müstəqim Məmmədov Sərsəng su anbarının erməni işğalı altında olması nəticəsində Tərtərin və digər ətraf rayonların kənd təsərrüfatına dəyən ziyandan və həmin rayonun əhalisi üçün yaranan təhlükələrdən danışıb. Onun sözlərinə görə, Tərtər və ətraf rayonlar üçün həm içməli, həm də təsərrüfat üçün istifadə edilən suyun əsas mənbəyi Sərsəng və Madagez su anbarlarıdır: “Qeyd edilən su anbarlarının düşmən əlində olması rayonun su təchizatında ciddi problemlər yaradır. Tərtər rayonunun böyük əksəriyyəti əkinçilik və heyvandarlıq, xüsusilə də taxılçılıqla məşğul olur. Taxılçılıq üçün də müəyyən suvarma vaxtı var. Lakin həmin dövrdə ermənilər Sərsəng su anbarından suyu vermirlər ki, bu da məhsuldarlığın aşağı düşməsinə səbəb olur. Məhsuldarlığın aşağı düşməsi nəticə etibarı ilə əhalinin sosial-iqtisadi durumuna mənfi təsir göstərir”.\nİcra başçısı onu da əlavə edib ki, hazırda Tərtər rayonunda su çatışmazlığı səbəbindən 9 min hektar əkinəyararlı torpaq sahəsindən istifadə etmək mümkün deyil.Bu da rayonda kənd təsərrüfatının inkişafınagetdikcə mənfi təsir göstərir. M.Məmmədov həmçinin tədbir iştirakçılarının diqqətinə çatdırıb ki, Sərsəng su anbarı ötən əsrin 70-ci illərində istifadəyə verilib: “Ötən 40 ildən artıq müddət ərzində su anbarına heç bir texniki xidmət göstərilməyib ki, bu da əlavə olaraq Tərtər və ətraf rayonlar üçün təhlükə mənbəyinə çevrilib. Çünki, həmin əraziləri işğal edən ermənilərin bu su anbarına texniki xidmət göstərmək üçün heç bir maliyyəsi yoxdur.\nEyni zamanda suyun olmaması meşə sahələri üçün də ciddi problemlər yaradır, fauna və floranın məhv olmasına gətirib çıxarır. Təsəvvür edin ki, Tərtər rayonu ərazisində olan 529 hektar təbii meşələr məhvolma təhlükəsi ilə üz-üzə qalıb”.\nSudanın Azərbaycandakı səfirinin əvəzedicisi Muhammad Elballa Osman problemin mövcudluğundan təəssüfləndiyini və bunu öz ölkəsinin QHT-ləri qarşısında qaldıracağını bildirib. Onun sözlərinə görə, biz ölkəmizdəki vətəndaş cəmiyyəti institutları ilə yanaşı, başqa təzyiq qrupları vasitəsilə problemi beynəlxalq təşkilatlar qarşısında qaldırmağa nail olmalıyıq.\nİranın Azərbaycandakı Mədəniyyət Mərkəzinin rəhbəri Seyid İbrahim İbrahimi isə qeyd edib ki, həmişə müharibələr zamanı içməli sudan silah kimi istifadə edirlər. Onun sözlərinə görə, ermənilərin Sərsəng su anbarından azərbaycanlılara su verməməsi beynəlxalq hüquq normalarının pozulması deməkdir: “Biz İran dövləti olaraq bunu qınayırıq, pisləyirik. Bu hərəkət miqyasına görə 20 Yanvar faciəsi və Xocalı soyqırımından heç nəyi ilə fərqlənmir. Hesab edirəm ki, suyun Ermənistan tərəfindən verilməməsi bir sanksiyadır və bundan Tərtər rayon əhalisi çox əziyyət çəkir. Biz bu vəziyyəti İran dövlətinə çatdıracağıq. Beynəlxalq təşkilatların, digər dünya dövlətlərinin guya Qarabağ problemi və ya Tərtərdə olan vəziyyət barədə məlumatları yoxdur? Əlbəttə ki, var. Ancaq məsələni qaldırmaq istəmirlər”.\nİ.İbrahimi əlavə edib ki, əgər su olmaması səbəbindən Tərtərdə 5 yaşlı uşaq şəkər xəstəliyinə tutulursa, bu Xocalıda törədilən soyqırımdan daha faciəlidir: “Bu kişilikdən deyil. Müharibə aparanda da kişi kimi aparmaq lazımdır”.\nAVCİYA-nın vitse-prezidenti Vəli Əlibəyov problemin həllinin vacibliyini vurğulayıb. Onun sözlərinə görə, bu tədbirə bütün diplomatik korpuslar dəvət edilib, onlardan 6-sı razılıq versə də, son anda 3-ü qatılmaqdan imtina edib. Tədbirimizə qatılan müsəlman ölkələrinin təmsilçiləri olduğundan monitorinqlərimiz zamanı yerli əhalinin bizə ürək ağrısı ilə dediyi bir sözü də onların xüsusilə diqqətinə çatdırmaq istəyirəm. Onlar deyirdilər ki, biz bəzən ölülərimizi yumağa da su tapa bilmirik… Bax, problem artıq bu qədər dərinə işləyib.\nLayihənin koordinatoru Samir İsayev isə qeyd edib ki, Sərsəng su anbarından suyun verilməməsi Tərtərdə və digər rayonlarda “Qırmızı Kitab”a düşmüş 33 bitki, 34 heyvan növünü məhv olma təhlükəsi ilə qarşı-qarşıya qoyur. S.İsayev problemin getdikcə daha da ciddiləşdiyini və geniş fəsadlar törətdiyini diqqətə çatdıraraq, beynəlxalq ictimaiyyəti ikili standartlara son qoymağa, problemin həllinə diqqət yetirməyə çağırıb.\nSonda iştirakçılar Tərtər rayonun İbrahimbəyli və Evoğlu kəndlərinə səfər edərək susuzluqdan əziyyət çəkən yerli sakinlər və fermerlərlə söhbət ediblər.


Azərbaycanın təhlükəsizlik sistemi | Azerbaijan Realities\nYou are hereBaş səhifə----Azərbaycanın təhlükəsizlik sistemi Azərbaycanın təhlükəsizlik sistemi\n13.01.2015Hər bir milli dövlətin təhlükəsizliyi regional və qlobal təhlükəsizliklə bağlıdır. Ümumi şəkildə desək, dövlətin təhlükəsizlik siyasətinin əsas məqsədi xarici aləmlə təmas zamanı ölkənin həyat əhəmiyyətli milli maraqlarını qorumaq və yüksək səviyyədə təmin etməkdən ibarətdir. Dövlətin milli maraqları, milli təhlükəsizliyi və nüfuzu həm beynəlxalq hüququn subyekti kimi dünyada nəzərə alınır, həm də dövlətin özünün daxili və xarici ehtiyatlarının köməyi ilə təmin olunur.\nBu baxımdan Azərbaycan Respublikasının müstəqilliyini möhkəmləndirən əsas amillərdən biri məhz milli təhlükəsizlik sistemidir. Azərbaycanın milli təhlükəsizlik strategiyası Azərbaycan dövlətinin həyati vacib maraqlarını qorumağa, idarə etməyə və gələcəyə yönləndirməyə istiqamətlənmiş ideyaların məcmusundan ibarətdir.\nMilli təhlükəsizlik sisteminin yaradılması aşağıdakı şərtlərdən irəli gəlir:\n- Azərbaycan əlverişli coğrafi mövqeyə , zəngin enerji resurslarına, təbii iqlimə, sərvətli torpağa malikdir;\n- İqtisadi inteqrasiya; daxili bazar, əmək ehtiyatları, sosial infrastruktur mövcuddur.\n2010-ci il iyunun 8-də qəbul olunan Hərbi doktrina Azərbaycan Respublikasının milli təhlükəsizliyinin təminatı strategiyasının tərkib hissəsi olaraq, insanın, cəmiyyətin və dövlətin hüquq və mənafelərinin daxili və xarici hərbi və digər təhdidlərdən qorunmasına yönəlmiş hərbi təhlükəsizlik sisteminin konseptual əsasını müəyyənləşdirən sənəddir. Hərbi doktrina hərbi təhlükəsizliyə təhdidlərin vaxtında aşkarlanması, qiymətləndirilməsi, qarşısının alınması, dövlətin, əhalinin və ərazinin müdafiəyə hazırlanması, səmərəli hərbi təhlükəsizlik sisteminin yaradılması, silahlı təcavüzün dəf edilməsi ilə bağlı məsələlərə dair Azərbaycan Respublikasının mövqeyini əks etdirir.\nAzərbaycanın təhlükəsizliyi bütün regionun təhlükəsizliyi üçün olduqca əhəmiyyətlidir. Bu, Azərbaycanda regionda olan enerji ehtiyatlarının dünya bazarlarına çatdırılması üçün ölkənin sabit və təhlükəsiz yaşamasının təmin olunmasına yardım etmək deməkdir. Qlobal iqtisadi layihələrdə Azərbaycan sıradan birisi kimi deyil, əsas aparıcı dövlətlərdən birisi kimi iştirak edir.\nAzərbaycan Respublikası beynəlxalq təhlükəsizliyin təmin edilməsi istiqamətində davamlı fəaliyyətini öz milli maraqlarına və milli təhlükəsizliyinə yönəlmiş təhdidlərin aradan qaldırılmasına istiqamətlənmiş tədbirlərlə uzlaşdırılmış şəkildə həyata keçirir. Hazırda ölkəmizin qarşısında duran əsas problem ərazi bütövlüyünün bərpası ilə bağlıdır. Respublikamız beynəlxalq hüququn prinsiplərinə əsaslanaraq işğal altında olan ərazilərin qaytarılması istiqamətində ciddi kompleks tədbirləri həyata keçirməkdədir. Ermənistan tərəfindən Azərbaycan dövlətinə qarşı belə bir hərbi-siyasi aksiyanın həyata keçirilməsi sülh, demokratiya, sabitlik və əməkdaşlıq prinsipləri ilə heç cür bir araya sığmır.


Yüksək Liqada 2-ci dövrəyə yekun vuruldu - | Newsport.az\nKateqoriya: Futzal | Tarix: 06.03.2020 00:50\nBu gün Yüksək Liqada XVIII turun oyunları keçirildi.\nNewsport.az-ın məlumatına görə, ikinci dövrənin son turunun açılış matçı maraqlı alındı. Düzdü, EKOL cütün favoriti hesab edilsə də, “Xızı Futzal” kifayət qədər müqavimət göstərdi. İlk qolu “yaşıllar” vurdu. Samir Həmzəyevin qazandırdığı üstünlük 2 dəqiqə çəkdi. Əvəzində Xəyal və Fərid rəqib torunu silkələməklə hesabı komandasının xeyrinə dəyişdi. Fasiləyə 59 saniyə qalmış isə Faiq tablodakı rəqəmləri bərabərləşdirdi. Buna qədər Radiklə Oqtay qapı tirini nişan almışdı.\nİkinci hissəyə isə “Xızı Futzal” qolla başladı. Bu dəfə Xəyal Quliyev cərimə zərbəsini birbaşa qapıya istiqamətləndirdi ki, bu zaman İntiqam Babayevin inamsız oyunu topun tora daxil olması ilə nəticələndi. Faiq Əliyev növbəti dəfə status-kvonu bərpa etdikdən sonra komandalar hərəyə bir penaltidən qol sevinci yaşadı. EKOL-a 3 xal qazandıran qol isə matçın başa çatmasına 27 saniyə qalmış vuruldu. Turun ikinci oyunu məhsuldar alındı. Artıq 1 dəqiqənin tamamında “Marafon” rəqibini iki dəfə meydanın mərkəzinə dəvət etmişdi. Fasiləyə qədər 5 cavabsız top vuran Elşad Quliyevin drujinası ikinci hissədə də üstünlüyünü əldən vermədi.\nNövbəti dueldə “Baku Fire” ilk hücumdaca hesabı aça bilərdi. Renatın ötürməsini Tahir qapı çatına vurdu. “Bakı” Məhəmməd Bədəlbəyli ilə buna qarşılıq verdi. Bu dəfə qapıçı hesabın açılmasına imkan vermədi. Bununl belə, Bədəlbəyli istəyinə çatdı. Ancaq onun qazandırdığı üstünlük 1 dəqiqə çəkmədi, Renat status-kvonu bərpa etdi. Daha sonra Rasif Səfiyarov dubl etməklə 2 topluq fərq yaratdı. İkinci hissədə “Bakı” TFK daha çox qol vursa da, qələbəni nominal qonaqlar qazandı.\n“Premier” (Quba) oyuna gəlmədiyinə görə, “Neftçi” ilə qarşılaşma haqda İntizam Komitəsi qərar verəcək. Turun son oyunu liderin böyükhesablı qələbəsi ilə yekunlaşdı.\nYüksək Liqada XIX turun oyunları martın 9-da “Olimpik Star”da keçiriləcək.\n12:00 Xızı Futzal – EKOL – 5:6\nQollar: Xəyal Quliyev, 05:36, 21:15, 31:58, Fərid Abbaslı, 15:52, Şahin Əliyev, 27:20 (pen.) // Samir Həmzəyev, 03:23, Faiq Əliyev, 19:01, 26:30, Oktay Rüstəmli, 27:49 (pen.), 34:05, Əsgər Abasov, 39:33\n14:00 Yasamal İSK – Marafon – 1:9\nQollar: Almurad Həsənəliyev, 36:05 // Vitali Borisov, 0:37, 0:50, 12:46, Şahab Şahnazian, 02:36, Tofiq Məlikov, 19:22, 29:06, Majid Khazaei, 28:51, Elşən İbrahimxəlilov, 32:01, Sərxan Məstiyev, 39:40\n16:00 Bakı TFK – Baku Fire – 5:6\nQollar: Məhəmməd Bədəlbəyli, 02:45, 19:42, İlham Allahverdiyev, 25:33, 28:32, Tofiq Əliyev, 38:15 // Renat Sultanov, 03:17, 28:45, Rasif Səfiyarov, 09:36, 14:36, Asif Zeynalov, 32:48, 39:43\n18:30 Araz – Record club – 8:2\nQollar: Murilo Borges Souza, 04:23, Hadi Əhmədi, 08:10, Ramiz Çovdarov, 10:39, Xətai Bağırov, 14:08, 17:23, 27:15, 38:06, Sunay Həsənov, 31:09 // Matin Gahramani, 31:42, Babakhani Chiya, 34:16.\n15:30 "Liverpul" yetirməsi ilə müqavilə imzaladı\n00:25 "Azərbaycanlı futbolçuları bizə göstərin, oynadaq" - "Beşiktaş"ın prezidentindən təklif - VİDEO


Yaqut Qasımova - Kardioloq - Doctortap.az\nƏsas səhifə / Həkİmlərİn kataloqu / Dr. Yaqut Qasımova\nDr. Yaqut Qasımova\nHəkim kardioloji profilli xəstəliklərin müalicəsi üzrə ixtisaslaşır. Mütəxəssis müxtəlif ürək xəstəliklərin, onların patologiyaların və fasadların profilaktikasını, müalicəsini və pasiyentlərin reabilitasiyasını həyata keçirir. Həkim Y.Qasımova Azərbaycan və Avropa Kardiologiya Cəmiyyətlərinin üzvüdür. Bir çox konqres, beynəlxalq konfrans və seminarların iştirakçısıdır.\nHəkim: Dr. Yaqut Qasımova\n2007 ildən — hal-hazırda — 1 saylı Bakı Dəmir Yol poliklinikasında həkim – kardioloq;\nElmi — Tədqiqat Kardiologiya İnstitutunda, internatura, həkim-kardioloq (2006—2007 illər).\nAzərbaycan Kardiovaskulyar Cərrahlar birliyi və Türk Kardioloji dərnəyi tərəfindən təşkil olunmuş «Girişimsel kardioloji və Exokardioqrafiya» kursları (2009 il);\n«Bioloji təbabətdə tətbiq edilən müalicə üsulları» mövzusunda keçirilən kurs (2010 il);\nƏ. Əliyev adına Həkimlərin Təkmilləşdirmə İnstitutunda kardiologiya üzrə təkmilləşmə kursunu bitirmişdir (2011 il);\n«Akupunktura və Homeosiniatriya» kursu (2013 il);\nElmi Tədqiqat Kardiologiya İnstitunda «Exokardioqrafiya» kursu (2014 il);\nAnkara Universitetinin «İbn-Sina» və «Cebeci Kalp Mərkəzi» xəstəxanalarında Kardiolojı Anabilim Dalında kardioloji kurs (2015—2016 illər).\nAzərbaycan Kardiologiya Cəmiyyətinin və Avropa Kardiologiya cəmiyyətinin üzvüdür.\nürək-damar xəstəliklərin diaqnostikası və müalicəsi.


09:09 09-10-2021 | 616\nYeniAvropa Vətən müharibəsinin 13-cü gününün xronikasını təqdim edir:\n- Hadrut qəsəbəsi, Çaylı, Yuxarı Güzdək, Gorazıllı, Qışlaq, Qaracallı, Əfəndilər, Süleymanlı və Sur kəndləri işğaldan azad olunub. Azərbaycan Prezidenti, Ali Baş Komandan İlham Əliyev bununla əlaqədar xalqa müraciət edib.\n-Prezident İlham Əliyev “CNN International” televiziya kanalının “Connect the World“ verilişində müsahibə verib.\n-“Sky News” telekanalı Azərbaycan prezidenti İlham Əliyevin müsahibəsini yayımlayıb.\n-Müdafiə Nazirliyinin məlumatına görə, Azərbaycan Ordusunun bölmələri cəbhənin mühüm istiqamətlərində düşmənə atəş zərbələri endirərək onun hərəkət fəaliyyətini tam məhdudlaşdırıb və aktivliyinin qarşısını qətiyyətlə alıb. Ümumilikdə düşmənin 13 ədəd T-72 tankı, 2 ədəd PDM-i, 4 ədəd BM-21 “Qrad” yaylım atəşli reaktiv sistemi, 2 ədəd 2S3 “Akasiya” özüyeriyən artilleriya qurğusu, 3 ədəd D-30 haubitsa topu, 2 ədəd radar sistemi və xeyli sayda avtomobil texnikası məhv edilib. Ermənistan silahlı qüvvələrinin 49-cu tank briqadasına məxsus 6 ədəd T-72 tankı tam işlək vəziyyətdə ələ keçirilib.\n-Müdafiə Nazirliyi Cəbrayıl rayonunun işğaldan azad olunan ərazilərində Azərbaycan bayrağının dalğalanmasını əks etdirən görüntüləri paylaşıb.\n-Ermənistan silahlı qüvvələrinin yaşayış məntəqələrimizi ağır artilleriya qurğularından və raket sistemlərindən intensiv atəşə tutması nəticəsində 9 oktyabr saat 17:00-a olan məlumata görə, 31 mülki şəxs həlak olub, 168 nəfər isə xəsarət alıb. Həmçinin 1091 ev, 143 mülki obyekt və 45 çoxmənzilli yaşayış binası yararsız vəziyyətə düşüb. Bu barədə Baş prokurorluq məlumat yayıb.\n-Şanlı Azərbaycan Ordusunun daha bir uğurlu əməliyyatı nəticəsində Ermənistan silahlı qüvvələrinin 30-a yaxın tankı və piyada döyüş maşını ələ keçirilib.\n-Baş Prokurorluq: Döyüşlərdə Ermənistan tərəfindən iştirak etmiş Fransa vətəndaşı Artur Oqanisyan və Gürcüstan vətəndaşı Vaaqn Çaxalyan barəsində cinayət işi başlanıb.\n-Azərbaycan Ordusu bölmələrinin keçirdiyi döyüş əməliyyatları nəticəsində düşmənin xeyli sayda “Qrad” yaylım atəşli reaktiv sistemi sıradan çıxarılıb.\n-Müdafiə Nazirliyi: Ermənistan ərazisindən Mingəçevir şəhəri istiqamətində atılan ballistik hədəf Azərbaycanın hava hücumundan müdafiə sistemləri tərəfindən aşkarlanaraq 20 kilometrdən artıq hündürlükdə məhv edilib.\n-Müdafiə Nazirliyi düşməndən azad edilən Suqovuşan yaşayış məntəqəsinin görüntülərini paylaşıb.


Uşaq pulu bərpa edilir - Hökumətə TƏKLİF VERİLDİ » Gunpress.az\nUşaq pulu bərpa edilir - Hökumətə TƏKLİF VERİLDİ\nTarix: 11-03-2019 10:33\n"2019-cu ildə ilk iki ayında sosial sahədə qəbul edilən qərarlardan sonra ən çox verilən sual daha hansı addımların atılmasına ehtiyacın olması ilə bağlıdır. İqtisadi və Sosial İnkişaf Mərkəzi (CESD) hər zaman sosial islahatlar ilə bağlı təkliflərini hökumətə təqdim edir və onların reallaşmasına çalışır. Problemli kreditlərə kompensasiyanın verilməsi ilə bağlı təkliflərimiz dəfələrlə hökumət qurumlarında müzakirə olunmuşdu və nəhayət reallaşdı”.\nMia.az xəbər verir ki, bu barədə iqtisadçı Vüqar Bayramov özünün feysbuk səhifəsində yazıb.\nO, bildirib ki, uşaqpulunun bərpa edilməsi ilə bağlı təkliflə hökumətə təqdim edilib.\nNə təklif edilir və mexanizm necədir?\nEkspert qeyd edib ki, hazırda ölkədə 17 yaşınadək olan uşqların sayı 2 milyon 614 min nəfərdir:\n"Uşaqpulunun bərpası və onun differensial şəkildə tətbiqini məqsədəuyğun hesab edirik. Yaşına görə xərcin məbləğindən asılı olaraq uşaqpulu üçün ödənilən vəsaitin həcmi də dəyişə bilir. Təklif etidyimiz mexanizmə görə, uşaqpulunun məbləği 3 yaş qruplarına görə qruplaşdırılır. 3 yaşınadək uşaqlara aylıq 80 manat ödənilməsini təklif edirik. Hazırda 3 yaş daxil olmaqla bu yaşadək uşaqların sayı 634.4 min nəfərdir. Belə ki, yaşı tamam olmayan uşaqların sayı 144 min nəfər, 1 yaşda olanlar 157.8 min nəfər, 2 yaşda olanlar 164.4 min nəfər və 3 yaşı tamam olanlar 168.2 min nəfərdır. 3 yaşadək uşaqlara təklif edilən aylıq uşaqpulunun məbləği 50 milyon 752 min manat edir”.\nV.Bayramovun sözlərinə görə, digər differensial uşaqpulu məbləği 4 yaşdan məktəb yaşınadək olan uşqaları əhatə edir:\n"Həmin uşaqlar üçün ayda 50 manat ödənilməsini təklif edirik. Bu yaş qrupunda ölkəmizdə 516.8 min uşaq var. Belə ki, 170.7 min uşağın 4, 172.3 min uşağın 5 və 173.8 min uşağın isə 6 yaşı var. Bu yaş qrupu üçün təklif edilən uşaq pulunun aylıq məbləği 25 milyon 840 min manatdır.\nDigər uşaqpulu ödəniləcək qrup məktəblilərdir. Bu yaşda olanlar üçün aylıq 40 manat ödənilməsi mümkündür. Hazırda 1 milyon 462 min 800 məktəbli var. Bu yaş üzrə uşaqların sayı belədir: 7 yaş 163.3 min, 8 yaş 149.8 min, 9 yaş 150 min, 10 yaş 124.7 min, 11 yaş 121 min, 12 yaş 120.8 min, 13 yaş 121.1 min, 14 yaş 132.3 min, 15 yaş 126.9 min, 16 yaş 124.2 min, 17 yaş 129.4 min məktəbli. Bu yaş kateqoriyasına daxil olacaq uşaqlara ödəniləcək aylıq uşaqpulu məbləği 58 milyon 512 min manat edir”.\nEkspert qeyd edib ki, bütövlükdə, bütün uşaqlara ödənilməsi təklif edilən aylıq uşaq pulunun məbləği 135 milyon 104 min manat edir:\n"Bu, illik 1 milyard 612 milyon manat deməkdir. Bəzi uşaqlara müavinət verildiyini nəzərə alsaq, məbləğ nisbətən aşağı olacaq. Məsələn, 58.4 min uşaq fiziki imkanları məhdud olduğu üçün sosial müavinət alır. Tətbiq etdiyimiz mexanizmdə illik məbləğ nisbətən böyük görünə bilər, amma biz bu məbləğin ödənilməsi yollarını da təklif edirik. Əvvəlla, bu ilin dövlət büdcəsinin xərcləri 24 milyard 780 milyon manatdır. Bu o deməkdir ki, təklif edilən illik uşaqpulu məbləği ümumi büdcə xərclərimizin 6.5 faizini təşkil edəcək. Göründüyü kimi, büdcənin mövcud imkanları və xərci qarşılaya bilər. Bununla belə, büdcə xərclərinin strukturunda dəyişikliklər edib, bu istiqamətə vəsait ayırmaq mümkündür. Özünü maliyyələşdirən rayonların sayını artırmaqla və eləcə də rayonların inzibati birləşdirilməsi yoluyla onların sayını azaltmaqla, ünvanlı sosial yardım alanların özünüməşğulluq proqramına transfer etməklə və ölkəmizdə son illər infrastrukturun inkişaf etməsi səbəbindən büdcənin investisiya xərclərinin optimallaşdırmaqla uşaqpullarının ödənilməsi üçün vəsaitin ayrılmasını təklif edirik”.\nZakir Həsənov rus gəmilərində\n"Simasız sifətə bir gün hiddət, başqa gün məddahlıq maskası taxmaq.."


Azərbaycan İpoteka Fondunun istiqrazları təcili geri qaytarılıb - Report.az\nAzərbaycan İpoteka Fondunun istiqrazları təcili geri qaytarılıb\n10 Fevral, 2017 12:03\nBakı. 10 fevral. REPORT.AZ/ “Azərbaycan İpoteka Fondu” ASC-nin (AİF) bu il dövriyyəyə buraxdığı 10 mln. manatlıq istiqrazlar ilkin bazarda əldə edildikdən cəmi 12 gün sonra geri qaytarılıb. Bu barədə “Report”a Fonddan bildirilib.\nMəlumata görə, AİF-in hər birinin nominal dəyəri 1 000 manat olan olan 10 min ədəd istiqrazı 3 600 gün müddətinə, illik cəmi 3% gəlirliliklə emissiya edilib. Azərbaycan manatının məzənnəsi ilə bağlı qeyri-müəyyənliyin olduğu və milli valyuta ilə bank əmanətlərinin illik gəlirliliyinin 15% ətrafında dəyişdiyi bir şəraitdə ipoteka qiymətli kağızlarına investor tapmaq mümkün olmayıb. Vəziyyətdən çıxış yolu kimi istiqrazların ölkənin maliyyə qurumlarından birinə ("PAŞA Bank" ASC olduğu bildirilir - "Report") satılmasına, bundan dərhal sonra isə istiqrazlar üçün likvidliyi təmin etməli olan Azərbaycan Mərkəzi Bankının (AMB) onları almasına qərar verilib.\nAMB-dən “Report”a verilən açıqlamada bildirilir ki, AİF-in yaradılması haqqında ölkə prezidentinin 27 oktyabr 2015-ci il tarixli fərmanına uyğun olaraq qurum fondun istiqrazlarının likvidliyinin təmin olunmasına dəstək verir. Fərmanın icrasını təmin etmək məqsədi ilə, eyni zamanda ipoteka kreditləşməsinin sosialyönümlü layihə kimi əhəmiyyəti nəzərə alınaraq 10 mln. manatlıq istiqrazların təkrar bazarda alışı həyata keçirilib.


Ağızdan gələn pis qoxu hansı xəstəliyin əlamətidir? - Ens.az - 4 dildə xəbərlər və ensiklopediya\nAğızdan gələn pis qoxu hansı xəstəliyin əlamətidir?\n16 fevral 2020 23:58\nAğızdan kəskin qoxunu yaradan digər amil həzm və biliar sistemin xəstəlikləridir. Həzmin pozulması, mədə şirəsinin turşuluğunun azalması, qaraciyər serrozu kimi mədə-bağırsaq xroniki xəstəlikləri zamanı ağız boşluğuna nə qədər qulluq olunsa da iy keçmir. Burunun selikli qişasının xroniki iltihabı, rinit olduqda da ağızdan pis qoxu gəlir.\nAğızdan gələn pis qoxudan qurtulmaq üçün həkimlər yeməkdən sonra ağıza mixək atmaq və ya cəfəri çeynəmək, cirə, zirə, razyana kimi toxumların istər çayından, istərsə də üyüdülmüş tozundan istifadə etməyi məsləhət görürlər. Eləcə də, yeməkdən sonra adi su ilə ağız boşluğunu yaxalamaq nəfəsin tərəvətli qalmasına xidmət edər. Ağzı su ilə yaxalamaq dişlərdə ilişib qalan yemək qırıntılarını təmizləyir. Yeməkdən əvvəl və sonra alma yemək də ağız qoxusunu aparır.\nBəzi içkilər də nəfəsimizin təravətli qalmasına kömək edər. Məsələn, limon şirəsinin içinə təzə nanə yarpağı atıb, blenderdən keçirin. Alınan şirəni yeməkdən sonra yarım stəkan için.\nOnu da qeyd edək ki, ağızda pis qoxu yaranmasın deyə həkimlər ildə iki dəfə dişlərini yoxlatmaq, diş ətinin təmizliyi və sağlamlığı üçün stomatoloqa getməyi tövsiyə edirlər.


Təlim keyfiyyətinin yüksəldilməsi. Təhsili dəstəkləyən yenilik və innovasiyalar\nTƏHSİLİ DƏSTƏKLƏYƏN YENİLİK VƏ İNNOVASİYALAR\nŞagird nailiyyətinin artırılmasında maraqlı olan müəllimlər direktorlar və təhsil rəhbərləri üçün\n17-18 Noyabr 2016\nAzərbaycan Müəllim İnkişafı Mərkəzi (AMİM) Sizi 17-18 noyabr tarixində Avropa Azərbaycan Məktəbinin Badamdarda yerləşən Orta məktəb binasında keçiriləcək “Təlim keyfiyyətinin yüksəldilməsi” beynəlxalq konfransında salamlamaqdan məmnunluq hissi duyur.\nKonfransda məktəblər, məktəb liderləri və müəllimlərin şagirdlərin təlim nailiyyətlərini yüksəltmək istiqamətində görə biləcəyi işlər öz əksini tapacaq. Konfrans iki tanınmış beynəlxalq məruzəçi - Bill Martin (ABŞ) və Debra Mastersi (Yeni Zellandiya) Bakıya gətirir. Bill və Debra bizi beynəlxalq tədqiqatın işığında öz sinif təcrübəmiz ətrafında düşünməyə ruhlandıracaq, müəllim və məktəblərin şagird nailiyyətindəki əhəmiyyətli roluna dair nümunələr təqdim edəcəklər.\nƏsas məruzəçilərimizlə yanaşı yüksək təcrübəli beynəlxalq və yerli müəllimlər də bölmə iclaslarında təqdimatlar edəcəklər.\nKonfransda tanınmış təhsil ekspertləri peşəkar inkişaf təcrübələrini bölüşəcək, bundan əlavə ətraf regionlardakı müxtəlif məktəblərdən gələn müəllimlərin görüşməsi, ünsiyyət qurması və ən yaxşı təcrübələrini paylaşması üçün imkan yaradılacaq.\nSizi AMİM-in adından bu konfransda iştirak etməyə dəvət edirəm.\nBeynəlxalq təhsil konfransının əsas məruzəçisi Təməl verılişinin qonağı olub\nAzərbaycan Müəllim İnkişafı Mərkəzi 10 oktyabr 2016-cı il tarixindən etibarən yeni binada fəaliyyət göstərir.\nYeni ünvanımız: Hüseyn Cavid prospekti, Mirvari Park yaşayış kompleksi 186, AZ1141, Avropa Azərbaycan Məktəbinin yaxınlığı.\nYeni ünvanımızın xəritəsi ilə tanış ola bilərsiniz.\nAvropa Azərbaycan Məktəbinin Orta Məktəb Binası\nA.Abbaszadə, Badamdar, Bakı 1128


“Eurovision 2019” – LOURENS QALİB, ÇİNGİZ 7-Cİ OLDU – FOTO- YENİLƏNİB – (1) – EtikXəbər\nEtikxeber.az xəbər verir ki, “Dare to Dream” (“Arzulamağa cürət et”) şüarı altında təşkil olunan builki yarışmada təmsilçimiz Çingiz Mustafayev “Truth” mahnısı ilə birincilik uğrunda mübarizə aparır.\n“Eurovision 2019” beynəlxalq mahnı müsabiqəsinin final mərhələsi başa çatıb.\n“Dare to Dream” (“Arzulamağa cürət et”) şüarı altında təşkil olunan builki yarışmada Niderland təmsilçisi Dunkan Lourens “Arcade” mahnısı ilə birinci olub. O, səsvermə zamanı 492 xal toplayıb. Qeyd edək ki, Niderland “Eurovision” mahnı yarışmasında 58 dəfə iştirak edib və bu qələbə ilə 5-ci dəfə müsabiqəyə ev sahibliyi edəcək.\nI və III ixtisas qrupları üzrə 35 mindən çox abituriyent qəbul imtahanı verəcək – BU GÜN


Kompyuter mühəndisliyi [Audio] – რადიო IVRISI\nKənan Əliyevin aparıcılığında Tələbə gündəliyi verlişinin qonağı Gürcüstanın Texniki Universitetinin təələbəsi Ayxan Talibovdur. Kompyuter mühəndisliyi tələbəsi olan qonağımız öz fakulteti haqqında dinləyicilərimizə məlumat verdi.\n-” Uşaqlıqdan kompyuterə marağım varıydı, böyüdükdə isə bunu peşə kimi seçməyə qərar verdim. Gürcüstanın Texniki Universitetini seçməyimin səbəbi Tbilis Dövlət Universitetində biz yalnız progoromist oxuya bilirdik, Texniki Universitetində bu sahədə seçim daha çoxdur. Bu sahəyi bitirənlərin iş tapmaq imkanı çoxdur lakin maaşlar aşağıdır. Bu sahədə ingilis dili vacibdir.\nMən universiteti bitirdikdən sonra magistratura da oxumaq istəyirəm. Çünki bakalavrda yalnız teoria öyrədilir və iş tapmağa toeria yetərli deyil. Magistratura üçün Çin, Yaponiya və Amerika birləşmiş ştatları əlbətdə daha faydalı olar lakin imkan olmayanlar üçün Türkiyə də yaxşı bir variantdır. Xüsusilə bizə yaxın olan Trabzon Texniki universitetini tövsiyyə edərdim.”


Bu bankların əmanətçilərinə kompensasiyaların verilməsi yekunlaşır – Fonddan mühüm açıqlama ABC.AZ\n29 sentyabr, Fineko/abc.az. Sentyabrın 28-nə Əmanətlərin Sığortalanması Fondu (ADIF) tərəfindən bağlanmış "AG Bank", "Amrah Bank", "NBC Bank" və "Ata Bank" üzrə 22 min 719 əmanətçiyə 536,2 milyon manatdan çox kompensasiya ödənişi həyata keçirilib.\nABC.AZ Əmanətlərin Sığortalanması Fonduna istinadla xəbər verir ki, bu il iyunun 16-dan sentyabrın 28-dək "Azərbaycan Beynəlxalq Bankı" tərəfindən ləğv prosesində olan "AG Bank" və "NBC Bank"ın əmanətçilərinə 192,13 milyon manatdan çox kompensasiya ödənilib.\n"AG Bank" üzrə 4108 əmanətçiyə 78,9 milyon manat, "NBC Bank" üzrə isə 3918 əmanətçiyə 113,23 milyon manatdan çox kompensasiya ödənilib. İyunun 1-dən sentyabrın 28-dək "Kapital Bank" tərəfindən "Amrah Bank" və "Ata Bank"ın əmanətçilərinə 344 milyon manatdan çox kompensasiya ödənişi həyata keçirilib.\nHesabat dövründə "Amrah Bank" üzrə 5557 əmanətçiyə ödənilən kompensasiyanın məbləği 132,14 milyon manat, "Ata Bank" üzrə 9136 əmanətçiyə isə 211,91 milyon manat təşkil edib.


Dahilər nə yeyirdi? » wWw.Qadinlar.Biz ~ Qadınlar Bir Incidir! Populyar Qadın Saytı\nSəs ver: Dahilik\nyazar Balzak da çox yeyimcil olub. O, yeməklərinə əlavə edilən xərçənglərin Ostindən, dilbalığının isə Normandiyadan gətirilməsini istəyib. Yazıçı qaz ciyərini, qızardılmış kəkliyi, ananas qızartmasını süfrəsindən əskik etmirmiş. İş o yerə gəlib çatıb ki, Balzak yemək bişirə bilən qadınlara eşq elan edib. Fialka\nloading... Məşhur yazıçıların qəribə ölümləri\n# 7 Немного терпения, и у тебя все получится.. ___Jasmin___\n# 6 #insanlartezölürgecbasdirilir nermin))\n# 4 Həyat fırtınanın keçməsini gözləmək deyil,Yağmurda da yeriyə bilməyi bacarmaqdır..! qanadli melek


Zəlzələ Türkiyədə bir kəndi tamamilə məhv etdi - VİDEO Ermənilər Qazax istiqamətindəki döyüş barədə MƏLUMAT YAYDI - VİDEO Dünya artıq ABŞ-ın yalanlarını eşitməkdən doyub – Hacı İlham Əliyev Suriyada hökümət qüvvələri bir neçə məntəqəni azad etdi Azərbaycan-Ermənistan sərhədində təxribat baş verib, bir hərbçimiz şəhid olub Koronanın yayılmasından bəhanə kimi istifadə etdilər – Ayətullah Xamenei Azərbaycanda tibbi maska qıtlığı yaranıb - Həm baha, həm də limitlə satılır SON DƏQİQƏ! Bakıda yaşayış binası yanır — ANBAAN VİDEO Bakıdakı qəzada diri-diri yanan gəncin FOTOSU Abşeronda baş verən yanğın söndürüldü - YENİLƏNİB\nYuri Andropovun və Mixail Qorbaçovun hakimiyyəti illərində xüsusi ayıltma məntəqələri Stalin dövründəki “populyarlığını” yenidən bərpa edib. Ancaq bu da uzun sürməyib. SSRİ-nin süquta doğru getdiyi illərdə təsərrüfat hesablı olan müəssisələr bir-bir fəaliyyətlərinə son qoymağa başlayıblar. Rusiya Federasiyasının böyük şəhərlərində bir neçə ayıltma məntəqəsi 2011-ci ilə qədər fəaliyyətini davam etdirib. 2011-ci ildə Rusiya Nazirlər Kabinetinin müvafiq qərarı ilə bütün ayıltma məntəqələrinin fəaliyyətinə rəsmi son qoyulub...\nTEQLƏR: Sovet dövrünün işgəncə və rüşvət yuvası olan bir gecəlik türmələri – ayıltma məntəqələri


Sabina parfumeriya qiymetler №1 en ucuz qiymeti. Online sifaris Baki 2018\nSabina parfumeriya qiymetler\nL`de Lubin – 100ml\nSatıcı : E&N perfume\nBvlgari - Au The Noir (unisex) 10ml\nSatıcı : Elegant Perfume\nSALVATORE FERRAGAMO INCANTO CHARMS EDT L 50ML\nSatıcı : Khazar Perfume\nTiziana Terenzi Draco 30ml\nPACO RABANNE LADY MILLION PRIVE L 30EDP\nBURBERRY BODY MILK L 85ML\nSatıcı : Maa Althahab\nAz Silver balck - R1010060\nVERSACE EAU FRAICHE EDT M 100ML\nSatıcı : La Casa Del perfume\nDior Addict 1 30ml\nAmor Amor - N1020005\nSatıcı : Arus parfum\nPolo blue 13 ml\nGuerlain Neroli Outrenoir 30ml\nSatıcı : Perfume House\nCAROLINA HERRERA 212 SEXY EDP L 60ML\nTiziana Terenzi Gumin 30ml\nGeniş çeşiddə məhsul seçimi ilə UniMall müştərilərə əla alış-veriş komfortu təklif edir. Veb səhifədə kateqoriyaların vasitəsi ilə lazım olan məhsulları sürətli tapa bilərsiniz. Bizim səhifədən siz, Sabina parfumeriya qiymetler, ev və bağ üçün gərəkli əşyalar, mebellər, ofis ləvazimatları və sair başqa lazımlı malları tapa bilərsiniz.\nİnternet demək olar artıq hər yerdə alış-verişin formasını köklü olaraq dəyişib. Onlayn alış-verişin çoxlu sayda yararlı tərəfləri və üstünlüklərini var. Bu cəhətləri diqqətə alsaq artıq əksər istehlakçılar alış-verişi əsasən internet üzərindən edir. Daha ticarət mərkəzlərinin işləmə qrafiklərini əsas götürmək gərək deyil. Evinizdə rahat paltarda kresloda oturaraq, sevimli içkinizdən içib məhsul seçmək ancaq UniMall online alış-veriş portalında mümkündür.\nMaksimal Komfort və məhsul çeşidləri\nHər kəs məlumatlıdır ki, ticari obyektlərdə arenda haqqı, satıcıların maaşı, kommunal, təmizlənmə, sınma-qırılma ilə bağlı təmir və sair bu kimi xərclər mövcuddur. Bu ödəmələr şübhəsiz ki, məhsulun qiymətinə təsir edərək onu daha baha edir. Belə halları göz önünə gətirsək hansı səbəbdən veb səhifədə satılan məhsulların dükanlarda satılan mallardan daha ucuz təklif olunduğunu aşkara çıxarmaq çox da çətin deyil.\nHəm də bir-birindən ayrı dükanların bənzər mallarını axtarıb araşdırmaq və onların qiymətlərini müqayisə etmək UniMall.az saytında olduqca asandır. Özü də bunu etmək az vaxt alır. Mağazaya gedərkən alış-veriş zamanı məkanlarda yerləşmiş onlarla mağazanın bənzər məhsullarının qiymətlərini müqayisə etmək tez bir zamanda ola bilməz. Ancaq UniMall'da malların qiymətlərini müqayisə edərək ən sərfəli məhsulu müəyyən etmək çox asandır. Fərqli mağazalar tərəfindən məhsulların veb səhifəmizdə olması səhifə ziyarətçiləri üçün yüzminlərlə məhsul çeşidi arasından seçim etmə şansı yaradır. Hər hansı bir mağazada və ya ticarət mərkəzində bu qədər çeşid görmə imkanı əldə etmək mümkün deyil. UniMall.az online alış veriş-portalında yerləşmə limiti olmadığı səbəbindən firma stokunda olan məhsulların tamamı təqdim edilir. Deməli şirkət idarəçiləri anbarlarında olan məhsullarının tamamını alıcılara göstərmə şansı qazanır . Həmçinin istehlakçılar vaxtından və yeni və ya köhnə kolleksiyadan olmasından asılı olmayaraq yüksək endirimli məhsullar içərisindən büdcələrinə münasib olanı tapıb əldə edə bilirlər.\nSabina parfumeriya qiymetler UniMall.az Səhifəsində\nSabina parfumeriya qiymetler ən uyğun qiymeti burada!\nBir-birindən fərqli brendlər tərəfindən satışa çıxarılan orijinal məhsullar - Sabina parfumeriya qiymetler.\nSabina parfumeriya qiymetler - Bakı Azerbaycan 2018 elanları endirimli qiymətlər, online kataloq, alisi satisi və sifarisi.\nKredit kartıyla və ya nağd olaraq qapıda ödəmə imkanı. Bakı daxili ödənişsiz ünvana çatdırılma.\nMağaza səhifəsi : Perfume House | Keproshop | DubaiBaku\nideal parfumeriya qiymetlerisabina parfumeriya qiymetleriavon kataloqu azerbaycanen gozel etirlerin adlariideal parfumetirleretirler ve qiymetlerimolekul etir qiymetietirlerin adlari ve qiymetlerien bahali etirler ve qiymetlerietir qiymetleriduxularetir adlariavon firmasi etirleren gozel etir adlariətirlərin qiymətifaberlik etirleravon etirlerucuz duxulartoday parfum qiymetimolekul etrinin qiymetisabina etirlerin qiymetiduxi azideal endirimeclat etirleriyeni etirler 2018parfum de france bakuetirler toptanduxularin qiymetionline parfumoriflame duxulari qiymetlerikilianyag etirlerzara etirmeyveli etirlerd&p etirleri qiymetiseksi etirlerantonio banderas ideal qiymetidebde olan etirler 2018sabina perfumery etirler\netirler 2015parfumeriya oyunlariretire onlineparfumeriya onlinekilian imperial teaonline etirlerchloe etirla perfumery elaqeoriflameden etirlergambar etiretir viaggi srletir maturinparfumeriya sabinaonline etirtopdan parfumeriyagivenchy etirparfumeriya azerbaycansifarisle etirlermillion etirleronline parfumeriya baku


TÜRK TARİXİ | ISKRA\nKür-Araz arxeoloji kültürü ilə ortaya çıxan basırıq türkləri içində kurqan basırıqları türklərin Atayurdu olan Azərbaycandan ərtaf bölgələrə yayılmışdır. İlkin miqrasiyaların m.ö.4-cü minilin ortalarında quzey və doğu yönləri araba gələnəyi kimi, kurqan kulturunu da orta Aasiyanın bölgələrinə və Quzey Qafqaz üzərindən Avropanın güney-doğusuna daşınmışdır. Kurqan kulturunun yayıldığı alanlarda daşbaba və daşnənə türk basırıq kulturu ilə bağlılığı artıq elmi dairlələrdə quşğu doğrumur.Qazma torpaq basırıqda ölünün ətrafına daşlarla və ya ağacla tirlərlə bağlayıb üstünə torpaq, daş və ya daşla torpaq birlikdə yığılır, belə qabarma basırıqlar kiçik təpəcikdən böyük təpələrə qədər müxtəlif hündürlükdə olur. Belə basırıq təpələrə kurqan deyilir və kurqan gələnəyi m. ö 4-cü minildən başlayaraq islamaqədər, bəzi bölgələrdəsə 15-ci əsrəcən davam etmişdir. Əvvəllər bəsit forması və basırığa qoyulan əşyaların qıtlığı ilə seçilən kurqanlar nəsnə çeşidləri artmışdır. Daha möhtəşəm görünüşü və zəngin bəzək nəsnələri heyranlıq doğuran kurqanlar isə m.ö 1-ci minilin əvvəlindən başlayaraq ən çox saqa boylarının yaşadığı bölgələrdə ortaya çıxış Krımda, Qara dənizin quzey çölləri və Azaq dənizi yaxaları boyunca qədim qəmər (kimmer) və saq boylarından qalma çoxlu kurqan vardır. Zaparojye-Dneprepetrovsk bölgələrində bu kurqanlara kazak, Xrsonda tatar, Krımda türk qəbri deyilir. Xerson vilayətinin Aşağı Serqoz qəsəbəsində hündürlüyü 20 metr olan bir möhtəşəm saqa kurqanı Oğuz Kurqanı adlanır.\nAlmata yaxınlığında m.ö 5-7 əsrlərə aid edilən Issık kurqanından çıxan Altun Geyimli qızın şahanə geyimi-keçimi görkəmi, mifik simvolika ilə bol olan çeişidli bəzək nəsnələri, basırığa qpyulan qab-qacaq üzərində türk runik yazısı olan gümüş qab türk kurqan gələnəyinin bariz örnəyi kimi arxealogiyanın türkologiya elminə verə biləcəyi 20-ci əsrin ən dəyərli ərmağanıdır. Kurqanlar ölçüsünə və basırıqdaki nəsnələrin çeşidinə görə fərqlənir. Bəzi kurqanların diametri 100, hündürlüyü isə 15 metrdən çox olur. Arxeoloq A. İyessen Azərbaycanda hündürlüyü 13,17 və 21 metr olan Üçtəpə kurqanlarınıtədqiq etmiş və Mil-Muğan bölgəsindəki kurqanların m.ö 3 minilliyə aid olduğunu yazmışdır.\nM. Qimbutsa görə m.ö 4-cü minildən başlayaraq Azərbaycanda kurqanaltı basırıqlar ortaya çıxır.\nKür-Araz mədəniyyəti ilə başlanıb 3-4 minil davam edən bu gələnəyi orta asya güney sibir və quzey qafqaz itil-tuna bozqırlarında və ovalıqlarına ön asyadan köçən uruqların apardığı heç kimdən şüphə yaratmır. Elmi ədəbiyyatda Kür-Araz kulturuna qədər də mövcud əlaqənin yönü güneydən quzeyə verilir. Belə basırıq kulturu bütöv Avrasiyaya yayıldığı kimi qədim türklərin kurqan sözü də bir çox xalqların dilinə keçmişdir. Hətta kurqan kulturu ön asyadan etrukslar italyaya da aparmışlar. Türk toplumunda basırıq yerlərində önəmli şəxslərin qəbri sonra pir-ocaq sayılırdı, ora parça-yaylıq bağlanırdı. Bu gələnək indi də davam ediR.Kurqan gələnəyi isə Azərbaycanda islamaqədər yaşamışdır.Kurqan təsviri bir Azərbaycan bayatısında belə verilir. ” Bir ev tikdim dəyirmi, Pəncərəsi iyirmi. Ölüb hara gedirsən, Bu yurd sənind eyilmi ? “\n“Oğuznamə” eposu kurqan gələnəyinin yaranmasını Azərbaycanla bağlayır. Rəşidəddin Azərbaycan adının tərkibindəki azər sözünü “yüksək” anlamı ilə izah edir və yazır ki Oğuzxan burada olarkən təpə yaratmaq üçün hər əsgərin bir tək torpaq gətirib bura tökməsini göstəriş verir, əsgərlərin tökdüyü torpaqlardan böyük bir təpə (kurqan) yaranır, Oğuzxan buranın adını Azərbaycan qoyur” Q. Hümbətov kurqan gələnəyinin Azərbaycan türklərinin soykökü məsələsinə işıq tutan bəlgələr sırasına vermişdir. Kurqan gələnəyi Kür-Araz arxealoji mədəniyyətinin ayrılmaz tərkibi kimi kurqan sözü ilə birlikdə bu kulturu daşıyanların miqrasiyasıilə yayılmışdır. Çox güman ki kurqan sözü qədim türkcədəki qoruq yeri, qorunaq anlamında işlənən koruqan sözü ilə ortaya çıxmışdır.\nMənbə:Firdudin Ağasıoğlu(Cəlilov) Daşbaba kitabı Kurqan Kulturu.səhifə 13,14,15,16,17,18,19.\nMUTLAKA OKUYUN VE PAYLAŞIN VƏHY NƏDİR VƏ PEYĞƏMBƏRLƏRƏ NECƏ GƏLİR?


"Ərdoğanı təhdid edə bilməzsiniz..."\n22/06/2018 [19:05] - Siyasət - ( 1265 dəfə baxılıb)\nTürkiyəyə və onun prezidenti Ərdoğana qarşı kəskin mövqeyi ilə tanınan Alman Xristian Demokrat Partiyası (CDU) 24 iyun seçkiləri ərəfəsində Türkiyəni növbəti dəfə Aİ üzvlüyü ilə təhdid edib. Belə ki, CDU partiyasından olan avropalı parlament üzvü Renat Sommer, Ərdoğanın seçkilərdə qələbə qazanacağı təqdirdə, Türkiyənin Avropa İttifaqının üzvlüyünə qəbul edilməsinin mümkün olmayacağını iddia edib. Seçkilərə az qalmış narazılığını gizləməyən Sommer deyib: “Belə olan halda, Avropa Parlamenti üzvlük müzakirələrinin dayandırılmasını tələb edəcəkdir".\nR.Sommer daha sonra açıq şəkildə bəyan edib ki, "Ərdoğan seçkilərdə qələbə çalarsa, Türkiyəni Aİ üzvü olmağa qoymayacağıq”. Bu, artıq həqiqətən də birmənalı surətdə təhdiddir, hədədir. Almaniyanın baş naziri Angela Merkelin lideri olduğu Xristian Demokrat Partiyası (CDU) R.T.Ərdoğanı və onun yeritdiyi siyasəti həzm edə bilmədiyindən bu cür açıq-aşkar hədə-qorxu mövqeyini seçir və 24 iyunda seçki məntəqələrinə axın edəcək türk seçicilərinə dolayısı yolla təsir (əslində isə təzyiq) göstərməyə çalışır. Bu çox alçaq üsuldur. CDU-nun bu metodu həm də "qara piar" metodudur.\nAncaq işin ən qəribə, əcaib tərəfi də ondan ibarətdir ki, CDU-nun funksionerləri seçki ərəfəsində belə bir hərbə-zorbalıqlarıyla gündəmə gəldikləri halda, xanım Angela Merkel isə Ərdoğanın ünvanına bir kəlmə də artıq-əskik ifadələr işlətmir. Əksinə, A.Merkel seçkilərdən sonra Ərdoğanı Almaniyaya rəsmi səfərə dəvət edib.\nBəs bu cür təzadlı davranışlar nədən doğur, nəyin göstəricisidir? Birincisi, bu Qərb siyasətçilərinin ənənəvi və sevimli "ikili standartlar" taktikasının əyani təzahürüdür. Başqa sözlə desək, Qərb liderləri həmişə ikibaşlı siyasət yürütməyə üstünlük verirlər. Birdəki, Angela Merkel realist siyasətçidir. Bu dəqiqə həm daxili siyasi proseslərdə, həm də beynəlxalq müstəvidə özü də küncə sıxışan Angela Merkelə əslində R.T.Ərdoğan kimi güclü müttəfiqlər lazımdır. Xanım Merkel artıq bəri başdan türk xalqının 24 iyunda məhz Ərdoğana səs verəcəyini bilir. Odur ki, Ərdoğanın qələbəsini öncədən gördüyü üçün, ona qarşı belə bir sayğı jesti edərək, onu Almaniyaya dəvət edir. Merkel bu jesti ilə həm Almaniyanın türk əsilli vətəndaşlarının dəstəyini qazanacağına ümid bəsləyir, həm də ki, D.Trampın Avropaya qarşı aqressiv və qeyri-konstruktiv siyasətinə qarşı mübarizədə R.T.Ərdoğanı da öz yanında görmək istəyir.\nNəzərə alsaq ki, Merkeldən daha öncə D.Trampın administrasiyası Ərdoğanın Suriya siyasətindəki qətiyyəti, israrı sayəsində geri çəkilməli oldu və Türkiyənin Menbiçlə bağlı şərtlərini qəbul etmək məcburiyyətində qaldı, demək ki, Qərb liderləri artıq başa düşürlər ki, Ərdoğanla təhdid dili ilə danışmaq olmaz. Elə İngiltərənin baş naziri Tereza Mey də Türkiyə lideri ilə münasibətləri yaxşılaşdırmağın tərəfdarıdır. Qərb liderləri siyasətin qocaman qrossmeyestri ilə hesablaşmaq zorundadırlar. Geopolitik proseslərin indiki həssas dönəmində Türkiyə dünya gücləri üçün sözün əsl mənasında vazkeçilməz ölkə rolunu oynayır.


Töhmət alan icra başçısı: “Hacıbala müəllim mənim müdirimdir…”\n17 Aprel 2015 - 13:36\nStrateq.az xəbər verir ki, icra başçısı açıqlamasında deyib ki, onun bu töhmətdən xəbəri yoxdur:\n“Bilmirəm, mənə töhmət verilməsindən xəbərim yoxdur. Veribsə, düz edib. Mən hazırda həmin gölə tökülən torpağın yığışdırılması işi görülən ərazidəyəm. Həmin şirkət rəhbərliyi də buradadır. Ancaq mənə töhmət verilməsindən xəbərim yoxdur. Verilibsə də, bunu normal qəbul etmək lazımdır. Hacıbala müəllim mənim müdirimdir, onun mənə töhmət verməyə ixtiyarı var. Yəqin təqsirim var ki, mənə töhmət verir. Başqa nə deyim, indi də göl ərazisində aparılan işin başındayam”.\nBakı Şəhər İcra Hakimiyyətindən verilən məlumata əsasən, bununla əlaqədar olaraq, Bakı Şəhər İcra Hakimiyyəti tərəfindən göstərilən ərazidə qanunsuz tikinti işləri aparan “Lake Residence” Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinin rəhbərliyinə xəbərdarlıq edilib, orada aparılan qanunsuz tikinti işlərinin ləğv edilməsi, gölün doldurulmuş hissəsinin təmizlənməsi və ətrafda əhalinin istirahətinin mənalı təşkili üçün ərazidə yüksək səviyyədə abadlaşdırma işlərinin öz vəsaiti hesabına həyata keçirilməsi “Lake Residence” Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinə tapşırılıb.


Qusarda kişi qızlarının arxasınca danışan qonşularından qisas aldı - Azadliq Xeber\n12:45 xeber – Qusarda qonşularının ot tayasına od vuran şəxs saxlanılıb. Saxlanılan şəxsin başqa əməlləri də istintaq zamanı üzə çıxıb.\nAzadlıq.az xəbər verir ki, anspress-in məlumatına görə, rayon sakini 40 yaşlı Rusif Cavadov 2015-ci il sentyabr ayının 22-dən 23-ə keçən gecə törətdiyi cinayət hadisəsinə görə bir gün əvvəl həbs olunub. O, yaşadığı Balaqusar kəndində qonşuları Zəfər İsmayılov və Fərman Nurəliyevin tövlələrini, xeyli sayda ot bağlamalarını yandırıb.\nTəyin edilmiş məhkəmə-tikinti ekspertizasının rəyindən və istintaq bölməsində aparılan araşdırmalardan sonra həbs edilən Rusif Cavadov “qonşularınızın ot tayasını yandırmağınızdan peşmansınızmı?” sualına belə cavab verib. “Heyvanları ac qoyduğuma görə peşmanam. Ailəm, həyat yoldaşım, qızlarım barədə xoşagəlməz sözlər danışırdılar. Ona görə də bu əmələ ət atdım”.