Hüquqi İslahatlara Yardım Mərkəzi - Avropa Məhkəməsinə fərdi şikayət hüququ Azərbaycan Respublikası Avropa Şurasına üzv olmaqla onun bir sıra Konvensiyalarına, o cümlədən, «İnsan hüquqları və Əsas Azadlıqları\nAvropa Məhkəməsinə fərdi şikayət hüququ Azərbaycan Respublikası Avropa Şurasına üzv olmaqla onun bir sıra Konvensiyalarına, o cümlədən, «İnsan hüquqları və Əsas Azadlıqları\nTəqdim etdiyimiz «Avropa Məhkəməsinə fərdi şikayət hüququ» sərlövhəli yazı Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsinin sabiq hakimi Eldar Məmmədov və Konstitusiya Məhkəməsinin Məhkəmə icraçıları və nəzarətçiləri bölməsinin sabiq müdiri Xaqani Məmmədov tərəfindən 2002-ci ildə qələmə alınaraq nəşr etdirilmişdi. Ötən 10 il müddətində Azərbaycan Respublikasından Avropa Məhkəməsinə fərdi şikayətlərin göndərilməsi üzrə təcrübə formalaşıb, göndərilən fərdi şikayətlər üzrə artıq Məhkəmənin çoxsaylı qərarları vardır. Buna baxmayaraq, Avropa Konvensiyasının məqsəd və vəzifələri, Avropa Məhkəməsinin şikayətlərə baxma qaydası, fərdi şikayətlərə tətbiq olunan kriteriyalar və s. məsələlərə münasibətdə bu yazı bu gün də aktuallığını saxlayır. Məhz bu aktuallığı nəzərə alaraq, yazını saytımızın oxucularına təqdim edirik.\nAVROPA MƏHKƏMƏSİNƏ FƏRDİ ŞİKAYƏT HÜQUQU\nXX əsr insan hüquqlarının təmin edilməsi və müdafiəsi istiqamətində böyük nailiyyətlərin əldə olunduğu dövrdür. Bu dövrdə, xüsusən II dünya müharibəsindən sonra fərdin hüquq və azadlıqlarına hörmət bəşəriyyətdə və cəmiyyətdə möhkəm və daimi sülhün başlıca şərti kimi qəbul edilmişdir. Təsadüfi deyildir ki, insan hüquq və azadlıqlarının məna və məzmun etibarilə genişlənməsi, onların ideya çərçivəsindən çıxaraq, həyatda öz əksini tapması və səmərəli müdafiə mexanizmləri vasitəsilə qorunması prosesi ildən-ilə təkmilləşərək müasirləşir.\nBu prosesin əhəmiyyətli xüsusiyyətlərindən biri isə dövlətlər tərəfindən insan və azadlıqların öhdəliklərin götürülməsi və bu öhdəliklərin yerinə yetirilməsi üzərində nəzarətin həyata keçirilməsindən ibarətdir. Bu mənada İnsan Hüquqlarının və Əsas Azadlıqların Müdafiəsi haqqında Avropa Konvensiyası (bundan sonra Avropa Konvensiyası) və ona əlavə protokollar əsasında insan hüquqlarının müdafiəsi sahəsində Avropa məkanında ən təsirli beynəlxalq nəzarət mexanizmi yaradılmışdır.\nHəmin mexanizmin ən vacib tərkib hissələrindən biri isə Avropa Konvensiyasına tərəfdar çıxış dövlətlər tərəfindən yurisdiksiyasından üstünlüyü qəbul edilmiş tamamilə müstəqil olan Avropa İnsan hüquqları Məhkəməsidir (bundan sonra Avropa Məhkəməsidir). Bu beynəlxalq ədalət mühakiməsi orqanı insan hüquq və azadlıqlarının həyata keçirilməsi sahəsində meydana çıxan münaqişələri xüsusi məhkəmə baxışı ilə araşdıraraq, qəti və məcburi olan qərarlar vermək səlahiyyətinə malikdir.\nMəhz bu məhkəmənin fəaliyyətə başlaması ilə tarixdə ilk dəfə olaraq ayrı-ayrı şəxslərin beynəlxalq məhkəmə qarşısında öz hüquq və azadlıqlarının pozulması haqda dövlətə qarşı şikayət iddiası ilə çıxış etmək hüququ tanınmışdır.\nAzərbaycan Respublikasının Avropa Şurasına üzvlüyə qəbul olunmasından sonra isə aparılan bəzi müzakirələrdə Avropa Konvensiyası orqanlarının təcrübəsinə kompleks yanaşmaması hallarına təsadüf edilir ki, bu da əhalidə yanlış fikirlərin yaranmasına səbəb ola bilər.\nBu yazı həmin orqanlara, ələlxüsus Avropa Məhkəməsinin fəaliyyətinə və həmin məhkəmədə fərdin şikayətinin qəbul edilməsinə olan artan marağı nəzərə alaraq yazılmışdır.\n1949-cu il mayın 5-də Londonda 10 Avropa dövləti demokratiya, insan hüquqları və hüququn aliliyi prinsiplərinin qorunması və möhkəmləndirilməsi, habelə Avropa cəmiyyətinin qarşısında duran mühüm problemlərin həllinin tapılması məqsədi ilə Avropa Şurasını yaratmışlar. Bu nüfuzlu beynəlxalq təşkilatın Nizamnaməsinin 1-ci maddəsində deyilir ki, Avropa Şurasının məqsədi öz üzvləri arasında onların ümumi mirası olan, iqtisadi və sosial tərəqqiyə imkanlar yaradan ideal və prinsiplərin qorunması və həyata keçirilməsi məqsədilə daha çox birliyə nail olunmasıdır.\nAvropa Şurası tərəfindən hazırlanmış Avropa Konvensiyası 1950-ci il noyabrın 4-də Romada imzalamağa açılmış, 1953-cü ilin sentyabrında isə qüvvəyə minmişdir (bəziləri onu “Roma müqaviləsi” kimi də adlandırılar). İlkin olaraq Avropa Konvensiyası ilə həm bir sıra vətəndaş və siyasi hüquqlar təminat altına alınmış, həm də dövlətlərin üzərinə götürdüyü öhdəliklərə nəzarətin həyata keçirilməsi üçün qurum təsis olunmuşdur. Bunlardan Avropa Şurasının Nazirlər Komitəsi (bundan sonra Nazirlər Komitəsi) Avropa Şurasından 3 ay sonra. İnsan Hüquqları üzrə Avropa Komissiyası (bundan sonra Avropa Komissiyası) 1954-cü ildə, Avropa Məhkəməsi isə 1959-cu ildə yaradılmışdır.\nAvropa Konvensiyasından sonra ona əlavə artıq qüvvədə olan 12 protokol qəbul edilmişdir (13 saylı əlavə protokol isə hələlik qüvvəyə minmədən imzalanmaq üçün dövlətlərə açıq elan olunmuşdur). 1, 4, 6 və 7 saylı əlavə protokollarla Avropa Konvensiyasının əhatə etdiyi insan hüquqları və əsas azadlıqlar dairəsinə yeniləri daxil edilmişdir (əvvəllər nəzərdə tutulmayan). 2 saylı əlavə protokolla Avropa Məhkəməsinə məsləhət xarakterli qərarlar çıxarmaq səlahiyyəti verilmişdir. 6 saylı əlavə protokolla ölüm hökmünün ləğvinə dair hüquqi öhdəlik müəyyən edilmişdir. 9 saylı əlavə protokolla fərdi şikayətçiyə şikayətini Avropa Komissiyasından götürmək və bilavasitə Avropa Məhkəməsinə vermək hüququnu tanınmışdır. 1 saylı əlavə protokolla nəzarət mexanizmində köklü dəyişikliklər edilmişdir. Digər əlavə protokollar isə Avropa Konvensiyasının müdafiəsi altına alınmış yeni hüquq və azadlıqları əhatə etmiş və ya Konvensiya orqanlarının fəaliyyətinin struktur və təşkilatı məsələlərinə aid olmuşdur.\n1994-cü il mayın 11-də imzalanmış Avropa Konvensiyasının 11 saylı əlavə protokoluna əsasən insan hüquqlarının və əsas azadlıqların pozulmasına dair şikayətlərin Avropa Komissiyasında və Avropa Məhkəməsində baxılmasını nəzərdə tutan əvvəlki mexanizm dəyişdirilərək, əvəzinə məhkəmə icraatının daxilində yeni mexanizm yaradılmışdır. Bu protokol 1998-ci ilin noyabrından qüvvəyə mindikdən sonra Avropa Məhkəməsi daimi fəaliyyət göstərən, insan hüquq və azadlıqlarının həyata keçirilməsi sahəsində meydana çıxan münaqişələr üzrə ədalət mühakiməsini həyata keçirən yeganə orqana çevrilmişdir.\nO vaxtdan Avropa Şurası çərçivəsində insan hüquq və azadlıqlarının müdafiəsi mexanizmində geniş miqyaslı islahatlar başlanmış, Avropa Komissiyasının fəaliyyətinə son qoyulmuş, Avropa Məhkəməsi isə bu sahədə əvvəllər fəaliyyət göstərmiş iki ayrı nəzarət orqanının (Avropa Komissiyasının və Avropa Məhkəməsinin) səlahiyyətlərini özündə cəmləşdirmişdir. Digər nəzarət orqanı olan Nazirlər Komitəsinin səlahiyyətlərində də müəyyən dəyişikliklər edilərək, onun Avropa Məhkəməsi qərarlarının icrasına nəzarət etmə səlahiyyəti saxlanılmış, fərdi şikayətlər üzrə qərarlar qəbul etmə səlahiyyətinə isə xitam verilmişdir.\nEyni zamanda Avropa Məhkəməsinin səlahiyyət dairəsinin genişlənməsi müşahidə olunur. Məhkəmənin yurisdiksiyası üzv dövlətlər üçün məcburi olmaqla yanaşı, Avropa Konvensiyasının şərhi, dövlət və fərdi şikayətlər də daxil olmaqla Avropa Konvensiyasının həyata keçirilməsinə dair bütün məsələləri əhatə edir. Bundan başqa, Avropa Məhkəməsi əvvəllər də olduğu kimi Nazirlər Komitəsinin xahişi ilə məsləhət xarakterli rəylər verir.\nBütün bu dəyişikliklərin əsas məqsədi hüquqi müdafiənin səmərəliliyini artırmaq, prosessual müddətləri azaltmaq və yüksək keyfiyyətli müdafiəni təmin etməkdən ibarət olmuşdur. Avropa Komissiyası tərəfindən qəbul olunmuş qərarlar bu gün də öz qüvvəsini saxlayır və onlar, məhkəmə presedentləri (qərarları) də daxil olmaqla Avropa Məhkəməsinin fəaliyyətinin əsasını təşkil edir. Bu, fərdi şikayətlərin məhkəmə icraatına qəbulu ilə bağlı daha sonra baxılacaq məsələlərin anlaşılması üçün xüsusilə vacibdir.\nAVROPA MƏHKƏMƏSİNƏ MÜRACİƏTETMƏ\nAvropa Konvensiyasının 33-35-ci maddələri müvafiq olaraq Avropa Məhkəməsinə müraciətin qəbuledilmə şərtlərini tənzimləyir. Avropa Konvensiyasının müddəalarının pozulması şikayəti ilə müraciətin iki növü vardır. Birinci növ müraciət – dövlət şikayətidir (başqa sözlə, Avropa Konvensiyasına tərəfdar çıxmış bir iştirakçı-dövlətin digər iştirakçı-dövlətə qarşı müraciəti; bəzən bunu “dövlət müraciəti” də adlandırırlar). İkinci növ isə fərdi şikayətin verilməsidir.\nAvropa Məhkəməsinə dövlət şikayəti Avropa Konvensiyasının müddəalarına əməl etməyən dövlətdən üzərinə götürdüyü öhdəliklərin yerinə yetirilməsinin təmin olunmasını ifadə edir.\nMəlum olduğu kimi beynəlxalq hüquqda adətən “actio populris” prinsipi yoxdur, yəni dövlətlər ancaq öz hüquqlarını qorumaq üçün hərəkət edirlər. Lakin Avropa Konvensiyasının mühüm cəhəti ondan ibarətdir ki, ona tərəfdar çıxmış iştirakçı-dövlətin Avropa Məhkəməsinə müraciəti üçün toxunulan məsələdə birbaşa mənafeyinin olduğunu sübut etməsinə ehtiyac yoxdur. Bu istisna Avropa Konvensiyasına tərəfdar çıxmış iştirakçı-dövlətlərin Avropa Şurasının məqsəd və ideallarını həyata keçirmək üçün ortaq hüquqi rejim yaratmaq istəklərindən irəli gəlir.\nBeləliklə, Avropa Konvensiyasına tərəfdar çıxmış iştirakçı-dövlətlərdən hər hansı birinin hərəkətləri götürdüyü öhdəliklərlə ziddiyyət təşkil edərsə belə, bütün iştirakçı-dövlətlər Konvensiya ilə nəzərdə tutulmuş dəyərlərin müdafiəsi üçün məsuliyyət daşıyırlar. Dövlətlər bu halda da Konvensiya müddəalarını müdafiə etməlidirlər.\nHər hansı fiziki şəxs, qeyri-hökumət təşkilatı və bir qrup şəxs Avropa Konvensiyasının 34-cü maddəsinə görə fərdi şikayət hüququnun subyektləridir. Fərdi şikayət hüququnun subyektləri sırasından aşağıda sadalananların da müraciətləri istisna olunmur:\n1. birinci kateqoriya subyektlər arasından (“istənilən şəxs”) – yetkinlik yaşına çatmayanlar, ruhi xəstələr, əlillər və məhkumlar.\n2. ikinci kateqoriya subyektlər arasından (“istənilən qeyri-hökumət təşkilatı”) – qəzet, həmkarlar ittifaqı və digər qeyri-dövlət qurumu (yerli, muxtar və yarımuxtar qurumlar istisna olmaqla).\n3. üçüncü kateqoriya subyektlər arasından (“istənilən bir qrup şəxs”) – tərkibi bir nəfərdən artıq olan birliklər (məsələn, valideynlər qrupu).\nFərdi şikayət hüququ, sadaladığımız subyektlərin Avropa Konvensiyası ilə nəzərdə tutulmuş qaydada Avropa Məhkəməsinə həmin Konvensiyaya tərəfdar çıxmış hər hansı bir dövlət tərəfindən edilmiş pozuntuların qurbanı olduqlarını bildirmək, habelə Konvensiyada təsbit edilmiş hüquq və azadlıqlarının məhkəmə müdafiəsi üçün müraciət etmək imkanını nəzərdə tutur.\nQeyd etmək lazımdır ki, Avropa Məhkəməsinə müraciət etmək üçün hər hansı rüsum və ya vergi ödəmək lazım deyil, yəni müraciət pulsuzdur. Avropa Məhkəməsinə daxil olmuş istənilən müraciət ilk növbədə müraciət şərtlərinə əməl edilib-edilməməsi baxımından yoxlanılır. Yoxlamanın nəticəsinə uyğun olaraq müraciətin məhkəmənin icraatına qəbul edilməsi və ya rədd edilməsi haqqında qərar qəbul edilir. Sonra isə məhkəmənin icraatına qəbul edilmiş müraciətə ardıcıllıq qaydasında mahiyyəti üzrə baxılır. Müraciətin Avropa Məhkəməsinin icraatına qəbul edilməsi ilk növbədə, Avropa Konvensiyası ilə nəzərdə tutulmuş müraciətin şərtlərinə əməl edilib-edilməməsindən asılıdır. əgər şərtlərə əməl edilməyibsə, şikayət rədd ediləcəkdir. Bu günədək məhkəməyə edilən fərdi şikayətlərin 90 faizə yaxın miqdarı bu səbəbdən rədd edilmişdir.\nBeləliklə, Avropa Məhkəməsinə verilən şikayətin uğurla nəticələnməsi üçün ilkin olaraq ən azı bu orqana edilən müraciətin şərtlərinə əməl edilməsinə çox ciddi diqqət yetirilməlidir.\nNəzərə almaq lazımdır ki, fərdi şikayətlərin Avropa Məhkəməsinin icraatına qəbul edilmə şərtləri aşağıdakılardır:\n1. müdafiəni təmin edən bütün daxili hüquq vasitələrinin tükənməsi;\n2. milli hakimiyyət orqanlarının şikayətlə bağlı sonuncu qərarının qəbul olunmasından keçən 6 ay müddət ərzində şikayətin verilməsi;\n3. şikayətin anonim olmasının yolverilməzliyi;\n4. şikayətin Avropa Komissiyasında və ya Avropa Məhkəməsində əvvəllər baxılmaması;\n5. eyni şikayətin başqa beynəlxalq nəzarət orqanına verilməməsi;\n6. şikayətin Avropa Konvensiyasının müddəalarına zidd olmamsı;\n7. şikayətin aşkar surətdə əsaslandırılması;\n8. şikayət hüququndan sui-istifadə edilməməsi.\nBu şərtləri qısaca təhlil edək.\nMÜDAFİƏNİ TƏMİN EDƏN BÜTÜN DAXİLİ HÜQUQ\nBeynəlxalq hüquqda qəbul edilmişdir ki, beynəlxalq hüquqmüdafiə sistemləri bir qayda olaraq, milli hüquqmüdafiə sistemlərindən sonra ikinci növbədə istifadə olunan müdafiə mexanizmləridir.\nBuna görə də, Avropa Konvensiyasının 35-ci maddəsinə əsasən Avropa Məhkəməsinə edilən müraciətlərin qəbuledilmə şərtlərindən birincisi və vacibi müdafiəni təmin edə bilən bütün daxili hüquq vasitələrinin tükənmiş olmasıdır. Avropa Konvensiyası ilə təminat altına alınmış hüquqlarının pozulduğu qənaətində olan fərd Avropa Məhkəməsinə şikayət edə bilmək üçün hüquqlarının müdafiəsini təmin etmə səlahiyyəti olan bütün qanuni daxili hüquqi vasitələrdən sonadək istifadə etmiş olmalıdır. Bu şərtin müəyyən edilməsi bir tərəfdən şikayət olunan dövlətin suverenliyinə və hakimiyyət orqanlarına, xüsusilə məhkəmələrə hörmətin bir əlamətidir. Digər tərəfdən isə, dövlətin beynəlxalq və daxili öhdəliklərini, onun mübahisələri həll etmək gücünü, bunun üçün müxtəlif üsul və vasitələrdən istifadə etmək imkanlarını nəzərə alaraq insan hüquq və azadlıqlarının müdafiəsi ilk növbədə bu vəzifəni öz üzərinə götürmüş həmin dövlət tərəfindən təmin olunmalıdır.\nLakin pozuntular bilavasitə dövlət tərəfindən və ya dövlətin hər hansı orqanının (vəzifəli şəxsinin) hüquq və azadlıqlara əməl edilməsinə səhlənkar münasibəti nəticəsində baş verə bilər. Bu hallarda insan hüquq və azadlıqlarının ölkədən kənarda müdafiəsinin zərurəti meydana çıxır. Bu, Avropa Konvensiyasına tərəfdar çıxmış iştirakçı-dövlətlərin suveren hüquqlarına müəyyən mənada məhdudiyyət gətirir. Ancaq bu hal onunla əsaslandırılır ki, Avropa Şurası insan hüquq və azadlıqlarının daha səmərəli qorunması istəyi ilə, dövlətlərin siyasi razılığı və xeyirxah iradələrinin mövcudluğu ilə yaradılmışdır.\nAvropa Komissiyası (bir daha xatırlatmaq yerinə düşər ki, bu komissiyanın qərarları öz qüvvəsini saxlayır) bu şərtə şərh verərək, onun necə başa düşülməsi məsələsinə aydınlıq gətirmişdir. Avropa Komissiyasının qərarına uyğun olaraq daxili hüquq vasitələrinin tükənmiş olması şərti, şikayət edilən dövlətə öz hüquq rejiminə görə, şikayət mövzusu olan halları düzəltmə imkanının ona tanınması prinsipindən irəli gəlir (Nielsen Danimarkaya qarşı, Avropa Komissiyasının 02.09.1959-cu il tarixli qərarı).\nGöründüyü kimi, müdafiəni təmin edən bütün daxili hüquq vasitələrinin tam istifadə edilməsi şərtinin irəli sürülməsinin məqsədi, şikayət edilən dövlətə Avropa Konvensiyasına uyğun olmayan qərarını və ya hərəkətini (yenə həmin dövlətin hüququ rejimi çərçivəsində) aradan qaldırmaq imkanının verilməsidir.\nDövlətin istənilən orqanı tərəfindən qəbul edilən və Avropa Konvensiyasına uyğun olmayan bir qərarın digər səlahiyyətli orqanı tərəfindən ləğv olunması yalnız uyğunsuzluğu aradan götürmür, həm də şikayət verilməsinə səbəb olan bütün problemləri aradan qaldırır.\nBeləliklə, şikayətin mahiyyətindən asılı olmayaraq hər hansı bir məsələ ilə əlaqədar olaraq Avropa Məhkəməsinə müraciət etmədən əvvəl istənilən şəxs, mütləq hüquqi mübahisənin və ya münaqişənin baxılması üçün milli qanunvericiliyin nəzərdə tutduğu bütün vasitələrdən istifadə etməlidir. Şikayət dövlətin hüquq rejimi çərçivəsində baxılmamış saxlanılarsa və ya baxılıb Avropa Konvensiyasında nəzərdə tutulan qaydada təmin olunmazsa həmin fərdin Avropa Məhkəməsinə müraciət etmək hüququnun həyata keçirilməsinə imkan yaranır.\nAvropa Konvensiyası ilə təminat altına alınmış hüquqlarının pozulduğu qənaətində olan fərd ölkənin daxilində milli qanunvericiliyin nəzərdə tutduğu bütün praktiki müraciətetmə və nəticə əldə etmə imkanı olan, yəni pozulmuş hüququnu bərpa edə bilən bütün təsirli daxili hüquq vasitələrinə müraciət etməlidir.\nBu o deməkdir ki, hüququ tapdanmış şəxsin yalnız məhkəmələrə müraciət etməsi kifayət deyildir. Bir dövlətin hüquq sistemi daxilində nəzərdə tutulan və həmin məsələni həll edə bilən bütün qanuni daxili instansiyalara müraciət olunmalıdır.\nPozulmuş hüquq və azadlıqlarının müdafiəsinin təmin edilməsində daxili hüquq vasitələrinin əsasən üç növündən istifadə olunur – məhkəmə, inzibati və siyasi vasitələr. Bunların arasında ən vacib və təsirli olanı şübhəsiz ki, məhkəmə vasitələridir. Bəzi ölkələrin hüquq rejimi konkret hallar üçün inzibati orqanlara müraciət etməyi təsbit edə bilər. Bu halda inzibati vasitələrdən də istifadə edilməlidir. Siyasi vasitələr isə adətən müraciət edilməsi vacib olan vasitələr hesab edilmir.\nÜmumiyyətlə, pozulmuş hüquq və azadlıqlarının müdafiəsi üçün fərdin hansı daxili hüquq vasitələrindən istifadəsinin məcburi olduğunun müəyyənləşdirilməsinə ehtiyac vardır. Bu zaman əsas prinsip ondan ibarətdir ki, müraciət ediləcək instansiyaya (vasitəyə) konkret hüquq pozuntusunu ortadan qaldırmaq üçün sərəncamında olan bütün mümkün müdafiə vasitələrindən istifadə edə bilər.\nBu mənada, əfv edilmək üçün Baş Nazirə və ya Prezidentə müraciət edilməsi bir daxili hüquqmüdafiə vasitəsi kimi bir çox dövlətlərin milli qanunvericiliyində nəzərdə tutulsa da, belə müdafiə vasitəsi Avropa Konvensiyası orqanları tərəfindən müraciət edilməsi məcburi olan vasitələr kimi qəbul edilmir. Bunu onunla izah etmək olar ki, əfv etmək Prezidentin və ya baş nazirin müstəsna səlahiyyətidir və daha çox onların şəxsi mülahizələrinə və iradəsinə əsaslanan siyasi vasitələrdən biridir. Ona görə də, bu siyasi vasitəyə müraciətə ehtiyac yoxdur. Bütün hallarda, Avropa Məhkəməsi siyasi vasitələri istifadə və müraciət edilməsi vacib olan daxili hüquq vasitələri kimi qiymətləndirilməyərək, bundan istifadə etməyən fərdin müraciətini baxılmaq üçün qəbul edir.\nDigər bir misala diqqət yetirək. Məsələn, həbsəalma bəzi hallarda dövlətin qanunlarına uyğun, lakin Avropa Konvensiyasının tələblərinə zidd ola bilər. Bu halda, fərdin daxili hüquq vasitələrindən sonadək istifadə etməsinə ehtiyac yoxdur. Çünki şikayət edilən hüquq pozuntusu birbaşa milli qanunvericilik aktının müddəalarından irəli gəlir. Belə vəziyyətdə, müdafiəni təmin edən bütün daxili hüquq vasitələrinin tükənməsi şərtinə əməl etmədən birbaşa Avropa Məhkəməsinə müraciət edilə bilər.\nAlmaniyada (həmçinin Avropa Konvensiyasına qoşulmuş İspaniya, Belçika, Avstriya, Rusiya, Latviya, Gürcüstan və digər ölkələrdə) vətəndaşlara (ayrı-ayrı şəxslərə və ya bir qrup şəxsə) milli qanunvericiliyin əsasında hüquqlarının pozulmasına dair şikayətlə Konstitusiya Məhkəməsinə müraciət etmək hüququ verilmişdir. Bu halda, fərd Avropa Məhkəməsinə müraciət etməzdən əvvəl müdafiəni təmin edən bütün daxili hüquq vasitələrini tükətmək şərtini yerinə yetirmək üçün Konstitusiya Məhkəməsinə də müraciət etməlidir. Bu şərt yerinə yetirilmədiyi üçün Almaniya vətəndaşının müraciəti rədd edilərək, icraata qəbul edilmişdir (adı açıqlanmayan şəxs Almaniyaya qarşı, Avropa Komissiyasının 30.05.1956-cı il tarixli qərarı).\nBirinci haşiyə. Konstitusiya Məhkəməsinə bilavasitə müraciət etmək hüququ nəzərdə tutulmamışdır. Bununla yanaşı, qanunvericiliyimizdə (“Məhkəmələr və hakimlər haqqında” və “Konstitusiya Məhkəməsi haqqında” Qanunlar, habelə Mülki-Prosessual və Cinayət-Prosessual Məcəllələri) vətəndaşların Ali Məhkəmə Plenumu vasitəsi ilə Konstitusiya Məhkəməsinə müraciət etmək mexanizmi mövcuddur.\nƏlbəttə, vətəndaşların belə dolayı yolla Konstitusiya Məhkəməsinə müraciət etmək imkanını birbaşa bu məhkəməyə konstitusiya şikayətini vermək imkanı ilə eyniləşdirmək düzgün olmazdı. Sözsüz ki, birinci imkan üçün mövcud olan prosedura çox mürəkkəbdir və vətəndaşı maraqlandıran məsələnin Konstitusiya Məhkəməsində müzakirəsi əvəzinə, başqa hər hansı məhkəmədə ilişib qalmayacağına zəmanət vermir. Bir çox mütəxəssislər də belə mövqe tutaraq ədalətli olaraq ona diqqət yetirirlər ki, Konstitusiyada sadalanmış Konstitusiya Məhkəməsində müzakirə əvəzinə, başqa hər hansı məhkəmədə ilişib qalmayacağına zəmanət vermir. Bir çox mütəxəssislər də belə mövqe tutaraq ədalətli olaraq ona diqqət yetirilər ki, Konstitusiyada sadalanmış Konstitusiya Məhkəməsinə sorğu vermək hüququ olan subyektlər (o cümlədən Ali Məhkəmə) üçün vətəndaşların müraciətləri əsasında bunu etmək bir vəzifə kimi yox, Konstitusiyamızda təsbit olunmuş hüquq kimi qəbul edilir.\nBütün bu deyilənləri nəzərə alaraq göstərmək olar ki, ölkəmizdə vətəndaşların bir daxili hüquq vasitəsi kimi konstitusiya Məhkəməsindən istifadə etməsinin məcburiliyi məsələsində mübahisəli məqamlar vardır. Təsadüfi deyildir ki, Avropa Şurasına üzv olarkən Azərbaycanın üzərinə götürdüyü əsas öhdəliklərdən biri də vətəndaşların Konstitusiya Məhkəməsinə şikayətlə bilavasitə müraciət etmək hüququnun təmin olunması üçün qanunvericiliyimizdə müvafiq dəyişikliklərin edilməsi olmuşdur.\nDigər tərəfdən isə onu da qeyd etmək lazımdır ki, Avropa Məhkəməsinə fərdi şikayətlərin qəbul edilmə şərtlərini ayrı-ayrı vaxtlarda şərh edən zaman Avropa Konvensiyası orqanları mümkün olduğu qədər şikayətin qəbuledilmə prosedurasını sadələşdirməyə, bununla da hər bir fərdin pozulmuş hüquq və azadlıqlarının bərpa edilməsinə şərait yaratmağa çalışmışlar. Bu imkanların nədən ibarət ola biləcəyinin anlaşılması üçün müdafiəni təmin edən daxili vasitələrin nəyi ehtiva etdiyini diqqətlə araşdırmalıyıq.\nMüdafiəni təmin edən daxili hüquq vasitələri və onlardan istifadə şərtləri milli qanunvericilikdə təsbit olunur. Daxili hüquq vasitələrinin istifadə edilməsinin şərtlərinə əməl etmək məcburidir.\nDaxili hüquq vasitələrindən istifadə edilərkən milli hüququn müəyyən etdiyi qaydalara əməl edilməməsi Avropa Məhkəməsi tərəfindən daxili hüquq vasitələrinin tükədilməməsi kimi qiymətləndirilir. Məsələn, şəxs əgər apelyasiyaya müraciət etmək üçün qanunun nəzərdə tutduğu müddəti qaçırmışsa və ya apelyasiya yolundan istifadə etməyərək birbaşa Avropa Məhkəməsinə müraciət edərsə, onun müraciəti daxili hüquq vasitələrinin tamamilə tükədilməməsi səbəbi ilə icraata qəbul edilmir.\nDaxili hüquq vasitələrindən istifadə olunması şərtlərindən bəhs edərkən həmçinin aşağıdakılar nəzərə alınmalıdır:\n1) daxili hüquq vasitələrindən istifadə edilərkən səlahiyyətli dövlət orqanlarına edilən müraciətlərdə bir qayda olaraq, Avropa Konvensiyası ilə təminat altına alınmış konkret hansı hüquq və azadlıqların pozulduğu xüsusi qeyd edilməlidir. (Avropa Məhkəməsi məsələnin belə qoyuluşuna loyal münasibət nümayiş etdirir Buna görə də, Avropa Məhkəməsi qarşısında hüquq pozuntuları ilə əlaqədar irəli sürülən iddiaların daha əvvəllər heç olmasa, açıq və ya qapalı, mahiyyəti əhatə edəcək şəkildə səlahiyyətli milli hakimiyyət orqanları qarşısında irəli sürülməsi məqsədəuyğundur);\n2) səlahiyyətli milli hakimiyyət orqanları qarşısında irəli sürülməyən iddialar Avropa Məhkəməsi qarşısında da irəli sürülə bilməz;\n3) Avropa Məhkəməsi bəzi hallarda subyektiv şərtləri və ya başqa səbəbləri nəzərə alaraq daxili hüquq vasitələrinin tükədilməsi şərtinə əməl edilməsinə diqqət yetirmədən, öz qərarı ilə fərdin müraciətini mahiyyəti üzrə baxılmaq üçün icraatına qəbul edə bilər.\nMövcud presedentlərdən çıxış edərək daxili hüquq vasitələrinin istifadəsinə ehtiyac olmayan halları aşağıdakılar kimi sıralamaq mümkündür:\na)daxili hüquq vasitəsinin təsirsiz olması;\nb) Avropa Konvensiyasının müddəalarını açıq pozan milli hüquq normasının mövcudluğu;\nc) əlverişli məhkəmə qərarının qəbul edilməsinin bütün perspektivini istisna edən ümumqəbuledilmiş milli məhkəmə presedentinin mövcudluğu;\nd) Avropa Konvensiyasına zidd inzibatçılığın (məsələn, idarəetmənin üsulunun və ya formasının, vəzifəli şəxslərin hərəkət və yaxud hərəkətsizliyinin və s.) mövcudluğu;\ne) milli məhkəməyə müraciətə ağlabatan müddətdə baxılmaması və ya baxılmasının yekunlaşdırılmaması.\nYuxarıda sadalanmış daxili hüquq vasitələrinin istifadəsinə ehtiyac olmayan halların mahiyyəti qısaca ondan ibarətdir ki, şəxsdən hüquqi müdafiənin səmərəsiz vasitələrinə müraciət etmək tələb olunmur. Lakin əgər hər hansı bir vasitənin uğurla nəticələnə biləcəyinə dair şübhələr olsa belə, daxili hüquq vasitələrinə müraciət edilməlidir.\nHəmçinin müdafiəni təmin edən daxili hüquq vasitələrinin şərtlərinə əməl edilməsinə dair sonuncu vacib məqamın da dəqiqləşdirilməsinə ehtiyac vardır. Hüququnun pozulduğunu iddia edən şəxs onun bərpası üçün milli hüquqda müəyyən edilmiş istisnasız olaraq bütün əlverişli daxili hüquq vasitələrindən istifadə etməlidir. Bununla əlaqədar Avropa Komissiyası göstərmişdir ki, daxili hüquq vasitələri istifadə edilərkən yalnız məhkəmələrdən deyil, dövlətin hüquq sistemi içərisində təsbit olunmuş və hüquq pozuntusunu aradan qaldırmağa əlverişli olan hər cür təsirli qanuni vasitələrdən istifadə edilməlidir (Lawless İrlandiyaya qarşı. Avropa Komissiyasının 30.08.1958-ci il tarixli qərarı).\nMİLLİ HAKİMİYYƏT ORQANLARININ ŞİKAYƏTLƏ BAĞLI SONUNCU QƏRARININ QƏBUL OLUNMASINDAN KEÇƏN 6 AY MÜDDƏT ƏRZİNDƏ ŞİKAYƏTİN VERİLMƏSİ\nFərdi şikayətlərin Avropa Məhkəməsində mahiyyəti üzrə baxılması üçün qəbul edilməsinin əsas şərtlərindən biri müdafiəni təmin edən bütün daxili hüquq vasitələrinin tükənilməsi şərti ilə sıx bağlı olan bu şərtdir. Müraciətin qəbul edilməsinin bu ikinci şərti bir qayda olaraq, daxili hüquq vasitələri istifadə edilərkən milli hakimiyyət orqanlarında son qərarın alındığı tarixdən etibarən 6 ay müddət ərzində Avropa Məhkəməsinə müraciət hüququnu nəzərdə tutur.\nMüraciətin 6 ay müddəti ilə məhdudlaşdırılmasının başlıca səbəbi hüquqi sabitliyin və davamlılığın təmin edilməsidir. Avropa Komissiyası 6 ay şərtinin səbəblərini izah edərkən göstərmişdir ki, müraciətlərin qəbul edilməsinin müəyyən. bir müddətlə məhdudlaşdırılmasının səbəbi hüquqi varisliyin təmini və qəbul edilmiş qərarların davamlı olaraq mübahisə predmeti halına gətirilməsinin qarşısının alınmasıdır (De Becker Belçikaya qarşı, Avropa Komissiyasının 09.06. 1958-ci il tarixli qərarı).\nQeyd olunmalıdır ki, daxili hüquq vasitələrinin tam istifadə edilib bitirilməsi şərti ilə 6 ay şərti arasında sıx əlaqə vardır.\nBir qayda olaraq, müraciət üçün 6 aylıq müddətin başlanğıc tarixi daxili hüquq vasitələrinin istifadə edilib tükədilməsi zamanı milli hakimiyyət orqanları tərəfindən alınmış son qərardan etibarən hesablanır. Lakin bəzən belə qərarın olmaması halında daxili hüquq vasitələrinin hansı andan tükənmiş hesab ediləcəyi məsələsi ortaya çıxır. Bu zaman, daxili hüquq vasitələrinin mövcud olub-olmaması, mövcud belə vasitələrdən hansının istifadəsinin məcburiliyi, məsələn həllində təsir gücünə malik və müraciət edilməsi mümkün vasitələrin müəyyənləşdirilməsi və digər bir sıra hallar müraciət üçün 6 aylıq müddət axımının başlanğıc tarixinin müəyyənləşdirilməsində əhəmiyyətli rol oynayırlar. Ona görə də, müraciətin 6 aylıq müddətinin başlanğıc tarixinin hesablanmasının ümumi qaydasından istisna hallar mövcuddur. Onlardan aşağıdakı əsas iki hala diqqət yetirək:\na) daxili hüquq vasitəsinin olmaması və ya təsirsiz olması;\nb) qərarın öyrənilməsinin vacibliyi.\nYuxarıda qeyd olunmuş 6 ay müddətin başlanğıc tarixinin hesablanma qaydasının istisna hallarının birincisi onu göstərir ki, bəzi hallarda tamamilə fərqli, qeyri-standart vəziyyətlərin mövcudluğu mümkündür. Məsələn, Avropa Konvensiyasının müddəaları bu Konvensiyaya qoşulmuş iştirakçı-dövlətin qüvvədə olan hər hansı bir normativ hüquqi aktı ilə pozula biləcəyi kimi, pozuntuya qarşı müraciət ediləcək daxili hüquq vasitələri qanunla müəyyən edilməyə bilər, milli qanunvericiliklə müəyyən edilmiş belə vasitələrə müraciət yolu bağlanmış ola bilər və ya daxili hüququn mövcud belə vasitələri ümumiyyətlə təsirsiz ola bilər. Bütün bu hallarda 6 aylıq müddət Avropa Konvensiyasına zidd aktın qəbul edildiyi və ya hərəkətin edildiyi andan etibarən hesablanılmağa başlanılacaqdır.\n01 mart 1994-cü ildə Avropa Komissiyasına müraciət edən Türkiyə vətəndaşı evinin təhlükəsizlik orqanları tərəfindən 22 dekabr 1992-ci ildə dağıdıldığını və hüququnu təmin edə bilən təsirli daxili hüquq vasitələrinin olmadığı irəli sürmüşdür. Pozulmuş hüququn bərpa edilmədiyi zərərin ödənilməsi tələbinə dair Türkiyə hökumətinin cavabında 6 ay müddət şərtinə əməl edilmədiyi müraciətin rəddinə qərar verilməsi xahiş edilmişdir. Avropa Komissiyası isə təsirli daxili hüquq vasitələrinin olma, hallarında 6 aylıq müraciət müddətinin, şikayət edilən hadisənin meydana gəldiyi tarixdən etibarən, hesablanılmağa başlanılacağını irəli sürərək, müraciətin şərtinə əməl edilmədiyi üçün şikayətin rəddinə q vermişdir (Lachin Türkiyəyə qarşı, Avropa Komissiyası 15.05.1995-ci il tarixli qərarı).\n6 ay müddətin başlanğıc tarixinin hesablar, qaydasının istisna hallarının ikincisinə görə isə bəzən müddətin hesablanmağa başlanılması üçün qərarın şikayətçi tərəfindən öyrənilməsi anı əsas kimi qəbul edilir. Bəzən isə qərarın rəsmi olaraq yazılı şəkildə əlaqəli şəxsə bildirilməsi anı əsas kimi qəbul edilir.\nŞİKAYƏTİN ANONİM OLMASIN\nAvropa Məhkəməsinə müraciət edənlərin şəxsiyyətləri açıq formada göstərilməlidir. Anonim şikayətlər Avropa Konvensiyasında da təsbit olunduğu kimi icraata qəbul edilmirlər. Belə bir şərtin olmasının səbəbi Avropa Konvensiyası ilə yaradılmış pozulmuş hüquqların müdafiəsinin beynəlxalq mexanizmindən onun əsl məqsədləri xaricində, haqsız təbliğat vasitəsi kimi istifadə edilməsinin qarşısının alınmasından ibarətdir.\nBeləliklə, Avropa Məhkəməsinə yalnız o fərd müraciət edə bilər ki, o, nəinki Avropa Konvensiyası ilə təminat, altına alınmış pozulmuş hüquqlarının bərpa olunmasın, tələb etsin, eyni zamanda iddiasında şəxsiyyətini də açıq şəkildə göstərsin. Məsələn, Fransa Tibb Həmkarlar İttifaqı Konfederasiyasının müraciəti Avropa Komissiyası tərəfindən şəxsiyyətləri müəyyən olunmayan fərdlər adına edilmiş müraciət, yəni anonim şikayət kimi qiymətləndirilərək icraata qəbul edilməmişdir (Fransa Tibb Həmkarlar İttifaqı Konfederasiyası Fransaya qarşı, Avropa Komissiyasının 12.05.1986-cı il tarixli qərarı).\nŞikayətin anonim olmasının yolverilməzliyi şərtinin mövcudluğu müraciət edən fərdin Avropa Məhkəməsindən şəxsiyyətinin ictimaiyyətə açıqlanmamasını xahiş etmək hüququnu istisna etmir. Belə halda Avropa Məhkəməsi adətən çıxardığı məhkəmə qərarlarında müraciət edən şəxsin adını göstərməməyə çalışır (buna dair nümunələr bu yazıda da vardır).\nŞİKAYƏTİN AVROPA KOMİSSİYASINDA VƏ YA\nAVROPA MƏHKƏMƏSİNDƏ ƏVVƏLLƏR BAXILMAMASI\nŞikayətin Avropa Komissiyasında və ya Avropa Məhkəməsində əvvəllər mahiyyəti üzrə baxılması onun yenidən Avropa Məhkəməsinin icraatına qəbul edilməsinə maneə törədir. Aşağıdakı iki əsas haldan hər hansı birinin mövcudluğu belə maneəni yarada bilər:\n1) şikayət yuxarıda göstərilmiş Avropa Konvensiyasının orqanlarında əvvəl araşdırılmış müraciətlə mahiyyət etibarilə eyni olduqda;\n2) şikayət əvvəl araşdırılmış müraciətlə müqayisədə yeni faktları ehtiva etmədikdə.\nBirinci hala misal olaraq göstərə bilərik ki, həbs edilmiş şəxsin şikayətinin Avropa Komissiyası tərəfindən rədd edilməsindən sonra eyni müraciətlə həmin şəxsin anası təkrar şikayət etmişdir. Avropa Komissiyası isə verdiyi qərarında şikayət edənlərin fərqli şəxslər olmasına baxmayaraq, müraciətlərin mahiyyət etibarilə eyni olduğunu qeyd edərək, ərizəçinin şikayətinin icraata qəbul edilməməsi haqqında qərar vermişdir (adı açıqlanmayan şəxs Almaniyaya qarşı, Avropa Komissiyasının 28.08 1959-cu il tarixli qərarı).\nİkinci halda isə, şikayətin rədd edilə bilməsi üçün daxil olmuş yeni müraciətin işin mahiyyətini dəyişəcək ye faktlar ehtiva etməməsi lazımdır. Burada əsas cəhət ondan ibarətdir ki, yeni faktlar Avropa Məhkəməsinin ilk şikayəti rədd etmək üçün istinad etdiyi əsası və ya hüquqi vəziyyəti dəyişdirəcək xarakterdə olmalıdır (adı açıqlanmayan şəxs Almaniyaya qarşı. Avropa Komissiyasının 16.09.1957-cu tarixli qərarı).\n"İşə dair yeni məlumatlar" anlayışı istifadə edilərkən elə faktlar nəzərdə tutulur ki, onlar əvvəlki şikayət verilərkən məlum olmayıb və ya şikayətə baxılmasında sonra ortaya çıxıb. Aydındır ki, əhəmiyyətli yeni faktları mövcudluğu işi dəyişdirir və təkrar müraciətlər icraat. qəbul edilir. Bundan başqa, müdafiəni təmin edən bütü, daxili hüquq vasitələrinin istifadə edilməsi məsələsinə da,\nI məlumatlar da "işə dair yeni məlumatlar" kimi qəbul edilə bilər. Məsələn, milli .məhkəməyə müraciətinin ağlabatan müddət ərzində baxılaraq yekunlaşdırılmamasından şikayət edən şəxsin müraciəti Avropa Məhkəməsi tərəfindən baxılmaq üçün qəbul edilməyərək ilkin olaraq rədd edilsə də, rədd qərarının verilməsindən sonra keçən müddət ərzində işin baxışı yekunlaşdırılmamışdırsa bu, yeni faktların ortaya çıxması kimi qiymətləndirilə bilər. Belə ki, Avropa Məhkəməsi iki şikayət arasındakı müddətləri de nəzərə alaraq bütövlükdə işə milli məhkəmədə baxılma müddətinin ağlabatan müddət həddini keçdiyi qənaətinə gələrək təkrar müraciəti icraata qəbul edə və Avropa Konvensiyasının müddəalarının pozulduğu haqqında qərar çıxara bilər. Avropa Məhkəməsinin belə presedentləri vardır (adı açıqlanmayan şəxs İngiltərəyə qarşı, Avropa Komissiyasının 30.10.1979-cu il tarixli qərarı; Valon İtaliyaya qarşı, Avropa Komissiyasının 13.10.1983-cü il tarixli qərarı).\nEYNİ ŞİKAYƏTİN BAŞQA BEYNƏLXALQ NƏZARƏT ORQANINA VERİLMƏMƏSİ\nAvropa Məhkəməsinə edilmiş fərdi şikayətlər başqa bir beynəlxalq nəzarət orqanının icraatında olan müraciətlə mahiyyət etibarilə eyni olmamalıdır. Bu, ayrı-ayrı beynəlxalq nəzarət orqanları tərəfindən eyni anda, eyni məsələ ilə əlaqədar fərqli qərarların qəbul edilməsinin və bununla bağlı hüquqi problemlərin yaranması ehtimalının qarşısının alınmasına xidmət edir.\nİkinci haşiyə: bu şərt BMT-nin insan Hüquqları Komitəsinə fərdi şikayətlə müraciət etmək hüququ verən Mülki və siyasi hüquqlar haqqında Beynəlxalq pakt və ona əlavə fakultativ protokolun fəaliyyəti ilə əlaqədar xüsusilə aktualdır. Beləliklə, fərd pozulmuş hüquqlarının müdafiəsi üçün öz istəyindən asılı olaraq Strasburqdakı Avropa Məhkəməsinə (əgər bu hüquq Avropa Konvensiyası ilə müdafiə altına alınmışsa) və ya Cenevrədəki İnsan Hüquqları Komitəsinə (əgər bu hüquq Mülki və siyasi hüquqlar haqqında Beynəlxalq pakt ilə müdafiə altına alınmışsa) müraciət edə bilər.\nƏlbəttə, əgər pozulmuş hüquqlar hər iki beynəlxalq-hüquqi akt ilə müdafiə altına alınmışsa, fərd, hər iki göstərilən beynəlxalq nəzarət orqanına müraciət edə bilər. Lakin, əgər bu müraciətlər eyni anda edilərsə, o halda fərdin şikayətinin Avropa Məhkəməsində baxılmadan saxlanılması ehtimalı var. Çünki bu şikayət artıq digər beynəlxalq orqanda araşdırılır və işə dair yeni məlumatları ehtiva etmir. Fərdin bir-birindən müstəqil olaraq fəaliyyət göstərən bu hər iki orqana ardıcıl olaraq müraciət etmək imkanı var. Ancaq yenə də, ilkin olaraq Avropa Məhkəməsinə, daha sonra isə İnsan Hüquqları Komitəsinə müraciət etmək daha münasibdir (sonuncu birincidən fərqli olaraq şikayət verilməsi üçün 6 ay və ya digər müəyyən müddətə əməl edilməsini tələb etmir).\nŞİKAYƏTİN AVROPA KONVENSİYASININ\nMÜDDƏALARINA ZİDD OLMAMASI\nŞikayətin Avropa Konvensiyasının müddəalarına zidd olmaması şərti bir qayda olaraq, şikayət edən üçün Avropa Məhkəməsinə müraciət edilərkən aşağıdakı vəzifələri doğurur:\nşikayətdə yalnız şikayəti kimin verdiyi deyil, həm də şikayətin kimə qarşı (hansı dövlətə qarşı verildiyi aydın göstərilməlidir.\nÜçüncü haşiyə: Əvvəllər Avropa Konvensiyası orqanlarına fərdi şikayət yalnız belə şikayət hüququnu qəbul etdiyini bəyan edən dövlətə qarşı edilə bilərdi, yəni bu məsələ Konvensiyaya iştirakçı-dövlətlərin öz iradələrinə buraxılmışdı. Zaman keçdikcə Avropa Konvensiyasına tərəfdar çıxmış bütün dövlətlər onlara qarşı fərdi şikayət hüququ ilə Avropa Məhkəməsinə müraciət edilməsini qəbul etdilər. 11 saylı əlavə protokolun qüvvəyə minməsindən sonra isə bu məsələ dövlətlərin iradələrindən asılı haldan çıxarılaraq, Avropa Konvensiyasının ayrılmaz tərkib hissəsinə çevrildi. Şikayət edən şəxsin fərdi şikayət hüququna malik olması və onun tərəfindən fərdi şikayətin Avropa Konvensiyasına tərəfdar çıxmış dövlətə və ya digər dövlətə qarşı verilməsi kimi cəhətlərə daim diqqət yetirilir. Məsələn, Avropa Komissiyasına müraciət edən bir şəxs Avropa Konvensiyasının 8-ci maddəsinin (şəxsi və ailə həyatına hörmət edilməsi) pozulduğunu iddia etmişdir. Onun şikayətinin səbəbi isə həyat yoldaşının uşaqlarını götürərək ondan xəbərsiz Kanadaya getməsi və Kanada hakimiyyət orqanlarının isə onların yerini deməməsi olmuşdur. Avropa Komissiyası isə verdiyi qərarında Kanadanın Avropa Konvensiyasına tərəfdar çıxmış dövlət olmadığını irəli sürərək müraciəti rədd etmişdir. (Otku Türkiyəyə qarşı, Avropa Komissiyasının 04.09.1991-ci il tarixli qərarı);\nşikayət yalnız Avropa Konvensiyası ilə təminat altına alınmış hüquqların pozulması ilə əlaqədar edilməlidir (Avropa Konvensiyanın əhatə etmədiyi hüquq və azadlıqların pozulması ilə bağlı şikayətlərə baxılması Avropa Məhkəməsinin səlahiyyətlərinə aid deyildir).\n3) hüquq və azadlıqların pozulmasına dair şikayət yalnız həmin hüquq və azadlıqların müdafiəsini nəzərdə tutan Avropa Konvensiyasının və (və ya) ona əlavə protokolların şikayət edilən dövlət tərəfindən qəbul olunmasından sonra verilməlidir\nDördüncü haşiyə: Avropa Məhkəməsinin yurisdiksiyası Avropa Konvensiyasının və (və ya) ona əlavə protokolların qüvvəyə minməsindən sonra yaranır Bu müddəa Avropa Məhkəməsinin zaman baxımından səlahiyyəti ilə sıx bağlı məsələdir. Buna görə. məsələn, əlavə bir protokolla təminat altına alınan hüququn pozulması ilə əlaqədar şikayət yalnız həmin protokolun qüvvəyə minməsindən sonra verilə bilər. Protokolun qüvvəyə minməsindən əvvəl həmin protokolla təminat altına alınmış hüququn pozulması ilə bağlı edilən şikayətlər Avropa Məhkəməsinin icraatına qəbul edilmir. Bu, keçmişin davamlı olaraq mübahisə predmeti halından çıxarılması məqsədilə edilir. Beləliklə, nəzərə almaq lazımdır ki, Avropa Konvensiyasının və (və ya) ona əlavə protokolların qüvvəyə minməsindən əvvəl baş vermiş pozuntular konkret dövlətə münasibətdə Avropa Məhkəməsinin yurisdiksiyasına aid olmur.\nBeşinci haşiyə. Yuxanda qeyd edildiyi kimi Avropa Konvensiyasının geriyə qüvvəsinin olmaması beynəlxalq hüququn ümumqəbuledilmış prinsiplərinə əsaslanan əsas qaydadır. Bununla belə, Avropa Konvensiyasının mühüm bir cəhətinə də xüsusi diqqət yetirmək lazımdır. Avropa Konvensiyası orqanlarının fəaliyyəti nəticəsində "davamlı pozuntu" (bəzən bunu "davam edən pozuntu" kimi də adlandırırlar) termini müəyyən edilmişdir Avropa Konvensiyası orqanları bir dəfə edilməklə müəyyən nəticə yaradan qərar və hərəkətlə, davamlı pozuntu yaradan qərar və hərəkəti bir-birindən ayırmağa çalışmışlar Belə ki. hər hansı fərdin mülkiyyət hüququndan mərhum edilməsi davamlı pozuntu halı yaratmayan bır hərəkət və ya qərardır (adı açıqlanmayan şəxs İngiltərəyə qarşı, Avropa Komissiyasının 10.02 1976-cı il tarixli qərarı). Bundan fərqli olaraq mülkiyyət hüququndan məhrum etməyən. lakin ondan istifadəni əngəlləyən qeyri-qanuni işğallar. yaxud əngəlləmələr davamlı pozuntu sayıla bilər. Qeyri-qanuni tutulma, tutulma halı davam etdikcə həmin müddət ərzində nəticə doğuran hərəkətdir (Lynas İsveçrəyə qarşı, Avropa Komissiyasının 06.10.1976-cı il tarixli qərarı). Həmçinin ailə həyatına hörmət göstərilməməsi də davamlı pozuntu yaradan hallara misal göstərilə bilər (adı açıqlanmayan şəxs İsveçrəyə qarşı, Avropa Komissiyasının 12.07. 1976-cı il tarixli qərarı).\nŞİKAYƏTİN AŞKAR SURƏTDƏ ƏSASLANDIRILMASI\nAvropa Məhkəməsi şikayətin aşkar surətdə əsaslandırılması şərtinə əməl edilmədiyi üçün müraciətləri rədd edərkən aşağıdakı iki mühüm cəhətə tez-tez diqqət yetirir:\n1) şikayət kifayət qədər sübutları ehtiva etmir (şikayətlərin mahiyyəti üzrə baxışına keçməzdən əvvəl şikayət mövzusu hadisə ilə bağlı müraciətdə ilkin sübutların mövcudluğu faktına diqqət yetirilir və belə sübutların olmaması halında şikayət əsaslandırılmamış hesab edilərək, onun icraata qəbul edilməsindən imtina edilir);\n2) müraciətin formasından asılı olmayaraq şikayət mövz


"Fred Asif"in oğlu məğlub etdiyi erməniyə nə deyib? - VİDEO - Azinforum.az İnformasiya Portalı\nAna səhifə / İdman / “Fred Asif”in oğlu məğlub etdiyi erməniyə nə deyib? – VİDEO\n“Fred Asif”in oğlu məğlub etdiyi erməniyə nə deyib? – VİDEO\nBunu Azərbaycan Milli Qəhrəmanı Fred Asifin oğlu Azər Məhərrəmov PAL Vanderra çempionatında ukraynanı təmsil edən erməni idmançı Hevorx Muradyan üzərində qələbəsindən danışarkən deyib. “Arm Wrestling” liqasının kubokuna sahib olan Azər bu görüşdə tək idmançı kimi deyil, həm də vətənpərvər bir oğul mövqeyində olduğunu dilə gətirib.\n“1997-ci ildən idmanla məşğulam.1999-cu ildə ilk dəfə Osetiyada, 200-ci ildə isə İstanbulda dünya çempionatında iştirak etmişəm. Rusiyada 10 il ardıcıl çempion olmuşam. Hər dəfəsində də Azərbaycanın bayrağı dalğalanıb. Nailiyyətlərim çoxdur, Avropa və dünya çempionu adını da qazanmışam”.\nÖncəki “Evdə oturmaqdan kişilərdə də beyin pozuntuları yaranıb”\nNövbəti Azərbaycanda virusa yoluxanların yarısından çoxu Bakıda yaşayır


Müəllif: sumqayitxeber.com • Tarix: 27 Avqust 2010 • Baxış sayı: 286 dəfə • 1 şərh\nTweetSumqayıt İcra Hakimiyyətinin şöbə müdiri məcburi köçkünü mənzil növbəsindən çıxarıb?\nİbrahim deyir: 00:54 saatda 9 Dekabr 2010 gün\tSalam men Gəncə şəhərində yaşayıram, menimde QAZ İstismarı idarəsi ilə bağlı cənab Prezidentimizə şikayətim var. Xahiş edirəm ki, mənə köməklik edəsiz məndə bir şikayət ərizəsi yazım. Yani ərizəni yazdıqdan sonra hara, kimə verim və ya necə yollayım. Sizdən cavab gozleyirem


Azərbaycanda ilk dəfə Gənclər arasında Tütündən İstifadənin Qlobal Tədqiqatına başlanıldı | İСTİMAİ SƏHİYYƏ və İSLAHATLAR MƏRKƏZİ\nAzərbaycanda ilk dəfə Gənclər arasında Tütündən İstifadənin Qlobal Tədqiqatına başlanıldı\nGənclər arasında Tütündən İstifadənin Qlobal Tədqiqatı (GYTS) 13-15 yaşlı məktəblilər (8,9,10-cu siniflər) arasında keçirilir və ölkələrin gənclər arasında tütündən istifadəyə dair monitorinq imkanlarını artırır. Sorğu bütün ölkələr üçün vahid, standartlaşdırılmış metodologiya və sorğu anketlərinə əsaslanaraq aparılır. Tədqiqatın məlumatlarına əsasən, tütünə dair profilaktika və nəzarət proqramlarının hazırlanması, həyata keçirilməsi və qiymətləndirilməsi mümkündür.\nAzərbaycanda ilk dəfə Gənclər arasında Tütündən İstifadənin Qlobal Tədqiqatının (GYTS) həyata keçirilməsi məqsədilə 2011-ci il aprelin 29-da Səhiyyə Nazirliyinin İctimai Səhiyyə və İslahatlar Mərkəzində (İSİM) Gənclər arasında tədqiqat çərçivəsində intervüyerlər üçün təlim keçirildi. Təlimdə intervüyerlər tədqiqatla bağlı məlumatlandırıldılar.\nGənclər arasında Tütündən İstifadənin Qlobal Tədqiqatı bütün ölkələrdə Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı (ÜST) və ABŞ-ın Xəstəliklərə Nəzarət və Profilaktika Mərkəzinin (CDC) dəstəyilə həyata keçirilir. Tədqiqat prosesində 13-15 yaşda olan şagirdlər arasında tütündən istifadə ilə bağlı müxtəlif məlumatlar toplanılacaq. Mayın 18-nə kimi davam edəcək sorğunu 10 intervüyer aparacaq. Sorğuda əvvəlcədən CDC və ÜST tərəfindən seçilmiş 25 məktəbin 2798 şagirdi iştirak edəcək. Suallar siqaretçəkmə, tütünlə bağlı bilik və yanaşma, siqaret çəkməkdən imtina, ətrafdakıların siqaret çəkməsi, tütünlə əlaqəli media və reklam, eləcə də məktəb dərsləri haqqındadır. İSİM tərəfindən aparılacaq sorğunun idarə edilməsi proseduru uşaqlara aid məlumatların konfidensiallığının təmin edilməsi şərtilə qurulub. Eyni zamanda kağız və qələmdən istifadə etməklə aparılan sorğunun nəticələrinə dair hesabatda məktəb və şagirdlərin adları hallandırılmayacaq.


31 Mart 2021, 07:54\nMəhkəmə general-leytenantı həbsdə saxladı\nBakı Apelyasiya Məhkəməsində general-leytenant Rövşən Əkbərovun şikayətinə baxılıb. Apelyasiya şikayəti generalın haqqında həbs qərarından verilib. Cinayət Məcəlləsinin 120.2.2 (xuliqanlıq niyyəti ilə qəsdən adam öldürmə) və 221.3 (silah və ya silah qismində əşyadan istifadə olunmaqla xuliqanlıq) maddələrilə ittiham olunan general haqqında martın 16-da məhkəmə qərarıyla ilkin istintaq dövrü üçün 4 aylıq həbs-qətimkan tədbiri seçilib.\nO, 2001-ci il mayın 31-dən iyunun 1-nə keçən gecə Ukraynada mübahisə zəminində 29 yaşlı azərbaycanlı Elçin Əliyevi qətlə yetirməkdə təqsirləndirilir. General istintaq dövründə həbsdə qalmamaq üçün apelyasiya şikayəti verib.\nŞikayətdə də göstərilib ki, onun istintaqdan qaçıb gizlənmək niyyəti, araşdırmalara təsir göstərmək imkanı yoxdur. Ona görə də barəsində həbs-qətimkan tədbirinin dəyişdirilməsini istəyir.\nRövşən Əkbərov haqqında şikayətə hakim Habil Məmmədovun sədrliyilə baxılıb. Məhkəmədə generalın özü də iştirak edib. O, apelyasiya şikayətinin təmin olunmasını istəyib. Lakin məhkəmə onun əleyhinə qərar çıxarıb və 4 aylıq həbs-qətimkan tədbiri seçilməsi haqda qərar qüvvədə saxlanıb.\nHələ 2003-cü ildə Ukrayna prokurorluğu Azərbaycan Baş Prokurorluğuna məktub göndərərək, Elçin Əliyevin qətlində Rövşən Əkbərovun iştirakını təsdiqləyən sübutların olduğunu yazıb. Həmin sübutlar da daxil olmaqla, cinayət işinin materialları istintaqın davam etdirilməsi üçün Azərbaycana göndərilib.\nİş əvvəlcə Hərbi Prokurorluqda, daha sonra Baş Prokurorluğun Ağır Cinayətlərə Dair İşlər üzrə İstintaq İdarəsində araşdırılsa da, bir müddət sonra icraat dayandırılıb. Elçin Əliyevin ailə üzvləri ötən 20 ildə Prezident Administrasiyası, Baş Prokurorluq da daxil olmaqla, müxtəlif dövlət orqanlarına onlarla məktub göndərərək, Rövşən Əkbərovun cəzalandırılmasını tələb ediblər.\nAnası Səmayə Əliyeva bir neçə il öncə müsahibəsində bildirmişdi ki, hətta prezidentin Qəbələ səfərində çətinliklə də olsa, ona yaxınlaşıb, şəxsən özünə məktubunu vermişdi. 2014-cü ildə Avropa İnsan Haqları Məhkəməsi mərhumun valieynlərinin şikayəti əsasında qərar çıxararaq, bu işdə Avropa Konvensiyasının 2-ci (yaşamaq hüququ) maddəsinin pozuntusunu tanıyıb.\nQərarda göstərilib ki, bu cinayət işi üzrə effektiv araşdırmalar aparılmayıb. Uzun illər əvvəl çıxarılmış icraatın dayandırılması barədə qərar 2020-ci ildə ləğv edilib. Elçin Əliyevin qətlilə bağlı cinayət işi üzrə icraat təzələnib və prosesin nəticəsi olaraq, Rövşən Əkbərov təqsirləndirilən şəxs qismində tanınaraq həbs olunub.\n56 yaşlı Rövşən Əkbərov 1994-cü ildə Surət Hüseynovun dəstəsinin qarşısının alınmasında xidmətlərinə görə Milli Qəhrəman adına layiq görülüb. 1995-ci ildə isə o, OMON-çulara qarşı əməliyyatı həyata keçirən əsas fiqurlardan olub. 2001-ci ildə Ukraynada Elçin Əliyevin qətlindən sonra – 2002-ci ildə ona general-leytenant rütbəsi verilib. 2011-ci ildə isə korpus komandiri təyin edilib.


18/09/2020 [11:04] - Cəmiyyət - ( 920 dəfə baxılıb)\nBakı Ağır Cinayətlər Məhkəməsində 1984-cü il təvəllüdlü Adilov Saleh Valeh oğlunun cinayət işi üzrə məhkəmə iclası davam etdirilib.\nHakim Faiq Qəniyevin sədrliyi ilə keçirilən sonuncu məhkəmə iclasında dövlət ittihamçısı çıxış edib və təqsirləndirilən şəxsə cəza istəyib.\nProkuror Saleh Adilovun əməlinin məhkəmə istintaqı dövründə tam sübuta yetirildiyini əsas gətirərək onun ömürlük azadlıqdan məhrum edilməsini istəyib.\nQeyd edək ki, DTX-nın yaydığı rəsmi məlumata görə Saleh Adilov Türkiyənin Van şəhərində saxlanaraq Azərbaycana gətirilib.\nRəsmi məlumata görə, Saleh Adilov cinayət məsuliyyətindən yayınmağa müvəffəq olaraq ölkə hüdudlarından kənarda qanunsuz fəaliyyət göstərən silahlı birləşmələrin tərkibində iştirak etmək üçün 2009-cu il mayın 14-də Azərbaycan ərazisini İran İslam Respublikası istiqamətində tərk edib, oradan isə qaçaq yolla Pakistan İslam Respublikasının Şimali Vəziristan vilayətinə gedərək “Taliban” terror təşkilatının himayəsi altında fəaliyyət göstərən Vüqar Hacızadənin rəhbərlik etdiyi terror qruplaşmasına qoşulub.\n2010-cu ildə V.Hacızadə beynəlxalq antiterror koalisiyasının qüvvələri tərəfindən məhv edildikdən sonra həmin qruplaşmaya Saleh Adilov başçılıq edib. 2014-cü ildə “Taliban” terror təşkilatının vasitəsilə o, gizli yolla Türkiyəyə, oradan isə Suriyaya getmək istəyərkən İran ərazisində yerli hüquq mühafizə orqanları tərəfindən həbs edilib. 2019-cu ildə azad edildikdən sonra Saleh Adilov qeyri-qanuni yolla Türkiyə ərazisinə keçərək orada gizlənib.(musavat.com)


sumqayit ev elanlari\nBakida sumqayit ev qiymeti elanlari , sumqayit ev elani 2022 ucuz qiymete sumqayit ev satisi sərfəli qiymətə sumqayit ev almaq. islenmis sumqayit ev aliram, işlənmiş sumqayit ev satılır. pulsuz sumqayit ev elani yerlesdir. Azerbaycanda ucuz qiymete sumqayit ev satilir. en ucuz qiymete sumqayit ev tapmaq ucun Unvan.Az sayti size komek edecek.\nev alqi satqisi ev elanlari komputer kursları kurslar h2h elanlar yük daşıma samsung galaxy 72 62 qiymeti samsung galaxy s3 teze qiymeti at satışı kombi ustasi kondisioner ustasi kurslar elanlar sayti ayaqqabi tezbazar.az


Mitsubishi yenilənmiş Eclipse Cross modelini təqdim edib\nMitsubishi şirkəti yenilənmiş Eclipse Cross modelinin üzərindəki sirr pərdəsini götürüb. 2021-ci model ilinin krossoveri yenilənmiş eksteryerə və avadanlıq siyahısına malik olub, habelə qoşulan hibrid versiyanı əldə edib.\nYenilənmiş Mitsubishi Eclipse Cross modelinin eksteryer tərtibatı firma Dynamic Shield üslubuna uyğun olaraq dəyişdirilsə də, modelin ümumi cizgiləri qorunaraq saxlanılıb: bamperin forması yüngül şəkildə dəyişdirilib, işıq texnikası fərqli dizayna sahib olub, radiator barmaqlığı isə xromdan məhrum olub. Arxa tərəfdə beşinci qapı və bamper dəyişdirilib, işıqlar “aralanıb”, görmə qabiliyyətini yaxşılaşdıran yeni arxa şüşə quraşdırılıb.\nİnteryerdə də yeniliklər vardır: ön paneldə, sürücü və ön sərnişinə daha yaxın məsafədə yerləşən şaybası olan multimedia sisteminin səkkiz düymlük sensorlu ekranı peyda olub.\nMitsubishi şirkəti yenilənmiş modelin texniki detallarını açıqlamayıb. 2021-ci model ilinin Eclipse Cross modeli 150 at qüvvəsi və 250 Nm fırlanma anı hasil edən 1.5-litrlik dördsilindrli turbomühərrik ilə təchiz olunacağı məlumdur.\nHibrid qurğunun Mitsubishi Outlander krossoverindən götürülücəyi gözlənilir: qurğunun tərkibinə Atkinson dövrü ilə işləyən 2,4-litrlik MIVEC mühərriki və iki elektrik mühərriki daxildir. Hibrid qurğunun ümumi gücü 224 at qüvvəsi təşkil edir. 13,8 kilovat-saatlıq batareya elektrik ötürməsi ilə 57 kilometrə qədər məsafə qət etməyə imkan verir.\nYenilənmiş Mitsubishi Eclipse Cross krossoveri cari ilin sonuna qədər Yaponiya, Avstraliya və Yeni Zelandiyada satışa çıxarılacaqdır.\nMitsubishi yenidən canlandırılmış Ralliart modelini nümayiş etdirib\nMitsubishi Airtrek Quançjoudakı avtosalonda canlı şəkildə debüt edib


Qurban bayramında 77 kəsim məntəqəsi fəaliyyət göstərəcək | Sosialmedia\nQurban bayramında 77 kəsim məntəqəsi fəaliyyət göstərəcək\nSosialMedia.az xəbər verir ki, infotur çərçivəsində Sabunçu rayonu ərazisində fəaliyyət göstərən stasionar kəsim məntəqəsi və Xətai rayonu ərazisində qurulan çadır tipli kəsim məntəqəsi ilə yaxından tanış olma imkanı yaradılıb.\nAQTA-nın şöbə müdiri, respublikanın Baş baytarlıq müfəttişi Qalib Əbdüləliyev jurnalistlərə açıqlamasında bildirib ki, Qurban bayramında heyvan kəsiminin qida təhlükəsizliyi tələblərinə əməl olunmasını təmin etmək üçün ciddi hazırlıqlar gedir:\n“Hazırda bu məntəqədə kəsim həyata keçirilir. Qurban bayramı günlərində də kəsim eyni sxem üzrə aparılacaq. Gətirilən heyvanlar həkim müayinəsindən keçir, bununla bərabər heyvanın haradan gətirilməsi, yerində müayinədən keçirilməsini təsdiq edən baytarlıq şəhadətnamələri ilə təmin olunur. Agentliyin regional bölmələrinin baytarlıq müfəttişləri tərəfindən verilən bu şəhadətnamələr burada agentliyin regional bölməsininin və ya ekspertiza laboratoriyasının əməkdaşları tərəfindən qəbul edilir. Heyvanın sağlamlığına tam əmin olduqdan sonra kəsimi başlayır. Kəsimdən sonra ət ekspertizadan keçir. Sonra hazır ət müvafiq qaydada möhürlənib vətəndaşların sifarişinə uyğun olaraq bütöv və ya cəmdək formasında təhvil verilir”.\nQ.Əbdüləliyev qeyd edib ki, daimi və 30 çadır tipli məntəqələrdə ətin baytarlıq-sanitariya ekspertizasının aparılması məqsədi ilə Azərbaycan Qida Təhlükəsizliyi İnstitutunun səyyar laboratoriyaları vətəndaşlara ödənişsiz xidmət göstərəcək.\n30 saylı qida təhlükəsizliyinə nəzarət məntəqəsinin baytar həkimi Mədət Qocayev isə heyvanların necə müayinədən keçirilməsindən danışıb. Bildirib ki, kəsimdən öncə heyvanlara kliniki baxış keçirilir:\n“Kəsimə buraxdığımız heyvan daim nəzarətdə olur. Heyvanda hər hansı xəstəliyin olmasından şübhə etsək, o zaman heyvanı laboratoriya şəratində müayinəyə cəlb edirik. Heyvanın ətindən və daxili orqanlarından nümunələr götürülür. Yaxma düzəldilir və kimyəvi üsullarla analiz edib yoxlayırıq ki, bu cəmdək yararlıdır, yoxsa yararsız. İndiyədək məntəqəmizdə xəstə heyvan aşkarlanmayıb”.\nM.Qocayev qeyd edib ki, əgər xəstəlik aşkarlansa, təlimata uyğun olaraq kəsimə icazə verilmir: “Kəsimdən sonra ətdə yoxlama aparılır. Hər hansı xəstəlik aşkarlanarsa utilizasiya olunur. Heyvanın kəsimindən sonra da heyvanın xüsusilə, qara və ağciyərindən nümunələr götürülərək xəstəliklər araşdırılır”.\nQeyd edək ki, Qurban Bayramında heyvan kəsiminin müvafiq qaydada həyata keçirilməsini təmin etmək üçün respublika üzrə 44 stasionar, 30 çadır tipli kəsim məntəqəsi vətəndaşların ixtiyarında olacaq.\nPrevious articleİstehlak məhsullarının və xidmətlərin qiymətləri 2,7% artıb\nNext articleAMEA: Xəzərin səviyyəsinin yüksəlməsi iqtisadiyyata 2,5 milyard dollar ziyan vurub


«Gələn il, Rusiya və Qazaxıstanda olduğu kimi, Mərkəzi Bankın liberal üzən məzənnə siyasətinə keçməsi ehtimalı kifayət qədər yüksəkdir».\nİqtisadçı Vüqar Bayramov belə hesab edir.\nEkspert bildirib ki, bu halda hətta Neft Fondunun mövcud transfertləri də manatın ucuzlaşmasının qarşısını ala bilməyəcək: «Neftin dünyada bazar qiyməti hətta 60 dollara çatsa da belə, bu manatın möhkəmlənməsi üçün yetərli deyil».\nV.Bayramov qeyd edib ki, bu məsələdə Dövlət Neft Fondundan xərcləmələrin səviyyəsi olduqca vacibdir: «Çünki manatın taleyini artıq daha çox Mərkəzi Bankın intervensiyası deyil, Neft Fondunun hərraca çıxardığı dollarların məbləği müəyyənləşdirir. Bu ilin 9 ayında 4 milyard dollar satan Fond həmin müddətdə cəmi 3 milyard 823 milyon manat xərcləyib. Həmin müddətdə manatın dollara orta məzənnəsini nəzərə aldıqda, belə çıxır ki, sözügedən dövrdə Fondda orta hesabla 2 milyard 440 milyon manat milli valyuta artıqlığı olub. Təbii ki, Fond belə manat artıqlığı prinsipi ilə uzun müddət hərraclara çıxa bilməz və bu sözügedən qurumun strategiyasına da tam uyğun gəlmir».\nBuna da bax-'Qara bazar' alverçisi: 'Dollar da var, rubl da...'\nİqtisadçının fikrincə, dövlət xərcləmələri və Neft Fondunun dollar satışı manatın məzənnəsindən ötrü yaxın illərdə əsas amil olacaq.\nEkspert qeyd edir ki, ehtiyatlarının 75 faizini itirən Mərkəzi Bank 4 milyard dollarlıq rezervi ilə artıq prosesə birbaşa müdaxilə etməkdə maraqlı görünmür. «Deməli, neftin indiki qiymət artımları Azərbaycanda dollara olan tələbi azaltmayacaq. Təbii ki, bu kontekstdən manatın məzənnəsinin möhkəmlənməsi real deyil», - V.Bayramov deyir.\nHazırda Neft Fondunun 36 milyard dollara yaxın ehtiyatının olduğu bildirilir.\nMərkəzi Bank ötən il dekabrın 21-də baş verən sonuncu devalvasiyadan sonra üzən məzənnə sisteminə keçildiyini bildirsə də, müstəqil iqtisadçılar bu deyilənlə razı deyillər. Onlar vurğulayırlar ki, Azərbaycanda, hələ də, manatın məzənnəsi tənzimlənir.


Uşaqlar Sizin Üçün - 1 kitabını endir və ya oxu\nArabic / العربيةCzech / ČeštinaEnglishSpanish / EspañolPersian / فارسیFrench / FrançaisIndonesian / Bahasa IndonesiaDutch / NederlandsNorwegian / Norsk (Bokmål)Albanian / ShqipTurkish / TürkçeUrdu /اردوChinese / 古文Azerbaijani / Azərbaycanca\nUşaqlar Sizin Üçün - 1\nBaşqa dillər Arabic / العربية Czech / Čeština English Spanish / Español Persian / فارسی French / Français Indonesian / Bahasa Indonesia Dutch / Nederlands Norwegian / Norsk (Bokmål) Albanian / Shqip Turkish / Türkçe Urdu /اردو Chinese / 古文\nTufan və Tısbağa\nSedat ilə Fil\nQardaşının Tolqaya Öyrətdikləri\nÖmər ilə Pinqvin\nErsin ilə Tutuquşu\nƏhməd ilə Şən Ördək\nUzun Quyruqlu Sevimli Dələlər\nGözəl Sözə Uymanın Əhəmiyyəti\nÇetin ilə Bəzəkli Tovuz Quşu\nCan ilə Balaca Quş\nƏlinin Kiçik Dostu\nMurad ilə Pişik\nCüneyt ilə Mürəkkəb Balığı\nKərəm ilə Dəniz Atı\nOrxan ilə Həsən Baba\nOsman Baba ilə Nəvəsi\nTufan ən sevdiyi hekayələrdən biri olan “Dovşan ilə tısbağa”-nı oxuyurdu. Dovşanın vəziyyətinə çox gülmüş və tısbağadan “ağıllı olmağın” nə qədər əhəmiyyətli olduğunu, ağılla bütün fiziki üstünlüklərə qalib gələ biləcəyini öyrənmişdi. Sonra birdən-birə kitabdakı tısbağa Tufana səsləndi:\nTısbağa: Salam Tufan! Bu kiçik yaşında bu qədər ağıllı olub, dovşanla olan hekayəmdən ibrət almağın çox gözəldir.\nTufan: Sən neçə yaşındasan?\nTısbağa: Belə balaca görünməyimə baxma, mən 45 yaşındayam. Tısbağalar orta hesabla 60 il yaşayarlar. Hətta Testusda adlı bir cins tısbağa 189 yaşına qədər yaşaya bilir.\nTufan: Ən çox hansı fəsli sevirsən?\nTısbağa: Temperaturun həyatımızdakı əhəmiyyəti böyükdür. Çünki bədən hərarəti ətraf mühitdəki temperatura görə dəyişər və ümumiyyətlə ətraf mühitdəki temperaturdan 0,1-0,2 dərəcə aşağı olar. Həzm sistemimiz də istilik artdıqca sürətlənər. Hər şeyi yaradan Uca Allah kiçik bədənimizi düşünərək bizə isti havalarda asanlıq təmin etmək üçün belə bir xüsusiyyət vermişdir. Biz Allahdan gələcək hər nemətə möhtacıq, O isə heç bir şeyə ehtiyacı olmayandır.\n(Hac Suresi, 22)\nTufan: Ən sevdiyiniz yemək hansıdır?\nTısbağa: Sarı rəngli “pələng dişi çiçəyin” çox xoşumuza gələr. Bilirsənmi gözlərimizin çox iti görməsiylə yanaşı biz xüsusilə də sarı rəngi çox yaxşı dərk edirik. Ən sevdiyimiz yeməyi asanlıqla tapa bilərik.\nTufan: Bəs qış yuxusuna gedirsinizmi?\nTısbağa: Bəli, Oktyabr ayından etibarən havalar soyduqca və yeməklər azaldıqca bizim də fiziki fəaliyyətlərimiz azalar, özümüzü qorumaq üçün yuxu vəziyyətinə keçərik. Ürək döyüntülərimiz və tənəffüsümüz də yavaşlayar. Oktyabr ilə Mart ayları arasında qış yuxusuda olarıq. Allah bizi bu şəkildə yaratdığı üçün qışda oyanıq qalaraq yemək yeyə bilməyib, ölməkdən xilas oluruq. Halbuki Allah ən uyğun vaxtda bizi yatızdıraraq nəslimizi qorumuşdur.\nTufan: Sən quruda yaşayırsan, yəqin ki, bir də suda yaşayanlarınız var. Mənə onlar haqqında da məlumat verərsənmi?\nTısbağa: Haqlısan əziz Tufan. Quru, şirin su və dəniz tısbağası olmaq üzrə müxtəlif növlərimiz var. Mən quruda yaşayıram, daha çox tarlaları, yumşaq torpaqları, üzüm bağlarını xoşlayaram. Şirin su tısbağaları, yəni akvariumda yaşayanlar isə, gölləri, çay sahillərini xoşlayarlar. Dəniz tısbağaları isə isti dənizlərdə yaşayar və yumurtlama vaxtı yer dəyişdirərlər. Sənə Karetta adlı dəniz tısbağalarıyla əlaqədar maraqlı bir məlumat verim:\nKarettalar yumurtalarını qoymaq üçün isti dəniz sahillərinə gedərlər. Yumurtadan çıxan balalar Allahın ilham etməsiylə dənizdən əks olunan işığa tərəf hərəkət edərək, yaşayacaqları mühitə, yəni dənizə yönələrlər. Bu kiçik balalar hələ doğular doğulmaz yaşayacaqları ən uyğun mühitin dəniz olduğunu necə bilsinlər ki? Məhz bu, şübhəsiz ki, Uca Rəbbimizin ilham etməsiylədir.\nTufan: Haqlısan, düşünərək yaşayan hər insan üçün yer üzü Allahın ayələriylə doludur. Sənin, digər bütün heyvanların, mənim, ağacların və s. buna nümunədir. Hər şeyin Onun təcəllisi olduğunu heç unutmadan yaşamalıyıq. Bu gözəl söhbət üçün təşəkkür edirəm. Əlvida.\nTısbağa: Əlvida ağıllı uşaq!\nLeyləklər, 1-1,5 m boylarında, böyük ağ qanadları olan iri, köçəri quşlardır. Dimdiklərinin və uzun ayaqlarının qırmızı olması leyləklərə xoş bir gözəllik bəxş edir. Leyləklər hər il sıx sürülər halında köç edirlər. Çünki soyuq ərazilərdə yaşaya bilməzlər. Leyləklər bizi yayın isti günləriylə müjdələyir. Havaların nə vaxt isinəcəyini bilmələri bir möcüzədir. Aradan bir il keçib təkrar yaz gəldikdə leyləklər minlərlə kilometr yolu geri qayıdıb köhnə yuvalarını taparlar. Əlbəttə ki, bu cür güclü bir yaddaş və belə möhtəşəm bir istiqamət tapma duyğusunu leyləklərə Rəbbimiz olan Allah ilham edir.\n"Harun Yəhyanın Uşaqlar Sizin Üçün - 1 kitabını online oxuya bilər, facebook, twitter kimi ictimai şəbəkələrdə paylaşa bilər, kompüterinizə endirə bilər, dərs və tezislərinizdə istifadə edə bilər və saytı istinad göstərmək şərtiylə müəllif haqqı ödəmədən sayt və bloqlarınızda nəşr edə bilər və köçürüb çoxalda bilərsiniz."


Yüksək cəmiyyətdən bir qadın kimi tövsiyə edəcək 5 şey - Moda - 2020\nElegance bir həyat tərzi və düşüncə tərzi. Bu, ilk baxışdan baxışları çəkir, cəlb edir, fəth edir. Belə bir qadına laqeyd qalmaq mümkün deyil, çünki o, eyni zamanda lüks və cazibədardır. Müasir görünüşlər də aristokrat və nəcib ola bilər - onları düzgün seçilmiş şkafın köməyi ilə edə bilərsiniz. Biz sizin üçün yüksək cəmiyyətdən bir xanım halına gətirəcək ən yaxşı 5 şeyi hazırlamışıq.\nGüzəştli və romantik bluzlar bu gün bir neçə on il bundan əvvəl daha az vacibdir. Onlar "klassik" bir şəkildə - etek və şalvarla və ya daha çox düzensiz birləşmələrlə - geyənlər kimi qaranlıq üslublu paltarlarla qarışdırıla bilər.\nBöyük küpe və boyunbağı, şık broşlar və əlbəttə ki, saç aksesuarları bu yayda və gələn yazda məşhurluq zirvəsində olacaq! Onların köməyi ilə sadə jeans və t-shirtdən ibarət ən sadə və ən qısa görünüşü canlandırmaq və onu qeyri-adi etmək mümkündür.\nBu uzunluq bir şeydən daha çox şey aşkar etməməsinə baxmayaraq, mini-dən çox seksual görünür. Aristokratiya, sophistication və zəriflik - bütün bu keyfiyyətlər etek və midi uzunluğu paltarları geyən bir qadına xasdır. Belə bir qadın gözədəyməz gedə bilməz.\nKəmər sizin imicinizi canlandırmaq, daha maraqlı etmək və rəqəminizi - bel üzərində vurğulanması səbəbindən daha zərifdir. Gözü tutmayan və hər hansı bir görüntüyü tamamlaya bilməyən qısa variantları seçin.\nBu, ilk növbədə, bu mövsüm üçün çox vacib olan Mary-Jane üslubunda ayaqqabılar və topuqlu şüşə daxildir. Birincisi, bu cür ayaqqabı çox rahatdır, bu müasir çılpaq ritmdə böyük əhəmiyyət daşıyır. İkincisi, bu, çox fərqli paltarlarla birləşdirilə bilər, amma moda və ya ultramodern əşyalara diqqət yetirməyi təklif edirik. Bundan əlavə, bu ayaqqabı üçün böyük bir şirkət xəndək palto və blazer olacaq.\n7 ölçüsündən heç vaxt satın almırsınız\nBürcünüzə görə hər hansı biriniz ana olacaq\nİşiniz sənə aiddirsə, bu 4 psixoloji fəndləri sınayın.\nHər bir qadının qarderobunda görünəcək 5 şey\nBir qadının özlərinə necə qayğı göstərməsini bilmədiyi 10 əlamət\nƏn yaxşı öpən Zodiacın 6 əlamətləri\nCopyright 2020 \_ none \_ Yüksək cəmiyyətdən bir qadın kimi tövsiyə edəcək 5 şey


ÜST bildirir ki, karantin COVİD-19-un yayılmasının qarşısını ala bilməz - Ens.az - 4 dildə xəbərlər və ensiklopediya, ən son xəbərlər, en son xeberler\nÜST bildirir ki, karantin COVİD-19-un yayılmasının qarşısını ala bilməz\nDərc edildi:\t 21 July 2020, 02.10 Baxış sayı: 1159\nYoluxmuş şəxslərin izlənməsi, pandemiya ilə mübarizədə əsas vasitələrdən biridir.\nYalnız karantin məhdudiyyətləri koronavirusun yayılmasını tamamilə dayandıra bilməz. Bu tədbirlər yalnız infeksiyanın ötürülməsini yavaşlatmağa kömək edirlər. Ens.az bildirir ki, bunu Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının baş direktoru Tedros Adanom Qebreisus keçirdiyi brifinq zamanı açıqlayıb.\nOnun sözlərinə görə, virusun yayılmasına qarşı mübarizə aparan əsas vasitələrdən biri izləmə prosesi, təmasların ayırd edilməsi və təcrid olunmasıdır.\n"Heç bir ölkə virusun harada olduğunu bilmirsə, epidemiyasına nəzarət edə bilməz" deyə ÜST rəhbəri vurğulayıb.\nQebreisus potensial yoluxmuşların izlənməsində köməkçi mobil tətbiqetmələrin vacibliyini qeyd edib. Bununla yanaşı, o, bunun virusun ötürülməsi zəncirlərini pozmaq üçün yoluxmuş şəxslər və onlarla əlaqə quranları axtararkən "qapıdan qapıya" gedən təlimli işçiləri əvəz edə bilməyəcəyini vurğulayıb.


Kişilər, DİQQƏT: Bu qidalar prostat xərçənginin qarşısını alır » Feat.Az Sekiller, xeberler, melumatlar\nFeat.Az:FeaT.Az » Xəbərlər » Xəbər » Kişilər, DİQQƏT: Bu qidalar prostat xərçənginin qarşısını alır\nKişilər, DİQQƏT: Bu qidalar prostat xərçənginin qarşısını alır\nXəbər / Maraqlı / Kişi Dünyası / Sağlamlıq\n50 və yuxarı yaşlı kişilərdə rast gəlinən, ölüm faizi yüksək olan prostat vəzi xərçənginin çarəsi var.\nƏvvəlcə qeyd edək ki, bu xərçəng növü ölüm səbəbləri arasında 2-ci sıradadır. Araşdırmalar göstərib ki, dünyada hər 3 dəqiqədə bir kişiyə prostat xərçəngi diaqnozu qoyulur. Hər 14 dəqiqədə bir də prostat xərçənginə bağlı ölüm halları baş verir. Türkiyəli həkim Egemen İşgören vaxtında aşkarlandıqda prostat xərçənginin müalicəsinin real olduğunu deyir. Feat.Az mütəxəssisin fikirlərini təqdim edir.\nProstat xərçənginin səbəbi tam olaraq bilinmir. Xəstəliyə hüceyrə səviyyəsində reallaşan genetik qüsurlarla bağlı olaraq bəzi prostat hüceyrələrinin nəzarətsiz böyüməsi və normal hüceyrələrin yerini alması nəticəsində əvvəl ətraf toxumalara, sonrakı mərhələdə isə digər orqanlara yayılması səbəb ola bilər. Xərçəngin əlamətləri özünü göstərmədən erkən diaqnoz üçün bəzi üsullardan istifadə edilir. Həmin üsulları 50 yaşından sonra bütün kişilər ildə bir dəfə tətbiq etməlidir: “Bu narahatlıqlar şikayətlərlə özünü göstərir. Sidiyə getmə çətinliyi, sidik axışında qüvvət azalması, sidikdə qan olması, boşalma əsnasında ağrı, qasıq bölgəsində narahatlıq hissi, sümük ağrıları, sərtləşmə pozuntusu. Risk qrupuna isə irəli yaş, ailədə prostat və döş xərçəngi xəstəsinin olması, heyvani yağ və zülalla zəngin qidalanma, androgen adı verilən kişilik hormonunun çox olması, hərəkətsiz həyat tərzi daxildir”.\nMütəxəssislər isə bu xərçəngin qarşısını alan, inkişafına mane olan bəzi qidaların olduğunu açıqlayıb. Həmin qidalar aşağıdakılardır:\nGicitkan otu: Prostat vəzinin böyüməsinin simptomlarını azaldır. Eyni zamanda, təbii sidikqovucudur.\nQarğıdalı saçağı: Təbii sidikqovucudur. Prostat böyüməsinin əlamətlərini aradan qaldırır. Bunun üçün 4 stəkan suyun içinə 6 ədəd təzə qarğıdalı saçağı qoyun. Qarışımı 10 dəqiqə isidin. Gündə 3 dəfə için.\nPomidor: Kök, pomidor və qreypfrutda olan likopenlə bağlı aparılan araşdırmalar sübut edib ki, bu qidalar xərçəng hüceyrələrini 18 faiz azaldır.\nTərəvəzlər: Yaşıl yarpaqlı tərəvəzlər, brokoli və yaşıl bibər qida dəyəri ən yüksək, aşağı kalorili tərəvəzlər arasında ilk yerlərdədir.\nTam taxıllar: Daha zəngin lif, qida və zülal ehtiva edən kəpəkli taxıllar prostat xərçəngi olan kişilərdə şişin böyüməsini azaldır.\nSelenium: Meyvə, tərəvəz, dəniz məhsulları, yumurta, sarımsaq kimi qidalarda olan selenium kişilərdə prostat xərçəngi riskini 50 faiz azaldır. Bunu amerikalı mütəxəssislər araşdırmalarında sübut ediblər.\nMeyvələr: Antioksidantlarla ən zəngin meyvələr çiyələk, albalı, portağal, qreypfrut, manqo, yemiş, kivi, ərik, üzüm və qarpızdır. Bunlar xərçəng riskini aradan qaldırır.\nAyaqlarda ağrı ölümcül xəstəliyin əlaməti ola\nKişilərdə müntəzəm mədə, bel ağrısı bu xərçəngin


Türkiyə Qətərə qoşun və…yumurta göndərir | Dünya və İran | Güney Azərbaycan Televizyonu GunazTV\nTürkiyə Qətərə qoşun və…yumurta göndərir\n08 İyun 2017 14:54\nGünAz TV: "Financial Times" yazır ki, Ankara Qətərə tez bir zamanda daha çox əsgəri qüvvə göndərmək planı ilə Körfəzdə yaşanan bu böhranda Dohanın arxasında dayandığını nümayiş etdirib.\nMəqalədə deyilir ki, bu qərar Ankara və Riyad arasında qarşıdurma yaradacaq, belə ki Səudiyyə və onunla həmrəy olan ərəb Körfəz ölkələri Qətəri təcrid etmək məqsədilə onun blokadasına başlamışdılar.\nSəudiyyə və Körfəz dövlətləri Qətəri Yaxın Şərqdəki ekstremist qrupları dəstəkləməkdə və İrana münasibətdə yumşaq mövqe tutmaqda ittiham ediblər.\nTürkiyə prezidenti Recep Tayyip Erdoğan deyib ki, Dohanın üzərinə sanksiyaların qoyulması yanlış addımdır, çünki bu ölkə terrora qarşı effektiv mübarizə aparır.\nTürkiyə parlamenti Türkiyə qoşunlarının Qətər torpağında yerləşdirilməsinə icazə verən qərar qəbul edib.\nBu arada Türkiyə rəsmiləri bildirirlər ki, onların ölkəsi bu mübahisədə tərəfsiz olmağa çalışır.\nVəzifəli Türkiyə rəsmilərindən biri FT-yə bildirdib ki, "biz Səudiyyə və Qətər arasında dostluğun olduğunu bilirik və onların ikisindən kiminsə tərəfini saxlamaq istəmirik".\n"Amma Türkiyə Qətərin əzişdirilməsinə yol verməyəcək" - deyə əlavə edib həmin rəsmi.\nQətərə qarşı demarşlar Körfəz ölkələri arasında 1990-cı ildə İraqın Küveytə müdaxiləsindən bəri ən böyük qarşıdurmaya səbəb olub.\nBu arada həm də İran rəsmiləri Tehranda törədilmiş və 12 nəfərin həyatına son qoymuş terror hücumuna görə Səudiyyə Ərəbistanını ittiham edib.\nEyni zamanda Amerika Birləşmiş Ştatları (ABŞ) prezidenti Trump-ın böhrana münasibəti dəyişib. O bu qarşıdurma başlananda Səudiyyə Ərəbistanının tərəfini tutmuşdu. Lakin indi Trump Qətər əmiri Təmim bin Həmədi mübahisəni Körfəz ölkələri ilə birlikdə danışıqlar yolu ilə çözməyə çağırıb. Trump deyib ki, lazım gələrsə, tərəflər arasında fərqlərin aradan qaldırılması üçün Ağ Evdə görüş keçirilə bilər.\nQətər rəsmiləri ölkənin, altı üzvü olan Körfəz Əməkdaşlıq Şurasından çıxacağı ilə hədələyib. Bəziləri Dohanın islampərəst Ankara ilə yaxınlaşmağa can atdığını söyləyirlər. Qətər İranla da yaxın münasibətlər saxlamağa çalışır.\nWashington Universitetinin Yaxın Şərq üzrə eksperti Mərvə Məzyəd deyib ki, bu qarşıdurmadan çıxmaq üçün ya Qətər güzəştlərə getməli olacaq, ya da qarşıdurma güclənəcək.\nLakin mütəxəssis bunu da qeyd edir ki, yaranmış vəziyyət Qətəri İrana daha da yaxınlaşdıra bilər. Bu isə Səudiyyə ilə gərginliyin daha da güclənməsi deməkdir.\n"Financial Times" yazır ki, 2014-cü ildə İran və Türkiyə Qətərdə 3 min əsgəri qüvvəlik baza tikmək barədə razılaşma əldə etmişdilər. 2015-ci ildən 150 Türkiyə hərbçisi Qətərdə yerləşdirilib.\nTürkiyə diplomatları bildirirlər ki, ABŞ hərbi bazasının da yerləşdiyi Qətərdəki türk kontingentinə əlavə kiçik ola bilər. Burada söhbət bir neçə yüz əsgərdən gedir.\nDiplomatlardan biri FT-yə deyib: "Allah eləməmiş orda bir şey baş versə, bu, nəyisə dəyişəcəkmi? Yox. Özünüz fikirləşin, Qətərdə 10 min Amerika əsgəri var. Bu o deməkdirmi ki, amerikalılar Qətərin tərəfindədirlər? Yox".\nLakin bütün hallarda Türkiyə qoşunlarının göndərilməsi regional qüvvələr balansını dəyişə bilər.\nİran və Türkiyə artıq bəyan ediblər ki, çətin məqamda Dohanın yanında olacaqlar. Səudiyyə Qətərlə sərhədlərini bağlayandan bəri Dohanın supermarketlərində Türkiyə yumurtaları peyda olub.\nƏrəb yarımadasında Soyuq müharibə atmosferinin yarandığı bir vaxtda Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri elan ediblər ki, Qətərə rəğbət ifadə edən hər hansı bir şəxsi 15 il müddətinə həbsxana cəzası gözləyə bilər.\nBirləşmiş Ərəb Əmirliklərinin (BƏƏ) əksərən xaricdə olan müxalifəti sosial mediada Qətərə dəstək verdiyini bildirir.\nBu arada məkik diplomatiyası ilə məşğul olan Küveyt əmiri şeyx Səbah əs-Səbah Dubaya baş çəkdikdən sonra Dohaya gəlib.\nBƏƏ-dən olan şərhçi Sultan əl-Qassemi deyib ki, Doha ilə birbaşa danışıqlara başlamazdan əvvəl Körfəz ölkələri Qətərdən əl-Cəzirə televiziya şəbəkəsinin, habelə Riyad və Abu Dabini qıcıqlandıran digər xəbər agentliklərinin bağlanmasını tələb edəcəklər.\nQətərdən habelə buradakı Müsəlman Qardaşları təşkilatının və Həməs liderlərinin ölkədən çıxarılması istənəcək.\nQətərə yaxın müşahidəçilərindən biri bildirib ki, böyük bir ehtimalla Qətər sözü gedən media qurumlarının tonunu aşağı salacaq, bəzi qrupları Dohadan qovacaq və ekstremizmin maliyyələşdirilməsi ilə daha sərt davranacaq.\nLakin eyni mənbə bildirib ki, Doha tərəfindən güzəştlərin də hüdudu var və həddindən artıq güzəştə gedilməsi Qətər əmiri hakimiyyətinin legitimliyinə kölgə sala bilər.\nGərginlik artdıqca Dohada Səudiyyə tərəfindən dəstəklənən hər hansı bir çevrilişlə əmirin devrilməsinə cəhd edilə biləcəyindən narahatlıqlar da artır.\nFT yazır ki, əksər qətərlilər bu mübahisənin tezliklə çözülməsini istəsələr də, bunun baş verməyəcəyindən qorxurlar (BBC).\nTürkiyəQətərəqoşun və yumurta göndərirAnkaraİranABŞSəudiyyə Ərəbistanı


Yeni tapılan abidələrlə bağlı yeni qaydalar – EtikXəbər\nYeni tapılan abidələrlə bağlı yeni qaydalar\nAzərbaycanda yeni tapılan abidələrlə bağlı yeni qaydalar müəyyənləşir.\nEtikxeber.az-ın məlumatına görə, bu barədə Milli Məclisin bu gün keçirilən plenar iclasında müzakirəyə çıxarılan “Tarix və mədəniyyət abidələrinin qorunması haqqında” qanuna dəyişiklikdə öz əksini tapıb.\nDəyişikliyə əsasən, inşaat işləri görülərkən abidə aşkar edilərsə, işlər dayandırılacaq və iki ay müdddətində tədqiqatlar aparılacaq. Müvafiq orqanlara məlumat verildikdən sonra həmin orqanlar və elmi təşkilatlar tərəfindən iki ay müdddətində bu qanunla nəzərdə tutulmuş tədqiqatlar aparılmalı və digər tədbirlər görülməlidir.\nBundan əvvəl isə qanunda deyilir ki, inşaat və digər təsərrüfat işləri görülərkən abidə aşkar edilərsə, dərhal işlər dayandırılmalı, bu barədə müvafiq icra hakimiyyəti orqanlarına və Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasına məlumat verilməlidir. Bu halda inşaat və digər təsərrüfat işləri Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının və mütəxəssislərin rəyi əsasında müvafiq icra hakimiyyəti orqanının icazəsi ilə davam etdirilə bilər.


Ayrılacaq 224 milyon rezerv vəsaitdir - Dövlət Agentliyi\n"Ayrılacaq 224 milyon rezerv vəsaitdir" - Dövlət Agentliyi\n19:49 06 Noyabr 2018\nİcbari Tibbi Sığorta üzrə Dövlət Agentliyi gələn ilin dövlət büdcəsindən ayrılacaq 224 milyon manata aydınlıq gətirib.\nİcbari Tibbi Sığorta üzrə Dövlət Agentliyindən Azvision.az-a bildirilib ki, Agentlik tərəfindən icbari tibbi sığortanın ölkə üzrə tətbiqi ilə bağlı Yol Xəritəsi hazırlanıb. Hazırda Yol Xəritəsi müvafiq qurumlarla razılaşdırılma mərhələsindədir.\n“Növbəti ildə Yol Xəritəsində dövlət tibb müəssisələrinin icbari tibbi sığortanın prinsiplərinə əsasən hazırlanması və səhiyyə sisteminin icbari tibbi sığortaya tam inteqrasiyası nəzərdə tutulub. Yol Xəritəsində maliyyə dayanıqlığının təmin edilməsi üçün icbari tibbi sığortanın müxtəlif mənbələrdən maliyyələşdirilməsi nəzərdə tutulur. Bu maliyyə mənbələrinə dövlət büdcəsi, əhalidən toplanan sığorta haqları və alternativ maliyyə mənbələri aiddir.\nNövbəti il üçün dövlət büdcəsində icbari tibbi sığorta üçün nəzərdə tutulan vəsait alternativ maliyyə mənbələrinə aiddir və yol xəritəsinin tələblərindən irəli gələn məsələlərin icrası üçün rezerv (ehtiyat) vəsaitdir”.


14/08/2020 [14:21] - Cəmiyyət - ( 3362 dəfə baxılıb)\n“Biz ermənilərə deyirik ki, torpaqlarımızdan çıxın, başqa bir şey istəmirik ki. Biz suverən xalqıq, dövlətik, həmişə sülhsevər olmuşuq”\nH.Hacıyev Arayik Arutyunyanın Gəncəni vurmaq kimi arzusunun heç vaxt reallaşmayacağını bildirib:\n“Artıq ermənilər tam olaraq uduzublar, vahimə içindədirlər. Bizi Ali Baş Komandanımızın son vaxtlar apardığı xarici və daxili siyasət və həmçinin qardaş Türkiyəylə daha da sıx birləşməyimiz ermənilərin kökünə birə salıb. Həm Ermənistandakı, həm də Azərbaycan daxilində hakimiyyətdə olan ermənilərin bütün arzuları fiaskoya uğrayıb. Biz ermənilərə deyirik ki, torpaqlarımızdan çıxın, başqa bir şey istəmirik ki. Biz suverən xalqıq, dövlətik, həmişə sülhsevər olmuşuq. Deyirik siz bizim torpaqlarımızı işğal etmisiniz və biz torpaqlarımızı siz işğalçılardan, terrorçulardan azad edirik. Arayik Arutyunyan da terrorçuların başçısıdır. Lazım olanda onun da, ona himayədarlıq edənlərin də dərisini soyacağıq. Azərbaycan artıq inkişaf etmiş bir dövlətdir, güclü ordumuz, türk qardaşlarımız, güclü prezidentimiz var. İrəvan da bizim olub, biz oranı da alacağıq, qoy bunu ermənilər bilsinlər. Ona görə də ermənilər qorxularından bu cür ilginc fikirlər səsləndirirlər.\nErmənilərə bu günə qədər himayədarlıq edən dövlətlər var idi və onlar da görürlər ki, “bu xına, o xınadan deyil”, Azərbaycanın beynəlxalq aləmdə kifayət qədər güclü mövqeyi var, bunu ortaya qoyub. Bu günə qədər bizə maneçilik edən ermənilərlə qohum olan rəhbər vəzifəli insanlar idi və onların da bir hissəsi işdən kənarlaşdırılıb və az hissəsi qalıb və onları da kənarlaşdırandan sonra ermənilərə məlumat ötürən olmayacaq. Ermənilərin cəsarəti çatıb nəinki Gəncəni, heç bir sərçəni də vura bilməzlər. Onların himayədarları öz iç üzlərini göstərdilər, dörd yüz tona yaxın düşmənə silah göndərmişdilər, bizim Ali Baş Komandanımız da qəti şəkildə öz mövqeyini ortaya qoydu. Düşünürəm ki, Dağlıq Qarabağ problemi həll olunmuş məsələdir, biz ermənilərə vaxt veririk ki, torpaqlardan çıxsınlar, əgər çıxmasalar, onları döyə-döyə, qulaqlarını kəsə-kəsə torpaqlarımızdan çıxaracağıq. Biz artıq qəti iradəmizi ortaya qoymuşuq, dövlət başçısı bu istiqamətdə işlər aparır və dünən də Türkiyənin müdafiə naziri və digər ordu generalları ilə birgə aparılan söhbətlər buna tam əyani sübutdur. Biz “bir millət, iki dövlətik”, yəni bir ananın bətnindən çıxan qardaşlarıq, Türkiyə hər zaman bizim yanımızdadır. Biz də öz gücümüzlə torpaqlarımızı işğaldan azad edəcəyik və quruculuq işləri ilə məşğul olacağıq. Buna artıq qərar vermişik və bu qısa müddətdə öz həllini tapacaq”.\nQeyd edək ki, əməkdaşımızın verdiyi xəbərə görə separatçı-terrorçu rejimin başçısı Arayik Arutyunyan çıxışı zamanı deyib ki, əgər Azərbaycan Stepanakerti vurarsa, cavab olaraq biz də Gəncəni vuracağıq.


525-ci Qəzet - "Tarixi şəxsiyyətlər"\nAzərbaycanın söz məkanında özünəməxsus yeri olan dərgilərdən biri də "Tarixi şəxsiyyətlər"dir.\nBugünlərdə dərginin 35-ci sayı işıq üzü görüb. Məlumat üçün bildirim ki, beynəlxalq ictimai-siyasi jurnal kimi nəşr olunan bu dərgi özünün hər sayını tarixin bir tanınmış insanına həsr edir. O tanınmış şəxslər oxuculara təqdim edilir ki, onların barəsində hər gün oxumaq, hər gün yeni nələrsə öyrənmək maraqlıdır, həm də özünü tərbiyə baxımından dəyərlidi.\nBugünlərdə işıq üzü görmüş "Tarixi şəxsiyyətlər"in 35-ci sayı Türkiyə Respublikasının prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğana həsr olunub. Bəri başdan deyim ki, kifayət qədər böyük ictimai nüfuzu olan, təkcə respublikamızda deyil, həm də dünyada özünün kəskin müsahibələri, hadisələrə qətiyyətli yanaşması, cəsarətli addımları ilə seçilən Türkiyə Respublikasının prezidenti barəsində bu gün hər kəs istənilən informasiyanı bir həssaslıqla qarşılayır, bir böyük maraqla oxuyur. Elə yazı masamın üzərində olan "Tarixi şəxsiyyətlər"in 35-ci sayındakı fotogörüntülər özü-özlüyündə qardaş məmləkətin prezidenti barəsində artıq fikir formalaşdırır. Jurnalın yaradıcı heyəti demək olar ki, bu sayda Rəcəb Tayyib Ərdoğanın simasında həm də oxucunu Türkiyə ilə təmasa gətirir. Bu məmləkətin qısa tarixi, təhsili, idmanı, turizmi, hətta mətbəxi barəsində bilgilər verir. Burada həmçinin o da vurğulanır ki, Türkiyə prezidenti öz ictimai-siyasi fəaliyyəti ilə ekspertlərin, siyasi şərhçilərin, eləcə də media mənsublarının diqqətini çəkmiş və ötən il o, İlin adamı seçilmişdi. Qeyd etmək yerinə düşər ki, təkcə qardaş məmləkətdə deyil, həmçinin ölkəmizdə Rəcəb Tayyip Ərdoğanın bir dövlət başçısı kimi fəaliyyəti maraqla izlənilir və həmişə gündəmdədir.\nÇox maraqlıdır ki, dərginin bu sayı Türkiyə Cümhuriyyəti prezidentinin həyat yolunu da özünəməxsus şəkildə izləyib və yaradıcı kollektivin yekun rəyi ilə "Rəcəb Tayyib Ərdoğan vətən və millət qarşısında vətəndaş-şəxsiyyət borcunu yetərincə, ləyaqətlə ödəyən, milli-mənəviyyata və Türk-İslam mənəvi dəyərləri üçün yaddaş ömrü yaşamağa layiq, dünyanın istənilən guşəsində görünə biləcək müdriklik, kamillik və aqillik zirvəsi olduğu üçün, həmçinin 15 iyul 2016-cı il hadisələrində göstərdiyi misilsiz cəsarətə və Türkiyə Cümhuriyyəti qarşısındakı danılmaz xidmətlərinə görə, "Tarixi şəxsiyyətlər" jurnalı Türkiyə Respublikası Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğanı "2016-cı ilin adamı" mükafatına layiq görmüşdü". Göründüyü kimi, dərgi həm də siyasi hadisələri qiymətləndirmək, təqdim etdiyi şəxsiyyətin ölkə həyatındakı yeri ilə yanaşı, dünya siyasətindəki mövqeyini də qabartmağı peşəkarlıqla yerinə yetirmiş və bununla da öz üzərinə götürdüyü missiyanın mahiyyətinə sədaqətini büruzə vermişdi.\nSon olaraq düşünürəm ki, "Tarixi şəxsiyyətlər"in 35-ci sayı da oxucuların maraq dünyasında öz izini açacaq.


Səs ver: Dəhşətli hadisə Türkiyənin Ərzincan vilayətində baş verib.BiG.AZ Türkiyə mətbuatına istinadən xəbər verir ki, yeni evlənən qadın həyat yoldaşı tərəfindən dəhşətli işgəncələrə məruz qalıb.Onun saçları kökündən qoparılıb, ağaca bağlanıb kəlbətinlə dırnaqları çıxarılıb, ayaqları sındırılıb, uzun müddət ac saxlanılıb. 30 yaşlı qadın Antalyadakı xəstəxanalardan birinə yerləşdirilib. Məlum olub ki, 30 yaşlı bu qadın 8 ay əvvəl ailə həyatı qurub.Qaynanası və əri tərəfindən olmazın işgəncələrə məruz qalan qadının əlləri və ayaqları bağlandıqdan sonra ağzına diri ilan salaraq ona iztirab yaşadıblar. İlkin müayinə zamanı qadının bədənində onlarla sınıq və küt travma aşkarlanıb, onun dişlərinin sındırıldığı, ciddi psixoloji zədə aldığı üzə çıxıb.Qadının həyat yoldaşı artıq həbs edilib. Aydan Salmanlı\n# 9 Insanlar o qeder keyfiyyetsiz olubki yasamaga bele deymir bu dunya Fira Deniz\n# 6 Yaxsi olmaq isteyirem -heqiqeten!!! Onun_Mələyi nçç...nçççç....dəhşətdi vallah...elə şey olar ....manyak imişlər yəqinn .....allah uzaq eləsin. ..\n# 2 ALLAHIMM NOLURRR MENI BIRAZCA GUCSUZ ETSEN,CUNKU GUCLU OLUB HERSEYE DOZMEKDEN YORULDUMM..... Barbaris


Sabiq Aparat rehberi mehkemede ifade verib - Azadliq Xeber\nSabiq Aparat rehberi mehkemede ifade verib\nSabiq Aparat rəhbəri məhkəmədə ifadə verib\n“Report”un xəbərinə görə, hakim Faiq Qəniyevin sədrliyi ilə keçirilən prosesdə təqsirləndirilən şəxs ifadə verib.\nO bildirib ki, Rauf Pənahov rəhmətə gedəndən sonra BŞİH-nin keçmiş icra başçısı Hacıbala Abutalıbov müavin vəzifəsinin səlahiyyətlərini müvəqqəti icra etmək üçün ona həvalə edib: “Mən Rauf Pənahovdan sonra onun rəhbərlik etdiyi Dini Qurumlarla İş üzrə Dövlət Komitəsi və Fövqəladə Hallar Komissiyasına rəhbərlik etmişəm. Bu vəzifələri isə maaşla deyil, ictimai əsaslarla həyata keçirmişəm. Mən müavin vəzifəsinin səlahiyyətlərini müvəqqəti icra edəndən sonra Hacıbala Abutalıbov Baş nazirin müavini təyin edildi. Amma buna baxmayaraq o, həm də Bakı Şəhər İcra Hakimyyətinin başçısı vəzifəsinə nəzarət edirdi”.\nTəqsirləndirilən şəxs deyib ki, o, sərəncam imzalamamışdan əvvəl Bakı Şəhər İcra Hakimiyyətinin başçısı Hacıbala Abutalıbov Dilarə Əliyeva 141 və 145 ünvanlarındakı binaların sökülməsi barədə sərəncam verib: “Sərəncamda göstərilib ki, həmin ünvanlarda söküntü-abadlaşdrma işləri aparılsın. Bu sərəncam məndən qabaq olub”.


Model cərgəsi | Subaru Azərbaycan\nHər şeyə hazır.\nİndiyə kimi etmək istədiyiniz hər şeyi\nbu avtomobillə edə biləcəksiniz.\nForester 2.5i-SptES WI\nForester 2.0i-L SI/2.0i-L ES II\nForester 2.5i-S ES WW\nMühərrik tipi- Benzin\nMaksimal sürət (km)194\nYanacaq sərfi (qarışıq dövr) (l)7.6\nCO2 tullantıları, qarışıq (g / km)*168\nAvto-nizamlayıcısı olan LED Fənərlər\nAvto-nizamlayıcısı olan ikifunksiyalı sükana qarşı həsas LED fənərlər zəif və güclü işıq şüalarını birləşdirir və qaranlıq döngələrdə aydın görüş sahəsi təmin edir.\n18 Düymlük Yüngül Lehimli Disklər\nGüclü dizayna malik çox xəlitəli 18 düymlük alüminium yüngül lehimli disklər 225 / 55R18 şinlərlə uyğunlaşdırılmışdır.\nLed Qabaq Duman Fənərləri\nDəbli və idman üslubunda dizayn olunmuş LED duman fənərləri geniş şüalı işıqlar saçaraq gecə və pis hava şəraitində görməni asanlaşdırır.\nLED Arxa Fənərlər\nArxa fənərlər funksionallığı təmsil edən C formalı fənərləri ilə tamamilə yenilənmiş Foresterə tam fərqli Subaru görünüşü verir.\nArxada yerləşən yan qapıların altlığı ilə dam relslərinin rahat istifadəsi. İpləri möhkəm şəkildə bağlaya biləcəyiniz halqalar mövcuddur, beləliklə, istədiyiniz əşyanı ürək rahatlığı ilə daşıya bilərsiniz.\nİkili Kondisioner Sistemi\nSərnişin tərəfindən tənzimlənən kondisioner sistemi salonda əyləşən hər kəs üçün xoş atmosfer yaradır. Dörd rejimdən birini seçməklə hər kəsin istəyinə uyğun temperaturu tənzimləmək mümkündür. Daha çox rahatlıq üçün, tənzimləməni 6.3 düymlük Çoxfunksiyalı Ekrandan da edə bilərsiniz.\nUSB Elektrik Girişi (Ön və Arxa)\nHər kəsin rahatlığını artırmaq üçün həm ön, həm arxa oturacaqlarda sərnişinlər üçün USB girişləri mövcuddur.\nOturacaqların Arxasında Çoxhissəli Ciblər\nOturacaqların arxasındakı çoxhissəli ciblərə jurnallarınızı, telefon və planşetlərinizi rahat yerləşdirə bilərsiniz.\nAğıllı Oturacaq Düyməsi\nAğıllı oturacaq funksiyası təkmilləşdirilmiş rahatlıq üçün yan güzgülərin mövqeyi ilə əlaqələndirilmişdir. Bununla yanaşı, geriyə hərəkət rejiminə keçdiyinizdə daha yaxşı yan görüntü əldə etmək üçün güzgülər avtomatik olaraq aşağı əyilir.\nArxa Havalandırma Sistemi\nHavalandırma barmaqlıqları sərnişinlərin rahat səyahət edə bilməsi üçün mərkəzi konsol qutusunun arxasına yerləşdirilmişdir.\nApple CarPlay *1 və Android Auto *2\nApple Car Play və Android Auto ilə müasir dövrün ən məşhur proqramlarını istifadə edin. Səs tanıma imkanı əlsiz istifadəni təmin edir və sükan arxasında olan zaman fikir dağınıqlığını azaldaraq hər kəsin təhlükəsizliyini qoruyur.\nAlətlər panelinin yuxarısında yerləşən 6.3 düymlük LCD çoxfunksiyalı ekran sizi və sərnişinlərinizi rahat başa düşülən şəkildə faydalı məlumatlarla təmin edir. Naviqasiya sistemi aktiv vəziyyətdə olarkən çoxfunksiyalı ekrana qoşulur və qovşaqlara, və ya döngələrə yaxınlaşdıqda addım-addım məlumat verir.\n4.2 düymlük tam rəngli LCD hesablayıcı ekran, gözünüzü yoldan ayırmamaq üçün bir baxışla lazımi məlumatları anlamaqda kömək edir.\nYan Görünüş Monitoru\nYan görünüş monitoru yaxında yerləşən obyektlərin ətrafında daha təhlükəsiz və rahat manevr edə bilmək üçün sərnişin yan qapı güzgüsünün altına yerləşdirilmiş kameradan olan görüntüləri (bir çox vəziyyətdə kor nöqtələri) çox funksiyalı ekranda əks etdirir.\nGeriyə hərəkət rejiminə keçdiyiniz zaman parkinqi asanlaşdırmaq üçün əsas ekranda göstərişlərlə yanaşı canlı rəngli görüntü əks olunur. Bununla yanaşı, arxa görüntü kamerası təmizləyicisi aydın görüntü təmin etmək üçün ləkələri təmizləyir.\nHarman/Kardon-nun ən son texnologiyası olan Green Edge xüsusiyyətlərinə sahib premium səs sistemi daha yaxşı səslənmə təmin etmək üçün 9 Harman/Kardon səsucaldıcı və təkmilləşdirilmiş akustikadan ibarətdir.\nMərkəzi konsol qutusu kiçik planşetlər kimi elektrikli cihazlarınızı qoya bilməniz üçün kifayət qədər genişdir. Eyni zamanda, sizin rahatlığınız üçün qutunun içində 12V-luq ştepsel yerləşir\nLyukun içəridən sürüşərək açılması tavan hissədə bütün sərnişinləri kifayət qədər yerlə təmin edərək genişlik hissi yaradır.\nYan Qapı Altlığı Pillələri\nYan qapı altlığı pillələri daha geniş və daha yastıdır, eyni zamanda, dam relslərinin rahat istifadəsi üçün səthi sürüşməzdir.\nBaqaj düyməsi əlləriniz dolu olduqda belə tək toxunuşla baqajı açmağınızı təmin edir. Daxili kilid düyməsi rahatlıqla baqaj qapısını bağlamağa və eyni zamanda bütün qapıları kilidləməyə imkan verir.\nGeniş açılış və kvadrat dizayn hətta böyük əşyaları əyməyə ehtiyac olmadan yerləşdirməyi, yükləməyi və boşaltmağı asanlaşdırır. 60/40-a bölünən qatlanan arxa oturacaqların arxaları uzun əşyaların yüklənməsini asanlaşdıran düz yük döşəməsi üçün optimallaşdırılıb. Üstəlik, yük sahəsinin kənarları asanlıqla silinə bilən kir və cızıqların nəzərə çarpmadığı, davamlı materialdan hazırlanıb, beləliklə siz rahatlıqla istənilən açıq hava yığıncaqlarından həzz ala bilərsiniz.


SAP Fi Təlimi ilə Karyera Planı | RayHaber | RaillyNews\nƏSAS SƏHİFƏGiriş MəktubuSAP Fi Təlimi ilə Karyera Planı\n07 / 10 / 2020 Giriş Məktubu\nSAP mərkəzi Almaniyada yerləşən Avropanın ən böyük proqram şirkətidir. Sap 1972-ci ildə Almaniyada quruldu. 130-dan çox ölkədə ofisləri var. Şirkətin ən məşhur məhsulları biznes zəkası və analitik hesabat proqramıdır. Sapın dünyada 60 mindən çox işçisi var. İş tətbiqetmələri sahəsində dünyanın aparıcı proqram təminatı hesab olunur.\nSAP Təlimi nədir?\nTəlimlər; Maliyyə mühasibatlığı, xərclərin uçotu və nəzarəti, materialların idarəedilməsi, satış və paylama və insan resursları təlimlərindən ibarətdir. Təlim, sanki bir şirkətdə təcrübə keçirdikləri kimi nümunəvi ssenarilər və layihələrlə həyata keçirilir. Dərsliklər dərsliklər və videolar ilə dəstəklənir.\nİştirakçılardan bu təlimləri almaq üçün mühasibat təhsillərini başa vurmaları və ya kifayət qədər biliklərə sahib olmaları tələb olunur. Təlimlər iştirakçılara distant təhsil formasında verilir. Ev mühitində sap kursu Onların təlimlərini asanlıqla ala və mütəxəssislərin səriştələrindən faydalana bilərik.\nİştirakçılar kurs cədvəlini düzəldə bilərlər. Bu, distant təhsildə böyük üstünlüklər və faydalar verir. İşləmək məcburiyyətində qalan minlərlə insanın bu təlimlərə qatılması üçün yol açır. Və bu məşq fasilələrinin qarşısını alır.\nNiyə Sap Təlimlərinə qatılmalıyam?\nMərkəzi Almaniyada olan SAP dünyanın ən böyük proqram təminat şirkətidir. MAP milyonlarla istifadəçisi ilə dünyanın aparıcı müəssisəsi biznes proqram təminatçısıdır. Türkiyədə, müəssisə tətbiqi proqram bazarında ən böyük paya sahibdir. İş və karyera saytlarında 1800-2200 arasında dəyişən gündəlik iş elanları var. Birincisi, Türkiyədəki böyük firmalarda karyera qurmaq və bu şirkətlərin böyük bir üzvü olmaq istəyirsinizsə, bu təhsildən faydalanmanız vacibdir.\nSap məsləhətçilik təlimləri, müxtəlif kateqoriyalarda istifadəçi xidmətinə açıqdır. Bu təlimlərin ən vaciblərindən biri, təhsili idarə etmək Kimi görünür. Bu təlimlə öz sahənizdə ixtisaslaşa və karyera planınızı buna uyğun olaraq düzəldə bilərsiniz.\nSap fi təliminin sonunda müxtəlif adları almaq iş fürsəti olaraq sizin üçün yeni qapılar açacaqdır. Bu təhsili alaraq sap fi məsləhətçisi və sap fi modulundan məsul ola bilərsiniz. Bu təlimlə sap iş biri Paket haqqında da məlumat verilir. Bu vəzifələrdə çalışmaq və əldə etdiyiniz sertifikatlarla karyera hədəflərinizi böyütmək istəyirsinizsə, sap fi modulu ilə ən qısa müddətdə görüşüb həyatınıza daxil etməlisiniz.\nMETRO İstanbulda SAP Keyfiyyət Mükafatları seçildi\nKaryera panelində məntiqi idarəetmə və lojistik\nBeykoz Lojistik Peşə Yüksekokulu Karyera Günləri


Pomidor-xiyarın əlçatmaz QİYMƏTLƏRİ - Qış tədarükündən ƏLİNİZİ ÜZÜN! - "Qafqaz Xəbər" qəzeti - qafqazxeber.az\nRəqəmlərə əsasən, pomidora artan təlabat istehsal strukturunda öz əksini tapır. 2016-cı ildə 23 min 819 hektardan 503 min ton pomidor istehsal edilmişdisə, 2017-ci ildə əkin sahəsi azalsa da (21 min 331 ha), məhsuldarlıq hektardan 16 sentnerə yüksəlib və nəticədə 624 min ton pomidor istehsalına nail olunub. Hətta illik ixracı da nəzərə alsaq, yerdə qalan hissə ölkə əhalisinin təlabatını tam ödəməyə imkan verir. Əhalinin bu məhsul üzrə illik təlabatı 400- 470 min ton təşkil edir ki, yerli istehsalın bunu tam ödəməyə gücü çatır. İstehsal həcminə görə, adambaşına 64 kq pomidor düşür, lakin hesablamalar göstərir ki, hər bir vərəndaş ildə 50 kq – dan artıq pomidor istehlak etmir”.


Yuxu gördüyümüz zaman bədənimizdə nələr baş verir və ya biz niyə yuxu görürük? - FOTO\n03 Dekabr 2019 , 23:16\nYuxuya keçdiyiniz zaman beyniniz və xəyal gücünüz dayanmır və əslində bütün olaylar beyin sapı adlandırılan yerdə başlayır.\nPrimetime.az xəbər verir ki, siz yuxuladığınız zaman bədəniniz yuxu rejiminə keçir, REM yuxusuna keçdiyiniz zaman bütün əzələlərinizin hərəkəti dayanır və gözləriniz xaric hər yeriniz keçici olaraq paralic olur. Bundan qorxmağa dəyməz, əslində bədənimizin keçici olaraq paralic olması yaxşıdır. Ona görə ki, əgər belə olmasaydı yuxuda etdiklərinizi realda fiziki olaraq həyata keçirəcəkdiniz.\nBundan sonra beyin sapındakı sinir hüceyrələri təsadüfi şəkildə bir-birilə əlaqəyə girir. Bəzi mütəxəssislər bu işarətləri mənalandırmağın yuxuları əmələ gətirdiyini bildirir. Frontal korteks, yəni beynin ön tərəfindəki idrak vəzifəsini yerinə yetirən bölmə fəaliyyətini dayandırır. Məntiq, mühakimə və yarğı olmur və kosmosun normal qanunları öz hökmünü itirir. Buna görə də, siz bir-birindən tamamilə fərqli yuxular da görə bilərsiniz.\nYuxular beyindəki iki önəmli bölümü - yaddaşın beşiyi hesab edilən "Hipokampüs" ilə duyğularımızı idarə etməkdə böyük önəm kəsb edən amigdalanı bir-birilə əlaqələndirir. Yuxuda baş vermiş olayları və eləcə də, qəribə və həqiqətə sığmayan şəkildə görərkən qorxmağınız və ya xoşbəxt olmağınız da buna görədir.\nYuxuları xatırlamamağımızın bir səbəbi də zehnin özünümüdafiə sistemi ilə əlaqələdir. Əgər hər şeyi xatırlasaydınız, yuxu ilə gerçəyi bir-birindən fərqləndirə bilməzdiniz.\nÜmumiyyətlə isə, mütəxəssislərin rəyinə görə, yuxular yaşadıqlarımızı şüuraltına həkk etməyimizə kömək edir. Həmçinin, oyanma anı yaxınlaşdıqca yuxuların daha tez görülməsi ilə zehnin reallığa alışmasına yardımcı olması ilə bağlıdır.


“Toplananların yerini dəyişəndə cəm dəyişmir”\tDate: 09 Noyabr 2016, 12:49,\nsiyasi rəhbərliyi hər dəfə sülh danışıqları prosesində küncə sıxılanda vəziyyətdən\nçıxış yolunu ya əvvəl verdiyi sözü, üzərinə götürdüyü öhdəlikləri danmaqda,\nyaxud da cəbhə xəttində vəziyyəti gərginləşdirməkdə, yeni təxribatlar törətməkdə\ngörüb. Aprel döyüşlərində ağır sarsıdıcı zərbə alan düşmən həmsədr dövlətlərə\nminnətçi düşərək, döyüşlərin dayandırılması, konkret nəticəsi olan sülh\ndanışıqlarının bərpa olunması üçün yalvarışlar etsə də, prezidentlərin iştirakı\nilə keçirilən Vyana və Sankt-Peterburq görüşlərdə yenidən qeyri-konstruktivlik\nnümayiş etdirib. İşğal olunmuş ərazilərimizdə hərbi təlimlərə başlayan, Azərbaycanı\nnövbəti dəfə təxribata çəkmək istəyən Ermənistan siyasi hakimiyyəti bununla\nsülh danışıqlarını yenidən pozmağa, status-kvonun dəyişməz olaraq qalmasına\nçalışıb. Bu dəfə də işğalçı dövlət Dağlıq Qarabağ ərazisində yaratdığı oyuncaq\nqurum vasitəsilə ənənəvi taktikaya üstünlük verib. Belə ki, Dağlıq Qarabağdakı\nqondarma rejim "konstitusiya”larını dəyişmək barədə qərar qəbul edib. Həmin\n"layihədə” separatçı rejimin adının "artsax tespublikası”na dəyişdirilməsi də nəzərdə\ntutulur. Qondarma rejim təmsilçiləri bununla bağlı ictimai müzakirələri\nnoyabrın 20-də bitirmək niyyətində olduqlarını bildiriblər. Ermənistan rəhbərliyinin\nssenarisi ilə gerçəkləşən bu şousu başa çatandan sonra, separatçıların lideri\nBako Saakyan "konstitusiya layihəsi”ni təsdiq edəcək.\nişğal olunmuş Azərbaycan ərazilərində yaradılmış qondarma rejimin adının\n"konstitusiya dəyişiklikləri” deyilən qurama proses çərçivəsində dəyişdirilərək\n"Artsax Respublikası” adlandırılması cəhdinə dərhal reaksiya verən Azərbaycan Xarici İşlər Nazirliyinin Mətbuat\nxidmətinin rəhbəri Hikmət Hacıyev mətbuata açıqlamasında bildirib ki, baş\nverənlər Ermənistanın beynəlxalq ictimaiyyəti, ATƏT-in Minsk qrupu həmsədrlərini\nnövbəti dəfə aldatmaq siyasətidir. XİN rəsmisi deyib ki, prezidentlərin Vyana və\nSankt-Peterburq görüşlərindən sonra Ermənistandan konstruktiv və konkret\naddımların atılması gözlənilsə də, rəsmi Yerevan bu kimi təxribatçı əməlləri ilə\nmünaqişənin sülh yolu ilə həlli üzrə aparılan danışıqlara zərər vurmaq siyasətini\nyürüdür. Dağlıq Qarabağ probleminin sülh danışıqları yolu ilə həllinə məsul\nolan şəxslərdən biri - ATƏT-in Minsk\nqrupunun amerikalı həmsədri Ceyms Uorlik isə mətbuata açıqlamasında deyib\nki, ABŞ, o cümlədən Ermənistan da daxil olmaqla, dünyada heç bir ölkə Dağlıq\nQarabağdakı de-fakto rejimi tanımır.\nAna Vətən Partiyasının (AVP) sədri, millət vəkili Fəzail Ağamalı mövzu\nilə əlaqədar bildirib ki, Dağlıq Qarabağın adının dəyişdirilməsi cəhdi heç bir\nhüquqi-tarixi yük daşımır. Dağlıq Qarabağın tarixi Azərbaycan ərazisi olduğunu\ndiqqətə çatdıran partiya sədri ermənilərin bu torpaqlar XIX əsrdən köçürüldüyünü,\nindi isə əsassız ərazi iddiaları ilə çıxış etdiklərini vurğulayıb: "Onlar müstəqillik\nkimi xam xəyallar üzərində düşünürlər. Bu tipli fikirlərlə çıxış edirlər. Beynəlxalq\nhüquq sisteminin tələblərinə görə, Azərbaycanın ərazisi olan Dağlıq Qarabağ\nhüquqi baxımdan Azərbaycanındır. Amma faktiki olaraq Ermənistanın Azərbaycana təcavüzü\nnəticəsində Dağlıq Qarabağ və yeddi rayon onların işğalı altındadır. Bütün\nbunlar Azərbaycana tam əsas verir ki, ərazi bütövlüyünü təmin etsin. Əminəm ki,\nbu, çox da uzaqda deyil. Ermənistanın konstruktiv mövqedən çıxış etməməsi,\npozuculuq xarakterli addımları, işğalçılıq siyasətini yürütməsi dünya ictimaiyyətini\ndə Azərbaycana, "Vur, Azərbaycan əsgəri”deməyə vadar edəcəkdir. Buna, qətiyyən,\nşübhəm yoxdur. Ordumuz bu gün Azərbaycanın işğal altındakı torpaqlarını azad\netməyə hazırdır. Əlverişli şəraitdə bu addım atılacaq. Ona görə də, bu cür\nqondarma adların qoyulmasının heç bir mənası yoxdur və heç bir hüquqi-tarixi\n"Atlas” Araşdırmalar Mərkəzinin rəhbəri, siyasi şərhçi Elxan\nŞahinoğlu da qəzetimizə açıqlamasında bildirib ki, erməni\nseparatçıların "yeni Konstitusiyalarının müzakirəsi və qəbulu” sırf piar\ngedişidir. Onun sözlərinə görə, rəsmi İrəvan bu "piar”la diqqəti "Dağlıq\nQarabağın müstəqilliyinə” yönəltmək istəyir: "Bu yolla sanki böyük güclərə işarə\nedirlər ki, "Konstitusiyası olan bölgə müstəqillikdən vaz keçə bilməz və bu mənada\nbizə təzyiq etməyin”. Dağlıq Qarabağın "yeni konstitusiyası” bir təxribatdırsa,\n"konstitusiyada” Dağlıq Qarabağın adının dəyişdirilməsi bir başqa təxribatdır.\nAncaq hesab etmirəm ki, separatçıların "konstitusiyasının” və "ad dəyişməsinin”\nnəyəsə dəxli var. Sabah eyni "arqumentlə” Ağdamın və Fizulinin də adını dəyişə\nbilərlər. Digər tərəfdən, Dağlıq Qarabağ əvəzinə "artsax respublikası” ifadəsini\n"əsas sənədlərinə” salmalarından niyə narahat olmalıyıq ki? Guya buna qədər\nonlar onlar "artsax” ifadəsi işlətmirdilər və ya biz separatçıları, onların\nqondarma konstitusiyalarını tanıyırdıq? Biz Xankəndi, onlar Stepanakert deyirlər\nvə bu, illərdir belədir. Yəni dəyişən bir şey yoxdur. Bizdən başqa beynəlxalq\naləm də Dağlıq Qarabağ ifadəsi işlədir, xarici diplomatlardan heç biri hətta İrəvan\nvə Xankəndində olanda da "Artsax” ifadəsi işlətmir. Yox əgər hansısa biri\nçaşsa, Dağlıq Qarabağ əvəzinə, separatçıların istəyi əsasında "Artsax” kəlməsini\nişlətməyə başlasa, demək onunla ayrıca danışmalı olacağıq. Ancaq amerikalı həmsədr\nCeyms Uorlikin məsələyə münasibətindən belə anladım ki, onun da Dağlıq Qarabağ əvəzinə\n"Artsax” ifadəsi işlətməyə istəyi yoxdur”.\ndeyib ki, Azərbaycan prezidenti İlham Əliyev xarici müsahibələrinin hamısında\nDağlıq Qarabağ ifadəsinin Azərbaycan kökənli olduğunu əsas gətirərək, ermənilərin\nköçəri xalq kimi özlərinə aid olmayan torpaqlara iddiasının əsassızlığını sübut\nedib. Müsahibimizin sözlərinə görə, bu arqument Qərbdə qəbul olunduğundan,\nyaranan vəziyyət separatçıları narazı salıb: "Ona görə bundan çıxış yolunu "ad\ndəyişdirməkdə” gördülər. Ancaq toplananların yerini dəyişəndə cəm dəyişmir. Ermənistanın\nhakimiyyət rəsmiləri daxili auditoriya üçün "Artsax” ifadəsi işlətsələr də,\nbeynəlxalq müşahidəçilərlə və prezidentlərin üçtərəfli görüşlərində Dağlıq\nQarabağ ifadəsi işlətmək məcburiyyətindədirlər. Çünki, bütün beynəlxalq sənədlərdə\nvə dünyanın bütün liderlərinin dilində məhz Dağlıq Qarabağ ifadəsi keçərlidir.\nBuna görə də İrəvanın Dağlıq Qarabağın adını "Artsax”a dəyişməsi sadəcə\npiardır. Ancaq onlar bunu da unutmamalıdırlar ki, bu piar gedişi ilə münaqişənin\nmasa üzərindəki həllini çıxılmaz vəziyyətə sürükləyir, beləliklə, özlərinin də\nistəmədikləri hərbi toqquşma ehtimalını artırırlar. Bu, onların seçimidir”.


Sərhəddə narkotik qaçaqmalçıları saxlanılıb » www.7GUN.az\nSon günlər Dövlət Sərhəd Xidməti və Dövlət Təhlükəsizlik Xidməti bir neçə halda İrandan Azərbaycana narkotik maddə gətirilməsinin qarşısını alıb.\nDövlət Sərhəd Xidmətinin mətbuat mərkəzinin məlumatına görə, dekabrın 12-də "Astara" dövlət sərhədindən buraxılış məntəqəsində İran vətəndaşı Naza Bargikaninin üzərindən 320 qram heroin aşkar olunaraq götürülüb. Narkotik vasitənin sifarişçisi qismində isə Bakı şəhər sakinləri Kazım Səfərov və Elyaz Nəsirov saxlanılıb.\nDekabrın 13-də "Horadiz" sərhəd dəstəsinin Beyləqan rayonu Əhmədli kəndi ərazisində İrandan Azərbaycan istiqamətində dövlət sərhədini pozmuş Azərbaycanın Bərdə rayon sakini Tələt Cəfərov və Ağcabədi rayon sakini Namiz Quliyev 2270 qram narkotik maddə olan "marixuana" ilə saxlanılıb.\nBundan başqa, dekabrın 13-də Dövlət Sərhəd Xidməti və Dovlət Təhlkəsizlik Xidməti Yardımlı rayonu ərazisində "Mersedes" markalı avtomobilə baxış keçirərkən salonda 1145 qram narkotik maddə olan "heroin" aşkar edərək götürüb. Avtomobildə olan Azərbaycan vətəndaşları Şəmkir rayon sakini Vüsal Əlizadə, Mingəçevir şəhər sakini Elçin Soltanov və Sumqayıt şəhər sakini Hüseyn Hüseynov saxlanılıb.\nNovxanı qəsəbəsində “qanunsuz dini fəaliyyət” aşkar edilib\nRealliq.info saytının redaktorunun məsuliyyətə cəlb edildiyi bildirilir\nDövlət Statistika Komitəsi: "Daşkəsəndə üç nəfər işsiz var"