“Şahdəniz”də qaz hasilatı 9% artıb | DƏNİZ XƏBƏR\nBu ilin I rübündə Xəzərin Azərbaycan sektorunda yerləşən “Şahdəniz” qaz-kondensat yatağından təqribən 4,7 mlrd. standart kubmetr qaz hasil edilib, bu da 2019-cu ilin müvafiq göstəricisi ilə müqayisədə 9,3% çoxdur.\n“APA-Economics”in BP-nin (layihənin operatoru) Azərbaycanda apardığı əməliyyatlar üzrə 2020-c ilin birinci rübünün yekunlarına dair dərc etdiyi hesabata istinadən verdiyi məlumata görə, hesabat dövrü yataqda 1 mln. ton (7,7 mln. barel) kondensat hasil edilib ki, bu da ötən ilin I rübündə hasil edilən kondensat həcmlərinə bərabərdir.\nMəlumata əsasən, hasilat “Şahdəniz Alfa” və “Şahdəniz Bravo” platformalarından aparılıb.\nHesabata əsasən, 2019-cu ildə “Şahdəniz” üzrə fəaliyyətlərə 219 mln. dollara yaxın əməliyyat xərcləri və 219 mln. dollar əsaslı xərclər çəkilib. Əsaslı xərclərin böyük əksəriyyəti “Şahdəniz 2” layihəsinə aid olub.\nPrevious articleİranın ən böyük dəniz limanı kiberhücuma məruz qalıb\nNext articleBP-də işləyən Azərbaycan vətəndaşlarının sayı açıqlanıb


“İlin adamı”nın adı melum oldu - Azadliq Xeber\n“İlin adamı”nın adı melum oldu\n"İlin adamı"nın adı məlum oldu\n17:50 xeber – ABŞ-ın “Time” jurnalı Almaniya kansleri Angela Merkeli “İlin adamı” elan etdi.\nAzadlıq.az xəbər verir ki, anspress-in məlumatına görə, ABŞ-ın nüfuzlu həftəlik jurnalı, – “Time” Merkelin Avropadakı borc böhranı, qaçqın problemi, Rusiyanın Ukraynaya müdaxiləsi kimi mövzularda göstərdiyi liderliyə əsasən bu ada layiq görülüb. Qeyd edək ki, “İlin adamı”nı jurnalın icraçı direktoru özü müəyyənləşdirir.\nƏslində, siyahıya Rusiya lideri Vladimir Putin ilə İŞİD terror qruplaşmasının başçısı Əbu Bəkr Əl-Bağdadi liderlik edirdi.\nBu şəxslərdən başqa jurnalın namizədləri arasında ABŞ-ın dövlət katibi Con Kerri, İran prezidenti Həsən Ruhani, ABŞ prezidentliyinə namizəd Donald Tramp, Türkiyə sahillərində həlak olmuş Suriyalı 3 yaşlı Aylan Kurdinin də adları olub.\nÖtən il “Time” jurnalı Hindistanın baş naziri Narendra Modini, 2013-cü ildə isə Roma papası Fransiski “ilin adamı elan edib.


DENSO Corporation, Yaponiya mərkəzli qlobal bir avtomobil ehtiyat hissələri istehsalçısıdır. Toyota Motors-dan ayrıldıqdan sonra 1949-cu ildə Nippon Denso Co. Ltd. Toyota Group şirkətlərinin bir hissəsi olmasına baxmayaraq, 2016-cı ildə artıq Denso şirkəti dünyanın dördüncü ən böyük avtomobil ehtiyat hissələri istehsalçısı idi.\n2016-cı ilə qədər Denso Korporasiyası 189 iştirakçıdan (Yaponiyada 63, Amerikada 34, Avropada 34 və Asiya / Okeaniyada 58) ibarətdi. Şirkət, məhsullarına olan qlobal tələbatı ödəmək üçün Hindistan, Meksika və İndoneziyada istehsal kompleksləri quraraq qlobal istehsal quruluşunu daha da artıran Denso şirkəti 2013-cü ildə şirkət həcmi və dövriyyəsi baxımından Fortune Global Top 500 siyahısında ümumi gəliri 43,1 milyard dollar ilə 242-ci yerdə siyahıya alındı.\nBenzin və dizel mühərrik hissələri, hibrid vasitə komponentləri, iqlim idarəetmə sistemləri, texniki alət qrupları, hava yastığı sistemləri, qəza öncəsi radar sistemləri və alışdırma şamları daxil olmaqla müxtəlif avtomobil hissələri istehsal edən Denso qlobal satışlarını aşağıdakı kimi paylayır:\nTermal Sistemlər% 30.4\nElektrik enerjisi idarəetmə sistemləri 35.0%\nElektron Sistemlər% 15.3\nElektrik Sistemləri% 9,4\nElektrik mühərrikləri 7.0%\nDigər avtomobil məhsulları 1.4%\nSənaye sistemləri, istehlak məhsulları 1.1%\nDigər Qeyri-Avtomobil Məhsulları% 0.4\n2020-ci ilin iyun ayında Denso, Elektrikləşdirmə İnnovasiya Mərkəzini Yaponiyanın Aichi, Anjo şəhərindəki zavodunda açdığını elan etdi. Müəssisə, şirkətin elektrik və hibrid nəqliyyat vasitələri üçün məhsul və texnologiyalar inkişafına dəstək verəcəkdir.\nAcura, Honda, Lexus, Toyota və Subaru kimi lider avtomobil brendlərinin rəsmi tədarükçüsü olan olan Denso şirkətinin Azərbaycandakı rəsmi distribyutoru Active Group şirkətidir. Dünya avtomobil ehtiyat hissələri bazarında lider brendlərin məhsullarını Azərbaycan istehlakçıları ilə görüşdürən Active Group üstün keyfiyyət və orijinallığı ilə liderlər arasında önəmli bir yer tutan Denso şirkəti ilə uzun illərdir davam edən əməkdaşlığını daim irəliyə və inkişafa aparmağa davam edir.


Müsahibədə test imtahanından keçmiş və Azərbaycan Respublikasının Dövlət İmtahan Mərkəzi tərəfindən sertifikat verilmiş namizədlər iştirak edə bilərlər. Namizəd dövlət qulluğunun müvafiq vəzifəsi üzrə test imtahanından keçdiyini təsdiq edən sertifikata uyğun olaraq müsahibədə iştirak edir. Müsahibədə iştirak üçün müraciət etmək istəyən namizəd “Dövlət qulluğu üzrə müraciət Forması” vasitəsilə Mərkəzin internet portalına daxil etdiyi məlumatlarda və sənədlərdə dəyişikliklər olduqda, portalda müvafiq düzəlişlər etməlidir. Namizəd portala daxil etdiyi məlumatların və sənədlərin aktuallığını və tamlığını təsdiq etməli və 5 sentyabr 2018-ci il tarixdən 5 oktyabr 2018-ci il tarixədək (30 gün müddətində) Mərkəzin portalı vasitəsilə müvafiq dövlət orqanına təqdim etməlidir. Elan edilmiş müsahibədə iştirak üçün müraciət edən namizəd “Dövlət qulluğu haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun 27-ci maddəsinin və qanunvericiliklə müəyyən olunmuş vakant vəzifələrin tutulmasının ümumi şərtlərinin tələblərinə cavab verməlidir. Ümumi şərtlərə uyğun olaraq vakant vəzifə üzrə müəyyən edilmiş tələblərə cavab verməyən namizəd müsahibədə iştirak edə bilməz. Namizəd müəyyən edilmiş şərtlərə cavab vermədikdə, habelə onun tərəfindən təqdim edilmiş məlumat və sənədlərdə bilərəkdən yanlış məlumatlar verilməsi aşkar edildiyi halda, namizədin müsahibədə əldə etdiyi nəticələr etibarsız hesab edilir. Nəticələrin etibarsız hesab edilməsi barədə qərar Mərkəz tərəfindən qəbul edilir və namizədə bu barədə 3 (üç) iş günü müddətində portal vasitəsilə nəticələrin etibarsız hesab edilməsi səbəbləri izah olunan rəsmi məlumat verilir.


Çin şirkətləri Ağdam Sənaye Parkına investisiya yatırmağa dəvət edilib | Report.az\nÇin şirkətləri Ağdam Sənaye Parkına investisiya yatırmağa dəvət edilib\nÇin şirkətləri Ağdam Sənaye Parkına investisiya yatırmağa dəvət edilib İqtisadiyyat naziri Mikayıl Cabbarov Çinin Azərbaycandakı səfiri xanım Quo Minlə görüşüb.\n1 İyul , 2021 16:36\nİqtisadiyyat naziri Mikayıl Cabbarov Çinin Azərbaycandakı səfiri xanım Quo Minlə görüşüb.\nMəlumata görə, nazir vurğulayıb ki, Azərbaycan Çinlə əlaqələrə böyük önəm verir və əməkdaşlığın bütün sferalarda genişləndirilməsində maraqlıdır. Dövlət başçılarının siyasi iradəsi, yüksək səviyyəli səfərlər və keçirilən görüşlər tərəfdaşlığın inkişafına əlverişli zəmin yaradır. Azərbaycan Çinin “Bir kəmər, bir yol” təşəbbüsünü ilk dəstəkləyən dövlətlərdəndir. Beynəlxalq arenada ölkələrimizin ərazi bütövlüyünə və suverenliyə qarşılıqlı olaraq ifadə edilən dəstək xüsusi əhəmiyyətə malikdir.\nM.Cabbarov bildirib ki, Azərbaycan-Çin Hökumətlərarası Ticarət-İqtisadi Əməkdaşlıq Komissiyası ölkələrimiz arasında əlaqələrin genişlənməsində əlverişli platformadır. Azərbaycanın Çində ticarət nümayəndəsi, 3 ticarət evi, 3 şərab evi, ticarət şəbəkələrində 3 ticarət bölməsi fəaliyyət göstərir və bu istiqamətdə tədbirlər davam etdirilir. Azərbaycanda Çin sərmayəli şirkətlər fəaliyyət göstərir, uğurlu investisiya əməkdaşlığı həyata keçirilir. Sənaye sahəsində Çinlə bir sıra layihələr üzrə danışıqlar aparılır.\nNazir Azərbaycan iqtisadiyyatının prioritetlərini, qeyri-neft sektorunun dayanıqlı artımını, ticarət, investisiya, nəqliyyat-tranzit və s. sahələrdə tərəfdaşlığın möhkəmləndirilməsi üçün perspektivləri qeyd edərək, Çin şirkətlərini ölkəmizdə yaradılmış əlverişli işgüzar mühitdən yararlanmağa, sənaye parklarına, o cümlədən bu yaxınlarda təməli qoyulan Ağdam Sənaye Parkına investisiya yatırmağa dəvət edib.\nSəfir ölkəsinin Azərbaycanın ərazi bütövlüyünü və suverenliyini dəstəklədiyini vurğulayaraq, iki ölkə arasında iqtisadi əlaqələrin inkişafı istiqamətləri barədə fikirlərini bölüşüb, Zəngəzur dəhlizinin Çinin “Bir Kəmər Bir Yol” nəqliyyat layihəsinə töhfə verəcəyinə əminliyini bildirib. Səfir Azərbaycanın İqtisadiyyat nazirini Çində keçiriləcək növbəti Çin Beynəlxalq İdxal Sərgisinə dəvət edib.


Zaxarovanın fikirləri ziddiyyətlidir: “O, “Lavrov planı”nı nəzərdə tutur, amma...\naccess_time19/10/2019 16:15 folder_openSiyasət\nRusiya rəsmisinin münaqişə ilə bağlı bəyanatı reallığı əks etdirmir\n“Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin nizamlanması üzrə razılaşdırılmış sənədlərimiz var”. Bunu Rusiyanın Xarici İşlər Nazirliyinin rəsmi nümayəndəsi Mariya Zaxarova hər il keçirdiyi ənənəvi brifinqdə deyib. Rusiya XİN təmsilçisinin sözlərinə görə, ATƏT-in Minsk Qrupunun həmsədrlərinin əsas vəzifəsi Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin həllini mümkün qədər tezləşdirməkdən ibarətdir”. Zaxarovanın açıqlaması Azərbaycan ictimaiyyətində birmənalı qarşılanmayıb. Siyasi şərhçilərin qənaətincə, reallıqda Azərbaycan və Ermənistan tərəfinin birgə razılıq verdiyi heç bir həll sənədi mövcud deyil. Ola bilər ki, XİN sözçüsü sadəcə Kremlin “razılaşdığı” hansısa həll paketini nəzərdə tutur.\nRusiya XİN rəsmisinin açıqlamasını “Şərq”ə analiz edən Vəhdət Partiyasının sədr müavini, politoloq Vasif Əfəndiyev deyib ki, Zaxarova ənənəvi olaraq mücərrəd fikirlər səsləndirib.\nPartiya təmsilçisinin sözlərinə görə, problemin həlli üçün Rusiyanın “razılaşdırılmış” sənədlərimiz var” bəyanatı reallığı əks etdirmir:\n“Çox güman ki, Zaxarova “Lavrov planı”nı nəzərdə tutur. Bu plan indiyə qədər dəfələrlə müzakirə edilsə də, konkret nəticə əldə olunmayıb. Əslində “Lavrov planı” heç də yeni mövzu deyil və 2008-ci ildən müzakirə obyektidir. Burada yeni məqam 5 rayonun qaytarılması qarşılığında Dağlıq Qarabağa keçici statusun verilməsi təklifidir. Azərbaycan tərəfi bu təklifi ümumilikdə qəbul etsə də, statusun formasında və səlahiyyətlərində razılıq əldə olunmayıb. Problem Dağlıq Qarabağın türk əhalisinin keçici qurumda təmsilçiliyinin olmamasıdır. Ona görə də belə bir sənədə imza atmaq gələcəkdə böyük əngəllər yarada bilər. Dövlət başçısı İlham Əliyev “Valday” konfransında məsələ ilə bağlı öz qəti mövqeyini ortaya qoydu. Cənab İlham Əliyev “Dağlıq Qarabağ xalqı” terminini tamamilə rədd edərək bölgənin erməni və türk əhalisinin eyni hüquqlara malik olması fikrini bir daha yüksək tribunadan diqqətə çatdırdı”.\nPolitoloq vurğulayıb ki, 2017-ci ildə Minsk Qrupunun amerikalı həmsədri Endryu Şofer bölgəyə səfəri zamanı 7 rayonun qaytarılması təklifini irəli sürmüşdü:\n“O zaman bu təklifin arxasında separatçı rejimə kiçik statusla yanaşı, Laçın dəhlizinin Ermənistanın nəzarətinə verilməsini nəzərdə tutulurdu. Əslində, bu təklifi korrektə edərək Laçın dəhlizinə hər iki tərəfin birgə nəzarəti şərtinə razılıq vermək olardı. Türkiyə ordusunun Suriyada müzəffər olması dünya güclərinin diqqətini bu bölgəyə yönəltdi. Yaxın Şərqdə baş verən hadisələr bir daha sübut etdi ki, güc faktoru və inadkarlıq nümayiş etdirmədən milli təhlükəsizliyin təminatı üçün mövqe ortaya qoymaq mümkün deyil. Türkiyə silahlı qüvvələrinin və hörmətli Ərdoğanın israrlı və qəti qərarından sonra ABŞ və Rusiya qardaş ölkənin bölgədəki haqqını tanımağa məcbur oldu. Heç şübhə yox ki, bu zəfərdən sonra türk xalqının özgüvəni daha da artacaq. Dağlıq Qarabağ probleminin həlli üçün də eyni mövqeni davam etdirməliyik. Ötən günlərdə sərhəd rayonlarımızın “Qarabağ yürüşü” aksiyasını təqdirəlayiq hesab edirəm. Biz israrla və inadla torpaqlarımızın işğaldan azad olunmasını tələb etməliyik”.


“Formula-1" ilə əlaqədar Bakının bəzi məktəblərində tədris dayandırılıb | AzPolitika — onlayn siyasi-ictimai qəzet\nDərc olunub: 23/04/2019 - 18:28\n“Formula-1" üzrə Azərbaycan Qran-prisi ilə əlaqədar yarışların keçirildiyi küçədə yerləşən T.İsmayılov adına 6 nömrəli məktəb-liseydə şagirdlərə aprelin 30-na qədər istirahət verilib.\nBu barədə “Report”a məktəbdən məlumat verilib.\nBildirilib ki, yolların bağlanılması ilə əlaqədar olaraq, artıq aprelin 22-dən şagirdlərin dərsə gəlməsində məhdudiyyətlər yaranıb: “Aprelin 30-na qədər yolların bağlı olması səbəbindən şagirdlər məktəbə gəlməkdə çətinlik çəkirlər deyə dərslərdə iştirak edə bilməyəcəklər. Amma onların bu müddət ərzində keçmədikləri dərslər mayın əvvəlindən hissə-hissə tədris olunacaq. Müəllimlər isə hər gün işə gəlirlər”.\n132-134 nömrəli təhsil kompleksindən isə “Report”a bildirilib ki, məktəbin binası Yarışların hərəkət sxeminə aid olan küçədə yerləşməsinə baxmayaraq, dərslər dayandırılmayıb: “Hətta aprelin 26-sı saat 13:00-dək şagirdlərin dərsə gəlmələri üçün valideynlərə müraciət edilib”.\nYarışların hərəkət sxeminə aid olan küçədə yerləşən 23 nömrəli tam orta məktəbdən telefon zənglərimizə cavab verən olmayıb.\nMəsələ ilə bağlı Təhsil Nazirliyinin açıqlama yayacağı gözlənilir.\nQeyd edək ki, “Formula 1” üzrə Azərbaycan Qran-prisi 26-28 apreldə keçiriləcək.\nEJDER 2019-04-23 18:28:04\nHA HA HA ,BIZE TEDRIS LAZIM DEYIL,QARABAQ KIMI...ESAS FORMULADI.SES KUYDEN DERS KECMEK OLAR.INSANLARIN ESEBLERI ILE OYNAYANLARIN VE PUL QAZANANLARIN...U OLSUN\nBashirov Qarib 2019-04-23 18:28:04\nTəhsil yox, əsas anoloqu olmayan inkişafdır və formula-1 yarışmasıdır.Yalnız irəli.\nSakit Vəliyev 2019-04-23 18:28:04\nFormula-1 keçirmək üçün şəhər mərkəzi seçilmir.Onun üçün şəhərdən kənarda boş sahələr ayrılır,hazırlanır.Bbir-iki adamın həvəsinə görə təhsili də büdrədirlər.Afərin belə "idarəçiliyə"!Ay balam Amerika,Almaniya,Fransa,Çin və sair bizdən yüz.min dəfə güclü ölkələr bu yarışı keçirmir.Nə düşüb bizə? Guya biz hmıdan ağıllı və varlıyıq? Hələ bir milyonlarla insanlarımıza günlərlə narahatlıq yaradıb,əziyyət veririk.Niyə?


TARİX ŞÜURUMUZ VƏ İRƏVAN - Professor Nəsib Nəsibli yazır\nHücuma keçmişik. Cəbhə xəttində deyil. Bəyanatlarda, radio-televiziyada, mətbuatda. Çoxlarımızın xoşuna gəlir - bu ermənilərə dərs vermək lazımdır.\nHücumun məqsədi status-kvonun dağıdılmasıdır. Əlbəttə, indiki durumun davam etməsi millətimiz və dövlətimiz üçün ziyanlıdır. Amma dağıdılan hədəf nədir? Ermənilərin Qarabağda qurduğu səngərlərmi? Erməni təbliğatının haqqımızda yaratdığı mənfi imicmi?\nİrəvan tələbi nə gətirir, nə götürür?\n“Milli Şura qədim Azərbaycan şəhəri İrəvanı ermənilərə bağışlayıb”, “İrəvan 99 illiyə Ermənistana icarəyə verilib”, “Milli Şuranın tarixi səhvini düzəltmək lazımdır”, “Demokratik Cümhuriyyət ermənilərə müqaviməti təşkil edə bilmədi”, “Beynəlxalq güclər müstəqilliyin əvəzində İrəvandan imtina etməyi tələb ediblər” kimi iddialar səslənir. 1918-20-ci illər tarixini azdan-çoxdan bilən adamın heyrətlənməməsi mümkün deyil. 1918-ci ilin 29 mayında Azərbaycan Milli Şurası İrəvanı yeni yaranmaqda olan Ermənistan (Ararat) Respublikasının mərkəzi kimi tanımaq haqqında qərar verib. Və burada nə “səhv” var imiş? Sırası ilə, amma qısa.\nZaqafqaziya Federativ Demokratik Respublikası Cənubi Qafqazın Rusiyadan istiqlalını aprelin 22-də elan etmişdi. Bu dövlətin qurucuları üç millətin Rusiya Dövlət Dumasına seçilmiş nümayəndələri idi. Mayın 28-dən sonra yeni müstəqil dövlətlərin bir-birini tanıması prosesi başladı.Gürcülər dedilər ki, Tiflis bizim paytaxtdır (bu şəhərdə ermənilər həmin vaxt gürcülərdən də çox idi), gedin, öz ölkənizdə paytaxtınızı müəyyən edin, hökumətinizi qurun və sonra da gəlin diplomatik əlaqələr yaradaq.\nAzərbaycan Milli Şurasının iki həyati məsələdə çətinliyi vardı. Birisi müstəqillik məsələsinə münasibətdə ilhaqçıların tələb və təzyiqləri, o birisi də Bakını paytaxt saymalarına baxmayaraq, onun rus-erməni qüvvələri tərəfindən işğal altında olması və sonuncuların müvəqqəti paytaxt Gəncə üzərinə hücuma hazırlaşmaları. Azərbaycan Milli Şurası hər iki məsələdə ən doğru qərarı qəbul etdi (təfərrüat kitablarda var). Erməni Milli Şurası da, təbii, paytaxtını müəyyən etməli idi, çünki dövlətini qurmaq istəyirdi. İstəkləri İrəvan idi. Orada xeyli (45,5%) türk yaşayırdı. İxtiyarında hərbi gücü olmayan, heçdən bir dövlət qurmaq istəyən bu nadir şəxslər (Milli Şuranın üzvləri) nə etməli idilər? Elan olunmuş dövləti heç kəs tanımır, Azərbaycanın xeyli hissəsi işğal altındadır, bu insanlar nə etməli idilər? Osmanlı dövləti belə erməniləri tanıyırdı, Azərbaycan hökuməti ermənilərə bu bölgədə vətən haqqı tanımamaqla nə qazana bilərdi? Azərbaycanın fiziki varlığının sual altında olduğu həssas bir zamanda ona yardım etməyi (bütün risklərə rəğmən), Azərbaycanı xilas edəcəyini vəd edən Osmanlı rəhbərliyi, o cümlədən Ənvər Paşa da ermənilərlə dil tapmağı məsləhət görürdü. Detallara varmadan birmənalı göstərmək istəyirəm: Milli Şura ən düzgün addımı atdı.\nÜmumiyyətlə, milli dövlətin baniləri barəsində əski kommunist təbliğatı ənənələrində, qeyri-elmi, insafsız iddialar ağılalmaz bir işdir. Bu il milli tariximizin ən böyük hadisəsindən – tarixdə ilk dəfə milli dövlətimizin elanından 90 il keçir. Milli tariximizin o müqəddəs günlərini və şəxsiyyətlərini təbliğ etməkdənsə, istiqlal qəhrəmanlarına heykəllər qoymaqdansa, möhtəşəm xatirə memorialları yaratmaqdansa, onların müqəddəs fəaliyyətini sual altına almaqla məşğuluq.Aşağılıq kompleksində çırpınan, fəqət millət olmaq istəyən bu xalqın tarixi yaddaşına zərbə vurulur. “Irəvanı verdilər” iddiasının birinci böyük, həm də mənfi tərəfi budur.\nVaxtınızı “Niyə məhz indi bu məsələ ortaya atılıb?” sualını cavablandırmağa sərf etmək istəməzdim. Seçki ilində Qarabağ sülh prosesi deyilən danışıqlardan bir şey gözlənilmir. Nəsə etmək lazımdır.\nİrəvanı tələb etməyin ikinci mənfi tərəfinə keçək.\nDiplomatiya, onun bir komponenti olan xarici təbliğatın bircə missiyası var – xarici dünyada dost qazanmaq, dostların sayını artırmaq. Üstəgəl, tarixi determinizm prinsipi ilə ərazi-sərhəd problemlərinə yanaşmaq beynəlxalq hüququn hərfinə belə ziddir, yalnız gülüş doğurur. Bəzi ermənilərin Naxçıvan tələbi əslində bizə xeyirdir – ondan faydalanmağı bacarmaq lazımdır, onları yamsılamaq deyil!\nYanlış tarix konsepsiyamız\nYeri gəlmişkən, sovet dövründə erməni tələsinə düşdük. Qeyri-elmi primordial prinsipinə əsaslanan tarixşünaslıq yaradıldı. Saxta, yanlış, ən vacibi isə ziyanlı “azərbaycanlı” konsepsiyası milli şüurun inkişafı qarşısında keçilməz səddə çevrildi. Lap böyük Çin səddi kimi. Qədim türklər bu səddi dəfələrlə aşa bilmişdilər. 2200 ildən sonra indiki türklər bu səddi keçə bilmir.\nNəticədə Azərbaycan vətəndaşı, xüsusən türklər özünü dərk edə bilmir, Azərbaycan tarixi ümumtürk tarixindən təcrid edilib. Bütün türklər, o cümlədən Azərbaycan vətəndaşlarının əksəriyyəti üçün əvəzsiz tarixi dəyər olan Mete, Attila, Böyük Hun İmperatorluğu, Göytürklər, Orxon abidələri, Böyük Səlçuq İmperatorluğu ... onlar üçün yaddır. Odur ki, tarix şüuru naqis olduğundan onda aşağılıq kompleksi yarandı, indi də bu kompleksdən azad ola bilmirik. Müstəqil Azərbaycanın müstəqil tarix konsepsiyası nə vaxt yaranacaq?Yenə hansısa ağılsız erməni dığası (özü də diqqət edin: rəsmi şəxs deyil!) Naxçıvanı erməni torpağı sayırsa, onu tələb edirsə, biz də İrəvanımı tələb etməliyik? Yenə də erməninin diqtə etdiyi oyun qaydası!\nBiz Ermənistandan Azərbaycanın ərazi bütövlüyünü tanımağı, Qarabağdan əlini çəkməyi tələb edirik. Ermənistanın ərazi bütövlüyünü tanımamaqla erməni işğalçılarına xarici təbliğatda əlavə arqument vermiş oluruq. Erməniyə bundan qiymətli hədiyyə təsəvvür etmək olmaz! “Dünya ictimaiyyəti” adlandırdığınız böyük güclərin Azərbaycana əlavə təzyiqləri üçün əsas vermiş oluruq. Çox vacib məqamlardan birisi də - bu təbliğat yarışında, ya müharibəsində gülünc görünürük. Torpağı işğal altında olan dövlət torpaqlarını azad etmək barədə düşünməlidir, onu genişləndirməyi deyil!\nBir zamanlar bu acı təcrübəni fələstinlilər də yaşadı. Xarici təbliğatlarında yəhudilərin Fələstində vətən haqqının olmadığını vurğuladılar, statistik rəqəmlərlə bunu əsaslandırmağa çalışdılar. Yəhudilər bu səhvdən dərhal istifadə etdilər, əks-təbliğatla fələstinlilərin yəhudilərə vətən haqqı tanımadıqlarını, onları qonşu olaraq belə qəbul etmədiklərini göstərib, ardınca da raket və tankları göndərdilər. Bu, indi də davam etməkdədir. Amma fələstinlilər, ən azı rəsmi səviyyədə, bu yanlış təbliğatdan əl çəkiblər.\nMM-in gözlənilən “İrəvan qərarı” nə verər?\n- Bakıya gəlmiş Qarabağ ermənisini şillələmək nə verdisə - onu!\n- Bakıdakı qəbristanlıq probleminin yöndəmsiz “həlli” Avropa Şurasında (11421 saylı sənəd) və dünya mətbuatında nə verdisə - onu!\n- Qrant Dinki öldürməklə, Türkiyəni çıxmaza soxmaq nə verdisə - onu!\nBəs nə olsun?\nHər şeydən əvvəl Qarabağ probleminə yanaşmada “Ermənistan-Azərbaycan, Dağlıq Qarabağ münaqişəsi” konsepsiyasından əl çəkmək lazımdır. Ona görə ki:\n- “Münaqişə” (“konflikt”) sözü - konfliktologiya elminin əlifbasından yanaşmış olsaq- mübahisəli ərazi, torpaq və sairəyə münasibətdə istifadə edilə bilər. Biz bu sözü işlətməklə Qarabağı mübahisəli ərazi sayırıq. Doğru deyil!\n- Problem “Dağlıq Qarabağ” sərhədlərini çoxdan aşıb. Biz onun sərhədlərini məhdudlaşdırmaqla erməniyə daha bir hədiyyə veririk, heç onun fərqində də deyilik!\n- Qarabağ problemimiz “Ermənistan-Azərbaycan münaqişəsi” deyil, çünkü Qarabağ və ətraf rayonlar Ermənistanla Azərbaycan arasında mübahisəli, münaqişəli ərazi deyil.\nBu problemin ən doğru adı “Ermənistanın Azərbaycan torpaqlarını işğal aktı”dır və işğal olunmuş Vətən torpaqlarını işğaldan azad etməliyik – vəssalam!\n“Münaqişə” nə zaman başladı? Rəsmi cavab: 1988-ci ilin fevralında DQMV Xalq Deputatları Sovetinin məlum qərarı ilə. “Dağlıq Qarabağ münaqişəsi” konsepsiyasına görə, bu, doğrudur. Amma “beşmərtəbəli evin altıncı mərtəbəsi” varmış. Dağlıq Qarabağın 80 min ermənisi 7 milyonluq xalqını, ermənilər demişkən, belə asanlıqlamı əzdi? Həqiqət “altıncı mərtəbə”dədir. Yeni tarixi dövrdə Ermənistanın Azərbaycana qarşı ərazi iddiaları məhz Ermənistan Akademiyasının Moskvaya petisiyaları, İrəvanın Opera meydanında “Qarabağ” bağırtıları, Qarabağ Komitəsi..., yəni Ermənistanın təcavüzü məhz 1987-ci ildə başladı.\nSon zamanlar səsləndirilən bir fikrə də münasibət bildirmək gərəkdir. Rəsmi şəxslər ikidə-bir Qarabağı ermənidən pulla alacaqları haqda ümidlər yaratmağa çalışırlar. Qarabağın pulla alınması mümkün deyil, Vətən sayırıqsa - onu verəcəyimiz qanla geri qaytarmaq mümkündür. Vətəndən pay vermək kimi, Vətəni pulla azad etmək fikrinə düşmək də, yumşaq desək, yanlışdır.\nKeçən il Xocalı genosid aktı ilə bağlı müzakirələrdə çoxlu dəyərli təkliflər səsləndi. Hansı birisi icra olundu? Məsələn, mən təklif etmişdim ki, Xocalı cinayətinin birbaşa təşkilatçısı olmuş Robert Koçaryanı qaçqınlar beynəlxalq məhkəməyə versinlər. Azərbaycan diplomatiyası qarşısında dost dövlətlərin parlamentlərinin Ermənistanı təcavüzkar dövlət kimi tanınmasına nail olmaq vəzifəsi qoyulsun. Digər bir təklif – MM-in informasiya mərkəzini Qarabağ Strateji Araşdırmalar Mərkəzinə çevirmək – də qəbul edilmədi. Həmin informasiya mərkəzi də bu günlərdə yanlış “Ermənistan-Azərbaycan, Dağlıq Qarabağ münaqişəsi” adlı və məzmunlu kitabçanı bizə payladı, rəhbərlik də əhsən dedi. İndi İrəvana iddia edirik – məntiq hanı?\nQarabağla bağlı xarici təbliğatımız necə olmalıdır? Əsas ideya, məncə, belə olmalıdır: Ermənistan bizim torpaqlarımızı işğal edib. Amma biz qonşuyuq, bir coğrafiyada yaşamağa məhkumuq. Ermənistan əhalisinin ac və qəzəbli qalmaması üçün onun rifah dövlətinə çevrilməsində maraqlıyıq. Azərbaycanın enerji resursları və beynəlxalq layihələr Ermənistanın da bundan istifadə etməsinə imkan yaradır. Bu layihələr Cənubi Qafqazı rifaha çatdırmağa yetər. Yetər ki, Ermənistan işğaldan əl çəksin.\nBu, məsələnin təbliğat tərəfi. Əməldə isə həm sülh, həm də müharibə yolu Azərbaycanın güclənməsini tələb edir. Azərbaycan Ermənistandan tək hərbi büdcənin miqdarına görə fərqlənməməlidir. Azərbaycan işğalcı qonşudan hüquqi dövlət olması ilə, korrupsiya səviyyəsinin azlığı, demokratikliyinin yüksəkliyi, milli birliyin möhkəmliyi ilə fərqlənməlidir. Azərbaycan Ermənistandan hər sahədə bir baş yüksək olmasa, Qarabağ erməniləri üçün cəlbedici olmasa, özünün həyati problemini həll edə bilməyəcək.\nQonşu və təcavüzkar dövlətin paytaxtı ilə bağlı rəsmi sənəd qəbul etməyə hazırlaşan MM-in də boynuna böyük məsuliyyət düşür. Qarabağ Milli Proqramı qəbul edilə bilər. Hər ilin sonu Qarabağ sülhünə, ya Qarabağ müharibəsinə nə qədər yaxınlaşdığımız müzakirə edilib, icraedici hakimiyyətə uyğun tövsiyələr verilə bilər.\n“İrəvan bizimdir” demək yox - Qarabağı düşməndən azad etmək lazımdır! Onun üçün birinci növbədə doğru-dürüst konsepsiyamız olmalıdır. Onun üçün rəhmətlik Elçibəyin “Biz türklüyümüzü dərk edəndən sonra milli problemlərimizi həll etməyə başlayacağıq” düsturuna ciddi yanaşmaq lazımdır. Onun üçün müəyyənləşmiş qeyri-müəyyənlikdən qurtarmaq lazımdır!


Валидејнләр үчүн - səhifə 35\nCavab: Bəli. Əgər artıq, uşaq sizin məhəbbətinizə ehtiyac duyursa, bu ehtiyac tərbiyədə amil ola bilər. Müvəqqəti şəkildə bu məhəbbəti kəsməklə ona anlada bilərsiniz ki, qayda-qanunlara əməl etməməyin bu sayaq pis nəticələri ola bilər. Uşaq qayda-qanuna əməl etdiyi vaxt sizin xoş təbəssümünüzlə, əməl etmədiyi vaxt narazılığınızla qarşılaşmalıdır. 42\nİnanın ki, körpəlik vaxtı ehtiyacları ödənmiş, başqalarına və sizə e`timad göstərmiş uşaq sizin narazılığınıza biganə qalmayacaq, özünü düzəltməyə çalışacaq. 43\nUşaqla səmimi münasibətin başqa faydaları da var. Azyaşlı uşaqlar başqalarını təqlid etməyə çalışırlar. Elə buna görə də valideynlər uşağın yanında nalayiq söz və hərəkətlərdən çəkinirlər. Bəli, uşaq gördüyünü bir anda götürür. Sizdən “təşəkkür edirəm”, “bağışlayın” kimi nəzakətli sözlər eşitməyən körpə, çətin ki, danışığında uyğun sözlərə yer ayıra. 43\nUşaq, adətən, sevdiyi şəxslərin sözlərini və hərəkətlərini təkrarlayır. Çalışmalısınız ki, körpənizin ən çox sevdiyi şəxs siz özünüz olasınız. Əgər uşaq həyatda düzgün yol seçərsə, sizin alqışlarınız onu daha da ruhlandıracaqdır. Əgər övladınız sizi sevirsə, sizin rəftarınız onun üçün ideala çevriləcəkdir. Bu rəftar onun ruhunda və canında əks olunacaqdır. 43\nSual: Tərbiyənin ruha və cana hopması münasibdirmi? 43\nCavab: Bəli, münasibdir. Uşaq bu yolla “ağı qaradan” seçməyə başlayır və ictimai qayda-qanunlara yiyələnir. Bizim “vicdan” adlandırdığımız dəyər artıq formalaşmış “ağı qaradan” seçmə xüsusiyyətidir. Vicdan insan vücudunun müqəddəslik simvoludur. Vicdan incidildiyi vaxt insan günah hiss edir. Günahı hiss etmək çox mühüm keyfiyyətdir. İnsanı bir sıra ləyaqətsiz işlərdən çəkindirən çox vaxt vicdan olur. Vicdanlı insan üçün günah olduqca ağrılı bir hissdir. Uşaqlıq dövründə vicdan güclənib formalaşmazsa, bu insan böyüdüyü vaxt etdiyi əməllərin başqalarına zərərli olub-olmadığına fərq qoymayacaq. Yə`ni vicdansız insanı pozduğu hüquqlar qətiyyən narahat etmir. O yalnız cəzadan qorxur. Belələrinin cəmiyyətdə qəbul olunmaması normal haldır. 43\nSual: Tərbiyə mövzusunda bir misal çəkin. 43\nCavab: Mən hələ bir yaşı olmamış körpə haqqında danışacağam. Təsəvvür edin ki, iməkləyə-iməkləyə evdə “ova” çıxmış körpə elekrik rozeti tapır. O əvvəlcə bu “ikigözlü ilan başını” maraqla nəzərdən keçirir. Əlini rozetə uzadarkən siz səsinizi qaldıraraq e`tiraz edirsiniz. Keçirdiyiniz narahatçılıqdan təbii olaraq üzünüzdə acıqlı ifadə görünür. Demək, siz öz reaksiyalarınızla uşağa “olar-olmazı” anlada bilirsiniz. 43\nAmma sizin bu reaksiyanız hələ işin başlanğıcıdır. Çox ehtimal ki, körpə növbəti dəfə əlini rozetə uzadacaqdır. Aydındır ki, siz yenə də mənfi reaksiya göstərəcəksiniz. Yox o öz təcrübələrini dayandırmaq fikrində deyil. Əgər əvvəl sağ əlini uzadırsa bu dəfə sizə baxa-baxa sol əlini uzadacaq. O, nəzəriyyəçi alim kimi sizin reaksiyalarınızı öyrənir. Onu tənha qoymayın. O, qonşu otağa sivişib öz rozet təcrübəsini qonşu otaqda davam etdirə bilər. Əgər bütün cəhdlər zamanı sizin mənfi reaksiyanızla qarşılaşsa, əmin olacaq ki, bu predmetə toxunmaq olmaz. Təəssüf ki, əksər valideynlər uşağın davamlı sınaq aparacağını anlamırlar. Məsələn, birinci dəfə əlini rozetə uzadan uşaq valideyn çölə çıxdıqdan sonra yenidən işini davam etdirəcək. O elə bilir ki, rozetə valideynin yanında dəymək olmaz. Demək, siz sınaqlar başa çatanadək körpəni tərk etməməlisiniz. Siz o qədər səbirli olmalısınız ki, körpə son qərara gələ bilsin. İnanın ki, o öz təcrübələrinin sonuna çatdıqdan sonra mə`nalı şəkildə gülümsəyir. Çünki başa düşüb ki, valideyni narahat edən səbəb nə imiş. 44\nUşaq bu sayaq biliklərə çox maraqlıdır. O vaxtaşırı sınaqları təkrarlayır ki, valideynin fikrinin dəyişib dəyişmədiyini anlasın. O sizin qəlbinizi sındırmaq fikrində deyil. Uşaq başqalarında mənfi emosiya yaradacaq hərəkətlərdən çəkinir. Çünki o sevilmək istəyir. O gördüyü müsbət işin əvəzində hədiyyə almaqdan ləzzət duyur. 44\nSual: Tərbiyənin xüsusi vaxtı varmı? 44\nCavab: Xeyr, tərbiyə üçün xüsusi vaxt qeyd olunmur. Tərbiyə tə`yin olunmuş qanunların icrasını tələb etməkdir. Çalışmalısınız ki, bu qanunlar dəyişməz olsun. Əgər tə`yin etdiyiniz qanunlarda tez-tez dəyişiklik aparsanız, uşaq bu qanunları ciddi qəbul etməyəcək. Ağaca çıxan şəxs budağın üstündə durub, digər bir budaqdan əli ilə tutmalıdır. Əgər bu iki şərtdən birinə əməl olunmasa, yıxılmaq təhlükəsi var. Eləcə də, yıxılan yuxarı yox, aşağı yıxılır. Körpəni bu sayaq məsələlərlə qanunların icrasına həvəsləndirmək lazımdır. 44\nTərbiyə zamanı elə üsullardan istifadə etmək lazımdır ki, tərbiyə prosesi oyun kimi maraqlı olsun. Mə`lumdur ki, oyunun davamı üçün qanunlara əməl etmək lazımdır. Elə ki, uşaq qanuna itaətsizlik göstərir, oyun dərhal dayanır. Körpələr qanunauyğun oyunları xoşlayırlar. Bu onu göstərir ki, onlar qanunları sevirlər. Uşaq üçün nəzərdə tutulmuş qayda-qanunların başqa faydaları da var. Uşaqlar bu üsulla öz hərəkətləri ilə ətrafdakılar arasındakı əlaqəni proqnozlaşdırmağı öyrənirlər. Əgər körpə qarşıda nə baş verəcəyini tə`yin etməyi bacarırsa, qorxu və həyəcandan uzaq olur. Çünki qorxu və iztirab qəfil hadisələrdən yaranır. 45\nSual: Əgər uşağa qarşı tələblərimdə güzəştə getsəm, nəticə nə olar? 45\nCavab: Əgər tələblərinizdə israrlı olmasanız, uşaq tərəddüd və iztiraba düçar olar. Uyğun iztirab gələcək fəaliyyətlərdə özünü göstərəcək və daha artıq zəhmət tələb edəcək. 45\nGüzəştə vərdiş etmiş körpə üçün sizin reaksiyanız gözlənilməz olur və uşaq özünü müdafiəsiz hiss edir. Uşağın müalicəsi üçün müraciət edən bə`zi valideynlər övladlarına lazımınca diqqət göstərmirlər. Uşaqlarla aparılan söhbətlərdən mə`lum olur ki, bu uşaqlar öz valideynlərinin diqqətsizliyindən əziyyət çəkiblər. Bu uşaqlar valideynin diqqətini cəlb etmək üçün hər işə əl atırlar. Onlar elə güman edirlər ki, valideyn onlara diqqətsiz olduğundan heç əsəbləşmir də. 45\nTələblərinizdə israrlı olmasanız körpənin tərbiyəsində problemlər yaranacaq. Çünki o daim öz azadlığının sərhədlərini müəyyənləşdirmək istəyir. Elə düşünməyin ki, o sizi əsəbləşdirmək istəyir. Onun bütün hərəkətləri valideynin diqqətini qazanmaq üçündür. Valideynin gücünə və sevgisinə əmin olan körpə rahatlıq tapır. Onun rahatlıq tapması üçün isə tələblərinizdə israrlı olmaqdan başqa yol yoxdur. 45\nBə`zi problemlər israrlı olmamaqdan yox, tələblərinizin dəyişkənliyindən yaranır. Bə`zi valideynlər öz körpəsinə başqalarının icad etdiyi qanunlarla yanaşır. Yeni dayə, baba və nənənin tərbiyəsi tətbiq olunmuş qanunlarda dəyişikliyə səbəb ola bilər. Ən əsası körpənizin tərbiyəsində təsadüfi adamların tövsiyələrinə qulaq asmayın. 46\nUşaq məntiqi qayda-qanunlarla tərbiyə olunmalıdır. Əgər qanunlar körpəyə zülm edəcək dərəcədə məntiqsizdirsə, siz bu qanunlar üzərində israrlı ola bilməyəcəksiniz. Bu uyğunsuzluğu dərk etmək çətin deyil. Hövsələdən çıxaraq uşağa ağır qanunlar tətbiq etməyiniz həmin məntiqsizlikdən doğur. Məsələn, e`lan edirsiniz ki, “əgər yeməyini sonadək yeməsən otaqdan çıxmayacaqsan”. Belə bir qərarın icrası sizin özünüz üçün iztirablıdır. Çünki siz bu qərarınızla əslində uşağı həbs edirsiniz. Amma dediyinizdən dönsəniz qeyri-ciddi görünəcəksiniz. Demək, siz öz məntiqsiz qərarınızla özünüzü pis vəziyyətə salırsınız. Qarşınızda iki yol var: ya zülm etməli, ya da bacarıqsız tərbiyəçi olduğunuzla razılaşmalısınız. 46\nBütün bu problemlərin qarşısını almaq üçün tərtib etdiyiniz qanunlar məntiqli olmalı, aranızdakı e`timad və sevgiyə zərbə vurmamalıdır. 46\nSual: Körpənin tərbiyəsi üçün müəyyənləşdirilmiş qanunlar onun azadlıq hissinə zərbə vurmurmu? 46\nCavab: Xeyr, qanun-qaydaya sövq edilməyən uşaq azadlığın mahiyyətini dərk edə bilməz. Təəssüf ki, bə`zi valideynlər qanunları azadlıq hissinə zidd hesab edirlər. Onlar uşaq üçün çərçivəsiz bir mühit yaradırlar. Mənə elə gəlir ki, çərçivəsiz mühitdə yaşayan uşaq sizin diqqət və sevginizi dəyərləndirə bilməyəcək. Bu isə böyük faciədir. İnanın ki, qayda-qanunsuz mühitdə yaşayan uşaq özünü idarə edə bilmir və öz ətrafına dağıdıcı münasibət göstərir. Bu tip uşaqların cinayətə, vəhşiliyə daha çox meyli olur. Fitrətən mərhəmətli olan bir varlıq yanlış tərbiyə nəticəsində amansızlaşa bilər. 46\nBə`zən elə adamlarla rastlaşırıq ki, uşaqlığını tam azad mühitdə keçirdiyindən gələcəyini tə`yin etmək qabiliyyətini itirmişdir. Onlar valideynin əvəzində özləri üçün qanunlar tətbiq etmiş və bu yetərsiz qanunların nəticəsində yaradıcılıq iste`dadından məhrum olmuşlar. 46\nSual: Dediklərinizdən belə mə`lum olur ki, siz uşağın tənbeh olunması tərəfdarısınız. 47\nCavab: Tənbeh xoşagəlməz olsa da bə`zi şəraitlərdə zəruridir. Əgər siz körpəni pis vərdişlərdən xoşluqla çəkindirə bilmirsinizsə, demək tənbehdən istifadə etməlisiniz. Amma tənbeh və tərbiyə ayrı-ayrı məfhumlardır. Tərbiyə qayda-qanunlarla tanışlıqdırsa, tənbeh itaətsizliyə görə verilən cəzadır. Tənbeh tərbiyəni, tərbiyə isə tənbehi əvəz edə bilməz. Əgər uşağa tənbeh barədə xəbərdarlıq etmisinizsə tənbeh etməyə hazır olun. Bə`zi valideynlər uşağı tənbehlə qorxutmaqda həddi aşırlar. Bu iş tövsiyə olunmur. Əgər belə etsəniz sabit qayda-qanunları zəiflətmiş olacaqsınız. Əgər tənbeh etmək fikriniz yoxdursa, bu barədə danışmamağınız yaxşıdır. Tənbehlə qorxudub, onu yerinə yetirməyəcəksinizsə, uşağın pis işini görməməzliyə vurmağınız daha yaxşıdır. Əgər öz tənbehinizdə zülmə yol verməyə bilmirsinizsə, tənbehdən çəkinin. Dəyərli valideyn olmaq üçün düşünülməmiş hərəkətlərdən və bu hərəkətlərin uğursuz nəticələrindən çəkinin. 47\nSual: Konkret tənbeh ölçüləri mövcuddurmu? 47\nCavab: Buraxılmış səhvə görə tənbeh həmin səhvə uyğun olmalıdır. Yalnız səhər dişini fırçalamadığı üçün uşağı həvəslə gözlədiyi futbol müsabiqəsindən məhrum etmək düzgün deyil. Axı diş yumaqla futbol arasında nə əlaqə var?! Əslində, uşağın öz dişini fırçalamaması ciddi tənbehə layiq deyil. Ən yaxşı yol budur ki, uşağın öz dişini yumasında şəxsən iştirak edəsiniz. Demək, tənbeh həm keyfiyyət, həm də kəmiyyət baxımından buraxılmış nöqsana uyğun olmalıdır. 47\nAğır tənbeh nəticəsində uşaq öyrənə biləcəyi bir işin qarşısında aciz qala bilər. Əgər uşaq sizin tənbehinizi özünə qarşı zülm kimi qəbul edərsə, siz narahat olmalı, ona tənbehin əhəmiyyətini anlatmağa çalışmalısınız. Mülayim tənbehlər daha tə`sirlidir. 47\nMüşahidələrdən mə`lum olur ki, çox ağır tənbehin nəticəsində uşaq bir də pis vəziyyətə düşməmək üçün yol axtarır. 48\nBir misal: sinifdə qızları incitmiş bir oğlanı müəllim məcbur etmişdi ki, beş yüz dəfə “mən daha qızları incitməyəcəyəm” sözlərini yazsın. Bu oğlanla aparılan söhbətlərdən mə`lum oldu ki, onun qızlara qarşı yox, müəllimə qarşı rəftarı dəyişib. O, qərara gəlmişdi ki, qızları xəlvətdə incitsin. Bu oğlan qızlara qarşı pis münasibətin mahiyyətini anlamamışdı. 48\nƏgər sizin uşağınız hansısa bir pis işi dəfələrlə təkrarlayırsa, ona işin mahiyyətini anlatmağa çalışın. Nəzərinə çatdırın ki, bu işə görə tənbeh olunacaq. Ona bildirin ki, necə tənbeh olunacağı haqqında birgə qərar çıxarılacaq. Uşağın özündən soruşun ki, o hansı tənbehə layiqdir. İnanın ki, onun təklif etdiyi tənbeh üsulu öz ağırlığı ilə sizi təəccübləndirəcək. Bu üsuldan istifadə edən bir valideynə uşaq belə təkliflər etmişdi: “Mənə üç həftə yemək vermə”; “Bir il dostlarımla görüşməyə icazə vermə...” 48\nSizin öz övladınızla tənbeh barədə məsləhətləşməyiniz onun tənbehini yüngülləşdirir. Bu üsulun tətbiqi nəticəsində siz ədalətli hakim olaraq qalırsınız. 48\nTənbeh uşağın tərbiyəsində o vaxt tə`sirli olur ki, siz vəziyyəti nəzarət altında saxlayasınız. Amma öz məhəbbətinizi də əsirgəməməlisiniz. Övladınız hiss etməlidir ki, siz onun düşüncələrini nəzərə alırsınız. Tənbeh növü seçilərkən uşağın hissləri nəzərə alınmazsa gördüyünüz iş mənfi nəticələrə səbəb ola bilər. Məsələn, əksər valideynlər uşaqlarına otaqlarını səliqə-səhmana saldıra bilmirlər. Hansı ki, söhbət otağın tamamilə təmizlənməsindən yox, qismən yığışdırılmasından gedir. Uşaq paltarlarını hara gəldi atmamalıdır. Əgər valideyn e`lan etsə ki, paltarı yerə atılan övlad ev işlərində on beş dəqiqə kömək etməli olacaq, uşaq öz nöqsanını aradan qaldırmağa çalışar. Valideyn edə bilər ki, xəcalətli bir görkəmdə uşağa desin: “Bütün yollar səmərə vermədiyindən səni tənbeh etməyə məcburam və bu sonuncu yoldur.” 48\nTənbehə sövq edən rəftar haqqındakı əvvəlki xatırlatma çox əhəmiyyətlidir. Bu xəbərdarlıq ona seçim şansı verir. O, öz rəftarını dəyişməklə tənbehin qarşısını ala bilər. Demək istəyirəm ki, onun yanına sillə vurmazdan qabaq ona xəbərdarlıq edin. Ona rəftarını dəyişməklə sillənin qarşısını almaq imkanı verməlisiniz. Bu halda rəftarını dəyişməyən uşaq onun nə gözlədiyini qabaqcadan bilir. Yadınızda saxlayın ki, bu sillə ağrıdıcı olmamalıdır. Ona gücünüzü göstərməyiniz yetər. Uşağın bu kiçik sillədən sonra şiddətlə ağlamasına heyrət etməyin. 48\nSual: Uşağı vurmaq nə zaman ziyanlıdır? 49\nCavab: Vurmaq o zaman ziyanlıdır ki, tərbiyə ilə əlaqədar deyil. Yə`ni e`lan olunmamış qanunların pozulmasına görə uşağı vurmaq olmaz. Pis iş görməmiş uşağı tənbeh etmək zərərlidir. Axı günahsız insanı hansı əsasla tənbeh etmək olar. Əgər sizin tənbehiniz uşağın səhvindən ağır olarsa, uşaq sizi rəhmsiz hesab edər. Uşağın səhvindən böyük fasilə keçəndən sonra tənbeh tə`sirsiz olur. Məsələn, həftənin ikinci günü səhv iş görmüş uşağı bazar günü oynamağa icazə vermirsinizsə, sizin bu vaxtı keçmiş tənbehiniz uğurlu deyil. Səhvindən bir neçə gün ötüşmüş uşaq öz səhvi ilə tənbeh arasında əlaqə görmür. Onun fikrincə, siz insafsızlıq göstərərək onu səbəbsiz yerə tənbeh edirsiniz. Bəli, vaxtı keçmiş tənbehin səmərəsi yoxdur. 49\nBə`zən valideyn əsəbi olduğu üçün səbəbsiz yerə uşağı tənbeh edir. Bu cür hadisələr zamanı uşaq böyüklərə inamını itirir. Çünki onu himayə etməli olan valideyn ona zülm edir. Valideyni bu cür rəftarına görə rəhmsiz hesab etmək olar. 49\nSual: Tərbiyə məqsədi ilə hədiyyə vermək tənbeh etməkdən üstün deyilmi? 49\nCavab: Bəli, bu üsul daha yaxşıdır. Mən hədiyyə dedikdə oyun-oyuncaq yox, sizin məhəbbətinizi nəzərdə tuturam. Yaxşı rəftar müqabilində maddi hədiyyə vermək maddiyyatın mənəviyyatdan üstün olduğunu göstərir. Amma insan adını uca tutanlar yaxşı bilirlər ki, məhəbbətdən doğan razılıq maddi hədiyyədən doğan razılıqdan qat-qat üstündür. Əgər uşağı yalnız hədiyyələr vasitəsi ilə yaxşılığa sövq etsək, onun insani hisslərini zəiflətmiş olarıq. Belə ki, uşağın yaxşı rəftarı sizin məhəbbətinizdən yox, maddi hədiyyələrdən asılı olur. 49\nTez-tez hədiyyə alan uşaq maddiyyata maraqlı olur. O, hər yaxşı rəftarına görə hədiyyə gözləyəcək və bir dəfə gözlədiyi hədiyyə verilməyəndə öz yaxşı işini əhəmiyyətsiz hesab edib, ondan əl çəkəcək. 50\nHeç bir insan dünyaya var-dövlət eşqi ilə gəlmir. Bu hiss sonradan formalaşır. Məsələn, uşaq pis işinə görə oyuncaqlarından məhrum edilirsə, o elə başa düşür ki, oyuncaq sevgidən üstündür. 50\nArdıcıl şəkildə yaxşı işinə görə hədiyyə almış, pis işinə görə oyuncaqlardan məhrum edilmiş uşaqlar öz gələcək həyatlarında bu prinsiplərlə yaşamağa üstünlük verirlər. Belə uşaqlar hədiyyə xatirinə dərs oxuyur, hədiyyə xatirinə yaxşılıq edirlər. Mən elə övladlarla rastlaşmışam ki, yaxşı oxuduğu üçün valideynindən avtomobil umur. Demək, bir qrup insan gördüyü işdən yox, yalnız bu işin müqabilində alacağı haqdan ləzzət duyur. Çünki onlarda hər şeyi maddi nöqteyi-nəzərdən dəyərləndirmək əqidəsi formalaşmışdır. Onlar üçün elm yox, elmin müqabilində əldə edəcəkləri maddiyyat maraqlıdır. Bəli, valideyn öz hədiyyələri ilə övladının insanlıq hisslərini yaralaya bilər. 50\nSözsüz ki, bu üsul insanın ictimai həyatına tə`sirlidir. Əşya, maddiyyat tərəqqi və məhəbbət kimi dəyərləndirilir. Bu üsul maddiyyatçılığa, tamahkarlığa aparır. İnsani dəyərlər arxa plana keçir və insan başqalarına pis tə`sir edəcək mənfi rəftarına əhəmiyyət vermir. Qəbulumda olmuş bir çox xəstələr hansısa maddi bir şeyi (məsələn, villa, avtomobil) öz sağlamlıqları və xoşbəxtlikləri üçün əsas hesab edirlər. Onlar gecə-gündüz dünya malı haqqında düşünür, səbəbsiz yerə dükanları gəzirlər. Hətta e`tiraf edirlər ki, gündə yeni bir şey almasalar rahatlanmırlar. Əgər bu insanların ilkin tərbiyəsinə nəzər salsaq, həmin “yaxşı iş əvəzində hədiyyə” üsulu ilə rastlaşarıq. 50\nSual: Belə çıxır ki, uşağın hədiyyəsi yalnız məhəbbət olmalıdır? 50\nCavab: Bəli! Əksər valideynlər uşaq pis iş görənə də ona diqqət göstərmirlər. Onlar öz övladlarına vaxt ayırmır, demək olar ki, yalnız öz problemləri ilə məşğul olurlar. İnanın ki, valideynin diqqətinə ehtiyaclı olan körpə məhz bu diqqəti cəlb etmək üçün pis işə əl atır. Məsələn, iməkləyən körpə sizin ona fikir vermədiyinizi görüb, əlindəki şeyi hara gəldi çırpır. Yalnız onun bu hərəkətindən sonra siz onunla məşğul olursunuz. Başqa bir misal: qucağında körpəsini tutduğu halda telefon söhbətinə şirnikən ana, demək olar ki, öz körpəsini unudur. Bu vaxt körpə ananın diqqətini özünə cəlb etmək üçün əlindən gələn bütün pis işlərə əl atır. 51\nKörpəsini yalnız hədiyyə ilə sevindirmək istəyən valideyn körpəni başqalarına qarşı biganə edir. Amma məhəbbət təmənnalı körpə ətrafına diqqətli olur və istənilən bir adamdan məhəbbət gözləyir. Bəli, məhəbbət həyatın ən böyük dərsidir. “Hədiyyə” üsulu isə insani dəyərləri aradan qaldırır, tamahkarlığı gücləndirir. Övladlarınıza sevgini tanıtdırın. Bunu bacarsanız o sizə və başqalarına qarşı diqqətli olacaqdır. 51\nYeddinci fəsil 52\nBaba və nənə, qohumlar və tanışlar 52\nSual: Körpənin kənar adamlarla əlaqəsinə necə baxırsınız? 52\nCavab: Başqaları ilə əlaqə sizin övladınız üçün çox mühümdür. Amma bunun üçün ilkin olaraq körpənin öz ailə üzvləri ilə əlaqəsi möhkəm olmalıdır. Valideynlər tərəfindən müdafiə olunacağına əmin olan körpə başqaları ilə rahat davranır. 52\nValideynlərinin himayəsini hiss etmədən başqaları ilə münasibətdə olan körpə bu münasibətlərdən qorxu hissi keçirir. Başqaları tərəfindən bircə dəfə qorxudulmuş uşaq cəmiyyətə inamını itirə bilər. 52\nSual: Körpə nə zaman başqaları ilə əlaqə saxlaya bilər? 52\nCavab: Körpə dünyaya göz açdığı gündən müxtəlif insanlarla əlaqə saxlasa da, bir yaşı çatanadək bu əlaqələr körpə üçün bir o qədər də əhəmiyyətli deyil. Uşaq bir yaşından sonra anlayır ki, ailə üzvləri ilə kənar şəxslər arasında fərqlər mövcuddur. Körpə ona diqqət göstərən kənar şəxslərə maraqlı olur. 52\nSual: İlkin yaşdakı əlaqələr hansı formada olur? 52\nCavab: Uşağın ilkin əlaqələri çox sadədir. O hiss edir ki, bu adamlar onun valideyni deyil. Körpə təqribən altı aylığında adamları fərqləndirməyə başlayır və ona mehriban yanaşan şəxslərə üstünlük verir. Uşaq çox təsadüfən ona diqqət yetirməyən adama maraq göstərir. Beləcə, əksər uşaqlar onlara diqqət göstərən şəxslərə reaksiya verirlər. 52\nHər bir körpə qarşısındakı şəxsi tanımaq və onun məqsədini anlamaq üçün müəyyən vaxta ehtiyaclıdır. İlkin maraqlarını ödəmək istəyən körpə valideynləri ilə kənar şəxslər arasındakı fərqləri dərk etməlidir. Körpənin başqaları ilə əlaqəsinin əsasını sizin aşıladığınız inam hissi təşkil edir. Valideyninə e`timadlı olan körpə başqalarına da asanlıqla e`timad göstərir. 52\nSual: Nə üçün övladım qonşudakı ananın sözlərini təkrarlayır? 52\nCavab: Çox güman ki, o sizdən qonşudakı ananın hansısa rəftarını gözləyir. Məsələn, qonşu öz övladına hansısa bir iş üçün icazə verirsə, övladınız da sizdən bu icazəni umur. Ona asanlıqla təslim olmayın. Ona anladın ki, sizin ailələriniz fərqlidir. Bu vaxt uşaq başa düşər ki, bir ailədə mümkün olan iş o biri ailədə mümkün olmaya bilər. 53\nNəzərdən qaçırmayın ki, siz özünüz də bu üsuldan istifadə edirsiniz. Məgər siz qonşu uşağın hərəkətlərini öz övladınıza misal çəkmirsiniz?! Məsələn, qonşu uşağın anasına kömək etməsini, dərslərini yaxşı oxumasını övladınızın nəzərinə çatdıraraq, ondan müəyyən tələblər edirsiniz. Uşaq da məhz sizdən nümunə götürərək sizi qonşu ana ilə müqayisə edir. Əgər başqaları ilə müqayisə olunmaq istəmirsinizsə, özünüz də belə müqayisələrdən çəkinin. Körpəni anladın ki, qonşu qonşudur, biz isə biz və biz özümüzü başqaları ilə müqayisə etməməliyik. 53\nCavab: Bilməlisiniz ki, başqaları ilə müqayisə olunan uşaqda rəqabət hissi güclənir, və onun şəxsiyyəti yaralanır. Siz başqa uşaqları misal çəkdiyiniz zaman uşaq elə hesab edə bilər ki, siz həmin uşaqları daha çox sevirsiniz. Daha mühümü budur ki, uşaq sizin razılığınızı qazanmaqdan ümidini itirə bilər. Belə bir misal var: “Müqayisə nifrət doğurur.” 53\nSual: Görən mənim övladım öz yaxınlarını sevirmi? 53\nCavab: Körpə öz yaxınlarını avtomatik şəkildə sevə bilməz və kimsəni səbəb olmadan xoşlaya bilməz. Ehtimal olunur ki, uşağın hissləri ona qarşı olan rəftarla formalaşır. Əksər uşaqlar başqalarının ona qarşı münasibətinə həssas olurlar. Körpənin rəftarı sizin rəftarınızın oxşarıdır. Əgər siz yaxınlarınızı sevirsinizsə və bu sevgi uşağa qarşı diqqətinizi azaltmırsa, uşaq da həmin şəxsləri sevəcəkdir. Təbii olaraq uşaq sizin nifrət etdiyiniz adamları xoşlamayacaqdır. 53\nUşaq böyüdükcə yaxınların ona marağı artır. Bu maraq bütün uşaqlarda reaksiya doğurur. Övladınızın qohumlara və yaxınlara xüsusi münasibət göstərməsinə təbii baxın. Bu xüsusi hisslər qohumluqdan doğmur, övladınızın həyatında baba və nənənin xüsusi yeri var. Onlar öz nəvələri ilə öyünür və onlara böyük məhəbbət göstərirlər. Onlar bu fikirdədirlər ki, övladları onların təcrübələrindən istifadə etməlidirlər. Hansı ki, uşağın tərbiyəsində problem yarananda yaxalarını kənara çəkib günahı ata-ananın üstünə atırlar. Nəvə üçün hər işə çalışan baba və nənə uşağı ərköyün etməkdə ittiham olunur və bu ittihamdan ləzzət alırlar. Onlar elə başa düşürlər ki, nəvələri üçün istənilən bir işi görməyə haqları var. Onlar arzusu yerinə yetirilmiş nəvənin razılığından məmnun qalırlar. Övladlarınız da, onları sevir. Bu qarşılıqlı razılıq hər birimizi narahat etsə də, özümüz baba və nənə olduqdan sonra başqa cür düşünürük. Baba və nənə də, nəvələr də şaddır. Amma ata-analar əsəbi! Amma əlindən heç bir iş gəlməyən valideyn bu qarşılıqlı sevgini qəbul etsə daha yaxşıdır. 53\nSual: Demək, sizin fikrinizcə, övladımla baba və nənə arasındakı əlaqəyə kömək etməliyəm? 54\nCavab: Bu sualın cavabı müsbətdir. Məncə, uşaq insanları müxtəlif yaşlarında pillə-pillə tanımalı və hər yaşa uyğun problemləri dərk etməlidir. Məsələn, babanın iməyləyə bilmədiyini görən uşaq təəccüb edir. O, dərk edir ki, cavanlarla qocalar arasında fərqlər mövcuddur. O, qocalığın nə olduğunu hiss etməyə başlayır. Bu dərsləri öyrənmək uşaq üçün çox mühümdür. Təəssüf ki, bizim dövrümüzdə uşaqları yaşlı nəsildən ayırıb, bir yerdə saxlamağa üstünlük verirlər. Bunun nəticəsində uşaqlar bir çox mə`lumatlardan məhrum olur və qocalara qarşı diqqətsizlik göstərirlər. 54\nSual: Demək, baba və nənə ilə əlaqənin heç bir zərəri yoxdur? 54\nCavab: Bu yaxınlıq yalnız o zaman zərərli ola bilər ki, sizinlə övladınız arasında ziddiyyət yaratsın. Axı baba və nənə körpəyə münasibətdə sizdən daha biliklidir. Ola bilər ki, siz körpənin tərbiyəsi üçün özünüzü layiq bilməyəsiniz. Amma bu sizin haqqınızdır və bu haqqı kimsə əlinizdən ala bilməz. Baba və nənə sizin tərbiyə prosesinizə müdaxilə etmədən öz nəvələrindən ləzzət ala bilərlər. 54\nBə`zən ziddiyyətlər də yaranır və bu ziddiyyətlər qoyduğunuz qanunların pozulması ilə nəticələnir. Baba və nənə, adətən sizin tə`yin etdiyiniz qaydaları saya salmırlar. Məsələn, siz övladınız üçün müəyyən miqdarda cibxərcliyi nəzərdə tutursunuz. Amma baba və nənə uşağa sizin nəzərdə tutduğunuzdan qat-qat artıq pul verirlər və bununla da sizin planlarınızı altüst edirlər. Ehtimal olunur ki, onlar sadəcə ləzzət aldıqları üçün belə edirlər. 55\nSual: Övladımı öz babası və nənəsi üçün hansısa bir hədiyyə hazırlamağa vadar etməliyəmmi? 55\nCavab: Düşünmürəm ki, siz övladınızı bu işə məcbur etməklə onda baba və nənəsinə qarşı məhəbbət yarada bilərsiniz. Amma uşağa dolayı yolla anlatmaq olar ki, baba və nənə üçün hazırlanmış hədiyyə onları sevindirir. Siz körpənizi bu işə sadəcə də`vət edə biləsiniz. Çünki onun baba və nənənin məhəbbətindən başqa bir şeyə ehtiyacı yoxdur. 55\nSual: Görən övladımla onun baba və nənəsi arasındakı əlaqə nə dərəcədə əhəmiyyətlidir? 55\nBundan ötrü onlarla görüş üçün onların evlərinə getməyə dəyərmi? 55\nCavab: Hökmən! Hər bir gəzinti və səfər uşağı hərəkətə gətirir. Qarşıdakı səfər onun sevincinə səbəb olur. Bə`zən uşaq şadlığın tə`sirindən ağlayır. Baba və nənənin yaşayışından xəbərdarlıq həyəcanla dolu bir xatirəyə çevrilir. Eyni zamanda baba və nənə üçün sevimli nəvəni körməkdən ləzzətli bir şey yoxdur. Uşaqlar baba və nənələri ilə keçirdikləri anları heç vaxt unutmurlar. Onlar baba və nənələrini xəstə gördükdə qəmlənirlər. Hər halda nəvələrə öz baba və nənələrinin həyatında iştirak etmək şansı verilməlidir. 55


Xocalı soyqırımı XX əsrin ən dəhşətli faciələrindəndir\nBaşlıq / Xocalı sоyqırımı xx əsrin ən dəhşətli fаciələrindəndir\nXocalı sоyqırımı xx əsrin ən dəhşətli fаciələrindəndir\nBütövlükdə Аzərbаycаn xаlqınа qаrşı yönəldilmiş Xocalı sоyqırımı öz аğlаsığmаz qəddаrlığı və qеyri-insаni cəzа üsullаrı ilə bəşər tаrixində bir vəhşilik аktıdır. Bu sоyqırım, еyni zаmаndа, bütün bəşəriyyətə qаrşı tаrixi bir cinаyətdir.\nЕrmənistаnın Аzərbаycаnа təcаvüzü bütün bəşəriyyətə qаrşı cinаyətdir.\nОttо Hаusеn, Аlmаniyаnın sаbiq dövlət kаtibi.\nBiz dünyаyа nümаyiş еtdirməliyik ki, Qarabağ və ətrаf ərаzilərdə bütün bаş vеrənlər çоx dəhşətli bir fəlаkətdir və bu fəlаkət аrаdаn qаldırılmаyıb.\nЕrix Fаyql, prоfеssоr, Vyаnа.\nXocalı sоyqırımı (gеnоsid) – аyrı-аyrı əhаli qruplаrının irqi, milli, yаxud dini mənsubiyyətinə görə məhv еdilməsi, bəşəriyyətə qаrşı ən аğır cinаyətlərdən biridir. Tаrixdən məlumdur ki, ikinci dünyа mühаribəsində hitlеrçilər işğаl еtdikləri ölkələrdə əhаliyə qаrşı kütləvi miqyаsdа sоyqırımı cinаyətləri törətmişlər: Xаtın, Yəhudi sоyqırımlаrı. Yаpоniyаdа xirоsimа və nаqаsаki fаciəsi, müsəlmаn dövlətlərindən irаqdа, Əfqanıstandа, Pakistandа, Çеçеnistаndа və s. bаş vеrən sоn hаdisələr göstərir ki, fаşizmi dоğаn аnа hələ sаğdır. Bunа Xocalı fаciəsi cаnlı misаldır.\nЕrmənilərin Xocalı şəhərini hədəfə аlmаqdа məqsədi nə idi? Bu, bir tərəfdən, Qarabağın dаğlıq hissəsində аzərbаycаnlılаrdаn ibаrət оlаn, strаtеji əhəmiyyətli mаnеəni аrаdаn qаldırmаq idisə, digər tərəfdən, ümumiyyətlə, Xocalını yеr üzündən birdəfəlik silmək məqsədi güdürdü. Çünki Xocalı еlə bir yаşаyış məskəni idi ki, о, Аzərbаycаn tаrixinin qədim dövrlərindən müаsir dövrə qədər tаrix və mədəniyyət ənənələrini özündə əks еtdirirdi. Bu xüsusi mədəniyyət tаrixə Xocalı-gədəbəy mədəniyyəti kimi düşmüşdü. Xocalının kurqаnlаrı və digər аbidələri, müxtəlif növ məişət əşyаlаrı insаn cəmiyyətinin inkişаf dinаmikаsını özündə əks еtdirən mаddi mədəniyyət nümunələridir. Еrməni işğаlındаn sоnrа bütün bu mаddi mədəniyyət аbidələrinin məhv еdilməsi və dünyаnın ən qədim məzаrlıqlаrındаn sаyılаn Xocalı qəbiristаnlığının tеxnikа vаsitəsilə dаrmаdаğın еdilməsi еrməni vаndаlizminin bаriz nümunəsi оlmаqlа yаnаşı, dünyа mədəniyyətinə qаrşı zоrаkılıq аktıdır.\n1992-ci ilin qаnlı fаciəsinə kimi Xocalıdа 7 min əhаli yаşаyırdı. Məlum hаdisələr dövründə Еrmənistаndаn, qоnşu Xankəndidən еrmənilər tərəfindən didərgin sаlınmış xеyli аzərbаycаnlı və 1989-cu ildə fərqаnədən qоvulmuş məhsəti türkləri də məskunlаşmışdılаr.\n1992-ci il fеvrаlın 25-dən 26-nа kеçən gеcə еrməni silаhlı dəstələri Xankəndi şəhərində yеrləşdirilmiş SSRİ-nin 366-cı mоtоаtıcı аlаyının köməyi ilə silаhsız və köməksiz Xocalı şəhərinə hücum еtmişlər. Əvvəlcə şəhər 4 tərəfdən еrməni qоşunlаrı tərəfindən əhаtə оlunmuş, sоnrа isə Xocalıyа аrtillеriyа və аğır hərbi tеxnikаdаn güclü və аmаnsız аtəş аçılmış, аz bir vаxt ərzində şəhərdə yаnğın bаş vеrmiş, şəhər tаmаmilə аlоvа bürünmüşdür. Şəhərin müdаfiəçiləri və yеrli əhаli burаnı tərk еtməyə məcbur оlmuşlаr. Fеvrаlın 26-sı səhər sааt 5-ə kimi şəhər еrməni işğаlçılаrı tərəfindən zəbt еdilmişdir. Bir gеcənin içərisində qədim Xocalı yеrlə yеksаn еdilmişdir.\nXocalı sоyqırımı zаmаnı 613 nəfər öldürüldü, 1000 nəfərdən çоx müxtəlif yаşlı dinc sаkin аldığı güllə yаrаsındаn əlil оldu. 106 nəfər qаdın, 83 аzyаşlı uşаq, 70 qоcа öldürüldü. 10 аilə tаmаmilə məhv еdildi, 25 uşаq hər iki vаlidеynini, 130 uşаq isə vаlidеynlərindən birini itirdi. Fаciə bаş vеrən gеcə 1275 dinc sаkin girоv götürüldü, оnlаrın 150-nin tаlеyi indi də məlum dеyil.\nBütün bunlаr еrməni hərbiçiləri tərəfindən xüsusi аmаnsızlıqlа və аğlаsığmаz vəhşiliklə həyаtа kеçirilmişdir. Hücumdа, həmçinin mаyоr Оqаnyаn Sеyrаn Muşеqоviçin (Sеyrаn Оqаnyаn sоnrаdаn Dağlıq Qarabağdа еrmənilərin qеyri-qаnuni rеjiminin «Müdаfiə nаziri» оldu) kоmаndаnlığı аltındа 366-cı аlаyın Əzizbəyov RPİ-nin 2-ci PB-nin təhqiqаtçı bаtаlyоnu, Yеvgеni Nаbоkixin kоmаndаsı аltındа Əzizbəyov RPİ-nin 3-cü PB-nin təhqiqаtçı bаtаlyоnu, 1 sаylı bаtаlyоnun qərаrgаh rəisi Çitçyаn Vаlеri İsаyеviç və аlаydа xidmət еdən 50-dən аrtıq еrməni zаbit və prаpоrşiki iştirаk еtmişdir («Xocalının işğаlınа dаir istintаq mаtеriаllаrı»ndаn).\nŞəhər əhаlisinin bir hissəsi zоrаkılıqdаn qаçıb qurtаrmаq istəyərkən əvvəlcədən düzəldilmiş pusqulаrdа qətlə yеtirilmişdir. Rusiyanın «Mеmоriаl» hüquq-müdаfiə mərkəzinin məlumаtınа əsаsən, 4 gün ərzində Аğdаmа Xocalıdа qətlə yеtirilmiş 200 аzərbаycаnlının mеyiti gətirilmiş, оnlаrlа mеyitin təhqirə məruz qаlmаsı fаktı аşkаr еdilmişdir. Аğdаmdа 181 mеyit (130 kişi və 51 qаdın, о cümlədən 13 uşаq) məhkəmə-tibb еkspеrtizаsındаn kеçirilmişdir. Еkspеrtizа zаmаnı müəyyən еdilmişdir ki, 151 nəfərin ölümünə güllə, 20 nəfərin ölümünə isə qəlpə yаrаlаrı səbəb оlmuş, 10 nəfər küt аlətlə vurulаrаq öldürülmüşdür. Hüquq-müdаfiə mərkəzi diri аdаmlаrın bаş dərisinin sоyulmаsı fаktını dа qеydə аlmışdır.\nXocalı sоyqırımının еpizоdlаrı insаnı dəhşətə gətirir. Xocalı sаkini əntiqə еrməni hərbiçilərinin tələb еtdiyi «Bu yеrlər böyük Еrmənistаnın bir hissəsidir» sözlərini dilinə gətirmədiyinə görə еrmənilər tərəfindən diri-diri yаndırıldı. Digər Xocalı sаkini Səriyyə Tаlıbоvа dаnışırdı ki, «4 məshəti türkü və 3 аzərbаycаnlının еrməni qəbri üzərində bаşlаrını kəsdilər. Dаhа sоnrа 2 аzərbаycаnlının gözlərini çıxаrtdılаr».\nЕrmənilər sаğ qаlmış insаnlаr üzərində tаmаmilə təhqirеdici hərəkətlər həyаtа kеçirmişdilər. Оnlаrın bаşının dərisini sоymuş, bаşlаrını və bədənlərinin digər оrqаnlаrını kəsmiş, uşаqlаrın gözlərini çıxаrmış, hаmilə qаdınlаrın qаrnını yаrmışlаr. Hücum zаmаnı Xocalıdа istifаdəsi qаdаğаn оlunmuş 5,45 kаlibrli pаtrоnlаrdаn və kimyəvi silаhlаrdаn istifаdə еdilmişdir. Bütün bunlаr Еrmənistаnın Cenevrə kоnvеnsiyаsının prоtоkоllаrını pоzаrаq, mühаribə qаydаlаrınа zidd оlаrаq dinc sаkinlərə qаrşı həyаtа kеçirilən sоyqırımı оlduğunu təsdiqləyir.\nXocalı sоyqırımının xüsusi аmаnsızlıqlа törədilməsi rus, gürcü, ingilis, frаnsız, аlmаn, аmеrikаn və digər ölkələrin vətəndаşı оlаn jurnаlist və publisistləri dəhşətə gətirmişdir.\nXocalı sоyqırımı ilə bаğlı yеni fаktlаr аşkаrlаnıb. Bu bаrədə Аzərbаycаnın işğаl оlunmuş ərаzilərindəki tаrix və mədəniyyət abidələrini müdаfiə təşkilаtı ictimаi birliyinin sədri Fuаd İsmayılоv məlumаt vеrib. Оnun sözlərinə görə, аrаşdırmаlаr zаmаnı məlum оlub ki, Xocalıyа hücumdа Rusiyanın 366-cı mоtоаtıcı аlаyı ilə yаnаşı, SSRİ-nin xüsusi təyinаtlı briqаdаlаrındа xidmət kеçmiş könüllülərdən ibаrət 150 nəfərlik qrup iştirаk еdib.\nЕyni zаmаndа о dа məlum оlub ki, Еrmənistаn Dağlıq Qarabağın hаvа dəhlizinə nəzаrəti ələ kеçirmək üçün Xocalı üzərinə hücumu hələ 1989-cu ildən plаnlаşdırıb. Bеlə ki, 1989-cu ilin dеkаbrındа Еrmənistаn оrdusunun zаbitləri Baqdasar Gevorkyan, Bаnо Siraderyan və Sаmvеl Şаrinyаn SSRİ quru qоşunlаrının 12-ci briqаdаsının tərkibində Əfqanıstandа döyüşmüş rus zаbiti Vladimir Vоrоnоvlа dаnışıqlаr аpаrаrаq, оnu sоvеr оrdusunun xüsusi təyinаtlı briqаdаlаrındа xidmət kеçmiş könüllülərdən ibаrət xüsusi təyinаtlı qrup təşkil еtməyə və bu qruplа Xocalıyа hücum еtməyə rаzı sаlıblаr. Vladimir Vоrоnоv 1990-cı ilin birinci rübündə аrtıq 150 nəfərlik bаtаlyоn təşkil еdərək, döyüşə hаzır vəziyyətə gətirib. Bu bаtаlyоnun qərаrgаh rəisi tаnınmış sоvеt kəşfiyyаtçısı İvаn Qukаsоv, оnun yаrdımçılаrı isə Аlik Petrosyаn və Fеliks Qеоxlyаn təyin еdildilər.\nYеni yаrаdılmış xüsusi təyinаtlı bаtаlyоnun döyüş kоmаndirləri Qukаşоv, Sumbаt Аkоpyаn, Kаrеn Gevorkyan оlublаr. Pеşəkаrlаrdаn sеçilmiş bu bаtаlyоnun pаrtizаn mеtоdu ilə hərəkət cədvəlinə və hücum xəttinə Vladimir Vаrdаnоv və Vazgen Sаrkisyаn rəhbərlik еdiblər.\nXocalı qаçqınlаrının BMT, Аvrоpа ittifаqı və Аvrоpа təhlükəsizlik və əməkdаşlıq təşkilаtınа mürаciətində dеyilir: «Аrtıq 15 ildən аrtıqdır ki, biz, qаçqın vəziyyətinə düşmüş Xocalılаr, ürəkаğrısı və еyni zаmаndа böyük ümidlə bütün dünyаnın sülhsеvər xаlqlаrınа, bеynəlxаlq təşkilаtlаrа mürаciət еdirik, sizdən xаhiş еdirik, еrməni hərbi təcаvüzü nəticəsində bizim bаşımızа gələn bəlаyа lаqеyd qаlmаyаsınız. Biz inаnırıq ki, dünyаnın BMT, Аİ və АTƏT kimi kifаyət qədər nüfuzlu bеynəlxаlq təşkilаtlаrı, sülhsеvər ölkələri Еrmənistаn kimi dövlətin bеlə təcаvüzkаrlığınа qаrşı tədbir görəcəklər». Dünyаdа qəbul оlunmuş bеynəlxаlq kоnvеnsiyаlаr, ümumbəşəri qаnunlаr Xocalı fаciəsi kimi sоyqırımlаrı pisləyir, yоlvеrilməz оlduğunu bildirirlər. Аzərbаycаn xаlqı 1948-ci il 9 dеkаbr tаrixli «Sоyqırımı cinаyətinin xəbərdаrlıq еdilməsi və cəzаlаndırılmаsı» kоnvеnsiyаsını rəhbər tutаrаq, Еrmənistаn rеspublikаsınа qаrşı BMT-nin bеynəlxаlq məhkəməsində iddiа qаldırmаq üçün bütün hüquqi əsаslаrа mаlikdir. Dünyа bilməlidir ki, bu cinаyət, təkcə Аzərbаycаn xаlqınа qаrşı dеyil, həm də bütün sivilizаsiyаlı dünyаyа, bəşəriyyətə qаrşı yönəldilmişdir. Bu gün Еrmənistаndа mühüm dövlət pоstlаrı tutаnlаr, sеyrаn Оhаnyаn, Serj Sarkisyan, еləcə də Robert Köçəryan və digərləri bаş vеrmiş sоyqırımının günаhkаrlаrı kimi bеynəlxаlq məhkəmə qаrşısındа cаvаb vеrməlidirlər. Cinаyət cəzаsız qаlmаmаlıdır. Еrmənistаnın hərbi-siyаsi təcаvüzü dünyа ictimаiyyəti tərəfindən ittihаm еdilməlidir. Bеynəlxаlq təşkilаtlаr, dünyа dövlətlərinin pаrlаmеntləri Еrmənistаn rеspublikаsının Аzərbаycаn tоrpаqlаrındа törətdiyi hərbi cinаyətə – Xocalı sоyqırımınа, əsl sоyqırımı hаdisəsi kimi bеynəlxаlq siyаsi-hüquqi qiymət vеrməlidirlər.\nАzərbаycаn xаlqı və оnun dövləti Xocalı fаciəsini hеç vаxt unutmur və unutmаyаcаqdır.\nAzərbaycan Respublikası prеzidеnti Heydər Əliyev 1 mаrt 1994-cü ildə bu hаqdа xüsusi fərmаn vеrmişdir. Azərbaycan Respublikası milli məclisinin qərаrı ilə 26 fеvrаl «Xocalı sоyqırımı və milli mаtəm günü» еlаn оlunmuş, bu bаrədə bütün bеynəlxаlq təşkilаtlаrа məlumаt vеrilmişdir.\n25 fеvrаl 1997-ci ildə «Xocalı sоyqırımı qurbаnlаrının xаtirəsinə sükut dəqiqəsi еlаn еdilməsi hаqqındа» Azərbaycan Respublikası prеzidеnti Heydər Əliyev tərəfindən fərmаn vеrilmişdir.\n«BMT bаş məclisinin 9 dеkаbr 1948-ci il tаrixli 260А sаylı «Sоyqırımı siyаsətinin qаrşısının аlınmаsı və оnа görə cəzа bаrədə» kоnvеnsiyаsının prinsipləri Xocalı fаciəsinin, həqiqətən, sоyqırımı оlduğunu bir dаhа sübut еdir. Həmin sоyqırımını istintаq mаtеriаllаrı və fаktlаrı dа təsdiqləyir. Bütün bеynəlxаlq nоrmаlаrа görə, Xocalı fаciəsi sоyqırımı аktıdır. Gеc də оlsа, bütün dünyа ölkələri bu sоyqırımı аktını еtirаf еtməli və tаnımаlıdır.\nBəzi еrməni ziyаlılаrı аrtıq bu еtirаfı еdiblər və еrməni оlduqlаrı üçün xəcаlət çəkdiklərini bildiriblər. «Zеrkаlо» qəzеtinin 23 fеvrаl 2008-ci il tаrixli nömrəsində Еlçin Həsənоvun «Təmiz еrməni hökmü» аdlı məqаləsi dərc оlunmuşdur. Müəllif Xocalı fаciəsindən bəhs еdən sənədli filmə bаxаn Yerevan ziyаlılаrının mülаhizələrini bеlə şərh еtmişdir:\nMаrinа Mаmuns, prоqrаmçı-mühəndis: «Əgər bu fаciəni еrmənilər törədiblərsə, оndа mən millətimə nifrət еdirəm, оnа tüpürürəm. Mən kеçən gеcəni tаmаmilə yаtа bilmədim. Bəyəm Аllаh bunu görmür?»\nАlinа Qаbriеlyаn, həkim-rеntgеnоlоq: «Bu dəhşətli fаciəyə inаnа bilmirəm. Bəyəm mənim millətim bu cür dəhşətli və qəddаrdır, insаnlıqdаn uzаqdır? Lаkin fаkt rеаllıqdır. Millətimə görə mən xəcаlət çəkirəm».\nАlеksаndr Pоkоryаn, hüquqşünаs: «Mən türklərə və аzərbаycаnlılаrа hörmət еtmirəm, аncаq bu vəhşilik аksiyаsı bizə şərəf gətirə bilməz».\nƏ.Ələsgərov və b. «Xаlq qəzеti», 1 аprеl 2008.\n<< §65 < Başlıq > §67 >>


Bircə toy çadırı çatışmır... – erməni polkovnikə cavab\n6 Mart 2015 16:16\nErməni politoq Melik-Şahnazaryanın son vaxtlar Azərbaycana qarşı böhtan dolu çıxışlarına İbrahim Rüstəmovdan sərt reaksiya verilib.\nAznews.az tanınmış hərbi jurnalistin erməni politoloqa ünvanladığı açıq məktubunu oxuculara təqdim edir:\nLevon Qrantoviç, gəncəli dostumun danışdıqlarını hələ də unuda bilmirəm...\nƏxlaqi dəyərlərə həmişə fövqəladə həssaslıqla yanaşan bir insan kimi, düşmən cəbhəsinə ünvanladığım məktubumu bu cümlə ilə başlamağım bəlkə də gözlənilməz və qəribə təsir bağışlayır. Lakin reallığın və həqiqətin amansız diqtəsi nə güzəşt tanıyır, nə də dost-düşmən. Həm də biz normal məntiqin alt qatlarında günü-günə calayanlardan, hər ayın sonunda alacağı məvaciblə təsəlli tapanlardan, paqon-filan altında gizlənib mürgüləyə-mürgüləyə toplumun içində əriyənlərdən, bir sözlə, baş girləyənlərdən deyilik axı. Özümüzə görə yükümüz, yükümüzə görə çəkimiz var...\nFikirlərimi bölüşə-bölüşə hər cümləmdə, hər kəlməmdə, hər durğu işarəmdə, hətta "probellərdə" belə birinci cümləmin "ayaq səslərini" eşidirəm və qeyri-adi narahatlıqla o cümlənin "çırpıntılarına" qulaq yoldaşı oluram. Onu deyirdim axı, Levon Qrantoviç, gəncəli dostumun danışdıqlarını hələ də unuda bilmirəm... Əxlaqi dəyərlərə həmişə fövqəladə həssaslıqla yanaşan bir insan kimi, bu bənzərsiz yaddaş sədaqətini uğurlu nümunə saymaq məndən ötrü çox çətindi. Ancaq bu məsələdə ünvan sahibinin günahını, sərhəd-filan tanımayan anlaşılmaz canfəşanlığını da öz üzərimə götürmək niyyətində deyiləm. Məndən olsa, daha vacib məsələyə, daha mühüm ünvana üz tutardım, daha vacib məsələdən, daha mühüm ünvandan yazardım. Ancaq indiki məqamda o cümlənin üstündən sükutla keçmək, o cümləni unutmaqdan heç də asan deyil. Onu da deyim ki, etirafımın səmimi qarşılanacağına inamım çox azdı; ömrünü hərbdə keçirmiş bir insan kimi, indiyədək qarşı tərəfdən gördüklərim, eşitdiklərim və yaşadıqlarım ümidlərimi nadir hallarda doğruldub. Mən həm də öz cəbhəmdə zaman-zaman mənəvi təpkilərə məruz qalan və hər şeyi təmsil etdiyim dövlətin milli maraqlarına güzəştə getməyi bacaran hərbi jurnalistlərdənəm. Kim olur olsun, həyat fəlsəfəmin qafiyəsini pozan, gördüyüm işlərə aşağıdan yuxarı kölgə salmağa çalışan nə varsa, eynimə gəlməz: bar verən ağaca daş atarlar...\nMaraqlıdı, elə hey ürəyimə çırpılan o cümlənin qeyri-adi inadkarlığını və onun aramsız inadkarlığı qarşısındakı gücsüzlüyümü normal məntiq də təqdir edir, amma gəlin yalançı vətənpərvərliyi bir kənara ataq və əsl həqiqətdən danışaq. Həqiqət isə budur ki, Levon Qrantoviç, gəncəli dostumun danışdıqlarını hələ də unuda bilmirəm... Ancaq danılmaz əxlaq kodeksi, ermənilərin dillə desək, əsl türklüyüm birbaşa mətləb üstünə gəlməyimə imkan vermir. Bundan ötrü mən hələ çox məsələləri qabartmalı, yaralarımın qaysaqlarını qopartmalıyam. Çünki erməni zimVORneri kimi ləyaqətsiz və şərəfsiz deyiləm.\nXocalıda keçirdiyiniz "imza günü" həm tarixin, həm də insanlığın ən murdar nümunəsi kimi yaddaşımın bütün qatlarında həmişə diridi, həmişə ayıqdı. Ancaq mənim yaddaşımda, həm də o faciədən az sonra, təcavüzdən və ölümdən qurtardığım cavan, yaraşıqlı bir erməni gəlini və onun südəmər körpəsi də var. Bununla öyünmürəm. O gəlinin iki daşın arasında, məni öz övladının atası kimi tanımasını da hərbi xidmətimin ən böyük uğuru kimi qələmə vermək niyyətim yoxdu. Ancaq o gəlinin öz erməni ərini, uşağının atasını danması artıq sənin kimi özündənrazı ermənilər üçün sarsıdıcı faktdır; həm də, hamınız inanın, birinci və sonuncu nümunə deyil. Çünki öz simanızda təqdir etdiyiniz heç bir şərəfsizlik, heç bir amansızlıq bir türk əsgərinin tarixdəki möhtəşəm obrazını dəyişə bilməyəcək! "Xocalı işi: xüsusi qovluq"da da, "Erməni xarakteri"ndə də bütün bunları oxumaq istəyirəm...\nAzərbaycanda – dünyanın sayılıb-seçilən güc mərkəzində xüsusilə sənin kimi ermənilər üçün təəssüf doğuracaq görünməmiş ciddi bir fərqlilik yaşanır. Xalqın dövlətə və dövlət başçısına inamı yalnız gündəlik həyat qayğıları ilə məhdudlaşmır, əksinə, nəinki Qarabağa, həm də Göyçə, Zəngəzur kimi tarixi torpaqlarımızadək boy verir, böyüyür. Böyüyən təkcə inam deyil ancaq, Levon Qrantoviç. Azərbaycan adına yaxşı nə varsa, hər şey tərəqqidədir. Bakının da, ikinci başkəndimiz Gəncənin də, Sumqayıtın da... əhatə dairəsindədi bu tərəqqi. Bax Gəncə dedim, yenə də gəncəli dostumun danışdıqları yadıma düşdü. Ancaq bu dəfə onun sözlərinin üstündən sükutla keçmək niyyətim yoxdu. Olanları danışacağam. Axı həqiqət hamıdan və hər şeydən güclüdü. Qoy sadə camaatınız "qəhrəman ideloqlarının" əsl simasını görsün və tanısın...\nGəncə, həm də bir vaxtlar sənin və sənin kimi çoxsaylı ermənilərin bölüşdüyü "vətən" - müqəddəs Azərbaycan torpağıdır. Doğulub boya-başa çatdığın, ta o "zifaf" gecəsini yaşadığın vaxtadək sən bu yurdun çörəyini yemisən, suyunu içmisən. Özü də nə az, nə də çox, düz on altı il. İndi mən neynəyim ki, ermənilər üçün üzüağ olan o günlərdən sən üzüqara çıxmısan. Onun-bunun altına yıxıla-yıxıla ÜZDƏNİRAQLIĞINA öz əlinlə, öz xoşunla ömürlük möhür vurmusan. İndi bunu "vətənpərvərliyinlə" nə qədər pərdələməyə çalışsan da, həqiqəti dana, reallığı gizlədə bilməzsən. Ən azı ona görə ki, sənin kimi ideoloqların meydan suladığı bir məkanda, xüsusilə ordunuzda üzdəniraqlıq artıq ənənə halına çevrilib. Bircə toy çadırı, toy masası çatışmır... Doğrudan da, hər doğulan üzdəniraq Allahın yaratdığı deyil.\nBax belə, Levon Qrantoviç, bu da gəncəli dostumun dedikləri. Təfərrüatlarını, sağlıq olsun, üzbəüz danışaram. Göyçədə, Zəngəzurda görüşəndə...


Kreml ölkəni etnik münaqişəyə sürükləyir - Cümhuriyyət\nKreml ölkəni etnik münaqişəyə sürükləyir\nTarix: 22 Sentyabr, 19:17 | Baxış: 312\nRusiya Federasiyasında qeyri-rus millətlərin ana dili uğrunda mübarizəsi genişlənir. Buna Moskvanın şovinist siyasəti əsas yaradıb. Qeyd edək ki, Rusiya prezidenti Vladimir Putinin Baş prokurorluğa "etnik respublikalarda ruslara zorla yerli dilləri öyrənməyə məcbur edildiklərinə dair faktların araşdırılmasını” tapşırdıqdan sonra yerli valideynlər uşaqlarını yalnız rus dilində oxutmağa məcbur qalıblar. Putin iyul ayında Mari respublikasına səfəri zamanı demişdi ki, kiminsə öz ana dili olmayan dili öyrənməyə məcbur edilməsi, habelə Rusiyanın etnik regionlarında rus dili dərslərinin saatlarının ixtisarı yolverilməzdir.\nPutinin bu addımından sonra qeyri-ruslarda ana dili uğrunda mübarizə başladı. İlk olaraq 16 sentyabrda Başqırdıstan Muxtar Respublikasının paytaxtı Ufa şəhərində "başqırd dilinə dövlət dili status verilsin” tələbi ilə kütləvi mitinq keçirirdi. Artıq bu istiqamətdə etirazlar daha geniş vüsat almağa başlayıb. Qeyd edək ki, Çuvaşiya və Başqırdıstan respublikalarının yazıçıları Rusiya prezidentini böyük aborigen azlığına malik regionlarda yerli dillərin icbari tədrisinə qarşı çıxmaq mövqeyindən çəkinməyə çağırıb.\nEtirazlar artıqca Rusiyada vəziyyət daha da gərginləşir. Analitiklər hesab edir ki, etirazların bu tendensiyada artması Rusiyanın milli təhlükəsizliyi üçün ciddi təhdiddir. Qeyd edək ki, Rusiyada 21 muxtar respublika var. Bunlar: Adıgey, Altay, Başqırdıstan, Buryatiya, Dağıstan, İnquşetiya, Kabarda-Balkariya, Kalmıkiya, Qaraçay-Çerkesiya, Kareliya, Komi, Mari El, Mordoviya, Saxa (Yakutiya), Şimalı Osetiya-Alaniya, Tatarıstan, Tuva, Udmurtiya, Xakasiya, Çeçenistan, Çuvaşıstan respublikalarıdır. Ekspertlər hesab edir ki, Rusiya hakimiyyəti tezliklə bu məsələyə tam mənada aydınlıq gətirməsə, problem daha da dərinləşəcək. Ehtimal var ki, bu gedişlə, proses bütün federasiya ərazisini əhatə edəcək.\nMuxtar respublikalar ləğv edilə bilər\nAzərbaycan Xalq Cəbhəsi Partiyası (AXCP) sədrinin müavini, siyasi-şərhçi Məhəmməd Əsədullazadə "Cümhuriyət” qəzetinə açıqlamasında Rusiyanın etnik müstəqillikdən çəkindiyini deyib. M.Əsədullazadə hesab edir ki, yerli xalqların müqavimətgöstərmə statusu da ləğv oluna bilər:\n"Rusiyaya qarşı Qərbin iqtisadi sanksiyaları və siyasi izolyasiyası getdikcə bu ölkədə avtoritarizmin güclənməsinə səbəb olur. Rusiya federal quruluşa malikdir, tərkibində muxtəlif xalqların respublikası mövcuddur. Görünən odur ki, Kreml müstəqil qərarlar vermək hüquna malik olan bu respublikalara müəyyən müdaxilələr etmək istəyir. Moskva Qərbin Rusiya daxilində etnik məsələni qızışdıracağından ehtiyat edir. Bir müddət bundan əvvəl Tatarıstanın daxili müstəqilliyinə qarşı Kremlin müdaxiləsi başladı.\nAnaloji proses başqa respublikalarda başlanıb. Başqırdıstan, Çuvaşiya və digər respublikalarda ana dilinin tədrisi icbaridir, ancaq mərkəzi hökumət diskriminasiya siyasəti yürüdür. Hesab edirəm ki, Rusiya bu cür siyasətlə milli subyektlər arasında ədavəti alovlandıracaq. Hər bir muxtar respublikada ana dilinin tədrisi icbaridir. Kreml şovinist siyasətini dəyişməsə, milli azadlıq ideyaları alovlana bilər. Etnik məsələ onsuz da iqtisadi cəhətdən zəifləmiş Rusiyada ciddi problemlərə yol açar. Rusiya hakimiyyəti çalışır ki, vahid dil və vahid mərkəz ətrafında birləşmə olsun. Əgər yerli respublikalar müqavimət göstərməsə, respublika quruluşları da zamanla ləğv ediləcək”.


"Ermənistan tərəfi münaqişənin həllində maraqlı deyil" - İlham Əliyev - Azinforum.az İnformasiya Portalı\nAna səhifə / Sosial / “Ermənistan tərəfi münaqişənin həllində maraqlı deyil” – İlham Əliyev\n“Ermənistan tərəfi münaqişənin həllində maraqlı deyil” – İlham Əliyev\nBu barədə Prezidentin mətbuat xidməti məlumat yayıb. Görüşdə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev Antonio Quterreşi BMT-nin baş katibi seçilməsi münasibətilə bir daha təbrik etdi. Dövlətimizin başçısı onunla Bakıda keçirdiyi görüşləri məmnunluqla xatırladı.\nBaş katib Antonio Quterreş BMT-nin qaçqınlar üzrə ali komissarı kimi Azərbaycana səfərlərindən, Prezident İlham Əliyev ilə görüşlərindən məmnunluqla bəhs etdi. O, Ermənistan-Azərbaycan, Dağlıq Qarabağ münaqişəsi ilə bağlı danışıqlar prosesinin hazırkı vəziyyəti və perspektviləri ilə maraqlandı. Prezident İlham Əliyev bu məsələ ilə bağlı BMT-nin baş katibinə məlumat verdi. Dövlətimizin başçısı hələ ki, danışıqlar prosesində ciddi irəliləyişin olmamasından təəssüfləndiyini bildirdi. Son zamanlar Ermənistan tərəfinin danışıqlarda az qala könülsüz iştirak etdiyini, münaqişənin həlli istiqamətində əldə olunan müəyyən razılaşmaları pozduğunu dedi. Prezident İlham Əliyev ötən ilin aprelində təmas xəttində Azərbaycan Ordusunun Ermənistan silahlı qüvvələri tərəfindən törədilən təxribata cavab verdiyini və nəticədə torpaqlarımızın bir hissəsinin işğaldan azad olunduğunu bildirdi. Dövlətimizin başçısı fevralın 20-də keçiriləcək və qondarma “Dağlıq Qarabağ respublikası”nın “konstitusiyasına dəyişikliklər edilməsi ilə bağlı referendum”un qeyri-qanuni olduğunu, bir sıra təşkilatların bu məsələyə etiraz etdiyini dedi. Bildirdi ki, bu, bir daha Ermənistan tərəfinin münaqişənin həllində maraqlı olmadığını sübut edir.\nÖncəki Övladlarına aliment ödəməkdən imtina etdi, arvadını yandırdı\nNövbəti Ordumuzun PUA-sını vurmağa cəhd edən erməni əsgərlərin komik anları – VİDEO


ABŞ və Türkiyə arasında “hoca böhranı”: qarşıdurma təhlükəli situasiya yaradıb » Azərbaycan Reallığı\nABŞ-ın embarqosu var. Əlində təsbeh kimi fırladır. Kimə gəldi, yelləyir, vurur. Və bir çox dövlətləri özündən incik salır. Məsələn, Almaniya, Şimali Koreya, Çin, İran, Türkiyə və s. önəmli dünya dövlətləri ABŞ-ın “embarqo təsbehinin muncuqları” sırasında yer alır.\nBelə anlaşılır ki, Ağ Ev üçün dost, müttəfiq və s. bu kimi faktorlar qətiyyən əhəmiyyət daşımır. ABŞ-ın beynəlxalq maraqları var və kim o maraqlara uymasa, problem yaratsa, dərhal “embarqo təsbehinin muncuqları”nın sırasına əlavə olunur.\nMəsələnin daha bir maraqlı tərəfi var. Ağ Ev ABŞ-dan başqa heç bir dövlətin maraqlarına, mənafelərinə əhəmiyyət vermir. Hər hansı qərar qəbul edərkən hansısa dövlətin mənafelərini tapdalaya biləcəyini qətiyyən önəmsəmir. Bu barədə hətta düşünməyə belə, zaman xərcləmir. Sadəcə, öz qərarını verir, atacağı addımı atır, digər dünya dövlətlərindən də həmin qərara və addımlara uyulmasını tələb edir.\nABŞ-ın daha bir qəribə vərdişi də var. Ağ Ev hər hansı bir dövlətdən nəsə istəyəndə vermək istəyib-istəmədiyini də soruşmur. Sadəcə, istəyir... Ağ Evin istədiyi verilsə, həmin dövlətə növbəti istəyinə qədər toxunmur. Amma gələcək perspektivdə tələblər artır, üstəlik, aşağılayıcı məzmun alır.\nABŞ-ın istəyi geri çevrildiyi təqdirdəsə, buna cəsarət edən dövlət “hədəf taxtası”na çıxarılır, siyasi-iqtisadi hücumlara məruz qalır. Və bu hücum prosesi hədəf dövlətin diz çökdürülməsinə qədər davam etdirilir.\nYəni ABŞ hazırda beynəlxalq siyasət məkanında “vor zakon” rolunu oynayır. Hər kəsdən istədiyini almağa çalışır, “racon kəsir”, heç kimə də heç nə vermir. Bu isə dünyada qlobal narazılıq və gərginlik yaradır.\nHər hansı dövlətin dost və ya müttəfiq statusu isə ABŞ üçün anlıq dəyişən amildir. Dünən dost, müttəfiq olan dövlət bu gün çox asanlıqla düşmənə çevrilib, hədəfə alına bilər. Düşmənsə, ABŞ-ın maraqlarına həssas yanaşmaqla dərhal dost və müttəfiqlərin sırasına qatılmaq şansına sahibdir.\nBütün bunlar ABŞ-Türkiyə münasibətlərində də özünü qabarıq şəkildə göstərir. Bu iki dövlət onilliklər ərzində strateji müttəfiq olmalarıyla fəxr ediblər. Təbii ki, bu fəxarətin əsas qaynağı rəsmi Ankaranın həmişə ABŞ-ın maraqlarına həssas yanaşmasına bağlı olub.\nAncaq son illərdə bu iki dövlətin strateji müttəfiqliyində çox ciddi məzmun və keyfiyyət dəyişikliyi olub. Belə ki, Türkiyə güclənib, beynəlxalq siyasi iradə mərkəzlərindən birinə çevrilmək iddiasını qabardıb. Təbii ki, ABŞ-ın maraqlarına da əvvəlki kimi həssas deyil. Ən azından, rəsmi Ankara son illərdə Türkiyənin dövlət mənafelərini ABŞ-ın beynəlxalq maraqlarından daha ön planda tutmağa başlayıb.\nNəticədə ortalıqda nə dostluq qalıb, nə də strateji müttəfiqlik... Əvəzindəsə, hələlik beynəlxalq rəqabət görüntüsü daşıyan səhnəarxası düşmənçilik ön plana keçməyə başlayıb.\nHətta Ağ Ev rəsmi Ankaraya qəzəbli olduğunu da gizlətmir. Çünki Türkiyə artıq Ağ Evdən gələn ənənəvi təlimatlara əhəmiyyət vermir, öz maraqlarını reallaşdırmağa çalışır. Türkiyə ABŞ-ın embarqolarına məruz qalan Rusiya, Çin və İranla tərəfdaşlığı davam etdirir.\nBu səbəbdən də qəzəbli Ağ Ev Türkiyəni cəzalandırmağa çalışır. Əvvəlcə 15 iyul çevrilişinə cəhd göstərildi. Hər halda, Türkiyənin rəsmi dairələri 15 iyul dövlət çevrilişinə cəhdin lideri Pensilvaniyada olan FETÖ tərəfindən törədildiyinin sübuta yetirildiyini iddia edirlər. Və rəsmi Ankara FETÖ liderinin (“hoca”nın) Türkiyəyə təhvil verilməsini Ağ Evdən israrla tələb edir.\nAncaq təbii ki, Ağ Ev Türkiyənin bu tələbini yerinə yetirmək niyyətində olmadığını qətiyyən gizlətmir. Nəticədə keçmiş müttəfiqlər və yeni rəqiblər arasındakı münasibətlər maksimum həddə qədər gərginləşib.\nÜstəlik, ABŞ-ın da Türkiyədən analoji tələbi var. Belə ki, Ağ Ev də rəsmi Ankaradan öz “hoca”sını (rahibini) tələb edir. Türkiyə xüsusi xidmət servisləri 15 iyul dövlət çevrilişinə cəhddən bir müddət sonra İzmirdəki Yevangelist kilsəsinin rahibi Bronsonu həbs ediblər. Ona qarşı Türkiyəyə qarşı casusluq və 15 iyul dövlət çevrilişinə cəhddə iştirak etmək ittihamı irəli sürülüb. Və rəsmi Ankara amerikalı “hoca”nı məhkəmə qarşısına çıxartmaq niyyətini qətiyyən gizlətmir.\nAmma rəsmi Ankara amerikalı “hoca”nı ABŞ-a təhvil verməklə bağlı tələblərə də qapılarını tam qapatmır. Əksinə, bu tələbin yerinə yetirilməsi üçün öz şərtini irəli sürür. Belə ki, rəsmi Ankaranın ABŞ-ın tələbinə reaksiyası çox sadədir: “Ver ”hoca"nı, al “hoca”nı (rahibi)..."\nHalbuki Ağ Ev bu variantı yaxına belə buraxmaq istəmir. Belə ki, ABŞ-ın tələbi konkretdir və heç bir şərt qəbul etmir: “Sizinki bizdə qalacaq, bizimkini isə dərhal təhvil verin”.\nTəbii ki, rəsmi Ankara Ağ Evin bu mövqeyini yaxına buraxmır. Öz şərti yerinə yetirilməyincə, Ağ Evin tələbinin də cavabsız qalacağını qabardır.\nNəticə isə göz qabağındadır. ABŞ və Türkiyə arasında “hoca böhranı” yaşanır.\nAğ Ev artıq Türkiyəyə qarşı ciddi embarqolar tətbiq etməyə başlayıb. Hələlik bu embarqoların rəsmi hissəsi Türkiyə hökumətinin 2 nazirini hədəfə alıb. Eyni zamanda rəsmi Ankaranın Rusiyadan S-400 raketləri almaq qərarı bəhanə gətirilərək, Türkiyəyə F-32 döyüş təyyarələrinin satışına veto qoyulub.\nAncaq qeyri-rəsmi embarqolar da var. Və bu embarqolar əsasən Türkiyə iqtisadiyyatını hədəfə alıb. Yəni Ağ Ev Türkiyəyə qarşı qeyri-rəsmi olaraq, iqtisadi savaş açıb. Türkiyənin iqtisadi cəhətdən çıxılmaz vəziyyətə salınmasına cəhd göstərilir.\nHələlik geri çəkilməyərək, inadkar mövqe nümayiş etdirən Ərdoğan hakimiyyətinin cavab reaksiyasının necə olacağı isə böyük maraq doğurur. Yəqin ki, yaxın günlərdə bu qarşıdurma ilə bağlı bir çox məqamlar aydınlaşmağa başlayacaq.


Bizimyol.info qoroskop həvəskarlarına 12 aprel, 2021-ci il tarixi üçün ulduz falını təqdim edir:\nGünün başlanğıcı gərgin olacaq. Bu vaxt üçün bir iş planlaşdırmaq çətindir: vəziyyət ən gözlənilməz ssenari üzrə inkişaf edəcək, yeni işlər ortaya çıxa bilər. Əvvəllər yaxşı münasibətdə olan insanlar mübahisə edə və hətta xırda məsələlərə görə bir-birlərini incidə bilərlər. Xoşbəxtlikdən, bütün fikir ayrılıqları tezliklə keçmişdə qalacaq.\nGünortadan sonra ünsiyyət baxımından daha əlverişli olacaq. Bir çox insanlar öz hisslərini çözməyi bacaracaqlar, buna görə də başqalarını başa düşmək daha asan olacaq.\nQoç - Gələcək haqqında düşünmək, planlar qurmaq və planın həyata keçirilməsində kömək edə biləcək insanlarla müzakirə etmək üçün yaxşı gündür. Ən cəsarətli işlərin uğurlu olacağına inanacaqsınız, əksər hallarda bu nikbinliyiniz başqalarına da pozitiv təsir göstərəcək. İşlərin görülməsi üçün köməyə ehtiyacınız varsa, asanlıqla tapa bilərsiniz.\nQeyri-adi görüşlər istisna deyil, haqqında təriflər eşitdiyiniz bir insanla tanış olmağınız mümkündür. Yəqin ki, romantik münasibətlərin başlanğıcı da ola bilər. Münasibətlər sürətlə inkişaf edəcək və tezliklə həyatınızda əhəmiyyətli bir rol oynamağa başlayacaq.\nBuğa - Gün yaxşı keçəcək, bir çox cəhətdən şanslı olacaqsınız. Narahatlıq üçün heç bir səbəb tapmayacaqsınız. Əvvəllər başladığınız və yarımçıq qalmış işləri tamamlamaq, çatışmazlıqları aradan qaldırmaq üçün bir fürsət olacaq. Düzgün prioritet seçməyi və ən vacib hədəflərinizə tez çatmağı bacaracaqsınız.\nUzun müddət xatırlanacaq və ya sizi maraqlı düşüncələrə çəkib aparacaq görüşlər istisna deyil. Bəzi Buğalar əvvəllər tez-tez mübahisə etdikləri bir adamla dostluq etməyə başlayacaqlar. Günortadan sonra yaxşı alış-veriş vəd olunur. Nağd pul daxilolmaları da mümkündür.\nƏkizlər – Yaxşı olar, tələsməyəsiniz. Günün əvvəlində diqqətinizi cəmləşdirmək çətin olacaq. Yeni fikirləri həyata keçirmək asan olmayacaq və əvvəlcədən planlaşdırılan işləri görmək rahatlıqla alınmayacaq. Zamanla müsbət tendensiyaların təsiri özünü göstərəcək, əhvalınızın düzəldiyini hiss edəcək və hədəflərinizə çatmaq daha asan olacaq.\nGünün sonuna qədər çox işlər görməyə, başqalarının yalnız xəyal etdikləri nəticələrə nail olmağa vaxtınız olacaq. Xoş görüşlər, maraqlı tanışlıqlar mümkündür. Ətrafınızdakı insanlarla yaxşı münasibət quracaqsınız.\nXərçəng - Xırda məsələlərə görə narahatlıqlar yarana bilər. Bu gün gərgin anlar az olmayacaq, amma ciddi problemlərdən deyil, tezliklə keçmişdə qalacaq və unudulacaq kiçik maneələrdən söhbət gedir. Günün ilk yarısında bir müddət başqalarının səhvlərini düzəltməyə məcbur olacaqsınız. İkinci yarısı sizi uğurlu təsadüflərlə sevindirəcək.\nYəqin ki, darıxdığınız insanlarla görüşəcəksiniz. Əvvəllər fikir ayrılıqları olsa da, indi onları keçmişdə buraxıb qarşılıqlı anlaşmaya nail olmaq asan olacaq. Dostlarınızın və köhnə tanışlarınızın köməyi ilə həyata keçirə biləcəyiniz yeni fikirlər ortaya çıxacaq.\nŞir – Narahat gündür. Amma əyləncəli və xoş olacaq. Dostlarla görüşmək üçün əla zamandır. Çox maraqlı mövzuları müzakirə etmək, əvvəllər fikir ayrılıqlarına səbəb olan məsələlər barədə mövqe birliyinə gəlmək fürsəti yaranacaq. Təbii ki, bürcün bütün nümayəndələri düşündükləri planı həyata keçirə bilməzlər. Ancaq fərqi yoxdur; bir az sonra mütləq uğur qazanacaqsınız.\nXoş sürprizlər və hədiyyələr mümkündür. Günortadan sonra alış-veriş üçün əlverişli vaxtdır. Sizi və yaxınlarınızı sevindirəcək şeyləri səhvsiz seçə biləcəksiniz.\nQız - Mühüm məsələləri müzakirə və həll etmək üçün yaxşı gündür. Sürətlə hərəkət edəcəksiniz, vaxt itirməyəcəksiniz, buna görə də çox iş görməyi bacaracaqsınız. Uğurlu təsadüflər istisna edilmir, onların sayəsində çoxdan qoyduğunuz bir hədəfə necə çatacağınızı başa düşəcəksiniz. Şəxsi münasibətlər ahəngdar inkişaf edəcək, yaxınlarınızla yaxşı münasibət quracaqsınız, sizin üçün əziz olan adamları mükəmməl başa düşəcəksiniz.\nDüzdür, gün sürprizlərsiz ötüşməyəcək. Bunlardan biri planlarınızı qarışdıra bilər və bəzi işləri təxirə salmalı ola bilərsiniz. Amma narahat olmayın: daha sonra problemləri yoluna qoyacaqsınız.\nTərəzi – İşlə bağlı hər hansı bir məsələni həll etmək üçün uğurlu gündür. Bir çox təşəbbüslərin perspektivlərini yaxşı görə və hər hansı bir hərəkətin nəticələrini düzgün qiymətləndirə bilərsiniz. İşgüzar danışıqlar yaxşı keçəcək, bir çox məsələlərin asılı olduğu şəxslərlə işbirliyi barədə danışıqlar aparmaq şansı olacaq.\nGünortadan sonra nağd pul gəliriniz ola bilər və yaxşı alış-veriş imkanı qazanacaqsınız. Hər hansı praktik məsələni həll etmək üçün uyğun vaxtdır. Ev işlərinin öhdəsindən yaxşı gələcəksiniz, sizin üçün yorucu və darıxdırıcı görünməyəcəklər.\nƏqrəb - Narahat, lakin maraqlı bir gündür. Həmişəkindən daha çox yeniliklər etməli, improvizasiya qbiliyyətinizi işə salmalı, gözlənilmədən qərarlar verməli olacaqsınız. Amma sizin üçün çətin olmayacaq, çünki intuisiyanız kəskin olacaq. Qeyri-adi və gözlənilməz təkliflər mümkündür. Müəyyən bir cavab vermədən əvvəl daha çox məlumat toplamağa çalışın.\nGünortadan sonra uzaqdan xoş xəbər ala bilərsiniz. Bu vaxt xoş ziyarətlər də mümkündür. Bir vaxtlar birlikdə işlədiyiniz insanların sizinlə əlaqə saxlaması mümkündür. Faydalı işgüzar əlaqələri bərpa etmək şansı olacaq.\nOxatan - Səhər sakitliyinizi qorumaq çətin ola bilər. Emosional fon sıx olacaq, tez-tez xırda şeylərdən, təsir edə bilməyəcəyiniz problemlərdən narahat olacaqsınız. Günün ortalarında daha konstruktiv bir şəkildə işlərə köklənə biləcəksiniz, həyata keçirmək istədiyiniz konkret planlar ortaya çıxacaq. Əməkdaşlıq üçün qeyri-adi təkliflər mümkündür. Onları qəbul etməyin lazım olub-olmadığını tez bir zamanda görəcəksiniz.\nAxşam istirahət və gələcəyə dair düşüncələr qurmaq üçün əla zamandır. Necə davranacağınız və əvvəlcə nələrə diqqət ayıracağınız aydınlaşacaq.\nOğlaq - Tələsməyin. Günün ilk yarısı çətin ki, yeni işə başlamaq üçün əlverişli olsun, xüsusən də qeyri-adi, tanımadığınız bir iş söhbət gedərkən... Hər şeyi anlamaq, necə davranacağınızı başa düşmək üçün çox vaxt lazım gələcək. Hansı tövsiyələrə qulaq asmalı və hansıları qulaqardına vurmalı olduğunuz həmişə aydın olmur.\nGünortadan sonra daha əyləncə olacaq. Son günlər sizi narahat edən problemləri həll etmək, bəzi vacib suallara cavab almaq şansı verəcək. Köhnə tanışlarla görüşməkdən məmnun olacaqsınız, dostlar sizi ruhlandırmaq üçün bir yol tapacaqlar.\nDolça - Yeni təşəbbüslər üçün əla gündür. İşlər yaxşı gedəcək, əvvəllər işləmədiyiniz sahələrdə də yaxşı nəticə göstərə bilərsiniz. Bürcün nümayəndələri tez bir zamanda yeni şeylər öyrənəcəklər, bir çox faydalı məlumatlar əldə edəcəklər. İşgüzar əlaqələri gücləndirmək üçün bir fürsət yaranacaq, daha əvvəl işlədiyiniz insanlarla əməkdaşlığın bərpa edilməsi barədə razılığa gələ bilərsiniz.\nAxşam romantik sürprizlər, xoş anlar, unudulmaz görüşlər gözlənilir. Bu, son vaxtlar aranızda olmayan bir insanla yenidən əlaqə qurmaq şansı verəcək.\nBalıq - Böyük bir gündür. Yeni fikirləri həyata keçirmək, əvvəllər düşündüyünüz planları həyata keçirmək şansınız olacaq. İntuisiyanız sizə kömək edəcək, hərəkətlərinizin mümkün nəticələrini düzgün qiymətləndirməyi bacaracaqsınız. Bu, ciddi səhvlərin qarşısını alacaq.\nKaryera və ya bizneslə bağlı məsələlər uğurla həll olunacaq. Yeni fikirlər ortaya çıxa bilər; onların tətbiqi sayəsində peşəkar mövqelərinizi möhkəmləndirəcək və iş ortaqlarınızın hörmətini qazanacaqsınız. Şəxsi münasibətlərdə də müsbət meyillərin təsiri üstünlük təşkil edir, yaxınlarınızla yaxşı münasibət quracaqsınız.


Cümhuriyyət dövrünün mühüm mədəni hadisələri » Hurriyyet.Info\nCümhuriyyət dövrünün mühüm mədəni hadisələri\nAzərbaycan Cümhuriyyəti dövründə baş vermiş əsas mədəni hadisələr.\n2. Dövlət Teatrının pərdələri ilk dəfə 1918 il noyabrın 4-də Nəriman Nərimanovun “Nadir şah” faciəsinin tamaşası ilə açıldı. Dövlət teatrının direktoru Zülfüqar Hacıbəyov idi.\n9. 1920-ci il yanvarın 30-da Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin Nazirlər Şurası Cümhuriyyətin milli himninin hazırlanması haqqında qərar qəbul etdi və bu məqsədlə Xalq Maarif Nazirliyi tərəfindən müsabiqə elan edildi. Müsabiqənin nəticələri mayın 28-dək Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin ikinci ildönümünə qədər elan edilməli idi. Lakin 1920-ci il aprelin 28-də Azərbaycanın Sovet Rusiyası qoşunları tərəfindən işğalı və Xalq Cümhuriyyətinin süqutu Azərbaycanın milli himninin qəbul olunmasına imkan vermədi. 1992-ci il mayın 27-də “Azərbaycan Respublikasının Dövlət Himni haqqında” Qanununa əsasən, 1919-cu ildə bəstəkar Üzeyir Hacıbəyov və şair Əhməd Cavad tərəfindən tərtib edilmiş “Azərbaycan marşı” Azərbaycan Respublikasının Dövlət Himni kimi təsdiq edildi.


22:00 05.02.2019 (Yenilənib 20:45 05.02.2019)\nBAKI, 15 avqust — Sputnik. Rusiya Federasiyası Səhiyyə Nazirliyinin Qamaleya adına Epidemiologiya və Mikrobiologiya Milli Tədqiqat Mərkəzinin direktoru Aleksandr Ginsburq bildirib ki, rusiyalıların ehtiyacı olan peyvənd dozası 9-12 ay ərzində başa gələ bilər.\n15:27 15.08.2020 (Yenilənib 15:28 15.08.2020)\nBAKI, 15 avqust — Sputnik. Goranboy rayon Yəhərçi Qazaxlar kənd sakini Mahir Xəlilov avtomobil və motosikl detallarından xüsusi texnika düzəldib. O, kvadrasiklə yaxın olan bu texnikanı bir il müddətində ərsəyə gətirib. M.Xəlilovun hazırladığı kvadrasikl avtomobillərin keçə bilmədiyi yerlərdə asanlıqla hərəkət etmə qabliyyətinə malikdir.\nSputnik Azərbaycan-la söhbətində Goranboy sakini uşaqlıqdan texnikaya marağının böyük olduğunu və həmişə işlərini yüngülləşdirmək üçün xüsusi texnikalar hazırlamağa maraqlı olduğunu danşıb:\nGoranboy sakini Mahir Xəlilov avtomobil və motosikl detallarından xüsusi texnika düzəldib\n"Filmlərdə çox görürdüm hər şəraitdə hərəkət edə bilən texnikaları. Qərara aldım ki, öz əlimlə birini yığacam. Bütün işlərini özüm gördüm və belə texnika ərsəyə gəldi" - deyərək məlumat verib.\nM.Xəlilov kvadrasiklin hazırlanması üçün mütəmadi olaraq internetdən də istifadə edib. Onun hazrlanmasında əsasən "Jiquli" və motosikl ehtiyat hissələrindən yararlanıb. Digər hisslərini isə dəmir vasitəsilə qaynaq edərək hazırladığını deyib:\nGoranboy sakini Mahir Xəlilov avtomobil və motosikl detallarından düzəltdiyi xüsusi texnika\n"Əsasən "Jiquli" avtomobilinin ehtiyat hissələridir. Dəyişikliklər edərək quraşdırmışam. Bir də müxtəlif model motosikllərin detallarından istifadə etmişəm. 1200 manata başa gəlib. Heç bir maşın çıxa bilmədiyi yerlərdə hərəkət edir" - deyə Xəlilov bildirib.\nXəlilov kvadrasiklə marağın böyük olduğunu, getdiyi yerlərdə onunla şəkil çəkdirmək istəyən, saxlayıb sual verib maraqlananların çox olduğunu bildirib. Bu texnikanı almaq istəyənlərin də olduğunu deyən Goranboy sakini 2 min manat təklif edildiyini də söyləyib. Lakin daha təkmil bir kvadrasikl hazırladıqdan sonra satacağını bildirib.\nUsta kvadrasikldən xeyriyyə məqsədilə də istifadə edir. O yaşadığı kəndin xeyir-şər işlərində kvadrasiklin arxasına qoşqu ilə bağladığı çən ilə su daşıyır. Bunun müqabilində isə heç bir ödəniş qəbul etmir. Çünki işi xeyriyyə məqsədilə edir.


§12. Torpaq və gübrələr - H. 4\n§12. Torpaq və gübrələr. Hissə 4.\nTest ID - 62296\nMüəllif: Faqu (Əlavə edilib: 31.10.2014)\nNə zaman torpağa gübrə verilməsi ehtiyacı olur?\nMineral duzlar bitki üçün azlıq edəndə\nTorpağın rütubəti az olduqda\nTorpaqda kül çatışmadıqda\nTorpaq tamamilə quruduqda\nTest ID - 62294\nMüəllif: Faqu (Əlavə edilib: 20.10.2014)\nTorpaq dağ süxurundan nə ilə fərqlənir?\nYumşaq olduğuna görə\nTərkibində çürüntülər olduğuna görə\nRütubəti yaxşı saxladığı üçün\nBərk olması ilə\nTest ID - 78141\nMüəllif: Qonaq__2053699 (Əlavə edilib: 02.08.2014)\nKübrələrin növləri hansılardır?\nÜzvi kübrələr, mineral kübrələr\nazot, fosfor, kalium\ntorf, təbii kübrələr\npeyin, üzvi kübrələr,


Qədim dövrlərdə Babil şəhərində sehr elmi özünün ən yüksək zirvəsində idi. Allah Təala iki mələyi insan cildində yer üzərinə göndərir. Bu mələklər insanlara sehrin ziyanını və batil bir əməl olduğunu bildirməli və insanları sehrdən qorumalı idilər. Ancaq bu mələklər sehirbazların sehrini batil etmək üçün sehri də açıqlamalı olurlar ki, bunun vasitəsilə sehrə qalib gələ bilsinlər. Bu da səbəb olur ki, bir qrup insan sehrbazların sırasına qoşulsunlar və insanlar üçün yeni narahatlıqlar yaratsınlar. Baxmayaraq ki, bu iki mələk insanlara bunun yeni bir İlahi imtahan olduğunu söyləmişdilər, ancaq onlar qulaq asmadılar.\n“Babildə Harut və Marut (adlı) iki mələyə nazil olanları, o iki mələk: “Həqiqətən, biz imtahan vasitəsiyik, (gözlə sehrə girişməklə ) kafir olma!” – deməmişdən heç kəsə öyrətmirdilər. Amma onlar o iki mələkdən bir şeylər öyrənirdilər ki, onunla ər-arvad arasına ayrılıq salsınlar. Lakin onlar Allahın izni olmadan heç kəsə zərər yetirən deyildilər. Onlar bir şeylər öyrənirdilər ki, onlara zərər yetirirdi, fayda yetirmirdi. Həqiqətən onlar bilmişdilər ki, bu kimi şeyləri satın alanlar axirətə bir pay aparmayacaqlar. Nə qədər pis bir şeyin müqabilində özlərini satmış oldular, fəqət bilmiş olsaydılar”. (“Bəqərə” surəsi 102).\nYuxarıdakı ayədən göründüyü kimi, bu iki mələk yer üzərinə insanlara təlim vermək üçün göndərilmişdilər. Burada belə bir sual meydana çıxır ki, görəsən mələklər insanlar üçün müəllim ola bilərlərmi?\nBu sualın cavabı elə ayənin özündədir ki, Allah Təala onları insan cildində yerə göndərmişdi. Bu məsələyə “Ənam” surəsinin 9-cu ayəsində də rast gəlmək olur: “Və əgər onu bir mələk etsəydik, yenə onu bir kişi (surətində) edərdik və onları düşdükləri şübhəyə bir daha salmış olardıq”.\nYuxarıdakı ayədən göründüyü kimi, sehrbazlar Allahın izni olmadan heç kimə zərər vura bilməzlər. Bu o mənada deyil ki, cəbr vardır. Xeyr, bu tövhidin üsullarından birinə işarədir. Yəni, bu dünyada olan bütün qüdrətlər İlahi qüdrətdən bəhrələnir. Hətta alovun yandırmaq qüdrəti, qılıncın kəsmək qüdrəti belə onun əmri ilə olur. Bu belə deyil ki, sehrbaz Allahın iradəsinin əksinə olaraq, yaradılışa təsir göstərsin. Və bu belə deyil ki, Allahın hökumətini məhdudlaşdıra bilərlər, bunlar bəzi təsirlər və xüsusiyyətlərdir ki, Allah müxtəlif varlıqlarda onu qərarlaşdırmışdır. Bəziləri ondan yaxşı işlər üçün istifadə edir və bəziləri də sui-istifadə edirlər. Allahın insanlara verdiyi bu azadlıq və ixtiyar onların imtahan olmalarının bir vasitəsidir.\nBunu demək olar ki, sehr çox qədim zamanlardan insanların arasında yayılmışdır. Ancaq onun dəqiq tarixi əlimizdə yoxdur. Sehrə tərif verəsi olsaq, deyə bilərik ki, sehr qeyri-adi əməldir ki, insanlara öz təsirini qoyur. Bəzən gözbağlıca formasında olur, bəzən də psixoloji və xəyali olur.\nSehr lüğətdə iki mənada işlənmişdir;\n1. Fırıldaq, hoqqabazlıq və gözbağlıca mənasında.\n2. O şey ki, onun amili müəmmalı və məxfi şeydir.\n“Sehr” kəlməsi Quranda üç mənada işlənir:\n1. Hoqqabazlıq və həqiqəti olmayan xəyallar.\n2. Şeytanların xüsusi yolla çağırılması və onlardan kömək istənilməsi.\n3. Bəzilərinin batil nəzəri tənqid edilir ki, sehr vasitəsilə nəyinsə mahiyyətini dəyişmək mümkündür. Məsələn insanı onun vasitəsilə heyvana çevirmək olur. Ancaq bu boş xəyaldan başqa bir şey deyildir. Həqiqi deyildir.\nSehr sözü Quranın “Taha”, “Şüəra”, “Yunis”, “Əraf” və başqa surələrində işlənmişdir. Allah Peyğəmbərlərinin sərgüzəştlərində, məsələn, Həzrət Musa, Həzrət İsa, Rəsuli-Əkrəm (s) haqqındakı sərgüzəştlərdən belə nəticəyə gəlmək olur ki, sehr Quranın nəzərincə iki yerə bölünür.\n1. O yerdə ki, məqsəd hoqqabazlıq, gözbağlıca və fokusdursa, sehr deyildir. Musanın (ə) zamanında cadugərlər əsalarını sehr vasitəsilə hərəkət etdirərdilər. “Onların sehri nəticəsində (Musaya) elə gəldi ki, onların çəlikləri və kəndirləri çabalayır”. (“Taha”, 66). “Adamların gözlərini sehrləyib, onları qorxutdular və böyük bir sehr göstərdilər”. (“Əraf”, 116).\nBu ayələrdən görmək olur ki, sehrin həqiqəti yoxdur, bir şeyə təsir qoya bilmir. Bəlkə, bu sehrbazların fokusudur ki, bu cür özünü göstərir.\n2. Quranın bəzi ayələrindən görmək olur ki, bəzi sehrlər həqiqətən təsir qoyur. Belə ki, bəzi ayələrdə deyilir ki, onlar sehr vasitəsilə ərlə arvad arasına ayrılıq salırdılar.\nMəsələn, Həzrət Musanın (ə) zamanındakı sehrbazlar haqda oxuyanda görürük ki, bu sehrbazlar öz əsalarının içində kimyəvi maddə gizlədirdilər ki, günəş şüaları düşəndə və ya müəyyən hərarət nəticəsində həmin əsanı hərəkətə gətirərdi. Bu cür “sehrlərə” bizim zamanımızda da rast gəlmək olur.\nİslamın nəzərində sehr\nİslam fəqihlərin hamısı bu fikirdədirlər ki, sehri öyrənmək, sehrbazlıqla məşğul olmaq haramdır. Bu haqda hədislərimiz vardır və bir neçəsinə müraciət edək.\nİmam Əli (ə) buyurur: “O kəs ki, sehr öyrənər, az ya da çox - kafir olmuş deməkdir. Onun Allahla rabirəsi tamamilə kəsilər”.\nAncaq əgər bu üsulları sehrbazların sehrini batil etmək üçün öyrənərsə, problemi yoxdur.\nİmam Sadiq (ə) haqda gələn hədisdə deyilir: “Sehrə görə pul alan sehrbazlardan biri İmamın xidmətinə gəlir və deyir: “Mənim sənətim sehirdir. Ona görə pul alıram. Gündəlik ehtiyaclarımı da o pulla ödəyirəm. O pulla Həccə də getmişəm. Ancaq indi onu tərk etmiş və tövbə etmişəm. Mənim üçün nicat yolu vardırmı?”. İmam Sadiq (ə) cavabında buyurdu: “Sehrin düyününü aç, ancaq cadugərlik düyününü vurma””.\nBu hədisi belə təfsir edirlər ki, sehri batil etmək üçün onunla məşğul olmaq olar, ancaq cadugərlik haramdır.\nTövratın nəzərində cadugərlik\nTövrat kitabında da sehr elmi bəyənilməyən bir əməl hesab edilir. Belə ki, Tövratda gəlir: “O kəs ki, cin əhli və cadugərlərlə əlaqəsi olar, zina yolu ilə onların davamçısı olar, onu qövmündən uzaqlaşdıracağıq”.\nMüqəddəs kitab olan Qamusda deyilir: “Aydın idi ki, Musa şəriətində sehrin yeri yox idi, şəriət o kəslərə ki, sehrlə məşvərət edirdilər, kəskin surətdə onu qadağan edirdi”.\nMaraqlısı budur ki, Qamus kitabının yazıçısı etiraf edir ki, buna baxmayaraq, yəhudilər cadugərliyi öyrənirdilər. Tövratın əksinə olaraq, yəhidilər bu fikirdə deyildirlər. Ona görə də Quran onları kəskin surətdə məzəmmət edir və onların özlərini baha qiymətə satdığını vurgulayır.\nMüasir dövrümüzdə olan sehr\n1. Xüsusi kimyəvi maddələrdən istifadə edərək. Belə ki, Musa (ə) haqda gələn dastanda deyildiyi kimi onlar kimyəvi maddələrdən istifadə edərək, əsanı ilan kimi hərəkətə gətirərdilər.\n2. Hipnozdan, telepatiyadan istifadə etmək.\nQısası onu demək olar ki, sehrin mənası genişdir. Bu da eyni zamanda sübut edilmişdir ki, insan iradəsinin qüdrəti çox güclüdür. Nəfsini tərbiyə edərək, dahilərimiz elə bir məqama çatmışdılar ki, qeyri-adi işlər görə bilirdilər.\nBunu da qeyd etmək lazımdır ki, nəfsi iki cür tərbiyə etmək olar, şəri yolla və qeyri-şəri yolla . Əgər şəri yolla tərbiyə etsən, nəfsin pak gücə malik olar. Ancaq əgər qeyri-şəri yolla tərbiyə etsən, şeytani gücə malik olarsan. Hər ikisi də mümkündür ki, qeyri-adi işlər görsünlər, ancaq birincisində müsbət olacaqdır, ikincisində isə mənfi. Allah bizi sehrbazların və cadugərlərlərin şərindən qorusun. Amin!\nTarix: 19.11.2013 / 04:20 Müəllif: Akhundoff Baxılıb: 169\tBölmə: Maraqlı melumatlar