Fəlsəfə – MİNFAKT\nBeyin üçün 20 tövsiyyə\n3. Xarici bir dil öyrənmək beyni gücləndirir. Hər gün bir neçə xarici ya da yerli yeni söz öyrənib, istifadə edə bilərsiniz. Lüğət oxuya bilərsiniz. Alış – veriş siyahısı və ya telefon nömrələrini əzbərləməyi yoxlaya bilərsiniz. Continue reading “Beyin üçün 20 tövsiyyə” →\nİyun 30, 2015\t 0\nContinue reading “Dəyərli məsləhətlər” →\n1. Şüur probleminin aktuallığı.\n2. Fəlsəfə və şüuru öyrənən digər elmlər.\n3. Fəlsəfədə şüur probleminin qoyuluşu.\n4. Şüurun inkişafında əməyin və dilin rolu.\n1. Şükürov A.Fəlsəfə.Bakı.1997.\n2. Səttarov M.Adi dini şüur və onun diallektikası.Bakı.1978.Freyd.Z.Psixoloqiya bessoznatelnoqo M.1989.\nŞüur, onun əmələ gəlməsi və inkişafı\nŞüurun mahiyyətindən danışmazdan əvvəl xatırladaq ki, insanın şüuruna,mənəvi fəaliyyətinə,onun fikirləri və hissəri ,iradəsi və xarakteri , duyğuları, təsəvvürləri , baxışları və s. aiddir. Şüur insanı əhatə edən maddi mühütlə qırılmaz surətdə Continue reading “Fəlsəfədə şüur problemi” →\nİyun 8, 2012\t 0\n§. Dialektikanın kateqoriyaları\n2.Təkcə və ümumizim rolu.\n3.Məzmun və forma anlayışları.\n4.Zərurət və təsadüf .\n5.Azadlıq və zərurət.\n1. Qasımzadə F. Diallektik materializm.Bakı. 1972.\n2 . Fərhadoğlu M.Fəlsəfənin əsasları.\n6.Səbəb və nəticə.\n3.Paşayev .V. Fəlsəfə.Bakı 1999.\n“TƏKCƏ VƏ ÜMUMİ.”\nHər bir əşyanın yalnız ona aid olan bir sıra xüsusi cəhətləri vardır. Misal üçün, evimizin yaxınlığında bitən ağacı götürək. Onun öz ölçüləri, müəyyən miqdar budaqları vardır, bu budaqlar müəyyən qaydada yerləşmişdir, Continue reading “§. Dialektikanın kateqoriyaları” →\n§ İnkarın inkar qanunu . Keyfiyyət və kəmiyyət anlayışı\nP l a n : 1. İnkarın dialektik və metafizik anlamı. 2. İnkar kateqoriyası. 3. Keyfiyyət anlayışının təhlili . 4. Kəmiyyət dəyişmələrinin keyfiyyət dəyişmələrinə keçməsi qanunu.\nƏ d ə b i y y a t: 1. Şükürov .A. Fəlsəfə.Bakı.1999. 2. Fəlsəfədə.Dərslik .Bakı. 1997.xııı-xıv fəs. 3. Vivedeniye v filosofiyu.2hissəM.1998.vıı fəs\n. Kəmiyyət dəyişmələrinin keyfiyyət dəyişmələrinə keçməsi inkişafın qanunudur\nÇərçivə daxilində kəmiyyətin dəyişilməsi əşyanın keyfiyyət halının dəyişilməsinə gətirib çıxarmır.lakin bu çərçivədən kənara çıxdıqda ,kəmiyyət dəyişmələri hökmən əsaslı keyfiyyətə keçəcəkdir. Bundan əlavə, məhz inkişaf özü, hər şeydən əvvəl kəmiyyət dəyişmələrinin keyfiyyət dəy-nə keçməsidir, çünki məhz bu keçıd prosesində əşyalar və hadisələr ibtidaidən aliyə, köhnədən yeniyə doğru hərəkət edir.Kəmiyyət dəyişmələri nisbətən yavaş-yavaş baş verən, kəsilməz bir xarakter daşıyır, keyfiyyət çevrilmələri isə kəsiləndir, sıçrayışlıdır.İnkişaf bir- birindən fərqli olan, lakin bir-biri ilə əlaqədar olan iki formanın mərhəllənin -kəsilməzliklə kəsilənliyin vəhdəti kimi meydana çıxar.İnkişafda kəsilməzlik yavaş- yavaş baş verən nəzərə çarpmayan kəmiyyət yığınları mərhələsidir.Kəsilənlik , yaxud sıçrayış -əşyanın əsaslı keyfiyyət dəyişmələri mərhəlləsidir, keyfiyyət in eni keyfiyyətə çevrilməsi momenti və ya dövrüdür. Bir sözlə kəmiyyət rəqəmlə ifadə olunur.Əşyaların ölçüləri, çəkisi, həcmi, onlara xas olan rənglərin,onlardan çıxan səslərin intensivliyi və.i.a. rəqəmlə ifadə olunur.Kəmiyyətlə keyfiyyət eyni bir əşyanın tərəfləri olduğuna görə bir vəhdət təşkil edir.Keyfiyyətin dəyişilməsi , əşyanın dəyişilməsinə , onun başqa bir əşyaya çevrilməsinə gətirib çıxarır, müəyyən çərçivədə daxilində kəmiyyətin dəyişilməsi isə əşyanın nəzərə çarpacaq dərəcədə dəyişilməsinə gətirib çıxarmır.Kəmiyyətlə keyfiyyətin vəhdəti ölçü adlanır. Məsələn,maye halında civə üçün ölçü mənəvi 39°-dən, müsbət 357°-yədək temperaturdur. Civə mənfi 39°- temperaturunda bərkiyir, müsbət 357°-də isə qaynamağa başlayır, buxar halına düşür.\nKeyfiyyət və kəmiyyət anlayışı\nBizim ətrafımızda olduqca çoxlu ən müxtəlif əşyalar və hadisələr vardır. Bunlar bizim üçün nə isə solğun simasız bir kütlə halında qarışmır, bunlardan hər biri başqalarından yalniz ona aid olan spesifik xüsusiyyətləri və xassələri ilə fərqlənir. Məsələn, qızıl kimi bir metalı götürək. Onun özünə məxsus sarı rəngi, uzanma və döyülmə qabiliyyəti vardır, müəyyən sıxlığı və ərimə qaynama tempraturu vardır. Əşyanı başqa bir əşya deyil, məhz həmin əşya edən, onu saysız- hesabsız başqa əşyalardan fərqləndirən nə varsa, bunların hamısı onun məhz keyfiyyətidir.Bütün əşyarın və hadisələrin keyfiyyəti vardır.Hər bir əşyanın müəyyən keyfiyyətdən başqa, kəmiyyəti də olur.Keyfiyyətdən fərqli olaraq kəmiyyət əşyanı ona aid xassələrin inkişaf keçıd forması olduqda da bu dəyişmələr nisbətən sürətlə baş verir. Bir qisim elementar hissəciklərdən başqalarının əmələ gəlməsi maddənin aqreqat halının dəyişilməsi, yeni kimyavi elementin, əvvəllər mövcud olmayan bitgi və heyvan növünün yeni ictimai qaydanın meydana gəlməsi –bunların hamısı maddi aləmin inkişafında sıçrayışlardır. Cəmiyyətin inkişafında sıçrayışların əhəmiyyəti xüsusiilə böyükdür,burada sıçrayışlar çox zaman ictimai inqilablar xarakteri alır, və bu inqilablar köhnə ictimai quruluşu ləmanəğv edir və yeni icyimai quruluş yaradır. Bütün əşyalara və hadisələrə kəmiyyət və keyfiyyət müəyyənlikləri, kəmiyyət və keyfiyyət xasdır. Kəmiyyət və leyfiyyət qarşılıqlı surətdə əlaqədardır, həm də nəzərə çarpmayan tədrici kəmiyyət dəyişmələri inkişaf prosesində əsaslı keyfiyyət dəyişmələrinə keçir\n1. Əksiliklərin vəhdəti qanunu .\n2. Qanun anlayışı.\n3. Ziddiyətlərin müxtəlifliyi qanunu.\n4. Qanunauyğunluq .\n1.Alekseev B. Filosofiya.M1997. xx .fəsil.\n2 Şükürov A.Fəlsəfə.Bakı. 1999.\n3. Fəlsəfədə .Dərslik. Bakı. 1997. xııı-xıv .fəs.\n4.Vvedenie v Filosofiyu.M1998.\n5. Bayramov.Q “İnsan və zaman”.Bakı.1996.\n§ Qanun və qanunauyğunluq\nQanun-əşyalar, hadisələr və ya proseslər arasındakı müəyyən zəruri münasibətdədir ki, bu da onların daxili tərəfindən, onların mahiyyətindən irəli gəlir.Qanun anlayışı obyektiv aləm hadisələrinin vəhdətinin, əlaqəsinin və qarşılıqlı asılılığının insanın insanı dərk etməsi pillələrindən biridir. Qanun və qanunauyğunluq terminləri eyni cür münasibətləri ifadə edir, buna görəbə onlar çox vaxt eyni mənada işlənir. Lakin fərq də var. Qanun hadisələr arasındakı konkret zəruri əlaqəyə deyilir .Qanunauyğunluq termin isə, hər şeydən əvvəl, hadisələri müəyyən düzgünlüyü ardıcıllığın göstərmək üçün işlədilir. Qanunlar müxtəlif tiplərə bölünür. Bunlar təbiət qanunlar, cəmiyyət qanunları, elmi qanunları və.s. –dır.\nQanunu görmək və ya ona əllə toxunmaq olmaz, o bilavasitə hissələrlə qavranılmır.Qanunun kəşf edilməsi – insan təfəkkürünün avstraklaşdırma fəaliyyətinin uzun proses nəticəsidir.\nFəlsəfə qanunları. Əksiklərin vəhdəti və mübarizəsi\nİnkişafda başlıca cəhət onun mənbələri, hərəkətverici qüvvələri məsələsidir. Bu suala əksliklərin vəhdəti qanunu cavab verir .Əksikliklər əşyanın məhs elə daxili tərəfləri, meyilləri, qüvvələridr ki, bunlar bir-birini rədd edir.Bu tərəflərin qırılmaz qarşılıqlı əlaqə münasibəti əksikliklərin vəhdətini təşkil edir. Bütün əşyalardan və hadisələrdə ziddiyətli tərəflər vardır.Adi maqniti ğötürsək görərik ki, onun başlıca fərqləndirici əlaməti şimal və cənub qütbləri kimi bir – birini rədd edən lakin bir – biriylə qırılmaz sürətdə bağlı olan tərəflərin mövcud olmasıdır. Biz maqnitin şimal qütbünü, cənub qütbündən ayırmağa çalışsaqda bunu edə bilmərik.Maqnit yarıya, dörd ,səkkiz və.i.a bölündükdə yenə həmin iki qütbə malik olacaqdır. Atomun mərkəzində də müsbət yüklü nüvə vardır, bu nüvəni mənfi yüklü bir və ya bir neçə elektron əhatə edir. Kimyavi proses atomların assosiasiyası ilə birləşməsi dissosiyasının ayrılması ziddiyətli vəhdətdir. Canlı orqanizmlərdə də əksiklər vardır.Orqanizmlərdə irsiyyət və dəyişkənlik kimi ziddiyətli xassələr vardır.İrsiyyət orqanizmin irsən əldə etdiyi xassələri saxlamaq meylidir. İnsanın psixi fəaliyyətində beynin böyük yarımkürələrinin qabağında oynama və ləmanəngimə, təmərküzləşməsi kimi bir-birinə əks proseslər vardır. Gerçəkliyin ən müxtəlif əşyaları və hadisələrin inkişafı göstərir ki, bir-birinə əks tərəflər vahid əşyada dinc yanaşı mövcud ola bilməz.Əksikliklərin vəhdəti mübarizə üçün zəruri şərtdir, çünki mübarizə ancaq o yerdə olur ki, bir-birinə əks tərəflər vahid əşyada və ya hadisədə mövcud olsun. Cavan orqanizmdə assimilyasiya dissimiuliasiyadan üstün olur, buda onun böyümə inkişafı üçün şərtdir. Diss-ya ass-dan üstün olduqda isə, orqanizm qocalır.Lakin cavan və ya qoca orqanizmdə bu proses qarşılıqlı təsir göstərir. Həya tda məhz bu ziddiyətdən ibarətdir. Beləliklə əksliklər sadəcə yanaşı mövcud olmaq deyil, bir-biri ilə daimi ziddiyət, mübarizə halında olur.Əksliklərin mübarizəsi gerçəkliyin inkişafının daxili məzmunu, mənbəyini təşkil edir.\nDünyada çoxlu ən müxtəlif ziddiyətləri vardır. Daxili ziddiyət müəyyən əşyanın onu əhatə edən mühitlə , bu mühitdəki əşyalarla ziddiyətli münasibətlərdir. Maddi gerçəklik əşyalarına və hadisələrinə həm daxili, həm xarici zid-lər xasdır. Daxili z-lər ona görə imkişafın mənbəyidir ki, məhz bunlar əşyanın özünün təbiətini müəyyən edir.Məsələn,müsbət yüklü nüvə ilə mənfi yüklü elektronların qarşılıqlı təsiri “mübarizəsi “olmadan atom mövcud ola bilməzdi.Ass-ya və diss-ya olmadan orqanizm mövcud ola bilməzdi .Xarici ziddiyətlərin rolu müxtəlifdir. Bunlar çox zaman inkişaf üçün zəruri şərt olur. Məsələn , cəmiyyətlə insanın maddi nemətlər əldə etdiyi təbiət arasındakı ziddiyət belədir.\nAntaqonist ziddiyətlər – hər şeydən əvvəl mənafelləri bir-birinə barışmaz olan siniflər arasındakı ziddiyətlərdir. Bu zid-in ən mühüm əlaməti ondan ibarətdir ki, bunlar hansı ictimai quruluş üçün tipikdirsə, həmin ictimai quruluş çərçivəsində bunları həll etmək mümkün deyildi\nQeyri antoqonik ziddiyətlər- öz əsas başlıca mənafeləri bir-birinə uyğun gələn siniflərin və ictimai qrupların zidd-dir. Məsələn:fəhlələr kəndlilərin mənafeyi bazarda toqquşur. Həqiqətdə bunlar bir-birilə çuğlaşır ,\nBir-birinə keçir ,inkişafda müxtəlif rol oynayır. Buna görə də zidd-dən hər birinə konkret surətdə, onun metdana çıxdığı şəraiti və oynadığı rolu nəzərə almaqla yanaşmaq lazımdır.\n§ FƏLSƏFƏDƏ VARLIQ PROBLEMİ . HƏRƏKƏT. MƏKAN VƏ ZAMAN\n1.Varlıq ən ümumi varlıqdır.\n2.Varlıq formalarının təsnifatı.\n3.Hərəkət anlayışı. Onun formaları.\n4.Məkan və zaman .\n1.Fəlsəfə.Dərslik.Bakı 1977.x bölmə 4-5 bölmə.\n2.Filosofiya B.Qubin. M.1998.ıı-hissə .\n3.Paşayev B.Fəlsəfə .Bakı 1999.\n4.Fərhadoğlu M.Fəlsəfənin əsasları.Bakı 1998.x fəsil 3-4 bölmə.\nVarlıq sözü Fəlsəfədə xüsusi məna kəsb edir. Varlıq fəlsəfi kateqoriya olub, şüurdan asılı olmayaraq obyektiv reallığın-kosmos, təbiət, insanın mövcudluğudur.Başqa sözlə desək, varlıq təbiətdə olan , eləcədə kosmik, həmçinin insanın özünün yaratdığı şeyləri və hadisələri əhatə edir. Konkret insan qarşısında varlıq 2 formada anlaşılır. Bunlar hər şeydən əvvəl , kosmos , təbiət, əşyalar dünyası və insanın yaratdığı mənəvi dəyərlərdir.\nVarlıq formaları: Maddi hadisələrin , əşyaların proseslərin varlığı.Bunların da təbii və insanın yaratdığı maddi varlığa bölmək olar.\nMənəvi varlıq isə fərdləşmiş mənəvilik ilə ümumbəşəri mənəviliyi özündə birləşdirir.\nVarlıq –fəl kataqoriya olub, şüurdan asılı olmayaraq obyektiv reallığın –kosmos , təbiət , insanın mövcudluğudur.F-ə ilk dəfə Parmenit gətirmişdir.Varlıq fəlsəfi kateqoriya kimi bütün şey hadisələrin əsasında sözlə desək, varlıq təbiətdə olan, eləcə də kosmik , həmçinin əşyaları və hadisələri əhatə edir. Kosmik , təbiət , cəmiyyət, insan və ideyalar bərabər halda mövcud olur. Onlar müxtəlif formada təmsil olunsalarda, öz mövcudluqları ilə sonsuz keçici olmayan dünyanın universal vəhdətini yaradırlar.\nŞüur yalnız insana xas olan xüsusi vəziyyətdir ki, onunla dünya və eyni zamanda insanın özü başadüşüləndi.1 çox psixoloqlar şüuru dünyanın möcüzəsi kimi , insana bəlli edilən ən böyük və ilahi hədiyyə kimi müəyyənləşdirilirlər. Şüur dünyanın təkcə möcüzəsi deyil , həmçinin əzab və işgəncəsidir. Filosofların fikrincə (Allah) şüur –Allahın insana hədiyyəsidir.Şüur qeyri maddidir.\nİNSAN VƏ ONUN MAHİYYƏTİ\nFəlsəfə meydana gələndən bu günə qədər insan onun diqqət mərkəzində olmuşdur.İndi digər elmlər də (psixologiya , təbalət, pedaqogika və.s. insan fəaliyyətini öyrənməkdir.\nİnsanda müəyyən hərəkətlər anadan gəlmə, instinktivdir, yırtıcı guya ona öz yırtıcı heyvan əcdadından keçmədir.İnsan fiziki və mənəvi , təbii və sosial , irsi və həyatda edilənlərin vəhdətindən ibarət canlı sistemdir.\nHərəkət materiyanın mövcudluq formasıdır\nMateriya yalnız hərəkətdə mövcuddur və hərəkət vasitəsi ilə təzahür edir. Hərəkət sayəsində maddi cisimlər aşkara çıxır .Məsələn, günəş hərəkət edən saysız- hesabsız hissəcikləri kosmik fəzaya şüalandırır. Bu hissəciklər yerə çatdıqda hiss üzvlərimizə təsir göstərir, və günəşin mövcudluğunu bikməyimizə imkan verir. Bu hissəciklərin hərəkəti olmasaydı , biz Günəşin mövcud olduğunu bilməzdik axı Günəş Yerdən 150 milyon km qədər bir məsafədir .\nCisim yalnız hər hansı başqa bir cismə nisbətən sükunətdə ola bilər , lakin o , hökmən materiyanın ümumi hərəkətində iştirak edir, onunla birlikdə Günəşin ətrafında yerini dəyişir və.s. Bu hərəkət materiyanın hər hansı bir növünə hərəkətin hər hansı başqa bir formasına xasdır.\nFİZİKİ HƏRƏKƏT : istilik , elektrik, maqnit hadisələrini atom və nüvə daxilindəki hadisələri, bərk, maye və qaz halında olan cisimlərdə “elementar” hissəciklərin hərəkəti ilə əlaqədar olan çoxlu prosesləri və başqalarını əhatə edir. Bu hərəkət canlı orqanizmlərdə baş verən proseslərin bütün müxtəlifliyini əhatə edir. Materiya hərəkətinin daha yüksək forması ictimai həyatdır, bəşər cəmiyyətinin tarixidir.Hərəkətin bu forması bütün əvvəlkilərdən mahiyyətcə fərqlənir .Bu hərəkət forması bəşər cəmiyyətinin meydana gəlməsi ilə yaranmışdır. Onun ən mühüm xüsusiyyəti maddi istehsal prosesindən ibarətdir, bu isə ictimai həyatın bütün qalan tərəflərini müəyyən edir. Materiyanın hərəkət formaları qarşılıqlı surətdə əlaqədar və qırılmazdır.Bir hərəkət forması müvafiq şəraitdəbaşqasını çevrilə bilər.Məsələn, mexaniki hərəkət istiliyi, səsi, işığı,elektirik və fiziki hərəkətin başqa növlərini doğurur.\nMəkan və Zaman\nBizi əhatə edən aləmin əşyalarına diqqətlə nəzər saldıqda görərik ki, bunlardan hər biri nəinki hərəkətdədir habelə onun yer tutumu,ölçüləri vardır.Btün əşyalar öz həcminə görə böyük, başqaları kiçik olur, lakin o0nların hamısının uzunluğu, eni və hündürlüyü vardır,onlar müəyyən yer tutur.Bunlardan bəziləri bizə uzaq və ya yaxın,yuxarı və ya aşağı, sağda və ya solda olur.Məkan haqqında fəlsəfi anlayışda maddi cisimlərin yer tutumuna malik olmaq,müəyyən yer tutmaq və dünyanın başqa əşyaları arasında xüsusi surətdə yerləşmək kimi ən ümumi xassəni əks etdirir.Əşyalar məkanda mövcud olmaqdan başqa, həm də müəyyən qaydada bir-birinin ardınca gəlir,bir qismini başqaları əvəz edir və i.a.Bir qisim əşyalar yenicə meydana çıxır,başqaları artıq müəyyən müddət mövcuddur,bir başqaları da dağılmaqdadır.\nZaman. Zaman haqqında fəlsəfi anlayış da maddi proseslərin müəyyən ardıcıllıqla bir-birinin dalınca dəvam etmək, sürəkliyə malik olmaq və dövrlər , mərhəllələr üzrə dəvam etmək , sürəkliyə malik olmaq və dövrlər, mərhələlər üzrə inkişaf etmək kimi ən ümumi xassəsini əks etdirir. Məkandan fərqli olaraq zamanın yalnız bir ölçüsü vardır.Buna görə də zaman daxilində bütün yalnız bir istiqamətdə keçmişdən gələcəyə doğru gedir.Diallektika məkan və zamanın obyektivliyini göstərərək ,bunların başqa ən mühüm xassələrini aşkara çıxarır.\n§. Fəlsəfənin meydana gəlməsi şəraiti və inkişaf mərhələləri\n1. Fəlsəfə dünyagörüşüdür.\n2. Dünyagörüşünün məzmunu.\n3. Dünyagörüşünün formaları.\n4. Qədim dövrdə fəlsəfə.\n5. Orta əsrlər dövrü fəlsəfəsi.\n6. Azərbaycan fəlsəfəsi.\n7. xx əsrin uşaq fəlsəfə cərəyanları.\n1. Paşayev V.Fəlsəfə.Bakı 1999.\n2. Bvedeniye v filosofiyu .Uçebnik İ.Frolov.M.1989.\n3. Spirkin AT.Filosofiya.Uçebnik. 2000.\n4. Fərhadoğlu “Fəlsəfənin əsasları”Bakı 1998.\n5. “Fəlsəfədə” Bakı 1997.\nFəlsəfə və onun əsas məsələsi\nFəlsəfə insanı əhatə edən aləm haqqında, onun inkişaf qanunları haqqında, onu dərk etmək yolları baxışlardan ibarət mükəmməl bir sistemdir.Buna görə də biz fəlsəfəni öyrənməklə dünyanın nə olması və onun necə inkişaf etməsi haqqında dünyada insanın nə kimi yer tutması və onun gerçəkliyi dərk edə bilib bilməməsi ,bu gerçəkliyi dəyişdirə bilib bilməməsi haqqında ictimai həyatın nəyə görə dəyişilməsi və onu necə daha yaxşı qurmaq mümkün olması və l.a haqqında bütöv bir təsəvvür əldə edərik. Fəlsəfə sözü filosofiya sözündəndir,bu da qədim yunan dilindən alınmışdır. (biloye- sevirəm və sofiya hikmət) Fəlsəfə elmlərin ən qədimidir.Tarixdə müxtəlif ölkələrdə meydana gələn və ən müxtəlif ictimai siniflərin və qrupların nümayəndələri tərəfindən yaradılan çoxlu fəlsəfi sistem məlumdur.İnsanı əhatə edən dünyanı diqqətlə öyrəndikdə görmək olur ki,onun bütün əşyaları və hadisələri ya maddidir,ya da idealdır, mənəvidir.Maddi obyektiv surətdə, yəni insan şüurundan kənarda və ondan asılı olmadan mövcud olan hər şey (Yer üzərindəki əşyalar və proseslər,komnatın saysız hesabsız cisimləri və.s.) aiddir.İnsanın şüurundan mövcud olan isə onun psixi fəaliyyət sahəsini təşkil edir.(fikirlər , hislər ,təəsürlər və i.a.) bu ideal mənəvi sahəyə aiddir. Bəs maddi ilə mənəvi bir-biri ilə necə əlaqədardır,mənəvi ideal olanı maddimi doğurur yoxsa əksinə? Fəlsəfə əsas məsələsini də bu əlaqənin xarakteri, təfəkkürün varlığa, mənəvi olanın maddiyə münasibəti məsələsi təşkil edir,o əsas məsələsinin iki tərəfi vardır.Onun birinci tərəfi belə bir məsələni həll edir ki, birincidir.Materiya ya şüur ,materiyamı şüuru doğurmuşdur, yoxsa əksinə.İkinci tərəf belə bir suala cavab verir ki, dünya dərkediləndirmi,insan zəkası təbiətin sirlərini bilmək ,təbiətin inkişaf qanunlarını aşkara çıxarmaq iqtidarındadırmı? Fəlsəfə əsas məsələsinin məzmununa diqqət yetirdikdə , asanlıqla anlamaq olur ki, onun bir –birinə təmamilə əks olan yalnız iki həll mümkündür, ya materiya, ya da şüur birinci hesab edilməlidir.buna görə də qədimdən bəri fəlsəfədə iki cərəyan materializm idealizm yaranmışdır. Materiyanı birinci, şüuru isə ikinci materiyadan törəmə hesab edən filosoflar materializmə (latınca materialis-maddi sözündəndir) mənsubdurlar. Onların nöqteyi-nəzərincə, materiya əbədidir.Onu heç kəs heç zaman yaratmamışdır, dünyada heç bir fövqəltəbii o tərəflik qüvvə yoxdur.Şüara gəldikdə o materiyanın tarixi inkişafının məhsuludur.Son dərəcə mürəkkəb maddi cismin – insan insan beyninin xassəsidir.Ruhu şüuru birinci hesab edən filosoflar isə idealizm mənsubdurlar. Onların nöqteyi nəzərincə , şüur materiyadan əvvəl\nmövcud olmuş və materiyanı yaradmışlar, törətmişdir, şüur bütün mövcudatın ilk əsasıdır.dünyanı hansı şüurun yaratması məsələsində idealistlərin rəyləri parçalanmışdır.Subyektiv idealist adlananlar hesab edirlər ki, dünyanı ayrıca bir adamın subyektin şüuru yaradır.Obyektiv idealistlər iddia edirlər ki, dünya dərk ediləndir.İnsan ın dünya haqqındakı bilikləri mötəbər biliklərdir,onun zəkası şeylərin daxili təbiətini bilmək ,bunların mahiyyətini dərk etmək iqtidarındadır. Bir çox idealistlər dünyanın dərk edilənliyini inkar edirlər.Onlar iddia edirlər ki, insan obyektiv dünyanı təbii deyil , öz fikirlərini təəsürlərini dərk edir və ya mistik ideyanı,dünya ruhunu dərk edir.Beləliklə biz müəyyən etdik ki, filosoflar fəlsəfənin əsas məsələsini necə həll etmələrindən asılı olaraq materialislərə və idealistlərəbölünürlər .\nLakin onlardan hər biri dünyanın mənzərəsini təsvir edərkən , hökmən müəyyən idrak metodundan da istifadə edir.Bəs metod nədir?\n§ Dünyagörüşü onun ictimai –tarixi kökləri\nDünyagörüşü dünyaya baxışı ifadə edir. Dəqiq desək dünyagörüşü dünya və dünyayada insanın yeri haqqında təsəvvürlərə deyilir. Dünyagörüşün aşağıdakı formaları vardır.\n1) Dünyagörüşün 1-ci forması mifologiya hesab olunur.Miqos-dastan,loqos-elm.Mifologiya ictimayi inkişafın ilkin mərhəlləsi üçün səciyyəvi olan dünyanı anlama üsulu,ictimai şüurun formasıdır.İbtidai cəmiyyət mifologiyada mühüm yer tuturdu.Təbiətin sirlərini, onun mahiyyətini olduğu kimi anlaya bilmədiklərinə görə öz təsəvvürlərində lövcəsinə, qeyri-adi hekayətlər,rəvayətlər yaradırdılar.\n2)Dünyagörüşün 2-ci forması Dindir. Din dünyagörüşünün spesifik forması olub, dünyanın qavranılmasında onun 2-yə bölünməsinin irəli sürür.Təbii və axirət dünyası .Dində başlıca cəhətlər etiqad və ayinçilikdir. Etiqad dinin cəhəti , ayinçilik onun özününümayiş və özünütəbliğ cəhətidir.\n3)Dünyagörüşün 3-cü forması Fəlsəfədir.Fəlsəfə əsas dünyagörüşü problemlərinin əql(ağıl) təfəkkür vasitəsilə həlli cəhdi kimi meydana gəlir. Din və fəlsəfə yaxınlığı adamların şüuruna və davranışına əxlaqına təsir edən dünyagörüşün ictimai tarixi formalarıdır.Dindən fərqli olaraq fəlsəfə dünyagörüşün intellüektual aspektini ön plana çəkmiş , dünyanı və insanı dərk etməyi bilik və əqli mənafeyindən həll etməyə cəhd etmişdir.\n4)D-ün forması elmdir. Elm dünyanı elmi əsaslarla öyrənir.\nMETOD ANLAYIŞI .DİALEKTİKA METAFİZİKA\nİnsanlar idrak prosesində və əməli fəaliyyətdə öz qarşılarına müəyyən məqsədlər qoyur bu və digər vəzifələri irəli sürürlər.Lakin qarşıya məqsəd qoymaq, vəzifəni müəyyənləşdirmək hələ heç də nəzərdə tutulanı həyata keçirmək demək deyildir.Məqsədə çatmaq üçün düzgün yollar vəzifələri yerinə yetirmək üçün səmərəli üsullar tapmaq çox əhəmiyyətlidir. Məqsədə çatmaq yolları, nəzəri tədqiqatın və əməli fəaliyyətin müəyyən, prinsiplərinin ,üsullarının məcmusu isə məhz metoddan ibarətdir. Müəyyən metod tədbiq etmədən heç bir elmi və əməli vəzifəni yerinə yetirmək mümkün deyildir.Məsələn adı hər hansı bir maddənin kimyavi tərkibini müəyyən etmək istəyiriksə bundan ötrü hər şeydən əvvəl kimyavi təhlil metoduna yiyələnmək , yəni bu maddəyə lazimi kimyavi reaktivlələ təsir göstərməyi onu tərkib hissələrinə parçalamağı,bunların kimyavi xassələrini aydınlaşdırılmağaı və i.a bacarmaq lazımdır.Fiziki bioloji və başqa hadisələri tədqiq etdikdə də müəyyən metod eyni dərəcədə zəruridir.Elmi Fəlsəfədə müxtəlif elmlərdə və bəşəriyyətin praktikasında olan nailiyyətləri ümumiləşdirərək,öz idrak metodunu , dialektikanı hazırlamışdır. Dialektika sözü qədim yunan sözü olub .indi dialektika deyilərkən gerçəkliyi dərk etmək nəzərdə tutulur.Dialektika dünyanı daimi hərəkətdə və inkişafda götürür,yəni onu olduğu kimi, götürür buna görə də dialektika yeganə elmi metodlarının və ictimai-tarixi praktikanın naliyyətlərinə arxalanan dialektika iddia edir, dünya sonsuz bir hərəkət , yeniləşmə, köhnənin ölüb getməsi və yeninin meydana gəlməsi prosesidir.\nDialektikaya zidd metod metafizikadır.M. inkişafı yalnız kəmiyyətcə artma və ya azalma kimi yenilik meydana gəlmədən artıq mövcud olanın sadəcə təkrarı kimi başa düşür, inkişafın mənbəyi olmaq etibarıilə daxili ziddiyətləri inkar edir.Fəlsəfə öyrəndiyi sahəni müəyyən etmək, onun öyrəndiyi məsələlər dairəsini müəyyən etmək ,onun başqa elmlərdən nəilə fərqləndiyini aydınlaşdırmaq deməkdir. Əvvəllər fəlsəfə o zamanlar mövcud olan bütün bilikləri bütövlükdə dünya haqqında insan heyvanlar və.s həqqındakı bilikləri əhatə edir. İstehsal inkişaf etdikcə elmi biliklər toplandıqca elmi mexanika, fizika , kimya , geologiya, tarix və.i.a bir-birinin ardınca ondan ayrılmaqdır.\n§ İdrak və onun strukturu\n1. İdralın obyekti və subyekti.\n2. İdrakın əsas formaları.\n3. Hissi idrak və onun formaları.\n4. Rasionak idrak.\n5. Həqiqətin meyarları.\n1. Fəlsəfə Dərslik..Bakı.1997.\n2. Paşayev V.Fəlsəfə .Bakı.1997.\n3. Lektoriskiy V.Subekt ,obyekt, pozananiye .M.1980.\n4. Vvedenie v filosofiyu ıı –ci hissə.M.1989.\nİdrak nədir ? Praktika\nİdrak obyektiv aləmin, onun qanunlarının insan beynində müəyyən məqsədə yönələn fəal inikasıdır.İdrakın mənbəyi insanı əhatə edən xarici aləmdir.İnsan tarlaları, meşələri görür. Günəş istisini və işığını qavrayır, quşların səsini eşidir güllərin qoxusunu duyur.Qeyd etmək lazımdır ki, insan dünya əşyalarını və hadisələrini sadəcə qavramır, bunlara fəal əməli sirətdə təsir göstərir.\nPraktika təbiəti və cəmiyyəti dəyişdirməkdə insanların aktiv fəsliyyətidir. Bundan əlavə praktikaya siyasi mübarizə milli azadlıq hərəkatı,elmi təcrübə eksperiment aiddir.P-da nəinki təbiətdə olan əşyalar dəyişdirilir ,habelə təbiətdə lazım olmayan əşyalar da yaradılır.İnsan əmək prosesində təbiət qüvvələri ilə üz-üzə gəlir və onları dəyişdirməklə mənafeyinə xidmət etməyə məcbur etməklə bunları dərk edir.İnsan mənzillər tikir , körpelər yollar salır.Bundan ötrü isə mexanika qanunlarını bilmək lazım idi. Əməyin təsirim ilə idrak inkişaf edirdi.\nİdrak insanın yeni bilik əldə etməsi prosesi, əvəllər olmayanın kəşfi deməkdir.\nİdrakın subyekti -predmet-praktik fəaliyyətin və idrakın daşıyıcısı idrak predmetinə istiqamətlənmiş idraki fəallığın mənbəyidir. Uğurlu idraki fəaliyyət yalnız idrak prosesində subyektin aktiv rolu sayəsində mümkündür. İdrakın obyekti subyektin praktiki və idraki fəaliyyətinin istiqamətləndiyidir.İdrak obyekti həm maddi qurumlar həm də sosial hadisələr ola bilər.\nİdrakın metod və vasitrələri\nMəlum olduğu kimi müxtəlif elmlər özünün spesifik tədqiqat metodları və vasitələrinə malikdir. Fəlsəfədə metodoloqiya (metod haqqında təlim)adlanan b[ywk 1 sahə vzrdır, gürçəkliyin dəyişdirilməsi, idrak üsulları, dübyagörüşü prinsiplərinin idrak prosesinə yaradıcılığa, praktikaya tətbiqini əks etdirən fəlsəfi təlimdir\nMetodların və vasitələr. Müşahidə və eksperiment\nMüşahidə ətraf aləmin predmet və hadisələrinin məqsədyönlü və təşkil olunmuş qavrayışdır. Müşahidə obyekti kimi təkcə hissi idraka əsaslanır. Müşahidə obyekti kimi təkcə xarici aləm predmetləri çıxış etmir. Müşahidələr subyektin hissi, arzu , istək və iradəsindən asılı olmayaraq nəticə verməlidir, daha dəqiq desək onlar obyektiv informasiya verməlidir.\nEksperiment (təcrübə )\nTəcrübə ən böyük idrak üsullarindan biridir. F-ə təbiətçünaslıqda geniş tətbiq edilir.Tədqiq edilən obyektdən və elmi fənnin xarakterindən asılı olaraq aşağıdakı eksperimentlər fərqləndirlir . Fiziki kimyavi, bioloji , kosmik , psixoloji və sosial eksperimentlər.\nHəqiqət və onun meyarları\nİdrakın əsas məqsədi elmi həqiqətə nail olmaldır. Həqiqət dedikdə fəlsəfə o bilikləri nəzərdə tutur ki, bunlar həmin predmeti düzgün əks etdirsin ona uyğun olsun. Fəlsəfədə həqiqət təkcə idrakın məqsədi deyil , həm də tədqiqat predmetidir.Belə demək olar ki, həqiqətən anlayışı elmin mahiyyətini ifadə edir. Həqiqət obyektiv surətdə mövcud olan dünyanı əks etdirdiyinə görə, həqiqətin məzmunu insan şüurundan asılı deyildir.\nF-də mütləq və nisbi həqiqət anlayışlarından istifadə edilir. Dolğun və bitgin formada olan obyektiv həqiqətə mütləq həqiqət deyilir. İnsan mütləq həqiqətə birdən-birə gəlir. Nisbi həqiqət belə belə bilikdir ki, gerçəkliyi əsasən düşgün əks etdirir. Lakin dolğun əks etdirmir, onu müəyyən hüdud daxilində əks etdirir .Fəlsəfə həqiqəyin meyarı kimi praktikanı götürür.\nHiss idrak və formaları\nHiss və zəka insan idrakının əsas formasıdır.Hissi idrak rasional idrakdan əvvəl gəlir.İdrak prosesinin başlanğıc mərhələsi hissi idrakdır. Hissi idrak xarici aləmin cisim və hadisələrinin insan beynində konkret insan inikasından ibarət psixi prosesdir. İnsan bələd olmadığı bir şüyi öyrənmək qərarına gəldikdə hə şeydən əvvəl ona diqqətlə baxır, lazım gələrsə əllə toxunur, dadına, rənginə baxır v.s. Əşyaların canlı seyri idrak yolunda başlanğıc mərhəllə birinci addımdır.Hiss üzvüləri bir növ elə qapılardır ki, bunların vasitəsi ilə xarici aləm insan şüuruna daxil olur.Duyğu insan idrakın və ümumiyyətlə insan şüurunun ən sadə elementidir.\nRasional məntiqi idrak\nXarici əşyalar barəsində hiss üzvlərinin verdiyi mənzərə son dərəcə zəngin və rəngarəngdir. Lakin hissi idrakın yaratdığı mənzərə heç də tam deyildir. Hiss üzvləri vasitəsi ilə cisimlərin atomlardan təşkil olunduğunu elektrik cərəyanının nizamlı hərəkət edən yüklü hissəciklər seli olduğunu, işığın böyük surətini, təbiətin və cəmiyyətin ictimai həyatın bir sıra mürəkkəb hadisələrini qavramaq mühüm deyildir.Hissi idrakın yerinə yetirə bilmədiyi vəzifələri məntiqi və ya rasional idrakı yerinə yetirir.\nI –ci Məntiqi idrakın gerçəkliyi bilavasitə inikası olması deməkdir.\nIı –ci İnsan xarici aləmin bir çox hadisəsini digər adamlarla ünsiyyət nəticəsində fikrən dərk edə bilir.\nIıı Gerçəkliyin əqli nəticə yolu ilə dərk edə bilir. Məntiqi idrakın əsas formaları anlayış mühakimə və əqli nəticəsidir.\n§ Fəlsəfədə insan problemi\n1. İnsanın mövcudluq anlayışı .\n2. Fərd ilə cəmiyyətin bir- birinə qarşı müstəqilliyi .\n3. İnsanda bioloji və sosial tərəflərin münasibəti.\n4. İnsanın ölümü və ölməzliyi.\n1. Kon.İ.S.Otkrıtie YA M. 1978.\n2. Spirkin A.Q . “Filosofiya”M.2000 .x.fəs.\n3. Bayramov Q. “İnsan və zaman “Bakı.1996.\n4. Paşayev V. “Fəlsəfə”Bakı .1999.\n§ Fərd və şəxsiyyət\nFərd –həmişə çoxlardan biridir. Fərd və şəxsiyyət anlayışları bir-birinə ziddir.İnsan aləmində adətən fərd deyərkən ayrıca götürülmüş 1 insanı nəzərdə tuturlar. Şəxsiyyət yalnız öz ümumi xassələri və cəhətləri mənasında deyil, həmçinin öz sosial mənəvi , fiziki keyfiyyət cəhətdən nəzərdən keçirilən bir insandır. Bu keyfiyyətlər müsbət və mənfi ola bilər. Şəxsiyyət məzmununa görə zəngin anlayış olub , özündə insanın təkcə ümumi və xüsusi əlamətlərini deyil,həm də unikal hərəkətlərini əks etdirir.\nFərd anlayışında insanın xüsusi, yaxud yeganə olan xassəsi əks olunmur. Ona görə də öz məzmununa görə çox kasıbdır ,lakin həcminə görə oqədər də zəngindir, çünki hər birn insan fərddir.\nFərd anlayışında insanın nə bioloji nə də sosial keyfiyyətləri görünmür.\nƏgər biz “İnsan fərdi” deyiriksə, o zaman bütün adamların nəsli birliyini təsəvvür edirik.\n§ İnsanın fəlsəfi anlamı\n1. İnsan mövzusunun fəlsəfədə yeri.\n2. Fəlsəfədə insan problemi .\n3. İnsanın mənşəyini şərtləndirən amillər.\n4. İnsana bənzər meymun ilə insan arasındakı keçid tipinin yoxluğu.\n5. İnsanın mənşəyində nitqin , dilin və şüurun rolu.\n1.Bayramov Q.İnsan və zaman.Bakı.1996.\n2.İlin V.V. Filosofiya.M.1999.v. hissə.\n3.Alekseev V.P.Stanovlenie çeloveçestva.M.1984.\nİnsanın mənşəyi haqqında ideyalar\nFəlsəfə meydana gələndən bu günə qədər insan onun diqqət mərkəzində olmuşdur.Bu artıq digər elmlər də (psixologiya, təbabət, pedaqogika və.s.)insan fəaliyyətinin bu və ya digər cəhətini öyrənməkdədir.Insan, onun mənşəyi və mahiyyəti məsələlərində hələ də sirli cəhətlər çoxdur. İnsan haqqında ilk ideyalar fəlsəfə meydana gəlməmişdən əvvəl olmuşdur.\nAntik dövr mütəfəkilləri – Qədim Hindistanda, Çində, Yunanıstanda insana kosmosun bir hissəsi, hardasa zamandan kənarda təbiətin “ nizami “\n“qaydası “kimi çıxış edən, özündə dünyanın ilk əsasları-suyu , odu, havanı, torpağı, efiri birləşdirən varlıq kimi baxırdılar.Sokrat əsas diqqəti insanın daxili həyatına vermişdir. Sokratın fikrincə , müdriklərin məşğul olduğu ali fəaliyyət səviyyəsi insanı öyrənməklə əlaqədar olmalıdır.\nAristotel insana bir-birilə sıx əlaqədar olan bədənin və ruhun birliyi kimi baxırdı.Aristotelə görə, bədənin ruhdan asılı olmasına baxmayaraq, onlar bir-birindən təcrid olunmuş şəkildə mövcud ola bilməz.\nMüasir elmin nailiyyətinə əsaslanaraq, təsdiq etmək olar ki, insan evolyusion inkişafın məhsuludur.Burada bioloji amillərlə yanaşı sosial amillərdə mühüm rol oynayır.Özlərinə qədərki nəzəri və empirik fikrə dərindən yiyələnmiş marksizm klassikləri “Alman idelogiyası” ərzində yatırdılar Onlar özləri bədənlərinin quruluşundan asılı olan addımı ataraq, özləri üçün zəruri olan həyat vasitələrini istehsal etməyə başlayan kimi özlərini heyvanlardan fərqləndirməyə başlamış olurlar. Qısasını desək, heyvan xarici təbiətdən ancaq istifadə edir və sadəcə olaraq özünün mövcud olması ilə bu təbiətdə dəyişiklik əmələ gətirir, insan isə öz yaratdığı dəyişikliklərlə təbiəti öz yaratdığı dəyişikliklərlə təbiəti öz məqsədlərinə xidmət etməyə məcbur edir. Onun özlərində hökmranlıq edir.\nƏməyi təhlil edərkən görürük ki, əməyin özü təbii prosesdir.Çünki o, insanın mövcudluğunun təbii şəraitini təmin edir,əməklə bərabər nitq də insan psixologiyası və təfəkkürünün yaranmasıvə inkişafına mühüm təsir göstərir.\nİnsanda biolojilik və sosiallığın vəhdəti\nÜmumiyyətlə, insanda təbii (bioloji) ictimai (sosial)və mənəvi (psixoloji)amillər qarşılıqlı vəhdətdə təzahür edir, onun formalaşması və\nMarkizm fəlsəfəsi insanda bioloji və sosial vəhdətdə götürür, onun formalaşmasında ictimai əlaqə və cəhtləri əsas götürsədə, təbii amilə də mühüm yer tutur.Deməli insan bioloji, sosial və psixik-mənəvi ölçülərin təşkil etdiyi tamlıqdır.Bioloji cəhət insanın varlığı üçün ilkin şərt olan morfofizioloji, genetik, beyin- əsəb sistemi elektrokimyavi v.s. Kimi hadisə və prosesləri ifadə edir.Ölümenə bir az qalmış Kant məşhur məntiqində o, üç sualı “insan nədir?” adlı bir sualla əvəz etmişdir. Deməli insan bir sirr kimi mövcuddur.\nəsrlər boyu böyük alimlər bu sirri açmağa, insanı anlamağa çalmışdılar.\n§ Fəlsəfədə şüur problemi\nŞüurun mahiyyətindən danışmazdan əvvəl xatırladaq ki, insanın şüuruna,mənəvi fəaliyyətinə,onun fikirləri və hissəri ,iradəsi və xarakteri , duyğuları, təsəvvürləri , baxışları və s. aiddir. Şüur insanı əhatə edən maddi mühütlə qırılmaz surətdə əlaqədardır.Görmə, eşitmə, qoxu duyğuları və başqa duyğular beyində yalnız obyektiv surətdə mövcud olan əşyaların, onlarda olan rənglərin və iylərin, səslərin və başqa xassələrin təsiri ilə meydana gəlir. Məsələn , insan gələcək binaların, maşınların və bir çox başqa süni qurğuların,gələcək ictimai qaydaların və i.a. surətlərini yaradır. Duymaq qabiliyyəti istər insanlara, istərsədə heyvanlaraxasdır .Lakin heyvanlardan fərqli olaraq insanın duyğularını həmişə zəka işığı işıqlandırır.İnsanın abstrakt təfəkkür qabiliyyəti yəni sözlə ifadə olunan anlayışlarda gerçəkliyi ümumiləşdirici şəkildə əks etdirmək qabiliyyəti vardır.Buna görə də, insan əşyaların özlərinin bilavasitə təsirlərinə necə cavab verirsə sözə də bu cür cavab verir. Məsələn qartalın gözü insanın gözündən xeyli uzaqları görür, lakin insanın gözü əşyalarda qartalın gözündən müqayisə edilməyəcək dərəcədə çox cəhəti görür.Əmək prosesində insan nəinki şüur qabiliyyəti ,habelə mənlik şüuru yəni öz fikir hisslərini mənafeyini, marağını və hərəkətlərini ictimai həyatda öz mövqeyini və rolunu da düşünmək qabiliyyəti əldə etmiş bu da onun əmək vəddişlərinin daha da təkminləşməsinə inkişafına kömək etmişdir .İnsan şüurunun formalaşmasında dilin böyük rolu var.İnsan istər öz-özünə fikirkəşsin, istər öz fikirlərini ucadan desin ,istərsə bunları yazılı şəkildə şərh etsin, fikir həmişə söz cildində olur. Dil yazı olmasydı bir çox insan təcrübəsi həmişəlik itirilmiş olardı. Şüur fəaliyyətsiz qalmır, dünyaya fəal təsir göstərir.\nŞüurun meydana gəlməsi və inkişafı\n1.Şüur mürəkkəb sistemdir.\n2.Şüurun daxili məzmunu.\n3.Ağıl və müdriklik.\n1.Dubrovskiy D.H.Arobleta udaleneqo M.1983.\n2.Spirkin A.T. Sozdanie i somasoznanie .M.1972.\n3.Paşayeva V.Fəlsəfə .Bakı.1999.\n§ Şüur probleminin mahiyyəti\nFəlsəfə tarixinin öyrənilməsi bir daha sübut edir ki, şüur problemi ən çətin və ən müəmmalıdır. İnsanın gözləri qarşısında dünya durur,çox saylı predmetlər, onların xassələri, hadisələr və proseslər bu qəbildəndir.Şüur dünyanın mənimsənilməsində insanın yol yoldadışıdır.Şüur aləminə daxil olmaq fikirləşmək, həyəcan keçirmək, qavramaq kifayət deyildir. Mən sadəcə olaraq düşünürəm, “Mən fikirləşməliyəm ki, mən həyəcanlanmalıyam.” “Mən sadəcə nəyi isə bilirəm yox”Mən bilirəm ki, mən bilirəm” və.s.\nŞüur- yalnız insana xas olan xüsusi vəziyyətdir ki, onunla dünya və eyni zamanda insanın özü başa düşüləndir.Şüur ani olaraq insanın gördüyünü, eşitdiyini, hiss etdiyini, düşündüyünü və yaşadığını əlaqələndirir.Şüur vasitəsi kimi öz- özünə “mən kimi təqdim olunur.”Mən”isə mənəvi varlığın ən yüksək tirvəsinə yüksələndir.Burada iztirab və məhəbbət, dostluq, sevinc və. s. mühüm yer tutur. Şüur Allahın insana ləmanənəti hədiyyəsidir.Bizə hər şey şüur vasitəsi ilə verilmişdir.\nŞüur -qeyri maddidir.Şüuru təsvir etmək olduqca çətindir.Antik fəlsəfə şüurun yalnız tərəfini –obyektə istiqamətlənmiş tərəfini kəşf etmişdir.\nYunan dünyagörüşündə şəxsiyyətə çox az verlir.Hətta Platon (Ortüqa Qassetin qeyd etdiyi kimi ) “Mən “ əvəzinə “biz” deməyə üstünlük verirdi.\nYunanlar daxili aləminə deyil xarici aləminə fikir verirdilər.\nŞüur təkcə xarici aləm haqqında deyil, hər şeydən əvvəl özünün şəxsi mənəvi təcrübəsi və onun məzmunu haqqında bilikdir.\nİyun 8, 2012\t 1\nAtmosferin tərkibi, quruluşu əhəmiyyəti. Günəş radiasiyası. Havanın təbii şəraiti.\nAntik fəlsəfə (Roma fəlsəfəsi)\n550. 348 nəfər


İki ölkə arasında vəziyyət gərginləşdi\nİki ölkə arasında vəziyyət gərginləşdi Dünya\n13 Mart 2017 13:04\nHollandiyanın Türkiyə xarici işlər naziri Mövlud Çavuşoğlunun təyyarəsinə eniş icazəsi verməməsi və ardınca ailə və sosial siyasətlər naziri Fatma Betül Sayan Kayanın Rotterdam səfirliyinə daxil olmasına icazə vermədən ölkədən çıxarması bu ölkəyə qarşı sanksiyaları da gündəmə gətirib.\nTürkiyə KİV xəbər verir ki, Türkiyə diplomatik addımlardan ilkini atıb. Belə ki, Hollandiyanın Ankaradakı səfirinə "bir müddət Türkiyəyə gəlməməsi" çağırışı edilib, səfirlik və baş konsulluq giriş-çıxışları da tamamilə bağlanılıb. Diplomatik olaraq qəbul edilən bu qərarın uzun müddət davam edəcəyi öyrənilib. Türkiyənin Hollandiyadakı seçkilərdən sonra normallaşmanın sürətlənməsini gözlədiyi ifadə olunub.\nTürkiyənin xüsusilə Hollandiya ilə ciddi bir kəşfiyyat əməkdaşlığı mövcuddur. Bu sahədə Türkiyənin məhdudiyyətlər tətbiq edəcəyi gözlənilir. Bundan əlavə, Adanada Hollandiyanın "Patriot" hava müdafiə sistemi yerləşir. Buraya hətta Hollandiya baş naziri Mark Rutte də baş çəkib. Hazırda hərbçilərin sistemin yerləşdiyi bazaya tez-tez səfərləri baş tutur. Bu səfərlərin bir müddət təxirə salınacağı bildirilir. Mənbə qeyd edir ki, Türkiyə hava sahəsinin bütün hərbi və VİP təyyarələr üçün bağlanması da gözlənilən sanksiyalardandır.\nTürkiyə ilə Hollandiya arasında sıx ticarət əlaqələri də mövcuddur. Türkiyədə bu ölkəyə aid 2 564 ədət şirkət fəaliyyət göstərir.\nİqtisadiyyat naziri Nihat Zeybekci Hollandiyaya qarşı iqtisadi sanksiyaların tətbiq edilməyəcəyini bildirib.\n"The Washington Post" qəzeti yazır ki, Türkiyə ilə Niderland arasındakı mübahisənin yeganə məqsədi seçkilərdə daha çox səs toplamaqdır.\n"The Washington Post" qəzeti baş verənlərin böhranlı seçki kampaniyalarının sonucu olduğunu, siyasətçilərin bu etirazlardan yararlanmağa çalışdığını yazır. Çünki cəmi 1 aydan sonra Türkiyədə konstitusiyaya düzəlişlərlə bağlı referendum olacaq, seçicilər dəyişikliklərə "hə" desələr, prezident R.T.Ərdoğanın səlahiyyətləri və fəaliyyət müddəti artacaq.\nNiderlandda isə seçkilər birisi gündür, martın 15-də ölkə parlamentinin üzvləri seçiləcəklər və bütün gözlər, müəllifin diliylə desək, sağçı, müsəlmanların əleyhinə çıxışlarıyla tanınan ultramillətçi siyasətçi Gert Vildersə zillənib. Qəzet Ərdoğanla Vildersin bir-birini millətinin gözündə onlara sərf edən əcinnəyə çevirdiyini yazır.\n"Hollandiyayla Türkiyənin "böhranının" çox sadə izahı var", – deyə hollandiyalı siyasətçi, siyasət elmləri üzrə mütəxəssis Cas Mudde bildirib: "Hər iki ölkə millətçilik hissinin dominantlıq etdiyi seçki kampaniyasının təsiri altındadır."\nBöhranın sonucları qəzetin haqlı olduğunu göstərir. G.Vildersin ölkəsindəki türkləri nəzərdə tutaraq dedikləri onları, yəqin ki, bir az da qızışdıracaq. Tvitter səhifəsində G.Vilders etiraz aksiyasına çıxanların Hollandiya pasportu daşısa da, Hollandiyaya aid olmadıqlarını, türk olduqlarını göstərdiyini deyib. Türkiyənin ailə işləri naziri Betül Sayan Kaya haqqında isə G.Vilders bunları yazıb: "Rədd olun, bir də geri dönməyin və bir də, zəhmət olmasa, öz türk fanatlarınızı da özünüzlə aparın".\n"The Washington Post" münasibətləri son illər onsuz da pisləşən Qərblə Türkiyənin arasındakı uçurumun bir az dərinləşdiyini yazır. R.T.Ərdoğan bazar günü İstanbulda kütlə qarşısında çıxışında Qərbin maskasını atdığını deyib. R.T.Ərdoğan, eləcə də Türkiyənin digər rəsmilərinin çıxışları durumun bundan sonra bir az da gərginləşəcəyindən xəbər verir. Qəzetin yazdığına görə, Türkiyənin öz ölkəsində səfərdə olan Hollandiya səfirini ölkəyə buraxmayacağı gözlənir.\nTürklərə və müsəlmanlara qarşı çıxışlar edən tək G.Vilders deyil. Hollandiyanın indiki baş naziri Mark Rutte də seçkidən əvvəlki yazılarında türklərin və digər müsəlman miqrantların cəmiyyətə inteqrasiya etməkdən ötrü daha çox işləməli olduğunu demiş, hətta bir məqaləsində miqrantları "ya düzəlin, ya da çıxın, gedin" kimi xəbərdarlıq etmişdi. Bu çıxışlarından sonra sorğular onun G.Vilders-dən irəli keçdiyini göstərdi.\n"The Washington Post" R.T.Ərdoğanı öncə də "diktator" adlandıran G.Vildersin indi durumdan yararlanmağa, üstünlüyü yenidən ələ almağa çalışdığını ehtimal edir.\nOnun, eləcə də rəqibi M.Ruttenin müsəlmanlara və türklərə qarşı çıxışları isə islamofobiyanı gücləndirir, beləliklə, avtoritarizmə can atmaqda günahlandırılan R.T.Ərdoğanın tərəfdarlarını artırır, onun mövqeyini bərkidir. Məqalənin müəllifi İşaan Tharur bu fikirdədir.


2021-ci ilin 15 fevral tarixində Mingəçevir Dövlət Universitetinin (MDU) rektoru Şahin Bayramov Pedaqoji, Mühəndislik, İqtisadiyyat və idarəetmə fakültələrinin professor-müəllim heyəti ilə görüşüb.\n“Microsoft Teams” platforması üzərindən online formatda keçirilən görüşdə rektor 2020/2021-ci tədris ilinin payız imtahan sessiyasının müvəffəqiyyətlə başa çatması münasibətilə universitet kollektivini təbrik edib və elmi-pedaqoji fəaliyyətlərində onlara uğurlar arzulayıb.\nMDU-da bütün struktur bölmələrin yaz semestrinə tam hazır vəziyyətdə olduğunu diqqətə çatdıran Ş.Bayramov tədris və təlim-tərbiyə prosesinin distant təşkili qaydalarından, elektron tədris resurslarının, xüsusilə videodərslərin təkmilləşdirilməsi, bazasının genişləndirilməsi və tələbələrə çatdırılması işlərinin davam etdirilməsindən danışıb.\nMövcud vəziyyətlə əlaqədar olaraq tələbələrə münasibətdə fərdi və həssas yanaşmanın zəruriliyindən bəhs edən rektor dərsə davamiyyət, biliyin qiymətləndirilməsi, kollokviumlar, sərbəst işlərin yazılması və digər məsələlərlə bağlı tövsiyələr və tapşırıqlar verib.\nGörüşdə çıxış edən universitetin akademik heyət üzvləri pandemiya dövrünün çətinliklərinə baxmayaraq MDU-da tədrisin səmərəli təşkilindən, müəllimlərə göstərilən diqqət və qayğıdan, onların peşəkar inkişafı üçün yaradılan əlverişli şəraitdən məmnun olduqlarını bildiriblər.\nSonra, tədrisin keyfiyyətinin yüksəldilməsi, tələbələrlə işin təkmilləşdirilməsi, elmi fəaliyyətin həvəsləndirilməsi və səmərəliliyinin artırılması istiqamətində fikir mübadiləsi aparılıb.\nQeyd edək ki, 16 fevral 2021-ci il tarixindən başlayacaq cari tədris ilinin yaz semestri üçün bütün hazırlıq işləri görülüb. İlkin vəziyyətin qiymətləndirilməsi, mövcud problemlərin vaxtında aşkara çıxarılması və aradan qaldırılması məqsədilə MDU-da semestr qabağı ənənəvi olaraq professor-müəllim və tələbə heyəti ilə görüşlər keçirilir.


Nə işin…nə işim var? – YUNUS OĞUZ YAZIR – www.Thebusinesstimes.Az\nƏsas səhifə\tKöşə\tNə işin…nə işim var? – YUNUS OĞUZ YAZIR\n04.06.2020-16:02 218 Oxunub\n– Aşna, xəbərin var? Bizim TV-lər axır vaxtlar şeypur çalanları daha çox göstərirlər. Belə getsə şeypur çalanlar ölkəsinə çevriləcəyik.


Silahlı Qüvvələrin cüdo birinciliyi\nSilahlı Qüvvələrin cüdo birinciliyi keçirilib\n13:14 26 Oktyabr 2017 Oxunub : 1301\nMüdafiə Nazirliyindən AzVision.az-a verilən məlumata görə, çempionatı Azərbaycan Cüdo Federasiyasının Hakimlər Komitəsinin sədri, beynəlxalq dərəcəli hakim Fariz Hüseynovun rəhbərliyi ilə hakimlər heyəti idarə edib.\nBirlik, birləşmə, hərbi hissələri təmsil edən 100-dək idmançı 7 çəki dərəcəsində mübarizədə iştirak edib.\nYarışın açılış mərasimi ümummilli liderimiz Heydər Əliyevin və ölkəmizin ərazi bütövlüyü uğrunda şəhid olanların xatirəsinin bir dəqiqəlik sükutla yad edilməsi ilə başlayıb. Azərbaycan Respublikasının Dövlət himni səsləndirilib.\nMüdafiə Nazirliyi Fiziki Hazırlıq və İdman bölməsinin rəisi polkovnik Sadiq Paşayev açılışda çıxış edərək, orduda şəxsi heyətin fiziki hazırlığının daim diqqət mərkəzində olduğunu qeyd edib.\nÇıxış edənlər bildiriblər ki, hərbi qulluqçuların fiziki cəhətdən möhkəm, güclü olmaları onların döyüş ruhunu daha da artırır. Ordu idmançıları cüdoya da böyük maraq göstərirlər və hər il davamlı yarışlar keçirilir, eləcə də idmançılarımız beynəlxalq yarışlarda uğurla iştirak edirlər.\nBeynəlxalq dərəcəli hakim Fariz Hüseynov cüdo idman növü və yarışın şərtləri haqqında iştirakçılara geniş məlumat verib.\nSilahlı Qüvvələrin cüdo birinciliyində iştirak edən 13 komanda arasında “Şəmkir” komandası birinci, “Beyləqan” komandası ikinci və “Bakı” komandası üçüncü yerə layiq görülüb.\nÇüdoçulardan Natiq Qurbanlı (60 kq), Tural Muradov (66 kq), Çingiz Əhmədov (73 kq), Vasif Talıbov (81 kq), Ruslan Əliyev (90 kq), İslam Abbasov (100 kq) və Tamerlan Əlisultanov (+100 kq) Silahlı Qüvvələr birinciyini qələbə ilə başa vurublar.\nSonda qalib idmançı və komandalar medal, fəxri fərman və diplomlarla mükafatlandırılıb. Birinci yeri tutmuş komandaya keçici kubok təqdim edilib, Cüdo Federasiyasının bir qrup hakimi Müdafiə Nazirliyinin rəhbərliyi adından mükafatlandırılıb.\nTeqlər: Cüdo Müdafiə-Nazirliyi


Ana səhifə » Xəbər lenti\t» Prezident İlham Əliyev hərbi əməliyyatların bəzi təfərrüatlarını açıqlayıb\nQubadlı rayonunun və Qubadlı şəhərinin azad edilməsi bizə böyük strateji üstünlük təmin edirdi. Çünki Qubadlıdan sonra növbəti istiqamət Laçın rayonu idi. Hər gün döyüş əməliyyatı planları mənim tərəfimdən təsdiq edilirdi və hər gün görülmüş işlərə yekun vurularaq məsələ təhlil edilirdi - gün ərzində görülmüş işlər bizim planlarımıza hansı dərəcədə uyğundur və biz hansı nailiyyətlərə çata bilmişik.\nAZƏRTAC xəbər verir ki, bu barədə Azərbaycan Prezidenti, Müzəffər Ali Baş Komandan İlham Əliyev işğaldan azad edilmiş Qubadlı şəhərinə səfəri zamanı çıxışında bildirib.\nDövlətimizin başçısı sözünə davam edərək deyib: “Qubadlıdan Laçın rayonunun cənub hissəsinə gedən yol daim atəş altında idi. Çünki Laçın rayonuna gedən yol düz Ermənistanın dövlət sərhədinin yanı ilə keçir, orada məsafə bəlkə də 10-20 metrdir və Ermənistan daim o tərəfdən atəş açırdı. Ona görə bizim hərbi birləşmələrimiz digər müxtəlif yollarla, cığırlarla dağları aşaraq Laçın rayonunun strateji yüksəkliklərində yerləşmişdi. Beləliklə, Laçın rayonunun cənub hissəsində yerləşən Güləbird kəndi, Səfiyan kəndi, Türklər kəndi azad edilib və eyni zamanda, strateji yüksəkliklər ələ keçiriləndən sonra bu, bizə imkan verdi ki, Laçın dəhlizi artıq atəş altına düşsün”.\nPrezident qeyd edib ki, düşmən bizi bu tərəfdən gözləyirdi və hesab edirdi ki, biz Laçın rayonunun cənub hissəsini götürəndən sonra bu tərəfdən Şuşaya gedəcəyik.\n“Biz də bilirdik ki, düşmən bizi orada gözləyir. Biz Şuşaya başqa yolla getdik, onların gözləmədiyi yoldan keçdik. Bu günə qədər də onlar inana bilmirlər ki, bizim qəhrəman əsgər və zabitlərimiz o dağlardan, dərələrdən, meşələrdən necə keçərək Şuşaya yaxınlaşıb və Şuşanı işğaldan azad ediblər. Onlar bizi buradan gözləyirdilər, eyni zamanda, Xocavənd rayonunun Qırmızıbazar qəsəbəsi istiqamətində gözləyirdilər. Biz isə Şuşaya başqa yolla getdik. Şuşaya yaxınlaşaraq bir neçə kəndi azad etdik, o cümlədən Sığnaq, Çanaxçı və Daşaltı kəndini azad etdik. Qubadlı əməliyyatının çox böyük əhəmiyyəti var idi. Çünki Qubadlıdan sonra biz Şuşa şəhərini işğaldan azad etdik. Oktyabrın 25-də Qubadlı azad olundu və noyabrın 8-də Şuşa şəhəri azad edildi. Beləliklə, düşmən təslim olmağa məcbur oldu”, - deyə Prezident İlham Əliyev vurğulayıb.


Ayxan Abbasov: “Onlara bəsdir, dincəlsinlər, oyunlara komissar kimi gəlsinlər”\n“Futbolçularımı təbrik edirəm, azarkeşlərə təşəkkür edirəm. Bu gün dəstəyə ehtiyacımız var idi. Onu da azarkeşlərdən gördük. Hiss olundu ki, Sumqayıtda oynayırıq”.\nApasport.az saytının məlumatına görə, bunu “Sumqayıt”ın baş məşqçisi Ayxan Abbasov Azərbaycan Premyer Liqasının IX turunda “Səbail” üzərində 2:0 hesabı ilə qələbə qazandıqları oyundan sonra deyib.\n6 matçlıq fasilədən sonra qalibiyyət sevinci yaşayan “gənclik şəhəri” təmsilçisində gənc çalışdırıcı mətbuat konfransında komandasının çıxışını dəyərləndirib: “Çempionatın önəmli yerində idik. Bu gün xal itirmək, qələbə qazanmamaq rəqiblərdən uzaqlaşmağa, futbolçuların psixoloji problemlərinin yaranmasına səbəb ola bilərdi. Amma mövsümün sonunda nə olur-olsun, bu futbolçuların arxasındayam. “Sumqayıt”da 4-cü ilim tamam olur. Bu 4 ildə çox ilklərə imza atmışıq, nailiyyətlərimiz var. Bu, “Sumqayıt” üçün böyük uğurdur. Bunları da ilk növbədə futbolçulara borcluyuq. Futbolçu zəif oynaya, formada olmaya bilər. Milliyə gedənlər, zədədən qayıdanlar olur. İstənilən halda onların arxasındayam, belə də davam edəcəyəm. Bu mövsüm də sona qədər vuruşmağa çalışacağıq. Bizim üçün çətindir. Keçən il də çətin idi, amma inandıq, sona qədər mübarizə apardıq. Çətin anlarda baş məşqçi kimi komandanın arxasında durmaq lazımdır. Yolumuza davam edəcəyik”.\n- Səid Rza qoldan sonra azarkeşləri coşdurdu. Onun start heyətində yer alması nə ilə əlaqədar idi?\n- Heyətdə bəzi dəyişikliklər eləmişdik. Sistemdə də dəyişikliyə əl atmışdıq. Rəqibi də təbrik etmək lazımdır. Yaxın dostum, qardaşım Aftandil Hacıyevin orada nə kimi çətinliklərlə üzləşdiyini bilirəm. “Qarabağ”ı udub, bizim üstümüzə yaxşı vəziyyətdə gəlmişdilər. Futbolçularında o inam var idi. İlk dəqiqələrdə həm iki hücumçu ilə oynamaq, həm də rəqibə meydanın onlara aid hissəsində təzyiq etmək istədik. Bu da alındı. Həm Səid, həm də Əli Qurbani ilk dəqiqələrdən aktiv oldular. Bəlkə də, toplar itirdilər, qol vura bilmədilər. Amma rəqibin üstünlüyünə imkan vermədik. Səid inandığımız futbolçulardandır, yeni gəlib. İran çempionatından gəlib, Azərbaycan çempionatına uyğunlaşmaq çox çətin olur. Çünki tam başqa oyun olur. Ancaq yaxşı potensialı var. Mənə yüz hücumçu göndərməyiblər ki, birini seçim. İmkanımız maksimum nəyə çatır, biz də ondan döyüşkən komanda formalaşdırmağa çalışırıq. Səid də qol vurdu, azarkeşləri coşdurdu. “Sumqayıt” azarkeşləri qoldan sonra belə jestləri xoşlayırlar. Yəqin ki, onu daha çox sevəcəklər. Ümid edək ki, bundan sonra da qollar vuracaq.\n- İki hücumçu sisteminə keçməyiniz konkret qol vurmaq istəyindən qaynaqlandı?\n- “Sumqayıt”da bu sxemdən çox istifadə eləmişəm. Səhv eləmirəmsə, bu mövsüm ilk dəfədir belə oynayırıq. Ötən illərdə Mehdi Şərifi – Peyman Babayi tandemindən istifadə etmişəm. Əli Qurbani ilə Mehdi Şərifinin çıxış etdiyi dönəm də oldu. Çempionatda az qol vuranlardan biri də biz idik. Futbolçuların qola inanmasını, hücumda daha çox adamla çıxış etməyimizi istədim. Rəqibi təhlil etdikdən sonra belə qərara gəldik. Həm də bu gün mütləq 3 xal qazanmalı idik. Futbolçularda o istəyi görürdüm. Əli ilə Səid rəqib müdafiəsini təzyiq altında saxladı.\n- Qapıçı mövqeyindəki dəyişikliyin səbəbi nə idi?\n- Açığı, Tərlan Əhmədliyə çoxdan şans vermək istəyirdim. İşlədiyim hər yerdə ikinci qapıçıya mövsümün kritik anlarında şans verirəm. Aydın Bayramov da gənc qapıçı idi, artıq milli komandaya düşür. Üstəlik, özümüzünküdür. O, çox böyük əziyyətlə bu yerə gəlib çatıb. Aydının düşməsini, səhv etməsini gözləyirdim. Ona inamım 100 faizdir. Yenə də şans verəcəyəm. Ancaq hərdən istirahət, həmçinin rəqabət hiss etməlidir. Tərlan “Keşlə” ilə yoxlama görüşündə zədə almışdı. Ötən 3 turda ona güvənmək istəyirdim. Çünki milliyə gedən futbolçular oynamırlar. 2-3 həftəlik tonusdan düşürlər. Bizdən yığmaya çox oyunçu getsə də, oynayan az olur. Aydın iki dəfə yığmadan gələndən sonra tonusu tuta bilməyib. Bəzi mövqelər var ki, orada rotasiya edə bilmirik. Hansı ki, millidən gələndən sonra, bəlkə də, onları oynatmamalıyam. Bu gün Vurğun Hüseynovun çıxışını qeyd etmək istərdim. Çoxdan idi oynamırdı, amma bir kapitan kimi komandanı arxasınca apardı. Oynamayan futbolçular var ki, bəzilərinə şans vermək istəyirəm. Hərdən “Sumqayıt” haqda danışanda 3-4 futbolçunu qeyd edirlər ki, İrandan gətirib milliləşdiriblər. Amma demirlər ki, bu futbolçunu götürməsəydilər, klubsuz qalacaqdı, “Sumqayıt”a keçdi, milliyə düşdü. Bu mənada Tərlan Əhmədli də bəlkə gələcəkdə milliyə namizədlərdən ola bilər.\n- Növbəti turdakı rəqibini Konfrans Liqasında mübarizə aparan “Qarabağ”dır. Əlinizdəki heyət “Qarabağ” kimi rəqibə üstünlük qurmaq üçün yetərlidirmi?\n- “Qarabağ”ın iki cəbhədə oynamaq təcrübəsi 10 ildir var. Mən deyərdim ki, onlar ötənilkindən daha güclüdürlər. Ötən mövsüm ehtiyat qüvvələri o qədər geniş deyildi. Bəzi matçlarda da bunun acısını çəkdilər. Səhv eləmirəmsə, bu mövsüm çempionatın 5-6 turunda ehtiyat qüvvə ilə çıxış ediblər. Bizə qarşı da o cür oynamışdılar. Onlar ritmdədirlər. Həmin futbolçular da gözləyirlər ki, Konfrans Liqasında digərləri yer alacaq, çempionatda özlərini göstərməyə çalışırlar. Zədədən qayıdan futbolçuları da sağalıb. Bilirik ki, “Qarabağ”da nə cür dəyişiklik olursa-olsun, oyunları qalır. Bizdə də itkilər var. Elvin Bədəlov, demək olar ki, mövsümü qapayıb. Murad Xaçayevə qarşı çox acı qərar çıxdı. “Sumqayıt” tarixində hələ heç kimə 5 matçlıq cəza verilməmişdi. Təhqir eləmək 4, toxunmaq 5 oyunluq cəzadır. Apelyasiya şikayəti etmişik. İnanıram ki, milli komandanın oyunçusu olduğu üçün diqqətlə baxıb, düzgün qərar verəcəklər. Çünki sərt qərardır. “Qarabağ”la qarşılaşmanı Höccət Haqverdi də buraxacaq. Müdafiəmizdə bəzi problemlər var. Amma üzərimizə düşən iş odur ki, nələrisə dəyişək. İnanıram ki, bizim üçün yaxşı olacaq.\n- Ötən turda siz, bu gün isə Afdandil Hacıyev hakimlikdən narazılıq bildirdi...\n- Mən həmişə olanı deyirəm. Bəzi şeylər var ki, yəqin qəbul olunmur. Mən təhqir də eləməmişdim. Normal söz demişdim. Ona görə pul cəriməsi olunubsa, nə edək. Bugünkü hakim idarəçiliyi xoşuma gəldi, oynamağa imkan verdi. Matçda sürət var idi. Qırmızı vərəqə epizoduna baxmaq lazımdır. Oyunun gedişində baxdıq ki, rəqibin oyunçu Höccəti vurub. Bəlkə səhvlər olub, oyuna təkrar baxmamışam. Aftandil müəllim, bəlkə də, hansısa epizodu bilib irad bildirir. İnandırım sizi, belə gənc hakimlər səhv eləsə, mənə ağır gəlməz. Təcrübəli hakim səhv edirsə, daha onlara bəsdir, dincəlsinlər, oyunlara komissar kimi gəlsinlər. VİP-də oyuna rahat baxsınlar, çay içsinlər. Hakimin də qiymətini verib getsinlər. Meydançada çatdırmırlar. Biz bunu deyirik. Bu təhqir deyil, normal məsləhətdir. Mən də qocalanda çatdırmasam, kimsə məsləhət görəndə bu sənətdən gedəcəyəm.


Azərbaycanın Türkiyədəki diaspor təşkilatları dövlət çevrilişi cəhdini pisləyən bəyanat yayıblar - AZƏRTAC – Azərbaycan Dövlət İnformasiya Agentliyi\nTürkiyədə fəaliyyət göstərən Azərbaycan diaspor təşkilatları ölkədə baş verən dövlət çevrilişinə cəhd ilə bağlı birgə bəyanat yayıblar.\nDiasporla İş üzrə Dövlət Komitəsindən AZƏRTAC-a bildiriblər ki, bəyanatda Türkiyə Konstitusiyasına zidd olaraq ölkədə hakimiyyəti güc yolu ilə dəyişdirmək, demokratiyanın təməl prinsiplərini tapdalayaraq dövləti zorla ələ keçirmək cəhdləri qətiyyətlə pislənilir. “Yaşanan hadisələr bölgədə önəmli mövqeyə sahib olan Türkiyəyə, Atatürk ideyalarına, Konstitusiyaya və demokratiyanın fundamental dəyərlərinə zərər vurmaq istəyindən başqa bir şey deyil. Türkiyədə yaşayan azərbaycanlılar hər zaman olduğu kimi, bu çətin günlərdə də Türkiyə xalqının və dövlətinin yanındadır”, - deyə bəyanatda vurğulanır.\nAzərbaycan diaspor təşkilatları Türkiyənin demokratik və dünyəvi dövlət kimi bundan sonra da qarşıya çıxan bütün maneələri uğurla dəf edəcəyinə inamlarını ifadə ediblər. Bildirilib ki, Türkiyənin çevrilişlərə və qiyamlara deyil, demokratiyaya ehtiyacı var. Keçmişdə baş verən çevrilişlərin hansı nəticələrə gətirdiyini türk xalqı yaxşı xatırlayır.\nDiaspor təşkilatları Türkiyədə yaşayan bütün azərbaycanlıların türk xalqının və dövlətinin demokratiya uğrunda mübarizəsini dəstəklədiyini qeyd edərək həmvətənlərimizi dövlət çevrilişi cəhdinə etiraz məqsədilə keçirilən aksiyalarda fəal iştiraka çağırıb. “Bu xain təşəbbüsün qarşısının alınması zamanı canlarından keçmiş qardaşlarımıza Allahdan rəhmət diləyir, onların yaxınlarına və bütün türk xalqına başsağlığı veririk. Türkiyə tarixin daha bir ağır sınağından üzüağ çıxıb. Tarix növbəti dəfə böyük türk xalqının öz dövlətinə və Vətəninə nə qədər sadiq olduğunun şahidi oldu”, - deyə bəyanatda bildirilir.\nBəyanat Türkiyə Azərbaycan Dərnəkləri Federasiyası, İstanbul Türkiyə-Azərbaycan Dərnəyi, Adana Azərbaycan Kültür və Dayanışma Dərnəyi, Eskişehir Azərbaycan Dərnəyi, Ankaradakı Türkiyə-Azərbaycan Dərnəyi, Kahramanmaraş Azərbaycan Kültür və Həmrəylik Dərnəyi və digər diaspor təşkilatları adından yayılıb.\nAZERTAG.AZ :Azərbaycanın Türkiyədəki diaspor təşkilatları dövlət çevrilişi cəhdini pisləyən bəyanat yayıblar


XİN rəhbəri işə qarışdı: “Rza Zərrabın yerini bizə\nXİN rəhbəri işə qarışdı: “Rza Zərrabın yerini bizə demirlər”\n11:00 18 Noyabr 2017 Oxunub : 1398\nABŞ rəsmiləri həbsxanada sui-qəsd edilən Azərbaycan əsilli iş adamı Rza Zərrabın yerini Türkiyəyə demir.\nAzVision.az-ın verdiyi xəbərə görə, Türkiyənin xarici işlər naziri Mövlud Çavuşoğlu bildirib ki, iş adamı ilə bağlı rəsmi Ankara Vaşinqtona iki nota verib. Bundan sonra ABŞ Dövlət Departamenti və Ədliyyə Nazirliyi Türkiyənin bu ölkədəki səfirliyi ilə əlaqə saxlayıb:\n“Onlar iş adamı Rza Zərrabın yaxşı və etibarlı yerdə olduğunu deyiblər. Konkret olaraq yerini deməyiblər. Daha əvvəl olduğu yerdə deyil. Başqa bir yerdə olduğu qətidir. Ev həbsində, yoxsa həbsxanada və ya başqa bir yerdəmi, bilmirik. Bizə bu barədə məlumat verməyiblər”.\nQeyd edək ki, həbsxanada Rza Zərraba qarşı sui-qəsd cəhdi edilib. Belə ki, həbsxanada qaradərili şəxs Rza Zərrabı bıçaqla öldürmək istəyib. Hadisədən sonra Zərrab başqa yerə köçürülüb və aparıldığı yer heç kimə deyilmir.\nTeqlər: ABŞ Türkiyə Çavuşoğlu


Mərkəzi Asiyada Türkiyənin nüfuzu artır - Moskvadan QISQANCLIQ - Modern.Az Azərbaycan və dünya xəbərləri\n4 mart 2021, 15:56 | DÜNYA\nMərkəzi Asiyada Türkiyənin nüfuzu artır - Moskvadan QISQANCLIQ\nTürkiyə son günlər Mərkəzi Asiya ölkələrində siyasi və iqtisadi nüfuzunu artırır.\nModern.az Türkiyə KİV-nə istinadən xəbər verir ki, yaxın günlərdə Özbəkistanın Səmərqənd şəhərində Türkiyənin Baş Konsulluğu açılacaq. Konsulluğun açılışında iştirak etmək üçün martın 6-da Türkiyə xarici işlər naziri Mövlud Çavuşoğlunun Özbəkistana səfəri gözlənilir.\nKonsulluğun açılması ilə Türkiyə payaxt Daşkənddən kənarda ilk dəfə diplomatik fəaliyyətə başlayacaq.\nÖzbəkistanla yanaşı, Türkiyə Mərkəzi Asiyanın digər türk dövlətləri ilə də əməkdaşlığı intensivləşdirir.\nBelə ki, bir neçə gün öncə, Qazaxıstanın zirehli texnika almaq üçün Moskvanın yerinə Türkiyəyə müraciət etməsi diqqət çəkmişdi. Qazaxıstan hökuməti Arma-8x8 zirehli piyada maşınlarını almaq üçün Ankaraya müraciət edib.\nİntensiv görüşlər sırasında fevralın 23-də Türkiyə, Azərbaycan və Türkmənisatan XİN rəhbərlərinin üçtərıfli əməkdaşlıq barədə danışıqları və Türkmənistanın TAP layihəsinə qoşulmasının müzakirəsi diqqət çəkib.\nBaş verənlər Mərkəzi Asiya bölgəsinə öz nüfuz dairəsi kimi baxan Rusiyada ciddi narahatlıq doğurur.


“Məhz Məleykə Abbaszadədir deyə, çətinliklər çoxdur”\nElnur Nağızadə: "O rəhbərdir, vəssalam..."\n"Onlar belə danışmır" layihəsində budəfəki həmsöhbətimiz Tələbə Qəbulu üzrə Dövlət Komissiyasının mətbuat xidmətini rəhbəri Elnur Nağızadədir.\n- Elnur bəy, otağınıza daxil olan kimi ilk olaraq hansı xəbərləri oxuyursunuz? Ümumilikdə sizin maraq dairənizə hansı xəbərlər daxildir?\n- Günə ilk olaraq qəzetlər, ardınca isə internet portallardakı xəbərlərlə tanış olmaqla başlayıram. Günün əsas xəbərlərinə diqqət yetirirəm, qəzetlər yaxud internet portallar nəyi təqdim edirlərsə, onu nəzərdən keçirirəm. Siyasi, ictimai, təhsillə bağlı xəbərləri oxuyuram. Bu işin başlanğıcından bizim 2-3 saatımızı alır. Bu da standart deyil. Bəzən isə tədbirlər olur və belədə o zaman məlumatları icmal xarakterli olaraq əməkdaşlardan alıram. Konkret bir seçim yoxdur ki, bu məlumat mənə daha çox maraqlıdır. Bu, gündən asılı olaraq dəyişə bilər. Hansısa mühüm hadisə olur və bununla bağlı yazılar, materiallar həmin gün üçün daha maraqlı ola bilər. Bəzən olur ki, xəbərin başlığı insanı cəlb edir, başlayırsan oxumağa. Yəni bütün oxuyacağımı öncədən şüurlu olaraq müəyyənləşdirmək mümkün deyil.\n- Siz bu vəzifəyə bəzi həmkarlarınızdan fərqli olaraq mətbuatdan gəlməmisiniz. Mətbuat adamı olmadan mətbuatla işləmək çətin deyil ki?\n- Atam ixtisasca jurnalist olub və bu peşə mənim üçün doğmadır. Hesab etmirəm ki, bu sahədə çalışmaq üçün mütləq jurnalistika ixtisasına sahib olmaq lazımdır. Hər halda indiyə qədər işləmişiksə və bu, heç də pis alınmırsa, deməli mümkündür. Bunu təcrübə göstərir. Bəzi hallarda jurnalist dostlarımız özləri də bunu etiraf edirlər. Çünki əsas məsələ işə yanaşmadan asılıdır. Digər tərəfdən də işə işi sevməkdən, peşəkar münasibətdən, məsuliyyətdən asılıdır. Və mən çalışıram ki, daim belə olum.\n- Elnur bəy, nəsə yazırsiz?\n- Harada çıxış edirsiz?\n- "Abituriyent" jurnalında yazılarım olur, dövrü mətbuatda demək olar ki, yox.\n- İstərdinizmi Elnur Nağızadə imzası dövrü mətbuatda da görünsün?\n- Bəzən belə bir istəyim olur. Amma işimizin elə xüsusiyyətləri var ki, bu istəyimizi arxa plana keçirməli oluruq.\n- Mətbuatda xeyli dostlar və qeyri-dostlar var. TQDK-dan ilk informasiya kimə gedir - dostlara, yoxsa qeyri-dostlara?\n- Bu məsələdə tam ədalətli olmağa çalışırıq. Qətiyyən fərq qoymağa çalışmırıq. Ümumiyyətlə, TQDK - nın iş prinsipi bütün istiqamətlərdə belədir – bərabərliyi və obyektivliyi təmin etmək. Ümumiyyətlə dost olmayan jurnalist anlayışı mənim üçün yoxdur. Mənim üçün jurnalistlər anlayışı var və olur ki, hansısa informasiyanı hansısa agentliyə daha tez veririk. Bu ondan asılı olur ki, ilk sorğunu onlar göndərir. Hansısa ideya jurnalistdən gəlirsə, onun eksklüzivlik haqqı ona məxsusdur. Bu halda həmin sorğu ilə bağlı informasiya ilk olaraq ona verilir. Əgər informasiyanı özümüz yayırıqsa, o zaman birinci məsələsi olmur. Hamının elektron poçt ünvanına eyni zamanda göndərilir və saytda yerləşdirilir. Bu ayrı məsələdir ki, kim daha operativdir və həmin məlumatı daha tez yayır.\n- Fəaliyyətinizdə reket jurnalistlərlə rastlaşmısınız?\n- Tez - tez yox, amma tək-tək hallarda olur. Onlar da çox tez başa düşürlər ki, TQDK-da belə işlər keçməz.\n- Nədənsə bütün mətbuat xidmətləri fərqli formalarda eyni fikri səsləndirir. Amma bizim də təcrübələrimz göstərir ki, bəzən bizim aça bilmədiyimiz qapıları reket adlandırılan həmin jurnalistlər rahatlıqla açır.\n- Bizdə elə məsələ olmayıb və heç kəs deyə bilməz ki TQDK ilə bağlı belə hal baş verib.\n- O zaman sualı belə qoyaq ki, necə tənzimləyirsiz?\n- Onlar artıq özləri də bizə müraciət etmirlər. 4-5 il əvvəl bizim tədbirlərə gəlmək istəyənlər, orada görüntü yaratmaq istəyənlər, ictimaiyyət adından hansısa istəkdə bulunanlar olurdu. Amma onlar çox tez tanınırdılar və dərhal da uzaqlaşırdılar.\n- Mətbuat xidmətlərini rəhbəri təmsil etdiyi qurumun üzüdür. Bu baxımdan Elnur Nağızadənin üzü nə rəngdədir?\n- Mətbuat xidmətindən jurnalistlər o zaman razı olurlar ki, onlar istədikləri məlumatı operativ qaydada ala bilirlər. Bütün bunlar çox zaman işin yaxşı təşkil olunması və mətbuat xidmətindən asılı deyil. Bu, birbaşa həmin quruma rəhbərlik edən şəxsdən asılıdır. Onun mətbuata açıqlığı, informasiya verməyə nə dərəcədə meyliliyindən asılıdır. Bundan sonrakı məsələlər mətbuat xidmətinin üzərinə düşür. Jurnalistika sahəsində çalışan şəxs kimi yəqin ki, təsdiqləyərsiziniz ki, TQDK mətbuata daim açıq qurumdur. TQDK sədri qəbul kompaniyası dövründə özü hər həftə mətbuat konfransı keçirir. Bir neçə telekanalla layihələrimiz var və maarifləndirici, məlumatverici xarakter daşıyan bu layihələrin ictimaiyyətlə bərabər bizim üçün də əhmiyyəti böyükdür. Bu istiqamətdə KİV nümayəndələri bizə çox dəstək verirlər, mən onlara təşəklkürümü bildirirəm. "Üzüm nə rəngdədir" sualına gəlincə, çalışırıq ki, açıq rəng olsun. Buna nə dərəcədə nail oluruq, bunu mətbuat nümayəndələri deyə bilər.\n- Bu vəzifədə işlədiyiniz müddətdə bağışlanmayan səhvinizi xatırlayırsınızmı?\n- Bağışlanmayan səhv yox, amma iş belədir ki, hər kəs müəyyən səhvlərə yol verə bilər. Şükürlər olsun ki, bu səhvlər bağışlanmayacaq dərəcəyə çatmayıb. Səhvi vaxtında görmək və etiraf etmək lazımdır. TQDK-da məsləyə belə yanaşırlar. Axı istənilən yanlışlıq nə qədər tez etiraf olunursa, həmin səhvin nəticəsini aradan qaldırmaq da asan olur. Böyük səhvlərə yol verməmək üçünsə işimizə məsuliyyətlə yanaşırıq.\n- Ümumiyyətlə xanım rəhbərlə işləmək çətindir? Kişilər adətən bundan şikayətlənir.\n- Məleykə xanımın xarakteri elədir ki, ona münasibətdə bu yanşma yada düşmür. O rəhbərdir, vəssalam. O, işə qarşı olduqca tələbkardır. Amma bu onun qadınlığından yox, xarakterindən irəli gəlir. Buna görə qadındır deyə yox, məhz Məleykə Abbaszadədir deyə çətinliklər çoxdur.\n- Mətbuat xidmətinin rəhbəri adətən sədrin, nazirin çıxışlarının müəllifi də olurlar. Elnur Nağızadə Məleykə Abbaszadə üçün çıxış yazır?\n- Yox, belə bir hal olmayıb. Məleykə xanım çıxışlarını özü müəyyənləşdirir. Yalnız lazımi məlumatlar ona təqdim olunur. Elktron təqdimatlarda isə Komissiya əməkdaşları texniki məsələlərdə iştirak edirlər. Amma çıxışlarının məzmunu, mətni sırf özünə aid olur.\n- Son zamanlar TQDK mətbuatın qalmaqallarla ən çox yadda qalan qurumlardan biri olub. Hər dəqiqə hansısa məsələyə münasibət bildirmək məcburiyyətində qala bilərsiz...\n- Biz artıq buna alışmışıq. Tələbə qəbulu kütləvi prosesdir, minlərlə ailəni maraqlandıran, gənclərin taleyi ilə bağlı məsələdir. İlk gündən bu qaynar mühitə düşmüşük deyə buna alışmışıq, xüsusi çətinlik törətmir. Biz sanki bununla yaşayırıq. Nə qədər gərgin olsa maraqlı və zövqvericidir. O ki qaldı qalmaqallara, qalmaqallar bəzən elə məcrada inkişaf edir ki, sırf bizim istəyimizə uyğun olmur. Bir çox hallarda jurnalist dostlarımız qəsdən qızışdırırlar, qalmaqal yaradırlar, bizim işimiz də məsələnin aydınlaşdırılmasını təmin etmək olur. İctimaiyyət ağı qaradan seçməyi bacarır. Sosial şəbəkələrdə gedən müzakirələr, bizə edilən müraciətlər, apardığımız sorğular da göstərir ki, işimizə müsbət qiymət verilir. Bu bizim üçün çox xoşdur.\n- Jurnalistlər üçün TQDK həmişə sirli bir qurum olub. Burada hətta başqa dövlət qurumlarında görmədiyimiz İKT təminatı, xüsusi mühafizə sistemi olub. Yəqin ki, ciddi tənqidlər də səslənir və maraqlıdır - ciddi tənqid zamanı TQDK-da ab-hava necə olur?\n- Bir sıra hallarda tənqidlər o qədər əsassız olur ki, gülüşlə qarşılanır. Xüsusən son dövrlərdə. Əgər söhbət köklü tənqiddən gedirsə, səmimi deyim ki, şöbələr və hətta rəhbərlik tərəfindən çox ciddi müzakirəyə, araşdırmaya səbəb olur. Ancaq belə tənqidlərin sayı çox azdır.\n- Mətbuatda hər bir çıxışınızdan sədrin xəbəri olmalıdır?\n- Yox, belə bir prinsip, bütün çıxışlara Məleykə xanımın nəzarət etməsi kimi bir yanaşma yoxdur. TQDK-da insanların iş üslubuna, bacarığına qiymət verməklə yanaşı, etibar da edirlər. Bundan sonra məsələ işçinin etibarı nə dərəcədə doğrultmağına qalır.\n- Dövlət qurumlarında əməkdaşların rəhbərlə münasibətinə görə də qeyri-rəsmi müəyyən bölgüsü var. Kimsə görən göz, kimsə danışan dil, kimsə düşünən beyindir. Bu baxımdan Elnur Nağızadə TQDK sədrinin nəyidir?\n- Bizdə belə bir prinsip yoxdur. TQDK-da hər kəs öz vəzifəsi ilə məşğul olur. Elnur Nağızadə Məleykə Abbaszadənin mətbuat katibidir.


Viktor Yuşşenkonun qudasını öldürüblər - HADİSƏ - Xəbərlər - SİMSAR.az | Bizi özünüzə Simsar bilin!\nViktor Yuşşenkonun qudasını öldürüblər\nKiyevdə Dövlət Vergi Administrasiyasının keçmiş yüksək vəzifəli əməkdaşı İqor Qonçarı öldürüblər.\nİqor Qonçar Ukraynanın sabiq prezidenti Viktor Yuşşenkonun qudası olub.\nİqor Qonçarın oğlu Mixail Vitalina Yuşşenkonun keçmiş əridir. Hadisə keçən ilin dekabrında baş verib. Amma milis hadisə barəsində məlumatın yayılmamasında maraqlı olub. İqor Qonçarı qonşuları öldürülən günün səhəri tapıblar. Kiyevin Mayakovski prospektindəki evinin mətbəxində yerə uzanmış İqor Qonçarın yanında mətbəx bıçağı olub.\nEkspertiza bildirib ki, İqor Qonçar boğazının kəsilməsi və başından aldığı zərbə nəticəsində həyatını itirib. Qarət versiyası istisna olunur. Çünki evdəki bütün qiymətli əşyalar, o cümlədən pul yerində qalıb. Növbəti gün hüquq-mühafizə orqanları İqor Qonçarın 44 yaşlı dostunu saxlayıb. Dəlillər İqor Qonçarı bu şəxsin öldürdüyünü göstərir.\nMilisdən bildirilib ki, bu şəxs İqor Qonçarın evinə qonaq gəlib, mətbəxdə əyləşərək içki içiblər. Daha sonra bu iki şəxs arasında mübahisə başlayıb və əlbəyaxa olublar. İqor Qonçarın dostu mətbəx bıçağını götürüb və İqor Qonçarın boğazına çəkib. O, həmin an həyatını itirib.\nXatırladaq ki, İqor Qonçar əvvəllər Vergi Administrasiyasında spirti içkilər və tütün məlumatlarının dövriyyəsinə nəzarət departamentinin rəhbəri olub. 2008-ci ildə o, alkoqollu içki satışan görə lizensiya vermək üçün 20 min dollar rüşvət alarkən yaxalanıb. Axtarış zamanı İqor Qonçarın evindən 400 min dollar da aşkarlanıb və o, bu pulları haradan aldığını izah edə bilməyib.\nİqor Qonçarın oğlu Mixail Viktor Yuşşenkonun qızı Vitalinanın əri olub və onların Yarina-Dominika Yuşşenko-Qonçar adlı qızları var. Ancaq bir müddət sonra cütlük ayrılıb.\n17 Fevral, 2011 17:45 ⁄ Baxılıb: 1178 ⁄ Çap


"TCMB"-nın faiz qərarından sonra lirə 2% ucuzlaşdı | Analiz\n"TCMB"-nın faiz qərarından sonra lirə 2% ucuzlaşdı\nTürkiyə Mərkəzi Bankının "GLP" faizini 12.75%-ə kimi artırması, USD/TRY məzənnəsinin 3.89TL-ə kimi bahalaşmasına səbəb olub.\nTürkiyə Mərkəzi Bankı (tr.: "TCMB") gözlənildiyi kimi "GLP" (gec likvidlik pəncərəsi) faizini 12.25%-dən 12.75%-ə kimi yüksəldib. Lakin mütəxəssislər 13.25%-ə kimi artım gözləyirdilər.\nBununla yanaşı, uçot faiz dərəcəsi 8.00%, faiz dərəcəsinin aşağı və yuxarı sərhədləri isə müvafiq olaraq, 7.25 və 9.25% səviyyələrində saxlanılıb.\nMəlumatların açıqlanmasından sonra USD/TRY məzənnəsi 3.89TL-ə kimi 2% bahalaşıb.\nBank açıqlamasında bildirir ki, 2017-ci ildə ümumilikdə ölkə iqtisadiyyatında tələb güclü olaraq qalır. Belə ki, kreditlərdə sürətli bir artım müşahidə edilir və son dövrlər açıqlanan statistik göstəricilər iqtisadi aktivliyin öz gücünü qoruyub saxladığına işarə edir.\nDaxili tələbin artması ilə bərabər, xarici bazarlarda da tələbin artması ölkənin ixracına müsbət təsir edir. Lakin inflyasiyanın yüksəlməsi və digər risklərin artması, mərkəzi bankı pul siyasətini sərtləşdirilməsinə məcbur edib.\nQeyd etmək lazımdır ki, "GLP" gün sonu ödəmə sistemlərində yarana biləcək problemlərin qarşısını almaq məqsədilə banklara verdiyi məhdudiyyətsiz müddətli borc imkanıdır, yəni gecəlik və müvəqqəti bir üsuldur.


“Daha sərt cəza tədbirləri tətbiq etməliyik” » www.tezadlar.az\n“Daha sərt cəza tədbirləri tətbiq etməliyik”\nFuad Muradov: “Məsələ o qədər böyüyüb ki, sərnişinlərin də ciddi narazılıqları var”\nMilli Məclisin deputatı Fuad Muradov Həştərxanda keçirilən 4-cü Xəzər sammitində və Rusiya Azərbaycanlıları Gənclər Təşkilatı - AMOR-un 5-ci konfransında iştirak edib. Deputat bununla bağlı öz təəssüratlarını “Təzadlar”la bölüşdü.\n- Fuad bəy, Həştərxanda keçirilmiş Xəzəryanı dövlət başçılarının 4-cü sammitində iştirak etdiniz. Bu tədbirlə bağlı hansı qənatləriniz var?\n- Həştərxanda keçirilən dördüncü Xəzər sammiti hövzə ətrafında yerləşən dövlətlərin birgə əməkdaşlığına böyük töhfədir. Sammitdə Xəzər dənizinin statusunun müəyyən olunması üçün sahilboyu dövlətlərin xoş niyyəti və əməkdaşlıq imkanları bir daha təsdiq olundu. Azərbaycan həmişə Xəzər dənizinin sülh və əməkdaşlıq dənizi olmasını bəyan edib. Rəsmi Bakı dənizin ədalətli bölünməsinin və su səthinin birgə istifadə olunmasının tərəfdarı kimi çıxış edib.\nSammitdə müzakirə mövzusu olmuş bəzi detallar bir daha nəzərdən keçirildi. Azərbaycan bəyan etdi ki, dənizin dibinin orta xətt üzrə bölünməsini dəstəkləyir. Bununla yanaşı, sammitdə dənizin unikal muhitinin qorunması, Xəzərin bioloji müxtəlifliyi ilə bağlı aparılmış müzakirələr də son dərəcə aktual idi. Dövlət başçılarının imzaladığı sazişlərdə dənizdə tərəfdaş olan ölkələrin birgə işini koordinasiya edən qurumun yaradılması da diqqətçəkən fakt oldu. Birgə bəyanatda əks olunan digər tezis sahilyanı dövlətlər bir-birinin ərazi bütövlüyünə, müstəqilliyinə hörmət olunmasının vacibliyi haqqında bənddir. Prezident İlham Əliyevin sammitdəki çıxışı rəsmi Bakının Xəzərin statusu ilə bağlı Azərbaycanın tutduğu mövqeyinin dəyişməz olduğunu bir daha nümayiş etdirdi.\n- Siz həmçinin Moskvada Rusiya Azərbaycanlıları Gənclər Təşkilatı - AMOR-un 5-ci konfransına da qatıldınız. Bu konfrans nə ilə bağlı idi?\n- Mən Moskvada AMOR-un təşkil etdiyi 5-ci konfransın işində də iştraik etdim. “AMOR: dialoq və fəaliyyət” adlanan bu tədbirdə Heydər Əliyev Fondunun vitse-prezidenti, AMOR-un sədri Leyla Əliyeva, Moskvadakı səfirimiz Polad Bülbüloğlu, Rusiya Dövlət Dumasının, Federasiya Şurasının, Moskva hökumətinin nümayəndələri və Rusiyanın ali məktəblərində oxuyan tələbələr iştirak edirdi. Leyla xanım öz çıxışında AMOR-un 7 illik fəaliyyəti dönəmində həyata keçirilən tədbirlər barədə danışdı. Qeyd edim ki, təşkilatın məqsədi azərbaycanlı gəncləri birləşdirmək, onların rus cəmiyyətinə inteqrasiyasına kömək etmək, onların ideyalarını dəstəkləməkdir. Hazırda Rusiyada AMOR-un 70 regional şöbəsi fəaliyyət göstərir.\nTəşkilatın hədəfləri çoxşaxəlidir. Məsələn, AMOR 3 ildir ki, ətraf mühiti qorumaq üçün İDEA adlı kampaniya aparır. Bunun üçün müxtəlif sərgilər, tədbirlər keçirir, filmlər çəkir. Çox xoşdur ki, AMOR-un dəvəti ilə rus tələbələri Azərbaycana gəlir, bizim mədəniyyətlə yaxından tanış olurlar. Konfransda vurğulandı ki, AMOR-un əsas hədəflərindən biri tolerantlıqdır. Tolerantlıq Azərbaycan kültürünün bir normasıdır və dünyada çox az belə nümünələr var. Bütün bunlar barədə ətraflı danışıldı. AMOR Rusiyadakı azərbaycanlı gəncləri birləşdirməkdə çox böyük rol oynayır.\nÇox böyük iftixar hissi ilə vurğulandı ki, gələn il Bakıda 1-ci Avropa Oyunları keçirləcək, 2016-cı ildə isə Şahmat Olimpiadası baş tutacaq. Bütün bunlar ölkəmizin gücünün və etimadının bariz təcəssümüdür. Qeyd edim ki, Azərbaycan dövləti hər zaman ölkədən kənarda fəaliyyət göstərən gənclər təşkilartlarını dəstəkləyib. Bu baxımdan, AMOR-un həyata keçirdiyi bütün tədbirlər prezident İlham Əliyevin yürütdüyü gənclər siyasətinə söykənir.\n- Neftin qiyməti aşağı düşməkdədir. Sizcə, əsas səbəb nə ilə bağlıdır?\n- Neftin qiyməti aşağı düşməkdə davam edəcək. Səbəb hasilatı müəyyən edən OPEK üzvü olan əsas ölkələrin - İranın, Səudiyyə Ərəbistanının mövqeyidir. Onlar neftin qiymətinin stabil saxlanmasında əsas rol oynayırlar. Bugünkü proses onu göstərir ki, həmin ölkələr hasilatı azaltmadılar.\nSon hadisələr göstərir ki, nə İran, nə Səudiyyə Ərəbistanı hasilatın azaldılmasına razılıq verməyiblər. Neftin qiymətinin düşməsi ötən illərdə də müşahidə olunurdu. Amma OPEK ölkələri hasilatı azaltmaqla neftin qiymətini stabil saxlayırdılar. Bu dəfə bunu etmədilər.\nNeftin qiymətinin ucuzlaşmasının digər səbəbi ABŞ dollarının məzənnəsinin dəyişməsidir. Eyni zamanda, burada şist qazının bazara çıxarılması faktı da mühüm rol oynayır. Fikrimcə, son beş ildə enerji bazarında şist qazının və neftinin ümumi payının artması və ABŞ-ın bunun emalı üçün yeni texnologiyaları tətbiq etməsi bu məsələdə öz təsirini göstərib. Deputatın qənaətincə, neftin qiyməti ilə bağlı vəziyyətin dəyişməsi daha çox siyasi faktorlardan asılıdır.\n- Bu günlərdə Milli Məclisin iclasında “Yol hərəkəti haqqında” Qanunda dəyişikliklər barədə qanun layihəsinin müzakirəsi zamanı maraqlı fikirlər səsləndirdiniz...\n- Dövlət tədbirləri ərzində yaranan tıxaclar zamanı nəqliyyatı tənzimləmək üçün yol polisi əməkdaşları böyük iş görürlər. Onlar həmişə yollardadır, bizə kömək edirlər. Buna görə Dövlət Yol Polisi əməkdaşlarına öz təşəkkürümü bildirirəm. Mən sərnişindaşımada bir neçə problemli məsələni qeyd etmək istərdim. Bu problem sərnişin daşıyan nəqliyyat vasitələri ilə bağlıdır.\nMilli Məclisdə sərnişin daşıyan böyük maşınlara xüsusi cihazarın qoyulması barədə təklif qəbul olunub. O cihazlar sürücünün neçə saat maşını idarə etməsini, neçə saatdan bir istirahət etməsini qeyd etməli idi. Təəssüflər olsun ki, orada əksini tapmış məsələlər bu gün sərnişin daşınmada yoxdur. Bunun nəticəsində, əksər qəzalar şəhərin mərkəzində sərnişin daşıyan vasitlərin ucbatından törədilir. Bununla bağlı cəza tədbirlərinin sərtləşdirilməsini təklif etdim. Mən hesab edirəm ki, daha sərt cəza tədbirləri tətbiq etməliyik. Şəhərdə qəzaların törədliməsinin əsas səbəbi nəqliyyat vasitələrini idarə edənlərin qanunları kobud şəkildə pozması ilə bağlıdır. Bunun qarşısını almaq üçün polis əlindən gələni edir. Lakin bu məsələ o qədər böyüyüb ki, sərnişinlərin də ciddi narazılıqları var. Onsuz da bu sahə subsidiyalı sahədir və dövlət büdcəsindən bununla bağlı vəsait ayrılır. Bu baxımdan, bizim üçün vacib olan məsələ sərnişinlərin narazı qalmamasıdır. Eyni zamanda, yol nəqliyyat hadisələri səviyyəsi aşağı düşsün. Bu baxımdan, birgə - həm yol polisi idarəsinin nümayəndələri, ictimaiyyətin nümayəndələrinin iştirakı ilə müəyyən müzakirələr aparılmalıdır. Qəza heç kimə - nə deputata, nə nazirə, nə də adi insana baxmır. Xüsusən, rayon yollarında bu problem özünü göstərir. Ona görə xahiş edirəm, bu məsələyə sıradan bir məsələ kimi yox, ciddi məsələ kimi yanaşmaq lazımdır.\nQanunda maşınlar arasında məsafə ilə bağlı dəyişiklik mütərrəqidir. Şəhərdə maşınlar arasında məsafənin müəyyən olunması çox yaxşıdır. Prospektlərdə, işıqforlarda bununla bağlı vəziyyət ciddidir. İnsanlar yolu keçərkən çətinliklə üzləşirlər. Bir neçə il əvvəl biz şəhərlərarası sərnişin daşıyan maşınlarla bağlı belə qanun tətbiq etmişdik. Bu qanuna yenidən baxaraq bunu şəhərdaxili nəqliyyatın idarə olunmasına tətbiq etməliyik.


Aypad mini: istifadəçi Yorumlari\nOktyabr 2012-ci ildə Apple bazarda başqa bir yenilik təqdim etdi. Bu, "alma" laptop iPad mini kiçik bir surəti çevrilmişdir. Bu model yalnız şirkət təsisçisi ölümündən sonra görünür bilər , Steve Jobs bu azad tablet qarşı olduğu kimi ekranlar ölçüsü az 10 düym olacaq. ekran bu miqdar bütün işləməyə imkan verir xüsusi qəzaları və askıda olmadan ərizə nəzərdə tutulmuşdur. Lakin cari Apple idarəçiləri qadağan guru yan, və iPads anadan olub mini, real indi hesab olan istifadəçilər.\nQuality alüminium halda şübhə deyil. İstehsalçı bir az çəki etdi ki, anlamaq üçün laptop, asan olan maddi biləndir. boşqab ölçüsü cihaz əl təhlükəsiz ki, barmaqları ekran əhatə etmir isə əlini qucaqlamaq üçün imkan verir. İstifadəçi məmnuniyyətlə dəyişdirmək iPad 2 bu uşaq. ekran kiçik istifadə narahat deyil. 1024x768 dpi genişləndirilməsi, göz gərginləşdirmək deyil gözləri yorğun almaq üçün imkan vermir. mənfi cəhətləri eyni ekran var. Bir çox istifadəçi Retina daha yaxşı olduğuna inanıram.\nAypad mini qadın rəylər\nİlk növbədə, hər hansı bir qadın rahatlığı qoymaq olardı. Kiçik ölçüsü bag cihaz keçirmək imkan verir. iş, kafe səfərdə: Aşağı çəki (yalnız 310 qram) hər yerdə onu mane olmur. üç yüz qram ki, razıyam - bu bir funt daha yaxşıdır. Böyük kamera. şirəli, parlaq çalarları - bu ekran rəng verir Rate. Siz yüksək sürətlə çap edə bilərsiniz. asmaq və ya mini iPads yavaşlatır etməyin. qiymət belə bir uşaq üçün yüksək görünür. Amma sonra, siz tablet onun tam haqlı əmin edə bilərsiniz. laptop ölçüsü baxmayaraq, şık və möhkəmcə görünür.\nkiçik ölçüsü, çox rahat bir qadın tərəfdən onu tapmaq üçün edir. Özü, tablet çox yüngül. ekran ətli rəngarəng yaxşı image parlaq idi. Ərizə əvvəlki versiyasını gözəl işləyir: heç bir kilitleniyor, əyləc yoxdur. qiymət bu sinif bir laptop üçün olduqca ağlabatan deyil. matrix Retina - bazar tezliklə əvvəlki versiyası fərqlənir iPads mini 2 olacaq. tablet Təcrübəli istifadəçilər yüksək keyfiyyətli ekran qrafik məlumat üçün həmd. Siz oyun oynamaq deyil, onda olduqca yaxşı baxır olan mini iPads, dəyişdirmək üçün heç bir ehtiyac yoxdur. laptop əvəz təkan ola bilər, yalnız bir şey - cihaz istehsalçıları təchiz vəd daha güclü prosessor edir.\nbatareya həyat müddəti - də əhəmiyyətli plus. 7 saat intensiv işlər sonra laptop enerji yalnız 40% istifadə edir. böyük "qardaş" üzərində bir üstünlüyü - qısa zaman doldurulması. iPads Meet mini baxır müxtəlif ola bilər. Lakin bütün çatışmazlıqlar yalnız bir üçün vacibdir - ekran. əvvəlki versiyaları ilə Retina matrix tablet daha parlaq şəkillər fərqlənirdi. əvvəlki noutbuk şarj uyğunsuzluq - Lakin, İşin mənfi tərəfi odur bir xüsusiyyət aid edilə bilər. Amma bu böyük bir günah deyil, və o təsir edə bilər mümkün deyil tablet seçimi.\nICloud. Şifrəni unutmusan? bərpa etmək üçün bir yol var!\nTemassız kartları: funksionallıq və istifadə rahatlığı\nHəkim məsləhət: hamiləlik duzlu kələm?\nCafeteria - bu nədir? yemekhane açılış biznes plan\nNecə karides bişirmək üçün necə? Bir daha dadlı və sadə yeməklər\nBuggies Cosatto Supa: Rəylər\nChanterelle göbələk ilə nə etməli? Simple reseptlər


Tahir Kərimov Salyandakı villasını neçiyə satır? Ceyms Uorlik Bakıda mətbuat konfransı keçirir Ukraynada məktəblilər yay tətilinə qışda çıxacaq Yağış avtobusları bu hala saldı- FOTOLAR Qonşusuna zamin durdu, pensiya pulundan oldu DƏHŞƏT: Ölüm ayağında olan qadını taksiyə mindir Xalq artistinin oğlu öldü İŞİD-dən yenə edam – 284 nəfər güllələndi Necati Şaşmaz “Kurtlar Vadisi Darbe” “Qarpız-yemiş yetişdirməklə bala başı saxl Dövlət İmtahan Mərkəzi dövlət qeydiyyatına alını Yeni il ərəfəsində Azercell-dən “Pulsuz Danışıq Günləri” kampaniyası!\n03 Dekabr 2015 / 15:07 / Baxış sayı: 4295 Azərbaycan rabitə bazarının lider mobil operatoru Azercell Telekom yeni kampaniyaya start verib. Şirkət SimSim abunəçiləri üçün 3-20 dekabr, 2015-ci il tarixində “Azercell-dən Pulsuz Danışıq Günü” kampaniyasını keçirir. Kampaniya çərçivəsində 3 AZN və ya daha yüksək nominallı SimSim danışıq kartı yükləyən hər kəs növbəti yeddi gündən 1-ni Azercell-lilərlə pulsuz danışacaq. Pulsuz danışıq günləri sistem tərəfindən avtomatik olaraq növbəti ardıcıl 7 təqvim günündən seçilərək abunəçiyə bildirilir. Kampaniyaya qoşulmuş abunəçi, bu kampaniyaya yenidən ən son yukləməsindən 7 təqvim günü keçdikdən sonra yenidən qoşula bilər.\nOnu da bildirək ki, pulsuz danışıq günündə abunəçinin şəbəkə daxili zənglərinin davamiyyəti 30 dəqiqə ilə məhdudlaşdırılacaq. Kampaniya qoşulan abunəçilər 1010 qisa nomrəsinə boş SMS gondərməklə pulsuz danışıq günləri haqda daha ətraflı məlumat əldə edə bilərlər. Qeyd edək ki, hər kəs tərəfindən böyük maraqla qarşılanan bu kampaniya hər il şirkət tərəfindən abunəçilərinə hədiyyə olunur.


Akademik Yaqub Mahmudov: “Dədə Qorqudun məzarının Dərbənddə olmasına şübhə etmirəm” - FOTOlar\n09 Avqust 2019 - 19:44\nAkademik Yaqub Mahmudov:“Dədə Qorqudun məzarının Dərbənddə olmasına şübhə etmirəm” - FOTOlar\nStrateq.az xəbər verir ki, bu sözləri AMEA-nın Tarix İnstitutunun direktoru, akademik Yaqub Mahmudov deyib.\nAdam Oleari bu barədə belə yazıb: “Biz Dərbənddən dörd mil uzaqlaşdıq və üzümlüyün yanında məskunlaşdıq… Burada biz daha iki müsəlman müqəddəsinin qəbirlərini gördük; bunlardan biri – Pir Muxtarınkı düzdə, digəri – İmam Qorqudunku dağda idi. Onun qəbri dağda sal qayada oyulmuş böyük mağaradan ibarətdir. Qəbir dörd taxta ilə örtülüb; lap arxada, yerdən iki qulac hündürlükdə deşikdən bu qəbir son dərəcə miskin bir mənzərə yaradır və onu hamı görə bilir. Dünən mən ora girdim, hər şeyi diqqətlə müşahidə etdim və heç bir bəzək-düzək görmədim. Bir qarı qəbiri mühafizə edirdi. O, axşamlar qəbirin üstündə çıraq tutur… Növbəti gecədə düşərgəmizdə bu dəfn yerində, eləcə də qırx müqəddəslərin dəfn olunduğu yerdə, əylənən, rəqs edən və hətta ağlayan insanlardan gələn fəryad səslərini eşitdik”.\n“Dərbənd Dövlət Tarix Muzeyi – Qoruğunun direktoru Əli İbrahimov və “Dərbənd şəhərinin ensiklopediyası” kitabının müəllifi Hüseynbala Hüseynovun köməkliyi ilə həm Adam Olearinin, həm də Övliya Çələbinin qeyd etdikləri İmam Qorqud ziyarətgahının yerini – Dədə Qorqudun dəfn olunduğu qayadakı məzarın yerini ilkin olaraq müəyyənləşdirə bildik. Adam Oleari araşdırmalarında qeyd edir ki, Dədə Qorqud Məhəmməd peyğəmbərlə dost olub. Əlbəttə, son iki yüz il ərzində yaddan çıxarılmış, lakin vaxtilə bütün Dərbənd əhalisinin ən gur ziyarətgah yeri olan İmam Qorqud ziyarətgahı demək olar ki, nə üçünsə unutdurulmuşdur”, – deyə akademik qeyd edib.\nTarixçi alim deyib ki, Dədə Qorqudun mənsub olduğu Bayat eli qədim Dərbəndin iç qalasında yaşamış ən qədim türk elatlarından biridir: “Məlum oldu ki, iç qalada qədim türklərin 9 məhəlləsi (mahal) olub. Bu məhəllələrdən birində – 3-cü məhəllədə bayat tayfası yaşayıb. Bu məhəllə Bayat məhəlləsi (mahal) adlanır. Bu mahalda Bayat ocağı adlı ziyarətgah olmuş, Bayat bulağı mövcud olmuşdur. Bu bulaq indi də qalır. Bu məhəllədən cənuba – Azərbaycana doğru məşhur “Bayat qapısı” açılır. Səfərimiz zamanı məlum oldu ki, Bayat məhəlləsində ayrıca Bayat məscidi, “Bayat qapısı”nın önündə isə Bayat kəndi mövcud olub. Bütün bunlar tariximizdə mühüm rol oynayan bayat tayfasının ilk ocağının Dərbənddə olmasının sübutudur. Dədəmiz Qorqud, dahi Füzuli və bir çox saz-söz ustadlarımız, böyük diplomatlar Hüseynəli bəy Bayat və Oruc bəy Bayat bu tayfaya mənsub olub. Əbəs yerə deyildir ki, bizim xalq ədəbiyyatımızda bu diyar “Dəmirqapı Dərbənd” adlandırılır”.


Azərbaycan Dillər Universitetinin (ADU) İkinci xarici dil kafedrasının dosenti Leyla Həmidova Gürcüstanın Tiflis şəhərində “Qadınların təhlükəsizlik uğrunda birgə mübarizəsi və regional siyasi mühitin ötürülməsi” mövzusunda keçirilən Cənubi Qafqaz qadınlarının konqresində Azərbaycanı təmsil edib. L.Həmidova Azərbaycan qadınlarının iqtisadi, siyasi, ictimai, mənəvi və psixoloji vəziyyəti haqqında rus və ingilis dillərində məlumat verib. O, çıxışında Azərbaycan qadınlarının cəbhə bölgəsində fəaliyyəti, müxtəlif istiqamətlər üzrə göstərdikləri fəallıq və s. məsələlərdən söz açıb. Qeyd edək ki, Kanadanın Gürcüstandakı səfirliyi tərəfindən keçirilən konqresdə Azərbaycan, Gürcüstan, Kanada, ABŞ və Ermənistandan ümumilikdə 25 nəfər nümayəndə iştirak edib. Konqresdə mövzuya dair disput olub, qadının ictimaiyyətdə, terrorizmlə mübarizədə, beynəlxalq münasibətlərdə rolu ilə bağlı mühazirələr dinlənilib. İştirakçılar təmsil etdikləri ölkələrdə qadınların mətbəxdəki işindən başlayaraq dövlət işlərindəki fəaliyyətlərinə qədər olan proses haqqında məlumat veriblər. Azərbaycanı universitetimizin dosenti Leyla Həmidova ilə yanaşı, Qərb Universiteti, həmçinin qadınların problemləri ilə məşğul olan ictimai birliklərin nümayəndələri təmsil edib. Konqresin sonunda iştirakçılar sertifikatlarla mükafatlandırılıb.


Naxçıvan TV - Səhiyyə mədəniyyəti\nTanınmış rus həkimi Semaşko deyirdi ki, sanitariya mədəniyyəti olmadan heç bir mədəniyyətdən danışmaq olmaz.\nYəni hər bir sahədə olduğu kimi, səhiyyədə də mədəniyyət var. Səhiyyə deyəndə ilk ağlımıza gələn sağlamlığımız olur. Əslində elə sağlamlığımızı qorumağın özü də bir mədəniyyətdir. Şəxsi, gündəlik gigiyenik qaydalara riayət edilməsi, yemək zamanı özünənəzarət, ətrafdakıların sağlamlıqlarını təhlükəyə məruz qoymamaq üçün atılan hər bir addım mədəniyyətdir. Bu mədəniyyət isə hər hansı xəstəliyin fəallaşdığı və geniş yayıldığı vaxtlarda daha da aktual olur.\nBu gün dünya epidemiya elan olunan bir virusdan əziyyət çəkir. Onun qarşısını almaq üçün isə dövlətlər və beynəlxalq təşkilatlar səfərbər olub. İndi dünyanın elə bir ölkəsi yoxdur ki, bu təhlükəli virus orada qeydə alınmasın. Düzdür, statistikaya görə barmaqla sayılası qədər ölkə var ki, hələki hər hansı bir vətəndaşının yoluxmadığını bəyan edib. Lakin, heç kəs bu geniş və sürətlə yayılan təhlükədən sığortalanmayıb. Haqlı olaraq hər bir dövlət öz vətəndaşını qorumaq üçün müvafiq addımlar atır. Təbii ki, Azərbaycanda da bu belədir. Zamanında Ölkə başçısı və müvafiq qurumlar tərəfindən qəbul edilən qərarlar və atılan mühüm addımlar Azərbaycanda bu pandemiyanın dünyanın inkişaf etmiş digər ölkələri ilə müqayisədə minimum itkilərlə müşayiətinə səbəb oldu. Qonşu ölkələrdəki təhlükənin miqyası hamıya yaxşı məlumdur.\nİndi bu xəstəliklə mübarizə aparmaq üçün ölkənin hər yerində mütəmadi olaraq dezinfeksiya işləri aparılır, qabaqlayıcı tədbirlər görülür. İnsanların sağlamlığı üçün şəhərlərdə hərəkətlər məhdudlaşdırılır, hər kəsə sağlamlığı üçün evdə qalmaq tövsiyə olunur. Bu isə insanın “gözəgörünməz” düşməni ilə mübarizənin ən yaxşı üsuludur. Amma təbii ki, vətəndaşlar da bunu düzgün dərk etməli, qoyulan tələb və qaydalara ciddi riayət etməlidir. Bu günlərdə virusun ən çox yayıldığı İtaliyada bu xəstəliyə tutulan və ölkəsinə qayıdan bir Türkiyə vətəndaşının açıqlaması ibrətamiz idi. Həmin xanım bildirir ki, ilk vaxtlarda italiyalılar bu təhlükəli xəstəliyi ciddiyə almadılar və rəsmi qurumların tələb etdiyi addımları atmadılar. Nəticədə isə bu gün İtaliya koronavirusun yayıldığı və minlərlə insanın bu xəstəlikdən dünyasını dəyişdiyi birinci ölkədir. Bu doğurdan da ibrətamiz və hər kəsə dərs olmalı bir faktdır.\nDeyirlər ki, sağlam həyat tərzi keçirən, öz şəxsi gigiyenasını qoruyan və səhiyyənin ona qarşı mübarizədə tələb etdiyi bütün qaydalara ciddi riayət edənlərə bu virus heç vaxt yaxın gəlmir. Hətta immuniteti güclü olanlar üçün isə yoluxsalar belə, sağalma ehtimalı 100 faizdir. Yəni bir sözlə virus nə qədər təhlükəli olsa da, öz sağlamlığına və ətrafındakıların təhlükəsizliyinə mədəni şəkildə yanaşan hər kəsdən uzaq dayanır. Hazırda ölkə səviyyəsində tətbiq edilən məhdudiyyət qaydalarına və tələblərə mədəniyyətlə, müasir dünyanın sivil insanı olaraq riayət etsək az bir zamanda ona qalib gələ bilərik. Sadəcə səbirli və mədəni olaq.\nP.S. O da sübut olunub ki, insanlar epidemiyalara- geniş yayılan xəstəliklərə ya savadsızlıqdan, ya laqeydlikdən, ya da şəxsi gigiyenalarına düzgün riayət etmədiklərindən daha çox yoluxurlar.


Televizoru göstərməyənlərə XƏBƏRDARLIQ\nBu gündən Bakı, Sumqayıt şəhərləri və Abşeron yarımadasında tam olaraq açıq paketli rəqəmli televiziya yayımına keçilib. Çanaq antenası olmayan və kabel yayımdan istifadə etməyəndən dekoder almalıdır.\nMilli Televiziya və Radio Şurası alınacaq dekoderlərlə bağlı əhaliyə xəbərdarlıq edir. MTRŞ-nın texniki şöbəsinin əməkdaşı Fikrət Xudatzadə Publika.az-a bildirib ki, 4 telekanala baxmaq üçün dekoder alarkən HD formatını dəstəkləməsinə diqqət edilməlidir: “Televiziya, radio aparatları satılan istənilən mağazalardan dekoderləri əldə etmək mümkündür. Qiyməti də çox baha deyil. Lakin dekoderlər alarkən bir məqma diqqət etməlidir. Hazırda “AzTV”, “İdman Azərbaycan” , “İctimai Televiziya” və “CBC Sport” telekanalları HD formada yayımlanır. Bu telekanallara baxmaq üçün dekoder alarkən HD formatı dəstəkləməsinə diqqət etməlidirlər. Bütün dekoderlər ən köhnə və ən müasir televiziya aparatların hamısına qoşula bilir. 2010-cu ildən sonra istehsal olunan televiziyalara dekoder lazım deyil”.\nF. Xudatzadə bildirib ki, dekoderlərin televiziyalara birləşdirilməsi çox asandır: “İstənilən mobil telefonu işlədə bilən şəxs dekoderi də işlədə biləcək. Sadə aparatın kitabçasında qeyd olunan qaydalara əməl etmək kifayətdir. Əvvəlcə hər bir kabeli uyğun istiqamətdə taxılmalıdır, sonra da pultla axtarış verərək kanalları tapmaq olur. Kanallar avtomatik və normal rejimdə axtarıla bilər. Onlardan birini seçməklə istənilən kanala baxmaq olar. Bir neçə dəqiqəyə kanalları tapmaq mümkündür”.\nMTRŞ rəsmisi rəqəmsal yayıma keçilməmişdən əvvəl insanlar tərəfindən dekoderlərin istifadəsi ilə bağlı müraciətlərin olduğunu dedi.\nOnun sözlərinə görə, artıq bölgələrdə də rəqəmsal yayıma keçmək üçün lazımı avadanlıqlar quraşdırılıb. Dekabrın 1-dən bölgələrdə də rəqəmsal yayıma keçiləcək.


Gəncə-Sochi aviabiletlər - bütün Gəncə-Sochi teyyare bileti qiymətləri | Trips\nGəncə - Sochi\nAzərbaycanın iri şəhərlərindən hər birində aeroportlar var. Bir çox sərnişinlər aviauçuşlara üstünlük verirlər, çünki onlar təhlükəsiz, sürətli, rahat və ən başlıcası baha deyil. Bu gün Gəncə-Sochi təyyarə biletlərinin qiymətləri qatar biletlərinin qiymətindən çox az fərqlənir. Halbuki, təyyarə ilə belə səfər dəfələrlə az vaxt aparır. Başqa şəhərə gedişin səbəbi müxtəlif ola bilər:\nGəncə-Sochi aviabiletlərini internet vasitəsilə almaq daha sərfəlidir. Daşımalar bazarında bir çox şirkətlər fəaliyyət göstərir və onların hamısı sərnişinlərin gözlənilən reyslər haqqında informasiya ilə tanış ola biləcəyi rəsmi saytlara malikdir.\nMəşhur onlayn resurs Trips münasib aviareysi tapmağa, Gəncə-Sochi biletlərini bron etməyə və almağa kömək edəcəkdir. Bu müasir axtarış sistemi xüsusən, sərnişinlərin rahatçılığı üçün yaradılmışdır. Bəs, bu populyarlığın sirri nədədir?\nHəmçinin baxın: Sochi - Gəncə istiqamətinə\n1 s 17 dəq


Həkim-ginekoloq: "Analar körpəsini əmizdirərkən maska taxmalıdırlar" | Report.az\nHəkim-ginekoloq: "Analar körpəsini əmizdirərkən maska taxmalıdırlar" “COVID-19-a yoluxan qadından döl azad olunandan sonra körpə anaya əmizdirmək üçün verilmir. Hətta koronavirusa yoluxmayan analara belə körpəsini əmizdirərkən maska taxılması tələb olunur”.\n“COVID-19-a yoluxan qadından döl azad olunandan sonra körpə anaya əmizdirmək üçün verilmir. Hətta koronavirusa yoluxmayan anaların belə körpəsini əmizdirərkən maska taxılması tələb olunur”.\n“Report” xəbər verir ki, bunu Kliniki Tibbi Mərkəzin həkim-ginekoloqu Təranə Həsənova “TƏBİB məsləhəti” proqramında deyib.\nO qeyd edib ki, koronavirusa yoluxan anaların körpələrinə süd verilməsi tövsiyə edilmir.\nHəkim-ginekoloq xatırladıb ki, virusun yeni ştamları yaranıb və ona görə də hamilələrin vaksinasiya prosesində iştirakı mütləqdir: “Hamilələr 3-cü ayından sonra peyvənd oluna bilərlər. Hamilələr vaksin seçimində azaddırlar”.\nOnun sözlərinə görə, koronavirusa yoluxan hamilələrin müayinəsində daha çox rentgen üsulu tətbiq edilir: “Bu, bizə bütün informasiyaları verir. Rentgen müayinəsində belə hamilələrə xüsusi qoruyucu geyim geyindirilir. Müayinə hamilələrin şüalardan mühafizə edilməsi şərti ilə keçirilir”.\nT.Həsənova qadınlara müraciət edib: “Qadınlar plansız şəkildə hamilə qalmasınlar. Vaksinasiya prosesindən müəyyən qədər vaxt keçdikdən və analizlər verdikdən sonra hamilə qalmağı planlaşdıra bilərlər. Hamilə qalsalar belə mütləq şəkildə mütəmadi həkim nəzarətində olmalıdır. Vaksin olunmayan qadınların hamiləliyin necə keçməsi çətin ola bilər”.


Məhsulun brend, yoxsa saxta olduğunu necə ayırd edək? | Kəpəz Müstəqil Teleradio Şirkəti\n— 29.11.2016 17:13\nMəhsulun brend, yoxsa saxta olduğunu necə ayırd edək?\nGörəsən aldığımız məhsul brenddir, yoxsa saxta? Yəqin ki, bir çoxlarımız hər hansı geyim alarkən bu sualla qarşılaşırıq. Mütəxəssislər saxta malların orijinalları sıxışdırdığını bildirir. Bu, eyni zamanda brend adı altında bazara saxta məhsul çıxaranlara gəlir gətirsə də, əhalinin sağlamlıq nöqteyi nəzərinədən təhlükə mənbəyidir.\nŞəhər sakini: “Paltar almağa xanımla gedəndə mənim üçün daha rahat olur. Çünki, güzgü lazım olmur. Gəncədə həmişə sifarişlə papaq, ayaqqabı tikilirdi. Biz həmişə onlara üstünlük verirdik”.\nŞəhər sakini: “Daha çox rəng və keyfiyyətinə üstünlük verirəm. Brend dalınca qaçmıram. Keyfiyyətli olsun, yaraşsın. Daha çox materialın təbiiliyinə fikir verirəm”.\nŞəhər sakini: “Brend davamlıdır, keyfiyyətlidir. Saxta malları burdan geyinirsən, tez cırılır. Ona görə heç almağın yeri yoxdur. Bir dəfə bahalı al, çox geyin”.\nŞəhər sakini: “Bu malları geyindikdə tərləmirsən. Həm də keyfiyyətlidir”.\nGöründüyü kimi, şəhər sakinləri keyfiyyətli və brend mallara üstünlük verir. Deməli Gəncə şəhərində bu cür mağazaların sayı yetərli olmalıdır ki, tələbatı qarşılaya bilsin. Ancaq şəhərimizdə brend mağazaların sayı təxminən 20-yə yaxındır. Ümumi ölkə üzrə də eyni sözü demək olar.\nCavid Süleymanlı- müstəqil ekspert: "Bazarda saxta mallar brend malları sıxışdırır. Bunun da səbəbi yəqin ki, ucuz olmağından qaynaqlanır. Ancaq bunun keyfiyyəti mübahisəli mövzudur".\nBütün dünya üzrə eyni hal müşahidə olunur. Saxta mallar böyük bazar payına malikdir. Ekspertlərin hesablamalarına görə, 2012-ci ilə qədər Fransa iqtisadiyyatı saxta mallardan təxminən 6 milyard dollar itirirdi ki, bu mallar Avropaya Çindən gəlirdi. Ekspertlər ölkə üzrə brend və saxta malların bazar payını təyin etməyin o qədər də çətin olmadığını bildirir.\nCavid Süleymanlı- müstəqil ekspert: "Brend, yaxud saxta malların bazar payını müəyyən etmək üçün ailə büdcəmizə nəzər salmaq kifayətdir. Orta gəlirə sahib bir azərbaycanlı öz büdcəsinə baxdıqda, hansı hissəsinin brend, hansının saxta mallara ayrıldığının şahidi olarıq. Bununla ölkə üzrə bunu təyin edə bilərik".\nHər kəs büdcəsində ehtiyacını ödəmək üçün pul ayırır. Saxta, yaxud orijinal mal almaq istehlakçının seçimidir. Bazarda isə böyük çəkiyə malik saxta mallar əsasən Çindən idxal olunur. Çində malların bu cür istehsalı liberal bazar iqtisadiyyatına keçidlə bağlı olub. Belə ki, həmin vaxtdan sonra müxtəlif fabriklər çevik istehsala keçərək, ən ucuz mal və materiallardan məhsul istehsal etməyə başlayıblar. Ancaq bu məhsulların heç biri ona qoyulan tələbləri ödəmədi. Bununla belə bütün ölkələrə, eyni zamanda Azərbaycana da mövcud olan standartlara cavab verməyən Çin malları idxal olunur. Hətta brend malların eynisini də ustalıqla hazırlayan çinlilər məşhur alman modelyeri Karl Laqerfeldin yuxusunda belə görmədiyi dizayn da verirlər. Ancaq ...\nTofiq Mirzəyev- texnika üzrə fəlsəfə doktoru: "Bu, təhlükəsizlik baxımından o qədər də yararlı deyil. Əgər hər bir kəs öz təhlükəsizliyini, sağlamlığını və övladlarının sağlamlığını istəyirsə, o malların tərkibi və keyfiyyət sertifikatının olmasına, hansı materialdan hazırlanmasına diqqət etməlidir".\nBir çox malların tərkibində fenol birləşmələri olur ki, onu orqanoleptik üsulla, yəni adi gözlə görmək olmur. Bunun üçün mütləq laborator analizlər lazımdır. Ancaq paltarın etiketində pambıq yazılmağına baxmayaraq, onun pambıq olub-olmadığını adi göz və əllə təyin edə bilərik. Məlumdur ki, pambıq daha yumşaq olur. Ancaq paltarda parlaqlıq və sürüşkənlik çoxdursa, əmin olun ki, bu, təbii məhsul deyil, pambıq parçaya çox oxşayan viskoz liflərdir. Həmçinin pambıq parçanın toxunuşu zamanı ara məsamələr çox, sintetikdə isə iplər sıx olur. Üsullardan biri də məhsulun iy vasitəsilə təbiiliyini yoxlamaqdır. Əgər onun tərkibində hər hansı bir fenol birləşməsi, yaxud digər maddələr varsa onda spesifik qoxu olur. O qoxu təbii qoxudan tamamilə fərqlidir. Həmçinin brend mağazalardan alınan hər hansı məhsul xüsusi qablaşdırmada təqdim olunur. Əlbəttə ki, qeyd edilənlər keyfiyyətin təyini üçün sadə üsullardır. Əgər saxta malı sizə brend adı altında baha qiymətə satırlarsa, bu halda hüquqlarınızın pozulması ilə bağlı Antiinhisar Siyasəti və İstehlakçıların Hüquqlarının Müdafiəsi Dövlət Xidmətinə müraciət edə bilərsiniz. İqtisadiyyat Nazirlyinin mətbuat xidmətindən aldığımız məlumata görə, cari il ərzində bu mövzuda təxminən 20-yə yaxın müraciət olub. Abbas Əliyev- İqtisadiyyat Nazirliyinin mətbuat katibi: "İstehsalçılar da qəbul edirlər ki, hər bir malı alarkən bu mal haqda müfəssəl məlumat almaq hüququ var. Hazırda bu hüquqdan daha çox istifadə edirlər. Malın tərkibi, onun saxlanma müddəti və saxlanma şəraiti şübhəsiz ki, daha keyfiyyətli mal alınmasına səbəb olur. Baxılmamış müraciətlər qanunvericiliyə uyğun olaraq operativ qaydada araşdırılır. İstehlakçı aktivliyi əhəmiyyətli dərəcədə artıb". Hər bir halda istehlakçı saxta mal almaq istəmir, sahibkar isə çox qazanmaq istəyir. Belə bir paradoks vəziyyətdə mütəxəssislər dövlətin bu işə qarışmasını vacib sayır.\nTofiq Mirzəyev- texnika üzrə fəlsəfə doktoru: "Liberal bazar qiymətləri özü-özündən tənzimləyir. Sahibkar saxta malı gətirib ucuz verməklə, orijinal məhsullara, digər sahibkarlara böyük zərbə vurur. Nəticə etibarı ilə onlar iqtisadi cəhətdən geri qalırlar, gəlirləri azalır, saxtakarın isə gəliri çox olur. Ona görə bazarda bu işə fikir vermək lazımdır. Əhali də öz istehlakçı hüquqlarından istifadə etməklə dərhal lazımi orqanlara məlumat verməlidir".\nƏgər öz gələcəyimizi düşünürüksə, məhsul alarkən brend adına aldanıb, saxta mal almamaq üçün diqqətli olmalıyıq. Çünki hər bir halda bir istehlakçıyıq və yanan da, yaman da özümüz olmayaq.


Mehdiyevin nəvəsinin toyunda oynayan Ombudsmanın geyiminin gözqamaşdıran qiyməti » Gundelik-Baku.Com\nGündəlik Bakı xəbər verir ki, bu xüsusda diqqətli oxuculardan biri editor.az-ın redaksiyasına maraqlı məlumat göndərib. Oxucunun iddiasına görə, Ombudsman Səbinə Əliyevanın toyda geyindiyi libas məşhur “Valentino” brendindəndir.\nOxucu qeyd edir ki, bu geyim həmin brendin Fashion V-Neck Lace Dress seriyasındandır. İddiaya görə, məşhur “Valentino” brendinin məlum seriyasından olan geyimlərin qiyməti 2860 dollardan (4862.00 AZN) başlayır. Oxucu öz iddiasını göndərdiyi fotofaktlarla əsaslandırıb.