“Masallı ensklopediyası” təqdim edir – 7-ci yazı. Mahmudavar İnzibati Ərazi Dairəsi » Cenub.az - Regional Qazet\n“Masallı ensklopediyası” təqdim edir – 7-ci yazı. Mahmudavar İnzibati Ərazi Dairəsi\nFaiq Hüseynzadə:- +7 921 278 51 21 (ancaq vatsap)\nBu silsilədən Boradigah qəsəbəsi, Qızılağac, Kolatan, Xırmandalı və Qəriblər kəndləri ilə bağlı yazıları artıq sizə təqdim etmişik. Bu dəfə isə Qızılavar Inzibati Ərazi Dairəsi ilə bağlı məlumatlarla tanış olun:\nKəndin adı: Mahmudavar İnzibati Ərazi Dairəsi\nBu inzibati Ərazi Dairəsinin tabeliyində olan kəndlər:\nƏrazidə 4 məktəb, 1 bağça, 3 məscid, 1 tibb məntəqəsi, 1 POÇT, 1 EATS, 1 kitabxana və.s mövcuddur.\nMahmudavar toponimində "Mahmud" - şəxs adı, "a" - birləşdirici səs, "var" - isə ünsürdür. "Var" ünsürü ilə bitən respublikamızda 20-dən çox oykonim mövcuddur. Mahmudavar Mahmud adlı şəxsin yurdu, onun kəndi mənasında işlənir. "Var" sözü qədim İran dillərində düzəltmə formaları ilə şəhər, qala, divar, yeraltı ev, zirzəmi, qazma mənalarında işlənir. Y.Buşuyev yazır ki, "var" sözü tayfa, nəsil, ailəyə aiddir. O, misal gətirdiyi oykonimlər içərisində Mahmudavarın da adını çəkir. "Var" sözü azərbaycanca "köç yeri", hər hansı bir icmanın yurdu mənasında işlənir. (Tofiq Əhmədov - "Azərbaycan toponimikasının əsasları" səh.179, bur.1991) Mahmudavar kəndində Mahmud şəxs adı ilə bağlı qala, çay və su anbarı vardır. Görünür, bu şəxsin kəndlə sıx bağlılığı olmuşdur.\nKəndin qədim adı isə Mədo olmuş və bu ad bu günədək qorunub saxlanmışdır. Bu toponimin mənasına gəldikdə isə yaşlı nəslin fikrincə, "muncuq ağacı" deməkdir. "Mə"- talışca muncuq, "do"- isə ağac deməkdir. Fikrimizcə, Mədo sözü Madon sözündən yaranmışdır. Bu sözün kökü olan "Mad"- Səid Nəfisinin fikrincə, madlardan (midiyalılardan) yadigar qalmış, -on isə cəm şəkilçisidir. Mad tayfaları ilə bağlı olan toponimlər muasir İranın şimal-qərb hissəsində bu günədək qalır. Belə yaşayış yerlərindən Madoabad, Madi və.s toponimləri göstərə bilərik. (V.İ.Savina - "Onomastika Vostoka" səh.140-141, bur.1980). Yaşadığımız ərazinin vaxtilə qədim Midiya dövlətinin tərkibində olduğunu və talışların isə midyalıların varisi olması, söylədiyimiz mülahizəni təsdiq edə bilər. Fikrimizi kəndin ərazisində tapılmış Midmiya dövrünə aid kiçik tunc xəncərlər və digər maddi-mədəniyyət nümunələri bir daha sübut edə bilər. (Bax: Tarix, fəlsəfə, hüquq" jurnalı, N2, 1970). Rus qaynaqlarında da bu toponim "Madjo" şəklində qeyd olunur. ("Masallı Toponimləri" səh.35,36,37; bur.1992)\nƏhalisi: 7380 nəfərdir. Bunlardan 3745 nəfəri kişi, 3635 nəfəri isə qadındır. 1500-ə qədər ev, 2016 təsərrüfat var.\nƏrazisi: 1351 ha\nMahmudavar kəndi Masallı rayon mərkəzindən 17 km cənubda, Lənkəran rayonu ilə həmsərhəddir. Talış dağlarının ətəyində, düzənlik ərazidə yerləşir.\nMahmudavar Şimal tərəfdən Hişkədərə, Türkoba və Şatıroba,\ncənubdan Lənkəran rayonunun Boladi, Zövlə kəndləri ilə,\nqərbdən Talış dağları,\nşərqdən Xəzər dənizinə boylanan digər kənd və yaşayış yerləri ilə əhatə olunmuşdur.\nƏrazisinə və coğrafi mövqeyinə görə Mahmudavar rayonun digər kəndlərindən fərqlənir. Kəndin ərazisindən dənizə tərəf 3 çay - Qamaş, Mahmud və Sığbas çayları axır. Rayonun ərazisində bu qədər çayı olan ikinci bir kənd yoxdur.\nMahmudavar kəndi rayonun ən qədim yaşayış yerlərindən biridir. Bu ərazidə qədim daş dövründən başlayaraq tarixin müxtəlif dövrlərinə aid maddi-mədəniyyət abidələri aşkar edilmişdir. Burda bir neçə kurqan olmuşdur. Alimlərin fikrincə bu kurqanlar neolit və enolit dövrü üçün daha xarakterikdir. Kənddə tapılmış kiçik tunc xəncəri tədqiq edən tarix üzrə fəlsəfə doktoru Fərman Mahmudov onun e.ə. IX - VIII əsrlərə aid olduğunu qeyd etmişdir.\nIII-IX əsrlərə aid Mahmudavar kəndində arxeoloji abidə kimi yaşayış yeri qeydə alınmışdır.\nBu yaşayış yeri orta əsrlərdə inkişaf etmiş, böyüyərək şəhərə çevrilmişdir. Bunu sahəsi 3-4 hektar, hündürlüyü isə 4-5 metr olan orta əsrə aid Mahmud qalasının qalaqları sübut edir. 1989-cu ildə AMEA-nın Tarix İnstitutunun arxeoloqları Mahmudavar kəndinə gələrək Mahmud qalasında olmuş, kənddə bir neçə kurqan yeri müəyyən etmiş və Mahmudavarın arxeoloji xəritəsini tərtib etmişlər. Tarix üzrə fəlsəfə dotoru, arxeoloq Abuzər Ələkbərov Mahmudavarın orta əsrlərdə şəhər olmasını, orta əsr şəhər qalaları üçün səciyyəvi olan bütün əlamətlərin Mahmud qalasında öz əksini tapmasını söyləmişdir.\nAzərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2 avqust 2001-ci il tarixli 132 nömrəli qərarı ilə təstiq edilmiş 2 və 3 nömrəli əlavəyə əsasən Mahmudavarda qeydə alınmış abidələrin siyahısı:\nÖlkə əhəmiyyətli arxoloji abidələr:\nNekropol - tunc dövrü\nMahmudavar yaşayış yeri - XII—XVII əsrlər\nTuk yeri yaşayış yeri - III—IX əsrlər\nPəqədim ocağı – orta əsrlər\nYerli əhəmiyyətli memarlıq abidələri:\nTırkə hi yeri - XI əsr\nBaba Seyidağa türbəsi - XVI əsr\nMahmud qalası - orta əsrlər\nMəscid - XIX əsr\nHamam - XIX əsr\nYerli əhəmiyyətli arxeoloji abidələr:\nMahmudavar qəbiristanlığı - orta əsrlər\nZaqon kurqanı - orta əsrlər\nBaba Seyidağa qəbiristanlığı - orta əsrlər\nMahmudavar həm də xanlar məkanı olmuş, bu ərazilər Mir Mustafa xanın beşinci oğlu Mir İsmayıl bəyə məsxus olmuşdur. Mir İsmayılın həyat yoldaşılarından biri mahmudavarlı idi. Məhs mahmudavarlı arvadından Mir İbrahim Talışinski dünyaya gəlir. Ona el arasında “Yaranal” deyirdilər. O, rus ordusunda xidmət göstərmiş, 1884-cü ildə general-mayor rütbəsini almışdır.\nMahmudavarın Bəyoba məhəlləsində Mir Mustafa xanın, Qala məhəlləsində isə Mir Həsən xanın övladları yaşamışdır.\nXIX əsrin sonlarında Mir İsmayılın nəvələri Mir Abdullah xan və Mir Əsəd xan Mahmudavarda ilk məscidi tikdirmişlər. Onların burda ikimərtəbəli binası, hamam və bir neçə dükanı vardı. Onlara məxsus “Xan evi” sonralar 1928-ci ildən 1987-ci ilə qədər məktəb binası kimi istifadə olunmuşdur.\nSənətşünaslıq namizədi Kamal Həsənov halayın yaranmasını çəltikçiliyin inkişafı ilə bağlayır. Aydındır ki, qədimdən diyarımızda çəltikçiliklə əsasən qadınlar məşğul olmuşlar. Tarixçi İ. Əzimbəyov "Drevnosti Lenkoranskoqo kraya" (B., 1926, səh-73) kitabında yazır: "Talışlarda ailənin qadın üzvləri daha əziz idi. Belə ki, bütün çəltik əki nləri onların əməyi ilə becərilirdi" Çəltikçiliklə məşğul olmaq talış qadınlarının ailə məişət məsələlərində nisbətən sərbəstliyinə səbəb olmuşdur. Onlar çox qədimdən üzü örtüksüz olmuş və kişilərlə yanaşı işləmişlər. Məhz, qadınlar əmək prosesində birgə çalıb-oynamış, rəqs etmiş, mahnı oxumuşlar. Halay da məhz belə yaranmışdır. Çəltikçilik qadın işi hesab olduğundan halayı da başqa mahnı və rəqslərdən fərqləndirən başlıca əlamət onun yalnız qadınlar tərəfindən ifa olunmasıdır. Maraqlıdır ki, musiqişünasların bir qismi halayın ilk dəfə rayonumuzun ərazisində yaranmasını qeyd edirlər. Məsələn, Kamal Həsənov yazır: "Halayın, daha doğrusu, onun rəqs düzümünün ən sadə formasına biz Astara rayonunda, bir qədər inkişaf tapmış formasına Lənkəranda rast gəlirik, daha maraqlı forması isə Masallıda ifa edilir. Bu onu göstərir ki, həmin rəqs ilk dəfə Masallıda meydana gəlib, çünki onun ən mütərəqqi forması daha uzun dövrlü tədrici inkişaf prosesində özünün əsl ifadəsini tapmış forması məhz bu rayondadır" (K. Həsənov "Qədim Azərbaycan xalq rəqsləri" B, 1983, səh-47)\nRayonumuzda Halay ansamblının yaradılması mədəniyyət tariximizdə fərəhli bir hadisə kimi qiymətləndirmək olar. 1956-cı ildə Mahmudavar kəndində çəltikçi qızlar "Halay" ansamblını yaratmaq qərarına gəldilər. Ağabacı nənə (Hüseynova) həvəskar qızlara-"Halay" ın ilk üzvlərinə mahnı və rəqsləri öyrətdi.Bu ansamblın təşəbbüsçüləri Ümbülbanu Həşimova və Tehran Əbilova olmuşlar. Ansambl doğma Masallını bütün ölkəyə tanıtdı. Halay “Xatirələr Sahili” filmi iştirak etdi, haqqında Ağəddin Mansurzadə kitab yazdı, bir çox ölkələrdə konsertlərdə, festivallarda iştirak etdilər.(Daha ətraflı əsas səhifədə olan Halay bölümündə)\nMahmudavarda təhsil və məktəbin təşəkkülü əsasən 1928-30 -cu illərin mədəni inqilabından başlayır.\nKeçən əsrin 20- 30 – cu illərində kənddə az da olsa, savadlı, təhsilli adamlara rast gəlinirdi. Rəzzaq Əliquliyev kəndin savadlı adamlarından biri idi. R.Əliquliyevin zəngin şəxsi kitabxanası olmuşdur. R.Əliquliyev təhsilli idi, yazı- pozunu yaxşı bildiyinə görə ona ‘mirzə’ deyə müraciət edirdilər.\nMahmudavar məktəbi sovetləşmə illərində təşkil olundu. Məktəbin rəsmi açılışı 1930– cu ilin 15 sentyabrında olmuşdur. Məktəbin ilk müəllimi Lənkəran rayonunun Gərmətük kəndində yaşayan fizika – riyaziyyat müəllimi Əbülqasım Qasımov idi. ‘Okruq’ ( dairə - M.M ) Maarif Şöbəsinin 31 avqust 1930 – cu il 143 № - li əmrinə əsasən 15 sentyabr 1930 – cu ildən 01 sentyabr 1931 – ci ilə kimi Əbülqasım Qasımov Mahmudavar məktəbində müdir və müəllim vəzifəsində işləmişdir.\nMahmudavarda 1930 – cu ildə açılan ikisinifli məktəbdə oğlan və qızlardan ibarət 50 şagird təhsil almış, dərslər talış dilində, latın əlifbası ilə aparılmışdır. İlk mahmudavarlı müəllim Layə Əhmədova pedoqoji fəaliyyətə 1933 – cü ildə Bədəlan kəndində başlamışdır.\n1924 – cü ildə Lənkaranda açılmış pedoqoji texnikum Mahmudavarlı gənclərin pedoqoji təhsilə, şərəfli peşə olan müəllimliyə marağının artmasında müstəsna rol oynadı. 30-40 – cı illərdə Layə Əhmədova, Nəcəf Məmmədov Həşim Cəfərov, Xanibəyi Səfər, Əbdül Ağayev və başqaları pedoqoji texnikum və digər təhsil ocaqlarında müəllimlik peşəsinə yiyələnərək gənclərin elmə, təhsilə və əxlaqa yiyələnməsində mühum rol oynamışlar.\n50 – 60 – cı illərdə isə kənddə ali təhsilə maraq artmağa başladı, yeni müəllimlər nəsli yarandı. Bu nəsli Ağarəhim Ağayev, Əhməd Sadıqov, Baxşəli Nəsirov, Sahib Əzizov, Qəzənfər Cəbiyev, Qulam Fəttayev, Əbdülrza Əhmədov və başqaları təmsil edirdilər.\nHazırda Mahmudavar kəndində 2 məktəb fəaliyyət göstətir və kifayət qədər uğurları var.\nMehman Ağayev – professor, tibb eləmləri doktoru, Səhiyyə Nazirliyinin sabiq baş nefroloqu\nRəfail Eyvazov – tibb elmləri doktoru, Sumqayıt Tibb Kollecinin direktoru\nMustafa Mustafayev – ADPU-nun profesoru, filologiya üzrə fəlsəfə doktoru\nRahib Əliyev – ATU-nun professoru, biologiya üzrə fəlsəfə doktoru\nElxan İsakov – dosent, kimya üzrə fəlsəfə doktoru, Aşqarlar Kimyası İnstitutunda labortoriya müdiri\nHabil Fəttayev – BDU-nun dosenti, fizika-riyyaziyyat üzrə fəlsəfə doktoru\nƏflatun Əzizov – ATU-nun dosent, biologiya üzrə fəlsəfə doktoru\nŞahrza Ağayev – ADPU-nun dosenti, pedaqogika üzrə fəlsəfə doktoru\nQulam Əziziov – ADPU-nun dosenti, pedaqogika üzrə fəlsəfə doktoru\nAlı Ağayev – baytarlıq üzrə fəlsəfə doktoru\nGünel Səmədova – biologiya üzrə fəlsəfə doktoru\nBillurə Eyvazova – tibb üzrə fəlsəfə doktoru\nHüseynəli Nəsirov – tibb üzrə fəlsəfə doktoru, Qazaxıstanda həkim-ekspert kimi çalışır\nTelman Səmədov – kənd təsərrüfatı üzrə fəlsəfə doktoru, Rusiya Federasiyasında yaşayır\nAdil Həşimov – texnika üzrə fəlsəfə doktoru, Rusiya Federasiyasında yaşayır\n(daha ətraflı alimlər bölümündə)\nFəxri ad almış mahmudavarlılar:\nMehman Ağayev - əməkdar həkim\nRəfail Eyvazov - əməkdar həkim\nAğacəfər Babayev - əməkdar mühəndis\nMusarza Mirzəyev - əməkdar müəllim\nİmran Əbilov - əməkdar kənd təsərrüfatı işçisi\nXaricdəki təhsil alan bəzi mahmudavarlılar:\nArzu Ağayeva – ABŞ, Los Angelesdə magistr təhsili alıb və hazırda Bruklin şəhərində yaşayır\nPolad Əziziov – İsveç Krallığında, Linçöping Universitetində ixtisaslaşmış və hazırda İsveçdə çalışır\nVüqar Ağayev – Kanadada magistr təhsili almış, təyinatla İngiltərənin paytaxtına, Londona göndərilmişdir. Hazırda Londonda çalışır\nŞahin Əsgərov – Almaniyada , Hannover Ali Tibb Məktəbində uzmanlıq təhsil alır və orda çalışır\nİbrahim Əlizadə - ABŞ-da, George Washington Universitetində magistr təhsili alır.\nRəhman Ağazadə – İngiltərədə Bolton Universitetində təhsil alır.\nRuhin Abbasov - Almaniyada təhsil almış və orda hazırda sahibkar kimi çalışır\nYazarlar və Şairlər:\nƏbdülrza Əhmədov - tarixçi-təqdqiqatçı, şair\nAllahverdi Bayrami – filoloq, şair. tənqidçi\nHəsənağa Əliyev – yazıçı, jurnalist\nAzər Elşadoğlu – yazar\nCahangir Nuri – qəzəlxan, şair\n1929-cu ildə Mahmudavarda ilk kolxoz təşkil olunmuşdur. Kolxoz bir müddət adsız, sonralar F.Cerjinskinin, müharibədən sonra marşal V.Voroşilovun, 1958-ci ildən isə M.Füzulinin adını daşımışdır.\nKolxoz 1964-cü ilə kimi fəaliyyət göstərmişdir. Bu müddətdə kolxoza Şəfi Qasımov, Ağababa Eynulla oğlu, Rəşid Əbilov, Süleyman Bağırov, Höccət Əkbərov, Hacıməmməd Qasımov sədrlik etmişlər.\n1964-cü ilin oktyabrdan kənddə sovxoz fəaliyyətə başlamış və 32 il fəaliyyət göstərmişdir. Sovxozun ilk direktoru Əbülfəz Xanməmmədov olmuşdur. 1996-cı ilə qədər fəaliyyətdə olan sovxoza Ə.Xanməmmədovdan sonra Mahmud Əbilov, Yunsur Əhədov, Şirvan Əbilov və son olaraq da Cəsayıl Səfərov başçılıq etmişdir.\nKəndin icra nümayəndələri:\nCəbiyev Mirzağa (1991-1992)\nCəbiyev Əlimərdan (1992-1993)\nMusarza Mirzəyev (1993-1994)\nSəxavət Tağıyev (1994-1995)\nArif Sadıqov (1995-1999)\nEldar İbadov (1999-2004)\nHikmət Xanməmmədov (2004-2013)\nFariz Fərəcov (2013-2019)\nRövşən Qurbanov (2020-indiyədək)\nQəzənfər Cəbiyev - Masallı rayon Partiya Komitəsinin 2-ci katibi olmuşdur.\nAlı Ağayev – Masallı Baş Baytarlıq idarəsinin rəisi olmuşdur.\nŞirvan Əbilov – Masallı Polis Şöbəsində rəis müavini, Masallı Sosial Müdafiə Şöbəsinin müdiri , YAP-ın Masallı rayonu üzrə qurucusu və sədri olmuşdur.\nİmran Əbilov - Masallı rayon Partiya Komitəsində təlimatçı, Masallı rayon Komsomol Komitəsində birinci katib, Masallı rayon Kənd Təsərrüfatı İstehsalat İdarəsinin rəisi işləyib.\nSafail Eyvazov – Həmkarlar İttifaqı Masallı Rayon Komitəsinin sədri\nHikmət Xanməmmədov – 71 saylı Seçki Dairəsinin sədri olmuşdur.\nAydın Əliquliyev - HəmkarlarTəşkilatının sədri, rayon qəzetinin redaktor müavini olmuşdur.\nƏrəstün Əbilov – Masallı regionu üzrə Dövlət Əmək Müfəttişliyinin rəisi, Masallı rayon İcra Hakimiyyətində baş məsləhətçi vəzifələrində və.s vəzifələrə çalışıb\nİmran Əbilov - Kənd Təsərrüfatı Naziri müavini, Dövlət Aqrar-Sənaye Komitəsinin sədr müavini,\n"Azərquşsənaye” Dövlət Şirkətində vitse-prezident kimi fəaliyyət göstərib\nEmin Eyvazov – Prezident Administrasiyasında çalışır.\nSərxan Babayev- Gəncə Alüminium Zavodunun, “DetAl” holdinqin baş direktoru olmuş, sonradan Türkiyədə “Siyahdeniz Turizm İnşaat Sanayi Ve Ticaret Anonim” adlı şirkət yaradıb və onun rəhbəridir.\nRafael Eyvazov – Sumqayıt Tibb Kollecinin direktorudur, əvvəllər Lənkəran Dövlət Universitetində prorektoru olmuşdur.\nRamazan Əliyev - Əmlak Nazirliyində sektor müdiri olub, Azərbaycan Respublikasının Dövlət Torpaq Komitəsində, sonradan Dövlət Torpaq və Xəritəçəkmə Komitəsində çalışıb\nBalabacı Əliyeva - Azərbaycan parlamentində təmsil olunmuş, "Lenin" ordeninə, "Oktyabr İnqilabı" ordeninə və "Qırmızı Əmək Bayrağı" ordeninəlayiq görülüb.\nMehman Ağayev – Səhiyyə Nazirliyinin baş nefroloqu olmuşdur\nVüsal Aslanov – Azərbaycan Dəmiryolları QSC sədr müavini\nMahmudavarlı din xadimləri:\nMahmudavarlılar şiə müsəlmanları olmaqla dini-şəriəti müqəddəs sayırlar. Ateizmin tüğyan etdiyi vaxtlarda mahmudavarlılar gizlin, bəzən də açıq şəkildə dini mərasimləri icra edirdilər.\nİnqilabdan əvvəl burada islam dinini, şəriəti təbliğ edən molla və axundlar olmuş, məscidin nəznində mədrəsə fəaliyyət göstərmişdir. Hacı Molla Əbülqasım Mahmudavarın bölgəmizdə tanınan din xadimlərindən olmuşdur. Qazi Məmmədəli şəriət məhkəməsinə rəhbərlik etmişdir.\nMolla Həşim Hüseynov, Molla Nəsir, Molla Səmid və başqaları 19-cu əsrdən, 20-ci əsrin 30-cu illərinə qədər tanınmış dindarları idi.\nİkinci Dünya Müharibəsindən sonra kənddə yeni dindar-mollalar nəsli yetişməyə başlayır.\nSeyid Saleh müqəddəs şəxs kimi kəndlilərin diqqətini cəlb edir, hamı ona etiram edir.\nMolla İbrahim Ağayev, Məşədi Əbdül Sadıqov, Müseyib Tahirov, Qulamhüseyn Həşimov, Zeynal Ağayev, Məmmədrahim Ağayev, Molla Əliağa Şükürov, Əlirza Əhmədov, Məmmədtağı Şahverdiyev, Vəliağa Qasımov, Zülfüqar Lələyev və başqaları müharibədən sonrakı illərdə dini təbliğ etmiş, Quranı öyrənib, başqalarına da öyrətmişlər.\nSovetlər dönəmində kəndin ən tanınmış din xadimi el arasında "Molla İbrahim" kimi bilinən İbrahim Ağayev olur. O, 1892-ci ildə Mahmudavar kəndində anadan olmuşdur.\nOnun haqqda şeyx Allahşükür Paşazadə deyir: "Mən uşaqlıqda atamdan mahmudavarlı molla İbrahim barədə xoş sözlər eşitmişdim. Atam onun biliyindən, mollalığından, şirin avazından, insanlığından danışardı."Mir Ərəb" mədrəsəsinə yenicə daxil olmuşdum, kəndə gəlmişdim, üzür məclisində onu ilk dəfə gördüm. Molla İbrahim məni yanına çağırıb, "Yasin" surəsini mənə oxutdurdu. Dinimizi layiqincə təbliğ etmiş, ömrünü belə müqəddəs işlərə sərf edən din xadimlərimizi unutmağa haqqımız yoxdur". (M.Mirzəyev "Mahmudavar" 1997, səhifə 109)\nMolla İbrahim 1990-cı ildə, 98 yaşında, doğulduğu Mahmudavar kəndində vəfat edir.\nKəndin ali təhsilli din xadimləri:\nQurban Kərimov – Mahmudavar məscidinin keçmiş axundu (vəfat edib)\nVəkil Babayev – Mahmudavar məscidinin axundu\nHacırza Əliyev – Mahmudavar məscidində fəaliyyət göstərir\nVüsal Cahangiri – QMİ-in Xarici Əlaqələr şöbəsinin rəhbəri\nSamir Ağayev – Bakı, Qasımbəy məscidinin axundu\nElgün Axund – Bakı, Əbəlfəzl Abbas məscidinin axundu\nRasəd Əliyev – Rusiya, Sank-Peterburqda fəaliyyət göstərir\nEltimas Quliyev – Rusiya, Neftyuqaskidə fəaliyyət göstərir\nMahmudavar truzim sahəsində də inkişaf etmişdir. Buna Baba Bulağı ailəvi istirahət mərkəzini nümunə göstərmək olar. Bu dilbərguşə yaşıllıqlar qoynunda, balıqovuüçün olan gölün sahilində, bulaqların əhatəsində yerləşir. Kompleksdə birneçə motel, qədimüslubdarestoran-bar, nadir meşə zolağı, idman meydançaları, uaşq üçün əyləncə yerləri var. Tısbağadan tutmuş ceyrana, əjdahaya qədər ən müxtəlif heyvanların heykəl və fiqurları əslcanlıtəbiətguşəsinixatırladır.\nBöyük vətən müharibəsi və Qarabağ müharibəsi:\nBöyük vətən müharibəsində 211 nəfər mahmudavarlı iştirak etmiş, bunlardan 123–ü həlak olmuşdur. Həlak olan 123 nəfərin adları Mahmudavar kəndinin mərkəzində yerləşən “Şəhidlər Abidəsi”ndə həkk olunub.\nBirinci Qarabağ müharibəsində kəndin 8 şəhidi var:\n01.10.1992-ci ildə Laçın rayonu Sarıbaba təpəsi uğrunda gedən döyüşlərdə şəhid olmuşdur.\n22.01.1994-cü ildə Füzuli rayonu Aşağı Əbdürrəhmanlı kəndi uğrunda döyüşlərdə şəhid olmuşdur.\n16.02.1994-cü ildə Füzuli rayonunda gedən döyüşlərdə şəhid olmuşdur.\n21.04.1994-cü ildə Ağdərə rayonu uğrunda gedən döyüşlərdə şəhid olmuşdur.\n08.09.1994-cü ildə Ağdam rayonu Ağamalı kəndində şəhidlik zirvəsinə ucalmışdır.\n03.02.1999-cu ildə Tərtər rayonu Borsunlu kəndi yaxınlığında şəhid olmuşdur.\n13.09.2001-ci ildə Murov dağda şəhidlik zirvəsinə ucalıb.\n24.02.2005-ci ildə Murov dağda şəhidlik zirvəsinə ucalıb.\nİkinci Qarabağ müharibəsində 40-dan artıq mahmudavarlı iştirak etmiş və onlardan 2 nəfər şəhidlik zirvəsinə ucalmışdır:\n05.10.2020-ci ildə Cəbrayılın azadlığı uğrunda şəhidlik zirvəsinə ucalmışdır.\nNayib Xüsusi Təyinatlı Qüvvələrdə müdətdən artıq kimi xidmət edib, rütbəsi isə baş çavuş olub. Aprel döyüşlərində və Tovuz döyüşlərində iştirak edib. O, xidməti zamanı “Azərbaycan Ordusunun 100 illiyi (1918-2018)” medalı ilə və bir neçə fəxri fərmanla təltif olunub. Ölümündən sonra isə “Vətən Uğrunda”, “Cəsur Döyüşçü”, “Hərbi Xidmətlərə görə” və “Cəbrayılın azad olunmasına görə” medalları ilə təltif olundu.\n08.11.2020-ci ildə Şuşanın azadlığı uğrunda şəhidlik zirvəsinə ucalıb.\nRöyad ehtiyata buraxılmış əsgər idi. Döyüşlər zamanı səfərbərliyə çağrılmış və 8 noyabr 2020-ci ilə qədər bütün döyüşlərdə iştirak edib. Röyad ölümündən sonra “Vətən Uğrunda”, “Cəsur Döyüşçü”, “Şuşanın azad olunmasına görə”, “Füzulinin azad olunmasına görə” və “Xocavəndin azad olunmasına görə” medalları ilə təltif olundu.\nİlk məktəb 1930-cu ildə açılmışdır.\nİlk alimlik dərəcəsini Rahib Əliyev alıb.\nİlk professor Mehman Ağayevdir.\nIlk kişi müəllim Nəcəf Məmmədov\nİlk qadın müəllim Layə Əhmədova\nİlk hərbi rütbə daşıyan qadın Səkinə Həşimovadır\nMahmudavar kəndində həmçinin hərbi təlim mərkəzi (paliqon) yerləşir. Bu Masallı rayonu üzrə yeganə paliqondur. Poliqon 1954-cü ildən fəaliyyət göstərir.\nKəndin bəzi adlı-sanlı şəxləri haqqında məlumat:\nAğayev Mehman Məmmədrəhim oğlu- Tibb elmlər doktoru, professor, əməkdar həkim, Azərbaycan Respublikası Səhiyyə Nazirliyinin sabiq baş nefroloqu, Azərbaycan Tibb Universitetini Tədris terapevtik klinikasının Efferent terapiya mərkəzinin rəhbəri\nMehman Ağayev 31 avqust 1946-cı ildə Mahmudavar kəndində anadan olmuşdur.\n1962-ci ildə orta məktəbi gümüş medalla bitirmişdir.\n1968-ci ildə Azərbaycan Dövlət Tibb İnstitutunu fərqlənmə diplomu ilə başa vurmuşdur və həmin il də 1970-ci ilə qədər Leninqrad Elmi-Tədqiqat Neyrocərrahiyyə institutuna kliniki ordinaturaya göndərilmişdir.\n1975-ci ildə “Kəskin və xronik böyrək çatışmazlığı zamanı ürək-damar sisteminin vəziyyəti” mövzusunda tibb elmləri namizədi alimlik dərəcəsini almaq üçün dissertasiya müdafiə etmişdir.\n1976-cı ildə Respublika Klinik Uroloji Xəstəxanasında “Böyrəkköçürmə və hemodializ şöbəsi”nin müdiri təyin olunmuş və eyni zamanda Elmi-Tədqiqat Kliniki və Eksperimental Təbabət İnstitutunun “Hemodializ və Böyrəkköçürmə Laboratoriya”sında baş elmi işçi, 1983-cü ildə həmən laboratoriyanın müdiri seçilmişdir.\n1986-cı ildə “Xronik böyrək catışmazlığında qan dövranı pozğunluqları” mövzusunda tibb elmləri doktoru elmi dərəcəsini almaq üçün I Moskva Tibb İnstitutunda dissertasiya müdafiə etmişdir.\n1986-ci ildə Əziz Əliyev adına Azərbaycan Dövlət Həkimləri Təkmilləşdirmə İnstitutunda nefrologiya kafedrasının professoru vəzifəsinə seçilmiş və professor adını almışdır.\n1990-cı ildə Azərbaycan Tibb Universitetinin I Daxili xəstəliklərin propedevtikası kafedrasının professoru seçilmişdi.\n1993-cü ildə Bakı şəhəri 2 saylı kliniki xəstəxanasında ixtisaslaşdırılmış Nefroloji, 2006-cı ildə Hemodializ şöbələrini açmış və onlara rəhbərlik etmişdir.\n2010-cu ildən eyni zamanda Azərbaycan Tibb Universitetinin Tədris Terapevtik Klinikasının Efferent Terapiya Mərkəzinin müdiri təyin olunmuşdur.\n2010-cu ildə Azərbaycan Respublikasının “Əməkdar Həkimi” fəxri adına layiq görülmüşdür.\n2011-ci ildə Azərbaycan Respublikası Səhiyyə Nazirliyinin Baş Nefroloqu seçilmişdir.\n270-dən artıq elmi əsərin, o cümlədən 12 monoqrafiyanın, 2 elmi-tədris filminin, 1 ixtiranın müəllifidir.\n15 aprel 2021-ci ildə vəfat etdi.\nRəfail Qurban oğlu Eyvazov - Tibb elmləri doktoru, əməkdar həkim, Sumqayıt tibb kollecinin direktoru\n- 1956-cı ildəMahmudavar kəndində anadan olmuşdur.\n- 1963-73-cü illərdə Mahmudavar kənd məktəbində oxumuşdur.\n- 1975-ci ildə Azərbaycan Dövlət Tibb Universitetinə daxil olmuşdur.\n- 1981-ci ildə Tibb Universitetinin müalicə işi fakültəsini bitirmiş və Rusiyanın Kaluqa vilayətinə həkim kimi internaturanı keçməyə təyinat almışdır.\n- 1984-cü ildə təyinat müddəti bitmiş və o, Bakıya qayıdaraq Ə.Əliyev adına Həkimləri Təkmilləşdirmə İnstitutunda baş laborant kimi işləmişdir.\n- 1986-cı ildə Moskvada SSRİ Həkimləri Təkmilləşdirmə İnstitutunun aspiranturasına qəbul edilmişdir.\n- 1989-cu ildə aspiranturanı bitirirək müdafiə etmiş və tibb elmləri namizədi alimlik dərəcəsi almışdır.\n- 1990-92-ci illərdə Həkimləri Təkmilləşdirmə İnstitutunda assistent kimi fəaliyyət göstərmişdir.\n- 1992-ci ildən Lənkəran Dövlət Unuversitetində əvvəl tədris işləri üzrə rektorun müavini, sonra prorektor işləmişdir.\n- 1997-ci ildə Bakı Dövlət Universitetinin hüquq fakültəsinə daxil olub, 2001-ci ildə oranı bitirərək hüquqşünas ixtisasını da almışdır.\n- 1997-2001-ci illərdə Sumqayıt tibb məktəbinin direktoru olub.\n- 2002-ci ildə 18-saylı Bakı şəhər poliklinikasına baş həkim təyin olunmuşdur.\n- 2013-cü ildə tibb elmləri doktoru alimlik dərəcəsi almışdır.\n- 2017-ci ildə “Əməkdar həkim” adını almışdır.\n- 60-dan çox elmi əsərin, 1 dərsliyin, 1 monoqrafiyanın, bir neçə metodik vəsaitin və 3 səmərələşdirici təklifin müəllifidir.\nMusarza Oğul oğlu Mirzəyev - tarixçi-etnoqraf, toponomist, əməkdar müəllim.\n1958-ci ildə Mahmudavar kəndində anadan olmuşdur. 1975-ci ildə Mahmudavar kənd tam orta məktəbini, 1979-cu ildə isə ADPU-nun tarix fakültəsini bitirmişdir.\nMasallı rayonunun Türkoba (1979-1991) və Mahmudavar kənd tam orta məktəblərində(1988), Lənkəran Dövlət Universitetində (1992-1993) müəllim, Masallı Rayon İcra Hakimiyyəti Başçısının Mahmudavar kənd inzibati ərazi dairəsində nümayəndəsi (1994), "Çağırış", "Yeni qəzet" və "Tolışı sədo" qəzetlərinin xüsusi müxbiri, "Yeni qəzet"in redaktor müavini (1994) vəzifələrində işləmişdir.\nƏyalətdə ümumtəhsil məktəbində çalışmasına baxmayaraq yaşadığı diyarın tarixi, etnoqrafiyası və toponimləri haqqında bəhs edən 10-dan artıq kitab, 500 -ə qədər məqalənin, tarixi etnoqrafik oçereklərin müəllifidir. Mahmudavar məktəbində Heydər Əliyev muzeyi təşkil etmişdir.\nMusarza Mirzəyevin pedaqoji ustalığı nəzərə alınaraq ona "Metodist müəllim" (1991), "Ali dərəcəli müəllim" (1995) kateqoriyaları verilmiş, 2011-ci ildə isə "əməkdar müəllim" fəxri adına layiq görülmüşdür. Azərbaycan müəllimlərinin X və XIII qurultaylarının nümayəndəsi olmuşdur. Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin, Azərbaycan Jurnalistlər Birliyinin (1994), Masallı Rayon Ağsaqqallar Şurasının və Masallı Ziyalılar Cəmiyyətinin üzvüdür. "Kadusi" təxəllüsü ilə mətbuatda çıxış edir.\nİmran Rəşid oğlu Əbilov - Kənd Təsərrüfatı nazirinin müavini, əməkdar kənd təsərrüfatı işçisi\n1935-ci ildə Mahmudavar kəndində dünyaya göz açıb. Yeddillik təhsildən sonra Lənkəran Pedaqoji Texnikumunda təhsil alıb. Təyinatla Masallının Boradigah kəndində müəllim işləyib. 1954-1959-cu illərdə Gəncə Kənd Təsərrüfatı İnstitutunda oxuyub, oranı fərqlənmə diplomu ilə bitirib. Masallı rayonunun Həsənli kəndində - "Şən həyat” kolxozunda baş zootexnik kimi fəaliyyətə başlayıb. 1960-1962-ci illərdə Masallı rayon Partiya Komitəsində təlimatçı, Masallı rayon Komsomol Komitəsində birinci katib, həmin ilin mart ayından Azərbaycan LKGİ MK-nın təşkilatçısı, 1963-1969-cu illərdə Masallı rayon Kənd Təsərrüfatı İstehsalat İdarəsinin rəisi işləyib. 1969-cu ilin iyun ayında Kənd Təsərrüfatı nazirinin müavini təyin olunub. 1991-ci ilə kimi bu vəzifədə çalışıb. Sonra Dövlət Aqrar-Sənaye Komitəsinin sədr müavini, 1991-ci ildən "Azərquşsənaye” Dövlət Şirkətində vitse-prezident kimi fəaliyyət göstərib. 1997-ci ildən Nazirlər Kabinetinin Aqrar-Sənaye şöbəsində baş məsləhətçi işləyib.\nO, Azərbaycan Respublikası Ali Sovetinin fəxri fərmanına, “Xalqlar dostluğu”, iki dəfə “Şərəf nişanı” orden və medallarına layiq görülmüşdür.\nTəkcə mütəxəssis kimi yox, rəsmi dövlət nümayəndəsi, ziyalı kimi də İ.Əbilov Hindistanda SSRİ-dən yollanan nümayəndə heyətinə başçılıq edib, Misirdə keçirilən Ümumdünya Camışçılıq Konqresində iştirak etmək üçün keçmiş Sovet İttifaqından yeganə namizəd kimi məhz o məsləhət görülüb.\nƏsərləri Hindistanda, Misirdə, Bolqarıstanda, Rusiyada, İtaliyada çap edilmişdir.\nHal-hazırda dövlət qulluğu təqaüdçüsüdür. Əməkdar kənd təsərrüfatı işçisi, Qarabağ veteranı, respublika Ağsaqqallar Şurası idarə heyətinin üzvüdür.\nŞirvan Rəşid oğlu Əbilov\n1932-ci ildə Mahmudavar kəndində anadan olmuşdur. İndiki Azərbaycan Dövlət Aqrar Universitetində ali təhsil alır. Universitet təhsilindən sonra Müxtəlif vəzifələrdə çalışır. Sonrakı illərdə Masallı və Cəlilabad rayonlarında polis orqanlarında fəaliyyət göstərir. Masallı rayonunda Yeni Azərbaycan Partiyasının qurucusudur.\nİlham Əliyev 2017-ci il avqustun 23-də Ş.Əbilovu Azərbaycan Respublikasının ictimai həyatında fəal iştirakına görə “Tərəqqi” medalı ilə təltif etmişdir. O, həmçinin 2007-ci ildən prezidentin fərdi təqaüdüçüsü idi. 2020-ci ildə, 88 yaşda dünyasını dəyişdi.\nKəndin adı: Rüdəkənar\nToponim talış dilində “Ruəkəno” adlanır. “Ru” –çay, “ə”-birləşdirici səs, “kəno” isə kənar, qıraq deməkdir. Rüdəkənar bu toponimin təhrif edilmiş forması olsa da ayrılıqda müstəqil məna kəsb edir. Belə ki, “rud” fars dilində çay, “kənar” sözü isə məlum olduğu kimi dilimizdə olan qıraq sözünün sinonimidir. Bu toponimə müvafiq rayonumuzda kalka (tərcümə) toponim sayılan Çayqıraq yaşayış yerini nümunə göstərmək oar. Astara rayonunda da Rüdəkənar toponimi mövcuddur.\nƏhalisi: 1080 nəfərdir. Bunlardan 560 nəfəri kişi, 520 nəfəri isə qadındır. Kənddə 196 ev, 283 təsərrüfat var.\nƏrazisi: 265 ha\nTalış dağlarının ətəyində, Ulum çayının sağ sahilində yerləşir. Mahmudavar, Lənkəranın Tükəvilə və Separadi kəndləri ilə həmsərhəddir.\nRüdəkənarda tapılan və uzaq keçmişimizdən xəbər verən maddi-mədəniyyət nümunələri – dulusçuluq məmulatları, daş alətlər, əl çapacağı, müxtəlif dövrlərə aid silahlar, daş qoyun başları, tunc öküz fiqurları, sikkələr və.s əşyalar fikrimizi təsdiq edə bilər.\nKəndin Qoç fiqurlu qədim qəbiristanlığı mövcuddur. İran ticarət yolu üstündə yerləşmişdir.\nAzərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2 avqust 2001-ci il tarixli 132 nömrəli qərarı ilə təsdiq edilmiş 2 və 3 nömrəli əlavəyə əsasən Rüdəkənar kəndində qeydə alınmışdır:\nÖlkə əhəmiyyətli arxeoloji abidə\nMüseyibtəpə yaşayış yeri VIII—XIV əsrlər\nYerli Əhəmiyyətli memarlıq abidəsi\nBaba Səməd türbəsi - orta əsrlər\nƏlirza Əliyev – filologiya üzrə fəlsəfə doktoru, dosent\nSəidə Xanməmmədova – Tibb üzrə fəlsəfə doktoru, dosent\n(daha ətraflı alimlər bölmündə)\nValeh Səmədov – Qubanın prokuror olmuşdur, hazırda isə İmişli üzrə prokrordu.\nQarabağ müharibəsində şəhid olub:\n09.02.1993-cü ildə Ağdam rayonu uğrunda döyüşlərdə şəhid olub.\n26.01.1994-cü ildə Füzuli rayonu uğrunda gedən döyüşlərdə şəhid olub.\nKənddə ilk məktəb 1960-cı ildə açılmışdır.\nKəndin şair və yazarları:\nƏdalət Əkbər – şair\nKənddə 2 truzim məkanı mövcuddur. Bunlar “Rüdəkənar İstirahət Mərkəzi” və “Dağlar Diyarı”dır. Bu məkanlara müxtəlif yerlərdə istirahət etməyə gəlirlər.\nKənddə 1 məktəb və 1 məscid mövcuddur.\nKəndin adı: Mololon\nTalış dilində Mololon kimi tələffüz olunan bu oykonim tədqiqatçıların fikrincə, molol çay, su kənarında bitən meyvəsiz qıjışəkilli yarpağı olan ağac növü, -on cəmlik bildirən şəkilçidir. Bütövlükdə, oykonim "molol ağacları bitən yer, molol ağacları çox olan yer" mənasını bildirir.\nƏhalisi: 500 nəfərdir. Bunlardan 280 nəfəri kişi, 220 nəfəri isə qadındır. Kənddə 115 ev və 112 təsərrüfat var.\nƏrazisi: 55 ha\nDüzənlik ərazidə yerləşir, Mahmudavar, Lənkəranın Boladi və Zövlə kəndləri ilə həmsərhəddir.\nKənddə ilk dəfə məktəb 1946-ci ildə açilmişdir\nSoltanağa Qarakişi oğlu Məhərrəmov\nKəndin Qarabağ şəhidi\n09.01.1994-cü ildə Füzuli rayonu uğrunda gedən döyüşlərdə şəhid olmuşdur.\nBu materialın hazırlanmasında əməkdar müəllim Musaraza Mirzəyevin və gənc mütəxəssis Faiq Hüseynzadənin böyük əməyi olmuşdur.


Navalnı aclıq aksiyasına başladı\nDÜNYA 31 mar 2021, 20:49\nHəbsdə olan rusiyalı bloger Aleksey Navalnı aclıq aksiyasına başlayıb.\nDemokrat.az “RİA Novosti”yə istinadən xəbər verir ki, müxalifətçi aksiyanı dəvət olunan həkimin onunla görüşməsinə icazə verilmədiyinə görə başladıb.\n“Mən qanuna riayət etməyi və dəvət etdiyim həkimi yanıma buraxmaları üçün aclıq elan edirəm”, - deyə Navalnının İnstaqram səhifəsində yazılıb.\nBundan əvvəl Navalnının vəkili Olqa Mixaylova onun səhhətində problem yaranması ilə bağlı məlumat vermişdi. Bildirilirdi ki, Navalnı ayaq və bel ağrısından əziyyət çəkir. Hazırda həmin ağrıların ayaqlara doğru yayıldığı, sağ və sol ətrafların hissiyatını itirdiyi qeyd edilir.\nMixaylovanın sözlərinə görə, dəvət olunan həkimin Navalnı ilə görüşməsinə, tövsiyə olunan dərmanların alınmasına icazə verilmir, diaqnoz müayinə nəticələri indiyədək açıqlanmır.\nFederal Penitensiar Xidmət isə blogerin səhhətinin qənaətbəxş və stabil olduğunu açıqlayıb.\nQeyd edək ki, fevralın 2-də Moskvanın Simonovski şəhər məhkəməsi Navalnının “İv Roşe” işi üzrə şərti cəzasını ləğv edərək onu 3,5 illik real həbs cəzası ilə əvəz edib. Onun “İv Roşe" işi üzrə ev dustaqlığında keçirdiyi 1 il nəzərə alınaraq həbsxanada 2,5 il cəza çəkəcək. /qafqazinfo


Yarımçıq tikililərin yalnız monitorinqinin aparılması yetərlidirmi?\n24 Noy. 19:48\nElnur Fərzəliyev: “Tikinti sektoruna nəzarət olunmalıdır ki, tikinti işi aparılanda düzgün aparılsın”\n“Yarımçıq qalmış tikililərlə bağlı problemlər var və kifayət qədər keçid layihələri mövcuddur”. Bunu Milli Məclisin noyabrın 24-də keçirilən iclasında iqtisadiyyat nazirinin müavini Sevinc Həsənova deyib.\nNazir müavini bildirib ki, dövlət büdcəsindən investisiya layihələrinə ayrılan vəsaitlər hər il azalmaqla təsdiq edilir: "Bununla əlaqədar İqtisadiyyat Nazirliyində geniş tərkibdə işçi qrup yaradılıb. Dövlət investisiya proqramlarının tərtibi yenidən işlənəcək. Bu qrup tərəfindən bütün yarımçıq qalmış tikililərin monitorinqi aparılacaq və müvafiq təkliflər hazırlanacaq. Bu tikililərin sadəcə dövlət büdcəsi hesabına maliyyələşdirilməsi nəzərdə tutulmur. Özəlləşdirmə və s. kimi təkliflər də nəzərdə tutulur".\nDanılmaz faktdır ki, uzun illərdir paytaxtda tikintisi yarımçıq qalan çox sayda bina var. Bu isə nəinki şəhərin xarici görünüşünə mənfi təsir göstərir, eləcə də həmin tikililərin başa çatmasını gözləyərək, hətta ödəniş edərək uzun illərdir evsiz qalan sakinlərin səbrini daşırır. Ancaq təəssüf ki, paytaxtda hər addımbaşı belə tikililərə rast gəlmək mümkündür.\nMaraqlıdır, yarımçıq qalmış tikililərlə bağlı keçiriləcək monitorinq bu sahədə yaşanan problemlərin həll olunmasına səbəb olacaqmı?\n“Həmin tikililərin yarımçıq qalması o deməkdir ki, bugünə qədər bu problem aidiyyəti qurumların marağında olmayıb”\nƏmlak məsələləri üzrə ekspert Elnur Fərzəliyev qeyd etdi ki, paytaxtda yarımçıq qalan tikililərin inşasını özəl şirkətlər aparır: “Həmin tikililərin yarımçıq qalması ilə vətəndaşlar uzun illərdir pul ödəsə də, evinə sahib ola bilmir, kirayədə yaşamalı olurlar. Belə binaların sayı kifayət qədərdir və belə problemli məsələlər öz həllini tapa bilməyəcək. Çünki heç bir şirkət üçün maraqlı deyil ki, kiminsə yarımçıq qoyduğu binanı gedib tamamlasın. Mənzillər satılıb, satan ya həbsdədir, ya vəfat edib, ya da ölkədən qaçıb. Bu cür problemlər mövcuddur. Təbii ki, bunların qiymətləndirilməsi, monitorinqlərin aparılması, həmin vətəndaşların evlə təmin edilməsi həm də vətəndaşlar üçün dövlət dəstəyidir. Ümumiyyətlə, tikinti sektoruna nəzarət olunmalıdır ki, tikinti işi aparılanda düzgün aparılsın”.\nEkspert onu da əlavə etdi ki , bir çox yeni tikili binaya çıxarışlar verilmirdi ki, tikinti təyinatı üzrə aparılmayıb: “Şirkət tikintini təyinatı üzrə aparmayıbsa, buna zamanında nəzarət lazım idi ki, layihədən kənara çıxmasın. İllərdir o binalar yarımçıq qalıb, vətəndaş pulunu ödəyib, ancaq onun hüququ sığortalanmayıb, qorunmayıb. İllərdir ki, vətəndaşın döymədiyi qapı qalmayıb. Həmin tikililərin yarımçıq qalması o deməkdir ki, bugünə qədər həmin problem aidiyyəti qurumların marağında olmayıb. Əgər bu gün belə, buna start verilibsə, çox yaxşıdır. Yüzlərlə vətəndaşın ev problemini aradan qaldırmış olacaq”.


Tarixi-strateji uğur - ŞƏRH | Kaspi.az\nşənbə, 02 Iyul, 00:33\nTarixi-strateji uğur - ŞƏRH\n407 16 aprel 2022 | 09:00\n“Brüsseldə keçirilən üçtərəfli görüşdə Ermənistanın Azərbaycanın irəli sürdüyü 5 baza prinsipini qəbul etməsinə dair Prezidentin verdiyi məlumata gəlincə, bu, olduqca mühüm hadisədir. Sözügedən fakt regionda sülhlə bağlı proseslərin başlanğıcı kimi də qiymətləndirilə bilər”.\n44 günlük Vətən müharibəsindən sonra Azərbaycanın əsas məqsədi işğaldan azad edilmiş torpaqlarda sürətli bərpa işlərinə başlamaq, həmçinin beynəlxalq müstəvidə yeni reallıqları qəbul etdirmək idi. Ötən 18 ayın təhlili onu göstərir ki, ölkəmiz hər iki istiqamət üzrə böyük nəticələr əldə edib.\nErmənistan Azərbaycana ərazi iddiasından əl çəkir\nPrezident İlham Əliyevin sədrliyi ilə keçirilən və cari ilin birinci rübünün yekunlarına həsr olunan müşavirədə dövlət başçısının vurğuladığı kimi, müharibədən dərhal sonra aparılan düzgün siyasət, beynəlxalq təşkilatlardakı fəaliyyət, ikitərəfli formatda böyük dövlətlərlə əlaqələr, eyni zamanda, Qarabağ və Şərqi Zəngəzurda baş verən inkişaf və hadisələr konkret nəticələrə gətirib çıxarıb. Azərbaycan beynəlxalq təşkilatlarla yanaşı, qonşu ölkələrlə də sıx əlaqədə olub. Qonşu ölkələr yeni, postmünaqişə reallıqlarını qəbul edib. Bütün bunları müsbət hal kimi qiymətləndirən Prezident İlham Əliyev Brüsseldə aparılan danışıqların detallarına da diqqət çəkib. O, rəsmi Bakının təqdim etdiyi 5 prinsipin Ermənistan tərəfindən qəbul edildiyini vurğulayıb. Bildirib ki, bununla da Azərbaycanın ərazi bütövlüyü qəbul edilir və Ermənistan Azərbaycana ərazi iddiasından əl çəkir: “Yəni əgər Ermənistan bu 5 prinsipi qəbul edirsə, - bu, aprel görüşündə təsdiqləndi, - bu məsələlər bu 5 prinsipin tərkib hissəsidir. Bu, çox müsbət haldır və hesab edirəm ki, ikitərəfli əlaqələrin normallaşdırılması üçün əsas şərtdir. Razılaşdırıldı ki, həm sərhədlə, həm də sülh müqaviləsinin hazırlanması ilə bağlı işçi qrupları yaradılsın”.\nİki ölkə həll etməlidir\nÖlkə başçısı İlham Əliyev Azərbaycan və Ermənistan xarici işlər nazirləri arasında 30 il müddətində ilk dəfə bu günlərdə baş tutan telefon söhbətini də müsbət dəyərləndirib: “Nazirlər arasında yaxın tarixdə, bəlkə də, son 30 il ərzində birinci dəfə telefon söhbəti olub. Biz bunu da müsbət qiymətləndiririk. Çünki iki ölkə arasındakı münasibətləri iki ölkə həll etməlidir. Buna köməklik göstərmək istəyənlər kömək göstərməlidirlər. Mən bunu belə görürəm, bizim mövqeyimiz bundan ibarətdir. Hesab edirəm ki, sərhədin delimitasiyası ilə bağlı aprelin sonuna qədər formalaşdırılacaq işçi qruplar, eyni zamanda, sülh müqaviləsinin hazırlanmasına dair işçi qruplar tezliklə öz işinə başlamalıdır. Bu prosesə biz çox böyük ümidlərlə baxırıq və vaxt itirmək lazım deyil. Hər halda, biz bunun tərəfdarıyıq ki, vaxt itirmədən məsələnin həllinə başlayaq”.\nBöyük qayıdış, ərazilərin yenidən bərpası\nMövzuya dair fikirlərini “Kaspi” qəzetinə bölüşən millət vəkili Hikmət Babaoğlu bildirib ki, aprel müşavirəsi 2022-ci ilin üç ayının yekunlarına həsr olunmaqla yanaşı, həm də postmüharibə dövrünün hesabatı olub. Deputatın qənaətincə, böyük qayıdış, ərazilərimizin bərpası və regionumuzda sülhün bərqərar olması məsələləri beynəlxalq aləmin baş verən proseslərə münasibəti ilə xeyli dərəcədə əlaqədardır: “Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev, əslində, son üç ay da daxil olmaqla postmüharibə dövrünün reallıqlarını həm ölkə daxilində həyata keçirilən sosial-iqtisadi layihələr, həm də xarici siyasət və regional münasibətlər kontekstində kompleks olaraq təqdim etdi. Üzərində durduğu məsələlər isə ayrı-ayrı bloklardan ibarət idi. İlk növbədə görürük ki, Prezident, əvvəla, beynəlxalq məsələlərə nəzər salaraq ərazilərimizin bərpası və böyük qayıdış kontekstində əsas məsələlərdən biri kimi Azərbaycanın yaratdığı yeni reallığın dünya tərəfindən qəbul edilməsi məsələsini aktuallaşdırdı. Bu, özlüyündə olduqca mühüm məsələdir. Çünki böyük qayıdış, ərazilərimizin yenidən bərpası və regionumuzda sülhün bərqərar olması məsələsi həm də beynəlxalq aləmin baş verən proseslərə münasibəti ilə xeyli dərəcədə əlaqədardır. Ona görə də Prezident İlham Əliyev ilk növbədə dünyanın ən böyük beynəlxalq təşkilatı olan BMT-nin davranışlarına diqqət çəkərək, onun Şuşada keçirdiyi tədbiri yüksək qiymətləndirdi. BMT-Azərbaycan münasibətlərinə xüsusilə Şuşada təşkil edilən birgə tədbirə ermənilərin reaksiyasını isterik adlandırdı. Beynəlxalq təşkilatların postmüharibə reallığını qəbul etmələri kontekstində daha sonra Qoşulmama Hərəkatının, İslam Əməkdaşlığı Təşkilatının, ATƏT-in və nəhayət Avropa İttifaqının münasibətini müsbət xarakterizə etdi”.\nRegionda sülhlə bağlı proseslərin başlanğıcı\nMillət vəkili vurğulayıb ki, bütün bunlar Azərbaycan xarici siyasətinin müharibə dövründə olduğu kimi, postmüharibə dövründə də strateji uğuru kimi qiymətləndirilməlidir: “Eyni zamanda bu, şübhəsiz ki, Azərbaycanın beynəlxalq nüfuzu və gücü sayəsində artıq yeni reallığın dünya tərəfindən qəbul edilməsi hadisəsidir. Bu, mühüm tarixi-strateji uğurdur. Beynəlxalq məsələlərə toxunan Prezident İlham Əliyev bir məsələni də xüsusi vurğuladı ki, ATƏT-in Minsk Qrupu de-fakto etibarsızıdr, qeyri-funksionaldır. Yəni fəaliyyət göstərdiyi 28 il müddətində sıfır nəticə göstərdiyi kimi, bu gün də faktiki olaraq fəaliyyətsizdir. Çünki onun fəaliyyətinin predmeti artıq yoxdur. Ona görə də Prezident İlham Əliyev ATƏT-ə maraqlı çağırış edərək bildirdi ki, bu təşkilat ictimai diplomatiyanı canlandıraraq regionda etimad mühitinin yaradılması ilə məşğul ola bilər. Yəni vətəndaş cəmiyyəti institutları, media və sair vasitə ilə bu istiqamətdə müəyyən işlər görmək mümkündür. Avropa İttifaqının moderatorluğu ilə aprelin 6-da Brüsseldə keçirilən üçtərəfli görüşdə Ermənistanın Azərbaycanın irəli sürdüyü 5 baza prinsipini qəbul etməsinə dair Prezidentin verdiyi məlumata gəlincə, bu, olduqca mühüm hadisədir. Sözügedən fakt regionda sülhlə bağlı proseslərin başlanğıcı kimi də qiymətləndirilə bilər”.\n29 iyun 2022 | 17:00\nXİN: "Ermənistan tərəfinin sülhdən danışması riyakarlıqdır"


"Ağburun-dəniz" strukturunda 1 nömrəli axtarış quyusunun qazılması başa çatıb\n"Ağburun-dəniz" strukturunda 1 nömrəli axtarış quyusunun qazılması başa çatıb\nEnergetika 23 İyun 2014 16:57 (UTC+04:00)\n"Ağburun-dəniz" strukturundakı 1 nömrəli axtarış quyusu layihə horizontuna çatdırılıb.\nTrend ARDNŞ-nin rəsmi saytına istinadən məlumat verir ki, strukturun cənub-qərb qanadının tağa yaxın hissəsində kəsilişin stratiqrafiyasını, litologiyasını və neft-qazlılığını öyrənmək məqsədiilə qazılmış quyu dənizin 10 metr dərinliyində yerləşir.\nQuyu 860 metr dərinliyədək qazılaraq layihə horizontu olan Qirməki Altı Lay Dəstəsini tam açıb, quyuya 168,3 mm-lik istismar kəməri endirilib. Hazırda 1 nömrəli axtarış quyusunda perforasiya və mənimsəmə-sınaq işlərinə hazırlıq görülür.\nQazma işləri "Xəzər-6" tipli Üzən Qazma Qurğusu vasitəsi ilə həyata keçirilib. "Ağburun-dəniz" strukturu Abşeron arxipelaqının Şimali Abşeron qalxımlar zonasında Qərbi Abşeron neft yatağından 6 km cənubda yerləşir.


Azərbaycan Xüsusi təyinatlısının polkovniki -Ləzgi Qartalı Tehran – mustaqil.az\nİkinci Qarabağ müharibəsi Azərbaycanın hərb tarixinə şanlı səhifələr yazdı. Ordumuz bu ölüm-dirim savaşında böyük hünər və səriştə nümayiş etdirdi.\nTorpaqlarımızın işğaldan azad olunması uğrunda əsgər və zabitlərimiz misilsiz qəhrəmanlıqlar göstərdilər. Bir çox igidlərimizin adları xalqın dilinin əzbərinə çevrildi. Onların arasında “Ləzgi qartalı” ləqəbi ilə məşhur olan polkovnik Tehran Mənsimovun da adı var.\nDöyüşlər başlanan ilk günlərdən sosial şəbəkələrdə bu əfsanəvi polkovniklə bağlı bir-birindən maraqllı məlumatlar, videogörüntülər yayılmağa başladı. Noyabrın-7-də isə erməni saytları polkovnikin öldürülməsi ilə bağlı məlumat yaydılar.\nBu xəbərin hamı kimi məni də sonsuz dərəcədə sarsıtdığını unuda bilmirəm. Lakin tezliklə həmin xəbərin yalan olduğu üzə çıxdı. Bundan qəzəblənən düşmən tərəf polkovniki aradan götürənə pul mükafatı təyin etdi. Ələkeçməz polkovnik yenidən öz pəhləvan görkəmi, işıqlı təbəssümü, şirin ləzgi ləhcəsi ilə diqqət mərkəzində oldu. Minlərlə pərəstişkarı ona olan sevgisini etiraf etməkdən çəkinmədi.\nPrevious Ermənistan “Bu müharibəni uduzduq” deyə bilməz – Mavaşev\nNext Ermənistan Rusiyanı günahlandırmaqda haqlıdır…


Bakıda məmur oğlundan qudurğanlıq - polisə tabe olmayaraq qaçdı - VİDEO\n//Sumqayıt və Novxanı bələdiyyələrinin sədrləri cərimələnib - MƏBLƏĞ\n//Azərbaycana tibbi maska istehsal edən yeni avadanlıq gətirilib - FOTO\nBakıda məmur oğlundan qudurğanlıq - polisə tabe olmayaraq qaçdı - VİDEO\nBakıda sərxoş sürücü tərəfindən növbəti avtoxuliqanlıq və polisə tabe olmama hadisəsi qeydə alınıb.\nBAKU.WS "Report"a istinadla xəbər verir ki, hadisə reyd aparılan zaman Nərimanov rayonu ərazisində baş verib.\n“10-LJ-600” dövlət qeydiyyat nişanlı "BMW" markalı avtomobilin sürücüsü Heydər Əliyev prospektində yüksək sürətlə hərəkət edərək manevr qaydalarını pozduğuna görə, ona Yol Patrul Xidmətinin (YPX) "99-YP-481" dövlət qeydiyyat nişanlı xidməti avtomobilində olan polis əməkdaşları tərəfindən "saxla!" əmri verilib.\nLakin sürücü əmrə tabe olmayıb. Polisin təqibindən sonra maşını saxlayaraq polis əməkdaşlarına müxtəlif bəhanələr gətirən sürücü onlara heç bir sənəd təqdim etməyib. Müfəttiş sürücüdən kəskin spirt qoxusu gəldiyinə görə, onu Respublika Narkoloji Mərkəzinin alkoqol sərxoşluğunu təyinetmə məntəqəsinə dəvət edib. Bu zaman sürücü heç bir söz demədən avtomobillə ərazidən uzaqlaşıb. Yenidən YPX əməkdaşları tərəfindən təqib olunan sürücü buna məhəl qoymayaraq avtomobili ilə Nizami rayonunun Çobanzadə küçəsində yerləşən restoranlardan birinin həyətinə daxil olub və maşını orada saxlayaraq restoranda gizlənib.\n"Report" "BMW" markalı avtomobilin YPX maşınları tərəfindən təqib olunduğu kadrları sizə təqdim edir.\nBakıda gecə reydində gərgin anlar: "Get işinlə məşğul ol" (FOTO, VİDEO) Bakıda AA seriyalı maşının sürücüsü sərxoş halda saxlanıldı (VİDEO) "Nurgün Motors"un prezidentinin polisi vuran oğlunu hansı cəza gözləyir? (VİDEO) Bakıda reyd: "Nurgün Motors"un prezidentinin oğlu sərxoş halda YPX əməkdaşını təhqir edərək vurub - VİDEO Bakıda film kimi təqib: Polis avtoxuliqanı tutmaq üçün səfərbər oldu (VİDEO) Bakının mərkəzində sürücü yol polisini xəstəxanalıq etdi Bakıda yol polisini söyən 3 sürücü həbs olundu – FOTO Bakıda sürücü YPX əməkdaşları tərəfindən döyülüb (FOTO)\nТеги: Bakı məmur avto


Daha bir biznesmen - DEPUTATLIĞA NAMİZƏDDİR – ŞİRKƏTLƏRİ, SİYAHI - FED.az\nDaha bir biznesmen - DEPUTATLIĞA NAMİZƏDDİR – ŞİRKƏTLƏRİ, SİYAHI\n14:56 28 Dek 2019\nFevralın 9-da keçiriləcək parlament seçkilərində ölkənin bir sıra iş adamları da iştirak edəcək.\nFED.az xəbər verir ki, onlardan biri «Minera» şirkətlər qrupunun sahibi Xudaqulu Rzayevdir.\nEləcə də bax: İri mebel şirkətinin və kredit təşkilatının təsisçisi - DEPUTAT OLA BİLƏR\nFED.az xəbər verir ki, X.Rzayevin namizədliyi Yeni Azərbaycan Partiyası tərəfirndən irəli sürülüb. İş adamı Bakıda, 18 saylı Nərimanov-Nizami seçki dairəsində mübarizə aparacaq.\nRzayev Xudu Əhəd oğlu 1962-ci il yanvar ayının 30–da Ordubad rayonunun Behrud kəndində anadan olub. Kalinin adına Leninqrad Politexnik İnstitutunu və Bakı Dövlət Universitetinin hüquq fakültəsini bitirib.\nSankt-Peterburq şəhərində “Avrora” EİB-də usta, sonralar isə növbə rəisi, “20-ci paralel” müəssisəsində kommersiya direktoru işləyib. 1994-1996-cı illərdə “Şumer” firmasında kommersiya direktoru vəzifəsində çalışıb. 1996-cı ildə İlandağ-SA şirkətini, 2007-ci ildə “Baytaş-Bakı”, 2001-ci ildə Qaranti İnşaat, 2010-cu ildə “Dəniz” Bağça və 2011-ci ildə “Evrika” liseyi müəssisələrini təsis edib.\n2012-ci ildə firmaların çox illik fəaliyyətlərini ümumiləşdirərək yeni “Minera” MMC şirkətini təsis edib və təsisçisi olduğu digər təşkilatların fəaliyyətini“Minera” şirkətlər qrupu adı altında inkişaf etdirir.\n«Xudu Rzayev geniş əhatəli ictimaiyyət tərəfindən nüfuzlu iş adamı olmaqla yanaşı həm də əməlləri ilə yadda qalan bir xeyriyyəçi kimi tanınmaqdadır. Onlarla faktlar Xudu Rzayevin dövlətçiliyimizə sadiq, millətinə və xalqına vurğun olan böyük mənəvi dəyərlərə malik bir insan oldugunu sübut edir»-deyə X.Rzayevin təsisçisi və sahib olduğu «Minera» şirkətlər qrupunun rəsmi səhifəsində bildirilir.\nQeyd edək ki, «Minera» Şirkətlər Qrupu tikinti materiallarının istehsalı və satışı, təmir-tikinti sahələrində fəaliyyət göstərir. Bakıdakı köhnə tikililərin bərpası, üzlənməsi və əsaslı təmiri işlərinin bir hissəsi ona tapşırılır. «Şirkətimizdə aparıcı mütəxəssislərin və işçi qrupunun fəaliyyət göstərməsi bizə bir sıra layihələrin birbaşa icra olunmasına və təhvil verilməsinə imkan yaradır. Məhz bunun nəticəsidir ki, böyük önəm kəsb edən bir sıra dövlət sifarişli layihələr birbaşa Minera Şirkətlər Qrupu tərəfindən həyata keçirilir.Minera Şirkətlər Qrupu yalnız tikinti sahəsində deyil eyni zamanda köhnə tikililərin yenidən bərpası, üzlənilməsi və əsaslı təmiri xidmətlərinidə həyata keçirir»-deyə şirətdən bildirilir.\nBakıda yerləşən Minera Satış Mərkəzi bina və mənzillərin daxili və xarici işlənilməsi üçün məhsulların idxalı və topdan satışı ilə məşğuldur. Şirkət Almaniyanın “Knauf”, “AMF”, Türkiyənin “Baytaş”, “Günal alüminium”, yerli “Gilan-Knauf” və s. şirkətlərinin rəsmi dileridir.\nMinera Profil “Minera" şirkətlər qrupunun bir bölməsidir. 2008-ci ildə Baytaş-Bakı adı ilə qurulub. Alçıpan və PVC profilləri və aksesuarlarının istehsalı və satışı ilə məşğuldur. 2013-cü ildən etibarən şirkət Minera Plast markalı müxtəlif plastik məhsulların istehsalına da başlayıb. Minera şirkəti həmçinin sement istehsalçılarındandır.\nBundan əlavə, FED.az araşdırmaçı jurnalist Hafiz Babayevə istinadən xəbər verir ki, Xudaqulu Rzayevin Qəbələ rayonunda torpaq sahələri var. 2016-cı ildən Türkiyədə təsis olunan ALMAS YAPI İŞLERİ İNŞAAT TAAHHÜT İTHALAT İHRACAT VE TURİZM SANAYİ TİCARET A. Ş.-nin 3 təsisçisindən biridir.\nXudaqulu Rzayevin qardaşlarından biri - Əbülfət Rzayev Daxili İşlər Nazirliyinin Baş Mütəşəkkil Cinayətkarlıqla Mübarizə İdarəsinin rəisi, digər qardaşı - Abbas Rzayev Bakı Şəhəri Binəqədi Rayon Məhkəməsinin hakimidir.


Abbas Lisani həbs edildi - Azinforum.az İnformasiya Portalı\nAna səhifə / İqtisadiyyat / Abbas Lisani həbs edildi\nAbbas Lisani həbs edildi\nİnsan haqları qrupları və İran Azərbaycanı ilə bağlı məlumat yayan internet portallarının yaydığı xəbərə görə, tanınmış türk fəal Abbas Lisani daha əvvəl qatıldığı bir toy mərasimində etdiyi nitq səbəbilə mühakimə edildiyi məhkəmədə nəzarət altına alınıb.\nGüney Azərbaycan Televiziyası (Günaz TV) və HRA agentliyinin məlumatına görə, cənab Lisani bu gün noyabrın 7-də Ərdəbil şəhərində bir məhkəmədə həbs edilərək Meşkinşəhr (Xiyav) şəhərinin mərkəzi zindanına köçürülüb.\nTanınmış fəalın həbsinin digər milli fəal Aydın Zakirinin toy mərasimində türk dilində təhsil tələbinə dair etdiyi nitqi ilə bağlı olduğu bildirilir.\nAbbas Lisani son 15 il ərzində dəfələrlə həbs və mühakiməyə məruz qalıb və Təbriz, Əhər, Ərdəbil, Yəzd və Şiraz kimi şəhərlərin zindanlarında illərlə həbsdə saxlanılıb.\nÖncəki Cəlilabad sakini xiyarabənzər boranı yetişdirdi – FOTO\nNövbəti Azərbaycanda yeni bazarlar yaradılacaq


Ən yaxşı baget resepti - Yeni reseptlər - 2022\nÇörək maşını olmadan sıfırdan baget hazırlamağı öyrənin. Məktuba əməl etsəniz, hər hansı bir Fransız boulangerie ilə rəqabət aparan yüngül və qabıqlı bagetlərlə mükafatlandırılacaqsınız.\nTərkibiHazırlayır: 4 baget\n1/4 çay qaşığı sürətli maya\nOtaq temperaturunda 350 ml su\n500 q adi un və ya lazım olduqda\n1/2 çay qaşığı polenta (qarğıdalı unu) və ya lazım olduqda\nMetodHazırlıq: 20 dəqiqə ›Pişirmə: 15 dəq› Əlavə vaxt: 13 saat ›Hazırlıq müddəti: 13 saat 35 dəq\nMayanı böyük bir qarışdırıcı qabın altına qoyun və su ilə qarışdırın; duza qarışdırın. Hamuru qalın və yapışqan olana qədər taxta bir qaşıqla maya qarışığına çırpın və qabın yanından un çıxarın, 5-10 dəqiqə.\nKassanı yapışqan filmlə örtün və 12-14 saata qədər iki dəfə böyüyənə qədər söndürülmüş bir sobaya qoyun. Xəmir qabarıq və çox yapışqan olacaq.\nÇörək qabına bir silikon bişirmə mat qoyun və qarğıdalı unu ilə bolca tozlayın.\nHamuru yaxşı unlanmış bir iş səthinə sürtmək üçün unlu bir spatula istifadə edin və xəmiri unla tozlayın. Yaxşı unlanmış əllərinizlə xəmiri düzbucaqlı halına salın və 4 bərabər ölçülü parçaya kəsin.\nBir parça xəmiri unla səpin və unlu barmaqlarınızla yumşaq bir şəkildə yuvarlayın və təxminən 25 sm uzunluğunda və 4 sm (1 1/2 düym) bir kütləyə uzatın. Hazırlanmış çörək qabına yumşaq bir şəkildə köçürün. Başqa bir xəmir parçası ilə təkrarlayın. (Qalan xəmiri daha sonra bişirmək üçün ayırın və ya 4 -ü bir anda bişirmək üçün 2 çörək qabı hazırlayın). Çörəkləri unla yüngülcə yuyun. Böyük bir yapışqan filmi unla səpin və unlu tərəfi aşağı çörəkçilik tepsisinin üzərinə yüngülcə çəkin.\nÇörəklər qalxsın, örtülsün, ikiqat artana qədər 1 - 1 1/2 saat.\nFırın raflarını alt və orta mövqelərə köçürün. Fırını 260 C / Gas 10 -a qədər qızdırın və ya sobanız gedəcək qədər yüksəkdir. Su ilə dolu sobada təhlükəsiz bir çörək qabını sobanın alt rəfinə qoyun.\nHər çörəyin üstünə 4 və ya 5 bucaq kəsmək üçün iti mətbəx qayçı istifadə edin. Qayçıdan qalan xəmirin kiçik uclarını aşağı salın. Çörəkləri bir sprey şüşəsindən istifadə edərək su ilə püskürtün.\nƏvvəlcədən isidilmiş sobada bagetlər qəhvəyi olana qədər bişirin, təxminən 15 dəqiqə, çörəkləri su ilə 5 dəqiqə və 10 dəqiqədən sonra püskürtün. İkinci püskürtmə ilə tepsiyi çevirin.\nBagetləri soyuducu rəfə köçürün və dişli bıçaqla kəsmədən əvvəl otaq istiliyinə qədər sərinləyin.\nHəqiqətən sadə un? Güclü çörək unu deyil? Yalnız 3 ulduz indiyə qədər unun növünü təsdiq etmədən sınamamışam-31 Okt 2015\nChef Trint tərəfindən\nÇox gözəl baget resepti. Xəmir kulinariya məktəbindən xatırladığımdan daha yumşaq (nəm) idi, amma əla çıxdı. Mayanı yarım çay qaşığı qədər ikiqat artırdım və təxminən 7 saat ərzində gözəl bir artım əldə etdim - böyük bir ləzzət əldə etmək üçün hələ çox vaxt var. Qalın bir sərt qabıqla az qala dişlərinizi qırdığınız bagetdən xoşum gəlir - bu resept sizə verməyəcək, amma ev sobasından alacağınız ən yaxşısıdır. Hələ xırtıldayan və doyurucu bir qabıq. Əgər xırtıldayan qabığa ehtiyacınız varsa yumurta yumaqla heç bir reseptə güvənməyin! Faydalı İpucu: Silpat silikon təbəqəniz yoxdursa, mənim etdiyimi edə bilərsiniz və bir təbəqə qabını başqa bərabər ölçülü bir tavanın içinə yerləşdirə bilərsiniz və bu çörəyin altındakı çox qızarmağa (aka yanmasına) qarşı izolyasiya edin. Perqament kağızı həmişə dostunuzdur. Əks təqdirdə Chef John -dan əla bir resept. İdxal olunan fransız yağınızı unutmayın! -28 Noyabr 2013\nÇox asan və çox dadlıdır. Demək olar ki, tam sübut. Bütün məqsədli un əvəzinə Çörək Unundan istifadə etdim və daha yaxşı nəticələr əldə etdiyimi düşünürəm.-23 Dekabr 2013\nKlassik Fransız Baget Resepti\nGƏNƏBİ FRANSIZ TƏCRİBİ: Klassik və super məşhur fransız bageti üçün ənənəvi fransız reseptidir. Düzünü desəm, baget üçün daha dəqiq bir resept tapa bilməzsiniz.\n"Baget de ənənə française" buğda unundan, sudan, mayadan və adi duzdan hazırlanır. Tərkibində qatqılar yoxdur, lakin 2% -ə qədər geniş lobya unu, 0,5% -ə qədər soya unu və 0,3% -ə qədər buğda səməni unu ola bilər.\nAdi bir baget birbaşa çörək mayası əlavə olunmaqla hazırlansa da, sənətkarlıq üslubunda olan çörəklərin ləzzət mürəkkəbliyini artırmaq üçün əvvəlcədən mayalanma və ya "hovuz", "biga" və ya digər çörək hazırlayıcılarından hazırlanması qeyri-adi deyil. digər xüsusiyyətlər, həmçinin buğda unu və ya çovdar kimi digər taxılların əlavə edilməsi.\nBagetlər bütün dünyada hazırlansa da Fransa ilə sıx bağlıdır. Fransada uzun çörəklərin hamısı baget deyil, məsələn, qısa, demək olar ki, reqbi topu formalı bir çörək battard (sözün əsl mənasında, piç) və ya ingilis dilində "torpido çörəyi" mənşəyi müxtəlif cür izah edilir, lakin sənədsizdir.\nBaşqa bir boru şəkilli çörək, flute olaraq da bilinir, ABŞ -da parisienne olaraq da bilinir. Flütlər, bagetlərə çox bənzəyir və bölgədən asılı olaraq daha çox və ya daha az ağırlıqdadır.\nDaha incə bir çörəyə ficelle (ip) deyilir. Qısa bir baget bəzən dəyənək (çubuq) kimi tanınır və ya hətta ingilis dilindən tərcümədən istifadə olunur.\nAsan Fransız Bagetləri\nBu fransız bagetləri tanış görünür? Ümid edirəm! Bazar ertəsindən etibarən çörəkçilik toyuq qarğıdalı çörəyini müşayiət edirdilər və bu gün bunları necə edəcəyinizi öyrənə bilərsiniz!\nƏvvəlcə etiraf etməliyəm. Mən heç vaxt fransız bagetləri hazırlamamışam. . .Bəli, şəkildəki kimidirlər. Xeyr, onları mən yaratmamışam.\nOnları ərim hazırladı. Əslində onları həmişə edir. O qədər yaxşı bir iş görür ki, heç cəhd etməyi belə düşünməmişəm.\nYaxşı bir şeylə niyə qarışırsan ?! (Xüsusilə ev çörəyi kimi yaxşı bir şey!)\nİstənilən növ ev çörəyini sevirəm və sobadan ilk çıxanda həmişə onun çoxunu yeyirəm. Bu fransız bagetləri də istisna deyildi!\nXarici qabıqlı və çeynənir, içərisi isə mükəmməl yumşaqdır. (Bax, ərim onları ən yaxşı edir!)\nBu bagetlər nəinki qarğıdalı tozu, həm də makaron, salat və hər şey üçün mükəmməl bir tərəfdir!\nƏnənəvi Fransız Bagetləri Necə Hazırlanır\nEvdə ənənəvi baget hazırlamaq çətin olsa da, bu resept bildiyim ən asan Fransız baget reseptlərindən biridir. Ancaq bu resept bir az vaxt alır. Həqiqətən, bagetinizi yandırmaq üçün istifadə edəcəyiniz levain başlanğıcını hazırlamaq üçün 4 günə ehtiyacınız var. Sonra, xəmiri hazırlamaq üçün 10 dəqiqə, hamuru qaldırmaq üçün 4h30 və sobada bişirmək üçün təxminən 20 dəqiqə lazımdır. İlk dəfə mükəmməllik gözləməyin, ancaq baget bişirmə texnikanızı nə qədər çox tətbiq etsəniz, bir o qədər yaxşı baget hazırlayacaqsınız.\n, yağlama üçün\n500g/1lb 2oz güclü ağ çörək unu, üstəlik tozlanma üçün əlavə\n10 g/¼ oz duz\n10g/¼ oz sürətli hərəkət edən maya\n370ml/13fl oz sərin su\nZeytun yağı ilə 2¼ litr/4 pint kare plastik bir qaba yüngülcə yağlayın. (Xəmirin formalaşmasına kömək etdiyi üçün bir kvadrat çəlləkdən istifadə etmək vacibdir.)\nUnu, duzu və mayanı xəmir çəngəl ilə təchiz edilmiş müstəqil bir qarışdırıcının qabına qoyun (duzu birbaşa mayanın üzərinə qoymayın). Suyun dörddə üçünü əlavə edin və yavaş bir sürətlə qarışdırmağa başlayın. Hamur bir araya gəlməyə başlayanda, qalan suyu yavaş-yavaş əlavə edin, sonra parlaq, elastik bir xəmir alana qədər orta sürətlə 5-7 dəqiqə qarışdırmağa davam edin.\nHazır xəmiri hamama tökün. Üzünü örtün və 1 saat və ya ən azı iki dəfə böyüyənə qədər buraxın.\nKətandan hazırlanmış taxtanı un ilə tarayın və iş səthini unla yüngülcə tozlayın.\nXəmiri diqqətlə iş səthinə yuvarlayın. Geri döymək əvəzinə yumşaq bir şəkildə tutun ki, xəmirin içərisində mümkün qədər çox hava saxlaya biləsiniz. (Bu, həqiqətən yaxşı bir bagetin düzensiz, havadar bir toxumasını yaratmağa kömək edir.) Xəmir toxunmaq üçün nəm olacaq, amma yenə də canlı olacaq.\nXəmiri 4 hissəyə bölün. Hamuru bir az düzəldərək və tərəfləri ortasına qatlayaraq hər bir parçanı uzunsov formaya salın. Sonra hər birini bir kolbasa halına salın - üst hissə baza boyunca uzanaraq hamar olmalıdır. İndi ortadan başlayaraq hər bir kolbasanı əllərinizlə yuvarlayın. Ağır basaraq məcbur etməyin. Arxa və irəli hərəkətə konsentrə olun və hamurun 30 sm/12 düym uzunluğunda yayılması üçün qollarınızın ağırlığından istifadə edin.\nKətan taxtanın kənarına bir baget qoyun və taxtanı bagetin kənarına söykənin. Plitənin yanına başqa bir baget qoyun. 4 bagetin hamısı bir -birinə bükülüb bir -birinə düzülənə qədər prosesi təkrarlayın. Bagetləri təmiz bir dəsmal ilə örtün və 1 saat buraxın və ya barmağınızla yüngülcə bişirdiyiniz halda xəmir ən azı iki dəfə böyüyənə və tez geri dönənə qədər buraxın.\nFırını 240C/220C Fan/Qaz 9 -a əvvəlcədən qızdırın və qızdırmaq üçün sobanın altına qovurma tepsisi qoyun.\nBagetlər qalxdıqda onları taxtdan çıxarın və unla yüngülcə tozlayın. Tıraş bıçağı və ya çox iti bir bıçaq istifadə edərək hər birini diaqonal boyunca 4 dəfə kəsin. Böyük bir çörək qabına köçürün.\nQızdırılmış qovurma qabını isti su ilə doldurun, buxar yaradın və çörəyi sobaya qoyun. 20-25 dəqiqə bişirin və ya bagetlər qızılı-qəhvəyi rəng alana və yüngül bir parıltı alana qədər bişirin. Tel çarxda sərinləyin.\nDivan, sübut edərkən çörəyi formalaşdırmaq üçün istifadə olunan ağır bir kətandır. Nəmin bir hissəsini xəmirin xaricindən udur, bu dərinin inkişafına, formasını saxlamasına və xırtıldayan qabığın əmələ gəlməsinə kömək edir.\nEvdə hazırlanmış Baget\n1) Su ilə birlikdə kiçik bir qabda şəkər və maya əlavə edin və təxminən 5 dəqiqə sübut etmək üçün kənara qoyun.\n2) Daimi qarışdırıcı qabda maya qarışığı ilə birlikdə un və duz əlavə edin.\n3) Orta aşağı sürətlə təxminən 6 ilə 7 dəqiqə qarışdırın və ya hamar və bir qədər kremli görünən bir xəmir əldə edin. (bu anda xəmir son dərəcə yapışqan olacaq, amma olması gərəkir)\n4) Böyük bir qabı bir az bitki yağı ilə yağlayın və xəmiri qabın içinə qoyun, plastik sarğı ilə örtün və təxminən bir saat və ya iki dəfə böyüyənə qədər isti bir yerə qoyun.\n5) Xəmiri unlu bir səthə tökün və 3 bərabər hissəyə bölün, hər parçanı 12 düymlük bir ipə yuvarlayın və üç parçalı bir baget qabına qoyun.\n6) Bir dəsmal ilə örtün və ikiqat artana qədər bir saat qalxsın.\n7) Fırını 475 dərəcəyə əvvəlcədən qızdırın, sobanın alt rəfinə bir dəmir tava qoyun.\n8) Baget qabını üst rəfə qoyun, tez tavaya 1 stəkan su əlavə edin və sobanın qapısını dərhal bağlayın.\nMayonezdə bişmiş çörək (bəli, bunu doğru oxuyursunuz) və sriracha mayo çörəyi pastırma və yumurta sendviçini yeni zirvələrə çıxarır. Bahar soğanı yerinə ən çox sevdiyiniz mövsümi turşu istifadə edin.\nKlassik bir tacqoyma sarnie bir pillə yüksəldi. Ədviyyatlar, sarımsaq və zəncəfil ləzzəti, incə turşu soğan və xırtıldayan poppadoms ilə birlikdə artırır.\nMarmitdə fırçalanmış və chutney, raket və dolcelatte ilə qatlanmış turşu biftek, nahar vaxtı ciddi bir ləzzətli ləzzətli yemək hazırlayır.\nKlassik bir sandviç doldurucusunun nahar yeməyində zövq alması üçün köri tozu, baş soğan və quru ərikdən hazırlanan qaymaqlı bir tac toyuğu hazırlayın.\nBu inanılmaz super doldurulmuş yumurta mayo sarnie baxın. Yumurta sendviçləri bir az ölçülü ola bilər, lakin bu, hər ısırıqda duzlu, duzlu və xırtıldayan vuruşlarla hər tərəfdən həcmi artırır.\nKlassik biftek sendviçimizi hazırlamaq çox asandır və təzə raket yarpaqları, kərə yağı soğanı və əlavə ləzzət almaq üçün Worcestershire sousunun yaxşı bir hissəsi ilə bəzədilmişdir. Bir az fiş ilə xidmət edin və içəri qoyun!\nƏn yaxşı şirniyyat sendviçi\nDostlarınızı yanına gətirin və bir kütləni doyurmağın sadə, lakin ürəkaçan bir yolu üçün bu mal ətini yavaşca bişirin. Növbəti səviyyəli sandviç doldurulması üçün şirin soğan və kremli mavi pendirlə xidmət edin.\nEtkileyici və xırtıldayan kərəviz katsu sando ilə sandviçlerinizi bir pilləyə qaldırın. Bu daha çox yapon sandviçi bir az zəhmət çəkə bilər, amma gözləməyə dəyər, üstəlik tərəvəzdir.\nCanlı və zərif Portuqaliya prego reseptimizə baxın. Bu sadə biftekli sendviç resepti Portuqaliyanın hər tərəfində təqdim olunur-yaşıl piri-piri, ənənəvi olmasa da, böyük bir ləzzət verir.\nEriyən həssas qısa qabırğa və qaymaqlı mavi pendirlə dolu olan bu epik xırtıldayan baget sandviçi naharı yeni bir səviyyəyə qaldırır. İstədiyiniz təqdirdə parçalayaraq kartofla paylaşa biləcəyiniz və ya bir partiyanız varsa, daha kiçik ölçülü hissələrə kəsdiyiniz üçün bu, olduqca ağır dörd sendviç hazırlayır.\nBu, ABŞ-da Kuba mojo donuz əti istifadə edən ikonik bir yemək maşını sendviçidir. Hazırlanması bir az vaxt aparır, amma bu, təsadüfi əyləncəli bir fikirdir.\nFüme uskumru açıq sendviç\nAçıq sandviç tərzi, Skandislər kimi! Horseradish kremi və turş turp ilə çovdarda hisə verilmiş uskumru reseptimiz, bir nəfər üçün əla bir nahar və ya daha yüngül bir şam yeməyi hazırlayır. Horseradish ona zərbə vurur.\nBu uyğun bir sandviçdir! Tonkatsu, kələm və qaranlıq, şirin tonkatsu sousu ilə xidmət edilən çörəkli, qızardılmış donuz əti olan Yapon yeməyidir. Həm də sendviç şəklində katsu sando olaraq görünür, bu da məşğul işçilər üçün məşhur bir yeməkdir. Burada daha çox Yapon resepti fikirimiz var.\nTez və asan halloumi, harissa və ballı tost\nSabrina Ghayourun hər kəsin sevdiyi klassik pendir tostuna nəzər salın. Duzlu halloumi, qızılgül harissa və bal ilə dolu olan bu şirinlik, söz üçün çox dadlıdır. Ət də yoxdur, buna görə tərəvəz dostlarınız qaçırmaq məcburiyyətində deyil.\nPo 'oğlan New Orleans klassikidir. Qızardılmış dolmalara yayın balığı, istiridye və yumşaq qabıqlı yengeç daxildir. Əlavə olaraq özünəməxsus edən, mayo əsaslı Cajun sousu olan remouladedir. Qovurmaq istəyinizi doldurmaq istəyirsinizsə, qızardılmış reseptlərimizdən birini sınayın.\nƏfsanəyə görə, Elvis bir dəfə Kolorado Mine Şirkəti restoranında bunlardan birini yemək üçün Memfisdən Denverə bir təyyarə kirayələmişdi. Çox yanlış səslənən, lakin çox dadlı bir Amerika klassikasıdır\nFransız Baget reseptinə ümumi baxış\nBacarıq səviyyəsi: Qabaqcıl | İstifadə olunan Texnikalar: Çörək bişirmək üçün əvvəlcədən mayalanma (Havuzlaşdırma) və uzanma və qatlama üsulu\nBaget, uzun, nazik forması və xırtıldayan qabığı ilə xarakterizə olunan klassik bir Fransız çörəyidir. Fransız bageti, yağsız bir xəmirdir, yəni çörəyin içərisində çeynənən bir toxuma yaradan yağda yağ yoxdur. Fransız dilində baget sözü dəyənək və ya çubuq deməkdir və buna görə bəzən "fransız çubuq çörəyi" olaraq da adlandırılır. ”\nOrijinal bir Fransız baget resepti hazırlamaq prosesi bir az vaxt tələb edir və çörək texnikasını başa düşmək lazımdır. Bununla birlikdə, baget sənətini mükəmməlləşdirməyin ən yaxşı yolu məşq etməkdir. Bu sadə rustik çörək hazırlamaq son dərəcə faydalıdır.\nMəsləhətlər, Fəndlər və Texnikalar\nFransız bagetinin hazırlanması prosesini tam şəkildə başa düşmək üçün çörək bişirməyə başlamazdan əvvəl bütün yazını və resepti oxuyun. Bu, vaxtın və texnikanın tam anlaşılmasını təmin edəcək.\nÇörək xəmirini hazırlamaq üçün istifadə olunan xüsusi avadanlıqların əksəriyyəti isteğe bağlıdır və digər mətbəx əşyaları ilə təqlid oluna bilsə də, mətbəx tərəzi çox tövsiyə olunan bir avadanlıqdır. Tərəzi kiçik bir sərmayədir və çörək xəmirinin tərkib hissələrini dəqiq ölçməyin ən yaxşı yoludur.\nBu reseptdə istifadə olunan su, əksər çörək reseptlərinə nisbətən bir qədər soyuqdur (90 F, 32 C). Bu, lazım olan uzun fermentasiya dövrünə bağlıdır.\nFransız baget xəmiri çox nəm xəmirdir. Reseptdə göstəriləndən daha çox un əlavə etməmək vacibdir. Yapışmamaq üçün xəmirlə işləyərkən barmaqlarınızı nəm saxlayın.\nYüksək nəmləndirmə nisbətinə görə bu xəmir əslində yoğrulmayan çörəkdir. Yoğurma nəticəsində yaranan özü quruluşu yaratmaq üçün çörək uzun müddət mayalanır və bir neçə dəfə uzanır.\nƏn Yaxşı Fransız Çörəyi\nAşağıdakı fransız çörəyi üçün rastlaşdığım ən yaxşı və asan reseptlərdən biridir.\nƏsas resept olaraq istifadə edirəm, bəzəyirəm və indi çox fərqli çörəklər hazırlayıram.\nGördüyünüz kimi, yağ və natrium azdır və tamamilə gözəldir.\nBöyük bir qabda qısalma, şəkər və duzu birləşdirin.\nÜzərinə iki stəkan qaynar su tökün və sərinləyib ilıq qədər qarışdırın.\n2 paket mayanı ½ fincan isti suda və 1 çay qaşığı şəkərdə həll edin.\nSoyudulmuş mayenin içinə bir anda 6 stəkan un əlavə edin.\nQarışdırma prosesinin əvvəlində çox miqdarda un olduğu görünür.\nUn qarışdırılana qədər qarışdırma prosesinə davam edin.\nQapağın 10 dəqiqə dayanmasına icazə verin.\nYenidən qarışdırın və 10 dəqiqə dayanmasına icazə verin.\nÜmumi 1 saat davam edin. Xəmiri yarıya bölün.\nUnlu səthdə, jelly rulon kimi düzbucaqlı bir rulona yuvarlayın. Pişirmə lövhəsi üzərinə yemək spreyi ilə səpilir və qarğıdalı unu ilə tozlanır.\nÜstdən kəsiklər kəsin. Hər birini bir yumurta ağı və 1 xörək qaşığı sudan ibarət bir qarışıqla fırçalayın.\nQapağı örtün və təxminən 30 dəqiqə ikiqat artana qədər buraxın. 350 ℉ (180 ℃) temperaturda 25 dəqiqə və ya ən yaxşı test bitənə qədər bişirin.\nFırında 15 dəqiqədən sonra yumurta ağ qarışığı ilə fırçalayın.\n1) Buğda çörəyi Ağ şəkəri qəhvəyi rəngə dəyişin və ¼ fincan yerinə ⅓ fincan halına gətirin.\nUnu 6¼ stəkana endirin, 2 stəkan buğda unu əlavə edin.\n2) Çovdar çörəyi Şəkəri qəhvəyi (¼ fincan) olaraq dəyişdirin.\nUnu 6¼ stəkana endirin, 2 stəkan çovdar unu və 2 xörək qaşığı kimyon toxumu əlavə edin.\n3) PİRİNÇLİ Çörək 1½ stəkan doğranmış çedar və ya bəyəndiyiniz hər hansı digər pendiri əlavə edin.\n4) HERB və Soğan 2 xörək qaşığı İtalyan ədviyyatı və ¼ fincan doğranmış qurudulmuş soğan əlavə edin.\nCopyright 2022 \_ Ən yaxşı baget resepti...


İşıqlı yolun yolçuluğu | Afaq Məsudun saytı\nİşıqlı yolun yolçuluğu\nYaxşılığı unudanların pislik edənlərdən heç bir fərqi yoxdu... Həmişə bu qənaətdə olmuşam və bu gün də öz fikrimdə israrlıyam. Çalışmışam heç vaxt yaxşılığı unutmayım, bunun qarşılığını verməyi həmişə özümdə bir kompleks kimi yaşamışam.\n...2014-cü ilin yayı idi. Artıq mən uzun illərdi ki, işsizlikdən əziyyət çəkirdim və gözləmədiyim halda Tərcümə Mərkəzinə çağırıldım. O vaxta kimi şəxsi tanışlığım olmayan, əsərlərini oxuyub imzasına sayğı duyduğum, ruhən özümə yaxın bildiyim görkəmli yazıçı Afaq Məsud məni işə qəbul etdi.\nDediyim hadisə (bəli, bu, mənim üçün məhz hadisə idi!) elə bir məqamda baş verdi ki, sözün həqiqi mənasında yaşımın ahıl çağında başımı tamam itirmişdim. Ağlım, şüurum bu dünyanı dərk etməyə can atandan içimin divarlarına döyülmüş “Sən İlahi gerçəklərə inan! O, hər şeyi görən və duyandı...” tilsimi də az qala məni kiridə bilmirdi.\nNeyləyəsən, üstümdə böyük bir ailənin yükü, kirayə evlərdə keçən utancverici, acı ömür-gün...\nBelə bir məqamda, sözün əsl mənasında o böyük insan durumları heç də mənimkindən fərqlənməyən onlarla qələm adamına dayaq oldu.\nİnancıma qısılıb deyirəm: bu, Allahın seçimiydi, Allahın lütfüydü!\nTəsəvvür edə bilmirəm, həmin vəzifəyə başqa birisi gəlsəydi necə olardı. İstənilən halda yaradıcı insanlara bu qədər sayğı göstəriləcəyinə, öz ənənələri olan Tərcümə Mərkəzi kimi bir yaradıcılıq ocağının bu qədər uğur əldə edə biləcəyinə inanmıram.\nPozitiv auralı bu insanın yaratdığı yaradıcılıq mühiti hamımıza qol-qanad verdi.\nNədən bunları xatırladım?\nİndi bu böyük ürəkli insanın yubileyidir. Klişe var, deyirlər, işçi rəhbərini tərifləsə səmimiyyət itir. Doğrudur. Amma şükür, ədəbi came’mizdə kimin kim olduğunu hamı gözəl bilir.\nHamı da çox gözəl bilir ki, Afaq xanım kimi bir şəxsiyyətin təriflərə ehtiyacı yoxdu. Bu insana Sözlərin ən alisi, ən məsumu, ən durusu ona görə yaraşır ki, ömrünü Sözə həsr edib, həyatın girdablarından Sözlə qol-boyun keçib – Haqq Sözlə!\nOdur ki, çox sadə, çox səmimi bir şəkildə deyirəm: təbrik edirəm, ömrünüz uzun, uğurunuz bol olsun!\nİnamla, sevgiylə getdiyiniz Haqqın işıqlı yolları Sizi yormasın, böyük ürəkli İnsan!


“Kinostudiyada köklü kadr islahatları gedir”\n“30 ildən artıq bir müddətdən sonra kinostudiyamızın çəkiliş avadanlıqları bazası tamamilə yenilənərək, ən son standartlara cavab verən kameralar, işıqlandırma texnikaları və digər lazımi qurğularla təmin edilib”\nCəfər Cabbarlı adına “Azərbaycanfilm” kinostudiyasının baş direktoru Fariz Əhmədova maliyyə naziri Samir Şərifovun səsləndirdiyi “vəsaitlər ayrılır, ancaq nəticədə hər hansı bir kino əsərlərini görmürük” fikrinə münasibət bildirməsi üçün sorğu göndərmişdik. F.Əhmədov “Bakı-Xəbər”in sorğusuna cavab verib.\nBaş direktorun müsahibəsini təqdim edirik.\n- Vətən müharibəsindən sonra “Azərbaycanfilm”in fəaliyyəti, bu istiqamətdə görülən və görüləcək işlər?\n- Azərbaycan Respublikasının Mədəniyyət Nazirliyi tərəfindən elan olunmuş “Böyük Qayıdış” qısametrajlı bədii, sənədli və animasiya film layihələri müsabiqəsinin qalibləri arasında “Müharibənin uşaqları” və “Fulya” adlı sənədli film layihələri “Azərbaycanfilm” tərəfindən istehsal ediləcək. “Müharibənin uşaqları” sənədli filmi müharibə dövründə Gəncə, Bərdə, Tərtər və digər bölgələrimizə atılan raket zərbələri nəticəsində travma almış uşaqların, postmüharibə dövründə psixoloji reabilitasiyası üçün Kukla Teatrının həmin bölgələrə qastrola çıxması ilə ilham və ümidverici bir filmdir. Filmin rejissoru və ssenari müəllifi Leylaxanım Qənbərlidir. “Fulya” sənədli filmi isə müharibə dövrünün bütün həqiqətlərini, erməni barbarlığının yıxıcı təsirlərini dünyaya ilk səsdən çatdıran “CNN Türk”ün müxbiri Fulya Öztürkün həmin bölgələrə yenidən səyahəti ətrafında baş tutacaq. Filmin rejissoru və ssenari müəllifi Tahir Tahiroviçdir. Bundan əlavə, qeyd etməliyəm ki, Bakı Media Mərkəzi ilə birgə hazırladığımız növbəti layihə “Biz” adlı sənədli filmdir. Bu filmin layihəsi 44 günlük Vətən müharibəsi dövründə öz telefonlarında videoçəkilişləri ilə və ümumən diqqətəlayiq, trendə düşmüş insanlardır. Daha sonra “Görünməyən qəhrəmanlar” adlı 5 sənədli-salnamə janrında filmdən ibarət layihəmiz artıq Mədəniyyət Nazirliyi tərəfindən təsdiqlənib. Bu filmlər hər biri 44 dəqiqə olmaqla, müxtəlif qoşun növlərinin qəhrəman zabit və əsgər heyətinin 44 günlük müharibə müddətində keçdiyi şərəfli və müzəffər döyüş yolundan bəhs edəcək. Böyük Zəfərimizin milli kinoda növbəti mühim əksi, hazırda istehsal öncəsi mərhələsində olan və bu ilin iyul-avqust aylarında çəkilməyi planlaşdırılan “Həyat deyəsən gözəldir” bədii filmidir. Filmin ssenari müəllifi və rejissoru Xalq artisti Vaqif Mustafayevdir.\n- Pandemiya dövründə fəaliyyət nə cür təşkil edildi? Pandemiyanın təsirləri nələrdir?\n- Təəssüf ki, bütün dünyada tüğyan edən koronavirus və buna paralel qapanmalar, ölkəmizdə bir çox sahədə olduğu kimi, kino sənayemizə də dərindən təsir göstərdi. Film istehsalı, nümayişlər dayandırıldı və kinoteatrlar qapandı. Ümidverici hal odur ki, artıq bir çox dünya ölkəsi tədricən öz normal həyatına qayıdır və biz də, öz növbəmizdə, mövcud qaydalara uyğun şəkildə fəaliyyətimizi təşkil edirik.\n- Axırıncı dəfə Prezident quruma nə vaxt maliyyə ayırıb? Vəsaitlər daha çox nələrə xərcləndi?\n- “Azərbaycan Kinematoqrafiyasının inkişafı ilə bağlı bəzi tədbirlər haqqında” Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 01 mart 2019-cu il tarixli Sərəncamı çərçivəsində Mədəniyyət Nazirliyinə müvafiq tapşırıqlar verilib və ayrılan büdcə ilə 30 ildən artıq bir müddətdən sonra kinostudiyamızın çəkiliş avadanlıqları bazası tamamilə yenilənərək, ən son standartlara cavab verən kameralar, işıqlandırma texnikaları və digər lazımi qurğularla təmin edilib. Bu hazırda bizim üçün ən sevindirici haldır.\n- Mədəniyyət naziri və “Azərbaycanfilm”in rəhbəri dəyişdikdən sonra fəaliyyət istiqamətinizdə hansı dəyişikliklər oldu? İslahatlar həyata keçirilirmi?\n- Bunu mütləq vurğulamalıyam ki, yeni mədəniyyət nazirimiz dünyadakı kino sənayesi ilə yaxından maraqlanır. Onun ən mühüm addımlarından biri bu ilin mart ayında nazirliyin kino şöbəsinin müdiri ilə birgə bu sahədə olduqca ixtisaslaşmış qardaş ölkə Türkiyəyə səfəri və yaxın zamanda müştərək film layihələri üçün Türkiyənin ən böyük 18 film istehsalı şirkətinin rəhbərləri ilə görüşərək, ikili müqavilələrə imza atmasıdır. Bu baxımdan, yeni kino siyasətində beynəlxalq film şirkətləri ilə müştərək istehsala olduqca əhəmiyyət verilir. Məlumat üçün qeyd edə bilərəm ki, “Azərbaycanfilm”in istehsal edəcəyi yeni filmlərdən Elçin Musaoğlunun “Məryəm” (“Sinema evi” şirkəti), Asif Rüstəmovun “Mərmər soyuğu” (Fransa – “Arizona Productions”) bədii filmləri və Tahir Əliyevin “Fulya’’ (Türkiyə - “Dada Yapım” şirkəti) adlı sənədli filmi birgə istehsal layihələridir. Kinostudiyada isə köklü kadr islahatları gedir, ictimaiyyətlə əlaqələr, beynəlxalq əlaqələr və layihələndirmə şöbələrimizə dəvət etdiyimiz gənc, ambisiyalı əməkdaşlarımızla qarşıdakı hədəflərə daha sürətlə yaxınlaşırıq. İdarəetmə modeli və strukturumuz isə beynəlxalq praktikaya əsaslanaraq yenilənir. Beynəlxalq film festivalları və təşkilatları ilə əlaqələrimizi gücləndiririk. Bu ilin “Nizami Gəncəvi İli” elan edilməsi ilə bağlı “Xosrov və Şirin” 12 seriyalı televiziya layihəsinin istehsal öncəsi hazırlıqları davam edir. İctimai TV ilə birgə hazırladığımız 24 hissəli “Bizim kino” layihəsi isə davam edir və kinosevərlərin sevgisini qazanıb. Bundan əlavə, Mirsadıq Ağazadənin “Eviniz abad” adlı bədii filminin çəkiliş materiallarından “Köşk” adlı 5 seriyadan ibarət miniserial hazırlanır.\nDaha sonra qeyd edə bilərəm ki, 17 klassik filmimizin ingiliscə subtitrləşdirmə işləri yekunlaşmaq üzrədir.\nƏn əsası isə filmlərin istehsal öncəsi mərhələsindən son mərhələyədək olan (pre-production, production, post-production) bütün dövrünün, produktiv, standartlara uyğun və hər cəhətdən şəffaf təşkili üçün maksimum əmək sərf edəcəyik. İzləyicilərimiz isə fəaliyyətimizə dair yeniliklərdən, mütəmadi olaraq, audio-vizual məzmunlarla məlumatlandırılır.\n- Mövcud çətinliklər nələrdir?\n- Bildiyiniz kimi, studiyanın mövcud binaları 1965-ci ildə tikilib, bu səbəbdən qarşıda duran başlıca məsələlərdən biri də təmir-tikinti işləridir. Bundan əlavə, hazırda kinostudiyanın yenilənmiş çəkiliş avadanlıqları bazasının bizə yaratdığı imkanlarla 2 bədii və 2 sənədli filmin istehsalını paralel şəkildə təşkil edə bilirik, lakin missiyamız bu rəqəmləri yüksəltmək və digər çatışmazlıqları da aradan qaldırmaqdır.\n- Hazırda binada təmir gedir, təmirdən sonra hansı yeniliklər olacaq?\n- Bütünlükdə təmir və yenidənqurma üçün layihələndirilmə aparılıb, lakin təmir işləri hələ başlamayıb. Ümid edirik ki, önümüzdəki zamanda buna nail olacağıq.


Lars Fon Trier: “Yeni filmlərə baxmıram” – Akademik.az\nLars Fon Trier: “Yeni filmlərə baxmıram”\nKulis.az Aygün Aslanlının tərcüməsində rejissor Lars Fon Trierin Kopenhagen Universitetinin professor Peter Şepelernlə söhbətini təqdim edir.\n– Sonning mükafatını (Avropa mədəniyyətinə göstərdiyi böyük xidmətlərinə görə Danimarkada tanınmış şəxsiyyətlərə verilən mükafat-A.A.) almağınız münasibətilə təbrik eləyirəm.\n– Hə, bu, həqiqətən, gözəldi.\n– Bu mükafat haqqında nə fikirləşirsiniz? Onun əhəmiyyəti haqqında danışa bilərsiz?\n– Yox, amma mükafat alanların siyahısı yaxşıdı.\n– Berqman, Haneke, Trier – münasib kampaniyadı?\n– Üçlük kimi… Çox münasib kampaniyadı. Mən minnətdaram və xoşbəxtəm. Həm də ona görə ki, digər mükafatlarımı yalnız kinofestivallarda almışam. Ki, tamam absurddu. Heç olmasa, bir neçə filmə baxanlar bunu bilir. Bir filmi necə o birindən üstün tutmaq olar? Çox güman ki, böyük mükafatların təqdim olunmasında münsiflər heyəti arasında konsensus yaranır. Sonra da görürsünüz ki, qalib gələn filmlər alababat səviyyədədi. Çünki hamı bununla razılaşıb, elə deyil?\n– Demək istəyirsiniz ki, “Palme d-Or”u qazanmış “Qaranlıqda rəqs edənlər”, alababat filmdi?\n– Bəli. Bu mükafat ümumi işə verilib. Mənə və bütün prosesə görə, ya da necə istəyirsiniz, elə adlandırın. Və bu, çox qürurvericidi. Təsadüfən, münsiflər heyətinin rəğbətini qazanan film çəkməkdənsə, bu, daha yaxşıdı. Əslində, filmlərin kompozisiyası düşünülmüş olur. Mən bunun məntiqini izah eləyə bilmərəm, amma çıxışımda da dediyim kimi, özümü bir adada tərk olunmuş tədqiqatçı kimi hiss eləyirəm. O təqqiqatçıya kimsə deyib ki, daima şərqə tərəf getməlidi. Nəsə həyəcanlı görünür deyə marşrutu dəyişməyə gərək yoxdu. Mən də belə eləmək qərarına gəldim. Qərara gəldim ki, şərqə getməliyəm, çünki buna elmi nöqteyi-nəzərdən inanıram. Onlara tapşırılan marşrutla getməyən skautlardan heç nə gözləmək olmaz.\n– Yəni “bir az sağa dönmək əyləncəli olardı” kimi impulsiv ideyalara da yer yoxdu? Getdiyin yolla gedirsən?\n– Hə, mən yeni filmlərə baxmaqdan qaçıram. Çünki nədənsə təsirlənmək başıma gələcək ən pis şey olar.\n– Hə, bu, heç yaxşı olmaz.\n– Elədi, mən bunu istəmirəm.\n– Siz həmişə işinizin sənət kimi təqdim olunmasını xoşlamısınız, sanki siz…\n– Mənim təzə bir fikrim də var: Çəkdiyim filmlər başqa cür heç vaxt yaranmazdılar. Elələri yoxdu. Sanki sizin bürcünüz var, amma ulduzunuz yoxdu. Bu, yaxşı deyil. Yadımdadı, universitetdə kimsə məndən “insanları kinoya getməyə necə vadar eləyirsiz?” deyə soruşdu. Mən də cavab verdim ki, insanları küçə tinlərindən yığışdırmaqdan başqa bir fundamental məqsəd yoxdu. Yəni söhbət həmişəyaşar filmlər yaratmaqdan gedir. Ola bilsin, onlar 20 il yaşayacaq, amma bir mənbə, resurs olacaq. Mən Mədəniyyət naziri ilə görüşdə bunula bağlı söyləmişdim ki, o pulların bir hissəsi gəlir gətirməyən layihələrə ayrılmalıdı.\n– Başqa hansı planlarınız var? Yeni filminizi nə vaxt görə biləcəyik?\n– Hə, filmlərin belə bir problemi var – onları göstərmək lazımdı.\n– Hə, bu, çox pisdi. Bəs yeni planlarınız da varmı?\n– “Cekin tikdiyi ev” filmini çəkdiyim müddətdə özümü çox pis hiss eləyirdim. Bunda heç kim günahkar deyil, təqsir özümdədi. Sadəcə narahat idim, içki içirdim və s. Odur ki, mən indi film çəkə bilmərəm, hər halda dərhal. Buna görə də, “Etüdlər” adlı çox sadə, on dəqiqəlik, ağ-qara filmlər yaratmağı planlaşdırıram. Orda dramaturji, texniki və ya obrazlar baxımından bəzi şeyləri sınamaq mümkün olacaq. Bu filmlərdə şimallı aktyorlarla işləməyi düşünürəm, çünki onların arasından çox yaxşıları var. “Etüdlər” ideyası özümü yaxşı hiss eləməyim üçündü. Çünki mən özümü yaxşı hiss eləyəndə 90% daha məhsuldar oluram, nəinki pis hiss eləyəndə. Henninq Basın (danimarkalı rəssam, aktyor) dediyi kimi: “Mən özümü yaxşı hiss eləyəndə özümü əla hiss eləyirəm”. Maraqlıdı ki, o, bunu nahar zamanı iki qədəh şnapsdan sonra deyib. Biz Nordisk kinostudiyasında çoxlu-çoxlu içirdik və buna görə ora çox minnətdaram. Amma indi bütün növ qruplara yazılmışam və tam ayıq olmağa çalışıram. Hərçənd bu, çətindi, çox çətindi.\n– Çətindi, ona görə ki, siz həm də əylənmək istəyirsiniz?\n– Yox, daha çox ona görə ki, alkoqol özünümüalicə üsuludu və təəssüf ki, son dərəcə effektivdi. Problem ondadı ki, alkoqolun miqdarı azalanda narahatlıq, qorxu sizə daha çox zərbə vurur.\n– Deməli, içkini atmaq gerçək, qəti qərar deyil?\n– Bu, qərar deyil.\n– Yeni çıxan Danimarka filmlərindən hansınısa izləmisiniz?\n– Hə, bizimkilərdən bir neçəsinə baxmışam.\n– Onlar sizə təsir elədilər?\n– Yeni filmlər? Yox. Daima şərqə getmək prinsipinə həm də başqa filmlərə baxmamaq daxildi. Mən də bacardığım qədər bu prinsipə əməl eləməyə çalışıram. Odur ki, elə böyük təəssürat almamışam. Ancaq kino məktəbində işləmək mənə yaxşı təsir eləyirdi. Kino institutunda işləmək isə ondan daha az. Bu tələlərdən möcüzə nəticəsində xilas oldum.\n– Mən sizin metodunuza qayıtmaq istəyərdim. Siz daima janr şablonları, strukturları arasındakı uyğunluqları götürürsünüz və onlardan yeni, fərqli bir şey yaradırsınız. Əksər müəlliflər, ya da art-film rejissorları deyərdilər ki: “Janrlı film – tamamilə başqa şeydi, mənim çəkdiyim çox şəxsidi”. Siz isə göz önündə olan, əlyetər bir şeyi götürürsünüz və ona özəl bir şey yaradırsınız.\n– Daha çox ona görə ki, janrlı filmlər hamıya tanışdı – kinoya gedən insanlar bunu bilirlər. Mənim ideyam ondan ibarətdi ki, əgər siz, həqiqətən, fərqli bir şey yaratmaq istəyirsinizsə, bunu filmin bir “trekində” eləməlisiniz. Məsələn, qatildən bəhs eləyən yeni filmi götürək. Siz artıq bir qədər sakitsiniz, düşünürsünüz ki, bu, əyləncəli ola bilər. Amma mən onu bir az fərqli çəkirəm.\n– Filminizin annotasiyasında deyilir ki, silsilə qətllər törədən Cek adlı bir adam var və o, törətdiyi hər qətlə incəsənət əsəri kimi yanaşır. Və bu hissələr sonda birlikdə vahid bir sənət əsərinə çevriləcək. Bu, o deməkdi ki, siz sənət adamını bir növ fırıldaqçı, fırıldaqçını da sənətkar kimi görürsünüz?\n– Hə, siz filmi belə yoza bilərsiniz – əsas mövzu olaraq protaqonist qismində mən və qətllər əvəzinə sənət. Amma mən belə fikirləşmirəm. Düzdü, bu, məzəlidi, ancaq vacib deyil. Mən Yenle Hallundla işləmişəm. Bu filmin konsepsiyasının yaradılmasında onun böyük payı var. Elə “Nimfoman” filmində də. Bunu ona görə deyirəm ki, adətən, mən konsepsiya üzərində təkbaşıma işləyirəm.\n– Amma bu dəfə ideyanın, konsepsiyanın tapılmasına o, kömək eləyib?\n– Hə, onun hər şey haqqında məlumatı var. Məndə belə şey yoxdu. Məsələn, o, Bleyki oxuyub.\n– Bleyk? Şair?\n– Hə, Bleyk. Mən onu oxumamışam.\n– Hə, amma başqalarını buna məcbur eləyə bilərsiniz. Siz boş-boş oturub səbəbsiz yerə Bleyk oxumamalısınız. Başqa nə oxumusunuz? Daha doğrusu, Yelne sizə başqa nə oxuyub? Deyə bilərsiniz?\n– Düzü, indi yadıma sala bilmirəm, amma o, fəlsəfəyə keçmişdi.\n– Sonra diqqətinizi fotolara yönəltdiniz?\n– Hə, hadisələr, personajlar və s.\n– Geriyə, filmlərinizdən tikdiyiniz evə baxanda ən çox nə ilə fəxr eləyirsiniz?\n– Mən hələ də “Doqvill”i ən yaxşı işim hesab eləyirəm, çünki mənə elə gəlir ki, o, həddindən artıq yaxşı yazılıb. Tarantino dedi ki, əgər bunu teatr üçün hazırlasaydın, Pulitseri qazanardın. O, buna əmin idi. “Doqvill”in ən yaxşı ssenarilərdən biri olduğunu dedi. Onu yazmaq da son dərəcə asan idi. Həm də ona görə ki, öz həyatımda rastlaşdığım insanları yığıb müxtəlif evlərə yerləşdirmişdim.\n– Karyeranızda sizin üçün ən böyük problem, ya da məyusluq nə olub?\n– Yəni nə necə alınıb baxımından?\n– Yox, siz dediniz ki, ən çox “Doqvill”ə fəxr eləyirsiniz. Bəs nə vaxt “Yox, bu mənim istədiyim deyildi” deyə fikirləşmisiniz?\n– “Manderley”də… Onda ilk dəfə düşünmüşdüm ki, müdrik olmalıyam və eyni tərzdə çoxlu film çəkməliyəm. Amma bu, məndə alınmadı. Həddindən artıq darıxdırıcı idi. Kaş onu başqa tərzdə, ya da başqa cür çəkəydim… Mən heç vaxt ABŞ-da olmamağıma əsaslanaraq ABŞ-la bağlı üç film çəkməyə hazırlaşırdım.\n– Hə, bu, yaxşı istinad nöqtəsidi.\n– Niyə də yox, Kafka da orda olmayıb.\n– Bəs Avropanın böyük tarixindən nəyi seçdiniz?\n– Birinci, mən anladım ki, hər şeyə qərar verən bir rejissor, ya da yazıçı olmalıdı və populyar olmayan qərarlar verməlidi. Məncə, “Buddenbroklar”dadı, dəqiq hansı hissədə olduğunu xatırlaya bilmirəm – Tomas Mann deyir ki, indi dəhşətli çevriliş olacaq və olmur, o, hardasa 100 səhifə nəsə başqa şeydən danışır. Sadəcə oxucuya “mən qərar verirəm-mən göstərirəm” demək üçün. Məncə, bu, göstərən rejissorun, yaxud da yazıçının üstünlüyüdü. Bu zaman siz bir az məzələnə, qıcıqlandıra da bilərsiniz. Siz artıq dediniz ki, qıcıqlandırmaq – mənim filmlərimin ən vacib cəhətidi.\n– Hə. Bəlkə də sizin filmlərinizin və individuallığınızın qarışığıdı. Siz hələ də qıcıqlandırırsınız?\n– Əgər aradan çıxmaq imkanı varsa.. Hərçənd çox az eləyirəm. Amma biz Hitlerlə bağlı məsələdən danışmağa hazırlaşırıqsa, bir neçə kəlmə demək istəyərdim. Siz mətbuat konfransını bir neçə dəfə izləmisiniz. Məncə, orda hər şeyi moderator korladı, çünki o, mənə məsələni aydınlaşdırmağa imkan vermədi. Sonuncu cümləm: “Yaxşı, onda mən nasistəm”… Siz nəsə müzakirə edəndə və qarşı tərəf əl çəkmək istəməyəndə deyilən bir cümlədi. O zaman siz deyirsiniz ki, “yaxşı, siz deyən olsun”, ya da “əgər məni rahat buraxsanız, sizin haqlı olmağınıza icazə verəcəm”. Orda eyni uğurla “mən dalımdan çıxan günəbaxanın üstündəki mavi qırxayağam” da deyə bilərdim.\n– Bəlkə elə belə də deməliydiniz?\n– Çox güman ki, mən deyərdim, hə. Mən, məhz, bunu deməliydim, amma ağzımdan başqa söz çıxdı. Təbii ki, mən nasist deyiləm!\n– Yox, siz köhnə kommunistsiniz.\n– Doğrudu, mənim kommunistlərə bağlılığım vardı. Və hələ də sosialist olduğumu hiss eləyirəm. Xatırladığım qədərilə, mətbuat konfransı olan yerdə heç kimin dediklərimlə bağlı problemi yox idi. Əks halda onlar ayağa qalxıb “Mister Trier, mən sizin dərsinizi verməliyəm” deməliydi. Yalnız iddialar… Ancaq birmənalı şəkildə demək istəyirəm ki, Hitlerin heç bir əməlini alqışlamıram! Başqa nə deyim? Mən onun qəddarlığına, daşürəkliliyinə nifrət eləyirəm. Mən bilirəm ki, bu, əksər diktatorların başına gəlir – onların axırı belə qutarır. Hərçənd Hitler, həqiqətən, əclaf olub. Amma Hitler haqqında insan kimi danışmaq vacibdi. Düzdü, biz asanlıqla əlimizi yellədib “Hitler-şərdi” deyə bilərik, ancaq o, həm də insan olub, axı! Bunu anlamaq vacibdi, çünki onun elədikləri, ya da o, hər nədisə, təkrarlana bilər. Prinsipcə, əgər mən Şəri təsvir eləsəydim, ona çox incə, şəfqətlə yanaşardım. Və mən bir qəhrəmanı təsvir eləməliyəmsə, bu, Dantedəki kimi olur- sadəcə daha darıxdırıcıdı. “İlahi komediya”nı yazmaq əyləncəli olub. Dante bu əsəri ona görə yazıb ki, çoxlu düşmənləri olub və bu yolla onları cəhənnəmə göndərib. Yəni əslində bu onun qisası idi. Cənnətə gedib görmüşdü ki, insanları aliləşdirmək o qədər də əyləncəli deyil. Bir də.. O qızın adı nə idi?\n– Hə, Beatriçe. Onu da elə yüksəltmişdi ki, demək olar, dizlərinin üstündə otururdu.\n– Hə, cəhənnəm cənnətdən daha həyəcanlıdı.\n– Cənnəti həzm eləmək çətindi.\n– Bir məsələ barədə fikrinizi öyrənmək istəyərdim. Öz filmlərinizə baxanda- onlar həm bir-birinə oxşayırlar, həm də fərqlidilər, ancaq sizin özəl mövzunuz var ki, onların hamısından bir xətt kimi keçir, hamısı arasında əlaqə var. Diqqətçəkən başqa bir şey də budu: demək olar ki, bütün müasir rejissorlar necəsə “gəlin, dünyanın bizə aid hissəsində bu günü, gündəlik həyatı, indi və burda baş verənləri təsvir eləyək” demək istəyirlər. Siz həmişə gündəlik həyatı az istifadə eləyirsiniz, əsasən, “Krallıq”da olub. Amma həmişə ona çoxlu alleqoriyalar, çoxlu simvolika, çoxlu sizin hardasa başqa yerdə və fərqli yaşda olduğunuzu göstərən nəsnələr əlavə eləyirsiniz.\n– Bu, bir növ, nəsnələri daha monumental göstərmək üçün istifadə olunan ucuz fənddi. Amma bu dəfə elədiklərim 70-ci illərdə də olub.\n– Siz bunu ucuz fənd adlandırırsınız, ancaq əminəm ki, son 40 il ərzində elədikləriniz sadəcə ucuz fənd deyil.\n– Yox, bu, rəsmin ətrafına çəkilən, onu asıldığı divardan fərqləndirən və tamamlayan qızıl çərçivəyə bənzəyir. Az qala, sənədli tərzdə olan müasir filmlər mənim çox xoşuma gəlir. Onlar qarışıqdı və dramaturgiya hər şeyi məhv eləməyib. Ümumiyyətlə, mən dramaturgiyanın böyük əleyhdarıyam.\n– Bir şey də soruşmaq istəyirəm. Xüsusən, yeni texnologiyalardan danışarkən, kino aləmində təzə bir məfhum var- virtual reallıq. Bu barədə nə fikirləşirsiniz?\n– Söz tapa bilmirəm… Sanki mənim qızıl çərçivəm sınır. Bəlkə nə vaxtsa daha yaxşı sensorlar yaradılsa və siz o reallıqda həqiqətən mövcud ola bilsəniz… İndi sizin yalnız əlləriniz var. Amma bir şey aydındı ki, virtual reallıq həddindən artıq inkişaf eləyəcək. Odur ki, nələr olacağını görmək maraqlıdı. Siz yorulmusunuz?\n– Hə, amma məmnunam. Sizcə, 20-30 ildən sonra kinonun vəziyyəti necə olacaq? Bu barədə bir fikriniz var?\n– Yox, artıq dediyim kimi virtual reallıqda heç bir gələcək görmürəm, ancaq çox güman ki, bu, baş verəcək. Dəqiq, çünki virtual reallıq tamaşaçıya azadlıq verir. Məncə, bu, sənət yaratmaq üsulu deyil. Mən inanıram ki, bütün yaxşı sənət əsərləri diktatura şəraitində yaranıb. İnsanlar idarə olunmaqdan həzz almalıdılar. Bu, qaranlıq meşəyə bənzəyir. İnsanlar onun içindən keçməlidilər, amma qorxurlar. Əgər orda “mən bu meşəni tanıyıram” deyən bir dost varsa, məmnuniyyətlə onun ardınca gedəcəklər və o qaranlıq meşədən zövq alacaqlar. Mənim prinsipim, qaydam budu.\n“600-700 bal toplayanların əlləri əsir, dilləri söz tutmur…” – Həkimdən ilginc açıqlama\n“Yaxşı rəsm çəkirdi, amma texniki fənləri bilmirdi…” – Şeyxin sinif yoldaşı


“Ey ömür qatarım,\nBirdə bu dünyaya\nTale insanın xarakterindən asılıdır. Birinci əksər halda ikincini, yəni xarakteri müəyyən edir. Xüsusən əgər şəxsiyyətlisən, yarınmağı bacarmırsansa, həyat sənə çətin olacaq, çox çətin. Xarakterinə əks xarakterli insanlar səni hər addımda əzməyə, sındırmağa çalışacqlar, sənin şəxsiyyətin isə onların mənəvi əzilməsi olacaq.\nHamı biləcək ki, sən sınmadın, əyilmədin, yenilmədin, yıxılmadın, bu dünyaya dimdik gəlib, elə də getdin. Qiymətləndirməyi bacaranlar tərəfindən seviləcəksən, sən dünyadan köçəndə simalarda bir təəssüf ifadəsi yaranacaq. İllər ötəcək, hərdən yada düşəcəksən, səni insanlara misal çəkəcəklər, “rəhmətlik yaxşı şəxsiyyət idi” deyəcəklər. O birisinin isə adı çəkiləndə sifətlər əyiləcək, hər kəsin daxilindən dilinə gətirmək istəmədiyi bir söyüş keçəcək.\nBu sözü ona dostu , həmkarı Eldəniz Zeynalov deyərmiş. Müharibədən sonra Qazaxstana xam torpaqlara işləməyə gedir. Burdan ora basanoşkalarda getmişdi, buna görə də ora düşən kimi ayaqlarını don vurur. Zillətlə işləyib ayaqları üçün məlhəm alır və özü müalicə edir.\nQayıdandan sonra 10 il çilingər işləyir. Bütün bu illər ərzində ən çox sevdiyi iki məşğuliyyət varmış, biri hər gün Xəzər sahilinə gedib içinin bütün dərdlərini ona açıb demək, biri də hər həftəsonu teatra getmək. Bileti də həftənin əvvəlindən alırmış.\nYenilikçi ruhlu 60-cıların nümayəndəsi bu münvalla İncəsənət İnstitutunun aktyorluq fakültəsinə qəbul olunur. Daha doğrusu birinci il rus dili imtahanından keçmir. İkinci il bir də ondan imtahan götürən Adil İsgəndərov soruşur ki, axı sən ötən il qəbul olunmalı idin, mən səni xatırlayıram. Kamal Xudaverdiyev rus dilindən kəsildiyini deyir.\n1965-ci ildə ali təhsilini başa vuran Kamal Xudaverdiyev Akademik Milli Dram Teatrının baş rejissoru Tofiq Kazımovun təklifi ilə oktyabr ayının 1-də truppaya ştata götürülüb.\n“Orlean qızı”nda Raul (Fridrix Şiller), “Yalan”da Fərmanı (Sabit Rəhman), “Günahsız müqəssirlər”də Murov.(Aleksandr Ostrovski), “Söz yarası”nda Lətif (Qeybulla Rəsulov), “Antoni və Kleopatra”da Demetr (Vilyam Şekspir), “Kəndçi qızı”nda Aslan (Mirzə İbrahimov), “Hamlet”də Laert (Vilyam Şekspir), “Məhv olmuş gündəliklər”də Ədalət. (İlyas Əfəndiyev), “Ümid”də Tahirov (Maqsud İbrahimbəyov), “Yollara iz düşür”də Loğman (Bəxtiyar Vahabzadə), “Kölgələrin oyunu”nda Sezar (Yuri Edlis), “Qızıl teşt” Hüseynov (Seyran Səxavət), “Kral Lir”də Kral Lir (Vilyam Şekspir), “Ah, Paris... Paris!..”də Süpürgəçi (Elçin), “Şah Edip”də Şah Edip.(Sofokl), “Sokratı anma gecəsi”ndə Çingizxa (Çingiz Aytmatov və Muxtar Şahanov), “Ulduz, yaxud Ədirnə fəthi”ndə İzzət paşa (Cəfər Cabbarlı), “Cəzasız günah”da Salman Tahirov (Bəxtiyar Vahabzadə), “Dar ağacı”nda Aqşin (Bəxtiyar Vahabzadə), “Kəllə”də Dolbanezo (Nazim Hikmət”.\nBunlar dram teatrında onun yaratdığı obrazların yalnız bir hissəsidir.\nİlk çəkildiyi film isə “İstintaq davam edir” filmi idi. Əlisəttar Atakişiyev baş rola - Çingizov obrazına çəkilmək üçün xaricdən aktyor dəvət etmək istəyirmiş Adil İsgəndərov kinostudiyanın direktoru kimi bu fikrin əlehinə çıxıb və təkidlə həmin rola Kamal Xudaverdiyevi təklif edib.\nOndan sonra da aktyor çox filmlərdə - «Azərbaycanfilm» kinostudiyasında «Sonuncu müsahibə» (Həsənov), «Dağlarda döyüş» (Rüstəmov), «Nəsimi» (Yusif), «Abşeron» (Əli), «Üzü küləyə» (Kombinat müdiri), «Adanı özünlə apara bilməzsən» (Ata), «Otel də bir otaq» (Alim), «Dədə Qorqud» (Ata) - xaraktercə fərqli obrazlara çəkilib.\nİlyas Əfəndiyevin «Atayevlər ailəsində» (İldırım), Ənvər Məmmədxanlının «Şərqin səhəri» (Cavanşir bəy),Mehdi Hüseynin «Alov» (Qaşqay), Əlibala Hacızadənin «Yadigar» (Müəllim), Nazim Hikmətin «Bayramın son günü» (Firuz) və «Şöhrət və ya unudulan adam» (Doktor).\nDoktor onun ən çox sevilən obrazı idi. Bir vaxtlar şöhrətdən başı gicəllənən insanın sonradan necə unudulduğunu Kamal Xudaverdiyev elə məharətlə yaradırdı ki, tamaşanı görənlər indi də onu yaddaşlarında saxlayıblar. Televiziyada son rolu Elçin Mehrəliyevin «Yurd yeri» film-tamaşasında Mahal kişi oldu. Aktyor ev-eşiyindən, doğma yurd yerindən didərgin düşmüş milyonların ümumiləşdirilmiş obrazı Mahal kişi ilə o dərdin nə olduğunu anlamayanlara da anlatdı.\nOğlu Hüseyn Xudaverdiyev: “Atam sənəti çox yüksək tuturdu. Çox da şəxsiyyətli insan idi, çətinliklərlə yaşamışıq, amma heç vaxt heç kimdən özü, ailəsi üçün nə isə xahiş etməyib. Yalnız teatrın düşdüyü vəziyyət onu çox incidirdi. Təsəvvür edin ki, Moskvada xəstəxanada yatanda teatr üçün çox darıxırdı. Əməliyyat olunacağını biləndə isə həkimə sualı bir bu oldu ki, mən səhnəyə çıxa biləcəm? Həkim söylədi hə, dedi, onda nə edirsiz edin.\nƏməliyyatdan sonra səsini itirdi. Dedi ki, görürsən həkim məni aldatdı. Ağ ciyərində olan problemə görə ciyərin bir hissəsini kəsib götürdülər. Ondan əvvəl isə ürək fəaliyyətini artırmaq üçün ürəyini əməliyyat etmişdilər. Xəstəxanada diaqnozunu özü bildi, amma qətiyyən sınmadı. Onu sarsıdan yalnız teatra gedə bilməməsi idi. Sonra bir az düzələndə gedirdi. Altı ay sonra müayinə olundu. Bu müayinədə ciyərində yenidən yaranan işartıları həkimlər tikiş yerləri kimi qəbul ediblər.\nSonra da Moskva həkimi “artıq gecdir” dedi.\nDəfn günü ömür boyu onu izləyən ədalətsizliyi bir daha hiss etdim.\nAilə onun üçün sənətdən sonra idi. Demirəm bizi sevmirdi, amma ailəni də gec qurmuşdu ki, sənətdə özünü təsdiq etsin sonra. Anamı sevmişdi, ona görə evlənmişdi. Xalamın əri atamın dostu olub. Onların toyunda atam anamı görüb, tez bir zamanda da evləniblər. Atamın 37 yaşı varmış.\nBu gün ondan qalan iki oğul övladı, özünün hələ sağlığında adını verdiyi nəvəsi Kamal Xudaverdiyev, bir də şəxsiyyətinə hədsiz sevgidir.


İxtisar dalğası dövlət qurumlarına çatdı: Bu dəfə işsizlər dövlətdən olacaq\nEtiraf etməsə də ağır iqtisadi böhran şəraitində hökumətin qənaət rejimini keçdiyi hiss edilir. Məlumata görə, büdcəyə qənaət etmək üçün paralel strukturların ləğvinə qərar verilib.2017-ci ilin büdcə layihəsində yaranan kəsirləri aradan qaldırmaq üçün hökumətin bu prosesi sürətləndirəcəyi ehtimal olunur.Oxşar qurumlarla yanaşı, fəaliyyətsiz büdcə təşkilatlarının da ləğv olunacağı gözlənilir.Qeyd edək ki, Prezidentin ictimai-siyasi məsələlər üzrə köməkçisi Əli Həsənov da bu günlərdə bəyan edib ki, hökumət qənaət rejiminə keçib və neft dövrü geridə qalıb.Bütün bunlara rəğmən 2017-ci ilin büdcə layihəsi qəbul olunub və büdcə təşkilatlarına müəyyən məbləğdə vəsaitlər ayrılıb. Burada maraqlı bir məqam diqqəti çəkir.Əgər hökumət oxşar qurumların birləşdirilməsini və ya ləğv olunmasını planlaşdırırdısa, bunu niyə büdcə layihəsi qəbul olunmadan etmirdi?Əslində bunun səbəbi müəyyən qədər aydındır.Hökumət ümid edirdi ki, neftin qiyməti bahalaşacaq və qənaət rejiminə keçməyəcəklər.Ancaq hər zaman olduğu kimi yenə də hökumətin planları baş tutmadı və qənaət rejiminə keçmək məcburiyyətində qaldılar.Ümumiyyətlə, oxşar qurumların birləşdirilməsi və ya ləğv olunması büdcəyə hansı təsiri göstərəcək?\n“Bu adddım işsizliyə səbəb olacaq”\nİqtisadçı-ekspert Natiq Cəfərli bildirib ki, hökumətin bu qərarı doğrudur, ancaq bununla bərabər biznes üçün yaxşı şərait yaratmalıdır. Ekspertin sözlərinə görə, əks halda hökumətin bu addımı ölkədə kütləvi işsizliyə səbəb olacaq: “Təbii ki, idarəetmənin optimallaşması olmasa, vətəndaşların gündəlik həyatına müdaxilə edən qurumların sayı azalmasa, atılan addımların effekti olmayacaq. Nəhayət ki, bunu hökumət də anlamağa başladı və bir-birini təkrarlayan qurumların birləşdirilməsi və ya ləğv olunmasına başlayır.Ola bilər ki, gələcəkdə də bu tendensiya daha surətli şəkildə davam etdirilsin.Bu da mümkün haldır.Ancaq burada bir sıra maraqlı məqamlar üzə çıxır.Hökumət ixtisarların aparılmasını, bir-birini təkrarlayan birləşdirilməsini doğru addım hesab edir.Təbii ki, bu doğru addımdır. Biz də bir neçə il əvvəl belə bir təklif vermişdik ki, bir-birini təkrarlayan dövlət qurumları ya birləşdirilməlidir, ya da hər hansı bir funksiya yerinə yetirməyən qurumlar ləğv olunmalıdır. Ancaq hökumət digər xərclərdən, məsələn, idman oyunlarından imtina edib qənaət rejiminə keçmək istəmir.Əslində burada da bir məntiqsizlik var. Dövlət və hökumət qurumlarının birləşdirilməsi və ya ləğv edilməsi təbii ki, büdcəyə qənaət edəcək.Bu gün ölkədə 918 min insan büdcədən maliyyələşən qurumlarda çalışır. Birbaşa və yaxud dolayısı yolla büdcədən maaş alır. Təbii ki, büdcə təşkilatlarının sayının çox olması büdəcəyə qənaət edəcək. Bunun mənfi tərəfi odur ki, əgər bu proses surətli şəkildə gedəcəksə, kütləvi işsizliyin yaranmasına səbəb olacaq. Dünya ölkələrinin praktikası onu deməyə əsas verir ki, islahatlar aparılan, çevik idarəçilik üsuluna keçən ölkələrdə biznes üçün o qədər yaxşı şərait yaradılır ki, işsiz qalan bir çox insan bunu özünə biznes qurmaqla realizə edir.Azərbaycanda isə bu problem dünən də var idi, bu gün də var və gələcəkdə də bunun tezliklə həll olunmasına ümid azdır.Ona görə də, Azərbaycanda bu prosesin bu şəkildə getməsi sosial gərginliyin artması ilə müşahidə oluna bilər.Əgər qurumların ləğv olunması və ya birləşdirilməsi baş tutarsa, bu həm də minlərlə insanın işsiz qalmasına səbəb olacaq”.\nBüdcə layihəsi təsdiq olunduqdan sonra hökumətin belə bir addım atmasına toxunan ekspert bildirib ki, bu hökumətin nəinki bir neçə illik, heç həfətlik belə layihəsi və yanaşması olmadığını göstərir: “Əgər doğrudan da büdcə təşkilatlarında hər hansı bir ixtisar nəzərdə tutulurdusa, bu büdcə layihəsi qəbul olunmamışdan öncə bu proses aparılardı və həmin qurumlara ayrılan vəsait daha vacib sahələrin maliyyələşməsinə ayrılardı. Həmin vəsaitlərin sosial problemlərin həllinə, səhiyyəyə və yaxud da təhsilə ayrılması daha məntiqli olardı. Amma belə bir qərar veriləcəksə, çox güman ki, may ayında Milli Məclisin toplantısı olacaq və büdcəyə əlavə və dəyişikliklərin edilməsi gündəmə gələcək. Bu da onu göstərir ki, hökumət bir neçə ayı belə öncədən görməyi bacarmır.Bu çox mənfi bir xüsusiyyətdir.Çünki, indiki böhran zamannında ən mühim məsələlərdən biri vəziyyətin düzgün təsbit olunması, həm də atılacaq addımların ardıcıllığını və effektliyini təmin etməkdir.Belə aydın olur ki, hökumət hələ də bu rejimdə işləməyə öyrəşməyib”.