Nəsib bəy Yusifbəylinin faciəsi və ailə dramı - ARAŞDIRMA » davam.az - BÜTÖV AZƏRBAYCAN ADINA!\nNəsib bəy Yusifbəylinin faciəsi və ailə dramı - ARAŞDIRMA\n22.01.2014 [12:41] - Mədəniyyət, Türkün şanlı tarixi\nAzərbaycan ideyasına siyasi məna verən, müstəqillik savaşının ideoloqu, Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətində iki dönəm baş nazir vəzifəsini yerinə yetirən Nəsib bəy Yusifbəylinin həyat və fəaliyyəti təəssüf ki geniş tədqiqatdan kənardadır. Çox sadə həyat tərzi keçirən, Odessada hüquq təhsilini yarımcıq buraxıb Türkiyədə və Azərbaycanda hürriyyət savaşına qatılan Nəsib bəyin ailə hekayəti də kifayət qədər maraq doğurur.\nÇox qısa cəmi 39 il ömür sürən Nəsib bəyin İsmayıl Qaspralı kimi böyük şəxsiyyətin qızı Şəfiqə xanımla evliliyi, ailəsi və övladlarının taleyi sanki bir savaşla üz-üzə qalıb.Görünür böyük amallar uğrunda savaşanların taleyi, ailə həyatı da qalmaqallardan mübarizələrdən gəlib keçir.\nOdessadakı yarımçıq təhsilini Xarkovda davam etdirən Nəsib bəy Yusifbəyli 1907-ci ildə Baxçasaraya gəlir və Rusiya müsəlmanlarının milli oyanışı üçün böyük maarifçilik missiyasını həyata keçirən İsmayıl bəy Qaspralının “Tərcüman” qəzetində calışır. İsmayıl Qaspralı ilə aralarında ata-bala münasibəti yaranır. Nəsib bəy Yusifbəyli ilk sevgisini də elə burada “Tərcüman” qəzeti redaksiyasında tapır. İsmayıl Qaspralının qızı Şəfiqə xanımla tanış olur və aralarında böyük sevgi yaşanır. Nəriman Nərimanov da Şəfiqə xanıma evlənmək təklif edir. Lakin Şəfiqə xanım Nəsib bəyi seçir.\nNəsib bəyin bu evlilikdən Zöhrə və Niyazi adlı iki övladı dünyaya gəlir. Çox keçmir ki, səbəbi indiyə qədər sirr olan bir ailə ixtilafı üzündən Nəsib bəylə Şəfiqə xanım ayrılır.Nəsib bəy sonradan başqa bir xanımla ailə qursa da, Şəfiqə xanım Qaspralı, ömrünün sonunadək Nəsib bəyə və övladlarına sadiq qalır, ailə həyatı qurmur.\nN. Yusifbəyli ailəsindən ayrılıb Azərbaycana dönsə də övladları ilə daima əlaqə saxlayır.Şəfiqə xanım da buna etiraz etmir. İsmayıl bəy Qaspralı da qızının ayrılmasına baxmayaraq, Nəsib bəyə böyük hörmət bəsləyir.1914-cü ildə İ.Qaspralı ömrünün sonunu duyub Nəsib bəyi Baxçasaraya cağırır və vəsiyyətini də ona söyləyir.\n1918-ci ildə Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətini qurulduqdan sonra Nəsib bəy ailəsini Bakıya gətirir.Hec iki il tamam olmur ki, Azərbaycanın bolşevikləşməsindən dolayı ailə yeni bir faciə ilə üz-üzə qalır. N.Yusifbəyli 1920-ci ilin mayında Gürcüstana keçmək istərkən Kürdəmirdə bolşevik xəfiyyələri tərəfindən qətlə yetirilir.\nBu zaman Şəfiqə xanım, Niyazi və Zöhrə Nəsib bəyin qətlindən xəbərsiz idi.\n27 aprel faciəsinin arxasınca baş nazir Nəsib bəy Yusifbəylinin qəlbağrıdan ailə dramı başlayır. 1992-ci ildə İstanbula Xalq Cümhuriyyəti liderlərinin taleyini araşdırmağa yollanan jurnalist Xanlar Bayramov Nəsib bəyin qızı Zöhrə xanımla görüşür və bəzi məlumatlarla vətənə dönür. “Azərbaycan deyib yana-yana yaşayıb Türkiyəni özünə vətən seçən” Zöhrə xanım jurnalistə ailə dramını belə nəql edir:\n- Aprelin 27-də Nəsib bəy pərişan halda rus millətindən olan sürücüsü Mitya ilə evə gəldi. Həyəcanla bildirdi ki, fəna bir zaman başladı. Hər yerdə tutatutdu. Sonra cibindəki pulun bir hissəsini stolun üstünə qoyaraq bizimlə vidalaşdı. “Özünüzü qoruyun” - deyərək dərhal qapıdan çıxaraq, hansısa istiqamətə getdi.\nVə bu Azərbaycanın baş naziri Nəsib bəy Yusifbəylinin ailəsi ilə son görüşü olur.\nBir neçə gün sonra baş nazirin ailəsi Flarmoniya ilə üzbəüz binadakı mənzillərindən bayıra atılır. Şəfiqə xanım Qaspralı və iki övladı xeyirxah insanların köməyi ilə şəhərin kənarında kiçik bir daxmada yaşayır. İki il də belə gəlib keçir. Türkiyənin Bakı konsulu Məmduh Şövkət bəy, Nəsib bəy Yusifbəylinin ailəsinin ağır durumundan xəbər tutur. Gizlincə Şəfiqə xanımın yanına adam göndərir. Saxta sənədlər düzəldərək onları Türkiyəyə keçirir. Zöhrə xanım, Niyazi və Şəfiqə xanım çətinliklə Batumdan kiçik bir gəmiylə Trabzona keçə bilirlər. Trabzonda xoş bir təsadüf onları Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin liderlərindən Şəfi bəy Rüstəmbəyli ilə rastlaşdırır.\nŞəfi bəy, Nəsib bəyin ailəsinə böyük hörmətlə yanaşır və onları İstanbula gətirir. Şəfiqə xanım İstanbulda Qaspralı nəslinin nüfuzlu nümayəndələrinin köməyi ilə ayaqda durmağı bacarır.\nNəsib bəyin övladlarını taleyi bax beləcə savaşlardan keçir. Qızı Zöhrə Cümhuriyyətin Avropaya ali təhsil almaq üçün göndərdiyi yüz tələbədən biri olan Mirzə bəy Hacızadə ilə ailə qurur. M.Hacızadə Almaniyada Kənd Təsərrüfatı İnstitutunu bitirir, sereksiya sahəsi üzrə çox məşhur alim olur. Bolşevik istilasından sonra Azərbaycana dönmür, ömrünün sonunadək İstanbulda yaşayır. M.Hacızadə sonra Göygöl soyadını götürür.\nNiyazi Yusifbəyli isə atasının yolunu davam etdirir. Türkiyədə qurulan mühacirət təşkilatlarında və mətbu orqanlarda calışır. Niyazi Yusifbəylinin mühacirətdəki fəaliyyəti demək olar ki böyük bir araşdırmanın tədqiqatın mövzusudur.\nNiyazi Yusifbəyli 1910-cu ildə dünyaya göz açıb. İlk ibtidai təhsilini Qalatarasay liseyində alıb.\n1918-ci ildə Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti qurulandan bir il sonra atasının təkidindən və yazışmalarından dolayı anası və bacısı Zöhrə ilə birgə Azərbaycana dönüb. N.Yusifbəyli “Mücahid” dərgisinin 1957-ci il may buraxılışında “1920-ci ilin apreli və bir xatirə” yazısında qeyd edir ki, aprel çevrilişini Bakıda Ağayevlərin (Əhməd bəy Ağayevi nəzərdə tutur) evində eşidiblər. Evə dönərək təcili yır-yığış edib, atasının “baş vəkalət” maşınına axırıncı dəfə minərək dəmir yolu vağzalına yollanıblar. Ailəsini əmisi Eyyubun qatarla Gəncəyə apardığı zamanı çəkdikləri əziyyəti xatırlayan Niyazi bəy atası Nəsib bəy Yusifbəylini “əziz böyüyümüz” deyə anır.\nN.Yusifbəylinin qətl xəbəri İstanbula köçən Şəfiqə xanım Qaspralıya gec çatır. Maddi sıxıntı içində iki övladı ilə tənha yaşayan Şəfiqə xanım, bir müddət İstanbulda “Hilali-əhmər” cəmiyyətində çalışır. Türkiyədə nəşr olunan “Şəfiqə Qaspralı və Rusiyada Qadın Hərəkatı (1893-1920)” kitabında verilən bilgilərə görə, Nəsib bəydən ayrı yaşamasına baxmayaraq Şəfiqə xanım öz ilk sevgisinə ömrünün sonunadək sadiq qalıb. Nəsib bəyin yoxluğundan sarsıntı keçirən Şəfiqə xanımın gündəliyindəki qeyd olduqca ibrətamizdir: “Nəsib, hardasan? Suda, ya torpaqdasan? Heç nə bilmirəm. Harda olursan ol, ətrafın nurla dolsun. Səni çox sevirəm”.\nAzərbaycan Cümhuriyyəti lideri N.Yusifbəylini qətlə yetirənlər yanlış informasiyalar yaymaqla məşğul olurlar. İz azdırmaq üçün guya N.Yusifbəylinin ac-susuz İstanbulda, sərkərdan gəzdiyi şayəsini ortaya atırlar. Şəfiqə xanım isə övladlarının atası barədə həqiqətləri öyrənməyə çalışır. İstanbulda təsadüfən Nəsib bəyin sürücüsü ilə qarşılaşır, onu sorğu-suala çəkir və qətlin təfərrüatını öyrənir. N.Yusifbəyli Yevlaxda dostu Cümhuriyyət parlamentinin üzvü Qarxunlu Əşrəf bəyin evindən ayrılıb Gürcüstana keçmək istəyərkən Kürdəmir ətrafında bolşevik xəfiyyələri tərəfindən qətlə yetirilir. Sürücü yaralı halda qaçmağa macal tapır.\nQətlin boşlşeviklər tərəfindən deyil, Nəsib bəyin öz əqidədaşı, Qarxunlu Əşrəf tərəfindən tamah məqsədilə törədildiyi xəbəri yayılır. Bolşevik xəfiyyələri tərəfindən uydurulan bu şayiə günümüzədək gəlib çıxır və Nəsib bəyin qətlinin öz əqidədaşı tərəfindən həyata keçirildiyi bəzi tədqiqatçıların, o cümlədən Mövsüm Əliyevin yazılarında əks olunub. Tarixi araşdırıcı Şəmistan Nəzirli uzun tədqiqatdan sonra, həqiqəti ortaya çıxarır. Qətlin Qarxunlu Əşrəf bəy tərəfindən törədilmədiyi ortaya çıxır.\nAnası və bacısı ilə İstanbulda çətin şəraitdə yaşayan Niyazi Yusifbəyli atasının qətlə yetirildiyi Kürdəmiri çox sonralar özünə soyad seçir. Bu barədə Niyazi bəyin qızı, Ankarada hüquq məsləhətxanasında vəkil işləyən Şaika Qaspralı Kürdəmir Ankara Türk Ocaqları təşkilatının konfransında məlumat verir: “Babam Nəsib bəy Yusifbəyli M.Ə.Rəsulzadə ilə birgə Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin qurucusudur. Atam Niyazi bəy babamızın qətlə yetirildiyi Kürdəmiri özünə soyad seçib. Biz də bu soyadı daşıyırıq”. Qeyd edək ki, Niyazi bəy mühacirət mətbuatındakı məqalələrini Kürdəmir və Yusifbəyli imzasıyla dərc etdirib.\nQalatasaray liseyindən sonra N.Yusifbəyli İstanbul universitenin dil, tarix və coğrafiya fakültəsində təhsilini davam etdirib. Bir müddət müxtəlif təhsil ocaqlarında müəllimlik edib. Ali təhsil aldığı illərdə Azərbaycan mühacirlərinin sırasına qatılan Niyazi bəy M.Ə.Rəsulzadənin ideya müəllifi olduğu Azərbaycan Gənclər Birliyində və Azəri-Türk Tələbələr birliyində ictimai-siyasi fəaliyyətə başlayıb. Publisistik fəaliyyətə də elə bu dönəmlər başlayıb.\n1930-cu illərdən sonra mühacirətdə olan liderlər arasında fikir ixtilafı yaranır və Müsavat Partiyasına qarşı müxalifət formalaşır. N.Yusifbəyli də müxaliflərin cərgəsinə qatılaraq qatı millətçi mövqeyə keçir. Nağı bəy Şeyxzamanlının, Şəfi bəy Rüstəmbəylinin, Sadiq Aranın, İsgəndər xan Xoyskinin, Əhməd Ulusoyun, Çingiz Göygölün, Mehmet Altunbayın formalaşdırdıqları Turançı, Türkçü Azərbaycan cəmiyyət və dərnəkləri, mətbu yayım orqanları liberal dünyagörüşlü təşkilatlara qatı müxalifət mövqeyində dayanırlar. 1952-ci ildə Azərbaycan Kültür dərnəyinə paralel olaraq Azərbaycan Milliyyətçilər Dərnəyi qurulur və Niyazi Kürdəmir Yusifbəyli də bu təşkilatın idarə heyətinə qatılır. Dərnəyin “qurucu üyeləri” sırasında Həsən bəy Zərdabinin oğlu Səffət Zərdabi də var. Təşkilatın Ədliyyə Nazirliyində qeydiyyatdan keçən nizamnaməsində əsas qurucular barəsində verilən məlumatda bəlli olur ki, Niyazi Kürdəmir Yusifbəyli müəllimdir, Ankaranın İşıqlar küçəsi Arıklı “apartmanında” qeydiyyatdadır.\nAzərbaycan Millətçilər Dərnəyinə Çingiz Göygöl rəhbərlik edir və az sonra təşkilatın mətbu orqanı “Türk izi” dərgisinin nəşrinə icazə alınır.\nNiyazi Yusifbəyli siyasi-publisistik fəaliyyətə “Türk izi” dərgisiylə başlayır. 1952-ci ilin mayında dərginin ilk sayı işıq üzü görür. Baş məqalədə dərginin ideya-siyasi istiqaməti barədə ətraflı məlumat verilir və konkret tələblər səsləndirilir: “Azərbaycan davasını şəxsi mənfəətlərinə alət edən professional sehirbazları və onlara kor-koranə itaət edən qapıqullarının təsvirə sığmayan hərəkətlərini qəbul etmədiyimizi və bunlarla münasibətdə olmadığımızı açıqlamaq istəyirik”. Kəskin müxalifətçi və millətçi mövqeyi ilə seçilən “Türk izi”nin ilk sayında Niyazi bəy Kürdəmir imzasıyla “Azərbaycan və mühacirətlər” məqaləsini çap etdirib. Azərbaycanın ən qədim dövrünə nəzər yetirən müəllif bu elmi tədqiqat mahiyyəti daşıyan məqalədə yetərincə tarixi biliyə sahib olduğunu, xalqımızın soy-kökünə bələdliyini ortaya qoyur. Miladdan öncə 655-ci ildə saka türklərinin Şimali Qafqazda yaşayan kimmerləri təqib edərək Azərbaycana gəlməsi və sakaların Kür boyunca Gəncə vilayətinin Qərbində yerləşdiyini yazan N.Yusifbəyli, Azərbaycanı öz türk soyundan ayırmaq istəyənlərə tutarlı faktlarla cavab verir: “Son zamanlar ortaya atılan və qulaqlara doldurulmağa başlayan Türk Albaniya tezisi nədənsə Azərbaycan Türkünə Alban damğası vurmaq istəyi daşıyır. Bunun səbəbi bir çoxları üçün məlum olmasa da, bizcə bu “orjinal tezis” maddi düşüncələr səbəbindən ortaya atılıb”.\nQərb tarixşünaslarından A.P.Laister və G.F.Çursindən misallar gətirən N.Yusifbəyli yazır: “Azərbaycan türkləri müxtəlif türk boylarından təşəkkül edib. Bu boylar çox əski dövrlərdən etibarən Məvareyi-Qafqaziyanın şimal və cənubunu istila edərək çeşidli bölgələrdə yerləşib. Son böyük axınlar XI və XIII əsrlər arasında olub. Səlcuq boylarının bəzi qolları Azərbaycana gələrək hakimiyyətini təşkil etdikləri kimi XIII əsrdə də Hülakü xanın iradəsi ilə Orta Asiyada yaşayan 150 min türk ailəsi Azərbaycana yerləşdirilib”.\nMilli və türkçü baxışlara sahib olan N.Yusifbəylinin bu düşüncələrini tək onun tarixi dərindən mənimsəməsində deyil, soy-kökündən, genindən doğduğu da diqqətdən yayınmamalıdır.\nMaraqlıdır ki, əlimizdə olan “Türk izi” dərgisinin ilk sayı Niyazi bəyin anası Şəfiqə xanıma hədiyyə etdiyi nüsxədir. Avtoqrafında Niyazi bəy yazır: “Ən dərin sevgilərimlə anama. N.Kürdəmir. 29.5. 1952”\n“Türk izi”nin iyun-iyul aylarını əhatə edən ikinci sayında N.Yusifbəyli ilə yanaşı, Həsən bəy Zərdabinin oğlu Səffət Zərdabinin də məqaləsi dərc edilib. Türkiyədə mühacirət ömrü yaşamağa məcbur olan Niyazi bəylə Səffət Zərdabi əqidə və məslək dostları idi. Hər ikisi həm “Türk izi”, həm də “Mücahid” dərgisində uzun müddət birgə çalışıb, yorulmadan Azərbaycanın istiqlalının bərpası uğrunda mübarizə aparıblar.\nJurnalın ikinci sayında N.Yusifbəyli bu günümüz üçün də aktual olan “Erməni və gürcü ittihadı”na toxunur, Qafqaz Konfederasiyası ideyası tərəfdarlarına bu ittihadın qorxulu və təhlükəli tərəflərini təqdim edir. 1952-ci ildə Parisdə ermənilərin “Daşnaksütyun”, gürcülərin “Menşevik” partiyalarının yayımladığı bəyannaməyə diqqət yönəldən müəllif yazısına qısa giriş verərək bəyannaməni çap edir və sonra öz təhlillərini ortaya qoyur. Bəyannamədə erməni və gürcülərə müraciət edən hər iki partiya təmsilçiləri bu iki xalqı eyni irqin, tarixi birliyin, mədəniyyətin daşıyıcıları olduğunu vurğulayır və yazır: “Əsrlərlə yan-yana yaşayan erməni və gürcülər heç bir zaman bir-biri ilə hərb etmədilər. Bunların ittihadına o qədər böyük əhəmiyyət verildi ki, erməni və gürcülər arasında oğlan uşaqlarının dəyişdirilməsi adət oldu. Bu sürətlə bunlar ana südü ilə əski qardaşlıq bağları qüvvətləndirildi. Gürcü və erməni tarixçiləri kraliça Tamara dövründə əldə etdiyi parlaq nəticələri bilirlər. O zaman erməni və gürcü qüvvətləri Ermənistanın və Gürcüstanın mərhəmətsiz səlcuq ordularından qurtardı”.\nAnti-türk, anti-azərbaycan ruhunda yazılan bəyannamənin digər bəndləri də Cənubi Qafqazın əzəli və əbədi sakinləri olan Azərbaycan türklərinə qarşı çevrildiyindən, Qafqaz Konfederasiyası ideyasının mümkünsüzlüyü Niyazi bəyin qənaətlərindən biri idi. Müəllifin yanaşması bu cürdür: “Türkiyə əleyhinə olan hər hansı bir iedya, əməl Azərbaycana qarşıdır və buna yol vermək olmaz”.\nMüəllif, məqalənin yekununu maraqlı bir fikirlə tamamlayır: “Dörd odalıq bir evə bənzədilən konfederasiya fikri 30 ildən bəri heç bir halda qapanmadı. Uzun zaman içində “tikintisi bitməyən” inşaat çökməyə məhkumdur. Bizdən yalnız söyləmək qalır”.\nBir müddət sonra, 1955-ci ildən etibarən Niyazi Kürdəmiri Yusifbəyli imzası ilə mühacirətdəki ziyalıların ərsəyə gətirdikləri “Mücahid” dərgisində görürük. Təsisçisi Çingiz Göygöl, nəşriyyat müdiri Səffət Zərdabinin rəhbərliyi ilə oxuculara çatdırılan və “qızıl təhlükəyə qarşı yürüdülən hürriyyət və istiqlal mücadiləsinə qatılan” dərgi rus işğalına məruz qalan türk ellərinin mühacirətdə birliyini qorumaqda böyük rol oynadı. Dərginin ilk sayı 1955-ci ilin iyulunda işıq üzü gördü.\nBu ilk, nübar nüsxədə türk düşüncə tarixində böyük rol oynayan Zəki Vəlidi Toğanın, Peyma Safanın, A.Avaroğlunun, Ç.Göygölün, M.Altunbayın, Teymur Atəşlinin, Səffət Zərdabinin məqaləsi ilə yanaşı Niyazi Yusifbəylinin də kifayət qədər maraq doğuran yazıları, mühacirətdəki ziyalıların birliyi ətrafındakı düşüncələri əks olunub. Azərbaycanın istiqlalının bərpası yolunda əngəl olan siyasi iddiaların bir kənara qoyulmasını önə çəkən N.Yusifbəyli “Yaxınlaşma ətrafında” sərlövhəli məqaləsində yazır: “Bu günə qədər bir çox ömürsüz təşkilatlar quruldu, fəqət bunların heç biri ehtiyaca tam cavab vermədi. Bu nədən belə oldu? Cavabı möhtərəm oxucu aşağıdakı sətirlərdə özü tapacaqdır. Ortada bir dava var. Bu dava məmləkətimizin quruluş davasıdır, bunu hər bir vətəndaş mənimsəmiş və bu yolda əlindən gələni etməyə çalışmışdır. Halbuki bu milli məsələlərimizə aid mövzu olduğundan, bu məsələdə əlaqəli çevrələrə müraciət etdikdə, bu xüsusda belə bir cavabla qarşı-qarşıya qalırdı: “Davanın sahibi vardır”. Bu lazımsız və qısa cümlə bütün birləşmə imkanlarını alt-üst edirdi. Hal-hazırda müştərək davamız ortadadır. O müxtəlif qruplar tərəfindən yürüdülməkdədir. Bu qruplar da eyni qayə ilə çalışmaqdadır. Bu davanı bərabər aparmaq üçün hamımızın müştərək əməli olmalıdır”.\nAzərbaycanın müstəqilliyinin bərpası amalı ilə qurulan bütün təşkilatların birlik modelini təklif edən N.Yusifbəyli yazırdı: “Bunun üçün bütün vətəndaşların bir araya gəlmələri, kimin adı olmasına baxmayaraq içərilərindən mərkəz seçmələri və bu mərkəzə seçilənlərin də rahat çalışmaları təmin olunmalıdır”.\nN.Yusifbəylinin toxunduğu problem, azərbaycanlı mühacirlər arasında 1950-ci ildən sonra yarandı. Parisdə, Amerikada, Almaniyada, Türkiyədə və dünyanın müxtəlif ölkələrində ayrı-ayrı qruplar formasında fəaliyyət göstərən Azərbaycan təşkilatlarının birləşməsi və vahid cinahdan mübarizə aparmaları müşkülə çevrildi. Amerikada, Avropanın bir çox ölkələrində Azərbaycanın müstəqilliyinin bərpası üçün çalışan mühacirlər birliyin yaranmamasında istiqlal savaşının ideoloqu M.Ə.Rəsulzadə suçlu hesab olunurdu. M.Ə.Rəsulzadəni ittiham edənlərin gətirdikləri arqumentlər o qədər də əsaslı deyildi. Ən azından ona görə ki, Rəsulzadə Moskvadan ayrılıb 1923-cü ildə Türkiyəyə gələnədək Azərbaycan mühacirləri pərakəndə fəaliyyət göstərirdi, əllərində heç bir mətbu orqan yox idi.\nBəzi mühacirət mətbuatımızda, o cümlədən “Türk izi” və “Mücahid” dərgilərində M.Ə.Rəsulzadəyə qarşı haqsız hücumların şahidi oluruq. Parisdə yayımlanan “Azərbaycan” dərgisində çap edilən məqalədən kiçik bir sitat dərc etməklə mühacirətdəki liderlərin qarşıdurmasının mahiyyətinə varmaq mümkündür. Guya mühacirlərin birlik təklifinə Rəsulzadə belə bir cavab verib: “Azərbaycan Müsavat deməkdir, Müsavat isə Rəsulzadə. Birlik istəyənlər bu düsturu qəbul etməlidir”.\nMühacirət dövrü tarixinin tədqiqi zaman isə Rəsulzadənin 1950-ci ildən sonra niyə azərbaycanlıların birlik məsələsində sərt, barışmaz mövqe tutduğunu aydınlaşdırmaq mümkündür. Bu dövrdə bolşevik təhlükəsinə qarşı mübarizəyə rəhbərlik edən Amerika, Rusiyada yaşayan qeyri-millətlərin bir araya gəlməsini və vahid ideoloji cəbhədə birləşməsini məqbul hesab edir, mühacir liderləri bir araya gətirməyə çalışırdı. Amerikanın SSRİ-ni çökdürmək üçün qurduğu bu qurumda vaxtilə Rusiyada müvəqqəti hökumətə rəhbərlik edən Gerenski, bütün bir diviziyanı almanlara əsr edən Vlasov və qeyriləri mühacirətdəki qeyri-millətlərin təmsilçilərinə Rusiyanın daxilində özünüidarəetmə təklif edirdilər. Amerika da bir növ bu ideyanı məqbul hesab edirdi. Qeyri-millətlərin Rusiya daxilində özünüidarəetmə imkanlarının verilməsini M.Ə.Rəsulzadə qəbul etmir, hər millətin istiqlalını, o cümlədən Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin sərhədləri daxilində bərpasını tələb edirdi. Məhz buna görə, Rəsulzadə Amerikanın bu planında yer almadı və bəzi qurumlar tərəfindən tənqidlərə məruz qaldı. Amerikanın siyasətinə loyal yanaşan “Mücahid” və “Türk izi” dərgisi də bəzən açıq-aydın olmasa da, sətiraltı M.Ə.Rəsulzadəni tənqid edirdi. N.Yusifbəylinin ad çəkmədən yazdığı “Yaxınlaşma ətrafında” məqaləsi də bu mövzuya həsr olunmuşdu. Məqalənin sonunda müəllif yazır: “Qüvvət birlikdədir, Don Kixotçuluğu buraxmaq lazımdır”.\nMəcmuənin digər saylarında dərc etdiyi analitik təhlillərdə N.Yusifbəylinin beynəlxalq münasibətlər sahəsində xüsusi bilik və bacarığını da müşahidə edirik. “Yaxın Şərqdə gözlənən təhlükə” məqaləsi Rusiyanın Misirə hakim olmaq yolunda apardığı siyasət təhlil edilir, baş verəcək hadisələrə baxış sərgilənir. Qeyd edilir ki, Rusiyanın “Qızıl siyasəti”nin əsas məqsədi öz hərbi gücünü Süveyş kanalında yerləşdirməklə Misirə hakim olmaqdır. Rusiyanın ərəb dövlətlərinə “hədiyyə” adı altında silah verilməsi də bu siyasətin nəticəsidir. N.Yusifbəylinin geniş siyasi təhlilə çəkdiyi bu məqalə “Mücahid”in 4-cü sayında işıq üzü görüb. Dərginin növbəti 5-ci sayında da N.Yusifbəyli yenə də Rusiya faktoruna toxunub və Qızıl imperiyanın doğuşu ətrafında öz mülahizə və təhlillərini oxuculara çatdırıb.\nAzərbaycan istiqlalının bərpası uğrunda yorulmadan çalışan, bu yöndə fəaliyyət göstərən bir çox təşkilatlarda aparıcı simalardan olan, atası Nəsib bəy Yusifbəyli kimi liderlik keyfiyyətlərinə sahib Niyazi bəy Yusifbəyli, Türkiyənin idman həyatında da fəallıq göstərib. 1950-ci illərdən başlayaraq N.Yusifbəyli Türkiyə Bədən Tərbiyəsi komitəsində beynəlxalq əlaqələr şöbəsinə rəhbərlik edib. Ruscanı və fransız dilini mükəmməl bilən Niyazi bəy, Türkiyə idmançılarının beynəlxalq idman yarışlarında iştirakını təmin edib, onların uğur qazanmasına köməkliyini əsirgəməyib. Niyazi Yusifbəyli Kürdəmirin Türkiyənin idmanın inkişafında xidmətləri bu gün də unudulmur, bir çox idmançılar bu Azərbaycan mücahidi barədə xoş xatirələrini dilə gətirirlər.\nN.Yusifbəyli Kürdəmir 1964-cü ildə dekabrın 28-də Ankaradakı evində ürək tutmasından dünyasını dəyişib. Bu acı xəbər Türkiyənin “Hürriyyət” və “Milliyyət” qəzetlərində çap edilib, Azərbaycan mühacirlərinə vətənsevər türk xalqına başsağlığı verilib. N.Yusifbəyli Kürdəmir Ankara məzarlığında dəfn olunub.\nN.Yusifbəyli Kürdəmirin iki övladı var. Şahika Qaspralı Kürdəmir Ankara kollecini bitirdikdən sonra Ankara Dövlət Universitetinin hüquq fakültəsində təhsilini davam etdirib. Türkiyənin bir neçə bankın hüquq müvəkkili olub. Hazırda təqaüddədir. Ailə qurmayıb.\nBabasının adını daşıyan Nəsib bəy isə 1945-ci ildə doğulub. Ali iqtisadi təhsil alıb. Müxtəlif sahələrdə çalışıb, 1988-ci ildə ailə qurub. İzmirdə əczaxanada çalışır. Övladı yoxdur.\nBəli, ömrünü Azərbaycanın müstəqilliyinə qurban verən Nəsib bəy Yusifbəylinin qısaca olaraq ailə dramı bu kiçik hekayətlərdən ibarətdir.\nBu xəbər oxucular tərəfindən 2520 dəfə izlənilmişdir!


Bunları etsəniz Apple-dən 1 milyon dollar qazana bilərsiniz | Chip.az\nMəşhur haker məsəlinə görə "Hər şeyin çatışmazlığı var". Amma bunu tapmaq düşündüyünüz qədər asan deyil. Bir çox məşhur texnologiya nəhənglərinin məsələn Applenin, Google-nin də sistemi mükəmməl deyil. Hər birinin ayrı ayrılıqda müəyyən boşluqları var. Maraqlısı budur ki, həmin şirkətlər milyardlarla kod xətti arasındakı bu boşluqların yerini müəyyən etməkdə çətinlik çəkirlər.\nTexnologiya şirkətlərinin ən böyük ənənələrindən biri dünya proqram təminatçıları ordusunu açıq olmağa çağırmaqdır. Sözügedən şikətlər yarımçıq boşluqları taparaq buna müvəffəq olanlara çoxlu pul mükafatları və ya digər hədiyyələr təklif edirlər. Həmin şirkətlərdən biri olan Apple yeni zəiflik kateqoriyasını müəyyən edənlər üçün nəzərdə tutduğu mükafatların məbləğini açıqlayıb.\nSiyahıda iCloud boşluğu eyni zamanda istifadəçi məlumatlarını oğurlamağa çalışan tətbiqlər də yer alır. Əslində kilid ekranını fiziki müdaxilə ilə açmaq üçün bir yol tapsanız, 100 min dollaradək mükafat ala bilərsiniz. Zəiflik mövzusu Apple üçün sərtləşdikcə və daha vacib proqramlar üçün mükafatlar 1 milyon dollara qədərdir.\nApplenin iOS, iPadOS, macOS, tvOS və ya müxtəlif növ cihazlarını işlədən watchOS əməliyyat sistemlərində və son istifadəçi cihazlarında boşluğu tapmaq tələb olunur. Ayrıca aşağıdakı qaydalara da əməl etməlisiniz :\nApple-də tapdığınız problemi yönləndirən ilk insan olmalısınız,\nApple-nin əvvəlki hesabatı ilə problemi müəyyənləşdirin və Apple-a çatdırın,\nApple bu məsələni elan etməzdən əvvəl onu heç kimlə bölüşməyin.\nBundan əlavə, aşkarladığınız problem bir beta proqram təminatı içərisindədirsə, şirkətin mükafat sistemində fərqli əlavələr də ola bilər.\nNə bilmək olar bəlkə elə bu mükafatın sahibi siz ola bilərsiniz!!


Aydın Yol / Herman Hesse xoşbəxtlik haqqında\nHerman Hesse xoşbəxtlik haqqında\nBölmə: Azad ərazi 28.12.2018\nXX əsr alman ədəbiyyatının parlaq simalarından olan Herman Hesse mükəmməl düşüncə axtarışlarını yüksək bədii səviyyədə təsvir edən ustad yazarlardandır. “Demian”, “Yalquzaq”, “Muncuq oyunu”, “Narsiss və Qoldmund” romanlarının müəllifidir. 1946-cı ildə Nobel mükafatına layiq görülüb.\nİcazə verin sizə xoşbəxtlik və bu sözün mənim üçün hansı məna kəsb etməsi barədə bir-iki kəlmə danışım. Yaşlı adamlar xoşbəxtliyi nə vaxt, neçə dəfə və necə hiss etdikləri barədə düşündükdə haqlı olaraq öz uşaqlıq illərini xatırlayırlar. Çünki xoşbəxtliyi yaşamaq üçün zamandan və onun yaratdığı qorxu-hürkülərdən qurtulmaq, ümidlərdən azad olmaq lazımdır. Əksər insanlarda bu qabiliyyət illər keçdikcə korşalır. Xoşbəxtlik yalnız uşaqlıqda – yenidən yaşantısı çox çətin olan saatlarda və ya anlarda yaşanır. Hətta həmin o uşaqlıq illərinə yaxşı baş vurduqda belə, xatirələr bu parıltının qızıl kimi heç də həmişə xalis olmadığını üzə çıxarır. İşdi-şayəd, belə bir xatirə yada düşsə, əvvəlcə adama elə gəlir ki, söhbət həftələrdən, günlərdən və ya ən azından bir gündən – Milad bayramından, yaxud ad günündən, ya da tətilin ilk çağlarından gedir. Əslində, uşaqlığın bircə gününü yaddaşda yenidən canlandırmaq üçün minlərlə təsviri bir araya yığmaq lazım gəlir və onları yetərincə bir yerə toplamaq üçün yaddaşa nə bir, nə də yarım gün bəs edər. Amma günlərin, saatların və ya dəqiqələrin təəssüratları olub-olmamasına baxmayaraq, mən xoşbəxtliyi bir neçə dəfə yaşamışam və hətta sonralar da, yaşımın ahıl çağında belə, bir anlığa da olsa, ona yaxınlaşmışam. Lakin xatirələrimdə canlandırdığım, sorğu-sual etdiyim və araşdırdığım həyatın bahar çağlarının həmin o xoşbəxt dəqiqələrindən biri yaddaşıma daha çox hopub. Bu, mənim məktəb illərimin xatirəsidir və onun gerçəkliyi, qədimliyi, mifikliyi zamandan, ümiddən və həqiqət qorxusundan tamamilə azad olması bir neçə dəqiqədən çox davam edə bilməzdi.\n...Bir səhər yuxudan ayıldım. Təxminən on yaşında, çılğın bir oğlan idim. Qeyri-adi, bəxtiyarlıq dolu xoş hisslər içimi günəş kimi işıqlandırdı. Sanki bu an, bu gözəl yuxudan ayılan kimi nəsə yeni, möcüzəli bir hadisə baş vermişdi. Mənim uşaq dünyam yeni və sirr dolu ilahi bir halət aldı, təzə bir işıq aləminə, mühitə daxil oldu, sanki bütün gözəl həyat özünün məna və dəyərini yalnız indi, bu erkən səhər çağında kəsb etdi. Nə dünən, nə də sabah haqqında bir şey bilirdim: bu günün xöşbəxtliyi məni öz ağuşuna alıb xəfifcə oxşayırdı. Bu xoşuma gəldi – qəlbim və ruhum hesab sormadan onu daddı. Bu dad içimə yayıldı və mənə ləzzət elədi. Səhər idi. Hündür pəncərəmizdən qonşu evin damı üstündən görünən tünd-maviyə bələnmiş aydın səmaya baxdım. O da mənə bəxtəvər göründü, elə bil göy üzü özündə nəsə bir qeyri-adilik gizlədirdi, sanki ən gözəl libasını geyinmişdi. Çarpayımdan baxanda bundan artığını görmək mümkün deyildi, görünən yalnız bu əsrarəngiz səma və qonşu evin uzanıb gedən damıydı. Ancaq tünd-qırmızı-qəhvəyi kirəmitdən olan bu darıxdırıcı, bomboş dam da sanki gülürdü. Onun dik, kölgə düşmüş əyri müstəvisində rənglər xəfifcə oynaşırdı və bu qırmızı çalarların arasında bir göyümtül şüşə kirəmit daha canlı görünürdü. Adama elə gəlirdi ki, o, sübh vaxtı xəfifcə parlayan səmanı sevinclə əks etdirməyə çalışır. Bu səma, damın bir qədər əyri kənarları, qəhvəyi rəng və yeganə şüşə kirəmitin apaçıq mavisi gözəl və sevincək bir halda sanki öz aralarında dil tapmışdılar. Elə bil bu xüsusi səhər saatlarında onların bir-birinə gülümsəmək və mehribanlıq etməkdən savayı niyyətləri yox idi. Damın qəhvəyi, səma və şüşə kirəmitin mavi rənglərinin də niyyəti bu idi. Onlar bir-biri ilə oynayırdılar, kefləri əla idi. Onları belə görmək, bu oyunlarına qatılmaq, səhər şəfəqini, bəxtiyarlıq hissinin öz içindən keçməsini duymaq yaxşıydı və bu, adama ləzzət eləyirdi. Beləcə yuxudan sonrakı rahatlıq hissinin təsiri altında yerimdə uzanıb qalmışdım. Sanki əbədiyyətə qovuşmuşdum. Ömrümdə buna bənzər bir xoşbəxtlik daddığım yadıma gəlmirdi. Beləsi olmamışdı. Dünya öz axarındaydı. Bu xoşbəxtliyin yüz saniyə və ya on dəqiqə davam etdiyi bütün zamanların xaricindəydi. Lakin bu da ötəri idi. Zaman onu da yuyub apardı. Amma altmış il ərzində yatdığı ənginlikdən oyadılıb gətirilmək üçün kifayət qədər dərində və həm də əbədi idi. Bu xoşbəxtlik məni əhatə edən bəzi şeylərin bir-biriylə həmahəngliyindən savayı heç nə deyildi. O həm də mənim heç bir dəyişiklik ummayan, təmənnasız, bəxtiyar mövcudluğumla səsləşirdi. Xoşbəxtliyin əbədiliyi bu dəfə gözəlliyin coşqusu və ondan da çox, aşıb-daşan sevinc hissinin təsiri ilə qeyb olurdu. Qımıldanmadan yerimdə uzanıb qalmışdım və səhərin sakit işığı içimə dolub məni özünə çəkirdi ki, bu zaman lap uzaqdan qeyri-adi parlaq, açıq-qızılı rəngli bir alətin başdan-başa cəzbedici və oyadıcı sədalarındakı aşıb-daşan sevinc bu sakitliyi pozdu. Bu, şeypur səsi idi. Tam ayıldım. Çarpayımda dikələndə musiqi artıq gurlayırdı. Bu, dar küçələrlə addımlayan şəhər orkestrinin sədası idi. Olduqca nadir, həyəcan və sevinc dolu bu mənzərə uşaq kimi həm üzümə güldü, həm də, necə deyərlər, elə hönkürdü ki, sanki bu ilahi saatın bütün xoşbəxtliyi və sehri bir-birinə qovuşaraq ətrafa axdı, geri – keçmişə döndü. Cəld yerimdən sıçradım. İçimə dolan bayram sevinciylə qonşu otaqlara cumdum ki, pəncərələrdən küçəyə baxa bilim. Maraqdan və orada olmaq arzusundan başım gicəllənirdi. Açıq pəncərəyə dirsəklənərək orkestr yaxınlaşdıqca ucadan səslənən musiqiyə qulaq asdım, qonşu evlərin və küçələrin oyanaraq canlandığına, üzlərlə, bədənlərlə və səslərlə dolduğuna tamaşa etdim, qulaq asdım. Həmin an birdən yuxumla ayılmağım arasında hiss etdiyim bəxtiyarlıqda nəyi tamam unutduğumu dərk etdim. Anladım ki, bu gün dərs yoxdur, əvəzində bayramdır. Məncə, imperatorun ad günü idi. Yürüşlər, bayraqlar, musiqi və ağlasığmaz şənliklər olacaqdı. Bu düşüncə ilə geri qayıtdım, yenidən gündəlik həyatımıza hökm edən qanunların diktəsi altına düşdüm. Hətta adi bir gün yox, musiqi sədalarının məni oyatdığı bayram günü olsa belə, artıq səhər sehrinin gözəlliyi, ilahiliyi keçib-getmişdi və artıq öləzimiş heyrətimin arxasından zamanın, dünyanın, yeknəsəqliyin dalğaları şahə qalxırdı.\nAlmancadan tərcümə edən: Nilufər Bəhlulqızı


Sergey Lavrov: “Avropa Birliyi Transxəzər qaz kəməri layihəsini Azərbaycana və Türkmənistana sırıyır”\n"Avropa Birliyi Transxəzər qaz kəməri layihəsini Azərbaycana və Türkmənistana sırıyır".\nAPA-nın "İTAR-TASS"a istinadən xəbərinə görə, bunu Rusiya xarici işlər naziri Sergey Lavrov Don Dövlət Texniki Universitetində çıxışı zamanı bildirib.\nOnun sözlərinə görə, Avropa Birliyi unudur ki, bu cür məsələlər Brüsseldə deyil, Xəzəryanı ölkələr tərəfindən həll olunmalıdır.\nXatırladaq ki, ötən il sentyabrın 7-də Avropa Birliyi Transxəzər layihəsi ilə bağlı Azərbaycan və Türkmənistanla danışıqlar aparmaq üçün Avropa Komissiyasına mandat verib. Sentyabrın 13-də Rusiya XİN bəyanatla çıxış edərək bildirib ki, 5 Xəzəryanı ölkə Xəzərin statusunu müəyyənləşdirənə qədər Transxəzər layihəsinin həyata keçirilməsi mümkün deyil. Buna baxmayaraq, Avropa Komissiyası Azərbaycan və Türkmənistanla Transxəzər qaz boru kəmərinin hüquqi bazası üzrə danışıqlara başlayıb.\nTransxəzər qaz kəməri təbii qazın Azərbaycan ərazisi vasitəsilə Avropaya nəqli üçün Xəzərin Azərbaycan və Türkmənistan sahillərini birləşdirəcək. Tengiz (Qazaxıstan) - Türkmənbaşı (Türkmənistan) - Bakı (Azərbaycan) - Tiflis (Gürcüstan) - Ərzurum (Türkiyə) marşrutu ilə ildə 20-30 mlrd. kubmetr təbii qazın ixracı nəzərdə tutulur. Layihənin dəyəri 7,9 mlrd. avro məbləğində qiymətləndirilir.\nRusiya tərəfi isə bəyan edib ki, Xəzər regionunun işlərinə xaricdən müdaxilə bölgədə vəziyyəti gərginləşdirə və Xəzər dənizinin hüquqi statusuna dair aparılan beştərəfli danışıqlara mənfi təsir edə bilər: "Bu cür irimiqyaslı layihələrlə bağlı qərarlar bütün Xəzəryanı ölkələrin iştirakı ilə qəbul olunmalıdır".


Bakı Zirvə Görüşü: Azərbaycan Türk Şurasının gücünün və nüfuzunun artmasında mühüm rol oynayır » "Dünya" informasiya agentliyi\nBakı Zirvə Görüşü: Azərbaycan Türk Şurasının gücünün və nüfuzunun artmasında mühüm rol oynayır - TƏHLİL\nTarix: 16-10-2019, 13:08 | Çap et\nTürkdilli Dövlətlərin Əməkdaşlıq Şurasının (Türk Şurası) Bakıda keçirilən VII Zirvə Görüşü bir neçə cəhətdən əlamətdar oldu. Bunlardan ən vacibi kimi Özbəkistanın təşkilatın yeni üzvü kimi sammitdə iştirakını qeyd etmək olar. Zirvə Görüşündə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev, Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan, Qazaxıstanın birinci Prezidenti, Türkdilli Dövlətlərin Əməkdaşlıq Şurasının fəxri sədri Nursultan Nazarbayev, Qırğız Respublikasının Prezidenti Sooronbay Jeenbekovla yanaşı, Özbəkistanın Prezidenti Şavkat Mirziyoyev də iştirak etdi. Macarıstanın Baş Naziri Viktor Orban isə ölkəsi adından sammitə müşahidəçi statusuyla qatılmışdı.\nQeyd edək ki, Türk Şurası türkdilli ölkələr arasında hərtərəfli əməkdaşlığa yardım edən beynəlxalq hökumətlərarası təşkilatdır. Təşkilat türkdilli ölkələrin dövlət başçılarının 3 oktyabr 2009-cu il tarixində Naxçıvan şəhərində keçirilən Zirvə görüşündə imzalanmış Naxçıvan Sazişi əsasında yaradılıb. Azərbaycan, Qazaxıstan, Qırğızıstan və Türkiyə təşkilatın təsisçi üzvləridir. Özbəkistan Türk Şurasına üzv olmaq barədə bu yaxınlarda qərar qəbul edib. Macarıstan isə təşkilatda müşahidəçi statusundadır.\nÖzbəkistanın təşkilata üzv olması əlbəttə ki, mühüm hadisə kimi qiymətləndirilməlidir.\nAzərbaycan Prezidenti İlham Əliyev də toplantıda bu müdrik qərara görə Özbəkistan Prezidenti Şavkat Mirziyoyevə təşəkkürünü çatdırmaqla yanağı, qeyd etdi ki, Özbəkistanın bu qərarı türk dünyasında birlik və həmrəyliyin daha da güclənməsinə, əməkdaşlığımızın daha da dərinləşməsinə xidmət edəcək.\nElə ilk samiitdə aydın oldu ki, Özbəkistan Türk Şurasında aktiv fəaliyyət göstərmək niyyətindədir. Özbəkistan Prezidenti Şavkat Mirziyoyev çıxışında Türk Şurası gənc iş adamlarının forumunun təşkil olunmasını, forumun ilk iclasının isə gələn il Özbəkistanda keçirilməsini təklif etdi. Türkdilli dövlətlərin ortaq investisiya fondunun da yaradılmasını təklif etdiklərini bildirən Özbəkistan Prezidenti Bakı-Tbilisi-Qars dəmiryolu xəttindən səmərəli istifadənin əhəmiyyətini vurğuladı. Prezident dedi ki, nəqliyyat, loqistika əlaqələrinin inkişafı ölkələr arasında münasibətlərin irəliləməsinə töhfə verəcək, eyni zamanda Özbəkistanın şəhərlərini Avropaya daha da yaxınlaşdıracaq.\nŞ Mirziyoyevin Bakıda keçirdiyi görüşlərdən, habelə sammitdəki çıxışından belə qənaətə gəlmək olar ki, Özbəkistan Türk Şurasının daha da güclənməsi, eləcə də türkdilli ölkələr arasında münasbitlərin daha da dərinləşməsi və genişlənməsində maraqlıdır və bu işə öz təhfəsini verəcək.\nDaşkəndin bu addımı Türk Şurası ölkələri arasında inteqrasiyanı və əməkdaşlığı daha da inkişaf etdirəcək. Özbəkistan Azərbaycanın, Türkiyənin və Qazaxıstanın yer aldığı regional layihələrdə iştirak edə bilər, bu isə olduqca ciddi ittifaqın qurulmasının xəbərçisidir. Özbəkistan Qazaxıstan kimi Bakı-Tbilisi-Qars dəmiryolundan istifadə edərək mallarını dünya bazarlarına çıxarmaq istəyir. Bu isə yeni inteqrasiya müstəvisinin formalaşması deməkdir. Digər tərəfdən, Özbəkistanın Türk Şurasına qatılması Türkmənistanı da eyni addımı atmağa həvəsləndirə bilər. Türkmənistan artıq Türk Şurasına müşahidəçi statusunda qatılmaq istəyini bəyan edib. Ehtimal etmək olar ki, Türkmənistan da tezliklə Türk Şurasına üzv olacaq. Bu isə təşkilatın daha da güclənməsi deməkdir.\nDigər vacib amil isə Macarıstanın təşkilatda müşahidəçi statusu iə təmsil olunmasıdır. Macarıstan müşahidəsi olsa da, təşkilatın güclənməsi və nüfuzunun artması üçün mühüm addımlar atır. Bu yaxınlarda Macarıstanda Türk Şurasının nümayəndəliyinin fəaliyyətə başlamasını buna misal göstərmək olar. Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev də Zirvə Görüşündə Macarıstanın Türk Şurası ilə əməkdaşlığının genişlənməsinin məmnunluq doğurduğunu vurğuladı. Prezident ümidvar olduğunu bildirdi ki, Türk Şurasının Macarıstandakı nümayəndəliyi Türk Şurasının Avropa ölkələri və regional təşkilatlarla əlaqələrin inkişafına təkan verəcək.\nOnu da xüsusi vurğulamaq yerinə düşər ki, Türkdilli Dövlətlərin Əməkdaşlıq Şurası Macarıstan vasitəsilə Avropada mövqelərini gücləndirmək imkanı qazanacaq. Macarıstan isə türk dünyası ilə siyasi və iqtisadi əlaqələrini genişləndirəcək, türkdilli dövlətlərin regional layihələrində yer alacaq.\nBakı sammiti Türki Şurasının getdikcə gücləndiyini, nüfuzlu quruma çevrildiyini bir daha təsdiqlədi. Sammitin gedişində aydın oldu ki, qurum türkdilli ölkələr arasında münasibətlərin, istisadi, siyasi, nəqliyyat-loqistika, humanitar, mədəni və digər səhələrdə münasibətlərin daha da dərinləşməsində mühüm rol oynayır. Təbii ki, bu prosesdə Azərbaycanın rolu danılmazdır. Prezident İlham Əliyev Zirvə Görüşündə çıxışında bildirdi ki, Azərbaycan etibarlı tranzit ölkəsi olaraq türkdilli ölkələrin dünya bazarlarına çıxışı üçün səylərini davam etdirir: "2018-ci ildə türkdilli ölkələrdən 8 milyon ton yük Azərbaycan vasitəsi ilə daşınıb. Biz enerji sahəsində əməkdaşlığa da böyük əhəmiyyət veririk. Azərbaycan bu sahədə də öz imkanlarını təqdim edir. Mərkəzi Asiyadan olan tərəfdaşlarımızın enerji resurslarının bir hissəsi Azərbaycan vasitəsi ilə dünya bazarlarına nəql edilir”.\nDövlət başçısı türkdilli ölkələrdən Azərbaycana gələn turistlərin sayına da diqqət çəkdi: "2019-cu ilin ilk 9 ayında Azərbaycana ümumilikdə 2 milyon 400 min turist səfər edib ki, bunlardan 330 mini türkdilli ölkələrin payına düşür. 2018-ci ilin eyni dövründə isə bu rəqəm 285 min olub".\nPrezident türkdilli ölkələr arasənda münasibətlərdən danışarkən təhlükəsizlik sahəsində əməkdaşlığı xüsusi vurğuladı: "Ölkələrimiz arasında təhlükəsizlik sahəsində əməkdaşlıq genişlənir. Ötən ay Türkdilli Dövlətlərin Xüsusi Xidmət Orqanlarının Konfransının 22-ci iclası Bakıda keçirilib. Təhlükəsizliyimizin möhkəmləndirilməsi və regional sabitliyin təmin olunması baxımından bu sahədə əməkdaşlıq mühüm əhəmiyyət kəsb edir”.\nTürk Şurasının fəaliyyətindən danışarkən bu təşkilatın Azərbaycanın ən ağırılı problemi olan Dağlıq Qarabağ münasişəsinə münasibətini diqqətdən kənarda saxlamaq olmaz. Prezdient İlham Əliyevin Zirvə Görüşündə də dediyi kimi, Türkdilli Dövlətlərin Əməkdaşlıq Şurasının Zirvə görüşlərinin bütün yekun bəyanatlarında dövlətlərin ərazi bütövlüyü, suverenliyi və sərhədlərinin toxunulmazlığına dəstək davamlı ifadə olunur. Bu o deməkdir ki, Türk Şurasının üzvləri Azərbaycanın ərazi bütövlüyünə və suverenliyinə daim dəstək verir. Bu isə ölkəmiz üçün çox mühüm amildir. Azərbaycan dövlət başçısı məhz buna görə Türk Şurasındakı tərəfdaşlara münnətdarlığını bildirdi.\nPrezident İlham Əliyev çıxışında Ermənistan faktorunun Türk Şurası ideyasının gercəkləşməsinə yaratdığı əngələ də toxundu: "Türk Şurasının VII Zirvə Görüşü Naxçıvan sazişinin imzalanmasının 10-cu ildönümünə təsadüf edir. 2009-cu ilin oktyabrında Azərbaycanın qədim şəhəri Naxçıvanda keçirilmiş Zirvə Görüşündə ölkələrimiz arasında əməkdaşlığın yeni formatı yaradıldı. Azərbaycanın əsas hissəsi ilə Naxçıvan bölgəsi arasında Zəngəzur yerləşir. Vaxtilə Zəngəzur bölgəsinin Azərbaycandan alınıb Ermənistana birləşdirilməsi böyük Türk Dünyasını coğrafi baxımdan parçaladı. Ancaq Naxçıvanda qəbul etdiyimiz qərarlarla və birgə işimizlə biz Türk Dünyasının birliyini daha da gücləndirdik və qardaşlığımızı davam etdirdik. Bu mənada Türk Şurasının yaradılmasına dair qərarın Naxçıvanda keçirilmiş Zirvə Görüşündə qəbul edilməsi Türk Dünyası üçün böyük rəmzi əhəmiyyətə malikdir”.\nPrezident Əliyev faktiki olaraq Türk Şurası ideyasının gerçəkləşməsinə Ermənistanın ciddi əngəl olduğunu bir daha türkdilli ölkələrin diqqətinə çatdırdı və bu məsələdə hər kəsi ədalətli mövqe sərgiləməyə səslədi. Prezident Əliyev yeni geosiyasi reallıqlarda türk-islam ölkələrin daha sıx əməkdaşlıq etməyə səsləməklə yanaşı başlıca problemi – Ermənistanın işğalını da hər kəs üçün başlıca problem kimi səciyyələndirdi.\nHəm Azərbaycan Prezidentinin şəxsi nüfuzu, həm ölkəmizin geosiyasi mövqeyi və iqtisadi qüdrəti Bakının daha bir platformada - Türki Şurasında mühüm oyunçu kimi öz layiqli yerini tutması ilə nəticələnib. Türkdilli Dövlətlərin Əməkdaşlıq Şurasının VII Zirvə toplantısı bir daha göstərdi ki, Azərbaycan yalnız bölgədə əsas oyunçu olmaqla kifayətlənmir, eyni zamanda türkdilli dövlətlər sırasında əsas ölkə statusunu qazanıb. Əminliklə söyləmək olar ki, Bakının birləşdirici mövqeyi olmadan Türk Şurası ideyasını gerçəkləşdirmək olduqca çətin olardı. Azərbaycan türk-islam dünyasını Avropa ilə birləşdirən ən əsas ölkəyə çevrilib. Zirvə toplantısının imkanlarından faydalanan Prezident Əliyev bir daha nümayiş etdirdi ki, bölgənin əh mühüm ölkəsi olan Azərbaycanın arxasında çoxmilyonlu türk-islam ölkələri dayanır. Bakı Qərbə inteqrasiya, Rusiya və İranla sıx əməkdaşlıq fonunda türkdilli ölkələrlə əməkdaşlığa da önəm verir. Bu isə Azərbaycanın siyasi çəkisinin göstəricisidir.


Mərkəzi Bank qiymət artımı ilə bağlı proqnozunu AÇIQLADI\n26 dek 2018, 13:46\nSon iki ayda inflyasiyada azalma meyili davam edir.\nYeniavaz.com Mərkəzi Bankdan açıqlanan məlumatlara istinadən bildirir ki, bu ilin 11 ayında orta illik inflyasiya 2,3% təşkil edib ki, bu da hədəf intervalından əhəmiyyətli aşağıdır.\nMövsümi amillərin təsirilə noyabrda ərzaq inflyasiyası bir qədər artıb. Lakin qeyri-ərzaq məhsulları və pullu xidmətlərin aşağı templi qiymət dəyişimi, habelə monetar amillər bu artımı neytrallaşdırıb. Nəticədə aylıq inflyasiya 0,6% səviyyəsində qərarlaşıb.\nİnflyasiya gözləntiləri və proqnozlar. İstehlak qiymətlərinin cari dinamikası və manatın dayanıqlı məzənnəsi inflyasiya gözləntilərini stabilləşdirən əsas amillər olaraq qalır. Eyni zamanda cari ildə pul siyasətinin yumşaldılması istiqamətində ardıcıl qərarlar bazar subyektlərinin inflyasiya gözləntilərinə azaldıcı təsir göstərib.\nBiznes sektorunun inflyasiya gözləntiləri ötən iki ayda ticarət və xidmət sektorunda azalıb, qeyri-neft emal sənayesi və tikintidə artıb. Ev təsərrüfatlarının inflyasiya gözləntiləri müxtəlif gəlir qrupları üzrə fərqlidir.\nSon proqnozlara görə 2018-ci ilin sonuna inflyasiyanın 2,3% ətrafında qərarlaşacağı gözlənilir.


Ağdaşda vətəndaş qəbulu keçirildi. - Xəbərlər - AĞDAŞ RAYON Icra Hakimiyyəti\nAğdaşda vətəndaş qəbulu keçirildi.\nAzərbaycan Respublikasının Prezidenti cənab İlham Əliyevin tapşırığına əsasən, mərkəzi icra hakimiyyəti orqanlarının rəhbərləri tərəfindən bölgələrdə vətəndaşların qəbulu davam etdirilir.\nBu məqsədlə 14 fevral 2020-ci il tarixdə Heydər Əliyev Mərkəzində Ailə, Qadın və Uşaq Problemləri üzrə Dövlət Komitəsinin sədr müavini Sədaqət Qəhrəmanova vətəndaşların qəbulunu keçirdi.\nQəbulda Kürdəmir, Göyçay, Ağdaş rayonundan olan sakinlərin ərizə, təklif və müraciətlərinə baxıldı. Görüş çərçivəsində sağlamlıq imkanları məhdud uşaqların müalicəsi, aliment, uşaqlarla ünsiyyət və boşanmalardan yaranan problemlər, imkansız ailələrin müvafiq istiqamətdə təminatı, qadın və uşaq hüquqlarının müdafiəsi, qadın sahibkarlığının inkişafı, məişət zorakılığına məruz qalma və s. kimi məsələlərə baxıldı.\nQəbulda vətəndaşların Komitənin səlahiyyətləri çərçivəsində müraciətləri müvafiq struktur bölmələrinin məsul şəxslərinin iştirakı ilə araşdırılaraq cavablandırıldı və aidiyyəti üzrə tədbirlər görüldü.\nQəbul başa çatdıqdan sonra Komitənin sədr müavini Sədaqət Qəhrəmanova rayonun bir qrup fəal qadını ilə görüşdü. O, ailə, qadın və uşaq siyasəti sahəsində görülən mühüm işlər və layihələr haqqında rayonun fəal qadınlarına məlumat verdi.\nSonda müzakirələr aparılmaqla tədbir iştirakçılarının təklifləri dinlənildi.


Bu 6 lıqla Yağlı Dəriyə Son » Qadınla.Com - Qadınlar Birİncidir!\nTarix: 9-01-2013, 08:00\nDərinizin yağlı olduğunu necə anlarsınız? Üzünüzü yuduqdan qısa bir müddət sonra parlamağa başlayır və diqqətlə etdiyiniz makiyajınız qusursa nə yazixki yağlı bir dəriyə sahibsiniz.\nSizin də yağlı bir dəriniz varsa, T bölgəniz üçün təklif edəcəyimiz 6 məlumatı çox sevəcəksiniz.\nDoğru üz təmizləyicisini istifadə edərək başlayın. Spirt əsaslı təmizləyiciləri istifadə etməkdən qaçının. Suyla istifadə edilən məhsulları seçin. Gündə iki dəfə üzünüzü yumağa laqeyd yanaşmayın. Dərinizi təmiz tutmanıza baxmayaraq, yağlı olmasının səbəbi hirslənmələriniz, ani əsəbiləşmələriniz ola bilər.\nYağlı bir dərii nəmləndirmək pis bir fikir kimi gələ bilər lakin bu lazımlıdır. Dərinizi təmizlədikdən sonra nəmləndirməsəniz, həddindən artıq quruyar və gərilər. Dərinin qurumaması üçün, kosmetik olmayan su əsaslı bir nəmləndiricini seçin. Qarışıq bir dəriniz varsa, T bölgənizi daha az nəmləndirin. Üzün geri qalan qisimlərini isə daha sıx nəmləndirə bilərsiniz.\nYağlı cildlər maskaların faydasını görən dəri tiplərindən. Təmizləyici maskalar yağları dərininə əmər və dərini yaxşıca təmizləyər. Siz də, özündə gil və çay olan maskaları evdə də rahatlıqla hazırlaya bilərsiniz.\nYağlı bir dərini, makiyajla bağlamağa çalışdığınızda üzünüzdəki ləkələrdən xilas olmuş olarsınız. Üzünüzün parlamasını önləyər və yağı əmər.\nTonal krem yerinə pudra\nYağlı cildlər üçün tonal krem doğru bir seçki deyil. Yağlı dəriyə sahib olanlara T bölgələrini pudralamalarını tövsiyə edərik. Çünki pudra yağı əmər və daha quru bir görünüş təmin edər. Yığcam tonal krem istifadə etməkdən də qaçınmalısınız çünki fırçalar və tonal kölgəleməyə səbəb ola bilər.\nXoş gəldin ‘matlıq'\nYağlı bir dəri makiyaj əsnasında sizi ortada bıracak dezavantajlar yarada bilər. Lakin doğru pudra seçkisi makiyajını daha uzun müddət qalıcı edər və matlığı təmin edər. Bunun üçün matlıq təmin edən mineral pudraları seçin. Yağı əmən pudraları alın!


"Ətin ucuzlaşması mövsümlə əlaqədardır" - Nazirlikdən AÇIQLAMA - Azinforum.az İnformasiya Portalı\nAna səhifə / İqtisadiyyat /  “Ətin ucuzlaşması mövsümlə əlaqədardır” – Nazirlikdən AÇIQLAMA\n “Ətin ucuzlaşması mövsümlə əlaqədardır” – Nazirlikdən AÇIQLAMA\nKənd Təsərrüfatı Nazirliyi son günlər mal ətinin qiymətinin ucuzlaşması ilə bağlı yayılan məlumatlara aydınlıq gətirib.\nNazirliyin mətbuat xidmətinin rəhbəri Murtuzəli Hacıyev AzVision.az-a bildirib ki, cins tərkibinin yaxşılaşdırılması, Avropanın inkişaf etmiş ölkələrindən cins malların ölkəmizə gətirilməsi, həmçinin Qafqazda ən böyük suni mayalanma mərkəzinin istifadəyə verilməsi ət məhsulların artmasına və qiymətlərin aşağı düşməsinə təsir edəcək.\nM.Hacıyev Bakıda ətin qiymətinin ucuzlaşmasının mövsümlə əlaqədar olduğunu deyib: “Ətin qiymətini tələb-təklif əsasında bazar tənzimləyir. İndi mövsümün elə vaxtıdır ki, yaylağa gedən heyvanların Arana qayıtması, onların yaylaqda kökəlməsi ət istehsalının artmasına səbəb olur. Mövsümün bu vaxtında ət istehsalı artır, bu da təbii ki, istehsalın artmasına və qiymətinə təsir edir. Bunun qısa və uzun müddətli olmasını deyə bilmərik. Amma Kənd Təsərrüfatı Nazirliyi tərəfindən heyvandarlığın inkişafı ilə bağlı addımlar atılır. Bu da gələcəkdə ətin qiymətində azalmaya səbəb olacaq”.\nÖncəki Tanınmış sənətçilər Fədayə Laçına azadlıq istədilər\nNövbəti Neftin qiyməti yenidən bahalaşdı


gənc fotoqraf-rəssamın Əhalinin qeydiyyata alınması art-layihəsi:Sitara Ibrahimovanın sərgisi -\ngənc fotoqraf-rəssamın “Əhalinin qeydiyyata alınması” art-layihəsi:Sitara Ibrahimovanın sərgisi\nMartın 23-də Dənizkənarı Milli Parkda müasir Azərbaycan incəsənətinin inkişafı və təbliği ilə məşğul olan “YARAT!” qeyri-kommersiya təşkilatının birinci “012 Bakı Public Art Festivalı” çərçivəsində gənc fotoqraf-rəssam Sitarə İbrahimovanın “Əhalinin qeydiyyata alınması” art-layihəsi təqdim olunmuşdur.\nAzərTAc xəbər verir ki, art-layihənin janrını vaxtı uzadılmış foto-performans kimi təyin etmək olar. Layihə çərçivəsində bayram və ya istirahət günlərində (daha çox insanları cəlb etmək məqsədilə) şəhərin küçələrində studiya mühitinin yaradılması nəzərdə tutulur. Çox güman ki, çəkiliş bir neçə gün ərzində dənizkənarı bulvarın 2-3 canlı nöqtəsində aparılacaqdır.\nBulvarın seçilməsində məqsəd yüz ildən artıq Bakı ailələrində mövcud əski ənənəni yenidən dirçəltməkdir. Ənənənin məğzi fotoqrafiya sənətinin köməyi ilə uşaqlıqdan yeniyetmə dövrünə qədər Bakı şəhərinin əlamətdar yeri olan bulvarda ailə albomu üçün insan obrazını fiksasiya etməkdən ibarət idi. Bir çox illər ərzində çəkilmiş və şəxsiyyətin təşəkkülünü izləyən fotolara baxarkən, bakılılar sanki özəl yaddaşlarına qərq olur, xatirələrini canlandırır və beləliklə, keçmişlərini, soylarını unutmurdular.\nŞərti desək, Bakı fotoqrafiya dərnəyinin yaradıcısı, Paris milli akademiyasının üzvü, fotoqraf və kinematoqraf Aleksandr Mişon tərəfindən özülü qoyulmuş ənənə bu gün də aktuallığını itirmir.\nTəbii ki, ən yeni texnologiyalar dövrü müsbət nəticələrini verməkdədir. Fotoqrafiya prosesinin, əl üsulu ilə neqativin aydınlaşdırılması və çap edilməsinin zəhmətli və ağır olması hamıya məlumdur. İndi bütün bu texnoloji mərhələlər çox asanlaşmışdır. Bu və ya digər səviyyədə keyfiyyətli fotoşəkil çəkməyi indi nəinki peşəkar, hətta bu sənətin coşqun həvəskarı da bacarır. Bundan başqa, XXI əsr fotoqrafiya dünyasının texniki innovasiyaları retro dövrün yenidən bərpasına imkan yaradır, indiki dövrü isə çoxşaxəli və mobil təqdim edir.\nMüasir dövrdə bütün ailə albomu ayrıca bir telefona yerləşir. Layihə müəllifinin fikrincə, texniki tərəqqi nə cür olursa olsun, bütün bu işdə üstünlük məhz insan faktoruna verilməlidir. Axı ailə albomunun məqsədi ailə münasibətlərinin möhkəmlənməsinə yardım edən, necə deyərlər, “humanist artefakt”dır.\nSitarə İbrahimova Bakı Dövlət Universitetində psixologiya ixtisası üzrə təhsil almış (2004), daha sonra Praqa şəhərindəki Famu Universitetində fotoqrafiya ixtisasını üzrə oxumuşdur (2010). Əsərləri Avropada və Yaxın Şərqdə geniş nümayiş etdirilmişdir. Onun portret obrazları Azərbaycan mədəniyyətində müasirliyin və ənənənin vəhdətini təcəssüm etdirir.\nTarixə nəzər yetirsək, görərik ki, keçən əsrin 20-ci illərinə qədər fotoşəkillərdə əks olunmuş bakılıların kostyum və geyim üslubunda Şərq və Qərbin qəribə sintezi izlənilir. O illərin Jorj, Kokovixin, “Rembrant”, “İngilis fotoqrafiyası” fotostudiyaları həm şəhərin çox tanınmış və hörmətli insanlarının, həm də sadə, maraqlı və xarakterli tipajların şəkillərində qiymətsiz miras qoymuşlar. Geyimlərə, anturaja, bəzən şəkil çəkdirənlərin məğrur görünüşünə görə nəticə çıxarmaq olar ki, o vaxtlar fotostudiyada şəkil çəkdirmək şəhər əhli üçün çox ciddi və məsul iş olmuşdur.\nQadın-fotoqraf İ.Germanoviç tərəfindən çəkilmiş şəhər həyatı mənzərələrinin çəkilişində maraqlı xarakter və tipajların təbəqəsi göz qabağına gəlir. Neqativləri şüşəli plastinkalarda düzəldilmiş ağ-qara şəkillərin qəribə keyfiyyəti və təravəti təsirliyi ilə müasir rəqəmli şəkillərdən heç də geri qalmır. Keçən əsrin 20-ci illərinə qədər şəkilləri xarakterizə edən bir təfərrüat da var: insanların üzündə oxunan sakitlik, sabitlik və rifah.\nSonrakı onilliklərdə daha çox maraq Breqadzenin, Çuprikovanın, Kakininanın və xüsusən vaxtı ilə ümummilli liderimiz Heydər Əliyevin şəxsi fotoqrafı olan və Azərbaycan elm və incəsənətinin görkəmli nümayəndələrinin portret qalereyasının əsasını qoymuş İsay Rubençikovun çəkdiyi şəkillərdədir.\nQeyd edək ki, “012 Bakı Public Art Festivalı”nda həm tanınmış, həm də yeni fəaliyyətə başlayan 21 rəssam iştirak edir. Onlar Bakıda tarixi keçmişi olan bir sıra yerləri əsərlərində əks etdirmişlər. Layihə sentyabrın 1-dək davam edəcəkdir.


Xırıltılı: Satmanıza kömək edən bir təqdimat platforması | Martech Zone\nCümə axşamı, Oktyabr 4, 2012 Douglas Karr\nQırıldı satışlar üçün optimize edilmiş onlayn görüş və təqdimat platformasıdır. Birbaşa WebEx və GotoMeeting kimi insanlarla rəqabət aparan Crunched, veb səhifədə toplantıya, faylın, təqdimatın və ya ekranın izlənilməsi və paylaşılmasına yönəlmiş bir sistemə sahib olmaqla prosesi sadələşdirdi. Yükləmək və qurmaq üçün hər kəs üçün bir proqram yoxdur ... sadəcə görüşüb təyin olunmuş iclas URL-sinə daxil olun!\nCrunched aşağıdakı əsas xüsusiyyətləri təklif edir:\nGörüşmək - Ruh əmizdirən proqramsız veb konfranslara başlayın. Hesab şəxsi URL və konfrans nömrəsi ilə gəlir.\nBirləşdirmək - Müştərilərlə daha çox şəxsi əlaqələr qurun. Söhbətin xaricində iştirakçının sosial profilini və ərazi məlumatlarını da görə bilərsiniz.\nTəqdim - Göyərtələri idarə edin və təqdim edin və ya ekranınızı paylaşın. Satış qrupunuz təqdimatları da paylaşa və qeyd edə bilər!\nLəpir - İzlənilə bilən linklər vasitəsi ilə təqdimatlarınızı e-poçtla göndərin, onları kimin və nə qədər oxuduğuna baxın\nəməkdaşlıq etmək - Təqdimatlar, görüşlər, qeydlər və e-poçtları komandanızla paylaşın, belə ki hər kəs sövdələşmələrin bitməsinə kömək edə bilər\nSatış qrupları təqdimatları da paylaşa bilər və bütün satış işçiləri arasında ölçmələri müşahidə edə bilər. Bu, təqdimat fərqlərinin yüksək performans göstərənlər ilə satış qrupunuzdakı digərləri arasında nə ola biləcəyinə dair xüsusi məlumatları aşkar edə bilər.\nTags: konfrans proqramıəzilmişqarşılıqlı alternativsatış proqramıwebex alternativi


Səbrin atası - Cavid Zeynallı Sabirdən yazır » Manera.Az\nSəbrin atası - Cavid Zeynallı Sabirdən yazır\nMANERA.AZ yazıçı Cavid Zeynallının Mirzə Ələkbər Sabir haqqında essesini təqdim edir.\nQatar Tiflisdən çıxıb səmt tutmuşdu Bakıya. Amma əvvəlcə dərin nəfəs almışdı, sonra ələmli fit verib hirslə tərpənmişdi yerindən. Şairin dərdinə əlac olmamışdı; üçüncü zəng vurulan kimi Məmmədəli Sidqi öpüb qucaqlamışdı onu. Gözdən itəndə isə şairin Tiflis xəstəxanasındakı zarafatını xatirinə gətirib təbəssüm göstərmişdi. Ki, qərar belə idi: həkimlər əməliyyati-cərrahiyyə yapıb Sabirin qara ciyərinə baxmalıydılar. Buna razı olmamışdı:\n– Dəlləkliyi mənim başımda öyrənmək istəyirsiniz? Mənim qarnım ilanoynadan sandığı deyil ki, açıb içinə baxıb örtəsiniz.\nQızı Səkinənin birinci əri Həsən Hacı Əhmədoğlu tündxasiyyət adam idi. O qədər ki, hətta öz doğma atasına da güllə atmışdı. Və bunun üstündə həbs cəzasına məhkum edilmişdi. Sonra gülləsini tuşlamışdı Sabirin ürəyinə.\nƏhvalat belə nəql olunur. “Molla Nəsrəddin” jurnalında Hacı Seyidəlinin qəbri üzərində əyləşmiş bir qadın rəsmi çıxır. Altında isə bu beyt:\nQurban olum qəbir sənə,\nBizə də bir uşaq versənə!\nŞamaxı əhli günahı Sabirdə görür. Həsən Hacı Əhmədoğlu isə tapançanı əlinə alıb atılır şairin üzərinə. Araya girən olur, güllə yayınır. Sabirin ailəsinə yaxın olan Məmmədəli Veyisov deyirmiş:\n– Sabir əfəndi qorxudan bihuş olub yerə düşdü. Huşa gəldikdən sonra neçə gün yataqda yatıb özünü düzəltdi. Özü söyləyirdi ki, böyük xiffətdən dolayı batində bir vərəm əmələ gəldi. Axırda da qara ciyər naxoşluğuna giriftar oldu.\n…Küçədə qoyulan mafənin qarşısında xeyli adam var. Cənazə dəfnə hazırdır. Ziyalı cavanlar mafəni əlləri üstündə qaldırıb Qalabazar məscidinin qarşısında – küçə ayrıcında yerə qoyurlar. Məhəllə axundu Ağa Mir Mehdi şairin namazını qılmalı idi. Ağanın evi məscid ilə qapı-qapı olduğundan, camaat gözünü oraya zilləyib onun təşrifini gözləyir. Amma onun “isbati-vücudi” çox uzun çəkir. Adamlar bir-biri ilə pıçıldaşıb himləşir. Və məlum olur ki, Ağa Mir Mehdi Sabirin namazını qılmaq istəmir. Ziyalı gənclər səslərini ucaldıb üsyan edirlər. Axund məcbur qalıb evdən çıxır, “dinsiz” şairin namazını qılır.\nŞamaxı zəlzələsi… Sabirin ailəsi onun necə səbirli, qıvraq olduğunu onda görür. Bunu 1936-cı ildə “Şərq qadını”nda qızı yazır – Səriyyə. Yazır ki, atam uçmuş evin taxtalarını, palaz-həsiri yığdı, keçdi qonşu həyətinə. Təkbaşına gecələmək üçün daxma tikdi. Həmin daxmada təkcə onlar gecələməyib. Kişisi şəhərdə olan ailələr də sığınacaq tapıblar.\n“Anaşım” dediyi Səriyyəyə oxuyardı ilk şeirlərini. Səriyyə də onu Əlidadaş çağırardı. Əvvəl təkcə qızına savad öyrətmirdi. Arvadını da qoşmuşdu ona. Sonra arvadı buraxdı savad almağın başını. Ki, qocalıqda iməkləmək kimə lazımdır? Günah görmədi. Balaları yoxsulluq ucbatından ölürdü, sabun bişirməkdə ərinə əl tuturdu. Hələ ev-eşik işi, biş-düş… Hələ ölən balalarının qüssəsi, dərdi, ələmi… Yeddi övlad e, İlahi!\nCeyran – iki yaşında xəstələnib vəfat etmişdi.\nSəadət – üç yaşında…\nMəhəmməd Bağır – beş yaşında…\nZinyət – on bir yaşında…\nRüxsarə – on yaşında…\nMəşədi Tamam – üç yaş yarımında…\nHəcər – bir yaş yarımında xəstələnib… vəfat etmişdi.\nSonra Səriyyə yazırdı: “…Həyatın ağırlığına, yoxsulluğa baxmayaraq, bütün ömrü uzunu bizi xoş üzlə, zarafat və şuxluqla qarşılardı. Əlidadaş Bakıda ikən hər kəsin hücumundan ziyadə bizi incidən, əqrəbamızın təzyiqi idi. Bir gün nənəm (atamın doğma anası) anamın yanına gəlib: “Niyə oturmusan, sən şərən azadsan, o babıdır, get boşan, mən də südümü ona halal etməyəcəm” dedi. Belə sözlərə anam öyrəşmiş olduğu üçün əhəmiyyət vermədisə də, mən əhvalatı atama yazdım, cavabında isə atam, belə şeylərdən narahat olmamağımızı məsləhət edərdi”.\nBu, həmin Səriyyədir ki, “Hophopnamə”nin xilaskarı sayılır. Necə? Sabir ölən günü əsərlərinin bir hissəsi evdən yox olur. Sonra mollalar qohum-əqraba vasitəsi ilə xəbər göndərib tələb edirlər ki, “molla və dinə toxunan parçaları” çıxarsınlar. Abbas Səhhətin göstərişi ilə nə Səriyyə buna razılıq verir, nə əri. Kitabı gizlədirlər. Sonradan Sabirin “üzüyü zinətləndirən qaş-daş” dediyi ömür-gün yoldaşı Billurnisə kitabı nəşr etdirir.\n1910-cu il. Mirzə Cəlil qələm dostunun xəstələndiyini eşidir və məktub yazıb Tiflisə gəlməsini rica edir. 1911-ci ilin yazında Sabir Tiflisə yola düşür. Qəmgin idi, fikirli idi. Həmidə xanım onu söhbətə tutardı. Ən çox anasından danışardı Sabir. Deyərdi ki, anasını çox sevir. Neçə dəfə Məşhədə, Kərbəlaya gedib. Hər dəfə də niyyət edərdi ki, ya uca Allah, Ələkbər Zeynalabdin oğluna oğul əta elə.\n– Anamın əvvəllər böyük bir dərdi vardı. Demək olar ki, hər il ramazan ayında bizim arvad bir qız doğardı. Səkkiz qızımız olduğu halda, oğlumuz heç yox idi. Odur ki, anam hər dəfə qız doğulanda qara geyər, yasa batardı. Buna görə də anam nəzir edib tez-tez Kərbəlaya gedərdi ki, mənim oğlum olsun. Axır ki, yenə ramazan ayında bizim bir oğlumuz oldu. Anam sevincindən yerə-göyə sığmadı. Yetim-yesirləri sevindirdi. Çox fikirdən sonra onun adını da Məmmədsəlim qoydu.\n…Səmədov Şamaxı tacirlərindən biri idi. Sabir nə qədər ki “Molla Nəsrəddin” üçün yazırdı, Mirzə Cəlil həmin bu tacir Səmədovdan hər ay ona 25-30 manat pul göndərirdi. Di gəl, pulu açıq-açığına Sabirin üstünə göndərə bilməzdi. Şamaxı camaatı onun “Molla Nəsrəddin”ə şeir yazdığını bilsəydi, Sabirin fəlakəti çəkilməz olardı.\nƏliskəndər Cəfərzadə – müəllim, mühərrir, “Hophopnamənin” ilk mükəmməl nəşrinin tərtibçisi. 1910-cu ildə Sabirin Balaxanıdakı oğlan məktəbinə işə düzəlməyinə vəsatət edir və onun köməkliyi ilə şair Azərbaycan dili müəllimi vəzifəsinə təyin olunur. Həmin məktəbin direktoru “məşhur” Əhməd Kamal idi. O, Sabirin şeirlərinə “ləğləğiyyət” deyə durardı. Hətta “İrşad”ın 5 yanvar, 1908-ci il 3-cü nömrəsində yazdığı məqalədə Sabirin “Məktəb şərqisi” şeiri haqqında yazırdı:\n“…Hələ minlərcə dəfələr söylənmiş, qoqumuş, çürümüş köhnə laf oyuncağı olan “Məktəb” sərlövhəli mənzumələrə isə, xüsusilə cocuqlara məxsus qəzetlərdə heç yer verilməz!”.\n– Nədənsə bu Balaxanı məktəbi də yazıq Sabirə bir zindan kəsilmiş oldu. Məktəbin müdiri Əhməd Kamal adəti üzrə raqi içib məst olanda Sabiri öz otağına çağırıb “ləğləğiyyatından oxu, dinləyəlim” deyərdi. Bu kimi sözlər və hərəkətlər həyalı və məhcub Sabirə əziyyətdən başqa bir şey deyildi.\nVə Sabir Əhməd Kamalın özbaşınalığına çox dözmür. Günlərin birində Əliskəndər Cəfərzadə şairdən məktub alır: “Bəradəri-mehribanım Əliiskəndər! Müdirimizin məst olub məni təhqir etdiyindən cana gəlmişəm. Onun bəd rəftarlığı Şamaxıda başıma gələnləri yadımdan çıxarmışdır. Bundan başqa Balaxanının ab-havası mənə düşməyir, özünüz xəstə olduğumu bilirsiniz. Artıq əziyyət vermək istəməyirəm. Ricam budur ki, məni bu cəhənnəmdən qurtar!. Müxlisiniz – Ə. Sabir”.\nÇox sonralar – 1936-cı ildə Xudaverdi Mahmudov adlı tələbəsi “Ədəbiyyat qəzeti”nin 1936-cı il 28 dekabr sayında müəllimini belə xatırlayırdı:\n– Sabir bizə fars və Azərbaycan dilindən dərs verirdi. Cildsiz kitablarımızı aparıb şəhərə cild çəkdirib gətirərdi. Cümə və bayram günlərində Sabir bizi çölə gəzməyə aparırdı. Əhməd Kamal məktub müdiri idi. Ondan hamımız qorxardıq, amma Sabirdən yox. Çünki Sabiri mehriban ata kimi tanıyırdıq, onun ehtiramını saxlayırdıq. Sabir çox fağır bir adam idi.\nGəlin bunu da oxuyaq, sonra yolçuluğumuz yenə Tiflisə olacaq. Sabirin Balaxanı məktəbindəki aylıq maaşı 30 manat idi. Bu maaşla həm özü dolanırdı, həm də Şamaxıda qoyub gəldiyi ailəsini saxlayırdı. Evi məktəbin həyətində idi. Müəllim yoldaşlarının dediyinə görə, naharını ocaqda özü hazırlayır, iki yumurtanı yağda bişirib yeyirdi. Camaat onun dolanışığının ağırlığını bildiyindən ayrı-ayrı evlərdən ona nahar göndərərdilər. Amma o… bundan inadla imtina edərdi.\nTiflisdə müalicə aldığı günlərdə “Molla Nəsrəddin”in işçiləri ona bir ata kimi məhəbbət bəsləyirdilər. Sabir nə vaxt ki şəhərə çıxmaq istəyirdi, hamısı onun paltosunu, əl ağacını tutmaq üçün bir-biri ilə çəkişirdilər. Axırda qayda qoyulur: hər gün biri onun paltosunu tutub, ağacını hazırlayacaq.\nBir neçə gün şair “Molla Nəsrəddin”in redaksiyasında qalır. Həmin günlərdə mətbəə mürəttibi İsmayıl Həqqi evə getməyib Sabirin qaldığı otaqda stol üstündə yatırdı. Sabir təkliyi sevmirdi. Bir dəfə İsmayıl Həqqi hazırlaşıb evə getmək istəyəndə onu qoymur.\n– Adə, hara gedirsən? Evlisən?\n– Nişanlıyam. Hələ evimizə gətirməmişəm.\n– Onda evinizə getməyin heç bir mənası yoxdur. Nişanlıbazlığa da getsən, vurarlar, əngin əzilər. Yaxşısı budur ki, nə get, nə də başın qalmaqala düşsün. Bax, mən də indi subayam. Nişanlımı Şamaxıda buraxıb buraları gəzirəm.\nTiflisdə müalicə aldığı günlərdə Həmidə Cavanşirin qızı Mina xanımın toy mərasimi keçirilir. Toyda ümumi bir stol açılmışdı. Mirzə Cəlil özü həmin stolda oturmayıb bir tərəfdə başqa stol qoydurmuşdu. Sabir, Məmmədəli Sidqi, Əziz Şərif, İsmayıl Həqqi və başqaları həmin stolun başında oturur. Mirzə Cəlilin ayrıca stol açdırmağa səbəbi vardı: çünki məclisdəkilərin çoxu əyan-əşrəf idi. Bunu zarafatla da olsa, deyir:\n“Bizimlə sizinki tutmaz, yolumuz ayrıdır. Siz ağ adamlarsınız, biz qara adamlarıq. Onun üçün də iki cəbhəyə ayrılırıq.\n“Molla Nəsrəddin” idarəsindəki samovar çox balaca idi. Suyu da axıdırdı. Sabir çayı çox içirdi, amma samovarın suyu çatmadığına görə adama bir stəkan içib samovara təzədən su tökürdülər. Axır ki, samovarın bu halından təngə gəlib, deyir:\nMirzə, samavarından dərda, həzar dərda,\nBir istəkanı indi, bir istəkanı fərda!\nGünlərin birində Abdulla Şaiq, Abbas Səhhət və Əlicabbar Orucəliyev Sabirin sabun satdığı dükanına gedirlər. Bir saat söhbət edirlər və bu bir saat ərzində dükana bir nəfər də olsun alıcı gəlmir. Abdulla Şaiq üzünü tutur Sabirə:\n– Bizim ayağımız uğursuzdur Bir saatdan bəri söhbət edirik, dükana bir nəfər də müştəri gəlməyib.\n– O sizin ayağınızdan deyil! Bu avam camaatın içini təmizləmək əlimdən gəlmir, heç olmasa, üst-başını təmizləyim, zahirini təmizləyim deyə, bu sabun dükanını açdım. Neyləyim ki, zalım uşaqları bu təmizlikdən də qaçırlar.\nMustafa Mərdanov Tiflisdə Botanika bağında dostları ilə gəzəndə Mirzə Cəlillə Sabiri görürlər. Əşrəf Yüzbaşev onları tanış edir və gənc Mustafa fürsəti əldən verməyib Sabiri tamaşaya dəvət edir. Bir neçə gün sonra “Gürcü Dvoryan Teatrı” yeni premyera təqdim edir: “Otello”.\nMirzə Ələkbər gənc artistin dəvəti ilə teatra gəlmişdi. Tamaşa vaxtı salonda olanlardan bəziləri özlərini yaxşı aparmır, artistlərə ehtiram göstərmirdilər. Xəstə Sabir bundan inciyib əsəbiləşir. Mustafa Mərdanov onu aparıb səhnə arxasında əyləşdirir. Sabir tamaşaya axıra qədər baxır. Aktyorları qucaqlayıb öpür, onları təbrik edir. Amma tamaşadan nə qədər razı qalırsa, tərcümə onu o qədər narazı salır. Sonra “Molla Nəsrəddin”də onun taziyanəsi çıxır:\n“Öylə bir tərcümə kim, ruhi-Şekspir görcək,\nAğladı ruhi-Otelloyla bərabər özünə.\n“Ax, mütərcim” deyə bir odlu tüfürcək atdı,\nŞübhəsiz düşdü o da tərcüməkarın gözünə.\nƏlyazmalarını bir yerə toplayıb taxçaya qoymuşdu. Həsrətin, arzunun bir adı, bir ünvanı vardı: kitab. Xəstə yatanda tez-tez həmin taxçaya boylanar, deyərdi ki, “onlardan muğayat olun”.\nÖlümündən bir neçə dəqiqə əvvəl qardaşı oğlu Zeynalabdin Tahirzadəni yanına çağırır. Ona nəsə demək istəyir, amma dili dönmür, bacarmır. Və Sabir kitabını görmədən öldü.\nYay idi. Eşidib-bilən hamı Şamaxıya axışmışdı. Bütün məktəblər bağlanmışdı. Və Hacı Şeyx Həbib demişdi ki, kim Sabirin ölüsünün üstünə getsə, kafirdir.\nCavid Zeynallının romanı ikinci dəfə nəşr olunub\nSabirin Ramazanda dalbadal 7 qızı doğulmuşdu - Xatirələr\nSabirin türk dili və şəriət müəllimliyinə uzanan əzablı yolları\nMirzə Ələkbər Sabirin ilk və son müsahibəsi |MANERA.AZ


525-ci Qəzet - Naxçıvanda xalçaçılıq: tarixdə və günümüzdə\nXalçaçılıq Azərbaycanın milli və mədəni sənətidir. Azərbaycanda xalq yaradıcılığının ulu örnəklərindən, xalçaçılıq sənətinin gözəl nümunələri sırasında Naxçıvan xalçaları da var.\nBurada dekorativ-tətbiqi sənətin qədim növlərindən sayılan xalça və xalça məmulatının toxuma ənənələri əsrlər boyu qorunub saxlanılıb, inkişaf etdirilib, xalqımızın məişətində və həyatında mühüm rol oynayıb. Naxçıvanda xalçaçılıq sənətinin çox qədim tarixə və ənənələrə malik olmasını bu diyarda aparılan arxeoloji qazıntılar sübuta yetirib. Tariximizdə xüsusi yer tutması ilə yanaşı, bu bədii dekorativ sənət nümunələrimiz dünya bazarlarında da geniş şöhrət qazanıb. Təsədüfi deyildir ki, bir çox xarici ölkə muzeylərində, şəxsi kolleksiyalarda bu gün də Naxçıvan xalçaları saxlanılır. Xalqımızın məişət ehtiyacından doğan estetik zövqün, yaradıcı təxəyyülünün məhsulu, maddi-mədəniyyət tariximizin ilkin zamanlarından bu günümüzədək davam və inkişaf etdirilən sənət nümunələrinin gözəl örnəkləri öz bənzərsizliyi ilə yanaşı, qədimliyi ilə də bizləri heyrətləndirir. Naxçıvan ərazisində aparılan arxeoloji qazıntıların nəticəsi sübut edir ki, bu ərazinin aborigenləri hələ qədim zamanlardan toxuculuq və xalçaçılıqla məşğul olublar. I Kültəpə ərazisində arxeoloji qazıntılar zamanı Neolit və Eneolit dövrünə aid toxuculuq məmulatların, Tunc dövrünə aid toxuculuq dəzgahlarının tapılması bu sənətin qədimliyindən xəbər verir. Bundan başqa, Ovçular təpəsində aparılan qazıntılar zamanı toxuculuqda istifadə olunan bizlərin aşkarlanması, habelə Ordubad rayonunda yerləşən Plovdağ, Sumbatan və Xaraba-Gilan ərazisində aparılan arxeoloji qazıntılar zamanı bir sıra maddi-mədəniyyət məmulatları arasında parça və xalça qalıqlarına rast gəlinməsi və ərazinin digər yerlərindən tapılan bu cür nümunələr Naxçıvanda xalça sənətinin qədimliyini sübut edən əyani dəlillərdir.\nAzərbaycan sənətkarlığının yüksək səviyyədə inkişaf etdiyi orta əsrlər dövründə Naxçıvan xalçalarının da özünəməxsus dəsti-xətti olub. Təsadüfi deyildir ki, XII-XIII əsrlərdə Azərbaycanda olan əcnəbi alim və səyyahlar da burada yüksək keyfiyyətli xalçaların toxunduğunu və bir sıra ölkələrə ixrac olunduğunu bildiriblər. Bütün Azərbaycanda olduğu kimi, Naxçıvanda da XVI-XVII əsrlərdə süjetli xalçalar və əsasən ovçuluq səhnələrini əks etdirən xalçalar toxunub ki, bu xalçalardan biri hazırda İngiltərədə, London şəhərinin Viktoriya və Albert muzeyində nümayiş etdirilir. Naxçıvanda toxunulan ən qədim xalça növlərindən biri Zili hesab edilir. Bu yerdə Zili xalça ilə bağlı bir bayatı da yada düşür:\nTəəssüflər olsun ki, sovetlər dönəmində məqsədli şəkildə mədəni irsimiz, milli dəyərlərimiz qorunmayıb, öyrənilməyib. Bu cəhətdən xalçaçılıq sənəti də kənarda qalıb. Lakin müstəqil Azərbaycan dövlətinin memarı və qurucusu Ümummilli lider Heydər Əliyev ikinci dəfə hakimiyyətə qayıdışından sonra Azərbaycanda, o cümlədən də Naxçıvan Muxtar Respublikasında digər sahələr kimi, xalçaçılığa olan münasibət də kökündən dəyişdi, b u sahənin bərpası istiqamətində zəruri tədbirlər həyata keçirildi. Naxçıvan Dövlət Xalça Muzeyi yaradıldı. Naxçıvan şəhərində, muxtar respublikanın müxtəlif yaşayış yerlərində xalçatoxunma müəssisələri, bu sənəti öyrədən kurslar, dərnəklər açıldı. "Naxçıvan xalçaları", "Naxçıvan xalçaçılığı: ənənə və müasirlik" kitabları çap olundu.\n9 aprel 2018-ci il tarixində Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məclisinin Sədri cənab Vasif Talıbov "Naxçıvan Muxtar Respublikasında Xalça sənətinin qorunması və inkişaf etdirilməsinə dair 2018-2022-ci illər üçün Dövlət Proqramı"nın təsdiq edilməsi haqqında" Sərəncam imzaladı və Sərəncamla Tədbirlər Planı təsdiq edildi. Həmin sənəd maddi və mədəni irsin qorunması və davamlı inkişafına qayğının ən bariz nümunəsidir. Əsas məqsəd muxtar respublikada xalçaçılıq sahəsində maddi və mədəni irsin qorunması və davamlı inkişafı, xalçaçılığın xammal təminatının yaradılması, yeni iş yerləri yaradılmasının dəstəklənməsi, xalçaçılıq sahəsində, o cümlədən, yun tədarükü və emalı, yun ipliklərin istehsalı üzrə ixtisaslı kadr hazırlığının həyata keçirmək, xalçaçılığın rəqabət qabiliyyətinin və ixrac potensialının artırılması, Naxçıvanın tarixi xalçaçılıq mərkəzinə xas olan qədim çeşnilərin bərpa edilməsi, istehsalatda tətbiqi, yeni çeşnilərin hazırlanması və bu çeşnilər əsasında xalçaların toxunmasıdır.\nNaxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məclisi Sədrinin imzaladığı sözügedən Sərəncama uyğun təsdiq olunan "Tədbirlər Planı"nda AMEA-nın Naxçıvan Bölməsi əməkdaşlarının da üzərinə bir sıra vəzifələr qoyuldu. Naxçıvan Muxtar Respublikasında xalçaçılıq sahəsində aparılan elmi-tədqiqat işlərini sistemli şəklə salmaq üçün Naxçıvan Muxtar Respublikası Nazirlər Kabinetinin 25 iyul 2018-ci il tarixli qərarı ilə Bölmənin Tarix, Etnoqrafiya və Arxeologiya İnstitutunun tərkibində "Xalçaşünaslıq" elmi-tədqiqat qrupu yaradıldı. 2018-ci il noyabrın 1-də fəaliyyətə başlayan qrupun əsas vəzifəsi Naxçı vanda xalçaçılığın yaranması, keçdiyi inkişaf yolu, hazırkı vəziyyəti ilə əlaqədar elmi cəhətdən və sistemli şəkildə tədqiqatların aparılmasıdır. Ötən müddət ərzində institutun əməkdaşları tərəfindən xalçaçılıq sənəti ilə bağlı bu ərazinin müxtəlif yerlərində yaşlı nəsillərdən ənənəvi xalçaçılıq sənətinin bədii və texniki iş üsulları öyrənilib, xalçaçılıq, onun yaranması, inkişaf tarixi, xalça toxunuşunda istifadə edilən naxışlar, ornamentlər, boyaqcılıq və sairləri ilə əlaqədar kütləvi informasiya vasitələrində çıxışlar olub və qəzet materialları, məqalələr hazırlanıb. Tədqiqat materialları əsasında "Naxçıvanda xalçaçılıq: tarixdə və günümüzdə" adlı monoqrafiya çap edilib. AMEA-nın müxbir üzvü Fəxrəddin Səfərli və "Xalçaşünaslıq" elmi-tədqiqat qrupunun rəhbəri, tarix üzrə fəlsəfə doktoru, dosent Sara Hacıyevanın həmmüəllifi olduqları nəşrdə xalqımızın qiymətli bədii sənət əsərlərindən biri olan xalçaçılıq sənətinin Naxçıvanda yaranması, inkişaf yolu və bugünkü vəziyyətindən söz açılır, xalçalar üzərində toxunan naxışlar, ornamentlər haqqında məlumat verilir. Qədim el sənətlərindən və xalçaçılığın ilk nümunələrindən sayılan keçəçilik, toxuculuq sənəti, xalçaçılığın inkişafında mühüm rol oynayan boyaçılıq və digərləri ilə bağlı müəlliflərin apardığı araşdırmalar yer alıb.\nÜmid edirik ki, "Xalçaşünaslıq" elmi-tədqiqat qrupu Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məclis Sədrinin sərəncamından irəli gələn vəzifə və tapşırıqları layiqincə yerinə yetirəcək və apardığı tədqiqatları ilə Azərbaycan xalçaçılıq sənəti tariximizin zənginləşməsinə öz mühüm töhfəsini verəcəkdir.


ŞOK: » XalqInfo.az Xəbər Portalı\nXalqinfo.az Xəbər Portalı » Kriminal » ŞOK:\nŞOK: Valideyinlərin öz körpəsinə etdiyi vəhşilik\n15 may 2015 04:55 Baxış: 326 Şərh: 0 Çap\nÇinin cənubundakı Quansi bölgəsində diri-diri basdırılan körpə 8 gün sonra məzardan sağ çıxıb.Xalqinfo.az bildirir ki, Lent.az-ın “RİA Novosti”yə istinadən verdiyi xəbərə görə, uşağı təsadüfən qəbiristanlığın yanından keçən qadın tapıb. Torpağın altından uşağın zarıltısını eşidən qadın hadisə yerinə polis çağırıb.\nPolis karton qutuda torpağa basdırılan oğlan uşağını məzardan çıxararaq xilas edib.\nMəlumata görə, “dovşan dodaq”la (yarıq dodaq) doğulmuş körpədən imtina etmək qərarına gələn valideynlər əvvəlcə onu qəbiristanlığa atıblar. İki gün sonra isə onun öldüyünü güman edən qohumları körpəni torpağa tapşırıblar.\nUşağın möcüzəvi xilas olmasına səbəb isə karton qutudakı dəliklər olub. Belə ki, uşaq həmin dəliklərdən süzülən yağış suyu və havanın hesabına sağ qala bilib.\nHəkimlər uşağın səhhətinin stabil olduğunu müəyyən ediblər.\nHadisə ilə bağlı polis uşağın 3 qohumu da daxil olmaqla 5 nəfəri həbs edib.\nBakıda yeni doğulmuş uşağı qutuda küçəyə atdılar\nAta qızını diri-diri torpağa basdırdı\nSumqayıtda ölən körpə ilə bağlı - RƏSMİ AÇIQLAMA


Uşaqların yaradıcılığını öldürən şeylər nələrdir?\n30 Aprel 2021 - 10:27\nAşağıda yaradıcılığı məhv edən 10 davranış qeyd olunub. Fərqində olmadan belə davrandığını başa düşən valideynlər bu vəziyyəti qiymətləndirməlidirlər, yoxsa uşaqların yaradıcılıq ifadələrini məhv edə bilərlər. (Narahat olmayın. Hər bənddən sonra valideynin uşağın yaradıcılığını necə gücləndirə biləcəyi barədə praktiki təkliflər verilir.)\nMütəmadi nəzarət etmək – Davamlı monitorinq və həddindən artıq sual vermək narahatedici ola bilər. Heç kəs başqası tərəfindən nəzarət edilməyi sevmir.\nYaradıcılığı gücləndirmək üçün: Uşaqlara lazımi vaxt və məkan verin. Səssiz ara vermək, uşağın tək qalmaq istəyinə hörmət etmək və daim üstlərində durmadan əllərindən gələni edəcəklərinə güvəndiyinizi göstərmək uşaqların özlərini enerjili hiss etməsinə kömək edir.\nQatılıq – Bəzən valideynlər müəyyən məhdudiyyətlər qoya bilir və ya uşaqların səyləri və seçimləri barədə dar düşüncədə ola bilərlər. Bu vəziyyətdə uşaqlar yaradıcılığa qapalı olurlar.\nYaradıcılığı gücləndirmək üçün: Uşaqlarınızın maraqlarına, qeyri-ciddiliklərinə içlərindən gəldiyi kimi davranmalarına və həvəslərinə çevik cavab verin. “Xeyr”, “Olmaz”, ya da “Etməlisən” deməmişdən əvvəl yaxşı düşünün.\nSəbirsizlik – Övladlarınızın üzərinə çox gedirsiniz? Yaradıcılığın kök salması, inkişaf etməsi və meyvə verməsi vaxt apara bilər.\nYaradıcılığı gücləndirmək üçün: Yaradıcılığı vaxt, səy və səbir tələb edən qonaq kimi düşünün. Uşaqları tələsməyə məcbur etmək əksi ilə nəticələnə bilər.\nŞübhə – Uşaqlar valideynlərinin onlara inanmadığını və ya öz bacarıqları barəsində pessimist olduğunu hiss edə bilərlər.\nYaradıcılığı gücləndirmək üçün: Uşağınız bir şey etməyə çalışarkən nikbin və optimist olun. Əgər siz optimist olsanız, uşağınız da cəsarət hiss edir.\nİzolyasiya – Bəzi uşaqlar müstəqil işləməyi sevirlər, çoxları bərabər işləməkdən daha çox sakit və dinc şəraitdə işləməyə üstünlük verirlər. Lakin bu, potensial təklik və səmərəsiz iş mühiti deməkdir.\nYaradıcılığı gücləndirilmək üçün: Uşaqlarınıza dostları və onları dəstəkləyən və ruhlandırdıra biləcək insanlarla əlaqə yaratmağa təşviq edin.\nYorğunluq – Əgər uşaqlar yorğundursa, yaradıcı olmaqları çətindir. İnsanlar yorulduqları zaman bir işə diqqət yetirməkdə çətinlik çəkirlər.\nYaradıcılığı gücləndirmək üçün: Uşaqlara istirahətin, yaxşı bir gecə yuxusunun və balanslaşdırılmış həyat tərzinin əhəmiyyətini anlamaqlarına kömək edin.\nLaqeydlik – Laqeydlik və uzaq durmaq həvəs qaçıran amillərdir. Yaradıcılığın məqsədi olmadığı müddətdə ortaya çıxması çətindir.\nYaradıcılığı gücləndirmək üçün: Bir şey haqqında həyəcan, maraq və həvəs yaratmaq uşaqların yaradıcılığını sınayaraq davam etmələri üçün ilham verə bilər. Uşaqlarınızın ətrafındakı dünyaya və daha artığına dair maraq duyğusunu qidalandırmalarına kömək edin.\nİnkişafın çox az olması və ya heç olmaması – Oduğunuz yerdə saymaq kimi hiss etmək cəsarət qıran hisdir.\nYaradıcılığı gücləndirmək üçün: Uşağın uğur qazanması faydalıdır. Bu, uşaq üçün konstruktiv dəstək deməkdir, ona əsas bilik qazandırır və onun irəliləyişini göstərir. Bu, həm yaradıcılıq üçün motivator, həm də tramplindir.\nƏdalətli olmayan gözləntilər – İdarə edilə bilməyən və ya əldə edilməyən hədəflər cəlbedici deyildir. Əldə olmayan şey ağılda da deyil.\nYaradıcılığı gücləndirmək üçün: Gözləntiləriniz ağlabatan olsun. Uşaqlarınızın özlərinə uyğun çətin, nail ola biləcək, məntiqli hədəflər üçün çalışmasını təmin edin.\nMürəkkəblik – Eyni vaxtda birdən çox od yandırmaq itici ola bilər. Eyni zamanda bir çox şeylə məşğul olmaq istəyən uşaqlar adətən məyus olur və nə edəcəklərini bilmirlər.\nYaradıcılığı gücləndirmək üçün: Bir şeyə nail olmaq üçün əsas yol adətən sadəlikdir. Uşaqlar rahat hiss edə biləcəkləri məkan tapsınlar.\nSon olaraq… Nə əskik ola bilər?\nYaradıcılıq fərdlərin ehtiyac duyduğu şeyin əskik olması ilə bağlı mübahisəyə çevrilə bilər. Bu çatışmazlığı tamamlamaq asan olmaya bilər, çünki hər uşağın fərqli ehtiyacı var. Dəstəyə, seçimə, konkret iş vərdişlərinə, tanıdılmış rutinlərə, modellərə, ilham və ya rəqabətə ehtiyac ola bilər. Bu amillərdən biri və ya hamısı uşağın yaradıcılığına təsir edə bilər.\nUşağınızın xoşbəxtlikverici və yaradıcı olması üçün nəyə ehtiyacı olduğunu düşünün və ona görə hərəkət edin. Məsələn, əgər uşağınız hazırlıqsızdırsa, onunla mərhələ-mərhələ planı hazırlamağa və ya qaydaları gözdən keçirməyə cəhd edin. Uşağınız istirahət etmək məsələsində qeyri-kafi qalırsa, tənəffüslər, aralar, oyun vaxtı və məşqlər üçün yetəri qədər vaxt ayırmasından əmin olun. Uşağınızın proqramı ağırlaşmırsa, fəaliyyətlərə musiqi, sənət ya da dramatik ünsürlər əlavə edə bilərsiniz. Bir az əyləncə və sirr də işə yaraya bilər. Uşaqlarda fərdi maraq doğuran və ya onları ruhlandırmaq üçün olan üsullar onları motivasiya edəcəkdir.


Ərini öldürdülər, jurnalistləri qovdu, oğlu səfil oldu... - Fatma Mehrəliyeva\nƏrini zəhərləyib öldürdülər, jurnalistləri qapısından qovdu, oğlu səfil həyatı yaşadı…\nFatma Mehrəliyeva oğlanları tərəfindən ruhi xəstəxanaya yatırıldı…\nƏdəbİncə – Ədəbiyyat və İncəsənət Portalı Azərbaycan SSR Əməkdar Artisti Fatma Mehrəliyeva haqqında maraqlı məlumatları təqdim edir:\nOnun həyat yoldaşını kimlər və niyə zəhərləyib öldürdülər? O, niyə ruhi-əsəb dispanserinə yatırılır? Ömrünün son illərini tənha keçirən mərhum sənətkar jurnalistləri öz qapısından niyə qovur? Onun oğlu niyə səfil həyatı yaşayır? Üzeyir Hacıbəyovun mənəvi övladı, “Arşın mal alan”ın Tellisi, “Kəsmə Şikəstə”nin mahir ifaçısı olan sənətkarın faciəli həyatı…\nFatma Mehrəliyeva 1926-cı ildə, Qubada doğulur. Hələ 3 yaşı olanda anasını itirən azyaşlı Fatma xalasının himayəsində böyüyür. Orta məktəb illərində gözəl səsi ilə hər kəsi heyrətləndirən Fatma Mehrəliyeva 13 yaşı olanda Bülbülün təklifi ilə Bakıda keçirilən bir festivala göndərilir və burada “Qubanın ağ alması” mahnısını ifa edir. Bu ifası ilə Üzeyir Hacıbəyovun diqqətini çəkir və Üzeyir bəy Fatma Mehrileyva, əvvəlcə, təhsillə, daha sonra işlə təmin edir. Hətta, Üzeyir bəy Fatma Mehrəliyevanı mənəvi övladlığına götürür və İçərişəhərdən bir ev alıb Fatma xanıma bağışlayır.\nFatma Mehrəliyvea 20 yaşı olanda özündən 20 il böyük olan bir qarmon ifaçısı ilə Teyyub Dəmirovla evlənir. Bu evlilikdən Qabil adlı bir oğul övladı dünyaya gəlir. Lakin Qabilin sözlərinə görə Teyyub Fatma xanıma ərlik, övladına da atalıq etmir. Fatma xanım bu evliliyində xoş gün görmür. Bu səbəblə bir müddət sonra cütlük ayrılır.\nMüharibə illərində cəbhələrdə konsertlər verir, “Arşan mal alan” filmində oynadığı Telli obrazı ilə şöhrətinə şöhrət qatılır, onun ifasında səslənən “Azərbaycan maralı”, “Qubanın ağ alması”, “Qaragilə” mahnıları dildən-dilə düşür. Lakin Fatma Mehrəliyevadan danışanda “Kəsmə Şikəstə” yada düşür. Mərhum sənətkar Kəsmə Şikəstəni o qədər bənzərsiz ifa edir ki, bu gün Kəsmə Şikəstəni bəzən Fatma Şikəstəsi də adlandırırlar.\nFatma Mehrəliyeva uğurla irəliləyən sənət yolunun bərabərində şəxsi həyatında növbəti dəfə yeni bir səhifə açılır. 1950-ci illərdə hüquq fakültəsinin tələbəsi olan Ələddin adlı bir gənc Fatma Mehrəliyevaya aşiq olur. Lakin bu münasibətə həm Ələddəninin ailəsi, həm də Fatma xanım razı olmur. Ələddənin ailəsi yanında uşağı olan bir qadını özünə gəlin gətirmək istəmir. Fatma xanım isə Ələddinin hüquq sahəsində təhsil aldığını, sənət dünyasına yaxınlaşmağın onun üçün çətin olacağını düşünüb, əvvəlcə, bu münasibətdən imtina edir. Amma Ələddin öz sevdasından əl çəkmir.\n1956-cı ildə Fatma Mehrəliyeva Moskvaya səfər yollanarkən, Əllədin də ümumi vaqona bilet alıb Fatma xanımdan xəbərsiz, həmin qatarla Moskvaya yollanır. Bu səfər müddətində yaxından tanış olan cütlük Bakıya qayıtdıqdan sonra ailə qururlar. Bu evlilikdən Fatma Mehrəliyevanın Zəqrəmşah adlı bir oğul övladı daha dünyaya gəlir. Fatma xanım ikinci həyat yoldaşı Ələddin, oğlanları Qabil və Zəqrəmşahla Üzeyir bəyin ona bağışladığı İçərişəhərdəki evində ömrünün ən xoşbəxt günlərini yaşayır. Lakin bu xoşbəxtlik çox çəkmir…\nOğlu Qabilin sözlərinə görə, Filarmoniya Fatma Mehrəliyevanın evinə yaxın olduğu üçün sənət adamları tez-tez onun evində toplaşırmış. Bir gün evindəki sənət adamları üçün süfrə açan Fatma xanımın əri Ələddin bu yeməkdən sonra zəhərlənir. O, dərhal xəstəxanaya aparılsa da həyatını xilas etmək mümkün olmur və Fatma xanımla cəmi 5 illik evliliyində erkən yaşda vəfat edir. Ələddinə zəhərlənmə diaqnozu qoyulur. Qabil Mehrəliyevin sözlərinə görə, evdəki sənət adamlarından Fatma xanımın xoşbəxtliyinə paxıllıq çəkənlər onun ərini zəhərləyib ölürürlər.\nƏləddini itirdən sonra Fatma Mehrəliyevanın xoşbəxtliyi də birdəfəlik itir. Fatma xanım bu sarsıntıdan sonra heç kəsi tanımır, gözünü yollara dikib Ələddini gözlədiyini deyir, ona yaxınlaşanları özündən uzaqlaşdırıb “Əl çəkin məndən, Ələddin gəlib, bir az söhbət edək, indi çıxıb gedəcək” deyir. Bu səbəblə övladları onu ruhi-əsəb disspanserinə müalicəyə aparır, bəzən isə onu dispanserə yatırmalı olurlar. Fatma xanım bu dispanserdə siqaret çəkməyə başlayır və siqaret səbəbi ilə zaman-zaman səsinin zərafətini də itirir.\nOğlanları bir müddət Fatma xanıma baxsalar da, sonradan onlar da evlənib ailə sahibi olurlar və Fatma xanımın ruhi xəstəliyi səbəbi ilə heç bir övladı onunla eyni evdə yaşamır. Buna səbəb olaraq oğlu Qabil bildirir ki, “Ruhi xəstə ilə eyni evdə yaşamağın çətinliyini təsəvvür edirsiniz?”. Tamamilə tək qalan Fatma Mehrəliyeva ömrünün sonunda heç kəslə ünsiyyət qurmur, qapısına gələnləri qovur, mətbuatı özündən uzaq tutur. Onun evinə çəkilişə gəlmək istəyən televiziya nümayəndələrinin üzünə qapını çırpıb “məni bu günə qədər yada salmamısınızsa, bundan sonra da lazım deyil” deyir və böyük sənətkar 2000-ci ilin yanvar ayında, İçərişəhərdəki evində vəfat edir.\n73 yaşında vəfat edən mərhum sənətkarın oğlu Qabil də acınacaqlı tale yaşayır. Uzun müddət Azərbaycan mətbuatının gündəmində olan Qabil övladlarının onu evdən qovduğunu deyir. 3 oğul 1 qız övladı olan Qabil Mehrəliyev uşaqlarına təhsil verib onları işə də düzəldir. Amma övladların heç biri ataya sahib çıxmır və o, Bakıda, bir vaqonda yaşayır. Fatma xanımın ikinci övladı Zəqrəmşah da 2016-cı ildə vəfat edir.


soyuqdəymə və qripin daha sürətli sağalması üçün təbii vasitələr | Wellness mama"\nQrip dişlədikdə, soyuq sancanda … bunlar mənim ən az sevdiyim şeylərdən bir neçəsidir! (Və mən tək deyiləm!)\nXoşbəxtlikdən bədənin ecazkar təbii immunitet sistemini gücləndirən təbii vasitələrlə bəzi xəstəlik hallarına qarşı qorunmaq mümkündür. Bir dəfə xəstəliyə tutulsa belə, bir ailənin (və ya atasının) ailəni yoluna qaytarmaq üçün edə biləcəyi şeylər var. Bitki mənşəli və təbii dərmanlar dərman olmaya bilər, ancaq müddətin qısaldılmasına və daha yaxşı hiss olunmağınıza kömək edə bilər.\nƏvvəllər dərman kabinetimdə saxladığım şeylər haqqında (və səyahət zamanı çantamda) və ən çox istifadə olunan 5 təbii dərmanı yazmışdım, amma qrip mövsümünün ən yüksək səviyyəsində olduğumuz üçün daha çox məlumatın faydalı ola biləcəyini düşündüm .\nSoyuqdəymə və Qripə Qarşı Təbii Yollar\nBir unsiyalı profilaktika bir funt müalicəyə və hellipə dəyər; bir milyon dəfə eşitmisiniz, amma xəstəliyin qarşısının alınması ilə praktiki olaraq necə əlaqəlidir? Bir sözlə, bədənin ehtiyac duyduğu şeyləri vermək və davamlı bir qida maddəsi saxlamaq, bədənin qarşılaşdığı hər hansı bir patojenə müqavimət göstərməsini təmin edəcəkdir.\nBədənin optimal işləməsini dəstəklədiyiniz üçün həyat tərzindəki dəyişikliklər xəstəliklərin qarşısını almağa çox kömək edəcəkdir.\nİmmunitet sistemimiz üçün o qədər təməl olan dörd sahə var ki, heç bir təbii dərman onları əvəz edə bilməz. Bunlar heç bir qaydada deyildir:\nQidalandırıcı bir pəhrizə üstünlük vermək- Təmizlənmiş taxıl, şəkər və digər yüksək dərəcədə nişastalı qidalardan çəkinmək, bir virus və ya bakteriya ilə qarşılaşdıqda bədənin toxunulmazlıq səviyyəsində işləməsini təmin edir.\nD vitamini səviyyələrinin optimallaşdırılması- Tədqiqatlar göstərir ki, D vitamininin optimallaşdırılması xəstəliyin qarşısını almaq və qısaltmaq üçün uzun bir yoldur. Bu yağda həll olunan bir vitamin olduğundan, səviyyələri test etmək və aşağı olduqda əlavə etmək üçün ixtisaslı bir mütəxəssislə işləmək vacibdir.\nKifayət qədər yatmaq- Kifayət qədər yatmaq xəstəliyin qarşısını almaq üçün də çox vacibdir və hətta bir neçə gecə kəsilən və ya kifayət qədər olmayan yuxu bədəni aşınmış vəziyyətdə qoyur və xəstəliklərə müqavimət göstərə bilmir.\nDaimi hərəkət- Davamlı idmanın bir il ərzində bir dəfə xəstələnmə sayını və müddətini azaltdığı da göstərilmişdir. Bu sadə kettlebell rutini evdə etməyi sevirəm.\nDüzdür, bunlar yaxşı olduğunuzda davamlı olaraq ediləcək şeylərdir (qrip baş verəndə idman etməyin!). Əlbətdə ki, bunları edə bilərik və hələ də xəstələnə bilərik - hərçənd bu tez-tez baş verməyəcək - buna görə narahat olmayın, daha sürətli sağalmanın təbii yolları var!\nXəstəlik yarandıqda nə etməli: Soyuqdəymə, Qrip və Ateş üçün Təbii Dərmanlar\nSiz və ya övladınız bir xəstəliyə tutulduqdan sonra, xəstəliyin müddətini qısalda bilən və simptomları azalda biləcək bir çox təbii seçim var, çünki ən asanlıqla təyin olunan bəzi variantların ciddi yan təsirləri ola bilər. Bütün hiylə çantamı aşağıda verdim, ona görə sizin üçün uyğun olanı seçin və seçin.\nANA İPUCU: Bu vasitələrin bir çoxunun asan tapıldığı bir səbətdə və ya bir qutuda saxlanmasını və hər birinin necə istifadə oluna biləcəyinin siyahısını çap etməyi məsləhət görürəm. Beləliklə, təsadüfən xəstələnən biri olsanız, başqası onları sizin üçün düzəltməyə kömək edə bilər!\nƏsas ev müalicəsi (onsuz da var)\nSarımsaq- Bu sağlamlığı gücləndirən enerji mərkəzi təbii olaraq antibiotik, göbələk əleyhinə və antibakterialdır, sarımsaq demək olar ki, hər hansı bir xəstəliklə mübarizə aparır. Faydaları haqqında daha çox məlumatı burada oxuyun. Ən güclü təsir üçün 1-2 diş sarımsağı xırda doğrayıram və kiçik bir stəkan suda üzürəm. Tez için - yetərincə xəstəsinizsə, ləzzətini belə görməyəcəksiniz.QEYD:Hamilə qadınlar dərmanla gündə 1 dişdən çox sarımsaq qəbul etməməlidirlər və uşaqlar tez-tez bu vasitəyə qarşı dururlar.\nHidrogen peroksid- Sinus infeksiyası və ya qulaq infeksiyasının ilk əlamətlərində hər qulağa seyreltilmiş% 3 hidrogen peroksidlə dolu bir damcı qoydum.\nİsti mayelər- Bu olduqca instinktivdir, amma xəstəliyin ilk əlamətlərində isti bitki çayları və isti limonlu su yükləyirik. İstilik immunitet sistemini gücləndirir və müxtəlif otlar infeksiyaya kömək edə bilər. Limon eyni zamanda C vitamininin böyük bir təbii mənbəyidir.\nDarçın- Yalnız qan şəkərini sabitləşdirməkdən daha çox şey üçün faydalıdır, darçın təsirli bir antiviral və antibiotikdir. Niyə işlədiyini və necə istifadə ediləcəyini burada oxuyun. Xəstə olduqda, 1 xörək qaşığı ilə 1 çay qaşığı bal qarışdırın və qarışdırın, öskürək və tıxanma və atəşin aşağı salınmasına kömək edən ədviyyatlı və çox təsirli bir çay hazırlayın.\nÜz buxarı- Bir çimdikdə bu bitki mənşəli buxar müalicəsini mətbəx otları ilə edin. Böyük bir qazanda 1-2 stəkan su bişirin. İstidən götürün, hər birinə 2 çay qaşığı kəklikotu, bir az rozmarin və oregano əlavə edin. 5 dəqiqə qapaqla örtün, sonra qapağı götürün və istidə tutmaq üçün başınızı dəsmal ilə örtün. Bacardığınız qədər buxarda nəfəs alın (hədəfi 15 dəqiqə). Bu, tıxanmanın boşaldılmasına və ağciyərlərdə, bronxlarda və ya sinuslarda olan virusları və bakteriyaları öldürməyə kömək edəcəkdir. Alternativ olaraq, buxarda 1/2 fincan sirkə istifadə edə bilərsiniz. Mükəmməl bir qoxu almayacaq, ancaq xəstəliklə mübarizə aparmağa kömək edəcəkdir.\nAğ qidaları çıxarın- Xəstəliyin ilk əlamətlərində bütün ağ qidaları pəhrizdən tamamilə çıxarın. Buraya taxıl, şəkər, süd, pendir, süd məhsulları, tatlandırıcılar, soda və s. Daxildir. Bu qidalar immunitet funksiyasını boğur və bədənin sağalma qabiliyyətini ləngidir. Xəstə olduğunuz zaman, bədənin həzmdən daha çox şəfa üzərində dayanması lazım olduğundan çox yemək yeməyiniz lazım deyil. Evdə hazırlanan toyuq şorbasını yeyin (və ya qısayol versiyası üçün keyfiyyətli bir mağazada satın alınan bulyonu saxlayın) və gücünü artırmaq üçün isti mayelər iç.\nNəmləndirin və istirahət edin- Bədəndə qızdırma varsa (bu xəstəliklə mübarizə aparır deməkdir) verə biləcəyiniz ən yaxşı dəstək suda və bitki çaylarında yaxşı nəmlənmək və kifayət qədər dincəlməkdir. Bədənin xəstə olduqda gündə bir neçə saat əlavə istirahət etməsi və çox vaxt bir neçə əlavə stəkan suya ehtiyacı var. Bir qızdırma varsa, susuz qalmaq daha asandır, buna görə kifayət qədər su için!\nSoyuqdəymə və Qripə kömək etmək üçün evdə hazırlanan bitki müalicəsi\nBunları evin ətrafında ola bilməzsiniz (heç olmasa hələ yox!), Lakin bunlar təbii bir “ dərman ” kabinet. Bir xəstəlikdən şəfa taparkən otların orqanizmi necə dəstəklədiyini yazmışam və bu siyahıda olanlar seçimlərimdir. Bunları etibarlı bir mənbədən onlayn satın almağınızı məsləhət görürəm (bəzilərini aşağıda istifadə etməyimi təklif etdim) və ya bəzilərini əlavə mağazalarında tapa bilərsiniz.\nGicitkən yarpağı- Bəzi təbii həkimlər bunun xəstəlik müalicəsi üçün lazım olan yeganə bitki olduğunu söyləyirlər. Tərkibində çox miqdarda vitamin və iz mineralları var və bədənin nəmlənməsinə və toksinləri xaric etməsinə kömək edir. Qırmızı moruq yarpağı, yonca və nanə bitkiləri olan bir çayda güclü bir immunitet dəstəkləyici və xəstəliyin qarşısını alan bir vasitədir. Gicitkən yarpağının daha yaxşı sağlamlıq üçün istifadə qaydaları.\nQarğıdalı- Elderberry, xüsusilə qrip zamanı bədəni dəstəkləməsi ilə məşhurdur. İndi bir çox mağazada şərti olaraq hazırlanmış mürver şərbətləri tapa bilərsiniz və ya pul qazanmaq üçün özünüz hazırlayın. Budur resept.\nZəncəfil- Kapsul şəklində zəncəfil qriplə əlaqəli bulantı və qusma ilə çox kömək edə bilər. Yüksək atəş və baş ağrısı ilə də kömək edə bilər. Təzə zəncəfil kökü sinus simptomlarına və tıxanmaya qarşı çox təsirli bir çay hazırlamaq üçün qaynar suya batırıla bilər. Faydaları haqqında daha çox məlumatı burada oxuyun.\nYarrow- Qrip və qızdırma üçün misilsizdir və uşaqlar üçün əladır. Bir xəstəliyin başlanğıcında çay və ya tentürdə bolca istifadə edilərsə, ümumiyyətlə xəstəliyi 24 saatdan az qısaldır. Xüsusilə qızdırma üçün yaxşıdır, çünki tərləməyə səbəb olur və bütün uşaq tipli xəstəliklər üçün əladır. Yarrow təbii olaraq acıdır, buna görə çay hazırlayarkən nanə və stevia yarpağını əlavə etmək yaxşıdır. Qaraciyər və böyrəklər üçün əladır və endokrin sistemi dəstəkləyir.\nÇobanyastığı- Xüsusilə uşaqlar üçün mütləq bir ştapel. Çobanyastığı əsəbləri sakitləşdirir, uşaqların daha yaxşı yatmasına kömək edir və iltihabı və ya atəşi azaldır. Çobanyastığı çay paketini ilıq suda islatmaq və hər 2 saatda 15 dəqiqə gözün üstünə qoymaq 24 saatdan az müddətdə çəhrayı gözü rahatlaşdıracaq. Çobanyastığı dadı çox yaxşıdır və uşaqları qəbul etmələri asandır. Çayda və tincture formulunda istifadə edirik. Həm də hormonları tənzimləmək və dəri üçün əladır və yaxşı yuxu üçün mütəmadi olaraq istifadə edilə bilər.\nNanə- Bütün həzm pozğunluqları və atəşi azaltmaq üçün əladır. Çay və ya tincture kimi istifadə edilə bilər və ya yüksək bir atəşi azaltmaq üçün dəriyə sürtülür. Bu bitki antimikrobiyal və antiviraldır və uşaqlar ümumiyyətlə dadını sevirlər. Xəstəlik zamanı isti miqdarda və ya soyuq çay kimi istənilən miqdarda istehlak edilə bilər. Nanənin faydaları və necə istifadə ediləcəyi haqqında daha çox məlumatı burada oxuyun.\nSoyuq və qrip müalicəsi üçün əlavələr\nGenexa dərmanları- Həmişə Genexa Cold Crush və Flu Fix-i əlimdə saxlayıram. Bu təbii və daha təhlükəsiz vasitələr evimdə uşaq tərəfindən çox bəyənilmişdir və kiçik xəstəliklər üçün xilasedicidir.\nProbiyotiklər- Biz mütəmadi olaraq Just Thrive Probiotics qəbul edirik, amma bunları hər hansı bir xəstəliyin, xüsusən həzm xəstəliklərinin ilk əlamətlərində verdiyimə əminəm.\nAktivləşdirilmiş kömür- Həzm xəstəlikləri və mədə böcəkləri üçün başqa bir ilk müdafiə xətti. Uşaqlar üçün az miqdarda hindistan cevizi aktivləşdirilmiş kömürü suyu və ya alma yosuna qarışdırıram.\nPropolis Sprey- Boğaz ağrısı və hər cür sinus və ya soyuqluq əlamətləri üçün bir möcüzə işçisi. Propolis, arıların kovanı sanitar və sağlam tutmaq üçün istifadə etdiyi maddədir və demək olar ki, hər hansı bir xəstəlikdən qurtarmağa kömək edir. Həmişə səyahət edərkən və ya xəstəliyin ilk əlamətlərində bu arı propolis spreyindən istifadə edirəm.\nVitamin D3- Hormon xəbərçisi olan bu vitamin, nəhayət, sağlamlıq üçün lazımlı bir qida maddəsi kimi tanınır. D vitamini səviyyələrini optimallaşdırmaq ilk növbədə xəstəliklərin qarşısını almağa kömək edə bilər və xəstələr gündə bir neçə min IU qəbul etmək sağalma sürətinə kömək edə bilər. Qan testləri əsas çatışmazlığı təyin etməyə kömək edə bilər. Mən götürürəm.\nVitamin C- Bəlkə də soyuqdəymə və qrip üçün ən yaxşı vitamin C vitamini çox miqdarda bərpa olunmasını sürətləndirə bilər. Kamu camu və acerola albalısından həqiqi bir qida forması alırıq. C vitamininin faydaları haqqında daha çox məlumatı burada oxuyun.\nSink- Sağlam sink səviyyəsi soyuqdəymə və ya qrip virusunun şiddətini azalda bilər və xəstəlik müddətinin qısaldılmasına kömək edə bilər. Burada sinklə toxunulmazlığı artırmaq üçün niyə və nə edirik.\nKoloidal gümüş-Araşdırmalar gümüşün xaricdən yaralara tətbiq edildiyi və ya sinus durulası olaraq istifadə edildiyi zaman antibakterial xüsusiyyətə malik olduğunu göstərdi. Bundan əlavə, kəskin ishal müalicəsində təsirli ola bilər. Koloidal gümüşün bəzi yan təsirləri olduğundan, bu dərmanı sınamadan əvvəl, xüsusən də dərman preparatlarında olduğu təqdirdə araşdırmanı diqqətlə aparın. Bu istifadə etdiyim marka (xaricdən və ya sinus durulamasında). Koloidal gümüşü necə istifadə etdiyimlə bağlı yazılarımı (həmçinin istifadə etmədiyim şeyləri) buradan oxuya bilərsiniz.\nƏsas yağlar- Bəzi Bitki Terapiyası efir yağlarını diffuzorda və ya topikal olaraq xəstəliklərə kömək etmək üçün istifadə edirəm, xüsusən də onların uşaqları üçün təhlükəsizdir. Uşağı sakitləşdirməyə, Mikrob məhv edənə, İmmün Bumuna, Gecə Gecəsinə, Şirin Yuxulara, Sniffle Stopper və Qarnına hamısını əlimdə saxlayıram.\nXəstəlik üçün təbii antibiotiklər və antiviral maddələr\nBəzi hallarda mağazada satılan növlərdən daha yaxşı işləyən bir neçə güclü təbii antibiotik var, fikrimcə. Aşağıdakıları hər zaman saxladığımlar:\nOregano və oregano yağı- Oregano yağı güclü bir təbii antibiotik və antiviraldır. Xəstəlik zamanı ehtiyac duyduğum kimi bunu yayımlayıram və ya ayaqları üzərində az miqdarda (seyreltilmiş 1 hissə oregano, 4 hissə daşıyıcı yağı) istifadə edirəm. Bu markanı bəyənirəm.\nKəklikotu və kəklikotu yağı- Kəklikotundan hazırlanan bitki mənşəli çay (xoşagəlməz dad) soyuqdəymə və qripə qarşı çox təsirlidir. Dəriyə sürtülən kəklikotu yağı bədənin infeksiya ilə mübarizə aparmasına kömək edəcəkdir.QEYD:Hamilə qadınlar və kiçik uşaqlar kəklikotundan istifadə etməməlidirlər.\nDigər effektiv təbii dərmanlar\nHindistancevizi yağı- Hindistancevizi yağının tərkibində laurik turşusu çoxdur və bəzi virusların ətrafındakı lipid örtüyünü əridib immunitet sisteminin hücumlarına daha həssas etdiyini düşünürlər. Xəstə olsanız, gündə 5-6 xörək qaşığı yeməyə qoyun və ya əridib isti çaya qarışdırın. Hindistancevizi yağının sağlamlığa bir çox faydası var və immunitet sistemini artırdığı bilinir. Bu mənim getmək markam.\nGecə ayaqları üzərində soğan və sarımsaq- Həddindən artıq xəstəlik hallarında soğan və sarımsağı dilimləyirəm və yoluxmuş insanın ayağının altına qoyuram (əvvəlcə zeytun yağını ayağa sürtün). Sonra ayağı saran sarğı ilə bükürəm və gecəyə bir corab qoyuram. Soğan və sarımsağın toksinlər çəkdiyini və bədənin yaxşılaşmasına kömək etdiyi göstərilmişdir. Bəzi təbii praktikantlar ətrafdakı soğanları kəsməyin toksinləri udacağını və ailənin digərlərini xəstələnməyəcəyini iddia edirlər, buna baxmayaraq bunu sınamamışam.\nAlma sirkəsi qarqara edilir və içilir- Bəli, dəhşətli dadı var, amma yetərincə xəstəsən, onsuz da dadmayacaqsan. Xəstəliyin ilk əlamətlərində bir qaşıq alma suyu sirkəsini (xam süzülməmiş növü) suda için (əvvəlcə qarqara edin) və simptomlar yox olana qədər hər saat təkrarlayın. Bu orqanizmi alkalizasiya edir və virus və bakteriyaların məhv edilməsinə kömək edir.\nTəbii müalicə vasitəsi\nTəbii xəstəliklərin müalicəsində bir çox seçim var, bəs xəstəlik baş verəndə həqiqətən nə edirsiniz? Bu, ailədəki hər kəs xəstəlik əlamətləri göstərməyə başlayanda istinad üçün kabinetimin içinə yapışdığım istinad vərəqimdir. (Doktor Ananın sayma üçün düşdüyü və çıxdığı üçün çox faydalıdır!)\nTəbii Ateş, Soyuq və Öskürək Dərmanını Özünüz Edin (Uşaqlar üçün də!)\nYalnız bir şey etmək üçün vaxtım varsa, bu evdə hazırlanmış bitki tentürünü verir. Özüm xəstələnsəm də, kabineti gəzib immunitet dəstəyi üçün hazır vəziyyətdə çıxara bilərəm.\nHazırlanması sadədir, lakin ən azı 2 həftə (2 aya qədər) dik olması lazımdır, buna görə də gözləməyin! Hətta Tylenol və ya öskürək şərbətlərindən daha yaxşı işlədiyini gördüm. (Bonus: Bu da daha sağlamdır!)\nQEYD: Ailənin 2 yaşından yuxarı hər kəs üçün istifadə edin.\nBitki Tincture Tərkibi\n2/3 fincan qurudulmuş çobanyastığı çiçəkləri\n2/3 fincan qurudulmuş nanə yarpağı\n2/3 fincan qurudulmuş pişik otu\nBitki mənşəli tincture təlimatları\nBütün otları 1 kvant mason şüşə qaba qoyun.\n80-100 sübut arağı otlar üzərinə doldurun, üzərinə banka tökün.\nHər gün ən azı iki həftə, lakin tercihen 2 ay dik olmağa icazə verin.\n2 həftədən 2 aya qədər mayeni tülbentdən süzün və asan istifadə üçün şüşə damcı şüşələrində saxlayın. Sərin və qaranlıq yerdə saxlayın, sonsuza qədər davam edəcək.\nXəstə olduqda 2 yaşdan yuxarı uşaqlar üçün 8-10 damcı istifadə edin.\nİmtina:Həmişə olduğu kimi, mən həkim deyiləm və həkim olduğumu da iddia etmirəm. Heç bir xəstəliyi müalicə edə, müalicə edə bilmirəm, qarşısını ala və diaqnoz qoya bilmirəm. Hər hansı bir xəstəliklə bağlı narahatlığınız varsa, ailə həkiminizlə danışın. Təhlükəsiz olduğunu düşünmək üçün təbii dərmanlarla bağlı öz araşdırmalarınızı edin. Saytın davamlı olmasına kömək edən yuxarıdakı bağlantılar vasitəsilə kiçik bir komissiya qazanıram (və bu sizin üçün xərcləri artırmır). Tərəfdaş linkimi istifadə etmək istəmirsinizsə, birbaşa sayta daxil olun. Hamilə və ya tibb bacısınızsa, hər hansı bir bitki və ya əlavə qəbul etməzdən əvvəl ixtisaslı bir mütəxəssislə məsləhətləşin.\nQripi və ya digər xəstəlikləri məğlub etmək üçün hansı təbii müalicələrdən istifadə edirsiniz? Aşağıda paylaşın!


Donald Tramp “yolagetməz” menecerini vəzifəsindən uzaqlaşdırdı\n21 İyun 2016 - 02:47\nDonald Tramp “yolagetməz” menecerinivəzifəsindən uzaqlaşdırdı\nRespublikaçılar partiyasından prezidentliyə ehtimali namizəd Donald Tramp seçki kampaniyasının mübahisəli meneceri Kori Levandovskini vəzifəsindən azad edib.\n“Levandovski artıq kampaniyada fəaliyyət göstərməyəcək,” – deyə bazar ertəsi günü Trampın sözçüsü Hop Hiks bildirib. Hiks "özünü kampaniyaya həsr etdiyinə və gərgin çalışdığına" görə Levandovskiyə təşəkkürünü də bildirib.\nÖtən ilin iyun ayından Trampın seçki kampaniyasında iştirak edən Levandovski siyasi şərhçilər tərəfindən ölkənin bir sıra jurnalistinə mənfi münasibət bəsləyən və Respublikaçılar partiyasının bəzi rəsmiləri ilə gərgin münasibətlərdə olan şəxs kimi qəbul edilirdi.\nLevandovski Floridada ilkin seçki kampaniyası zamanı qadın jurnalistlə kobud rəftarda ittiham olunması ilə diqqəti özünə cəlb etmişdi. Bununla yanaşı, Levandovski ilə Trampın seçki kampaniyasının sədri Pol Manafort arasında da gərginlik yaşanmışdı.\nSon sorğularda Trampa dəstəyin azaldığı müşahidə edilir. Donald Tramp həmçinin çıxışlarına görə Respublikaçılar partiyasının bir çox üzvü tərəfindən müqavimətlə qarşılaşır.\nRespublikaçılar partiyasının ehtimali namizədi olan Tramp iyulun 18-də Ohayo ştatının Klivlend şəhərində partiya qurultayına hazırlıqlar ərəfəsində kampaniyasında başqa dəyişikliklər də edib.