সাক্ষাৎকাৰ - অসমীয়াৰ সুখ-দুখ\nHome Unlabelled সাক্ষাৎকাৰ\nxukhdukh.com December 06, 2013\nনৱেল বঁটাৰে সন্মানিত\nতুৰস্কৰ সাহিত্যিক অৰহান পামুকৰ সাক্ষাৎকাৰ\n"মোৰ মনটো খেল-প্ৰিয় এটি সৰু শিশুৰ দৰে"\n( সৌজন্য : দ্য পেৰিছ ৰিভিউ )\n১৯৫২ চনত ইষ্টানবুলত অৰহান পামুকৰ জন্ম হয় আৰু সেই চহৰতে তেওঁ বাস কৰি আহিছে। তুৰ্ক গনতন্ত্ৰৰ আৰম্ভনিৰ দিনবোৰত ৰেল-পথ নিৰ্মাণৰ কাম কৰি তেওঁৰ পিতৃৰ পৰিয়ালে প্ৰচুৰ অৰ্থ উৰ্পাজন কৰিবলৈ সক্ষম হৈছিল। পামুকে ৰৰ্বাট কলেজত নাম ভৰ্তি কৰে, য’ত চহৰৰ অৱস্থাপন্ন ভদ্ৰ ঘৰৰ সন্তানে ধৰ্ম নিৰপেক্ষ, পশ্চিমীয়া আৰ্হিৰ শিক্ষা গ্ৰহণ কৰিছিল। জীৱনৰ আগচোৱাত চাক্ষুস ক’লা (visual arts)ৰ প্ৰতি তেওঁৰ ধাউতি বাঢ়ে। পিছে কলেজত স্থাপত্য বিদ্যা পঢ়িবলৈ নাম ভৰ্তি কৰাৰ পিছতে তেওঁ সিদ্ধান্ত লয় যে তেওঁ লেখকহে হ’ব গৈ। অৰহান পামুক বৰ্তমান সময়ৰ তুৰস্কৰ এজন বহু-পথিত লেখক।\nতেওঁৰ প্ৰথমখন উপন্যাস Cevdet Bey and His Sons প্ৰকাশ হয় ১৯৮২ চনত। তাৰ পিছতে ক্রমে প্ৰকাশ পাই The silent house (১৯৮৩), The white castle (১৯৮৫), The black book(১৯৯০), আৰু The new life (১৯৯৪) নামৰ উপন্যাস কেইখন। ২০০৩ চনত My name is red নামৰ উপন্যাসখনৰ বাবে পামুকে লাভ কৰে IMPAC Dublin Literary Award। বহু-তৰপীয়া কন্ঠত বৰ্নিত এই উপন্যাসৰ পটভূমি হ’ল ১৬ শ শতিকাৰ ইন্টানবুলৰ এক হত্যাৰ ৰহস্য (mystery)। এই উপন্যাসত তেওঁৰ উপন্যাসৰ কেন্দ্ৰীয় উপজীব্যক সন্ধান কৰা হৈছে - সেয়া হ’ল পূব আৰু পশ্চিমে সামৰা এখন দেশত পৰিচয়ৰ জটিলতা, সন্তান-সন্ততিৰ মাজত বৈৰী-ভাৱ, দিত্বৰ অস্তিত্ব, সৌন্দৰ্য আৰু মুলানুগতাৰ মূল্য আৰু সাংস্কৃতিক প্ৰভাৱৰ উদ্বিগ্নতা। ধৰ্মীয় আৰু ৰাজনৈতিক ক্রান্তিবাদক (radicalism)পোহৰলৈ অনা Snow ( ২০০৩)ত সাংস্কৃতিক তুৰস্কই মুখামুখী হোৱা ৰাজনৈতিক উগ্ৰবাদিতাৰ (extremism ) বৰ্ননা আছে আৰু এই উপন্যাসে বিদেশত তেওঁৰ স্থিতি সৱল কৰিলেও তুৰস্কত মত-বিৰোধৰ সৃষ্টি হয়। নিজৰে দুতৰপীয়া উপস্থাপন পামুকৰ শেহতীয়া গ্ৰন্থখনৰ নাম Instanbul : Memories and the city (২০০৩), য’ত তেওঁৰ শৈশৱ আৰু যৌৱন আৰু তেওঁ কেনে ঠাইৰ পৰা উলাই আহিছে এইবোৰৰ বৰ্ণনা আছে।\nঅৰহান পামুকৰ এই সাক্ষাতকাৰটো দুটা নিৰৱছিন্ন ধাৰাত লণ্ডনত আৰু ডাক যোগে সম্পন্ন কৰা হৈছিল। ২০০৪ চনৰ মে’ত Snow ৰ ব্ৰিত্ৰিশ সংস্কৰণটোৰ প্ৰকাশৰ সময়ত প্ৰথমটো কথোপকথন সম্পন্ন কৰা হৈছিল। হোটেলৰ নিম্ন মহলাৰ আলোক-উজ্বল, হটগোল-পূৰ্ণ, বাৰ্তানুকুল কৰপ’ৰেট পৰিৱেশৰ এটা বিশেষ কোঠা এই সাক্ষাতৰ বাবে বুক কৰি থোৱা হৈছিল। পাতল নীলা শ্বাৰ্ট আৰু ক’লা শ্লেক্‌ছৰ ওপৰত ক’লা সিৰোৱা কাপোৰৰ জেকেট পৰিহিত পামুক আহি উপস্থিত হ’ল আৰু ক’লে, ‘আমি ইয়াত ইচ্ছা কৰিলে মৰিব পাৰো। তেতিয়া আৰু আমাক কোনেও বিছাৰি নেপাব।’ আমি হোটেলৰ লবীৰ এক বিলাসী, নীৰৱ অংশলৈ গতি কৰিলো, য’ত তিনি ঘন্টা ধৰি আমি কথা পাতিলো। কেৱল কফি আৰু এটা চিকেন চেণ্ডুইচ খাওতেহে আমি থমকি ৰলো।\n২০০৫ চনৰ এপ্ৰিলত Istanbul ৰ প্ৰকাশৰ কামত পামুক পুনৰ আহিল আৰু আমি আকৌ হোটেলখনৰ লবীৰ সেই চুকটোতে বহি দুঘন্টা ধৰি কথা পাতিলো। প্ৰথমে তেওঁক সম্পূৰ্ণ ভাগৰুৱা যেন লাগিছিল। অৱশ্যে তাৰ কাৰণো আছে। মাত্ৰ দুমাহৰ আগতে চুইডেনৰ বাতৰি কাকত Der Tages-Anzeiger ত দিয়া এক সাক্ষাতকাৰত তেওঁ তুৰস্কৰ কথা কৈছিল এনেদৰে, ‘ এই ঠাই খণ্ডত ত্ৰিশ হেজাৰ কুৰ্দ আৰু এক নিযুত আৰ্মেনীয়লোক নিহত হয় আৰু এই বিষয়ে মোৰ বাদে আন কোনেও মুখ খুলিবলৈ সাহস নকৰে।’ এই মন্তব্যৰ পৰিনতিত তেওঁৰ বিৰুদ্ধে তুৰস্কৰ জাতীয় কাকতত এক নিৰৱছিন্ন অভিযান আৰম্ভ হয়। মুঠৰ ওপৰত তুৰস্কৰ চৰকাৰে সেই দেশত ১৯১৫ চনত আৰ্মেনীয়লোকৰ গনহত্যাৰ প্ৰসংগটো অস্বীকাৰ কৰি থাকিল আৰু কুৰ্দ সংকটৰ বিষয়ে হ’ব পৰা আলোচনাক চৰমভাৱে নিষিদ্ধ কৰি আইন প্ৰনয়ণ কৰিলে। বিষয়টো সোনকালে শাম কাটিব বুলি আশা কৰি পামুকে এই বিষয়ে আলোচনা নকৰাৰ কথা ভাৱিলে। অৱশ্যে আগষ্টত চুইডেনৰ কাকতত দিয়া মন্তব্যৰ বাবে পামুকক তুৰস্কৰ দণ্ড-বিধি আইনৰ ৩০১/১ ধাৰা অনুসৰি সেই দেশৰ পৰিচয়ক ‘ৰাজহুৱা অৱমাননা’ৰ অভিযোগত অভিযুক্ত কৰা হয়। ই এনে এক অপৰাধ, যাৰ শাস্তি হ’বগৈ পাৰে তিনিবছৰলৈকে সষ্টম কাৰদণ্ডৰ। তেওঁৰ এই ঘটনাৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যায়ত কাকতৰ প্ৰতিবাদ, তুৰস্কৰ চৰকাৰৰ ওচৰত ইউৰোপীয় সংসদ আৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় PEN ৰ প্ৰতিবাদ চত্বেও এই আলোচনীখন নৱেম্বৰৰ মাজ ভাগত ছপা-শাললৈ যাবৰ সময়ত পামুকে আদালতৰ মুখামুখী হ’বলগীয়া আছিল ২০০৫ চনৰ ১৬ ডিচেম্বৰত।\nপ্ৰঃ সাক্ষাতকাৰ দিবলৈ পালে আপোনাৰ কেনে অনুভৱ হয়?\nপামুক : কেতিয়াবা মই nervous হওঁ, কিয়নো কেতবোৰ গুৰুত্বহীন প্ৰশ্ন মই stupid উত্তৰ দিওঁ। তুৰ্কী আৰু ইংৰাজী এই দুয়ো ভাষাতে এনে হয়। মই কেচা তুৰ্কী কওঁ আৰু মোৰ মুখেৰে নিৰৰ্থক বাক্য বাহিৰ হয়। মোৰ গ্ৰন্থবোৰতকৈ মোৰ সাক্ষাতকাৰবোৰৰ বাবে তুৰস্কত মোক বেছিকৈ আক্রমণ কৰা হৈছে। ৰাজনৈতিক বিৰ্তকবাদী (polemicist) আৰু স্তম্ভলেখকসকলে তুৰস্কত উপন্যাস নপঢ়ে।\nপ্ৰ : ইউৰোপ আৰু যুক্তৰাষ্ট্ৰত আপুনি আপোনৰ গ্ৰন্থৰ এক ইতিবাচক সহাৰি সাধাৰনতে লাভ কৰিছে। তুৰস্কত আপোনাৰ সমালোচনাত্মক গ্ৰহনীয়তা কেনে ধৰণৰ ?\nপামুক : ভাল বছৰবোৰ এতিয়া উকলিল। মই যেতিয়া মোৰ প্ৰথম গ্ৰন্থবোৰ প্ৰকাশ কৰিছিলো তেতিয়া আগৰ প্ৰজন্মৰ লেখকসকল স্তিমিত হৈ আতঁৰি গৈছিল। মোক স্বাগতম জনোৱা হ’ল কিয়নো মই আছিলো এজন নতুন লেখক।\nপ্ৰ : আগৰ প্ৰজন্মৰ বুলি কওঁতে আপোনাৰ মনলৈ বাৰু কাৰ নাম আহিছে ?\nপামুক : সেই লেখকসকল যি এক সামাজিক দায়িত্ব অনুভৱ কৰিছিল যিসকলে ভাৱিছিল যে সাহিত্যই নৈতিকতা আৰু ৰাজনীতিৰ উদেশ্য সাধন কৰে। তেওঁলোক আছিল নিৰস বাস্তৱবাদী, পৰীক্ষাবাদী নাছিল। বহু দুখীয়া দেশত ঘটাৰ দৰে নিজৰ দেশৰ সেৱা কৰিবলৈ যত্ন কৰি তেওঁলোকে নিজৰ প্ৰতিভা নষ্ট কৰিছিল। মই তেওঁলোকৰ দৰে হ’ব খোজা নাছিলো, কিয়নো ডেকা বয়সতে মই ফকনাৰ, ভাৰ্জিনিয়া উল্‌ফ, প্ৰাউষ্ট উপভোগ কৰিছিলো। ষ্টেইনবেক আৰু গৰ্কীৰ সামাজিক-বাস্তৱবাদী আৰ্হিৰ প্ৰতি মোৰ অনুৰাগ বঢ়া নাছিল। ষাঠী আৰু সত্তৰৰ দশকত লিখা সাহিত্য আওগঢ়ী হ’বলৈ আৰম্ভ কৰিছিল। সেয়ে নৱ-প্ৰজন্মৰ লেখক হিচাবে মোক স্বাগত কৰা হ’ল।\nনব্বৈ দশকৰ মাজ ভাগৰ পিছত তুৰস্কত কোনো লেখকেই কপ্লনা কৰিব নোৱাৰাকৈ যেতিয়া মোৰ গ্ৰন্থবোৰ বিক্রী হ’বলৈ ধৰিলে, তুৰস্কৰ বাতৰি কাকত আৰু বুদ্ধিজীৱিসকলৰ সৈতে থকা মোৰ মধুচন্দিকাৰ বছৰবোৰৰ অৱসান ঘটিল। তাৰ পিছৰ পৰাই মোৰ গ্ৰন্থৰ বিষয়-বস্তুতকৈ প্ৰচাৰ আৰু বিক্রীৰ প্ৰতিক্রিয়াৰ সৈতেহে সমালোচনাত্মক গ্ৰহনীয়তা বহুলাংশে জড়িত হৈ পৰিল। এতিয়া দুভাগ্যক্রমে মই মোৰ ৰাজনৈতিক মন্তব্যবোৰৰ বাবেহে কুখ্যাত যাৰ গৰিষ্ঠ অংশ মোৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যায়ৰ সাক্ষাতকাৰৰ পৰা তুলি অনা আৰু যিখিনিক তুৰস্কৰ কিছুমান জাতীয়তাবাদী সাংবাদিকে মই আচলতে যি তাতকৈ মোক অধিক ক্রান্তিবাদী ( radical ) আৰু ৰাজনৈতিকভাৱে মূৰ্খ সজাবলৈ ব্যৱহাৰ কৰিছে।\nপ্ৰ : তাৰ মানে আপোনাৰ জনপ্ৰিয়তাক লৈ এক আক্রমনাত্মক প্ৰতিক্রিয়া হৈছে ?\nপামুক : মোৰ শক্তিশালী ধাৰণাটো হ’ল মোৰ গ্ৰন্থৰ বিক্রীৰ পৰিসৰ আৰু ৰাজনৈতিক মন্তব্যবোৰৰ বাবে সেয়া এক প্ৰকাৰৰ শাস্তি। মই এই কথা কৈ থাকিব নোখোজো, কিয়নো মই প্ৰতিৰোধ গঢ়া যেন লাগিব। মোক সামগ্ৰিক ছবিখনতে বেয়াকৈ প্ৰতিনিধিত্ব কৰোৱা হৈছে।\nপ্ৰ : আপুনি ক’ত লিখে?\nপামুক : মই সদায় ভাৱো যে আপোনৰ লিখাৰ ঠাইদোখৰ আপুনি য’ত শোৱে অথবা আপোনৰ জীৱন-সংগীৰ সৈতে ভাগ-বাটৰোৱা কৰে,তাৰ পৰা পৃথক হোৱা উচিত। ঘৰুৱা ক্রিয়া-কৰ্ম আৰু ভিতৰুৱা কথাই কিবা প্ৰকাৰে কপ্লনাক হত্যা কৰে। মোৰ মাজত থকা দানৱটোকো মাৰি পেলায়। ঘৰুৱা, পোহনীয়া প্ৰাত্যহিক কৰ্মসূচীয়ে অন্য এখন পৃথিৱীলৈ থাকিবলগীয়া ধাউতি কমাই পেলায়, য’ত ক্রিয়া কৰিব লাগে কপ্লনাই। সেয়ে বিগত বছৰবোৰত কাম কৰিবলৈ মোৰ ঘৰৰ বাহিৰত এটা কাৰ্যালয় অথবা সৰু জেগাৰ ব্যৱস্থা কৰি লৈছো। মোৰ সদায় সুকীয়া ফ্লেট আছিল। অৱশ্যে মোৰ প্ৰাক্তন প্ৰত্নীয়ে কলম্বিয়া বিশ্ব-বিদ্যালয়ৰ পৰা ডক্টৰেট ডিগ্ৰী লোৱাৰ সময়ত এবাৰ এটা চেমিষ্টাৰৰ আধা সময় মই তেওঁৰ সৈতে কটাইছিলো। আমি বিবাহিত ছাত্ৰৰ বাবে নিৰ্ধাৰিত এটা এৰ্পাটমেন্টত বাস কৰিছিলো। আমাৰ জেগা নাছিল। গতিকে একে ঠাইতে মই শোৱ আৰু লিখিবলগীয়াত পৰিছিলো। পাৰিবাৰিক জীৱনৰ স্মাৰকবোৰ চাৰিওফালে আছিল। এইবোৰে মোক বিচলিত কৰিছিল। পুৱাবোৰত কামলৈ উলাই যোৱা কোনো মানুহৰ দৰে মই মোৰ প্ৰত্নীক শুভ বিদাই জনাইছিলো। মই ঘৰৰ পৰা উলাই গৈ কেইটামান ব্লক ফুৰি চাকি ঘুৰি আহিছিলো, যেন এজন ব্যক্তি আহি তেওঁৰ কাৰ্যালয়ত উপস্থিত হৈছে।\nদহ বছৰৰ আগতে Bosphorus ৰ মুখামুখীকৈ পুৰনি চহৰখনক দেখা পোৱা এটা ফ্লেট পালো। সম্ভৱত ইষ্টানবুলৰ আটাইতকৈ ভাল দৃশ্যপটবোৰৰ ভিতৰৰে এইটোও এটা। মই থকা ঠাইখনৰ পৰা তালৈ খোজেৰে গলে কুৰি মিনিট লাগে। কিতাপেৰে ফ্লেটটো ভৰি আছে আৰু মোৰ ডেক্সৰ পৰা দৃশ্যপটতো দেখি। গড় হিচাপে দৈনিক ১০ ঘন্টা মই তাত কটাওঁ।\nপ্ৰ : দিনে ১০ ঘন্টা ?\nপামুক : হয়, মই কঠোৰ শ্ৰম কৰা মানুহ। শ্ৰম কৰি মই ভাল পাওঁ। মানুহে কয় মই হেনো উচ্চাকাংক্ষী আৰু ইয়াত হয়তো সত্যতা আছে। মই যি কামকে কৰো, তাৰে প্ৰেমত পৰো। এটি শিশুৱে তাৰ পুতলাবোৰৰ সৈতে খেলাৰ দৰে মই মোৰ টেবুলৰ কাষত বহি আনন্দ পাওঁ। সাৰগতভাৱে এয়া হ’ল কাম। হলেও এয়া কৌতুক (fun) আৰু খেলাওঁ।\nপ্ৰ : Snow ৰ বৰ্ননাকাৰীজনে নিজকে এজন কেৰেনী হিচাপে বৰ্ননা দিয়ে, যি সদায় একে সময়তে কাম কৰিবলৈ বহে। লিখাৰ ক্ষেত্ৰটো আপোনাৰ তেনে নিয়ম-শৃংখলা আছে নেকি ?\nপামুক : তুৰস্কত অসীমভাৱে সন্মানীয় পৰম্পৰা থকা কবিৰ বিপৰীতে ঔপন্যাসিকৰ কেৰেনীসদৃশ প্ৰকৃতিক মই স্থানাংকিত কৰিছিলো। কবি হোৱা মানে এক জনপ্ৰিয় আৰু সন্মানীয় কথা। ওটোমান চুলতান আৰু পাৰিষদসকলৰ গৰিষ্ঠ সংখ্যকেই কবি আছিল। কিন্তু আজি আমি কবিসকলক যেনেদৰে বুজো,তেওঁলোক তেনেকুৱা নাছিল। শ শ বছৰ ধৰি নিজকে বুদ্ধিবীৱি হিচাবে প্ৰতিষ্ঠিত কৰাৰ এয়া আছিল এক প্ৰন্থা। দিভান বুলি কোৱা পাণ্ডুলিপিত এই মানুহবোৰে কবিতাবোৰ সংগ্ৰহ কৰিছিল। ওটোমান সাম্ৰাজ্যৰ পাৰিষদসকলৰ আধা সংখ্যকে দিভান সৃষ্টি কৰিছিল। ভালেমান নীতি আৰু ক্রিয়া-কৰ্ম জড়িত সেয়া আছিল লিখিবৰ বাবে উন্নত আৰু শিক্ষিত প্ৰন্থা। পশ্চিমীয়া ধাৰণা তুৰস্কলৈ অহাৰ পিছত সত্যৰ খাতিৰত দহন হোৱা ব্যক্তি হিচাবে এজন কবিৰ ৰোমান্টিক আৰু আধুনিক ধাৰণাৰ সৈতে এই পৰম্পৰাক যুক্ত কৰোৱা হ’ল। কবিৰ মৰ্যাদাত ই এক অতিৰিক্ত ওজন সংযোজিত কৰিলে। আনহাতেদি এই পৰম্পৰাৰ দৰেই এজন ঔপন্যাসিক হ’ল সাৰগতভাৱে এনে এজন ব্যক্তি, যি নিজৰ ধৈৰ্যৰ সহায়ত দূৰত্বক সামৰি লয় লাহে লাহে। দানৱীয় অথবা ৰোমান্টিক দৃষ্টিৰে নহয়, ধৈৰ্যৰ সহায়তহে এজন ঔপন্যাসিকে আমাক মোহাৱিষ্ট কৰে।\nপামুক : এই প্ৰটো মোক প্ৰায়ে কৰা হয়। ১৮ বছৰ বয়সত মই কবিতা লিখিছিলো আৰু কিছুমান কবিতা তুৰ্কী ভাষাত প্ৰকাশো হৈছিল। তাৰ পিছত লিখিবলৈ এৰিলো। তাৰ কাৰণটো হ’ল মই উপলব্ধি কৰিলো যে এজন কবি এনে এজন ব্যক্তি, যাৰ মাধ্যমেদি ঈশ্বৰে কথা কয়। আপোনাক কবিতাৰ ভূতে লম্ভিৱ লাগিব। মই কবিতাত হাত দি চাইছিলো আৰু কম বয়সতে উপলব্ধি কৰিলো যে ঈশ্বৰে মোক একো কোৱা নাই। আৰু তাৰ পিছতে মই কপ্লনা কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰিলো যদি ঈশ্বৰে মোৰ যোগেদি কিবা কয়েই, সেয়া কি হ’ব ? এই কথাকে ফহিয়াই মই খুব গভীৰভাৱে লিখিবলৈ আৰম্ভ কৰিলো। সেয়া হ’ল গদ্য ৰচনা, উপন্যাস ৰচনা। সেয়ে এজন কেৰেনীৰ দৰে মই কাম কৰিলো। আন কেতবোৰ লেখকে এই প্ৰকাশ ভংগীক সামান্য ইতিকিঙ বুলি বিবেচনা কৰিব পাৰে। কিন্তু এনে ইতিকিঙক মই স্বীকাৰ কৰো। মই কেৰেনীৰ লেখীয়াকৈ কাম কৰো।\nপ্ৰ : আপুনি ক’ব খোজে নেকি যে সময়ৰ লগে লগে গদ্য-ৰচনা কৰা কামটো আপোনাৰ বাবে সহজ হৈ পৰিছে?\nপামুক : দুভাগ্যক্রমে নহয়। কেতিয়াবা মোৰ অনুভৱ হয় মোৰ এটা চৰিত্ৰক এটা কোঠাত প্ৰৱেশ কৰোৱাব লাগে, কিন্তু মই নাজানো সেয়া মই কেনেকৈ কৰিম। মোৰ আত্ম-বিশ্বাস অধিক থাকিব পাৰে, যি কেতিয়াবা কামত নাহে কিয়নো তাৰ পিছত আপুনি পৰীক্ষা নকৰে কলমৰ আগলৈ যি আহে তাকে আপুনি লিখি যায়। যোৱা ত্ৰিশ বছৰ ধৰি মই উপন্যাস লিখি আহিছো। গতিকে মই ভাৱো মই কিছু উন্নতি কৰিছো। তথাপি মই কেতিয়াবা এক অন্তিম প্ৰান্তৰত আহি পাওঁ, য’ত মই ভাৱো তেনে হ’ব নালাগে। এটা চৰিত্ৰই এটা কোঠাত প্ৰৱেশ কৰিব নোৱাৰে আৰু ময়ো নাজানো কি কৰিব লাগে। ত্ৰিশ বছৰৰ পিছতো মোৰ এনে অৱস্থা।\nএখন গ্ৰন্থক অধ্যায়ত ভাগ কৰি লেখাটো মোৰ চিন্তন শৈলীৰ বাবে গুৰুত্বপূৰ্ন হৈ পৰে। এখন উপন্যাস লিখোতে যদি মই কাহিনীটো আগতীয়াকৈ জানো, তেতিয়া কাহিনীটো অধ্যায়ত বিভক্ত কৰো আৰু তাৰ পিছত প্ৰতিটো অধ্যায়তে কি হ’ব বিতংকৈ ভাৱো। মই প্ৰথম অধ্যায়ৰ পৰা প্ৰয়োজনগতভাৱে আৰম্ভ নকৰো আৰু বাকীবোৰ ক্রমত লিখি নাযাওঁ। যেতিয়া মোৰ লাগি ধৰে, যিটো মোৰ বাবে গম্ভীৰ কথা নহয় - মই কপ্লনালৈ যিহকে আহে, তাৰে কৰি যাওঁ। মই প্ৰথমৰ পৰা পঞ্চম অধ্যায়লৈ লিখিব পাৰো। তাৰ পিছত যদি মোৰ ভাল নালাগে, তেনেহলে ১৫ নম্বৰ অধ্যায়লৈ জপিয়াই যাওঁ আৰু তাৰ পৰা আৰম্ভ কৰো।\nপ্ৰ : আপুনি ক’ব খোজে নেকি যে আগতীয়াকৈ আপুনি গোটেই গ্ৰন্থখনৰে মানচিত্ৰ আঁকি লয়?\nপামুক : সকলো আকি লওঁ। উদাহৰণ স্বৰূপে My Name is Red ত ভালেমান চৰিত্ৰ আছে আৰু প্ৰতিটোতে মই নিদিষ্ট সংখ্যক অধ্যায় সংযোজন কৰিছো। লিখি থাকোতে মই মাজে মাজে একোটাহত চৰিত্ৰৰ সৈতে একাত্ম হ’ব খুজিছিলো। যেতিয়া মই Shekure ৰ অধ্যায়বোৰৰ এটা লিখি শেষ কৰিলো সেয়া সম্ভৱ সপ্তম অধ্যায় আছিল মই এঘাৰ নম্বৰ অধ্যায়লৈ জপিয়ালো, যিটো আকৌ তাইৰে অধ্যায় আছিল। মই Shekure ৰ নিছিনা হৈ ভাল পাইছিলো। এটা চৰিত্ৰ পৰা আন এটা চৰিত্ৰলৈ জপিয়াই ফুৰাটো হতাশজনক কথা।\nকিন্তু অন্তিম অধ্যায়টো মই সদায় শেষত লিখো। সেয়া নিশ্চিত কথা। মই নিজকে জোকাই ভাল পাওঁ, সুধো অন্তিমটো কেনেকুৱা হোৱা উচিত। মই এবাৰ মাত্ৰ অন্তিমক ৰূপায়ণ কৰিব পাৰো। সামৰনিৰ ফালে শেষ কৰাৰ আগতে মই ৰওঁ আৰু প্ৰায়বোৰ আগৰ অধ্যায় আকৌ লিখো।\nপ্ৰ : কাম কৰি থকাৰ সময়ত আপোনাৰ কাষত এজন পাঠক থাকেনে ?\nপামুক : মই যাৰ সৈতে জীৱনটো ভাগ-বাটৰোৱা কৰো, তেওঁকে সদায় মই মোৰ সৃষ্টিক পঢ়ি শুনোৱাও। মই কৃতজ্ঞ হওঁ যদি সেই ব্যক্তিয়ে কয়, আৰু দেখোৱাচোন, দেখোৱাচোন আজি তুমি কি কৰিলা । এই কথাই সামান্য হলেও হেচা প্ৰয়োগেই নকৰে, সেয়া যেন এগৰাকী মাতৃ অথবা এজন পিতৃয়ে পিঠিত মৰমেৰে থপৰিয়াই ভাল কাম কৰা কৰা বুলি কোৱাৰ দৰে একে। মাজে সময়ে ব্যক্তিজনে ক’ব, ক্ষমা কৰিব এই নিকিনো। এয়া ভাল কথা। মই এই ক্রিয়া-কৰ্মক ভাল পাওঁ।\nমোৰ এজন ৰোল মডেল টমাচ মানলৈ মোক সদায় মনত পেলাই দিয়ে। তেওঁ তেওঁৰ ছয় সন্তান আৰু পত্নীৰ সৈতে গোটেই পৰিয়ালটোক গোটাই লৈছিল। গোট খোৱা সকলোকে তেওঁৰ লেখা পঢ়ি শুনোৱাইছিল। সেয়া মোৰ ভাল লাগে। দেউতাকে গপ্ল কোৱা কথাটো ভাল লাগে।\nপ্ৰ : ডেকা হৈ থাকোতে আপুনি চিত্ৰকৰ হ’ব খুজিছিল। আপোনৰ ছবিৰ প্ৰেম গপ্লৰ প্ৰেমলৈ কেতিয়া সলনি হ’ল ?\nপামুক : ২২ বছৰ বয়সত। ৭ বছৰ বয়সৰে পৰা মই চিত্ৰকৰ হ’ব খুজিছিলো। আৰু আমাৰ পৰিয়ালে সেয়া মানিও লৈছিল। সকলোৱে ভাৱিছিল মই এজন বিখ্যাত চিত্ৰকৰ হ’ম। তাৰ পিছতে মোৰ মগজুত কিবা এটা হ’ল। মই উপলব্ধি কৰিলো যে মোৰ এটা স্ক্ৰিউ ঢিলা আছিল। আৰু লগে লগে ছবি অকা বাদ দি মই মোৰ প্ৰথমখন উপন্যাস লিখিবলৈ আৰম্ভ কৰিলো।\nপ্ৰ : এটা স্ক্ৰিউ ঢিলা আছিল মানে ?\nপামুক : সেয়া কিয় কৰিলো, তাৰ কোনো যুক্তি মই ক’ব নোৱাৰো। অলপতে মই Istanbul নামৰ এখন গ্ৰন্থ প্ৰকাশ কৰিলো। ইয়াৰ আধা অংশ সেই মুহূৰ্তলৈকে মোৰ আত্ম-জীৱনি আৰু বাকী আধাৰ অধিক সংক্ষেপে ক’বলৈ গ’লে ইষ্টানবুল বিষয়ক এখন ৰচনা এটি শিশুৰ দৃষ্টিত ইষ্টানবুল। চিত্ৰ ক’লা, দৃশ্য-শোভা আৰু এখন চহৰৰ ৰসায়নৰ ই এক যৌথ চিন্তন। এটি শিশুৰ সংবেদনত এখন চহৰ আৰু সেই শিশুৰ আত্ম-জীৱনি। গ্ৰন্থখনৰ শেষৰ কথাবোৰ এনেকুৱা ‘ মই চিত্ৰকৰ হ’ব নোখোজো।’ মই ক’লো। ‘মই লেখক হ’ম।’ কিন্তু সেয়া ব্যাখ্যা কৰা হোৱা নাই। যদিও গোটেই গ্ৰন্থখন পঢ়িলে ব্যাখ্যা ওলাবও পাৰে।\nপ্ৰ : এই সিদ্ধান্তক লৈ আপোনাৰ পৰিয়াল সুখী আছিল নে ?\nপামুক : মোৰ মা বিচলিত হৈছিল। মোৰ দেউতা কিছু বুজাৰ মানুহ আছিল কিয়নো যৌৱনত তেখেতো কবি হ’ব খুজিছিল আৰু ভালেৰিক তুৰ্কীলৈ অনুবাদ কৰিছিল। কিন্তু তেখেতৰ উচ্চ শ্ৰেনীৰ মহলটোৱে তাচ্ছিল্য কৰাত বাদ দিলে।\nপ্ৰ : আপোনাৰ পৰিয়ালে আপুনি চিত্ৰকৰ হোৱাটো মানি লৈছিল। ঔপন্যাসিক হোৱাটো মানি লোৱা নাছিল, নহয় জানো ?\nপামুক : হয়, মই পূৰ্নকালীন চিত্ৰকৰ হ’ম বুলি তেওঁলোকে ভৱা নাছিল। পৰিয়ালৰ পৰম্পৰাটো আছিল ছিভিল ইঞ্জিনিয়াৰিঙৰ। মোৰ ককা আছিল এজন ছিভিল ইঞ্জিনিয়াৰ, যি ৰেলৰ চিৰি বনাই যথেষ্ঠ ধন কৰিছিল। মোৰ খুৰাহঁতে আৰু দেউতাই সেই ধন হেৰুৱালে, কিন্তু তেওঁলোকো একে ইঞ্জিনিয়াৰিঙৰ বিদ্যালয় Instanbul Technical University ত পঢ়িবলৈ গৈছিল। আশা কৰা হৈছিল ময়ো তালৈ যাম আৰু ময়ো ক’লো হ’ব, যাম তালৈ। যিহেতু পৰিয়ালত ময়েই চিত্ৰকৰ আছিলো, গতিকে ধাৰণাটো আছিল মই স্থপতিবিদ হ’ম। সকলোৰে বাবে এইটো যেন এটা সন্তোষজনক সমাধান আছিল। মই সেই বিশ্ববিদ্যালয়লৈ গ’লো, কিন্তু স্থাপত্যবিদ্যালয়ৰ আধাতে চিত্ৰ এৰি মই উপন্যাস লিখিবলৈ ল’লো।\nপ্ৰ : চিত্ৰ বাদ দিয়াৰ সময়ত আপোনাৰ মনত ইতিমধ্যে উপন্যাসে ভুমুকি মাৰিছিল নেকি ? সেয়ে আপুনি লিখাৰ কথা ভাৱিলে নেকি ?\nপামুক : যিমান দূৰ মনত পৰে, কি লিখিম জনাৰ আগতে মই ঔপন্যাসিক হ’ব খুজিলো। প্ৰকৃততে লিখিবলৈ লৈ মই দুই -তিনিবাৰ বেয়াকৈ আৰম্ভ কৰিলো। মোৰ হাতত এতিয়াও সেই নোট বুকবোৰ আছে। কিন্তু ৬ মাহৰ পিছত মই এটা নতুন ডাঙৰ কাম আৰম্ভ কৰিলো, যি অৱশেষত Cevdet Bey and his sons নামেৰে প্ৰকাশ হ’ল।\nপ্ৰ : সেইখন ইংৰাজীলৈ অনুবাদ হোৱা নাই ?\nপামুক : সাৰগতভাৱে এইখন এখন পাৰিবাৰিক গাথা –Forsyte Saga অথবা টমাচ মানৰ Buddenbrooks ৰ লেখীয়া। লিখি শেষ কৰাৰ ঠিক পিছতে এখন পুৰনি কলীয়া, ১৯ শ শতিকাৰ উপন্যাস লিখাৰ বাবে মোৰ মনলৈ ক্ষেদ ভাৱ আহিল, কিয়নো ২৫ অথবা ২৬ বছৰ বয়সত মই মোৰ নিজৰ ওপৰত এই ধাৰণা পোষণ কৰিলো যে মই এজন আধুনিক লেখক হোৱা উচিত। উপন্যাসখন যেতিয়া প্ৰকাশ হ’ল, তেতিয়া মোৰ বয়স ৩০।মোৰ লেখা আৰু অধিক পৰীক্ষামুলক হৈ পৰিল।\nপ্ৰ : আপুনি যেতিয়া কয় আপুনি আধুনিক, পৰীক্ষামুলক হ’ব খুজিছিল আপোনাৰ মনত তাৰ কিবা এটা আৰ্হি আছিল নেকি ?\nপামুক : সেই সময়ত মোৰ বাবে মহান লেখকসকল টলষ্টয়,ডষ্টেয়ভস্কি, ষ্টেইনডেল অথবা টমাচ মান নাছিল। মোৰ নায়কসকল আছিল ভাৰ্জিনিয়া উল্‌ফ আৰু ফকনাৰ। এতিয়া এই তালিকাত প্ৰাউষ্ট আৰু নাবোকোভৰ নাম মই যোগ দিওঁ।\nপ্ৰ : The New Life ৰ আৰম্ভনিৰ শাৰীটো আছিল ‘ মই এদিন এখন কিতাপ পঢ়িলো আৰু মোৰ গোটেই জীৱনটোৱে সলনি হৈ গ’ল।’ আন কিতাপেও আপোনাৰ মনত তেনে প্ৰভাৱ পেলাইছে নে ?\nপামুক : মোৰ বয়স ২১ কি ২২ হৈ থাকোতে The sound and fury খন মোৰ বাবে গুৰুত্বপূৰ্ণ হৈ পৰিল। মই পেংগুইন সংস্কৰণৰ এটা কপি কিনি আনিলো। মোৰ ইংৰাজী বেয়া কাৰণে সেইখন বুজি পোৱাটো কঠিন হৈ পৰিল। কিন্তু তুৰ্কীত তাৰ এটা অনবদ্য অনুবাদ আছিল। মই ইংৰাজী আৰু তুৰ্কী দুয়োটা টেবুলত মেলি ল’লো আৰু এখনৰ এটা পেৰেগ্ৰাফৰ আধা পঢ়ি ইখনলৈ যাবলৈ আৰম্ভ কৰিলো। এই গ্ৰন্থখনে মোৰ মনত এটা চাপ বঢ়োৱালে। পৰিনতিত মই এটা কন্ঠক বিকশিত কৰিলো। খুব সোনকালে মই প্ৰথম পুৰুষ এক বচনত লিখিবলৈ আৰম্ভ কৰিলো। তৃতীয় পুৰুষত লিখাতকৈ কাৰোবাক নৈব্যক্তিকৰণ কৰি বেছি ভাগ সময় মই ভাল পোৱা হ’লো।\nপামুক : মই কুৰিৰ ঘৰত থাকোতে কাৰোৰে লগত মোৰ সাহিত্যিক সৰ্ম্পক হোৱা নাছিল। ইষ্টানবুলৰ কোনো সাহিত্যিক গোটৰ মই ভিতৰুৱা নাছিলো। তুৰ্কীত আয়োজিত অপ্ৰকাশিত পাণ্ডুলিপিৰ এক প্ৰতিযোগীতাত জমা দিয়াই আছিল মোৰ প্ৰথমখন গ্ৰন্থ প্ৰকাশৰ প্ৰচেষ্টা। মই পুৰষ্কাৰটো পালো। এজন ডাঙৰ, ভাল প্ৰকাশকে গ্ৰন্থখন প্ৰকাশৰ কথা হ’ল। সেই সময়ত তুৰস্কৰ অৰ্থনীতি বৰ বেয়া আছিল। তেওঁলোকে এটা চুক্তি কৰাৰ কথা ক’লে, কিন্তু উপন্যাসখন প্ৰকাশ কৰোতে পলম কৰিলে।\nপ্ৰ : আপোনাৰ দ্বিতীয়খন উপন্যাস খুব সহজে, খৰখেদাকৈ প্ৰকাশ হ’ল নেকি ?\nপামুক : দ্বিতীয়খন গ্ৰন্থ আছিল ৰাজনৈতিক। প্ৰচাৰ নাছিল। প্ৰথমখন গ্ৰন্থই প্ৰকাশৰ অপেক্ষাত থাকোতেই মই এইখন লিখি আছিলো। সেই গ্ৰন্থত মই দুবছৰ ৬ মাহ সময় দিলো। হথাতে এদিন military coup হ’ল। এয়া ১৯৮০ চনৰ কথা। পিছদিনাখন মোৰ প্ৰথমখন গ্ৰন্থৰ প্ৰকাশকে ক’লে যে চুক্তি কৰিলেও তেওঁ গ্ৰন্থখন প্ৰকাশ কৰিব নোৱাৰে। মই অনুভৱ কৰিলো যে মোৰ দ্বিতীয়খন গ্ৰন্থ যিখন ৰাজনৈতিক আছিল সমাপ্ত কৰিলেও সেনাই অনুমতি প্ৰদান নকৰিলে ৫/ ৬ বছৰলৈ প্ৰকাশ কৰিব নোৱাৰিম। গতিকে মোৰ ভাৱনাবোৰ এনেধৰনৰ হৈ পৰিল : ২২ বছৰ বয়সত মই ঔপন্যাসিক হ’ম বুলি ভাৱিলো আৰু ৭ বছৰ ধৰি তুৰ্কীত প্ৰকাশ কৰিম বুলি আশা পালি থাকিলো। একো নহ’ল । এতিয়া মোৰ বয়স প্ৰায় ত্ৰিশ, কিন্তু কোনো গ্ৰন্থ প্ৰকাশ হোৱাৰ সম্ভাৱনা নাই। সামৰিক অভ্যূস্থানৰ পিছতে যিহেতু মই বিষন্ন হোৱা নাছিলো মই আপুনি কোৱা The Silent নামৰ তৃতীয়খন গ্ৰন্থ লিখিবলৈ আৰম্ভ কৰিলো। ১৯৮২ চনত মোৰ প্ৰথমখন গ্ৰন্থ অৱশেষত প্ৰকাশ হোৱাৰ সময়ত মই সেই কাম কৰিছিলো। Cevdet খন সু-সমাদৃত হ’ল, যিটো কথাৰ অৰ্থ আছিল মই সেই সময়ত লিখি থকা গ্ৰন্থখন প্ৰকাশ কৰিব পাৰিম। গতিকে মই লিখা তৃতীয়খন গ্ৰন্থ দ্বিতীয়তে প্ৰকাশ পালে।\nপামুক : চৰিত্ৰবোৰ ডেকা উচ্চ-শ্ৰেনীৰ মাৰ্ক্সবাদী আছিল। তেওঁলোকৰ মাক -দেউতাক চামাৰ ৰিৰ্জটলৈ গৈছিল, তেওঁলোকৰ ডাঙৰ বিলাসী ঘৰ আছিল আৰু মাৰ্ক্সবাদী হৈ থাকি আনন্দ পাইছিল। তেওঁলোকে যুদ্ধ কৰিছিল, এজনে আনজনক ঈষা কৰিছিল আৰু প্ৰধানমন্ত্ৰীক ওফৰাবলৈ ষড়যন্ত্ৰ কৰিছিল।\nপ্ৰ : সোণপানী চৰোৱা প্ৰতিক্রিয়াশীল চক্র (gilded revolutionary circle) আছিল চাগৈ ?\nপামুক : সিহঁত আছিল অতি-ক্রান্ত্ৰিকাৰীৰ(ultra radical) ভাও জোৰা ধনী মানুহৰ অভ্যাস থকা ওপৰ শ্ৰেনীৰ ডেকা ল’ৰা। কিন্তু এই বিষয়ে মই এক নৈতিক সিদ্ধান্ত দিব খোজা নাই। বৰঞ্চ মই মোৰ যৌৱনক এক ধৰনেৰে আবেগ-সিক্তহে কৰিছিলো। প্ৰধান মন্ত্ৰীলৈ এটা বোমা নিক্ষেপৰ ধাৰণাটোৱে গ্ৰন্থখন নিষিদ্ধ কৰিবলৈ যথেষ্ঠ আছিল।\nসেয়ে গ্ৰন্থখন মই শেষ নকৰিলো। গ্ৰন্থ লিখাৰ লগে লগে মানুহজন সলনি হয়। একেটা চৰিত্ৰকে আপুনি পুনৰ ধাৰণ কৰিব নোৱাৰে। আগৰ দৰে আপুনি গৈয়ো থাকিব নোৱাৰে। এজন লেখকে লিখা প্ৰতিখন গ্ৰন্থই তেওঁৰ প্ৰগতিৰ এটা অৱস্থাক প্ৰতিনিধিত্ব কৰে। এজন লেখকৰ উপন্যাসবোৰক তেওঁৰ কৰ্ম-স্পৃহাৰ বিকাশৰ মাইলৰ খুটি বুলিব পাৰি। গতিকে আপুনি পিছ হুহকি যাব নোৱাৰে। উপন্যাসৰ স্থিতিস্থাপকতা এবাৰ মৃত হৈ পৰিলে আপুনি তাক আকৌ ঘুৰাব নোৱাৰিব।\nপ্ৰ : ধাৰণাক লৈ পৰীক্ষা নীৰিক্ষা কৰি থাকোতে আপুনি আপোনাৰ উপন্যাসৰ ফৰ্মবোৰ কেনেকৈ বাছি লয়? আপুনি এটা চিত্ৰ-কপ্লৰে প্ৰথমটো বাক্য আৰম্ভ কৰে নেকি ?\nপামুক : কোনো স্থিৰ ফৰ্মূলা নাই। কিন্তু দুখন উপন্যাস একেটা ৰূপত (mode) নিলিখিবলৈ মই ঠিক কৰি লওঁ। মই সকলো কথাকে সলনি কৰিবলৈ চেষ্টা কৰো। সেয়ে মোৰ পাঠকে মোক কয় আপোনাৰ এইখন উপন্যাস মোৰ ভাল লাগিল, আপুনি বাকীবোৰ উপন্যাস এনেদৰে নিলিখাটো লাজৰ কথা অথবা সেইখন উপন্যাস নিলিখালৈকে মই আপোনাৰ বাকী উপন্যাসবোৰ পঢ়ি ভাল পোৱা নাছিলো। বিশেষকৈ The Black Book ৰ বিষয়ে মই এনে কথা শুনিছো। প্ৰকৃততে এনে কথা শুনিবলৈ মই ঘিন কৰো। আৰ্হি শৈলী, ভাষা, ৰূপ, আৰু চৰিত্ৰৰ সৈতে পৰীক্ষা নীৰিক্ষা কৰা আৰু প্ৰতিখন গ্ৰন্থকে সুকীয়াকৈ কৰাটো আনন্দ আৰু প্ৰত্যাহ্বানো।\nএখন গ্ৰন্থৰ বিষয়-বস্তু বেলেগ বেলেগ উৎসৰ পৰা মোৰ হাতলৈ আহিব পাৰে। My name is red ৰে মই চিত্ৰকৰ হ’ব খোজা হাবিয়াসৰ বিষয়ে লিখিব খুজিছিলো। মই বেয়াকৈ আৰম্ভ কৰিলো। এজন চিত্ৰকৰৰ ওপৰত মনোনিৱেশ কৰি মই এখন একধৰ্মী গ্ৰন্থ লিখিবলৈ আৰম্ভ কৰিলো। তাৰ পিছত এটা এটেলিয়াৰত একেলগে কাম কৰা বহুত চিত্ৰকৰলৈ এই চিত্ৰকৰজনক সলালো। দৃষ্টি ভংগী সলনি হ’ল কিয়নো এতিয়া অন্য চিত্ৰকৰেও কথা পাতিবলৈ আৰম্ভ কৰি দিলে। প্ৰথমে মই সমসাময়িক এজন চিত্ৰকৰৰ বিষয়ে লিখাৰ কথা ভাৱিছিলো। কিন্তু তাৰ পিছতে মই ভাৱিলো এই তুৰ্কী চিত্ৰকৰজন খুবেই derivative, খুবেই পশ্চিমৰ প্ৰভাৱাধীন যেন লাগিব পাৰে সেয়ে ক্ষুদ্ৰ চিত্ৰকৰসকলৰ (miniaturist) বিষয়ে লিখিবলৈ মই সময়ৰ পিছলৈ ঘুৰি আহিলো। এনেদৰে মই মোৰ বিষয়টো বিছাৰি পালো।\nকিছুমান বিষয়ে নিদিষ্ট কেতবোৰ নিয়ম মাফিক উদ্ভাৱন অথবা গপ্লৰ কথন-ৰীতিৰ প্ৰয়োজনীয়তা আনি দিয়ে। উদাহৰণ স্বৰূপে কেতিয়াবা আপুনি কিবা এটা দেখিলে অথবা পঢ়িলে, অথবা ছবি এখন চাবলৈ গ’ল, অথবা বাতৰি কাকতত নিৱন্ধ এটা পঢ়িলে আৰু তাৰ পিছতে ভাৱিলে যে মই এটা আলুক অথবা এজোপা গছক কথা কোৱাম। এবাৰ ধাৰণাক পোৱাৰ পিছত আপুনি উপন্যাসৰ সামজ্যঞ্চ আৰু তাৰ ধাৰাবাহিকতাৰ বিষয়ে ভাৱিবলৈ আৰম্ভ কৰিব। আৰু আপুনি ভাৱিব চমজদাৰ কথা এই কাম আগতে কোনেও কৰা নাই।\nঅৱশেষত বছৰ বছৰ ধৰি মই বস্তুৰ কথা ভাৱো। মোৰ ধাৰণা থাকিব পাৰে আৰু ঘনিষ্ঠ বন্ধুৰ আগত সেয়া মই বেকত কৰিবও পাৰো। মই লিখিব পৰা উপন্যাসবোৰৰ বিষয়ে মই যথেষ্ঠ সংখ্যক টোকা বহী ৰাখো। কেতিয়াবা সেইবোৰ মই নিলিখো। কিন্তু মই যদি এখন টোকা বহী মেলো আৰু তাত লিখিবলৈ লওঁ সম্ভৱ সেই উপন্যাসখন মই লিখি পেলাম। সেয়ে এখন উপন্যাস শেষ হোৱাৰ লগে লগে মোৰ হৃদয়খন এই প্ৰকপ্লবোৰত নিৱদ্ধ হয়। আৰু এখন লিখাৰ দুমাহৰ পিঠত আন এখন উপন্যাস লিখিবলৈ মই আৰম্ভ কৰো।\nপ্ৰ : বহু ঔপন্যাসিকে কৰি থকা কামটোৰ কথা কেতিয়াও আলোচনা নকৰিব? আপুনিও সেই কথা গোপনে ৰাখে নেকি ?\nপামুক : মই কাহিনীটোৰ বিষয়ে কেতিয়াও আলোচনা নকৰো। আনুষ্ঠানিক পৰিৱেশত যেতিয়া মানুহে মোক কি লিখি আছো সোধে, মই এটা বাক্যত উত্তৰ দিওঁ সাম্প্ৰতিক তুৰস্কৰ বিষয়ে এখন উপন্যাস। মই খুব কম মানুহৰ ওচৰতহে মুখ খোলো। তাকো তেতিয়াহে, যেতিয়া গম পাওঁ যে তেওঁ মোক আহত নকৰিব। মই যি কৰো, সেয়া হ’ল কিটিপৰ ( gimmick) বিষয়ে কোৱা উদাহৰণ স্বৰূপে ডাৱৰৰ মুখেৰে কথা কোৱাও। মানুহে সিহঁতলৈ কেনে প্ৰতিক্রিয়া জনাই মই চাব খোজো। এয়া লৰামতীয়া কথাই। Instanbul খন লিখোতে এই কামটো মই খুবেই কৰিছো। মোৰ মনটো খেল-প্ৰিয় এটি সৰু শিশুৰ দৰে, যি দেউতাকক সি কিমান টেঙৰ দেখুৱাবলৈ যত্ন কৰে।\nপ্ৰ : সমালোচকসকলে আপোনাৰ উপন্যাসক মাজে সময়ে উত্তৰ আধুনিক বুলি চৰিত্ৰ নিৰ্নয় কৰে। অৱশ্যে মোৰ এনে লাগে আপুনি আপোনাৰ কাহিনীৰ কিটিপবোৰ প্ৰাথমিকভাৱে পৰম্পৰাগত উৎসৰ পৰা লয়। উদাহৰণ স্বৰূপে, আপুনি The thousand and one nights আৰু অন্যান্য প্ৰাচ্যৰ পৰম্পৰাৰ ধ্ৰুপদী পাঠবোৰৰ পৰা উদ্ধৃতি দিয়ে।\nপামুক : সেয়া The black book ৰে আৰম্ভ হৈছে যদিও আগতে মই Borges আৰু Calvino পঢ়িছো। ১৯৮৫ চনত পত্নীৰ সৈতে মই যুক্তৰাষ্ট্ৰলৈ গৈছিলো আৰু তাতে মাৰ্কিন সংস্কৃতিৰ প্ৰাধান্যতা আৰু অসীম প্ৰাচুৰ্যৰ সৈতে মুখামুখী হ’লো। মধ্য-প্ৰাচ্যৰ পৰা আহি নিজকে লেখক হিচাপে প্ৰতিস্থাপিত কৰিবলৈ চেষ্টা কৰোতে মোৰ ভয় লাগিছিল। সেয়ে মই প্ৰশাৎগমন কৰিলো, মোৰ শিপালৈ উভতি গ’লো। মই উপলব্ধি কৰিলো যে মোৰ প্ৰজন্মই এক আধুনিক ৰাষ্ট্ৰীয় সাহিত্যৰ সৃষ্টি কৰিব লাগিব।\nBorges আৰু calvino এ মোক মুক্তি দিলে। পৰম্পৰাগত ইছলামিক সাহিত্যৰ সাংকেতিক অৰ্থ (connotation) ইমানেই প্ৰতিক্রিয়াশীল, ৰাজনৈতিক আছিল আৰু ৰক্ষনশীলসকলে ইমান পুৰণিকলীয়া foolish ৰূপত ব্যৱহাৰ কৰিছিল যে মই ভাৱি নেপালো তাৰে মই কিবা কৰিব পাৰিম। কিন্তু যুক্তৰাষ্ট্ৰত আহি পোৱাৰ পিছত মই উপলব্ধি কৰিলো যে কেলভিনীয়(calvinoesque) অথবা বৰজেচীয়( borgesian) মানস-ৰূপ এটাৰে মই সেই সৃষ্টি-উপাদানলৈ ঘুৰি আহিব পাৰো। ইছলামিক সাহিত্যৰ ধৰ্মীয় আৰু আধ্যাত্মিক সাংকেতিক অৰ্থৰ মাজত এক শক্তিশালী পাথক্যৰ সৃষ্টি কৰি মই আৰম্ভ কৰিবলগীয়াত পৰিলো, যাতে সহজে ইয়াৰ খেলৰ সম্পদ, কিটিপ (gimmick) আৰু হিতোপদেশবোৰ (parable) মই ব্যৱহাৰ কৰিব পাৰো। এক উচ্চ পৰিশীলিত আলংকাৰিক সাহিত্যৰ এক বণাঢ্য পৰম্পৰা তুৰস্কলৈ আহিল। কিন্তু সেই সময়ত সামাজিকভাৱে দায়বদ্ধ লেখকসকলে আমাৰ সাহিত্যৰ সৃষ্টিমুলক বিষয়-বস্তুক খালী কৰি পেলাইছিল।\nচীন, ভাৰত আৰু পাৰস্যৰ কাহিনী কথনৰ পৰম্পৰাত নিজকে পুনৰাবৃত্তি কৰা ভালেমান ৰূপক আছে। মই সেইবোৰ ব্যৱহাৰ কৰাৰ সিদ্ধান্ত গ্ৰহণ কৰিলো আৰু সাম্প্ৰতিক ইষ্টানবুলত প্ৰক্ষেপ কৰিলো। দাদাবাদীসকলৰ ক’লাজৰ দৰে এয়া সকলো উপাদান একেলগে সুমোৱাই কৰা এক পৰীক্ষা। The black book ত এই গুনাগুন আছে। কেতিয়াবা এই সকলোবোৰ উৎসক একেলগে সংযুক্ত কৰা হয় আৰু নতুন কিবা এটা উলাই পৰে। সেয়ে এই সকলো লিখিত কাহিনীক মই ইষ্টানবুলত প্ৰক্ষেপ কৰিলো, এটা অনুসন্ধানমুলক কাহিনী যোগ দিলো আৰু The black book খন বাহিৰ উলাই আহিল। কিন্তু ইয়াৰ উৎস আছিল মাৰ্কিন সংস্কৃতিৰ পূৰ্ন শক্তি আৰু এজন চিৰিয়াচ পৰীক্ষামুলক লেখক হোৱাৰ মোৰ বাসনা। তুৰস্কৰ সমস্যাবোৰৰ বিষয়ে মই সামাজিক খতিয়ান লিখিব নোৱাৰিলো মোৰ ভয় লাগিছিল। সেয়ে মই বেলেগ কিবা এটা চেষ্টা কৰিব লগীয়াত পৰিলো।\nপ্ৰ : সাহিত্যৰ যোগেদি সামাজিক খতিয়ান( social commentary) দিবলৈ আপুনি আগ্ৰহী আছিল নে ?\nপামুক : নাছিলো। মই তাহানি প্ৰজন্মৰ উপন্যাসিকসকল, বিশেষকৈ আশীৰ দশকৰ সকলৰ প্ৰতি প্ৰতিক্রিয়া প্ৰকাশ কৰিছিলো। তেওঁলোকৰ প্ৰতি যোগ্য সন্মান ৰাখি মই কওঁ তেওঁলোকৰ বিষয়-বস্তু সদায় ঠেক আৰু সংকীৰ্ণমনা আছিল।\nপ্ৰ : আমি The Black Book ৰ আগলৈ ঘুৰি যাওঁহক। কিহে আপোনাক The White Castle লিখিবলৈ প্ৰেৰণা দিলে? এইখনেই প্ৰথম গ্ৰন্থ, য’ত আপোনৰ উপন্যাসত পুনৰাবৃত্তি ঘটা এটা বিষয় নৈব্যক্তিকৰণক ব্যৱহাৰ কৰিছে। বেলেগ কোনোবা এজন হোৱাৰ এই বাসনাটো আপোনাৰ উপন্যাসত প্ৰায়ে কিয় ভুমুকি মাৰে?\nপামুক : এয়া এক অতি ব্যক্তিগত কথা। মোৰ এজন প্ৰতিযোগী ভাতৃ আছে, যি মোতকৈ বয়সত মাত্ৰ ১৮ মাহে ডাঙৰ। এক প্ৰকাৰে ক’বলৈ গ’লে তেওঁ আছিল মোৰ পিতৃ। তেওঁৱে মোৰ আত্মা-স্বৰূপ (alter ego), কতৃত্বৰ প্ৰতিনিধি হৈ পৰিল। আনহাতেদি আমাৰ এক প্ৰতিযোগীতামুলক আৰু ভাতৃসুলভ বন্ধুত্ব আছিল। এক জটিল সৰ্ম্পক। এই বিষয়ে Instanbul ত মই বিতংকৈ লিখিছো। মই আছিলো এটা গতানুগতিক (typical) তুৰ্কী ল’ৰা, যি ফুট বল খেলাত ভাল, সকলো ধৰনৰ খেল আৰু প্ৰতিযোগিতাৰ প্ৰতি উৎসাহী। বিদ্যালয়ত তেওঁ বৰ কৃতকাৰ্য হৈছিল, মোতকৈ ভাল আছিল। মই তেওঁৰ প্ৰতি ঈষা অনুভৱ কৰিছিলো আৰু তেৱো মোৰ প্ৰতি ঈষাপৰায়ণ আছিল। আমাৰ উদ্ধতমসকলে কোৱা তেওঁ আছিল এজন যুক্তিবান আৰু দায়বদ্ধ ব্যক্তি। মই খেলৰ প্ৰতি মনোযোগ দিওঁতে তেওঁ নীতিৰ প্ৰতি মনোযোগ দিছিল। সকলো কথাতে আমি প্ৰতিযোগিতা কৰিছিলো। মই নিজকে তেওঁৰ ৰূপত কপ্লনা কৰিছিলো। মই এটা আৰ্হি ঠিক কৰিলো। পৰশ্ৰীকাতৰতা, ঈষা এইবোৰ হ’ল মোৰ বাবে হৃদয়-স্পৰ্শা বিষয়। মোৰ ভাতৃৰ শক্তি অথবা তেওঁৰ কৃতকাৰ্যতাই মোৰ ওপৰত কিমান প্ৰভাৱ বিস্তাৰ কৰিছিল,তাকে ভাৱি মই সদায় উদ্বিগ্ন হৈছিলো। মোৰ কৰ্ম-শক্তিৰ এয়া এক গুৰুত্বপূৰ্ণ অংশ। মই এই বিষয়ে সজাগ। সেয়ে মোৰ আৰু সেই অনুভূতিবোৰৰ মাজত সদায় অলপ দূৰত্ব ৰাখো। মই নকওঁ যে মই ঈষাৰ বলি। কিন্তু এয়া হ’ল মোৰ স্নায়ু-কেন্দ্ৰৰ হাটীপতি, যাৰ সৈতে সকলো সময়তে মই মোকাবিলা কৰিবলৈ চেষ্টা কৰো। আৰু অৱশেষত মোৰ সকলো গপ্লৰে ই বিষয়-বস্তু হৈ পৰে। উদাহৰণ স্বৰূপে The White Castle ত থকা দুটা মূখ্য চৰিত্ৰৰ মাজৰ প্ৰায় sadomasochistic সৰ্ম্পক মোৰ ভাতৃৰ সৈতে থকা সৰ্ম্পকৰ ওপৰতে প্ৰতিষ্ঠিত।\nআনহাতেদি নৈব্যক্তিকৰণৰ এই বিষয়টো পশ্চিমীয়া সংস্কৃতিৰে মুখামুখী হোৱা তুৰ্কীয়ে অনুভৱ কৰা ভংগুৰতাতো প্ৰতিফলিত হৈছে। The White Castle খন লিখাৰ পিছত মই অনুভৱ কৰিলো যে এই ঈষা আনৰ দ্বাৰা প্ৰভাৱিত হোৱাৰ উৎকন্ঠা তুৰ্কীসকলৰ অৱদানৰ সৈতে মিলে যেতিয়া তেওঁলোকে পশ্চিমলৈ চায়। আপুনি বুজিছেনে পশ্চিমীয়া হোৱাৰ এষণা আৰু তাৰ পিছতে ভালদৰে তেনে নোহোৱাৰ দোষাৰোপ। ইউৰোপৰ কৰ্ম-শক্তিক ধৰি ৰাখিবলৈ চেষ্টা কৰা আৰু তাৰ পিছতে অনুকৰণমুলক প্ৰচেষ্টাৰ বাবে দুখী অনুভৱ কৰা। এই mood মানসিক অৱস্থাৰ উস্থান পতন প্ৰতিযোগী ভাতৃসকলৰ মাজৰ সৰ্ম্পকৰ পৰিচায়ক।\nপ্ৰ : আপুনি বিশ্বাস কৰে নে তুৰস্কৰ পূব আৰু পশ্চিমৰ মাজৰ সঘন খকা-খুন্দা শান্তিপূৰ্ণভাৱে সমাধান হ’ব ?\nপামুক : মই অশাবাদী। দুটা কৰ্ম শক্তি থকাক লৈ তুৰস্ক উদ্বিগ্ন হ’ব নালাগে। দুটা সুকীয়া সংস্কৃতিৰ সৈতে যুক্ত থকা মানে দুটা আত্মাৰ গৰাকী হোৱা। চিজোফ্ৰেনিয়াই ( schizophrenia) মানুহক বুদ্ধিমান কৰে। আপুনি বাস্তৱৰ সৈতে সৰ্ম্পক হেৰুৱাব পাৰে মই উপন্যাস লিখা মানুহ গতিকে এয়া বেয়া কথা বুলি মই নাভাৱো। কিন্তু আপোনাৰ চিজোফ্ৰেনিয়াকলৈ আপুনি উদ্বিগ্ন হোৱা উচিত নহয়। আপোনাৰ এটা অংশই আনটোক হত্যা কৰাক লৈ যদি আপুনি উদ্বিগ্ন হয়, আপুনি একক কৰ্ম-শক্তিতে থাকি যাব। ৰোগটো থকাতকৈ সেয়া আৰু বেছি বেয়া কথা। এয়া মোৰ থিয়ৰি। মই তুৰস্কৰ ৰাজনীতিত, দেশখনত এটাই মাত্ৰ আত্মা থাকিব লাগে বুলি দাবী কৰা ৰাজনীতিকসকলৰ মাজত ইয়াক প্ৰচলন কৰিবলৈ চেষ্টা কৰো। সেয়া হ’ল ই হয় পূব অথবা পশ্চিমৰ সৈতে সম্প্ৰকিত হ’ব লাগে অথবা জাতীয়তাবাদী ধাৰণাৰ হ’ব লাগে। মই সেই একবাদী (monistic) ভাৱাদৰ্শৰ সমালোচক।\nপ্ৰ : তুৰস্কত সেয়া কেনেদৰে চলন্তি হৈছে ?\nপামুক : এখন গনতান্ত্ৰিক, উদাৰ তুৰস্কৰ ধাৰণাটো যিমানে প্ৰতিষ্ঠাপিত হ’ব, সিমানে মোৰ চিন্তাক গ্ৰহণ কৰা হ’ব। এনে দৃষ্টিৰেহে তুৰস্কই ইউৰোপীয় সংঘত যোগদান কৰিব পাৰে। জাতীয়তাবাদ, অলংকাৰ শাস্ত্ৰৰ বিৰুদ্ধে যুদ্ধ কৰাৰ ই এক যুদ্ধৰ পথ।\nপ্ৰ : হ’লেও Instanbul ত আপুনি চহৰখনক এনেদৰে আবেগ-সিক্ত কৰিছে (romanticise)যেন আপুনি ওটোমান সাম্ৰাজ্যৰ(ottoman empire) পতনত দুখ প্ৰকাশ কৰিছে?\nউত্তৰ : মই ওটোমান সাম্ৰাজ্যক লৈ দুখ প্ৰকাশ কৰা নাই। মই এজন পশ্চিমীয়া মনৰ মানুহ। পশ্চিমীয়াকৰণৰ প্ৰক্রিয়া আৰম্ভ হোৱাত মই সুখী। শাসনাধিস্থিত এলিট শ্ৰেনীটোৱে, মানে আমোলা আৰু নৱ্য ধনী শ্ৰেনীয়ে সীমিত পৰিসৰত গ্ৰহণ কৰা পশ্চিমীয়াকৰণক লৈহে মই সমালোচনাত্মক হৈ পৰো। নিজা প্ৰতীক আৰু ক্রিয়া-কৰ্ম সম্বলিত এক ধনী জাতীয় সংস্কৃতি গঢ়িবলৈ প্ৰয়োনীয় অভাৱ আছিল তেওঁলোকৰ। পূব আৰু পশ্চিমৰ এক organic combination থকা ইষ্টানবুল-সংস্কৃতি গঢ়িবলৈ তেওঁলোকে যত্ন কৰা নাছিল। মাত্ৰ পশ্চিম আৰু পূবৰ বস্তুবোৰক তেওঁলোকে একেলগ কৰিছিল। অৱশ্যে এক শক্তিশালী স্থানীয় ওটোমান সংস্কৃতি আছিল, কিন্তু লাহে লাহে সেয়া পৰি আহিছিল। যিটো কাম তেওঁলোকে কৰিব লাগিছিল, কিন্তু সম্ভৱত তেওঁলোকে ভালদৰে কৰিব নোৱাৰিলে সেয়া হ’ল এক শক্তিশালী স্থানীয় সংস্কৃতিৰ জন্ম দিয়া, যি হ’ব প্ৰাচ্যৰ অতীত আৰু পশ্চিমৰ বৰ্তমানৰ এক সংযোজন, অনুকৰণ নহয়। মই মোৰ গ্ৰন্থত এই কামটোকে কৰিবলৈ চেষ্টা কৰো। সম্ভৱত নৱ-প্ৰজন্মই এই কামটো কৰিব। ইউৰোপীয় ইউনিয়নত প্ৰৱেশ কৰিলে তুৰস্কৰ স্বকীয়তা ধ্বংশ নহয়, ই বিকশিতহে হ’ব আৰু এক নব্য তুৰ্কী সংস্কৃতি নিৰ্মান কৰিবলৈ আমাক অধিক স্বাধীনতা আৰু আত্ম-বিশ্বাস দি যাব। দাসৰ দৰে পশ্চিমক অথবা মৃত ওটোমান সংস্কৃতিক অনুসৰণ কৰাটো সমাধান সূত্ৰ নহয়। এই উপাদানবোৰক লৈ আমি কিবা এটা কৰিব লাগিব আৰু তাৰে এটাৰ সৈতে অধিক সৰ্ম্প্ৰকিত হোৱাৰ কাৰণে উদ্বিগ্ন হোৱা উচিত নহয়।\nপ্ৰ : কিন্তু Istanbul ত আপুনি নিজৰ চহৰখনক এক বিদেশী, পশ্চিমীয়া চাৱনিৰে চিনাক্তকৰণ কৰা যেন লাগে ?\nপামুক : কিন্তু এজন পশ্চিমীয়া মনৰ বুদ্ধিজীৱিয়ে কিয় চিনাক্তকৰণ কৰে(identify),তাকো মই ব্যাখ্যা কৰিছো Istanbul ৰ নিৰ্মিতিটো পশ্চিমৰ সৈতে চিনাক্তকৰণৰ এক প্ৰক্রিয়া। সদায় এই দ্বিবিভাজনটো(dichotomy) দেখা যায় আৰু আপুনি সহজে প্ৰাচ্যৰ ক্রোধটোক চিনাক্ত কৰিব পাৰে। প্ৰতিজন ব্যক্তিয়ে কেতিয়াবা পশ্চিমীয়া আৰু কেতিয়াবা প্ৰাচ্যৰ মনৰ হৈ থাকে প্ৰকৃততে এয়া এক উভয় উপাদানৰ সঘন যৌথ ৰূপ। Edward Said ৰ Orientalisn ৰ ধাৰণাক মই ভাল পাওঁ, কিন্তু তুৰস্ক যিহেতু কেতিয়াও ঔপনিৱেশ নাছিল, সেয়ে তুৰস্কক আবেগ-সিক্ত কৰোটো তুৰ্কীসকলৰ কাৰণে কেতিয়াও এক সৰ্ম্পক নাছিল। পশ্চিমৰ মানুহে আৰৱ অথবা ভাৰতীয়সকলক অপমান কৰাৰ দৰে তুৰ্কীসকলক কৰা নাছিল। মাত্ৰ দুবছৰৰ কাৰণে ইষ্টানবুল অৱৰোধ কৰা হৈছিল আৰু অহাৰ দৰেই শত্ৰুৰ নাওঁবোৰ আতঁৰি গ’ল। গতিকে জাতিটোৰ কৰ্ম-শক্তিত ই গভীৰ দাগ পেলোৱা নাছিল। যি কথাই গভীৰ দাগ পেলাইছিল, সেয়া আছিল ওটোমান সাম্ৰাজ্যৰ পতন। সেয়ে মোৰ সেই উৎকন্ঠা নাই। পশ্চিমৰ মানুহে মোক হেয় কৰিলে বুলি ভবা ভাৱটো মোৰ নাই। অৱশ্যে গনতন্ত্ৰ প্ৰতিষ্ঠাৰ পাছত এই ভয়ৰ ভাৱটো আহিছিল, কিয়নো তুৰ্কীসকলে পশ্চিমীয়াকৰণ কৰিব খুজিছিল। কিন্তু বেছি দূৰ আগুৱাব পৰা নাছিল। এই কথাই এক সাংস্কৃতিক নীচাত্মিকাবোধৰ জন্ম দিলে, যাক আমি সমাধান কৰিবলগীয়াত পৰো আৰু মাজে সময়ে এই ভাৱ থাকে।\nআনহাতেদি দুশ বছৰ ঔপনিৱেশ কৰি ৰখা ৰাষ্ট্ৰবোৰৰ দৰে এই ঘাবোৰ সিমান গভীৰ নহয়। তুৰ্কীসকলক পশ্চিমীয়া শক্তিয়ে কেতিয়াও অৱদমিত কৰি ৰখা নাছিল। তুৰ্কীসকলে ভোগা অৱদমন আছিল আত্ম-নিৰ্গহিত : আমি আমাৰ নিজা ইতিহাসক মোহাৰি পেলালো, কিয়নো সেয়া আছিল বাস্তৱিক। এই অৱদমনত এক ভংগুৰতাবোধ আছে। কিন্তু এই স্ব-আৰোপিত পশ্চিমীয়াকৰণেও বিচ্ছিন্নতা আনিলে। ভাৰতীয়সকলে তেওঁলোকৰ দমনকাৰীসকলক মুখামুখীকৈ দেখিছিল। তুৰ্কসকলে অনুকৰণ কৰা পশ্চিমৰ বিশ্বৰ পৰা তুৰ্কীসকল শক্তিশালী ৰূপত বিচ্ছিন্ন আছিল। পঞ্চাশৰ আনকি ষাঠীৰ দশকতো ‘ইষ্টানবুল হিন’ত কোনোবা বিদেশীলোক থাকিবলৈ আহিলে সকলো বাতৰি কাকতে তাক গুৰুত্ব সহকাৰে লৈছিল।\nপ্ৰ : আনুষ্ঠানিক বিধি (canon)আপুনি বিশ্বাস কৰে নে অথবা আনুষ্ঠানিক বিধি (canon) থকাটো উচিতো নে ? আমি পশ্চিমীয়া আনুষ্ঠানিক বিধিৰ কথা শুনিছো । কিন্তু এক অ- পশ্চিমীয়া আনুষ্ঠানিক বিধিৰ বিষয়ে আপোনাৰ ধাৰণা কি ?\nপামুক : হয়, অন্য এটা আনুষ্ঠানিক বিধিও আছে। ইয়াক আৱিস্কাৰ কৰিব লাগিব, বিকশাব লাগিব আৰু তাৰ পিছতে গ্ৰহণ কৰিব লাগিব। সম্প্ৰতি তথা-কথিত পশ্চিমীয়া আনুষ্ঠানিক বিধিটো canon টো ধ্বংশাৱস্থাত আছে। মহিমামণ্ডিত পাঠবোৰ ( text) সকলোতে আছে, কিন্তু সেইবোৰক একত্ৰিত কৰাৰ ইচ্ছাটো নাই। পাৰস্যৰ ধ্ৰুপদী সাহিত্যৰ পৰা, সকলো ভাৰতীয়, চীনা, আৰু জাপানী পাঠৰ মাজেৰে এই উপাদানবোৰক সমালোচনাত্মকভাৱে মূল্যায়ণ কৰিব লাগিব। সম্প্ৰতি পশ্চিমীয়া পণ্ডিতসকলৰ হাতত আনুষ্ঠানিক বিধিটো আছে। সেয়াই বিতৰণ আৰু যোগাযোগৰ কেন্দ্ৰ।\nপ্ৰ : উপন্যাস হ’ল পশ্চিমীয়া সংস্কৃতিৰ এক ৰূপ। পাৰস্যৰ পৰম্পৰাত ইয়াৰ বাবে কিবা ঠাই আছেনে ?\nপামুক : মহাকাব্যৰ পৰা বিযোজিত আধুনিক উপন্যাস হ’ল সাৰগতভাৱে এক অ-প্ৰাচ্যৰ বস্তু, কিয়নো ঔপন্যাসিকজন হ’ল এনে এজন ব্যক্তি যি কোনো এটা সম্প্ৰদায়ৰ নহয়, যি সম্প্ৰদায়ৰ প্ৰাথমিক প্ৰবৃত্তিবোৰক ভাগ বাটৰোৱা নকৰে আৰু যি এজন অভিজ্ঞতা লাভ কৰা মানুহতকৈ এক সুকীয়া সংস্কৃতিৰে ভাৱে আৰু বিচাৰ কৰে। তেওঁ যুক্ত হৈ থকা সম্প্ৰদায়টোৰ পৰা তেওঁৰ চেতনা এবাৰ বেলেগ হোৱা মানে তেওঁ এজন বাহিৰৰ ব্যক্তি(outsider), এজন অকলশৰীয়া মানুহ। বাহিৰৰ মানুহজনৰ voyeuristic দৃষ্টিৰ পৰা তেওঁৰ পাঠৰ সৌষ্ঠৱটো আহে।\nএবাৰ পৃথিৱীখনক তেনেকৈ চোৱাৰ অভ্যাস কৰিলে আৰু তেনে ৰূপতে (fashion) লিখিবলৈ গ’লে, সম্প্ৰদায়টোৰ পৰা বিচ্ছিন্ন কৰিবলৈ আপোনাৰ মনত এটা বাসনা হয়। Snow ত মই ভৱা মডেলটো এইটোৱে।\nপ্ৰ : এতিয়ালৈকে প্ৰকাশ হোৱা আপোনাৰ ৰাজনৈতিক গ্ৰন্থখন হ’ল Snow। এইখনৰ ধাৰণাটো আপুনি কেনেকৈ কৰিছিল?\nপামুক : ১৯৯০ ৰ দশকৰ মাজ ভাগত তুৰস্কত যেতিয়া মই বিখ্যাত হ’বলৈ আৰম্ভ কৰিলো কুৰ্দসকলৰ বিৰুদ্ধে যুদ্ধখন সেই সময়ত শক্তিশালী আছিল সেই সময়ত তাহানিৰ বাওঁপন্থী লেখকসকল আৰু নব্য-আধুনিক উদাৰপন্থীসকলে তেওঁলোকৰ হৈ আবেদনত চহী কৰাৰ কামত মোৰ সহায় বিছাৰিছিল মোৰ প্ৰন্থাৰ সৈতে সৰ্ম্পক নথকা ৰাজনৈতিক কামত যুক্ত হোৱাৰ কথা কৈছিল।\nখুব সোনকালে চৰকাৰে ( establishment) চৰিত্ৰ হননৰ এক প্ৰচাৰেৰে এক প্ৰতি-আক্রমণ আৰম্ভ কৰি দিলে। তেওঁলোকে মোক নাম ধৰি মাতিবলৈ আৰম্ভ কৰিলে। মোৰ বৰ খঙ উঠিল। অলপ পিছতে মই ভাৱিলো এখন ৰাজনৈতিক উপন্যাস কৰিলে কেনে হয়,য’ত মই মোৰ আধ্যাত্মিক সংকট উচ্চ-মধ্যবিত্তীয় পৰিয়ালৰ পৰা আহি ৰাজনৈতিক প্ৰতিনিধিত্ব নথকা সকলৰ প্ৰতি দায়ী হোৱাৰ অনুভৱটো মই নিৰীক্ষণ (explore) কৰিব পাৰো। মই উপন্যাসৰ ক’লা-ৰূপক বিশ্বাস কৰিছিলো। উপন্যাস এনে এক আচৰিত বস্তু, যি আপোনাক এজন বাহিৰৰ মানুহ কৰি তুলিব। মই নিজকে তেতিয়া ক’লো যে মই এখন ৰাজনৈতিক উপন্যাস লিখিম। My name is red খন শেষ কৰাৰ লগে লগে মই সেইখন লিখিবলৈ ল’লো।\nপ্ৰ : Kars ৰ দৰে এখন সৰু চহৰত আপুনি সেইখন কিয় ৰূপায়িত (set) কৰিলে?\nপামুক : তুৰস্কত সেই খন আটাইতকৈ শীতল চহৰ। আৰু লগতে দুখীয়াও। আশীৰ দশকৰ আৰম্ভনিতে গুৰুত্বপূৰ্ণ বাতৰি কাকতবোৰৰ ভিতৰৰ এখনৰ সন্মুখৰ পৃষ্ঠাটো ভৰি আছিল Kars প্ৰদেশৰ দুৰ্ভিক্ষৰ খবৰে। এক মিলিয়ন ডলাৰত গোটেই চহৰখন কিনিব পাৰি বুলি কোনোবাই আনকি গননা কৰিলে। মই তালৈ যাওঁতে তাৰ ৰাজনৈতিক বাতাৱৰণ বিপদজনক আছিল। চহৰখনৰ উপকন্ঠত প্ৰায় কুৰ্দসকলে বাস কৰিছিল, কিন্তু মধ্য ভাগত আছিল কুৰ্দ, আজাৰবাইজানৰ মানুহ, তুৰ্কী আৰু অন্যান্য সকল। ৰুচ আৰু জাৰ্মাণ মানুহো আছিল। ছীয়া আৰু চুন্নীৰ ধৰ্মীয় পাৰ্থক্যও আছে। কুৰ্দ গেৰিলাসকলৰ বিৰুদ্ধে তুৰস্ক চৰকাৰে আৰম্ভ কৰা যুদ্ধখন ইমানে ভয়ংকৰ আছিল যে ভ্ৰমণকাৰী হিচাপে তালৈ যোৱাটো অসম্ভৱ আছিল। মই বুজি পালো যে কেৱল ঔপন্যাসিক হিচাপে মই তালৈ যাব নোৱাৰো। গতিকে মোৰ সৰ্ম্পকত থকা বাতৰি কাকতৰ এজন সম্পাদকৰ পৰা ঠাইখন ভ্ৰমণ কৰিবলৈ মই এখন প্ৰেছ পাছ বিছাৰিলো। তেখেত এজন প্ৰভাৱশালী ব্যক্তি আৰু ব্যক্তিগতভাৱে চহৰখনৰ মেয়ৰজনক তেওঁ ফোন কৰিলে আৰু আৰক্ষীৰ প্ৰধানজনক মই আহি থকাৰ কথা ক’লে। তাত গৈ পায়েই মই মেয়ৰজনৰ ওচৰলৈ গ’লো আৰু আৰক্ষী প্ৰধানজনৰে কৰমৰ্দন কৰিলো যাতে তেওঁলোকে মোক ৰাষ্ট্ৰাৰ পৰা তুলি নিনিয়ে। প্ৰকৃততে মোক চিনি নোপোৱা কিছুমান আৰক্ষীৰ লোকে মোক উঠাই নিছিল আৰু হাৰাশাস্তি কৰাৰ অভিপ্ৰায়েৰে মোক আতৰলৈ লৈ গৈছিল। লগে লগে মই নামবোৰ দিলো মই মেয়ৰক জানো, মই আৰক্ষী প্ৰধানক চিনি পাওঁ।...মই আছিলো এক সন্দেহজনক চৰিত্ৰ। যদিও তাত্বিকভাৱে তুৰস্ক এখন মুক্ত দেশ আছিল, ১৯৯১ চনলৈকে সকলো বিদেশীকে সন্দেহ কৰা হৈছিল। আশাব্যঞ্জক কথাটো হ’ল আজিৰ পৰিৱেশটো যথেষ্ঠ সহজ হৈ পৰিছে। গ্ৰন্থখনত প্ৰায়বোৰ মানুহ আৰু ঠাই প্ৰকৃত প্ৰতিলিপিৰ (counterpart)ওপৰত প্ৰতিষ্ঠিত। উদাহৰণ স্বৰূপে, ২৫২ কপি বিক্রী কৰা স্থানীয় বাতৰি কাকতখন প্ৰকৃত। এটা কেমেৰা আৰু ভিদিও ৰেৰ্কডাৰ লগত লৈ মই kars লৈ গৈছিলো। মই সকলো কথাকে বানীবদ্ধ কৰিছিলো। ইষ্টানবুললৈ ঘুৰি আহি সেইবোৰ মোৰ বন্ধু মহলক দেখুৱালো। সকলোৱে ভাৱিলে মই সামান্য উন্মাদ। প্ৰকৃততে ঘটা আন কেতবোৰ ঘটনাও আছিল। সৰু বাতৰি কাকতখনৰ সম্পাদকৰ সৈতে হোৱা মোৰ কথোপকথনৰ দৰে যিজন সম্পাদকে কাকো ( Ka) আগদিনা সেই কথা কৈছিল আৰু কায়েও সুধিছে তেওঁ কেনেকৈ জানিলে আৰু তেওঁ সদৰী কৰে যে আৰক্ষীৰ ৱাকি টকিজৰ পৰা তেওঁ সেয়া শুনিছে আৰু আৰক্ষীয়ে কাক (Ka) সকলো সময়তে অনুসৰণ কৰি ফুৰিছে। সেয়া প্ৰকৃত কথা। তেওঁলোকে মোকো অনুসৰণ কৰিছিল।\nস্থানীয় এংকৰজনে দুৰদৰ্শনত বঢ়োৱাই ক’লে ৰাষ্ট্ৰীয় বাতৰি কাকতৰ বাবে আমাৰ বিখ্যাত লেখকে এটা প্ৰৱন্ধ লিখিছে। সেয়া এক ডাঙৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ কথা আছিল। পৌৰ নিগমৰ নিৰ্বাচন চমু চাপি অহাৰ বাবে Kars ৰ মানুহে মোৰ বাবে দুৱাৰ মুকলি কৰি দিলে। তেওঁলোকে সকলোৱে ৰাষ্ট্ৰীয় কাকতত কিবা কোৱাটো, তেওঁলোক কিমান দুখীয়া চৰকাৰে জনাটো বিছাৰিছিল। তেওঁলোকক উপন্যাসত স্থান দিম বুলি মই ভৱা নাছিলো। তেওঁলোকে ভাৱিছিল মই তেওঁলোকক নিৱন্ধত স্থান দিম। মই স্বীকাৰ কৰিব লাগিব যে এয়া আছিল cynical কথা আৰু মোৰ নিষ্ঠুৰতাৰ প্ৰকাশ যদিও মই এটা প্ৰৱন্ধ লিখাৰ কথা ভাৱিও আছিলো।\nচাৰি বছৰ পাৰ হ’ল। মই ইগিল-থিগিল কৰি থাকিলো। এখন সৰু কফিৰ দোকান আছিল, য’ত মই মাজে -সময়ে বহি লিখিছিলো, টোকা বনাইছিলো। মোৰ এজন ফটোগ্ৰাফাৰ বন্ধুক তালৈ মাতিছিলো বৰফ পৰিলে Kars খন কিমান ধুনীয়া হয় ক’বৰ বাবে। তেওঁ সেই কফিৰ দোকানলৈ আহি বেলেগে পাতি থকা এটা আলচ শুনিলে। মই লিখি থাকোতে মানুহবোৰে তেওঁলোকৰ মাজতে পাতি আছিল ‘তেওঁনো কেনে ধৰণৰ প্ৰৱন্ধ লিখিছে?’ তিনি বছৰ পাৰ হৈ গ’ল। এখন উপন্যাস লিখিবৰ বাবে সেয়া যথেষ্ঠ সময়। তেওঁলোকে মোক মেৰিয়াই ধৰি থাকিল।\nপ্ৰ : গ্ৰন্থখনৰ প্ৰতিক্রিয়া কেনে আছিল?\nপামুক : তুৰস্কত পৰম্পৰাবাদীসকল অথবা উদাৰপন্থীসকল, আৰু ধৰ্মনিৰপেক্ষসকল এই দুয়ো পক্ষই বিচলিত হ’ল। অৱশ্যে গ্ৰন্থখন নিষিদ্ধ কৰা বা মোক আহত কৰিব পৰা পৰ্যায়ৰ কথা নাছিল সেয়া। উদাৰপন্থীসকল বিচলিত হৈছিল, কিয়নো মই লিখিছিলো যে তুৰস্কত ধৰ্মনিৰপেক্ষ ক্রান্তিকাৰী (secular radical) হোৱাৰ মূল্য ভৰিব লাগিছিল নিজকে গনতান্ত্ৰিক (democrat) বুলি পাহৰি গৈ। তুৰস্কত ধৰ্মনিৰপেক্ষসকলৰ (secularist)ক্ষমতা সামৰিক বাহিনীৰ পৰা আহে। এই কথাই তুৰস্কৰ গনতন্ত্ৰ আৰু সহিষুতাৰ সংস্কৃতিক ধ্বংশ কৰে। ৰাজনৈতিক সংস্কৃতিত সামৰিক বাহিনীৰ ইমান involvement থাকিলে মানুহে তেওঁলোকৰ আত্ম-বিশ্বাস হেৰুৱাই আৰু তেওঁলোকৰ সকলো সমস্যা সমাধান কৰিবৰ বাবে সেনাৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে। মানুহে সাধাৰনতে কয় দেশখন আৰু অৰ্থনীতি এক খেলিমেলিত পৰিনত হৈছে। তাকে পৰিষ্কাৰ কৰিবলৈ আমি সেনাক মাতোহক। ঠিক পৰিষ্কাৰ কৰাৰ দৰেই তেওঁলোকে সহিষুতাৰ সংস্কৃতিক ধ্বংশ কৰি পেলালে। বহুতো সন্দেহকাৰীক হাৰাশাস্তি কৰা হ’ল। এশ হেজাৰ লোকক কাৰাগাৰলৈ প্ৰেৰণ কৰা হ’ল। এই কথাই নতুন সামৰিক অভ্যুস্থানৰ পথ মুকলি কৰিলে। প্ৰতি দহ বছৰত এনে ঘটনা ঘটি আছে। সেয়ে ধৰ্মনিৰপেক্ষসকলক (secular)লৈ মই সমালোচনামুখৰ আছিলো। তেওঁলোকেও বিচৰা নাছিল মই ইচলামিকসকলক মানুহ হিচাপে চিত্ৰিত কৰাটো।\nৰাজনৈতিক ইচলামিকসকল বিচলিত হৈছিল, কিয়নো মই এনে এজন ইচলামিকৰ কথা লিখিছিলো, যি বিয়াত বহাৰ আগতেই যৌনতাৰ সোৱাদ লৈছিল। সেয়া আছিল যথেষ্ঠ সৰল কথা। ইচলামিকসকল মোৰ প্ৰতি সদায় সন্দেহপৰায়ণ আছিল, কিয়নো মই তেওঁলোকৰ সংস্কৃতিৰ পৰা অহা নাই। আৰু মোৰ আছে অধিক পশ্চিমীয়া হোৱা, সুবিধালব্ধ মানুহৰ ভাষা, মনোভংগী আৰু ঠেও-ভংগীমাও। তেওঁলোকৰ নিজা প্ৰতিনিধিত্বকৰণৰ সমস্যা আছে তেওঁলোকে সোধে তেওঁ আমাৰ বিষয়ে ক’ৰ পৰা লিখিব? তেওঁ আমাক নিচিনে? এই কথাও মই উপন্যাসখনত অন্তভুক্ত কৰিছো।\nমই অতিৰঞ্জন কৰিব নুখোজো। মই টিকি গ’লো। তেওঁলোক সকলোৱে মোৰ গ্ৰন্থখন পঢ়িলে। তেওঁলোক হয়তো খঙাল হৈ পৰিছিল। কিন্তু মোক আৰু মোৰ গ্ৰন্থখনত গ্ৰহণ কৰাটো এটা বৰ্ধিত উদাৰ মনোভংগীৰ লক্ষণ আছিল। Kars ৰ মানুহৰ প্ৰতিক্রিয়াও খণ্ডিত আছিল। কিছুমানে ক’লে, কথাবোৰ ঠিকেই। অন্যসকল, বিশেষকৈ তুৰ্কী জাতীয়তাবদীসকল আৰ্মেনীয়সকলৰ নাম উল্লেখত nervous হৈছিল। সেই দুৰদৰ্শনৰ সাংবাদিকজনে এটা সাংকেতিক ক’লা ৰঙৰ বেগত মোৰ গ্ৰন্থখন সুমুৱাই মোলৈ মেইল কৰিলে আৰু এক সংবাদমেলত ক’লে যে মই আৰ্মেনীয়সকলৰ হৈ প্ৰচাৰ চলাইছো যিটো কথা অৱশ্যে অযুক্তিকৰ(preposterous)। আমাৰ এনে ঠেকগণ্ডীৰ জাতীয়তাবাদী সংস্কৃতি আছে।\nপ্ৰ : ৰুশ্বডিৰ অৰ্থত এই গ্ৰন্থখন এক চাঞ্চল্যকৰ ঘটনা (cause celebre) হ’ল নে ?\nপামুক : নহ’ল, সমূলিও নহ’ল।\nপ্ৰ : এইখন এখন ভয়ানাকভাৱে উত্তাপহীন, নিৰাশাবাদী গ্ৰন্থ। সমগ্ৰ উপন্যাসখনতে সকলো পক্ষৰে কথা শুনা ‘কা’ নামৰ চৰিত্ৰটোক শেষত সকলোৱে ঘৃণা কৰে।\nপামুক : ঔপন্যাসিক হিচাপে হয়তু মই মোৰ অৱস্থানক নাটকীয় ৰূপ দিছিলো (dramatise)। যদিও সি জানে যে মোক ঘৃণা কৰা হৈছে সি সকলোৰে সৈতে এক যোগাযোগ (dialogue ) ৰক্ষা কৰি আনন্দ পায়। তাৰ এটা শক্তিশালী জীয়াই থকাৰ প্ৰবৃত্তিও আছে। তেওঁলোকে কাক (Ka) বেয়া পাই কিয়নো তেওঁলোকে তাক পশ্চিমৰ চোৰাংচোৱাৰ ৰূপত দেখে, যিটো কথা মোৰ ক্ষেত্ৰত বহু বাৰ হৈছে।\nউত্তাপহীনতাৰ কথাটো মই মানো। কিন্তু তাত হিউমাৰ উলাইছে। যেতিয়া মানুহে গ্ৰন্থখনক উত্তাপহীন বুলি কয় মই কওঁ গ্ৰন্থখন কৌতুক নহয়নে ? মই ভাৱো গ্ৰন্থখনত যথেষ্ঠ হিউমাৰ আছে। অন্তত এয়াই আছিল মোৰ অভিপ্ৰায়।\nপ্ৰ : উপন্যাসক লৈ আপোনাৰ দায়বদ্ধতাই আপোনাক বিপদলৈ লৈ গৈছে। আৰু বিপদত পৰিব পাৰে আপুনি। তাৰ অৰ্থ হ’ল আবেগিক সৰ্ম্পক ছেদন। এয়া ভাল মূল্য ভৰাৰ দৰে কথা।\nপামুক : হয়, কিন্তু এয়া এক আচৰিতজনক কথা। যেতিয়া মই ভ্ৰমণ কৰি থাকো মোৰ টেবুলত অকলশৰে নাথাকো মই হতাশাত ভোগো। মই আনন্দিত হওঁ যেতিয়া অকলশৰে এটা কোঠাত আৱিস্কাৰ কৰি থাকো। মই কৰি থকা কাম অথবা মই জড়িত হৈ থকা ক’লাতকৈ এটা কোঠাত অকলশৰে থকাৰ এইটো এটা দায়বদ্ধতা। মই এই ক্রিয়া কৰ্মক ধৰি ৰাখিব খোজো ইয়াকে বিশ্বাস কৰি যে মই আজি কৰি থকা কামবোৰ এদিন প্ৰকাশ হ’ব, মোৰ দিবা-নিদ্ৰাক ন্যায়-সংগত ৰূপ প্ৰদান কৰা হ’ব । ভাল স্বাস্থ্যৰ বাবে কিছুমান মানুহক একোটা পিল প্ৰয়োজন হোৱাৰ দৰে মোক লাগে ভাল কাগজ আৰু এটা ভাল কলমৰ সৈতে টেবুলৰ কাষত নিসংগ ঘন্টাবোৰ। মই এনে ক্রিয়া-কৰ্মৰ প্ৰতি দায়বদ্ধ।\nপ্ৰ : তেনেহলে আপুনি কাৰ কাৰণে লিখি আছে?\nপামুক : জীৱনটো চুটি হৈ অহাৰ সময়ত মানুহে এই প্ৰটো সঘনে সোধে। মই সাতখন উপন্যাস লিখিলো। মৃত্যুৰ আগতে আৰু সাতখন উপন্যাস লিখিবলৈ পালে মোৰ ভাল লাগিব। তেতিয়াও কিন্তু জীৱনটো চুটি। ইয়াক কেনেকৈ ভালভাৱে উপভোগ কৰিব পাৰি? কেতিয়াবা আকৌ মই নিজকে প্ৰকৃততে জোৰ কৰিবলগীয়া হয়। মই এই কাম কিয় কৰি আছো ? এই সকলোবোৰ কামৰ অৰ্থ কি ? প্ৰথম কথাটো হ’ল এটা কোঠাত অকলশৰে থকাটো এটা প্ৰবৃত্তি। দ্বিতীয়তে মোৰ মাজত প্ৰায় ল’ৰামতীয়া এক প্ৰতিযোগিতামুলক দিশ আছে, যি মোক আৰু এখন নতুন গ্ৰন্থ হোৱাটো কামনা কৰে। মই লেখকৰ শ্বাশ্বতৰ ধাৰণাটোক কমকৈ বিশ্বাস কৰো। দুশ বছৰৰ আগতে লিখা গ্ৰন্থৰ মাত্ৰ কেইখন মানহে আমি পঢ়িছো। কথাবোৰ ইমানেই সলনি হৈছে যে আজিৰ গ্ৰন্থবোৰক হয়তো এশ বছৰত পাহৰি পেলোৱা হ’ব। তাৰে বহু কমহে আগলৈ পঢ়া যাব। দুশ বছৰত আজি লিখা সম্ভৱ ৫ খন গ্ৰন্থহে বাকী থাকিব। দুশ বছৰৰ পিছত কোনোবাই পঢ়িবনে নাই, তাকে ভাৱি মই কিয় উদ্বিগ্ন হওঁ ? মই নিশ্চিত নে মই লিখাখন এই ৫ খনৰ ভিতৰত পৰে ? এয়াই লিখাৰ অৰ্থ নে ? মই তেতিয়া বেছিকৈ জীয়াই থকাক লৈ উদ্বিগ্ন হোৱাটো উচিত নহ’বনে? ভৱিষ্যতে মানুহে মোক পঢ়িব, তাকে লৈ মই সাত্বনা বিচাৰিব লাগিব নেকি ? এই সকলোবোৰ কথা মই ভাৱো আৰু লিখি যাওঁ। কিয় এনে কৰো নাজানো। কিন্তু তেতিয়াও মই এৰি নিদিওঁ। এই বিশ্বাসটো যে আপোনাৰ গ্ৰন্থবোৰে ভৱিষ্যতত এক প্ৰভাৱ পেলাব সেয়া এক নজৰত কোনোবাই আনন্দ পাবলৈ কৰা সাত্বনাহে মাত্ৰ।\nপ্ৰ : তুৰস্কত আপুনি এজন আটাইতকৈ বেছি বিক্রী হোৱা গ্ৰন্থৰ লেখক। কিন্তু দেশৰ বাহিৰত বিক্রী হোৱা গ্ৰন্থই আপোনাক চেৰ পেলাই গৈছে। আপুনি লিখাৰ সময়ত এক বহল গোলকীয় পৰিৱেশৰ পাঠকৰ কথা ভাৱেনে ? আপুনি এতিয়া বেলেগ ধৰনৰ পাঠকৰ ( audience) ৰ কথা লিখি আছে নেকি ?\nপামুক : মই সচেতন যে মোৰ পাঠক ( audience) এতিয়া আৰু ৰাষ্ট্ৰৰ পাঠক হৈ থকা নাই। আনকি মই লিখাৰ সময়ত হয়তো বহল পৰিসৰৰ পাঠকক বিছাৰি আছিলো। মোৰ দেউতাই তেখেতৰ কিছুমান তুৰ্কী লেখক বন্ধুক ক’বলৈ লৈছিল যে তেওঁলোকে ৰাষ্ট্ৰীয় পাঠকক লৈ লিখে। ৰাষ্ট্ৰীয় হওঁক কিম্বা আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় এজন লেখকৰ পক্ষে পাঠকৰ পৰিসৰটোৰ বিষয়ে সচেতন হোৱাত সমস্যা আছে। মোৰ শেষৰ দুখন গ্ৰন্থই গড় হিচাপত সমগ্ৰ আধা মিলিয়নতকৈ অধিক পাঠক পাবলৈ সক্ষম হয়। তেওঁলোকৰ অস্তিত্বৰ বিষয়ে যে মই সচেতন, এই কথা মই অস্বীকাৰ নকৰো। আনহাতেদি, মই কেতিয়াও নাভাৱো যে তেওঁলোকক সন্তোষ্ট কৰিবলৈ মই লিখো। মই বিশ্বাসো কৰো যে মই যদি তেনেকুৱা কৰিছো তেওঁলোকে বুজি পাব। আৰম্ভনিৰে পৰা মই পাঠকক কিহবাৰ কাৰণে প্ৰস্তুত কৰো আৰু তাৰ পিছত আচৰিত কৰি পেলাওঁ। সম্ভৱত সেই কাৰণে মই দীঘল বাক্য ভাল পাওঁ।\nপ্ৰ : আপোনাৰ অ-তুৰ্কী পাঠক সকলৰ বাবে আপোনাৰ লেখনিৰ মৌলিকত্বক (originality) বুজিবলৈ তাৰ তুৰ্কী বাতাৱৰণটো জানিবলগীয়া হয়। এক তুৰ্কী প্ৰসংগত ( context) আপুনি আপোনাৰ সৃষ্টি-কৰ্মক কেনেকৈ চিনি উলিয়াব?\nপামুক : এক সমস্যা আছে যাক হেৰল্ড ব্লোমে ‘প্ৰভাৱৰ উৎকন্ঠা’ বুলি কৈছে। আন সকলো লেখকৰ দৰে ডেকা বয়সত মোৰো এই সমস্যাটো আছিল। মোৰ ত্ৰিছৰ আগতীয়া সময়চোৱাত মই ভাৱি আছিলো যে মই হয়তো টলষ্টয় অথবা টমাচ মানৰ দ্বাৰা অধিক প্ৰভাৱিত হৈছো। মোৰ প্ৰথমখন উপন্যাসত সেই ধৰণৰ নম্ৰ, সান্ত গদ্যৰ লক্ষ্য বান্ধি লৈছিলো। অৱশেষত মোৰ মনত খেলালে যে যদিও মোৰ টেকনিকত মই অধিক লব্দ কিবা (derivative) হৈ পৰিছো, প্ৰকৃত সত্যটো হ’ল ইউৰোপৰ পৰা ইমান আতঁৰত পৃথিৱীৰ এই অংশত মই কাম কৰি আছো অথবা তেতিয়া ঠিক তেনেকুৱা যেনেই লাগিছিল এটা পৃথক সাংস্কৃতিক আৰু ঐতিহাসিক পৰিৱেশত ইমান বেলেগ এসোপা পাঠকক আৰ্কষিত কৰিবলৈ চেষ্টা কৰা মানে ই মোক মৌলিকত্ব দান কৰিব যদিও সেয়া সহজে আৰ্জন কৰা। কিন্তু এইটো এটা কঠিন কামো কিয়নো এনে কৌশল ( technique) তৰ্জমাৰ ভিতৰলৈ নাহে অথবা ইমান সহজে ই ভ্ৰমি নুফুৰে। মৌলিকত্বৰ ফৰ্মূলাটো বৰ সৰল। সেয়া হ’ল আগতে একেলগ নকৰা দুটা বস্তুক একেলগ কৰা। Istanbul লৈ চাওঁক। ফ্লবাৰ্ট, নেৰভাল, গটিয়াৰ ( Gautier) ৰ দৰে একাংশ বিদেশী লেখকে প্ৰত্যক্ষ কৰা চহৰখনৰ এখন ৰচনা আৰু তেওঁলোকৰ দৃষ্টিকোণে তুৰ্কী লেখকসকলৰ ওপৰত কেনে প্ৰভাৱ পেলালে, তাৰ বিষয়ে এখন ৰচনা। ৰোমান্টিক প্ৰেক্ষাপটৰ সৈতে সংযোজিত এই ৰচনাখন হ’ল এখন আত্ম-জীৱনী। আগতে কোনেও এই কাম কৰা নাই। ৰিক্স ল’লে আপুনি নতুন বস্তু পাব। মই Istanbul ত এখন মুলানুগ গ্ৰন্থ পাবলৈ যত্ন কৰিছিলো। এই গ্ৰন্থ কৃতকাৰ্য হৈছে নে নাই মই নাজানো। The black book খনো তেনেকুৱা এটা নষ্টালজিক পাউষ্ট্ৰীয় পৃথিৱীৰ ইচলামিক ৰূপক, গপ্ল আৰু চাতুৰ্যৰ সৈতে যুক্ত কৰক। তাক ইষ্টানবুলৰ পৰিৱেশত স্থাপন কৰক আৰু চাওঁক কি হয়।\nপ্ৰ : Istanbul এ এনে এক অৰ্থ কঢ়িয়াই আনে যেন আপুনি সদায় এক অকলশৰীয়া সত্বা হৈ আহিছে। আজিৰ আধুনিক তুৰস্কত লেখক হিচাপে আপুনি নিশ্চিতভাৱে অকলশৰীয়া। আপুনি এনে এখন পৃথিৱীত ডাঙৰ হৈছে আৰু বসবাস কৰিছে, যিখনৰ পৰা আপুনি detached।\nপামুক : যদিও মই জাকৈয়া পৰিয়াল এটাত জন্ম লাভ কৰিছো আৰু সম্প্ৰদায়ৰ ধৰ্মবোৰ ল’বলৈ শিকোৱা হৈছিল, পিছত মই তাৰ পৰা ফালি চিৰি আতঁৰি আহিবলৈ এক প্ৰেৰণা অনুভৱ কৰিলো। মোৰ এক বিধ্বংশী দিশো আছে। খঙৰ ভমক আৰু খঙৰ মুহূৰ্তত মই কিছুমান কাম কৰো, যি মোক সম্প্ৰদায়ৰ ভাল লগা সংগৰ পৰা বিচ্ছিন্ন কৰে। মোৰ কপ্লনাই কাম কৰিবলৈ মোক নিসংগতাৰ বেদনাৰ দৰকাৰ হয়। তেতিয়া মই সুখী হওঁ। তুৰ্কী হোৱা হেতুকে, অলপ পিছতে মোক সম্প্ৰদায়টোৰ মৰমৰ দৰকাৰ হয় যিটো হয়তো মই ধ্বংশ কৰি পেলাইছো। Istanbul এ মাৰ সৈতে মোৰ সৰ্ম্পক ছিন্ন কৰি পেলালে। আমি ইজনে সিজনক আৰু দেখা নাপাওঁ। অৱশ্যে কাচিৎহে মই মোৰ ভাতৃক দেখা পাওঁ। শেহতীয়া মন্তব্যবোৰৰ বাবে তুৰ্কী জনতাৰ সৈতেও মোৰ সৰ্ম্পকটো জটিল হৈ আছে।\nপ্ৰ : তেনেহলে আপুনি নিজকে কেনেদৰে তুৰ্কী হোৱা বুলি ভাৱে ?\nপামুক : প্ৰথমে জন্ম-সূত্ৰে মই এজন তুৰ্ক। তাকে লৈ মই সুখী। আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যায়ত মোক দেখাতকৈ অধিক তুৰ্কী বুলি ধৰা হয়। মই তুৰ্কী লেখক হিচাপে পৰিচিত। প্ৰাউষ্টে যেতিয়া প্ৰেমৰ বিষয়ে লিখে, তেওঁ সাৰ্বিক প্ৰেমৰ কথা কয়। বিশেষকৈ আৰম্ভনিৰ সময়ত মই যেতিয়া প্ৰেমৰ কথা লিখিছিলো, মানুহে ক’বলৈ লৈছিল যে মই তুৰ্কী প্ৰেমৰ কথা লিখিছো। মোৰ গ্ৰন্থ অনুবাদ হ’বলৈ ধৰাত তুৰ্কসকলে গৌৰৱ অনুভৱ কৰিলে। তেওঁলোকৰ বাবে মই এজন তুৰ্কতকৈ বেছি কিবা আছিলো। এবাৰ আপুনি আন্তঃৰাষ্টীয় পৰ্যায়ত পৰিচিত হ’লে আপোনাৰ তুৰ্কীত্বক (turkishness) আন্তৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যায়ত underline কৰা হয়। তেতিয়া আপোনাৰ তুৰ্কীত্বক তুৰ্কসকলে underline কৰে। তেওঁলোকে আপোনাক ঘুৰাই লয় (reclaim)। আপোনাৰ জাতীয় পৰিচয়ৰ ধাৰণা এনে কিবা এটা হৈ পৰে, যাক আনে কৌশলেৰে ব্যৱহাৰ (manipulate )কৰে। আন মানুহে তাকে আৰোপ কৰে। মোৰ ক’লাতকৈ তুৰস্কক আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যায়ত প্ৰতিনিধিত্বকৰণক লৈ তেওঁলোক অধিক উদ্বিগ্ন। এই কথাই মোৰ বাবেদেশত অধিক সমস্যাৰ সৃষ্টি কৰে। জনপ্ৰিয় বাতৰি কাকত (popular press) পঢ়ি, মোৰ গ্ৰন্থৰ বিষয়ে নজনা মানুহে মই তুৰস্কৰ বিষয়ে বাহিৰৰ মানুহক জনোৱা কথাক লৈ উদ্বিগ্ন হ’বলৈ আৰম্ভ কৰিছে। ভাল আৰু বেয়া, দানৱ আৰু দেৱদূতেৰে সাহিত্য নিৰ্মাণ হয়। তেওঁলোক ক্রমে মোৰ দানৱটোক লৈয়ে কেৱল উদ্বিগ্ন হৈ পৰিছে।\n(অনুবাদকৰ ফোন : ৮৪৮৬২-৫৮১০২,\nএই সমল ছপা-মাধ্যমত সাতসৰী আলোচনীতো পূৰ্বে প্ৰকাশ পাইছে)


ষ্টক মাৰ্কেটত বিনিয়োগৰে কিদৰে ধন ঘটিব; বৰপেটীয়াৰ পৰা শিকক! -\nHomeআঞ্চলিকষ্টক মাৰ্কেটত বিনিয়োগৰে কিদৰে ধন ঘটিব; বৰপেটীয়াৰ পৰা শিকক!\nবৰপেটা : কৰ’না কাল আৰু লক্ডাউনৰ সময়ত বহু লোক অৰ্থনৈতিকভাৱে জুৰুলা হৈ পৰিছিল। কিন্তু তেনে এক সংকটকালতে অসমৰ বৰপেটা জিলাই দেশৰ অৰ্থনৈতিক মানচিত্ৰত এক বিশেষ স্থান দখল কৰিবলৈ সক্ষম হৈছে। ষ্টক মাৰ্কেটত বিনিয়োগ কাৰী দেশৰ শীৰ্ষৰ জিলা সমূহৰ মাজত স্থান লাভ বৰপেটাৰ।\n‘দ্য টাইমছ্ অৱ ইণ্ডিয়া’ বাতৰি কাকতত প্ৰকাশিত “Bull run reaches Barpeta” শীৰ্ষক এই খৱৰটো মতে দেশৰ ষ্টক মাৰ্কেটত আগষ্ট মাহত নতুনকৈ বিনিয়োগ কৰা লোকৰ সংখ্যাৰে বৰপেটাই অষ্টম স্থানত আছে। যোৱা মাহটোত দেশৰ নতুন বিনিয়োগকাৰীৰ ভিতৰৰ ০.৮ শতাংশ লোকেই বৰপেটা জিলাৰ।\nএসময়ত বাণিজ্যৰ সৈতে নদন-বদন হৈ থকা বৰপেটাৰ সেই ব্যৱসায়িক ধাৰা লকডাউনে যথেষ্ট ম্লান কৰি পেলাইছিল৷ নতুন প্ৰজন্মৰ গৰিষ্ঠসংখ্যকৰ মাজত ব্যৱসায়-বাণিজ্য এৰি চৰকাৰী চাকৰিমূখী এক প্ৰৱণতা দেখা গৈছিল । কিন্তু তাৰ মাজতে টাইমছ অৱ ইণ্ডিয়া বাতৰি কাকতৰ বাতৰিটোৱে অহা প্ৰজন্মই বাণিজ্যৰ ধাৰাটোক আগুৱাই নি উপাৰ্জনৰ নতুন পথ হিচাপে ষ্টক মাৰ্কেটৰ দৰে অগতানুগতিক পথ ল’বলৈ চেষ্টা কৰাৰ আশা আনিছে৷\nPrevious articleঅক্টোবৰত মুকলি হ’ব মানাহ ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান; কি কি সুবিধা পৰ্যটকৰ বাবে?\nNext articleকেনেকৈ প্ৰেয়সীৰ ঘৰত মৃত্যু হৈছিল মিৰাজুলৰ? কি ওলাল আৰক্ষীৰ অনুসন্ধানত?


এজমা বা হাঁপানীৰ লক্ষণ, কাৰন আৰু প্ৰতিকাৰ- Ashtma symptoms, ashthma prevention, asthma causes. - fitassam\n14/10/2020 22/01/2021 Mitali Saikia0Comments\nকেঁচুৱাৰ জন্মৰ ঠিক পিছতে মুখ আৰু নাক আদিৰ পৰা লেলাউটিৰ নিচিনা যিবিলাক বস্তু বাহিৰ ওলায়,সেই বস্তুখিনি যদি পৰিষ্কাৰ কৰি পেলােৱা নহয়, তেন্তে শিশুৰ এজমা ৰােগ হ’ব পাৰে।\n➡ এজমা ৰােগৰ অন্যতম মুখ্য কাৰণ হ’ল বায়ুত যিদৰে ধূলি – বালি, ৰাসায়নিক দ্রব্য বিশেষকৈ কার্বন – ডাইঅক্সাইড, কার্বন মনােক্সাইড আদি বৃদ্ধি পাইছে এইবােৰৰ দ্বাৰা বায়ু প্ৰদূষণ হৈ এই ৰােগ হ’ব পাৰে। (asthma causes in Assamese)\n➡ বীজাণুজনিত কাৰন বা সংক্ৰমণৰ ফলত এজমা ৰােগ হ’ব পাৰে। এজমা বিশেষকৈ ৰেচপিৰেটৰী ছিচাইটিয়েল ভাইৰাছ (Respiratory Syncytial Virus ), ইনফ্লুয়েঞ্জা ভাইৰাছ, আদিৰ সংক্ৰমণৰ ফলত এজমা ৰােগ হ’ব পাৰে। (asthma causes in Assamese)\n➡ যিবােৰ শিশুৰ চাৰি যায় পাঁচ বছৰ বয়সত ইনফ্লুয়েঞ্জা হয়, তেনে শিশুৰ আঠ/ন বছৰ বয়সত এজমা হ’ব পাৰে। (asthma causes in Assamese)\n➡ পিতৃ- মাতৃ বা অন্য কোনাে লােকে ঘৰত ধূমপান (Passive smoking) কৰিলে শিশুৰ এজমা হােৱাৰ সম্ভাৱনা থাকে। ধূম্রপান বা দূষিত বায়ু সেৱনৰ ফলত বয়স্ক লােকৰো এজমা হ’ব পাৰে। (asthma causes in Assamese)\n➡ হঠাতে উত্তেজিত হােৱা আৰু অধিক চিন্তা ভাৱনাত এই ৰােগ বেছিকৈ হয়। অর্থাৎ মানসিক অৱস্থাৰ কাৰণে এজমা হ’ব পাৰে। (asthma causes in Assamese)\n➡ পােহনীয়া জীৱ- জন্তুৰ নােম, চুলি, গাখীৰ বা গাখীৰৰ পৰা প্রস্তুত কৰা খাদ্যদ্রব্য, ফুলৰ ৰেণু, ধূলি – মাকতি আদিৰ পৰাও এজমা হােৱাৰ সম্ভাৱনা অধিক। (asthma causes in Assamese)\n➡ ঘৰৰ ভিতৰত বিশেষকৈ কাপােৰ – কানি, আচবাব, বিছনা, গাৰু আদিত ধূলি – মাকতি লাগি থাকিলে। সেইবিলাক বায়ুত মিহলি হৈ নাকেদি হাওঁফাওঁলৈ প্রৱেশ কৰাৰ ফলত সহজে এজমা ৰােগ সৃষ্টি হয়। সেয়েহে দেৱালী আৰু দচেৰা আদি উৎসৱৰ সময়ত এজমা ৰােগ বেছিকৈ হােৱা দেখা যায়। (asthma causes in Assamese)\n➡ ঠাণ্ডা পানীত গা ধুলে বা অন্যান্য কাৰণত দীর্ঘদিন ধৰি চৰ্দি কাহ হৈ থাকিলে শেষত এনে ৰােগী এজমাত আক্রান্ত হ’ব পাৰে৷(asthma causes in Assamese)\n➡ বংশগতভাৱেও এই ৰােগ হ’ব পাৰে। বিশেষকৈ পিতৃ-মাতৃ এই ৰােগত আক্রান্ত হলে । উত্তেজনা ও উত্তেজনাৰ কাৰণে এজমা ৰােগ বৃদ্ধি আৰু সৃষ্টি হােৱাত সহায় হ’ব পাৰে । (asthma causes in Assamese)\nক্ৰনিক অথবা পুৰনি এজমা ৰোগীৰ অনবৰতে বুকুৰ পৰা ঘেৰঘেৰনি শব্দ উলায়৷ পৰিশ্ৰম কৰোতে বা নিশ্বাস লওতে কষ্ট হয়। কাহৰ লগতে পাতলীয়া কফ বাহিৰ ওলায় । এনে ৰোগী সাধাৰণতে শ্বাসতন্ত্ৰত বেক্টেৰিয়াৰ দ্বাৰা আক্রান্ত হয়। ৰোগীৰ শেষ ৰাতি টোপনি কম হয়। ৰোগীয়ে বিছানাৰ পৰা উঠি বহে। শৰীৰ দুৰ্বল হৈ পৰে। ৰােগ বেছি পুৰণি হ’লে ৰােগীৰ অৱস্থা শােচনীয় হৈ পৰে। এনে অৱস্থাক Status Asthematicus বােলা হয়৷ (asthma symptoms in Assamese)\nধূলি – মাকতি, চিগাৰেটৰ ধোঁৱা আৰু অন্যান্য কল – কাৰখানাৰ ধোৱাৰ পৰা সদায় শিশুক আঁতৰত ৰখাৰ ব্যৱস্থা কৰিব লাগে৷\nএলার্জি সৃষ্টি কৰিব পৰা বস্তু খাব নালাগে আৰু তেনে বস্তু বা জীৱ – জন্তু আদিৰ পৰা আঁতৰত থাকিব লাগে।\nবিছনাৰ কাপােৰ – কানি সদায় ৰ’দত দিয়াৰ ব্যৱস্থা কৰিব লাগে৷ শুৱা কোঠা সদায় পৰিষ্কাৰ কৰি ৰাখিব। লাগে যাতে ধুলি – মাকতি কেতিয়াও হ’ব নােৱাৰে।\nক’লা তুলসীৰ পাত , বগা বাহকৰ পাতৰ ৰস , তিতা ফুল ( ৰঙা বাহক ), বগা বাহকৰ ফুল , আদা, হালধিৰ ৰস, দোৰােণ বন, যষ্ঠিমধু, জালুক, পিপলি, লেটা গুটি, মৌ, সৰু মানিমুনি , বৰ মানিমুনি, ব্রাহ্মী শাক, পচতীয়াৰ কোমল পাত, যনী, আমলখি, শিলিখা, ত্রিফলা, জিলমিল ( ভটুৱা ) শাক, কিচমিচ, শুহনি বন, অর্জুন গছৰ চালৰ ৰস, নীলকণ্ঠ, গােমধান, চজিনা, বিলাহী, মধুৰীআম , ধনিয়া, বিয়নীসাৱটা, সৰু ইলাচি, নহৰু, মৰাণ আদা, সুমথিৰা টেঙা, মহানিম , কেহৰাজ, ভেকুৰী, কালমেঘ, জৰাটেঙা, গুড়, থেকেৰা, জলকীয়া, ৰবাব টেঙা, বেল, চিৰতা ।\nকল, বিড়ি – চিগাৰেট, সকলাে ধৰণৰ মিঠা বস্তু, কচু, বেঙেনা, বিজলুৱা বস্তু, লাউ, সৰিয়হ শাক, গাখীৰ, পিয়াজ, পূৰৈ শাক, মাখন, ধপাত, কলমৌ শাক, ভাং , ভেণ্ডি , বিভিন্ন প্ৰকাৰৰ আইচক্রীম, মদ, ঠাণ্ডা বস্তু, ঠাণ্ডা পানী, উৰহী, মাটিমাহ, আলু, মচুৰ দাইল, নতুন চাউলৰ ভাত, বৰালি মাছ, শাল মাছ, তেতেলী, চেঙা মাছ, ৰহৰ দাইল, মাগুৰ মাছ, আঁৰি মাছ, তামােল, পইতা ভাত আদি নাখাব লগতে ধোৱা আৰু ধূলিৰ পৰা আঁতৰত থাকিব লাগে।\nমোৰ Intagram page – https://www.instagram.com/fitassam?r=nametag\nমোৰ Facebook page –https://www.facebook.com/fitassam/ (দেহ,মন আৰু স্বাস্থ্য)\n← ৰাতিপুৱা খালী পেটত পানী- কেতিয়া, কিমান আৰু কেনেদৰে খাব ? Benefits of drinking water early morning empty stomach in Assamese\nফিজিওথেৰাপি (physiotherapy)য়ে দিয়ে যিকোনো বিষৰপৰা মুক্তি- Physical therapy/physiotherapy →\nএজমা/হাঁপানী -ashthma in assamese\n02/02/2020 Mitali Saikia 0


পাকস্থলীটো খাদ্যনলীৰ আটাইতকৈ বহল অংশ আৰু ই মধ্যচ্ছদাৰ ঠিক তলতে বাওঁফালে অৱস্থিত। পাকস্থলীটো পেশীযুক্ত আৰু আকৃতিত ইংৰাজী J আখৰটোৰ দৰে। পূৰ্ণবয়স্ক মানুহৰ পাকস্থলীৰ আয়তন প্ৰায় 1500 মি. লি.। ই ওপৰৰ পিনে ইছ’ফেগাছৰ লগত আৰু তলৰ পিনে ডুৱ’ডেনামৰ লগত সংযুক্ত হৈ থাকে। ইছ’ফেগাছ আৰু পাকস্থলীৰ সংযোগস্থলৰ ৰন্ধ্ৰটোক হৃদৰন্ধ্ৰ (Cardiac orifice) আৰু এই অঞ্চলত থকা পেশীবলয়ক হৃদবলয় (Cardiac sphincter) বোলে। আকৌ পাকস্থলী আৰু ডুৱ’ডেনামৰ সংযোগ ৰন্ধ্ৰটোক নিৰ্গম ৰন্ধ্ৰ (Pyloric orifice) আৰু ইয়াত থকা পেশীবলয়ক নিৰ্গমবলয় (Pyloric sphincter) বোলে। পাকস্থলীটোৰ ওপৰ ফালে কম বক্ৰতা (Curvature) আৰু তলফালে অধিক বক্ৰতা থাকে।\nপাকস্থলীটোৰ4টা অংশ থাকে, যেনে – হৃদপ্ৰান্ত (Cardiac end), ফাণ্ডাছ (Fundus), দেহাংশ (Body) আৰু জঠৰ নিৰ্গম (Pyloric end)।\n1. হৃদপ্ৰান্তীয় অংশ (Cardiac end): পাকস্থলীৰ এই অংশটো হৃদপিণ্ডৰ ওচৰতে থাকে বাবে ইয়াক হৃদপ্ৰান্ত বোলা হয়। পাকস্থলীৰ এই অংশটোত অন্ননলীডাল (Oesophagus) মুক্ত হৈছে। পাকস্থলীৰ হৃদপ্ৰান্তত মুক্ত হোৱা অন্ননলীৰ ছিদ্ৰটো এখন পেশীয় অৱৰোধিনীৰ (Sphincter) দ্বাৰা নিয়ন্ত্ৰিত হয়। ইয়াক জঠৰান্ননলী অৱৰোধিনী (Gastroesophageal sphincter) বোলা হয়।\n2. ফাণ্ডাচ বা ঘূৰণীয়া অংশ (Fundus): পাকস্থলীৰ হৃদপ্ৰান্তৰ ঠিক পাছৰ অংশখিনি ঘূৰণীয়া। ইয়াকে ফাণ্ডাচ বা ঘূৰণীয়া অংশ বোলে। সাধাৰণতে এই অংশখিনিত বায়ু বা গেছ জমা হৈ থাকে।\n3. দেহাংশ (Body): পাকস্থলীৰ মাজৰ মুখ্য অংশখিনিকে দেহ (Body) বুলি কোৱা হয়।\n4. জঠৰ নিৰ্গম (Pyloric end or Pylorus): পাকস্থলীৰ তলফালৰ অংশটোক জঠৰ নিৰ্গম বোলা হয়। ইয়াক আকৌ দুটা ভাগত ভগোৱা হৈছে, যেনে – জঠৰ নিৰ্গম কোটৰ (Pyloric antrum) আৰু জঠৰ নিৰ্গম নলী (Pyloric canal)। জঠৰ নিৰ্গন নলীডাল ডুৱ’ডেনামত মুক্ত হৈছে। জঠৰ নিৰ্গম নলী আৰু ডুৱডেনামৰ সংযোগ অঞ্চলত থকা অৱৰোধিনী এখনে পাকস্থলীত আংশিক ভাবে পাচিত হোৱা খাদ্য নিয়ন্ত্ৰিত ভাবে ডুৱডেনামত প্ৰৱেশ কৰিবলৈ দিয়ে।\nপাকস্থলীৰ কাৰ্য (Functions of the stomach): পাকস্থলীত প্ৰৱেশ কৰা খাদ্য বস্তুবোৰ সাময়িক ভাবে জমা হৈ থাকে। পাকস্থলীত খাদ্য বস্তুবোৰ মন্থিত হৈ জঠৰ ৰসৰ (Gastrict juice) লগত মিহলি হয়। ইয়াত প্ৰ’টিন আৰু স্নেহ পদাৰ্থবোৰৰ আংশিক ভাবে পাচন হয়। ইয়াতে কাষ্টলৰ আভ্যন্তৰিক কাৰক (Castle’s intrinsic factor) নামৰ এবিধ গ্লাইক’প্ৰটিনৰ উৎপত্তি হয়। ক্ষুদ্ৰান্তৰ পৰা ভিটামিন B12 অৱশোষণৰ বাবে এই কাৰকৰ প্ৰয়োজন হয়। ইয়াৰ পৰা পেপ্‌চিনোজেন আৰু প্ৰ’ৰেনিন নামৰ প্ৰ’এনযাইম উপৰিও জঠৰ লাইপেজ আৰু জঠৰ এমাইলেজ নামৰ এনযাইম ক্ষৰণ হয়। পাকস্থলৰ বেৰৰ পৰা ক্ষৰণ হোৱা HCl য়ে খাদ্যৰ লগত গৃহীত বেক্টেৰিয়া, বীজাণু আদি ধ্বংস কৰে। পাকস্থলীৰ পৰা গেষ্ট্ৰিন (Gastrin) নামৰ এবিধ হৰমনো নিঃসৰণ হয়। ইয়াৰ উপৰিও পাকস্থলীৰ বেৰখনে এলকহ’ল, এচ্‌পিৰিণ, কিছুমান স্নেহ পদাৰ্থত দ্ৰবণীয় ঔষধ, পানী, গ্লুক’জ আদি শোষণ কৰে।


আছে চাকৰি লাভৰ যোগ, হ’ব পাৰে বিবাহ! শীঘ্ৰেই এই কেইটা ৰাশিৰ জাতক-জাতিকাৰ বাবে আছে শুভ সংবাদ– News18 Assam\nআছে চাকৰি লাভৰ যোগ, হ’ব পাৰে বিবাহ! শীঘ্ৰেই এই কেইটা ৰাশিৰ জাতক-জাতিকাৰ বাবে আছে শুভ সংবাদ\n»আছে চাকৰি লাভৰ যোগ, হ’ব পাৰে বিবাহ! শীঘ্ৰেই এই কেইটা ৰাশিৰ জাতক-জাতিকাৰ বাবে আছে শুভ সংবাদ\nUpdated:October 23, 2020, 9:19 AM IST\nঅক্টোবৰ মাহৰ পৰা জ্যোতিষ শাস্ত্ৰয়ো বহু কেইটা ৰাশিৰ জাতক-জাতিকাৰ বাবে আগন্তুক মাহ কেইটা শুভ বুলি উল্লেখ কৰিছে।\nLast Updated: October 23, 2020, 9:19 AM IST\n২০২০ বছৰটো কোৰোণাৰ নামতে পাৰ হৈ গ’ল। পিছে এতিয়া ক্ৰমাত্ স্বাভাৱিক হৈ আহিছে পৰিস্থিতি। অক্টোবৰ মাহৰ পৰা জ্যোতিষ শাস্ত্ৰয়ো বহু কেইটা ৰাশিৰ জাতক-জাতিকাৰ বাবে আগন্তুক মাহ কেইটা শুভ বুলি উল্লেখ কৰিছে। এই সময়তে অহা শুকুৰবাৰে কন্যা ৰাশিত প্ৰৱেশ কৰিব শুক্ৰগ্ৰহ। আৰু ১৭ নৱেম্বৰলৈকে থাকিব কন্যা ৰাশিতে।\nমকৰ- চাকৰিত পদোন্নতিৰ যোগ। দৰমহা বৃদ্ধিৰ সম্ভাৱনা। অক্টোবৰ মাহৰ পিছত পাব পাৰে ভাল খবৰ।\nFirst published: October 23, 2020, 8:27 AM IST


মোৰ ক্ষেত্রত এনে হৈছিল – দিব্যজ্যোতি চৌধুৰী – ফটাঢোল\nআজিৰ পৰা পাঁচ বছৰ মানৰ আগৰ কথা | মই ঘৰৰ লাগতিয়াল বস্তু অলপ বজাৰ কৰিবলৈ আমাৰ নগাওঁ চহৰলৈ বুলি ৪০৭(407) গাড়ীত উঠিলো | আমাৰ ঘৰৰ পৰা নগাওঁ চহৰলৈ প্রায় ১৫ কি:মি: দূৰ | মই উঠোতে গাড়ীখনত প্রায়বোৰ চিটেই খালী আছিল | কিন্তু দুই কি:মি: মান যোৱাৰ পাছত চিটবোৰ পূৰ হ’ল । আৰু অলপ দূৰ যোৱাৰ পাছত আৰু যাত্রী উঠিল । ঠেলা-হেঁচাৰ সৃষ্টি হল । আৰু অলপ দূৰ যোৱাৰ পাছত বহু যাত্রী উঠিল । যাত্রীসকলৰ সৰহ সংখ্যকেই মহিলা আৰু শিশু । গাড়ীখনৰ ভিতৰত সাংঘাতিক ঠেলা-হেঁচা হল |\n: ভাইটি,ইয়াক অলপ ধৰিবানেকি ?— থিয় হৈ থকা এগৰাকী বয়সস্থ মহিলাই মোৰ ফালে কেঁচুৱা এটা আগবঢ়াই দিলে । এটা ন, দহ মাহ মান বয়সৰ লোদোৰ পোদোৰ ল’ৰা কেঁচুৱা ।\n: অ ল’ম দিয়ক ।—মই কেঁচুৱাটো হাত পাতি ল’লো। মানুহজনীক চিটটোকে দিম বুলি ভাবিছিলো যদিও নিদিলো । কাৰণ থিয় হব লাগিব মাইকী মানুহৰ মাজত আৰু ভালকৈ থিয় হ’ব নোৱাৰি মূৰটো তললৈ মূৰ কৰি থাকিব লাগিব ।কাৰণ মোৰ উচ্চতাৰ মানুহে ৪০৭ ত থিয় হ’ব নোৱাৰে । মূৰটো গাড়ীৰ বডিত লাগি যায় । কেঁচুৱাটোক কোঁচত বহুৱাই ল’লো । আমনি নাই। কিবা ক’লেই হাঁহি দিয়ে ।মোৰ খুউব ভাল লাগিল।\nগাড়ীখন গৈ ননৈ পালে । তাতে অলপ যাত্রী নামি গ’ল । মই বহা চিটটোৰ খিড়িকীৰ কাষত বহা যাত্রীজন ননৈত নামি গ’ল । ঠেলা-হেঁচা অলপ কমিল ।\n: আপুনি অলপ সিফালে যাওঁকচোন। — কাৰোবাৰ মাতত চাই দেখিলো, এজনী কম বয়সৰ বোৱাৰী । মই খিড়িকীৰ ফালে গ’লো আৰু মানুহগৰাকী বহি পৰিল।\nননৈৰ পৰা গাড়ীয়ে বেছি স্পীড লয়। তেতিয়ালৈ কেঁচুৱা মোৰ কোলাত টোপনিত লালকাল দিলে। খোলা খিড়িকীয়েদি বৰকৈ বতাহ সোমোৱাত তাৰ সৰু দেহাটো কঁপি উঠিল । মোৰ মনটো বেয়া লাগিল। মই গ্লাছখন বন্ধ কৰি দিলো। তাৰ ভৰি কেইটা চুই চালো, ঠাণ্ডা পৰিছেনেকি। নাই পৰা । মোৰ কাষত বহা মহিলা গৰাকীয়েও কেঁচুৱাটোৰ হাত ভৰি চুলে। কপালখন মোহাৰি দিলে। নাৰী গৰাকীৰো চাগৈ সন্তান আছে। নাৰীবোৰ সকলো মমতাময়ী । মই ভাবিলো।\nগৰম লাগিল । মই অলপ গ্লাছখন খুলি দিলো। বতাহ লাগিলেই সি জিকাৰ খাই উঠে। মই আকৌ বন্ধ কৰি দিলো। কেঁচুৱাটোক মই যিমান মৰম কৰি গৈছো মহিলা গৰাকীয়েও কৰিছে সিমান।\nআঠ, ন কি:মি:মান যোৱাৰ পাছত মোৰ ভাব হ’ল যে মোক কেঁচুৱাটো দিছিল কোনে। এগৰাকী বয়সস্থ যেন মহিলাই। মই মানুহ গৰাকীক বিচাৰি ইফালে সিফালে চালো। নাই; মানুহ গৰাকী গাড়ীত নাই। মই ভালেমান সময় উচপিচাই মানুহ গৰাকীক বিচাৰিলো। নাই, মানুহ গৰাকীক পোৱা নগ’ল।\nএইবাৰ মই ভয় খালো । আৰে,কোনো গাৰ্জেন যদি নোলায়, কেঁচুৱাটো মই কি কৰিম ? কোনোবাই মোক ফচালে নেকি ? এবাৰ ভাবিলো কোনো নোলালে নাই, ঘৰলৈকে লৈ যাম । পিচমুহূৰ্ততে ভাবিলো নাই নিনিওঁ। বদনামহে হব । কোনো কোনোৱে হয়তো ক’ব– ক’ত তাক গাড়ীত কোনোবাই দি থৈ গ’ল ! কথা হ’ব পাৰেনেকি ? ইয়েই কৰবাত কিবা গণ্ডগোল কৰিলে চাগৈ । হে ভগৱান,তেতিয়া কি হ’ব ? নাই, সদৰ থানাৰ অ’চিকে ক’বগৈ লাগিব। অ’চিয়ে সুধিব কি হ’ল? মই ক’ম– এই কেঁচুৱাটো গাড়ীতে মোক কোনোবাই দি পলাল । অ’চিয়ে ক’ব– ওলা ইয়াৰ পৰা,য’লৈ নিয়’ ত’লৈ নে, এনে বুৰ্বক মানুহনে কোনোবাই কেঁচুৱা কোঁচত দি পলায়(চিনেমা হোৱা হ’লে মোৰ মনৰ অৱস্থা দেখুৱাই দিলে হয়)..!\nশেষত ভাবিলো যে অনাথ আশ্ৰমলৈকে লৈ যাম।\n: আপুনি ইমান কিয় খচমচাই আছে? —মোৰ কাষত বহা মহিলা গৰাকীয়ে মোক সুধিলে |\n: এ ৰ’ব হে । মোক এই কেঁচুৱাটো কোনে দি গুছি গ’ল? কেঁচুৱাটো কি কৰিম এতিয়া মই ? —চিন্তিত মনেৰে মই ক’লো।\n: আৰে এইটো মোৰেই ল’ৰা ।—মহিলা গৰাকীয়ে কৈ উঠিল ।\n: হয়,বাইদেৱে লৈ আছিল। বাইদেউ মানুহৰ হেঁচাত সৌ তাত সোমালগৈ। — মানুহজনীয়ে ড্রাইভাৰৰ পিছফালে থকা বেৰখনৰ ফাঁকলৈ আঙুলিয়ালে। মানুহগৰাকীৰ চুলিকোঁচাহে ওলাই আছে। মই স্বস্তিৰ নিশ্বাস এৰিলো।কিন্তু পিচ মুহূৰ্তত কাষত বহা মানুহজনীলৈ মোৰ বৰ খং উঠিল।\n: তাক দিয়ক ।— মানুহ জনীয়ে কেঁচুৱাটোলৈ হাত মেলিলে ।\n: নাই,নিদিও। — মই ক’লো।\n: হা,নিদিয়ে ? কিয় নিদিয়ে ? মোৰ কেঁঁচুৱাহে !— মানুহজনী জঁকি উঠিল।\n: নহ’বও পাৰে —মই ক’লো।\n: কি নহ’বও পাৰে ? আপুনি কি কথা ক’বলৈ আহিছে। মোৰ কেঁচুৱা আকৌ। দিয়ক….\nখঙত মানুহজনী ৰঙা পৰিল।\n: যি গৰাকী মানুহে মোক কেঁচুৱাটো দিছিল মই তেখেতকহে দি’ম। —মই ক’লো। বহুত আগতে বহিবলৈ চিট পাইছে তেখেতে। মোৰ হাতত কেঁচুৱাটো দি নিজে ফস্তি মাৰি বহি আহিছে আৰু মোক টেনচনত পেলাই মাৰিছে। মই মুখেৰে ভোৰভোৰাই থাকিলো। ইতিমধ্যে গাড়ী নগাওঁ পালে আৰু যাত্রীবোৰ নামিব ধৰিলে। প্রথমে থিয় হৈ অহা যাত্রীসকল নামিল। চুক এটাৰ পৰা মোক কেঁচুৱা দিয়া মানুহজনী ওলাই আহি বোৱাৰীয়েকক ক’লে—তাক ল হে…\n: নিদিয়ে ।—মানুহজনীয়ে যেন মোক ঘুচিয়াবহে এতিয়া।\n: কেঁচুৱাটো মোক আপুনি দিছিল ন ?—বয়সস্থ মহিলা গৰাকীক সুধিলো।\n: এখেতক দিব লাগে ?\n: অ, মাক তায়ে।\n: অ,তেন্তে লওঁক । —কেঁচুৱা আগবঢ়াবলৈ নাপালোৱে একে আজোৰে কেঁচুৱাটো মোৰ পৰা কাঢ়ি লৈ গ’ল। যাওঁতে মুখেৰে ভোৰভোৰাই মোক গালি পাৰি গ’ল। ভাগ্যে হাতত বেলনা মাৰি বা হেতা,ঝাৰু নাছিল…!\n« বলীউড টাইপৰ প্ৰেম কাহিনী – সোণটো ৰঞ্জন বৰুৱা\nলিমাৰিক – ধনজিৎ বৰুৱা »


প্রধানমন্ত্রীৰ ডাঙৰ ঘোষণা! একেবাৰতে পেট্র’লৰ দাম কমিল ১০ টকা | News Next One\nFriday, April 19, 2019 Last Update: 2:57 PM\nপ্রধানমন্ত্রীৰ ডাঙৰ ঘোষণা! একেবাৰতে পেট্র’লৰ দাম কমিল ১০ টকা\nSaturday 3rd of November 2018 03:11 pm | by NNO Digital Desk | 0\nকলম্বোঃ গোটেই দেশতে চলিছে ৰাজনৈতিক সংকট৷ ইয়াৰ মাজতে এটা ডাঙৰ ঘোষণা কৰিলে শ্রীলংকাৰ নতুন প্রধানমন্ত্রী মাহিন্দা ৰাজাপাকছেই। একেবাৰতে ১০ টকা কমি গ’ল পেট্র’লৰ দাম। যোৱা শুকুৰবাৰে ৰাষ্ট্ৰপতি মৈত্রীপালা ছিৰিসেনাই প্রধানমন্ত্রী ৰণিল বিক্রেমেসিংঘেক অপসাৰণ কৰি ৰাজাপাকছেক দেশেৰ প্রধানমন্ত্রীৰ পদত অধিস্থিত কৰিছিল।\nৰাজাপাকছে দেশখনৰ বিত্তমন্ত্রীও। পদত অধিস্থিত হোৱাৰ পাছতেই দেশখনৰ উন্নয়নৰ বাবে এলানি আর্থনৈতিক সংস্কাৰৰ কথা ঘোষণা কৰে নৱনিযুক্ত প্রধানমন্ত্রীজনে। আৰু এই সংস্কাৰৰ প্রথম পদক্ষেপ হিচাপে হ্ৰাস কৰা হ’ল পেট্র’ল আৰু ডিজেলৰ দাম।\nপেট্র’ল আৰু ডিজেলৰ দাম প্রতি লিটাৰত ক্রমে ১০ আৰু সাত টকাকৈ কমোৱা হয়। শ্রীলংকৰ বর্তমানৰ অর্থনৈতিক অৱস্থাৰ বাবে পূর্বৰ চৰকাৰকেই দায়ী কৰিছে ৰাজাপাকছেই। অৱশ্যে তেওঁৰ নিযুক্তিৰ আইনী বৈধতাক লৈ প্রশ্ন উঠিছে স্থানীয় আৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় মহলত। বিক্রেমেসিংঘেও তেওঁৰ অপসাৰণৰ নির্দেশক প্ৰত্যাহ্বান জনাই কৈছে যে সুযোগ দিলে তেওঁ পার্লামেন্টত সংখ্যাগৰিষ্ঠতা প্রমাণ কৰিবলৈ সাজু।


হু কেয়াৰচ - লক্ষ্য জ্যোতি নাথ - সাহিত্য ডট অৰ্গ\nহু কেয়াৰচ – লক্ষ্য জ্যোতি নাথ\nআমাৰ অসমৰ নিউজ চেনেল কেইটাই স্বৰ্গদেউৰ সুখ-শান্তি নোহোৱা কৰিছে, শান্তিৰে খাব-শুব নিদিয়া হৈছে৷ য’তে-ত’তে ডিঙিত কেমেৰাটো লৈ স্বৰ্গদেউৰ জিনা হাৰাম কৰি দিছে৷ পাৰিলে যেন স্বৰ্গদেউয়ে গা ধুই থকা বাতৰিও সম্প্ৰচাৰ কৰিব “হয় ফিউজ লাইভেই অসমৰ একমাত্ৰ চেনেল যোনে অসমৰ স্বৰ্গদেউয়ে গা ধুই থকা এক্সক্লুছিভ দৃশ্য সম্প্ৰচাৰ কৰি আছে, কেমেৰা পাৰচন চানুক স্বৰ্গদেউয়ে গা ধুওঁতে কি চাবোন ব্যৱহাৰ কৰে সেই দৃশ্য ভালকৈ দেখুৱাবলৈ অনুৰোধ কৰিছো৷”\nএইবোৰ কথাতেই স্বৰ্গদেউৰ গা বেয়া, প্ৰেচাৰ ল’ হৈ গৈছে৷\nপৰহি দিনা মিটিং এখনত ভাষণ দি থাকোতেই মূৰ ঘূৰাই শুই পৰিল৷ তাৰ পিছত হুৱা-দুৱা অৱস্থা৷ দুটামান নিউজ চেনেলে বোলে শোকবাণী সহ ব্ৰেকিং নিউজ টাইপ কৰি ৰেডি হৈ আছিল, অপেক্ষা মাথো শেষ বাতৰিলৈ৷\nলগে লগে স্বৰ্গদেউক হস্পিতাললৈ লৈ যোৱা হ’ল৷ স্বৰ্গদেউ অসুস্থ হোৱা বাতৰি পাইয়েই স্বৰ্গদেউৰ চকুৰ মণি ৰফিকুল দা হস্পিতাল পালেহি৷ ডাঙৰ পেটটোৰ সৈতে অলপ দৌৰা-দৌৰিকৈ আহিব লগা হোৱাত ৰফিকুলদাৰো হাৱা উৰি গ’ল৷ ফোপাই-জোপাই আহি ৰফিকুলদায়ে স্বৰ্গদেউক মাত দিলে-\n: ছাৰ, আপোনাৰ খবৰটো পাই মই লান্স আধাতে এৰি দৌৰি দৌৰি আহিছো জানেনে? ভাল পাইছেনে এতিয়া ছাৰ?\n: হেই মিছা কথাডাল কিয় কোৱা হয়নে… এই হেন পেটটো লৈ তুমি দৌৰিব পাৰিবানে! মোৰ ভালে বাৰু বৰ্তমান৷ ফটকৈ কি হ’ল জানো মূৰটো ঘূৰাই পৰি গ’লো৷\n: ছাৰ, আপোনাক মই কিমান ক’ম! ৷ আপুনি এইবোৰ ফাল্টু কথাত টেনচন নল’ব৷ এনেই আপোনাৰ বি.পি ল’… এনেকৈ হ’লে অহাবাৰ স্বৰ্গদেউ হোৱা দূৰৰ কথা ইলেকচনলৈকে টিকা মুস্কিল হৈ যাব৷\n: হেই ৰফিকুল, থৈ দিয়া হে… হু কেয়াৰচ হাঁ… হু কেয়াৰচ? মোৰ কাৰো টেনচনত মূৰ ঘূৰোৱা নাই বুজিছা৷\n: চাৰ, বানপানী চাবলৈ যাওঁতে যে হেলিকপ্টাৰত আপুনি মূৰ দুপিয়াই দুপিয়াই গৈছিল৷ সেই কথাটোকে নিউজ চেনেলবোৰে কিমান বেয়া বেয়া কৈ দেখুৱাইছে দেখিছেনে!\n: হেই… বাদ দিয়া হে… মিছাডাল ক’লে কিডাল হ’ব হয়নে? ফ্লাইটত দেখোন সকলোৱে শোৱে, মই অকণমান শুলোৱে যেনিবা তাতে কি অপৰাধ হ’ল? আমেৰিকা-লণ্ডনৰ মুখ্যমন্ত্ৰীয়েও হেলিকপ্টাৰত শোৱে৷ হেঃ হেঃ মিছাডাল ক’লে কিডাল হ’ব হয়নে?\n: কিন্তু চাৰ, ফ্লাইটত ভ্ৰমণ কৰোঁতে শোৱা আৰু আপুনি বানপানী, বানাক্ৰান্তক চাব গৈ শোৱা মাজত পাৰ্থক্য নাই জানো?\n: চুপ৷ একদম চুপ৷ হু কেয়াৰচ হাঁ… তুমি বেছি কথা নক’বা নহ’লে যিবোৰ সুবিধা দি আছো সকলো বন্ধ কৰি দিম৷\n: ছ’ৰী ছাৰ৷\nমোজা নিপিন্ধা হিৰ’ (শশাংক মেধি)


আমলখিৰ চাহে সচাকৈয়ে ওজন হ্ৰাস কৰে নেকি ?– News18 assam\nআমলখিৰ চাহে সচাকৈয়ে ওজন হ্ৰাস কৰে নেকি ? জানক ইয়াৰ পৰা আমি কি কি লাভালাভ পাব পাৰো...\nWeight Loss Tips: আমি সকলোৱে জানো যে মেদবহুলতাই বিভিন্ন ধৰণৰ অসুবিধাৰ সৃষ্টি কৰে। যদি আপুনিও ইয়াৰ বাবে বিচলিত, চিন্তা কৰাৰ একো নাই। আমি ইয়াত আপোনাক এটা সহজ ৰেচিপি কৈছো, ই আপোনাক ওজন ভালদৰে নিয়ন্ত্ৰণ কৰাত সহায় কৰিব। শীতকালত ওজন নিয়ন্ত্ৰণ কৰিবলৈ ৰাতিপুৱা কেৱল আমলখি (Gooseberry) চাহ খাব।\nLast Updated : November 25, 2021, 00:11 IST\nWeight Loss Tips: আমি সকলোৱে জানো যে মেদবহুলতাই বিভিন্ন ধৰণৰ অসুবিধাৰ সৃষ্টি কৰে। যদি আপুনিও ইয়াৰ বাবে বিচলিত, চিন্তা কৰাৰ একো নাই। আমি ইয়াত আপোনাক এটা সহজ ৰেচিপি কৈছো য'ত ল'বলৈ বেছি কষ্ট কৰাৰ প্ৰয়োজন নহ'ব আৰু ই আপোনাক ওজন ভালদৰে নিয়ন্ত্ৰণ কৰাত সহায় কৰিব। এই ৰেচিপিটো অতি সৰল। শীতকালত ওজন নিয়ন্ত্ৰণ কৰিবলৈ ৰাতিপুৱা কেৱল আমলখি (Gooseberry) চাহ খাব।\nHealth News in Assamese\nমেটোবলিজম বৃদ্ধি কৰে\nআমলা বহু শতাব্দী ধৰি আমাৰ দেশত চিকিৎসাগতভাৱে ব্যৱহাৰ হৈ আহিছে। TOIৰ বাতৰি অনুসৰি, আমলাৰ বিভিন্ন ঔষধি গুণ আছে। আয়ুৰ্বেদৰ মতে, আমলাই শৰীৰৰ তিনিওটা বাত, পিত্ত আৰু কফ আঁতৰ কৰাত সহায়ক হয়। আমলাই মেটোবলিজম বৃদ্ধি কৰে যিও ওজন হ্ৰাস কৰাত সহায় কৰে। আমলাই পাচন তন্ত্ৰও উন্নত কৰে। ই কোষ্ঠকাঠিন্য, পেটৰ বিষ আদিৰ পৰাও সকাহ দিব পাৰে।\nআমলা চাহ কেনেদৰে বনাব লাগে\nআমলা চাহ তৈয়াৰ কৰিবলৈ ২ কাপ পানী, ১ চাহ চামুচ গ্ৰেটেড আদা, ২টা তুলসী পাত, ১ চাহ চামুচ শুকান আমলখি গুৰি ল'ব। তাৰ পিছত এটা পেনত দুকাপ পানী লওঁক আৰু ইয়াক উতলাওক আৰু আদা, তুলসী পাত আৰু আমলা গুৰি দিয়ক। এই বস্তুবোৰ ১০-১৫ মিনিটৰ বাবে এটা পেনত ভালদৰে উতলাওক। যেতিয়া পানী আধা হয়, ইয়াক চাহপাত দিয়ক আৰু ইয়াত অকণমান জালুক যোগ দিয়ক। যদি আপুনি জিৰাৰ সোৱাদ ভাল পায়, ইয়াত আধা চামুচ জিৰা গুৰি যোগ দিয়ক। আপোনাৰ আমলা চাহ সাজু। আপুনি ইয়াক ৰাতিপুৱা আৰু সন্ধিয়া খাব পাৰে। চাহো আনন্দদায়ক হ'ব আৰু ওজন নিয়ন্ত্ৰণত থাকিব।\nFirst published: November 25, 2021, 00:11 IST\nHealthTEAWeight Loss Secret


nationwide-protest-against-baba-ramdev-s-comment– News18 assam\nবিপদত বাবা ৰামদেৱ! যোগগুৰুৰ বিৰুদ্ধে ১ জুনত দেশজোৰা বিক্ষোভ\nবাবা ৰামদেৱৰ এলোপেথী চিকিৎসা–বিতৰ্কৰ অন্ত ক'ত?\nLast Updated : May 29, 2021, 23:35 IST\nযোগগুৰু বাবা ৰামদেৱৰ সন্মুখত ইণ্ডিয়ান মেডিকেল এছোচিয়েচনৰ পিছত এইবাৰ থিয় হৈছে ফেডাৰেচন অৱ অল ইণ্ডিয়া মেডিকেল এছোচিয়েচন (FAIMA)। সংস্থাটোৱে বাবা ৰামদেৱে সস্তীয়া প্ৰচাৰৰ বাবে আধুনিক চিকিৎসা ব্যৱস্থাক ধাৰাসাৰ আক্ৰমণ কৰি আছে বুলি উল্লেখ কৰি তেওঁক ক্ষমা খোজাৰ দাবী জনাইছে।\nআনহাতে আন এটা সংগঠন ফেডাৰেচন অৱ ৰেচিডেণ্ট ডক্টৰ্ছ এছ'চিয়েচনে (FRDA) ১ জুনত ৰামদেৱৰ এলোপেথী চিকিৎসা পদ্ধতিক লৈ কৰা মন্তব্যৰ বিৰুদ্ধেও দেশজুৰি বিক্ষোভ প্ৰদৰ্শন কৰিব। এই দিনটো ক'লা দিৱস ৰূপে সংস্থাটোৱে পালন কৰিব বুলি জানিব পৰা গৈছে। আৰডিএই ৰাইজৰ সন্মুখত বাবা ৰামদেৱক চৰ্তহীন ক্ষমা খোজাৰো দাবী জনাইছে।\nউল্লেখ্য, শেহতীয়াকৈ বাবা ৰামদেৱে এলোপেথী ঔষধৰ ওপৰত বিতৰ্কিত মন্তব্য দিয়াৰ লগতে ডাক্তৰ তথা আধুনিক চিকিৎসা বিজ্ঞানক ধাৰাসাৰ আক্ৰমণৰ লক্ষ্য কৰি লৈছে। আজি তেওঁ অভিনেতা আমীৰ খানকো বিতৰ্কৰ মাজত টানি আনে।\nFirst published: May 29, 2021, 23:30 IST\nBaba Ramdevmedical science


চিনেমা হলত এতিয়াও ক’ভিড শ্ব’! নাখায় মৰিব দুই সহস্ৰাধিক কৰ্মচাৰী -\nHomeআঞ্চলিকচিনেমা হলত এতিয়াও ক’ভিড শ্ব’! নাখায় মৰিব দুই সহস্ৰাধিক কৰ্মচাৰী\nকিন্তু নতুন এছঅ’পি অনুসৰি চিনেমাহল দ্বাৰ বন্ধ হৈ থকাৰ পৰিপ্ৰেক্ষিতত এতিয়া এইসকল কৰ্মচাৰীৰ নাখায় মৰিবলগা অৱস্থা হৈছে বুলি সংগঠনটোৱে প্ৰকাশ কৰে। লকডাউনৰ সময়ছোৱাত গুৱাহাটীৰ প্ৰায়বোৰ ছবিগৃহ বন্ধ হ’ল বুলি প্ৰকাশ কৰি এনেদৰে থাকিলে সকলো ছবিগৃহ বন্ধ হ’ব বুলিও আশংকা প্ৰকাশ কৰে সংগঠনটোৱে। এনেদৰে ছবিগৃহ বন্ধ হৈ থাকিলে মালিকপক্ষই কৰ্মচাৰীক কামৰপৰা উলিয়াই দিব বুলিও তেওঁলোকে আশংকা প্ৰকাশ কৰে আৰু চৰকাৰ সঠিক ব্যৱস্থা গ্ৰহণৰ আহ্বান জনায়।\nassam cinema hall\nPrevious articleজিলা সদৰে সদৰে কোটিটকীয়া ছুইমিং পুল, অলিম্পিক সন্থাৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ ঘোষণা\nNext articleতালিবানৰ তেজেৰে ৰক্তাক্ত পঞ্জশীৰ : আফগানিস্তানত এইবাৰ গৃহযুদ্ধৰ উকমুকনি


বিজ্ঞান-প্ৰযুক্তি আৰু বিজ্ঞানী বিষয়ক ১০খন প্ৰিয় চিনেমা - ঈশান জ্যোতি বৰা : (১০) দা মেন হু নিউ ইন্‌ফিনিটি - গণিত চ’ৰা\nসমস্যা আৰু সমাধান\n28 Mar বিজ্ঞান-প্ৰযুক্তি আৰু বিজ্ঞানী বিষয়ক ১০খন প্ৰিয় চিনেমা – ঈশান জ্যোতি বৰা : (১০) দা মেন হু নিউ ইন্‌ফিনিটি\nPosted at 19:14h in জীৱনী, পৰ্যালোচনা by ঈশান জ্যোতি বৰা0Comments\n“Srinivasa Ramanujan was the strangest man in all of mathematics, probably in the entire history of science.” – Michio Kaku. (আমেৰিকাৰ তাত্ত্বিক পদাৰ্থবিদ।)\nযিকোনো এটা সংখ্যাক সেই একেই সংখ্যাৰে হৰণ কৰিলে হৰণফল ‘এক’ হয়৷ অষ্টম শ্ৰেণীত অংকৰ শিক্ষকজনে সেইদিনা এই কথাটো ছাত্ৰ-ছাত্ৰীহঁতক বুজাই আছিল৷ তেনেতে শিক্ষকজনক হতবাক-বিস্মিত কৰি শ্ৰেণীৰ এজন ছাত্ৰই অকস্মাতে প্ৰশ্ন কৰিলে— “এই কথাটো শূন্যৰ ক্ষেত্ৰতো শুদ্ধনে?”\nযিজন ল’ৰাৰ প্ৰশ্নৰ প্ৰখৰতা আৰু গভীৰতাই সেইদিনা অংকৰ শিক্ষকজনক মুহূৰ্তৰ কাৰণে স্তব্ধ কৰি পেলালে, সেইজন শীৰ্ণকায় ছাত্ৰ অইন কোনো নহয়; গাণিতীক প্ৰতিভা, Mathematical Genius শ্ৰীনিবাস ৰামানুজন আয়েংগাৰ৷ শ্ৰীনিবাস ৰামানুজন আয়েংগাৰ আৰু তেওঁৰ সহজাত চমৎকাৰী প্ৰতিভাক স্বৰাজোত্তৰ কালৰ ভাৰতৰ মানুহে কিমান শ্ৰদ্ধা আৰু সন্মানৰ দৃষ্টিৰে চালে, নাইবা ৰামানুজনৰ প্ৰতিভাৰ বিষয়ে সমাজত কিমান প্ৰচাৰ আৰু প্ৰসাৰ হ’ল; সেয়া অন্য এক আলোচনাৰ বিষয়৷\nকিন্তু ৰামানুজনৰ অনুৰাগীসকলৰ বাবে পৰম সুখৰ বতৰা কঢ়িয়াই আনিলে আলোড়ণ সৃষ্টিকাৰী ‘জিনিয়াছ’গৰাকীৰ জীৱনৰ এছোৱা গুৰুত্বপূৰ্ণ সময়ক লৈ ইংৰাজী ভাষাত নিৰ্মাণ কৰা এখন অন্যতম সুন্দৰ ছবিয়ে৷ নাম যাৰ— “দা মেন হু নিউ ইন্‌ফিনিটি” (The Man Who Knew Infinity)৷ ১৯৯১ চনত প্ৰকাশিত ৰবাৰ্ট কানিগেলৰ জীৱনীমূলক উপন্যাস “দা মেন হু নিউ ইন্‌ফিনিটি”ৰ আধাৰত কাহিনীৰ চিত্ৰনাট্য ৰচনা কৰিলে মেথিউ ব্ৰাউনে৷ এডৱাৰ্ড আৰ. প্ৰেছমেন, জিম ইয়ং, জিঅ’ থ’মাছ আৰু মাৰ্ক মণ্টেগ’মেৰিয়ে প্ৰযোজনা কৰা মননশীল চলচ্চিত্ৰখনৰ পৰিচালনা কৰিছে মেথিউ ব্ৰাউনে৷\n২০১৫ চনত ট’ৰণ্টৰ আন্তৰ্জাতিক ছবি মহোৎসৱকে ধৰি একাধিক ছবি মহোৎসৱত প্ৰশংসিত ছবিখনে ৮ এপ্ৰিল আৰু ২৯ এপ্ৰিল তাৰিখে যথাক্ৰমে ব্ৰিটেইন আৰু আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰত মুক্তি লাভ কৰে৷ ১০৮ মিনিট দৈৰ্ঘ্যৰ ছবিখনৰ অধিকাংশ চিত্ৰগ্ৰহণ ট্ৰিনিটি মহাবিদ্যালয়তে সম্পন্ন হয়৷ ৰামানুজনৰ চৰিত্ৰত সাৱলীল তথা মৰ্মস্পৰ্শী অভিনয় কৰা দেৱ পেটেলৰ অভিনয়-প্ৰতিভাই সমালোচকমহলৰ পৰা ইতিবাচক মন্তব্য লাভ কৰে৷ ছবিখনৰ অন্যতম গুৰুত্বপূৰ্ণ চৰিত্ৰ গদফ্ৰে হেৰ’ল্ড হাৰ্ডিৰ ভূমিকাত অৱতীৰ্ণ হোৱা জেৰেমি আইৰণ্‌ছকো তেওঁৰ অভিনয়ৰ বাবে যথোচিত প্ৰশংসা কৰা হয়৷\nশ্ৰীনিবাস ৰামানুজন আয়েংগাৰ— বোধহয় এই নামটোৰ লগত সংযোজিত হ’ব পৰা সবাতোকৈ উৎকৃষ্ট শব্দটো হ’ব— ‘অংকবলিয়া’৷ হয়, ৰামানুজন যথাৰ্থতে এজন অংকবলিয়া মানুহ আছিল৷ শয়নে-সপোনে, দিঠকে-বাস্তৱে কেৱল সংখ্যাৰ লগত সহবাস কৰিয়েই জীৱনকালৰ সম্পূৰ্ণ তেত্ৰিছটা বছৰ কটাই দিয়া এজন অদ্ভুত, অবিস্মৰণীয় গাণিতিক প্ৰতিভা শ্ৰীনিবাস ৰামানুজন আয়েংগাৰ৷ বহুতৰে বাবে মূৰৰ কামোৰণি হৈ উঠা সংখ্যাবোৰ, অংকবোৰ এইজন ৰামানুজনৰ বাবে হৈ পৰিছিল সুখ-দুখৰ সংগী, হৈ পৰিছিল জীৱনৰ অন্যতম চালিকা শক্তি, হৈ পৰিছিল গতিশীল জীৱনৰ বাবে এক অন্তহীন প্ৰেৰণা, উদ্দীপনা আৰু আশা-ভৰসাৰ উৎস৷ ৰামানুজনৰ কঠোৰ প্ৰত্যাহ্বানপূৰ্ণ জীৱনলৈ নামি অহা সংঘাত, বিচ্ছেদ, বিৰহ, দৰিদ্ৰতা, ৰোগ — কোনোটোৱেই ৰামানুজনক অংকৰ পৰা বিচ্ছেদ কৰিব পৰা নাছিল৷ প্ৰতিদিনে সত্তৰখিলাকৈ কাগজ অংক কৰিবৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা ৰামানুজনে এসময়ত অভাৱত পৰি পেলনীয়া কাগজৰ টুকুৰাতো অংক কৰিছিল৷ নীলা চিঞাহীৰে লিখি হোৱাৰ পিছত একেখন কাগজতে তেওঁ ৰঙা চিঞাহীৰে অংক কৰিছিল৷ অংকয়েই আছিল ৰামানুজনৰ প্ৰথম প্ৰেম৷ অংকৰ মাজতেই সোমাই আছিল ৰামানুজনৰ সমগ্ৰ সত্ত্বা আৰু শক্তি৷\n‘ৰামানুজন’ শব্দৰ অৰ্থ হ’ল ভগৱান ৰামচন্দ্ৰৰ ভায়েক৷ শ্ৰীনিবাসৰ শ্ৰীয়ে প্ৰতিনিধিত্ব কৰিছে ভগৱানৰ শক্তিৰ স্ত্ৰী ৰূপটোক, আনহাতে ‘নিবাস’-এ বুজাইছে বসতিস্থল৷ অৰ্থাৎ শ্ৰীনিবাস শব্দটোৰ আক্ষৰিক অৰ্থ হৈছে ‘ঈশ্বৰীয় শক্তিৰ স্ত্ৰী ৰূপৰ বসতিস্থল’৷\n১৮৮৭ চনৰ ২২ ডিচেম্বৰত মাদ্ৰাছৰ ইৰ’ডৰ (বৰ্তমানৰ তামিলনাডু) এটা দৰিদ্ৰ তামিল পৰিয়ালত জন্ম হৈছিল এইজনা কিংবদন্তীৰ৷ শাৰীৰ বিপণীত কেৰাণীৰ কাম কৰা ৰামানুজনৰ দেউতাক আছিল কে. শ্ৰীনিবাস আয়েংগাৰ৷ ৰামানুজনৰ মাতৃ কোমলতামল আছিল ঘৰগৃহিণী আৰু স্থানীয় মন্দিৰটোৰ অনিয়মীয়া গায়িকা৷ কুম্ভকোনমৰ এটা সাধাৰণ জুপুৰিত বাস কৰা পৰিয়ালটোৰ প্ৰাত্যহিক জীৱন অভাৱ আৰু অনাটনে জুৰুলা কৰি ৰাখিছিল৷ (উল্লেখনীয় যে কুম্ভকোনমৰ ঘৰটো এতিয়া সংৰক্ষণ কৰি ৰখা হৈছে৷) ৰামানুজনৰ ডেৰ বছৰ বয়সতে মাতৃয়ে অইন এটা সন্তান প্ৰসৱ কৰে, যাৰ নাম ৰখা হৈছিল সদাগোপান৷ কিন্তু দুৰ্ভাগ্যবশতঃ ভ্ৰাতৃত্বৰ নিৰ্ভেজাল এনাজৰীৰে সৈতে বান্ধ খাবলৈ নৌপাওঁতেই সদাগোপানে মাত্ৰ তিনি মাহ বয়সতে ইহসংসাৰ ত্যাগ কৰিলে৷ ১৮৯১ আৰু ১৮৯৪ চনত মাতৃগৰাকীয়ে পুনৰ দুটি সন্তানৰ জন্ম দিছিল যদিও কেঁচুৱাকালতেই সন্তানদ্বয়ৰ মৃত্যু হৈছিল৷ ১৮৮৯ চনৰে কোনোবা এটা দিনত ৰামানুজন বসন্ত ৰোগত আক্ৰান্ত হ’ল৷ সেইবছৰ বসন্ত ৰোগে বহুতৰে ঘৰলৈ কঢ়িয়াই আনিছিল জীৱনৰ সকৰুণ, মৰ্মান্তিক সংবাদ৷ নিমিষতে মৃত্যুৰ শীতল কোলাত শুই পৰিছিল একো একোটি মানৱ-দেহ৷ কিন্তু ৰামানুজন বাছি গৈছিল৷ বসন্ত ৰোগৰ নিষ্ঠুৰ প্ৰহাৰক শিশু ৰামানুজনে প্ৰতিহত কৰিবলৈ সক্ষম হৈছিল৷\nবসন্ত ৰোগৰ পৰা পৰিত্ৰাণ পোৱাৰ পাছতেই ৰামানুজন তেওঁৰ মাতৃৰ সৈতে কাঞ্চিপুৰমত থকা ককাকৰ (ৰামানুজনৰ মাকৰ দেউতাকৰ ঘৰ) ঘৰলৈ ৰাওনা হয়৷ কিন্তু ককাকে ন্যায়ালয়ৰ চাকৰিটো এৰিবলগীয়া হোৱাত ৰামানুজন আৰু মাতৃ কুম্ভকোনমলৈ উলটি আহে৷ ইয়াৰে “কাংগায়ন প্ৰাথমিক বিদ্যালয়”ত ৰামানুজনক নাম লগাই দিয়া হয়৷ কিন্তু কুম্ভকোনমত থকা ককাক (ৰামানুজনৰ দেউতাকৰ দেউতাক) ঢুকোৱাৰ পিছত তেওঁলোক পুনৰ মাদ্ৰাছলৈ যাবলগীয়াত পৰে৷ মাদ্ৰাছৰ শিক্ষানুষ্ঠানত পঢ়িবলৈ ভাল নোপোৱা ৰামানুজনে প্ৰায়ে শিক্ষাগ্ৰহণৰ পৰা বিৰত আছিল৷ বিদ্যালয়ত ৰামানুজনৰ উপস্থিতি নিয়মীয়া কৰাৰ সংকল্পেৰে আমোদজনকভাৱে নিয়োগ কৰা হৈছিল এজন কনিষ্টবলক৷ যাতে কনিষ্টবলজনে ৰামানুজনৰ গতিবিধৰ ওপৰত কাঢ়া চকুৰ ৰাখিব পাৰে আৰু ৰামানুজনৰ উপস্থিতিৰ নিশ্চয়তা প্ৰদান কৰিব পাৰে৷ অৱশ্যে তাৰ ঠিক ছমাহৰ পিছতেই ৰামানুজনৰ কুম্ভকোনমলৈ প্ৰত্যাৱৰ্তন ঘটিছিল৷\nইংৰাজী, তামিল, ভূগোল আৰু গণিতত শ্ৰেষ্ঠ ফল দেখুৱাই ১৮৯৭ চনত ৰামানুজনে প্ৰাথমিক শিক্ষা সমাপ্ত কৰে৷ সেই বছৰতে ৰামানুজনক ‘টাউন হায়াৰ ছেকেণ্ডাৰী স্কুল’ত নামভৰ্তি কৰোৱা হয়, যিখন শিক্ষানুষ্ঠানতে ৰামানুজনে আনুষ্ঠানিক গণিতৰ সৈতে পৰিচয় ঘটে৷ অত্যন্ত ভাবুক স্বভাৱৰ ৰামানুজন তেওঁৰ সহপাঠীসকলৰ বাবে এক পাৰাপাৰহীন আশ্বৰ্য আৰু কৌতূহলৰ কেন্দ্ৰবিন্দু৷ একৰ পৰা দহ হেজাৰৰ ভিতৰৰ প্ৰতিটো সংখ্যাক পৰম মিত্ৰৰ মৰ্যাদা প্ৰদান কৰা ৰামানুজনে দুইৰ বৰ্গমূল বা ‘পাই’(π)ৰ মান দশমিকৰ পাছৰ বহু স্থানলৈকে সম্পূৰ্ণ নিৰ্ভুলভাৱে ক’ব পাৰিছিল৷\nএঘাৰ বছৰ বয়সীয়া ৰামানুজনৰ মগজুৰ যেন সৰ্বত্ৰ অংকই অধিকাৰ কৰি পেলাইছিল৷ এছ. এল. লোনিয়ে (S. L. Loney) লিখা ত্ৰিকোণমিতিৰ এখন কিতাপ গোগ্ৰাসে গিলি পেলোৱা বিস্ময়-শিশু ৰামানুজনে ত্ৰিকোণমিতি সম্পৰ্কীয় সূত্ৰ আৱিষ্কাৰ কৰিছিল তেৰ বছৰ বয়সত৷ নিৰ্ধাৰিত সময়ৰ বহু পূৰ্বেই অংকৰ পৰীক্ষাৰ প্ৰশ্নকাকতৰ সমস্ত সমাধান লিখি শেষ কৰা ৰামানুজনক জ্যামিতি আৰু ‘অসীম শ্ৰেণী’য়ে (Infinite Series) আকৃষ্ট কৰিছিল৷ পোন্ধৰ বছৰ বয়সত ৰামানুজনে ত্ৰিঘাত সমীকৰণ সমাধান কৰিবলৈ শিকিছিল৷ আৰু খুব কম সময়ৰ ভিতৰতে তেনে সমীকৰণ সমাধান কৰিবলৈ নতুন এটা পদ্ধতি আৱিষ্কাৰ কৰিছিল৷\nদিনক-দিনে অংক-ক্ষুধা বৃদ্ধি হোৱা ৰামানুজনৰ চিন্তাশক্তিলৈ নৱ-জোৱাৰ কঢ়িয়াই আনিলে জি. এছ. কাৰৰ “A Synopsis of Elementary Results in Pure and Applied Mathematics” শীৰ্ষক কিতাপখনে৷ ক’ব পাৰি, পুথিভঁৰালৰ পৰা এজন বন্ধুৱে গোটাই দিয়া এই কিতাপখনে ৰামানুজনক আধুনিক গণিতৰ অন্য এখন অচিন-অজান পৃথিৱীলৈ লৈ গ’ল৷ পাঁচ হাজাৰ সূত্ৰৰে ঠাহ খাই থকা জি. এছ. কাৰৰ এই বিশেষ কিতাপখনেই ৰামানুজনৰ অন্তৰ্নিহিত প্ৰতিভা আৰু বুদ্ধিমত্তাৰ উত্তৰণ ঘটাই মানৱীয় উৎকৃষ্টতাৰ নৱতম শীৰ্ষত উপনীত কৰোৱাত অন্যতম ভূমিকা ল’লে৷ তাৰ পৰৱৰ্তী বছৰতেই ৰামানুজনে বাৰ্ণোলিৰ সংখ্যাৰ সম্বন্ধে নিজাববীয়া অন্বেষণ আৰম্ভ কৰিলে আৰু দশমিক পাছৰ পোন্ধৰতম স্থান পৰ্যন্ত ‘অয়লাৰ-মেছকেৰ’ণিৰ ধ্ৰুৱক’ৰ মান নিৰূপণ কৰিলে৷\nপ্ৰৱেশিকা পৰীক্ষাত উত্তীৰ্ণ হৈ ষোল বছৰ বয়সত ৰামানুজনে কুম্ভকোনমৰ ‘চৰকাৰী কলা মহাবিদ্যালয়’ত পঢ়িবলৈ বৃত্তি লাভ কৰে৷ কিন্তু অংকবলিয়া ৰামানুজনৰ মন আৰু মগজু অংকক বাদ দি বাকীবোৰ বিষয়ৰ গভীৰতালৈ প্ৰৱেশ কৰিবলৈ অমান্তি হৈছিল৷ ইয়াৰ পৰিণতি স্বৰূপে ৰামানুজনে বৃত্তিৰ সুবিধা হেৰুৱাইছিল৷ বুদ্ধিভ্ৰষ্ট হৈ ১৯০৫ চনৰ আগষ্ট মাহত ৰামানুজন ঘৰৰ পৰা পলায়ন কৰি বিশাখাপট্টনমৰ ৰাজামুন্দ্ৰিত থাকিবলৈ লয়৷ ৰাজামুন্দ্ৰিত এমাহৰ বাবে আত্মগোপন কৰি পুনৰ মাদ্ৰাছৰ ‘পাচ্ছায়াপা মহাবিদ্যালয়’ত নামভৰ্তি কৰে৷ অংকৰ বাহিৰে ইংৰাজীকে সাঙুৰি বাকীবোৰ বিষয়ত তেওঁৰ প্ৰদৰ্শন আছিল নিৰাশাজনক৷\nপৰৱৰ্তী দুটা বছৰত অনুষ্ঠিত হোৱা কলাৰ পৰীক্ষাত উপৰ্যুপৰি ৰামানুজন অনুত্তীৰ্ণ হয়৷ ডিগ্ৰী লাভৰ আশা তাতেই জলাঞ্জলি দি ৰামানুজনে মহাবিদ্যালয় ত্যাগ কৰিলে৷ সীমাহীন দাৰিদ্ৰ আৰু খাদ্য-সংকটে এইবাৰ ৰামানুজনৰ পিছ ল’লে৷ কিন্তু এইবোৰ বাধায়েও ৰামানুজনৰ মূৰৰ পৰা অংক নামৰ ৰাগীটো খেদাব নোৱাৰিলে৷ ৰামানুজনে লগত এখন টোকাবহী ৰাখিছিল৷ গণিত সম্পৰ্কীয় নৱ্য-নতুন চিন্তাৰ ঢৌ যেতিয়াই তেওঁক মানসিক পৰিমণ্ডলত প্ৰৱেশ কৰিছিল তেতিয়াই সেই চিন্তাক শব্দৰ আকাৰত সেই টোকাবহীখনত লিপিবদ্ধ কৰিছিল৷\nচৰম দাৰিদ্ৰ আৰু অনাটনৰ মাজত দিন-ৰাতি অতিবাহিত কৰি থকাৰ মাজতেই এদিন ৰামানুজনৰ জীৱনলৈ আহিল জানকী৷ ৰামানুজনৰ পত্নী জানকীমল৷ সমাজৰ প্ৰচলিত ৰীতি অনুযায়ী দহ বছৰীয়া জানকীয়ে বিবাহোত্তৰ জীৱনৰ প্ৰথম তিনিটা বছৰ মাতৃগৃহত কটাই মাদ্ৰাছত থকা ৰামানুজনৰ সংগী হ’বলৈ আহিল৷ লগত আহিল ৰামানুজনৰ মাক৷ সেই সময়ত জানকীৰ বয়স আছিল মাত্ৰ বাৰ বছৰ৷\nএতিয়া ৰামানুজনক লাগে এটা চাকৰি৷ নহ’লে পৰিয়াল পোহ-পাল দিব কেনেকৈ? ইটো কাৰ্যালয় এৰি সিটো কাৰ্যালয়ৰ দুৱাৰ ৰামানুজনে টুকুৰিয়াই যাব ধৰিলে৷ বন্ধু এজনৰ ঘৰত থাকি চাকৰিৰ সন্ধান কৰা ৰামানুজনে দিনটোৰ এছোৱা সময়ত প্ৰেছিডেন্সী কলেজৰ ছাত্ৰক টিউছন কৰি সামান্য ধন উপাৰ্জন কৰিছিল৷ তাৰ বাহিৰে ৰামানুজনৰ কাষত উপাৰ্জনৰ অন্য উৎস নাছিল৷ ৰোগ-ব্যাধিয়ে প্ৰায়ে অস্বস্তিত পেলোৱা ৰামানুজন বন্ধুৰ ঘৰতে পুনৰবাৰ অসুস্থ হৈছিল৷ মৃত্যুভয়ত কম্পিত হৈ ৰামানুজনে তেওঁৰ টোকাবহীখন বন্ধুৰ হাতত চমজাই সেইখন অংকৰ দুজনমান শিক্ষকলৈ প্ৰেৰণ কৰিবলৈ অনুৰোধ কৰিছিল৷ পাছত যেনিবা ৰামানুজন সুস্থ হ’ল আৰু টোকাবহীখন ঘূৰাই ল’লে৷\n১৯১৩ চনত মাদ্ৰাছ বিশ্ববিদ্যালয়ত গৱেষকৰ পদ লাভ কৰাৰ পাছত মাতৃ-পত্নীসহ ৰামানুজন ট্ৰিপ্লিকেইন নামৰ ঠাইডোখৰলৈ আহিল৷ গৱেষণা কৰিবলৈ সুবিধা প্ৰদান কৰিছিল ভাৰতীয় গাণিতিক সমাজ (Indian Mathematical Society)ৰ প্ৰতিষ্ঠাতা ৰামাস্বামী আয়াৰে৷ ১৯১০ চনত তেখেতৰ লগত হোৱা এক সাক্ষাতত আয়াৰে ৰামানুজনৰ চমৎকাৰী প্ৰতিভাৰ বিষয়ে জ্ঞাত হয়৷ মাদ্ৰাছৰ বৌদ্ধিক মহলত ৰামানুজনৰ জনপ্ৰিয়কৰণতো এইজন ৰামাস্বামীৰ উল্লেখযোগ্য ভূমিকা আছে৷ ৰাজহৰ কাৰ্যালয়ত চাকৰি এটা বিচাৰি যেতিয়া ৰামানুজনে তেওঁৰ টোকাবহীখন আয়াৰক দেখুৱাইছিল, তেতিয়া ৰামাস্বামী আয়াৰত পৰম বিস্ময়ত হতভম্ব হৈ পৰিছিল৷ পিছত তেওঁ মন্তব্য কৰিছিল— “টোকাবহীত সন্নিৱিষ্ট হোৱা অংকৰ অসাধাৰণ ফলাফলসমূহে মোক কোবাই গৈছিল৷ ৰাজহ বিভাগৰ তল খাপৰ এটা চাকৰিত নিয়োগ কৰি এইজন জিনিয়াছক সীমিত কৰি ৰাখিবলৈ মোৰ মন নাছিল৷”\nমন নথকাৰ কাৰণেই দূৰদৃষ্টিসম্পন্ন ৰামাস্বামী আয়াৰে ৰামানুজনৰ প্ৰতিভা আৰু দক্ষতাৰ বিষয়ে সমাজক জনাবলৈ, ৰামানুজনৰ সহজাত প্ৰতিভাৰ বিষয়ে চৌদিশে প্ৰসাৰ কৰিবলৈ যৎপৰোনাস্তি চেষ্টা কৰিছিল৷ ৰামানুজনৰ হাতত এখন পৰিচয়মূলক চিঠি চমজাই তেওঁৰ বন্ধুমহলৰ কাষলৈ পঠাইছিল৷ সেই সূত্ৰেই ৰামানুজনৰ প্ৰতিভাই মন্ত্ৰমুগ্ধ কৰিছিল ভাৰতীয় গাণিতিক সমাজৰ সম্পাদক পি. ৰামচন্দ্ৰ ৰাওক৷ অৱশ্যে সন্মোহনৰ সেই চাৱনিত সামান্য সংশয়ৰ ভাৱো আছিল৷ পিছে অংকৰ একাধিক বিষয়ত ৰামানুজনৰ অবাধ বিচৰণ আৰু পুঙ্খানুপুঙ্খ বিশ্লেষণ যেতিয়া মানুহজনে স্বচক্ষে প্ৰত্যক্ষ কৰিলে; তেতিয়া ৰাওৰ মনত থকা ৰামানুজন-কেন্দ্ৰিক সংশয়ৰ ভাৱ অন্তৰ্হিত হৈছিল৷ ভাৰতীয় গাণিতিক সমাজৰ এই দুজন ব্যক্তি যথাক্ৰমে ৰামাস্বামী আয়াৰ আৰু ৰামচন্দ্ৰ ৰাওৰ সহযোগিতা আৰু তত্ত্বাৱধানত থাকিয়েই ৰামানুজনে নিজৰ গাণিতিক যাত্ৰা চলাই গ’ল আৰু ‘ভাৰতীয় গাণিতিক সমাজ’ৰ আলোচনীত ৰামানুজনৰ প্ৰবন্ধ প্ৰকাশ হ’বলৈ ধৰিলে৷ প্ৰকাশিত এটা উল্লেখযোগ্য নিবন্ধ আছিল ‘বাৰ্ণোলী সংখ্যাৰ কিছুমান ধৰ্ম’ (Some properties of Bernoulli Numbers)৷\n১৯১২ চনৰ পহিলা মাৰ্চত মাহিলী ত্ৰিশ টকাৰ বিনিময়ত ৰামানুজনে তৃতীয় বৰ্গৰ এজন কেৰাণী হিচাপে নিযুক্তি লাভ কৰে মাদ্ৰাছ প’ৰ্ট ট্ৰাষ্টত৷ এই চাকৰিটো পোৱাত ৰামানুজনক সহায় কৰিলে প্ৰেছিডেন্সী কলেজৰ গণিতৰ অধ্যাপক ই. ডব্লিউ. মিডলমাষ্টে৷ কাৰ্যালয়ত ৰামানুজন অত্যন্ত কৰ্মতৎপৰ আৰু বিচক্ষণ আছিল৷ খুব কম সময়ৰ ভিতৰতে নিজৰ কাৰ্যালয়ৰ কাম সমাপ্ত কৰি ৰামানুজনে আজৰি সময়খিনি কটাইছিল অংকৰ মাজত৷\n১৯১৩ চনত ৰামানুজনৰ গাণিতিক প্ৰতিভাৰ বিষয়ে ব্ৰিটেইনৰ বিদ্বান সমাজক জনোৱাৰ যো-জা চলিল৷ যো-জা চলালে ই. ডব্লিউ. মিডলমাষ্ট, ৰামচন্দ্ৰ ৰাও আৰু ৰামানুজনৰ সহকৰ্মী তথা ভাৰতীয় গাণিতিক সমাজৰ কোষাগাৰিক নাৰায়ণ আয়াৰে৷ অংকত ৰামানুজনৰ দক্ষতা আছে যদিও প্ৰয়োজনীয় আনুষ্ঠানিক শিক্ষাৰ অভাৱত ৰামানুজনৰ প্ৰতিভাই সঠিক দিশত অগ্ৰসৰ হোৱা নাই আৰু তেওঁৰ সূত্ৰসমূহো ত্ৰুটিপূৰ্ণ৷ লণ্ডনৰ গণিতৰ অধ্যাপকৰ পৰা অহা এনেধৰণৰ মন্তব্যই প্ৰাৰম্ভিক পৰ্যায়ত তেওঁলোকক নিৰাশ কৰিছিল যদিও তেওঁলোকে চেষ্টা এৰি দিয়া নাছিল৷\n১৯১৩ চনৰ ১৬ জানুৱাৰীত ৰামানুজনে গণিতজ্ঞ জি. এইছ. হাৰ্ডিলৈ এখন পত্ৰ প্ৰেৰণ কৰিলে৷ ৰামানুজনৰ প্ৰতিভাৰ স্বাক্ষৰ বহনকাৰী ন পৃষ্ঠাৰ পত্ৰকেইখনে হাৰ্ডিক প্ৰথমাৱস্থাত বিবুদ্ধিত পেলাইছিল যদিও অইনসকল অধ্যাপকৰ দৰে তেওঁ ৰামানুজনৰ প্ৰতিভাক নস্যাৎ কৰা নাছিল৷ তেওঁ তেওঁৰ সতীৰ্থ জে. ই. লিটলউডৰ পৰামৰ্শ বিচাৰিছিল, যিজন লিটলউডক ইতিমধ্যেই ৰামানুজনৰ বুদ্ধিদীপ্ততাই মোহাচ্ছন্ন কৰি পেলাইছিল৷\nনিজা অনুসন্ধান আৰু লিটলউডৰ সৈতে হোৱা আলোচনাৰ অন্তত হাৰ্ডিয়ে মন্তব্য কৰিবলৈ বাধ্য হৈছিল যে “ৰামানুজন এজন উচ্চতম দক্ষতাৰ গণিতবিদ৷ অসামান্য মৌলিকত্ব আৰু শক্তিৰে পৰিপূৰ্ণ এজন মানুহ৷” (A mathematician of the highest quality,aman of altogether exceptional originality and power.”)\nঅৱশেষত ৰামানুজনৰ জীৱনত এক নতুন দিগন্তৰ সূচনা কৰি সেই বহুপ্ৰত্যাশিত চিঠিখন ভাৰত পালেহি৷ কেমব্ৰিজ বিশ্ববিদ্যালয়ৰ অংকবিদ হাৰ্ডিয়ে ৰামানুজন কেমব্ৰিজলৈ আহিবলৈ অনুৰোধ কৰিলে৷ কিন্তু ৰামানুজনে দেশ ত্যাগ কৰিবলৈ অমান্তি হ’ল৷ ব্ৰাহ্মণ সমাজৰ সংস্কাৰপূৰ্ণ ৰীতি-নীতিৰ প্ৰতি ৰামানুজন আছিল অত্যন্ত শ্ৰদ্ধাশীল৷ সেই শ্ৰদ্ধাভাৱৰ হীন-ডেঢ়ি হোৱাৰ শংকাতেই ৰামানুজনে সমুদ্ৰযাত্ৰা কৰিবলৈ ইচ্ছুক নাছিল৷\nই. এইছ. নেভাইল নামৰ হাৰ্ডিৰ এজন সতীৰ্থই সেই মুহূৰ্তত মাদ্ৰাছতে অধ্যাপনা কৰি আছিল৷ হাৰ্ডিৰ পৰামৰ্শমৰ্মে এইজন অধ্যাপকে ৰামানুজনক লণ্ডনলৈ লৈ যোৱাত যথেষ্ট তৎপৰতা দেখুৱালে৷ আৰু ১৯১৪ চনৰ ১৭ মাৰ্চৰ দিনাখন ৰামানুজনে সমুদ্ৰযাত্ৰা আৰম্ভ হ’ল৷ অৱশ্যে তেওঁৰ এই যাত্ৰাত তেওঁৰ পত্নী আৰু মাতৃয়ে সংগ দিয়া নাছিল৷\nভাৰতৰ শ্ৰীনিবাস ৰামানুজন আৰু কেমব্ৰিজৰ অংকবিদ হাৰ্ডি আছিল দুটা বিপৰীতধৰ্মী চৰিত্ৰ৷ দুখন ভিন্ন দেশৰ দুটি ভিন্ন ব্যক্তিত্ব — তেওঁলোকৰ ধৰ্ম, আচাৰ-ব্যৱহাৰ, ৰীতি-নীতি, জীৱন-ধাৰণৰ শৈলী, চিন্তাৰ গঠন, বিশ্বাস — সকলোতে আছিল ভিন্নতা৷ ৰামানুজন আছিল পৰম ঈশ্বৰ বিশ্বাসী৷ আনহাতে হাৰ্ডি আছিল অজ্ঞেয়বাদী৷ প্ৰমাণ অবিহনে হাৰ্ডিয়ে অংকৰ সূত্ৰসমূহ আৰু তাত সমাধানসূত্ৰত পতিয়ন নগৈছিল৷ এইটো দিশত ৰামানুজনে এক আশ্বৰ্যকৰ বিশ্বাস মানি চলিছিল৷ তেওঁৰ প্ৰমাণৰ পৰিৱৰ্তে বিশ্বাস কৰিছিল তেওঁৰ স্বজ্ঞাৰ (Intuition) প্ৰখৰতাক৷ নৈষ্ঠিক হিন্দুৰ সকলো নিয়ম-কানুন মানি চলা ৰামানুজনে আনকি ট্ৰিনিটিত থকাৰ সময়তো মাছ-মাংস মুখত দিয়া নাছিল আৰু পূজা-পাতল নকৰাকৈ এটা দিনো অতিবাহিত কৰা নাছিল৷\n১৮৭৭ চনৰ ৭ ফেব্ৰুৱাৰিত ইংলেণ্ডৰ ছাৰেৰ ক্ৰেনলেঘ নামৰ ঠাইত এটা শিক্ষকৰ পৰিয়ালত জন্মগ্ৰহণ কৰা গডফ্ৰে হেৰল্ড হাৰ্ডিক স্মৰণ কৰা হয় সংখ্যাতত্ত্ব আৰু গাণিতিক বিশ্লেষণলৈ আগবঢ়োৱা অসামান্য অৱদানৰ বাবে৷ ১৯০৮খন গৱেষণা পত্ৰ লিখি উলিওৱা গণিতজ্ঞ হাৰ্ডি জনসমষ্টি উৎপত্তিত্ত্বৰ (Population Genetics) ক্ষেত্ৰত উদ্ভাৱণ কৰা “হাৰ্ডি-ৱেনবাৰ্গ” নীতিৰ বাবেও বিখ্যাত৷ লিখক হিচাপে সুপৰিচিত হাৰ্ডিৰ অন্যতম কৃতিত্ব হ’ল ১৯৪০ চনত তেওঁৰ দ্বাৰা ৰচিত বহুল জনপ্ৰিয় গ্ৰন্থ ‘A Mathematician’s Apology’৷ স্মিথ পুৰস্কাৰ, ৰয়েল পদক, ডি মৰ্গান পদক, ছিলভেষ্টাৰ পদক, ক’পলি পদককে ধৰি কেইবাটাও বঁটা-সন্মানেৰে বিভূষিত মহান গণিতজ্ঞজনৰ ১৯৪৭ চনৰ ১ ডিচেম্বৰত মৃত্যু হৈছিল৷\nমহান গণিতজ্ঞ হাৰ্ডি আছিল এজন ক্ৰিকেটপ্ৰেমী৷ এবাৰ হাৰ্ডিয়ে এখন ক্ৰিকেট খেল উপভোগ কৰি আছিল৷ তেনেতে দৰ্শক বহি থকা স্থানৰ পৰা অহা এক উজ্জ্বল ৰশ্মিয়ে ক্ৰীজৰ বেটছমেনজনক যথেষ্ট অস্বস্তিত পেলোৱা দেখা গ’ল৷ বেটছমেনৰ আপত্তিৰ প্ৰতি সঁহাৰি জনাই আম্পায়াৰে পোহৰৰ উৎসৰ সন্ধান কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰিলে৷ ফলত খেল ক্ষন্তেকৰ বাবে বন্ধ হ’ল৷ অৱশেষত পোহৰৰ উৎস পোহৰলৈ আহিল৷ পোহৰৰ ৰশ্মিৰ উৎস হৈছে এগৰাকী কে’থলিক ধৰ্মযাজকৰ বহল বুকুৰ ওপৰতে ওলমি থকা এটা প্ৰকাণ্ড ক্ৰুচৰ প্ৰতীক৷ ক্ৰুছৰ প্ৰতীকটো আঁতৰাই থ’বলৈ আম্পায়াৰদ্বয়ে ততালিকে ধৰ্মযাজকজনক অনুৰোধ কৰিলে৷ ঈশ্বৰৰ অস্তিত্বত অবিশ্বাসী হাৰ্ডিয়ে এই কথাত ইমানেই ৰং পালে যে এই আমোদজনক কথাটোৰ বিষয়ে বৰ্ণনা কৰি হাৰ্ডিয়ে ভোজন বিৰতিৰ সময়ত তেওঁৰ ধৰ্মপ্ৰাণ বন্ধুসকললৈ চিঠিয়েই লিখি পেলালে৷\nযদিও হাৰ্ডিয়ে ১৯০৮খন গৱেষণা পত্ৰ লিখিছিল, তথাপিতো গণিতৰ ব্যৱহাৰিক দিশটোৰ প্ৰতি তেওঁ আগ্ৰহী নাছিল৷ অতবোৰ গৱেষণাৰ ভিতৰত তেওঁৰ মাত্ৰ এখন গৱেষণাপত্ৰহে ব্যৱহাৰিক দিশত প্ৰয়োগ কৰা হৈছিল— আৰ. এইচ ৰক্তপুঞ্জ অধ্যয়নত৷\nএতিয়া আহোঁ ছবিখনৰ মাজলৈ—\n“Mathematics, rightly viewed, possesses not only truth but supreme beauty.” — বাৰ্ট্ৰাণ্ড ৰাছেলৰ চিত্তাকৰ্ষক উক্তিটোৰে আৰম্ভ হোৱা ছবিখনৰ কাহিনীৰ সূচনা হয় ১৯২০ চনত কেমব্ৰিজৰ ট্ৰিনিটি কলেজত লেখক-গণিতজ্ঞ হাৰ্ডিয়ে নিজা কক্ষত বহি এখন গ্ৰন্থ ৰচনা কৰি থকাৰ দৃশ্যটোৰ পৰা৷ পশ্চাদপটত ধ্বনিত হয় হাৰ্ডিৰ কণ্ঠ৷ হাৰ্ডিৰ কণ্ঠই কৈ যায়— “…I owe more to him than to anyone else in the world and my association with him is the one romantic incident of my life.”\nতাৰপিছতেই ছবিৰ কাহিনীয়ে গতি কৰে ১৯১৪ চনৰ মাদ্ৰাছলৈ৷ গাণিতিক বিস্ময় ৰামানুজনৰ দেশলৈ৷ দেখুওৱা হয়— মন্দিৰৰ মজিয়াত চকপেন্সিলেৰে অংক কৰাত মচগুল হৈ থকা ধূতি-কূৰ্তা পৰিহিত যুৱক এজনক৷ যেন মজিয়াখন মজিয়া নহৈ এখন প্ৰকাণ্ড কাগজহে৷ নামগিৰি দেৱীৰ মন্দিৰত মজিয়াৰ সৰ্বত্ৰ ঠাই সংখ্যাৰে পূৰ্ণ কৰি পেলোৱা সেইজন আন কোনো নহয়— গাণিতিক বিস্ময় শ্ৰীনিবাস ৰামানুজন৷\nসেইখিনি সময় আছিল ৰামানুজনৰ জীৱনৰ প্ৰত্যাহ্বানপূৰ্ণ বছৰ৷ পৰিয়াল পোহ-পাল দিবৰ বাবে চাকৰি বিচাৰি হায়ৰাণ হৈ পৰা ৰামানুজনৰ এটা চিন্তাগ্ৰস্ত-বিমৰ্ষ ৰূপক খুব সতৰ্কতাৰে পৰিচালকে ছবিখনত উপস্থাপন কৰিছে৷ দেখুউৱা হৈছে দৰিদ্ৰতা আৰু খাদ্যসংকটে কোঙা কৰি পেলোৱা যুৱক ৰামানুজনৰ দৈনন্দিন জীৱনযাত্ৰাও৷\nপত্নী জানকী আৰু ৰামানুজনৰ বিবাহোত্তৰ জীৱনকো বৰ গভীৰভাৱে ছবিখনৰ কাহিনীয়ে স্পৰ্শ কৰিছে৷ জানকীৰ ভয় হৈছিল— জানোচা ৰামানুজনে বিদেশলৈ গৈ পত্নীক পাহৰি যায়৷ স্বামীৰ পৰা পৃথক হোৱাৰ অন্তহীন বেদনাই জানকীক বিহ্বল-বিচলিত কৰি তুলিছিল৷ ৰামানুজন বিদেশলৈ যোৱাৰ বিদায়ৰ মুহূৰ্তটো ছবিখনৰ অন্যতম এটি আৱেগিক মুহূৰ্ত৷ বেদনাজৰ্জৰ কণ্ঠৰে দুচকুৰে চকুলো নিগৰাই জানকীয়ে ৰামানুজনক অনুৰোধ কৰে— “মোক পাহৰি নাযাবা৷” অনুভূতিশীল ৰামানুজনেও দুগুণ প্ৰত্যয়ৰে সঁহাৰি জনায়— “কেতিয়াও নাযাওঁ৷” পতি-ভক্তিত গদগদ হৈ তাৰপিছত জানকীয়ে ৰামানুজনৰ ভৰি স্পৰ্শ কৰে৷ গৈ থকা নাওখনলৈ বহুপৰ থৰ হৈ চাই থাকে জানকীয়ে৷ দুচকুত গভীৰ আস্থা আৰু বিশ্বাস-ৰামানুজনে তেওঁক পাহৰি নাযায়৷ পাহৰিব নোৱাৰে৷\nএকমাত্ৰ গৱেষণা-পত্ৰ প্ৰকাশ কৰাৰ মানসেৰেহে ৰামানুজনে ট্ৰিনিটি কলেজত পদাৰ্পণ কৰিছিল যদিও হাৰ্ডি আৰু লিটলউডৰ পৰামৰ্শক্ৰমে ৰামানুজনে ট্ৰিনিটি কলেজত পাঠ গ্ৰহণ কৰিবলৈ মান্তি হ’ল৷ অংকশাস্ত্ৰৰ সুগভীৰ জ্ঞান অবিহনে ৰামানুজনৰ বাবে অংকৰ সমস্যাসমূহ প্ৰমাণ কৰা কামটো কষ্টকৰ হৈ পৰিব৷ কিয়নো ৰামানুজনৰ হাতত সমস্যাবোৰৰ সমাধানসূত্ৰ আছিল ঠিকেই, কিন্তু সেইবোৰৰ সত্যাসত্য নিৰূপণৰ বাবে ৰামানুজনৰ ওচৰত কোনো প্ৰমাণ নাছিল৷ গতিকে হাৰ্ডিয়ে বিচাৰিছিল যে ৰামানুজনৰ সূত্ৰসমূহ যথোচিতভাৱে প্ৰমাণিত হওক৷ লগতে কলেজত দুই-এটা পাঠ গ্ৰহণ কৰিলে ইংৰাজী ভাষাটোও ৰামানুজনৰ আয়ত্ত্বাধীন হৈ উঠিব আৰু তেওঁলোকৰ ভাৱ-বিনিময় কাৰ্য সহজসাধ্য হৈ উঠিব৷\nৰামানুজনে লগত কঢ়িয়াই নিয়া দুখন টোকাবহীয়ে হাৰ্ডি আৰু লিটলউডক স্তম্ভিত কৰি পেলাইছিল৷ বিস্ময়াভিভূত হৈ লিটলউডে কৈছিল যে তেনে এখন টোকাবহী প্ৰস্তুত কৰোঁতে মানুহৰ এটা জীৱনকাল প্ৰয়োজন হ’ব৷\nৰামানুজনক হাৰ্ডিয়ে বিশ্ববিখ্যাত গণিতজ্ঞ অয়লাৰ আৰু জেকবিৰ সমপৰ্যায়ৰ বুলি অভিহিত কৰিছিল আৰু প্ৰতিমুহূৰ্ততে কলেজৰ পাঠদান কাৰ্যত মনোনিৱেশ কৰিবলৈ আন্তৰিক অনুৰোধ কৰিছিল৷ অংকত প্ৰমাণ অবিহনে যে সকলো নিস্ফল — সেই কথা বাৰম্বাৰ হাৰ্ডিয়ে ৰামানুজনৰ কাণত পেলাই আছিল৷ হাৰ্ডিয়ে ৰামানুজনক ট্ৰিনিটি কলেজৰ বিখ্যাত ৰেইন পুথিভঁৰালটোলৈ লৈ গৈছিল আৰু নিজৰ প্ৰতিভা আৰু মেধাৰ স্বাক্ষৰ এইটো পুথিভঁৰালত গজ্‌গজীয়াকৈ ৰাখি থৈ যাবলৈ উৎসাহিত কৰিছিল৷\nঅংকক কেন্দ্ৰ কৰিয়েই দুইজন গণিতজ্ঞ সময়ে-সময়ে তৰ্কত লিপ্ত হৈছিল৷ অৱশ্যে কেতিয়াবা তৰ্কই গণিতৰ সীমা অতিক্ৰমী ধৰ্মীয় বিশ্বাস আৰু ঈশ্বৰীয় ধাৰণাৰ গণ্ডী স্পৰ্শ কৰিছিল৷ সি যিয়েই নহওক, হাৰ্ডিৰ আপ্ৰাণ চেষ্টা আৰু মহানুভৱতাৰ জোৰতেই ৰামানুজনে লণ্ডন গাণিতিক সমাজত তেওঁৰ প্ৰথমখন গৱেষণা-পত্ৰ প্ৰকাশ কৰিবলৈ সমৰ্থৱান হৈছিল৷ “জটিল যৌগিক সংখ্যা”ৰ এইখন গৱেষণা-পত্ৰত সন্নিৱিষ্ট দুটামান সূত্ৰৰ প্ৰমাণ আগবঢ়াই অধ্যাপক হাৰ্ডিয়ে ৰামানুজনৰ সাফল্যমুখী যাত্ৰাত সক্ৰিয়ভাৱে অংশগ্ৰহণ কৰিছিল৷\nপ্ৰথম বিশ্বযুদ্ধৰ সময়ত ৰামানুজন ট্ৰিনিটি কলেজতে আছিল৷ প্ৰচুৰ খাদ্য-সংকটে জুৰুলা কৰা ৰামানুজন সেই সময়ত শ্ৰেণীবৈষম্যৰ মৰ্মান্তিক প্ৰহাৰৰো সন্মুখীন হৈছিল৷ শ্বেতাংগ বাহিনীৰ দ্বাৰা ৰামানুজন শাৰিৰীকভাৱে প্ৰহৃত হৈছিল৷ চূড়ান্তভাৱে কটু বাক্যবাণ নিক্ষেপ কৰি ৰামানুজনৰ বজাৰৰ মোনা লণ্ডভণ্ড কৰি মাজপথত সিঁচৰতি কৰি পেলোৱা হৈছিল৷\nসিপিনে ৰামানুজনে পত্নীলৈ পঠিওৱা পত্ৰবোৰ মাতৃয়ে লুকুৱাই থোৱাত জানকীয়ে সেইসমূহ পঢ়াৰ পৰা বঞ্চিত হ’বলগীয়া হৈছিল৷ মুঠতে মানসিক আৰু শাৰিৰীক দুয়োটা দিশৰ পৰাই দুৰ্যোগৰ বলিয়া বা বলিছিল৷\nএইবাৰ ৰামানুজন টি.বি. ৰোগত আক্ৰান্ত হ’ল৷ পৰিৱৰ্তিত জলবায়ু আৰু খাদ্যাভাৱ আছিল ইয়াৰ মূল কাৰণ৷ তথাপিতো নৰিয়া গাৰেই ৰামানুজনে হাৰ্ডিৰ সৈতে লগ লাগি ট্ৰিনিটিৰে অন্যতম পণ্ডিত মানুহ মেজৰ মেকমোহনৰ মুখামুখি হৈছিল৷ মেকমোহনৰ প্ৰত্যাহ্বান স্বীকাৰ কৰি ৰামানুজন আৰু হাৰ্ডিয়ে তেওঁৰ অংকৰ যুদ্ধত পৰাস্ত কৰে৷ ৰামানুজনৰ চমৎকাৰী প্ৰতিভাই বাক্-স্তব্ধ কৰি পেলাই মেকমোহনক৷\nৰামানুজনৰ শাৰীৰিক অৱস্থা ক্ৰমাৎ জটিলৰ পৰা জটিলতৰ হ’বলৈ ধৰে৷ স্বাস্থ্য-পৰীক্ষাৰ অন্তত পোহৰলৈ আহে যে ৰামানুজনৰ আয়ুস ক্ৰমাৎ টুটি আহিছে৷ হতাশ-বিমৰ্ষ ৰামানুজনৰ চকুৰে অন্ধকাৰৰ বাহিৰে অইন একো চিনি নোপোৱা হ’ল৷ জীৱনৰ সকলো আশা-আকাংক্ষা যেন ধূলিস্যাৎ হৈ গ’ল৷ হঠাতে যেন নিশ্চিহ্ন হৈ গ’ল অংকৰে জগত জিনাৰ সপোন৷ পোৱা-নোপোৱাৰ আলিদোমোজাত আত্মবিভোৰ হৈ থকাৰ সকৰুণ অৱস্থাতেই এখন বাছে খুন্দিয়াই থৈ গ’ল ৰামানুজনক৷\nঅসহনীয় শাৰিৰীক যন্ত্ৰণাত পিষ্ট হোৱা ৰামানুজনক ভৰ্তি কৰোৱা হয় অস্থায়ী চিকিৎসা-কেন্দ্ৰত৷ ততালিকে খবৰ প্ৰেৰণ কৰা হ’ল হাৰ্ডিলৈ৷ হাৰ্ডি গৈ তৎমুহূৰ্ততে উপস্থিত হয় ৰামানুজনৰ কাষত৷ সামান্য সুস্থিৰ অনুভৱ কৰাৰ পিছত ৰামানুজনে হাৰ্ডিৰ সন্মুখত ক’বলৈ আৰম্ভ কৰে তেওঁৰ চমৎকাৰী প্ৰতিভাৰ উৎসৰ বিষয়ে৷ ঈশ্বৰৰ অস্তিত্বক লৈ সদা সন্দিহান গণিতজ্ঞ হাৰ্ডিয়ে ৰামানুজনৰ অকৃত্ৰিম ঈশ্বৰ বিশ্বাসৰ বিষয়ে জানিব পাৰিলে৷ জানিব পাৰিলে নামগিৰি দেৱীৰ মাহাত্ম্যৰ বিষয়ে৷ চিকিৎসা-কেন্দ্ৰৰ বিচনাত বহি থকা দুৰ্বল ৰামানুজনৰ কথাবোৰ হতবাক-বিস্মিত হৈ একান্তমনে শুনি যায় হাৰ্ডিয়ে৷ নামগিৰি দেৱীয়ে ৰামানুজনৰ লগত কথা পাতে৷ কেতিয়াবা নিদ্ৰাৰত অৱস্থাত নাইবা কেতিয়াবা প্ৰাৰ্থনাৰত অৱস্থাত থকা ৰামানুজনক অংকৰ বৈচিত্ৰময় জগত এখনৰ সম্ভেদ দিয়েহি এইগৰাকী দেৱীয়ে৷ হাৰ্ডিয়ে প্ৰত্যুত্তৰত কয় যে— প্ৰমাণ অবিহনে তেওঁ কোনো কথাতেই বিশ্বাস নকৰে৷ কিন্তু ৰামানুজনে কয় যে— যেতিয়ালৈকে এটা সমীকৰণত ভগৱানৰ চিন্তা প্ৰতিফলিত নহয়, তেতিয়ালৈকে সেই সমীকৰণে ৰামানুজনৰ বাবে কোনো তাৎপৰ্য বহন নকৰে৷\n১৯১৮ চনত ৰামানুজনক ৰয়েল ছ’ছাইটিৰ সভ্য পদ যচা হয়৷ ৰামানুজনৰ জীৱনৰ অন্যতম সুখদায়ক মুহূৰ্তটোৰ বাস্তৱায়িত কৰাৰ আঁৰতো মুখ্য ভূমিকা আছিল গণিতজ্ঞ হাৰ্ডিৰ৷ ট্ৰিনিটি কলেজৰ নেতৃস্থানীয় পণ্ডিত মহলৰ সন্মুখত তেওঁ ৰামানুজনে আৱিষ্কাৰ কৰা সূত্ৰসমূহ আৰু সেইসমূহৰ প্ৰমাণ অতি বিশ্বাসযোগ্যতাৰে দাঙি ধৰিছিল আৰু ৰামানুজনক সভ্য পদ দিবলৈ উচ্চ পদবীধাৰী মেকমোহনক পতিয়ন নিয়াইছিল৷ উল্লেখ্য যে, মাপাংকীয় সমীকৰণ, নিৰ্দিষ্ট অখণ্ড ৰাশি, উপবৃত্তীয় আৰু অতি-জ্যামিতিক ফলন সম্বন্ধীয় বহুতো গৱেষণা-পত্ৰ ৰামানুজনে সেইছোৱা সময়ৰ ভিতৰত প্ৰকাশ কৰিছিল৷\n১৯১৯ চনত ৰামানুজনে ভাৰতলৈ প্ৰত্যাৱৰ্তন কৰে৷ যিখন গাড়ীত উঠি হাৰ্ডি ৰামানুজনৰ কাষলৈ বিদায় জনাবলৈ আহিছিল, ৰগৰ কৰি হাৰ্ডিয়ে গাড়ীখনৰ নম্বৰটো (১৭২৯) দুৰ্ভাগ্যপূৰ্ণ বুলি কৈছিল৷ কিন্তু হাৰ্ডিৰ ৰগৰক নস্যাৎ কৰি ৰামানুজনে ততালিকে কৈ উঠিছিল— “এইটো দুটা বেলেগ বেলেগ উপায়েৰে দুটা ঘণফলৰ যোগফলৰূপে প্ৰকাশ কৰিব পৰা আটাইতকৈ সৰু সংখ্যা৷” হাৰ্ডিৰ ওঁঠৰে এটা হাঁহি সৰকি পৰিছিল৷ ৰামানুজনৰ প্ৰতিভা আৰু মেধা হাৰ্ডিৰ কাৰণে সদায়েই আছিল বিস্ময়কৰভাৱে অসামান্য৷\nপুনৰ সাক্ষাৎ হোৱাৰ প্ৰতিশ্ৰুতি প্ৰদান কৰি ৰামানুজনে হাৰ্ডিৰ পৰা বিদায় লৈছিল৷ কিন্তু দুৰ্ভাগ্যজনকভাৱে ভাৰতত উপস্থিত হোৱাৰ ঠিক এবছৰৰ পাছতেই ৰামানুজনে পৃথিৱী ত্যাগ কৰিছিল, চিৰদিনৰ বাবে৷ ৰামানুজনৰ মৃত্যুসংবাদ লাভ কৰি গণিতজ্ঞ হাৰ্ডি অতিশয় মৰ্মাহত হৈ পৰিছিল৷ ট্ৰিনিটিৰ সভ্য সমাজত থোকাথুকি মাতেৰে হাৰ্ডিয়ে ৰামানুজনৰ সংবাদটো ঘোষণা কৰিছিল আৰু ৰামানুজনৰ সান্নিধ্যই তেওঁক কিমানদূৰলৈকে প্ৰভাৱান্বিত কৰিছিল— তাক প্ৰকাৰান্তৰে বুজাবলৈ চেষ্টা কৰিছিল৷\nমাত্ৰ তেত্ৰিছ বছৰ বয়সতে গণিতৰ জগতত এক সুদূৰপ্ৰসাৰী আৰু যুগজয়ী প্ৰভাৱ ৰাখি থৈ যোৱা ভাৰতবৰ্ষৰ অন্যতম শ্ৰেষ্ঠ গণিতজ্ঞজনলৈ এইটো লেখাৰ জৰিয়তেই যাঁচিলোঁ শতকোটি নমস্কাৰ৷\nপৰিশেষত: ব্ৰিটিছ গণিতজ্ঞ গডফ্ৰে হেৰল্ড হাৰ্ডিৰ সান্নিধ্যলৈ নহাহেঁতেন ৰামানুজনৰ প্ৰতিভা আৰু মেধাই হয়তো উৎকৃষ্টতাৰ পবিত্ৰ পৰশ লাভ নকৰিলেহেঁতেন৷ হয়তো পৰম বিতৃষ্ণা আৰু আশাহীনতাৰ মাজত ৰামানুজনে জীৱনৰ বাকীছোৱা সময় পাৰ কৰিবলগা হ’লহেঁতেন৷ সেয়েহে আমাৰ ভাৰতীয় সমাজ এইজন ব্ৰিটিছ গণিতজ্ঞৰ প্ৰতি সদায়েই শ্ৰদ্ধাশীল আৰু কৃতজ্ঞ হৈ থকা উচিত৷ সম্পূৰ্ণ এটা ভিন্ন পৰিৱেশৰ পৰা উঠি অহা ৰামানুজনক বুজাই-বঢ়াই, তেওঁক অংকৰ পৰম্পৰাগত আৰু শুদ্ধ পথটোৰে যাত্ৰা কৰোৱাই গণিতজ্ঞ হাৰ্ডিয়ে ৰামানুজনক ৰয়েল ছ’ছাইটিৰ সভ্য পদত অধিষ্ঠিত কৰাবলৈ সমৰ্থৱান হৈছিল৷ ৰয়েল ছ’ছাইটিৰ সভ্য হোৱাত ৰামানুজনৰ নিজা অধ্যৱসায়, দৃঢ়তা আৰু মেধাই যিমান সহায় কৰিছিল; ৰামানুজনক এই সন্মান প্ৰাপ্তিৰ দিশে আগুৱাই নিয়াত হাৰ্ডিৰ ঐকান্তিক প্ৰেৰণা আৰু সহযোগিতায়েও সিমানে সহায় কৰিছিল৷\nৰামানুজন আৰু হাৰ্ডিৰ এই অনবদ্য যুগলবন্দীয়ে গণিতৰ ইতিহাসত এক নতুন যুগৰ সূচনা কৰিছিল; এই যুগলবন্দীকেই অনুপম ৰূপত তুলি ধৰিলে “দা মেন হু নিউ ইন্‌ফিনিটি” নামৰ অনন্য সুন্দৰ ছবিখনে৷\n(১) গুড উইল হাণ্টিং (২) ছামথিং ডা লৰ্ড মে’ড\n(৩) লুচি (৪) ইণ্ডিপেণ্ডেন্স ডে’\n(৫) দা মাৰ্টিয়ান\n(৬) দা থিয়ৰি অৱ এভ‌্ৰিথিং\n(৭) দা ইমিটেছন গেইম\n(৮) দা চিক্ৰেট অৱ নিক’লা টেছলা\n(৯) আইনষ্টাইন এণ্ড এডিংটন\n(১০) দা মেন হু নিউ ইন্‌ফিনিটি\nঈশান জ্যোতি বৰা\nচিনেমা, ৰামানুজন, হাৰ্ডি\nআৰ্কাইভ Select Month August 2020 July 2020 May 2020 April 2020 March 2020 February 2020 January 2020 December 2019 November 2019 October 2019 September 2019 August 2019 July 2019 June 2019 April 2019 March 2019 August 2018 July 2018 June 2018 May 2018 April 2018 March 2018 February 2018 December 2017 November 2017 August 2017 July 2017 June 2017 April 2017 March 2017 February 2017 January 2017 December 2016 October 2016 August 2016 July 2016 May 2016 March 2016 November 2015 October 2015 September 2015 August 2015 April 2015 March 2015 January 2015 December 2014 November 2014 October 2014 August 2014 July 2014 June 2014 May 2014 April 2014 March 2014 February 2014 December 2013 November 2013 August 2013 July 2013 June 2013 May 2013 April 2013 February 2013 January 2013 December 2012 November 2012 October 2012 September 2012 August 2012 July 2012 June 2012 May 2012 April 2012 March 2012 February 2012 January 2012 October 2011 September 2011 August 2011 July 2011 June 2011 May 2011 April 2011\nশিতানসমূহ Select Category “গণিত বিকাশ” Fun Facts অলিম্পিয়াড ইতিহাস কাৰ্টুন কুইজ কেৰিয়াৰ গণিত পাঠ গল্প গ্ৰন্থ চিত্ৰ-সংগ্ৰহ জীৱনী নিবন্ধ পৰ্যালোচনা বিজ্ঞান-প্ৰযুক্তি বুদ্ধি পৰীক্ষা সঁফুৰা সমস্যা আৰু সমাধান সাক্ষাৎকাৰ\nWebinar: The many colors of Combinatorics by Dr. Nishad Kothari (IIT Madras)\nPi: The King of Constants\nMathematical puzzles as an aid to introducing mathematical notions\n10 most educated countries in the world\nDifferential equations as they arise in large water bodies and how to solve them\nWebinar by Prof. Nayandeep Deka Baruah, Tezpur University on Pi Approximation Day\nগণিত ইতিহাসৰ এটি চমু আলোচনা\nনিউট্ৰিন’ৰ দোলন আৰু নতুন পদাৰ্থ-বিজ্ঞান\nগেম থিয়ৰী সমন্ধীয় কিছু তথ্য\nবিজ্ঞান সম্পৰ্কে সকলোৱে কি শিকা উচিত\nas.gonitsora.com || gonitsora.com


জেমছ ৱেব স্পেচ টেলিস্কোপ: - ভাৰ্গৱ বৰঠাকুৰ - সাহিত্য ডট অৰ্গ\nজেমছ ৱেব স্পেচ টেলিস্কোপ: মহাকাশ বিজ্ঞানত নতুন সংযোজন\nবিশ্বব্ৰহ্মাণ্ডত আমাৰ সৃষ্টিৰ ৰহস্য ক’ত? বিশ্বব্ৰহ্মাণ্ডখন কিয় সৃষ্টি হৈছিল? পৃথিৱীৰ দৰে জীৱ থকা গ্ৰহ বিশ্বব্ৰহ্মাণ্ড আৰু আছে নে? এনেবোৰ প্ৰশ্নৰ উত্তৰ বিচাৰি বিজ্ঞানীসকলে নিৰলস অধ্যয়ন চলাই আহিছে৷ এনেধৰণৰ অধ্যয়নৰ বাবেই সময়ে সময়ে বিজ্ঞানীসকলক প্ৰয়োজন হৈছে নিত্য নতুন বৈজ্ঞানিক যন্ত্ৰ-পাতি তথা নতুন প্ৰযুক্তিৰ৷ মহাকাশ বিজ্ঞানীসকলৰ অবিচ্ছিন্ন অংগস্বৰূপ তেনে এক অত্যধুনিক প্ৰযুক্তিৰ নাম ‘হাবল স্পেচ টেলিস্কোপ’ (Hubble Space Telescope)৷ বিগত ২৮ বছৰে বিশ্বব্ৰহ্মাণ্ডৰ সম্পৰ্কত ‘হাবল স্পেচ টেলিস্কোপ’ৰ পৰা আমি বহু তথ্য জানিবলৈ সক্ষম হ’লোঁ৷ ‘হাবল স্পেচ টেলিস্কোপ’ৰ পৰাই বিজ্ঞানীসকলে আমাৰ দৃশ্যমান বিশ্বব্ৰহ্মাণ্ডৰ বয়স কিমান, আৰম্ভণিৰ বিশ্বব্ৰহ্মাণ্ডখন দেখাত কেনেকুৱা আছিল, আমাৰ সৌৰজগতখন কেনেকৈ সৃষ্টি হৈছিল ইত্যাদি বহু গুৰুত্বপূৰ্ণ তথ্যৰ সন্ধান কৰাত সফল হৈছে৷ নিসন্দেহে মানৱসৃষ্ট বৈজ্ঞানিক সঁজুলিসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম চমৎকাৰী আৱিষ্কাৰ হ’ল ‘হাবল স্পেচ টেলিস্কোপ’! কিন্তু বৰ্তমানেও এনেকুৱা কিছুমান প্ৰশ্ন আছে যাৰ উত্তৰ দিবলৈ ‘হাবল স্পেচ টেলিস্কোপ’ সক্ষম নহয়৷ যেনে – মহাবিশ্বৰ প্ৰথমটো তাৰকাৰাজ্য বা তৰাৰ সৃষ্টি কেনেকৈ হৈছিল, বিশ্বব্ৰহ্মাণ্ডখন উৎপত্তিৰ কিছুসময়ৰ পাছত দেখিবলৈ কেনেকুৱা আছিল, কৃষ্ণ পদাৰ্থ আৰু কৃষ্ণশক্তি আচলতে কি? তথা ইয়াৰ ৰহস্য কি? এনেধৰণৰ বহু প্ৰশ্নৰ উত্তৰ সন্ধান কৰিবলৈ ‘হাবল স্পেচ টেলিস্কোপ’তকৈ অধিক শক্তিশালী টেলিস্কোপৰ প্ৰয়োজন হ’ব৷ তদুপৰি আমাক এটা নতুন টেলিস্কোপ লাগে কাৰণ প্ৰত্যেক বস্তুৰে এটা নিৰ্দিষ্ট কাৰ্যক্ষম সময় থাকে যাৰ পাছত ইয়াৰ স্বাভাৱিক কাৰ্যক্ষমতা কমি আহে৷ এই সকলোবোৰ দিশ চালি-জাৰি চাই ‘ইউৰোপীয়ান স্পেচ এঞ্জেছি’ আৰু ’কেনেডিয়ান স্পেচ এঞ্জেছি’ৰ সহযোগত নাছাই এটা উচ্চ ক্ষমতাসম্পন্ন ‘টেলিস্কোপ’ সাঁজি উলিয়াইছে, যাৰ নাম ৰখা হৈছে “James Webb Space Telescope (JWST)”৷ যাৰ দ্বাৰা ‘হাবল স্পেচ টেলিস্কোপ’ৰ সীমাবদ্ধতাৰ পাৰ ভাঙি বিশ্বব্ৰহ্মাণ্ড সম্পৰ্কত বহু নতুন বৈজ্ঞানিক তথ্যৰ সংগ্ৰহ কৰিব পৰা হ’ব৷ এই অত্যাধুনিক “টেলিস্কোপ”টোৰ নাম নাছাৰ অৱসৰপ্ৰাপ্ত প্ৰশাসনিক বিষয়া তথা মহাকাশ বিজ্ঞানী-অভিযন্তা James Edwin Webbৰ সন্মানৰ্থে ৰখা হৈছে৷ ১৯৯৬ চনতেই পৰিকল্পনা আৰম্ভ কৰা এই ব্যয়বহুল ’জেমছ ৱেব স্পেচ টেলিস্কোপ’টোৰ উৎক্ষেপনৰ সময়সূচীও বিভিন্ন কাৰণবশতঃ পিছুৱাই থকা দেখা গৈছে৷ নাছাৰ শেহতীয়া তথ্য মতে টেলিস্কোপটো অহা ২০২১ চনৰ ৩০ মাৰ্চত উৎক্ষেপন কৰা হ’ব৷\n১৯৯০ চনৰ পৰাই ‘হাবল স্পেচ টেলিস্কোপে’ যোগান ধৰা অহৰহ তথ্যৰ পৰাই আমাৰ বিশ্বব্ৰহ্মাণ্ডৰ সম্প্ৰসাৰিত স্বৰূপ তথা সম্প্ৰসাৰিত গতিৰ বিষয়ে বুজা গৈছিল৷ ‘হাবল টেলিস্কোপৰ’ৰ পৰাই আমি গ’ম পাইছিলোঁ যে আমাৰ বিশ্বব্ৰহ্মাণ্ডখন আজিৰ পৰা ১৩.৮ বিলিয়ন বছৰ আগতেই সৃষ্টি হৈছিল৷ এনেধৰণৰ বহু তথ্য আছে যিবোৰ ‘হাবল টেলিস্কোপ’ অবিহনে হয়তো আমি গম নাপালোঁহেতেন৷ আজি আমি যিমানবোৰ বিশ্বব্ৰহ্মাণ্ডৰ ছবি দেখিবলৈ সক্ষম হৈছোঁ অধিকাংশই হাবল স্পেচ টেলিস্কোপৰ পৰা লোৱা৷ আৱশ্যে আমি দেখা ৰঙীণ ছবিবোৰ আৰু বিজ্ঞানীসকলে সংগ্ৰহ কৰা ছবিবোৰৰ মাজত পাৰ্থক্য আছে৷ চুপাৰন’ভা, ব্লেকহ’ল, নীহাৰিকা আদিৰ যিবোৰ ৰঙীণ ছবি আমি দেখিবলৈ পাওঁ সেইবোৰ আচলতে ‘মহাকাশ সংস্থাই’ প্ৰকাশ কৰা Artistic illustrationহে৷ কিন্তু মহাকাশ সংস্থাসমূহে টেলিস্কোপেৰে তোলা অশোধিত (Raw) ফুটেজবোৰ চিধাচিধি প্ৰকাশ নকৰি ‘Artistic Illustration’ কৰাৰ প্ৰয়োজনেইবা কি? আচলতে স্পেচ টেলিস্কোপবোৰে তোলা প্ৰায়বোৰ ছবিতেই কিছুমান অতি জটিল তথ্য সংযোজন হৈ থাকে৷ তদুপৰি স্পেচ টেলিস্কোপৰ ফটোবোৰত লক্ষ্যবস্তুৰ আকাৰো একেবাৰে সৰুকৈ দেখিবলৈ পোৱা যায়, যিবোৰ সাধাৰণ মানুহৰ সহজে বোধগম্য নহয়৷ গতিকে স্পেচ টেলিস্কোপৰ দ্বাৰা সংগ্ৰহ কৰা তথ্যৰ আধাৰতেই, অতি সাৱধানতাৰে ‘আৰ্টিছ’ এজনে কম্পিউটাৰত সাধাৰণ মানুহে বুজি পোৱাকৈ সেই ছবিবোৰক আকৰ্ষণীয় ৰঙীণ ছবিলৈ পৰিণত কৰি দিয়ে৷ বৈজ্ঞানিক তথ্যৰ মতে গ্ৰহটো যদি বৰফৰে আবৃত হয় তেন্তে artistic illustrationত গ্ৰহটোত বগা ৰঙেৰে দেখুৱা হয়৷ ঠিক তেনেদৰে গ্ৰহটো যদি পানীৰ সন্ধান পোৱা হৈছে তেন্তে Artistic Illustrationত গ্ৰহটো নীলা ৰঙেৰে দেখুৱা হয়৷ অৰ্থাৎ মহাকাশ সংস্থাই প্ৰকাশ কৰা ফটোবোৰ সম্পূৰ্ণৰূপে বৈজ্ঞানিক তথ্যৰ ওপৰত প্ৰতিষ্ঠিত৷ আৰ্টিছ এজনে ফটোবোৰত নিজৰ মতেই যিকোনো গঠন দিব বা ৰং সানিব নোৱাৰে৷\nআমাৰ বিশাল বিশ্বব্ৰহ্মাণ্ডৰ এনে কিছুমান ঠাই আছে য’ত ‘হাবল’ৰ দৰে টেলিস্কোপৰ দ্বাৰা তথ্য সংগ্ৰহ কৰাত অসুবিধা আহি পৰে৷ উদাহৰণস্বৰূপে মহাবিশ্বৰ প্ৰচুৰ ধূলিময় স্থানৰ পিছফালে অৱস্থান কৰা তৰাবোৰৰ ছবি ই সংগ্ৰহ কৰিব নোৱাৰে৷ এনেধৰণৰ বহু অসুবিধাৰ বাবেই বিজ্ঞানীসকলৰ “JWST” ৰ দৰে অতি শক্তিশালী টেলিস্কোপৰ চিন্তা মনলৈ আহিল৷ JWST আকাৰত হাবল টেলিস্কোপতকৈ বহুগুণে ডাঙৰ৷ হাবল টেলিস্কোপৰ মুখ্য দাপোণৰ দৈঘ্য ২.৪ মিটাৰ, কিন্তু JWSTৰ মুখ্য দাপোণৰ দৈঘ্য ৬.৫ মিটাৰ৷ হাবল টেলিস্কোপক এনেভাৱে সজোৱা হৈছে যে মহাকাশ অভিযন্তাই মহাকাশতেই গৈ যাতে ইয়াৰ যন্ত্ৰ-পাতিৰ মেৰামতি কৰিব পাৰে৷ বৰ্তমানলৈকে পাঁচটা মহাকাশ অভিযানেৰে ইয়াৰ কম্পিউটাৰ, লেন্স, মাইক্ৰ’চিপ তথা অনান্য বৈজ্ঞানিক যন্ত্ৰপাতিৰ ‘আপগ্ৰেড’ কৰা হৈছে৷ কিন্তু JWSTত তেনেধৰণৰ সুবিধা নাই অৰ্থাৎ মহাকাশত এৰি দিয়াৰ পাছত ই নিজৰ চোৱাচিতা নিজেই কৰিব লাগিব৷ এনেধৰণে নিৰ্মাণ কৰাৰ মূল দিশটো হ’ল; ‘JWST’ক এক বিশেষ প্ৰকাৰৰ পোহৰক ধৰি ৰাখিবলৈ সজা হৈছে৷ হাবল স্পেচ টেলিস্কোপক ‘অল্ট্ৰা ভায়’লেট(UV)’, দৃশ্যমান পোহৰ তথা কিছু পৰিমাণৰ Infra Red (IR) পোহৰক সংগ্ৰহ কৰিবলৈ নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল৷ কিন্তু JWSTক কেৱল infrared(IR) পোহৰক সংগ্ৰহ কৰিবলৈহে সজা হৈছে৷ অৰ্থাৎ ই এটা অত্যন্ত ঠাণ্ডা টেলিস্কোপ হ’ব, যিয়ে প্ৰায় -২৩০ ডিগ্ৰী চেণ্ট্ৰীগ্ৰেডত (°C) কাম কৰিব লাগিব৷ যিহেতু আমি জানো গৰম বস্তুৱে IR তাপ বিকিৰণ কৰে, গতিকে IR টেলিস্কোপটোৰ সংবেদনশীলতা (sensitivity)ক সঠিক কৰি ৰাখিবলৈ টেলিস্কোপটোকে ঠাণ্ডা কৰি ৰাখিব লাগিব৷ নহ’লে ই নিজৰ তাপৰ বাবেই ইমান উজ্জ্বলহৈ পৰিব যে বেলেগ বস্তুৰ পৰা অহা পোহৰ ধৰি ৰাখিব নোৱাৰিব৷ যাৰ বাবে বিজ্ঞানী-অভিযন্তাসকলে ইয়াৰ সংসূচক (detector)বোৰক ঠাণ্ডা কৰি ৰাখিবলৈ cryogenics নামৰ বিশেষ প্ৰযুক্তিৰ প্ৰয়োগ কৰা হৈছে৷ JWST ইঞ্জিনীয়াৰিং এটা অপূৰ্ব উদাহৰণ হৈ ৰ’ব৷ যিহেতু ইয়াক সাধাৰণ উষ্ণতাত নিৰ্মাণ কৰা হৈছে কিন্তু ই কাম কৰিব লাগিব অত্যন্ত ঠাণ্ডা পৰিবেশত৷\nJWSTক এনে ভাৱে সজোৱা হৈছে যে ইয়াৰ দ্বাৰা বিশ্বব্ৰহ্মাণ্ডৰ অতীতৰ সময়ক পৰ্যবেক্ষণ কৰিব পৰা হ’ব৷ কিন্তু বহুতৰে মনত প্ৰশ্ন জাগিব পাৰে বিশ্বব্ৰহ্মাণ্ডৰ অতীতক আকৌ আমি কেনেকৈ জানিম? ইয়াৰ উত্তৰ হ’ব পোহৰৰ সহায়ত৷ হয় পোহৰৰ সহায়ত৷ সহজ ভাষাত কথাটো এনেধৰণৰ৷ ধৰাহ’ল এখন তাৰকাৰাজ্য আছিল৷ যাৰ জন্ম হৈছিল ১৩ কোটি বছৰৰ আগত৷ সেই তাৰকাৰাজ্যৰ পোহৰ সেই সময়ৰ পৰাই এতিয়ালৈকে বিশ্বব্ৰহ্মাণ্ডত বিয়পি আছে৷ আমি সেই ১৩কোটি বছৰৰ আগৰ তাৰকাৰাজ্যৰ পোহৰ যদি আমাৰ বৰ্তমানত ধৰি ৰাখিব পাৰোঁ তেন্তে আমি সেই ১৩ কোটি বছৰৰ আগৰ তাৰকাৰাজ্যখনক দেখিবলৈ সক্ষম হ’ম৷ অৰ্থাৎ কথাটো এনেকুৱা ধৰণৰ ২০০ মিলিয়ন বছৰৰ আগতে পৃথিৱীৰ পৰা যোৱা পোহৰক যদি আমি ধৰি ৰাখিব পাৰিলোঁহেঁতেন তেন্তে ডাইন’ছৰৰ পৃথিৱীখন কেনেকুৱা আছিল তাকো চাব পাৰিলোঁহেঁতেন! যিহেতু আমাৰ বিশ্বব্ৰহ্মাণ্ডৰ সম্প্ৰসাৰণ হৈ আছে, প্ৰতিখন তাৰকাৰাজ্য, প্ৰতিটো তৰকাপুজ্ঞকে মুখ্য কৰি প্ৰতিটো ব্ৰহ্মাণ্ডীয় বস্তু ইটোৰ পৰা সিটো ক্ৰমে দূৰলৈ আঁতৰি গৈ আছে৷ যিদৰে আমাৰ কাষৰ পৰা আঁতৰি যোৱা ৰেলগাড়ীৰ শব্দ ক্ৰমে আমাৰ পৰা কমি যায় ঠিক সেইদৰে আমাৰ পৰা আঁতৰি যোৱা প্ৰাচীন তাৰকাৰাজ্য বা তৰাৰ পোহৰো আমালৈ আহোঁতে আহোঁতে ধূসৰ হৈ শেষত IR ত পৰিণত হয়৷ যাক বৈজ্ঞানিক ভাষাত ৰঙা সৰণ (Red shifted object) বুলি কোৱা হয়৷ এনেধৰণৰ তৰা বা তাৰকাৰাজ্যবোৰক সাধাৰণ টেলিস্কোপেৰে চাব পৰা কঠিন হৈ পৰে৷ কিন্তু IR সংসূচকযুক্ত শক্তিশালী টেলিস্কোপে ইয়াক সহজে চিনিব পাৰে৷ যিহেতু JWST এটা IR টেলিস্কোপ যাৰ দ্বাৰা সহজতেই প্ৰাচীন তৰা, তাৰকাৰাজ্য ইত্যাদিক চিনিব পৰা যাব৷ আশা কৰামতে JWSTৰ দ্বাৰা হাবল টেলিস্কোপতকৈ ১০০ মিলিয়ন বছৰ পিছৰ প্ৰাচীন বিশ্বব্ৰহ্মাণ্ডখনক অতি সহজে চিনাক্ত কৰিব পৰা হ’ব৷\nযিহেতু JWST অতি ঠাণ্ডা পৰিবেশত কাম কৰাৰ বাবে সজোৱা হৈছে গতিকে ইয়াক হাবল টেলিস্কোপতকৈ বহু দূৰৈত উৎক্ষেপন কৰা হ’ব৷ অৰ্থাৎ পৃথিৱীৰ পৰা ১.৫ মিলিয়ন কিলোমিটাৰ দূৰত্বত JWSTক উৎক্ষেপন কৰা হ’ব৷ সূৰ্যৰ তাপ তথা মহাকাশ আৱৰ্জনাৰ পৰা হাত সাৰিবলৈ JWSTত পাঁচটা ফলক যুক্ত এখন টেনিছ ক’ৰ্টৰ সমান “sun shield” সংস্থাপন কৰা হৈছে৷ উল্লেখযোগ্য যে JWST উৎক্ষেপনৰ কেইবাবছৰৰ পাছতো হাবল টেলিস্কোপো মহাকাশত সক্ৰিয় হৈ থাকিব৷ বিজ্ঞানীসকলে হাবল আৰু JWST দুয়োটাৰ সহায়ত একেলগে মহাবিশ্বৰ বহুতো ৰহস্যৰ সন্ধান কৰাৰ চেষ্টা কৰিব৷ নিসন্দেহে JWSTৰ উৎক্ষেপনে মহাকাশ বিজ্ঞানত এক নতুন দিগন্তৰ সূচনা কৰিব!\n← ঈৰ্ষা- ৰিজা ৰোমানী জুৰি\nএকান্ত ব্যক্তিগত — মানসী দেবী →


ঘৰৰ সন্ধানত ইয়োশিৰ ৩৭০০০ কিলোমিটাৰ সমুদ্ৰযাত্ৰা!! – Mahabahoo\nHome/Assam News & Articles/ঘৰৰ সন্ধানত ইয়োশিৰ ৩৭০০০ কিলোমিটাৰ সমুদ্ৰযাত্ৰা!!\nনিউ চাউদ্যাম্পটন : সু্ৰ্দীঘ ২৬ মাহ ধৰি উত্তাল সমুদ্ৰত সাতুৰি আছে ইয়োশিয়ে। যিদৰেই হওক, নিজৰ আসন্ন সন্তানৰ বাবে ঘৰটোৰ সন্ধান উলিয়াবই লাগিব। সেইকাৰণেই উত্তাল মহাসমুদ্ৰত ৩৭০০০ কিলোমিটাৰৰ এক অকল্পনীয় যাত্ৰা ! ইয়োশিৰ এক অসাধাৰণ অনন্য যাত্ৰা!\nইয়োশি কোনো মানুহৰ নাম নহয়, ইয়োশি হ’ল এগৰাকী ‘লগাৰহেড’ প্ৰজাতিৰ মাইকী কাছ ! ইয়োশিৰ কাহিনীৰ আৰম্ভ হয় আজিৰপৰা ২০ বছৰৰ আগতে। জখম হৈ থকা অৱস্থাত সেই কাছটোক দক্ষিণ আফ্ৰিকাত উদ্ধাৰ কৰা হয়। তাৰপিছত দক্ষিণ আফ্ৰিকাৰ কেপটাউনৰ ‘To Ocean’ নামৰ এক্যুৰিয়ামতে আছিল। চিকিৎসক, প্ৰশিক্ষক আদি সকলোৰে মিলিত প্ৰচেষ্টাৰ বাবে ইয়োশি সুস্থ হৈ উঠে। সুস্থ হৈ উঠাৰ পিছত ইয়োশিৰ মুক্তিৰ দিন আগবাঢ়ি আহে। অৱশেষত ২০১৭ চনৰ ডিছেম্বৰ মাহত মহাসাগৰত এৰি দিয়া হয় ‘লগাৰহেড’ কাছটোক ।\nইয়াৰ পিছত এক দীৰ্ঘ যাত্ৰাৰ আৰম্ভণি।\nইয়োশিয়ে সুদীৰ্ঘ ২৬ মাহ ধৰি কৰি থাকিল সেই যাত্ৰা। যাত্ৰা আৰম্ভ কৰাৰ আগতে ইয়োশিৰ শৰীৰত এটি ‘ট্ৰেকিং ডিভাইচ’ লগাই দিয়া হৈছিল। সেই ট্ৰেকিং ডিভাইচ পৰাই তথ্য প্ৰাপ্তি হৈছে। আফ্ৰিকাৰ পৰা অষ্ট্ৰেলিয়া, সুদীৰ্ঘ ৩৭০০০ কিলোমিটাৰ পথ সমুদ্ৰত সাতুৰি সাতুৰি অতিক্ৰম কৰিছে ইয়োশিয়ে। প্ৰতিদিনে গড়ে প্ৰায় ৪৮ কিলোমিটাৰৰ যাত্ৰা ! ‘ট্ৰেডিং ডিভাইচ’ লগোৱা প্ৰাণীসমূহৰ ভিতৰত সবাতোকৈ দীৰ্ঘ যাত্ৰা কৰিছে ইয়োশিয়ে। কেৱলমাত্ৰ ঘৰৰ সন্ধান উলিয়াবলৈ, য’ত ইয়োশিয়ে কণী পাৰিব পাৰে! সন্তানবোৰক ডাঙৰ কৰিব পাৰে!\nইয়োশিৰ ঘটনাই সমুদ্ৰ বিজ্ঞানীসকলৰ স্তম্ভিত কৰি তুলিছে। এটা প্ৰাণীয়ে ইমান দূৰলৈ সাতুৰিছে—এয়া এক পৰম আশ্চৰ্য হৈ পৰিছে। ইয়াৰ লগতে অইন এটা বিষয়ৰো অৱতাৰণা হৈছে যে কাছৰ কণী পাৰিবলৈ এক বিশেষপ্ৰকাৰৰ পৰিৱেশ প্ৰয়োজন। বৰ্তমান মানুহৰ বিভিন্ন ক্ৰিয়াকলাপৰ ফলত সেই পৰিৱেশ বিঘ্নিত হৈছে। লগতে আছে পৰিৱেশ দূষণ। এই দুয়োৰে আক্ৰমণৰ বিপন্ন কাছৰ প্ৰজন্ম। সমুদ্ৰ বিজ্ঞানীসকলে কৈছে যে সাগৰৰ পাৰৰ নিৰিবিলি স্থানত কাছই কণী পাৰে। কণী পাৰি উঠি সেই স্থানৰপৰা আঁতৰি গ’লে ও নিয়মিতভাৱে সেই স্থানত ঘূৰি ফুৰে। কিন্তু বৰ্তমান যি হাৰত সাগৰৰ পাৰবোৰ প্ৰদূষিত হৈছে, সেইহেতুকে প্ৰজননৰ স্থান সুনিশ্চিত কৰাৰ ক্ষেত্ৰত বহুত আহুকাল হৈছে। প্ৰজননৰ স্বাথৰ্ত সমস্ত প্ৰাণীয়ে বাসস্থান সলনি কৰি নিশ্চিত নিৰাপদ স্থান বিচাৰে। এই পৰ্যন্ত এই দৃশ্যৰ মুখামুখি বিজ্ঞানীসকল হৈছিল কেৱলমাত্ৰ বাঘৰ ক্ষেত্ৰত। যোৱা দুবছৰত ভাৰতৰ তিনিটা ঢেকীয়াপতীয়া বাঘে ২০০০ৰপৰা ৩০০০ কিলোমিটাৰ পথ অতিক্ৰম কৰিছিল। আফ্ৰিকাৰ সাগৰতো পিৰানহা মাছৰ ক্ষেত্ৰতো বিজ্ঞানীসকলে লক্ষ্য কৰিছিল যে এনে মাছ আফ্ৰিকাত থাকিলেও কণী পাৰে ‘নিউ-চাউথ ৱেলচ্’অত আৰু এই স্থান প্ৰায় ৩০০০০ কিলোমিটাৰ দূৰৈত। কিন্তু ইয়োশিয়ে ৩৭০০০ কিলোমিটাৰ পথ অতিক্ৰম কৰি সৃষ্টি কৰিলে ইতিহাস। এতিয়া ইয়োশিৰ যাত্ৰাপথৰ প্ৰতিদিনৰ ভিডিঅ’ পযৰ্বেক্ষণ আৰম্ভ কৰিছে বিজ্ঞানীসকলে। এই ভিডিঅ’ পৰ্যবেক্ষণ কৰি বিজ্ঞানীসকলে বিশ্লেষণ কৰিব বিচাৰিছে, কিয় সাগৰৰ বিভিন্ন পকেট (সাগৰৰ পাৰৰ গাত) ইয়োশিৰ পছন্দ নহ’ল! কিয় অতিক্ৰম কৰিবলগীয়া হ’ল সুদীৰ্ঘ ৩৭০০০ কিলোমিটাৰ?