Bible Thianghlim - LUKE\nBibleThianghlim – LUKE\nA ngantu: Luke\nA siartu: Zentel zumtupawl\nNgan kum: A.D. 57-59\nJesu in a dungthluntupawl hnenah miphun hmuahhmuah hnenih thuthangṭha phursuak dingah thu a rak pe. Cuih thupek cu kawhhran hmaisapawl in an rak thlun. Zentel mi tampi khal Khrih thluntu ah an rak cang ve. Thusimtupawl in Pathian thu a si tiih zumtu tharpawl hnenih an rak sim mi thupawl cu ngan cia ih neih an ṭul ruangah, Luke in himi thuthangṭha hi a ngan a si. Thuthangṭha Luke hi a hleicein Theofilas hnenih a ngan mi a si. Sikhalsehla Theofilas hi Zentel zumtupawl hmuahhmuah aiawhtu ih ruah theih a si. Luke in hi thuthangṭha a ngan hnuah, Apostolpawlih Cangvaihnak cabu a ngan (Apo 1:1). Apostolpawlih Cangvaihnak cabu hi A.D. 61 hrawngih ngan mi a si bangin, hi thuthangṭha hi A.D. 57-59 karlakih a ngan mi a si men thei.\nLuke hi thuthangṭha ngan dingah Pathian in phun dang zetin a rak timtuah mi a si. Amah hi Thukham Thar cabu ngantu lakih Zentelmi umsŭn a si. Amah hi sibawi a si (Kol 4:14) ih, Apostolpawlih Cangvaihnak cabu sungih missionary khualtlawnnak hrekkhat ah Paul a rak thlun ve, asinan mit rori ih Jesu-ih rawngbawlnak hmutu cu a si lo. A thu ngan mi hi nasazetih a zingzăwi hnuih a ngan mi an si (1:1-4). A zingzăwinak ruangah a dang thuthangṭha pathum sungih a tel lo mi thu tampi tla an tel. A thu umzat lamah cun Luke hi Thukham Thar sungih a saubik mi a si. Luke in Jesu hi zo a si ti hmeltheihternak a nei ih (1:1-2:52), rawngbawlnak hrangih a timlamawknak thu khal a ngan (3:1-4:13). Cuṭhehah Galili ih a rawngbawlnak (4:14-9:50), Jerusalem lam panih a tlun zin ih a rawngbawlnak (9:51-19:44), Jerusalem ih a rawngbawlnak pawl tla a tarlang (19:45-24:53). Jerusalem cu Khrih in a rundamnak hnaṭuan a ṭhehfelnak hmun a si ruangah, hi cabu ih a sim uarbik mi cu Jerusalem hi a si.\nThuthangṭha Luke in Jesu cu minung famkim le Rundamtu a sinak a langter. Minung a sinak dinhmun in thlacam le Thlarau parih ṭhumawk Jesu in a thupitter. Rundamtu a sinak dinhmun in Jesu in misual cu pumpak lungthlengnak ih hruai ding a tum. Misual cu mipa simaw, nunau simaw, milian simaw, mifarah simaw, nauhak simaw, upa simaw, Jew-mi simaw, Zentel simaw, Samaria-mi simaw a si khalle, Jesu cu mihlo hnenih ngaidamnak pe dingah le aipuannak pe dingah a ra.\nLuke in, «Minung Fapa cu a hlo mipawl hawl ding le rundam dingah a ra a si,» (19:10) ti mi a langfiangter.\nI. Khrih theihternak (1:1-2:52)\nII. Rawngbawl dingih Khrih timlamawknak (3:1-4:13)\nIII. Langhnganih Khrih rawngbawlnak (4:14-24:53)\nA. Galili ah (4:14-9:50)\nB. Jerusalem lam a feh phah ah (9:51-19:44)\nC. Jerusalem ah (19:45-24:53)\nTheofilas hnenih Hlănnak\n1–4 Mit rori ih a thăwk ihsi hmutu le thu rawngbawltupawl in kan hnenih in rak peksâwng vek cekci khan, kan lakih thil cang mipawl thuhla mi tampi in a sangsángten ngan dingin ṭan an rak lâk zo vekin, thil hmuahhmuah a thăwk ihsin ngunngaih zetih ka zingzăwi hnuah na hnenih an lo zirh mi thilpawl kha an dik rori a si ti fiangfel zetih na theih theinak dingah, na hrangah a sangsângteih ngan hi a ṭha ding tiah ka ruat, Maw zahum zet Theofilas.\nTemple sungih Zakariah Rawngbawlnak\n5 Judia Siangpahrang Herod san laiah, Abijah-ih ho a si mi puithiam Zakariah a rak um. A nupi cu Aaron tesinfa a si ih, a hmin cu Elizabeth a si. 6 An pahnih in Pathian hmaiah midingfel an si, sawihnăwm kâi loin, Bawipaih thupekpawl le cīn le dānpawl hmuahhmuah an thlun. 7 Elizabeth cu micing a si ruangah fa an nei lo, cule an pahnih in kum upa zet an si.\n8 Cule hitin a si, Zakariah cu amai cān a thlen tikah, puithiam a si vekin, Pathian hmaiih a hopawl thawn puithiam hna a ṭuan laiah, 9 puithiampawlih tidān kêl bangin, camcawhfung an zûk ih, Zakariah-ih ṭuanvo cu Bawipaih temple hmun thianghlim sungih rimhmui ur ding a si. 10 Cutiih rimhmui a ur laiah, mipi zaten temple lengah thla an rak cam rero.\nVancungmi in John Suahnak Thu a Phuang\n11 Cun Bawipaih vancungmi pakhat cu a hnenah a rung lang ih, rimhmui urnak biakṭheng vawrh lamah a dîng. 12 Cule Zakariah in cuih vancungmi a hmuh tikah, nasazetin a thinlung a buai ih, ṭihnak in a khat. 13 Asinan cuih vancungmi cun a hnenah, «Ṭih hlah, Zakariah, ziangahtile na thlacamnak cu theih a si zo, na nupi Elizabeth in fapa a lo hrinsak ding, cule a hmin ah John na sak pei. 14 Cule aipuannak le lungawinak na nei ding. Cuih na fapa a suah tikah, mi tampi lungawiaipuangin an um ding. 15 Ziangahtile anih cu Bawipa mithmuhah a ropi ding. Sabitzu siseh, zu siseh a in hrimhrim lo pei. A nuih pum sungih a um lai ihsin Thlarau Thianghlim in a khat ding. 16 Cule anih in Israel-mi mi tampi Bawipa an Pathian lamah a hawikirtersal ding. 17 Palepawlih thinlung cu fāte lamah le thulung lo pawl cu midingfelpawlih fimnak lamah an hawi theinak dingah, anih cu Bawipa hmaiah Elijah-ih thlarau le huham in a feh fawn ding. Cucu Bawipa hrangih timtuahaw cia mi milai a tiarter cia theinak dingah a si,» tiah a ti.\nZakariah a Ṭawng Thei Lo\n18 Cule Zakariah in vancungmi hnenah, «Na sim vekin a cang ngaingai ding ti cu ziangtin ka thei thei ding? Ziangahtile kei cu patar ka si zo, cule ka nupi khal a kum a upa tuk zo,» tiah a ti.\n19 Cule vancungmi in a sawn ih a hnenah, «Keimah cu Pathian hmaiih dingtu Gabriel ka si, nangmah thu lo sim ding le cuih lungawiumza thuthang na hnenih phuang dingah thlah mi ka si. 20 Ngai hnik, a tikcucān teih a tlamtling ding mi ka kamsuakthupawl na zum lo ruangah hi thilpawl tlamtlinter a si ni hlanlo na ngui men ding ih, na ṭawng thei lo ding,» tiah a ti.\n21 Mipi in Zakariah cu an rak hngak, cule temple hmun thianghlim sungih rei tuk a um ruangah an mang a bang. 22 A ra suah tikah, a be thei hai lo. Cule annih in temple hmun thianghlim sungah larnak a hmu ti an rak theithiam. Ziangahtile anih in an hnenah theihthiamnak a pe hai ih, ṭawng thei loin a um ringring.\n23 Cule hitin a si, Zakariah cu a rawngbawl cān a cem tikah, amai inn ah a tĭn. 24 Cuihhnu ah a nupi Elizabeth cu fa a vun ih, thla nga sung inn sungah a khumaw. 25 Cule Elizabeth in, «Mi senpi lakih hmuhsuam ka sinak cu i laksak dingin duhsaknak thawi in zoh tikah, hihi ka hrangih Bawipa in in tisak mi cu a si,» tiah a ti.\nVancungmi in Khrih Suah ding Thu Mary hnenah a Phuang\n26 A thla ruknak ah Pathian in vancungmi Gabriel cu Galili peng, Nazareth an ti mi khua ih um, 27 David sungza a si mi, Joseph thawn ṭhiaw dingih ham cia mi fala him hnenah a run thlah. Cuih fala himih hmin cu Mary a si. 28 Vancungmi cu a hnenah a ra ih, «Cibai! Nang cu duhsaknak sâng zet cotu na si, Bawipa na hnenah a um a si; nang cu nunau lakah thlawsuah mi na si,» tiah a ti.\n29 Asinan Mary in vancungmi a hmuh tikah, a ṭawng mi in nasazetin a thinlung a buaiter. Cule a thinlung in, «Hi cibaibûknakih sullam cu ziang a si pei?» tiah a ruat.\n30 Cun vancungmi in a hnenah, «Mary, ṭih hlah, ziangahtile nang cun Pathian duhsaknak na co zo a si. 31 Ngai hnik, na pum sungah fa na vun ding ih, Fapa na hring ding. Cule a hmin ah Jesu na sak pei. 32 Anih cu miropi a si ding ih, cungnungbikih Fapa tiah kawh a si ding. Cule Bawipa Pathian in a hnenah a pupá David laltokham a pe ding. 33 Cule Jakob sungza tlunah kumkhuain a uk ding ih, a uknak cu cem ni a nei lo ding,» tiah a sim.\nMangbangza in Mary Fa a Vun\n34 Mary in vancungmi hnenah, «Mipa ka thei si lo ih, hi thu cu ziangtin a cang thei ding?» tiah a ti.\n35 Cule vancungmi in a sawn ih a hnenah, «Na parah Thlarau Thianghlim a rung thleng ding ih, cungnungbikih huham in a lo tuam ding. Curuangah na hrin ding mi Mi Thianghlim khal Pathian Fapa tiah kawh a si ding. 36 Ngai hnik, na sungkhatnu Elizabeth khal in a tar zet hnuah fa a vun, fa a nei thei nawn lo tiah an ti mi cu, atu ah fa a vunnak thla ruk a si zo. 37 Ziangahtile Pathian hrangah thil cang thei lo a um lo,» tiah a ti.\n38 Cun Mary in, «Ngai hnik, kei cu Bawipaih sálnu ka si! Na kamsuakthu vekin ka hnenah thleng ko seh,» tiah a ti. Cule vancungmi cun Mary cu a fehsan.\nElizabeth hnenah Mary a Tlâwng\n39 Cuih cān ah Mary cu a tho ih, Judia peng tlang par khaw pakhat ah, zamrangten a hung feh. 40 Cule Zakariah teih inn sungah a lut ih, Elizabeth cu cibai a bûk. 41 Cule hitin a si, Elizabeth in Mary-ih cibaibûknak a theih tikah, a pum sungih nausen cu a khir. Cule Elizabeth cu Thlarau Thianghlim in a khat. 42 Cun Elizabeth cu aw ring zetin a ṭawngsuak ih, «Nang cu nunau lakah mithlawsuak na si. Na pum sungih naute khal mithlawsuak a si! 43 Ziangah ka Bawipaih nu ka hnenih ra tlawn ding duhsaknak cu kei in ka co? 44 Ngai hnik, cibai i bûknak aw ka hnenih a thlen leveten, ka pum sungih nausen cu aipuangin a khir a si. 45 A zumtunu cu mithlawsuak a si, ziangahtile Bawipa in a hnenih a sim mi thilpawl cu a cangsuak ding a si,» tiah a ti.\n46 Cule Mary in,\n«Ka nunnak in nasazetin\nBawipa a thangṭhat.\n47 Ka thlarau cu i rundamtu\nPathian ah a aipuang zet.\n48 Ziangahtile kei a sálnu dinhmun niam zet cu i ngaihsak.\nNgai hnik, atu thăwk ihsin ṭhangthar hmuahhmuah in mithlawsuak tiah in ti ding.\n49 Ziangahtile huham ih a khat mi pa in ka hrangah thil ropi a tuah zo.\nA hmin cu a thianghlim a si.\n50 Cule a zahngainak cu san khat hnu san khat amah ṭihzahtupawl parah a um vivo.\n51 A bān in cahnak a langter zo.\nAn thinlung khawruahnak ih mipuarthaupawl cu a ṭekdarhter zo.\n52 Mithiltitheipawl cu an laltokham ihsin a dirthla ih,\nMihnuaitapawl cu a khaisâng zo.\n53 Rilrâwng mipawl cu thil ṭha thawn a tlăiter hai ih,\nMilianpawl cu kut lawngin a fehhloter hai.\n54 Kan pupápawl hnenih a rak sim zo bangin,\n55 Abraham le a cithlahpawl cu kumkhuaih zah a ngai hai dingzia hngilhlonak dingah,\nA siahhlawh Israel cu a rak bawm,»\n56 Cule Mary cu Elizabeth hnenih thla thum hrawng a um hnuah, amai inn ah a tlung.\nBaptisma Petu John Hrinnak\n57 Elizabeth cu fa a hrinnak ding nithla a kim ih, fapa a hring. 58 Cule a innhnenpawl le a sungkhatpawl in Bawipa in zahngainak nasazet Elizabeth parih a neihzia an thei. Cutikah amah thawn lungawiaipuangin an um.\nBaptisma Petu John Serh Zim Tannak\n59 Cule hitin a si, a ni riatnak ah naute serh tán dingin an ra pan ih, a hmin ah a paih hmin Zakariah thotho an sak. 60 Asinan a nu in a sawn hai ih, «Cutin si hlah seh, John ti si sawn seh,» tiah a ti.\n61 Asinan annih in a hnenah, «Nan sungkhat lakah cuvek hmin nei zohman an um lo,» tiah an ti. 62 Naute cu a pa Zakariah in ziang vek hmin sak a duh ti theih an duh ih, theihthiamnak an hmuh.\n63 Cule anih in cangannak calung a dil hai ih, «A hmin cu John a si,» tiah a ngan. Cule an zaten an mang a bang. 64 Culeveten Zakariah-ih kâ cu ăwnsak a si ih, a lei cu a phawihaw, a ṭawng ih, Pathian a thangṭhat. 65 Cun an kiangkapih um hmuahhmuah in an ṭih ih, cuih thu hmuahhmuah cu Judia peng, tlang par ram pumpi ah a thang ṭheh. 66 Cuih thu a theitu hmuahhmuah in an thinlung ah cuih thu cu an ret cio. Cule, «Hi naute cu ziang vek mi ah hung cang leh tak pei maw?» tiah an ti. Bawipaih kut cu cuih naute parah a um.\nZakariah in John-ih Rawngbawl ding Thu a Phuang Cia\n67 A pa Zakariah cu Thlarau Thianghlim in a khat ih, profet thuphuan in thu a phuang. Anih cun,\n68 «A mipawl a rak vehvai ih, a tlen hai zo ruangah,\nIsrael Pathian Bawipa cu thangṭhatin um seh.\n69 A siahhlawh David sungza ihsin kan hrangah\nRundamnak ki a suakter zo.\n70 Leilung thawh tirte ihsin a profet thianghlimpawlih kâ ihsin\nA tiamkam cia vekin a cangsuak a si.\n71 Kan ralpawl hnen ihsin le in huatupawl hmuahhmuah ih kut ihsin\nRundam kan si ding in rak tiamkam.\n72 Cumi cu, kan pupápawl parih zahngainak neih ding le\nA thukham thianghlim máng dingin thu a rak tiamkam.\n73 Kan pa Abraham hnenah sesămin thu a rak tiamkam.\n74 Kan ralpawl kut sung ihsin in runsuah hnuah,\nṬihnak um loin amah kan rian ding tiah sia a săm.\n75 Kan nunsung hmuahhmuah thianhlimnak le dingfelnak in a hmaika-ah kan rian ding.\n76 Cule nang, ka fa, cungnungbikih profet tiah kawh na si ding.\nZiangahtile nang cu a hrangah a lamzin rak sialtu dingah le,\n77 A mipawl in an sualpawl ngaidam an sinak thawngin rundam an si ti an theihnak dingah,\nBawipaih hmaiah na feh ding.\n78 Kan Pathian zahngainak maksak ruangin tlun lam ihsin kan hnenah ni a rung tlāng zo.\n79 Thim lakih to mi le thihnak thlahlim hnuaiih to mipawl parih tleunak pe dingah le\nHnangamdaihnak lamzin sungih kan ke hruai dingah in rak vehvai zo,»\n80 Naute cu a ṭhang ih, thlarau lamah a cak deuhdeuh. Cule langhnganin Israel-mipawl hnenih a lăng hlan sung hmuah cu ramṭhing ah a um.\nMary in Jesu a Hring\n1 Cu laiah hitin a rak si, Kaisar Augasṭas in leitlun mi hmuahhmuah hmin khum thluh dingin thu a pe. 2 Cucu Siria ram ah Kurinia ram uktu a si laiih hmin khum hmaisabik a si. 3 Mi kip hmin khum dingin, anmai khua cio ah an feh.\n4 Joseph khal Galili peng, Nazareth khua ihsin Judia peng, David-ih khua, Bethlehem ah a feh. Ziangahtile amah cu David sungkua le tesinfa a si. 5 Joseph cu a nupi si dingih hamnak an rak tuah zo mi fa hring zikte Mary thawn cuih hmun ah cun an feh. 6 Cule hitin a si, cutawk ih an um laiah, Mary nau hrin tikcu a kim. 7 A fatir fapa a hring ih, puan in a tuam. Riahbûk ah an hrang hmun a um lo ruangah, naute cu rankhēng ah a hlum.\nVancungmipawl in Tuukhālpawl hnenah Jesu Thu an Phuang\n8 Cuih ram ah tuukhālpawl cu zan ah an tuupawl kilin, ramlak ah an um. 9 Cule ngai hnik, Bawipaih vancungmi pakhat an hnenah a rung lang ih, Bawipaih ropitnak in an kimvel cu a run tlet. Cule annih cun an ṭih ngaingai. 10 Cun vancungmi cun an hnenah, «Ṭih hlah uh, ziangahtile ngai hnik uh, mi hmuahhmuah hrang ding aipuannak maksak thuthangṭha ka run phuang a si. 11 Ziangahtile tuihni ah David khua ah nan hrangah Rundamtu a suak. Amah cu Bawi Khrih a si. 12 Hihi nan hrangah theihthiamnak a si ding: Puan ih tuam mi nausen cu rankhēng sungah an hlŭm kha nan hmu ding,» tiah a ti.\n13 Cule hmakhatteah cuih vancungmi thawn vancungmi burpi an rung lang ih, hitin Pathian an thangṭhat:\n14 «Cungnungbik hmun ah Pathian cu thangṭhat si seh,\nLeitlun ah daihnak um seh,\nMinung hnenah a duhsaknak um seh,»\ntiah an ti.\n15 Cule hitin a si, vancungmipawl cu an hnen ihsin van ih an feh thluh tikah, tuukhālpawl cun, «Atu ah Bethlehem khua tiang va feh uhsi la, Bawipa ih in rak sim mi thil cang mi cu va zoh hnik uhsi,» tiah pakhat le pakhat an tiaw.\n16 Cule zamrang zetin an feh ih, Mary, Joseph le rankhēng ih hlŭm mi nausen cu an va hmu. 17 Naute an hmuh hnuah, cuih naute thuhla vancungmi ih an rak sim mi cu an thăn. 18 Cule tuukhāltupawl ih sim mi thilpawl a theitu hmuahhmuah cu an theih mi parah an mang a bang. 19 Asinan Mary in cuih thil hmuahhmuah cu ruat phah rero in a thinlung ah a ret. 20 Tuukhālpawl cu an theih mi le an hmuh mi thil hmuahhmuah ruangah, Pathian sunlawih le thangṭhatin an kirsal. Vancungmi ih a rak sim cia vekin, cuih thil hmuahhmuah cu a kim a si.\nKhrih Serh Zim Tannak\n21 Naute serh zim tannak ding ni ni riat a kim tikah, JESU tiah hmin an sak. Mary in a pum sungih a vun hlanih vancungmi in a rak sak cia mi hmin a si.\nTemple ah Jesu a Hlan\n22 Cule Mosi Dān vekin Mary-ih thianfaiawk ni a kim tikah, Joseph le Mary in naute cu Bawipa hnenih hlan dingin Jerusalem ah an fehpi. 23 Cumi cu Bawipaih Dān sungah, «Sūl awngtu fatir mipa hmuahhmuah cu Bawipa hrangih thianghlim an si an ti ding,» tiih ngan mi vek khan a si.\n24 Bawipaih Dān sungih a sim mi vekin, «Thuro khuah khat simaw, laileng no pahnih simaw,» thawinak hlān ding a si.\nSimeon in Pathian Rundamnak a Hmu\n25 Cule ngai hnik, Simeon an ti mi pa pakhat cu Jerusalem ah a rak um. Amah cu midingfel le Pathian ngaihsak mi, Israel hnemtu ding a rak hngak ringring tupa a si, a parah Thlarau Thianghlim a um. 26 Thlarau Thianghlim in a hnenah Bawipaih Khrih a hmuh hlanah cun anih cu a thi lo ding tiah a rak phuangsuak cia. 27 Amah cu Thlarau hruainak in temple kulh sungah a lut. Cule a nu le a pa in Dān ih a tidān kêl bangtukin a hrangih tuah dingah naute Jesu an rak hruai tikah, 28 Simeon in naute cu a kut in a cawi ih, Pathian a thangṭhat, cule,\n29 «Bawipa, atu ah na kamsuakthu vekin,\nNa siahhlawh kei cu hnangamten i fehter thlang aw.\n30 Ziangahtile na rundamnak cu ka mit rori in ka hmu zo;\n31 Cumi cu mi hmuahhmuah mithmuhah na timtuah.\n32 Anih cu Zentelpawl tlettu ding tleu le na mi Israel-ih ropitnak a si ding,»\n33 Simeon in naute thuhla a sim mi thilpawl ah, Joseph le naute nu cu an mang a bang. 34 Cun Simeon in thlawsuah a pe hai ih, naute nu Mary hnenah, «Ngai hnik, hih naute cu Israel-mipawl lakah mi tampi tlutertu ding le tungdingtu dingih ruat a si. Cule anih cu an simsiat ding mi hminsinnak a si ding. 35 Cutin mi tampi thinlung ih khawruah mipawl cu lăngter a si theinak dingah, ralnâm in na thinlung khal a suntlăng ding,» tiah a ti.\nAnna in Tlentu a Theihpi\n36 Cu tawkah Asher hnám, Fanuel fanu, Anna an ti mi profet nunau pakhat a rak um. Cu nu cu a tar zet, pasal a neih hnuah a pasal thawn kum sarih an umtlang. 37 Amah cu nuhmei a si ih, kum 84 hrawng a si. Cu nu cu temple kulh sung ihsin suak loin, sun le zan, rawlul le thlacamin Pathian a bia. 38 Cuih cān laifangah cu nu cu a ra lut ve ih, Pathian hnenah thangṭhatnak a hlan. Jerusalem ih tlennak a rak thlirtupawl hmuahhmuah hnenah cuih naute thuhla cu a sim hai.\nNazareth ah Jesu a Kir\n39 Cule Joseph le Mary in Bawipaih Dān bangtukin thil hmuahhmuah an tuah ṭheh hnuah, Galili peng, anmai khua, Nazareth ah an tlungsal. 40 Nauhak cu a ṭhang ih, thlarau lamah a cak, fimnak in a khat ih, Pathian zangfahnak a parah a um.\nNauhak Jesu in Dānthiampawl an Khawruah a Harter\n41 Kum tinten a nu le a pa cu Jerusalem ah Lanta Puai ah an feh ṭheu. 42 Cule kum hleihnih a kim tikah, an nunphung vekin, Jerusalem ih Lanta Puai ah an feh. 43 Lanta Puai nipawl a cem tikah, an tlungsal. Nauhak Jesu cu Jerusalem ah a tāng ta. Cucu Joseph le Jesu nu in an rak thei lo. 44 An tlunpi mipawl lakih tel ve ah an rak ruat ih, ni khat sung an feh. Cule an sungkhatpawl le an rualpipawl lakah Jesu cu an hawl. 45 An hmuh lo tikah, Jerusalem ah an kirsal ih, Jesu cu an hawl. 46 Cule hitin a si, ni thum hnuah, Jesu cu temple kulh sungah zirhtupawl lakah toin, an thu ngaithla le anmah thusut ih a um lai kha an va hmu. 47 A ṭawng mi a rak theitu hmuahhmuah cun a thu theihzia le a thu sandān pawl ah an khawruah a har zet. 48 A nu le pa in amah an hmuh tikah, an khawruah a har zet. Cule a nu in a hnenah, «Fapa, ziangahso kan hnenah hihi na tuah? Zoh hnik, na pa le kei cun thinharin kan lo hawl rero,» tiah a ti.\n49 Cule anih in an hnenah, «Ziangah so in hawl? Ka Paih hna ka buaipi a ṭul a si ti nan thei lo maw si?» tiah a ti. 50 Asinan annih in an hnenah ziang thu a sim ti an rak theithiam lo.\nFimnak ah Jesu a Ṭhâng\n51 Cun Jesu cu a nu le a pa zawngah Nazareth khua ah a feh ih, an thu lungin a um. Asinan a nu cun cuih thil hmuahhmuah cu a thinlung sungah a ret ringring. 52 Cule Jesu cu fimnak ah le pumrua ah le Pathian le minung duhsaknak ah a ṭhang.\nBaptisma Petu John in Lamzin a Sial\nMat 3:1-12; Mar 1:2-8\n1 Kaisar Tiberius ih a uk a kum hleingatnak ah, Ponṭias Pilat cu Judia peng uktu a si. aHerod in ramṭhen pali lakih pakhat Galili peng a uk. A unaupa bFilip in ramṭhen pali lakih pakhat Ituria le Trakoniṭis peng a uk. Cule Lisanias in ramṭhen pali lakih pakhat Abilin peng a uk. 2 Annas le Kaiafas cu puithiam lubik an si. Cuih cān ah ramṭhing ah Zakariah-ih fapa John hnenah Pathian kamsuakthu a rak thleng. 3 John cu Jordan tiva kiangkap ram hmuahhmuah ah a feh ih, sualpawl ngaidamnak ding hrangah lungthlengnak baptisma thu a sim. 4 Cumi cun profet Isaiah cazual sungih,\n3:1a Herod: Nauhakpawl thattu Herod-ih fapa Herod Antipas a si.\n3:1b Filip: Nauhakpawl thattu Herod-ih fapa Herod Filip II a si.\n«Ramṭhing ih mi pakhat auaw cun,\n‹Bawipaih lamzin sial uh,\nA zintepawl kha dĭngter uh.\n5 A kuarnak kip kha silhkhat uh,\nTlang le mual kip in rāwnter uh.\nLamzin kâwi cu dĭngter uhla, lamzin bingbopawl tla rualter uh.\n6 Cule mi hmuahhmuah in Pathian rundamnak an hmu ding,› tiih,»\nngan mi ṭawngkampawl a tlamtlingter.\n7 John cun amai baptisma co dingih a ra suak mi mipi hnenah, «Nannih cu rulngân cithlah nan si! A ra thleng lai ding mi thinlingnak ihsin tlânsuak dingah zo in so ralrinnak a rak lo pe? 8 Curuangah lungthlengnak thawi milaw mi rah suah uh. ‹Abraham cu kan pa a si,› tiin nan thinlung sungin ruat thăwk hlah uh. Nan hnenah ka lo sim a si, Pathian cun hih lungtopawl ihsin Abraham hrangah tesinfa a tuah thei a si. 9 Thingkungpawl hramah hreitlung ret a si zo. Curuangah rah ṭha a rah lo mi thingkung kip in hauthluk an si ding ih, meisa sungah paih an si ding,» tiah a ti.\n10 Cule mipi in, «Cuti asile ziang kan tuah ding?» tiah an sut.\n11 John in a sawn hai ih an hnenah, «Kâwrfualpi zun hnih neitu cun a nei lo tu kha ṭhen seh. Rawl neitu khal in cutivek thothoin tuah seh,» tiah a ti.\n12 Siahkhawngtupawl khal John-ih baptisma co dingin a hnenah an ra ih, «Zirhtupa, ziang kan tuah ding?» tiah an ti.\n13 Cule anih in an hnenah, «An lo fial mi hnakih tam in va kháwng hlah uh,» tiah a ti hai.\n14 Ralkappawl khal in, «Ziang kan tuah ding?» tiah an sut. Cule anih in an hnenah, «Zo hnen hman in hranhramin paisa la hlah uhla, diklo zetin sual mi puh hlah uh, cule nan hlawh tawkah nan lungkim tawk uh,» tiah a ti.\n15 Mipi cun beiseinak thawn, John hi Khrih a si maw si lo tiah an zaten an thinlung khawruahharin an um. 16 John in an zate hnenah a sâng hai ih, «Kei cun ti ah baptisma ka lo pe taktak, asinan kei hnakih a nasasawn Mi a ra lai ding; kei cu a kedam hri phawihsaktu ding hmanah ka tlak lo. Anih cun Thlarau Thianghlim ah le meisa ah baptisma a lo pe ding. 17 aSangvut thehnak hmanrua a kut ah a um ih, sangvut cīlnak hruih cu a thianfai ṭheh ding. Amai sangvut cu cuam sungah a thun ding. Asinan a hi cu zohman ih hmih thei lo mi meisa in a urkāng ding,» tiah a ti.\n3:17a Sangvut thehnak hmanrua: Sangvut tifainak hrangih thirkut vekih thing ih tuah mi a si, cumi in sangvut thli ih semfaiternak dingah an theh ṭheu.\n18 Cule John cun a dang thazangpeknak thu tampi thawn mipi hnenah thu a sim.\n19 Asinan John in Herod Tetrak kha a unaupa Filip nupi Herodias a ṭhit ruangah le thil ṭhalo dangdang a tuah mipawl hmuahhmuah ruangah a kawk. 20 Herod cun hi thil ṭhalo a tuah mi hmuahhmuah hleiah, John cu thawng a thlakbet.\nJohn in Jesu Baptisma a Pe\nMat 3:13-17; Mar 1:9-11\n21 Mi hmuahhmuah baptisma an co tikah, hitin a si, Jesu khal baptisma a co ve. Thla a cam laiah van a rak áwngaw. 22 Cule Thlarau Thianghlim cu Jesu parah taksa pianhmang neiin thuro vekin a rung ṭum. Cule van ihsin aw pakhat in, «Nang cu ka duhdawt zet mi ka Fapa na si, na parah ka lung a hmui zet,» tiah a ti.\nJesu Khrih Cithlahsâwng\n23 Jesu rawngbawl a thawh tikah, kum 30 hrawng a si. Mi in Jesu cu Joseph fapa ah an ruat. Joseph cu Heli-ih fapa a si. 24 Heli cu Matthat-ih fapa a si, Matthat cu Levi-ih fapa a si, Levi cu Melki-ih fapa a si, Melki cu Janna-ih fapa a si, Janna cu Joseph-ih fapa a si. 25 Joseph cu Mattathias-ih fapa a si, Mattathias cu Amos-ih fapa a si, Amos cu Nahum-ih fapa a si, Nahum cu Esli-ih fapa a si, Esli cu Naggai-ih fapa a si. 26 Naggai cu Maath-ih fapa a si, Maath cu Mattathias-ih fapa a si, Mattathias cu Semei-ih fapa a si, Semei cu Joseph-ih fapa a si, Joseph cu Judah-ih fapa a si. 27 Judah cu Joanan-ih fapa a si, Joanan cu Rhesa-ih fapa a si, Rhesa cu Zerubbabel-ih fapa a si, Zerubbabel cu Shealtiel-ih fapa a si. Shealtiel cu Neri-ih fapa a si. 28 Neri cu Melki-ih fapa a si, Melki cu Addi-ih fapa a si, Addi cu Kosam-ih fapa a si, Kosam cu Elmodam-ih fapa a si, Elmodam cu Er-ih fapa a si. 29 Er cu Joshua-ih fapa a si, Joshua cu Eliezer-ih fapa a si, Eliezer cu Jorim-ih fapa a si, Jorim cu Matthat-ih fapa a si, Matthat cu Levi-ih fapa a si. 30 Levi cu Simeon-ih fapa a si, Simeon cu Judah-ih fapa a si, Judah cu Joseph-ih fapa a si, Joseph cu Jonan-ih fapa a si, Jonan cu Eliakim-ih fapa a si. 31 Eliakim cu Melea-ih fapa a si, Melea cu Menan-ih fapa a si, Menan cu Mattatha-ih fapa a si, Mattatha cu Nathan-ih fapa a si, Nathan cu David-ih fapa a si. 32 David cu Jessi-ih fapa a si, Jesse cu Obed-ih fapa a si, Obed cu Boaz-ih fapa a si, Boaz cu Salmon-ih fapa a si, Salmon cu Nahshon-ih fapa a si. 33 Nahshon cu Amminadab-ih fapa a si, Amminadab cu Ram-ih fapa a si, Ram cu Hezron-ih fapa a si, Hezron cu Perez-ih fapa a si, Perez cu Judah-ih fapa a si. 34 Judah cu Jakob-ih fapa a si, Jakob cu Isak-ih fapa a si, Isak cu Abraham-ih fapa a si, Abraham cu Terah-ih fapa a si, Terah cu Nahor-ih fapa a si, 35 Nahor cu Seruk-ih fapa a si, Seruk cu Reu-ih fapa a si, Reu cu Pelek-ih fapa a si, Pelek cu Eber-ih fapa a si, Eber cu Shelah-ih fapa a si. 36 Shelah cu Kainan-ih fapa a si, Kainan cu Arfasad-ih fapa a si, Arfasad cu Shem-ih fapa a si, Shem cu Noah-ih fapa a si, Noah cu Lamek-ih fapa a si. 37 Lamek cu Methuselah-ih fapa a si, Methuselah cu Enok-ih fapa a si, Enok cu Jared-ih fapa a si, Jared cu Mahalalel-ih fapa a si, Mahalalel cu Kenan-ih fapa a si. 38 Kenan cu Enosh-ih fapa a si, Enosh cu Seth-ih fapa a si, Seth cu Adam-ih fapa a si ih, Adam cu Pathian fapa a si.\nSetan in Jesu Sual a Fawrh\nMat 4:1-11; Mar 1:12-13\n1 Jesu cu Thlarau Thianghlim ih khatin, Jordan tiva ihsin a kir ih, Thlarau in ramṭhing ah a hruai. 2 Cu tawkah Diabol in ni 40 sung sual a fawrh. Cuih sung hmuahhmuah cu zianghman a ei lo. Cuih cān a cem tikah, Jesu cu a ril a râwng.\n3 Cule diabol cun a hnenah, «Nangmah cu Pathian Fapa na si le, hi lungto hi sang ih cang dingin thu pe aw,» tiah a ti.\n4 Cule Jesu in a sawn ih, « ‹Milai cu sang lawngin a nung lo ding, cuhnakin Pathian kamsuakthu tin in a nung sawn ding,› tiih ngan a si,» tiah a ti.\n5 Cun diabol in Jesu cu tlang sângpi parah a hruaiso ih, leitlun lalrampawl hmuahhmuah tla cān málte sungah Jesu a hmuh. 6 Cule diabol cun a hnenah, «Hi thuneihnak hmuahhmuah le an ropitnak hmuahhmuah tla hi ka lo pe ding, ziangahtile hipawl cu ka hnenih pek ṭheh zo an si ih, ka duhduh hnenah ka pe ṭheu. 7 Curuangah keimah i biak asile, hipawl hmuahhmuah hi na ta an si thluh ding,» tiah a ti.\n8 Cule Jesu in a sawn ih a hnenah, «Setan ka dungah feh aw. Ziangahtile, ‹Bawipa na Pathian na be pei ih, amah lawng na rian pei,› tiih ngan a si,» tiah a ti.\n9 Cun diabol cun Jesu cu Jerusalem ah a hruai ih, temple kulh a sannakbik ah a ret. Cule «Pathian Fapa na si le, hitawk ihsin dâwpthla hnik aw. 10 Ziangahtile,\n‹Nangmah lo kilkhawi dingin,\nNa cungcangthu ah a vancungmipawl thu a pe ding.\n11 Cule an kut in an lo dăwm ding,\nCulole na ke in lungto a khawngngah pang ding,›\ntiih ngan a si,» tiah a ti.\n12 Cule Jesu in a sâng ih a hnenah, «Cathianghlim in, ‹Bawipa na Pathian na hniksak lo pei,› a ti,» tiah a sawn.\n13 Diabol cun sual a fawrhnak hmuahhmuah a ṭheh tikah, Jesu cu cān tawkfang sung a fehsan ta.\nJesu Rawngbawl a Thăwk\nMat 4:12-17; Mar 1:14-15\n14 Cun Jesu cu Thlarau huham thawn Galili ah a tlung ih, cuih ram kiangkap hmuahhmuah ah Jesu hmin cu a thang ṭheh. 15 Cule an sinakokpawl ah thu a zirh ih, mi hmuahhmuah in Jesu cu an thangṭhat.\nNazareth Khua ah Jesu an Hnáwng\nMat 13:53-58; Mar 6:1-6\n16 Jesu cu a ṭhanlennak Nazareth khua ah a thleng, a ti ṭheudān vekin, Sabbath ni ah sinakok sungah a lut ih, casiar dingin a ding. 17 Cu tawkah profet Isaiah-ih cazual an pe. Cuih cazualpi cu a pharh ih,\n18 «Bawipaih Thlarau cu ka parah a um,\nZiangahtile mifarahpawl hnenih thuthangṭha phuang dingah hriak i thih zo.\nThinlung kekkuaipawl damter dingah,\nSáltang mipawl hnenah luatnak thu phuang dingah le mitcawpawl in khua an hmuh theisalnak dingah,\nPalbĕt mipawl zalenter dingah le\n19 Bawipaih duhsak kum thu phuang dingah i rak thlah a si,»\ntiih ngan mi kha a hmu.\n20 Cun cuih cazual cu a zualsal ih, sinakok kilkhawitupa hnenah a pesal. Cule Jesu cu a to. Sinakok sungih a um mi hmuahhmuah ih mit cun ṭha zetin Jesu cu an zoh. 21 Cule Jesu in an hnenah, «Tuihsun ah hi Cathianghlim sungih ngan mi cu nan hnatheihah a tlamtling a si,» tiah sim a thăwk.\n22 Cule mi hmuahhmuah in Jesu cu an theihpi ih, a kâ sung ihsin a suak mi zangfahnak kamsuakthupawl ah an mang a bang. Annih in, «Hi pa hi Joseph fapa kha a si lo maw?» tiah an ti.\n23 Jesu in an hnenah, «Hi thufim hi ka hnenah nannih in nan rel tengteng ding, ‹Sibawipa, nangmah le nangmah damawter aw. Kapernaum khua ah na tuah ti kan theih mipawl kha hi na khua ah hin tuah aw,› tiah in ti ding,» tiah a ti hai.\n24 Cun anih in, «Thungaiin ka lo sim, Profet zohman amai khua ah cohlan a hlawh lo. 25 Asinan thungaiin ka lo sim, Elijah san laiah kum thum le thla ruk sung van kharpit a si ih, ram pumpi ih mangṭam a tlun laiah, Israel ram ah nuhmei tampi an rak um. 26 Sihmansehla an lakih pakhat hnen hmanah Elijah cu thlah a si lo. Sidon ram Zarefath khua ih nuhmeinu hnen lawngah thlah a si. 27 Cule profet Elisha san laiah Israel ram ah miphar tampi an rak um. Siria-mi Naaman siarlo zohman thianter mi an rak um lo,» tiah a ti.\n28 Cuih thu an theih tikah, sinakok sungih a um mi hmuahhmuah cu an thin a ling. 29 An ding ih Jesu cu khaw lengah an tûlsuak, cule an khaw umnak khām ihsin hlăwnthla dingin an hruai. 30 Asinan Jesu cu an lakin a pahtlăng ih a fehhlo.\nKhawse Bawrhhlawh Dawisuaknak\n31 Jesu cu Galili peng, Kapernaum khua ah a vung feh ih, Sabbath ni ah thu a zirh hai. 32 A kamsuakthu cu thuneihnak thawn a si ruangah, a thuzirh mi ah an khawruah a har zet.\n33 Cuih sinakok sungah khawse bawrhhlawh thlarau neipa pakhat a rak um. Cule ring zetin a au ih, 34 «Ha! Nazareth Jesu, kanmah ten um nung, nang le kannih ziangso pehtlaihawknak kan neih? Kanmah siatsuah dingah maw na rat? Zo na si ti ka lo thei, nang cu Pathian Mi Thianghlim na si,» tiah a ti.\n35 Cule Jesu in amah cu a kawk ih, «Daiten um, a sung ihsin suak aw!» tiah a ti. Khawsia in cu pa cu mipi hmaiih a hlăwnthluk hnuah, a parah zianghman tuahmawh loin a suahsan.\n36 Cun an zaten an mang a bang ih, «Ziang ṭawngkam a si? Anih cun thlarau bawrhhlawhpawl cu thuneihnak le huham thawn thu a pe ih, an suak,» tiah pakhat le pakhat an tiaw rero. 37 Cule Jesu hmin cu cuih ram kiangkap hmun zakip ah a thang ṭheh.\nJesu in Mi Tampi a Damter\nMat 8:14-17; Mar 1:29-34\n38 Jesu cu sinakok sung ihsin a suak ih, Simon-ih inn sungah a lut. Cu laifangah Simon nupi-ih nu cu bese zetin khawsiknat tuarin a um. Cule Jesu hnenah amahnu bawm dingin an dil. 39 Cu nuih kiangah Jesu a ding ih, a khawsiknat cu a kawk. Cule a khawsiknat cu a reh. A tho lohli ih, anmah a rian hai.\n40 Ni a tlak zawngah nathri phunphun thawi natnak a tuartu hmuahhmuah a hnenah an rak hruai. An par fingfing ah a kut a rak suang ih a damter hai. 41 Khawsiapawl khal, «Nang cu Pathian Fapa Khrih na si!» tiih au phahin mi tampi sung ihsin an suak.\nCule Jesu in a rak kawk hai. Khawsiapawl in amah cu Khrih a si ti an theih ruangah, an ṭawng ding a siang hai lo.\nGalili ah Jesu Thu a Sim\n42 Khua a hung van tikah, Jesu cu a păwksuak ih, ramṭhing ah a feh. Mipi in amah cu an hawl ih, a umnak hmun an va thlen tikah, anmah fehsan lo dingin an kai. 43 Asinan Jesu in an hnenah, «Khaw dang khalah Pathian uknak thuthangṭha cu ka phuang ding a si. Ziangruangahtile cumi hrangih thlah mi ka si,» tiah a ti. 44 Cule Galili peng ih sinakokpawl ah thu a sim.\nDungthluntu Hmaisapawl Kawhnak\nMat 4:18-22; Mar 1:16-20\n1 Cule hitin a si, ni khat cu Genesareth tili kapih Jesu a din laiah, Pathian kamsuakthu ngai dingin mipi cun an ra pan luihlo. 2 Cule Jesu in tili kapih lăwng cawl pahnih a hei hmu. Ngakaitupawl cu lăwng sung ihsin an suak ih, an sûrpawl an khawlh rero. 3 Jesu cu lăwng pakhat deuh sungah a lut. Cuih lăwng cu Simon-ih ta a si. Cule tili kap ihsin lăwng cu málte hladeuh ih ṭhawn dingin Jesu in Simon a dil. Cule a to ih lăwng sung ihsin mipi cu thu a zirh hai.\n4 Thusim a ṭheh tikah, Simon hnenah, «Ti thûknak lamah lăwng kha ṭhawn awla, nga kai dingin nan sûrpawl cu thlak uh,» tiah a ti.\n5 Cule Simon in a sawn ih a hnenah, «Hotupa, zanvar taima zetin kan zuam mengmang nân, zianghman kan kai lo. Sikhalsehla na kamsuakthu vekin sûr cu ka thlâk hnik ding,» tiah a ti.\n6 Cutiih an tuah tikah, nga tampi an awk ih an sûr tlek a thăwk. 7 Cule lăwng dangih a um mi an ngakaihpipawl kha anmah bawm dingin an kut an hei zâp. Cule an ra ih an lăwng pahnih pil zik tiangin nga an sănkhat.\n8 Simon Peter in cumi a hmuh tikah, Jesu-ih khuk hramah a băwk ih, «Maw Bawipa, i fehsan aw, ziangahtile kei cu misual ka si!» tiah a ti.\n9 Ziangahtile amah le a ngakaihpipawl hmuahhmuah cu an awh mi ngapawl kha an la ih, cupawl ruangah an khawruah a har zet. 10 An awh mi cun Simon-ih ngakaihpi Zebedi fapa, James le John khal an mang a bangter.\nCule Jesu in Simon hnenah, «Ṭih hlah, tuihni thăwkin milai na kai thlang ding,» tiah a ti. 11 An lăwngpawl tili kapih an dinter hnuah, cutepawl cun ziang hmuahhmuah an tlansan ih, Jesu cu an thlun.\nMat 8:1-4; Mar 1:40-45\n12 Cule hitin a rak si, khaw pakhat ih Jesu a um laiah, ngai hnik, a taksa pumpuluk ih a phār mi pa pakhat in Jesu a hmuh tikah, a hmaiah a băwk ih, «Bawipa na duh ah cun i thiangter thei a si,» tiah a dil.\n13 Jesu cun a kut a suah ih cu pa cu a thâm, «Ka duh a si, thiang aw,» tiah a ti. Hmakhatteah a phārnat cu a hlo. 14 Cule Jesu in cu pa hnenah, «Zohman sim hlah, cuhnakin va feh awla, puithiam hnenah na taksa va hmuh sawn aw. Na thian zo ruangah mi in an lo theihpinak dingah, Mosi ih thu a pek vekin thawinak va pe aw,» tiah a fial.\n15 Sikhalsehla Jesu hmin cu a thang sinsin. Cun a thu ngaithla dingin le an natnak damter dingah, mipi tampi cun amah an ra pankhawm. 16 Jesu cu ramṭhing ah fehin thla a cam ṭheu.\nJesu in Mizéngpa a Damter\nMat 9:1-8; Mar 2:1-12\n17 Cun ni khat cu thu a zirh rero laiah hitin a si, Farasipawl le Dānzirhtupawl cu cu tawkah an to. Cupawl cu Galili peng khaw tin kip in le Judia peng le Jerusalem ihsin a ra mi an si. Anmah damter dingah Bawipaih huham cu cu tawkah a um. 18 Cun ngai hnik, mi hrekkhat in a zeng mi pa pakhat cu a ihphah thawn an run zâwn. Jesu hmaiih hlum dingin luhpidan ding lamzin an hawl. 19 Mipi ruangah luhpi theinak ding lamzin an hmu lo. Cule inn tlunah an kai ih mizéngpa cu a ihphah thawn inn tlun ihsin mipi lak Jesu hmaiah an run ṭhum.\n20 Jesu in an zumnak a hmuh tikah, anih in mizéngpa hnenah, «Milaipa, na sualpawl ngaidam ṭheh a si zo,» tiah a ti.\n21 Cule Dānzirhtupawl le Farasipawl in an thinlung in, «Pathian thangsiattu hi pa hi zo a si? Pathian siarlo mi dang zo in so sualpawl ngaidam thei?» tiah ruah an thăwk.\n22 Jesu in an ruahnakpawl a theih tikah, a sawn hai ih an hnenah, «Nan thinlung sungin ziang nan ruat? 23 ‹Na sualpawl ngaidam ṭheh a si zo,› ti maw, ‹Tho awla, feh aw,› ti so áwlsawn? 24 Sikhalsehla Minung Fapa in leilung tlunah sualpawl ngaidam theinak thuneihnak a nei a si ti nan theihnak dingah hihi tuah a si,» tiah a ti.\nCule Jesu in mizéngpa hnenah, «Na hnenah ka lo sim, tho aw, na ihphah la awla, na inn ah tlung aw,» tiah a ti.\n25 Hmakhatteah mizéngpa cu mipi hmaiah a tho, a ihnak cu a la ih Pathian thangṭhat phahin a inn ah a tlung. 26 Cule an zaten an mang a bang ih, Pathian an thangṭhat. Ṭihnak in an khat ih, «Tuihsun ah hminsintlak thilpawl kan hmu a si hi!» tiah an ti.\nMat 9:9-13; Mar 2:13-17\n27 Hi thilpawl hnuah Jesu cu a feh ih, Levi an ti mi siahkhawngtu cu siahkhawnnak bûk ih a to lai kha a hei hmu. Cule Jesu in a hnenah, «I thlun aw,» tiah a ti.\n28 Cule Levi cu a ding ih, ziang hmuahhmuah tân tain Jesu a thlun. 29 Cule Levi in Jesu hrangah amai inn ah puai ropi a tuah. Cu tawkah siahkhawngtu burpi le mi dangpawl tla Jesu le a thluntupawl hnenah rawl an ei ve. 30 Cule Farasipawl le Dānzirhtupawl cu a dungthluntupawl dokalhin an phunzai. «Ziangah so siahkhawngtupawl le misualpawl thawi ei le in ih nan um?» tiah an ti.\n31 Jesu cun a sawn hai ih an hnenah, «Miharhdampawl in sibawi an ṭul lo, minapawl lawngin an ṭul a si. 32 Midingfelpawl ko dingin ka ra lo, misualpawl lung thleng dingih ko dingah ka ra sawn a si,» tiah a ti.\nRawlulh Thu Jesu an Sut\nMat 9:14-17; Mar 2:18-22\n33 Cule annih in a hnenah, «John-ih dungthluntupawl cu rawl an ul ṭheu ih, thla an cam ṭheu. Farasipawlih dungthluntupawl khal cutivekin an tuah. Asinan ziangruangah nangih dungthluntupawl hmuah an ei ih an in?» tiah an ti.\n34 Cule anih in an hnenah, «Mo neitupa an hnenih a um laiah, mo lawmtupawl cu rawl nan ulter thei ding maw? 35 Asinan an hnen ihsin mo neitupa lakhloh ni a thleng leh ding. Cutikah rawl an ul leh ding,» tiah a ti.\n36 Cun an hnenah hi tahṭhimnak hi a sim, «Zohman in sinfen hlun cu puanthan thar belcáwng in an belh kêl lo. An belh asile, sinfen thar in a dirtlek ding, a thar le a hlun cu an milaw lo a si. 37 Cule zohman in sabitzu thar kha savun thâwl hlun sungah an thun kêl lo. An thun asile, sabitzu thar in savun thâwl hlun cu a kekter ding. Cule sabitzu cu a dăwk ding ih, savun thâwl hlun khal cu a siat ding. 38 Sabitzu thar cu savun thâwl thar sungih thun tengteng sawn ding a si, cule an pahnih in an siat lo ding. 39 Zohman sabitzu hlun in zotu in a thar a hiar lohli lo, ziangahtile anih in, ‹Sabitzu hlun cu a ṭhasawn a si,› a ti,» tiah a sim.\nJesu cu Sabbath Lal a Si\nMat 12:1-8; Mar 2:23-28\n1 Cule hitin a si, Sabbath ni hmaisa a cem hnu, a neta Sabbath ni ah, Jesu cu sangvut ló lakin a feh. A dungthluntupawl in sangvut vui an sik, an kut in an nuai ih a fáng cu an ei. 2 Cule Farasi mi hrekkhat in an hnenah, «Ziangah so Dān in Sabbath ni ih tuah a sian lo mi nan tuah?» tiah an ti.\n3 Jesu in a sâng hai ih, «David le a hnenih um mipawl an ril a rawn tikah, David in ziang a tuah ti nan rak siar lo maw? 4 Pathian inn sungah David cu a lut ih, Sangserh cu a la ih a ei, cule a rualpipawl khal ziangmaw zât a pe ve hai. Cuih sang cu Dān in puithiampawl lawng ei dingih a sian mi a si,» tiah a ti.\n5 Cule Jesu in an hnenah, «Minung Fapa cu Sabbath Lal khal a si,» tiah a ti.\nSabbath Ni ih Mi Damternak\nMat 12:9-14; Mar 3:1-6\n6 Cun hitin a si, a dang Sabbath ni ah, Jesu cu sinakok sungah a lut ih thu a zirh. Cu tawkah a vawrh lam kut a ro mi pa pakhat a rak um. 7 Dānzirhtupawl le Farasipawl in Jesu kha sual an puh theinak dingah, Sabbath ni ah a damter pei maw, damter lo tiah ṭhaten an zohhliah. 8 Asinan Jesu in an thinlung ih an ruah mi a thei ih, a kut a ro mi pa hnenah, «Tho awla, a laiah hin ra ding aw,» tiah a ti.\nCule cu pa cu a tho ih cu tawkah cun a ra ding. 9 Cun Jesu in an hnenah, «Dān in Sabbath ni ah thil ṭha tuah maw, thil ṭhalo tuah in siang, mi nunnak run ding maw, thah ding a siang? tiah ka lo sut,» tiah a ti hai.\n10 Cule a kiangkapih mi hmuahhmuah cu a zohkûal ih, cu pa hnenah cun, «Na kut hawi hnik,» tiah a ti.\nAnih cun a kut cu a hun hawi ih, khat lam vekin a dam. 11 Asinan Dānzirhtupawl le Farasipawl cu an thin a heng tuk lawmmam ih, Jesu parah ziang an tuah ding ti pakhat le pakhat an rawnaw.\nMat 10:1-4; Mar 3:13-19\n12 Cun hitin a si, cu laiah Jesu cu thlacam dingin tlang parah a feh ih, Pathian hnenah zanvar thla a cam. 13 Khua a van tikah, a hnenah a dungthluntupawl a ko hai ih, mi hleihnih a hril. Cupawl cu apostolpawl ti khalin a ko hai. 14 Peter ti khalih hmin a pek mi, Simon le a naupa Andru, James le John, Filip le Bartholomeo, 15 Mathai le Thomas, Alfias fapa James, aZilot an ti mi pa Simon, 16 James fapa Judas le Jesu phiarsawmtu ih cang Judas Iskariot tla an si.\n6:15a Zilot: Phunhnam ṭăn zettu poliṭik mi tinak a si. Khrih dungthluntu a si hlanah Simon hi phunhnam ṭăn zettu poliṭik mi a rak si dah.\nJesu in Mipi Tam Zet a Damter\n17 Jesu cu anmah zawngah a rung suk ih, a dungthluntu mipi le a thusim mi ngai dingah le an nathripawl damter dingih Judea peng hmuahhmuah le Jerusalem ihsin a ratupawl le tipi kapih um Ṭaiar khawpi le Sidon khawpi ihsin a ra mi mipi tampi pawl zawngah hmun rāwn ah a ding. 18 Thlarau bawrhhlawhpawl ih zăwnzaihter mipawl tla damter an si. 19 Jesu sung ihsin huham a suak ih an zaten a damter hai ruangah, mipi in amah thâm dingin an hawl.\n20 Cun anih cun a dungthluntupawl a zoh hai ih,\n«Nannih mităngdawrpawl, mithlawsuak nan si,\nZiangahtile Pathian uknak cu nanmai ta a si.\n21 Nannih atu ih rilrâwngpawl, mithlawsuak nan si,\nZiangahtile nan tlai leh ding.\nNannih atu ih a ṭap mipawl, mithlawsuak nan si,\nZiangahtile nan hni leh ding.\n22 Minung Fapa ruangah mi in an lo hua ih,\nAn pawlkawmnak sung ihsin an lo suah, an lo zawkzet ih, nan hmin an simsiat tikah,\nMithlawsuak nan si.\n23 Cuih ni ah cun lungawiaipuangin um uh, aipuan ruangah khir uh!\nZiangahtile ngai hnik uh, vanram ih nan lawmman cu a ropi a si.\nZiangahtile cutivekin an pupápawl in profetpawl an rak tuah a si.\nJesu in Hmakhawpihnakpawl a Phuang\n24 «Asinan nannih milianpawl, nan hmakhua a pit a si,\nZiangahtile nannih cun nunnăwmnak nan rak ngah zo.\n25 Nannih atu ih mikhawpkhampawl, nan hmakhua a pit a si,\nZiangahtile nan ril a râwng leh ding.\nNannih atu ih hni rero pawl, nan hmakhua a pit a si,\nZiangahtile ṭapin nan aihram leh ding.\n26 Mi hmuahhmuah in an lo lăwm tikah, nan hmakhua a pit a si,\nZiangahtile an pupápawl in cutivekin profet deupawl parah an rak tuah a si.\n27 «Asinan nannih ka thu a ngaithlatupawl ka lo sim a si, nan ralpawl duhdaw uhla, a lo huatupawl parah thil ṭha tuah uh. 28 A lo camsetupawl thlawsuah pe uhla, siava zetih a lo tuahsetupawl hrangah thlacam uh. 29 Na biang khat lam a lo bēngtu hnenah, na biang khat lam khal tŭn aw. Na kâwrfual latu hnenah, na angki sunghruh khal a lâk ding êl hlah. 30 A lo diltu pauhpauh cu pe aw. Mi in na thil neih mi a lo laksak asile, dilsâl nawn hlah. 31 Mi in nan parah tuah hai seh ti nan duh vekin, nanmah khal in an parah tuah ve uh.\n32 «Nanmah a lo duhdawtupawl lawng nan duhdawt asile, ziang lăwmnak so na ruahsan thei ding? Ziangahtile misualpawl hman in anmah duhdawtupawl cu an duhdaw ve a si. 33 Nan parih thil ṭha a tuahtu par lawngih thil ṭha nan tuah asile, ziang lăwmnak so nan ruahsan thei ding? Ziangahtile misualpawl khal in cuvekin an tuah ve a si. 34 Cule ka ngahsal leh ding tiah nan beisei mi hnen lawngih nan cawih asile, ziang lăwmnak so nan beisei thei ding? Ziangahtile misualpawl khal in ngahkim lehsal dingin, cuvekin an tuah ve a si. 35 Asinan nan ralpawl duhdaw uhla an hrangah thil ṭha tuah uh. Ngah lehsal ding beisei loin cawih uh. Cule nan lawmman cu a ropi ding ih, Cungnung Bik-ih fāte nan si ding. Ziangahtile Pathian amah rori cu lungawihna a thiam lo mi le miṭha lopawl par khalah a ṭha a si. 36 Curuangah nan Pa zah a ngai vekin, zahngai ve uh.\n37 «Thu va ṭhen hlah uh, cule thuṭhensak nan si lo ding. Thiamlo mi coh hlah uhla, thiamlo coter nan si lo ding. Mi ngaidam uhla, ngaihdam nan si ve ding. 38 Pe uhla, pek nan si ve ding. Tahnak dik, nĕm le sawihngetin, liam thluahthloin nan ṭāng sungah mi in an lo pe ding. Ziangahtile mi nan tahnak khan, tah nan si ve ding,» tiah Jesu in a ti.\n39 Cule an hnenah hi tahṭhimnak khal a sim, «Mitcaw in mitcaw a hruai thei ding maw? An pahnih in khur sungah an tla lo ding maw? 40 Dungthluntu cu a zirhtupa hnakin a cungnungsawn lo. Asinan famkim ko zirhngah mi kip cu a zirhtupa tluk a si ding. 41 Nangmai mit sungih thing tluan hman ruat loin, ziangahso na unaupaih mit sungih mithnawm fate cu na zoh? 42 Asilole nangmai mit sungih thing tluan hmu si loin, ‹Unaupa, na mit sung ihsin na mithnawm fate kha lo cawihsak ning,› tiah, ziangtin so na unaupa hnenah na ti thei? Midepdepa! Nan mit sungih thing tluan kha hlăwn hmaisa ta awla, na unaupaih mit sungih mithnawm fate cawih ding mi cu fiangten na hmu thei ding.\nA Rah in Nan Thei Ding\n43 «Ziangahtile thingkung ṭha in rah sia a rah dah lo ih, thingkung sia khal in rah ṭha a rah dah ve lo. 44 Ziangahtile thingkung hmuahhmuah cu a rah in theih a si. Ziangahtile hling kung ihsin theirah an lo dah lo, hling bur ihsi khalin sabit rah an lo dah lo. 45 Miṭha cun a thinlung sungih hlawnthil ṭha a khawl mi a suah ih, miṭha lo cun a thinlung sungih hlawnthil ṭhalo a khawl mi a suah. Ziangahtile a thinlung sungih a luangliam mi cu a kâ in a ṭawngsuak a si.\nLungpi parih Inn Sak\n46 «Ka lo sim mi thilpawl tuah si loin, ziangahso, ‹Bawipa, Bawipa,› tiah in kawh? 47 Zokhal ka hnenah ra in, ka sim mi thupawl hna ih thei ih cupawl a tuahtu cu, ziang thawn an bangaw ti ka lo hmuh ding. 48 Cu pa cu thûk zet lai tahratin lungpi parih ṭohram buntu inn saktupa thawn an bangaw. Tilik a tlun tikah, cuih inn cu tilian in nasazetin a sawh ih, cumi cu a hnînter thei lo, ziangahtile cumi cu lungpi parih ṭohram bŭn mi a si. 49 Asinan ka sim mi thu hna ih thei ih a tuah lo tu cu mi pakhat ṭohram bŭn mi um loih, leilung parih inn a saktu thawn an bangaw. Cuih inn cu tilian in a sawh tikah, hmakhatteah a tlu. Cuih inn ṭiatbăldan cu nasatak a si,» tiah a ti.\nRalkap Zakhat Hotupaih Zumnak\n1 Jesu cu a thu ngaitu mipi hnenih a thusim hmuahhmuah a ṭheh tikah, Kapernaum khua ah a lut. 2 Cu tawkah ralkap 100 hotupa ih a duh zet mi, siahhlawhpa cu a na ih, a thi zikte. 3 Cuih ralbawipa in Jesu thuhla a theih tikah, a siahhlawh ra damter dingin va dil dingah, Jew-pawlih miupapawl a hnenah a hei thlah. 4 Cule Jesu hnen an thlen tikah, nasazetin an dil ih, «Na tuahsak dingah hi pa cu a tlak a si. 5 Ziangahtile anih cun kan miphun a duhdaw ih, kan hrangah sinakok a sak,» tiah an ti.\n6 Cun Jesu cu an zawngah a feh. Cule ralbawipaih inn ihsin a hlat nawn lonak hmun an thlen tikah, ralkap 100 hotupa cun a rualpipawl a thlah ih, «Bawipa, nangmah le nangmah buaiawter hlah, ziangahtile ka luangpi hnuaiih nang ra lut dingah kei ka tlak lo. 7 Curuangah keimah khal na hnenih ra ding tlak ah ka ruataw lo. Kam khatte ṭawng men awla, ka siahhlawh cu a dam mai ding. 8 Ziangahtile keimah khal mi thuneihnak hnuaiih um ka si, ka kut hnuaiah ralkappawl an um ve. Pakhat hnenah, ‹Feh aw,› ka ti le a feh; a dang pakhat hnenah, ‹Ra aw,› ka ti le a ra; ka siahhlawh hnenah, ‹Hihi tuah aw,› ka ti le a tuah,» tiah a ti.\n9 Jesu in hi thilpawl a theih tikah, cu pa cu mak a ti, cule a herkûal ih a dungih a thluntu mipi hnenah, «Ka lo sim a si, Israel-mipawl lak hmanah hivek zumnak nasa ka hmu hrih lo!» tiah a ti. 10 Cule ralbawipa ih thlah mipawl inn ih an kirsal tikah, a rak na mi siahhlawhpa cu harhdamin an va hmu.\nJesu in Nain Khua ih Nuhmeinuih Fapa a Thoter\n11 Cule a thaisun ah hitin a si, Jesu cu Nain an ti mi khua ah a feh. A dungthluntu mi tampi le mipi cu a zawngah an feh ve. 12 Khaw sung luhnak kăwtka kiang a thlen tikah, ngai hnik, mithi pakhat an rak zâwn; mithipa cu nuhmeinuih fapa neihsŭn a si. Nuhmeinuih zawngah cun khaw sung mi, mi tam zet an tel. 13 Bawipa in cu nu a hmuh tikah, a parah lainatnak a nei ih, a hnenah, «Ṭap hlah,» tiah a ti.\n14 Cun Jesu cun a va naih ih, ruak kuang cu a thâm. Cule a ruak kuang zâwntupawl cu an dîng. Jesu in, «Tlangval, tho aw ka lo ti,» tiah a ti. 15 Cule mithipa cu a hung to ih, ṭawng a thăwk. Cule Jesu in cu pa cu a nu hnenah a pe.\n16 Cun mi hmuahhmuah in an ṭih ih, Pathian an thangṭhat. Mi hrekkhat in, «Kan lakah profet ropi a suak zo, an ti.» A dangpawl in, «Pathian in a mipawl a rung vehvai zo a si,» tiah an ti. 17 Cule himi Jesu-ih thuhla cu Judia peng pumpi le a kiangkap ram pumpi ah a thang thluh.\nBaptisma Petu John le Jesu\n18 John-ih dungthluntupawl in hi thil hmuahhmuah thuhla cu John an sim. 19 Cule John in a dungthluntupawl lak ihsin mi pahnih cu a hnenah a ko hai ih, Jesu hnenah, «Nangmah hi a ra ding mi pa cu na si maw, asilole a dang kan rak thlir hrih ding saw?» tiih va sut dingah a hei thlah hai.\n20 Cutepawl Jesu hnen an thlen tikah, «Annih in, ‹Nangmah hi a ra ding mi pa cu na si maw, asilole a dang kan rak thlir hrih ding saw?› tiih ra lo sut dingin baptisma petu John in na hnenah in rak thlah a si hi,» tiah an ti.\n21 Cule cuih cān fangah Jesu in mi tampi ih nathri siseh, natsia siseh, khawse ṭhalo neipawl siseh a rak damter; mitcaw tampi khua a hmuter hai. 22 Jesu in a sawn hai ih an hnenah, «Va feh uhla nan hmuh mi le nan theih mi thilpawl hi John hnenah va sim uh: mitcawpawl in khua an hmu ih, kebáipawl an feh; mipharpawl an thiang ih, hnasetpawl in an thei thei; mithipawl an tho ih, mifarahpawl hnenah thuthangṭha phuan a si. 23 Cule keimah ruangih a tlubah lo tu cu, mithlawsuak a si,» tiah a ti.\n24 John-ih palaipawl an tlun hnuah, Jesu in John thuhla mipi hnenih sim a thăwk. «Ziang zoh dingah so ramṭhing ah nan va feh? Thli ih a sĕmhnin rero mi câlte kung zoh dingah maw? 25 Ziang zoh dingah so nan va feh? Sinfen nêm a hruhtupa zoh dingah maw nan feh? Ngai hnik uh, sinfen nêm hruhtupawl le nunnuam zetih a nungtupawl cu siangpahrang innpawl ah an um. 26 Ziang zoh dingah so nan feh? Profet zoh dingah maw? Nan hnenah ka lo sim, a dik a si, John cu profet hnakin a ropisawn.\n27 ‹Ngai hnik, na hmaiah ka palai ka thlah ding,\nAnih in na lamzin cu na hmaiah a sial ding,›\ntiih a thuhla an ngan mi pa cu hi pa hi a si.\n28 «Ziangahtile nan hnenah ka lo sim, nunau hrin mi lakah baptisma petu John hnakih profet ropi an um lo. Asinan Pathian uknak ih mitenaubik cu, John hnakin a ropisawn a si,» tiah a ti.\n29 Cule mipi hmuahhmuah le siahkhawngtupawl in cumi cu an thei ih, Pathian cu a dik a si tiah an rak phuang. Annihpawl cu John-ih baptisma cotu an si. 30 Asinan Farasipawl le Dānthiampawl in anmah hrangih Pathian thil tum cu an rak hnáwng. Annihpawl cu John ih baptisma pek mi an si lo.\n31 Cule Bawipa in, «Tuih san minungpawl hi ziang thawn ka khaikhin hai pei? Ziang thawn an bangaw? 32 Annih cu dawrhmun ih to ih, pakhat le pakhat auhawin,\n‹Phirivau kan rak lo tumsak ih, nan lâm lo,\nMithi ṭahnak hlapawl kan lo saksak ih, nan ṭap lo,›\ntiih tiawtu nauhakpawl an bang.\n33 «Ziangahtile baptisma petu John cu rawl ei lo le sabitzu in loin a rat tikah, ‹Khawsia a nei,› tiah nan ti. 34 Minung Fapa cu in le ei in a ra, cule nannih in, ‹Ngai hnik uh, hi pa cu rawl phâm le sabitzu phâmpa a si ih, siahkhawngtupawl le misualpawlih rualpi a si!› tiah nan ti. 35 Asinan afimnak cu a fale hmuahhmuah in thiam an coter a si,» tiah a ti.\n7:35a fimnak cu a fale hmuahhmuah in thiam an coter a si: Mifimpawlih ṭawngkam cu mifim hmuahhmuah in an theithiam tinak a si.\nSual Tuahtunu Jesu in a Ngaidam\n36 Cun Farasi pakhat in Jesu kha a hnenih rawl ei dingin a sawm. Cule Jesu cu Farasipaih inn ah a feh ih, rawl ei dingin a hil. 37 Cule ngai hnik, khaw sungih misual nunau pakhat in Farasipaih inn ah Jesu cabuai a hil ti a theih tikah, alabasṭa lung ih tuah mi thâwl in hriak rimhmui a rak keng. 38 Jesu-ih dung lam, a ke hramah dingin a ṭap ih, a mitthli thawn Jesu-ih ke cu khawlh a thăwk. Cule a lusám in a mitthli cu a hnûl, a ke a hnam ih hriak rimhmui a culh.\n39 Cumi cu rawl ei sawmtu Farasipa in a hmuh tikah, a thinlung sungten, «Hi pa hi profet a si ngai ah cun, a ra thâmtu nunaunu hi zo a si ti le ziang vek nunau a si ti thei ding a si, ziangahtile hi nu cu misual a si,» tiah a ruat.\n40 Cule Jesu in a sawn ih a hnenah, «Simon, na hnenah thu lo sim ding ka nei,» tiah a ti.\nCutikah anih in, «Zirhtupa, i sim aw,» tiah a ti.\n41 Jesu in, «Paisa cawihtu pakhat hnenah mi pahnih in leiba an nei. Pakhat in dinari paisa 500 a bâk ih, a dang pakhat in dinari paisa 50 a bâk. 42 Cule a rulhsalnak ding zianghman an neih lo tikah, an pahnih in a ngaidam hai. Cuti asile, i sim hnik, zo sawnin cu pa cu a duhdaw deuh ding?» tiah a ti.\n43 Simon in a sawn ih, «A ngaidam tamdeuh mi a si ding tiah ka ruat,» tiah a ti.\nCutikah Jesu in a hnenah, «Na thuṭhen mi cu a dik a si,» tiah a ti.\n44 Cun Jesu cu nunaunu lamah a her ih, Simon hnenah cun, «Hi nu hi na hmu maw? Na inn sungah ka rung lut ih, nang in ka ke khawlhnak ding hrang tidai i rak pe lo, asinan hi nu cun a mitthli thawn ka ke a khawlh ih a lusám in a hnûl. 45 Nang cun hnămnak thawn cibai i bûk lo, asinan hi nu cun ka rung luh ihsin ka ke hnăm a cawl hrih lo. 46 Nang cun ka lu hriak i thih lo, asinan anih cun ka ke ah hriak rimhmui i culh. 47 Hipawl hmuahhmuah ruangah, na hnenah ka lo sim, a tam zet mi a sualpawl ngaidam a si ruangah, anih cun nasazetin a duhdaw a si. Málte lawng ngaihdam mi cun a duhdaw dêm ve,» tiah a ti.\n48 Cule Jesu in cu nu hnenah, «Na sualpawl cu ngaidam a si zo,» tiah a ti.\n49 Amah cabuai hilpitupawl in, «Sualpawl khal ngaidamtu hi pa hi zo a si?» tiah an thinlung sungten ti an thăwk.\n50 Cun Jesu in nunaunu hnenah, «Na zumnak in a lo rundam zo. Hnangamten va feh aw,» tiah a ti.\nNunau Tampi in Jesu an Rian\n1 Cuihhnu ah hitin a si, Jesu cu lungawiumza Pathian uknak thuthang sim le phuangin khawpi kip le khawte kip a tlâwng vivo. Cule a dungthluntu hleihnih pawl le, 2 thlarau sual ih luhhnawh damter mi nunau hrekkhat le an natnak damter mipawl le a sung ihsin khawsia pasarih a dawisuahsak mi Magdalin tiih kawh mi Mary, 3 Herod-ih thilri kilkhawitu Kuza nupi Joana, Susanna le an neih mi thilri hmangih Jesu rawng rak bawlsaktu mi dang tampi tla a zawngah an tel.\nThlaici Vawrh Tahṭhimnak\nMat 13:1-23; Mar 4:1-20\n4 Khaw tin ihsin mipi tam zet an pungkhawm ih, Jesu hnenah an ra, anih in an hnenah hi tahṭhimnak hi a sim: 5 «Thlaici vawrhtu cu a thlaici vawrh dingin a fehsuak. Thlaici a vawrh tikah, a hrekkhat cu lamzin kap tluanah an tla, mi in an pál ih tlun zuang vâtepawl in an rak ei ṭheh. 6 A hrekkhat cu lung parah an tla. A hnawng mi a tlaksăm ruangah a keuh veten a ro. 7 Cule thlaici hrekkhat cu hlingrûl lakah an tla, hlingrûl thawn an ṭhangtlang ih hling kungpawl in an zâp ṭheh. 8 Cun a dang cu leiram ṭhatnak ah an tla, cule an ṭhang. Cun alet 100 in rah a rah,» tiah a ti.\nCuih thilpawl a sim ṭheh hnuah, «Theihnak hna a neitu cun thei seh!» tiah a ti.\n9 Cun, «Cuih tahṭhimnakih tican cu ziang a si?» tiah a dungthluntupawl in Jesu an sut.\n10 Cule Jesu in, «Pathian uknak thuthuppawl theih theinak cu nan hnenah pek a si zo. Asinan,\n‹Hmu na cingih hmu lo dingin le,\nHna ih thei na cingih theithiam lo dingin,›\nmi dang hnenah cun tahṭhimnakpawl in sim a si.\n11 «Hi tahṭhimnakih tican cu hitin a si: thlaici cu Pathian kamsuakthu a si. 12 Lamzin kap tluanih a tla mi cu kamsuakthu a ngaithlatu an si; an zum ih rundam an silonak dingah, Diabol a ra ih an thinlung sung ihsin kamsuakthu cu a lakhlohsak hai. 13 Lung parih a tla mipawl cu, an ngaithlak tikah aipuang zetih kamsuakthu a cohlangtu an si. Asinan an thinlung sungah hram a neih lo ruangah, cān tawite sung lawng an zum ih, sualfawrhnak an tawn tikah an tluhlo. 14 Cun hlingrûl lakih a tla mi cu hipawl hi an si: an rak ngaithlak tikah anmai duhdān in an feh, hi leitlun nun khawruahharnak, lennak le năwmnak pawl in a zâp ih, an pitling lo. 15 Asinan leiram ṭha parih a tla mi cu hipawl hi an si: thinlung ṭha le dik an nei ih, kamsuakthu an theih tikah an kaihnget ih, tuarfainak thawn rah an suah.\nMat 5:14-16; Mar 4:21-23; Luk 11:33-36\n16 «Mi zohman in meito vâng tahratin, bel in an khuh dah lo, asilole ihkhun hnuaiah an ret dah lo, cuhnakin a luttu hmuahhmuah in tleu an hmuh theinak dingah, meitoṭhuam parah an ret sawn a si. 17 Ziangahtile lang leh lo dingih thuh mi zianghman a um lo ih, theih leh lo ding mi le tleu ih langsuak leh lo ding mi thuthup zianghman a um lo. 18 Curuangah thu nan ngaithlakdān ah fimkhur uh. Ziangahtile zokhal a neitu cu tamsinin pek a si ding, cule zokhal a nei lo tu cu a neih vekih lang mi hman a hnen ihsin laksak a si ding,» tiah a ti.\nJesu Nu le a Naupalepawl\nMat 12:46-50; Mar 3:31-35\n19 Cuih cān ah, a nu le a naupalepawl a hnenah an ra. Asinan mipi an tet tuk ruangah a hnen an thleng thei lo. 20 Cule mi hrekkhat in Jesu hnenah, «Na nu le na naupalepawl cu nangmah lo hmuh duhin lengah an ding,» tiah an sim.\n21 Cule anih in a sawn hai ih an hnenah, «Pathian kamsuakthu a ngaithla ih a tuahtu cu, ka nu le ka naupalepawl an si,» tiah a ti.\nThlisia le Tisuar in Jesu-ih Thu an Ngai\nMat 8:23-27; Mar 4:35-41\n22 Cule ni khat cu hitin a si, Jesu cu a dungthluntupawl thawn lăwng sungah a lut ih an hnenah, «Tili khat lam ralah feh uhsi,» tiah a ti hai. Cule lăwng in an feh. 23 Cutiih lăwng ih an feh rero laiah Jesu cu a rak itthat. Tili parah thlisia a rung hrang ih an lăwng cu tidai in a khah ruangah an dinhmun cu ṭihnungza a si.\n24 Dungthluntupawl cu Jesu hnenah an va feh ih, an va ṭhang. Cule, «Hotupa, Hotupa, kan pil cuahco a si!» tiah an ti.\nCule Jesu cu a hung tho ih thli le tisuar cu a kawk. Cun thli cu a cawl ih, tili cu a dai khepkhep. 25 Cule anih in an hnenah, «Khuiah so nan zumnak cu?» tiah a ti.\nAnnih in an ṭih ih an mang a bang. Cule pakhat le pakhat, «Hi pa hi ziang vek minung so a si, thli le tidai pawl hman in a thu an lun hi!» tiah an tiaw.\nKhawse Pawlh Mi Damternak\nMat 8:28-34; Mar 5:1-20\n26 Jesu le a dungthluntupawl cu Galili ralkhat ih um, Gadara ram an thleng. 27 Khawmual parih Jesu a suah tikah, khawsiapawl ih reipi an pawlh mi pa pakhat in a rak táwng. Cu pa cu hnipuan zianghman a hruh lo, inn khalah um loin, thlān lakah a um sawn. 28 Jesu a hmuh tikah a au ih, a hmaiah a tlu, cule aw ring zetin, «Cungnungbik Pathian Fapa, Jesu, nang le kei hi ziang pehtlaihawknak so kan neih? I hrem hlah aw, ka lo dil a si,» tiah a ti.\n29 Ziangahtile Jesu in thlarau bawrhhlawh kha cu paih sung ihsin suak dingin thu a rak pek zo. Vei tampi khawsia in cu pa cu a kaihrem ih, ke hrennak le thir cikcinpawl in an ṭemṭawn ih an kil. Asinan cikcinpawl cu a catter ih, khawsia in cu pa cu ramṭhing ah a dawisuak ṭheu.\n30 Jesu in a hnenah, «Na hmin zo a si?» tiah a sut.\nCule anih in, «Lizon,» tiah a ti, ziangruangahtile khawsia tampi a sungah an lut. 31 Khur thûk zet sungih feh dingin thu pe lo dingin, Jesu hnenah an dil.\n32 Cu laifangah tlang parah văwk rual tampi rawl an ei rero. Khawsiapawl cun Jesu hnenah văwk rual sungih luh siang dingin an dil. Cule a siang hai. 33 Cu paih sung ihsin khawsiapawl cu an suak ih, văwk rual sungah an lut. Cule cuih văwk rual cu khamhrâp ihsin tili sungah an tlânthla ih an pil ṭheh.\n34 Văwk kiltupawl in thil cang mi an hmuh tikah an tlân ih, cuih thuhla cu khaw sungah le ramlak ah an thăn ciamco. 35 Cun thil cang mi zoh dingah mipi an va feh. Jesu hnen an va thlen tikah, a sung ihsin khawsiapawl a dawisuahsak mi pa cu hnipuan hruh le lungfimin Jesu ke hramih toin an va hmu. Cule an ṭih. 36 A rak hmutupawl in ziangtin khawse pawlh mi pa a dam ti kha cupawl hnenah an rak sim. 37 Cule Gadara ram mipi hmuahhmuah in an ṭih tuk ruangah, Jesu kha anmah suahsan dingin an dil. Cule Jesu cu lăwng sungah a lut ih, a umnak hmun kēl ah a kirsal.\n38 Khawsiapawl ih an suahsan mi pa in, Jesu hnenih um dingin a dil. Asinan Jesu in a tlunter ih, 39 «Na inn ah va tlung awla, na parah Pathian in ziangtluk thil ropi a tuah ti kha va phuang aw,» tiah a ti. Cule cu pa cu a feh ih, Jesu in a parih thil ropi a rak tuah mipawl cu cuih khaw pumpuluk ah a thansuak ṭheh.\nMinanu le Mithinute\nMat 9:18-26; Mar 5:21-43\n40 Cule hitin a si, an zaten amah an rak beisei ruangah Jesu a ra kirsal tikah, mipi in lungawi zetin an rak cohlang. 41 Cule ngai hnik, sinakok uktu Jairas an ti mi pa cu, cu tawkah a ra thleng ih, Jesu ke hramah a băwkkhup. Cun a inn ih ra dingin Jesu cu a dil. 42 Ziangahtile a fanu neihsŭn kum hleihnih mite cu a thi zikte.\nJesu cu a va feh ih, mipi in amah cu an năwr luihlo. 43 Cu laiah, cu tawkah kum hleihnih sung thiputnat tuar nunau pakhat a rak um. A nunkhawsaknak ding hmuahhmuah sibawipawl hnenah a hmang thluh nân, zohman in an damter thei lo. 44 Jesu dung ihsin a thlun ih a sinfen zim a thâm. Cule hmakhatteah a thiput cu a reh.\n45 Cule Jesu in, «Zo in so i thâm?» tiah a ti.\nAn zaten an phat cio tikah, Peter le amai hnenih um mipawl in, «Hotupa, mipi in an lo tûl ih an lo năwr luihlo si khawh, ziangtin, ‹Zo in so i thâm?› na ti,» tiah an ti.\n46 Cule Jesu in, «Mi pakhat khat in in thâm a si, ziangahtile ka sung ihsin huham a suak ti ka thei,» tiah a ti. 47 Nunaunu in a thupaw thei lo ti a hmuh tikah, ṭhia phah rero in a ra ih, Jesu hmaiah a băwkkhup. Cu nu cun mi hmuahhmuah hmaiah ziangruangah Jesu a thâm ti le hmakhatteah ziangti vekin a dam ti cu Jesu hnenah a phuang.\n48 Jesu in cu nu hnenah, «Ka fanu, na thinphâng hlah, na zumnak in a lo damter zo, hnangamten va feh aw,» tiah a ti.\n49 Cutiih Jesu a ṭawng rero laiah sinakok uktupaih inn ihsin mi pakhat a ra thleng ih, «Na fanu a thi zo; Zirhtupa cu tibuai rero nawn hlah,» tiah a ti.\n50 Jesu in cuih thu a theih tikah, Jairas hnenah a sawn ih, «Phâng hrimhrim hlah, a zum lawng zum men aw, cule na fanute cu a dam ding,» tiah a ti.\n51 Cule Jairas-ih inn a va thlen tikah, Jesu in Peter, James, John le cuih nunaunuteih nu le pa siarlo zohman luhter a siang lo. 52 Cule inn sungih a um mi an zaten nunaunute cu an ṭah ih an râk rero. Cutikah Jesu in, «Ṭap hlah uh, anih hi a thi lopi, a itthat sawn a si,» tiah a ti. 53 Nunaunute a thi zo ti an theih ruangah, annih in Jesu cu an hnihsan.\n54 Cule an zaten lengih a suahter hai hnuah, cu nu cu a kut in a vun kai ih, a ko, «Nute, tho aw,» tiah a ti. 55 Cun a thlarau a ra kirsal ih, nunaunu cu a tho lohli. A ei ding rawl pe dingin thu a pe hai. 56 Cule a nu le a pa cu an khawruah a har zet. Asinan Jesu in a nu le a pa hnenah a thil tuah mi cu zohman sim lo dingin a cah hai.\nJesu in Mi Hleihnih a Thlah\nMat 10:5-42; Mar 6:7-13\n1 Jesu in a dungthluntu hleihnih pawl cu hmunkhatah a kokhawm ih, khawsia hmuahhmuah parah le nathripawl damter theinak huham le thuneihnak a pe hai. 2 Pathian uknak thu phuang dingah le mina damter dingah anmah cu a thlah. 3 Cule anih in an hnenah, «Nan khualtlawnnak hrangah zianghman keng hlah uh, kianghrăwl siseh, zâl siseh, rawl siseh, paisa siseh, kâwrfual zun hnih siseh keng hlah uh. 4 Nan luhnak inn pauhpauh ah cām uhla, cutawk ihsin păwksuak uh. 5 Cule zokhal nanmah a lo cohlang lo tu cu, cuih khua nan suahsan tikah, anmah dokalhnak thutheihpinak ah nan ke ih leivut cu thingthla ta uh,» tiah a ti.\n6 Cule dungthluntupawl cu an păwksuak ih, khaw khat hnu khaw khat an feh, thuthangṭha an phuang ih, hmun kip ah mi an damter.\nBaptisma Petu John Lu Tannak\nMat 14:1-12; Mar 6:14-29\n7 Cuih cān ah Herod Tetrak in, Jesu ih thil tuah mi hmuahhmuah hna ih a theih tikah, a khawruah a har zet, ziangahtile mi hrekkhat in, «John cu mithi lak ihsin a thosal a si,» tiah an ti. 8 Mi hrekkhat in, «Elijah a rung langsal a si hi,» an ti. Cun mi dangpawl in, «Khuahlan profet pakhat khat a thosal a si,» an ti. 9 Herod in, «John-ih lu cu ka tán zo, asinan a thu ka theih rero mi pa cu zo a si pei?» tiah a ti.\nCule Jesu hmuh ding a hiar zet.\nMi 5000 Rawldonak\nMat 14:13-21; Mar 6:30-44; Joh 6:1-15\n10 Apostolpawl an ra tlungsal ih, an tuah mi hmuahhmuah kha Jesu an ra sim. Cule annih cu a hruai hai ih, Bethsaida khaw kiang ramṭhing ah anmah vial an feh. 11 Mipi in cuih thu an theih tikah, Jesu cu an thlun. Anmahpawl cu Jesu in a rak cohlang hai ih, Pathian uknak thu an hnenah a sim. Cule damnak a ṭul mipawl a damter hai.\n12 Ni a tlak zik tikah, dungthluntu hleihnih pawl cu an ra ih Jesu hnenah, «Hi hmun hi ramṭhing a si ruangah mipi hi, hi kiangkap khuapawl le ló lakah rawl le riahnak hawl dingin thlah hai aw,» tiah an ti.\n13 Asinan Jesu in an hnenah, «Nanmah in an ei ding rawl pe uh,» tiah a ti.\nCule annih in, «Hi mipi hmuahhmuah hrangah va feh ih, rawl kan va leisak lo ah cun, kanmah cun sang hlawm nga le nga pahnih lawng kan nei,» tiah an ti.\n14 Ziangahtile cu tawkah patling 5000 hrawng an si. Cun Jesu in a dungthluntupawl kha, «Mipi hi 50 bur ciar in toter uh,» tiah a fial hai. 15 A fial mi vekin an tuah ih, mipi zaten an to.\n16 Cun Jesu in sang hlawm nga le nga pahnih cu a la ih, van lam hawiin lungawi thu a sim ih a phel. Cule mipi zĕm dingah a dungthluntupawl a pe. 17 An zaten an ei ih an khawp zet, cule an hlah mi nepnâwi cu an sar ih kho hleihnih a khat.\nJesu, Khrih a Si ti Phuannak\nMat 16:13-20; Mar 8:27-30\n18 Cule hitin a si, Jesu amah te lawng thla a cam laiah, a dungthluntupawl in amah an hei fĭn. Cule anih in an hnenah, «Mipi in keimah hi zo in ti?» tiah a sut hai.\n19 Annih in an sawn ih, «Baptisma petu John a si an lo ti, asinan mi hrekkhat in Elijah a si an lo ti. Cule mi dangpawl in khuahlan profet pakhat khat a thosal mi a si an lo ti,» tiah an ti.\n20 Jesu in an hnenah, «Nannih in teh kei hi zo in ti?» tiah a ti hai.\nPeter in a sawn ih, «Nangmah cu Pathian-ih Khrih na si,» tiah a ti.\nJesu in a Thih ding le a Thawhsal ding Thu a Phuang\nMat 16:21-23; Mar 8:31-9:1\n21 Cule Jesu in cuih thu cu zohman sim lo dingin, hnget zetin a tiam ih thu a pe hai. 22 Cule anih in, «Minung Fapa in thil tampi a tuar ding, miupapawl, puithiam sângpawl le Dānzirhtupawl in an hnáwng ding ih an that ding, cule a ni thumnak ah thawhtersal a si ding,» tiah a ti.\nKhraws La ih Jesu Thlun\n23 Cun an zate hnenah, «Zokhal keimah i thlun duhtu cun amah le amah el aw in, ni tin amai khraws lain, i thlun seh. 24 Ziangahtile zokhal a nunnak humhim a duhtu cun a nunnak a hloh ding, asinan zokhal keimai ruangih a nunnak a hlohtu cun a nunnak a humhimngah ding. 25 Ziangahtile mi pakhat in leitlun pumpi hi neiin, amah siatrálin hlorál sehla, a hrangah ziang hlawknak so a um? 26 Ziangahtile zokhal keimah le ka kamsuakthupawl a zahpitu cu Minung Fapa in a ropitnak, a Paih ropitnak le a vancung mithianghlimpawlih ropitnak thawn a rat tikah, cu pa cu a zahpi ve ding. 27 Thungaiin ka lo sim, hitawk ih a ding mi, mi hrekkhat cu Pathian uknak an hmuh hlanlo, thihnak tep hrimhrim lo ding mi an um,» tiah a ti.\nJesu a Hmuihmel a Thleng\nMat 17:1-13; Mar 9:2-13\n28 Cule hitin a si, hi thu a sim hnu ni riat hrawngah, Jesu in Peter, John le James tla a hruai hai ih, thlacam dingin tlang parah a kai. 29 Thla a cam rero laiah, a hmel lăngdān a hung thlengaw, cule a kâwrfual cu a var tuk ih, a tletin a tle. 30 Cule ngai hnik, mi pahnih cu amah thawn an beaw rero, cute pahnih cu Mosi le Elijah an si. 31 Cute pahnih cu ropitnak thawn an rung lang ih, Jesu in Jerusalem ih a ṭhehfel ding mi a afehsuah ding thuhla an rel. 32 Asinan Peter le a rualpipawl cu an sĭng ngutngo. An hung ṭhang tikah, a ropitnak le a hnenih mi pahnih dîng an hmu. 33 Cule hitin a si, cute pahnih in Jesu an fehsan zawngah, Peter in Jesu hnenah, «Hotupa, hitawk ih um hi kan hrangah a ṭha; thlam pathum in kan sak pei: na hrangah pakhat, Mosi hrangah pakhat, Elijah hrangah pakhat,» tiah a ti. Ziang ka ṭawng ti khal a rak thei lo.\n9:31a fehsuah: A thihnak ding thu a si.\n34 Cutiih a ṭawng rero laiah, mero a rung zām ih a run hliap hai. Mosi le Elijah mero sungih an luh lai cu an ṭih. 35 Cule mero sung ihsin aw pakhat in, «Hihi ka duhdawt zet mi ka Fapa a si, a thu ngaithla uh!» tiah a run ti. 36 Cuih aw a reh tikah, Jesu lawng an hmu. Cuih cān ah cun, an hmuh mi thilpawl zianghman zohman sim loin, daiten an um.\nMat 17:14-21; Mar 9:14-29\n37 Cule hitin a si, a thaisun tlang par ihsin an rung ṭum tikah, mipi tam zetin Jesu an rak hmuak. 38 Cule zoh hnik, mipi lak ihsin mi pakhat a au ih, «Zirhtupa, ka fapa i ra zohsak hram dingin ka lo dil a si, ziangahtile amah cu ka neihsŭn fapa a si. 39 Ngai hnik, thlarau in a kaihrem ih, a ausuak hruak ṭheu. A caihter ih a kâ ihsin cilbuanra a suak; cule harsa zetin a tuahmawh hnuah, nuamnaiten a suahsan ṭheu. 40 Cuih thlarau cu dawisuak dingin na dungthluntupawl ka dil hai nân, an dawisuak thei lo,» tiah a ti.\n41 Cun Jesu in a sawn ih, «Maw zumnak nei lo le fehpêng san minungpawl, ziang tik tiang so nan hnenah ka um ding ih, ziang tik tiang so ka lo zāwi ding? Na fapa cu hi tawkah rak hruai hnik,» tiah a ti.\n42 Nauhakpate cu a rat laiah, khawsia in a thlûk ih a caihter ciamco. Cule Jesu in thlarau bawrhhlawh cu a kawk ih, nauhakpate cu a damter. Cule nauhakpate cu a pa hnenah a pesal.\nJesu in a Thih ding Thu a Simsal\nMat 17:22-23; Mar 9:30-32\n43 Cule Pathian-ih maksaknak ah cun an zaten an mang a bang zet.\nAsinan an zaten a thil tuah mipawl ih an mang a bang laiah, Jesu in a dungthluntupawl hnenah, 44 «Hi kamsuakthupawl hi ṭhaten ngai hnik uh, ziangahtile Minung Fapa hi mi kut ah phiarsawm a si zikte thlang,» tiah a ti.\n45 Asinan a sim mi cu an rak theithiam lo; an theihthiam theilonak dingin, cumi cu an hnen ihsin thuh a si, a sim mi thuhla ah amah suh an ngam lo.\nZo So Mithupibik?\nMat 18:1-5; Mar 9:33-37\n46 Cun an lakah zo a thupibik ding tiin dungthluntupawl cu an rak êlaw rero. 47 Jesu in an thinlung ih khawruah mi a thei ih, nauhakte pakhat a cawi ih a kiangah a dinter. 48 Cule an hnenah, «Zokhal ka hmin ih hi nauhakte a cohhlangtu cun keimah i cohlang a si. Cule zokhal keimah i cohlangtu cun i thlahtu a cohlang a si. Ziangahtile nan zate lakih a thupilobik cu mithupi a si ding,» tiah a ti.\nJesu in Ṭhenaw ih a Dangtei Um a Kham\n49 John in a sawn ih, «Hotupa, kanmah in thlun lo tu mi pakhat na hmin in khawse dawisuaktu kan hmu ih, kanmah in thlun lo ruangah kan kham ta,» tiah a ti.\n50 Cule Jesu in a hnenah, «Kham hlah uh, ziangahtile in dodal lo tu cu kan lamṭang a si,» tiah a ti.\nSamaria Khawmipawl in Jesu an Hnáwng\n51 Cule hitin a si, van ih laksoh a si ding cān a nâi thlang tikah, Jerusalem ih feh ding a tumhnget. 52 Cule a hmaiah palaipawl a thlah sung. Annihpawl cu a hrangih timtuah cia dingin an va feh ih, Samaria peng khawte pakhat ah an lut. 53 A mithmai cu Jerusalem lam pan dingih a lăng ruangah, cuih khawmipawl in an rak cohlang lo. 54 Cumi cu a dungthluntu James le John in an hmuh tikah, annih in, «Bawipa, Elijah ih a rak tuah dah vekin, hi mipawl kangrál thluhtu dingah van ihsin meisa rung tla dingin ko nungla na duh maw?» tiah an ti.\n55 Asinan Jesu cu a her ih anmah cu a kawk hai, «Ziangvek thlarau nan nei ti nan thei lo. 56 Ziangahtile Minung Fapa cu minung nunnak siatsuah dingah a ra lo, rundam dingah a ra sawn a si,» tiah a ti. Cule khaw dangah an feh.\nDungthluntu Si Man\n57 Cun hitin a si, lamzin ih an feh rero laiah, mi pakhat in a hnenah, «Bawipa, na fehnak kip ah ka lo thlun ding,» tiah a ti.\n58 Cule Jesu in a hnenah, «Sihál in kua an nei ih, tlun zuang vâte in bu an nei, asinan Minung Fapa cun lu retnak ding hmun a nei lo,» tiah a ti.\n59 Cun mi pakhat hnenah Jesu in, «I thlun aw,» tiah a ti.\nAsinan cu pa in, «Bawipa, va feh ih ka pa va phum hmaisak ta i siang hram aw,» tiah a ti.\n60 Jesu in a hnenah, «Mithipawl in anmai mithipawl cu phum hai seh, nang cu va feh awla, Pathian uknak thu va phuang sawn aw,» tiah a ti.\n61 Cule a dang pakhat khal in, «Bawipa, ka lo thlun ding, asinan ka inn ih umpawl damten maw, tiin ka va thlah hmaisa ta ding,» tiah a ti.\n62 Jesu in cu pa hnenah, «Zohman leilehnak hâl kai tahratih, dung lam a zohtu cu, Pathian uknak hrangah a tlak lo,» tiah a ti.\nJesu in Mi 70 a Thlah\n1 Hih thilpawl hnuah, Bawipa in a dang 70 pawl khal a ruat hai ih, amah a fehnak ding khaw kip le hmun kip ah pahnih pahnih in a hmaiah a thlah hai. 2 Cun an hnenah, «Thungaiten, thlairawl khawm ding a tam tuk, asinan hnaṭuantu an mál. Curuangah thlairawl khawm ding neitu Bawipa hnenah a thlairawl khawmnak hmun ih hnaṭuantupawl a thlah theinak dingah thlacam uh. 3 Va feh uh, ngai hnik uh, cinghnia rual lakih tuufa no rual vekin ka lo thlah a si. 4 Paisa bawm siseh, zâl siseh, kedam siseh keng hlah uh. Cule lamzin ah zohman cibai va bûk hlah uh.\n5 «Nan luhnak inn kip ah a hmaisabikah, ‹Hi inn ah daihnak um hram seh,› tiah ti uh. 6 Cule cu tawkah daihnak fapa a um asile, nan daihnak cu a parah a um ding. A um lo asile, cumi cu nan hnenah a kirsal ding. 7 Cuih inn ah cun cām uh, an lo pek mi thilpawl kha ei uhla, in uh. Ziangahtile hnaṭuantu cu a ṭuan man hmutlak a si. Inn khat hnu inn khat ṭhawn dualdo hlah uh.\n8 «Nan luhnak khua pauhpauh ah a lo cohlangtu in nan hmaiih an lo hŭn mi thilpawl kha ei uh. 9 Cule cuih khaw sungih minapawl cu damter uhla, an hnenah, ‹Pathian uknak cu nan kiang nâite ah a thleng zo a si,› tiah sim uh. 10 Asinan a lo cohlang lo tu nan luhnak khua pauhpauh ah, an khaw sung kăwtthler ah fehsuak uhla, 11 ‹Kan parih a kăwp mi nan khaw leivut cu nanmah lo dokalhnak hminsinnak ah kan thingthla a si. Asinan hihi thei uh, Pathian uknak cu nan kiang nâite ah a thleng zo,› tiah va ti uh. 12 Asinan nan hnenah ka lo sim, cuih Ni ah cuih khua hnakin Sodom ih tuar mi cu a dêmsawn ding.\nLung Thleng lo Khuapawl\n13 «Korazin, na hmakhua a pit! Bethsaida, na hmakhua a pit! Ziangahtile nan hnenih huham ih tuah mi thil tampi kha, Ṭaiar khua le Sidon khua ah tuah rak si sehla, buri sĭnin vutcâm lakih toin an lung an thlengnak a rei tuk zo ding. 14 Asinan thuṭhennak ah cun nan tuar mi hnakin, Ṭaiar khua le Sidon khua ih tuar mi cu a dêmdeuh sawn ding. 15 Cule van tiang khaisan mi, nang, Kapernaum khua, Mithi khua ah dirhthlak na si ding.\n16 «Nan thu a lo ngaithlatu cu ka thu ngaithlatu a si. Nanmah a lo hnáwngtu cu, keimah i hnáwngtu a si. Cule keimah i hnáwngtu cu, i thlahtu a hnáwng a si,» tiah a ti.\nAipuang zetin Mi 70 pawl an Kirsal\n17 Cun mi 70 pawl cu lungawiten an ra tlungsal ih, «Bawipa, na hmin in khawsiapawl khal kan thuthu in an um,» tiah an ti.\n18 Cule anih in an hnenah, «Nimthlakau vekin van ihsin Setan a tlak ka hmu. 19 Ngai hnik uh, rulpawl le tlangkaikuangpawl păl theinak le nan ralpawlih huham hmuahhmuah neh theinak thuneihnak nan hnenah ka lo pe a si. Zianghman in an lo tuahmawh hrimhrim lo ding. 20 Sikhalsehla nan thuthu ih thlarau sualpawl an um ruangah lungawiaipuangin um hlah uh, cuhnakin nan hmin van ih ngan a si zo ruangah lungawiaipuangin um sawn uh,» tiah a ti.\nJesu in Cawlhhahdamnak Taktak a Pe\n21 Cuih cān fang teah Jesu cu Thlarau ah lungawiaipuangin a um ih, «Maw ka Pa, lei le van ih Lal, ka lo thangṭhat, ziangahtile nang cun hih thilpawl hi mifim le mithiam pawl hnenah na thup ih, mi menmenpawl hnenah na phuanglang. A si, ka Pa, cutivekih na tuah mi cun na lung a lo hmuiter zet.\n22 Ka Pa in thil ziang hmuahhmuah ka hnenah i pe zo. Ka Pa siarlo zohman in Fapa hi zo a si ti an thei lo. Fapa siarlo zo dang hman in, Pa an thei lo. Fapa in a hnenih Pa phuanlăng a duh mi pa khal in a thei ve,» tiah a ti.\n23 Cun Jesu cu a dungthluntupawl lamah a her ih, a hranten thu a sim hai, «Nan hmuh mi thilpawl a hmutu mit cu mit hualvanṭha a si. 24 Ziangahtile ka lo sim a si, profet tampi le siangpahrang tampi in nan hmuh mi thilpawl hi hmuh an rak hiar zet nân, an rak hmu lo. Nan hna ih nan theih mi thilpawl hi theih an rak hiar zet nân, an rak thei lo,» tiah a ti.\nSamaria Miṭhapa Tahṭhimnak\nMat 22:34-40; Mar 12:28-34\n25 Cule ngai hnik, Dānthiam pakhat cu Jesu hniksak dingin a ding ih, «Zirhtupa, kumkhaw nunnak co dingah ziang ka tuah ding?» tiah a ti.\n26 Jesu in a hnenah, «Dān ah ziangso ngan a si? Cumi cu ziangtin na ruat?» tiah a ti.\n27 Cule Dānthiampa cun a sawn ih, «Bawipa na Pathian cu na thinlung zaten, na nunnak zaten, na cahnak zaten le na ruahnak zaten na duhdaw pei. Cule nangmah na duhdawtawk vekin na innhnen na duhdaw pei,» tiah a ti.\n28 Cule Jesu in a hnenah, «Na sang dik a si. Cutivekin tuah awla, na nung ding,» tiah a ti.\n29 Asinan Dānthiampa cun midingfel a si ti lăngawkter a duh ruangah, «Ka innhnen cu zo a si?» tiah a ti.\n30 Cun Jesu in a sawn ih, «Mi pakhat cu Jerusalem ihsin Jeriko khua ah a vung feh ih, suamhmangpawl a táwng dukdi hai, cule suamhmangpawl cun a hnipuan an hlihsak ṭheh, bese zetin an vuak, thi ziktein an tân ta ih an fehsan. 31 Cule puithiam pakhat cu cuih lamzin zawhin a vung feh ngelcel. Cu pa a hmuh tikah, khat lam kapin a hrial. 32 Cuvek ṭhiamṭhiamin cutawk hmun ah Levi-mi pakhat a va thleng ve. Cu pa cu a va zoh ta ih, khat lam kapin a hrial ve. 33 Asinan Samaria-pa pakhat cu khualtlawngin cu paih umnak hmun a va thleng. Cule cu pa a hmuh tikah, a parah lainatnak a nei. 34 A va pan ih a hriamhmapawl ah hriak le sabitzu a tawih hnuah, a tuamsak; amai ṭilva parah a toter ih, khualbûk ah a hruai. Cule a tuamhlawm. 35 A thaisun a fehsuah zawngah, dinari paisa pahnih a suah ih, khualbûk kiltu hnenah a pe. Cule a hnenah, ‹Hi pa hi run tuamhlawm awla, na cembêt mi hmuahhmuah cu ka ra kirsal tikah ka lo rūlsal ding,› tiah a ti. 36 Hite pathum lakah suamhmangpawl kut sungih a thlengtupaih innhnen cu zo bik hi a si ding tiah na ruat?» tiah a ti.\n37 Cule Dānthiampa cun, «A parih zahngainak neitupa hi a si,» tiah a ti.\nCun Jesu in a hnenah, «Feh awla, cutivekin va tuah ve aw,» tiah a ti.\nMary le Martha in Jesu an Bia ih an Rian\n38 Cule hitin a si, Jesu cu a dungthluntupawl thawn khual an tlâwng vivo ih, khaw pakhat ah a lut. Martha ti mi nunaunu pakhat in Jesu cu a inn ah a cohlang. 39 Cu nu in Jesu ke hramih to ve ih a kamsuakthu ngaithlatu, Mary ti mi naunu a nei. 40 Asinan Martha cu ei le in tawlrelin a buai zet. Cule Jesu hnenah a feh ih, «Bawipa, ka naunu in keimah lawng ei le in tawlrel dingih i tŭn hi pawi na ti lo maw si? Curuangah i bawm dingin sim aw,» tiah a ti.\n41 Cule Jesu in a sawn ih a hnenah, «Martha, Martha, thil tampi thuhla ah dawnhar le thinbuaiin na um a si hi. 42 A ṭul mi cu thil pakhat lawng a si, cuih thil ṭha cu Mary in a hril zo. Cumi cu a hnen ihsin lawnsak a si lo ding,» tiah a ti.\nZohṭhim ding Thlacam\n1 Cule hitin a rak si, Jesu cu hmun pakhat ah thla a cam rero ih, a ṭheh tikah, a dungthluntupawl lakih pakhat in, «Bawipa, John in a dungthluntupawl a zirh vekin thlacamdān in zirh ve aw,» tiah a ti. 2 Cule Jesu in an hnenah, «Thla nan cam tikah, hitin cam uh:\n‹Vancung ih a um mi kan Pa,\nNa hmin thianghlim seh.\nNa uknak thleng hram seh.\nVancung ih na duhnak tuah a si bangin,\nLeitlun khalah na duhnak tuah si hram seh.\n3 Kan ni tin rawl ni tin in pe aw.\n4 Kan parih leibatu kip kan ngaidam vekin,\nKan sualpawl in ngaidam ve aw.\nCule sualfawrhnak ah in hruai loin,\nMiṭha lo pa hnen ihsin in run sawn aw,›\ntiah nan ti pei,» tiah a ti.\n5 Cule Jesu in a dungthluntupawl hnenah, «Nan lakih mi pakhat in rualpi nei ta hnik sehla, cu pa cu zanṭim ah a rualpa hnenah feh tahratin, ‹Ka rual, sang hlawm thum in i cawih hram aw; 6 ziangahtile ka rualpi pakhat a khualtlawnnak ihsin ka hnenah a ra thleng ih, zianghman pek ding ka nei lo,› tiah a va ti.\n7 «Cule anih in inn sung ihsin a sâng ih, ‹I tibuai hlah, sângka ka hren zo ih, ka falepawl thawn kan it zo, thil lo pe dingin ka tho thei nawn lo,› tiah a ti. 8 Nan hnenah ka lo sim, a rualpi a si ruangah thoin a pe lo ding. Asinan ningzak loih a dil hrat ruangah a tho ding ih, a ṭul zât in a pe ding.\nDil, Hawl, King\n9 «Cun nan hnenah ka lo sim, dil uhla, pek nan si ding; hawl uhla, nan hmu ding; king uhla, ăwnsak nan si ding. 10 Ziangahtile a diltu kip in an ngah, a hawltu cun a hmu, a kingtu cu sângka ăwnsak a si ding. 11 Nanmah lakah pa pakhat khat hnenah fapa in sang dil bang hnik sehla, lungto a pe pei maw? Asilole nga dil sehla, nga aiah rul a pe pei maw? 12 Asilole arti dil sehla, tlangkaikuang a pe pei maw? 13 Miṭha lo si na cingin nannih in, nan falepawl hnenah thilpek ṭhapawl pek nan thiam a si ahcun, van ih a um mi nan Pa cun amah diltupawl hnenah Thlarau Thianghlim cu ziang tlukin so a pek sinsin ding?» tiah a ti.\nJesu le Beelzabub\nMat 12:22-30; Mar 3:20-30\n14 Cule Jesu in a ṭawng thei lo mi khawsia pakhat a dawisuak. Cun hitin a rak si, khawsia a suah tikah, ṭawng thei lo pa cu a rak ṭawngsuak, cule mipi an mang a bang. 15 Asinan mi hrekkhat in, «Khawsiapawlih lal Beelzabub thawngin khawsiapawl a dawisuak a si,» tiah an ti.\n16 Mi dangpawl in hniksaknak ah, van ihsin thilmak hminsinnak a hnenah an dil. 17 Asinan anih in an ruahnakpawl cu a thei ih, an hnenah, «Ziang ram khal ṭhenawih amah le amah a doawtu cu a siatrál ding. Cule innsang khal amah le amah a doawtu cu a tlu ding. 18 Setan khal in amah le amah doawin a ṭhenaw asile, ziangtin so a uknak cu a dĭnsuak thei ding? Ziangruangahtile nannih in Beelzabub thawngin khawsiapawl a dawisuak in ti. 19 Beelzabub thawngin khawsiapawl ka dawisuak asile, nan fapalepawl in teh zo thawngin so an dawisuak? Cumi ruangah anmah cu nan thuṭhentu an si ding. 20 Asinan kei in Pathian kutzung hmangin khawsiapawl ka dawisuak asile, Pathian uknak cu nan hnenah a rung thleng zo taktak a si.\n21 Micakpa pakhat in hriamnâm thawi a inn a kilven laiah cun, a thilripawl cu an him a si. 22 Asinan amah hnakih caksawn mi pakhat in a ra do tikah, a ra neh ih a rinsan mi a ralthuam hmuahhmuah cu a lawnsak. Cule a ralthillawnpawl cu a zemdarh ṭheh.\n23 Ka lamih a ṭang lo tu cu i dotu a si ih, i fĭnkhawmpi lo tu cun a ṭhekdarh a si.\n24 «Mi pakhat sung ihsin thlarau bawrhhlawh a suah tikah, cuih khawsia cu cawlhnak hawlin ramcar hmunpawl ah a vâk rero ih, a hmu lo. Anih in, ‹Ka suahsan mi inn ah ka kirsal ding,› tiah a ti. 25 Cule a va feh ih, cuih inn cu phiahfai le ceimawiin a hmu. 26 Cun a feh ih, amah hnakih sualrálsawn a dang khawsia pasarih a va hruai, cule cuih hmun ah cun an lut ih an cêng. Cu paih dinhmun neta cu a hmaisa hnakin a siasawn,» tiah a ti.\n27 Cule hitin a si, cuih thilpawl Jesu in a sim rero laiah mipi lakin nunaunu pakhat a au ih, Jesu hnenah, «Nangmah vunnak pum le na fawh mi hnawi cu hualvanṭha a si,» tiah a ti.\n28 Asinan Jesu in, «A si lo, Pathian kamsuakthu a ngaithla ih a thluntupawl sawn hi mihualvanṭha an si,» tiah a ti.\nHminsinnak an Hawl\n29 Cule mipi pungkhawm an tam tuk tikah, Jesu in hitin thusim a thăwk, «Tuih san minungpawl hi miṭha lo an si. Hminsinnak an hawl. Sikhalsehla profet Jonah-ih hminsinnak siarlo hminsinnak dang pek an si lo ding. 30 Ziangahtile Jonah cu Nineveh khawmipawl hnenih hminsinnak a si vekin, Minung Fapa khal tuih san minungpawl hnenah hminsinnak a si ve ding. 31 Thlang lam siangpahrang bawinu khal thuṭhen ni ah tuih san minungpawl zawngah a tho ding ih, thiamlo a coh hai ding. Ziangahtile anih cu Solomon-ih fimnak ngaithla dingah leilung dĕng ihsin a ra. Ngai hnik uh, Solomon hnakih ropisawn hi tawkah hin a um a si. 32 Nineveh khawmipawl cu thuṭhen ni ah tuih san minungpawl zawngah an ding ding ih, thiamlo an coter hai ding. Ziangahtile Jonah in thu a sim tikah an lung an thleng. Cule ngai hnik, Jonah hnakih ropisawn hi tawkah hin a um a si.\n33 «Mi zohman in meito vâng tahratin a thupnak hmun ah le kho hnuaiah an ret dah lo. Cuhnakin a ra luttupawl in tleu an hmuh theinak dingah, meitoṭhuam parah an ret sawn ṭheu a si. 34 Mit cu taksaruangpumih meito a si. Curuangah na mit a harhdam tikah, tleu in na taksaruangpum pumhlum a luahkhat ding. Asinan na mit in nat ṭhalo a neih tikah, thim in na taksaruangpum pumhlum a luahkhat ding. 35 Curuangah na sungih um tleu cu thim a silonak dingah fimkhur aw. 36 Na taksaruangpum pumhlum cu khuitawk hman thim loin, tleu in a luahkhat thluh asile, ziang hmuahhmuah cu a tleu a si. Cumi cu tleu a lo petu meito êng zet vek a si,» tiah a ti.\nFarasipawl le Dānzirhtupawl Hmakhawpihnak\n37 Thusim a ṭheh tikah, Farasi mi pakhat in Jesu cu rawl ei a sawm. Cule Jesu cu a feh ih rawl a hil. 38 Jesu cu zanriah a ei hlanih a hnimpilawk hmaisak ta lo kha, Farasipa in a hmuh tikah a mang a bang.\n39 Cun Bawipa in a hnenah, «Atu ah nannih Farasipawl cun no le khēng leng lam lawng nan khawlhfai ṭheu. Asinan nan sung lam cu duhhamnak le sualralnak in a khat. 40 Nannih mi-âpawl! Leng lam a tuahtu in sung lam khal a tuah a si lo maw? 41 Asinan nan neih mi thilpawl ihsin băwmnak thilpek pe uh. Cun ngai hnik uh, thil hmuahhmuah cu nan hrangah a fai a si.\n42 «Asinan nannih Farasipawl nan hmakhua a pit a si! Ziangahtile akuṭinan, remhmui le thlai phun zakip ah ṭhen hra ṭhen khat nan pe ko. Asinan diknak le Pathian duhdawtnak lăngter ding cu nan ngaihthah. Cupawl cu rak tuah zo ding nan mawi a si, a dangpawl khal kha tuah ṭhulh cuang loin.\n11:42a kuṭinan: Hmuan ih cīn mi a si ih a hnah cu rawl le in ding mi rim hmuiternakih hman a si.\n43 «Nannih Farasipawl nan hmakhua a pit a si! Ziangahtile sinakok sungah tonak pawimawhbik ih to le dawrhmunpawl ih upatnak pek nan ngaina. 44 Nannih midepde Dānzirhtupawl le Farasipawl nan hmakhua a pit a si! Ziangahtile nannih cu a lang lo mi thlān vek nan si. A parih a fehtupawl in thlān a um le um lo an thei lo,» tiah a ti.\n45 Cun Dānthiampawl lakih pakhat in Jesu cu a sawn ih, «Zirhtupa, hi thilpawl na sim mi hin kannih khal in mawhthluk ve a si,» tiah a ti.\n46 Cule Jesu in, «Nannih Dānthiampawl, nan hmakhua a pit a si! Ziangahtile nannih cun phurh a har zet mi phurrit zet kha mi parah nan sûang. Asinan nanmah cun nan kutzung pakhat te hman in cuih phur cu nan thâm lo.\n47 «Nan hmakhua a pit a si! Ziangahtile nan pupápawl ih an rak thah mi profetpawl hrangah thlānpawl nan tuah. 48 Nan pupápawl ih tuah mi cu nan theihpi ih nan lungkimpi taktak. Ziangahtile annih in an rak that ih, nannih in an thlānpawl nan tuah. 49 Curuangah Pathian fimnak khal in, ‹An hnenah profetpawl le apostolpawl ka run thlah ding. A hrekkhat cu an that ding ih, a hrekkhat cu an tiduhdah ding,› tiah a ti. 50 Curuangah leilung hramthăwk ihsin profetpawl hmuahhmuah ih thisen an suah mi cu, tuih san minungpawl hnenah hlam a si ding. 51 Thungaiin ka lo sim, Abel thisen ihsin temple le biakṭheng karlakih an thah mi Zekariah thisen tiang, tuih san minungpawl hnenah hlam a si ding.\n52 «Nannih Dānthiampawl, nan hmakhua a pit a si! Ziangahtile theihnak tawhfung nan lahlo ih, nanmah ngai le nan lut fawn lo. A lut rero tupawl cu nan kham fawn si,» tiah a ti.\n53 Cuih thilpawl a sim hnuah, Dānzirhtupawl le Farasipawl in thinhengin Jesu thuel an thăwk. Thu tampi rel dingin nasazetih fawrh an tum. 54 Jesu cu sual an puh theinak dingah, a kâ ihsin a suak mi ṭawngkam ih awhdān ding an hawl ih, ṭha zetin an bawh ringring.\nDepdetnak hi Fimkhur Uh\n1 Cuih cān ah, mipi thawng tampi an pungkhawm ih pakhat le pakhat an palaw cupco. Cule Jesu in a hmaisabikah a dungthluntupawl hnenah hitin thusim a thăwk, «Farasipawlih thilnu hi va ralring uh, cumi cu depdetnak a si. 2 Ziangahtile lang leh lo dingih khuh mi zianghman a um lo ih, theih leh lo dingih thuh mi khal zianghman a um lo. 3 Curuangah thim lakih nan ṭawng mi pauhpauh kha tleu ah theih a si leh ding ih, pindan sungtabik ih hna kiang teih nan rak ṭawng thektho mi khal inn par ihsin phuan a si leh ding.\nJesu in Pathian Ṭih Thu a Zirh\n4 «Cule ka lo sim a si, ruallenuh, taksaruangpum an thah hnuah, tuah thei mi dang a nei nawn lo tupawl kha va ṭih hlah uh. 5 Nan ṭih ding mi sawn cu zo a si ti ka lo hmuh ding: Taksaruangpum a thah hnuah hell sungih mi hlăwn theinak thuneihnak neitu kha ṭih uh. A si, ka lo sim a si, cu pa cu va ṭih uh! 6 Sunṭam vâte panga cu aassarion pahnih ah an zuar a si lo maw? An lakih pakhat te khal Pathian in a hngilh lo. 7 Cuhnakin Pathian cun nan lu parih sám hman a zaten a siar ṭheh sawn a si. Curuangah ṭih hlah uh, nannih cu sunṭam vâte tampi hnakin nan man a khungsawn a si.\n12:6a assarion pahnih: Rom dar paisa a si ih, assarion pakhat cu dinari ṭhen 16 ih ṭhen khat tluk a si. Dinari khat cu ni khat hlawh a si.\nMilai hmaiih Jesu Ṭan\n8 «Ka lo sim a si, zokhal milai hmaiih i ṭantu cu Minung Fapa khal in Pathian vancungmipawl hmaiah a ṭan ve ding. 9 Asinan zokhal milai hmaiih i hnáwngtu cu, Pathian vancungmipawl hmaiah hnawn a si ve ding. 10 Cule zokhal Minung Fapa dokalhih ṭawngkam khat a ṭawngtu cu ngaidam a si ding, asinan Thlarau Thianghlim a thangsiattu cu ngaidam a si lo ding.\n11 «Cun sinakokpawl ah le uktupawl le thuneitupawl hmaiih an lo hruai tikah, mah le mah humawknak dingah ziangtin tiin le ziang ka ṭawng ding tiin le ziang ka rel ding tiin nan dawnhar hlah uh. 12 Ziangahtile Thlarau Thianghlim in nan ṭawng ding mi cu, cuih tikcu teah a lo zirh ding a si,» tiah a ti.\nMilian Mi-â Tahṭhimnak\n13 Cun mipi lakih mi pakhat in Jesu hnenah, «Zirhtupa, ro i zem ve dingin ka upa hi sim aw,» tiah a ti.\n14 Cule Jesu in cu pa hnenah, «Milaipa, zo in nanmai karlakih thuṭhentu le ro ṭhentu dingah i ruat?» tiah a ti.\n15 Cule Jesu in an hnenah, «Fimkhur uhla, duhhamnak ihsin nanmah le nanmah kilveng aw uh. Ziangahtile mi pakhat ih nunnak cu a thil tampi neih mi ah a tel cih lo,» tiah a ti.\n16 Cun Jesu in an hnenah hih tahṭhimnak hi a sim: «Milian pakhat paih ló in thlairah tampi a suah. 17 Cule cuih milianpa cun amah ten khua a ruat ih, ‹Ka thlairah retnak ding hmun ka neih lo ruangah, ziang ka tuah pei?› tiah a ti. 18 Cule anih in, ‹Hitin ka tuah ding, ka thlairah khawlnak innpawl ka băl pei ih, tumdeuhin ka sak pei. Cu tawkah cun ka thlairah le ka thilri hmuahhmuah ka ret ding. 19 Cule ka thlarau hnenah, «Maw ka thlarau, nang cun kum tampi hrang daih thilri tampi na khawl zo, cawl huahhi men awla, in le ei in nuam zetin nung aw,» ka ti ding,› tiah a ti.\n20 Asinan Pathian in a hnenah, ‹Mi-âpa! Tuihzan rori ah na thlarau cu laksak na si ding. Cule nangmah hrangih na rak khawl mi thilpawl hi zo in a co ding?› tiah a ti.\n21 «Cutivekin mai hrang lawngah hlawnthil khawl ih, Pathian lamih lian lo tu cu, cu pa vek an si,» tiah a ti.\nNan Dawnhar Hlah Uh\n22 Cun Jesu in a dungthluntupawl hnenah, «Curuangah nan hnenah ka lo sim, nan nunnak thu ah, ziang nan ei ding, tiah dawnhar hlah uh. Nan taksaruangpum thu ah, ziang nan hruk ding ti khal dawnhar hlah uh. 23 Rawl hnakin nunnak a thupisawn ih, hnipuan hnakin taksaruangpum a thupisawn. 24 Tlangâkpawl khi ruat hnik uh, ziangahtile thlaici an tuh lo ih an at fawn lo, thilri retnak inn le thlairawl retnak inn khal an nei lo. Asinan Pathian in a câwm hai. Nannih cu cuih vâtepawl hnakin alet tampi in nan man a khungsawn a si lo maw? 25 Nanmah lakah dawnharnak ruangin zo in so amai damsung ni dawng khat a bêt thei? 26 Cutivek thil fate men hman nan tuah thei lo asile, ziangahso thil dangdang hrangah nan dăwn a har?\n27 «Lily parpawl tla khi ziangtin an ṭhang ti ruat hnik uh: hna an ṭuan lo, pat khal an hnûk lo, asinan ka lo sim a si, Solomon rori hman a ropitnak hmuahhmuah ih a thăwmawk lai hmanah, hi lily parpawl lakih pakhat te hman a tluk lo. 28 Maw nannih zumnak málpawl, tuihsun ah ramlak ah a um ih, thaisun ah thŭk sungih an paih mi hrampi hman Pathian in cutlukih a thăwm asile, nannih cu nasa sinsinin a lo thuam lo ding maw?\n29 Ziang nan ei ding ih ziang nan in ding ti hawl hlah uh, cuih thu ah dawnharin um fawn hlah uh. 30 Ziangahtile leitlun miphunpawl in cuih thil hmuahhmuah cu an hawl ih, nan Pa in cuih thilpawl nan ṭul ti a thei. 31 Pathian uknak hawl sawn uhla, cuih thil hmuahhmuah cu pekbêt nan si ding.\n32 «Tuurun fate tla, ṭih hlah uh, ziangahtile nan hnenih lalram lo pek cu nan Paih lunghmui zawng a si.\nVan ih Hlawnthil Khawl\n33 «Nan neih mipawl zuar uhla, miretheipawl hnenah băwmnak thilpek pe uh, a hlun thei lo mi paisa bawm nanmai hrangah tuah uh. Nan hlawnthil cu cemrál theilonak hmun, fifirpawl thlen theilonak hmun le tlâp ih a siatsuah theilonak hmun van ah ret uh. 34 Ziangahtile nan hlawnthil umnak hmun ah nan thinlung khal a um ve ding.\n35 «Hnaṭuan dingih tiar cia bangin nan tai khap uhla, nan meitopawl alhter ringring uh. 36 An pu cu nupi ṭhitnak puai ihsin a ra tlung ih, sângka a king tikah áwng lohli dingih a hngaktupawl vekin um uh. 37 An pu a rat tikah rak hngak ringring ih a hmuh mi siahhlawhpawl cu mithlawsuak an si. Thungaiin ka lo sim, anih cu a tai a khap ding ih, rawl ei dingin a toter hai hnuah amah rori a ra ding ih, rawl a pe hai ding. 38 Zan sentari kil ṭum hnihnak ah simaw, aṭum thumnak ah simaw, an pu rat hngak ringring ih a hmuaktu siahhlawhpawl cu mithlawsuak an si. 39 Asinan hihi thei uh, intêkpa in fifir rat ding cān kha rak thei sehla cu, a kil ding ih fifir cu a inn sungah a lutter lo ding. 40 Curuangah nannih khal tiar ringring uh, ziangahtile nan rin lo cān ah Minung Fapa cu a ra ding,» tiah a ti.\n12:38a ṭum thumnak: Cucu zanṭim ihsin zing lam nazi 3 tiang a si.\nSál Rinum le Sál Ṭha Lo\n41 Cun Peter in a hnenah, «Bawipa, hi tahṭhimnak hi kanmah vial lawng maw in sim, asilole mi hmuahhmuah so?» tiah a sut.\n42 Cule Bawipa in, «A tikcu teih an co ding mi rawl petu ding, a sungkuapawl parih uktu dingih a pu ih a ret ding mi sumkiltu rinsantlak le fim cu zo so a si? 43 A pu a rat tikah a ṭuan ding mi hna ṭuan rero ih a hmuh mi siahhlawh cu, mithlawsuak a si. 44 Thungaiin ka lo sim, cuih sál cu a pu in a thilri neih mi hmuahhmuah uktu ah a ret ding. 45 Asinan cuih siahhlawh in a thinlungtein, ‹Ka bawipa cu a ra cing lo ding,› tiah a ti. Cule sál dangpawl mipa siseh, nunau siseh vuak a thăwk ih, in le ei le ri in a um. 46 Cuih sálpaih pu cu a rin lo ni le a theih lo cān ah a ra ding. Cule a pu cun a sálpa cu tan hnih ah a sattán ding ih, zumlotupawlih co vek a coter ding.\n47 «Cule a pu-ih duh zawng a thei ko naih, rak timlamaw lo le a pu-ih duh zawng a tuah lo tu siahhlawh cu vei tampi vuak a si ding. 48 Asinan thei lo piin vuaktlak mi thilpawl a tuahtu cu málte lawng vuak a si ding. Ziangahtile zokhal tampi pek a si mi pa cu tampi dil a si ding ih, tampi kilter mi pa cu tampi an dil ding.\nKhrih in Ṭhenṭhekawknak a Run Keng\n49 «Leitlun ah meisa thla dingin ka ra, rak alh thăwk zo sehla ka va duh tak ve! 50 Baptisma co ding mi pakhat ka nei, cumi tifel a si hlan sung cu ka van a sâng tuk! 51 Leitlun ah remnak thlĕn dingih ra ah in ruat maw? Ka lo sim a si, a si lamlam lo, ṭhenawknak thlĕn dingah a si sawn. 52 Ziangahtile tuihsi thăwkin inn pakhat ih um minung panga cu an ṭhenaw ding: pathum in pahnih an dokalh ding ih, pahnih in pathum an dokalh ding.\n53 «Pa in a fapa a do ding ih, fapa in a pa a do ding.\nNu in a fanu a do ding ih, fanu in a nu a do ding.\nNi in a mo a do ding ih, mo in a ni a do ding,» tiah a ti.\n54 Cun Jesu in mipi hnenah, «Nitlaknak lam ihsin khawdur a rat nan hmuh tikah, ‹Ruah a sur ding,› tiah nan ti lohli. Cule a sur ngaingai. 55 Cule thlang lam ihsin thli a hung hran nan hmuh tikah, ‹Ni a sa ding,› nan ti ih a sa ngaingai. 56 Nannih midepdepawl! Nannih in lei le van lăngdān cu nan theithiam, asinan ziangtin so tuih cān hi nan theihthiam lo?\nNa Ral thawn Remnak Tuah Aw\n57 «A si, ziangahso nanmah rori in a dik mi cu thu nan ṭhen mai lo? 58 Na ralpa thawn thuṭhentu hnenih na feh laiah, na ti theipatawp suahin lamlak ah amah thawi remawk zuam aw. Culoasile na ralpa in thuṭhentu hmaiah a lo dir ding ih, thuṭhentupa in a kut hnuai bawi hnenah a lo thlĕn pang ding. Cule anih in thawnginn sungah a lo khum ding. 59 Ka lo sim a si, alepton tiang na pek ṭheh thluh lai hlanlo, cutawk ihsin ziangti lam khalin na suak lo ding,» tiah a ti.\n12:59a lepton: Grik ṭawng a si ih paisa man málbik a si.\nKhrih in Lung Thleng Thu a Zirh\n1 Cu laiah Galili-mipawl in raithawinak an hlăn laiah, Pilat in a that hai tiih Jesu hnenih simtu mi hrekkhat an rak um. 2 Cule Jesu in a sawn hai ih an hnenah, «Cuih Galili-mipawl in cuvek thilpawl an tuar ruangah, a dang Galili-mi hmuahhmuah hnakin an sualsawn tiah nan ruat maw? 3 Ka lo sim a si, an sualsawn cuang lamlam lo; cuhnakin nannih khal nan lung nan thleng lo asile, cutivekin nan zaten nan hlorál thluh ding. 4 Asilole Siloam ih dawlsâng in minung hleiriat a nĕn ih an thi, cupawl cu Jerusalem ih a um mi hmuahhmuah hnakin an sualsawn a si tiah nan ruat maw? 5 Ka lo sim a si, an sualsawn cuang lamlam lo; cuhnakin nannih khal nan lung nan thleng lo asile, cutivekin nan zaten nan hlorál thluh ding,» tiah a ti.\nA Rah lo Mi Theipi Kung\n6 Jesu in an hnenah hi tahṭhimnak khal a sim, «Mi pakhat in a sabit hmuan sungah theipi kung pakhat a phun. Cuih theipi kung lamah cun a va feh ih a parah a rah a hawl. Cule a rah zianghman a hmu lo. 7 Cutikah anih in a hmuan kiltupa hnenah, ‹Zoh hnik, kum thum sung rori hih theipi kung ah a rah ka hawl ih, zianghman ka hmu lo. Hau men aw, ziangahso anih cun leiram a luah lak men?› tiah a ti.\n8 Cule hmuan kiltupa in a sawn ih a hnenah, ‹Bawipa, tuih kum te cu zuah hrih ko aw. A kimvelin ka lai ding ih, êkdâwm ka burh hrih ding. 9 Rah a rah khal a si men thei sokhaw. Asinan rah a rah lo thotho asile, nehhnu ah na hau leh ding,› » tiah a ti.\nJesu in Kebáinu a Damter\n10 Sabbath ni ah sinakok pakhat ah Jesu cu thu a zirh. 11 Cule ngai hnik, nunau pakhat kum hleiriat sung ṭawnṭaihnak thlarau in a ngawrter mi a um. Cu nu cu a êl a kûn ih, dingten a um thei hrimhrim lo. 12 Jesu in cu nu a hmuh tikah, a hnenah a ko ih, «Nunaunu, na natnak ihsin thlah na si,» tiah a ti. 13 Cule cu nu parah a kut a suang ih hmakhatteah cu nu cu dĭngten a um thei ih, Pathian a thangṭhat.\n14 Jesu in Sabbath ni ah mi a damter ruangah sinakok uktupa cu a ai a thăwk ih, mipi hnenah, «Minung hrangah hnaṭuannak ding ni ruk a um; curuangah cumi sungah ra uhla, dam awter uh, Sabbath ni ah cun si hlah seh,» tiah a sawn.\n15 Cutikah Bawipa in a sawn ih a hnenah, «Nang, midepde! Nan zate in Sabbath ni ah nan câwcang le nan lāk pawl an rawl einak hmun ihsin phawih in, tidai pe dingin nan hruai ciar a si lo maw? 16 Cule ngai hnik uh, Abraham tesinfa hih nunaunu cu Setan in kum hleiriat sung a ṭawnhrem a si. Sabbath ni ah cu nu cu cuih ṭemṭawnnak ihsin phawihsak a si lo ding maw?» tiah a ti.\n17 Cule hi thilpawl a sim ṭheh tikah, amah dotu hmuahhmuah cu an ning a zak. Cule mipi zaten thil ropi a tuah mi hmuahhmuah ruangah lungawiaipuangin an um.\nAnṭam Ci Tahṭhimnak\nMat 13:31-32; Mar 4:30-32\n18 Cun Jesu in, «Pathian uknak cu ziang thawn a bangaw? Ziang thawn ka khaikhin ding? 19 Mi pakhat in la tahratin a hmuan ih a vawrh mi anṭam ci pakhat thawn a bangaw a si. Cuih ci cu a ṭhang ih, kung tumpi ah a cang, cule a hngeṭêkpawl ah tlun zuang vâtepawl an riak,» tiah a ti.\n20 Cule Jesu in a simsal ih, «Pathian uknak cu ziang thawn ka khaikhin pei? 21 Vancung uknak cu nunau pakhat in thilnu keng tahratin sangphŭt asaton thum sungah a phum ih, cuih thilnu in sangphŭt hmuahhmuah a thawhter vek a si,» tiah a ti.\n13:21a saton: Grik ṭawng a si ih, saton pakhat cu no 28 hrawng a si.\nA Fiak Mi Kăwtka\n22 Cule Jesu cu Jerusalem lam panih a feh phahah khawpipawl le khawtepawl a pál ih thu a zirh vivo. 23 Cun mi pakhat in a hnenah, «Bawipa, mi málte lawng maw rundam an si ding?» tiah a sut.\n24 Cutikah Jesu in an hnenah, «A fiak mi kăwtka ihsin luh ding zuam uh, ziangahtile ka lo sim a si, mi tampi in lut dingin an hawl ding nân, an lut thei lo ding. 25 Intêkpa cu vei khat a tho ih, sângka a khar hnuah, nannih cun leng lamih din le king nan thăwk ding ih, ‹Bawipa, Bawipa, sângka in rak ăwn aw,› tiah nan ti ding.\nCule anih in nan hnenah, ‹Khui lam ihsi ra mi nan si ti ka lo thei lo,› tiah a lo sâng ding.\n26 Cutikah nannih in, ‹Na hnenah kan ei ih, kan in zo, nang in kan kăwtthler ah in rak zirh,› tiah ti nan thăwk ding.\n27 Asinan anih in, ‹Ka lo sim a si, khui lam mi nan si ti ka lo thei hai lo. Nannih ṭhatlonak a tuahtupawl hmuahhmuah ka hnen ihsin tlân uh,› tiah a lo ti ding.\n28 Nannih cu a lengah hlăwnhlo nan si ding ih, Abraham, Isak, Jakob le profetpawl hmuahhmuah Pathian uknak sungih an um kha nan hmuh tikah, ṭah le hacâng rialnak a um ding. 29 Cule nisuahnak lam le nitlaknak lam, sak lam le thlang lam ihsin mi an ra ding ih, Pathian uknak ah an to ding. 30 Cule ngai hnik uh, a netabik a si mipawl hi a hmaisabik an si ding ih, a hmaisabik a si mipawl hi a netabik an si ding,» tiah a ti.\n31 Cuih ni ah Farasi hrekkhat Jesu hnenah an ra ih, «Hitawk ihsin fehhlo aw, ziangahtile aHerod in lo thah a duh, hitawk hmun hi suahsan aw,» tiah an ti.\n13:31a Herod: Nauhakpawl thattu Herod-ih fapa Herod Antipas a si.\n32 Cule Jesu in an hnenah, «Va feh uhla, khaih sihál kha va sim uh, ‹Ngai hnik, tuihsun le thaisun cu khawsiapawl ka dawisuak ding ih, minapawl ka damter lai ding, cule a ni thumnak ah ka hnaṭuan cu ka ṭhehfel ding a ti,› tiah va sim uh. 33 Sikhalsehla tuihsun, thaisun le tipsun cu ka feh vivo lai ding; ziangahtile Jerusalem khaw lengih profet thih ding cu thil cang thei a si lo.\nJesu in Jerusalem a Ṭah\n34 «Maw Jerusalem, Jerusalem, profetpawl na that ih na hnenih Pathian in a thlah mipawl cu lungto in na dengthat! Arpi in a fātepawl a thla thuaiih a ăwp vekin, na falepawl cu vei ziang zat meng so lo khawmsak ka rak tum, asinan na rak duh lo! 35 Ngai hnik! Nan inn cu ṭhing reprepin tlansan a si: thungaiin ka lo sim, ‹Bawipaih hmin ih ra cu thangṭhatin um seh,› tiih nan ti lai hlanlo tuihsi thăwkin in hmu nawn hrimhrim lo ding,» tiah a ti.\nJesu in Mithlingpa a Damter\n1 Cun hitin a si, Sabbath ni ah Jesu cu Farasipawl lakih mipawimawh pakhat ih inn ah rawl ei dingin a feh. Cule Dānthiampawl le Farasipawl cun Jesu cu an thlingthla. 2 Cule ngai hnik, mithlingpa pakhat cu Jesu hmaiah a rak um. 3 Cule Jesu in Dānthiampawl le Farasipawl hnenah, «Sabbath ni ih mi tidam ding Dān in a siang maw?» tiah a sut hai.\n4 Asinan cupawl cu daiten an rak um. Cule cu pa cu a vun kai ih a damter hnuah a fehter. 5 Cun Jesu in an hnenah, «Nanmai lakah nan lāk simaw, nan câwcang simaw Sabbath ni ah khur sungah tla sehla, a suah lohli lo tu ding nan um maw?» tiah a sâng hai. 6 Cule cuih thu ah zianghman an sawn thei lo.\nHmun Niambik La Uh\n7 Sawm mipawl in tonak ṭhabik bik an hril ti Jesu in a hmuh tikah, an hnenah hi tahṭhimnak hi a sim: 8 «Mi pakhat khat in mo lăwmnak puai ih a lo sawm tikah, tonak ṭhabik ah va to hlah uh, culole nangmah hnakih mithupisawn a rak sawm pang ding. 9 Nan pahnih a lo sawmtu intêkpa khan na hnenah ra tahratin, ‹Hi pa hi na tonak rak kian aw,› a lo ti asile, a niambik tonak ah ningzak zetin na ṭhawn leh ding. 10 Asinan an lo sawm tikah, feh awla, tonak niambik ah to aw. Cutiih na um asile, nangmah a lo sawmtupa a rat tikah, ‹Ka rual, tonak ṭhadeuh ah hung to aw,› tiah a lo ti ding. Cun nangmah cabuai a lo hilpitupawl hmaiah upatnak na co ding. 11 Ziangahtile zokhal amah le amah a khaisângawtu cu niamter a si ding ih, amah le amah hnuai a dawrtu cu cawisan a si ding,» tiah a ti.\n12 Cun Jesu in amah sawmtupa hnen khalah cun, «Thaithawh siseh, zanriah siseh na do tikah, na rualpipawl, na unaupawl, na sungkhatpawl, na innhnen milianpawl kha va sawm hlah. Culoasile annih khal in an lo sawm lehsal ve ding ih, an lo rūl leh ding. 13 Asinan rawl ei puai na tuah tikah, mifarahpawl, taksa kim lo pawl, kebáipawl le mitcawpawl kha va sawm hai aw. 14 Annih cun an lo rulhsal thei lo ding ruangah, nang cu mithlawsuak na si, ziangahtile midingfelpawl an thawhsal tikah nang cu rulhsal na si leh ding,» tiah a ti.\nMo Puai Tahṭhimnak\n15 Cuih thu cu amah cabuai hilpitupawl lakih mi pakhat in a theih tikah, Jesu hnenah, «Pathian uknak sungih rawl a eitu ding cu mithlawsuak a si,» tiah a ti.\n16 Cun Jesu in cu pa hnenah, «Mi pakhat in zanriah ropi a timtuah ih, mi tampi a rak sawm. 17 Zanriah ei a cût tikah a sawm cia mipawl hnenah, ‹Ra thlang uh, thil ziangkim tiar cia thluh a si zo,› tiih sim dingin a siahhlawh a hei thlah.\n18 Asinan an zaten lungkhat pu-in puhmawh ding tuah an thăwk. A pakhatnak in a hnenah, ‹Ló ka rak lei ih, va feh ih ka va zoh a ṭul, i ngaithiam dingin ka lo dil a si,› tiah a ti. 19 Cule a dang pakhat in, ‹Câwcang hâl nga ka rak lei ih, cupawl hniksak dingah ka feh ta ding, i ngaithiam dingin ka lo dil a si,› tiah a ti. 20 A dang pakhat in, ‹Nupi ka rak ṭhi ih, curuangah ka ra thei lo ding,› tiah a ti.\n21 Cuih siahhlawh cu a kir ih, cuih thilpawl cu a bawipa hnenah a sim. Cutikah intêkpa cu a thin a heng ih a siahhlawh hnenah, ‹Zamrang zetin khaw sungih kăwtthler ah le innlak zinpawl ah va feh awla, mifarahpawl, taksa kim lo pawl, kebáipawl le mitcawpawl cu hi tawkah rak hruai hai aw,› tiah a fial.\n22 Cule cuih siahhlawh cun, ‹Bawipa na thupek vekin ka tuah ṭheh zo, asinan hmun lawng a um hrih lai,› tiah a ti.\n23 Cun a bawipa in a siahhlawh hnenah, ‹Khaw leng zinpi le ló zinpawl ah va feh awla, ka inn a khah theinak dingah hranhramin mi ratter aw. 24 Ziangahtile ka lo sim a si, ka rak sawm cia mipawl pakhat hman in ka zanriah an tep lo ding,› a ti,» tiah a sim.\nKhrih Thlun dingih Ziangkim Tān\n25 Mipi tampi in Jesu an thlun rero laiah, an lamah Jesu cu a her ih an hnenah, 26 «Zokhal ka hnenih ra cun a nu le a pa, a nupi le a fātepawl, a unaupawl le a farnulepawl, a si, amai nunnak khal a huat lo a si ahcun, ka dungthluntu a si thei lo ding. 27 Cule zokhal amai khraws pu lo ih, i thluntu cu ka dungthluntu a si thei lo ding.\n28 Ziangahtile nanmah lakah pakhat khat in dawlsâng sak a duh asile, a hmaisabikah to ta in cumi sak ṭhehnak dingah a daih a nei maw nei lo tiin a man a tuak ta a si lo maw? 29 Cutiih a tuah lo asile, lungphum a phum hnuah, a sak ṭheh thei lo ding. Cule a hmutu hmuahhmuah in cu pa cu hmuhsuam an thăwk ding ih, 30 ‹Hi pa hin dawlsâng dawl a thăwk ve nân, a ṭheh thei lo a si hi!› tiah an ti ding.\n31 Asilole siangpahrang pakhat cu a dang siangpahrang do ding a tum asile, minung 20000 thawn amah do dingih a ratu siangpahrang cu minung 10000 thawn a rak do thei ding le thei lo ding to hmaisa ih ruat ta loin a um ding maw? 32 A do thei lo asile, cuih siangpahrang cu hlapi ih a um laiah remawknak dil dingah palai a thlah ding a si. 33 Cutivek thothoin, zokhal nan lakah a neih mi hmuahhmuah a tān ta lo tu cu ka dungthluntu a si thei lo ding.\nMat 5:13; Mar 9:50\n34 «Cite cu a ṭha, asinan cite in a alnak hloh ta hnik sehla, ziangtin so a alsal thei ding? 35 Leiram hrangah siseh, êkdâwm hrangah siseh a ṭha lo, mi in an hlăwn men a si. Theihnak hna a neitu cun thei seh!» tiah Jesu in a ti.\nA Hlo Mi Tuu Tahṭhimnak\n1 Siahkhawngtupawl hmuahhmuah le misualpawl cu a thu ngaithla dingin Jesu kiangah an ra. 2 Cule Farasipawl le Dānzirhtupawl cu an phunzai ruri ih, «Hi pa hin misualpawl a cohlang ih an hnenah rawl a ei a si,» tiah an ti. 3 Cule Jesu in an hnenah hi tahṭhimnak thu hi a sim:\n4 «Nanmah lakah mi pakhat in tuu 100 a nei ih, cumi lakih pakhat cu hlo bang sehla, tuu 99 pawl cu ramṭhing ah tân tain, a feh ding ih, a hlo mi tuu pakhat cu a hmuh lai hlanlo a hawl lo ding maw? 5 A hmuh tikah, lungawiaipuang zetin a liang parah a suang. 6 Cule a inn a va thlen tikah, a rualpipawl le a innhnenpawl kokhawm tahratin an hnenah, ‹I aipuanpi uh, ziangahtile a hlo mi ka tuu cu ka hmu zo,› tiah a ti. 7 Nan hnenah ka lo sim, cutivekin lung thleng a ṭul lo mi, midingfel 99 hnakin, lung a thleng mi misual pakhat parah van ah aipuannak a tamsawn ding a si.\nA Hlo Mi Darakma Tahṭhimnak\n8 «Cun nunau pakhat in adarakma pahra neiin pakhat hloter sehla, meito vâng tahratin a inn a phiat ding ih, a hmuhsal hlanlo ngunngaih zetin a hawl lo ding maw? 9 Cule a hmuh tikah, a rualpipawl le a innhnenpawl a kokhawm ih, ‹I aipuanpi uh, ziangahtile ka hlohter mi darakma kha ka hmusal zo a si,› tiah a ti. 10 Nan hnenah ka lo sim, cutivek thothoin, lung a thlengtu misual pakhat ruangah Pathian vancungmipawl umnak ah aipuannak a um a si,» tiah a ti.\n15:8a darakma: Grik paisa a si ih, dinari pakhat thawn a tlukaw. Cucu ni khat hlawh tluk a si.\nFapa Tlânhlo Tahṭhimnak\n11 Cun Jesu in hitin a sim, «Mi pakhat in fapa pahnih a nei. 12 A nautadeuh in a pa hnenah, ‹Ka pa ka co ding mi rothilpawl kha i pe aw,› tiah a ti. Cule a pa cun a rothil hmuahhmuah cu a ṭhen ih a fapa pahnih te cu a zem hai.\n13 «Cule ni rei lo teah, a fapa nautasawn cun a thilri neih mi hmuahhmuah cu a khawm ih, ram hlapi ah a feh. A lennak cu cutawk ram ah a duh duhin a hmangrál ṭheh. 14 A neih mi hmuahhmuah a hman ṭheh hnuah, cuih ram ah mangṭam nasazet a tlung ih tlaksăm a thăwk. 15 Cun cui ram mi, mi pakhat hnenah a hna ṭuansak dingah a feh ih, cu pa cun a ló ah văwk rawl petu dingah a hei kuat. 16 Cule văwk ih an ei mi rawl thawi a pum puarter a câk, asinan zohman in amah cu zianghman an pe lo.\n17 «A hun theihfiangawk tikah, ‹Ka pa ih sān mi hlawhfa tampi cun ei cawk loin rawl an nei, hi tawkah kei cu rilrâwngin ka thi ding! 18 Ka tho pei ih ka pa hnenah ka feh ding. Cule a hnenah, «Ka pa, kei cu van lakah le na hmaiah ka sual zo. 19 Na fapa tiih kawh ding khalah ka tlak nawn lo. Na sān mi hlawhfapawl lakih pakhat vekin i tuah aw,» tiah ka va ti pei,› tin a ruat.\n20 «Cule a tho ih a pa hnenah cun a feh. Asinan lam hlapi ih a rat rero lai kha a pa in a hei hmuh tikah, a lainat tuk ih a va tlân. A fapaih hngawng in a pawm ih a hnam. 21 Cule a fapa in a hnenah, ‹Ka pa, van lakah le na mithmuhah ka sual zo, na fapa tiih kawh ding ka tlak nawn lo,› tiah a ti.\n22 «Asinan a pa in a siahhlawhpawl hnenah, ‹Kâwrfual ṭhabik rak keng uhla, hrukter uh. Zunghruk hrukter uhla, kedam bunter uh. 23 Cule cawmthau mi câwno kha rak hruai uhla, that uh. Cule kan ei ding ih, kan nuamaw ding. 24 Ziangahtile hi ka fapa cu a thi zo nân, a nungsal. A hlo zo nân, atu ka hmusal zo,› tiah a ti. Cule năwmawknak tuah an thăwk.\n25 «A fapa upasawn cu ló ah a rak um. Ló ihsin a ra tlung ih, inn kiang a thlen tikah, awnmawi thawmvâng le lam thawmvâng a thei. 26 Cutikah siahhlawhpawl lakih pakhat a ko ih, ‹Ziang thil so thleng?› tiah a sut. 27 Cule cuih siahhlawh cun a hnenah, ‹Na naupa a ra tlungsal zo, damte le himtei a ra thlensal thei ruangah, na pa in cawmthau mi câwpa no a thah,› tiah a sim.\n28 «Fapa upasawn cu a thin a heng tuk ih, inn sungah a lut duh lo. Curuangah a pa cu lengah a va suak ih, amah cu a va lēm. 29 Cule anih in a sawn ih a pa hnenah, ‹Ngai hnik, kum hiti zât ka lo rian ih, na thupek mi vei khat hman ka pahbăl dah lo. Asinan ka rualpipawl thawi kan năwmawk venak dingah mepa no te pakhat khal i rak pe dah lo. 30 Asinan hlawhhlângpawl thawn kawmawin, na rothilpawl thehrál thluhtu hi na fapa a ra tlunkir veten, cawmthau mi câwno na thahsak hi!› tiah a ti.\n31 «Cule a pa in a hnenah, ‹Ka fapa, nang cu ka hnenah na um ringring ih ka neih mi hmuahhmuah hi nangmai ta a si. 32 Na naupa cu a thi ih a nungsal; a hlo ih, hmuhsal a si. Curuangah lungawiih năwmawknak tuah hi a dik hrimhrim a si,› a ti,» tiah a ti.\nSumkiltu Diklo Tahṭhimnak\n1 Jesu thotho in a dungthluntupawl hnenah, «Milian pakhat in sumkiltu pakhat a nei ih, cuih sumkiltu cun na thilri a thehrál men a si tiah cuih milianpa hnenah an hêk. 2 Cule a sumkiltu cu a ko ih a hnenah, ‹Na thuhla ka theih mi hi ziangtin a si? Sumkiltu na si thei nawn lo ding ruangah, na sumkilnak cazin i pe aw,› tiah a ti.\n3 «Cun sumkiltu cun a thinlung sungin, ‹Ka bawipa in ka hnaṭuan ihsin i bānter ding ruangah, ziang ka tuah pei? Leilung ka lai thei si lo, kutdawh ding le ka ning a zak fawn. 4 Sumkiltu sinak ihsin bānter ka si tikah, an innpawl ih in cohlan theinak dingah ziang ka tuah pei ti ka thei,› tiah a ti.\n5 «Cule a bawipa hnenih leiba neitu hmuahhmuah cu a hnenah a kokhawm hai ih, a pakhatnak pa hnenah, ‹Ka bawipa hnenah ziang zat leiba na nei?› tiah a sut. 6 Cule cu pa in, ‹Hriak abath 100,› tiah a ti. Sumkiltupa in, ‹Na leiba cazin cu rak kengin rung to awla, 50 tiin ngan zâng aw,› tiah a ti.\n16:6a bath: Grik ṭawng a si ih bath khat ah kalān 8 hrawng a si.\n7 Cun sumkiltupa cun a dang pakhat hnenah, ‹Nang teh ziang zat na bâk?› tiah a sut. Cule anih in, ‹Sangvut akor 100,› tiah a ti. Cule sumkiltupa cun a hnenah, na leiba cazin cu rak keng awla, 80 tiin ngan aw,› tiah a ti.\n16:7a kor: Grik ṭawng a si ih kor khat ah pung hleinga hrawng a si.\n8 Cuih sumkiltu diklopa cu fim zetih thil a ti ruangah a bawipa in a fak. Ziangahtile hi leitlun mipawl cu anmai san ah cun tleu fātepawl hnakin an fimsawn a si.\n9 «Nan hnenah ka lo sim a si, nan sumpai a cem tikah, kumkhaw cēnnak hmun sungih lo cohlangtu ding rualpi nan neih theinak dingah, leitlun sumsaw in rualpi tuah uh. 10 Thil fatebik parih rinumtu cu thil tampi par khalah a rinum a si. Cule thil fatebik parih a diklo tu cu thil tampi par khalah a dik lo. 11 Curuangah leitlun sumsaw par hmanah nan rinum lo asile, lennak taktak cu zo in so nan hnenah a lo ap ding? 12 Cule mi dang thilri parih nan rinum lo asile, nanmai ta cu zo in so a lo pe ding?\n13 «Siahhlawh zohman in bawi pahnih a riankăwp thei lo; ziangahtile pakhat a hua ding ih, pakhat a duh ding, asilole pakhat parah rinum tahratin pakhat deuh cu a nautat ding. Pathian le sumpai nan riankăwp thei lo,» tiah a ti.\nMosi Dān, Profetpawl le Pathian Uknak\n14 Paisa duhtu Farasipawl khal in cuih thilpawl hmuahhmuah hna in an thei ih, Jesu cu an hnihsan. 15 Cule Jesu in an hnenah, «Nannih cu minung hmaiih mah le mah thiamcoawter nan si. Asinan Pathian in nan thinlung a thei. Ziangahtile minung in thupi ih an ruah mi cu Pathian mithmuhah cun fihnungza a si.\n16 «Dān thupawl le Profetpawlih thu cu John a ra thlen hlan sung ta an si. John san thăwk ihsin Pathian uknak thu cu phuan a si ih, mi kip in cuih Pathian uknak sungah cun hranhramin an lut. 17 Cule Dān sungih ngan mi thai khatte hlohral hnakin, lei le van hlohral a áwlsawn.\n18 «Zokhal nupi ma ih mi dang ṭhitu cu uire a si. Cule zokhal a pasal ih mâk mi nu a ṭhitu khal a uire ve a si.\nMilianpa le Lazaras\n19 «Milian pakhat cu puan sendup le puan nem páte sĭnin ni tin nuam zetin a nung. 20 A taksa pumpuluk hmasia thawi a khat mi kutdawh pakhat, Lazaras an ti mi pa cu a kăwtka ah an ret. 21 Cuih milianpaih rawl einak cabuai par ihsi a tla mi rawl ṭilfuanpawl cu ei a hiar zet. Cuihtlunah uico an ra ih a hmasiapawl cu an liahsak.\n22 «Cule hitin a rak si, cuih kutdawhpa cu a thi ih, vancungmipawl in Abraham ṭāng sungah an hruai. Milianpa khal cu a thi ve ih an phum. 23 Mithi khua ah cun tuarnak rapthlak zet tuar phahin van lam a hun zoh ih, hla zetah Abraham le a ṭāng sungih Lazaras kha a hun hmu. 24 Cun a au ih, ‹Ka pa Abraham, ka parah zahngai hram awla, Lazaras kha a mehtawk zim tidai ah hnim ih ka lei daihter theinak dingah thlah aw. Ziangahtile hi meialh sungah hin ka tuar a nâ tuk a si,› tiah a ti.\n25 «Asinan Abraham in, ‹Ka fapa, nang cu na nun laiah na thil ṭhapawl na rak co zozia le cutivek thothoin Lazaras in thil ṭhalo pawl a rak cozia kha máng aw. Cule atu ah anih cu a nuam ih, nang cu hrem na si. 26 Cupawl hmuahhmuah hleiah, kannih le nanmai karlakah a kau zet mi hawrkuam a um. Curuangah hitawk hmun ihsin nan hnenih rat an duh khalle an ra thei lo ih, khatawk lam ihsin kan hnen lamih rat an duh a si khalle an ra thei lo,› tiah a ti.\n27 «Cutikah, milianpa cun, ‹Cuti asile ka pa, ka lo dil a si, ka paih inn ah Lazaras kha hei thlah hram aw. 28 Ziangahtile an hnenih thu a sim ding mi unau panga ka nei, culoahcun annih khal hi hremnak hmun ah an ra ve pang ding,› tiah a ti. 29 Abraham in a hnenah, ‹Na unaupawl in Mosi cazualpawl le Profetpawlih cazualpawl an nei ko. An sim mi kha rak ngaithla hai seh,› tiah a ti. 30 Cule milianpa cun, ‹A si lo, ka pa Abraham, mithi hnen ihsin an hnenah mi pakhat a va feh asile, an lung an thleng ding,› tiah a ti.\n31 «Asinan Abraham in a hnenah, ‹Mosi le Profetpawlih thu an rak ngaithlak lo ah cun, mithi lak ihsin mi pakhat thosal khal sehla an lung duh cuang lo ding,› a ti,» tiah a sim.\nJesu in Mi Tlukter Thu Ralrinnak a Pe\nMat 18:7-9; Mar 9:42-49\n1 Jesu in a dungthluntupawl hnenah, «Mi tlubahtertu thil cu ra thleng lo thei a si lo, asinan cuih tlûknak rak kengtu cu a hmakhua a pit a si! 2 Hi nauhaktepawl lakih pakhat a tlukter asile, a hngawng ah riallung thlaih tahratin tifinriat sungah hlăwn sehla, a hrangah a ṭhasawn. 3 Nanmah hrangah fimkhur uh. Na unaupa in na parah sual a tuah asile, kawk aw; a lung a thleng asile, amah cu ngaidam aw. 4 Cule na parah ni khat ah vei sarih sual a tuah ih, vei sarih rori na hnenah ra kirsalin, ‹Ka lung ka thleng,› a ti a si ahcun, amah cu na ngaidam ding a si,» tiah a ti.\nZumnak le Ṭuanvo\n5 Apostolpawl in Bawipa hnenah, «Kan zumnak pungter aw,» tiah an ti.\n6 Cule Bawipa in, «Anṭam ci vek zumnak nan neih asile, hi thingtheihmu kung hnenah, ‹Na hram thawn phawng awla, tifinriat sungah va phunaw aw,› nan ti ding ih nan thu a lo lung ding.\n7 «Nanmah lakih pakhat khat in siahhlawh pakhat neiin, cuih siahhlawh cun lei a let, asilole tuu khāl bang sehla, ló ihsin a ra tlun tikah, ‹Ra awla, rawl ei cih aw,› tiah zo in so a ti ding. 8 Cuhnakin, ‹Ka zanriah timtuah aw, tiar cia-in um awla, ka ei ih ka in laiah i rian aw. Cumi hnu lawngah na ei in na in leh ding,› a ti sawn lo ding maw? 9 Cuih siahhlawh in thu a pek mi thilpawl a tuah ruangah a siahhlawhpa hnenah cun lungawi thu a sim pei maw? A sim ding ka zum lo. 10 Cutivek thothoin nannih khal in thu ka lo pek mi cuih thil hmuahhmuah nan tuah ṭheh tikah, ‹Kannih cu santlailo sál kan si. Kan ṭuanvo lawng kan ṭuan a si,› tiah ti uh,» tiah a sim.\nJesu in Phâr Pahra a Damter\n11 Cule hitin a rak si, Jesu cu Jerusalem lamih a feh phahah Samaria peng le Galili peng karlak a paltlăng. 12 Khaw pakhat ih a luh tikah, miphar pahra in Jesu cu an rak hmuak ih, hla nawnah an ding. 13 Cule an aw an suah ih, «Jesu, Hotupa, in zangfah aw!» tiah an ti.\n14 Jesu in a hmuh hai tikah, an hnenah, «Va feh uhla, puithiampawl hnenah nanmah le nanmah va hmuhaw aw uh,» tiah a ti. Cule hitin a rak si, an feh laiah an phārnat cu a thiang.\n15 Anmah lakih pakhat in a dam ti a hmuhawk tikah, a kirsal ih aw ring zetin Pathian a thangṭhat. 16 Cu pa cu Jesu ke hramah a băwk ih, Jesu hnenah lungawi thu a sim. Cu pa cu Samaria-mi a si.\n17 Cule Jesu in a sawn ih, «Mi pahra thianter an si lo maw? A dang pakua teh khuiah so an si? 18 Hih ram dang mi siarlo zohman Pathian thangṭhat dingah an ra kir lo,» tiah a ti. 19 Cule Jesu in a hnenah, «Tho awla, feh aw. Na zumnak in a lo damter zo,» tiah a ti.\nPathian Uknak a Thleng\n20 Pathian uknak cu ziang tikah a ra thleng ding tiah Farasipawl in Jesu an sut. Cule anih in a sawn hai ih an hnenah, «Pathian uknak cu hmuh theih in a ra lo. 21 ‹Ngai hnik, hi tawkah a um,› asilole, ‹Ngai hnik, khi tawkah a um khi,› an ti lo ding. Ziangahtile ngai hnik uh, Pathian uknak cu nan lakah a um a si,» tiah a ti.\n22 Cun a dungthluntupawl hnenah, «Minung Fapaih ni, ni khat tal nan hmuh duh zet cān a ra thleng leh ding. Asinan cumi cu nan hmu lo ding. 23 Cule annih in nan hnenah, ‹Hi tawkah zoh hnik!› asilole, ‹Khi tawk ah zoh hnik!› tiah an lo ti ding. Annihpawl cu an dung ihsin zul hlah uhla, thlun fawn hlah uh. 24 Ziangahtile nimthlakau cu van khat lam kap ihsin khat lam dĕng tiang a ensuak vekin, Minung Fapaih ni ah cun a si ve ding. 25 Asinan anih cu thil tampi a tuar hmaisa ta ding ih, tuih san minungpawl in an hnáwng ding.\n26 Cule Noah san laiih a rak si vek khan, Minung Fapa san khalah a si ve ding. 27 Noah lăwng sungah a lut ih, tilik a tlung ih, mi hmuahhmuah an hlohral lai hlanlo minungpawl cu an ei, an in, an ṭhiaw ih an hamaw.\n28 Lot san lai khalah cutivek thothoin a rak si. An ei an in, an lei, an zuar, an phun, inn an sak. 29 Asinan Sodom khua ihsin Lot a suah ni ah van ihsin meisa le kât a sur ih, cumi cun an zaten a run that ṭheh.\n30 «Minung Fapa a rung lăng ni ah cun cutivek thothoin a si ding. 31 Cuih ni ah, inn parih um cun inn sungih a thilri la dingin rung ṭum hlah seh. Ló ih um khal cutivekin a thilri la dingin tlungkir hlah seh. 32 Lot nupi kha cîng ringring uh. 33 Zokhal a nunnak hum a duhtu cun a hloh ding ih, zokhal a nunnak a hlohtu cun a nunnak a humngah ding. 34 Ka lo sim a si, cuih zan ah ihkhun pakhat ah mi pahnih an ittlang ding: pakhat cu lâk a si ding ih, pakhat cu tān ta a si ding. 35 Nunau pahnih riallung an rialtlang ding: pakhat cu lâk a si ding ih, pakhat cu tān ta a si ding. 36 Mi pahnih ló ah an um ding: pakhat lâk a si ding ih, a dang pakhat cu tan ta a si ding,» tiah a ti.\n37 Dungthluntupawl cun an sawn ih a hnenah, «Bawipa, cumi cu khuitawkah a si ding?» tiah an ti.\nCutikah Jesu in, «Mithi ruang umnak kip ah amulukawlh an fĭnkhawmaw ding,» tiah a ti hai.\n17:37a mulukawlh: Grik ṭawng ah cun vâte cakbik ‹Muvanlai› a si.\nNuhmeinu le Thuṭhentu Tahṭhimnak\n1 Jesu in beidawng loih thla an cam ringring nak dingah an hnenah tahṭhimnak pakhat a sim. 2 «Khaw pakhat ah Pathian ṭihzah lo le milai khal hmaizahnak nei lo thuṭhentu pakhat a rak um. 3 Cuih khua ah cun nuhmei pakhat a um. Cule cu nu cu a hnenah a ra ih, ‹I dodaltu kha phulei i samsak aw,› tiah a ti. 4 Thuṭhentupa cun cān reipi sung cuih thu cu a relsak duh lo. Asinan cuihhnu ah thuṭhentupa cun a thinlung sungin, ‹Pathian ṭihzahnak ka nei lo ih minung hmaizahnak khal ka nei lo. 5 Asinan hi nuhmeinu hin i ra tibuai ringring ruangah phulei ka samsak ding. Culoasile a ra ringring ding ih i cauter pang ding,› tiah a ruat,» tiah a sim.\n6 Cun Bawipa in, «Thuṭhentu diklopa ih sim mi hi ngai hnik uh. 7 A sun a zanih amah hnenih au, amai hril mipawl hrangah Pathian in phuba a laksak lo ding maw? An hrangah reipi a muansan hai ding maw? 8 Ka lo sim a si, zamrang zetin phulei a samsak ding. Sikhalsehla Minung Fapa a rat tikah, leitlun ah zumnak a hmu pei maw?» tiah a ti.\nFarasipawl le Siahkhawngtupawl Tahṭhimnak\n9 Jesu in hi tahṭhimnak khal hi mah le mah dingfel ih zumhngehawknak a neitu le mi dang nautattupawl hnenah a sim. 10 «Mi pahnih cu thlacam dingin temple kulh sungah an feh. Pakhat cu Farasi a si ih, a dang pakhat cu siahkhawngtu a si. 11 Farasipa cu amah tein a ding ih hitin thla a cam, ‹Maw Pathian, kei cu mi dangpawl vekin, mi thil lawnhmang, midik lo le uire mi ka si lo ruangah le hi siahkhawngtu vek ka si lo ruangah na hnenah lungawi thu ka lo sim. 12 Zarh khat ah vei hnih rawl ka ul ih, ka ngah mi hmuahhmuah sung ihsin ṭhen hra ṭhen khat ka pe,› tiah a ti.\n13 Asinan siahkhawngtupa cu hlat nawnah a ding ih, van lam hman hawi ngam loin, a ṭâng a cumaw ih, ‹Maw Pathian, kei misual hi in zangfah aw!› tiah a ti.\n14 Ka lo sim a si, cu pa cu Farasipa hnakin Pathian in thiam a coter sawn ih a inn ah a tlung. Ziangahtile zokhal mah le mah khaisângawtu cu niamter a si ding ih, zokhal mah le mah tăng a dawrtu cu khaisan a si ding,» tiah a ti.\nJesu le Nauhakpawl\nMat 19:13-15; Mar 10:13-16\n15 Cun Jesu ih tham dingah nausentepawl a hnenih an rak hruai kha a dungthluntupawl in an hmuh tikah, an rak kawk. 16 Asinan Jesu in nauhaktepawl a hnenah a ko hai ih, «Nauhakte tepawl kha ka hnenah ra hai seh, dawn hlah uh. Ziangahtile Pathian uknak cu hivek mipawlih ta a si. 17 Thungaiin ka lo sim, zokhal nauhakte in Pathian uknak a cohlan vekih a cohlang lo tu cu, cuih uknak sungah a lut hrimhrim lo ding,» tiah a ti.\nMat 19:16-30; Mar 10:17-31\n18 Uktu pakhat in Jesu kha, «Zirhtu ṭha, kumkhaw nunnak co dingah ziang ka tuah pei?» tiah a sut.\n19 Cule Jesu in a hnenah, «Ziangah kei cu miṭha i ti? Pathian siarlo zohman miṭha an um lo. 20 Thupekpawl na thei ko a si lo maw: ‹Uire hlah,› ‹Lai that hlah,› ‹Rûk ru hlah,› ‹Theihpinak diklo rel hlah,› ‹Na nu le na pa upat aw,› tipawl tla an si kha,» tiah a ti.\n21 Cule cu pa in, «Ka no lai ihsin hi thil hmuahhmuah cu ka rak thlun zo,» tiah a ti.\n22 Jesu in cuih thilpawl a theih tikah, a hnenah, «Thil pakhat na sam hrih lai. Na neih mi hmuahhmuah zuar ṭheh awla, na ngah mi tangka kha mifarahpawl zem aw, cule vanram ah hlawnthil na nei ding. Cule ra awla, i thlun aw,» tiah a ti.\n23 Asinan cuih thu a theih tikah, a riah a sia zet, ziangahtile cu pa cu milian zet a si.\n24 Jesu in a riah a sia zet ti a hmuh tikah, «Milianpawl Pathian uknak sungih luh cu a har zet a si. 25 Pathian uknak sungih milian luh hnakin, ṭhim hnakua sungih kalauk luh a áwlsawn,» tiah a ti.\n26 Cuih thu a theitupawl in, «Cuti asile zo so rundam si thei ding?» tiah an ti.\n27 Cule Jesu in, «Minung hrangih thil cang thei lo mipawl cu, Pathian hrangah cun a cang thei a si,» tiah a ti.\n28 Cun Peter in, «Ngai hnik, ziang hmuahhmuah tân tain nangmah kan lo thlun si khawh,» tiah a ti.\n29 Cutikah Jesu in an hnenah, «Thungaiin ka lo sim, zohman a inn siseh, a nu le a pa siseh, a unaupawl siseh, a nupi siseh, a falepawl siseh Pathian uknak ruangih a tlansantu cun, 30 tuih cān ah alet tampi hlawknak a ngah ding ih, a ra thleng lai ding mi san ah kumkhaw nunnak a ngah ding,» tiah a ti.\nJesu in a Thih ding le a Thawhsal ding Thu a Vei Thumnak a Sim\nMat 20:17-19; Mar 10:32-34\n31 Cun Jesu in a dungthluntu hleihnih pawl kha a hnenah a hruai hai ih an hnenah, «Ngai hnik uh, Jerusalem ah kan hung feh ding, cule profetpawl in Minung Fapaih thuhla an rak ngan mi thilpawl hmuahhmuah kha a kim ṭheh ding. 32 Ziangahtile Minung Fapa cu Zentelpawl kut ah thlĕn a si ding ih, annih in an zuamtai ding, an hmuhsuam ding ih, cil an phui ding. 33 An vaw ding ih an that ding. Cule a ni thumnak ah a thosal ding,» tiah a ti.\n34 Cuih thilpawl cu a dungthluntu hleihnih pawl in pakhat hman an theithiam lo. Cuih thu cu an hnenah thuh a si ih, a ṭawng mi thilpawl ziang a si ti khal an thei lo.\nMitcawpa in Khua a Hmu\nMat 20:29-34; Mar 10:46-52\n35 Cun hitin a rak si, Jesu cu Jeriko khua a thlen zik zawngah, mitcaw pakhat cu kutdawh in lamzin kapah a to. 36 Cuih mitcawpa in mi tampi feh thâwm a theih tikah, «Cucu ziang a si?» tiah a sut. 37 Cule annih in, «Nazareth Jesu a ra a si,» tiah an sim.\n38 Cule cu pa cun, «David Fapa, Jesu, ka parah zahngai hram aw!» tiah a au.\n39 Cutikah hmaiih a fehtupawl in cu pa cu daiteih um dingin an rak kawk. Asinan anih cun, «David Fapa, ka parah zahngai hram aw!» tiah nasa sinsinin a au.\n40 Cule Jesu cu a ding ih, cu pa cu a hnenih rak hruai dingin thu a pe. A kiang a ra thlen tikah, Jesu in thu a sut, 41 «Ziang lo tuahsak so na duh?» tiah a ti.\nCule anih in, «Bawipa, khawhmuh ka duh,» tiah a ti.\n42 Cun Jesu in a hnenah, «Khua hmu aw, na zumnak in a lo damter zo,» tiah a ti.\n43 Cule cu pa cu hmakhatteah khua a hmu ih, Pathian thangṭhat phahin Jesu cu a thlun. Cumi cu mi hmuahhmuah in an hmuh tikah, Pathian an thangṭhat.\nZakia Inn ah Jesu a Thleng\n1 Jesu cu Jeriko khaw sungah a lut ih, a fehlan vivo. 2 Cule ngai hnik, cu tawkah a hmin Zakia an ti mi pa a rak um. Amah cu siahkhawngtu lubik a si ih, milian zet a si. 3 Jesu cu zo a si ti hmuh a duh nân, mi an tam tuk ruangah a hmu thei lo. Ziangahtile Zakia cu pa niamte a si. 4 Cule Jesu ih a zawh ding mi lamzin ah hmai lamah a rak tlân cia ih, Jesu hmu dingin sikamor kung parah a rak kai. 5 Cutawk hmun ih Jesu a thlen tikah, tlun lam a hun zoh ih, Zakia cu a hmu. Cule a hnenah, «Zakia, zamrangin rung ṭum aw, ziangahtile tuihsun na inn ah ka thleng ding,» tiah a ti.\n6 Cule Zakia cu zamrang zetin a rung ṭum ih, aipuang zetin Jesu cu a cohlang. 7 Asinan mipi in cumi an hmuh tikah, an zaten an phunzai ih, «Misualpa hnenih thleng dingin a feh zo khi,» tiah an ti.\n8 Cun Zakia cu a ding ih, Bawipa hnenah, «Zoh hnik, Bawipa, ka neih mi thilri ih a hrek cu mifarahpawl ka pe ding, cule zo hnen ihsi khalin ziangkhal diklo ih ka rak lâk asile, alet li in ka rūlsal ding,» tiah a ti.\n9 Cule Jesu in a hnenah, «Tuihsun ah hi inn ah rundamnak a thleng zo, ziangruangahtile hi pa khal Abraham tesinfa a si ve. 10 Ziangahtile Minung Fapa cu a hlo mipawl hawl ding le rundam dingah a ra a si,» tiah a ti.\n11 Cuih thilpawl an rak ngaithlak laiah, Jesu in a dang tahṭhimnak pakhat a simbêt, ziangruangahtile amah cu Jerusalem a naih thlang ih, mipi in Pathian uknak lang lohli dingah an ruat. 12 Curuangah anih in, «Bawi pakhat cu ram hlapi ah amai hrangah lalram va cohlang tahratih, ra tlungkirsal dingin a feh. 13 Cule a siahhlawh pahra pawl kha a ko hai ih, amina khat hrawng fingfing a pe hai. Cule an hnenah, ‹Ka ra kirsal hlanlo, hi tangka thawn sum rak dawng uh,› tiah a ti.\n19:13a mina: Grik ṭawng a si ih mina khat cu mi pakhat ni 100 hlawh tluk a si.\n14 Asinan cuih bawi cu amai ram sung mipawl in an hua ih, ‹Hi pa ih in uk ding cu kan duh lo,› tiah a simtu ding palai a dangin an hei thlah.\n15 «Cule hitin a rak si, cuih bawi cun lalram cohlangngahin a ra tlunkirsal tikah, paisa a rak pek mi a siahhlawhpawl khan an sumdawnnak in ziang zat ciar an rak ngah ti theih duh ah a hnenih ko dingin thu a pe. 16 Cun a pakhatnak pa cu a hnenah a ra ih, ‹Bawipa, mina khat i pek mi in a dang mina hra a hlêp ka ngah,› tiah a ti. 17 Cuih bawi cun a hnenah, ‹Na tiṭha riai, nang cu siahhlawh ṭha na si, thil fate zet parih na rinum ruangah khaw hra tlunah thuneihnak na nei ding,› tiah a ti.\n18 Cule a pahnihnak pa a ra ih, ‹Bawipa, mina khat i pek mi in a dang mina nga a hlêp ka ngah,› tiah a ti. 19 Cu pa hnen khalah cuih bawi cun, ‹Nang khal khaw nga na uk ding,› tiah a ti.\n20 «Cun a dang pakhat a ra ih, ‹Bawipa, ngai hnik, hi tawkah na mina a um, pavua in ka tuam ih ka retṭha. 21 Nang cu mitikherkher na si ruangah ka lo ṭih. Na rak ret lo mi na lasuak ih, na tuh lo mi na at,› tiah a ti. 22 Cule cuih bawi cun a hnenah, ‹Nang cu siahhlawh sualrál na si. Nangmai ṭawng mi in thu ka lo ṭhen ding. Mitikherkher ka si ih ka rak ret lo mi ka lasuak, ka tuh lo mi ka at ti na thei. 23 Cuti asile ziangah ka paisa cu paisa retnak bān ih na rak ret lo? Rak ret ta cila cu ka ra tlunkirsal tikah, ka tangka cu a ṭhang thawn ka rak la ding nân,› tiah a ti.\n24 «Cule cuih bawi cun a kiangih a ding mipawl hnenah, ‹A hnen ihsin mina khat cu la uhla, mina hra neitupa hnenah pe uh,› tiah a ti. 25 Annih in a hnenah, ‹Bawipa, anih cun mina hra a nei zo si!› tiah an ti.\n26 ‹Ziangahtile nan hnenah ka lo sim, a neitu cu pekbêt an si ding. A nei lo tu cu a neihsunte hman a hnen ihsin laksak a si ding. 27 Asinan ka uk ding a duh lo tu ka doralpawl cu hi tawkah rak hruai uhla, ka hmaiah hin that uh,› a ti,» tiah Jesu in a sim.\nJerusalem ah Jesu Ropi Zetin a Lut\nMat 21:1-11; Mar 11:1-11; Joh 12:12-19\n28 Jesu in hi thu a sim hnuah, a dungthluntupawl hmaiah Jerusalem lam panin a feh. 29 Cule hitin a rak si, Jesu cu Olif Tlang kiang, Betfat khaw kiang le Bethany khaw kiang a thlen tikah, a dungthluntu pahnih a hei thlah ih, 30 an hnenah, «Nan hmaiih khua ah khin va feh uh. Cutawk ih nan va luh tikah, zohman ih to dah lo mi lākfāno an hren mi nan hmu ding. Cumi cu a hri phawih uhla, rak hruai uh. 31 Mi pakhat khat in, ‹Ziangah so nan phawih?› tiah a lo suh asile, ‹Bawipa in a hai,› tiah va ti uh,» tiah a ti.\n32 Cule a thlah mi mi pahnih te cu an feh ih, Jesu ih a sim vek cekci in ziangkim an va hmu. 33 Lākfāno cu an phawih rero laiah a neitupawl in, «Ziangah so lākfāno cu nan phawih?» tiah an ti.\n34 Cule annih in, «Bawipa in a hai,» tiah an ti.\n35 Cun lākfāno cu Jesu hnenah an hei hruai ih, a parah an puanpawl an rak phah. Cule a parah Jesu cu an toter. 36 Cutiih a feh laiah, a fehnak lamzin ah mipi in an puan an phah vivo.\n37 Olif Tlang ihsin a suknak zawn an thlen tikah, a dungthluntu mipi zate lungawiaipuangih um an thăwk. Cule an rak hmuh zo mi huham ih tuah mi thil hmuahhmuah ruangah aw ring zetin Pathian an thangṭhat.\n38 «Bawipaih hmin ih ra Siangpahrang cu mithlawsuak a si!\nVancung ah daihnak um sehla, cungnungbik hmun ah thangṭhatnak um seh!»\n39 Cule mipi lakih Farasi hrekkhat in Jesu hnenah, «Zirhtupa, na dungthluntupawl hi kawk hai aw,» tiah an ti.\n40 Cule Jesu in a sawn hai ih, an hnenah, «Ka lo sim a si, hipawl daiteih an um asile, hmakhatteah lungtopawl an ausuak ding,» tiah a ti.\n41 Jerusalem khawpi kiang a thlen tikah, khua cu a hei zoh ih a ṭah, 42 «Tuihni nangmai ni talah hin na hrangih daihnak a lo tuahsaktu thilpawl hi thei awla maw! Asinan cupawl cu na mithmuh ihsin thuh an rak si zo. 43 Ziangahtile na ralpawl in na kimvelah ralkulh tuahin an lo kulh ding ih, hmun kip ihsin an lo kharkhum cān a ra thleng ding. 44 Nangmah le na phăr kulh sungih a um mi na falepawl leilung ah an lo thlu ding. Cule na hnenah lungto pakhat parah a dang pakhat suangawin an tân lo ding, ziangruangahtile Pathian in a lo vehvaih cān na rak thei lo a si,» tiah a ti.\nJesu in Temple a Thianfai\nMat 21:12-17; Mar 11:15-19; Joh 2:13-22\n45 Cun Jesu cu temple kulh sungah a lut ih, thil zuartupawl le leitupawl dawisuah a thăwk. 46 An hnenah, «Anih in,\n‹Ka inn cu thlacamnak inn a si,›\ntiih ngan a si. Asinan nannih in suamhmangpawl pûk ah nan canter a si,» tiah a ti.\n47 Ni tinten Jesu cun temple kulh sungah thu a zirh. Asinan puithiam sângpawl, Dānzirhtupawl le mipi hruaitupawl in Jesu thahdān ding an hawl. 48 Cule mi hmuahhmuah in a thusim mi ṭha tukih an ngaithlak ruangah a tidān ding zianghman an hmu thei lo.\nJesu-ih Thuneihnak Thu an Sut\nMat 21:23-27; Mar 11:27-33\n1 Cule hitin a si, ni khat cu Jesu in temple kulh sungah mipi thu a zirh ih, thuthangṭha a sim rero laiah puithiam sângpawl le Dānzirhtupawl cu miupapawl thawn a hnenah an ra. 2 Cule a hnenah, «In sim hnik, ziang thuneihnak in so hih thilpawl hi na tuah? Hi thuneihnak na hnenih lo petu cu zo a si?» tiah an ti.\n3 Cutikah anih in a sawn hai ih an hnenah, «Kei khal in thu pakhat ka lo sut ve ding ih, in sâng uh: 4 John ih baptisma hi van ihsin maw, milai hnen ihsin so a si?» tiah a ti hai.\n5 Cule anmah ten an relkhawm ih, «Kannih in, ‹Van ihsin a si,› kan ti asile, ‹Cuti asile ziangahso amah cu nan zum lo?› in ti ding. 6 ‹Milai hnen ihsin a si,› kan ti asile, mi hmuahhmuah in lungto in in deng ding, ziangahtile John cu profet a si tiah an zumhngeh mi a si fawn,» tiah an tiaw.\n7 Cule annih in, «Khui ihsin a si ti kan thei lo,» tiah an sawn.\n8 Jesu in an hnenah, «Kei khal in ziang thuneihnak in hih thilpawl hi ka tuah ti ka lo sim ve lo ding,» tiah a ti hai.\nSabit Hmuan Ṭuanhlawhtupawl\nMat 21:33-46; Mar 12:1-12\n9 Cun Jesu in hi tahṭhimnak hi mipi hnenah sim a thăwk, «Mi pakhat in sabit hmuan a tuah, cuih a sabit hmuan cu hmuan ṭuanhlawh a duhtupawl hnenah a pe ta ih, ram hlapi ah reipi khualtlawngin a feh. 10 Cule sabit rah lawh a cût tikah, hmuan ṭuanhlawhtupawl in sabit rah hrekkhat amah an rak pek theinak dingah anih in a siahhlawh pakhat cu an hnenah a hei thlah. Asinan hmuan ṭuanhlawhtupawl in cu pa cu an vuak ih, a kut lawngin an thlah. 11 Cun siahhlawh dang pakhat a thlahsal, asinan cu pa khal cu an vuak ih, ningzakzaih an tuah hnuah, kut lawngin an thlah lala. 12 A pathumnak a thlahsal. Cu pa khal cu an rak tuahmawh ih an rak dawisuak thotho.\n13 «Cutikah sabit hmuan neitupa cun, ‹Ziangtin ka tuah pei? Ka duhdawt mi ka fapa hi ka hei thlah ding ih, amah an hmuh tikah an rak ṭihzah na hman maw!› tiah a ti. 14 Asinan hmuan ṭuanhlawhtupawl in a fapa an rak hmuh tikah, pakhat le pakhat an relkhawm ih, ‹Hi pa hi ro cotupa a si, ra uh, that uhsi, cutin a co ding mi ro cu kan ta a si ding,› tiah an tiaw. 15 Cule anih cu sabit hmuan lengah an hlăwn ih an rak that. Cuti asile sabit hmuan neitupa in hmuan ṭuanhlawhtupawl parah ziang a tuah pei? 16 A ra ding ih hmuan ṭuanhlawhtupawl cu a that ding, cule a sabit hmuan cu hmuan ṭuanhlawhtu dang hnenah a pe ding a si,» tiah a ti.\nCumi cu mipi in an theih tikah, «Cuvek cu thleng hrimhrim hlah seh!» tiah an ti.\n17 Cun Jesu in anmah cu a zoh hai ih,\n« ‹Inn saktupawl ih an hnawn mi lungto kha,\nA kilih lungto pawimawhbik ah a cang,›\ntiih ngan mi kha a sullam ziang a si?\n18 «Zokhal cuih lungto parih a tlatu cu a kekkuai ding ih, cuih lungto ih a tlakngah mi cu, leivut vekin a cip nêknêk ding,» tiah a ti.\nKaisar Hnenih Siah Pek Thu\nMat 22:15-22; Mar 12:13-17\n19 Cu laifangah puithiam sângpawl le Dānzirhtupawl in Jesu kaihdān ding lamzin an hawl. Hi tahṭhimnak cu anmah a ṭawngsăn a si ti an theih ruangah a si, asinan mipi an ṭih fawn.\n20 Hruaitupawl in Jesu cu an thlingthla ih, amai kamsuakthupawl ih awk dingin le amah cu ram uktuih uknak le thuneihnak ih an thlĕn theinak dingah midik vekih umawter thlingthlatupawl an hei thlah. 21 Cun thlingthlatupawl in Jesu cu, «Zirhtupa, nang cun minung mithmai zoh loin, dik zetin thu na sim ih na zirh ṭheu. Pathian lamzin cu thutak a sinak vekin na zirh ti kan thei. 22 Kaisar hnenih ngunkhuai pek hi Dān in a siang maw, siang lo?» tiah an sut.\n23 Asinan Jesu in an hrăwkhrawlnak cu a thei ih an hnenah, «Ziangah so in hniksak rero? 24 Dinari paisa cu i rak hmuh hnik uh. Hihi zo-ih zuk a si ih ziang a ngan aw?» tiah a sut hai.\nCule annih in, «Kaisar-ih zuk le hmin,» tiah an sawn.\n25 Cule Jesu in an hnenah, «Kaisar-ih thilpawl cu Kaisar hnenah pe uhla, Pathian-ih thilpawl cu Pathian hnenah pe uh,» tiah a ti.\n26 Mipi hmaiah amai kamsuakthupawl in Jesu cu an awk thei hrimhrim lo. A thulehnak ah an mang a bang ih daiten an um.\nThawhsalnak Thu Suhnak\nMat 22:23-33; Mar 12:18-27\n27 Cun thawhsalnak a um lo titu Sadusi hrekkhat, Jesu hnenah an ra ih thu an sut, 28 «Zirhtupa, Mosi in kan hrangah hitin a rak ngan, ‹Mi pakhat cu nupi a nei ih, fāte nei loin a thih asile, a nupi cu a naupa in a ṭhi pei ih a u hrangah ci a thlahsak pei,› tiah a ti. 29 Cuti asile unau pasarih an rak um. Upabik in nupi a ṭhi ih, fāte nei loin a thi. 30 Cule a pahnihnak pa in cu nu cu a ṭhi ih, fa nei loin a thi ve. 31 A pathumnak ihsin a pasarihnak tiang cutivek thothoin cu nu cu an run ṭhi vivo nân, fāte nei loin an thi ṭheh. 32 Cule netabikah cu nu khal a thi ve. 33 Cuti a si ruangah, thawhsalnak ah cu nu cu zo bikih nupi a si ding? Ziangahtile an pasarih ten cu nu cu nupi ah an nei cio fawn,» tiah an ti.\n34 Cule Jesu in a sawn hai ih an hnenah, «Tuih san minungpawl cu an ṭhiaw ih, ṭhitumnak khal an tuah. 35 Asinan a ra thleng lai ding mi san le mithi lak ihsin thawhsalnak cotlakih ruah mipawl cu an ṭhiaw lo ding ih, ṭhitawknak khal a um nawn lo ding. 36 An thi thei nawn lo ding, ziangahtile vancungmipawl thawn an bangaw ding. Annih cu thawhsalnak fāte an si ruangah Pathian fāte an si. 37 Mithi an thosal ti cu Mosi khal in Bawipa kha ‹Abraham Pathian, Isak Pathian le Jakob Pathian› tiin thingbŭk ih a kawhnak khan a langter zo. 38 Ziangahtile anih cu mithipawlih Pathian si loin, a nung mipawlih Pathian a si sawn, ziangahtile amah ah mi hmuahhmuah cu an nung thluh a si,» tiah a ti.\n39 Dānzirhtu hrekkhat in an sawn ih, «Zirhtupa, na sim ṭha zet a si,» tiah an ti. 40 Cuih hnu cun ziang thu hman amah an sut ngam nawn hrimhrim lo.\nKhrih cu Zo-ih Fapa a Si\nMat 22:41-46; Mar 12:35-37\n41 Cule Jesu in an hnenah, «Ziangtin so Khrih cu David Fapa tiah mi in an ti thei? 42 David amah rori in Sam cazual sungah,\n‹Bawipa in ka Bawipa hnenah,\n«Na ralpawl na keretnak ih ka tuah hlanlo,\n43 Ka vawrh lamah to aw,» a ti,›\n44 «Cutiih David in Khrih cu Bawipa tiih a kawh asile, ziangtin amah cu David Fapa a si thei ding?» tiah a ti.\nDānzirhtupawl kha va Ralring Uh\nMat 23:1-36; Mar 12:38-40\n45 Cun mi hmuahhmuah in a thu an ngaithlak laiah, Jesu in a dungthluntupawl hnenah, 46 «Dānzirhtupawl khi va ralring uh, annih cu an kâwrfual thawi tawihvah le dawr tluanah mi ih upatnak pek ding an ngaina, sinakok sungah tonak pawimawhbik ah to an duh ih, puai hmun ah hmun sângbik an duh. 47 Nuhmeipawlih inn an láwng ih, mi bumnak ah rei zetzet thla an camawter. Hipawl hin thuṭhennak nasasawn an tuar ding,» tiah a ti.\n1 Cule Jesu in a hun zoh ih milianpawl in thawhhlawm bawm sungih an thawhhlawm an thlak lai kha a hmu. 2 Nuhmei farah pakhat in alepton pahnih a thlak mi cu a hei hmu. 3 Cule Jesu in, «Thungaiin ka lo sim, hi nuhmei farahnu hin mi dang hmuahhmuah hnakin a thla tamsawn a si. 4 Ziangahtile hipawl hmuahhmuah cun an neih hleifuan lawng Pathian thawhhlawm ah an thla, asinan anih cun a retheihnak sung ihsin a nunnak dingih a neih mi zaten a thla a si,» tiah a ti.\n21:2a lepton: Grik ṭawng a si ih paisa man málbik a si.\nJesu in Temple Siat ding Thu a Sim\nMat 24:1-2; Mar 13:1-2\n5 Cun mi hrekkhat in temple thuhla ah lungto mawi zetzet le thawhhlawm thawi ceimawi a sizia thupawl an rel. 6 Cule Jesu in, «Nan hmuh mi thilpawl hi lungto pakhat parih lungto suangaw mi pakhat hman tâng loin hlăwn ṭheh an si leh ding,» tiah a ti.\nSan Cemnak ding Hminsinnak\nMat 24:3-14; Mar 13:3-13\n7 Cule annih in Jesu cu an sut ih, «Zirhtupa, cuih thilpawl cu ziang tikah a thleng ding? Cuih thilpawl a ra thlen zik tikah ziang hminsinnak so a um ding?» tiah an ti.\n8 Cule Jesu in, «Zohman ih an lo bumlonak dingah va fimkhur uh. Ziangahtile ka hmin in mi tampi an ra ding ih, ‹Keimah hi Khrih ka si,› tiin le, ‹A cān khal a nâi zo,› tiah an ti ding. Cutikah an dung va thlun hlah uh. 9 Ral doawknak thupawl le uknak cuhbuaiawknak thupawl nan theih tikah, ṭih hlah uh; ziangahtile cuih thilpawl cu a ra thleng hmaisa ding, asinan a cemnetnak cu a thleng lohli lo ding,› tiah a ti.\n10 Cun anih in an hnenah, «Miphun pakhat in a dang miphun pakhat a do ding ih, ram in a dang ram a do ding. 11 Cule hmun dangdangah ling nasazetin a hnîn ding ih, hmun dangdangah mangṭam a tlung ding, cule nathrisia a suak ding. Cun van ihsin thil ṭihnungpawl le hminsinnak rapthlak taktakpawl a lang ding.\n12 «Asinan cuih thil hmuahhmuah a thlen hlanah an lo kai ding ih, an lo tiduhdah ding. Sinakok le thawng sungah an lo thlĕn ding. Ka hmin ruangah siangpahrangpawl le uktupawl hmaiah an lo hruai ding. 13 Asinan cumi cun nan hrangah an hnenih thutheitu sinak cān remcâng a lo pe ding. 14 Curuangah ziangtin kan sawn ding tiih ngunngaih zetih ngaihtuah cia lo dingin nan thinlung hngetter uh. 15 Ziangahtile nan ralpawl in an lo elneh ih an lo dokalh theilonak dingah, ṭawng thiamnak le fimnak ka lo pe ding. 16 Nan nu le nan pa, nan unaupawl, nan sungkhatpawl le nan rualpipawl in an lo phiarsawm ding ih, mi hrekkhat cu an lo that ding. 17 Cule ka hmin ruangah mi hmuahhmuah in an lo hua ding. 18 Sikhalsehla nan lu parih sám phang pakhat hman a hlorál hrimhrim lo ding. 19 Tuarfainak in nan nunnak nan kilhim ding.\nJerusalem Siatnak ding Thu\nMat 24:15-28; Mar 13:14-23\n20 «Asinan ralkappawl in Jerusalem an kulh nan hmuh tikah, a siatnak a nâi a si ti thei uh. 21 Cun Judia peng ih a um mipawl cu tlang parah tlân hai seh, khaw sungih a umtupawl khal tlânsuak thluh hai seh, cule khaw lengih a um mipawl cu khaw sungah lut hlah hai seh. 22 Ziangahtile hipawl cu an rak ngan mi thil hmuahhmuah a tlamtlinnak phuba lâk ni an si. 23 Cuih cān ih favun mipawl le nausen hnawifawp neitupawl cu an hmakhua a pit a si! Ziangahtile Judia ram ah vansannak nasazet a thleng ding ih, cuih minungpawl parah thinlingnak a thleng ding. 24 Cule annih cu ralnâm hriam in an tlu ding ih, miphun zakip hnenah ralkaih ih hruaihlo an si ding. Zentelpawl cān a kim hlanlo Jerusalem cu an ke hnuaiah an palbĕt ding.\nMinung Fapa Ratsalnak\nMat 24:29-31; Mar 13:24-27\n25 «Ni, thlapi le arsipawl parah hminsinnakpawl an lang ding. Cule leilung tlunah miphunpawl cu vansangin an um ding, tifinriat hrûm le tisuarpawl in mipi a buaiter ding. 26 Ṭihnak le leitlun ih a ra thleng ding mi thilpawl beiseinak in, milai thinlung cu cak loin a um, ziangahtile vanpawlih huhampawl cu an hnîn ṭheh ding. 27 Cun Minung Fapa cu huham le ropitnak nasazetzet thawn mero parih a rat an hmu ding. 28 Cuih thilpawl thlen a thăwk tikah, tlun lam zoh uhla, nan lu sângter uh, ziangruangahtile nan tlennak cu a nâi thlang,» tiah a ti.\nTheipi Kung Thu\nMat 24:32-35; Mar 13:28-31\n29 Cun Jesu in an hnenah tahṭhimnak pakhat a rak sim, «Theipi kung le thingkung hmuahhmuah khi zoh hnik uh. 30 Hnah note an suah nan hmuh tikah, ṭhâl cān a nâi thlang ti nan thei. 31 Cuvekin cuih thilpawl a ra thlen nan hmuh tikah, Pathian uknak a nâi thlang ti thei uh. 32 Thungaiin ka lo sim, cuih thil hmuahhmuah a kim thluh lai hlanlo tuih san minungpawl hi an hlorál hrimhrim lo ding. 33 Lei le van an hlorál ding, asinan ka kamsuakthupawl cu an hlorál hrimhrim lo ding.\nRalrin a Thupitzia\nMat 24:36-44; Mar 13:32-37\n34 «Nanmah hrangah fimkhur uh, culoasile zu hmun năwmcēnnak, zurîtnak le himi damsung nun hrang khawruahharnak in nan thinlung lo phurritter in, nan parah rinlopiin cuih Ni cu a thleng pang ding. 35 Ziangahtile cuih ni cu leilung vangdâp pumpi parih cêng minung hmuahhmuah parah tháng vekin a thleng ding. 36 Curuangah nannih cu a ra thleng ding mi cuih thil hmuahhmuah lak ihsin luat dingih siartlak nan si theinak dingah le Minung Fapa hmaiih nan din theinak dingah catbang loin ralring uhla, thlacam ringring uh,» tiah Jesu in a ti.\n37 Cuih cān ah, sun ah Jesu in temple kulh sungah thu a zirh, asinan zan ah a suak ih, Olif Tlang tiih an kawh mi ah a va riak. 38 Cun mi hmuahhmuah cu zingpit ah a kamsuakthu ngaithla dingin temple kulh sungah an ra.\nJesu Thah an Tum\nMat 26:1-5, 14-16; Mar 14:1-2; Joh 11:45-57\n1 Lanta Puai an ti mi Thilnu telh lo Sang Puai cu a nâi thlang. 2 Cule puithiam sângpawl le Dānzirhtupawl in mipi an ṭih ruangah, Jesu thah theidān ding lamzin an hawl.\nJudas in Jesu Phiarsawm ding a Lung a Kim\nMat 26:14-16; Mar 14:10-11\n3 Cun dungthluntu hleihnih lakih a tel ve mi, Judas Iskariot sungah Setan a lut. 4 Cule Judas cu puithiam sângpawl le temple kiltupawl hnenah a feh ih, an hnenih Jesu a thlenter theidān ding thu a va răwn hai. 5 Cule annih cu an lung a awi zet ih, amah cu paisa pe dingin an lung a kim. 6 Judas khal a lung a kim ve. Cule mipi an um lo lai cān teah Jesu phiarsawmdān ding cān remcâng a hawl.\nMat 26:17-25; Mar 14:12-21\n7 Lanta Puai tuufa no thahnak ding, Thilnu telh lo Sang Puai Ni cu a thleng. 8 Cule Jesu in Peter le John kha a thlah ih an hnenah, «Va feh uhla, kan ei ding hrangah Lanta Puai rawl va timlam uh,» tiah a ti.\n9 Annih in a hnenah, «Cumi cu khuitawk ih lo timlamsak so na duh?» tiah an sut.\n10 Cule anih in an hnenah, «Ngai hnik uh, khawpi sungih nan luh tikah, tibel cawipa in a lo táwng ding ih, amah cu a luhnak inn tiang va thlun uh. 11 Cun intêkpa hnenah, ‹Zirhtupa in na hnenah, «Ka dungthluntupawl thawn Lanta Puai rawl ka einak ding mikhual pindan cu khuitawkah a si?» a lo ti,› tiah va ti uh. 12 Cun intêkpa in inn tlunta pindan tumpi, kan ṭul mi tinkim thawn a lo hmuh ding. Cu tawkah cun Lanta Puai rawl va timlam cia uh,» tiah a ti.\n13 Cule dungthluntupawl cu an feh ih, Jesu in an hnenih a rak sim cia vek cekci in an va hmu, cule cu tawkah Lanta Puai rawl an timtuah.\nMat 26:20-29; Mar 14:22-25\n14 A tikcu a kim tikah, Jesu cu apostol hleihnih pawl thawn cabuai a hil. 15 Cule anih in an hnenah, «Ka tuar hlanah himi Lanta Puai rawl hi nanmah thawn eitlang ding ka duh zet. 16 Ziangahtile nan hnenah ka lo sim a si, Pathian uknak sungah Lanta Puai a tlamtlin lai hlanlo, hih rawl hi ka eisâl nawn lo ding,» tiah a ti.\n17 Jesu in no cu a la ih, lungawi thu a sim ih, «Hihi la uhla, zem aw uh. 18 Ziangahtile nan hnenah ka lo sim, Pathian uknak a ra thlen hlanlo, sabit ti cu ka in nawn hrimhrim lo ding,» tiah a ti.\n19 Cule sang a la ih, lungawi thu a sim hnuah, a phel ih a pe hai. Cule, «Himi hi nan hrangih ka pek mi ka taksa a si, keimah in cīn ringring nak dingah himi hi run tuah uh,» tiah a ti.\n20 Cuvek thothoin zanriah an ei ṭheh hnuah, no cu a la ih, «Hi no hi nan hrangih thlet mi ka thisen thukham thar a si. 21 Asinan ngai hnik uh, keimah i phiarsawmtupaih kut cu ka zawngah hi cabuai parah a um a si. 22 Pathian khawkhan cia mi vekin, Minung Fapa cu a feh ko ding, asinan Minung Fapa phiarsawmtupaih hmakhua cu a pit a si!» tiah a ti. 23 Cun a dungthluntupawl cu an lakih zo bik in cumi cu a tuah ding tiah anmah le anmah lakah suhawk an thăwk.\nDungthluntupawl Mithupibik Si Thu an Êlaw\n24 Cun dungthluntupawl lakah zo so mithupibik ih ruah ding a si, tiin anmai lakah an êlaw rero. 25 Cule Jesu in an hnenah, «Zentelpawlih siangpahrangpawl cu an uk mipawl parah an lal zet. Cutiih mipi parih thuneihnak neitupawl cu mi bawmtupawl tiah an ko. 26 Asinan nannih lakah cun cutivekin si hlah seh, cuhnakin nan lakih mithupibik cu nautasawn vekin um sehla, hruaitu a si mi cu riantu vekin um sawn seh. 27 Ziangahtile cabuai hiltupa maw, rawl zemtupa so a thupisawn? Cabuai hiltu a thupisawn a si lo maw? Asinan kei cu nan lakah riantu vekin ka um a si. 28 Nannih cu hniksaknakpawl ka tawn cān ah ka hnenih a umtu nan si. 29 Cun ka Pa in ka hnenih i rak pek bangtukin, kei khal in nan hnenah lalram ka lo pe ve a si. 30 Ka lalram sungih ka cabuai ah nan ei ih nan in theinak dingah le laltokhampawl parah toin Israel hnám hleihnih pawl thu nan ṭhen theinak dingah, cuih thuneihnak cu nan hnenah ka lo pe a si,» tiah a ti.\nJesu in Peter ih a Phat ding Thu a Phuang\nMat 26:30-35; Mar 14:26-31; Joh 13:36-38\n31 Cule Bawipa in, «Simon, Simon! Ngai hnik, Setan in sangvut khei vekih lo khei dingin nanmah lo neih a duh a si. 32 Asinan na zumnak cak loih a umlonak dingah na hrangah thla ka cam. Cule keimah lamih na hawikirsal leh tikah, na unaupawl hngetter aw,» tiah a ti.\n33 Simon in a hnenah, «Bawipa, na zawngah thawnginn sungah le thihnak khalah siseh feh dingin ka tiar a si,» tiah a ti.\n34 Cutikah Jesu in, «Peter, ka lo sim a si, anih cu ka thei lo tiah, vei thum i phatsan hlanlo, tuihni ah ar a khuang hrimhrim lo ding,» tiah a ti.\nA Ra Thleng Lai ding Mi Buainak\n35 Cule Jesu in a dungthluntupawl hnenah, «Paisa bawm, zâl le kedam keng loih ka lo thlah laiah khan ziang tal tlaksăm mi nan nei maw?» tiah a sut hai.\nCule annih in, «Tlaksăm mi zianghman kan nei lo,» tiah an ti.\n36 Cun Jesu in an hnenah, «Atu cu paisa bawm neitu cun keng seh, cuvek thothoin zâl a neitu khal in keng seh, ralnâm a nei lo tu cun a sinfen zuar sehla pakhat lei seh. 37 Ziangahtile nan hnenah ka lo sim a si,\n‹Amah cu dānpahbăltupawl lakah siartel a si,›\ntiih ngan mi cu keimah ah a tlamtling tengteng ding. Ziangahtile keimah thawi pehparaw mi thilpawl cu a cemnetnak an thleng zikte thlang,» tiah a ti.\n38 Cule annih in, «Bawipa, zoh hnik, hi tawkah ralnâm pahnih a um,» tiah an ti.\nCule anih in an hnenah, «Cucu a tawk a si,» tiah a ti.\nGesmani Hmuan ah Jesu\nMat 26:36-46; Mar 14:32-42\n39 Jesu cu a fehsuak ih, a ti ṭheu dankēl vekin, Olif Tlang ah a feh, cule a dungthluntupawl khal in amah cu an rak thlun ve. 40 Cutawk hmun a thlen tikah, an hnenah, «Sualfawrhnak sungih nan luhlonak dingah thlacam uh,» tiah a ti.\n41 Cule an hnen ihsin lung dēn băn tluk a hlatnak hmun ah a va feh ih, a khukbil tahratin thla a cam. 42 «Ka Pa, na duh asile, hi tuarnak no hi ka hnen ihsin lahlo hram aw. Sikhalsehla keimai duhnak vekin si loin, nangmai duhnak vekin si sawn seh,» tiah a ti.\n43 Cun van ihsin vancungmi pakhat a hnenah a rung lang ih, Jesu cu tha a rung pe. 44 A thin a har tuk ruangah nasa sinsinin thla a cam. Cun a thlan cu nasazetih thisen leilung parih fawr mi vekin a fawr.\n45 A thlacamnak ihsin a tho ih a dungthluntupawl hnenah a va feh, an riahsiat ruangih an ihthah ṭheh kha a va hmu. 46 Cun an hnenah, «Ziangah so nan itthat? Sualfawrhnak ih nan luhlonak dingah tho uhla thlacam uh,» tiah a ti.\nJesu an Kai\nMat 26:47-56; Mar 14:43-52; Joh 18:1-11\n47 Cutiih Jesu a ṭawng rero laiah, ngai hnik, an kiang nâite ah mipi an ra thleng. Hleihnih lakih pakhat Judas an ti mi pa in mipi cu a hruai hai ih, Jesu hnam dingin a hei pan. 48 Cutikah Jesu cun a hnenah, «Judas, Minung Fapa hi hnămnak in maw na phiarsawm?» tiah a ti.\n49 Jesu kimvelih um dungthluntupawl in ziang a cang ding ti an hmuh tikah a hnenah, «Bawipa, ralnâm thawn kan do pei maw?» tiah an ti. 50 Cule anmah lakih pakhat in puithiam lubikih siahhlawhpa cu a sat ih, a vawrh lam hna a sahthlak.\n51 Cutikah Jesu in a sawn ih, «Tawk seh,» tiah a ti. Cule a hna cu a thâm ih a damter.\n52 Cun Jesu in a hnenih a ra mi puithiam sângpawl, temple kiltu bawipawl le miupapawl hnenah cun, «Suamhmang kai ding bangin ralnâm le talhtum thawn maw nan rat? 53 Temple kulh sungah ni tinten nan hnenah ka rak um nân, in kai lo. Asinan atu hi nanmai cān le thim thuneihnak cān a si,» tiah a ti.\nPeter in Jesu a Phat\nMat 26:69-75; Mar 14:66-72; Joh 18:15-18, 25-27\n54 Cule Jesu cu an kai ih, puithiam lubikih inn sungah an hruai. Peter cun hlat nawnin a rak thlun. 55 Tual laiah meisa an tik ih, hmunkhatah an tokhawm, Peter khal an lakah a rak to ve. 56 Cutiih Peter meisa kiangih a to lai cu hnenumnu pakhat in a hmuh tikah, ṭhaten a zohhliah ih, «Hi pa khal hi Jesu hnenih tel ve mi a si,» tiah a ti.\n57 Asinan Peter in, «Nunau, cu pa cu ka thei lo,» tiah a phat.\n58 Cuih hnu málte rei ah a dang pakhat in Peter cu a hmu ih, «Nang khal an lakih mi pakhat na si ve,» tiah a ti. Cutikah Peter cun, «Milaipa, ka si lo sokhaw!» tiah a ti.\n59 Cun nazi pakhat hrawng a rei hnuah, a dang mi pakhat in, «Hi pa hi Jesu hnenih rak um ve mi rori a si, ziangahtile anih khal hi Galili peng-mi a si,» tiah hngetkhoh zetin a ti.\n60 Cutikah Peter in, «Milaipa, ziang na ṭawng ti ka thei lo!» tiah a ti. Cutiih a ṭawng rero laiah hmakhatteah ar a khuang. 61 Cule Bawipa cu a her ih, Peter cu a zoh. Cule Peter cun, «Ar a khuan hlanah nang in, ka thei lo, tiah vei thum i phatsan ding,» tiih Bawipaih kamsuakthu kha a vun máng. 62 Cule Peter cu lengah a suak ih, nasazetin a ṭap.\nJesu an Hmuhsuam\nMat 27:27-31; Mar 15:16-20\n63 Cun a kiltupawl in Jesu cu an hmuhsuam ih an tháwng. 64 A hmai an tuam hnuah, a hmaiah an bēng ih, «Profet vekin phuang hnik! A lo veltu hi zo a si?» tiah an ti.\n65 Cule amah dokalhin thangsiatnak a dang thil tampi khal an ṭawng.\nSanhedrin hmaiah Jesu\nMat 26:57-68; Mar 14:53-64\n66 Khua a van veten miupapawl, puithiam sângpawl le Dānzirhtupawl cu an táwngawkhawm ih, Jesu cu Sanhedrinpawl hnenah an hruai, 67 cule, «Khrih na si le, in sim aw,» tiah an ti.\nCutikah Jesu in an hnenah, «Ka lo sim asile, nan zum hrimhrim lo ding. 68 Kei khal in thu ka lo suh asile, ziangti lam khal in in sâng lo ding ih in thlah cuang fawn lo ding. 69 Atu thăwkin Minung Fapa cu Pathian-ih huham kut vawrh lamah a to thlang ding,» tiah a ti.\n70 Cun an zaten, «Cuti asile Pathian Fapa na si maw?» tiah an ti.\nCule anih in an hnenah, «Nan ti mi cu ka si ko,» tiah a ti.\n71 Cule annih in, «Thutheihpitu dang kan ṭul nawn maw si? Ziangahtile amai ṭawngkam rori kanmah rori in kan thei zo,» tiah an ti.\nPilat hnenah Jesu\nMat 27:1-2, 11-14; Mar 15:1-5; Joh 18:28-38\n1 Cun mipi cu an zaten an tho ih, Jesu cu Pilat hnenah an hruai. 2 Cule Jesu cu sualpuh an thăwk ih, «Hi pa hin ram mipi a hruaipêng ti kan hmu, Kaisar hnenih ngunkhuai pek ding a kham ih, amah le amah Siangpahrang Khrih ka si a tiaw,» tiah an ti.\n3 Cun Pilat in a hnenah, «Jew-pawlih Siangpahrang na si maw?» tiah a sut.\nJesu in a sawn ih a hnenah, «Na sim vek khan a si ko,» tiah a ti.\n4 Cutikah Pilat in Puithiam sângpawl le mipi hnenah, «Hi paih mawhsualnak zianghman ka hmu lo,» tiah a ti.\n5 Sihmansehla annih cun ṭan an la sinsin ih, «Hi pa hin Galili peng ihsin a thăwk ih, hitawk hmun tiang, Judia peng hmuahhmuah ah thu a zirh ih, mipi a căwktho thluh,» tiah an ti.\nHerod hmaiah Jesu\n6 Pilat in Galili ti mi hmin a theih tikah, hi pa hi Galili-mi a si maw si lo ti a sut. 7 Cule Pilat in Jesu cu aHerod-ih thuneihnak sungih mi a si ti a theih tikah, Herod hnenah a hei kuat, cu laifangah amah Herod cu Jerusalem ah a rak um.\n23:7a Herod: Nauhakpawl thattu Herod-ih fapa Herod Antipas a si.\n8 Herod in Jesu a hmuh tikah, a lung a awi zet; ziangruangahtile a thuhla tampi a rak thei zo ih, amah hmuh a duhnak a rei zo. Jesu ih tuah mi thilmak hrekkhat tal hmuh ding a rak câk. 9 Cun Herod in Jesu cu ṭawngkam tam zetin thu tam zet a sut nân, anih in zianghman a rak sawn lo. 10 Cule Puithiam sângpawl le Dānzirhtupawl cu an ding ih, nasazetin Jesu cu sual an puh. 11 Jesu cu Herod le a ralkappawl in hnihsuahsainak ah an hmang ih, an hmuhsuam, kâwrfual mawi zet an hrukter ih, Pilat hnenah an kuatkirsal. 12 Cuih ni rori ah Herod le Pilat cu rualpi ah an cang, ziangahtile cuih hlanah cun pakhat le pakhat doral an rak si.\nJesu in Barabbas Hmun a Luah\nMat 27:15-26; Mar 15:6-15; Joh 18:39-19:16\n13 Cun Pilat in puithiam sângpawl, mipi hruaitupawl le mipi a kokhawm. 14 Cule an hnenah, «Hi pa hi mipi hruaipêngtu pakhat vekin sual nan puh ih, ka hnenah nan rak hruai. Ngai hnik uh, nan hmaiah hi pa cu ka zingzăwifel zo, amah dokalhih sual nan puhnak hmuahhmuah ah hi paih mawhsualnak pakhat hman ka hmu lo. 15 Herod khal in a hmu lo, amah cu kan hnenah a run thlahkirsal. Cule ngai hnik uh, anih khal in thihnaktlak a tuah mi zianghman a hmu riai lo. 16 Curuangah amah cu ka hrem hnuah, ka thlah ding,» tiah a ti. 17 Ziangahtile cuih Lanta Puai ah Pilat in mipi hnenah mi pakhat khat a suah tengteng a ṭul.\n18 Asinan mipi cu rual zetin an au ih, «Kha pa kha that awla, Barabbas kha in suahsak aw,» tiah an ti. 19 Barabbas cu khawpi sungih helnak ih a tel vetu le lai a thah ruangih thawngthlak mi a si.\n20 Pilat in Jesu suah a duh ruangah mipi hnenah a simsal. 21 Asinan annih in, «Kha pa kha khengbĕt aw, khengbĕt aw!» tiah an au.\n22 Cun a vei thumnak Pilat in an hnenah, «Ziangruangah anih cu ka khengbĕt ding, ziang thil ṭhalo so a tuah? Amah ah thihnaktlak zianghman ka hmu lo. Curuangah amah cu ka hrem ding ih, ka thlah ding,» tiah a ti.\n23 Asinan mipi in aw ring zetin, Jesu cu khengbĕt dingin nasazetin an dil. Mipi auaw le puithiam sângpawlih auaw cun a neh. 24 Cule Pilat in an dil vekih tuah dingin thu a ṭhen. 25 Helnak le laithah ruangih thawng an thlak mi pa cu suahsak an duh vekin, Pilat cun a suahsak hai. Cule an duhdān vekin Jesu cu an hnenah a pe.\nKhraws parah Siangpahrang\nMat 27:32-44; Mar 15:21-32; Joh 19:17-27\n26 Cule Jesu an hruai laiah, khawte ihsin a ra mi Sairin rammi Simon an ti mi mi pakhat an kai ih, Jesu thlun ih pu dingin a parah khraws cu an ṭhum. 27 Cule mipi in Jesu cu an thlun, cupawl lakah âwm cūm tahratih, Jesu a ṭah rero tu nunau hrekkhat an tel. 28 Jesu cu an lamah a her ih, «Jerusalem fanupawl, ka hrangah ṭap hlah uh, nanmah hrang le nan fāte hrangah ṭap sawn uh. 29 Ziangahtile ngai hnik uh, ‹Micingpawl cu mithlawsuak an si, favun dah lo mi pum le naute ih fawh dah lo mi hnawipawl cu hualvanṭha an si,› tiih an ti cān a thleng leh ding.\n30 Cun mi in tlangpawl hnenah,\n‹In nĕn uh!› tiin le tlangmualpawl hnenah,\n‹In khuh uh!› ti an thăwk ding.\n31 Ziangahtile a hring mi thingkung parah hivek thilpawl an tuah asile, a ro mi thingkung parah teh ziang tuah hai pei maw?» tiah a ti.\n32 A dang misualrál pahnih khal that dingin, Jesu zawngah an hruai ve. 33 Kalvary an ti mi hmun an va thlen tikah, Jesu zawngah cuih misualrál pahnih cu a vawrh lamah pakhat, a keh lamah pakhat an khengbĕt. 34 Cun Jesu in, «Ka Pa, annihpawl hi ngaidam aw, ziangahtile ziang an tuah ti an thei lo,» tiah a ti. Cule a sinfen cu an thlek ih, camcawhfung zûkin an zemaw.\n35 Mipi cun dingin an thlir cuahco. Cule hruaitupawl hman in cupawl zawngah Jesu cu an nautat ve ih, «Mi dang hmuah a run hai, anih cu Pathian hril mi Khrih asile amah le amah run aw hen seh,» tiah an ti.\n36 Ralkappawl khal in Jesu cu an hmuhsuam ve. A hnenah an va feh ih, sabitzu thûr an pe. 37 Cule, «Nangmah cu Jew-pawlih Siangpahrang na si le, nangmah le nangmah runaw aw hmen!» tiah an ti.\n38 A lu tlunah,\n«HI PA HI JEW-PAWLIH SIANGPAHRANG A SI,»\ntiah Grik ṭawng, Laṭin ṭawng le aHebru ṭawng pawlih ngan mi ca an tar.\n23:38a Hebru ṭawng: Hebru-mipawl ih hman mi ṭawng a si ih, a taktak ah cun Aramik ṭawng a si.\n39 Cun cutawk ih an thlai mi misualrál pahnih lakih pakhat in, «Nangmah cu Khrih na si le, nangmah le nangmah runaw awla, kannih khal in run hmen!» tiah Jesu cu a thangsiat.\n40 Asinan a dang pakhat in cu pa cu a sâng ih kawk phahin, «Pathian na ṭih lo maw si, hi pa thawi thiamlo coternak bangrep na co hi? 41 Kannih cun kan thil tuah mi thawn phuawin kan tuar ih, dik zetin kan tuar taktak, asinan hi pa cun thilsual zianghman a tuah lo,» tiah a ti.\n42 Cule anih cun Jesu hnenah, «Bawipa na lalram ih na rat tikah, i máng hram aw!» tiah a ti.\n43 Cule Jesu in a hnenah, «Thungaiin ka lo sim, tuihni ah Paradise ah ka hnenah na um ding,» tiah a ti.\nKhraws parah Jesu a Thi\nMat 27:45-56; Mar 15:33-41; Joh 19:28-30\n44 Cuih cān cu sun nazi hleihnih hrawng a si ih, sîm lam nazi pathum tiang leilung tlun hmuahhmuah ah thimkhawzing a tlung. 45 Ni a thim ih, temple hmun thianghlim sungih puanzar cu ṭhen hnih ah a tlek. 46 Cule Jesu cu ring zetin a au ih, «Ka Pa, na kut ah ka thlarau ka lo ap,» tiah a ti. Cutiih a ti hnuah, a thlarau a thlah.\n47 Cuih cān ah, ralkap 100 hotu in thil cang mi a hmuh tikah, Pathian a thangṭhat ih, «Hi pa cu midingfel rori a si!» tiah a ti.\n48 Cule hi thil zoh dingih a ratlangkhawmtu mipi hmuahhmuah in, thil cang mipawl an hmuh tikah, an âwm an cūm ih an tlungkir. 49 Amah Jesu a theitu hmuahhmuah le Galili peng ihsin a thluntu nunaupawl cu hla nawnah an ding ih, cuih thilpawl cu an thlir.\nJoseph Thlān ah Jesu Phum a Si\nMat 27:57-61; Mar 15:42-47; Joh 19:38-42\n50 Cule zoh hnik, cu tawkah Judia peng Arimathia khawmi Joseph an ti mi pa a rak um, amah cu khawnsil sungtel a si ih, miṭha le midingfel a si. 51 Anih cun khawnsil thu relcat mi le an thil ti mi cu a lung a kim lo. Amah cu Pathian uknak rak hngaktu khal a si. 52 Cu pa cu Pilat hnenah a feh ih, Jesu-ih ruang cu a va dil. 53 Cun Joseph in Jesu-ih ruang cu a lathla ih, puan nem páte in a tuam. Cule zohman an phum dah lonak lungpi a virh mi thlān sungah a ruang cu a phum. 54 Cuih ni cu timlamawk ni a si ih, Sabbath ni a thăwk zikte.\n55 Galili peng ihsi Jesu thawi a ratlangtu nunaupawl khal in an thlun ih, thlān le Jesu-ih ruang hlŭmdān cu an hmu. 56 Cun an tlungkir ih, rimhmui le hriak rimhmui pawl an timtuah. Cule thupek vekin Sabbath ni cu an cawl.\nJesu a Thosal\nMat 28:1-10; Mar 16:1-8; Joh 20:1-10\n1 Zarh khat ih a ni khatnak zingthlapit khawfingcah zawngah, cuih nunaupawl cu a dang nunaupawl thawn an rak timtuah cia mi hriak rimhmuipawl tla kengin, thlān ah an va feh. 2 Lung cu thlān ihsin hrilh a si zo ti kha an hmu. 3 Cun a sungah an vung lut ih, Bawi Jesu-ih ruang cu an hmu lo. 4 Cule hitin a si, cuih thuhla ih khawruahhar zetih an um laiah, ngai hnik, mi pahnih cu sinfen tle hruhin an kiangah an rung ding. 5 Cun nunaupawl cun an ṭih tuk ih, lei ah an băwk, cuih mi pahnih cun, «Ziangah so a nung mi cu mithi lakih nan hawl? 6 Anih cu hi tawkah a um lo, a tho zo! Galili peng ih a um laiah nan hnenih a lo sim mi thu kha cīng uh. 7 ‹Minung Fapa hi misualpawl kut ah pek a si ding ih, an khengbĕt ding. Cule a ni thumnak ah a thosal ding,› a ti kha,» tiah an ti. 8 Cule nunaupawl cun a kamsuakthupawl kha an vun máng.\n9 Cun thlān ihsin an kirsal ih, cuih thil hmuahhmuah cu apostol hleikhat hnenah le mi dang hmuahhmuah hnenah an sim. 10 Apostolpawl hnenih cuih thilpawl va simtu cu: Mary Magdalin le Joana, James nu Mary le an hnenih rak um ve a dang nunaupawl tla an si. 11 An ṭawngkampawl cu apostolpawl in thulolak menah an ruat ih, an rak zum lo. 12 Asinan Peter cu a tho ih, thlān ah a va tlân. Cule kûn tahratin a vun zoh ih, puan nem páte tān mi lawng a hmu. Cule thil cang mi thu ah mangbang zetin inn ah a tlung.\nEmmaus Lamzin ah Jesu a Lang\n13 Cun ngai hnik, cuih ni thotho ah Jerusalem ihsin peng sarih hrawng a hla mi Emmaus ti mi khaw lamah an lakih mi pahnih cu an rak feh. 14 Cule cuih thil cang mi hmuahhmuah cu an reltlang vivo. 15 Cule hitin a si, cuih thu cu an ṭawng ih an ruahtlang rero laiah, Jesu amah rori in a hei naih hai ih an zawngah a feh ve. 16 Asinan amah an theihthiamlonak dingah an mit cu huhsak an si.\n17 Cule Jesu in an hnenah, «Feh phahih nan reltlang rero mi kha ziang thu so a si? tiah a sut hai, cule annih cu thinnuam loin an um.\n18 Cun an lakih mi pakhat Kleopas an ti mi pa in a sawn ih a hnenah, «Nangmah lawng hi maw tuhrawngih thil cang mi thei lo mikhual Jerusalam ih um?» tiah a ti.\n19 Cule Jesu in an hnenah, «Ziang thilpawl saw?» tiah a ti.\nCutikah annih in a hnenah, «Nazareth Jesu thuhla, amah cu Pathian le minung hmuahhmuah hmaiah thil ti ah le ṭawngkam ah a nasazet mi profet a si. 20 Puithiam sângpawl le kan hruaitupawl in amah cu thi ko thiamlo coter dingin an ap ih amah cu an rak khengbĕt. 21 Asinan kannih cun amah cu Israel tlentu ding a si tiah kan rak ruahsan. Cuih thil hmuahhmuah tlunah, tuihsun cu cuih thilpawl a cannak ih a ni thumnak a si. 22 A si, kan lakih nunau hrekkhat, zingthlapitih thlān va thlengtupawl in khawruahhar ko in tuah. 23 A ruang an hmuh lo tikah anih cu a nung zo titu vancungmi larawpawl an hmuh thu relin an ra tlung. 24 Cule kan lakih mi hrekkhat cu thlān ah an va feh ih, nunaupawl ih an sim mi vekin an va hmu, asinan amah Jesu taktak cu an va hmu lo,» tiah an ti.\n25 Cun Jesu in an hnenah, «Mi-âpawl, profetpawl ih an rak sim mi hmuahhmuah hi nan va zum har lawmmam ve! 26 Khrih cun cuih thilpawl cu a tuar tengteng ding ih, a ropitnak sungah a lut ding a si lo maw?» tiah a ti. 27 Cule Mosi cazualpawl ihsin a thăwk ih, profet cazualpawl hmuahhmuah sungih amai thuhla an ngan mi, Cathianghlim hmuahhmuah kha an hnenah a simfiang.\nDungthluntupawlih Mit Vanter a Si\n28 Cun an feh tumnak khua an thlen zik zawngah, Jesu cu hladeuh feh hrih ding vekin a umawter. 29 Asinan annih in, «Kan hnenah riak aw, khua a sim ih a thim thlang fawn,» tiah an kai. Cule an hnenah riak dingin a lut.\n30 Cule hitin a si, an hnenih cabuai a hil laiah, sang cu a la ih lungawi thu a sim, cule a phel ih an hnenah a pe hai. 31 Cun an mit a hung vâng ih amah Jesu a si kha an theithiam, cule an mithmuh ihsin a hlo. 32 Cule anmah le anmah, «Lamzin ih kan hnenih a ṭawng le Cathianghlim in rak simfiang laiah khan, meisa kāng vekin kan sungah kan thinlung a um tho a si lo maw?» tiah an tiaw.\n33 Annih cu cuih cān rori ah an tho ih, Jerusalem ah an kirsal. Cule cu tawkah mi hleikhat pawl le an hnenih um mipawl an rak umkhawm kha an va hmu. 34 Cupawl cun, «Bawipa cu a thosal taktak, Simon hnenah a lang zo,» tiah an rak ti. 35 Cule annih in lamzin ih thil cang mipawl le sang a phel tikih amah an rak theihthiam thu an sim ve.\nDungthluntupawl hnenah Jesu a Lang\n36 Cuih thilpawl an rel rero laiah, Jesu amah rori cu an lakah a rung ding ih an hnenah, «Nan hnenah hnangamdaihnak um hram seh,» tiah a ti.\n37 Asinan annih cu an lâu tuk ih ṭihnak in an khat, thlarau hmu-ah an ruataw. 38 Cule anih in an hnenah, «Ziangah so nan thin a phan? Ziangahso nan thinlung ah rinhlelhnak a suah? 39 Ka kut le ka ke pawl hi zoh hnik uh, keimah rori kha ka si ko. I thâm hnik uhla, i zoh hnik uh, ziangahtile thlarau cun titsa le ruh a nei lo, kei cun in hmuh vekin titsa le ruh ka nei a si,» tiah a ti.\n40 Cutiih a ṭawng ṭheh hnuah, a kut le a ke pawl a hmuh hai. 41 Cule annih cun an aipuan tuknak ah an zum thotho lo, cule mangbangih an um laiah, anih in an hnenah, «Hi tawkah rawl ziang tal nan nei maw?» tiah a ti. 42 Cule annih in amah cu ngasa em hmin cia le khuaithlar thlar khat an pe. 43 Cule cumi cu a la ih, an hmaiah a ei.\n44 Cule anih in an hnenah, «Nan hnenih ka um laiah Mosi Dān bu sungah siseh, Profetpawlih cazual sungah siseh, Sam bu sungah siseh keimai thuhla an rak ngan mi hmuahhmuah cu a tlamtling thluh ding tiih ka lo sim mi kamsuakthupawl cu hipawl hi an si,» tiah a ti. 45 Cule Cathianghlim an theihthiam theinak dingah, an theihthiamnak a ăwnsak hai.\n46 Cun anih in an hnenah, «Khrih in a tuar tengteng ding ih, a ni thumnak ah mithi lak ihsin a thosal ding tiih ngan a si. 47 Lungthlengnak le sualpawl ngaidamnak thu cu Jerusalem ihsi thăwkin, miphun hmuahhmuah hnenah amai hmin in sim a si ding. 48 Cule nannih cu hi thupawl theihpitu nan si. 49 Ngai hnik uh, ka Paih thutiam cu nan parah ka run thlah; asinan tlun lam ihsin huham thawi thăwm nan si lai hlanlo, Jerusalem ah rak um uh,» tiah a ti.\nVan ah Jesu a Kai\n50 Cule Jesu in Bethany khua tiang a hruaisuak hai, cule a kut a thlir ih anmah cu thlawsuah a pe. 51 Cule hitin a si, mal a sawm hai laiah, an hnen ihsin anih cu ṭhen a si ih, van ah laksohin a um. 52 Cule amah an biak hnuah, Jerusalem ah aipuang zetin an tlungkir. 53 Cule an tikcu hmuahhmuah cu temple kulh sungah Pathian thangṭhatnak le Pathian hnenih lungawi thu simnak ah an hmang. Amen.