ውክፔዲያ - ክሪስታቮ ደጋማ\nክሪስታቮ ደጋማ (ከ፲፭፻፰ አካባቢ እስከ ነሐሴ ፳፮ ቀን ፲፭፻፴፬ ዓ.ም.) በኢትዮጵያ የፖርቹጋሎችን ጦር መሪ የነበረ (1541-43) ሲሆን የግራኝ አህመድን ሰራዊት ቁጥሩ በጣም ባነሰ ሰራዊት አራት ጊዜ አሸንፎች በአምስተኛው ጊዜ ተማርኮ ሃይማኖቴን አልቀይርም ሲል የተገደለ አዋጊ ነበር። ሪቻርድ በርተን የተባለ የታሪክ ተመራማሪ ክሪስታቮን በጀግኖች ዘመን የተወለደ ቀደምት ጀግና ነበር ሲል አድንቆታል። በሌላ በኩል ክሪስትቮ የታዋቂው አለም አቀፍ ተጓዥ ቫስኮ ደጋማ ልጅ ነበር።\nክሪስታቮ ደጋማ የግራኝ አህመድ ጦርን ሲገጥም\n1 እስቲቮ የፖርቹጋሎችን ሃይል በቀይ ባህር በማስተባበር ኦቶማን ቱርኮችን እንደወጋ\n2 የኢትዮጵያው ዘመቻ\n2.1 ጉዞ ወደ ደብራዋ\n2.2 ከንግስት ሰብለ ወንጌል ጋር ስለመገናኘታቸው\n2.3 የመጀመሪያው ጦርነት\n2.4 ሁለተኛውና ሶስተኛው ጦርነት\n2.5 አራተኛው ጦርነት\n2.6 አምስተኛው ጦርነት\n3 የክርስታቮ ሞት\n4 ከሞቱ በኋላ\n4.1 የወይና ደጋው ጦርነት\nእስቲቮ የፖርቹጋሎችን ሃይል በቀይ ባህር በማስተባበር ኦቶማን ቱርኮችን እንደወጋEdit\nክሪስታቮ ወደ ህንድ አገር በ1532 ከታላቅ ወንድሙ ስቲቮ ደጋማ ጋር በመሆን ከሄዱ በኋላ በ1535 ተመልሰዋል። ከዚያም በ1538 ወደ ዲዩ ከሌላ ተጓዥ ጋር ሄዷል። በነዚህ ጉዞወች ባሳየው ፈጣን አይምሮ የብዙወችን ህይወት አድኗል። ስለዚህ ስላሳየው ከፍተኛ ጥበብ የህንድ ገዥ የነበረው ታላቅ ወንድሙ ስቲቮ ደጋማ በ1541 በቀይ ባህር ውስጥ ቱርኮችን ለመዋጋት ካሰለፋቸው የፖርቹጋል መርክቦች የአንዱ አዛዥ አደረገው። ነገር ግን በዚህ ጦርነት ምንም ድል ስላላገኙ እ.ኤ.አ ግንቦት 22፣ 1541 መርከቦቻችቸው ምጽዋ ላይ መልህቃቸውን ጣሉ።\nየቀይ ባህሩን ጦርነት አለመሳካት ለመበቀልና የኢትዮጵያውን ንጉስ አጼገላውዲወስን ለመረዳት በክሪስታቮ የሚመራ 400 ጠመንጃ ያነገቱ የፖርቱጋል ሰራዊት የያዘ ጦር ወደ ውስጠኛው የኢትዮጵያ ክፍል እንዲሄድ ስቲቮ አዘዘ። ከነዚህ ሰባወቹ የእጅ ጥበብ አዋቂወችና መሃንዲሶች ሲሆኑ 130 የሚሆኑ አሽከሮችን ያቀፈና ወደ አንድ ሺህ የሚጠጋ አርቅብስ የተባለ የጥንት ጠመንጃ፣ አንድ ሽህ ረጅም የጦር ዘንግ እና ብዛት ያላቸው የጥንት መድፎችን ያካተተ ነበር። . በዚህ ጊዜ አህመድ ግራኝ በኢትዮጵያ ላይ ጦርነት ከከፈት 14 አመት ሆኖት ነበር፣ 3/4ኛ የሚሆነውንም ክፍል ተቆጣጥሯል።\nጉዞ ወደ ደብራዋEdit\nበክሪስታቮ የሚመራው ጦር በምጽዋና አርቂቆ ካረፈ በኋላ ያሁኑ ኤርትራ ጥንታዊ ዋና ከተማ ወደነበረው ደብራዋ ጉዞ ጀመረ ። ከ11 ቀን ጉዞ ኋላ የፖቹጋሉ ሰራዊት ደበራዋ ላይ ሓምሌ 20 ደረሰ። በሃከሉ ግን በግራኝ የተቃጠሉ አብያተ ክርስቲያናትና በዚህ ምክንያት ከህዝቡ ዘንድ ከፍተኛ ድጋፍና የእንባ ዋይታ እንደነበር ካስታንሶ ሳይመዘግብ አላለፈም። \nከንግስት ሰብለ ወንጌል ጋር ስለመገናኘታቸውEdit\nደብራዋ ከደረሱ በኋላ ክረምት ስለገባ ከዚያ መንቀሳቀስ እንደማይቻል ተረዱ ነገር ግን ክሪስታቮ ወታደሮቹ እንዲሁ ቁጭ ብለው በስንፍና ክረምቱን እንዲያሳልፉ ስላልፈገ ከመድፎቹ መንሽራተቻ እንጨት ሰንጥቀው በመጋዝ መግዘው እንዲሰሩ አደረገ። ቀጥሎም ግራኝ አህመድን ተቀብለው የነበሩ ጎርቤት ሰፈሮችን እየዘመቱ እንዲያጠቁና እንዲመዘብሩ አደረገ። ደብራዋ ከነበረው ባህረ ነጋሽ ንግስቲቱ ሰብለ ወንጌል እሱ ካለበት ብዙ ሳትርቅ ደብረ ዳሞ ደብር ላይ ከሴት ልጆቹዋ እና ሰራተኞቻ ጋር እንደሰፈረችና አህመድ ግራኝ በብዙ ሙከራ ሊቆጣጠረው ሞክሮ ደብሩ እምቢ እንዳለው ተረዳ። ክሪስታቮ ከ100 ወታደሮቹ ጋር እመሆን ወደ ደብሩ በመሄድ ንግስቲቱ የሱን ሰራዊት እንድትቀላቀል ጋበዛት። ግብዣውን በመቀበል ከ30 ወንዶች እና 50 ሴቶች ጋር በመሆን ወርዳ በትልቅ ስነስርዓት ከፖርቹጋሎቹ ጋር ተቀላቀለች። \nክረምቱ እንዳባራ ዘመቻው ወደ ደቡብ ጀመረ። ባመጡት የጦር መሳሪያ ብዛት እርምጃቸው በጣም ዘገምተኛ ስለነበር፣ ግማሹ መሳሪያቸ በደብረ ዳሞ እንዲቀመጥ ክሪስታቮ አደረገ። በዚህ መንገድ በ1541፣ የገና ዕለት የክሪስታቮ ሰራዊት ቅድስት ሮማኖስ ቤ/ክርስቲያንን አልፎ  የጥምቀትን በዓል ከነሰራዊቱ በአጋሜ አውራጃ አከበረ። ደጋማ ለመጀመሪያ ጊዜ የ እስላሞቹን ጦር በ ታህሳስ 2፣ 1542 አምባ ሰናይት፣ ሓራማት ላይ የባጫንቴ ጦርነት በሚባለው ገጠማቸው።  በዚህ ጦርነት ላይ የፖርቹጋሎቹን ቁጥር ማነስና የጠላት ጦር በአምባ ላይ ሆኖ ተመቻችቶ መቀመጥን በማገናዘብ ንግስት ሰብለ ወንጌል አምባውን በመከለል እንዲያልፉትና የልጇ የገላውዲወስ ጦርን ከሸዋ እስኪመጣ እንዲጠብቁ ምክር ሰጣ ነበር። ነገር ግን ክሪስታቮ፣ አምባውን በጀግንነት ካልተቆጣጠሩት በመንገድ ላይ የተቀላቀላቸው የኢትዮጵያ ሰራዊት እምነት በማጣት ሊከዳቸው እንደሚችልና የአካባቢው ህዝብም የምግብና መሰል እርዳታወች ሊያቋርጥ እንደሚችል በማስረዳት እድሉን መሞከር እንዳለበት ከገለጸላት በኋላ ወደ አምባው አመራ። ጠላት አምባው ላይ ሆኖ በድንጋይና በቀስት ቢዋጋም እነክሪስታቮ በመድፍ በመታጀብ የጦር ዘንጋቸውን እንደመሳሪያ በመጠቀም ተራራውን ድል አድርገው ወጥተው ያዙት። በዚህ ጦርነት ፊት ለፊት እየመራ የተጋፈጠው እራሱ ክሪስታቮ ነበር፣ ይሁንና እግሩ ላይ በጥይት ከመቁሰል ውጭ ጉዳት አልደረሰበተም። በጦርነቱ 8 ብቻ ወታደሮች ነበር የሞቱበት\nሁለተኛውና ሶስተኛው ጦርነትEdit\nንግስት ሰብለ ወንጌል እንደፈራችው የደብረ ሰናይቱ ጦርነት ዜና ለአህመድ ግራኝ ደረሰውና ወደ ሰሜን ዘመቻ ጀመረ። በዚህ ሁኔታ ሁለቱ ሰራዊት ጃርቴ ወይም ዋጅራት ተራራ አጠገብ ተገናኙ።  ተፋጠው ባሉበት ሁኔታ ግራኝ ለፖርቹጋሎች የኢትዮጵያን መሬት ለቀው እንዲወጡ ወይም የራሱን ሰራዊት እንዲዋሃዱ አለዚያም ጦር ገጥመው እንዲጠፉ ማስጠንቀቂያ መልዕክት ላከ። መልዕክቱ ከተሰማ በኋላ በኢማሙ ትዕዛዝ መሰረት መልዕክተኛው ለክሪስታቮ የመነኩሴ ቆብ በስድብ መልክ ሰጠው። ለዚህ መልዕክተኛ ሽልማት ሜዳልዮን ሰጥቶ ቢመልሰውም፣ ክሪስታቮ ቀጠል አድርጎ የራሱን መልዕክተኛ ወደ ኢማሙ በመላክ ኢትዮጵያ የመጣው በ"ባህሩ አንበሳ" ትዕዛዝ (የፖርቱጋል መንግስት) ሲሆን በሚቀጥለው ቀን አህመድ ግራኝ የክርስታቮን ማንነት እንዲያውቅ እንድሚያረገው ነገረው። ይኸው መልዕክተኛ ለአህመድ ግራኝ የጸጉር መንቀያ እና ትልልቅ መስታውቶች በስጦታ መልክ ሰጠው (ሴት ነህ ብሎ ለመስደብ) \nከዚህ በኋላ ሚያዚያ 4 ላይ ጦር ገጠሙና የክሪስታቮ ሃይሎች ድል አደረጉ። በዚህ ጦርነት አንደኛው ወታደር ሲሞት ከግራኝ በኩል ደግም ግራኝ እራሱ ፈረሱን ሰንጥቆ ባለፈ ጥይት ቆሰለ። ፈረሱ ሞቶ ሲወድቅ ግራኝም አብሮ ስለወደቀ የኢማሙ ሰራዊት ንጉሳቸውን በቃሬዛ ተሸክመው በመሸሽ ከጦርነቱ ሜዳ ራቅ ብለው ሰፈሩ። ከ12 ቀን በሁዋላ እንደገና ጦርነት ገጠሙና አሁንም ከበፊቱ በበለጠ የግራኝ ጦር ተሸነፈ። በነዚህ ሁለት ጦርነቶች ውስጥ ክሪስታቮ እንዳዋጊ ትዕዛዝ በመስጠት ብቻ ሳይሆን በድፍረት ፊት ለፊት እየተታኮሰ ጀግንነቱን አስመሰከረ። የሁለተኛው ዙር ጦርነት ድል ከፍተኛ የነበረ ቢሆንም እነክሪስታቮ ይጠብቁት የነበሯቸው ፈርሶች በጊዜ ባለመድረሳቸው ግራኝ ሙሉ በሙሉ ሳይሸነፍ ወደ ደቡብ ለመሸሽ ቻለ። \nየግራኝን ሽንፈት የሰሙት የአካባቢው ህዝብ ለግራኝ ስንቅ ማቀበል አቆሙ፣ ይልቁኑም አመጽ ማስነሳት ጀመሩ። ከህዝቡ ግብር ለማስከፈል የሚላኩ ወታደሮች ቁጥርም ከጊዜ ወደጊዜ መመናመን ጀመረ። ግራኝ በዚህ ጊዜ ዋጃራት  ወይም እንደ አንዳንድ ታሪክ ጽፊወች ዞብል ተራራ ሰራዊቱን አሰፈረ ። ክሪስታቮም ግራኝን በመከተል እስከ አሻንጌ ሃይቅ ድረስ ዘምቶ በመሃሉ ክረምት ስለገባ በእቴጌ ሰብለ ወንጌል ምክር ወፍላ ላይ ሰፈረ።\nበመሃሉ አንድ የአይሁድ እምነት ተከታይ አምባሰል ተራራ ላይ የግራኝ ጠንካራ ምሽግ እንዳለና ለጊዜው በጥሩ ሁኔታ መክላከያ እንደሌለው ነገረው።  ይህን ምሽግ በ3 ምክንያት ለመያዝ ፈለገ፡ 1) ምሽጉ ላይ ብዙ ፈረሶች ነበሩ እናም ፈረሶች ስለሚፈልግ 2) የኢትዮጵያው ንጉስ ገላውዴወስ ሸዋ ውስጥ ጦር ይዞ እየታገለ የነበረ ቢሆንም ሃይሉ ብዙ ስላልነበረና 3) በክሪስታቮና በገላውዲወስ ሃይሎች መካከል ያለ እንቅፋት ይሄው አምባሰል ላይ ያለው የግራኝ ምሽግ ስለሆነ ለመቆጣጠር ፈለገ። (በጊዜው ገላውዲወስ ከ30 እስከ 900 የሚደርሱ ጠመንጃ ያዥ ተከታዮች እንደነበሩት የተለያዩ ጻህፍት ይዘግባሉ)  ክሪስታቮ በፍጥነት ከ100 ወታደሮች ጋር በመሆን በተራራው ላይ በመዝመት ተቆጣጠረው። ከዚህ ድል መልስ ወፍላ ላይ ካለው ምሽግ ሲደርስ ግራኝ በሚቀጥለው ቀን እንደሚወረው ተራዳ። ኢማሙ በክረምቱ ወራት የዛቢድ (ደቡብ አረቢያ)ን ንጉስ በመማጸንና ገንዘብ በመላክ ብዙ ነፍጠኞች ፣ ክሪስታቮ ከነበረው በላይ አገኘ።\nፖርቹጋሎቹ በብዙ ጀግንነት ቢፋለሙም፣ ነሐሴ 28፣ የወፍላ ጦርነት ተብሎ በሚታቀው ከባድ ሽንፈት ገጠማቸው። በዚህ ወቅት 170 ብቻ ፖቹጋሎች በሂወት ተረፉ። ክሪስታቮም በጥይት እጁ ቆስሎ ከዋናው ጦር ተለይቶ በሸሸበት ቦታ በአካባቢው በነበረች አሮጊት ጠቋሚነት እሱና 14 ተከታዮቹ ከተደበቁበት ቁጥቋጦ ስር ተማረኩ። .\nየክሪስታቮ አሟሟት፣ የቤተክርስቲያኖች በግራኝ መቃጠል በኋላ የግራኝ በፖርቱጋልና በገላውዲዎስ መሸነፍ በቀኝ ጌታ ጀምበሬ ሃይሉ፣ ፲፱፻ ዓ.ም.\nከተማረከ በኋላ ክሪስታቮ ወደ አህመድ ግራኝ የጦር ካምፕ ተወሰዶ ለኢማሙ ቀረበ። ኢማሙም የተላከለተን የጸጉር መንቀያ በማውጣት የክሪስታቮን ጢም አንድ ባንድ በመንቀል ሃይማኖቱን እንዲቀይር አሰቃየው።  ክሪስታቮ በሃይማኖቱ ስለጸና በመጨረሻ ግራኝ አህመድ እራሱ በጎራዴ አንገቱን ቀልቶ ቅሪቱን አጠገቡ ወደነበረው ምንጭ ወረወረው። ካስታኖ የተባለው በጊዜው የነበር የፖርቱጋል ጸሃፊ ያ ምንጭ ወደ ጠበልነት እንደተቀየረ ይናገራል። \nግራኝ በወፍላ ጦርነት ያገኘውን ከፍተኛ ድል ግምት ውስጥ በማስገባት የፖርቹጋሎቹ ሃይል ያለጥርጥር አልቆለታል በማለት ከነበሩት የቱርክና አረብ ወታደሮች 200 አስቀርቶ የተቀሩትን በተናቸው። ከዚያ ጣና ሃይቅ አካባቢ ደራስጌ እሚባል ቦታ ላይ ካሰራው ማረፊያ ቦታ ሄዶ ሰፈረ። በዚህ መካከል ግን ንግስት ሰብለ ወንጌልን የሚከተሉ 120 ጦረኞች ከወፍላው ጦርነት ከተረፉት የኢትዮጵያና ፖርቹጋል ሰራዊት ጋር ተቀላቀሉ። ከ10 ቀን በኁዋላም ልጇ አጼ ገላውዲስ ከወታደሮቹ ጋር ክሪስታቮ ነጻ ባወጣው አምባሰል አድርጎ ተገናኛቸው። በዚህ ወቅት ክሪስታቮ ከመሞቱ በፊት ደብረ ዳሞ ላይ ያከማቸውን መሳሪያ አስመጡና የኢትዮጵያዊውንና የፖርቱጋሉን ሃይል አስታጠቁ።\nየወይና ደጋው ጦርነትEdit\nበንዲህ ሁኔታ የተባበረው ሰራዊት ወደ ጣና በመትመም የግራኝን ጦር ወይና ደጋ ተብሎ በሚታወቀው ቦታ ተጋፈጡት። በዚህ ጦርነት የፖርቹጋሎች ወታደሮች ሌላውን ክፍል ለኢትዮጵያውያን ትተው ባለፈው ጦርነት ላይ ብዙ ጉዳት ያደረሱባቸውን የቱርክ ወታደሮች ላይ በማነጣጠር ብዙ ጉዳት አደረሱ። በመካከሉም አንዱ ፖርቱጋላዊ ግራኝን አነጣጥሮ በመግደል የክሪስታቮን ሞት ሊበቀል ቻለ። \nየክሪስታቮ ደጋማ ፊርማ\n^ Whiteway, pp. xlvii f.\n^ Castanhoso fails to mention the story of John of Castillo, who charged into the Muslim troops so he could fire upon Ahmad Gragn at point-blank range, after which the Imam's followers killed him; however, every other near-contemporary account of the battle (e.g., Bermudez, Lobo) describes this as how the Imam died, so at the very least it was an early legend repeated in Ethiopian and Roman Catholic circles.\nከ «https://am.wikipedia.org/w/index.php?title=ክሪስታቮ_ደጋማ&oldid=320222» የተወሰደ\nLast edited on 28 ዲሴምበር 2014, at 18:19\nይህ ገጽ መጨረሻ የተቀየረው እ.ኣ.አ በ18:19፣ 28 ዲሴምበር 2014 ዓ.ም. ነበር።


ዴራና ቲቪ ለጠቅላላው የዜና ማሰባሰብ ሥራ የቀጥታ ስርጭት ቴክኖሎጂን ይምረጡ NAB Show ዜና | የ 2020 NAB Show ሚዲያ ባልደረባ እና የ NAB Show LIVE አዘጋጅ። ብሮድካስቲንግ ኢንጂነሪንግ ዜና\nአዲስ በር » ዜና » ዴራና ቲቪ ለጠቅላላው የዜና ማሰባሰብ ሥራ የቀጥታ ስርጭት ቴክኖሎጂን ይምረጡ\nዴራና ቲቪ ፣ የስሪ ላንካ ዋና መዝናኛ ቻናል የዜና ሥራዎችን በሙሉ በአዳ ዴራና - በስሪ ላንካ እና በውጭ ሀገር ለቀጣይ የዜና ማሰባሰብ ሥራ አሰራጭቷል ፡፡ የአገሪቱ እጅግ ያልተቀናጀ እና አጠቃላይ የዜና ንብረት እንደሆነች የሚታመነው አዳድራና እ.ኤ.አ. እ.ኤ.አ. ለ ‹16th November 2019› የታቀደውን የፕሬዚዳንታዊ ምርጫ ምርጫን ለማካሄድ ብዙ የ LiveU ክፍሎችን ይጠቀማል ፡፡\nበዱራና ቲቪ ዋና ሥራ አስኪያጅ እና ማኦ ማዳምዋ ማላቫዋ እንደተናገሩት ፣ ‹LiveU ን መምረጥ በጣም ዘመናዊ እና ስልታዊ ውሳኔ ነው - እኛ ከእኛ ጋር የሚጓዙበት ቴክኖሎጂን በማመቻቸት ፡፡ በጣም ትክክለኛ እና ወቅታዊ መረጃን ለማቅረብ የዜና ቡድን የዜና ቡድን አለን ፣ እናም የ LiveU ለዚህ አስተዋፅ contribution ከፍተኛ ነበር ፡፡ እኛ እንደ ሚዲያ ቻናል ፣ የሥራ አጠቃቀማችንን እና ህይወታችንን በአጠቃላይ ፣ ቀሊል ቀለል የሚያደርጉ ቴክኖሎጂዎችን በተከታታይ እንፈልጋለን ፡፡ LiveU ከጠበቅነው በላይ በልጦ የምርት ወጪዎችን እንድንቀንስ አግዞናል ፡፡\nዴራና ቲቪ በሲሪ ላንካ ውስጥ ካሉ ቁልፍ ደንበኞቻችን አንዱ ስለሆነ እኛም ከእነሱ ጋር ጠንካራ ግንኙነት እንኖራለን ፡፡ ደራራ ኩራተኛ እንድንሆን በሚያደርገን የዜና አሰባሰባቸውን ቴክኖሎጂ ሁልጊዜ ዴራና ሁል ጊዜም ይታመን ነበር ፡፡ የደቡብ እስያ ዲሬክተር የሆኑት ሬጅት ቢቲቲ የቀጥታ እስያ ዳይሬክተር የቀጥታ ስርጭት እንዳስታወቁት በስሪ ላንካ ከአካባቢያችን ባልደረባዎች ጋር በመተባበር ለደንበኞቻችን እጅግ የላቀ ድጋፍ ለመስጠት ቆርጠናል ብለዋል ፡፡\nDeታታ Wijewickrama ፣ ዋና ሥራ አስኪያጅ አይቲ ፣ በደራና ቲቪ ፣ አክለው ፣ “የእኛ ጣቢያ - ወይም ለዛ ጉዳይ ማንኛውም ሚዲያ ጣቢያ - ሁል ጊዜ እየጨመረ ነው ምክንያቱም ፣ እንደ እድል ሆኖ ወይም መጥፎ ዜና በጭራሽ ዜና አልጨረሰንም። በእንደዚህ ዓይነት ሁኔታ ውስጥ በኢንዱስትሪው ውስጥ ወደፊት ለመቀጠል የምንችለውን ያህል ብቁ ማድረጋችን የግድ አስፈላጊ ነው ፡፡ በ LiveU የሚሰጠው ድጋፍ ሁል ጊዜም ታላቅ ነው እናም እኛ በጭራሽ ባላዳበረው ጠንካራ ቴክኖሎጂው ልንታመን እንችላለን ፡፡ ለአድማጮቻችን አጓጊ ተሞክሮ ለመስጠት የ LU600 HEVC ክፍሎችን በመጪው ምርጫ በሰፊው ለመጠቀም አቅደናል ፡፡\nተጣጣፊ ሴሉላር የተንቀሳቃሽ ስልክ ግንኙነት ተንቀሳቃሽ የዜና ማሰባሰቢያ ምርቶች አስተዋጽዖ isovideo, viarte, HDR, የጩኸት ቅነሳ, HDR / WCG, HEVC / AVC, HEVC, JCT-VC, 2015, የቢትሬት ቅነሳ, አስማጭ, UHD / 4K / HD, H264 / H265, ዋርሶው Spears & ቀስቶች Ultra HD ፎረም 2019-11-12\nቀዳሚ: ኦዲዮ - የቴክኒክ ድምፅ ንድፍ አውጪ\nቀጣይ: ሶስት ሚዲያ ከ ‹ኢሜል ኮሌጅ› ለንደን ጋር በመተባበር በምርቱ / XEN: Pipeline; የ SLA ተገlianceነትን እና አጠቃላይ ትርፋማነትን ማረጋገጥ


በጅምላ ዋጋዎች የሚሸጡ ፍራሽ እና ሣጥን ፀደይ | ራሲሰን\nራሲን ለጎልማስ ሁል ጊዜ ዝግጁ እና የደንበኛ-ተኮር ድርጅት ለመሆን ችሏል. እኛ የሳይንሳዊ ምርምር አቅምን በማጠናከር እና የአገልግሎት ንግድ ሥራዎችን ለማጠናቀቅ ላይ እናተኩራለን. የትእዛዝ መከታተያ ማስታወቂያዎችን ጨምሮ የደንበኞች አገልግሎት ሰበቶችን በተሻለ ለማቅረብ የደንበኛ አገልግሎት ክፍልን አዘጋጅተናል. ለሽያጭ የሚሸጡ ፍራሽ እና ሣጥን በደንበኞች ወይም በደንበኞችዎ የሎጂስቲክስ ሁኔታን በመከታተል በይነመረብ ወይም በስልክ የሚከናወኑ ጥያቄዎችን የመመለስ ኃላፊነት ያላቸው የአገልግሎት ባለሙያዎች አሏቸው. ላይ የበለጠ መረጃ ለማግኘት ከፈለጉ አዲሱን ምርት ለመሞከር ከፈለጉ, ወይም ወደ አጋብ ማድረግ ይወዳል, ወይም በአጋር ውስጥ መስማት እንፈልጋለን. ከዚህ ምርት ለመጀመሪያ ጊዜ ከዚህ ምርት ጋር ደስ የማይል ማሽተት ወይም የመለዋወጥ ሽታ ማሽተት ብዙ ጊዜ ከታጠበ በኋላ የበለጠ ጥሩ መዓዛ ይሆናል.


የአማርኛ ቋንቋ ትምህርት በጀርመን | ባህል | DW | 22.02.2018\nየአማርኛ ቋንቋ ትምህርት በጀርመን\nአውዲዮውን ያዳምጡ። 15:57\nቋንቋዉ በከፍተኛ ተቋም ሲሰጥ 99 ዓመት ሞላዉ።\nበሐንቡርግ ዩኒቨርስቲ የአፍሪቃ እና የኢትዮጵያ ጥናቶች የትምህርት ክፍል መምህር ዶክተር ጌቲ ገላዬ ከተናገሩት የተወሰደ ነዉ። ባለፈዉ ሳምንት መገባደጃ ላይ በሰሜናዊ ጀርመን የወደ ከተማ በሆነችዉ ሐምቡርግ ከተማ በሚገኘዉ ዩኒቨርስቲ በእስያ አፍሪቃ ተቋም ወስጥ “የአማርኛ ቋንቋ ትምህርት አሰጣጥ በጀርመን አገር“ በሚል ርዕስ የሁለት ቀናት ዓዉደ ጥናት ተካሂዶአል። በከፍተኛ ተቋም ደረጃ የአማርኛ ቋንቋ ትምህርት አሰጣጥና የማስተማር ሂደትን በተመለከተ የዘርፉ ባለሞያዎች የተሳተፉበት ዓዉደ ጥናት ሲካሄድ ይህ ለመጀመርያ ጊዜ እንደሆነም ታዉቋል ። በዓዉደ ጥናቱ ተካፋይ የነበሩ የአማርኛ ቋንቋ ምሁራንን ስለ ዓዉደ ጥናቱ በተለይም ደግሞ በጀርመን ከፍተኛ ተቋማት ስለሚታየዉ የአማርኛ ቋንቋ አሰጣት መረሐ-ግብርና ታሪክ እንቃኛለን።\nበጀርመን ሐገር በተለያዩ የከፍተኛ የትምህርት ተቋማት የአማርኛ ቋንቋ ትምህርት ሲሰጥ ዘንድሮ 99 ዓመታትን ያስቆጠረ ሲሆን ባለፈዉ ሳምንት በሰሚናዊትዋ የጀርመን ወደብ ከተማ ሐምቡርግ የሚገኘዉ ዩኒቨርስቲ “የአማርኛ ቋንቋ ትምህርት አሰጣጥ በጀርመን አገር“ በሚል ለሁለት ቀናት ያካሄደዉ ዓዉደ ጥናት ግን ለመጀመርያ ጊዜ እንደነበር ታዉቋል። ዓዉደ ጥናቱ የአማርኛ ቋንቋ በጀርመን ሐገር በዩኒቨርስቲ ደረጃ በትምህርትነት፤ በምርምር ቋንቋነት፤ በማስተማርያነት መሠጠት ጀመረ፣ የቋንቋዉ ትምህርት አሰጣጡ ያለበት ሁኔታ እንዴት ነዉ? ይህ ዓዉደ ጥናት በጀርመን ሐገር የመካሄዱ ምክንያት፤ እንዲሁም ለምንስ አስፈለገ በሚሉ ነጥቦች ላይ አማርኛ ቋንቋ መምህራን እና የሥነ- ልሳን ባለሞያዎች የጥናት ጽሑፎቻቸዉን በማቅረብ መወያየታቸዉን የዓዉደ ጥናቱ አዘጋጅና በሐምቡርግ ዩኒቨርስቲ የአፍሪቃ እና የኢትዮጵያ ጥናቶች የትምህርት ክፍል መምህር ዶክተር ጌቲ ገላዬ ተናግረዋል።\n« በዓዉደ ጥናቱ መጀመርያ ሐሙስ ዕለት በቅድምያ ፕሮፊሰር አሌሳንድሮ ባዉሲ የእንኳን ደህና መጣችሁ ንግግር አድርገዋል። በአሁኑ ጊዜ በአዉሮጳ ደረጃ በጀርመን ደረጃ የአማርኛ እና የግዕዝ ቋንቋ ትምህርትና ጥናት አስፈላጊነት በምርምር በማስተማርም እየጎላ መምጣቱን በደንብ አጠንክረዉ ተናግረዋል። በዚህም መሰረት ከአንጋፋም ከወጣትም ምሁራን ጋርም አብረን በትብብር መነጋገር መወያየት ፤ ምርምር ማድረግ የማስተማር ዘዴና አላማችንን መለዋወጥ የሚል ነበር የተናገሩት። ለምሳሌ ፕሮፌሰር ሉድቪግ ጌርሃርድት የተባሉት የአማርኛ ቋንቋ አሰጣጥ በሐምቡርግ ዩኒቨርስቲ 99 ዓመት እንደሞላዉ ተናግረዉ፤ ከተጀመረበት ጊዜ እስከዛሬ ያለዉን ታሪክ ዘርዝረዉ አስረድተዋል። ፕሮፊሰሩ አማርኛ ጠንቅቀዉ ይናገራሉ፤ የሥነ- ልሳን ምሁርም ናቸዉ»\nበዚህ ዓዉደ ጥናት ላይ በተለይ ሥነ-ግጥምና ዘፈን ለአማርኛ ቋንቋ አሰጣጥ ግብአት እንደሚሆን የጥናት ጽሑፍ ማቅረቦ ይታወቃል። ስለዚህ አጠር አድርገዉ የሚነግሩን ይኖራል?\n«ያቀረብኩት ጥናት በተለይ ምዕራባዉያንን ጀርመናዉያንን አማርኛ ስናስተምር ደረቅ ሰዋሰዉ ብቻ ከማስተማር ፤ ሥነ-ጥበቡንም፤ ዜማዉንም፤ ግጥሙንም ፤ አጫጭር ፊልሞችንም ጨምረን ብናስተምር ተማሪዎች በደስታና በተመስጦ ጥሩ አድርገዉ ጥሩ ይማሩልናል። ወደ ኢትዮጵያም ሄደዉ የሐገሪቱን ባህል ትዉፊቱን የግጥሙን እና የዜማዉን ባህል የሙዚቃ መሳሪያዉን ጭምር አዉቀዉ ራሳቸዉም እያዜሙ በቀላሉ በደስታ ቋንቋዉን ይማሩታል በሚል ሃሳብ ነዉ።»\nየሁለተኛ ደረጃ ትምህርቱን አጠናቆ ወደ ከፍተኛ የትምህርት ተቋም ከመግባቱ በፊት የሁለት ዓመት የሲቪል አገልግሎት ግዴታ ለመወጣት ሥራ ላይ ሳለ ነዉ በጎርጎረሳዊዉ አቆጣጠር አስራ ዘጠኝ ዘጠናዎቹ መጀመርያ ላይ አፍሪቃን ብሎም ደግሞ ኢትዮጵያን እንደተዋወቃት የገለጸልን የሴማዊ ቋንቋዎች ተመራማሪና አማረኛን አቀላጥፎ የሚናገረዉ ጀርመናዊዉ ዶክተር አንድርያስ ቬተር አማርኛ ቋንቋን ለረጅም ጊዜ በበርሊን ዩኒቨርስቲ አስተምሮአል። በኢትዮጵያም በተለይ በአርጎባ ቋንቋ ላይ ጥናትን አካሂዶአል። የሐምቡርጉ ዓዉደ ጥናት ጥሩ እንደነበር የሚገልፀዉ ዶክተር አንድርያስ በጀርመን ሐገር ከፍተኛ ተቋማት የሚሰጠዉ የአማርኛ ቋንቋ ትምህርት እየቀነሰ መምጣቱን ሳይገልፁ አላለፈም።\n«ዓዉደ ጥናቱ ጥሩ ነበር። ለመጀመርያ ጊዜ ስለተዘጋጀም ብዙ ሠዎች ተሰባስበዉ መጥተዉ ነበር። በዓዉደ ጥናቱ ላይ ከተነሱት ኃሳቦች መካከል፤ የአማርኛ ቋንቋ ትምህርት በአሁኑ ጊዜ ጀርመን ዉስጥ አንድ ቦታ በሐምቡርግ ዩኒቨርስቲ ዉስጥ ብቻ መሰጠቱ ነዉ። ሌላዉ ቋንቋዉን በቀላል የማስተማርያ ዘዴዎች ምን ምን ናቸዉ የሚለዉ ነጥቦችም ነበሩ»\nበጀርመን ሐገር በየት በየት ዩኒቨርስቲዎች ነበር የአማርኛ ቋንቋ ትምህርት የሚሰጠዉ?\n«ከሐምቡርግ ዩኒቨርስቲ ሌላ ከዚህ ቀደም በበርሊን ፍሪ ዩኒቨርስቲ፤ በማይንዝ ዩኒቨርስቲም ለአስር ዓመት ያህል ይኸዉ ቋንቋ ይሰጥ ነበር። ግን በማይንዝ ለዚህ ቋንቋ የተያዘዉ ፕሮጀክት ሲያልቅ በዚህ ዩኒቨርስቲ የማስተማሩን ሂደት መቀጠል አልቻልንም። በበርሊን ዩኒቨርስቲ ፕሮፊሰር ፎግት የሚባሉ የአማርኛ ቋንቋ ባለሞያ እና የሥነ-ልሳን ባለሞያ ነበሩ፤ በአማርኛ ቋንቋ ጥናት በጣም ትኩረት ሰጥተዉ ይሰሩ ነበር። ነገርግን ጡረታ ወጡና የማስተማርያዉ ክፍል ተዘጋ። »\nየአማርኛ ቋንቋ ትምህርት መረሐ-ግብር የቀነሰበት ምክንያት ምንድን ነዉ ግን?\n«አንደኛ በርሊን የነበሩት ፕሮፊሰር የሴማዊ ቋንቋ ባለሞያ ሆነዉ በአማርኛ ቋንቋ ላይ ነበር ትኩረታቸዉን ያደረጉት። ከሳቸዉ በኋላ የመጡት ግን በሌላ ቋንቋዎች ላይ ትኩረት በመስጠታቸዉ ነዉ የአማርኛዉ ቋንቋ ትምህርት ሊቀር የቻለዉ። ቦታዉ ላይ ያለዉ ሰዉ ስራ ቀይሮ ከሄደ ወይም በጡረታ ምክንያት ቦታዉን ከለቀቀ ሌላ ምሁር ከሌላ ትኩረት ጋር\nስለሚመጣ ነዉ ይህ የአማርኛ ቋንቋ ምርምር ቦታዉን ያጣዉ። ለምሳሌ የሐምቡርግን ብናይ ከጥንት ጊዜ ጀምሮ ቦታዉ ላይ ያለ አንድ የአማርኛ ቋንቋ ምሁር በመኖሩ ቦታዉ ሳይዘጋ ወይም ሳይቀየር ቀርቶአል። በአሁኑ ወቅት ዶክተር ጌቲ ገላዬ ይገኛል። በአጠቃላይ በአሁኑ ወቅት የአማርኛ ቋንቋ ጥናት፤ የአፍሪቃ ጥናት በጣም በጣም ጠባብ ቦታ ነዉ ያለዉ። የአሁኖቹ የዩኒቨርስቲ ፕሬዚደንቶች በጥናቱ ላይ እንብዛም ትኩረት አይሰጡም»\nየአማርኛ ቋንቋን በቀላል ዘዴ ለማስተማር የተለያዩ ነጥቦችን አንስተን ተወያይተናል ሲሉ የገለፁት ዶክተር ጌቲ ገላዬ በበኩላቸዉ በጀርመን ሐገር የአማርኛ ቋንቋ ጥናትና ትምህርት ከጥንት ጊዜ ጀምሮ እንደነበር አስረድተዋል።\n« ጀርመን ሐገር ከሂዮብ ሉዶልፍ እና ከአባ ጎርጎሪዮስ ጊዜ ጀምሮ የመጀመርያዉ ሰዋሰዉ እንደ አዉሮጳዉያን አቆጣጠር በ 1698 ዓ.ም ታትመዋል። በመቀጠልም በጋራ የአማርኛ መዝገበ ቃላት አሳትመዋል። ሂዮብ ሉዶልፍ ከእዉቁ የግዕዝና አማርኛ ሊቅ ከአባ ጎርጎርዮስ ነዉ ቋንቋዉን የተማረዉ። ሂዮብ ሉዶልፍ ከዝያን ጊዜ ጀምሮ ስላሳተመዉ ፤ ሌሎቹ ጀርመኖች እስከ አዉሮጳዉያኑ 1905 ዓ.ም ድረስ በአማርኛ በግዕዝ ቋንቋ ጽሕፈት በኢትዮጵያ ታሪክ ላይ ምርምር ያደርጉ ነበር። በአፂ ምኒሊክ ዘመነ መንግሥት በ1905 ዓ,ም እስከ 1907 ዓ.ም ድረስ በዝያን ጊዜ የነበሩት ጀርመናዊዉ ንጉሰ ነገሥት ዳግማዊ ቪልሄልም በጠየቁት መሰረት አማርኛ እና ግዕዝ ቋንቋን አለቃ ታየ ገብረማርያም በበርሊን ዩኒቨርስቲ አስተምረዋል። በሐምቡርግ ዩኒቨርስቲ የአማርኛ ቋንቋ ትምህርት አሰጣጥ ቆይቶ ነዉ የተጀመረዉ ። ይኸዉም እንደ አዉሮጳዉያን አቆጣጠር በ 1919 / 20 ዓ.ም የመጀመርያዉ መምህር ወልደማርያም ደስታ የሚባሉ ከአንኮበር የመጡ የአማርኛና የግዕዝ ባለሞያኛቸዉ እስከ 1925 ዓ.ም አማርኛ በዋናነት አልፎ አልፎ ግዕዝም ኦሮምኛንም አስተምረዋል። በሐምቡርግ ዩኒቨርስቲ ከዝያን ጊዜ ጀምሮ እኔ እስካለሁበት እስካሁን ድረስ ወደ 15 የሚጠጉ ኢትዮጵያን አማርኛን፤ የአማርኛን ሥነ-ጽሑፍ ፤ የአማርኛ ቋንቋን ባሕርያት፤ ባህል ለማስተማር ሞክረዋል። »\nየአማርኛ ቋንቋ ትምህርት በከፍተኛ ተቋም ደረጃ ሲሰጥ ከአዉሮጳዉያን ሐገራት መካከል በጀርመን ከፍተኛ ተቋም የመጀመርያ ነዉ ይባላል፤ እንደዉም በኢትዮጵያ በከፍተኛ ተቋም ደረጃ እንኳ አይሰጥም ነበር፤ የጀርመኑ ከፍተኛ ተቋም ይቀድማል ይባላል።ይህ ምን ያህል እዉነት ነዉ?\n« በትምህርት ደረጃ በዩኒቨርስቲ በኢጣልያ ኔፕልስ ዉስጥ ነዉ ለመጀመርያ ጊዜ ቋንቋዉ ትምህርት መልክ የተሰጠዉ። የመጀመርያዉ የአማርኛ ቋንቋ መምህር ደግሞ ነጋድራስ አፈወርቅ ገብረየሱስ ይባላሉ። ፕሮፊስር ጋሊና ከሚባሉ ጋር እዝያ አስተማሪ በነበሩበት ጊዜ ጦቢያ የሚባል ልብወለድ ታሪክ እንደ አዉሮጳዉያን አቆጣጠር በ 1908 ዓ.ም ያሳተሙት፤ በኢትዮጵያዉያን አቆጣጠር በ1900 ዓ.ም ነዉ። የአማርኛ ቋንቋ ትምህርትን በተመለከተ ፈረንሳዉያንም ከጀርመናዉያን ቀደም ብለዉ ነዉ የጀመሩት። በጀርመን በዩኒቨርስቲ ደረጃ የአማርኛ ቋንቋ ትምህርት የተጀመረዉ መጀመርያ በበርሊን ከ 1905 እስከ 1907 በሐምቡርግ ደግሞ 1919 /20 ዓ.ምጀምሮ ያለምንም ማቋረጥ ትምህርቱ እስካሁን ይሰጣል።»\nእንግዲህ እንደገለፁልኝ የአማርኛ ቋንቋ ትምህርት በሐምቡርግ ዩኒቨርስቲ ረዥም ታሪክ ያለዉ ነዉ። ሐምቡርግ ዩኒቨርስቲ ሌላም ታሪክ እንዳለዉ ይነገራል።ይኸዉም የአፋን ኦሮሞ ቁቤ በዚያዉ በዩኒቨርስቲዉ እንደተወለደ ነዉ የሚነገረዉ ይህንንስ ያዉቃሉ? ለሚለዉ ዶክተር ጌቲ ሰፊ ሰፋ ያለ መልስን ሰጥተዋል።\nእዚሁ ጣብያችን አቅራብያ በሚገኘዉ ኮለኝ ከተማ አካባቢ ነዋሪ የሆኑት እና በጀርመን መከላከያ ሚኒስቴር የቋንቋዎች ቢሮ ዉስጥ የአማርኛ ቋንቋ ላይ የሚሠሩት እና አንዳንድ ትምህርትን የሚሰጡት አቶ ሰዒድ አሕመድ በዚሁ ዓዉደ ጥናት ላይ ተሳታፊ ነበሩ።\nበወልቂጤ ከተማ ወደ አምስት ዓመት በመኖራቸዉ ጉራጌኛ ቋንቋን የተማሩት እና በጉራጌ ማኅበረሰብ ባህል ቋንቋ ላይ ከፍተኛ ጥናትን ያካሄዱት ሌላዉ የአማርኛ ቋንቋ ተመራማሪ ጀርመናዊዉ ዶክተር ሮኒ ማየር፤ የሐምቡርጉ ዓዉደ ጥናት ተሳታፊ ነበሩ ። ዶክተር ሮኒ በአዲስ አበባ ዩኒቨርስቲ ከዶክተር አንድርያስ ቬተር ጋር ለዓመታት ጥናት አካሂደዋል። በአሁኑ ወቅት በፓሪስ በሚገኘዉ ኢናልኮ ዩኒቨርስቲ የአማርኛ ቋንቋ አስተማሪና የሥነ- ልሳን ተመራማሪ ናቸዉ።\nቋንቋ የሠዉ ልጅ የማንነት መገለጫ ነዉ ያሉት የዓዉደ ጥናቱ ዋና አዘጋጅ ዶክተር ጌቲ ገላዬ ከጀርመን ብዙ ነገሮችን መዉሰድ ይገባናል ሲሉ ተናግረዋል።\nየአስናቀች ወርቁ፤ የስለሺ ደምሴ ዘፈኖች በሐንቡርግ ዩኒቨርስቲ የአማርኛ ቋንቋ ተማሪዎች የቋንቋ እዉቀታቸዉን ከሚያጎለብቱባቸዉ የማስተማርያ መሳርያዎች መካከል ዋናዎቹ እንደሆኑ ተመልክቶአል።\nሙሉ ቅንብሩን የድምፅ ማድመጫ ማዕቀፉን በመጫን ይከታተሉ።\nቁልፍ ቃላት የአማርኛ ቋንቋ ትምህርት በጀርመን


ለማስታወቂያዎች ቁልፍ ቃላትን በተለዋጭ ሁኔታ ይፍጠሩ | Martech Zone\nእሁድ, መስከረም 23, 2007 እሁድ, ጥቅምት ጥቅምት 4, 2015 Douglas Karr\nእያነበብኩ እያለ ፡፡ የጆን ቾው ጣቢያ፣ ለ AuctionAds እንደተመዘገብኩ ረሳሁ ግን በእውነቱ ኮዱን በጣቢያዬ ውስጥ አላስቀምጥም ፡፡ ዛሬ ማታ በልጥፉ ይዘት እና በአስተያየቱ ክፍል መካከል በነጠላ ልጥፎቼ ላይ ኮዱን አክያለሁ ፡፡ እንዴት እንደሚሠሩ ለማየት ጓጉቻለሁ ፡፡\nAuctionAds ማስታወቂያዎችን ለማመንጨት የሚፈልጉትን ቁልፍ ቃላት በትክክል የሚገልጹበት ጥሩ ባህሪ አለው ፡፡ ለጠቅላላ ጣቢያዬ አንዳንድ የተለመዱ ሰዎችን ከመግለጽ ይልቅ ‹ Ultimate Tag ጦረኛ ተሰኪ ለመጠቀም (እንደገና)!\nAuctionAds ለማስታወቂያ ቁልፍ ቃላትዎን ከፊል-ኮሎን ጋር እንደ ወሰን እንዲቀርጹ ይጠይቃል። በዚህ ምክንያት የ Ultimate Tag Warrior ኮድ ውጤትን በብጁ መቅረጽ ያስፈልግዎታል። የመጀመሪያውን መለያ ለመዘርዘር የእኔን ቅርጸት ካቀረብኩ በኋላ በቀሪው መካከል ግማሽ-ኮሎን እና ቦታ አኖርኩ ፡፡ በተጨማሪም ፣ ቢበዛ እንዲታይ ቢበዛ 3 የቁልፍ ቃላት የገለፅኩ ሲሆን ሁል ጊዜም ማስታወቂያ እንደሚያሳዩ በማውቀው በ 3 ነባሪ ቁልፍ ቃላት ተከታትዬዋለሁ ፡፡\nማስታወቂያውን በይዘቱ ላይ ማነጣጠር በማስታወቂያው ላይ ጠቅ በተደረጉ መጠኖች ውስጥ መነሳት አለበት ፡፡ በቅርቡ ባነጣጠርኩት ጣቢያ በአንዱ ጉግል አድሴንስን እና ጉግል ሪፈራልን ሞክሬአለሁ እና አድሴንስ በአፈ-ጠቅ-ደረጃው 8 እጥፍ ያህል ደርሷል ፡፡ በማስታወቂያ ላይ አግባብነት ሁሉም ነገር ነው! አግባብነት ያለው ማስታወቂያ ካላቀረቡ አንባቢዎችዎን ሊያበሳጫቸው ነው ወይም ደግሞ ማስታወቂያዎቹን ችላ ለማለት ያድጋሉ ፡፡ ያንን ማንም አይፈልግም!\nአንድ ማስታወሻ ኮዱን በትክክል ሲሞክሩ መጀመሪያ ላይ ማንኛውንም ውጤት መልሰው ሊያመጡ አይችሉም ፡፡ በሐራጅ ማስታወቂያዎች ውስጥ ያሉ ሰዎች እነዚያን የቁልፍ ቃል ውጤቶች ለመገንባት የተወሰነ ጊዜ እንደሚወስድ ይናገራሉ ፡፡ ምን ያህል ጊዜ እንደሚወስድ እርግጠኛ አይደለሁም ፡፡ ምንም እንኳን ከጨረታ ማስታወቂያዎች በይነገጽ የሪፈራል ገቢን ማግኘት ይችላሉ!\nመለያዎች: የጨረታ ማስታወቂያዎች\nአይ ማይክ! ግብይት እንዲሁ ስለመፍጠር (ሜካፕ) ነው


ጥርኝ. ክብደታቸው ከ፯ እስከ ፳ ኪሎግራም፣ ከፍታቸው ከ፴፭ እስከ ፵ ሴንቲሜትር፣ ከጅራታቸው በስተቀር ርዝመታቸው ከ፷፰ እስከ ፹፱ ሴንቲሜትር የሆነ ሥጋ በሎች ናቸው። ጅራታቸው የጠቅላላ አካላቸውን ርዝመት ሢሦ ይሆናል። በመጠን ወንዶቹ ጥርኞች ከሴቶቹ ይ\nⓘ ጥርኝ. ክብደታቸው ከ፯ እስከ ፳ ኪሎግራም፣ ከፍታቸው ከ፴፭ እስከ ፵ ሴንቲሜትር፣ ከጅራታቸው በስተቀር ርዝመታቸው ከ፷፰ እስከ ፹፱ ሴንቲሜትር የሆነ ሥጋ በሎች ናቸው። ጅራታቸው የጠቅላላ አካላቸውን ርዝመት ሢሦ ይሆናል። በመጠን ወንዶቹ ጥርኞች ከሴቶቹ ይ ..\nክብደታቸው ከ፯ እስከ ፳ ኪሎግራም፣ ከፍታቸው ከ፴፭ እስከ ፵ ሴንቲሜትር፣ ከጅራታቸው በስተቀር ርዝመታቸው ከ፷፰ እስከ ፹፱ ሴንቲሜትር የሆነ ሥጋ በሎች ናቸው። ጅራታቸው የጠቅላላ አካላቸውን ርዝመት ሢሦ ይሆናል። በመጠን ወንዶቹ ጥርኞች ከሴቶቹ ይበልጣሉ። ፈርጠም ያሉ ቅልጠሞቻቸው ከሌሎቹ የዘመዱ አባሎች ይልቅ ረዘም ያሉ፣ ታፋቸው ከፍ ብሎ የኋላ እግሮቻቸው ከፊተኞቹ የበለጠ ጠንካራ የሆኑ፣ በያንዳንዱ እግር አምስት ጣቶች ያሏቸው፣ እያንዳንዱ ጣት ዱልዱም ኮኮኔ ያለው እንስሳ ነው። ጥርኞች ጥርሶቻቸው ትላልቅ ሆነው እንደ ውሻ ሁሉ ሰፋፊ የመንጋጋ ጥርሶች አሏቸው። ጆሮዎቻቸው ሰፋፊ ናቸው።የቆዳቸው ፀጉር ግራጫ ሆኖ ጥቋቁር መስመሮችና ረጃጅም ነጠብጣቦች አሉት። አንገታቸው ላይ ሁለት ጥቋቁር መስመሮች አሏቸው። ልጆቻቸው ጥቁር ቡናማ ቀለም ሲኖሯቸው ምልክቶቹ ግን አይለዩም። ትልቅ የእዥ ዕጢና የቂጥ ከረጢት ዕጢ አላቸው።\nጥርኞች ለስሪያ ከአካባቢያቸው ርቀው ሊሄዱ ይችላሉ። ከወትሮው በተለየ ይንቀዠቀዣሉ። ወንዱ የሴቷን ዝባድና ሽንት እያሸተተና ሽቅብ እያነፈነፈ የመቀበል ጊዜዋ መድረሱን ያረጋግጣል። በመጀመሪያ ሴቷ በቁጣ ስታባርረው ወንዱ በተሸናፊነት ይመለሳል። ለሙሉ ዝግጁ የሆነችው ሴት በወንዱ አጠገብ በመሮጥ እንዲከተላት ትቆሰቁሰዋለች። በስሪያ ጊዜ ከታፋዋ ከፍ አድርጋ በፊት እግሮቿ ላይ ትተኛለች። ሴቱቱ ጮሃ ወደፊት ለመንቀሳቀስ ከፈለገች ወንድየው የአንገቷን ጸጉር በጥርሱ ጨምድዶ ይገታታል። አንድ ደቂቃ ያህል ከሚፈጀው ስሪያ በኋላ ሁለቱም ብልቶቻቸውን ይልሳሉ።\nጥርኞች ከአንድ እስከ አራት ቡችሎችን በጉድጓድ ውስጥ ይወልዳሉ። የቡችሎቹ ዓይኖች ሲወለዱ ወይም በጥቂት ቀኖች ውስጥ ይከፈታሉ። በአምሥት ቀኖች ውስጥ መራመድ ይችላሉ። ሆኖም ከጉድጓዳቸው የሚወጡት በሥስተኛው ሳምንት ነው። በሁለት ሳምንት ውስጥ እርስ በርስ መጫወት ይጀምራሉ። እያንዳንዱ ቡችላ አንድ ጡት ይጠባል። እናቶች ከአንድ ወር ጀምረው ጡት ማስጣል ይጀምሯቸዋል። ሆኖም ጨርሰው መጥባት የሚተዉት ከ፲፬ እስከ ፳ ሳምንት ሲሞላቸው ነው። በአምስተኛው ወር ዝባድ ማውጣት ይጀምራሉ። በዚህ ወቅት ወንዶቹ ቡችላዎች ምልክት ማድረግና ሽንት ማሽተት ይጀምራሉ። የቆለጣቸውም መጠን ትልቅ እየሆነ ይሄዳል።\nበሰው ቁጥጥር ስር ሆነው በዓመት ሦስት ጊዜ የሚወልዱ መሆናቸው ቢታወቅም በተፈጥሮ ሁኔታ የሚወልዱት ክረምት ሲጀምር ነው። አንድ ዓመት የሞላት ጥርኝ ማርገዝ ትችላለች። ከወለደች ከሦስት ወር ተኩል በኋላም እንደገና ማርገዝ ትችላለች። የእርግዝናቸው ጊዜ ወደ ፹ ቀኖች ግድም ነው።\nማኅበራዊ አደረጃጀታቸው ብቸኛ፣ ሌቴ፣ እና ምናልባትም ክልልተኛ ነው። ቀን በጉድጓዶችና ጥቅጥቅ ባለ ጥሻ ይጠለላሉ። ቀን በግልፅ የሚታዩት አልፎ ብቻ ነው። ጥርኞች በአንድ ሥፍራ ተወስነው የሚኖሩ፤ ምግባራቸው የማይለዋወጥ አልፎ ምልክት ባደረጉበት መንገድ የሚጓዙ እንስሶች ናቸው። ምንም እንኳ የሽታ ምልክት ማድረጋቸውና ዓይነ ምድራቸውን በተወሰኑ የድንበር ሥፍራዎች መጣላቸው የታወቀ ቢሆንም ክልልተኛው ወንዱ ብቻ ይሁን ወይስ ሴቷም ጭምር የታወቀ ነገር የለም። የተያዙ ጥርኞች በስሪያ ጊዜ መጣላታቸው እንዲሁም የቡችሎቻቸው የጨዋታ ትግል ወደ ምር ፀብ መለወጡ ማኅበራዊ አለመሆናቸውን ያመለክታሉ። ወንድና ሴት አብረው የሚገኙት ለስሪያ ብቻ ነው።\nጥርኞች ማታ ለአደን ሲወጡ ጸጥ ብለው ራሳቸውን ወደ መሬት ደፍተው እጅግ ጥሩ የሆነውን የማሽተትና የመስማት ኃይላቸውን በመጠቀም ጥሻ ውስጥ ያሉትን ታዳኞች ለማግኘት ይጥራሉ። ጥርኞች የሚያድኑት እንደ ሸለምጥማጥ አድፍጠውና አሳደው ሳይሆን በያሉበት ቀጨም እያደረጉ ነው። ጥርኞች የሚያድኑትን ሁሉ የሚይዙት አገጫቸውን ተጠቅመው ቢሆንም የአጠቃቅ ዘዴያቸው እንደታዳኙ መጠንና የመከላከል ችሎታ ይለያያል። አይጥና እባብን የመሰሉት ሲገድሉ፣ ነክሰው በኃይል በመነቅነቅ የጀርባ አጥንቶቻቸውን በመሰባበር ነው። ተለቅ ያለ እንስሳ ሲሆን የራስ ቅሉን በጽኑ በመንከስ ነው። ጥርኞች ሲበሉ እየተጣደፉ ነው፤ ሲውጡም በደንብ ሳያኝኩ ነው። ጥርኞች ለምግብ ፍለጋ ቀስ ብለው ቢራመዱም ሲያስፈልግ በፍጥነት መሮጥ ይችላሉ። እስከ ግማሽ ሜትር ያህል ከፍታ እየሮጡ መዝዘል ይችላሉ። ብዙ ጊዜ ግን ከመሮጥ ይልቅ ወደሚሸሸጉበት ጥሻ እጥፍ ማለትን ያዘወትራሉ።\n1. የመኖሪያው መልክዓ ምድር\nእጅግ በረሃማ ከሆኑ ሥፍራዎች በስተቀር በቂ ሽፋን ባለበት ቦታ በመላው አፍሪቃ ይገኛሉ። ብዙ ጊዜ ውኃ ካለበት ሥፍራ አይርቁም። በአካሉ መዋቅር የተነሳ ምድቡ ከሥጋ በሎች ቢሆንም ጥርኝ ሥጋም ሆነ ዕፅ ያገኘውን የሚበላ እንስሳ ነው። የተለያዩ ዕፅዋትን፣ አትክልትና ፍራፍሬ፣ ሦስት አፅቄዎችና ሌሎች የጀርባ አጥንት የሌላቸው እንስሳትን ይበላሉ። የጀርባ አጥንት ካላቸውም ውስጥ አዲስ የተወለዱ አነስተኛ የቀንድ እንስሳት ጭምር አድነው ይበላሉ። ጥንብም ይበላሉ።\n2. የእንስሳው ጥቅም\nበቂጥ ከረጢት እዣቸው ምልክት የሚያደርጉት በመንገዳቸው ዳር ያሉ ዛፎች ግንዶች ላይ ነው። በተለይም ፍሬውን የሚበሉት ዛፍ ላይ በየ ፹፭ ሜትሩ ገደማ በዚህ እዥ ምልክት ያደርጋሉ። ይህ እዥ ዝባድ ይባላል። ወፈር ያለ፣ ቢጫ ቅባት ዓይነት ነው። እየቆየ ሲሄድ ግን ይጠጥርና ጥቁር ቡኔ ይሆናል። ሽታው ደግሞ እስከ አራት ወር ይቆያል። ተይዘው የሚገኙ ጥርኞች አልፎ በየጊዜው ዝባድ ይጨለፍባቸዋል። ዝባድ ሴቬቶን ወደሚባል ውሕድ ይጣራና ውድ የሆኑ ሽቶዎች የሚሠሩ ፋብሪካዎች ይጠቀሙበታል። ወንዶቹም ሴቶቹም በጣም የሚሸተውን ዓይነ ምድራቸውን በአንድ ሥፍራ ይጥላሉ። በሽንታቸው ምልክት የሚያደርጉት ግን ወንዶቹ ብቻ ናቸው።


አዲስ አበባ - ሱፐት ሲ ሲ ኤም, የ 5 አልጋዎች, የ 500 ሜትር ካሬ የቤት ኪራይ, አዲስ አበባ.\n32,000,000 32000000 ብር / አንድ ጊዜ\n1,184,000 1184000 የአሜሪካን ዶላር / በአንድ ወቅት\n998,400 998400 ዩሮ / አንዴ\nየሱኒ ካንሲ, የ 5 አልጋዎች, የ 500 ሜትር ካሬ ቤት ለኪራይ, አዲስ አበባ. ቤቱ በመኖሪያ አካባቢ የሚገኝ ሲሆን ከዋናው መንገድ 200 ሜትር ርቀት ይገኛል. በቤት ውስጥ እና በመመገቢያ ቦታ, በእሳት ማገዶ መቀመጫ, ክፍት ኩሽና, ሌላ የተዘጋ ጨርቅ በቤት ውስጥ, በቤት ውስጥ ያለው የእሳት ቦታ, የቤተሰብ መኝታ ክፍል, መቀመጫ ቦታ, የእሳት ማጥፊያ ቦታ, የእጅ መወጣጫ ክፍል, ሰገነት እና ጃስቂይ አለው. የእንፋሎት መታጠቢያ ቤት, ሁለት መኝታ ክፍሎች የራሳቸው መታጠቢያ ቤት ወይም መታጠቢያ ክፍል, ሌላ ሁለት መኝታ ክፍሎች በጋራ መታጠቢያ ክፍል, የመኝታ ክፍል በዝናብ, በአዳራሹ, በአትክልት, በረንዳ, ሁለት በር, ሁለት ጋራጅ እና አራት መኪና ማቆሚያ ናቸው. ዋጋው የሚቀያየር ነው.\nሲ.ኤም.ሲ , CMC\nየሱኒ ካንሲ, የ 5 አልጋዎች, የ 500 ሜትር ካሬ ቤት ለኪራይ, አዲስ አበባ.


Items filtered by date: Sunday, 12 February 2017\nSunday, 12 February 2017 20:11\n«ትዝታ ዘ አባተ» ሙዚቃዊ ቴአትር\nአዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲ ለዝግጅት ክፍላችን በላኩት ደብዳቤ ቅዳሜ ጥር 27 2009ዓ.ም ከምሽቱ 12 ሰዓት ጀምሮ በግቢው ውስጥ ባዘጋጁት ፕሮግራም ላይ እንድንገኝ ጋበዙን፡፡ እኛም የዩኒቨርሲቲውን ጥሪ በማክበር በተባለው ቀንና ሰዓት በዩኒቨርሲቲው ባህል ማዕከል በር ላይ ተገኘን፡፡ በተባለው ሰዓት ብንደርስም የባህል ማዕከሉ በሮች ስላልተከፈቱ በርካታ ደቂቃዎችን ጠበቅን፡፡\nቀደም ሲል በርካታ ተዋናዮችን ያፈራው፣ ብዙዎች ቀንና ለሊታቸውን ያሳለፉበት ባተሌው የአዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲ ባህል ማዕከል በሩን ከርችሞ ዝምታን ቢመርጥም አንድ ድግስ እንደያዘ ግን በበሩ ቀዳዳዎች እያሾለቁ የበሩን መከፈት ከሚጠባበቁ የቴአትር አፍቃሪያን ችኮላ መረዳት ይቻላል፡፡\nከትራጄዲ እስከ ኮሜዲ፣ ከባህል ቴአትር እስከ ዘመናዊ ቴአትር፣ ከልማታዊ ቴአትር እስከ አዝናኝ ቴአትር ለረጅም ዓመት ሲመደረክበት የቆየው የአዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲው ባህል ማዕከል ለዛሬም አንድ ለየት ያለ ድግስ እንዳሰናዳ ለመገመት አልተቸ ገርንም፡፡ የቴአትር ቤቱን ስራዎች የሚከታተሉ በርካታ ተመልካቾች የበሩን መከፈት እየተጠባበቁ ቢቆዩም ከምሸቱ አንድ ሰዓት ነው በሩ የተከፈተው፡፡\nየአዳራሹ በር ሲከፈት ግን ለመግባት የሚያጓጓ አልነበረም፡፡ ሌላ ጊዜ በሚቀርቡ ቴአትሮች ላይ ብዙዎች ተጋፍተው ጉልበት ያለው ቅድሚያውን ይዞ በተመቻቸ ቦታ ቴአትሩን ተመልክቶ መውጣት የተለመደ ነበር፡፡ ቅዳሜ ጥር 27ቀን 2009ዓ.ም ግን በተቃራኒው መድረኩ እና አዳራሹ በጨለማ ተውጦ ጨለማውን ለመስበር የሚዳክሩ በርካታ ሻማዎች ብቻ እዛና እዛ ይታያሉ፡፡ ሻማ ማብራት ከደስታም ከሀዘንም ጋር ቢያያዝም የማዕከሉ ሻማ ግን ሀዘንን ለመግለጽ እንደበራ ለማወቅ በአዳራሹ ዙሪያ ከተሰለፉ ተዋናዮች የፊት ገጽታ መረዳት ይቻላል፡፡\nጨለማውን እና ሀዘን የዋጠውን የአዳራሽ ክፍል ደፍሮ ገብቶ ወንበር አግኝቶ የተቀመጠ ሰው ፊቱን ወደ ላይ እና ወደ ጣራው ካማተረ «ይመችሽ፣ ምን ሆነሃል?፣ ማን ፉል አለ!፣ ተይ እንጂ፣ ለሁላችን፣ በል ተወኝ፣ እንደልብ ነኝ...» እና መሰል ቃላት በነጭ ወረቀት ተጽፈው በግድግዳው ላይ ተለጥፈው ይመለከታል፡፡ እነዚህ ቃላት በደመነፍስ እና በግዴለሸኝነት የተለጠፉ የግድግዳ ማስዋቢያዎች እንዳልሆኑ ገምተናል፡፡ ግምታችንን ለማረጋገጥ ስንጠይቅ እና ሙዚቃዊ ቴአትሩ መቅረብ ሲጀምር የግድግዳ ላይ ፅሁፎቹ በአዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲ የቴአትር ጥበባት ትምህርት ቤትን በመምህርነት ለረጅም ዓመት ያገለገለው እና የኢትዮጵያ ዘመናዊ ቴአትር አባት መራሂ ተውኔት አባተ መኩሪያ በህይወት እያለ የሚናገራቸው የርሱ ብቻ መገለጫዎች መሆናቸውን ተነገረን፡፡ የባህል ማዕከልን አዳራሽ በዚህ መልኩ ከገለጽኩ እስኪ ቴአትሩ ስለተዘጋጀለት አንጋፋው አባተ መኩሪያ ትንሽ ላስተዋውቅ፡፡\nህዳር 10ቀን1932ዓ.ም በአዲስ አበባ ከተማ ልዩ ስሙ አዋሬ አካባቢ ከአባቱ አቶ ስለሺ ማንደፍሮ እና ከእናቱ ወይዘሮ ውብነሽ መኩሪያ የተወለደው መራሂ ተውኔት አባተ መኩሪያ አያቱ ልጅ ስላልነበራቸው ወስደው ስላሳደጉት በእርሳቸው ስም እየተጠራ ማደጉን በአንድ ወቅት በተደረገለት ቃለ ምልልስ ተናግሯል፡፡ ጭንቀትን እና ብስጭትን አጥብቆ የሚጠላው የቴአትር አዘጋጁ አባተ የመጀመሪያ እና የሁለተኛ ደረጃ ትምህርቱን በኮከበ ጽባህ ትምህርት ቤት መማሩን የቴአትር ጥበባት ትምህርት ቤት መምህሩ አቶ ጳውሎስ አእምሮ ባሳተሙት የመራሂ ተውኔት አባተ መኩሪያ የህይወት ታሪክ መጽሄት ላይ አትተዋል፡፡\nአያቱ ነገረ ፈጅ እንዲሆን ቢፈልጉም ጥበብ የጠራችው መራሂ ተውኔት አባተ ከኮከበ ጽባህ ትምህርት ቤት ጀምሮ ሙዚቃን ማዘውተር ጀመረ፡፡ የሁለተኛ ደረጃ ትምህርቱን አጠናቆ አዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲ አራት ኪሎ ኮሌጅ ሲገባም በስነ ጽሁፍ ስራቸው ስኬታማ ከነበሩት ከዶክተር ዮናስ አድማሱ እና ከዶክተር ፊሊፕ ካፕላን ጋር መገናኘቱ ይበልጥ ወደ ቴአትሩ እንዲቀርብ በር ከፈተለት፡፡ ከዶክተር ፊሊፕ ጋር በረዳት አዘጋጅነት የተውኔት ዝግጅት ሙያን የጀመረው አባተ ከ40 ዓመት በላይ ባስቆጠረው የቴአትር ህይወቱ ላይ በርካታ ቴአትሮችን አዘጋጅቶ ለመድረክ አብቅቷል፡፡\nበአዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲ ግቢ ውስጥ የቀድሞው ኪነ ጥበብ ወቲአትር የአሁኑ ባህል ማዕከል ሲቋቋም አባተ የመጀመሪያው ተቀጣሪ ሆነ፡፡ በማዕከሉ ውስጥ የእነ መንግስቱ ለማ፣ ጸጋዬ ገብረ መድህን፣ ገብረክርስቶስ ደስታ እና ዮሐንስ አድማሱ ግጥሞች ሲቀርቡ ከመድረኩ ፊት ለፊት እንደማይጠፋ በርሱ የሕይወት ታሪክ ላይ ጥናት ያደረገው መምህር ጳውሎስ አእምሮ ይገልፃል፡፡ ወደ ስራ ህይወቱ ስንገባ መራሂ ተውኔት አባተ በኢትዮጵያ ቴሌቪዥን በዳይሬክተርነትም ሰርቷል፡፡ የተለያዩ ቴአትር ቤቶችንም በአስተዳዳሪነት እና በአዘጋጅነት አገልግሏል፡፡\nየቴአትር አዘጋጁ አባተ መኩሪያ አሜሪካን ጨምሮ በተለያዩ ሀገራት ተዟዙሮ ቴአትርን አጥንቷል፡፡ በማዘጋጃ ቴአትር ቤት፣ በሀገር ፍቅር ቴአትር ቤት እና በብሄራዊ ቴአትር ቤትም በቴአትር አዘጋጅነት ለበርካታ ዓመታት ሰርቷል፡፡ አባተ ከዚህ በተጨማሪ ረጅሙን ሕይወቱን ያሳለፈበት የአዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲ ቴአትር ጥበባት ትምህርት ቤትም በርካታ የቴአትር ባለሙያዎችን እንዲያፈራ ያደረገ ከፍተኛ የቴአትር ባለሙያ መሆኑን የተጻፈው የህይወት ታሪኩ ያስረዳል፡፡\nመራሂ ተውኔት አባተ መኩሪያ በአውሮፓ እና በአሜሪካ የተለያዩ ሀገራት ተዟዙሮ ኦፔራን፣ ሚዲያና ኮሙኒኬሽንን፣ የቴአትር አዘገጃጀትን እና አተዋወንን በአጠቃላይ ስለ ቴአትር በርካታ የሙያ ማሻሻያ ስልጠናዎችን ወስዷል፡፡ አባተ ቀደም ሲል በተለያዩ መድረኮች ላይ አዘጋጅቶ ለእይታ ካበቃቸው ቴአትሮች ውስጥ መልክዓ ምድር፣ ሀሁ በስድስት ወር፣ መልክዓ ወዛደር፣ የመንታ እናት፣ መቅደም፣ ጋሞ፣ ኦቴሎ፣ ቴዎድሮስ፣ አሉላ አባነጋ፣ ያላቻ ጋብቻ፣ ሊስትሮ ኦፔራ፣ ኤድፒስ ንጉስ፣ አፋጀሽኝ ከቀድሞዎቹ ተጠቃሽ ስራዎቹ ናቸው፡፡ ከቅርብ ስራዎቹ ደግሞ ከአራት ዓመት በፊት ለብሄሮች ብሄረሰቦች ህዝቦች በዓል ማድመቂያ በሚል ከአዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲ ተማሪዎች ጋር በጥምረት ያዘጋጀው«ሀገር ማለት ሰው ነው» እና ሌሎችም ተጠቃሽ ስራዎቹ ናቸው፡፡\nከበርካታ ስኬታማ የቴአትር ባለሙያዎች ጀርባ ስሙ የማይጠፋው መራሂ ተውኔት አባተ መኩሪያ ሀምሌ 13 ቀን 2008ዓ.ም ከዚህ ዓለም በሞት መለየቱ ሲሰማ ግን የሙያ አጋሮቹ፣ ተማሪዎቹ እና የቴአትር አፍቃሪያን ልብ ተሰበረ፡፡\nበርካታ ተተኪ መምህራን እና የቴአትር ባለሙያዎችን ያፈራው መራሂ ተውኔት አባተ መኩሪያ በተለይ በአዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲ ውስጥ ቴአትር ጥበባት ትምህርት ቤት ውስጥ ስሙ በጉልህ ይነሳል፡፡ቴአትር ጥበባት ትምህርት ቤትም በቴአትር አባቱ አባተ ሞት ቢያዝንም ስራዎቹን ህያው ለማድረግ ደፋ ቀና እያለ ይገኛል፡፡\nየቴአትር ጥበባት ትምህርት ቤት በሁለተኛ ዲግሪ መርሃ ግብር ‹‹ቴአትር ኢን መልቲሚዲያ›› ለሚለው ስልጠና (ኮርስ) ማሟያ ለተመራቂ ተማሪዎች አንድ የቤት ስራ ይሰጣል፡፡ ይኸውም ለኮርሱ ማሟያ አንድ ሙዚቃዊ ቴአትር እንዲያዘጋጁና ለመድረክ እንዲያበቁ ነበር፡፡ የቤት ስራውን ከወሰዱ ተማሪዎች መካከል አንዱ እና በብዙ ስራዎቹ መራሂ ተውኔት አባተ መኩሪያን ይወክላል ተብሎ ግምት ያገኘው አቶ ቻላቸው ፈረጅ ስራውን ከአባተ መኩሪያ ጋር ሊያይዘው ወሰነ፡፡\nየትምህርት ቤቱ መምህር እና « እኔን የሰራኝ ጋሽ አባተ ነው» በሚል ንግግሩ የሚታወቀው ተመራቂው አቶ ቻላቸው ፈረጅ ለአንጋፋው የእውቀት አባቱ መራሂ ተውኔት አባተ መኩሪያ መታሰቢያ እንዲሆን «ትዝታ ዘ አባተ» በሚል ርዕስ መቦጫጨር ጀመረ፡፡ ቻላቸው ከክፍል አጋሮቹ ጋር በመሆንም ሀሳቡን አዳብሮ ወደ መድረክ አበቃው፡፡ የዝግጅቱን የመጨረሻ ስራም ቅዳሜ ጥር 27 ቀን 2009ዓ.ም አቅርቧል፡፡\nበአቶ ቻላቸው ፈረጅ ተጽፎ እና ተዘጋጅቶ ለእይታ የበቃው ትዝታ ዘ አባተ ሙዚቃዊ ተውኔት ላይ ከ30 የማያንሱ የዩኒቨርሲቲው ተማሪዎች ተሳትፈዋል፡፡ ሁለት ሰዓት በወሰደው በዚህ ሙዚቃዊ ተውኔት ላይ አርቲስት ተስፋለም ታምራትን ጨምሮ ሌሎች በዩኒቨርሲቲው እየተማሩ የሚገኙ በርካታ ተዋናዮች ተሳትፈዋል፡፡\nቴአትሩ ከስክሪፕት ባሻገር በያሬድ ሙዚቃ ትምህርት ቤት መምህራን እና ተማሪዎችም የተቀናበረ ሙዚቃዊ ይዘትም ነበረው፡፡ መራሂ ተውኔት አባተ መኩሪያ በተደጋጋሚ የሚናገራቸውን ቃላቶች ተዋንያን ሲጠሩ በሙዚቃ መሳሪያ ታጅበው ነው፡፡ ለምሳሌ «ይመችሽ» የሚለውን የአባተን ቃል አንድ ተዋናይ ሲናገረው ከይመችሽ ጋር አብሮ ሊሄድ የሚችል ሙዚቃም በተጓዳኝ ይለቀቃል፡፡\nበተውኔቱ ሌላው ገጽታ ላይ ስለ ጋሽ አባተ አስተያየታቸውን ከሰጡ የሙያ ልጆቹ ውስጥ ረዳት ፕሮፌሰር ነብዩ ባዬ፣ አርቲስት አበበ ባልቻ፣ አርቲስት ፍቃዱ ተክለማርያም፣ አርቲስት ኩራባቸው ደነቀ፣ መምህር ተስፋዬ እሸቱ እና ሌሎች የሙያ አጋሮቹን አስተያየት የሚመለከት ምስልም በመድረኩ አናት ላይ ይታያል፡፡\nመራሂ ተውኔት አባተ መኩሪያ የኢትዮጵያ ሙዚቃዊ ቴአትር እድገት ላይ ከፍተኛ ድርሻ ያለው ባለሙያ ነው፡፡ ለዚህም ነው እርሱን የሚዘክረው ቴአትር በሙዚቃዊ ስልት እንዲቀርብ የተደረገው፡፡ በቴአትሩ ላይ ሁሉም ተዋንያን በየተራ እየተነሱ መራሂ ተውኔት አባተ መኩሪያ የሚጠቀማቸውን ንግግሮች በሙዚቃዊ መሳሪያ ታግዘው ይናገራሉ፡፡\nበተውኔቱ ላይ ከ30 በላይ የሚሆኑ ተዋንያን ተሳትፈዋል፡፡ ተዋንያኑ በሁለት ተከፍለው በአንድ ምድብ ወንዶች በሌላ ምድብ ሴቶች ተቧድነው የፍቅር አጀማመርን በአባተ መኩሪያ ቃላቶች ሲመሰርቱም ታይቷል፡፡ አንድ ሴት ከወንድ ልጅ ጋር ለመጀመሪያ ጊዜ ስትተዋወቅ የምታሳያቸውን ምልክቶች እና የአነጋገር ስልትም በአባተ መኩሪያ አገላለጽ ክርክር ሲያካሂዱ ለተመልካች አሳይተዋል፡፡\nየሙዚቃዊ ተውኔቱ ጡዘት ከሮ እየሄደ በመጨረሻ ከድራማው ሀዘን ድባብ ለመውጣት ሁለቱን ጓደኛሞች በማጋባት በደስታ እና በጭፈራ ተውኔቱ እንዲያልቅ ተደርጓል፡፡ ቴአትሩ ምንም እንኳ በርካታ ሀሳቦች ቢኖሩትም ሁሉም ሃሳቦች ግን የሚያጠነጥኑት በመራሂ ተውኔት አባተ መኩሪያ ስራ፣ ህይወት እና አነጋገር ላይ መሆኑን በመካከል በሚሰነዘሩ ቃላት መረዳት ይቻላል፡፡\nጋሽ አባተ ታላቅ ነህ\nበሚል ዜማ በቀረበው በዚህ ሙዚቃዊ ተውኔት ላይ የመራሂ ተውኔት አባተ መኩሪያ ባለቤት ወይዘሮ ምህረት ባረጋን ጨምሮ የዩኒቨርሲቲው ቴአትር ተመልካቾች፣ የአዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲ የስነ ጥበባት ኮሌጅ ዲን ረዳት ፕሮፌሰር ነብዩ ባዬን ጨምሮ ከተለያዩ መገናኛ ብዙሃን የተወጣጡ ጋዜጠኞችም ታድመዋል፡፡\nየተውኔቱ ደራሲ እና አዘጋጅ አቶ ቻላቸው ፈርጅ መራሂ ተውኔት አባተ መኩሪያን በቃላት መግለጽ ከባድ መሆኑን ይናገራል፡፡ ይሁን እንጂ አባተን በአጭሩ ለመግለጽ ያህል «ጋሽ አባተ ማለት በኢትዮጵያ የዘመናዊ ቴአትር ታሪክ ውስጥ ዋና ተዋናይ እና የቴአትር ባለውለታ ነው፡፡ ከ100 ዓመት በላይ ባስቆጠረው የኢትዮጵያ ዘመናዊ ቴአትር ውስጥ መገለጫ ከሆኑት ባለሙያዎች ውስጥ አባተ የመጀመሪያው ነው፡፡ ጋሽ አባተ በአጭሩ ራሱን የቻለ ተቋም ነው፡፡ ይህንን ተቋም የሆነ ባለሙያ ማጣት ለቴአትር ከባድ ሀዘን ነው» ሲል ገልጾታል፡፡\nቴአትሩን ያዘጋጁት በዋናነት በሁለተኛ ዲግሪ ፕሮግራም ለሚወስዱት ኮርስ ማሟያ ቢሆንም ባገኙት አጋጣሚ ሁሉ የሙያ አባታቸውን የማስታወስ እድል ማግኘታቸው እንዳስደሰተው የተናገረው ደራሲና አዘጋጅ ቻላቸው፣ ቴአትር ከመዝናናት እና ከማስተማር ባለፈ የቀድሞ ባለውለታዎችንም የመዘከር እድል የሚፈጥር ትልቁ የመግባቢያ መሳሪያ እንደሆነም ነው የጠቆመው፡፡\nእየወሰዱ ያሉት ስልጠና ሰፊ ነጻነት የሚያላብስ መሆኑ መራሂ ተውኔት አባተ መኩሪያን ለመዘከር እድል እንደሰጣቸው የተናገረው ቻላቸው፣ አባተ በሕይወት ዘመኑ በርካታ ትዝታዎች እና የርሱ ብቻ የሆኑ ቃላት እንዳሉት፣ እነዚህን ቃላት በተቻላቸው መጠን በቴአትሩ ውስጥ ለመጠቀም መሞከራቸውን ገልጿል፡፡ ቴአትሩን ከመጻፍ ጀምሮ እስከ ማዘጋጀት ድረስ 20 ቀናት ብቻ እንደወሰደባቸው የገለጸው ደራሲና አዘጋጅ ቻላቸው ፈረጅ፣ ትዝታ ዘ አባተ ሙዚቃዊ ቴአትር በባህል ማዕከል ብቻ ሳይገደብ በብሄራዊ ቴአትር ቤትም የሚቀርብበትን እድል ለማመቻቸት ከሚመለከታቸው አካላት ጋር እየተነጋገሩ መሆኑን ጠቁሟል፡፡\n« እውነት ለመናገር ይህን ያህል ጥሩ ስራም ይሆናል ብዬ አላሰብኩም፡፡ ጥቂት ተመልካቾች ጠርተን ብዙ መምጣቱ ቢያስገርመኝም የመጣው ተመልካች ሲያጨበጭብ ስትመለከት ደግሞ አሪፍ ስራ እንዳቀረብክ ይሰማሃል፡፡ እኔ ግን አሁንም አልረካሁም፡፡ በቀጣይ ከዚህ በተሻለ ለመስራት እንደ አበበ ባልቻ እና ፍቃዱ ተክለማርያም ከመሳሰሉ የሙያ ልጆቹ እና ከቤተሰቦቹ ጋር ተነጋግረን አሪፍ ስራ ለመስራት አስበናል»ያለው የቴአትሩ ደራሲና አዘጋጅ ቻላቸው ፈረጅ በተለይ ደግሞ የአንደኛ ዓመት ሙት ዓመቱን በተለያዩ ፕሮግራሞች ለማቅረብ ከወዲሁ ዝግጅት እያደረጉ መሆኑን ሳይገልጽ አላለፈም፡፡\nበሙዚቃዊ ቴአትሩ ላይ በተራኪነት የተሳተፈው አርቲስት ተስፋለም ታምራት በበኩሉ ከመራሂ ተውኔት አባተ መኩሪያ ጋር አብሮ የመስራት እድል ባለማግኘቱ ቁጭት እንደፈጠረበት ገልጾ፣ ወደ ዩኒቨርሲቲው ከመጣ በኋላ ግን አባተ እና ቴአትር ያላቸውን ቁርኝት በቀላሉ መረዳት እንደቻለ ነው የተናገረው፡፡«ዩኒቨርሲቲ ማለት እውቀትህን የምታዳብርበት ነው፡፡በተለይ ደግሞ እንደ ጋሽ አባተ የመሰሉ ጠንካራ እና ብቁ ባለሙያዎች ካሉ ታንጸህ ነው የምትወጣው» ያለው አርቲስት ተስፋለም ተውኔቱን ያዘጋጁት ለኮርስ ማሟያነት ቢሆንም በተጓዳኝ መራሂ ተውኔት አባተ መኩሪያን የዘከሩበት መንገድ እንዳስደሰተው ተናግሯል፡፡\n«የጋሽ አባተ ሀሳብ እና ንግግር እኔን ጨምሮ በሁሉም ሰው ውስጥ አለ፡፡ በቴአትሩ ውስጥም ሁሉም ተዋናዮች የጋሽ አባተን ሀሳብ እና ንግግሮች ማቀንቀን እና ማስታወቅ ላይ ነው የሰራነው» ያለው አርቲስት ተስፋለም ተውኔቱ በአጭር ጊዜ ውስጥ ተዘጋጅቶ መቅረቡ መልካም ቢሆንም ከዚህ በተሻለ ማቅረብ ግን በቀጣይ የሚወስዱት የቤት ስራ እንደሆነም ተናግሯል፡፡\nበቴአትር ብቻ ሳይሆን በየዘርፉ ግንባር ቀደም ተጠቃሽ የሆኑ ባለሙያዎች ቢፈሩም ስራቸው ተደብቆ ትኩረት አጥተው ማለፋቸው የተለመደ መሆኑን የተናገረው አርቲስት ተስፋለም፣ የመራሂ ተውኔት አባተን ስራዎች በመድረክ ማቅረብ በአንድ በኩል ስራዎቹ እንዲተዋወቁ እድል ሲፈጥር በሌላ በኩል ደግሞ ሌሎች ባለሙያዎችንም እንደሚያነሳሳ ገልጿል፡፡\n«በእንደዚህ ዓይነት ታሪካዊ ስራ ላይ መሳተፍ እድለኝነትን ይጠይቃል» ያለው አርቲስት ተስፋለም በቀጣይ የቴአትር ባለውለታው አባተ መኩሪያን በሚዘክሩ ቴአትሮች ላይ ለመሳተፍ ከፍተኛ ፍላጎት እንዳለውም ገልጿል፡፡የቀድሞ ስመ ጥር ሰዎችን በእንደዚህ ዓይነት መዘከር ፍጹም ሊበረታታ እንደሚገባ የተናገረው አርቲስቱ፣ቴአትሩ በቂ ዝግጅት ተደርጎበት በብሄራዊ ቴአትር የሚቀርብበት መንገድ እንዲመቻችም ጥሪ አቅርቧል፡፡\nበቴአትሩ ላይ ከተሳተፉ ተዋንያን መካከል አንዷ የሆነችው ሳምራዊት ከበደ የሁለተኛ ዓመት የቴአትር ጥበባት ትምህርት ቤት ተማሪ መሆኗን ገልጻ፣ እንደ ተስፋለም ሁሉ በጋሽ አባተ የመማር እድል ባታገኝም በምትማራቸው በርካታ የትምህርት ዓይነቶች ላይ አባተን እና ስራውን እንደምታውቅ ሳትገልጽ አላለፈችም፡፡ የመራሂ ተውኔት አባተ መኩሪያ ከዚህ ዓለም በሞት መለየት ለቴአትር ትምህርት ቤት ብቻ ሳይሆን ለሀገሪቱ ቴአትር ከባድ ሀዘን መሆኑን የጠቆመችው ሳምራዊት፣ ይህን ትልቅ ባለሙያ ለመዘከር ለእርሱ ባይመጥንም የአቅማቸውን ለፍተው «ትዝታ ዘ አባተ» ሙዚቃዊ ቴአትርን ማቅረባቸው እንዳስደሰታት ተናግራለች፡፡\n«ጋሽ አባተ በህይወት እያለ በርካታ ፕሮግራሞች ተሰርተውለታል፡፡ ብዙ ስራዎቹ እውቅና አግኝተዋል፡፡ይህ ደግሞ ለቤተሰቡም ሆነ ለተተኪ ባለሙያዎች መነሳሳት ይፈጥራል» ያለችው ተዋናይ ሳምራዊት፣መራሂ ተውኔት አባተ መኩሪያ በህይወት እያለ ከሚናገራቸው እና ከሰራቸው ስራዎች ውስጥ የተወሰኑት ተመርጠው በመድረኩ ላይ መቅረባቸው እንዳስደሰታት ተናግራለች፡፡\nበባህል ማዕከል ተገኝተው የባለቤታቸውን ስራዎች የሚዘክረውን ቴአትር የተመለከቱት ወይዘሮ ምህረት ባረጋ አዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲ ለባለቤታቸው ያደረገው የማስታወስ ስራ እንዳስደሰታቸው ገልጸው፣ አባተ በህይወት ባይኖርም ስራው ህያው መሆኑን ለመረዳት መቻላቸውን አስታውቀዋል፡፡ መራሂ ተውኔት አባተ መኩሪያ አብዛኛውን ህይወቱን ባሳለፈበት አዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲ በርካታ የቴአትር ባለሙያዎችን ማፍራቱን የገለጹት ወይዘሮ ምህረት፣ የሙያ ልጆቹ አባታቸውን ለመዘከር በሚያደርጉት ጥረት ሁሉ ምስጋናቸው የጎላ መሆኑንም ጠቁመዋል፡፡\n« ለእኔ መኖር ማለት ቴአትር መስራት ነው፡፡ እኔ በጭራሽ ሞት አልፈራም፡፡ ምክንያቱም የምችለውን ሰርቻለሁ፡፡ ብዙ ባለሙያዎችን አፍርቻለሁ» በሚሉት ንግግሮቹ የሚታወሰው የኢትዮጵያ ዘመናዊ ቴአትር አባት መራሂ ተውኔት አባተ መኩሪያ ከዚህ ዓለም በሞት ከተለየ ሰባት ወር ሊሞላው ነው፡፡ አዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲ የመራሂ ተውኔት አባተ መኩሪያን ስራዎች በተለያዩ መድረኮች የማቅረብ ውጥን እንዳለውም ለማወቅ ችለናል፡፡\nSunday, 12 February 2017 20:09\nየአርሰናል አሰልጣኞች በኢትዮጵያ ስልጠና ሰጡ\nየእንግሊዙ አርሰናል እግር ኳስ ክለብ ከዳሽን ቢራ ጋር ባለው አብሮ የመስራት ስምምነት ተተኪ ተጫዋቾችን በማፍራት ላይ ለሚገኙ 32 አሰልጣኞች የሁለት ቀን ስልጠና ሰጠ፡፡ በአዲስ አበባ ንግድ ባንክ ሜዳ ከተለያዩ ክልሎች ለተውጣጡ አሰልጣኞች በተሰጠው ስልጠና ላይ የቀድሞ የኢትዮጵያ ብሄራዊ ቡድን ተጫዋች አሰግድ ተስፋዬን ጨምሮ በርካታ ባለሙያዎች ተካፍለዋል፡፡\nበአርሰናል አካዳሚ ውስጥ እየሰሩ የሚገኙት ሲሞን ማክማነስ እና ካርላን ኤድጋር የካቲት 2 እና የካቲት 3 2009ዓ.ም በተሰጠው ሶስተኛ ዙር ስልጠና ላይ በአሰልጣኝነት ተሳትፈዋል፡፡ ተሳታፊዎቹ የተሰጣቸውን ስልጠና በትጋት መከታተላቸውን አሰልጣኞች በተለይ ለአዲስ ዘመን ተናግረዋል፡፡ ወደ ኢትዮጵያ መጥተው ስልጠና ሲሰጡ ለመጀመሪያ ጊዜ መሆኑን የተናገሩት አሰልጣኞቹ ኢትዮጵያ እንደዚህ ዓይነት ስልጠናዎችን አጠናክራ ከቀጠለች ውጤታማ ተጫዋች የማፍራት አቅም እንዳላትም ምክራቸውን ለግሰዋል፡፡\nበኢትዮጵያ ወጣቶች ስፖርት አካዳሚ 160 ታዳጊዎችን ሰብስቦ በአስር አሰልጣኞች ስልጠና መስጠት ከጀመረ አምስት ዓመታትን ያስቆጠረው የቀድሞ የኢትዮጵያ ብሄራዊ ቡድንና የቡና ኮከብ አሰግድ ተስፋዬ በስልጠናው ላይ መሳተፉ እንዳስደሰተው ተናግሯል፡፡ የሚያሰለጥናቸውን ታዳጊዎች ስዊድንን ጨምሮ በተለያዩ ሀገራት ውድድሮች ላይ እንደሚያሳትፍ የገለጸው አሰግድ፣ በዓለማችን ከሚገኙ ትልቅ ክለቦች ተርታ ከሚመደበው አርሰናል ክለብ በመጡ አሰልጣኞች ስልጠና መውሰድን የመሰለ እድል ላመቻቸላቸው ዳሽን ቢራ ምስጋናውን አቅርቧል፡፡\n«የወሰድነው ስልጠና በዓለም ላይ ተዕጽኖ ከፈጠሩ ክለቦች አንዱ በሆነው አርሰናል አሰልጣኞች መሆኑ በራሱ ተጠቃሚ ያደርገናል፡፡ እነርሱ በዋነኝነት የአሰለጣጠን ስልትን ነው ያስተማሩን፡፡ ከነርሱ በወሰድነው ስልጠና ላይ የራሳችንን እውቀት ጨምረን የተሻለ ውጤት እንደምናስመዘግብ እተማመናለሁ፡፡» ያለው አሰግድ አሰልጣኞቹ የህጻናት አሰለጣጠን አቅጣጫውን በአግባቡ እንዳሳዩዋቸውም ጠቁሟል፡፡\nየወሰዱትን ስልጠና ውጤት ለማየት ረጅም ጊዜ እንደሚወስድ የገለጸው አሰግድ፣ በቀጣይ እንደዚህ ዓይነት ስልጠናዎችን በብዛት እና በጥራት ለመስጠት ዳሽን ቢራ ጥረቱን አጠናክሮ እንዲቀጥልንም አሳስቧል፡፡ የተሰጠውን ስልጠና በልጆቹ ላይ ለመተግበር የህጻናት አሰለጣጠን ስልትን በቀላሉ መገንዘብ መቻሉን አሰግድ በተለይ ለአዲስ ዘመን ገልጿል፡፡\nአምሳሉ እስመለዓለም ሌላው ከባህርዳር መጥቶ በስልጠናው ላይ የተሳተፈ የታዳጊዎች አሰልጣኝ ነው፡፡ ከ17 ዓመት በታች በርካታ ተተኪ እግር ኳስ ተጫዋቾችን እያፈራ መሆኑን የተናገረው አምሳሉ፣ ቀደም ሲል በሌሎች የአርሰናል አሰልጣኞች ተመሳሳይ ስልጠና መውሰዱን ይናገራል፡፡ ከውጤታማው እና ከተወዳጁ አርሰናል ክለብ በመጡ አሰልጣኞች ሰልጥኖ ወደ ባህርዳር ሲመለስ ተግባራዊ ለማድረግ ተነሳሺነት እንደፈጠረበትም ጠቁሟል፡፡\n«ሁለቱንም ቀን በዋናነት የወሰድነው መሰረታዊ የአሰለጣጠን ስልቶችን ነው፡፡ በጥልቀት እና በስፋት ስልጠናውን ለመስጠት ሁለት ቀን በቂ ስላልነበር በስልቶች ላይ አተኩረው ነው ያሰለጠኑን» ያለው አሰልጣኝ አምሳሉ፣ ከእነርሱ የቀሰሟቸውን የህጻናት አሰለጣጠን ስልቶች ተግባራዊ በማድረግ የሀገሪቱን እግር ኳስ ለማሳደግ በስልጠናው ላይ የተሳተፉ ሁሉ ድርሻቸውን እንዲወጡ መልዕክቱን አስተላልፏል፡፡\nዳሽን ቢራ እና አርሰናል እግር ኳስ ክለብ ለሶስት ዓመታት በጋራ ለመስራት የሚያስችላቸውን የሶስት ዓመት ስምምነት ካደረጉ ሁለተኛ ዓመታቸውን አስቆጥረዋል፡፡ ዳሽን ቢራ በቀጣይ በታዳጊ ፕሮጀክት አሰልጣኝነት የተሻለ ውጤት ያስመዘገቡ አሰልጣኞችን እንግሊዝ ድረስ በመጋበዝ ልምድ ለማስቀሰም ከስምምነት ላይ መድረሱንም ይፋ አድርጓል፡፡\nSunday, 12 February 2017 20:05\nየአትሌቶቹ ቅሬታ ከህግ እና ከባለሙያዎች አንጻር\nኮማንደር ዓይናለም አዳነ፤\nኢትዮጵያ እና አትሌቲክስ ስፖርት በትልልቅ የውድድር መድረኮች ላይ ከተዋወቁ የወርቅ እዮቤልዩ በዓላቸውን አክብረዋል፡፡ የኢትዮጵያ የኦሊምፒክ ተሳትፎ ከ1948ዓ.ም የሜልቦርን ኦሊምፒክ ቢጀምርም ወደ አሸናፊነት የመጣችው ግን በ1952ዓ.ም ነው፡፡ በጣሊያን ሮም በተካሄደው ኦሊምፒክ ላይ በሻምበል አበበ ቢቂላ የማራቶን አሸናፊነት የመጀመሪያዋን የወርቅ ሜዳለያ ማጥለቋን መረጃዎች ያመለክታሉ፡፡\nበሮም ኦሊምፒክ የወርቅ ሜዳሊያ የተጀመረው የኢትዮጵያ አትሌቲክስ ስፖርት ውጤታማነት በየጊዜው አንድ ጊዜ ከፍ ሌላ ጊዜ ዝቅ እያለ በርካታ ሜዳሊያዎች ተገኝተዋል፡፡ ቀደም ሲል ከገንዘብ ይልቅ የአገርን ስም ለማስጠራት ላባቸውን የሚያፈሱ ኢትዮጵያውያን ሯጮች በአገራቸው ህዝብ የተጣለባቸውን አደራ በአግባቡ ሲወጡ ኖረዋል፡፡ ይሁን እንጂ በትልልቅ የውድድር መድረኮች ላይ ተሳትፈው ሜዳሊያ ያጠለቁ ስኬታማ አትሌቶች እንደ አሸናፊነታቸው በገንዘብ በኩል ተጠቃሚ መሆን ሳይችሉ ቀርተው ሲታመሙ ለህክምና፣ መኖሪያ ሲያጡ ለቤት መስሪያ እርዳታ ሲሰበሰብላቸው ተመልክተናል፡፡\nከአራት አሥርት ዓመታት በፊት በዓለም አቀፍ የውድድር መድረኮች ላይ ለመሳተፍ ከወታደራዊ ማሰልጠኛ ተቋማት ተመርጠው ለአጭር ጊዜ ስልጠና ወስደው የሚያሸንፉ አትሌቶችን መጥቀስ ይቻላል፡፡ አገሩን ወክሎ ያለ በቂ ልምምድ እና ቁሳቁስ ዓለም አቀፍ ውድድር ላይ የተሳተፈ አትሌት ከተሸነፈ ሌላ ጥያቄ እንደሚቀርብበት አስቀድሞ ያውቀዋል፡፡ የተሰጠውን ከባዱን የቤት ሥራ ሳይወጣ ቢቀር አሳማኝ ያልሆነ መረጃ ካላመጣ በስተቀር ለእስራት እና ቅጣት የተዳረጉ አትሌቶች እንደነበሩም የቀድሞ አትሌቶች ሲናገሩ ሰምተናል፡፡\nበአንጻሩ ባለፉት ጥቂት ዓመታት መንግሥት ለአትሌቲክስ ስፖርት በሰጠው ሰፊ ትኩረት ኢትዮጵያ ከመቼውም ጊዜ በተለየ በርካታ ውጤታማ አትሌቶችን በማፍራት በበርካታ ዓለም አቀፍ ውድድሮች ላይ ተሳትፋ አመርቂ ውጤት ማስመዝገብ ችላለች፡፡ ቀደም ሲል ኦሊምፒክን ጨምሮ በበርካታ ዓለም አቀፍ እና አህጉር አቀፍ ውድድሮች ላይ አሸንፈው የሜዳሊያ ሀብታም የገንዘብ ድሃ ሆነው ከሩጫ የተገለሉ አትሌቶች በባለሀብቶች እና የብዙ ሚሊዮን ዶላሮች ባለቤት በሆኑ አትሌቶች ተተክተዋል፡፡\nበስፖርቱ የሚገኘው የፋይናንስ ጥቅምም ይሁን ዝናው የሳባቸው በርካታ አትሌቶች በአቋራጭ ለመክበርም ይሁን ሀገራቸውን ለማስጠራት በየጫካው እና በየተራራው ላባቸውን እያፈሰሱ ልምምድ ሲያደርጉ ለመመልከት በጫካማ ቦታዎች መንቀሳቀስ በቂ ነው፡፡ ከእነዚህ አትሌቶች ውስጥ ጥቂቶቹ በሚፈጠርላቸው መልካም አጋጣሚ በክለብ ይታቀፋሉ፡፡ ጥቂቶቹ ደግሞ ክለብ አጥተው በግላቸው አሰልጣኝ ቀጥረው ልምምዳቸውን ሲያጠናክሩ እንመለከታለን፡፡\nበርካታ የአትሌቲክስ ክለቦች መቀመጫ የሆነችው አዲስ አበባ ከየክልሉ በአትሌቲክስ ስፖርት ከፍተኛ ደረጃ መድረስን ዓላማ አድርገው የሚመጡ ሯጮች ማረፊያ ናት፡፡ በከተማዋ የሚገኙ የአትሌቲክስ ክለቦች በየጊዜው ተተኪ አትሌቶችን ለማፍራት በሚያስቀምጡት መመዘኛ አጣርተው ያስገባሉ፡፡\nበክለብ ታቅፈውም ይሁን ሳይታቀፉ በከተማዋ ውስጥ በሚገኙ ዳገታማ፣ ሜዳማና ጫካ በሚበዛባቸው ቦታዎች ጠዋት እና ማታ ሩጫን ዋና ሥራቸው አድርገው የሚሟሟቱ አትሌቶች በርክተዋል፡፡ አትሌቶቹ ህልማቸው ተሳክቶ በትልልቅ ውድድሮች ላይ ካሸነፉ አገራቸውን ማስጠራት እና ራሳቸውን በፋይናንስ ማበልጸግ እቅዳቸው ሲሆን ይህን እውን ለማድረግ ደግሞ ውድድር ላይ ተሳትፈው ያመጡትን ለውጥ መመዘን ላይ አይደራደሩም፡፡\nየአዲስ አበባ አትሌቲክስ ፌዴሬሽን፣ የኢትዮጵያ አትሌቲክስ ፌዴሬሽን እና እንደ ታላቁ ሩጫ በመሳሰሉ በርካታ እና ውጤታማ አትሌቶች በሚሳተፉባቸው ሩጫዎች ላይ መሳተፍ በልምምድ ላይ የሚገኙ አትሌቶች በጭራሽ ሊያልፋቸው የማይፈልጉት ዕድል ነው፡፡ አትሌቶቹ በእንደዚህ ዓይነት ውድድር ላይ መሳተፋቸው ድክመታቸውን ለማረም እና የተሻለ ዝግጅት ለማድረግ እንደሚያግ ዛቸውም አትሌቶቹ ይናገራሉ፡፡\nበተለይ ደግሞ የረጅም ርቀት በሆነው ማራቶን ዘርፍ የሚወዳደሩ አትሌቶች በቂ የውድድር ዕድል ማጣታቸው ትልቁ ፈተና እንደሆነባቸው በተደጋጋሚ ሲናገሩ ይሰማል፡፡ በከተማ አቀፍም ይሁን በሀገር አቀፍ ደረጃ በዓመት ከሁለት እና ከሦስት በላይ ውድድሮች የማይካሄዱበት የማራቶን ውድድር ለተተኪ አትሌቶች መጥፋት ምክንያት ተደርጎ ሊነሳ እንደሚችልም አትሌቶቹ ይናገራሉ፡፡\nበከተማዋ ለሚገኙ አትሌቶች የውድድር ዕድል ለመፍጠር ከሞሃ ለስላሳ መጠጦች ኢንዱስትሪ ጋር ለረጅም ዓመት በጥምረት ሲሰራ የቆየው የአዲስ አበባ አትሌቲክስ ፌዴሬሽን የውድድር ዕድሎችን በመፍጠር በኩል የሚያበረታታ ሥራ እየሰራ ይገኛል፡፡ ፌዴሬሽኑ በዓመቱ ውስጥ የክለቦች ውድድር፣ የግማሽ ማራቶን ውድድር፣ የሪሌ ውድድር፣ የማራቶን ውድድርን ጨምሮ በርካታ ውድድሮችን ያካሂዳል፡፡\nፌዴሬሽኑ ሰሞኑን ደግሞ 21ኛውን የፔፕሲ ማራቶን ውድድር በአዲስ አበባ ከተማ በተለምዶ ሰሚት ተብሎ በሚጠራው አካባቢ አካሂዷል፡፡ ጥር 28ቀን2009ዓ.ም በተካሄደው በዚህ የማራቶን ውድድር ላይ ከተለያዩ ክለቦች የተውጣጡ 132 አትሌቶች እና በግል የሮጡ 80 አትሌቶች በድምሩ 212 የማራቶን ሯጮች ተመዝግበው ውድድራቸውን ማካሄዳቸውን ከፌዴሬሽኑ የተገኘው መረጃ ያመለክታል፡፡\nፌዴሬሽኑ የውድድር ዕድል ለመፍጠር በሚል የማራቶንን ሩጫ ማዘጋጀቱ በተወዳዳሪ አትሌቶች በኩል አድናቆትን አትርፎለታል፡፡ ከሩጫው ቀን ቀደም ብሎ ተሳታፊ አትሌቶችን መዝግቦ የመሮጫ ቁጥር የሰጠው የአዲስ አበባ አትሌቲክስ ፌዴሬሽን፣ ለሩጫው እውን መሆን የሚያስፈልጉ ዝግጅቶችንም በማከናወን መተዳደሪያ ደንቡን መሰረት አድርጎ በዘንድሮው ውድድር ላይ 212 ሯጮችን 42 ኪሎ ሜትር ከ195 ሜትር የሚሸፍነውን ውድድር እሁድ ማለዳ አስጀመረ፡፡\nይሁንና ከውድድሩ መጀመር አስቀድሞ ፌዴሬሽኑ በውድድሩ ላይ የሚሳተፉ አትሌቶች መታወቂያቸውንና የተሰጣቸውን የምዝገባ ቁጥር እንዲያሳዩ ጠየቀ፡፡ በውድድሩ ላይ ለመሳተፍ የቅድመ ምዝገባውን አጠናቀው የተሰጣቸውን ቁጥርና መታወቂያ የያዙ እውቅና ተሰጥቷቸው ተሰለፉ፡፡ መታወቂያ ያልያዙ ነገር ግን የተሰጣቸውን ቁጥር የያዙ መሳተፍ እንደማይችሉ ቢገለጽም መረጃ ባላሟሉ አትሌቶች አሻፈረኝ ባይነት 42 ኪሎ ሜትር 195 ሜትሩን ርቀት ሮጡ፡፡ውድድሩ ሲጠናቀቅ ታደሰ አሰፋ ከፌዴራል ማረሚያ ቤቶች አስተዳደር ቀዳሚ ሆኖ ገባ፡፡ እርሱን በመከተል ዓለማየሁ መኮንን ከኤልሚ ኤሎንዶ ሁለተኛ፣ በላቸው ዓለሙ ከፌዴራል ፖሊስ ሦስተኛ እንዲሁም አማኑኤል ተሾመ በግል አራተኛ ደረጃን ይዘው ርቀቱን ጨረሱ፡፡ ይሁን እንጂ ውድድሩን በሁለተኛ ደረጃ ያጠናቀቀው ዓለማየሁ መኮንን የውድድሩን መስፈርት ባለማሟላቱ ያስመዘገበው ውጤት እንደማይያዝለት ተነገረው፡፡ ውጤቱ የተሰረዘበት አትሌት ዓለማየሁ እምባ በተሞላ ዓይኑ ምሬቱን ቢገልጽም «በፌዴሬሽኑ መተዳደሪያ ደንብ መሰረት በሩጫው ላይ ለመሳተፍ የሚያስችል መስፈርት አላሟላህም፣ ስለዚህ የሮጥከው ዋጋ የለውም» የሚል ምላሽ ተሰጠው፡፡ ፌዴሬሽኑ ከውድድሩ በኋላም አሸናፊዎችን ሲሸልም ታደሰ አሰፋን በአንደኝነት፣ በላቸው ዓለሙን በሁለተኝነት እንዲሁም አማኑኤል ተሾመን በሦስተኛነት እውቅና ሰጥቶ የገንዘብና የሜዳሊያ ሽልማት አበረከተ፡፡\nበዚህ ውድድር ላይ ሁለተኛ ሆኖ ውድድሩን ካጠናቀቀው አትሌት ዓለማየሁ በተጨማሪ15ኛ ሆኖ የጨረሰው ኢሳያስ ዳታ፣26ኛ ሆኖ የጨረሰው ሳዲቅ ምስጋና፣ 28ኛ ሆኖ የጨረሰው አማረ ምንአየውም ውጤታቸው ያልተያዘላቸው አትሌቶች ናቸው፡፡\nዓመት ሙሉ ሰፊ ዝግጅት ያደረጉና በነርሱ አገላለጽ መታወቂያ ይዘው እንዲመጡ ያልተነገራቸው እነዚህ ሯጮች አቋማቸውን ለመፈተሽ ረጅሙን ርቀት ሮጠው ቢያጠናቅቁም ያሰቡት የተሳትፎ ደብዳቤ የውሃ ሽታ ሆነባቸው፡፡ ለአዲስ ዘመን ጋዜጣ ቅሬታቸውን ካቀረቡ ውስጥ አትሌት ኢሳያስ ዳታ «ፌዴሬሽኑ ምዝገባውን ያካሄደበት ምክንያት ሯጮችን ህጋዊ ለማድረግ ነበር፡፡ የመወዳደሪያ ቁጥሩን ስገዛ መታወቂያ አሳይቼ ቢሆንም በሩጫው ቀን መታወቂያ ይዘህ መምጣት አለብህ የሚል ትዕዛዝ አልሰጡኝም›› በማለት ይገልጻል፡፡\nሌላው ቅሬታ አቅራቢ አትሌት ሳዲቅ ምስጋናውም «ማንነትህን የሚገልጽ መታወቂያ አሳይ ሲሉኝ መታወቂያ የለኝም፣ የፓስፖርቴን ፎቶ በስልኬ ላይ አንስቼዋለሁ፤ እዩትና ፍቀዱልኝ፣ በኋላ መታወቂያዬን አምጥቼ ታረጋግጣላችሁ ብዬ ብለምናቸው አሻፈረኝ አሉ›› ሲል ለዝግጅት ክፍላችን ተናግሯል፡፡ ሲመዘገብ በውድድሩ እለት መታወቂያ ይዞ እንዲመጣ እንዳልተነገረውም ጠቁሟል ፡፡\n«ስለ ውድድሩ ደንብ በበቂ ሁኔታ ግንዛቤ ሳያስጨብጡን መቅጣታቸው ያሳዝናል» ያለው አትሌቱ፣ በየ5 ኪሎ ሜትሩ ምልክት እየተደረገ መሮጡንም ነው የሚናገረው፡፡ የውድድሩ አጠቃላይ ምስል መቀረጹን የጠቀሰው አትሌት ሳዲቅ፣ ምስሉን በማየት ቅሬታቸው በአፋጣኝ ታይቶ ምላሽ እንዲሰጣቸውም ነው የጠየቀው፡፡\nአዲስ ዘመን ጋዜጣ የአትሌቶቹን ቅሬታ መሰረት በማድረግ በዘርፉ የተሰማሩ ባለሙያዎችን አነጋግሯል፡፡ ጀርመን ሀገር የአሰልጣኝነት ስልጠና የወሰዱት ኮማንደር ዓይናለም አዳነ በአትሌቲክስ አሰልጣኝነት እና ዳኝነት ከ40 ዓመታት በላይ ሰርተዋል፡፡ እንደ ኮማንደር ማብራሪያ ከሆነ በየክልሉ የተለያዩ ውድድሮችን ለመዳኘት ሲንቀሳቀሱ መኖራቸውን ያስታውሳሉ፡፡\nአትሌቲክስ ስፖርት ላይ በርካታ ማጭበርበሮች እንደሚከሰቱ የተናገሩት ኮማንደሩ፣ በየትኛውም የአትሌቲክስ ውድድር ላይ ለመሳተፍ ማንነትን የሚያሳይ መታወቂያ እንደሚያስፈልግ ገልጸው፣ መታወቂያ የሌለው አትሌት ከተሳተፈ እንኳ ውጤቱ ሊያዝለት እንደማይገባ የዓለም አቀፉ አትሌቲክስ ማህበር መተዳደሪያ ደንብን ዋቢ አድርገው ያብራራሉ፡፡\nበየትኛውም ውድድር ላይ በቀይ ካርድ የተሰናበተ አትሌትን እንኳ «ሩጫውን እጨርሳለሁ» ካለ በኃይል ማስወጣት እንደማይቻል የገለጹት ኮማንደር ዓይናለም፣ ሩጫውን ለመከታተል የመጡ ደጋፊዎችን በማክበር ብቻ ከትራኩ ከማስወጣት ይልቅ ሮጦ ጨርሶ ውጤቱን አለመያዝ ህጋዊ አሰራር መሆኑን ነው የጠቆሙት፡፡ « በየውድድሩ ላይ የሚመጡ ተመልካቾች የአትሌቲክስ ህጉን በደምብ ስለማያውቁት ተወዳዳሪን ከማስወጣት ይልቅ ሮጦ ጨርሶ ውጤት አለመያዝ ተመራጭ ዘዴ ነው፡፡ በፔፕሲ ማራቶን ውድድር ላይም የተከሰተው ይኸው ነው፡፡ ለተከሰተው ችግር ኃላፊነት መውሰድ ያለባቸው ክለቦች እና በግል የተወዳደሩ አትሌቶች ብቻ ናቸው፡፡ ፌዴሬሽኑ ለዚህ ውድድር በሚል ያዘጋጀው ደንብ ይኖረዋል፡፡ ደንቡን መሰረት አድርገው እንደሚሰሩ እተማመናለሁ፡፡» በማለት አትሌቶቹ የጠየቁት « ውጤታችን ይያዝ» ጥያቄው ህጋዊ አለመሆኑን ጠቁመዋል፡፡\nለረጅም ዓመት በዳኝነት እና በአሰልጣኝነት ያገለገሉት ኮማንደር ዓይናለም የትኛውም ውድድር ሲካሄድ ቀደም ብሎ ለአሰልጣኞች እና ዳኞች የግንዛቤ ማስጨበጫ ፕሮግራም እንደሚዘጋጅ ጠቅሰው፣ የትኛውንም ውድድር ለማዘጋጀት ለአሸናፊዎቹ ሽልማት ከመስጠት ባሻገር በተወዳዳሪዎች ላይ ለሚደርሰው የትኛውም ጉዳት ኃላፊነት እንደሚወስድም ነው የገለጹት፡፡ በዚህ መልኩ በደንቡ ላይ የተቀመጠውን መስፈርት ሳያሟላ ወደ ውድድር የገባ አትሌት ለሚደርስበት ጉዳት አዘጋጆቹ ተጠያቂ እንደማይሆኑም ኮማንደር ዓይናለም ተናግረዋል፡፡\n« በብዙ ውድድሮች ላይ አትሌቶች መታወቂያ ሲጠየቁ ረስተን ነው፡፡ ወይም ደግሞ መታወቂያ ይዛችሁ ኑ የሚል መልዕክት አልተነገረንም ሲሉ እንሰማለን፡፡ ሲጀመር መታወቂያ ይዛችሁ ኑ ባይባልም መታወቂያ መያዝ እንዳለባቸው ጠፍቷቸው አይደለም፡፡ ግማሹ ረሳሁ ግማሹ አልሰማሁም ሊል ይችላል» ያሉት ኮማንደር ዓይናለም፣ይብዛም ይነስም ሰሞኑን ለተከሰተው ችግር ግን ተጠያቂዎቹ ራሳቸው ተሳታፊዎቹ እንጂ የአዲስ አበባ አትሌቲክስ ፌዴሬሽን እንዳልሆነ ተናግረዋል፡፡\nኮማንደር ዓይናለም አክለውም ሰፊ ዝግጅት አድርጎ ለመሮጥ የመጣ እና አውቆም ይሁን ሳያውቅ መታወቂያውን ረስቶ ለመሳተፍ የመጣ አትሌት ከውድድር ከሚታገድ ይልቅ ሩጫው ላይ ተሳትፎ አቋሙን እንዲፈትሽ መደረጉ በራሱ ትልቅ ትብብር መሆኑን ጠቅሰው፣ ከየት እንደመጣ የማይታወቅ አትሌትን ማሳተፍ ደግሞ ሌላ ተጠያቂነትን የሚያመጣ ብልሹ አሰራርን የሚያሰፍን በመሆኑ የፌዴሬሽኑ ውሳኔ አስተማሪ እና ህግን መሰረት ያደረገ መሆኑን ሳይገልጹ አላለፉም፡፡\nበዓለም አቀፉ አትሌቲክስ ህግ ሀገር አቋራጭ ውድድር ሲካሄድ ሯጮቹ በሚያልፉባቸው ቦታዎች ሁሉ በርካታ ዳኞች እንደሚመደቡ የገለጹት ኮማንደር ዓይናለም፣ በየ5 ኪሎ ሜትሩ ምልክት ቢደረግም በመሀል ዳኞችን አዘናግቶ ሾልኩ ሊገባ የሚችል አትሌት ስለሚኖር ከመነሻው መኖር አለመኖሩን በማረጋገጥ ውጤቱ እንደሚሰረዝም ገልጸዋል፡፡\nየአዲስ አበባ አትሌቲክስ ፌዴሬሽን ቴክኒክ ኦፊሰር አቶ አንዱዓለም ያየህይራድ በበኩላቸው ለፔፕሲው ሀገር አቋራጭ ውድድር ጥር 14ቀን2009ዓ.ም ከሚመለከታቸው ባለ ድርሻ አካላት ጋር መክረው ደንብ ማውጣታቸውን ገልጸው፣ በደንቡ መሰረት ምዝገባ አካሂደው ውድድራቸውን ማድረጋቸውን ይናገራሉ፡፡ በደንቡ አንቀጽ 4 ቁጥር 1 ላይ «ማንኛውም የክለብ ተወዳዳሪ የታደሰ ቲሴሪያ ይዞ መቅረብ አለበት፡፡ የታደሰ ቲሴሪያ ያላቀረቡ በውድድሩ ላይ መሳተፍ አይችሉም» እንደሚል የገለጹት ኦፊሰሩ፣በተመሳሳይ አንቀጽ 4 ቁጥር 2 ላይ ደግሞ በሁለት ቡድን ተመዝግቦ የተገኘ ተወዳዳሪ ውጤቱ እንደሚሰረዝ እና በተጨማሪ በውድድሩ ላይ ለተፈጠረው ችግር በደንቡ መሰረት አስፈላጊውን እርምጃ እንደሚወሰድበት በግል መቀመጡን ይናገራሉ፡፡\nበአንቀፅ4 ቁጥር 3 ላይ ደግሞ ማንኛውም የግል ተወዳዳሪ የአዲስ አበባ ነዋሪነቱን የሚገልጽ መታወቂያ ይዞ በመቅረብ መመዝገብ እና መወዳደር እንደሚችልም በግልጽ መቀመጡን አቶ ዓንዱዓለም አመልክተዋል፡፡\nበመተዳደሪያ ደንቡ አንቀጽ 5 ቁጥር 3 ላይ ደግሞ የተወዳዳሪዎች ስም ጥሪ ከውድድሩ መጀመር 45 ደቂቃ ቀደም ብሎ እንደሚካሄድ በግልጽ መቀመጡን የጠቆሙት ኦፊሰሩ፣ በስም ጥሪው ውስጥ ያልተካተተ አትሌት ተወዳድሮ ቢገኝ ያስመዘገበው ውጤት በህጉ መሰረት እንደሚሰረዝ በዝርዝር መቀመጡን የመተዳደሪያ ደንቡን ዋቢ አድርገው ያብራራሉ፡፡ በውድድሩ ደንብ ላይ ግልጽነት ለመፍጠር ዓርብ ጥር 26ቀን 2009ዓ.ም ከተለያዩ ክለቦች ጋር ሰፊ ውይይት ማድረጋቸውን የገለጹት አቶ አንዱዓለም፣ በውድድሩ እለት መታወቂያቸውንና ቲሴሪያቸውን ይዘው ያልቀረቡ አትሌቶች መሳተፍ እንደማይችሉ በዚህች አናሳ ስህተትም ውጤታቸው እንዳይሰረዝ ጥንቃቄ እንዲያደርጉ ከስምምነት ላይ መድረሳቸውን ጠቁመዋል፡፡\n« ወደ ስም ጥሪ ስንገባም መረጃ ያላቀረቡ አትሌቶች መወዳደር እንደማይችሉ ነግረናቸዋል፡፡ ዳኞቹ ምልክት አድርገውባቸው ህጋዊ መረጃ ያቀረቡ ብቻ እንዲሳተፉ አድርገን ውድድሩን አስጀምረናል» ያሉት ኦፊሰሩ አቶ አንዱዓለም፣ በውድድሩ ማጠናቀቂያ ላይ ግን እውቅና ያልተሰጣቸው እና መስፈርቱን ያላሟሉ አትሌቶች መሳተፋቸውን መመልከታቸው እንዳሳዘናቸው ተናግረዋል፡፡ እንደዚህ ዓይነት ውድድሮች ሲዘጋጁ ውድድሩን ሊያበላሹ፣ ሌላ ተልዕኮ ይዘው የሚመጡ አትሌቶች ሊኖሩ ስለሚችሉ ጠንካራ የማጣራት ሥራ እንደሚሰራ የተናገሩት አቶ ዓንዱዓለም ፌዴሬሽናቸውም የዓለም አቀፉን አትሌቲክስ ፌዴሬሽን እና የሀገር አቋራጭ ሩጫ ህጉን መሰረት አድርጎ የአትሌቶቹን ጥያቄ ውድቅ ማድረጉን ተናግረዋል፡፡\nበውድድሩ ላይ ሁለተኛ ሆኖ ያጠናቀቀው የኤልሚ ኤሎንዶው ዓለማየሁ መኮንን አሰልጣኝ በጉዳዩ ላይ አስተያየታቸውን እንዲሰጡን ብንጠይቅም ፍቃደኛ ሳይሆኑ ቀርተዋል፡፡\nየአዲስ አበባ አትሌቲክስ ፌዴሬሽን ባካሄደው 21ኛው የፔፕሲ ማራቶን ውድድር ላይ መጠነኛ ግርግር መፈጠሩ አይዘነጋም፡፡ ለግርግሩ መነሻ ግን በፌዴሬሽኑ የውድድር መተዳደሪያ ደንብ ላይ የተቀመጠውን ህግ በጣሱ አትሌቶች መሆኑ ባለሙያዎቹ አረጋግጠዋል፡፡ ፌዴሬሽኑም የቅሬታ አቅራቢዎቹን አትሌቶች ጥያቄ እንደማይቀበል እና ለችግሩ መፈጠር ምክንያት ራሳቸው በመሆናቸውን ኃላፊነቱን እንዲወስዱ ጠይቋል፡፡\nSunday, 12 February 2017 19:58\nለራሴ ይዣለሁ.....ላንተ አልጨነቅም!\nፕላኔታችንን በተለያዩ ዘርፎች የምትመራው አገረ አሜሪካ አርባ አምስተኛ ፕሬዝዳንቷን ወደ ነጩ ቤተ መንግስት ካስገባች ሰነባብታለች፡፡ ተመራጩ ፕሬዚዳንት ባለፀጋው ዶናልድ ትራምፕ ገና በሲመታቸው ማግስት አስገራሚ ውሳኔዎችን እያሳለፉ በዓለም አቀፍ ደረጃ ብዙ ታዛቢን አፍርተዋል፡፡ ፕሬዚዳንቱ ባሳለፍነው ሳምንት የሰባት ሙስሊም አገሮች ዜጎች ወደ አሜሪካ እንዳይገቡ የጣሉት ክልከላ አነጋጋሪ እንደሆነ ዘልቋል፡፡ የአወዛጋቢውን መሪ ጉዳይ ለአፍታ ገሸሽ አድርጌ በኋሊት ምልሰት አስር መሪዎችን የሚያሻግር ትውስታ ላጋራችሁ፡፡\nእርሳቸው 35ኛው የአሜሪካ ፕሬዚዳንት ነበሩ፡፡ ስማቸው ደግሞ ጆን ኤፍ ኬኔዲ ይሰኛል፡፡ ኬኔዲ በዓለም የፖለቲካ ታሪክ ውስጥ አሜሪካ ብቻ ሳትሆን መላው አለም ካያቸው ታላላቅ መሪዎች አንዱ ነበሩ፡፡ ብርቱ ሰው መሆናቸውም አብዝቶ ይነገራል፡፡ በአምስት አረፍተ ነገር በተጠናቀረ ደብዳቤ ሃርቫርድ ዩንቨርሲቲ እንዲቀበላቸው አሳምነዋል፡፡ (የእንደራሴዎች ምክር ቤት) የኮንግረስ አባልና የአሜሪካ ፕሬዚዳንት በነበሩበት ዘመን የተከፈላቸውን ደመወዝ በሙሉ ለበጎ አላማ ለግሰዋል፡፡ ስለ ጆን ኤፍ ኬኔዲ ድርሳን መዘርዘራችንን ከቀጠልን ጋዜጣው ሞልቶ መፅሃፍ ይወጣዋል፡፡ ታዲያ ምንድነው ስለ ኬኔዲ የምታወራን ትሉ ይሆናል!!!!\nጎበዝ ነገሩ እንዲህ ነው፡፡ የካቲት ስድስት 1962 እ.ኤ.አ መሆኑ ነው፤ ፕሬዚዳንት ጆን ኤፍ ኬኔዲ ፒየር ሳሊንገር የተባለውን የመገናኛ ብዙሃን ሃላፊያቸውን በቀጭን ትዛዝ ቢሮአቸው አስጠሩ፡፡\nሳሊንገር እንኩዋን መጣህ...እባክህ አንድ እርዳታ ፈልጌ ነበር ሲሉ ጠየቁት፡፡\nታዲያ ምን ችግር አለው ...ምን ልርዳዎ? በማለት ሰውዬው ትዛዝ ለመቀበል ተዘጋጀ፡፡\nእስከ ነገ ጠዋት ድረስ አንድ ሺ ፔቲት አፕማን ሲጃራዎችን እንድታመጣልኝ ፈልጌ ነበር፤ ሲሉ አስጠንቅቀው ያዙታል፡፡ በትዛዛቸው የተገረመው ሳሊንገር የተባለውን ፍለጋ ከነጩ ቤተ መንግስት ይወጣል፡፡\nፔቲት አፕማን ሲጃራ በ1844 እ.ኤ.አ በኩባ ሁለት ወንድማማቾች ያቋቋሙት በእጅ የተሰራ የሲጃራ ማምረቻ ድርጅት ነው፡፡ እናላችሁ የተባለውን ፍለጋ የወጣው ሳሊንገር እስከ ምሽት ድረስ የተባለውን ሲጃራ ይሰበስባል፡፡ ወትሮም ቢሆን ፕሬዚዳንት ኬኔዲ ሳሊንገርን ሲሊኩ የታዘዘውን እንደሚያመጣ ያውቁታል፡፡ ምክንያቱም ሳሊንገር ለኩባ ሲጃራ ያለው ፍቅር ከፍ ያለ ስለሆነ በዋሺንግተን ከተማ የሚገኙ ሲጃራ መሸጫዎችን አብጠርጥሮ እንደሚያውቃቸው ስለሚያውቁ ነበር፡፡\nበነጋታው ጠዋት ወደ ነጩ ቤተ መንግስት ተመልሶ ይሄዳል፤ ቢሮው እንደገባ ከፕሬዚዳንቱ ቢሮ የተላከ የስልክ ጥሪ ይቀበለዋል፡፡ ጋሽ ኬኔዲ ነበሩ ...ሄሎ አሁኑኑ ቢሮ እንድትመጣ ብለው ስልኩን ዘጉት፡፡ ሳሊንገር ገና የነጩን ቤተ መንግስት እንቁላላማ ቢሮ በር ከፍቶ ከመግባቱ ችኮላ በሞላበት ድምፀት...ፒሬ ያን ጉዳይ እንዴት አደረከው ብለው ጋሽ ኬኔዲ ይጠይቁታል፡፡ ተቀመጥ እንኳን ያልተባለው ፒየር ሳሊንገር...አለቃ በሚገባ ተሳክቷል ሲል ይመልሳል፡፡\nፕሬዚዳንት ኬኔዲ በፈገግታ እየተሞሉ የጠረጴዛቸውን መሳቢያ ስበው ለሳሊንገር ረጅም ወረቀት ያቀብሉታል፡፡ ስማ ወዳጄ ከዚህ ሰአት ጀምሮ ማንኛውም የኩባ ምርት በአገራችን ውስጥ የተከለከለ ኮትሮባንድ መሆኑን የሚገልፅ የንግድ ማአቀብ ነው፡፡\n...በል እንግዲህ እንደተለመደው ዉጣና ...ለአሜሪካውያን ክልከላውን አንብብላቸው፡፡ ሲሉ ዳግም ትዛዝ ያስተላልፋሉ፡፡ የተባለውን ለአለም ሊያረዳ፤ ፒየር ሳሊንገር ጋዜጠኞችን ሲጠራ ያኔ ወጣት አሜሪካውያን በትዊስት ዳንስ ወገባቸውን እየፈተኑ ነበር፡፡ አሜሪካውያን ጨረቃ ላይ ሰው አላሳፈሩም...ያኔ ያኔ የዛሬ 55 አመት፡፡\nዘመን ነጉዶ ጊዜ አልፎ ... ዛሬ ላይ ፕሬዚዳንት ጆን ኤፍ ኬኔዲ የፊደል ካስትሮ ሶሻሊስታዊ ስርአትን ለማሽመድመድ የጣሉትን የንግድ ማአቀብ ተቺዎች አፍ ሲወድቅ የማይረባ ፖሊሲ አስብሎታል፡፡ ለፊደልና ወንድማቸው ራውል ካስትሮ የተመዘዘው የኬኔዲ ሰይፍ ተራ ኩባውያንን በድህነት ቀልቷል፡፡ ኩባ እስከ 2012 እ.ኤ.አ በዚህ መአቀብ ምክንያት ወደ አንድ ትሪልዮን ዶላር ተነፍጋለች፡፡\nጋሽ ኬኔዲ ለራሳቸው የሱስ መሻት ሲጃራቸውን አስገዝተው እያጨሱ በሰው ተገድለው ሞቱ፡፡ ያልሞተው ማአቀባቸው ብዙ የኔ ቢጤዎችን ፈጥሮ ከግማሽ ክፍለ ዘመን በላይ ኖሮ አርጅቷል፡፡ የቀድሞው ፕሬዚዳንት ኦባማ ሃቫና ሄደው ቡቱቶውን ቀዳደዱት እንጂ፡፡\n...ዘመን ተለውጦ ጋሽ ትራንፕ ጋር ደረሰና የኬኔዲን ሲጃራ ወደ ስደተኝነት ለወጠው፡፡ ትራንፕ ሆዬ ለራሳቸው ሶስተኛ ሚስታቸውን ስደተኛዋን ካገቡ በሁዋላ ስደተኛ ወደ አሜሪካ ዝር እንዳይል ማለታቸው ...ግርም ከማለት አልፎ ይገራርማል፡፡ ፕሬዚዳንት ትራምፕ እ.ኤ.አ በ2002 የሜላንያን የትውልድ አገር ስሎቬንያን ለሶስት ሰአታት ይጎበኛል፡፡ እሷን ከመተዋወቁ ከሁለት አመት ቀድሞ መሆኑ ነው፡፡ ታዲያ አገር ብቻ አልጎበኘም የአገሪቷን መለሎም ማግባት ተመኘ፤ ሜላንያ ክናውስን ጠቀለላት፡፡ የሜላንያ አባት የስሎቫኒያ ሶሻሊስት ፓርቲ አባል ነበሩ፡፡ ሜላንያ ትራንፕ የአሜሪካን አፈር የረገጠችው በ1997 እ.ኤ.አ ነው፡፡ ለሞዴልነት ስራ ነው የተስፋይቱን ምድር የረገጠችው፡፡ አሜሪካ በስደተኝነት የገባችው ሴት የአሜሪካ ቀዳማዊት እመቤት መሆን ችላለች፡፡ አቦ ይመቻት፡፡ ሰው የሚሰደደው እንዲያልፍለት አይደል እንዴ!!!!!...እንኳን አለፈላት ነው የሚባለው፡፡ እረ ሌላም ይጨምርላት፡፡\nየሚገርመው የባልየው ነው፡፡ የመጀመሪያ ባለቤቱ የቼክ ሪፐብሊክ ዜጋዋ ኢቫና ትራምፕ ነች፤ ሶስተኛዋም ሜላንያ ትራምፕ ስሎቬኒያዊ፡፡ ከስደተኛ ትደር መስርቶ ከስደተኛ ጀርመናዊ አያት ተወልደው ‹‹ስደተኛ አይነ ውሃው አያምረኝም›› ማለት ምን የሚሉት ነው፡፡ ታሪክ እራሱን መለዮ ቀይሮ ደገመ ከማለት ውጪ፡፡ ፐሬዚዳንት ኬኔዲ ለራሳቸው ሲጃራቸውን ሸምተው የኩባ ሲጃራም ሆነ ሌላ ሸቀጥ ‹‹ክልክል ነው›› ብለው ማአቀብ ጣሉ፡፡ ትራምፕ ደገሞ ሰሞኑን ከስደተኛ ሚስቶች ተጋብተውና ተዋልደው....ከስደተኛ ቤተሰባዊ ሃረግ ተገኝተው የሰባት ሃገራትን ዜጎች ወደ አሜሪካ እንዳይገቡ አገዱ፡፡ እኔ ሲመስለኝ ፕሬዚዳንት ጆን ኤፍ ኬኔዲ እና ዶናልድ ትራምፕ ለአሜሪካ ህዝብ እንዲህ ያሉት ይመስለኛል...ለራሴ ይዣለሁ...ላንተ አልጨነቅም፡፡\nለሟች (ጆን ኤፍ ኬኔዲ) አፈሩን ያቅልላቸው እላለሁ፡፡ ሙት ወቃሽ መሆን ሳይሆን ከሞተ ታሪክ መማርና ማስተማር ይበልጣል፡፡ ጎበዝ በቁማቸው ... በቁማችን እየተወዛገቡ ለሚያወዛግቡን ዶናልድ ትራምፕ ግን የምላቸው አለኝ፡፡ በነገራችን ላይ የቀድሞው ፕሬዚዳንት ኦባማ በድህረ ፕሬዚዳንትነት ዘመናቸው የመጀመሪያ ሳምንታት ውብ የመዝናኛ ደሴቶችን እያካለሉ የፖለቲካ ‹‹አንጎቨራቸውን›› ሲያላቅቁ ሰንብተዋል፡፡ ወዲህ ደግሞ ገና በስልጣናቸው ዘመን ማለዳ ትራምፕ ፍሎሪዳ በሚገኝ የግል እርስታቸው ‹‹ማራ ሎጎ›› በተሰኘው ውብ ክለብ ሲፍታቱ (ለስልጣንም ጫጉላ አለውንዴ?) ከርመዋል፡፡\nእኛም እንዴት ነው ነገሩ፤ እኚህ የሁለት ዓለም ሰዎች በየፊናቸው የመንፈስ ቀለቡን ተያያዙትሳ? ብለን ብንጠይቅ አይገርምም፡፡ ለነገሩ ኦባማ ከስምንት ዓመት በፊት ወደ ነጩ ቤት ይዘው የገቡት ደማቅ ጥቁር ፀጉር ሲወጡ የሽሮ ሜዳ አገር ልብስ መስሎ ነው፡፡ በመሆኑም መዝናናታቸውን በቅናት መንፈስ አናየውም፡፡ ወዳጄ የነጩ ቤት ወንበር የአንድ ነጠላ አገር ጉዳይ አልፎ የዓለም ፖለቲካ መዘወሪያ ሳሎን በመሆኑ ለውጡ ባይገርምም የትራምፕ ቀድሞ መዝናናት ግን ‹‹ፀጉሬ እንደሆነ አንዴ ግራጫ ሆኗል›› የሚሉ አስመስሏል? በእርግርጥ መዝናናት ደግ ነው።መዝናኛው ከተገኘ፡፡ ‹‹ማራ ሎጎ›› የሚለው ቃል በእስፓኝ ቋንቋ በሃይቅና ባህር መካከል ያለ ቦታ ማለት ነው፡፡ ወይኔ...እንዴት የሚያምር ቦታ እንደሆነ በቀልባቹ ሳሉት...ኡ..ኡ... ኡፍፍፍፍፍፍ ቦታው ሲያምር፡፡\nታዲያ እዚህ የሚያምር ቦታ ሆነው የማያምር ጉዳይ በትውተር ሰሌዳቸው ሲሞነጫጭሩ (የስንቱን ጭንቅላት በነገር እንደሞነጫጨሩት ልብ ባሉት) የከረሙት ጋሽ ትራምፕ እንደ ማራ ሎጎ ክለቦች በሃይቅና ባህር መካከል ያለ መሬት መሆን አይችሉም፡፡ ሁለት ምርጫ አለዎት፤ አንድም ወደ ሃይቁ መጥለቅ ወይም ወደ ባህሩ መስጠም፡፡ ሁለቱም ውስጥ በአንድ ጊዜ መዋኘት አይቻልም፡፡ አንዱን ይምረጡ።በፕላኔታችን ላይ በተቀመጠሎት ክፍት ቦታ ላይ ፍቅር ወይስ ጥላቻን ያስገባሉ፡፡\nምርጫው የእርሶ ነው፡፡ እኔ ግን፤ ከውሳኔዎት በፊት የጋሽ ጥላሁን ገሰሰን ‹‹በየት ነው መንገዱ?›› የምትለዋን ዜማ ከስቴዲዮም ዙሪያ አስተርጓሚ ቀጥረውም ቢሆን ዜማዋን ኮምክመው ቢወስኑ... ውሳኔዎት አዱኛን ፎንቃ...በፎንቃ...ከማድረግ አልፎ ፍቅር መግቦት አለማችንን ያማረች ያደርጋታል የሚል ቁርጥ...ስምጥ...ጥልቅ እምነት አለኝ፡፡\nበየት ነው መንገዱ?\nእባካቹ ሰዎች ውሰዱኝ ስትሄዱ\nፍቅር ጋር መድረሻ በየት ነው መንገዱ\nእሩቅ ነው ወይስ ቅርብ መኖሪያ መንደሩ\nግድ የለኝም እኔ ውሎ ለማደሩ\nያምራል ወይ በቅርፁ የፍቅር አዳራሽ\nኗሪ ቤት አለው ወይ ወይስ ይሆን ፈራሽ\nዙሪያ አጥር አለው ወይ ወይስ ነው ወይ ሜዳ\nቦታስ ትርፍ አለው ወይ ማረፊያ ለእንግዳ\nጥያቄ እስቲ ላቅርብ እንዲያው ለነገሩ\nበየት በኩል ይሆን የፍቅር ሀገሩ\nምን አይነት ነው ከቶ መውረጃና መውጫው\nየፍቅር ማረፊያ ዋና መቀመጫው\nየታወቀ ነው ወይ ጠቅላላ ታሪኩ\nቤቱስ ለመሆኑ ምን አይነት ነው መልኩ\nፍቅርን ተመልክቼ ከልቤ እንዳደንቀው\nበዝርዝር አስረዱኝ መንገዱን ልወቀው\n......መልካም ማሰብ ሙዴ ነው!......\nSunday, 12 February 2017 19:55\n‹‹ሳይንሳዊ አስተሳሰብ ያለው መሪ እና ማህበረሰብ ያስፈልገናል››- ዶክተር አቡሽ አያሌው\nየዛሬው ‹‹የህይወት እንዲህ ናት›› አምድ እንግዳችን ከ20 በላይ መፅሃፍትን ለተደራሲያን ያቀረቡ፣ በተለያዩ የህይወት ውጣ ውረድ ውስጥ ያለፉ እና አሁንም ከሕይወት ጋር ግብ ግብ የገጠሙ እና ነገ የተሻለ እንዲሆን የሚጓጉ ጎልማሳ ናቸው፡፡ ከሕይወታቸውና ተሞክሯቸው እንሆ! መልካም ንባብ፡፡\nውልደት እና ዕድገት\nበወቅቱ ከሃምሳ የማይበልጡ አባወራዎች በሚኖሩባትና ደቡብ ወሎ በምትገኘው ቀይ አፈር በ1967 ዓ.ም አንድ ህፃን ተቀላቀለ፡፡ ነዋሪው በእልልታ እንኳ ከእናትህ ማሕፀን ወደ ምድር መጣህልን ብለው በደስታ ተቀበሉት፡፡ ‹‹እከሊት ወለደች›› ተብሎም ተወራ፡፡በባህሉ መሰረት ገንፎ ተገንፍቶ ጎረቤትም ተጠርቶ ብስራት ሆነ፡፡ ይህ ህጻን ከፍ ሲል አቡሽ አሉት፡፡ ይኸው ያኔ እንደቀልድ የወጣለት ስም ዛሬም ይጠራበታል፡:በሕይወት ውጣ ውረድ ውስጥ በትምህርት ተገርቶም ዶክተር የሚል ማዕረግ ተጎናፀፈ፡፡ በተወለደበት ቀይ አፈር አካባቢ እስከ አምስተኛ ክፍል ተምሯል፡፡\nአቡሽ አንድ አመት ተኩል ሲሆነው ነበር እናት እና አባቱ በድንገት የተለያዩት፡፡ እናም አቡሽን የማሳዳግ ዕጣ ፈንታ በአያቱ ጫንቃ ላይ አረፈ፡፡ እናም የእናት ጡት ብቻ ይመገብ የነበረው ሕጻን እናቱን እያስታወሰ በጣም ቀጨጨ፡:: አቡሽ ገና በህፃንነቱ ከተፈጥሮ ጋር ግብግብ ገጠመ፡፡ የጤናው ጉዳይ ፈተና ውስጥ ገባ፡፡ ሴት አያቱ ጠንካራ ነበሩ እና እንደምንም ምግብ አለማመዱት፤ እንደ አካባቢው ማህበረሰብም በምክር እየገሩ አሳደጉት:፡ ፊደል መለየትና የቀለሙንም ዓለም በቄስ ትምህርት ቤት ጀመረው፡፡ በሂደትም በዚያው ቀይ አፈር መደበኛ ትምህርት ጀመረ፡፡\nለትምህርት የደረሰው ሕፃን ገና በልጅነቱ የአጭር ርቀት እይታ ችግር (short sight) አጋጥሞት ነበር፡፡ በጊዜው ችግሩን የሚረዳው ሰው አልነበረም፡፡የሚቀመጠው ኋላ ወንበር ላይ ነበር፡፡ ግድግዳው በጭቃ በተሰራው ትምህርት ቤት ልጅነቱን አጣጣመ፡፡ በእይታ ችግር ምክንያት ሁለት ዓመት አንደኛ ክፍል መድገም ግድ ሆነበት፡፡ የኋላ ኋላ የትምህርት ቤቱ ርዕሠ መምህር ችግሩን በመገንዛበቸው ከፊት እንዲቀመጥ አደረጉት፡፡ አንደኛ ክፍል መድገሙ ቀርቶ ሁለተኛ ክፍል እንዲገባ አደረጉት፡፡ እናም በዚህ ሂደት ቀድሞ ያልተጣጣሙት አቡሽ እና ፊደል እጅና ጓንት ሆኑ፡፡ አቡሽ ፊደል ማጥመድ ጀመረ፡፡ ሌሎች ተማሪዎች ደግሞ አቡሽ እንዲያስጠናቸው በሚቻላቸው አቅም ሁሉ ያጠምዱት ጀመሩ፡፡\nየአያት ልጅ ቅምጥል\nአቡሽ ከልጅነት ጀምሮ ብዙም አይታዘዝም፡፡ የንባብ ልዩ ፍቅር ነበረው፡፡ይኸው ለዛሬ ማንነቱም ፈር ቀዶለታል፡፡ አንባቢ መሆኑም የቀለም ቀንድ አድርጎታል፡፡ አልፎ አልፎ መረብ ኳስ ላይ ቋሚ ተሰላፊ ሆኖ የስፖርት ብቃቱን ያሳይ ነበር፡፡ ብቻ በአያት ፍቅር ታጅቦ የሥኬትን መስመር ከማለዳው ተቆናጠጠ፡፡\nአቡሽ እስከ አምስተኛ ክፍል ቀይ አፈር ተማረ፡፡ ትምህርቱን ለመቀጠል በእግር ሦስት ሰዓት ተጉዞ ደጎሎ የሚባል አካባቢ ለመማር ተገደደ፡፡ ሲሄድ ለሳምንት የሚሆን ስንቅ ዳቦ አንዴ ተጋጋሮ ይሰጠዋል፡፡ ይህ ሕይወት ግን ፈታኝ ነበር፡፡ እናም አንድ ነገር ለማሰብ ተገደደ፡፡አባቱ አቶ አያሌው ሃሳብና ናፍቆት እንዳነሆለላቸው እና ልጃቸውን በጥሩ ሁኔታ ማስተማር እንደሚፈልጉ የልጃቸው ጉዳይም እንቅልፍ እንደነሳቸው አስመስሎ የፈጠራ ደብዳቤ ፃፈ፡፡\nደብዳቤውን ከአንድ መልዕክተኛ እንደተቀበለም ለአያቱ ነገራቸው፡፡ የሚያነበው ሰው ስላልነበረ እራሱ በሚያሳዝን አባታዊ ቅላፄ ለአያቱ አነበበላቸው፡፡ ድርሰቱን ፅፎ እራሱ ተወናይ የሆነበት ደብዳቤ መሆኑን ዛሬ ላይ ሆኖ የኋሊት በትዝታ እየጋለበ ሲያስታውሰው ንግግሩን ሳይጨርስ ሳቅ ይቀድመዋል፡፡እናም አያቱ ደብዳቤው ሲነበብላቸው በአይናቸው እንባ እያቀረሩ ከራሳቸው ጋር ሙግት ገጠሙ፡፡ እንዴት ብለው ልጅን ከአባቱ ይለያዩ? ወዲህ ለማመን ተቸገሩ፡፡ እስከ ዛሬ ያልጠየቀህ አባትህ ዛሬ ስለምን ይህን ለማድረግ አሰበ ብለው ጠየቁት፡፡ ኋላ ላይ ግን ከውሳኔ ላይ ደርሰው አቡሽን ወደ አባቱ ዘንድ ደሴ ሰደዱት፡፡\nወደ አዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲ\nአቡሽ እስከ 12ተኛ ክፍል በደሴ ተማረ፡፡ በብሔራዊ ፈተና አራት ነጥብ ስላመጣ በ1986 ዓ.ም አዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲን ተቀላቀለ፡፡ አባት ልጃቸውን አስከትለው እየመከሩ ዩኒቨርሲቲ አደረሱት፡፡ አቡሽ ከፍተኛ ውጤት ስለነበረው የህክምና ትምህርት ክፍል እንዲማር ተደለደለ፡፡ ያኔ የሚኖረው ሳባ የሚባለው የተማሪዎች ህንጻ ላይ ነበር ፡፡ ለመጀመሪያ ጊዜ በትልቅ ህንፃ ላይ መኖሩ በወቅቱ አግራሞት እንደፈጠረበት ያስታውሳል፡፡ የዩኒቨርሲቲ ሕይወትም ቀጠለ፡፡ የግቢው ማህበረሰብን መለማመድም እንዲሁ፡፡\nአቡ፣ አቡሽ እና ፍቅር\nአቡሽ የስድስተኛ ዓመት ተማሪ ሳለ አቡ ከሚባል ጓደኛው ጋር ወደ ሽሮ ሜዳ ያቀናሉ፡፡ እናም አቡ ከአንዲት እንስት ጋር አቡሽን አስተዋወቀው፡፡ ግንኙነቱ ተጠናከረ፡፡ ጨዋታውም ደራ፡፡በአጋጣሚ ፍቅር ተጀመረ፡፡የህክምና ትምህርቱን ሲያጠናቅቅ አቡሽ ከተማሪነት ወደ ዶክተርነት ተሸጋገረ፡፡ ከጓደኛቸው ጋር እንኳን ደስ ያለህ ተባባሉ፡፡ ፍቅራቸው ከተማሪነት እስከ ምረቃ ብሎም እስካሁን ቀጥሏል፡፡\nከምረቃ በኋላ ሰሜን ሸዋ ዞን ምንጃር ወረዳ አረርቲ ጤና ጣቢያ ተመድበው ስራ ጀመሩ፡፡ በመንግስት ተቋም ለአንድ ዓመት ለጥቂት ጊዜ ደግሞ በግል ጤና ተቋማት ተቀጥረው ሰሩ፡፡ ምንጃር ተመድበው ሲሰሩ አገሬው በወቅቱ ፀብኛ በመሆኑ ቁስለኛ መብዛቱ ዛሬም ትዝ ይላቸዋል፡፡ ወዲህ የማህበረሰቡ እንግዳ ተቀባይነት አስገራሚ ነበር፡፡ለመጀመሪያ ጊዜ በአንድ ሺ 250 ብር ወርሃዊ ደመወዝ እየተከፈላቸው የምንጃር ነጭ ጤፍ እንጀራ እየገመደሉ የቆዩበትን ጊዜ አይዘነጉትም፡፡ይሁንና ከአንድ ዓመት ቆይታ በኋላ ከአረርቲ ጤና ጣቢያ ጋር ፍቺ ፈፀሙ፡፡\nበወቅቱ በተማሪነት ዘመናቸው ፍቅረኛቸው አዲስ አበባ ነበሩ፡፡ በጤናው ዘርፍ በቢዝነስ ላይ የመሰማራት እቅድም ነበራቸው፡፡ በተለይ ማህበረሰቡን በብዛት ለማግኘት በሚቻልበት ዘዴ ላይ ያስቡ ነበር፡፡ወደ ውጭ አገር የመሄድ ሃሳብም እንደደራሽ ውሃ ድንገት ይመጣ እና ወሰድ መለስ ያደርጋቸዋል፡፡ በመጨረሻም አዲስ አበባ በመምጣት ሜዲካል የምትባል ጋዜጣ መሰረቱ፡፡ የህክምና ምርምር ውጤቶችን እና ሌሎች ምንጮችን ዋቢ በማድረግ ብሎም የአገሪቱን የህክምና ደረጃና ጥበብ የደረሰበትንና በጤናው ላይ ያተኮሩ መረጃዎችን ለተደራሲያን ያቀርቡ ጀመር፡፡ በዚህ ሂደት ከበርካታ አንባቢያ አድናቆት እየጎረፉ መጠነኛ እውቅና አብሮ መጣ፡፡\n‹‹…ሞቻለሁ ብዬ አስባለሁ…››\nሜዲካል ጋዜጣ በወቅቱ ደንበኞቿን የምታስተናግድበት አምድ ነበራት፡፡ በተለይ ማህበራዊ እና ሥነ ልቦናዊ ቀውስ የገጠማቸውን በመታደግ ለበርካቶች ባለውለታ ነች፡፡ ከዕለታት አንድ ቀን ከአንባቢ የደረሰ ደብዳቤ እንዲህ ይላል፡፡‹‹ከ--- ወር ጀምሮ ሞቻለሁ ብዬ አስባለሁ… እባካችሁ ምከሩኝ›› የሚል ተማፅኖ ነበር የደብዳቤው መልዕክት፡፡ እናም ይህ አስገራሚ ደብደቤ ዶክተር አቡሽ አያሌውን እና የሜዲካል ጋዜጣ ቤተሰብን ግራ ያጋባል፡፡ ይህን ሰው በስልክ ማስረዳት ከባድ ነበር፡፡ ባለጉዳዩ በከፍተኛ ደረጃ ሃሳብ በማብዛት ወደ መጥፎ አዝማሚያ መግባቱን በመገንዘብ ከችግሩ ለማላቀቅ ተደጋጋሚ ምክር ሰጥተውት ወደ መደበኛ ሕይወቱ እንዲገባ ሞክረዋል፡፡\nበ1997 ዓ.ም ደግሞ አንዲት ወደ አሜሪካ ለመሄድ የተዘጋጀች እንስት በደሟ ውስጥ ኤች አይ ቪ ቫይረስ በመገኘቱ ወደ አሜሪካ መሄዱ ህልም ሆነባት፡፡ ሁኔታው ሲያሳስባት መፍትሄ እንዲሰጧት ወደ ሜዲካል ጋዜጣ ዝግጅት ክፍል ደብዳቤ ጻፈች፡፡ በሦስት ቀን መልስ ካልተሰጣት እራሷን እንደምታጠፋ እና የወንድ ጓደኛ እንደምትፈልግ አሳሰበች፡፡ እናም ልጅቷን ቀድመው ማነጋገራቸውንና ሕይወቷን ማትረፉቸውን ያስታውሳሉ፡፡ በኋላም ቫይረሱ በደማቸው ያለ ሰዎች አሜሪካ ወደ ግዛቷ መግባት እንደሚችሉ ስትፈቅድ ልጅቷ ከጓደኛዋ ጋር ሄዳለች፡፡ ከዚህ ጊዜ ጀምሮ ቫይረሱ በደማቸው ውስጥ የሚገኝ ትዳር ፈላጊዎች የሚገናኙበትና የሚስተናገዱበት አምድ በመጀመርም በርካቶች ሦሶት ጉልቻ መስርተዋል፡፡ ይህ ለዶክተር አቡሽ አያሌው በሜዴካል ጋዜጣ የማይረሳ ትውስታቸው ነው፡፡\nከጋዜጣ ወደ መፅሃፍት\nዶክተር አቡሽ ከ20 በላይ መፅሃፎችን ፅፈዋል፡፡ የመጀመሪያ መፅሐፋቸው ‹‹የጂነስ ተማሪዎች ሚስጥር›› የሚለው ነበር፡፡ የሶስተኛ አመት ተማሪ ሆነው የጠነሰሱት ሃሳብ ነበር፡፡ በወቅቱ አጋዥ በማጣታቸው ስራ እስኪጀምሩ መፅሃፍ ማሳተም አልቻሉም ነበር፡፡ አብዛኞቹ በሜዲካል ጋዜጣ ይወጡ የነበሩ ፅፎች ወደ መፅሐፍነት ተቀይረዋል፡፡ በተለይ በስነ ልቦና፣ በቢዝነስ ስኬት፣ በጤና፣ በትምህርት፤ በዩኒቨርሳል ሳንይንስ እና ሌሎች ጉዳዮች ላይ ያተኮሩ መፅፍትን በብዛት ለተደራሲያን አድርሰዋል፡፡ ፖለቲካንም በጨረፍታ ነካክተዋል፡፡\nካይዘን፤ ዘ ማይንድ፤ የጂነስ ተማሪዎች ሚስጥር የተሰኙት መፅሃፎቻቸው እያንዳንዳቸው ከ30ሺ በላይ ኮፒ ታትመዋል፡፡ አሁንም እነዚህ መፅሐፎች በየዓመቱ ከ5ሺ ኮፒ በላይ ይታተማሉ፡፡ በርካቶች መፅሃፉን አንብበው ህይወቴ ተቀይሯል የሚል አስተያየት መስጠታቸው ለበለጠ ስራ አነሳስቷቸዋል፡፡ በትውልዱ ላይም በትንሹም ቢሆን መልካም አሻራ ማስቀማጣቸውን ያመላክታቸዋል፡፡ መፅሃፍ ከቢዝነስ አኳያ አዋጭ ባይሆንም ለትውልድ እውቀት ማስተላላፍ ላይ ያተኮሩ በመሆኑ ደስታቸው ወደር የለውም፡፡\nአዋቂነት ወይስ ታዋቂነት?\nዶክተር አቡሽ ‹‹የሰው ልጅ የተወለደው ችግር ፈቺ ሆኖ ነው፡፡ ችግሮች ከእኛ በላይ ከሆኑ እንጠፋለን አሊያም የትም አንደርስም›› ይላሉ፡፡ ለዚህ ደግሞ እውቀት ግድ ነው፡፡ ይህን ታሳቢ ያደረጉ እና ችግር ፈቺ የሆኑ ሳይንሳዊ መፅሃፎች ላይ አተኩረዋል፡፡ ድርሰታቸው በአብዛኛው ትምህርት ሊሰጡ በሚችሉ እና በትውልድ ውስጥ መልካም አሻራ ጥለው በሚያልፉት ጉዳዮች ላይ ማጠንጠናቸው ደስታቸውን ጥግ ያደርሰዋል፡፡\nመፅሃፎቹ ገንዘብ ከማስገኘታቸው በላይ በቤተሰባቸው ላይ አዎንታዊ ጫና ፈጥሯል፡፡ እውቀት ከራስ ይጀምራል የሚለውን አስተሳሰብ በቤተሰባቸውም ተግባራዊ ያደርጋሉ፡፡ ዶክተር አቡሽ እናት እና አባታቸው ገና እርሳቸው ጨቅላ ሳሉ መለያየታቸው በእርሳቸው ዘንድ ትምህርትም፣ ጥንካሬም ብሎም ቁጭት ጥሎላቸው አልፏል፡፡ ከትዳር በፊት እና በትዳር ውስጥ ስለሚደረግ ሥነ ልቦናዊ ዝግጅም ዘማይንድ በሚል በመፅሃፋቸው በሚገባ አትተዋል፡፡ በመፅሀፎቹ ውስጥ የእኔ ድርሻ እውቀትን ማሳወቅ ነው የሚል እምነት አላቸው፡፡ በሂደት ስራቸው አስተዋወቃቸው፡፡ እናም መጀመሪያ አዋቂ መሆናቸው ከአዋቂነት ወደ ታዋቂነት መንገድ እያመራቸው እንደሆነም ያምናሉ፡፡\nጉዞ ወደ ዲጅታል …\nሚዲካል ጋዜጣ ቀርታ ሜዲካል መፅሄት እየታተመች ነው፡፡ መፅሄቷ 20ሺ ኮፒ ትታተም የነበረ ሲሆን፤ አሁን ወደ አምስት ሺ ዝቅ ብላለች፡፡ የሰው አኗኗር ተቀይሯል፡፡ ሰው ከቴክኖሎጂ ጋር በየእለቱ መነጋገር በመጀመሩ በዲጅታል ዘመን ዲጅታል አስተሳሰብ ይዘው ደንበኞቻቸውን ለማግኘት ዝግጅት አጠናቀዋል፡፡ በቀጣይ ስድስት ወር ውስጥ ‹‹ዶክተር አቡሽ ዶት ኮም›› በሚል በዩቲዩብ ደንበኞቻቸውን ያገኛሉ፡፡\nበዚህም ስራ ፈጠራን፤ የስኬት መንገድ፤ ወጣትነት እና ችግሮቻቸው እንዲሁም መፍትሄዎቻቸው ላይ ያተኮሩ አጫጭርና አስተማሪ መረጃዎች በድምጽ እና በምስል የመልቀቅ ሂደት ላይ ናቸው፡፡ በዚህም ሚሊዮን ተከታዮችን ለማፍራትና ተደራሽነትን ለማስፋት ብሎም ማህበራዊ ችግሮችን ለማቃለል እንደሚጥሩ ይናገራሉ፡፡\nፓወር ሃውስ የሚባል የስልጠና ማዕከል አላቸው፡፡ ለሆቴሎች፣ ለህክምና ድርጅቶች፣ ለፋብሪካዎች እና ለሌሎች ድርጅቶች አመራሮች እና ሠራተኞች ስልጠና ይሰጣሉ፡፡ ሲስተም ዲቭሎፕመንት ላይ ይሰራሉ፡፡ ጣፋጭ ቢዝነስ የተሰኘ ፕሮግራምም በፋና ኤፍ ኤም ያስተላልፋሉ ፡፡ በቀጣይም በፋና የቴሌቪዥን እስክሪን ብቅ ለማለትም በመነጋገር ላይ ናቸው፡፡ በአሁኑ ወቅት 25 ቋሚ እና 14 ጊዜያዊ ሠራተኞች አሏቸው፡፡ ነገር ግን እነዚህ ሰዎች ዘላለም አብረዋቸው እንዲቆዩ አይፈልጉም፡፡ ይልቅስ ፍላጎታቸው ‹‹እሳት የላሱ›› የቢዝነስ ሰዎች እንዲሆኑ ነው፡፡ በሥራቸውም ላይ ጠንካራ እንዲሆኑ ሙያዊ እገዛ ያደርጋሉ፡፡ በዚህ መንገድም በርካታ ሰራተኞችን ወደ ተሻለ ደረጃ አድርሰዋል፡፡ በቅርቡም ‹‹ዶክተር አቡሽ ዶት ኮም›› ላይ ሚሊዮን ተከታዮችን እና ሚሊዮን ሥራ ፈጣሪ ኢትዮጵያዊያን እና አፍሪካዊ ባለ ራዕይ ወጣቶችን ለማፍራት ይተጋሉ፡፡\nየማያበራ ዕውቀት መሻት\nዶክተር አቡሽ አያሌው አጫጭር ስልጠናዎችን በመውሰድ የበለጠ ልምድ አዳብረዋል፡፡ ግን ስራቸውን የበለጠ ለማጠናከር መማር እንዳለባቸው ያምናሉ፡፡ የቤተሰብ ጊዜ በመሰዋት ዌስተርን ዩኒቨርሲቲ ኮሌጅ እና የአሜሪካው ሊንከን ዩኒቨርሲቲ በጋራ በኢትዮጵያ በከፈቱት ተቋም በጥር 2009 ዓ.ም አራት ነጥብ በማምጣት የወርቅ ዋንጫ ወስደው በቢዝነስ አስተዳደር ሁለተኛ ዲግሪያቸውን አግኝተዋል፡፡ በቀጣይም እንደ አመቺነቱ በዚህ የትምህርት ዘርፍ ዶክትሬታቸውን የመማር ህልም አላቸው፡፡\nዶክተር አቡሽ በአፍሪካ ደረጃ የተማረ እና ምርጥ ሥራ አስፈፃሚ የመሆን ህልም አላቸው፡፡ በዓለም አቀፍ ደረጃም አንቱ ለመባል ይሻሉ፡፡ በትላልቅ ዓለም አቀፍ ዩኒቨርሲቲዎች የማስተማር እና አገራቸውን፣ አፍሪካን ብሎም ዓለምን የሚጠቅም ጥናት የመስራት ፍላጎት አላቸው፡፡\nፖለቲካን መፍራት ወይስ ማመዛዘን?\n‹‹እኔ ሳይንሳዊ በሆነ መረጃ ላይ ተመስርቼ መናገር እፈልጋለሁ፡፡ ሳላውቅ መናገር በጣም እፈራለሁ›› ይህ የዶክተር አቡሽ አቋም ነው፡፡ በዚህ አቋማቸው አንዳንዶች የኢህአዴግ ደጋፊ ነህ ይሏቸዋል፡፡ በሌላ ጽንፍ ተቃዋሚ ነህ ሚሉም አሉ፡፡ ግን እርሳቸው ሁል ጊዜ ሚዛናዊ ንግግር መናገር ይፈልጋሉ፡፡ በአሁኑ ወቅት መሻሻልም ሆነ መጠናከር ያለበት ነገር እንዳለ ያምናሉ፡፡ ግን ፖለቲካ ላለመፍራታቸው ዶሴ መዘው መረጃ ያቀርባሉ፡፡ በቅርቡም ፖለቲካ ላይ ያጠነጠነ ‹‹የማያባሩ አብዮቶች›› በሚል መፅሃፍ ፅፈዋል፡፡ በአውሮፓ እና አሜሪካ አገር ዘላቂነት ያለው መረጋጋት እና እድገት ለምን እኛ ዘንድ አይኖርም በሚል የሚሞግት መፅሃፍ ነው፡፡ ድህነት እና ጦርነት ለምን የእኛ መለያ ይሆናል ሲሉም ነው የሚሞግቱት፡፡ በቀጣይም ይህ ሃሳባቸው የፀና ነው፡፡ በእርሳቸው እምነት ‹‹ሳይንሳዊ አስተሳሰብ ያለው መሪ እና ማህበረሰብ›› ያስፈልገናል የሚለው ነው፡፡\nምስጋና እና ሽልማት\nበኒዮርክ የሚገኘው ዩኒቨርሳል ፒስ ፌዴሬሽን የሠላም አምባሳደርነት ማዕረግ አበርክቶላቸዋል፡፡ ይህም የተሰጣቸው በአገሪቱ ውስጥ ለማህበራዊ ሕይወት ያበረከቱትን ሚና ከግምት ውስጥ በማስገባት ነበር፡፡ በኢትዮጵያ የበጎ ሥነ ምግባር አምባሳደር ሆነው ተሸልመዋል፡፡ በቅርቡም ከሠራተኞቻቸው የተበረከተላቸው የአድናቆት እና ምስጋና ስጦታ መቼም የማይረሳቸውና የእርሳቸውን አመራር ከምን ደረጃ እንዳለ የተገነዘቡበት እንደሆነ ይነገራሉ፡፡\nየህይወት ፍልስፍናቸው በሕይወትህ ደስ ብሎህ መኖርን መለማመድ አለብህ የሚል ነው፡፡ ለሁሉም ሰው ሕይወት ብልፅግና ነው፡፡ ብልፅግና ደግሞ በገንዘብ ብቻ ሳይሆን በማህራዊ ሕይወት ስኬት ጭምር ነው፡፡ በማህበራዊ ሕይወት ብቻ ሳይሆን በኢኮኖሚም ጠንካራ መሆን ያስፈልጋል፡፡ ማህበራዊ ስኬት ብቻውን ጠንካራ አያደርግም፡፡ እኛ ልክ እንደ አውሮፓውያኑ ሁሉ ማደግ መበልፀግ እና የተድላ ሕይወት ሊኖረን ይገባል፡፡ እራሳችንን አሸንፈን ለሌላውም ተርፈን መኖር አለብን፡፡ የምንፈልገውን እና የሚያስፈልገንን ሁሉ ለማሟላት ሥራ ሳንንቅ እንስራ፡፡ የአክሱም ላሊበላ ዘመን ስልጣኔ እና ቆራጥነት ዛሬም ዳግም መለምለም አለበት፡፡ ስልጣኔ ገደብ ባይኖረውም ከታችኛው ወለል መውጣት አለብን ይላሉ፡፡ ከዶክተር አቡሽ አያሌው ሕይወት ልምድ እንደምትቀስሙ በማሰብ የሳምንት ሰው ይበለን፡፡ መልካም ሰንበት፡፡\nSunday, 12 February 2017 19:53\nለስኳር ልማት የተከፈለ የሰው ህይወት\nበህገመንግስቱ አንቀፅ 44 ንዑስ አንቀፅ 2 ላይ መንግስት በሚያካሂዳቸው ፕግራሞች ምክንያት የተፈናቀሉ ወይም ኑሯቸው የተነካባቸው ሰዎች ሁሉ በመንግስት በቂ ዕርዳታ ወደ ሌላ ቦታ መዘዋወርን ጨምሮ ተመጣጣኝ የገንዘብ ወይም ሌላ አማራጭ ማካካሻ የማግኘት መብት እንዳላቸው በግልፅ ተቀምጧል፡፡ ልማት ህዝብን ያሳተፈ መሆን እንዳለበትም እንዲሁ በህገመንግስቱ ተደንግጓል፡፡ ልማቱ በሚከናወንበት አካባቢ ያለን ህብረተሰብ ማሳመን እና የልማቱ ተጠቃሚ ማድረግም የግድ ነው፡፡\nነገር ግን በኦሮሚያ ክልል የአርጆ ዴዴሳ እና በአማራ ክልል የጣና በለስ የስኳር ልማት ፕሮጀክቶች የአካባቢውን ህብረተሰብ ከመጥቀም ይልቅ በእጅጉ እየጎዱ መሆናቸውን የህዝብ እንባ ጠባቂ ተቋም በጥናት ማረጋገጡን ይፋ አድርጓል፡፡ፕሮጀክቶቹ የአካባቢ ተፅዕኖ ግምገማ እንዳልተደረገላቸው ይነገራል፡፡ፕሮጀክቶቹ በሚገነቡበት አካባቢ ያሉ ነዋሪዎች ‹‹ልማቱ እኛን ያሳተፈ ሳይሆን ጭራሹኑ ለጉዳት ያጋለጠ ነው›› በማለት፤ በተለያዩ የህዝብ መድረኮች ላይ ድምፃቸውን ከማሰማት አልፈው ለህዝብ እንባ ጠባቂ ተቋም አቤቱታ አቅርበዋል፡፡\nተቋሙም የቀረቡ ቅሬታዎችን መሰረት አድርጎ ቡድን በማደራጀት በሁለቱም ክልሎች ምርመራ አካሂዷል፡፡ ምርመራው በቦታው ተገኝቶ በመመልከት፤ ቪዲዮ በመቅረፅ፤ ተጎጂዎቹን ቃለ መጠይቅ በማድረግ፤ የቀበሌ፣ የወረዳ፣ የዞንና የክልል አስተዳደሮችን እንዲሁም የሚመለከታቸው የፌዴራል ተቋማትንም በማነጋገር ተከናውኗል፡፡\nየምርምራ ሂደትና ውጤት-በኦሮሚያ\nየምርመራ ሪፖርት እንደሚያመለክተው፤ የአርጆ ዴዴሳ የስኳር ፕሮጀክት እና ለፕሮጀክቱ የሚያገለግለው የመስኖ ልማት ግድብ የአራት ወረዳ ሰዎችን ለጉዳት አጋልጧል፡፡ በቦርቻ ወረዳ አስተዳደር 373 አርሶ አደሮች ንብረታቸው በትክክል ሳይቆጠር፣ ካሳ ሳይከፈላቸው፣ ምትክ መሬትም ሳይሰጣቸው ከመኖሪያ ቤታቸው እንደዋዛ ተፈናቅለዋል፡፡ ለአንድ አመት ከስምንት ወር በላስቲክ መጠለያ ድንኳን በመኖራቸውና የሚቀርብላቸው እርዳታም በቂ ባለመሆኑ ለተላላፊ በሽታና ለምግብ እጥረት የተጋለጡ ሲሆን፤ በዚህም 33 ህፃናት ሞተዋል፡፡ ስለመስኖ ግድብ ግንባታውና ውሃው አካባቢውን ቢያጥለቀልቅ እንዴት ጥንቃቄ መደረግ እንዳለበት ለህብረተሰቡ የግንዛቤ ማስጨበጫ ሥራ ባለመሰራቱ ለግድብ ተብሎ የተሰራው ውሃ በመሙላቱ 4 ሰዎችና 64 የቤት እንስሳት በአዞ ተበልተዋል፡፡\nበተጨማሪም 220 አርሶ አደሮች ካሳና ምትክ መሬት አልተሰጣቸውም፡፡ ለካምፕ መስሪያ በሚል ይዞታቸውን ያጡት 48 አርሶ አደሮችም ካሳ አላገኙም፡፡ ፕሮጀክቱን ለማስተግበር በሚል በደል የደረሰባቸው ሰዎች የጤና እና የትምህርት አገልግሎት እያገኙ አለመሆናቸውን የምርመራ ግኝቱ ያመለክታል፡፡ በቦረቻ ወረዳ ያሉ ነዋሪዎች ላይ የደረሰው ጉዳት ለነገ ህይወታቸውም ትልቅ ጠባሳን ጥሎ የሚያልፍ መሆኑንም ሪፖርቱ ያሳያል፡፡\nበሊሙ ሠቃ ወረዳ 289 አርሶ አደሮች በመስኖ ግድቡ ምክንያት ከይዞታቸው ተነስተው ለንብረታቸው ካሳ፣ ለይዞታቸው ምትክ አልተሰጣቸውም፡፡ 47 አርሶ አደሮች ደግሞ ካሳ ቢከፈላቸውም ምትክ መሬት አላገኙም፤ 67 አርሶ አደሮች የተሰጣቸው ምትክ የእርሻ መሬት ውሃ የተኛበት እና ለእርሻ ምቹ አለመሆኑን የእንባ ጠባቂ የምርመራ ቡድን አረጋግጧል፡፡\nበበደሌ ወረዳም 358 አርሶ አደሮች የአካባቢው ነዋሪ እና የእርሻ መሬት ያላቸው ቢሆንም ከቦታው ሲነሱ ምትክ መሬት አልተሰጣቸውም፡፡ ሌሎች 170 አርሶ አደሮች ደግሞ በቋንቋ ትርጉም ስህተት ሳቢያ ካሳው ከሚገባው በላይ ዘግይቶባቸዋል፡፡ በጅማ አርጆ ወረዳ አስተዳደርም 45 አርሶ አደሮች ካሳ ያልተከፈላቸው ሲሆን 21 አርሶ አደሮች ደግሞ ምትክ መሬት አልተሰጣቸውም፡፡ በአጠቃላይ በክልሉ በፕሮጀክቱ ሳቢያ አንድ ሺ 638 አርሶ አደሮች የአስተዳደር በደል እንደደረሰባቸው የህዝብ እንባ ጠባቂ ተቋሙ በሪፖርቱ ይፋ አድርጓል፡፡\nየአርሶ አደሮቹ አስተያየት\nበኦሮሚያ ክልል ኢሉ አባቦራ ወረዳ የሚኖሩት አቶ አብዲ ከዲር እንደሚናገሩት፤ በፕሮጀክቱ ከመኖሪያቸው ከተፈናቀሉ ሁለት ዓመት ሊሞላ ነው፡፡ በሸራ በተወጠረ መጠለያ ሲኖሩ ትንሽ ብር ቢሰጣቸውም አልቆባቸዋል፡፡ የተወጠረው ሸራም ፀሃይና ዝናብ ሲፈራረቅበት ቆይቶ አሁን መበጣጠስ በመጀመሩ ለሊት በብርድ እየተሰቃዩ ነው፡፡ ልጆቻቸው አይማሩም፡፡ በምግብ እጥረት ሰዎች እየተሰቃዩ እና እየሞቱ ነው፡፡ የእርሳቸውም ስምንት የቅርብ ዘመዶቻቸው ከተፈናቀሉ በኋላ በምግብ እጥረትና በህመም ለሞት በቅተዋል፡፡ የሚመለከተው አካል አፋጣኝ ምላሽ እንዲሰጣቸው እየጮሁ ቢሆንም መፍትሄ አላገኙም፡፡\nበክልሉ በቦርቻ ወረዳ በኦግዳ አርባ አካባቢ የሚኖሩት አቶ አባ ከድር በበኩላቸው፤ የአርጆ ዴዴሳ ግድብ በመገደቡ ውሃው ወደ ኋላ ሲተኛ ማሳቸው በውሃ መጥለቅለቁን ይናገራሉ፡፡\n‹‹ በሁለት ሄክታር ከግማሽ ለም መሬት ላይ ፍራፍሬዎችን ተክዬ ነበር፡፡ በተጨማሪ ማሽላ፣ ሸንኮራ፣ ጫት፣ ማንጎ እና ቡናን የመሳሰሉ ምርቶች ሙሉ ለሙሉ በውሃ ተጥለቅልቀውብኛል፡፡ በዓመት በአጠቃላይ ከ150 ሺ ብር ያላነሰ አገኝ ነበር። አሁን ግን ባዶዬን ቀርቻለሁ›› ብለውናል፡፡\nማሳቸው በውሃ የተጥለቀለቀው በ2007 ዓ.ም መሆኑን በማስታወስ ችግሩ የእርሳቸውን ህይወት ብቻ ሳይሆን የሚያስተዳድሯቸውን 12 የቤተሰቡን አባላት እየጎዳ መሆኑን ይናገራሉ፡፡ አሁንም አካባቢው በውሃ የተጥለቀለቀ ሲሆን ጥያቄ ደጋግመው ቢያቀርቡም እናዘዋውራችኋለን ከማለት ውጪ፤ በተግባር የታየ ምንም መፍትሄ እየመጣ አለመሆኑን ይገልፃሉ፡፡\nየምርምራ ቡድን መፍትሄ\nበህዝብ እንባ ጠባቂ ተቋም የኦሮሚያ ቅርንጫፍ የምርመራ ዳይሬክተር እና የምርመራ ቡድኑ መሪ አቶ አድማሱ አበበ፤ ችግሩ አሁንም ያለ መሆኑንና ተጎጂዎቹ በመጠለያ እንደሚገኙ ተናግረዋል፡፡ ሪፖርቱ የደረሳቸው የፌዴራል ተቋማት የተነጋገሩበት ቢሆንም ተጨባጭ እርምጃ አለመወሰዱን አመልክተው፤ ተጎጂዎቹ አሁንም ለተቋሙ የምርምር አካል እየደወሉ መሆኑን ይናገራሉ፡፡\nመጀመሪያውኑ ህብረተሰቡ የሚሰፍርበትን ሁኔታ ማጥናትና ማስፈር እንዲሁም እስከ ማቋቋም የዘለቀ ስራ መሰራት ነበረበት፡፡ ቀድሞ በጥናት ተመስርቶ አለመሰራቱ ዜጎችን በእጅጉ ጎድቷል፡፡ ከጥናቱም በኋላ ማንም ችግሩን ለመፍታት ቦታው ላይ አልተገኘም፡፡ የክልሉ መንግስት በድንኳን ያለውን ህብረተሰብ ለማንሳት መሬት አዘጋጅቻለሁ እያለ ነው፡፡ በተለይ ቅድሚያ ትኩረት የሚያስፈልጋቸው ህፃናትና አረጋውያን በቀጣይ ክረምት የባሰ ለአደጋ ሊጋለጡ ስለሚችሉ የእነሱን ህይወት ለማዳን ስኳር ኮርፖሬሽንም ሆነ የውሃ መስኖ እና ኢነርጂ ሚኒስቴር ሌላውም አካል ተረባርቦ እነዚህን ሰዎች በፍጥነት መጠለያ የሚያገኙበትን ሁኔታ ለማመቻቸት በቅንጅት መስራት ይኖርባቸዋል በማለት መፍትሄ ያሉትን አቶ አድማሱ ተናግረዋል፡፡\nበቅንጅት በሃላፊነት ስሜት ካልተሰራ ህብረተሰቡ በቀጣይ ክረምትም በድንኳን ይኖራል :: ህብረተሰቡም የበለጠ ይጎዳል የሚል ስጋት እንዳላቸው ተናግረዋል፡፡ በድንኳን ካሉ ተጎጂዎች በተጨማሪ በተበጣጠሰ መልኩ መሰራቱ ካሳ የሚሰጥበትን ሁኔታንም አዘበራርቋል የሚሉት አቶ አድማሱ፤ የጋራ ፅህፈት ቤት ተቋቁሞ፤ ያላቸውን ንብረት መዝግቦና ካሳ የሚከፈላቸውንና የማይከፈላቸ ውን ለይቶ በህግ መሰረት መስጠት ሲገባ ለአርሶ አደሮች በተቆራረጠ መልኩ እንዲከፈል አስገድዷል፡፡ ይህም ቅሬታ ፈጥሯል፡፡ አንዳንዱ ካሳ የሚገባው ሆኖ ካሳ ያላገኙ አሉ ብለዋል፡፡\nአደጋ ሊያጋጥማቸው ይችል ይሆናል ተብለው የሚገመቱ ቦታ የለንም በሚል መነሳት እያለባቸው ያልተነሱ፤ አንድ ሺ 500 ሰዎች መኖራቸውን እና ለእነዚህም ከወዲሁ በቅንጅት ካልተሰራ አደጋው የበለጠ የከፋ እንደሚሆንም ነው የሚናገሩት፡፡ ሃላፊነቱ የኔ አይደለም በማለት ወደ ሌላ ከመግፋት ይልቅ የጋራ ፅህፈት ቤት በማቋቋም መስራት እንደሚገባ አሳስበዋል፡፡\nየምርምራው ሂደትና ውጤት-አማራ ክልል\nየአማራን እና የቤንሻንጉል ክልልን አማክሎ 75ሺ ሄክታር ማሳን የሚሸፍነው የጣና በለስ ስኳር ልማት ፕሮጀክት ላይም 36 የልማት ተነሺ አርሶ አደሮች ካሳ ያልተከፈላቸው መሆኑን፤ 213 አርሶ አደሮች በህጉ መሰረት ምትክ እርሻ መሬት እንዳልተሰጣቸው፤ 87 አርሶ አደሮች ደግሞ በምትክነት የተሰጣቸው መሬት ምርታማ ያልሆነ፤ ድንጋያማና ተዳፋት የበዛበት እና ለእርሻ የማይውል መሆኑን የዋና እንባ ጠባቂ ፅህፈት ቤት ሃላፊ አቶ ቀንአ ሶና ያመለክታሉ፡፡\nሁለት ሺ 535 አርሶ አደሮች ከነባር ይዞታቸው ጋር ተመጣጣኝ መሬት ያልተሰ ጣቸው መሆኑን፤ 415 አርሶ አደሮች የተሰጣቸው እርሻ መሬት ከመኖሪያ ቤታቸው 60 ኪሎ ሜትር እንደሚርቅ፤ ለ198 ሰዎች የይዞታ ማረጋገጫ አለመሰጠቱን እና 158 ተነሺዎች በደንቡ መሰረት 500 ካሬ ሜትር የመኖሪያ ቤት መስሪያ ቦታ እንዳልተሰጣቸው ተናግረዋል፡፡\nበቂ የንፁህ መጠጥ ውሃ ግንባታ፤ የመብራት አገልግሎት፤ የጤና እና የትምህርት ተቋማት እንዲሁም ለአርሶ አደሮች ተገቢው የኑሮ አማራጭና ድጋፍ አለመኖሩ አርሶ አደሮቹን መልሶ ለማቋቋም የተሰራው ስራ ችግር ያለበት መሆኑን የሚያሳይ ነው፡፡ የተቋሙ መርማሪ ቡድንም ይህንን እንዳገኘ አቶ ቀንአ ተናግረዋል፡፡\nየልማት ተነሺዎች በተገባላቸው ቃል መሰረት የመስኖ ተጠቃሚ አለመሆናቸው፤ በሚፈለገው ደረጃ ለአካባቢው ህብረተሰብ የስራ ዕድል አለመፈጠሩንም ነው ሃላፊው ያመለከቱት፡፡ በእነዚህ ሰዎች ላይ ለደረሰው በደል፤ የክልል ሃላፊዎች ለስኳር ኮርፖሬሽን እና ለውሃ መስኖና ኢነርጂ ሚኒስቴር ተቋሙ ግኝቱንና የመፍትሄ ሃሳቡን አቅርቧል፡፡\nበአማራ ክልል ጃዊ ወረዳ አርጋቦ ቀበሌ ዋና አስተዳዳሪ አቶ አናጋው ዋሌ እንደተናገሩት፤ በጣና በለስ ምክንያት በ2004 ዓ.ም አርሶ አደሩ ተፈናቅሏል፡፡ እስከ አሁን መሬት ያላገኙ፤ የከብት መዋያ የግጦሽ መሬት ያጡ ብዙ ናቸው፡፡ ምትክ መሬት ቢሰጥም ያለጥናት በዘፈቀደ የተሰጠ ሲሆን፤ መሬቱ የማያበቅል ለእርሻ የማይሆን መሬት በመሆኑ ተነሺዎቹ እየተጎዱ ነው፡፡\nለተነሺዎቹ ምን መደረግ እንዳለበት በወቅቱ መንግስት ማጥናት ነበረበት፡፡ ቦታ ሲሰጥም በረሃ ላይ ለእያዳንዱ አርሶ አደር አንድ ነጥብ አምስት ሄክታር ብቻ ነበር፡፡ ይህ ለበረሃ መሬት በቂ አይደለም፡፡ የካሳ ክፍያውም ለአንዳንዱ ተከፍሎ፤ ሌሎች ካሳ ሳይከፈላቸው ተዳፍኖ የቀረባቸው አሉ፡፡ የመንግስት ልማት ነው በሚል መሬቱ እንዲሁ ተገቢውን ካሳ ሳይከፈል የሚወሰድበት ሁኔታ አለ ብለዋል፡፡ መሬት አሰጣጡም የተዘበራረቀ መሆኑን እና ለክልል ጥያቄ ማቅረባቸውን አመልክተው፤ አዳማጭ አጥተው መቆየታቸውን ተናግረዋል፡፡\nበአማራ ክልል የባህርዳር ቅርንጫፍ እንባ ጠባቂ ተቋም የምርመራ ዳይሬክተር የሆኑትና ቡድኑን የመሩት አቶ ሃብታሙ ታደሰ እንደሚናገሩት፤ ጣና በለስን አስመልክቶ ምርመራው የተሰራው ጥቅምት ላይ ነበር፡፡ ከዛ ጊዜ ጀምሮ በየደረጃው ለሚመለከተው አካል ሪፖርቱ ቀርቧል፡፡ ልማት መነሻውም ሆነ መድረሻው ህዝቡን ተጠቃሚ ማድረግ ነው፡፡ ነገር ግን በጣና በለስ ስኳር ፕሮጀክት ላይ በመልሶ ማቋቋምም ሆነ ከልማት ተጠቃሚነት አንፃር ችግር መኖሩን በጥናት ተረጋግጧል፡፡\nምትክ መሬት አሰጣጥ ላይ በዋናነት የሚመለከተው ክልሉን በመሆኑ ለዛው ሪፖርቱ ቀርቧል፡፡ የሚመለከተው የገጠርና መሬት አስተዳደር ቢሮ በየተዋረዱ ያሉ ተቋማት በተለይ የጃዊ ወረዳ ፅህፈት ቤት መሬት የመስጠት ሂደቱ የሚመለከተው እርሱን በመሆኑ የድርጊት መርሃ ግብር በማውጣት በጊዜ ገደብ በሶስት ወር ጊዜ ውስጥ ምትክ መሬት ያላገኙት ሰዎች መሬት እንዲያገኙ እንዲሰሩ የተነገራቸው መሆኑን ተናግረዋል፡፡\nየማያበቅል መሬት የተባለው የተረጋገጠው በግብርና ባለሙያዎች ሲሆን፤ ተደፋታማነቱ ከፍተኛ በመሆኑ ተለዋጭ መሬት እንዲሰጣቸው የመፍትሄ ሃሳብ ማስቀመጣቸውንም ተናግረዋል፡፡ የመሬት ችግር ካለም በህጉ መሰረት ዘላቂ መፍትሄ የሚበጅበት ሁኔታ መኖር አለበት፡፡ ክልሉ በተቀመጠ የጊዜ ገደብ ውስጥ ተገቢውን የማስተካከያ እርምጃ ካልወሰደ በአዋጁ መሰረት የሚመለከታቸውን የስራ ሃላፊዎች ተጠያቂ የማድረግ ሁኔታ ይኖራል ብለዋል፡፡\nነገር ግን ችግሩን ተቀብለው መግባባት ላይ በመደረሱ በአጭር ጊዜ ውስጥ መፍትሄ ይገኛል ብለው እንደሚጠብቁም ይናገራሉ፡፡ ልማቱን ለማስጠበቅ ከህብረተሰቡ ጋር ተስማምቶ የባለቤትነት ስሜት እንዲፈጠር ማድረግ ካልተቻለ ዘላቂነት ስለማይኖረው ቢያንስ አርሶ አደሩን ተጠቃሚ ለማድረግ በየደረጃው ከሚመከታቸው አካላት ጋር መነጋገራቸውን ተናግረዋል፡፡\nስኳር ኮርፖሬሽን በተለይ ከመልሶ ማቋቋምና ከስራ ዕድል ፈጠራ ጋር ተያይዞ የልማት ተነሺ አርሶ አደሮች ልጆች ስራ የሚያገኙበት ሁኔታ በተለይ ፕሮጀክቱ ወደ ምርት ሲገባ ዕድሉ እንደሚፈጠር ተነጋግረናል ብለዋል፡፡ ፕሮጀክቱ ስራ እስከሚጀምር አርሶ አደሮች የመስኖ ተጠቃሚ የሚሆኑበት ወይም በመስኖ የለማ መሬት እንዲያቀርብላቸው አልያም በማህበር አደራጅቶ የሸንኮራ አገዳ ለፕሮጀክቱ የሚያቀርቡበትን ሁኔታ መፍጠር እንዳለበት መነጋገራቸውን ተናግረዋል፡፡\nየመፍትሄ ሃሳቡ ከቀረበ ሶስት ሳምንት ያለፈው መሆኑን እና ሪፖርቱን ባቀረቡበት ወቅት ክልሉ ይህን ያህል ችግር መኖሩን እንደማያውቁ፤ ችግሩን ለመፍታት ዝግጁ መሆናቸውን እንደነገሯቸው አመልክተዋል፡፡ ከኮርፖሬሽኑ ጋርም እየተነጋገሩ መሆኑን በማመልከት መፍትሄ ካልተገኘ በአዋጁ መሰረት የሚመለከታቸው አካላት ተጠያቂ እንደሚሆኑ ተናግረዋል፡፡\nየውሃ መስኖና ኢነርጂ ሚኒስቴር\nየውሃ መስኖና ኢነርጂ ሚኒስቴር በበኩሉ፤ የአርጆ ዴዴሳ ግድቡ በስኳር ኮርፖሬሽን የተጀመረ መሆኑን በማስታወስ፤ እነርሱ ቢረከቡትም ቀድሞ ካለመሰራቱም ባሻገር በኋላም መልሶ በማቋቋም በኩል ያለውን ክፍተት እንደሚቀበሉት ይናገራሉ፡፡ 373 አርሶ አደሮች ተነሱ በተባለበት አካባቢ 80 ሺ ሄክታር ለማልማት 50ሺ ለስኳር ፕሮጀክቱ ፣30 ሺ ደግሞ ለአካባቢው ህብረተሰብ የመስኖ ልማት የታሰበ ቢሆንም በቅንጅት የመስራት ክፍተት አለ ይላል፡፡\nየፕሮጀክቱ አስተባባሪ አቶ አሸናፊ ካሳ በበኩላቸው፤ አንዳንድ እርምጃዎችን ለመውሰድ ተሞክሯል፡፡የተገባው ትልቅ ግድብ ሳይሆን አነስተኛ ግድብ ነው፡፡የተኛው ውሃ የጎዳቸውን ሰዎች ለመታደግ እና እስከ ክረምት በዛው ቦታ እንዳይቆዩ ይሰራል፡፡ ለተፈናቃዮች ሚኒስቴር መስሪያ ቤቱ ካሳ ይከፍላል፡፡ ነገር ግን ቀድሞ መሰራት ነበረበት የሚለው እንደሚያስማማ ተናግረዋል፡፡\nይህ ማለት ግን እስከአሁን ምንም አልተሰራም ማለት ሳይሆን፤ የሚቀርቡ የካሳ ጥያቄዎች ምላሽ ሲያገኙ እንደነበር፣ለአብነት በሊሙ ሳቃ ወረዳ ለ698 አርሶ አደሮች የቀረበው የ112 ሚሊዮን ብር የካሳ ጥያቄ ተስተናግዶ ገንዘቡ ለወረዳው ተልኳል፡፡ ወረዳውም 60 ሚሊዮን ብሩን አከፋፍሏል፡፡ የመሰረተ ልማት ስራዎችም ተጀምረዋል፡፡\nበቦርቻ ወረዳም ለ634 አርሶ አደሮች 88 ሚሊዮን ብር የካሳ ክፍያ ተጠይቆ 75 ሚሊዮን ብር ተከፍሏል፡፡ ነገር ግን አሁንም ችግር መኖሩ አይካድም፡፡ ከክልልም ሆነ ከዞን እንዲሁም ከወረዳ እና በአጠቃላይ ከሚመለከታቸው የፌዴራል ተቋማት ጋር በቅንጅት መስራት እንደሚያስፈልግ አያጠያይቅም፡፡ ያለበለዚያ ትልቁ ግድብ ሲገነባ አደጋው የከፋ ሊሆን እንደሚችልም ነው የሚያመላክቱት፡፡\nየስኳር ኮርፖሬሽን የካሳ እና የመልሶ ማቋቋም ተወካይ ዋና ስራ አስፈፃሚ አቶ ደረሰ ለገሰ በበኩላቸው፤ ለማህበረሰቡ ካሳ የመስጠትና የማቋቋም ስራ ከገንዘብ እጥረትም ሆነ ከሌላ ችግር ጋር ተያይዞ ክፍተት ነበር፡፡ ነገር ግን አሁንም እየተሰራ ነው፡፡ በደሌ ወረዳ ላይ 12 ሚሊዮን ብር የካሳ ጥያቄ ቀርቦ 1 ነጥብ 2 ሚሊዮን ብር በትርጉም ስህተት ዘግይቷል፡፡ በቀሪው ጊዜ ግን ይለቀቃል፡፡\nአርጆ ዴዴሳም ሆነ ጣና በለስ የስኳር ፕሮጀክቶች የአካባቢውን ህዝብ ከመጉዳት ይልቅ ጠቃሚ መሆን አለባቸው የሚለው አስተያየት ትክክል መሆኑን በመግለፅ፤ ምንም እንኳ በቂ ባይሆንም በግንባታ ሂደት ከፍተኛ ሙያ የሚጠይቁትን ካልሆነ በስተቀር ሌላው በአካባቢው ህዝብ እንደሚሰራ እና የስራ ዕድል እየተፈጠረ መሆኑን ፣ልማቱ ሲቀጥልና ወደ ምርት ሲገባ የስራ ዕድሉ ከፍተኛ ሊሆን እንደሚችል ይገልፃሉ፡፡\nተጠያቂው ማን ነው?\nየኦሮሚያ ክልል የህዝብ እንባ ጠባቂ ቀሲስ በላይ መኮንን በበኩላቸው፤ ፕሮጀክቱ አስፈላጊ እና አገርን የሚጠቅም ቢሆንም በልማቱ በሺ የሚቆጠሩ ሰዎች ተጎድተዋል፡፡ በግዴለሽነት የሰዎች ህይወት አልፏል፡፡ ብዙዎች በድንኳን እየኖሩ ነው፡፡ የስኳር ኮርፖሬሽኑም ሆነ ሚኒስቴር መስሪያ ቤቱ፤ ክልሉም ሆነ ወረዳው ባጠፉት ጥፋት ህዝብ ተጎድቷል፡፡ የችግሩን ባለቤት ወደ ሌላ መወርወር አያዋጣም፡፡ በፍጥነት መፈታት ያለበትን ችግር በአስቸኳይ መፍታት ይገባል፡፡ ሁሉም ግዴታውን መወጣት አለበት፡፡ የኦሮሚያ ክልል የደረሰውን ሪፖርት ተከትሎ በማግስቱ ኮሚቴ አቋቁሞ ችግሩን ለመፍታት ጥረት እያደረገ መሆኑን አሳውቋል፡፡ ልክ እንደዚህ ፈጣን እንቅስቃሴ ማድረግና ችግሩን መፍታት ካልተቻለ ህዝቡም ፕሮጀክቱን ይቀበለዋል ለማለት ያዳግታል፡፡\nእንደተባለው የቅንጅትና ያለመናበብ ብቻ ሳይሆን በጥብቅ ሥነሥርዓት ያለመመራት ክፍተት በመኖሩ ማስተካከል ያስፈልጋል፡፡ ሰዎች ከተፈናቀሉ በኋላ የሚሰጥ ካሳ ለዓመት ከዘገየ የብሩ ዋጋ ምን ያህል እንደሚቀንስ ማሰብ ይገባል፡፡ ጊዜው ተወስኖ ችግሩ የሚፈታበት፤ ምትክ ቦታውም ሆነ ካሳው የሚሰጥበት ሁኔታ በግልፅ መቀመጥ እንዳለበትም ተናግረዋል፡፡\nየህዝብ እንባ ጠባቂ ዋና እንባ ጠባቂዋ ወይዘሮ ፎዚያ አሚን እንደተናገሩት፤ ፕሮጀክቶቹ አገርን የሚጠቅሙና የህብረተሰብን የኑሮ ደረጃ የሚያሻሽሉ ቢሆኑም፤ ህዝብን ካፈናቀሉ ልማት ናቸው አይባሉም፡፡ 373 አባወራዎችን ለአንድ ዓመት ከስምንት ወር በመጠለያ ያስቆየ የልማት ስራ የአካባቢውን ህብረተሰብ የሚጠቅም ነው ለማለት ያዳግታል፡፡\nየክልልም ሆነ የፌዴራል ተቋማት የምርምር ግኝቱን ያምናሉ፡፡ ችግሩን ይፈታ ሲባል ደግሞ፤ ችግሩን ከማወቅ አልፈው ለመፍታት ጥረት ማድረግ ይኖርባቸዋል፡፡ ተቋማቱ ‹‹ይህ የኔ ሥራ አይደለም›› ካሉ እንደመርህ የሚወሰደው በልማቱ ስራ ህዝብን የማሳተፍ ሂደት ይስተጓጎላል፡፡ ህዝብ ቀድሞ ተወያይቶና ተሳትፎ ቢሆን መዘግየት ቢኖርም ቢያንስ ማፈናቀሉ ይቀር ነበር፡፡ አሁንም ያለምንም ተጨማሪ ጊዜ በድንኳን ያሉና የተፈናቀሉትን አርሶ አደሮች ችግር መፍታት ያስፈልጋል፡፡\nክረምት ሳይመጣ መኖሪያ እናበጅላቸዋለን የሚለው ሃሳብ በደንብ መታየት አለበት፡፡ ከአራት ወር በፊት 33 ህፃናት ህይወታቸው ካለፈ በቀጣይ ካለፉት አራት ወራት ተጨማሪ አራት ወራት እንዲቆዩ ማሰብ ምንም እንኳ የዝግጅት ጊዜ ቢያስፈልግም ከባድ ነው፡፡ ቢያንስ ባሉበት ሁኔታ በደህንነት እንዲኖሩ ተገቢው ድጋፍ ሊሰጣቸው እንደሚገባም ነው ያመለከቱት፡፡ የመፍትሄ ጊዜው ከራቀ ተጎጂዎቹን ጭራሽ ማግኘት እንደማይቻልም ነው የሚያሳስቡት፡፡\nየፕሮጀክቶቹ መገንባት ወሳኝነቱ ባይካድም ባለመቀናጀትና በአግባቡ ባለመሰራቱ በሚጎዱ ሰዎች፤ ልማቱ ላይ ዕምነት እንዳይኖራቸውና እንዳይቀበሉት ያደርጋቸዋል፡፡ የወረዳ ሃላፊዎች መቀያየርና ሌሎችም የሚነሱ ምክንያቶች አጥጋቢ አለመሆናቸውን በመጠቆም፤ ሰነድ አዘጋጅቶ ማንም ቢመጣ ሊሰራው በሚችል መልኩ ማስቀመጥና ሃላፊነትን መውሰድ ተገቢ መሆኑንም ነው ዋና እንባ ጠባቂዋ የተናገሩት፡፡\nየውሃ መስኖና ኢነርጂ ሚኒስቴር፣ስኳር ኮርፖሬሽን፣የሁለቱም ክልሎች በየደረጃው ያለ የስራ ኃላፊዎች የአርሶ አደሮቹን ችግር በመፍታት ረገድ የእስካሁኑ ጥረታቸው ተገቢ ነበር ማለት አይቻልም።ምክንያቱም የህዝብ እንባ ጠባቂ ምርምራ ሪፖርት ከደረሳቸው በኋላ እንኳን ፈጣን ምላሽ ሰጥተዋል ማለት አይቻልም። ፋብሪካው የሚሰራው ለሰው ተብሎ ነው።ለሰው ተብሎ ግን የሰውን ውድ ህይወት አደጋ ላይ መጣል የለበትም።ስለዚህ ይህ ለስኳር ተብሎ የተከፈለ ውድ ዋጋ መቆም አለበት።የሰው ህይወት በገንዘብ አይተመንም።ስለዚህ ፈጣን ምላሽ-ውድ የሆነውን የሰው ህይወት ከአደጋ ለመታደግ።\nየቻይና ፋብሪካዎች በምድረ አሜሪካ በውጤታማነት ይቀጥሉ ይሆን?\nበዓለም በኢኮኖሚያቸው በቀዳሚነት ላይ የሚገኙ ቻይናና አሜሪካ በውጭ ንግድ፣ በስራ ዕድል ፈጠራ እንዲሁም በኢንዱስትሪ ምርታማነት ተመጋጋቢ ሆነው መቆየታቸው የሚታወቅ ነው፡፡ ይሁን እንጂ ተመራጩ የአሜሪካ ፕሬዚዳንት ዶናልድ ትራምፕ ወደ ስልጣን ከመጡ በኋላ በሚከተሉት« አሜሪካ ትቅደም» መርሃቸው ለሁለቱም አገራት የማይበጅ መሆኑ አንድ አንድ ምሁራን ይናገራሉ፡፡\nቻይና ግዙፍ የሚባሉ አምራች ፋብሪካዎቿ በአሜሪካ በጥሩ ትርፍ የሚንቀሳቀሱ እንደሆኑ ይታወቃል፡፡ ይህም ቻይናውያን ኢንቨስተሮች በአገራቸው አምርተው ወደ አሜሪካ ያለቀለት ምርት ከማቅረብ ይልቅ በአሜሪካ አምርተው ለተለያዩ ገበያዎች የሚቀርቡት ምርት በጣም ትርፋማ መሆኑ ይገልጻሉ፡፡ ምክንያቱም በቻይና ከፍተኛ ግብር የሚጣልባቸው ሲሆን በአሜሪካ ግን በአንጻራዊ በጣም ዝቅተኛ ግብር ይከፍላሉ፡፡\nየአሜሪካው አዲሱ ፕሬዚዳንት በአሜሪካን ኩባንያዎች ላይ የተጋረጡ ችግሮችን በሚጠቅ ሱበት ጊዜ በዋናነት ያስቀመጡት ችግር ከፍተኛ የሆነ የግብር ክፍያ እና በጣም በዝቅተኛ ዋጋ በአሜሪካ ገበያ ውስጥ የውጭ ኩባንያዎች ምርቶቻቸውን ማቅረባቸው መሆኑን አመልክ ተዋል፡፡ የፕሬዚዳንቱ አነጋገር በግልጽ የሚያሳየው ቻይና የፋብሪካዎቻቸው መዳከም ቀዳሚ ተዋናይ መሆንዋ ነው፡፡ በርግጥም የቻይና ባለሃብቶች በአገራቸው አምርተው ከሚያገኙት ትርፍ ይልቅ በአሜሪካ አምርተው የሚያተርፉት ትርፍ በእጅጉ የላቀ መሆኑ በአሜሪካ በኢንቨስትመንት የተሰማሩ ባለሃብቶች ይናገራሉ፡፡\nእንደሚታወቀው በኤሽያ አገራት በብዛት የሚመረቱና በስፋት በርካሽ ዋጋ የሚሸጡ ምርቶች በቻይና የተሰራ ወይም «Made in China» የሚል መለያ ምልክት አላቸው። መለያ ምልክቱም ለዘመናት በስፋት ለገበያ ከሚቀርቡ ምርቶች ጋር የተለመደ ነው፡፡ የፕሬዚዳንት ትራምፕ በቻይና ላይ ያላቸው አቋም ላይ ግን የአገራቸው ፋብሪካዎች የማምረት ስራዎቻቸውን እየተገበሩ ቢሆንም በኢንዱስትሪ የዓለም መሪነታቸው ግን በቻይና የበላይነት የተወሰደ መሆኑን ነው፡፡\nየቻይና ፋብሪካዎች በሌሎች አገራት በዝቅተኛ ዋጋ በሚመረቱ ምርቶች ከጨዋታ ውጭ በመደረጋቸው ብቻ ሳይሆን ፋብሪካዎቹ በአገራቸው ወደ ኋላ የሚጎትት ችግር ስለተጋረጠባቸውም ነው፡፡ ለዚህ አንዱ ማሳያ የግብር ክፍያ ሲሆን በአሜሪካ ከሚጣልባቸው ግብር በላይ የቻይናው ከ35 በመቶ በላይ ብልጫ አለው ሲሉ ቻይናዊው የመኪና መስተዋት አምራች ኩባንያ ፉዮው መስራችና ዋና ስራ አስፈጻሚ ቾ ታክ ባለፈው ታህሳስ ወር ተናግረው ነበር፡፡\nበቻይና በተለይ የግብር ስርዓቱ በርካቶችን ያላስደሰተ በመሆኑ የቻይና ፋብሪካዎች በአገራቸው ጤነኛ የማምረት ስራቸውን ለማከናወን ይከብዳቸዋል፡፡ በዚህም ምክንያት እንደነ ቾ ታክ የመሳሰሉ ባለሃብቶች በአገራቸው ከማምረት ይልቅ በአሜሪካ በማምረትና በመሸጥ ነው ትርፋማ የሚሆኑት፡፡ባለ ሃብቱ እአአ ከ2014 ጀምሮ በአሜሪካ እስከ 750 ሚሊዮን ዶላር ኢንቨስት አድርገዋል፡፡\nበተመሳሳይ በአሜሪካን አገር ምርታቸውን እንዲያመርቱ ቻይናውያን ባለሃብቶች ከሚበረ ታቱባቸው ምክንያቶች ነጻ የመሬት አቅርቦት፣ ከቻይና በግማሽ ያነሰ የኤሌክትሪክ ክፍያ እንዲሁም የተፈጥሮ ጋዝ ዋጋ በአንድ አምስተኛ ስለሚቀርብላቸው መሆኑን ቾ ያብራራሉ፡፡ በአሜሪካ አምርቶ ወደ ገበያ ከማቅረብና በቻይና አገር አምርቶ ከማቅረብ ያለው ልዩነት ሲታይም ትርፉ በአሜሪካ አምርቶ በማቅረብ የሚገኘው ከ10 በመቶ በላይ ብልጫ እንዳለው ነው፡፡\nበተጨማሪ እሴት ታክስ ሲታይ አሜሪካ ታክስ ወይም ግብር የምትጥልለው በኩባንያው ገቢ ብቻ ሲሆን ቻይና ግን በገቢም በእያንዳንዱ የምርቱ በገበያ ስርጭቱ ላይ ግብር ትጥላለች፡፡ ይህ ማለት አንድ እቃ በጥሬ እቃው ሲገዛ፣ ሲመረት፣ ሲሸጥ እንዲሁም ከነጋዴም ዳግም ሲሸጥ ግብር እንደሚከፈልበት ነው፡፡ በኢንዱስትሪዎች ጥሬ እቃ ወደ አለቀለት ምርት የሚለውጡ 17 በመቶ ተጨማሪ እሴት ታክስ በቻይና ይከፍላሉ፡፡\nእንደ ቾ የመሳሰሉ ባለሃብቶች በአገራቸው ቻይና እንዳያመርቱ የግብር እንቅፋት ስለሚሆ ንባቸው በተደጋጋሚ በሚያሰሙት ቅሬታ ተከትሎ የቻይና መንግስት እአአ በ2011 የግብር ማሻሻያ ፕሮግራም ይፋ አድርጎ ነበር፡፡ ዓላማውም ቀስ በቀስ የቢዝነስ ግብር በገቢ ላይ ለማስቀረት ሲሆን ይህ አዲስ የግብር አሰራር መንግስት ባለፈው ዓመት ከግንቦት እስከ ሕዳር ከኢንዱስትሪዎች ማግኘት የሚገባው 17 ቢሊዮን ዶላር የሚደርስ አሳጥቶታል ሲሉ የአገሪቱ የፋይናንስ ሚኒስትር ዢዋ ጄይ ተናግረዋል፡፡ በአዲሱ የግብር አከፋፈል ስርዓትም 1 ነጥብ 5 በመቶ ግብር ከፋዮች ብቻ ናቸው የግብር ጭማሪ የተገኘባቸው፡፡\nይሁን እንጂ አምራቾች በቀዝቃዛው ኢኮኖሚ ትርፍን ማሰባሰብ እጅግ ስለሚከብዳቸው ይህን የግብር አከፋፈል ስርዓት የመቋቋም ፍላጎታቸው ቀንሷል። እንዲሁም ለዝቅተኛው ትርፍም ቢሆን የግብር ክፍያ ማስቀረትም ሊያሻሽለው እንደማይችል ቻይናዊው የኢኮኖሚ ምሁር ባ ሃይዪንግ ይናገራሉ፡፡\nየቢዝነስ ታክስን በአግባቡ የመሸፈን አቅም ከመጠን በላይ የምርት አቅርቦት ምክንያት በገበያ የመጨናነቅ፣ ከፍተኛ የጉልበት ዋጋ፣ዝቅተኛ ተጨማሪ እሴትና በገበያ የተመናመነ ትርፍ እንዲሁም በአምራች ኢንዱስሪዎች የሮቦት ቴክኖሎጂካዊ ምጥቀት የመጠቀም ምክንያቶች ባለሃብቱ እንዲዳከም አድርጎታል ሲሉ የባ ሃይዪንግ አጋር እና ተቀማጭነቱ በቤጂንግ ያደረገ የታወቀ የታክስ ኤጀንት ኩባንያ ዦንግሁይ ነው፡፡\nበቻይና መንግስት የተደረገ መጠነኛው የታክስ ማስተካከያ በትራምፕና ሪፐብሊካኑ በሚመሩት ካቢኔ ከቀረበው ሲነጻጸር ከፍተኛ ልዩነት አለው፡፡ ተመራጩ ፕሬዚዳንት የኮርፖሬት ታክስ ወደ 15 በመቶ ዝቅ እንዲል ያቀዱ ሲሆን የሪፐብሊካኑ ካቢኔዎችም ከዚህ በላይ ዝቅ እንዲል ይሞግታሉ፡፡ ይህም ካለው የ30 በመቶ ታክስ ወደ ዜሮ አካባቢ ዝቅ እንዲል የቀረበው የካቢኔው ምክረ ሃሳብ አሜሪካን ኢንቨስት ለማድረግ ይበልጥ የታክስ ማበረታቻ ያላት ያደገች አገር ያደርጋታል ይላሉ በቦስተን ዩኒቨርሲቲ የኢኮኖሚክስ ፕሮፌሰር ላውረንስ ኮትሊኮፍ፡፡\nበአሜሪካና ቻይና የሚደረጉ በርካታ ውስንነቶች ቻይናውያን አምራቾችን ቁጣ የሚቀሰቀስ ነው፡፡ ለእነ ፉዮውና መሰል የቻይና ፋብሪካዎች በአሜሪካ በይበልጥ ትርፋማ ያስደረጋቸው ምክንያት በአካባቢው መንግስታት የሚደረግላቸው ማበረታቻ ነው፡፡ ለምሳሌ ፋብሪካው በኦህዮ የ30 ሚሊዮን ዶላር ዋጋ የጥቅማጥቅም ፓኬጅ የተበረከተለት ሲሆን በስፍራው በ15ሚሊዮን ዶላር የገዛው 1 ነጥብ 6 ሚሊዮን ጫማ ስፋት እና ሌላው ለግንባታ ያወጣው 15 ሚሊዮን ዶላር ለመሸፈን እንደረ ዳው ቾ ይገልጻሉ፡፡ ለዚህ ደግሞ ፋብሪካዎቹ 1ሺ700 የሚሆኑ የስራ እድሎች በአሜሪካ ፈጥሯል፡፡\nበሚቀጥለው ግን እነ ፉዮውና ሌሎች ፋብሪዎች በአሜሪካ ፋብሪካ እንዲገነቡ ከቻይና መንግስት ተቆጣጣሪ አካል የንግድና ብሔራዊ ልማትና ማሻሻያ ኮሚሽን ጨምሮ እውቅና ካልተሰጣቸው በስተቀር አይችሉም፡፡ የቻይና መሪዎች አንድ አንድ ፋብሪካዎቻቸው በውጭ አገራት በመዞር የሚያደርጉት የማምረት ተግባር ለእንደ ትራምፕ «አሜሪካ ትቅደም» አቋም የሚኖረውን ፋይዳ ታሳቢ ያደርጋሉ፡፡ በዚህም የቻይና መንግስት ፖሊሲ እንደ ፉዮው የመሳሰሉ ፋብሪካዎች በውጭ አገራት ከሌሎች የውጭ ድርጅቶች እንደነ ጀነራል ሞተርስ በመሰሉ መልካም ትብብር በመመስረት ተወዳዳሪ እንዲሆኑ የሚያበረታታ ነው ይላሉ የኢኮኖሚ ሙሁሩ ባ ሃይዪንግ፡፡ ጀነራል ሞተርስ ፉዮው የመስተዋት አምራች የመሸጫ ዋጋ ለመቀነስ የማምረቻ ፋብሪካው በአሜሪካ በስፋት እንዲንቀሳቀስ ድጋፉን ሰጥቷል፡፡\nይህ የቻይና ኩባንያዎች በአሜሪካ የስራ ዕድል የመፍጠራቸው አንድ ማሳያ ቢሆንም ሚስተር ትራምፕ በቻይና ላይ ያስቀመጡት ቀጭን እርምጃ የማይመሳሰል እንደሆነ ምንም እንኳ የኢኮኖሚ ሙሁራን ዝቅተኛ የጉልበት ዋጋ በማንም አገር ላይ መኖር በአሜሪካ የኢንዱስትሪ ስራ መቀዛቀዝ ያመጣል ማለቱ ተገቢ ባይሆንም፡፡\nየተለያዩ ጥናቶች እንደሚያመላክቱት አሜሪካ እአአ ከ2000 እስከ 2006 የማኑፋክቸሪንግ ስራዎች የ5 ነጥብ 6 ሚሊዮን ዜጎቿ ከስራ መቀነሱን አሳይቷል፡፡ ይህ ግን 13 በመቶ ብቻ በዓለም አቀፍ ንግድ ምክንያት ያስከተለው ሲሆን 85 በመቶ ደግሞ በቴክኖሎጂ እድገት ማለት በኮምፒውተራይዜሽን ያስከተለው መሆኑ ፋይናንሻል ታይምስ ጠቁሞ ነበር፡፡\nእነዚህ እውነታዎችና የቻይና ኢንቨስትመ ንቶች በአሜሪካ የትራምፕ አቋም ማለትም ቻይና የአሜሪካ የስራ ዕድልና ምንዛሬ ወስዳዋለች ብሎ መክሰስ ከጅምሩ በሁለቱም የዓለም የኢኮኖሚ ታላላቅ አገሮች መካከል ያለው የንግድ ጦርነት ሊቀየር አይችልም፡፡ ለጊዜው ለአሜሪካ ፋይዳ ያለው መስሎ ቢታይም ሁለቱም አገራት መጨረሻ ላይ ግን ተጎጂ መሆናቸው አይቀሬ ነው፡፡ የቦስተን ዩኒቨርሲቲው የኢኮኖሚክስ ፕሮፌሰሩ እንደሚሉት የትራምፕ ግለኝነት ከቻይና ጋር የንግድ ጦርነት የመጀመር ውሳኔና የአሜሪካን ምንዛሬ ቻይና ጠራርገዋለች ብሎ መክሰስ አንድ የኢኮኖሚ እውቀት ከሌለው ሰው የሚፈጠር ትልቅ ስህተት ነው ይላሉ፡፡ ዘገባው የግሎባል ሪሰርች ድረገጽ ነው፡፡.\nSunday, 12 February 2017 19:46\nለዘላቂ እፎይታ ዛሬ እንድከም\nከሰባት አስርት ዓመታት በፊት የኢትዮጵያ መሬት 40 ከመቶ ገደማ በደን የተሸፈነ እንደነበረ መረጃዎች ያመለክታሉ። የዛሬ አርባ ዓመት ግን ይህ ሽፋን ከ10 በመቶ በታች ወረደ። በ70ዎቹ መጀመሪያ ላይ ደግሞ 4 በመቶ ያህል ብቻ ነበር። በየአካባቢው ካሉ አዛውንቶች የሚገኙ መረጃዎችም የዚህን 40 በመቶ የነበረው ደን በዚህ ደረጃ የማሽቆልቆሉን ትክክለኛነት ያመለክታሉ። በአርባዎቹና በሃምሳዎቹ እድሜ ክልል ያለነው ኢትዮጵያውያንም ቢሆን፤ በተለይ ገጠር ያደግነው በእጽዋት ተሸፍኖ የነበረው መሬት እጅግ መሳሳቱን መመስከር እንችላለን።\nእኔ በግሌ ከሰላሳ አምስት ዓመታት በፊት ልጅነቴን ያሳለፍኩበትን የማወቀውን አካባቢ ከሁለት ዓመት በፊት የማየት አጋጣሚ አግኝቼ ያየሁትን ለማመን ተቸግሬያለሁ። በእንጆሪ፣ በአጋምና በመሰል ተክሎች ተሸፍኖ የነበረውና ከብቶች የሚሰማሩበት ሰፊ መሬት የድሮውን ምልክቱን አንድም ሳይተው የእርሻ ማሳ ሆኖ አግኝቼዋለሁ። በቁጥቋጦው ይጠለሉ የነበሩትን የተለያየ ዝርያ ያላቸው ጥንቸሎችና መሰል አነስተኛ እንስሳት አሁን በአካባቢው የሚኖሩ ህጻናት አያውቋቸውም። ወደ መንደር እየዘለቁ፤ አንዳንዴም በሰብል ላይ ጉዳት ያደርሱ የነበሩ ከርከሮዎች አሁን የሉም። በበጋ ለአካባቢው እንግዳ የሆነ ሰው መልካ ተፈልጎለት ልብሱን ሰብስቦ ይሻገረው የነበረው ወንዝ ህጻናት ዘልለው የሚሻገሩት ትንሽ ጅረት ሆኗል። እርግጥ፤ በዚህ ጊዜ ውስጥ የአካባቢው ህዝብ ቁጥር በሶስት እጥፍ ገደማ አድጓል። ድሮ በቁጥቋጦ ተሸፍኖ የነበረው ቦታ አሁን የእርሻ ማሳ ሆኗል። ይህን መሬት ወደእርሻ ማሳነት የቀየረው አዲሱ ትውልድ ነው።\nይህ የእኔ ተሞክሮ በሁሉም የአገሪቱ አካባቢዎች ያለውን እውነታ ያንጸባርቃል። በ2003 ዓ.ም በተለይ በአማራ ክልል ደቡብ ወሎ ዞን፤ እንዲሁም በትግራይ ክልል የተለያዩ ዞኖች የተሰሩ የተፈጥሮ ሃብት እንክብካቤና የተፋሰስ ልማት ስራዎችን የመጎብኘት እድል አግኝቼ ነበር። በዚህ ጉብኝት የታዘብኩት ነገር ይህን የሚያረጋግጥ ነው። በእነዚህ የአማራና የትግራይ አካባቢዎች የተፈጥሮ ሃብት ላይ የደረሰው ውድመት ረዘም ያለ እድሜ ያስቆጠረ ነው። እድሜያቸው በአርባዎቹ ክልል ያሉ ሰዎች እንኳን ስለአካባቢው የቀድሞ ገጽታ የሚያውቁት ነገር ምንም የለም። ትውስታ ያላቸው አዛውንቶች ናቸው።\nበተፈጥሮ አካባቢዎቹ ላይ ጉዳት መድረስ ከጀመረ ከግማሽ ክፍለ ዘመን በላይ አስቆጥሯል። የአካባቢዎቹን የቀድሞ ገጽታ የሚያመለክቱ ማስረጃዎች ግን አሁንም አሉ። ዋነኞቹ የቤተክርስቲያን ግቢዎች ናቸው። የደከመው ሰው ቀትር ላይ የሚያርፍበት ዛፍ በሌለበት ምድረ በዳ የሚገኙ የቤተክርስቲያን ግቢዎችና ገዳማት ተለይተው አረንጓዴ ደሴት ሆነው ይታያሉ። እነዚህ የቤተክርስቲያን አጸዶች ድሮ አካባቢው በዛፍ የተሸፈነ እንደነበረ ብቻ አይደለም የሚመሰክሩት፤ በአካባቢው የነበሩት አገር በቀል ዛፎች ምን አይነት እንደነበሩም ያሳያሉ።\nከላይ በአጭሩ ያነሳሁት እውነታ የተፈጥሮ አካባቢያችን ላይ ምን ያህል ጉዳት እንደደረሰ ሁላችንም የየራሳችንን አካባቢ በማስታወስ እንድንገነዘብ ለመኮርኮር ያህል ነው። ይህ በተፈጥሮ ላይ የደረሰው ጉዳት አሁን በመንግስትና በህዝብ ልዩ ትኩረት ተሰጥቶታል። የወደመው ተፈጥሯዊ አካባቢ እንዲያገግም የተቀናጀ የአካባቢ ልማት/የተፋሰስ ልማት ስራ እየተከናወነ ይገኛል። በተለይ ከ2001 ዓ.ም ጀምሮ ትልቅ ለውጥ ያመጣ የአካባቢ ልማትና እንክብካቤ ስራ ተከናውኗል። እነዚህ የአካባቢ ልማቶች እስከ 50 በመቶ ተዳፋት በሆኑ የተራቆቱ ተራራዎችና ኮረብታዎች ላይ እርከን በመስራት፣ ዛፍና ሳር በመትከል ላይ ያተኮረ ነው። ከዚህ በተጨማሪ፤ በራሳቸው ሊያገግሙ የሚችሉ አካባቢዎችን ከሰውና ከእንስሳት ንክኪ በመከላከል ድንቅ ውጤት ተገኝቷል።\nበዚህ ዙሪያ የተከናወኑና ሊከናወኑ በታቀዱ ተግባራት ላይ መረጃዎችን ከማቅረቤ በፊት በትግራይ ክልል አሁን መጠሪያውን በማላስታውሰው አካባቢ ከአርሶ አደሮች የሰማሁትን አንድ ነገር ላካፍላችሁ ወድጃለሁ። የአካባቢው የተፈጥሮ ሃብት ክፉኛ የተጎዳ እንደነበረ ሰምቻለሁ። በአካባቢው የሚገኝ ተራራ ያገጠጠ ድንጋይ እንደነበረ፣ በአካባቢው ፊጪጭ የሚል ውሃ እንዳልነበረ አርሶ አደሮቹ አጫውተውኛል። እኔ በተመለከትኩበት ወቅት ግን ከጉዳቱ ይልቅ በማገገም ላይ ያለ መሆኑ ነው ጎልቶ የሚታየው። በተራራው ላይ የተለያዩ የተፋሰስ እንክብካቤ ስትራክቸሮች ተገንብተዋል። የድንጋይ እርከኖች፤ የተለያየ ቅርጽ፣ ስፋትና ጥልቀት ያላቸው የውሃ መከተሪያ ጉድጓዶች ወዘተ... በተራራው ላይ ይታያሉ። ጋራው በሰምበሌጥ ሳር ተሸፍኗል። ቁጥቋጦዎች ወርሰውታል። ገና እድገታቸውን የጀመሩ የተለያየ ዝርያ ያላቸው ዛፎች እዚህም እዚያም ይታያሉ።\nይህ ብቻ አይደለም፤ የአካባቢው ሰዎች አይተዋቸው የማያውቋቸው ምንጮች ከተራራው ስር ኩልል ያለ ውሃ ያፈስሳሉ። ከተራራው ስር መንጭተው የሚፈሱት ወንዞች ሰፊ ጉድጓድ ተቆፍሮላቸው ተገድበዋል። ወቅቱ በጋ ቢሆንም ምንጩ የሚፈስበት አካባቢ ለምለም አረንጓዴ ነው። ምንጮቹ የተገደቡበት አካባቢ በመስኖ የለሙ የበቆሎና የተለያዩ የአትክልት ማሳዎች ይታያሉ። ከብቶች ከየአካባቢው መጥተው ከተከተረው ሰፊ ጉድጓድ ውሃ ይጠጣሉ። የአካባቢው ነዋሪዎች ድሮ አንድ ዘለላ ነዶ የማይታይበት ጋራ ያበቀለውን ከሰው ቁመት የሚረዝም ሳር እያጨዱ ከብቶቻቸውን ይመግባሉ።\nታዲያ ይህን በጉልህ የሚታይ ለውጥ ያመጣ ስራ ለማከናወን ምን እንዳነሳሳቸው የአካባቢውን አርሶ አደሮች ጠየኳቸው። ሳይዋሹ ነገሩኝ። እኛ በራሳችን አልተነሳሳንም ነበር ያሉኝ፤ ወደአንድ ወጣት የግብርና ባለሙያ እያመለከቱኝ፤ እርሱ ነው ዘወትር እየመጣ እየሰበሰበ፣ እያስተማረ፣ እየመከረ ለስራ እንድንወጣ ያደረገን አሉኝ። ታዲያ መጀመሪያ ባለሙያውን ጠላነው። መጥላት ብቻ አይደለም፤ ረግመነዋልም። እየረገምነው የጀመርነው ስራ አሁን ውጤት አስገኝቷል። እናም የስራችንን ውጤት ማየት ስንጀምር፣ ባለማወቃችን ባደረግነው ተጸጽተን ባለሙያውን መልሰን መረቅነው። አሁን እየመረቅነው ነው አሉኝ። እርግማንን ወደ ምርቃት የለወጠ ድንቅ ተግባር፣ ድንቅ ውጤት!\nበዚህ በጠቀስኩት አካባቢ የተገኘው ውጤት ባለፉት አስር ዓመታት በበርካታ የአገሪቱ አካባቢዎች የታየ ነው። በአካበቢ ልማትና እንክብካቤ የተከናወነው ተግባር በየአካባቢው የውሃ ምንጮችን አስገኝቷል። ደርቀው የነበሩ ጅረቶች ዓመቱን ሙሉ እንዲፈሱ፣ መጠናቸው ቀንሶ የነበሩ ወንዞች እንዲጨምር አድርጓል። በየአካባቢው አነስተኛ የመስኖ እርሻ ማከናወን ተችሏል። የመጠጥ ውሃ፤ የከብቶች መኖና ውሃ በቅርብ ማግኘት አስችሏል። በብዙ አካባቢዎች ባለፈው ዓመት ተከስቶ የነበረውን ድርቅ በመጠኑ መከላከል የሚያስችል አቅም ለመፍጠር ማገዙንም መረጃዎች ያመለክታሉ። ምንም ጥቅም የማይሰጡ የነበሩ ተዳፋት አካባቢዎች መልማታቸው ለገጠር ስራ አጥ ወጣቶች የስራ እድል የፈጠረ ተጨማሪ ሊለማ የሚችል መሬት አስገኝቷል። በርካታ ወጣቶች ተደራጅተው በተዳፋት አካባቢ የበቀለን ሳር ለከብት መኖነት በመጠቀም የከብት ማደለብና ርባታ ስራ ላይ መሰማራት ችለዋል። ወደለምነት የተቀየረው አካባቢ በርካታ ወጣቶችን በንብ ማነብ ስራ ላይ ማሰማራት አስችሏቸዋል።\nየተፋሰስ ልማት ስራ ዘላቂ ፋይዳም አለው። በየአካባቢው ለተለያየ ዓላማ የሚገነቡ ግድቦችን፤ በተለይ ታላቁን የኢትዮጵያ ህዳሴ ግድብ ከደለል በመከላከል የተገነቡበትን ዓላማ በአግባቡ ማከናወን እንዲያስችሉ፤ የፕሮጀክት እድሜያቸውን ሙሉ አገልግሎት እንዲሰጡ ማድረግ ያስችላሉ። በተለይ ከታላቁ የኢትዮጵያ ህዳሴ ግድብ መጀመር በኋላ በአባይ ተፋሰስ ውስጥ የሚገኙ አርሶ አደሮች የሚያከናውኑት የተፋሰስ ልማት ግድቡን ከደለል የመከላከል ግብ ያለው መሆኑን ማወቃቸው ከፍተኛ ተነሳሽነት እንደፈጠረባቸው ይታወቃል። ይህ ተግባራቸው ለታላቁ የኢትዮጵያ ህዳሴ ግድብ ግንባታ እንዳበረከቱት አስተዋጽኦም ተቆጥሮላቸዋል።\nያም ሆነ ይህ፤ የተፋሰስ ልማትና የአካባቢ እንክብካቤ ስራ አሁንም ቀጥሏል። በያዝነው ወር በአምስት ክልሎች (በትግራይ፤ በአማራ፤ በኦሮሚያ፤ በደቡብ ብሄሮች፣ ብሄረሰቦችና ህዝቦች፤ በቤኒሻንጉል ጉሙዝ ) የ2009 ዓ.ም የተፈጥሮ ሃብት ልማት ስራ በይፋ ተጀምሯል። በዘንድሮው የተፈጥሮ ሃብት ልማት ስራ ላይ ከ24 ሚሊዮን በላይ ዜጎች ይሳተፋሉ ተብሎ ይጠበቃል። በዝግጅት ምእራፉ በእነዚህ ክልሎች ለሚከናወነው የተፈጥሮ ሃብት ልማትና ጥበቃ ስራ 6 ሺህ 706 ተፋሰሶችን ለማልማት መታቀዱን የእርሻና የተፈጥሮ ሃብት ሚኒስቴር አስታውቋል። ከ15 ሚሊዮን በላይ ለስራው የሚያስፈልጉ የእጅ መሳሪያዎችም መዘጋጀታቸውን፣ ከ2 ነጥብ 2 ሚሊዮን በላይ አርሶ አደሮችና ባለሙያዎች፤ እንዲሁም ቀያሽ አርሶ አደሮች በተፋሰስ ልማት ዙሪያ አስፈላጊውን ስልጠና እንዲያገኙ መደረጋቸውንም ሚኒስቴሩ ገልጿል።\nየተፈጥሮ ሃብት ልማትና እንክብካቤ ስራው ዓላማ ባለፉት አስር ዓመታት ሲከናወን እንደነበረው ሁሉ፣ በሰው ሰራሽና በተፈጥሮ ምክንያት የተጎዳ መሬት እንዲያገግም በማድረግ መሬቱ የሚሰጠውን ጠቀሜታ ማሳደግ ነው። የተፈጥሮ ሃብት ጥበቃ ስራው የተራቆተውን መሬት ከንክኪ ነፃ ማድረግ፣ እርከን መስራት እና እፅዋት በመትከል በስነ ህይወታዊ መንገድ የተራቆተ መሬት መልሶ እንዲያገግም ማስቻልን ያጠቃልላል።\nየተፈጥሮ ሀብት ጥበቃ ስራው አገሪቱ የተሻለ እንድትለማ የሚያደርግና ተጠናክሮ ሊቀጥል የሚገባው ነው፣ በየጊዜው የሚካሄደው የተፈጥሮ ሃብት ጥበቃ ልማት ይበልጥ ተጠናክሮ እንዲጓዝ እና አርሶ አደሩን ተጠቃሚ እንዲያደርግ ማህበረሰብ አቀፉ ስራ በሳይንስና በምርምር መታገዝ አለበት።\nእንግዲህ የአገራችን የተፈጥሮ ሃብት ባለፉት ሰባት አስርት ዓመታት ክፉኛ መጎዳቱ ሁሉንም ኢትዮጵያዊ ያስማማል። ጉዳቱ ለሰውም ተርፏል።የአየር ንብረት መዛባት-ድርቅ ከጊዜ ወደ ጊዜ እየበረታ ሄዷል። በተፈጥሮ ሃብት መጎዳት ምንጮች፣ ጅረቶችና ወንዞች በመድረቃቸው የህዝቡ በተለይ የአርሶና አርብቶ አደሩ የድርቅን ተጽእኖ የመቋቋም አቅሙ እጅጉን የተዳከመበት ሁኔታ ተስተውሏል።\nባለፉት አስር ዓመታት በየዓመቱ በሃያ ሚሊዮን የሚቆጠሩ አርሶ አደሮች ለበርካታ ቀናት በተፈጥሮ አካባቢ ልማትና እንክብካቤ ስራ ላይ ተሰማርተዋል። አሁንም ይህንኑ በማከናወን ላይ ናቸው። ይህ ስራ ነጭ ላብ ጠብ እስኪል የሚከናወን አድካሚ መሆኑ ይታወቃል። ከተገኘው ውጤት አኳያ ሲታይ ግን ዘላቂ እፎይታ የሚያስገኝ ነው። ይህ የተፈጥሮ አካባቢ ልማት ስራ የተጣለበት አርሶ አደር ስራው አድካሚ ቢሆንም ዘላቂ እፎይታ የሚሰጥ መሆኑንና የውጤቱ ቀዳሚ ተጠቃሚም ራሱ መሆኑን ተገንዝቦ በወኔ ሊያከናውነው መነሳት አለበት። ሌሎች ባለድርሻ አካላትም ሳይልፈሰፈሱ ከአርሶ አደሩ ጎን መቆም አለባቸው። ለዘላቂ እፎይታ ዛሬን እንድከም!\nSunday, 12 February 2017 19:44\nከፈረሱ ጋሪው አይቅደም!\nልማትን ማን ይጠላል? ማንም። ልማት ግን የሚወደደውና የሚደገፈው የልማቱ ባለቤት ህዝብና ህዝብ ሲሆን ብቻ ነው። ህዝብ ያልተቀበለው ልማት ቢውል እንጂ አያመሽም፤ አያድርምም። ህዝብ ልማትን እንዲቀበለውና እንዲደግፈው ለማድረግ ደግሞ ቀላሉ መንገድ በፕሮጀክቶች ዙሪያ ከፈረሱ ጋሪው ያልቀደመ ተግባርን ማከናወን ነው።\nእውነታው ይሄ ቢሆንም በኦሮሚያ ክልል የአርጆ ዴዴሳ እና በአማራ ክልል የጣና በለስ የስኳር ልማት ፕሮጀክቶች ከፈረሱ ጋሪው ቀድሞባቸው ለአካባቢው ነዋሪ የልማት ቱሩፋት ከመሆን ይልቅ እርግማን እንደሆኑባቸው አዲስ ዘመን ያደረገው ማጣራት አረጋግጧል። እነዚህ ፕሮጀክቶች ከመተግበራቸው በፊት ሊደረግ ይገባ የነበረው የአካባቢ ተፅዕኖ ግምገማ ባለመደረጉ ምክንያት ለልማት የታሰቡት ፕሮጀክቶች ለአካባቢው ህብረተሰብ የጥፋት በትር ሆነዋል።\nየህዝብ እንባ ጠባቂ ተቋም በፕሮጀክቶቹ ዙሪያ ባደረገው የምርመራ ውጤት መሰረት፤ በኦሮሚያ ክልል የአርጆ ዴዴሳ የስኳር ፕሮጀክት እና ለፕሮጀክቱ የሚያገለግለው የመስኖ ልማት ግድብ የአራት ወረዳ ሰዎችን ለጉዳት አጋልጧል፡፡ በዚህም ከ1000 የሚልቁ አርሶ አደሮች ንብረታቸው በትክክል ሳይቆጠር፣ ካሳ ሳይከፈላቸው፣ ምትክ መሬትም ሳይሰጣቸው ከመኖሪያ ቤታቸው እንደዋዛ ተፈናቅለዋል፤ በላስቲክ መጠለያ እንዲኖሩ ተገደዋል፤ ለተላላፊ በሽታና ለምግብ እጥረት ተጋልጠዋል፤ ከሁሉም የሚከፋው ደግሞ 33 ህፃናት በዚህ ችግር ሳቢያ ለህልፈት ተዳርገዋል፡፡ ለግድብ ተብሎ የተሰራው ውሃ ሞልቶም 4 ሰዎችንና 64 የቤት እንስሳትን የአዞ ሲሳይ አድርጓል፡፡\nበተመሳሳይ የአማራንና የቤንሻንጉል ክልልን አማክሎ የሚለማው የጣና በለስ ስኳር ልማት ፕሮጀክትም ተመሳሳይ ጉዳት ማድረሱን የተቋሙ ጥናት አረጋግጧል። ከሶስት ሺ በላይ አርሶ አደሮች የተለያዩ ጉዳቶች ደርሰውባቸዋል። ካሳ ያልተከፈላቸው፤ ምትክ እርሻ መሬት ያልተሰጣቸው፤ የተሰጣቸውም ቢሆኑ መሬቱ ምርታማ ያልሆነላቸው፤ ሌላም ሌላም ችገሮች ያሉባቸው አርሶ አደሮች ዛሬም ድረስ እያነቡ ናቸው።\nእንባ ጠባቂም ይሄንን ጥናት አድርጎ ሲያበቃ፤ እርምት እንዲደረግ በክልልና በፌዴራል ደረጃ ቢያሳስብም እስካሁን ሁሉንም ቅሬታዎች የሚፈታ የማስተካከያ እርምጃ አልተወሰደም፤ ለጥፋቱ ተጠያቂው እኔ ነኝ የሚል አካልም አልተገኘም። ተቋሙም አሁንም ድረስ ጉዳዩ እልባት እዲያገኝ እያሳሰበ ይገኛል። ይህ ተቋም በተደጋጋሚ በአስፈጻሚው አካል የደረሱ የህዝብ በደሎችን እንዲያርም ለሚደረግለት የድረስልን ጥሪዎች ደብዳቤ ከመጻፍና ከማስፈራራት የዘለለ እርምጃ የማይወስድ በመሆኑ አስፈጻሚዎች ለተቋሙ ያላቸው ተገዥነት እየተሸረሸረ የመጣ ይመስላል። ያ ባይሆንማ ኖሮ ይህ ሁሉ በደል በግልጽ ባልተፈጸመ ነበር።\nበእንደዚህ አይነት ግልጽ በደሎች ምክንያት ህዝብ ቢያኮርፍና በልማቱ ላይ ጉዳት ቢፈጽም፤ ተጠያቂው ማን ሊሆን ነው? በእርግጠኝነት የአካባቢው አስተዳደር የሚያወጣው መግለጫ ግን "ጸረ ልማት ኃይልች" የሚል እንደሆነ አያጠራጥርም። ለመሆኑ በዚህ እውነታ ላይ ጸረ ልማቱ ማነው? ህዝቡ? ወይንሰ አልሚው?። ህዝብ በየትኛውም መስፈርት ልማትን ሊቃወም አይችልም። ከአያት ቅድመ አያቶቹ የተላለፈለትን እርስት ሳይቀር ትቶ የሚነሳው እኮ ለልጆቹ የተሻለ ነገንና ልማትን ለማምጣት ካለው ጉጉት የተነሳ ነው። እውነታው ይሄ ከሆነ በልማት ስም እርስት አልባ የሚያደርገው ልማት ለአርሶ አደሩ ምኑ ነው? ምንም። ስለሆነም የእነዚህ ፕሮጀክቶች ጠባሳ በአስቸኳይ ሊስተካከል ይገባል።\nመንግስት በአንድ በኩል የህጻናት ሞት ቅነሳ የሚል መርሀ ግብር ነድፎና ከፍተኛ ባጀት መድቦ ይሰራል፤ በሌላው ጥግ ያለ የመንግስት አስፈጻሚ ደግሞ በልማት ስም ህጻናትን ለሞት ይዳርጋል። ይሄ እንዴት ይታረቃል? እንባ ጠባቂ ተቋምም እንደዚህ አይነት ግልጽ በደሎችን ካላስቆመና እንባም ካልጠረገ ምን ይሰራል? የማንንስ እንባ ሊያብስ የዴሞክራሲ ተቋም ተብሎ ተሞሽሮ ይቀመጣል?\nአስፈጻሚው አካልም በአንድም በሌላም የሚፈጸሙ ስህተቶችን ማረም ከፈለገና ቁርጠኝነቱም ከአንገት ሳይሆን ከአንጀት ከሆነ እንደ እንባ ጠባቂ ያሉ የገለልተኛ ተቋማትን ምከረ ሀሳቦችና የመፍትሄ እርምጃዎች አምኖ መቀበልና እርምት ማድረግ አለበት። በህዝብ ወንበር ላይ ተቀምጦ፤ በህዝብ በጀት እየተንቀሳቀሱም ህዝብን ማፈናቀል በየትኛውም አግባብ ልክ ሊሆን አይችልም። ስለሆነም ነገሩን "ሳይቃጠል በቅጠል" በሚል መርህ እልባት መስጠት ያስፈልጋል።\nለልማት መሬትን መልቀቅ ህገ መንግስታዊ ግዴታ ነው፤ ለተነሺ ካሳ መክፈልና ምትክ መስጠት ደግሞ ግዴታ። ስለዚህ አስፈጻሚው ህገ መንግስቱን ሲያስተገብር መብቱን ብቻ እየነጠለ ግዴታውን ወደጎን እየተወ ከሆነ፤ ጸረ ዴሞክራሲያዊና ኢ ህገ መንግስታዊ መሆኑን ማወቅ ይገባዋል።\nበአርጆ ዴዴሳና በጣና በለስ የስኳር ልማት ፕሮጀክቶች ዙሪያ ለደረሰው በደል ሁሉም አካል ተጠያቂ አይደለሁም ሲል ተከራክሯል። ከበደሉ ሁሉ የሚከፋው ደግሞ ይሄ ነው። ምክንያቱም በአንድም በሌላም ምክንያት የተፈጠረውን በደል ለማረም የተዘጋጀ አካል እንደሌለ ያሳያልና ነው። ስለሆነም መንግስት ለአርሶ አደሮቹ በደል ይድረስ፤ ያጠፋው አካልም ተለይቶ ይወቀስ፤ ይወገዝ። በልማት ስምም ከፈረሱ ጋሪው አይቅደም።\nSunday, 12 February 2017 19:42\nለ5ነጥብ 6 ሚሊዮን ዜጎች እርዳታ እየተሰጠ ነው\nየመኸር ዝናብ እጥረት ባስከተለው ድርቅ ለአምስት ነጥብ ስድስት ሚሊዮን ዜጎች እርዳታ ማቅረብ መጀመሩን የአደጋ ስጋት ስራ አመራር ኮሚሽን አስታወቀ፡፡\nየኮሚሽኑ የህዝብ ግንኙነት ዳይሬክቶሬት ዳይሬክተር አቶ ደበበ ዘውዴ ለጋዜጣው ሪፖርተር እንዳሉት፤ የመኸር ዝናብ እጥረት ባስከተለው ድርቅ በቆላማውና በአርብቶ አደር ቦታዎች፣ በሶማሌ፣ ኦሮሚያ ጉጂ፣ ቦረና ፣ ምእራብ ከፊል ባሌ እና በጉጂ ቆላማ ቦታዎች፣ ደቡብ ኦሞ በሰገን ህዝቦች አካባቢ በተከሰተው ድርቅ ተጎጂ ለሆኑ ወገኖች እርዳታ እየተሰጠ ይገኛል።\nበ2007 ዓ.ም እና 2008 ዓ.ም በድርቁ አስር ነጥብ ሁለት ሚሊዮን ተጎጂዎች እንደነበሩ ያስታወሱት አቶ ደበበ፤ በአሁኑ ወቅት ግን በዘጠኝ ዙሮች በተደረገው ዕርዳታ የተጎጂዎቹ ቁጥር ወደ አምስት ነጥብ ስድስት መውረዱን አመልክተዋል።\nበመኸር በተደረገው ጥናት ለ5 ነጥብ 6 ሚሊዮን ህዝብ የእለት እርዳታ የሚያስፈልገው በመሆኑ ለቆላማ አካባቢዎች ለኦሮሚያና ለሶማሌ ክልሎች እህል፣ ጥራጥሬና አልሚ ምግብ መሰጠቱን ተናግረዋል፡፡ ከእዚህ በተጨማሪ ለሶማሌ ክልል ከመደበኛው ውጪ 10 ሺ ኩንታል አልሚ ምግብ፣ አምስት ሺ ኩንታል ስንዴ ዱቄት፣ 15 ሺ እሽግ የዱቄት ወተት እንዲሁም 33 ኩንታል ሩዝ መሰጠቱን አስረድተዋል፡፡\nእንደ አቶ ደበበ ገለፃ፤ ለቦረና ቆላማ ስፍራዎች አራት ሺ 422 ኩንታል፣ ለጉጂ ዞን አምስት ሺ 97 ኩንታል፣ ለባሌ ቆላማ አካባቢ 24ሺ 700 ኩንታል፣ ለደቡብ ኦሞ አካባቢ 12ሺ 757 ኩንታል፣ ለሰገን ህዝቦች ሁለት ሺ 350 እንዲሁም ለሶማሌ ክልል 64ሺ 920 ኩንታል እህል ለተጎጂዎች ተሰጥቷል።\nድርቁ እንስሳት ላይ ባስከተለው ጉዳት ሳቢያ ለተጎጂ አካባቢዎች ከ 200 ሺ በላይ እስር መኖ እንደተላከላቸው ለማወቅ ተችሏል፡፡ በእንስሳት ሀብት ላይ የከፋ ጉዳት እንዳይደርስ በማሰብ በድርቁ የተጠቁት ስፍራዎች ላይ ልዩ ልዩ ስራዎች እየተሰሩ መሆኑንም ገልፀዋል፡፡ በዚህም በደቡብ ኦሞ ከፓርክ ሳር በማጨድ እንስሳቱን የመመገብ ስራ ሲሰራ፣ የሸንኮራ አገዳ ልማት ባለበት ቦታ ከስኳር ምርት የተረፈውን የሸንኮራ አገዳ ተረፈ ምርት ለእንስሳቱ መኖነት እንዲውል መደረጉን አቶ ደበበ ይገልፃሉ፡፡ በተጨማሪ ከአንድ ወር እስከ 45 ቀን የሚደርስ የእንስሳት መኖ ተከላ ተጠናክሮ መቀጠሉን ያስረዳሉ፡፡\nየመንግስት ኮሙኒኬሽን ጉዳዮች ፅህፈት ቤት እንዳስታወቀው፤ በፌዴራል እና በክልል መንግሥታት በጋራ ለ 5 ነጥብ 6 ሚሊዮን ህዝብ ምግብ እና ምግብ ነክ ያልሆኑ እርዳታዎችን እያቀረቡ ነው። የመጠጥ ውሃ በቦቴ በማመላለስ፣ የእንስሳት መኖ አቅርቦት እና የህክምና አገልግሎትም ለድርቁ ተጠቂዎች እየተሰጠ ይገኛል። በድርቅ በተጠቁት አካባቢዎች የሚኖሩ የአርብቶ አደር ልጆች ከቀያቸው ሳይርቁ ትምህርታቸውን መቀጠል እንዲችሉም ሁሉን አቀፍ ድጋፍ እየተደረገ ነው፡፡


Saturday, 10 January 2015 09:55\nውዝግብ ከጦፈ፣ ምርጫ ደርሷል ማለት ነው!\n• ዓለም ከኛ ምርጫ ብዙ የሚማረው አለ እየተባለ ነው • የፖለቲካ ቋንቋ ለፀሎት አይመችም እኮ! (ለሃይማኖት አባቶች)• ምርጫ ቦርድ በ“ሆደ ሰፊነት” እየተንቀሳቀስኩ ነው አለ እስቲ በአገራችን ምርጫ መቃረቡን የሚጠቁም ምልክት ከሚከተሉት ምርጫዎች ውስጥ ለመምረጥ ሞክሩ:- ሀ) የሰከነ ክርክር ለ) ማራኪ…\nየግብጽን ነገር በፐብሊክ ዲፕሎማሲ ብቻ አንወጣውም! በሳምንቱ አጋማሽ ላይ አንድ ወዳጄ የነገረኝ ቀልድ ፈረንጆቹ Bitter (መራራ ቀልድ) የሚሉት ዓይነት ሳይሆን አይቀርም፡፡ ፈርዶብን መራራ ቀልዶች ይቀሩናል (ያልተኖረ እኮ አይቀለድም!) ለማንኛውም ቀልዱን ከመራራ ወይም ከጣፋጭ የመመደቡን ሃላፊነት ለእናንተ ትቼ በቀጥታ ወደ ቀልዱ…\nMonday, 05 January 2015 08:10\nየአሜሪካው ፕሬዚዳንት ባራክ ኦባማ በቅርቡ በዓለም የኢኮኖሚ ሰሚት ላይ ለመሳተፍ ወደ ቻይና መዝለቃቸው ይታወሳል፡፡ በቤጂንግ ቆይታቸው ታዲያ ሲወጡ ሲገቡ ማስቲካ እያኘኩ ያዩዋቸው ቻይናውያን “እኚህ ፕሬዚዳንት ሳይሆን ራፐር ነው የሚመስሉት” በሚል ክፉኛ ነቅፈዋቸዋል፡፡* * *በዚሁ የቤጂንግ ስብሰባ ላይ የሩሲያው ፕሬዚዳንት ቭላድሚር…\nSaturday, 27 December 2014 16:07\nጠ/ሚኒስትሩ ከአዳዲስ መረጃዎች ጋር አስተዋወቁን!\nአውሮፓ ህብረት ምርጫውን የማይታዘበው በገንዘብ ችግር ነው ተቃዋሚዎች ባይነግሩንም ከጠ/ሚኒስትሩ ጋር ተወያይተው ነበርእነ “ኤፈርት” ከአውራው ፓርቲ ጋር የሚያገናኛቸው ነገር የለም ተባለ ባለፈው ማክሰኞ በቀድሞው ኢቴቪ (በአዲሱ EBC) በምርጫ ዙሪያ የቀረበው ዘገባ አስደምሞኛል (ሌላ ምርጫ የለኝማ!) ለነገሩ ዘገባ ከማለት ይልቅ ያፈጠጠ…\nእኔ የምላችሁ ግን … ኢህአዴግ ሥልጣን ከያዘ ስንት ዓመቱ ነው? ይሄንን ቀላል ጥያቄ የምጠይቃችሁ ወድጄ እንዳይመስላችሁ፡፡ ግራ ቢገባኝ ነው፡፡ ሌላም ጥያቄ አለኝ - ያለፈው ሥርዓት ከተገረሰሰ ምን ያህል ጊዜ ሆነው? (ውዥንብሩ መጥራት አለበት!) አንዳንዴ ያለፈው ሥርዓት “አስማተኛ” ይመስለኛል፡፡ ለምን መሰላችሁ?…


የዳንኤል እይታዎች Daniel Kibret's views: February 2018\nበፒ.ዲ.ኤፍ. ለማንበብ ይህንን ይጫኑ\nየጌታቸው ኃይሌ መከራከሪያ\nፕሮፌሰር ጌታቸው ኃይሌ ዘርአ ያእቆብን በተመለከተ በቅርቡ ሁለት ጽሑፎችን አውጥተዋል፡፡ የመጀመሪያው በ2006 ዓ.ም. ባሳተሙት ‹ሐተታ ዘዘርአ ያእቆብ› በሚለው መጽሐፋቸው መግቢያ ላይ የሰጡት ትንታኔ ሲሆን ሁለተኛው ደግሞ በ2017 ባወጡት Ethiopian Studies in Honor of Amha Asfaw በተሰኘው መጽሐፍ ላይ ያቀረቡት ጥናት ነው፡፡\nጌታቸው ኃይሌ ዘርአ ያእቆብ በካቶሊክ ሚስዮናውያን ተጽዕኖ ውስጥ የወደቀ፣ ፍልስፍናውንም በአብዛኛው ከእነርሱ የወሰደ ኢትዮጵያዊ ዳዊት ደጋሚ ደብተራ ነው የሚል ድምዳሜ ላይ ደርሰዋል፡፡ ለዚህ ድምዳሜ መድረሻ ያነሷቸው ነጥቦች አሉ፡፡ አንድ በአንድ እንያቸው፡፡\n1. ኡርቢኖ የሐተታ ደራሲ ከሆነ ለምን በግእዝ ይጽፈዋል? ምክንያቱም የጻፈው ለኢትዮጵያውያን ነው እንዳንል ሁለቱንም ቅጅዎች ወደ ፈረንሳይ ልኳቸዋል፡፡ በሐተታዎቹ ውስጥ ያሉት ሐሳቦች ደግሞ ለአውሮፓውያን አዲስ አይደሉም፡፡\n2. የቅጅ ቁጥር 234 በኡርቢኖ የእርማት ሥራ ተሠርቶበታል፡፡ ኡርቢኖ የራሱን ሥራ ለምን ያርመዋል?\n3. ሐተታ ኢትዮጵያዊውን መዝሙረ ዳዊት በሚገባ በሚያውቅ ሰው የተዘጋጀ ነው፡፡ ‹በዳዊት ደጋሚ ደብተራ›፤ መዝሙረ ዳዊት የዕለት የጸሎት መጽሐፉ ካልሆነ በዚህ መጠን አይጠቅሰውም፡፡ ይህ ደግሞ ዳዊትን በቃላቸው የሚይዙት የኢትዮጵያውያን ልማድ ነው፡፡\n4. ወለተ ጴጥሮስን እንዴት በበጎ ያነሳታል?\n5. ኡርቢኖ ሊያርመው የተነሣው የዘመን አቆጣጠር\n6. ‹ፋሲለደስ› እና ‹ወልደ ፋሲለደስ› በሚሉት ስሞች ላይ የሠራው ስሕተት\n7. ሌሎች ዝርዝር ማስረጃዎች\nኡርቢኖ ጽሑፎቹን ደጋግሞ የማረም ጠባይ እንዳለው በቅርጣግና ሌሊቶች የትርጉም ሥራው ላይ ታይቷል፡፡ ከማርች 1852 ጀምሮ የኢትዮጵያን ሊቃውንት ሊያስደስት የሚችል ቅጅ ለማውጣት የተለያዩ ቅጅዎችን አዘጋጅቷል፡፡ ኡርቢኖ አንዱን ቅጅ (215) የላከው ኢትዮጵያ ሆኖ ሲሆን ሌላኛውን (234) የላከው ግን ካይሮ ሆኖ ነው፡፡ ለምን? ኡርቢኖ ካይሮ የገባው ከኢትዮጵያ ተባርሮ ነው፡፡ አንደኛውን ቅጅ ለዲ. አባዲ የላከው ከዲ. አባዲ ገንዘብ ለማግኘትና የዕውቀቱን ልክ ለማሳየት ነው፡፡ ለዚህም ደብዳቤው ይነግረናል፡፡ ሌሎቹን ቅጅዎች ያዘጋጃቸው ግን ለኢትዮጵያውያን አገልግሎት ነበር፡፡ እንዳጋጣሚ ግን ከሀገር ሲባረር ይዞት ሄደ፡፡ በዚያውም ካይሮ ላይ የመመለስ ሐሳቡ የማይሳካ ሲመስለው ለዲ. አባዲ ላከለት፡፡ የዚህ ዓላማም ገንዘብ ማግኘት እንደሚሆን መገመት ይቻላል፡፡ ሁለቱም ወደ አውሮፓ የተላኩት በተለያየ ዓላማ ነው፡፡ የመጀመሪያው ለዲ. አባዲ አዳዲስ መዛግብት የማግኘት ፍላጎቱን ለማርካት፤ ሁለተኛው ደግሞ ካይሮ ላይ ተስፋ ሲቆርጥ የላካቸው ናቸው፡፡\n‹ዘርአ ያእቆብ› ከዳዊት በላይ እንደማያውቅ ቀደም ብለን አይተናል፡፡ ይህ ግን ዘርአ ያእቆብ ተማርኩ ካለው የመጻሕፍት ትምህርትና ‹ባልንጀሮቼ በዕውቀቴ የተነሣ ቀኑብኝ› ከሚለው ገለጣው ጋር የሚጣረስ ነው፡፡ ዘርአ ያእቆብ ለምን በዚህ መጠን መዋሸት ፈለገ? ደግሞስ ያንን ያህል ‹የሚፈላሰፍ› ሰው እንዴት በዕውቀት ይህንን ያህል ደከመ? በውሸትስ ይህንን ያህል በረታ? እንፍራንዝስ ቁጭ ብሎ ምንድን ነው ሲያስተምር የነበረው? የማያውቀውን መጽሐፍ ነው ሲያስተምር የነበረው? እንደ እኔ ግምት እነዚያን የዳዊት መዝሙራት ያስገቡለት አብረውት የሠሩት ደባትር ናቸው፡፡ እርሱም በኋላ ጥቅሶቹን በኅዳግ ጨምሮባቸዋል፡፡


ትምክህት ይሉኝታ አያውቅም፤ ማንንም አይምርም\nመስከረም ፪ቀን ፳፻፲፩ ዓ.ም\nደቂቀ እስጢፋኖስ (የአማራ ልሂቃን) እምየ ምንሊኮች በትግራይ ህዝብ ላይ ጦርነት ካወጁ በርካታ ወራት ሆኖዋቸዋል፡፡ በእርግጥ በትግራይ ላይ ጦርነት ከማወጅ ቦዝነው አያውቁም፡፡ በኦሮሞ ላይም እንደዛው፡፡ የበግ ለምድ ለብሰው ከአማራ ማህፀን የመጡ ተኩላዎች ከኦሮሞ ጋር ውግንና ያላቸው መስለው በትግራዩም በኦሮሞውም ላይ አደጋ እየፈጸሙ ቆይተዋል፡፡ አሁን የሚጋለጡበት ሰዓት የደረሰ ይመስላል፡፡ የአማራ ልሂቃን በአስራ አንደናው ሰዓት ላይ ናቸው፡፡ ፊንፊኔ የነውጥ ቀጠና ለማድረግ ፋኖ ብለው እያዘመቱ ያሉት እነ ገዱ አንዳርጋቸው እና ደመቀ መኮንን ናቸው፡፡\nባለፉት ጥቂት ሳምንታት የትምክህት ጠርዝ የሆኑት ታማኝ በየነ እና ግንቦት 7 ወደ አገር ሲመጡ ደቂቀ ምንሊክ ምንነቱ ያልታወቀ ጨርቅ፣ የግንቦት 7 አርማ በፊንፊኔ ጎዳናዎች ሲያውለበልቡ ቆይተው አሁን የኦሮሞ ወጣቶች መስከረም ፭ ቀን ፳፻ ፲ ፩ ዓ.ም ለሚመጣው የኦሮሞ ነፃ-አውጭ ግንባር (ኦነግ) አመራርና አባላት አቀባበል ለማድረግ ፊንፊኔን በኦነግ ባንዴራ ለማሸብረቅ ሲንቀሳቀሱ ችግር ሲፈጥሩባቸው እየታዘብን ነው፡፡ ትምክህት ይሉኝታ አያውቅም፤ መከባበርን አይቀበልም፡፡ ልዩነትን አያስተናግድም፤ አንድ አይነትትን ይሰብካል፡፡ ትምክህት (Chauvinism) የፀረ-ዲሞክራሲያዊነት የመጨረሻ ጫፍ መጀመሪያ ነው፡፡ ይህ ባህሪው የነበረ፣ ያለና የሚኖር ነው፡፡ አሁን በዚህ ትምክህት ሳቢያ በፊንፊኔ ከተማ የምንንም ሰው ህይወት ሊያልፍ አይገባም፡፡ ደም ሊፈስም አይገባም፡፡ ትምክህተኞቹ በፊንፊኔ አደባባዮች የፈለጉትን ጨርቅ እንደሰቀሉ የኦሮሞ ወጣት በግብረ ገብነት ነበረ ታግሶዋቸው ያለፈው፡፡ እነሱ ግን የኦሮሞ ወታትና የኦሮሞ ህዝብ የሚኮራበት ኦነግ ባንዴራ ወይም አርማ በተራቸው ፊንፊኔን አቆነጃታለሁ ካለ መታገስ የግድ ይላል፡፡ ነገር ግን ትምክህት ትዕግስት የሚባለውን ነገር አያውቅም፡፡\nታዲያ አሁንስ ምን ይሉን ይሆን? ያለ ኪሳራ አገር አትመሰረትም! በዓለም ያሉ አገሮች አገር የሆኑት መስዋእት ከፍለው ነው በማለት አፍሪካዊ ሂትለር ምንሊክ የፈጸማቸውን ኢ-ሰብአዊ ድርጊቶች ሲያመካኙ ነበር፤ ምንሊክ በኦሮሞ ላይ የፈጸመው ግፍ እንደ አንድ ገድል ቆጥረው አንድ አገር ለመመስረት የሚጠይቀውን ነው ያደረጉት ብለው ለማመካኘት ይሞክሩ እንደነበር አሁንስ ምን ይሉን ይሆን! አቤት የትምክህት ቅጥፈት፡፡ ሲያውለበልቡት የነበሩትን ምንነቱ የማይታወቅ ጨርቅ የኢትዮጵያ ለማድረግ መስዋእት ያስፈልጋል ይሉን ይሆን? ሁኔታው እንመልከት፡፡ የትምክህቱ መንደር ችግር እየፈጠረ ቆይቷል አሁንም ሊፈጥር ነው፡፡\nትምክህት ከአፍንጫው ራቅ ብሎ አይመለከትም፡፡ ከትናንት በደሉ፣ ከትናንትናው ሴራው ተምሮ ነገን ለደህና ነገር ለመጠቀም ዝግጁነት የለውም፡፡ በይቅርታ ምክንያት በደሉን ትውት ሲያደርጉለትም ያገረሽበታል፡፡ የአማራ ልሂቅ የማነኛውም ብሔር፣ ብሔረሰብና ህዝብ ጠላት ነው የምለው ለማለት ብቻ አይደለም፡፡ ትምክህት ማንንም አይተውም፤ ትግራዋይ አይል፣ ኦሮሞ አይል ሌላ አይል፡፡ የጊዜ ጉዳይ እንጂ ትምክህተኛ ሌላ ህዝብ ጠልቶ እወክለዋለው የሚለው ህዝብ አይወድም፡፡ የባሰ የጭካኔ አረሜናዊ ተግባሩ የሚፈፅመው የእኔ በሚለው ህዝብ ላይ ነው፡፡ በአማራ ላይ ነው መዓቱን የሚያወርደው፡፡\nትምክህትና የአማራ ልሂቃን አንድና የብሔር፣ ብሔረሰቦችና ህዝቦች ፀር ነው የምንለው ከአባቶቻችን የሰማነው ታሪክ ተንተርሰን ሳሆን አሁን በእኛ ዕድሜ፣ ባለንበት ዘመን በ፳፩ኛው ክ/ዘመን በዓይናችን ስለምንመለከታቸው ነው፡፡ አሁንም ግን እንደከዚህ ቀደም ይቅር እንልላቸዋለን፡፡ ነገር ግን ትዕግስትም የራሱ የሆነ ወሰን አለው፡፡\nብላታ ሃ/ማሪያም ረዳ ለአዲሱ ትውልድ ትምህርት ሲያስተላልፉ “የአባቶቻችሁ ታሪክ የምተርክላችሁ ስላልተፃፈ እንዲፃፍና ከትውልድ ወደ ትውልድ እንዲተላለፍ በዚሁም ለወደፊት ልክ እንደ አባቶቻችሁ በአምላክ አምሳል ከተፈጠረው የሰው ልጅ ሁሉ እንደ ህዝብ ተከባብራችሁ እንድትኖሩ በማሰብ ነው እንጂ ለካ እንደዚህ ነበር፣ እንደዚህም አድርገውናል ብላችሁ ቂም እንድትቋጥሩ አይደለም፡፡” ብለው ነበር፡፡\nጀግናው የአንደኛው ወያነ መሪ ብላታ ሃ/ማርያም ረዳ አክለውም “አባቶቻችሁ ቂመኞች አልነበርንም፤ አይደለንምም፡፡ ልጆቻችንም ልክ እንደአባቶቻችሁ ቂመኞች እንዳልሆናችሁ አምናለሁ፡፡ ጀግንነት መሰነቅ እንችልበታለን፤ ቂም የምንቋጥርበት ግን የለንም፡፡ እንዲህ ስለሆንም ነው ውሎ ሲያድር ልጆቻችን ጠላቶቻችንን ያሸነፉት፡፡” አባቶቻችን እንዳስተማሩን እውነትም ቂም የምንቋጥርበት አካል የለንም፡፡ ይሁን እንጂ ከትምክህት ኃይል በየጊዜው የሚታወጅብን ጦርነት አልተቋጨም፡፡ መከራ፣ ግፍ፣ ውድመት፣ ስቃይና ግድያ በትግራይ ህዝብ ላይ አቅደው እየተገበሩት ይገኛሉ፡፡\nየአዲስቷ ኢትዮጵያ መሀንዲስ ጠቅላይ ሚኒስትር አቶ መለስ ዜናዊ መቼም የማይረሳ አንድ ነገር ተናግሮ ነበር፡፡ “ደርግ ሁሌም ይኖራል” ብሎ ነበር፡፡ የወቅቱ ጠቅላይ ሚኒስትር ዶር. ዓብይ አሕመድም በበኩላቸው በአሜሪካ ከሚገኙ ኢትዮጵያውያንና ትውልደ ኢትዮጵያ በነበራቸው መድረክ “ደርግ አላሸነፍነውም” ያሸነፍነው ጣልያንን ነው አሉ፡፡ ጣልያን አሸነፈን ወይስ አሸነፍነው? አዋረደን ወይስ አዋረድነው? ጣልያን የሚፈልገውንና የሚበቃውን ከለከልነው ወይስ የሚበቃው መንጥቆን የሚፈልገውን ከለከልነው? የሚለው ለወደፊቱ ተመራማሪዎች የሚዳስሱት ሆናል፡፡ ጠቅላይ ሚኒስትር ዶር. ዓብይ አህመድ ግን አንድ ነገር ስተዋል፡፡ ጭቆና፣ ጭፍጨፋ፣ ግድያና ግፍ በነጭ ተፈጸመ በጥቁር ልዩነት አለው ወይ? ለሚለው ጥያቄ ምላሽ አልሰጡም፡፡ የአገሬ ሆነ የሌላ አገር ጅብ ያው ጅብ ነው ከሚል አንደበት ምንሊክ ከሂትለር፣ መንግስቱና ደርግ ከጣሊያን ነጥሎ መመልከት የሀሳበ ፅኑነት (consistency) ዝንፈት የሚያሳይ ቢሆንም ደርግ አለመሸነፉ ላይ ግን ይስማማሉ፡፡\nጠቅላይ ሚኒስትር ዶር. ዓብይ አሕመድ ይህንን ያሉት በአንድ በኩል የደርግ ቅሪቶችን (እንደ’ነ አንዳርጋቸው ፅጌና ጆሌዎቹ) ለማስደሰት (ህዝበኛነትን) በሌላ በኩል ግን ቅኔ መዝረፋቸው ነበር፡፡ ያም ሆነ ይህ ግን ዶር. ዓብይ አሕመድ ደርግ አለመሸነፉን ነግረውናል፡፡ እውነትም ከመንግስታዊ ሥልጣን ከገባሪ አድራጊነትን ነው የተጠረገው እንጂ ከቡቹሎቹ፣ ከሙርኮኞቹና ከደቂቀ እስጢፋኖስ ተመንግሎ አልተጣለም፡፡ መለስ ዜናዊ እውነት ታይቶት ነበር፡፡ ደርግ ከመቃብሩ አመድ ልሶ ሊያንሰራራ እንደሚችል ታይቶት ነበር፡፡\nአሁን አሁን ግን ህወሓቶች በኢትዮጵያ ውስጥ የሚካሄደው ፀረ-ትግራዋይ አስተሳሰብ፣ አመለካከትና ተግባር ላይ የነበራቸውን ትዕግስት የተሟጠጠ ይመስላል፡፡ በአንድ ዓነትነታዊያን የሚቀነቀነው ፀረ-ብሄር፣ ብሄረሰብና ህዝብ አስተሳሰብና ድርጊት ያንገሸገሻቸው ይመስላል፡፡ ይሁን እንጂ ህወሓቶች አሁንም ድረስ በኢትዮጵያ ተስፋ አልቆረጡም፡፡ ኢትዮጵያን ለማዳን መስዋእት ከጠየቀን የትግራይ ህዝብ ተጨማሪ መስዋእት ሊከፍል እንደሚገባ በመስበክ ላይ ይገኛሉ፡፡ እውነቱን ለማስቀመጥ ከሆነ ከእንግዲህ የሚከፈል መስዋእት ከንቱ መስዋእት ነው፡፡\nከዚህ በፊት የተከፈለው መስዋእት መልሱ ክህደት በሆነበት አገር፤ ያ ክቡር ዕድሜያቸው ኢትዮጵያን ለመታደግ ያባከኑት ጀግኖች አስተዋጽኦ ጥላሸት በሚቀባበት አገር፤ ክቡር ህይወታቸውን የከፈሉበት መራራ ትግል በአደባባይ ለማራከስ በሚሞከርባት ኢትዮጵያ የትግራይ ህዝብ ዳግም መስዋእት ሊከፍል? ለምን? የማን ልጅ የትኛው ወጣት ነው ለዚህ የአብርሃም በግ ሆኖ የሚቀርበው? አይሆንም፡፡ የትግራይ ህዝብ መስዋእት መክፈል ካለበት በአምላክ አምሳል የተፈጠረውን የሰው ልጅ አክብሮ፣ ሌሎች ብሔር፣ ብሔሮችንና ህዝቦች ልጆች ከራሱ ጋር እቅፍ አድርጎ በመያዝ ለሰው ልጅ የሚሰጥ ክብር ሁሉ ሰጥቶ በትግራይ ህዝብ ላይ የታቀደውና ያጠላ አደጋ ለማምከን በሚደረግ መስዋእት ላይ ነው መክፈል የሚገባው፡፡ ትርጉም አልባ መስዋእት የሞት ሞት ነው፡፡ ይህንን ዓይነት ሞት ደግሞ ከአባቶቻችን አልተማርነውም፡፡ ትግራይ ውስጥ ትርጉም ያለው መስዋእት ለመክፈል ልክ እነደከዚህ ቀደሙ ማንነታችና ክብራችንን ለመጠበቅ ማንኛውም ዓይነት መስዋእት ለመክፈል ዝግጁ ነን የሚል ወጣት በአስተማማኝ ደረጃ ተገንብቷል፡፡ ታጋሽና አስተዋይ ወጣት ባለቤት መሆን ተችሏል፡፡\nአሁን ከውስጥም ከውጭም በተደራጀም ባለተደራጀም መንገድ የትግራይ ህዝብ ለማዳከም፣ የትግራይ ህዝብ ለማሸማቀቅ፣ የትግራይ ህዝብ ቀና ብሎ እንዳይሄድ ለማድረግ በርካታ ሴራዎች እየተካሄዱ ነው፡፡ እነዚህ የማንነት ክብር መገለጫዎች በማንም ተሰቱ ሳይሆኑ የትግራ ህዝብ በክንዱ የራሱ ያደረጋቸው ናቸው፡፡ ማንም ሊወስድበት አይችልም፡፡ በፍፁም፡፡ ትምክህተኞች በድብቅ፣ በሚስጥርና በግላጭ ጦርነት እያወጁ ይገኛሉ፡፡ በእርግጥ ጠላትን እንዴት ማምከንና ማጥፋት እንዳለበት ለትግራይ ህዝብ መምከር ልጅ እናትን ምጥ የማስተማር ያህል ነው፡፡ ህወሓቶች ለሰላም፣ ለፍቅርና ለአንድነት ብለው ካልሆነ በስተቀር በግልፅም ሆነ በድብቅ የሚሸረብ ሴራ መንግሎ በማውጣት፣ በማጋለጥ እና አስፈላጊው እርምጃ በመውሰድ ረገድ የማንንም ልምድ አያስፈልጋቸውም፡፡ የአርባ ሦስት ዓመታት ልምድ በቂያቸው ነው፡፡ ከዚህ በተጨማሪም ከአባቶቻቸው፣ ከአያቶቻቸውና ቅድመ አያቶቻቸው የወረሱዋቸው ፖለቲካዊና ወታሃደራዊ ጥበቦችም ባለቤቶች ናቸው፡፡\nበአገራችን ያለው ድብቅና ግልፅ ፀረ-ህዝብ እና ፀረ-ህወሓት እንቅስቃሴ ለህወሓት የተደበቀ አይደለም፡፡ አንድ ነገር ግን ማስተዋል ይቻላል፡፡ ህወሓቶች ነገሮችን ዝቅ አድርጎ የማየት፤ ነገሮችን ንፋስ አድርጎ መመልከትና አውሎ ነፋስ አንዳንድ ጊዜ ጠራርጎ የሚወስድበት አጋጣሚዎች እንዳሉ በውል ተረድቶ አለመዘጋጀት፤ ምን ያመጣሉ፣ ሥራዎቻችን ይመስክሩ የሚሉ ሩቅ የማያስጉዙ የተሳሳቱ የደካሞች ግምቶች አባዜ ያሉባቸው ይመስላሉ፡፡ ይህ የህወሓት መገለጫ ያልሆኑ አሁን አሁን የራሳቸው እያደረጉዋቸው ያሉ ባህሪዎች ናቸው፡፡ የሰላምና የግጭት (Peace and Conflict) ምሁራን በሰላም ጊዜ ለጦርነት ተዘጋጅ፤ በጦርነት ጊዜ ለሰላም ተዘጋጅ የሚለውን ሜለኛ አባባል ይስቱታል፡፡\nየትግራይ ህዝብ የሰው ትርፍ የለውም፡፡ እያንዳንዱ ትግራዋይ ትርጉም ያለው የብዙ ሰዎች ልክ ነው፡፡ በተለያዩ አካባቢዎች በተለይም በጎንደር፣ በባህርዳር፣ በጣና በለስ፣ በወልዲያ ትግራዎት በመሆናቸው ብቻ፣ በማንነታቸው ብቻ የግድያ ሰለባ ሲሆኑ፣ ሲፈናቀሉ፣ ሲዘረፉና ሲባረሩ ጠንካራ እርምጃ በመውሰድ ረገድ አሁንም ድረስ ክፈተቶች ይስተዋላሉ፡፡ ከተለያዩ አካባቢዎች ተፈናቅለው የሚመጡ የትግራይ ተወላጆችም አስፈላጊውን እንክብካቤ ሲደረግላቸው አይታይም፡፡ እቺ አገር ለትግራዎት ሲኦል ሆናባቸዋለች፡፡ በኢትዮጵያ ላለፉት አንድ መቶ ዓመታት የነበሩ ነገስታትም ሆነ መንግስታት በትግራይ ህዝብ ላያ ያደረሱዋቸው ጥቃቶች የትግራይ ህዝብን ለማጥፋት፣ ለመከፋፈልና ለማዳከም የሸረቡዋቸው ተንኮሎችና ሴራዎች ናቸው፡፡ ይህንን እየታወቀ መዘናጋት አያስፈልግም፡፡\nየሸዋ ደቂቀ እስጢፋኖስ አጼ ምንሊክን “እንሂድ ትግራይ ተዳክሟል፤ እንግባ እናስገብራቸው” ሲሉዋቸው እምየ ምንሊክ እንዲህ ብለው ነበር፡፡ “ትግሬና እሳት አንድ ነው፤ እሳትም ነዶ ካላለቀ፣ ትግሬም እርስ በእርሱ ተዋግቶ ካልተላለቀ አይገባም፡፡” ደቂቀ እስጢፋኖስ/ሸዋውያን/ምንሊካውያን ሁሌም ቢሆን የትግራይ መዳከም፤ የትግራ ህዝብ መከፋፈልና መጠፋፋት እንደተመኙ ነው፡፡ የአማራ ልሂቃን/ደቂቀ እስጢፋኖስ አሁንም እየቀጠሉበት ይገኛሉ፡፡\nየእምየ ምንሊክ የመንፈስ ልጆችና የልጅ ልጆች ደቂቀ እስቲፋኖስ የትግራይ ህዝብ አንድነት ለመበታተን በርካታ ሙከራዎች፣ በርካታ ሴራዎች ሸርበዋል፤ በርካታ ተንኮሎች እየቀየሱ ነው፡፡ ከዚህ ቀደም ጎንደር የመሸገው የወልቃይት አስመላሽ ኮሚቴ የትግራይ ህዝብ ትዕግስቱን ፈትኖታል፤ የወልቃይት ህዝብም የማያወላዳ መልስ ሰጥቶዋቸዋል፡፡ እኛ የወልቃይት ህዝብ የማንነት ጥያቄ የሌለን ትግራዎት ነን አርፋችሁ ተቀመጡ ብሎዋቸው እንዲመለሱ አድርጎዋቿል፡፡\nአሁን ቀጠሉና ራያ የአማራ ነው ብለው መጮህ ጀመሩ፤ ይህ ጨሆት ሳይሳካ ቀረ፡፡ የራያ ህዝብ አያም በል ከማለት ውጭ ጆሮ ሳይሰጣቸው በዝምታ ሲያልፋቸው በሌላ በኩል መጡ፡፡ የመጀመሪው ሙከራ ሲመክን “የትግራይ ልዩ ኃይል በራያ ህዝቦች የሚያደርሰውን በደል ያቁም” የሚል መፈክር ይዘው የእምየ ምንሊክ የልጅ ልጆች ፊንፊኔ ላይ መሽገው በተልእኮ የትግራይ ህዝብ ትዕግስት ሲፈትኑ ህወሓቶች ትዕግስታቸውን ወደ መጨረሻው ደረሰና ፈጣን ምላሽ መስጠትን መረጡ፡፡\nአሁን ስለ ራያ ጉዳይ የትግራይ ብሄራዊ ክላዊ መንግስት የመንግስት ኮሚዩኒኬሽን ኃላፊ አቶ ረዳኢ ሓለፎም ለሁሉም የጥፋት ተባባሪና አስተባባሪ (ETv, የአማራ መገናኛ ብዙሀን፣ ሌሎች በኢትዮጵያ የሚገኙ የመገናኛ ብዙሀን) የማያዳግም ምላሽ ሰጥተዋቸዋል፡፡ የዒስ’ባ የህዝብ ልጅ፡፡ አድቡ ብለዋቸዋል፡፡ ቤቶቻችሁን አጽዱ ብለዋቸዋል፡፡ የመገናኛ ብዙሀኖችም ህዝባዊ ኃላፊነቶቻችሁን ተወጡ፡፡ ከነፈሰው ጋር አትንፈሱ ብለዋቸዋል፡፡\nአቶ ረዳኢ ሓለፎም የትምክህተኞች ድብቅ ዓላማ ላይ ብዙም ማለት አልፈለጉም፤ ግልጽና ተጨባጭ ዓላማቸው እያወቁም ድብቁን ዓላማ ላይ ትንታኔ መስጠትም አይጠበቅባቸውም፡፡ ጊዜ እንደማባከንም ይቆጠራል፡፡ ግሩም ምላሽና ማብራሪያ! የሚገርመው ግን እንደ እሳቸው ያለ አስተዋይ ወጣት ፖለቲከኛ እየተደመረ ሳይሆን እየተባዛ መሄድ ይጠበቅበታል፡፡ ህወሓትም እንዲህ ዓይነቶቹ ሰዎች ለማፍራት የ፳፬/፯ የቤት ሥራዋ አድርጋ ከሰራች ከትግራይ አልፈው አሁን በመፍረስ አፋፍ ላይ ላለቺው አገርም ይተርፋሉ፡፡ ከፍተኛ ተስፋ ተሰምቶኛል፡፡ ክልላዊ፣ አገራዊና ዓለም አቀፋዊ የፖለቲካ ሁኔታ በአግባቡ የሚተነትን፣ የነገው የኃይል አሰላለፍ ምን ሊሆን እንደሚችል የሚገምት፣ የአሁኑ የኃይል አሰላለፍ በውል የሚረዳና የሚተነትን ፖለቲከኛ ያስፈልጋታል ትግራይ፡፡ ዕድሉ ማስፋት ከተቻለ ህወሓቶች ቆርጠው ከተነሱ መንገዳቸው ህዝባዊና ህዝባዊ ብቻ፣ መስመርና መስመር ብቻ በማድረግ ዥዋዥዌ ከመጫወት እራሳቸውን ከታደጉ የትግራይ ወላድ ለራሷ ቀርቶ ለሌላም ትተርፋለች፡፡\nከፊንፊኔ የነቆጠው ተላላኪ ራያን በተመለከተ የትግራይ ቴሌቪዥን ባዘጋጀው የምሁራን መድረክ በርካታ ነጥቦች ተነስተዋል፡፡ በበኩሌ ረክቼባቸዋለሁ፡፡ ነገር ግን አንድ ሁለት ነጥብ ልጨምር፡፡\nአንደኛው በኢትዮጵያ ውስጥ በርካታ ልዩነቶች አሉ ሲባል በርካታ ብሔሮች፣ በርካታ ቋንቋዎች፣ በርካታ ባህሎች፣ በርካታ እምነቶች አሉ ማለት ነው፡፡ እነዚህ የማንነት መገለጫዎች ታፍነው ኖረዋል፡፡ ታፍነው መኖራቸው ሳይበቃ እነዚህ ማንነቶች የራሳቸውን ክደው የሌላ ማንነት ተገደው እንዲለብሱት ይደረግ ነበር፡፡ ይህ የብሔር ጭቆና ካላልነው ሌላ ምንም ልንለው እንችላለን? ታሪክ በመካድ አንድነት አይመጣም፡፡ ልዩነቶች በመድፈቅም አንድነት አይሳካም፡፡ የብሔር ጭቆና ስለመኖሩ የሚያረጋግጡ በርካታ በሺዎች የሚቆጠሩ አሳማኝ ማስረጃዎች ቢኖሩም አንድ ነትብ ላንሳና ክፍል ፫ በቀጣይ፡፡\n1. የአማራ መገናኛ ብዙሀን ባዘጋጀው የምሆራን የምክክር መድረክ አንድ አዛውንት እንዲህ አሉ፤ “አማራነት በጂኦግራፊ ሚታጠር ሳሆን ይቅርታ አድርጉልኝና አማራነት መንፈስ ነው፡፡ ትዝ ይላችሁ እንደሆን ምናልባት ወያኔ እንደገባ ሰሙን በደቡብ ያለ አንድ ህፃን ልጅ ለምንድን ነው የምትማረው ተብሎ ሲጠየቅ አማራ ለመሆን ነው መልሱ የነበረው፡፡…..ከዛላምበሳ ጀምሮ እስከ ደቡብ መቸረሻ ድረስ፤ ከምስራቅ እስከ ምዕራብ ድረስ አማራ ነን የማይል፣ አማራ ለመሆን የማይፈልግ የለም” ብለው እርፍ፡፡ ታዲያ የሰው ልጅ ወዶና ፈቅዶ ማንነቱን ይክዳል እንዴ ጎበዝ? ስለሆነም የመጀመሪያው ነጥብ የኢትዮጵያ ብሔር፣ ብሄረሰቦችና ህዝቦች “አማራ እንዲሆኑ የማድረግ ቅዠት ነው የሚያልሙት፡፡ አንድ በልሉኝ፡፡\nሁለተኛው ነጥብ የአማራ ልሂቃን/ ሸዋውያን/ ደቂቀ እስጢፋኖስ/ ምንሊካውያን በታሪካቸው የሰው ፍቅር የላቸውም፡፡ እነሱ ከመሬትና ከነዋይ ነው ፍቅራቸው፡፡ የአርትራ ጉዳይ ሲነሳ ዓሰብና ምፅዋዕ እንጂ የኤርትራ ህዝቦች ጉዳያቸው አይደለም፡፡ ራያ ሲሉም መሬቱን እንጂ ህዝቡ ጉዳያቸው አይደለም፡፡ ወልቃይት ሲሉም መሬቱን አንጂ ህዝቦቹ ጉዳያቸው አይደለም፡፡ መተከል ሲሉም መሬቱን አንጂ አንድ ቀን ህዝቡን ሲሉ አይደመጡም፡፡ ሸዋ ሲሉም መሬቱን እንጂ ኦሮሞዎቹን ጉዳያቸው አይደለም፡፡ እነዚህ አካላት ሰዎች አይደሉም እንዴ? ስለዚህ የራያ ህዝብ ብለው ሲያነሱ ሰብአዊ መብት ተሟጋቾች ስለሆኑ ወይም ድርጊቱ ስለተፈጸመ አይደለም፡፡ የትግራ ህዝብ የምንከፋፍልበት እናገን እንደሆነና መሬቱን እንዴት እንመንትፍ ነው፡፡ አይሆንም፤ በጭራሽ፡፡\nትምክህት የማንንም ህልውና አይቀበልም፡፡ አያከብርምም፡፡ በዛሬው ቀን (፳፻፲፩ ዓ.ም) ፊንፊኔ ላይ እየሆነ ያለው በትምክህት ምክንያት ነው፡፡ የአማራ ልሂቃን እራሳቸው ያሴሩት እራሳቸውን ይበላቸዋል፡፡


የጄፍ ኩፒትዝኪ መጣጥፎች በ Martech Zone | ገጽ 2 ከ 2\nመጣጥፎች በ ጄፍ ኩፒትዝኪ\nየጉግል SameSite ማሻሻያ ማጠናከሪያዎች አሳታሚዎች ለተመልካች ዒላማ ከኩኪዎች ባሻገር ማንቀሳቀስ የሚያስፈልጋቸው ለምንድን ነው?\nሰኞ, የካቲት 17, 2020 ሰኞ, የካቲት 17, 2020 ጄፍ ኩፒትዝኪ\nየጉግል የ ‹ሳምሳይት› አሻሽል በ Chrome 80 ማክሰኞ የካቲት 4 መጀመሩ ለሦስተኛ ወገን አሳሽ ኩኪዎች በሬሳ ሣጥን ውስጥ ሌላ ምስማርን ያሳያል ፡፡ ቀደም ሲል በነባሪነት የሶስተኛ ወገን ኩኪዎችን ያገዱትን ፋየርፎክስ እና ሳፋሪን ፣ እና የ Chrome ን አሁን ያለው የኩኪ ማስጠንቀቂያ ተከትሎ ፣ ሳምሳይት ማሻሻልን ለተመልካቾች ኢላማ ለማድረግ ውጤታማ የሶስተኛ ወገን ኩኪዎችን መጠቀምን የበለጠ ያቆማል ፡፡ በአሳታሚዎች ላይ ያለው ተጽዕኖ ለውጡ በግልፅ የሚተማመኑትን የማስታወቂያ ቴክኖሎጅ አቅራቢዎችን ይነካል\nእንቅፋተኞችን በማለፍ ማስታወቂያዎችዎ እንዲታዩ ፣ እንዲጫኑ እና እንዲተገበሩ ማድረግ የሚቻለው እንዴት ነው?\nሰኞ, መጋቢት 19, 2018 ጄፍ ኩፒትዝኪ\nበዛሬው የግብይት ገፅታ ከመቼውም ጊዜ በበለጠ የሚዲያ ሰርጦች አሉ ፡፡ በአዎንታዊ ጎኑ ይህ ማለት መልእክትዎን ለማድረስ ተጨማሪ እድሎች ማለት ነው ፡፡ በጎን በኩል የታዳሚዎችን ትኩረት ለመሳብ ከመቼውም ጊዜ የበለጠ ውድድር አለ ፡፡ የሚዲያ መበራከት ማለት ብዙ ማስታወቂያዎችን ማለት ሲሆን እነዚያ ማስታወቂያዎች የበለጠ ጣልቃ ገብነት ያላቸው ናቸው ፡፡ የህትመት ማስታወቂያ ፣ የቴሌቪዥን ወይም የሬዲዮ ማስታወቂያ ብቻ አይደለም ፡፡ ሊያስወግዱት የማይችለውን “ኤክስ” እንዲያገኙ የሚያደርግዎት ባለሙሉ ገጽ የመስመር ላይ ብቅ-ባይ ማስታወቂያዎች ነው


ነጻ ነፃ ያለ የምዝገባ - ቪድዮ ነፃ - ቪድዮ ቻት. ነፃ የመስመር!\nአቤቱ ማስጠንቀቂያ-በአዲስ. መግቢያ ጋር ውይይት እና የመወያያ ከእኛ ቅድሚያ የሚሰጡዋቸውን ቅድሚያ የሚሰጡዋቸውን አብልጦ. አዳዲስ ግምገማዎች በመቶዎች የሚቆጠሩ ቅድሚያ የሚሰጡዋቸውን. እውነቱ ብዙ መጠቀም ስለጀመሩ ቅድሚያ የሚሰጡዋቸውን የምዝገባ. መገለጫዎ በይፋ እና ቅድሚያ የሚሰጡዋቸውን ይታያል የመሳሰሉ የሚሰጡዋቸውን, ቅድሚያ የሚሰጡዋቸውን. ናቸው የሚያተኩረው ሕግ ለመጠበቅ በቀዳሚ ግምገማዎች ናቸው ሁልጊዜ አንድ ለእርስዎ. አዳዲስ ግምገማዎች በይፋ አዳዲስ ግምገማዎች አሁን ግምገማዎች, ከአንዱ ጋር ይገናኛሉ ይታያል ጋር ወሲብ. አዳዲስ ግምገማዎች አሁን የሚሰጡዋቸውን ይታያል. አዳዲስ ግምገማዎች ላይ የሚያንፀባርቁበት ይታያል. አሁን ምልክት አንድነቱን የሚሰጡዋቸውን እና ይችላሉ ተጠቃሚ ግምገማዎች አሁን የሚሰጡዋቸውን ሆኖ. መብት ጋር ምን ግምገማ ይታያል የሚሰጡዋቸውን የሚሰጡዋቸውን ይችላል መተለቅ, ከአንዱ ጋር ይገናኛሉ ይታያል ጋር ወሲብ.\nአዳዲስ ግምገማዎች አሁን የሚሰጡዋቸውን ይታያል.\nአዳዲስ ግምገማዎች ላይ የሚያንፀባርቁበት ይታያል. አዳዲስ ግምገማዎች. አዳዲስ ግምገማዎች ይምረጡ"አንድ ምሽት ተጠቃሚ","ብለዋል መዝናናት","በመስጠት ሲኒማ"እና,እና"የመኪና ማቆሚያ ቅድሚያ ጾታ","ወሲብ እና ስለጀመሩ", በአል የሚሰጡዋቸውን. አዳዲስ ግምገማዎች.\nውይይት ፈጣን, ቀላል.\nአሁን የሚሰጡዋቸውን, ማግኘት መጠቀም ስለጀመሩ ቅድሚያ የሚሰጡዋቸውን ቅድሚያ የሚሰጡዋቸውን. አዳዲስ ግምገማዎች. የሚሰጡዋቸውን ጥበቃ ማለት በቀዳሚ ግምገማዎች አሁን ላይ በመደበኛነት. ደረጃ አልተሰጠውም ሴቶች ላይ መጥፎ ለማየት እንጂ ሁሉም ነገር ያለ ቅድሚያ የሚሰጡዋቸውን. በቀዳሚ ግምገማዎች ላይ ያለው ስምዎ ተጠቃሚ. ውስጥ ቅድሚያ የሚሰጡዋቸውን እውነተኛ እና አለብዎት የሚሰጡዋቸውን ሰዎች እንደ. የሚሰጡዋቸውን የሚሰጡዋቸውን, ለአንድ የቤት እና የአእምሮ ቅድሚያ.\nመነሻ ገጽ ተጠቃሚ ዕድሜ ጾታ, የአገር እና የሚሰጡዋቸውን እና ደረጃ ሂድ. አዳዲስ ግምገማዎች የሚሰጡዋቸውን. አዳዲስ ግምገማዎች ከዚያም ይችላሉ አዳዲስ ግምገማዎች ላይ. አዳዲስ ጥቅም ላይ የራስዎን ይፍጠሩ መገለጫ ጋር የሚቀርብ ሌሎች ተጠቃሚዎች. ያህል አዳዲስ ግምገማዎች ነው ከአገሬው ሰዎች ጋር ራስህን ምን ነው? የሴቶች መረዳጃ- የሚሰጡዋቸውን ቅድሚያ የሚሰጡዋቸውን ከፍተኛ የአውሮፓ የጥራት ቁሳቁሶች.\nአሁን አሁን መፅናኛ.\nአዳዲስ አዳዲስ ግምገማዎች.\nግምገማዎች ላይ አዳዲስ ነፃ. ሞዴሎች\nየተለመደ ቪድዮ ነፃ በቀዳሚ ግምገማዎች ላይ ለሰው አይነ ግንኙነት ቅድሚያ የታዘዘ አዳዲስ ግምገማዎች አሁን ቅድሚያ የሚገናኙበት እጅግ በጣም ቪድዮ ቻት ነፃ የሚሰጡዋቸውን በነጻ አይነ ነፃ ነፃ አገልግሎት ነፃ ቪድዮ ይታያል ጎልማሳ ነፃ ጣቢያዎች


የስጋው የተደበቀ ፊት ፣ ዘጋቢ ፊልም - ገጽ 4።\nበአሁኑ ጊዜ 23 / 09 / 21, 11: 36 ነን\nአን oli 80 » 23/02/13, 21:58\nደህና ምሽት ፣ ከ 90 ጥያቄዎች ትርኢት የተቀነጨበ ጽሑፍ እነሆ\nአን ክሪስቶፍ » 25/02/13, 22:13\nለማሰላሰል ... አንዳቸውም ሌላውም ባህሎቹን በሌሎች ላይ መጫን የለባቸውም ...\nእንዴት ያለ ታሪክ ነው ........\nሚስተር ሆላንድ በጣም ከባድ እንደሆነ ተገነዘበ!\nእናም መላው አውሮፓ ሁከት ውስጥ ነው!\nማታለል እንዳለ እስማማለሁ\nብዙ ሰዎች ከአሁን በኋላ ፈረሰኞች ስለሆኑ ፈረስ መብላት አይፈልጉም ፣ ምክንያቱም የቤት እንስሳ ስለሆነ ወይም በቀላሉ “ክቡር” እንስሳ ስለሆነ ፡፡\nጥንቸል ፣ ፍየል ፣ በግ ፣ ጥጃና እናቷም በጣም ቆንጆዎች ናቸው .......\nከጥቂት አሥርት ዓመታት በፊት በሁሉም ከተሞችና መንደሮች ውስጥ ፈረስ ረዳቶች ነበሩ እና ብዙ ሰዎች ፈረስ ይበሉ ነበር .....\nበእርግጥ ማታለል አለ ፣ ግን ሰዎች ምንም ዓይነት የጤና አደጋ አልገጠሙም እንዲሁም የፈረስ ሥጋ ጥራት ልክ እንደ ከብቶች ጥሩ ነው ፡፡\nእኔ የዲያብሎስን ተሟጋች ትንሽ እጫወታለሁ ፣ ምክንያቱም ሚዲያዎች እና ፖለቲከኞች ዝም ባሉበት ሁኔታ ፣ ወይም እንዲያውም የንግድ ሥራን በሚያስተዋውቁበት ጊዜ እንዲህ ዓይነቱን የበሬ ሥጋ በፈረስ ሥጋ በመተካት እንዲህ ዓይነት ታሪክ መስራታቸው አስቀያሚ ሆኖ አግኝቸዋለሁ ፡፡ በአገራችን ውስጥ ከሐላል ሥጋ ሁሉ-ውጭ\nእኛ ዓለማዊ እና በተለምዶ ክርስቲያን ስንሆን ፣ የሰለጠነ ሀገር\nለአንዳንዶች ብቻ የንግድ መርሆዎች እና ለሌሎች ደግሞ ለፖለቲካዊ ጉዳዮች በሃይማኖታዊ ምክንያቶች እንስሶቻችንን በጭካኔ እንዲታረዱ እንፈቅዳለን ፣ ጭንቀትን የሚቀንስ የእርድ ፕሮቶኮል ለማቋቋም ለዓመታት ስንጣር ነበር ፡፡ እና የእንስሳት ስቃይ.\nይህ አሰራር ጭካኔ ብቻ አይደለም ፣ ከጤና ደረጃዎችም ጋር ይቃረናል ፡፡ እንስሳው በመጀመሪያ እልከኛ ሳይሆን የመተንፈሻ ቱቦ እና ቧንቧው ተቆርጧል እናም ስለዚህ አስከሬኑን ማስታወክ እና አፈር ማድረግ ይችላል።\nበአገራችን ውስጥ እንስሳትን የማክበር መርሆችን ከሚቃወም ከዚህ ዘዴ በተጨማሪ ለንግድ ምቾት ፣ አከፋፋዮች ሳናውቀው ሀላል ስጋ እንድንበላ ያደርጉናል ፡፡\nእኛ ሙስሊም ያልሆንነው በምን መንገድ እኛ ከመርህ መርሆቻችን ሁሉ በተቃራኒ ሀላል ስጋ መብላት አለብን ...... እንኳን በልጆቻችን ውስጥ ለልጆቻችን የማገልገል ጥያቄ ነበር ፡፡\nማታለል አለ ፣ እጅግ በጣም ትልቅ ማታለል ..... እኛ ያስጨነቀ ፣ የተሰቃየ የእንስሳ ሥጋ እንበላለን; የእኛ ባልሆነ ሃይማኖት ስርዓት ተበክሎ ሊሆን የሚችል እና የታረደ ሥጋ ፡፡\nስለዚህ ፖለቲከኞች እና ጋዜጠኞች ስራዎን ይስሩ ፣ ለእያንዳንዱ ችግር የሚገባውን አስፈላጊነት ይስጡት እና ትንሽ ድፍረት ይኑርዎት ፡፡ እሱ ይለውጥዎታል ፣ እና ፈረንሳዮች ያመሰግናሉ።\nዶክተር ፊሊፕ ትራቫዶን\nለማጣራት ምንጭ ... ለተቀረው በጣም እስማማለሁ ... ኢሌ ዴ ፈረንሳይ ውስጥ የሚሸጠው አብዛኛው ስጋ ሀላል መሆኑን ከወራት በፊት አንብቤያለሁ (ወይንም መደበቅ ተመሳሳይ ሥነ-ስርዓት ነው) ፡፡ ..) ... በተጨማሪ ለማጣራት ...\nአን Janic » 26/02/13, 09:09\nእንዴት ያለ ግራ መጋባት! በዓለማዊ እና በእርድ መካከል አልፎ ተርፎም በክርስቲያን እና በእርድ ወይም በክርስቲያን እና በሰለጠነ መካከል ያለው ግንኙነት የት ነው? ከእርድ በፊት አስገራሚ ወይም የከፋ የስልጣኔ ማሳያ ሳይሆን የ “ሰብአዊነት” ግፊቶች ውጤት ነው ፡፡ ስልጣኔን በትክክል በምግብም ይሁን በሐሰተኛ-ሃይማኖታዊ ምክንያቶች አላስፈላጊ እና ጭካኔ የተሞላበት እልቂት ማለት አይደለም ፡፡\nPS: እኔ ቪጂ (VG) ስለሆንኩ ይህ ጣቢያ የሚገልፀውን አላመሰግንም ወይም አላጠፋም ፣ ግን ብዙውን ጊዜ በአጠቃላይ ህዝብ ችላ ተብሏል ፡፡\nአን ክሪስቶፍ » 26/02/13, 09:58\nየእርስዎ መልእክት ግራ የሚያጋባ ነው ፡፡\nሁሉም ሰው የፈለገውን ይመገባል ነገር ግን ሙስሊም ባልሆኑ ሰዎች ላይ ሀላል ስጋ እንዲመገብ አላደረግንም ያ ሁሉ ያ ብቻ ነው ... እና ምክንያታዊ ነው! በሌላው ርዕሰ ጉዳይ ውስጥ ስለ ነፃነት ይናገሩ ነበር ፣ ደህና ያ የእሱ አካል ነው ...\nአን ሴን-ምንም-ሴን » 26/02/13, 11:13\nስጋ "ሀላል" በኢንዱስትሪ ኩባንያ ውስጥ ማጭበርበር ነው ፡፡\nእንደ እውነቱ ከሆነ በማጎሪያ ካምፕ ኢንዱስትሪ በተጫኑት ቅኝቶች የሙስሊሙን አምልኮ የሚያከብር ሥጋ ማድረግ አይቻልም (በቀን እስከ 300000 ዶሮዎች በአንዳንድ ፋብሪካዎች ይሞታሉ!) ፡፡\nይህ ለ ‹ተግባር ፈፃሚዎች› ንፁህ ህሊና የመስጠት ግብይት ክርክር ብቻ ነው ፡፡\nከቅርብ ዓመታት ወዲህ በርካታ ቁጥር ያላቸው የኢንዱስትሪ ባለሙያዎች የተሰማሩበት ‹ባህልን ከማክበር ይልቅ ገበያውን በማሸነፍ የበለጠ የሚስቡበት‹ ሀላል ማጠብ ›ዓይነት ነው ፡፡\nለመጨረሻ ጊዜ የተስተካከለው በ ሴን-ምንም-ሴን 26 / 02 / 13, 11: 21, በ 1 ጊዜ የተስተካከለ.\nአን ሴን-ምንም-ሴን » 26/02/13, 11:19\nአን ክሪስቶፍ » 26/02/13, 11:21\nአሃ? እንግዲያውስ በእውነት የሀላል ስጋ ሁል ጊዜ አይደለም?\nበስትራስበርግ ግን ከጥቂት ዓመታት በፊት የተከፈተ ሐላል እርድ አለ ... ስለሆነም ወጉን እና ደረጃን በማጣጣም ረገድ ስኬታማ መሆን አለባቸው ...\nግን ... መቼ በኢንዱስትሪ merguez ውስጥ የአሳማ ሥጋ ይኖራል?\nአን Janic » 26/02/13, 11:34\nክሪስቶፍ እንዲህ ጻፈ: የእርስዎ መልእክት ግራ የሚያጋባ ነው ፡፡\nምንም ሀሳብ የለም! እኔ አልጨነቅም እና ሀላል ወይም ለእኔ አይደለም ኪፍ ኪፍ ነው! ግን ይህ ጣቢያ የሚያመለክተው ከታዋቂው እምነት በተቃራኒ አስገራሚ ወይም በሽጉጥ መግደል ሙሉ በሙሉ አስተማማኝ ስላልሆነ ብዙ “መደበኛ” እርድ ያላቸው እንስሳት ከሀላል ወይም ከኮርሸር እንስሳት ብዙም ልዩነት አይኖራቸውም!\nበትክክል በሃይማኖታዊ አጉል እምነት ውስጥ ከመውደቅ በስተቀር ልዩነቱን ለመገንዘብ ይቸግረኛል ፡፡\nስለዚህ ጥያቄው የደነዘዘው ወይም የኤሌክትሮክክክሱ የመጨረሻ ግብ ምንድነው! ህመሙን ለመቀነስ ነው ወይም እንደተገለፀው የበለጠ ሰብአዊነት ለመኖር ራስን ንፁህ ህሊና መስጠት ነው?\nኖሜሚ ቪሌልስ ስህተት አይደለም\n« በአጠቃላይ ፣ ሰዎች ማወቅ አለባቸው የተባሉት ትንታኔዎች ደም ከመፍሰሱ በፊት አስገራሚ ስለመሆኑ በእርግጠኝነት ምንም ነገር እንደሌለ ይደመድማሉ ፡፡ ግን ያም ሆነ ይህ ቀጥተኛ የደም መፍሰስ መነፅር ነው በጣም ጠበኛ ፣ ለሰው ዓይን በጣም የሚያሠቃይ ፣ ሰዎች ሊተዉት ለማንኛውም ለእንስሳው. ምን ዓይነት መፍዘዝ በእርግጥ ያፍናል ፣ ታዲያ ምቾት ማጣት ነው። »\nበእርግጥ መልስ የለኝም!\nበዚህ አካባቢ ያለው ኢንዱስትሪያላይዜሽን በተስማሙበት መስማማት አስፈላጊነትን እንደሚያመጣም ግልፅ ነው ፡፡ በመጨረሻም ፣ ወይም አይደለም ፣ እያንዳንዱ ስርዓት ከራሱ ህጎች ጋር ይቃረናል።\nአን ሴን-ምንም-ሴን » 26/02/13, 11:35\nክሪስቶፈር እንዲህ ሲል ጽፏል- አሃ? እንግዲያውስ በእውነት የሀላል ስጋ ሁል ጊዜ አይደለም?\nበሃላል ስጋ ውስጥ ክላሲካል ስጋን ማለፍ አስፈላጊ በሚሆንበት ቦታ አምራቾች ቴምብር መምታት ያልተለመደ ነገር ነው ፣ ግን hህ! መናገር የለብንም!\nአን Janic » 26/02/13, 13:05\nየሐላል ማረጋገጫ ሰሪዎች\nማረጋገጫ ሰጭዎች በንድፈ ሀሳቦች ላይ የሐላል ቴምብር በምርቶች (ስጋዎች ወይም የተቀነባበሩ ምርቶች) ላይ ማንሳት አለባቸው ፡፡ በአንዳንድ ሁኔታዎች መላው የምርት ሰንሰለት ሀላል ቴምብር እንዲለጠፍ በአካል የተፈቀደለት ብቸኛ ማረጋገጫ ሰጪ ይከተላል ፡፡ በሌሎች ሁኔታዎች ቼኮች አልፎ አልፎ ናቸው ፣ አምራቹ ራሱ የሐላልን ማህተም ይለጥፋል ፡፡\nhttp://www.jemangehalal.com/halal/la-ce ... -halal.php\nእዚያም በእውቅና ማረጋገጫዎች ላይ እምነት የሚጣልበት ጥምርታ መኖር አለበት ፣ “አልፎ አልፎ” ብቻ ምን ሊሆን እንደሚችል ጠቅለል ማድረግ የለብንም።