Bible Thianghlim - ESTHER\nBibleThianghlim – ESTHER\nA huap kum: B.C. 482-473\nNgan tikcucān: B.C. 450-400\nEsther cabu ngantu in zo a si ti a relaw lo. Siangpahrang Ahasuras le Mordekai-ih thuhla a thlenkim hnuih ngan mi siin a lang (10:1-3). Hi cabu ngantu hin Persia roreldan le an bawipawl dăwtawkdān cipciar zetin a thei. Amah hi Judah biaknaksakhua ih thlengaw a si men thei (8:17).\nHi thuanthu hi Persia khawpi Shushan ah Ahasuras a lal laiih (Zerzes tiih theih a si sawn, B.C. 485-464) thil thleng mi a si. Thil cang mi cu Ahasuras a lal sung kum hra lai a awh ih, Ezr 1-6 ih thil cang mi (B.C. 538-516) le Ezra 7-10 (B.C. 458) ih thil cang mi karlakih thil cang mi a si. Hi cabu-ih kum pawimawh zetzet cu: B.C. 482 ah Vashti cu a dinhmun ihsin thlak a si (1:3), B.C. 478 ah Esther cu siangpahrang bawinu ah a cang (2:16) ih, B.C. 473 ah Haman in ram sung hmuahhmuah ih Jew-pawl hmuahhmuah thah thluh a tum (3:7). Esther cu Ahasuras in Vashti a dinhmun ihsin a thlak hnu kum li tiang siangpahrangnu ah a cang hrih lo, ziangruangahtile Ahasuras cu B.C. 480 ah Grik ram thawn an doaw.\nEsther cabu cu a dang Bible cabupawl hnakin a danglamhleice, ziangruangahtile Pathian ti mi ṭawngfáng a um lo. Esther le Mordekai Israel ah tlung lo ih, Shushan ih an um lan tanak cu an parih Pathian a lungawi lo ruangah a si lo; Jew-pawl Israel ih an kirsalnak cu (B.C. 538) Esther suah hlanah a si ih, Mordekai khal a suak hrih lo a si men thei. Hi cabu in Pathian hmin a tarlăng lo hi Pathian a tel lo asilole a cāngvai lo tinak a si lo. Pathian kilvennak hnuaiah milai mawhphurhnak le Pathian cangvaihnak a langter hi a si sawn.\nEsther cabu hi thathoza le ṭha zetih ngan mi thuanthu a si. Cabu ngantu in hi thuanthu ih hmun pawimawh zetzet ah milai thinlingnak kha Pathian in amai tumtah mi hrangah ziangtin a hmang ti a langter. Ṭhimnakah, Vashti parih Ahasuras thinlingnak (1:12; 2:1); siangpahrang parih Bigthan le Teresh thinlingnak (2:21); Mordekai parih Haman thinlingnak (3:5; 5:9); Haman parih Ahasuras thinlingnak (7:7, 10) pawl tla.\nZiangtin thil umdānpawl Pathian in a lingletter ti hmun tampi ah cabu ngantu in a langter. Hi cabu-ih thu linglet maksakbik cu Jew-pawlih Purim puai hi a si. «Purim» tiih sullam cu «Camcawhfung» tinak a si. Haman in Jew-pawl a thah thluh zik tikah thutluknak tuah dingin camcawhfung a zûk. Camcawhfung zûk hi zokhalih uk băn lo a si. Asinan Esther thuanthu in a tarlăng bangin, Haman in anmah thah a tum tikah Pathian in a mipawl a runsuak rori a si. Jew-pawl in Pathian-ih thil ti hngilhlonak ah puai hmin camcawhfung puai (Purim puai) tiah an sak (9:23-28), curuangah hi thuanthu hin Pathian-ih thuneihnak lengah zianghman a um lo ti a langter.\nI. Ahasuras in Vashti a thlak (bung 1)\nII. Ahasuras in laltokham ah Esther a ret (bung 2)\nIII. Haman in Jew-pawl a phiarthup hai (bung 3)\nIV. Mordekai in cāngvai dingin Esther a ngen (bung 4)\nV. Jew-pawl hrangah Esther thla a cam (bung 5-7)\nVI. Ahasuras in Haman-ih phiarthupnak a lingletter (bung 8)\nVII. Jew-pawl cu siatnak ihsin runsuah an si ih, Purim Puai din a si (bung 9)\nVIII. Mordekai in Thuneihnak a nei (bung 9-10)\nSiangpahrang in Vashti a Thlak\n1 Ahasuras san laiah hitin a si, hi Ahasuras cu India ihsin Kush tiang ramṭhen 127 tlunah a lal, 2 siangpahrang Ahasuras cu Shushan ih kulhhnget sung a lalram laltokham ihsi a lal laiah, 3 a lal a kum thumnak ah, a bawipawl hmuahhmuah le a siahhlawhpawl hmuahhmuah hrangah puai a tuah, Persia ram le Media ram ih thuneitupawl, mizahumpawl le cuih ramṭhenpawlih mipawimawhpawl cu a hmaiah an um; 4 a lalram ropitzia le a lianngannak maksakzia cu ni tam zet, ni 180 sung a hmuh hai.\n5 Cule cuih nipawl a cem tikah, mitûm le mitenau, Shushan ih kulhhnget sungih a um mi hmuahhmuah hrangah siangpahrang inn-ih hmuan tualrawn ah siangpahrang in ni sarih sung puai a tuah. 6 A râng le mepian puan nem páte puanzar pawl cu patzai fêmte hri le sendup hri in ngun khângpawl hmangin marbal lung ṭhuampawl ah an thlai. Cule sui le ngun ihkhun nuampawl cu porphyry, marbal lung, keplung le lung mankhungpawl rĕmmawi mi zial parah an ret. 7 Cule sui bungbel a phunphun in in ding an zem, siangpahrang ih a atirhsiannak zulhin, siangpahrang sabitzu cu a tawrin a tawr. 8 An indān cu thupek bangtukin an in, hnekawk a um lo; ziangahtile siangpahrang in a siangpahrang inn ih bawipawl hmuahhmuah hnenah, mi kip duhdān zawng cio ih tuahter dingin annih cu thu a rak pe a si. 9 Siangpahrangnu Vashti khal in siangpahrang Ahasuras-ih siangpahrang inn ah nunaupawl hrangah puai a tuah ve.\n1:7a tirhsiannak: A ṭawng hrampi ah, «kut» ti a si.\n10 A ni sarihnak ah, siangpahrang thinlung cu sabitzu in a hlipárter tikah, siangpahrang Ahasuras hmaiih rawngbawltu tilper mi pasarih Mehuman, Biztha, Harbona, Bigtha, Abagtha, Zethar le Karkas cu, 11 siangpahrang bawinu Vashti kha a siangpahrang lallukhum khumin mipi le bawipawl a mawizia hmuh hai dingin siangpahrang hmaiih va hruai dingah siangpahrang in thu a pe hai, ziangahtile anih cu a hmel a ṭha tuk. 12 Asinan ra dingih tilperpawlih sim mi siangpahrang thupek cu Vashti in a el; curuangah siangpahrang cu nasazetih thinaithawkin a um ih, a thinhengnak cu a sungah a alhin a alh.\n13 Cun siangpahrang cun tikcucān theithiam mifimpawl hnenah thu a ráwn, ziangahtile dān le thuṭhendān theitupawl hmuahhmuah cu cutivekin siangpahrang in a ráwn ṭheu hai, 14 anmah cu amah sangtu an si; Persia le Media ram ih mipawimawh pasarih Karshena, Shethar, Admatha, Tarshish, Meres, Marsena le Memukan cu a hleicein a hnenih lut thei le lalram sungih dinhmun sângbik an si: 15 «Tilperpawl in siangpahrang Ahasuras-ih thupek an sim mi cu siangpahrang bawinu Vashti in a thlun lo ruangah, dān bangtukin a parah ziang ti vekih tuah ding so a si?» tiah a ti.\n16 Siangpahrang le mipawimawh hmaiah Memukan in a sâng ih, «Siangpahrangnu Vashti-ih thil tisual mi cu siangpahrang par lawngah si loin, mipawimawhpawl hmuahhmuah le siangpahrang Ahasuras lalram hmuahhmuah sungih mi hmuahhmuah par khalah a tisual a si. 17 Ziangahtile siangpahrang bawinuih nuncan cu nunau hmuahhmuah in an thei ding ih, ‹Siangpahrang Ahasuras in a hmaiih suak dingin siangpahrang bawinu Vashti cu thu a pe, asinan a ra suak duh lo,› tiin an mithmuhah an pasalpawl an nautat ding. 18 Siangpahrangnuih nuncan hna ih theitu Persia ram le Media ram ih nunaupawl in siangpahrang-ih mipawimawhpawl hnenah cutivekin tuihni rori ah an sâng ding. Cutikah hmuhsuamnak le thinlingnak tampi a suak ding. 19 Siangpahrang ih remti zawng asile, Vashti cu siangpahrang Ahasuras hmaiah lut nawn lo dingin le siangpahrang bawinu sinak dinhmun cu amah hnakih ṭhasawn nunau hnenah siangpahrang in pe dingin, siangpahrang in siangpahrang thusuah suah sehla, tidanglam si nawn lo dingin Persia le Media dān ah ngan si seh. 20 Siangpahrang in a suah ding mi thusuah cu a kau zet mi a lalram pumpuluk ih thăn a si tikah, a tûm a te in, nupipawl hmuahhmuah in an pasalpawl an upat ding,» tiah a ti.\n21 Cule cuih thu cun siangpahrang le mipawimawhpawl lung a hmuiter, cule siangpahrang in Memukan-ih ṭawngkam bangtukin a tuah. 22 Cun mipa kip in mai inn ciar ah thu an nei pei ih, anmai miphun ṭawng ciar in an ṭawng pei tiin anih in siangpahrang ram sung hmuahhmuah, ramṭhen cio ah anmai ca cio le mi kip anmai ṭawng cio in ca a kuat hai.\nEsther cu Siangpahrangnu ah a Cang\n1 Hipawl hnuah, siangpahrang Ahasuras-ih thinlingnak a reh deuh tikah, Vashti le a thil ti le amah dokalhih thusuah mi cu siangpahrang in a vun máng. 2 Cun siangpahrang siahhlawh amah riantupawl in, «Siangpahrang hrangah fala him hmel ṭha hawl si seh; 3 cule nunaupawl kilkhawitu, siangpahrang-ih tilperpa Hegai hnuaiih, siangpahrang-ih nunaupawl retkhawmnak inn, Shushan ih kulhhnget sungah, fala him hmel ṭha hmuahhmuah kokhawm dingin siangpahrang in a lalram sungih ramṭhen hmuahhmuah ah ṭuanvo latupawl ruat seh. Cule an ceimawiawknak ding thilripawl pek si hai seh. 4 Cun siangpahrang lunghmuitertu fala cu Vashti aiah siangpahrang bawinu ah cang seh,» tiah an ti. Cuih thu cun siangpahrang lung a hmuiter ih, anih cun cutivekcun a tuah.\n5 Shushan ih kulhhnget sungah Jew-mi pakhat, Benjamin-mi Kish fapa, Shimei fapa Jair-ih fapa, a hmin Mordekai ti mi a um. 6 Amah cu Babilon siangpahrang Nebukhadnezzar in ralkaihpawl an hruai laiih, Judah siangpahrang Jekoniah thawn Jerusalem ihsin a hruai mi a si. 7 Cu pa in a paseu fanu Hadassah, Esther an ti mi cu a câwmpitling, ziangahtile anih cun pa a nei lo ih, nu khal a nei lo. Cuih fala cu pumrua ṭha le hmel ṭha zet a si. A nu le a pa an thih tikah, Mordekai in a fanu vekin a lâk.\n8 Cun hitin a si, siangpahrang thupek le thusuah cu hna ih an rak theih tikah le fala tampi, Shushan ih kulhhnget sung Hegai-ih kilkhawinak hnuaiih an ratkhawm laiah, Esther cu siangpahrang inn ah nunaupawl kilkhawitu Hegai-ih kilkhawinak ah an hruailut. 9 Cuih fala cun anih cu a lung a hmuiter ih, falanu cun a duhsaknak a co; anih in a ei le in ding le a ceimawiawknak ding thilripawl a pe lohli. Cun siangpahrang inn ihsin hril mi nunau siahhlawh pasarih cu amah an pe, cule anih in amahnu le a nunau siahlawhpawl cu nunaupawl inn ih hmun ṭhabik ah a hruai hai. 10 Esther cun a miphun asilole a sungkua a rellang lo, ziangahtile Mordekai in rellang lo dingin a cah. 11 Cule Esther in ziang a tuah, ziangtin a um ti thei dingin Mordekai cu ni tin nunaupawl umnak tualrawn hmaiah a veivak ṭheu.\n12 Nunaupawl hrangih dān um cia vekin thla hleihnih sung timlamawknak a ṭheh hnuah, fala kip hrangah siangpahrang Ahasuras hnenih an feh cān a thlen tikah (an ceimawiawknak cān cu hitivekin an kimter ṭheu: thla ruk sung mura hriak an hnih ih, a dang thla ruk sung rimhmui a phunphun le nunaupawl ceimawiawknak thilripawl an hnih), 13 falapawl cu siangpahrang inn ah hitivekin an feh ṭheu: siangpahrang inn ih luhpi dingin an duh mi thil pauhpauh nunaupawl umnak inn ihsin an kĕn ṭheu. 14 Zan ah fala pakhat cu a feh ih a thaizing ah, nusûnpawl kilkhawitu, siangpahrang-ih tilper Shaashgaz-ih thuneihnak hnuaiih nunaupawl umnak inn a pahnihnak ah a kir ṭheu. A parah siangpahrang a lungsiin a hmin a sāl lo ah cun, siangpahrang hnenah a fehsal nawn lo.\n15 Cule Mordekai-ih paseu Abihail-ih fanu, Mordekai in a fanu dingih a umpi mi Esther cu siangpahrang hnenih a feh ding cān a thlen tikah, nunaupawl kilkhawitu, siangpahrang-ih tilperpa Hegai in ken ding tiih a sim mi siarlo zianghman a ngen lo. Esther cun amah hmutupawl hmuahhmuah hnen ihsin duhsaknak a co. 16 Cun Esther cu siangpahrang Ahasuras a lal a kum sarihnak, a thla hratnak, Tebeth thla ah siangpahrang hnenah a inn ah an hruailut. 17 Esther cu siangpahrang cun nunau dang hmuahhmuah hnakin a duhdawt ih, fala him dang hmuahhmuah hnakin a mithmuhah zangfahnak le duhsaknak a co; cule siangpahrang bawinu lukhum a lu ah a khumter ih, Vashti aiah siangpahrang bawinu ah a tuah.\n18 Cun siangpahrang in puai ropi, Esther-ih Puai cu a bawi hmuahhmuah le a siahhlawh hmuahhmuah hrangah a tuah; cule ramṭhenpawl ah cawlhum ni a phuang ih, siangpahrang atirhsiannak milin thilpekpawl a pe.\n2:18a tirhsiannak: A ṭawng hrampi ah, «kut» ti a si.\nMordekai in Phiarthupnak a Hmusuak\n19 Fala himpawl a vei hnihnak an kawhkhawm tikah, Mordekai cu siangpahrang kăwtsuah ah a rak to. 20 Mordekai ih a cah ta vekin Esther in a sungkua le a miphun a rellang lo, ziangahtile Esther cun Mordekai in a cawmṭhanlen lai vek thothoin a thupek cu a lung.\n21 Cuih cān ah, siangpahrang kăwtsuah ih Mordekai a to laiah, sângka kiltupawl lak ihsin siangpahrang-ih tilperpawl lakih pahnih Bigthan le Teresh cu an thinaithawkin siangpahrang Ahasuras parih kutthlakdān ding an hawl. 22 Cuih phiarthupnak cu Mordekai in a theihsuah tikah siangpahrang bawinu Esther cu a sim ih, Esther in Mordekai hmin in siangpahrang a theihter. 23 Cule cuih phiarthupnak cu zingzăwi a si ih, a dik ti an hmuh tikah, cute pahnih cu dawtthatnak thingphun parah an dawtthat; cule cuih thu cu siangpahrang hmaika-ah sansiarnak cazual sungah an ngan.\n1 Hi thilpawl hnuah siangpahrang Ahasuras in Agag-mi Hammedatha fapa Haman cu a khaisâng, cule a khaisâng ih, a hnenih um bawipawl hmuahhmuah tlunah thuneihnak a pe. 2 Cule siangpahrang kăwtsuah ih um siangpahrang siahhlawhpawl hmuahhmuah cu Haman hmaiah an băwkkhup ih upatnak an pe, ziangahtile amai parah cutivekih ti dingin siangpahrang in thu a rak pe a si. Asinan Mordekai cu a băwkkhup lo ih, upatnak a pe fawn lo. 3 Cun kăwtsuah ih um siangpahrang siahhlawhpawl in Mordekai hnenah, «Ziangruangah so siangpahrang thupek na pahbăl?» tiah an ti. 4 Cule hitin a si, ni tin a hnenah an sim ih a ngaithlak hai lo tikah, Mordekai-ih ṭawngkam a dinsuah le suah lo zoh dingin Haman hnenah cumi cu an sim, ziangahtile Mordekai in Jew-mi a si ti anmah a rak sim dah.\n5 Haman in a hmaiah Mordekai a băwkkhup lo ih upatnak khal amah a pe lo ti a theihsuah tikah, Haman cu thinlingnak in a khat. 6 Asinan Mordekai par lawngih kutthlak cu thil tenau tukah a ruat, ziangahtile Mordekai cu ziang miphun a si ti amah cu an rak sim zo. Curuangah siangpahrang Ahasuras lalram pumpuluk ah Mordekai-ih miphun, Jew-pawl hmuahhmuah Haman in hlohralter thluh a tum. 7 Siangaphrang Ahasuras a lal a kum hleihnihnak, thla hmaisabik Nisan thla ihsin thla hleihnihnak Adar thla tiang, ni tin, thla tin Haman hmaiah aPur ti mi camcawhfung zuh a si.\n3:7a Pur: Persia ṭawng a si ih, a sullam cu «camcawhfung» tinak a si.\n8 Cun Haman in siangpahrang Ahasuras hnenah, «Na lalram sungih ramṭhenpawl hmuahhmuah ih miphunpawl lakih ṭekdarh le umdarh miphun pakhat an um; an dānpawl cu miphun dangpawl hmuahhmuah dān lakah a danglam ih, siangpahrang dānpawl an thlun lo. Curuangah cupawl umter ringring ding cu siangpahrang hrangah a ṭha lo. 9 Siangpahrang remti zawng asile, anmahpawl hlorálter dingah thusuah ngan si seh, cule kei in siangpahrang hlawnthil retnak ih thun dingah, hnaṭuantupawlih kut ah ngun tangka talent 10000 ka pe ding,» tiah a ti.\n10 Cule siangpahrang in a kut ihsin a zunghruk tacik a phawih ih, Jew-mipawlih ral, Agag-mi Hammedatha fapa Haman hnenah a pe. 11 Cule siangpahrang in Haman hnenah, «Ṭha na tidandanih tuah dingin, tangka thuhla le cuih miphun thuhla cu na hnenih pek an si,» tiah a ti.\n12 Cun thla khatnak ni hleithumnak ah siangpahrang cangantupawl cu kawh an si ih, Haman ih thu a pek mi hmuahhmuah bangtukin thusuah cu, siangpahrang-ih bawi tumpipawl, ramṭhen kip ih uktupawl, miphun kip hotupawl hnenah, ramṭhen tin ah anmai ca cio in miphun kip hnenah anmai ṭawng cio in an kuat. Cumi cu siangpahrang Ahasuras hmin in ngan a si ih, siangpahrang zunghruk tacik khĕn a si. 13 Cule siangpahrang lalram ramṭhen kip ah Jew-pawl hmuahhmuah, mino le upa siseh, nauhak tete le nunaupawl siseh, ni khat sungah, thla hleihnihnak Adar thla ni hleithum ni cekci ah hlohralter thluh, that thluh, cimitter thluh le an neih thilpawl laksak thluh dingin cakuatpawl cu caphurtu hmangih kuatsuak ṭheh a si. 14 Cuih cangansâwngsin mi, ramṭhen kip ah dān vekih suah ding mi cu, cumi ni hrangah miphun hmuahhmuah rak tiar cia dingin an hnenah phuan ding a si. 15 Caphurtupawl cu siangpahrang-ih thupek in an fehsuak ih an hmanhmawh; cule thusuah cu Shushan ih kulhhnget sungah phuansuah a si. Cule siangpahrang le Haman cu zu in dingin an to, asinan Shushan khawpi cu a buai nasa.\nJew-pawl Bawm ding Esther a Lungkim\n1 Thil cang mi hmuahhmuah Mordekai in a theihfel tikah, Mordekai in a hnipuan a thlek ih buri-hnipuan hrukin vutcâm a phulhaw, cule khawpi sungah a feh. Ring zetin a ausuak ih nasazetin a ṭap. 2 Siangpahrang kăwtsuah hmai tiang a feh, ziangahtile zohman buri-hnipuan hruhin siangpahrang kăwtsuah ah luh sian a si lo. 3 Cule siangpahrang thupek le thusuah a thlennak ramṭhen kip ah, Jew-pawl lakah nasazetih ṭahnak a um, rawlulhnak, ṭahnak le râknak thawn; cule mi tampi cu buri-hnipuan thawn vutcâm lakah an it.\n4 Cun Esther-ih siahhlawh nunaupawl le tilperpawl cu an ra ih amah cu an ra sim, cule siangpahrang bawinu cu nasazetin a van a sâng. Cun anih in Mordekai hrukter dingin le a buri-hnipuan phawihsak dingin sinfen a hei kuat, asinan anih in a rak cohlang lo. 5 Cun Esther in siangpahrang-ih tilperpawl lakih amah riantu Hathak cu a ko, cule a thuhla le a săn thei dingin Mordekai hnenih feh dingin thu a pe.\n6 Cule Hathak cu Mordekai hnenah siangpahrang kăwtsuah hmaiih khawlak mual ah a feh. 7 Cule Mordekai in a hnenah a parih thil cang mi hmuahhmuah le Jew-pawl cimitter dingih siangpahrang hlawnthil retnak ih Haman in tangka a tiamkam zât cekci tiangin a sim. 8 Esther hmuh dingin le a hnenih cumi simfiang dingin le siangpahrang hnenih dilnak tuah dingin siangpahrang hnenih feh dingih thu pe dingin le a mipawl hrangah siangpahrang hmaiih zangfah dil dingin, anmah hlohralternak ding Shushan ih an phuan mi thusuah ngansâwngsin mi khal a hnenah a pe. 9 Cule Hathak cu a kirsal ih Mordekai-ih ṭawngkampawl cu Esther a sim.\n10 Cun Esther in Hathak a sim ih, 11 «Kawh lo mi zokhal nunau siseh, mipa siseh, siangpahrang tual sungta ih luttu cu thah a si ding, asinan siangpahrang in a sui kianghrăwl a tĭn mi lawng a nung ding ti mi dān pakhat um mi cu siangpahrang siahhlawhpawl le siangpahrang ramṭhenpawlih minung hmuahhmuah in an thei ṭheh. Sikhalsehla keimah lawngte cu siangpahrang hnenih lut dingih in kawhlonak ni 30 a ti zo,» tiin Mordekai hnenih sim dingin thu a ken. 12 Cule Esther ih thurel mipawl cu Mordekai an sim.\n13 Cule Mordekai in, «Siangpahrang inn ih na um ruangah, Jew-pawl hmuahhmuah lakah nangmah lawng in na pumpelh ding tiah na thinlung in ruat hlah. 14 Ziangahtile tuih cān ih daiteih na um men hrih a si ahcun, thawsuahnak le runsuahnak cu Jew-pawl hrangah hmun dangin a suak ding, asinan nangmah le na pupáih sungza cu nan hlorál ding. Asinan hivek cān atu vek hrangah siangpahrang bawinuih dinhmun na rak thleng tla a si thei a si si, zo so thei?» tiih Esther sâng dingin a sim hai.\n15 Cun Esther in Mordekai va simsal dingin a cah hai: 16 «Va feh awla, Shushan ih um Jew-pawl hmuahhmuah kha kokhawm aw, cule ka hrangah rawlul uh; sun ah siseh, zan ah siseh, ni thum sung ei lo le in loin um uh. Ka siahhlawh nunaupawl le kei khal in cuvekin rawl kan ul ve ding. Cule dān kalh zawng si hman sehla, siangpahrang hnenah ka feh ding; ka hlohral a si khalle, hlohral si ko seh,» tiin.\n17 Cule Mordekai cu a feh ih, Esther in a hnenih thu a pek mi hmuahhmuah bangtukin a tuah.\nA Vei khatnak Esther-ih Rawlpuai\n1 Cun a ni thumnak ah hitin a si, siangpahrang inn luhnak hawiin, siangpahrang inn ih a laltokham ih siangpahrang a to laiah, Esther cun siangpahrang bawinuih thuam a hruk ih, siangpahrang inn zawn, siangpahrang tual sungta ah a va ding. 2 Cun hitin a si, siangpahrang in siangpahrang bawinu Esther tual ih ding a hmuh tikah, a mithmuhah duhsaknak a co ih, siangpahrang in a kut ih um sui kianghrăwl cu Esther lamah a hei tĭn. Cun Esther in a rak naih ih kianghrăwl zim cu a thâm.\n3 Cule siangpahrang in a hnenah, «Siangpahrangnu Esther, ziang si maw? Ziangso dil na duh? Ka lalram a hrek tiang khal pek na si ding,» tiah a ti.\n4 Esther in, «Siangpahrang remti zawng asile, a hrangah ka timlam mi rawl puai ah tuihsun ah siangpahrang le Haman ra hai seh,» tiah a sâng.\n5 Cun siangpahrang in, «Esther ih duh bangtukih kan ti theinak dingah zamrangten Haman cu run hruai uh,» tiah a ti. Cutin siangpahrang le Haman cu Esther ih timtuah mi rawl puai ah an feh.\n6 Rawl puai ih sabitzu an in laiah siangpahrang in Esther hnenah, «Na dil mi ziang a si? Pek na si ding. Na ngĕn mi ziang a si, lalram a hrek tiang khal pek na si ding!» tiah a ti.\n7 Cun Esther in a sâng ih, «Ka dil mi le ka ngĕn mi cu hihi a si: 8 Siangpahrang mithmuhah duhsaknak ka co ih, ka dil mi pek le ka ngĕn mi tlamtlinter ding cu siangpahrang remti zawng asile, an hrangih ka timtuah ding mi rawl puai ah siangpahrang le Haman ra hai seh, cule thaisun ah siangpahrang ih a sim vekin ka tuah ding,» tiah a ti.\nMordekai parih Haman Phiarthupnak\n9 Cule cuih ni ah cun Haman cu aipuang le lungawinak thinlung thawn a fehsuak; asinan Haman in siangpahrang kăwtsuah ah Mordekai cu ding lo le a hmaiah khūr loih a hmuh tikah, Mordekai parah aithawknak in a khat. 10 Asinan Haman cu a sūpaw ih inn ah a tin, cule mi a thlah ih a rualpipawl le a nupi Zeresh a ko. 11 Cun Haman in an hnenah a len natsatzia, tefa tam ngaingai a neihzia, ziang tinkim ah siangpahrang ih a khaisanzia le bawipawl le siangpahrang siahhlawhpawl tlunih a cawisanzia pawl a sim hai.\n12 Cuihtlunah Haman in, «A si, siangpahrang bawinu Esther in a timtuah mi rawl puai ah siangpahrang thawn ra dingin keimah siarlo zohman a sawm lo; kei cu siangpahrang zawngah thaisun ah anih in i sawm lala. 13 Cucingin siangpahrang kăwtsuah ih Jew-mi Mordekai toih ka hmuh i kip in hipawl hmuahhmuah hin dirĕmnak zianghman in pe lo,» tiah a ti.\n14 Cun a nupi Zeresh le a rualpipawl hmuahhmuah in a hnenah, «Midawtthatnak thingphun dawng 50 sângin tuah si seh, cule thaizing ah cumi parah Mordekai dawtthat dingin siangpahrang hnenah dil awla, siangpahrang zawngah hlipár zetin rawl puai ah cun na feh pei cu,» tiah an ti.\nCule cuih thu cun Haman a lunghmuiter; cutin midawtthatnak thingphun cu a tuahter.\nSiangpahrang in Mordekai a Khaisâng\n1 Cuih zan cu siangpahrang a itthat thei lo. Cule sansiarnak sungih khum mi cazual run keng dingin thu a pe; cule cupawl cu siangpahrang hmaiah siar a si. 2 Cule siangpahrang-ih tilperpawl lakih mi pahnih, sângka kiltu Bigthana le Teresh in siangpahrang Ahasuras parih kutthlak an tum thu Mordekai ih a rak sim mi ngan mi cu an hmusuak. 3 Cun siangpahrang in, «Himi thu ruangah Mordekai parah ziang cawimawinak asilole ziang upatnak so pek a rak si?» tiah a ti.\nCule amah riantu siangpahrang siahhlawhpawl in, «A hrangah zianghman tuahsak a si lo,» tiah an ti.\n4 Cutikah siangpahrang in, «Tualrawn ah zo so um?» tiah a ti. Cu laifangah Haman cu Mordekai hrangih a timtuah mi midawtthatnak thingphun parah Mordekai dawtthat dingih siangpahrang dil dingin siangpahrang inn tual lengta ah cun a rung lut.\n5 Siangpahrang siahhlawhpawl in a hnenah, «Haman cu khi tawkah a um, tualrawn ah a ding,» tiah an ti.\nCule siangpahrang in, «Rung lutter uh,» tiah a ti.\n6 Cutin Haman cu a rung lut, cule siangpahrang in a hnenah, «Siangpahrang in cawimawi a duh mipa parah ziang tuah a si pei?» tiah a sut.\nCutikah Haman cun a thinlung sungin, «Siangpahrang in kei hnakih cawimawi a duh mi zo a um cuang ding?» tiah a ruat. 7 Cule Haman in siangpahrang hnenah, «Siangpahrang in cawimawi a duh mipa cu, 8 siangpahrang hruh mi siangpahrang kâwrfual le siangpahrang to mi ráng, siangpahrang lu ih khum ṭheu mi lallukhum run kensak si seh. 9 Cun siangpahrang in cawimawi a duh mipa cu a thâwm theinak dingah, cuih kâwrfual le ráng cu siangpahrang-ih mipawimawhpawl lakih a rinsanbik kut ah pek si seh. Cun ráng parah toter sehla khaw lakah fanpi seh, cule cu pa hmaiah, ‹Siangpahrang ih cawimawi a duh mi cu hitiih tuah si seh!› tiin phuan si seh,» tiah a sâng.\n10 Cun siangpahrang in Haman hnenah, «Zamrang aw, na ti vekin kâwrfual le ráng cu va la awla, siangpahrang kăwtsuah ih to Jew-mi Mordekai hrangah cutin tuah aw! Na sim mi hmuahhmuah pakhat hman tuah loin um hlah seh,» tiah a ti.\n11 Cule Haman in kâwrfual le ráng a la, Mordekai cu a thuam ih ráng in khaw lakah a hruai, cule a hmaiah, «Siangpahrang ih cawimawi a duh mipa cu hitiih tuah si seh!» tiah a phuang.\n12 Cun Mordekai cu siangpahrang kăwtsuah ah a ra kirsal. Asinan Haman cu ninghang le a lu khuhin inn lamah zamrang zetin a tĭn. 13 Haman in a nupi Zeresh le a rualpipawl hmuahhmuah hnenah a parih thil cang mi zaten a sim hai, a mifimpawl le a nupi Zeresh in a hnenah, «A hmaiih tlûk taw na thawh mi Mordekai cu Jew cithlah a si ahcun, amah cu na neh lo ding, cuhnakin a hmaiah na tlu hrimhrim sawn ding a si,» tiah an ti.\n14 A hnenih an ṭawng rero laiah, siangpahrang-ih tilperpawl an ra ih, Esther ih timtuah mi rawl puai ih Haman hruai dingin an hmanhmawh.\nMordekai Aiah Haman Thlaithat a Si\n1 Cutin siangpahrang le Haman cu siangpahrang bawinu Esther hnenah rawl puai zawh dingin an feh. 2 Cule a ni hnihnak, rawl puai ih sabitzu an in laiah, siangpahrang in Esther hnenah, «Na dil mi ziang a si, siangpahrang bawinu Esther? Cumi cu na hnenih pek a si ding. Cule na ngĕn mi ziang a si, lalram a hrek tiang khal pek na si ding!» tiah a tisal.\n3 Cun siangpahrang bawinu Esther in, «Maw siangpahrang, na mithmuhih duhsaknak ka co ih, siangpahrang remti zawng asile, ka dil mi cu ka nunnak pek si ningla, ka ngĕn mi cu ka mipawl zuah si hai seh. 4 Ziangahtile hlohralter dingah, thah dingah le cimihter thluh dingah ka mipawl le kei cu zuar kan rak si. A nu a pa in siahhlawh dingih zuar cu si nungla, daiten ka rak um men ding nân, ziangahtile cutivekih kannihih harsatnak cu siangpahrang hrangih hloh mi thaw cun khaikhintlak a si lo,» tiah a ti.\n5 Cun siangpahrang Ahasuras in siangpahrang bawinu Esther hnenah, «Cu pa cu zo a si ih, cuvek thil tuah dingih a thinlung ih ruat ngamtu cu khuiah a um?» tiah a ti.\n6 Cule Esther in, «Dodaltupa le ral cu hi misualrálpa Haman hi a si!» tiah a ti.\nCutin Haman cu siangpahrang le siangpahrang bawinu hmaiah cun a thin a phâng.\n7 Cun siangpahrang cu rawl puai ih a sabitzu innak ihsin thinlingin a tho ih, siangpahrang hmuan ah a feh; asinan Haman cu siangpahrang bawinu Esther hmaiah a nunnak ngen dingin a tâng, ziangahtile amah parah siangpahrang in thil ṭhalo a ruatcat ti Haman in a thei. 8 Siangpahrang hmuan ihsin rawl puai ih sabitzu innak hmun ih siangpahrang a kirsal tikah, Haman cu Esther a rak umnak ihkhun nuam parah a rak tlu. Cun siangpahrang in, «Inn ih ka um lai hmanah anih in siangpahrang bawinu cu a sualpi ding maw?» tiah a ti.\nSiangpahrang a ṭawng thluh veten, Haman-ih hmai cu an tuam. 9 Siangpahrang hnenih um tilperpawl lakih pakhat Harbonah in, «Ngai hnik, siangpahrang hrangih thil ṭha simtu Mordekai hrangih Haman ih a tuah mi midawtthatnak thingphun dawng 50 sâng cu Haman inn ah a ding a si,» tiah a ti.\nCun siangpahrang in, «Cumi parah amah cu dawtthat uh!» tiah a ti.\n10 Cule Haman cu Mordekai hrangih a timtuah mi midawtthatnak thingphun parah an dawtthat. Cun siangpahrang-ih thinlingnak cu a dai.\n1 Cuih ni ah siangpahrang Ahasuras in Jew-pawlih ral Haman-ih neih thilripawl cu siangpahrang bawinu a pek. Cule Mordekai cu siangpahrang hmaiah a ra, ziangahtile Esther in anih cu amah thawn ziangti vekih naihaw an si ti a rak sim cia. 2 Cun siangpahrang in Haman hnen ihsin a lâk mi zunghruk tacik cu Mordekai a pe, cule Esther in Mordekai cu Haman-ih neih thilripawl parih thuneitu ah a ret.\n3 Cule siangpahrang hnenah Esther a ṭawng lehsal, a ke hramah a băwk ih, mitthli thawn Agag-mi Haman-ih Jew-pawl parih phiarthupnak khua a khan mi thil ṭhalo cu phawihkirsal dingin a ngen. 4 Cule siangpahrang in Esther lamah sui kianghrăwl cu a tĭn. Cutin Esther cu a tho ih siangpahrang hmaiah a ding, 5 cule, «Siangpahrang remti zawng a si ih, a mithmuhih duhsaknak ka co ih, hi thil cu siangpahrang hmuhdān ah thil awm a si ih, keimah cu a mithmuhah a lungsi zawng ka si le, Agag-mi Hamedatha fapa Haman-ih khawkhan cakuat, siangpahrang ramṭhen hmuahhmuah ih Jew-pawl cimihter thluh ding tiih a ngan mi cu tisal lo dingin ngan si seh. 6 Ziangahtile ka miphun parih thil ṭhalo thleng ding hmuh cu ziangtin ka tuar thei ding? Asilole ka laicinpawlih siatnak hmuh cu ziangtin ka tuar thei ding?» tiah a ti.\n7 Cun siangpahrang Ahasuras in siangpahrang bawinu Esther le Jew-mi Mordekai hnenah, «Ngai hnik uh, Haman-ih neih thilripawl cu Esther ka pe zo, cule Jew-pawl parih a kutthlak a tum ruangah amah cu midawtthatnak thingphun parah an dawtthat zo. 8 Jew-pawl hnenah ṭha na tidān dānin nangmah rori in siangpahrang hmin ih kuat ding mi cangan awla, siangpahrang zunghruk tacik khĕn aw; ziangahtile siangpahrang hmin ih ngan le siangpahrang zunghruk tacik khĕn mi cu zohman in an tidanglam thei lo,» tiah a ti.\n9 Cun siangpahrang cangantupawl cu, cuih cān, thla thumnak, Sivan thla ni 23 ah an kokhawm ih, Mordekai ih thu a pek mi hmuahhmuah bangtukin Jew-pawl hnenah, bawi tumpipawl hnenah, uktupawl hnenah le India ihsin Kush tiangih ramṭhen 127 lalpawl hnenah le ramṭhen kip ah mai ca cio in, miphun kip hnenah mai ṭawng cio in le Jew-pawl hnenah anmai ca le ṭawng in an kuat. 10 Cule anih in siangpahrang Ahasuras hmin in ca a ngan, cumi cu siangpahrang zunghruk tacik a khĕn, cule siangpahrang ráng cithlah, tlâncakpawl totu, rángto palaipawl hmangin cakuatpawl cu a kuat hai.\n11–12 Himi cakuatpawl hmangin Adar thla, a thla hleihnihnak ih ni hleithum ni ah, siangpahrang Ahasuras-ih ramṭhenpawl hmuahhmuah ah ni khat sungah, siangpahrang in Jew-pawl cu khaw kip ah pungkhawmtlang dingin le anmai nunnak rak humaw dingah anmah run beitu ding ziang vek minung le ziang vek ram ih ralkap hmuahhmuah khal, nauhakpawl le nunaupawl telin, hlorálter ding le thah ding le rak cimihter thluh ding le an thil neih răm dingin siannak a pe.\n13 An ralpawl parih phuba la dingin, Jew-pawl cuih ni ih tiar cia ih an um theinak dingah, cuih cangansâwngsin mi cu thusuah vekin ramṭhen tin ah suah le mi hmuahhmuah hrangah thăn ding a si. 14 Siangpahrang thupek in hmanhmawhter le tur an si ruangah siangpahrang ráng to ih caphurtupawl cu an fehsuak. Cule cuih thusuah cu Shushan ih kulhhnget sungah an thăn.\n15 Cun Mordekai cu siangpahrang hmaika ihsin siangpahrang hnipuan mepian le var, sui lallukhum ropi le puan nem páte le sendup sinfen hruhin a fehsuak, cule Shushan khawpi cu lungawiaipuangin le hlipárin a um. 16 Jew-pawl hrangah tleu le lungawinak le aipuannak le cawimawinak a um. 17 Cule ramṭhen kip le khaw kip ah, siangpahrang thupek le thusuah a thlennak pauhpauh ah, Jew-pawl hrangah aipuannak le lungawinak, puai le cawlhum ni a um. Cun cuih rammi mi tampi cu Jew-mi ah an phuangaw, ziangruangahtile Jew-pawl an ṭih tuk.\n1 Thla hleihnihnak, Adar thla, ni hleithum ni, siangpahrang thupek le a thusuah mi vekih ti ding cān a kim tikah, Jew-pawlih ralpawl in an parih neh dingih an rak beisei ni ah a linglet zawngin thil a cang, Jew-pawl in anmah huatupawl an neh riangri. 2 Anmah siatnak ding hawltupawl tlunih kutthlak dingin siangpahrang Ahasuras-ih ramṭhenpawl hmuahhmuah ih khawpipawl ah Jew-pawl cu an pungkhawm. Cule zohman in anmah cu an do ngam lo, ziangruangahtile mi hmuahhmuah parah anmah ṭihnak a thleng. 3 Cule ramṭhenpawl hmuahhmuah ih bawipawl, bawi tumpipawl, uktupawl le siangpahrang hnaṭuansaktupawl hmuahhmuah in Jew-pawl an bawm, ziangruangahtile an parah Mordekai ṭihnak a thleng. 4 Ziangahtile Mordekai cu siangpahrang inn ah a ropi ih, a thuhla cu ramṭhenpawl hmuahhmuah ah a thang ṭheh; ziangahtile hi pa Mordekai cu a langsar deuhdeuh.\n5 Cutin Jew-pawl in ralnâm ih sahnak, thahnak le siatsuahnak in an ralpawl hmuahhmuah an neh ih, anmah huatupawl cu an duh duhin an tuah.\n6 Cule Shushan ih kulhhnget sungah Jew-pawl in mipa 500 an that ih, an hlorálter. 7 Cuihtlunah Parsandatha, Dalfon, Aspatha, 8 Poratha, Adalia, Aridatha, 9 Parmashta, Arisai, Aridai le Vajezatha, 10 Hammedatha fapa, Jew-pawlih ral Haman-ih fapa pahra tla an that; asinan rallâksum cu an thâm lo.\n11 Cuih ni ah Shushan ih kulhhnget sungih an thah mi mipum zât cu siangpahrang an sim. 12 Cule siangpahrang in siangpahrang bawinu Esther hnenah, «Jew-pawl in Shushan ih kulhhnget sungah mipa 500 an that ih, an hlorálter, Haman fapa pahra pawl khal. A dang siangpahrang ramṭhenpawl ah teh ziang rak tuah tak hai pei maw! Na dil mi ziang a si? Cumi cu pek na si ding. Asilole ngĕn na duh hrih mi ziang a si? Cumi khal tuahsak na si ding,» tiah a ti.\n13 Cun Esther in, «Siangpahrang remti zawng asile, Shushan ih um Jew-pawl hnenah tuihni ih thusuah bangtukin thaisun khal hi siansak si sehla, Haman fapa pahra pawl cu midawtthatnak thingphun parih dawtthat si hai seh,» tiah a ti.\n14 Cule siangpahrang in cumi cu ti dingin thu a pe; thusuah cu Shushan ah thăn a si ih, Haman-ih fapa pahra pawl cu an dawtthat.\n15 Cule Adar thla, ni hleilitnak ah Shushan ih um Jew-pawl cu an pungkhawmsal ih, Shushan ah mipa 300 an that; asinan rallâksum cu an thâm lo.\n16 Siangpahrang ramṭhen sungih a dang Jew-pawl cu an nunnak humaw dingin le an ralpawlih hnaihnăwknak ihsin cawlhhahdamnak hmu dingin an pungkhawm, cule anmah huatu mi 75000 an that; asinan rallâksum cu an thâm lo. 17 Himi cu Adar thla ni hleithum ni ah a si. Cule ni hleili ni ah cun an cawl ih, puai le lungawinak ni an tuah.\n18 Asinan Shushan ih um Jew-pawl cu cuih thla ni hleithum le ni hleili ah an pungkhawm; cule ni hleingatnak cu an cawl, puai le lungawi ni ah an tuah.\n19 Curuangah khawtepawl ih um khawte Jew-pawl in Adar thla ni hleilitnak cu cawlhum ni vekin lungawinak le puai tuahnak ah an hmang ih, pakhat le pakhat ei le in ding an kuataw.\n20 Cule Mordekai in hi thilpawl cu a ngan ih siangpahrang Ahasuras-ih ramṭhenpawl hmuahhmuah, lamhla le lamnâi ih um, Jew-pawl hmuahhmuah hnenah ca a kuat ṭheh, 21–22 Adar thla, ni hleili le ni hleinga cu kum tinten lawm dingin thu a pe; cuih ni ah Jew-pawl cu an ralpawl lak ihsin an cawlhahdam ih, cuih thla ih riahsiatnak cu an hrangah aipuannak ah a cang ih, ṭahnak ni cu cawlhum ni ih a can ruangah; puai tuah ni, aipuan ni, pakhat le pakhat ei le in ding kuatawk ni le mifarah thilpek ni hrangah tuah ding khalin thu a pe. 23 Cun Mordekai in an hnenih a ngan vekin, Jew-pawl in an rak thawh zo mi nunphung cu an cohlang, 24 ziangruangahtile Agag-mi Hammedatha fapa, Jew-pawl hmuahhmuah ih ral Haman in Jew-pawl dokalhin anmah cimitter thluh dingin khua a rak khâng ih, anmah buaiter ding le hlorálter dingin aPur ti mi camcawhfung a rak zûk. 25 Asinan cuih thuhla cu siangpahrang hnen a thlen tikah, Jew-pawl dokalhih a sualrál zet mi hi phiarthupnak Haman ih a tuah mi cu amai lu parah kirsal in, amah le a fapapawl cu midawtthatnak thingphun parah dawtthat si hai seh tiin ca in thu a rak pe.\n9:24a Pur: Persia ṭawng a si ih, a sullam cu «camcawhfung» tinak a si.\n26 Curuangah Pur ti mi hmin suangin cuih nipawl cu Purim tiah an ko. Curuangah, hi cakuat thupawl ruangah siseh, himi thuhla ih an hmuh mi ruangah siseh, an parih thil thleng mi ruangah siseh, 27 Jew-pawl cun anmah le an tesinfapawl le anmah run fĭntupawl kha, ca ih ngan mi zulhin le bikhiah mi tikcu vek ten, himi ni hnih hi pelh riai loin kum tin hmang dingin an dĭn ih, hmang dingin dān an tuah. 28 Himi nipawl cu san i kip tluansuakin, innsang kip, ram kip le khaw kip ah cīn ringring ding le hman ringring ding a si. Hi aPurim nipawl cu Jew-pawl lakah hmang loih, tlawlh ding a si lo. Cule an tesinfapawl lakah cuih nipawl cīn ringring nak cu a cuai ding a si lo.\n9:28a Purim: Persia ṭawng ih pakhat hnak tam relnak a si ih, «camcawhfungpawl»tinak a si.\n29 Cun Abihail fanu siangpahrang bawinu Esther le Jew-mi Mordekai in Purim thuhla nĕmhnget dingin hi cakuat pahnihnak cu thuneihnak hmuahhmuah thawn an rak ngan. 30–31 Cule Jew-mi Mordekai le siangpahrang bawinu Esther in Jew-pawl hrang, anmah le an tesinfa hrangah rawlulh cān le ninghan cān thuhla ih a rak nĕmhngeh zo bangtukin, bikhiah mi cān ah hi Purim nipawl cu tihnget dingin, Ahasuras lalram sungih ramṭhen 127 ih Jew-pawl hmuahhmuah hnenah daihnak le hnangamnak thu Mordekai in ca a kuat. 32 Esther-ih thusuah in himi Purim thuhla cu a nĕmhnget, cule cumi cu cazual sungih ngankhum a si.\n1 Cule siangpahrang Ahasuras in a ram le tifinriat kap tluanpawl cu siah a tuk. 2 A thiltitheinak le a cahnak ih a hnaṭuan hmuahhmuah, siangpahrang in amah a cawisannak Mordekai-ih ropitnak thuhla hmuahhmuah cu Media le Persia siangpahrangpawlih sansiarnak cazual sungah ngan in a um a si lo maw? 3 Ziangahtile Jew-mi Mordekai cu siangpahrang Ahasuras sangtu, Jew-pawl lakih miropi, a unau mi tam zet ih cohlan, a mipawl hrangih thil ṭha hawltu le a milesa hmuahhmuah hnenih daihnak thu simtu a si.


TULIO PATHIAN RIANTTUANTU AN THIHNAK ARUANG TIMI AH FIANTERNAK – The Chinlung Post\nJuly 12, 2021 admin Knowledge 0\nTulai boruak kan theih cio bangin thihnak (pulhnat)in in nuai ciamco ih Pathian hnatuan kan rinsan zetmi pawl an thi tam zet. Riahsiatza taktak a si ih tui kum 2021 hi covid nat a thlen hlan ihsin Pathian hnatuantu thi an tam rengreng. ( Job 42:7-10;Isai.45:7 ),Hivek boruak a si tikah mi pahnih/khat in ralkap uknak duh lo ruangih lamzawhnak ah Pathian hnatuantu pawl an tel ve ih anmai kuang lo an nor ruangah a si an ti.\nHimi thuah Job ih nun ihsin ka run simfiang duh. Job ih thu… Kan Bible sung Job ih thu hi a siartu le theitu tampi kan um ding. Job cu mifel,Pathian tihzahtu le duhdawtu a si ih Satan hmai khalah Pathian in a suan le a porh reromi minung a si. Satan cun Job ih Pathian a tihzah hi lei malsawm don ruang men ih tihzah ah a puh. Cutiak Pathian in a si lo zia fiahnak ah Job siatsuah dingah Pathain in satan kha a fial. Cutin Job cu ni khat sungah a neih zate,a faa le tiangin an thih ral theh hnuah amah khal besia zetin a naa.\nCutikah a rualpi Elifas, Bildad le Zofar pawl cun an hmuh tikah zatlak menmen le damlo menmen a si lo: Pathian hmaiah thil dik lo a tauhmi a um ruangah Pathian in a hrem siin an ruat. Curuangah Pathain hmai ih sual puangin ngaidam dil dingah an fial. Hmansehla cuvek a rak si lo zia thufiang a lang tikah Pathian in Job hnenah va feh in an hrangah ngaidam dil sak dingin va fial dingah a sim hai.\nRalrin tulmi: Miin siatnak,zatlaknak, thihnak le harsatnak an ton tikah duhduh in a ruang le a san rak rel sak mai ding a si lo. Pathian lung an tong lo a si ding tivek ih duhduh rak puh sak hi tih a nung in a that lo tuk ruangah rak ralring nasa aw. Leitlun a si ih mi dik le Pathian tihzahtu khalin harsat le vansiatnak ton a theih ringring. Ziangtluk in Thlarau ih khat le Thlaraumi,Pathain ti lungawitu si khal awla na tuar caan a thleng leh thotho ding.\nPathian hnatuantu pawl thih thu: Kan sim zo bangin tui tum Pathian hna tuantu pawl an thih tikah kan mangbang cio ih thenkhat in Pathian ti lungawi lo ruangah Pathian ih hremnak si awmtak vekin rel kan um. Hihi mangbang tuk in pol lo, pol ih puhmawh hawl ciamco ding siin ka thei lo. Ziangahtile miphun dang le ram dang khalin a tingtel in an thih phah. Linghnin,thlipi hrang,tlang puak, tilian le leimin tivek ruangah minung a tingtel in an thi ti kan thei.\nKan ram buai ruang khalah minung tampi an thi zo ih Pathian in mipi in hremnak kan ti cuang lo. Ramdang le miphun dang pawl ih tuarnak pawl vun zoh tla cun kannih Chinmi tla cu kan tuar mal tuk sawn. Leitlun ramdang le miphun dang pawl ih an rak tuar zo mi pawl malte ka run tarlang ding. Linghnin ruangih thihnak cu 1556 kum China ram Shensi ah mi 830000 an thi, 1737 kum India ram Calcuta ah mi 300000 an thi, 1755 kum Lisbon ram ah mi 60000 an thi, 1908 kum Italy ram Messina ah mi 100000 an thi,\n1920 kum China ram ah mi 180000 an thi, 1923 kum Japan ram ah mi 143000 an thi, 1927 kum China ram ah mi 200000 an thi, 1932 kum China ram ah mi 70000 an thi, 1970 kum Peru ram ah mi 66000 an thi, 1976 kum China ram ah mi 225000 an thi, 1995 kum Japan ramah mi140000 an thi, 1999 kum Turkey ramah mi 40000 an thi, 2005 kum Indonisia,Tsunami ah mi 400000 an thi, 3,5,2008 Myanmar, Nakit ah mi 400000 an thi.\nHitlukin kan kiangkap ram pawlin thihhlohnak rapthlak an tuar zo ih kannih tui tum lawng si hivek thihhloh kan tuar. Kan tuar ve hi Pathian in a siang a si mai. Pathian hnatuantu khal tuan lotu khal siseh kan thih le harsat hi Pathian in a siang ti thei in puhmawh hawl hi a tul lo. Catialtu: Evan Mang Siah Luai


Pa Tin Hrang A Nung Saal Zo - Chinland Today Media\nPa Tin Hrang A Nung Saal Zo\nBy- Anthony Thawng Hlei\nChin Christian Centenary cu 2004 kum ah hlunghlaizet in Khuasak khua ah tuah a si ih hihi Chin Christian Centenary ti loin “Chin Baptist Centenary” tiah ti sawn sehla a dik deuh ding. Ziangahtile American Baptist Missionary a si mi Carson teih nupa Lairam an thlen hlan ah Sui Hliang (Tial Hmung) cu Pathian rak awi in Khristian a si zo a sisi tiah Dr. Henry Siang Kung cun Chin Christian Centenary Magazine 2004:271) sungah a rak ngan. Culawng a si hrih lo. Lairam ah zumtu hmaisabik tiah kan theih larbikmi le kan sim ringring theumi Pau Suan le Thuam Hang in Pathian rak awih in 1904 kum ih Khristian an rak si hlanah Falam peng Zathlir khua ah Pa Tin Hrang khal in Jesuh dung a rak thlun ve zo. Ram dang siangbawi pawl in anmai’ kut sungih zumtu thar an si lo ruangah Sui Hlaing le Tin Hrang pawl hi an hmin an rak ngan khum lonak a si pei maw? Asilole an rak theih lo hrimhrim ruangah an hmin an tarlang lo tla a si thei.\nZiang a si hmanah ramdang siangbawi pawlin anmah Lairam an thlen hlanah le Pau Suan te an ngah hlan ah Pathian nung rak awitu an rak um zo ti cu an thei ko ding zum a um. Hih thu hi Johnson khal in History of American Baptist Chin Mission timi a cabu sungah a el ve lo. Cun Dr. East ih Hualngo tlangtluan Tedim le Tonzaang peng tiang 1909 kum ih a khualtlawnnak thu a rak ngankhum mi khalin tawkfang cu a sim fiangzet in ka thei.\n“Hualngo mi khrihfa a rak tong hnuaihni ti lawng hman si loin Hla ca-uk le Baibal a then a zarte an kenmi ka hmu ti ih a diary sungah a ngankhummi a um na’n milai hmin pakhat hman ngankhum mi a nei lo. Curuangah fiang fukfi ih hmin saal ding a har na’n biakinn thawn kawhhran dinsuah taktaktu an um lo hman ah 1909 hlan ah khatlam Aizawl ram mission hnatuannak thawngin zumtu khrihfa hmuh ding an um zo a si ti cu a fiangzet” (FBA Golden Jubilee 1998:9).\nHih a tlun ih ngankhummi a palh lo a si ahcun Pa Tin Hrang ih thu cu ruah tlak taktak a si ding. Cu a si ruangah Pa Tin Hrang cu zo a si? ti thusuhnak a leh kan tum hnik ding.\nPa Tin Hrang cu Falam peng Zathlir khua mi a si ih a suahthlak in a thih tiang Zathlir khua le ti ah thanglian mi a si. Rang thawn khualtlawng ih pum cawmnak rak hawltu a si. Neta ahcun an sungten Lusei ram ah an rak vaai lawlaw. An rak vaih kum hi a cekci theih a si lo na’n 1890 hnu deuh hrawng ah sidawh a si. Cutin Lusei ram ih a vaih hnu khalah Rang thawn khualsuk khualso tlawng in a um thotho. Cun 1894 kum ih Mirang missionary Savidge le J. H. Lorain te pawl Aizawl an ra thlen thok tikah ziangtin si maw Tin Hrang thawn an rak tong aw ngelcel. Aizawl ah ramdang siangbawi pawl thawn an ton awk kum le nithla felfai ih theih a si lo na’n 1898 hrawnghrang hlan a si ko ding tiah zum a um. Ziangahtile Lusei ca ngan le siar tla a rak zir ih Hlabu le Baibal then tete a siar thiam hnu tiang Lusei ram ah an um lai. An innsungsang in taimazet in thla an cam ih an khawm theu ti a si.\nCutin kum thum-li a rei hnu ah Rampi acozah lam ih remcan lonak a phunphun le sunglam nun ah Pathian tirh-kawh ih a theih-awk ruangah Pa Tin Hrang cu a tingaihnak thei loin an sungten an suahseemnak Zathlir khua ah an rung kir saal. An rung tlun kir kum hi 1902 a si. Zathlir khua an rung thlen hnu khal ah innsang khawmnak cu anmah te an nei rero lai. Zathlir an rung kir pek ah an zanriah ei laifang an va leng ngelcel ih “Ziangha nan hmeh?” tiah an sut ih Tin Hrang tei’ sung cun “Enga” tiah an rak ti. An zaanriah hmeh an zoh tikah “ngasa” le a um fawn lo. Cutikah “enga” cu zianghmeh a si pei aw tiah mangbang awloksong in an um. Enga ticu “ziang e” tinak si ti an rak thei lo. Nehhnu ahcun hnihsuahsainak ah a rung cang riangri.\nCuti in Pa Tin Hrang cu Pathian awihtu innsang an si ko na’n Zathlir lal a rak tihtuk ruangah a puang a zar in Pathian thu a rak sim ngam lo. A thup a thiar tete lawngin sawldai hnuai minung pawl hnenah a sim theu. Pa Thang Tsin le Pa Tsong Kham vekin ralthazet in Pathian thu tlang rak au-pi ta sehla cu a thuanthu hi puan bang zar a si ding nan. Cuti a thup thiar tei sim cing hman in innsang nga-ruk lai cu Khristian an cang ih Tin Hrang tei’ inn ah a thupten biakkhawm thlacamnak an nei theu. Cupawl cu Tin Hrang tei’ sung, Nung Hnin tei’ sung, Kam Hliang tei’ sung, Hrang Tin Thang tei’ sung, Than Zam tei’ sung le Tai Ceu tei’ sung pawl tla an si. Hiti ih Pathian biakkhawmnak an neih kum cu 1903 a si (Zathlir Christian Centenary 2006:74). Hihi Pa Thuam Hang le Pa Pau Suan (Tedim peng Khuasak mi) pawl 2004 ih Khristian an rak si hlan kumkhat duh ah a si. Lairam ih Kawhhran hmaisa bik (House church) a rak si taktak ko. Curuangah 2003 hi Zathlir khua ih kawhhran din kum tiah kan tinak a si. Asinan Zathlir khawpawh ih Pathian an run awih thluh ngaingai cu 1952 kum lawng ah a si. Cutin ZBC civuipi Satawm, 1948 tiang cu Baptist kawhhran an si ringring.\nA tlun ih kan sim zo vekin Pa Tin Hrang cu a suk a so khawtluang ah a vaksuak lo na’n a um hmun ah a thup a thiar in Pathian thu cu a ti theitawk nuamteten a sim vivo. A reituk hlanah zumtu ziang maw zat an rung um ih Zathlir Lalpa Pu Lian Zik tiang in Pathian a run awih hngehnge. Cumi lak ah Lian Lut Lo khal a tel ve mi a si.\nLian Lut Lo cu Yangon ih Myanmar Baptist Convention zungpi ih pharpar tarmi hminsin tlak hmin pawl ah a tel ve mi a si (Lian Lut Lo 17/26). Cuti’n Lian Lut Lo cu a hmin theih larzetmi asinan khuitawk in, zo hnen in khrihfa ah a cang ti hi ramdang siangbawi pawl ih ngankhummi ah siseh, ramsung nganmi cabu dangdang ah khal hmuh ding a harzet. Himi in a run fiangtermi cu Pa Tin Hrang ih thlaici tuhmi a rahvui pakhat a si kan tile kan sual lo ding.\nHih thu thawn peh aw-in Rev. Lan Thuan ih “Taungdaan Sasana” cabu khal in a fiangterzet ti’n ka ruat. Rev. Lan Thuan cun hitin a sim “Saya San Tun cu Baibal tlawng a `heh veten 1920 ah Falam a hung thleng ih Zathlir zumtu pawl in banhla hmin, fubawi, sangzawl, vaiphawt le khuaitizu pawl thawn an rak hmuak ti a si. Cun 1922 kum ah Saya San Tun cu ordination a ngah ih cuveten Zathlir khua ih zumtu amah rak hmuaktu hrekkhat pawl cu Baptistma a pek. Cu pawl cu Pak Rawl, Thang Dun, Tai Thluai, Tai Zing, Bil Hnin, Hoi Hmung, Kap Thul le Lian Lut Lo tla an si (Chin Evangel Centenary 1899-1999, ZBC: 51; Zathlir Christian Centenary 2006:75).\nHih a tlun ih kan tarlangmi Baptistma latu minung pariat sungah Lian Lut Lo khal a rak tel ve. Asinan amah lawng hi mi tampi ih theihmi le cabu dangdang sung ih hmin ngankhum a si. Ziangruangah ti a cekci theih a harzet ding na’n a si thei deuh ding ih ruahmi cu Zathlir lal Pu Lian Zik in Pathian a awih hnu 1922, Lian Lut Lo le tla ti an hnim kum ah mualpi an hau ih lawki pawl in kan rirai biaknak hmun Khristian pawlin in siatsuah sak tiah (Mirang) acozah hnenah taza an cuai. Cutikah Pathian awi pawl ai-awh in mi pathum thawngthlak a tul ta. Cumi ah Nung Hnin, Kam Hliang le Lian Lut Lo tla an pumpe aw ih Falam ah thawng an thlak. Asinan Kam Hliang cu Tedim ah an rak kuat. Curuangah Lian Lut Lo hi mi tam deuhih rak theihmi a si thei men. Ziang a si hmanah hih Zathlir zumtu pawl hi Pa Tin Hrang ih thlaici tuhmi a rah vui pawl an si ti cu a fiangzetmi a si.\nHih thu hi a thi thla lo nan kum 100 sung a it-that ih a hlo cuahco, mithi cazin ih ret phah thlangmi le zohman in a nung saal ding ih ruahban lomi a si. Culaifang ah Pathian cu a mitirh hmang in a phuanglang aw ih Pa Tin Hrang ih Pathian a rak awi thoknak le a\nthuthangtha thlaci nung vorhmi cu a lak in a hloral lo ih a tikcu a kim tikah-kum 100 hnu ah mizapi hmuhhngan in tuihsun ah phuansuah a si zo. Pa Tin Hrang in Zathlir khua ah kawhhran a rak din kum (1903) cu kum 2003 ah kum zakhat a kim zo. Hih kum 100 puai (Zathlir Christian Centenary) cu sunglawizet le hlunghlaizet in 2006 April 19-23 tiang Zathlir khua ah tuah suak zo a si ( kan ram nai-ngan-zi thubuai ruangah Acozah in 2003 ah puai tuahnak khuan a pek lo ruangah 2006 tuah nak a si). Pathian cu san thuanthu ih Bawi a si vekin sankhat hnu sankhat ih thil cangmi hmuahhmuah cu minung pawl in thei nawn loin, dung kan tun caan um hman sehla a tikcu a kim tikah a phorhsuak saal ringring. Thunmi Arsi Pa Sui Hlaing ih mei pawktu vutcam sungih meiling de Pa Tin Hrang khal Laimi kan san thuanthu sungah le kum zabi 21 cahmai thar sungah a nung saal ve zo a si ti thu Vankau Arsi na tleumawinak hmangin tlang in aupi ve dingah ka lo sawm a si.\nVankau Arsi Magazine Vol.9, No.2 – August 2006 sung ta a si.


Khawte um pawl Tlawng tuahthatnak ding hrang hnatuan fial - Chinland Today Media\nKhawte um pawl Tlawng tuahthatnak ding hrang hnatuan fial\nJanuary 6, 2009 5:36 am·0 comments\nNatsinchaung khua ih um, Rangoon Zeegone pine ih um pawl cu Nargis thlisia ih hran siat mi tlawng tuahthatnak ding hrangah hnatuan an fial hrim thuthang cun a sim. Hnatuan an fial bakah, Lungto hlu dingih an fial bakah, Cement pawl nawl dingah an fial. Cui hnatuan theilo tu pawl cu Ks. 5000 kuan dingih ti an si.\nHi fial hrimawknak hi chief Soe Soe, temporary chief U Kala le an khaw hotu U Kyaw Shwe ih thupeknak ih tuah a si thu an khaw mipi pawl cun an sim. Khaw mipi pawl cun an mai hnatuan duhin, har ti zet hman khal sehla, zianghman an sim in an rel ngam lo. An khaw mi pakhat rel dan ahcun, “Hi hnatuan hrang cozah hnenin sumpai an hmu a si” tiah thuthang cun a sim.\nSoe Soe cun, thlisia ruangih siat tuar pawl in, ramsung leh ramleng ih bawmnak an ngahmi ihsin Ks. 500 cio hlu dingah a ti bet. Khaw mipi pawl cun, “Ziang mi hman a lak in an ngah fawn lo, report nak ding khal a um fawn lo” tiah har an ti thu an sim bet.\nBurma le Mizoram Lamzin Hrang Rs.666 Billion Hmang Ding


February 3, 2010 9:53 am·0 comments\n9/11 Mawh Phurtu ih Thu relsak Ding\nCNN in a sim nakah White House Press Secretary, Robert Gibbs cun kum 2001 September ni 11 ih New York khawpi World Trade Centre Vanzam thawi ttaih siat thluhih minung 3,000 lenglo thih nakih mawh phurtu ih telve Khalid Sheikh Mohammed cu a thuhla relsak a si thlang dingih, thiamlo coter a si ah cun thah a si ding a ti tiah CNN cun a sim.\nKhalid Sheikh Mahammad hin 9/11 thuhla ih mawh phurtu a si thukhal a phuangaw zoih, a thuhla relsak tu ding leh ziangtikah a thuhla an relsak ding ticu an rellang duh hrihlo. US ralkap hmunpi Pentagon khalin Khalid Sheikh Mohammad hi 9/11 ih mawh phurtu lakaih tel mi pakhat a si thu an puangzo.\nObama leh Dalai Lama Tonawk Ding China in Duh Lo\nTibet ram Buddhist biaknak hotu Dalai Lama ih ai awh tu pawl leh China Cozah ai awhtu pawl ni 5 sung an biakawk hnu ah Chinese Communist Party hotu, Zhu cun US President, Obama in Dalai Lama a kawm a si ah cun China leh US karlak cu a se zetding a si tiah Thuthangca latu pawl hen ah tuisun ah a sim.\nZhu cun Obama leh Dalai Lama an kawmaw ti China in a theih veten US leh China karlak cu a khingkuai cih dingih, China in a duhlo ti thei cing ringring ih Obama in Dalai Lama a kawn thotho a si ah cun China khalin a duhdan vekin a let rul veding a si a ti.\nHiti vekih China Cozah in thu a suah naksan hi tui kandung naite hrawngah Obama in Dalai Lama ton a tum ti thuthang a um ruangah a si. Tui ttum China ram ai awh tu leh Dalai Lama ih ai awh tu pawl an biakawk nakah hin China leh Tibet karlakih tthatsawn nakding lamzin zianghman relsuak mi an nei cuanglo tiah Chinese Communist Party Hotru Zhu cun a sim.\nChina ram ai awh tu pawl leh Dalai Lama ih ai awh tupawl hi kum 2002 ihsin voi 9 lai an be awzo nan tutiang remawk nak thu an relthei hrih cuanglo.\nTuisun ah Iraq ram khawpi Bagdad ah nunau pakhat in a paimi bomb mipi lakah a ti puakih minung 41 an thiih, midang 106 in hriamhma an tuar. Interior Ministry thupuangtu Maj General, Qassim in a sim nakah hi thihcilh bomb puahtu nunau hin biaknak sakhua thilthu ih feh Shia Muslim pawlin Karbula panih an feh laiah a Bomb paimi hi a tipuak tiah a sim.\nShia Muslim pawlhin an puithiam Mohammad ih tupu thi ni 40 an sunnak a cemni Arabaeen an timi hmangih an tonkhawm aw ding an siih,, Hi nunau hin an khuh awknak puandum sungah Bomb a paiih cumi cu mipi tamnak ah a ti puak.\nObama in Dalai Lama A Tong Ding\nChina Ram Computer Network In Ramdang Thu Zoh Thup\nSouth Korea Ralkap Raldo An Zir\nDalai Lama ‘ China hrangah beidong’


Ttong Hi A Thupi Maw? - Chinland Today Media\nMay 3, 2010 1:15 am·0 comments\nBiaknaklam ah ka taima a si a titu nan um maw? Nan hmurkaa nan uk thei lo ahcun nan zumnak parih nan taimaknak cu santlai lo a si ih nanmah le nanmah a bum awtu nan si. -Jeim 1:26\n– 1 Siangpahrang 14-15\n– Luka 22:21-46\nKhristian innsang pakhat ih tleirawl pakhat in, “Ka nu cun kawk le camsiat hi ttong ttha lo ti’n a ruat lo,” a ti. Ttong mawi lo ti ih ruahmi lak ihsin a nu ih a cohlanmi ttong pawl a rel tikah mi tampi in zumtu ih ttong dingah a mawirem lo an timi ttongkam tampi a um hrih.\nKan dung kum rei lote ihsin miseenpi ih ttonglam dinhmun hi a ttumsuk nain cumi lakah kannih zumtu pawl khal ttonglam ih ttumsuk ve ding cu a ttul lo. Kan nunzia raalring in, (Efesa 5:15) kan ttongkam in ziangti’n Pathian kan sunlawih thei ding, ti ruat sawn ding kan si.\nFiang te’n theihthiamnak kan langter ahcun kan ttongkam in Pathian lung kan awiter thei a si. “Mifim na si ahcun na ttong sup aw” (Thufim 10:19); “a lei le a kaa a kil theitu cu harnak in a luat ding” (Thufim 21:23).\nThu harsazet pawl kan rel hmanah zaangfahnak ttongkam le a tthalam zawng ih ttong ding hi a thupizet. “Thulehnak awkam neem in thinhennak a daiter, asinan ttong hrang in thinhennak a suahter sin” (Thufim 15:1-2).\nPathian ih faate kan si vekin ttong ttha lo cu hrial ding a si. Paul in, “Nan biak awk tikah ttongkaa hrang hmang hlah uh,” (Efesa 4:29) tiih nun in simmi in ttongkam dik hmannak ding tahfung in pek.\nKan nunnak a kilkip in Pathian ttihzah upatnak pe dingah Pathian lungawitertu le cohlan tlakmi ttong hmang aw. – Dave Branon\nTtong cu thluasuah pakhat a si thei,\nSim hnik! Ka rual, ziangvek ttongso na hman!\nTthat sinnak maw siat sinnak hrangah? – Anon?\nPathian thawn Feh tlang


Tip Na Tanta Maw? - Chinland Today Media\nMarch 28, 2009 1:14 am·0 comments\nSiar: 2Korin 8:1-9\nAmah cu a lianzet nain nanmah ih ruangah mifarah ah a cang.-2Korin. 8:9\nKumkhat Sung Baibal:– Thutthentu 4-6– Luka 4:31-44\nTip timi Laksawng malte pek hi ram tampi ah an hmang. Kawhhran ih paisa kan pekmi hi teh hivek lungput thawn maw kan pek, tiah ka ruat ttheu.\nKhristian tampi in kawhhran ih sumsaw pek hi Pathian ih ttuanvo in pekmi kan ttuan a si tiah an ruat. Kawhhran ah tthenhra tthenkhat kan pek tikah a taangmi cu kan duh bangih hman ding a si ti’n an ruat. Asinan Khristian nun cu sumsaw pek lawng hi a si lo.\nBaibal in hramlak ih ramsa hmuahhmuah tla Sersiamtu Pathian ih taa an si ttheh thu a sim (Saam 50:10). Leilung pumpi le a sungih ummi hmuahhmuah cu A taa an si thluh (c.12). Ziang hmuahhmuah Amah hnen ihsin an ra ih kan neihmi hmuahhmuah cu Amah ih taa an si. Pathian in thilri lawng in pek lo. Rundamnak in petu a Fapa Bawi Jesuh Khrih khal in pek.\nPaul in, “Pathian cu kan tlun ih ruah ban lo ih a siannak ruat in A hnen ih pek duhnak thinlung kan neih theinak dingah Macedonia Khristian pawl ih thu tahtthimnak ah a sim. Macedonia mi pawl cu an farahzet nain siangzet in an pek (2Kor. 8:2) tiah a ti. Asinan, “Anmah cu a hmaisabik ah an pum an pe aw” (c. 5).\nTlolakpi sersiamtu Pathian cun kan hnen ihsin ttulmi zianghman a nei lo. Laksawng malte laak khal a duh lo. Asinan in ttul a si.\nKan lo hlanmi ziang khal hi Bawipa,\nPek saal ding a let thawng tampi in;\nLungawi tein kan lo pek ding,\nA zate petu – in petu.\nZiangzat hman pe awla, Pathian hnakin tamsawn na pe thei lo ding.