Ramapuram Milai Sa-ei - Chinland Today Media\nRamapuram Milai Sa-ei\nAugust 11, 2015 11:57 am·0 comments\nHimi cu pengpi (district) hrek deuhthaw ih kau mi hmunram ah thla thum sung sam a caitu pawpi pakhat thuhla a si. Sam a cainak hmun hi peng 60 hrawng sau in peng 60 lole cuhnak ih tam a kau. Sam a cai sung hi a rei tuk lo nan a rap-um zet. Ziangahtile amai’ ram sung a si mi kil li peng 3,600 sungah rin lo pipi’n a thleng vukvi ttheu. Scarlet Pimpernel pangpar vek thotho in, mi hmuahhmuah in an hawl nan an hawl hmu thei lo. A san a cem dan khal zum lo pi ih thleng mi a si.\nSakta Coimbatore pengpi ih hmunram tamsawn cu tlangmual le hramlak an si. Thlanglam ah phairawn hmunram a si mi Coimbatore pengpi taktak in a kulh. Coimbatore taktak thawn an ramriawknak ihsin hrap ttentten in a so thutthi. Nitlak-thlanglam ahcun Nilgiri asilole Blue Mountain Range an um. Nitlak lam ah Mysore hramlak an um ih, Nitlak-saklam ahcun Biligirirangans tlangmual sang pawl an um. Saklam, nisuah-saklam le nisuahlam ah a kap khatlam khatlam ih hramlak sah zet a um mi Cauvery tiva a luang. Nisuah-saklam le nisuahlam ahcun Salem pengpi ih hramlak thawn an ramri aw.\nSakta Coimbatore pengpi ahhin khawpi ti ih kawh tlak ngai cu Kollegal lawng a um. Kollegal khawpi hi pengpi nitlak-saklam kel ah a um ih, Cauvery tiva ihsin peng riat fangfang a hla. Kollegal khawpi ihsin lamzin pali an fehsuak. Nitlaklam ih feh mi le saklam ih Mysore lam pantu lamzin cu tui’ ttum thuanthu ah an tel lo. Lamzin pathumnak cun dingh deuhnawn in thlanglam a pan ih Biligirirangan tlangmual pawl ih nisuahlam tawhram tluan paltlang in a feh. Himi lamzin ih peng hleisarihnak ah Lokkanhalli timi khaw tum pakhat a um ih; Lokkanhalli hnu peng hleithum ah Bailur khua a um. Bailur khua hi ‘Bison Range’ (Sele Tlangtluan) a thoknak a si ih pengban 48-nak ahcun Hasanur a um. Cumi hnu, Kollegal ihsin peng 52 ih tlang hrap luzim ah Dimbum khua a um.\nLamzin palinak cu nisuah-thlanglam pan in a feh ih Kollegal ihsin peng 25 ah Ramapuram khawte a thleng. Cumi hnu ah thlanglam pan ih peng 24 a feh hnu in Bargur khawte a thleng. Cu ttheh ah peng nga hlatnak ih Tamarakarai khawte pal phah in, Dimbum tlang hrap ih nisuah-thlanglam deng a vung thlen hnu ah, phairawn ih um Andiyur khawte ah a vung suk thla zurzo. Himi lamzin hi peng 81 a sau.\nKollegal-Lokkanhalli-Bailur-Dimbum lamzin ahhin thilri phurtu mawttaw mallai le ni tin ih feh mi bus pakhat an feh ttheu. Asinan Ramapuram, Tamarakari le Andiyur lamzin cu a cemnetnak peng 60 lenglo tiang, jeep lole American mawttaw hlun khan sang pawl hrang lo ahcun, mawttaw dang fehnak ding ah a ttha lo. A leiram um dan khal ttih a nung zet. Lungto tumpipi karlak ah so ttentten le suk ttentten ih feh a ttul. Lamzin a bi ih, cawleng ke pawl in thuk zetzet ih an pal hlei ah, khatlam khatlam in hramlak sah zet in an kulh. Vei tampi ah lungto tam zet le vunnel sah zet um mi hramlak tiva pawl in lamzin cu an paltlang leuhleuh fawn. Horkuam thuk sawn pawl sungih hmun tampi ahcun raw kung tampi an um. A cet sa vohvo ko in, gear pi thawi’ taima zet ih feh nerno rero mawttaw tlunkhuh cu raw kung kur pawl in an hrut phah rero ttheu. A cancan ahcun lamzin kham zawng in, raw phur asilole thinghnge tivek an rak tlu. Hivek hi sai pakhatkhat in a rilrawn riamter ding ih a kawihthluk mi an si. Cutikah mawttaw khaltu cu a cawl ih, a hreitlung asilole hitawk hmun ih an kawh dan in ‘chopper’ la in a va tan hnu ah zin sir ah a dirtthawn ta. Cu thluh in, cuvek ih lamzin khamtu dang a ton hlan sung a feh lala. Kutkaih ‘chopper’ tel lo cun himi zin hi zawhsuah a theih lo.\nA tlangpithu cun pawpi hin hrampi sahtuknak hmun hi an duh lo. Hramhri mal deuhnak hramlak ah an um ttheu. Asinan hrampi sahnak hmun hi sai (vui) le sele in an duh. Pawpi hin hmunram thelh deuh a duhnak hi a san tampi a um. Pah theih lo deuhthaw ih sah mi hrampi cun a deh ding mi ciamciamtei’ a pelthupnak a dawnkham ih, a net khar ding in rapthlak zet ih a zon lai khal ah a rak hnaihnok. A san dang pakhat cu pawpi ih deh ttheu mi sakhi le zukneng phunphun siseh, ngal siseh, khawte rannung khal va si sehla, hramlak sah tuk ah an lut dah lo. Hramlak sah sungah cun sai le sele an um ih, annih hi pawpi in a hrial fawn. A san pathumnak cu hrampi sahnak hmun ahhin cangvat, ramsa hrik phunphun, le India ram ah ramsa thothe ti ih an kawh mi thlip tivek tampi an um. Hivek pawl hi pawpi in an ngaih lo zet.\nRamapuram milai sa-ei hi pii 6,000 lenglo a sang mi Ponnachai Malai tlang ih Cauvery Tiva kap tluan ihsin a rung tiah an sim. Cui tlang ih tlang hrap ah Shologa hrinhnam le Indian thlaicingtu pawl ih cin mi khawfi hmuan mallai an um. Ramapuram milai sa-ei hi a thoknak ahcun innzuat ttilva dehtu zaran pakhat men a rak si lawk ti a si. Hitawk hmun ih thlaicingtu pawl le kuli pawl ih rannung pawl a deh ih a zongsang. Innzuat rannung tampi a deh hnu ah, a rualpi dang pawl hnakih thuhla ruat danglam thei deuh thlaicingtu pakhat cu Coimbatore Khawpi ah vung feh in, zoh men hman ih ttihzungza a si mi cehtarh thang asilole kawlthang (gin-trap) pakhat a vung lei.\nCui’ thang cu thir ih tuah mi a si. A mi cehtarhnak cu a tluan ih haa a um mi rin-bial-hlum hrek veve an si. Cui’ rin-bial-hlum hrek cu khatlam khatlam ih pharh tikah pii hnih le hrek deuhthaw a kau. Haa pawl cu zungpibok pahnih hrawng an sau. Thang ih khabe pawl (rin-bial-hlum hrek thirtluan pahnih) cu malte dai ngah men khal ih pelh cih thei mi thang-khap thawn an khap. Thang-khap phelh tikah spring tha cak zet cun thang khabe pawl cu ttektla tluk ih rang in a dirhcip thlukthli ih, thang haa pawl khal luhkalh aw in an cip thluh.\nA rei hlan ah pawpi cun hnawi sawr cawpi pakhat a deh ih khuarkhawhrum pakhat ah thiar in thinghnah ro peng aw khawm lakah a thup. A ei ta lo. Pawpi ih deh mi cawpi sulhnu cu an zawt ih an va hmuh tikah cawpi ih taksa dunglam ah thang cu khimkhuahte’n an kam. Ziangahtile pawpi hin an deh mi an ra ei sal tikah a dunglam in an ei thok tlangpi. Cawpi khuhtu thinghnah ro pawl vek thotho thawn thang khal cu an khuh ve. Pawpi cu a ra kir ih a vansiatnak ah, le midang pawl ih rung vanduai lehnak ding ah, thang cun a lu a rak awk. Thang cun a hna dunglam ri ciah, a hnawng ah hnget zet in a cep.\nThang cu leilung ih khen mi fung ah an hreng. Pawpi cun thang cu a phih ciamco ih an khen mi fung cu a dirhphong. Asinan thang cun a hngawng cu hnget zet in a ceptar lai. Thang hrennak fung a dirhphong hnu ah, thang rit zet hnukcai phah in, hramlak sungah a tlan lut. Peng hnih deuhthaw a feh hnu ah thang cu lungto tumpi pahnih karlak ah hnget zet in a tang. Pawpi cun luatsuah thei a zuam rero nan, a zuam sinsin rual in thang ih cehtarhnak cu a hnget sinsin men.\nA na tuar in pawpi cu a huk ih, anhai zet in a talbuai rero. A huk awn pawl cu, peng hnih hlatnak ih an thlairawl hmuan ihsin, thlaicingtu le a kuli ningttih pawl cun zan hrek sung an thei. A netnak ahcun pawpi cun thang cu a phelh thei. Asinan a kehlam hna le mit a siatsuah ih, a hngawng le hmai pawl khal ah hriamhma bese zetzet a ngah. A lehhnu zarh khat hrawng cu cutawk hmun ah a sunsun zanzan in na tuar ruangih a hrum awn an thei ringring.\nCu thluh ah can reh reprep a rung um. Mi hmuahhmuah in pawpi cu a hriamhma pawl ruangah a thi a si ding tiah an ruat. Thlaicingtu le a hlawhfa pawl cun khimkhuahte’n mulukolh pawl an cuan rero. Ziangahtile mulukolh pawl in ramsa ruak cu an hmu tengteng ding ih rawl ei ding in leilung ih an ttumnak zawn ihsin ramsa ruak umnak cu theih a theih ding. Asinan an hmuh mi mulukolh pawl cu van sang ah an zuang rero ih, an hnuailam leilung parah thihnak hmelhmang a um maw ti’n an cuan rero. Asinan leilung ih ttum pakhat hman an um lo. Curuangah pawpi cu a thi lo ti a fiang.\nZarh hnih a liam. Siimlam vei khat cu khawfi hmuan te deuh pakhat umnak zin ah Sholaga hrinhnam Jeyken le kum hleiriat mi a nupi an hung feh. Indian cindan a si vek in Jeyken cu hmai ah a feh ih, a dunglam tthangphel (yard – pii thum) khat hrawng ihsin a nupi in, a lu ah thlaici dip pu phah in, a thlun. Tidai a kang mi tiva pakhat an thleng. Cui tiva kap ah, hitawk hmun ahcun, tiva kap lawng ih keuh ttheu mi fu vek phok kung an um. Tiva kap hrap malte an hung kai zik zawng ah cui’ phok kung rul lak ihsin pawpi cu nunau parah a ra khir ih, leilung ah a nam thluk.\nJeyken cu dunglam a her tikah ttihphannak ruang ih tha khong thluh a nupi cun zangfah dilnak mitmeng thawn leilung ih tlu phah in a rak zoh ti a hmu. Pawpi cu nunau ih zaang parah a bok ih a ke pahnih thawn nunau ih liang khatlam khatlam a pal. Nunau ih lu tlun ciah ah kau zet in a kaa a ang. Kehlam mit le hna nei lo, a hngawng le hmai ih hriamhma pawl khal dam hrih lo mi pawpi a si.\nJeyken cu lungto ah a cang a si ko. A cangvai thei lo ih a ttong thei fawn lo. Ttihphannak le mangbangnak ruangah a umhmun ahcun a ding khong tthengttheng. Ttihnung sinsin ding ih a mithmai tlek siapsiap zo kirsawngter phah in pawpi cu rapthlakza in a hngirhngir rero. Cu thluh in nunau cu a vorhlam liang ihsin a thiar ih tiva khatlam ral pan in a feh. Nunau ih lu cu hnuailam ah a tlai ih a sam phelh darh aw le kehlam kut le a ke pawl cun vunnel an hrut vivo. Malte a rei tikah pawpi le nunau cu tiva khatlam ral hramlak sung ah an liam hlo.\nZangfakza nunau cu ttihphannak ruangah a lungci a mit asilole a thi zo in a lang. Cumi cu Jeyken in a nupi a hmuh netabiknak a si. A nupi cu pawpi ih a run nam thluk lai rori khal ah malte hman a ttapraak lo.\nThla khat a rei hnu ah Ramapuram ihsin peng hnih hlatnak ah pawpi pakhat in rannung khaltu mipa nauhak a deh. Himi ttum ahcun a hrek ei zo mi ruak cu hrampi lakah an hmu. A lehhnu zarh thum hrawng ah minung pakhat deh a tuar lala. Himi ttum ih pawpi in a dehnak hmun cu Kollegal-Lokkanhalli-Bailur-Dimbum lamzin ih peng 21-nak pengban kiangte ah a si. Deh tuartu cu nunau kum 40 kiangkap, lamzin kuli (coolie) a si ih siimlam nazi panga zikte ah a rualpi pawl hmuahhmuah mithmuh ih deh a tuar mi a si. Malte sung a hnattuan cawl lawk in hramlak sungih ttangphel mallai a vung feh lai ah, khuitawk ihsi a ra suak ti theih lo mi pawpi in a rak zon ih a thiar hloh. Ttih le raap zet in a kiauraak ih, a kiangnai ih um pawl cun pawpi cu fiangte’n an rak hmu. A hmai ah hmasi (hmaphe) um mi, kehlam hna le mit nei lo pawpi a si!\nCulai ahcun Sakta Coimbatore hmunram ih ka ramtawih licence cu a kum a rak cem kherkher. Sakta Coimbatore hmunram hi hramlak zung lam in Sakta Coimbatore taktak le Kollegal Ramtthen tiah hmun hnih in an tthen. Ukhruaiawknak lam ahcun Kollegal hi Sakta Coimbatore Pengpi sungah a um ko nan, Hramlaklam Zungtthen cun tunaite ahkhan Hramlaklam Ramtthen pahnih ah a tuah mi a si. A kum a cem mi ka licence cun Sakta Coimbatore taktak le Dimbum ram a huap ih, Lokkanhalli, Bailur le Ramapuram cu Kollegal Ramtthen sungah an um. Ka licence hlun a kum tthan sal tum in a ttul mi sumpai ka kuat zawng ah thuthangca ah pawpi in sualral a suah netabiknak thuhla ka siar ngah. Curuangah ka thu ka tthin sal. Ni hra sung cawlh ka lak thei ruangah Bangalore ihsin zingpitte ah ka pok ih peng 87 hla ih um Kollegal Hramlaklam Zungtthen cu, cumi ni hrangih an on hlan ah, ka va thleng. Ramtawih theinak licence le pawpi thuhla ngah theih mi hmuahhmuah cu rei lo te ah ka ngah mai.\nMilai sa-ei a cangvaihnak hmunram cu ka hrangah hmun thar deuh a si. Curuangah peng 25 hla ih um mi Ramapuram khawte ih hramlak deuthlam fate pakhat ah tthum aw ding in ka ruatcat. Lamzin biboh luarkai zet ah nazi pakhat le hrek ka feh hnu in cutawk hmun cu ka va thleng.\nTuah hmaisabik ding mi cu, pawpi philhloh sak ding ih ka rat thu sim phah in, Ramapuram tualsung minung pawl ih rinsannak ngah ding mi a si ti cu a fiang mai. Mipi pawl cun in thei dah lo ih, thuhla dikdawh tuk lo pawl in sim. An rel dan ahcun pawpi cu minung a deh hmaisabiknak Ponnachai Malai le, tlang-ak zuan ih zuan in, peng 60 hrawng hla ih a um mi Bailur karlak ih khuitawk hmun khal ah a um thei ti a si.\nKa lo sim zo bang in Bailur cu Kollegal ihsin peng 30 hrawng hlatnak, Kollegal-Lokkanhalli-Dimbum lamzin ih um mi khawte pakhat a si. Curuangah ka mawttaw thawn Kollegal ah kir sal in Bailur ka pan leh thei. Asilole Ramapuram ah ka mawttaw ka tanta ding ih, kil-thum-rin bial ih a kil thumnak rin zawh in, Ramapuram ihsin peng 19 deuhthaw a hla mi Bailur ih va feh khal a theih. A neta deuh ka hril. Ziangahtile Humhual Thingram ri ih um mi Hramlak khawteberek tampi ka pal phah thei ding ih, pawpi thuhla tthenkhat ka ngah khal ka beisei.\nCutin, a thaizing khawvan rual ah Ramapuram ih Hramlak Deuthlam te cu suahsan in Bailur lam ka pan thok. Lamzin cu nitlaklam pan deuh in a suk ih, thlanglam peng hnih ih um mi Humhual Thinghram taktak ramri sungih tlangmual fatakte pawl a khuhtu thlawhlai loram le hramhri kung tamnak hramlak pawl lakah a feh vivo.\nKhawteberk mallai ka pal phah. Asinan minung pawl cu sangka khar mi sunglam ah simaw, an sangka hram ah simaw, an rak um thluh. An rannung malte cu rannung hauhruang lenglam kiangte asilole an thlam kiangnai ih hrampi khopkham umlonak ah an thlah hai. Ziangahtile milai sa-ei thuhla cu a darh kau zet zo ih, cuvek can ih ra tlawngtu an ttihnak khal an pung zo.\nSuh theihnak hmun hmuahhmuah ah thuhla sut phah vivo in nuamnaite’n ka feh. Hitawk khawteberek ih umtu Sholaga hrinhnam hmuahhmuah in an kiangnai ah, mizan asilole nazi 72 sung ah pawpi huk awn an theih thu an rel. Hmun pakhat ahcun tthuan hrut pekte mi loram neitu ih thlam thawn ttangphel 100 lawng hlatnak ah pawpi a feh lai ih tang mi a keneh fiang zet in hmuh. Hmailam can ih ka ttulhai ding ruangah pawpi keneh pawl cu cipciarte’n ka tah. Asinan a rei hlan ah, hitawk hmun ih mipi pawl hin an ttihphannak luar tuk ruangah thuhla dik lo pumhlum asilole uarluartuk mi in sim ti ka thei. Khatlam ah, Ramapuram le Bailur karlak peng 19 ahhin pawpi ziangmawzat an um tla cu a si thei. A keneh ihsi ka ngah mi thuhla ahcun, pawpi pakhat in himi khawteberek pawl hi kan dunglam ni thum lole ni li ah a rak vehvai mi a si!\nSiimlam nazi 5 ah Bailur ka thleng. Bailur khua cu deuthlam kul hrawng um mi khawte a si. Hitawk hmun ah pengban 21-nak kiang ih pawpi in nunau a deh lai rak hmutu lamzin hnattuantu pawl ka tong hai. Cu pawl cun ka tarlang zo mi pawl kha in sim. An rel uar hleice mi cu pawpi ih hmel sisawi thuhla a si. Pawpi in a kiauraak rero mi lamzin kuli nunau hrampi lakih a thiar hloh laifang ah, ttihphannak ruangah an umhmun ah khong ttheuttheu in an rak ding thluh ih, pawpi cu fiang zet in rak hmu hai.\nHramlaklam Zungtthen Deuthlam naibaik cu Dimbum lam pantu mawttaw zin ah a um ih peng thum le hrek a hla. Lamzin khatlam khatlam ah Humhual Thingram an um vee. Tu hi nazi 5:30 a si ruangah nazi pakhat a rei cun khua a thim ding ti ka thei. Curuangah peng thum le hrek cu kekar sau pipi’n ka feh ih khua a thim hlan te ah Hramlak Bangla te cu ka va thleng.\nNi cu Bangla ihsin peng thum hrawng hlatnak ih um mi Billigirirangan Tlangmual dunglam ah a liamnak a rei thlang. Varanda ah kut retnak um tohkham sang hlun le kiak zo pakhat dir ih ka to zawng ah, khua a thim zik thlang ti theihtertu utawng le ram-ar khuang awn pawl in in rak hmuak hai. Nitlaklam tlangtluan ihsi rung ttumsuk zukneng pacang ih ai-awn cu bangla le tlangmual tawhram karlak horkuam sah zet sungah a rung khawk ruangro ih ngai nuam ka ti zet. Himi horkuam ih thingkung zim siar cawk lo phah aw mi cu unau hmelpalh can ahcun kawzaw dum vek a si.\nNazi hrek hman rei deuh hlan ah khawthim mepmep can a rung thleng nan, demde million khat lai cawl lo ih an tleu serhso ruangah zan cu a vang hiamhi phah. Khawthim hmulhmuk can ih zuang ttheu elfin khuavang fatakte pawl bang in, an mei-inn tleu fiang riahri zet an thiar ih hrampi bur le thingkung zim hmuahhmuah pan in hmun tin ah an zuang nerno rero. Vei hnih khatte ahcun a rual in an tleu surso. Cumi can ah, an futkhawmnak thingkung asilole hrampi bur ahcun thilnung fatakte thawng tampi ih tuah mi tleu tumpi a hung um. An tleu cu a nemno zet. Cu thluh cun, a rual ih an tleu surso can maltakte a um sal hlan cu, hramlak khawthim dum miammiam a pharhdarh aw ttheu.\nCumi zan cu tuante’n ka it. Bangla te ih pindan laili zial parah ka riak. Asinan zinglam nazi 2 ah pawpi pakhat hrum awn in i tthang. Horkuam a paltlang phah ah a khattawk in a hrum ih, hlaral a va thlen in a reh.\nA thaizing zingpit ah Bailur ah ka va kir ih tualsung ramtawi pacang pahnih bomnak dil in, thangtarh ding ah cawcang no pathum ka lei. Cawcang pakhat cu zan ih pawpi ai awn ka theihnak hmun, bangla nitlaklam horkuam ih luang mi tiva kap ah kan hreng. A pahnihnak cu, Bailur le Hramlak Bangla lailak, lamzin ihsin ttangphel 100 fangfang hlatnak hmun thelhkolh fatakte ah kan hreng. A pathumnak hreng ding in pawpi in lamzin hnattuantu a dehnak hmun, pengban 21-nak ah kan va feh kir. Hitawk hmun kiang ahhin Oddam Betta Halla timi hramlak tiva pakhat in lamzin a run tan. Tiva kap khatlam khatlam cu, Hramlaklam Zungtthen in thingram cinnak hrangih a vat mi hmun bi pakhat ti bak lo cu, pit zet in rua an kho. Vat mi hmun ahcun an nung khawsuak thei maw timi zohfelnak ah thingkung ci phunphun an cing. I bawmtu pawl cun vat mi hmun ahhin pawpi pakhat a feh ttheu ti in sim ih an rel mi cu a dik ti ka hmu. Hmun thum ah pawpi neh hlun le tharhlam thawkhat zet an um hai. Keneh tharhlam bik cu ka zohfel hnu ah, mizansun lam ah khawteberek ih ka hmuh mi thawn ka khaikhin. An pahnih in pawpi pa pakhat ih keneh veve an si. Asinan Hramlak Zungtthen in thing cinnak hrangih a vat mi hmun ihta cu a tar in a rit deuh.\nThangtarh pathumnak cu Oddam Betta Halla tiva in himi thing cinnak hmuan a run palnak ih hmun thelhkolh deuh ah kan hreng.\nHimi hmuahhmuah kan ttheh tikah siimlam nazi 5:30 a si thlang. Bailur khawte ih kan ra kir tikah Solaga hrinhnam pacang taksa ttha le zoh-rem pakhat in i ra pan. Cu pa cun milai sa-ei ih deh hmaisabik mi nu ih pasal Jeyken a si thu amahte’n hmeltheihnak i tuah. Ponnachai Malai tlang hrap ih hna a ttuannak khawfi hmuan kiang ihsi fehtu khualtlawng pawl in pawpi kap tum in Ramapuram khua ih Sahib (Indian pawl in English pawl ttihzahnak ih an kawhnak hmin) pakhat a rat thu an sim. A nupi thattui’ parih phubalak duhnak hlir ih a khah ruangah khawfi hmuan neitu in keimah bawm ding in Ramapuram ih a ra feh a siansak. Ramapuram a thlen tikah Bailur ka pan zo thu an rak sim ih, cutawk ihsin amahte’n i run dawi thlun cih.\nI bawm tumnak le i hawl buainak parah Jeyken cu lungawithu ka sim ih ka bulpak bawmtu ah ka la cih. A hmuihmel um dan le pawpi thah theinak ding ih ka tum maw ruh saruh timi thutluknak hngetkhoh a neih mi ka duh. Ka cohlan ruangah Jeyken cu a hni-no (smile) ih lungawithu i sim. Asinan hlawhman pakhatkhat pek ding cu nasa zet in i el. I bawm pumhlum rori a tumtah thu khal fiangte’n i sim.\nHramlak Bangla ah ka kir sal. Jeyken le i bawmtu dang pahnih cu thaizing zingpitte’n pengban 21-nak kiang ih hren mi thangtarh rak hal ding ah ka cah ta hai. Keimah cun thangtarh dang pahnih ka va hal ding. A thaizing ah horkuam ih tiva tawhram ah kan hren mi cawcang hal hmaisa in, bangla le Bailur lailak hramlak ih thangtarh cu neta ah ka hal. An pahnih in an him ih an kiang ih um mi vunnel khal ah pawpi keneh hnuhma hmuh ding a um lo. Cu thluh cun Bailur ah ka feh ih ka rualpi pathum ka rak hngak. Nazi pakhat sungah an ra thleng ih thangtarh pathumnak khal a him lai thu in sim.\nJeyken le Solaga pacang pakhat cu khaw sung ah tanta in pacang pakhat ka hruai ih hramlak ah kan feh. Ka hruai mi Sholaga ramtawipa cu cutawk hramlak ih ramsa kong pawl thei zet tu an timi a si. Nitlaklam ah Biligirirangan tlangtluan tawhram thlen tiang kan feh. Hitawk hmunram hmuahhmuah hi ka theih dah lo mi an si ruangah hmai ah ka fehter ih, ka kut ah tiar aw cia ih rifle keng in a dunglam ihsin ka kil. Solaga hrinhnam pawl hi hramlak minung hrimhrim an si. I hruaitu cun ramsa kong pakhat hnu pakhat a suk a so ih kan hrawh rero lai, kham kuar thim miammiam pawl sungih kan lut lai, raw hnah thuah aw thliangthliang kian in bok deuhtaw ih kan feh lai, le in awktangtu malte’n-i-hngak-hrih hling (wait-a-bit thorn) kan khiak lai pawl khal ah thinthirnak zianghman a neih hmel lo. Asinan pawpi hnuhma tharhlam zianghman kan hmu lo. Hmun pakhat ahcun tlavang pacang tum zet pakhat ih hnuhma kan hmu ih, a dang pakhat ah a fate pawl thawi’ vak mi tlavang pinu pakhat ih hnuhma kan hmu. Asinan kan hawl mi pawpi cun cutawk ramsa kong cu a zawh lo ti a lang.\nHramlak Bangla te ih kan thlen sal ahcun siimlam nazi pathum a ti zik thlang ih, tlaikhaw hnu ah suncaw dai kan ei. Sholaga pacang cun meisa a muah ih, kei in no tampi daih ti sa ka awm. Cu thluh ah bangla hruang sungih tikhur fate ihta tidai khai in ti ka bual ih a dai nuam zet.\nSiimlam nazi panga ah Sholaga pacang thawn Bailur ah kan kir ih Jeyken, amah le Sholaga pacang dang pakhat cu a thaizing ah pengban 21-nak ih thangtarh va hal ding in ka cah hai. Bangla ih ka thlen sal ahcun nazi pasarih a luan zo. Cumi zan cu thaw zet in ka itthat. I hnaihnoktu pawpi hrum awn khal a um lo. A thaizing zingpitte ah thangtarh dang pahnih ka va hal sal. An pahnih in an himdam.\nHramlak Bangla ah ra kir in ttamhnem fangfang rawl ka ei hnu ah Bailur lam ka pan. Lamzin tluan ah pawpi keneh a um maw ti’n khimkhuahte’n ka zoh phah vivo. Pawpi pakhat hman in lamzin an tankai lo. Zinglam nazi 9:15 ah Bailur khua ka thleng ih ka kaithlun pawl ka rak hngak. Nazi pahra kim hlan ah an ra kir ih, pawpi in kan thangtarh a deh thu le a thiar thu in ra sim. Kan hrennak hri keu catnak cang a rak thiam a si hmang.\nVantthat thlak zet in, cuvek thilthleng thei dinhmun hrang khal ih timlam aw cia in ka ra ih, ka tipuan phurhbawm ah detmei le zan ramtawih can ih ttul mi thilri pawl ka rak thun. A rang thei patawp in kan va feh kir sal ih sundir malte luan fangfang ah cawcang kan hrennak hmun cu kan va thleng. Thangtarh a naihniam lai ih pawpi keneh pawl cu ttangphel kul hlatnak ih leilung nem parah an lang. Pawpi keneh cu ka zohfel tikah a pa si lo in a nu a rak si. Cutawk hmun ihsin a netkharnak hrangah cawcang cu a run zon ih a deh hnu ah a ke kan hrennak hri cu a keu cat.\nCawcang cu ziangtluk ih hla ah a thiar ding ti kan theih lo. Curuangah pawpi hnuhma ka zawt sung ah ka rualpi pawl cu pengban 21-nak ah siimlam nazi 3 tiang in rak hngak ding in ka sim. Pawpi in hla deuh tiang a thiar ahcun keimahte’n relhthupnak ding ka tawlrel ding ih, zanvar in pawpi ra kirsal can ka rak bawh ding. Cuvek a si ahcun nazi 3 ah ka ra kir lo ding ih, annih khal Bailur ah an rak tlung hai ding. Asinan pawpi in nai deuh ih a tanta ahcun ka ra kir ding ih ttheng remcang deuh in tuahsak ding in ka rualpi pawl cu ka ra ko hai ding.\nA hmaisalam ttangphel 200 sung cu pawpi cun cawcang cu a dirh le thiar a thleithlak. Tthangphel 200 hnu cun tiva kiangkap leilung niamnak ih keuh mi raw kung pawl umnak a cem. Cu thluh ah lantana kung sah zet ih umnak hmun ah a lut . Cawcang rit a thiar ruangah lantana kung pawl cun a feh an dawnkham zet ti a lang. Hitawk ihsin, pawpi in an deh mi an thiar phahphah ttheu dan vek in, cawcang cu a liang parah a suan soh ruangah a sulhnu zawt a harsa thlang ngaingai.\nCawcang ketin lole ki in a khattawk ih thinghge ro a kiakter mi lo bak cu pawpi fehnak lamzin kawhhmuh theitu dang a um lo. Hrampi rop phah aw le lantana hnah ttil pawl in pawpi keneh lang thei lo ding in an kham thluh. Curuangah feh a sawt lo zet ih thil umdan khal ka duhdan a si lo. Ziangahtile a thluak hmuahhmuah ih a hnuhma ngaihsak a ttul ruangah, rin-lo-paral ih do thutthinak ihsi mah le mah kilhimawknak ding ah, ka thinlung ka pek ding zat ka pek thei lo phah. A netnak ahcun lantana umnak cu a cem ih hramlak thelh deuh a thleng. Hramlak thelh deuh ahcun kang deuh in thingkung an um ih, thingkung hnuai ahcun sunlu kung niamtete an um.\nPawpi in cawcang a tthumnak hmun pahnih ka va hmu. Tu ahcun pan tum mi hmun hranpa a nei ti a fiang thlang. A pan tum mi hmun si thei ding ih zum-um bik cu rawl a pek ding mi a fate pawl umnak puk a si thei.\nPawpi hnuhma cu a so lam a pan vivo ih, leilung khal lungto a tam vio. A netnak ahcun thingkung karlak ong ihsin, ka dinnak tlunlam pii 200 zawn hrawng, furlong hnih hrawng hlatnak ih um mi tlang pawng fate ka hun hmu. Tu ahcun ka thlun mi ramsa cu milai sa-ei a si lo ti a fiang thlang tiah ka ruat. Ziangahtile, milai sa-ei cu a nu maw a pa a si timi fiang verver hrih lo hman sehla, ka ngah zo mi thuhla hmuahhmuah cun pawpi pinu si lo in pawpi pa a si ti an tarlang. Khatlam ah, milai sa-ei cu kehlam mit le hna nei nawn lo a si ruangah, ka thlun mi ramsa hi vei khat te ka hmuh duak thei ahcun, milai sa-ei a si le si lo cu ka fiang verver cih mai ding.\nZiangtin ka zoh duak thei ding timi cu ka buainak a si. Kan tonawk tiang ih va feh ding timi cu thuhla fiang ngahnak ding olsam bik a si. Asinan cumi cu ka duhzawng a si hrot lo. Ziangahtile, milai sa-ei a rak si lo hman ah, a fate pawl thawi’ an umnak puk sangka va kingtu minung cu pawpi cun a rak cohlang lo nasa ding ti a fiang.\nAsinan hmailam ka pan. Tu ahcun lung khokrok lak ih cawcang a thiar buainak ah, cawcang thisen maltakte tang mi in a sulhnu an langter ih, a hnuhma zawt a olsam thlang.\nA hrek ka thleng thlang ih, a hrek ka feh leh cun tlang pawng zim ka thleng ding. Hitawk ihsi cun lungto tumpipi an peng aw khawm. Pawpi cun a thiar mi cawcang cu lungto karlak ih a tarhlonak ding in a hel kual phah ruangah, a hnuhma cu lungto tumpipi karlak ahcun a lut thul, a suak thul. Tu ahhin siimlam nazi pathum kimnak ding minute pahra a duh lai ih, ni in lungto pawl cu ren lo baksak ih a sat (em). Curuangah lungto pawl cun, thil rawhnak thuk tumpi sangka ih mi a em vek in, ka hmai in em kir nasa ve. Ka hnipuan cu ka thlan in a ciah ciar thluh. Ka thlan cu ka biang kang-ut le tleu lengleng le ka mit ah tiva bang in an rung luang ih ka hmur kap deng ah an rung thleng. Thinthirza cui’ can te ahcun, ka thlan cu ka rak liak ih, a al zuamzo deuh ti khal ka mang lai. Rak liak cu ka tumhrim mi cu a si hran lo nan!\nLungto sa hiamhiam lakih ka feh lai ahcun ka rubber kedam cun thawmvang a nei lo. Lungto dunglam ah ziang a um ti thei lo lawlaw in, lungto kel pakhat hnu pakhat ka va thleng. Cu thluh ah degree 30 hrawng ih hrap in leilung kaiso a hun sawhtu lungto hrap suk pakhat umnak ka va thleng. Cui lungto hrap suk cun lei kuar puan deuh pakhat a umter. Lei kuar cu puk ti tlak ngaingai a si ciah lo. Cutawk ahcun an hnuailam ah rong var um in, a dum thawn a ttial mi khawfi rong naih deuh rong eng (brown) nei thil hlum pahnih ka hei hmu. Cui thil hlum pahnih cu pakhat le pakhat nen aw kual rero phah in ‘i-kaih-thei-len-i-kai-aw’ (catch-me-if-you-can) timi an lek. Himi lehnak hi thazang hman tam ttul zet lehnak a si. Cumi thil hlum pahnih cu pawpi fate an si ih, an rak lek aw rero lai!\nKei cu pawpi sulhnu ka zawtnak hmun ahcun ka cawl. Thil cangvai umsun cu ‘kilik’ ti fangfang ih awn mi rifle mawn kau awn theih tham lo te a si. Asinan cumi cu a rak tawk! Pawpi fa no te lawng an si lai ko nan, tesinfa pekawk sawng vivo mi, thinhriknung ih thil theihtheinak cu an suahthlak ihsin an run som nung ve. An pomawk mi thlah aw in an cawl ih, ziang ka si ti in zoh.\nTu tiang khal ah khami kha ka mitthlam ah fiang zet in a lang lai. Pawpi fate pakhat cun sualnak nei lo mitmeng thawn thinphang hiahite’n i zoh. A dang pakhat cun ngaihlonak ruangih siksik (hiss) ding in a mithmai a kirter.\nA siksik awn cu hremhmun tawh ongtu a si. Ziangahtile a siksik awn ruangah pawpi pinu itthat cu a tthang. Tlir durdo ko ih huk phah in puk sung ihsin a ra tlan zurzo ih, a fate pawl a taksa thawn ra hum phah in, keimah i ra pan turto.\nKan karlak cu ttangphel 20 hrawng a si men thei. A ra tlan phei vivo lai ahcun ka meithal thawn a mit karlak ka tin. Ttangphel panga hlatnak a ra thlen ah a cawl. Leilung ah bok in, tleu zohzo ko in a mit a meng ih a kaa khal kau zet in a ang. A huk le hngirhngir awn cun ka dinnak leilung cu a tlir durdo rero. Pawpi diktak a si. Asinan milai sa-ei a si lo!\nMangbang thlak bik miangmo cu i ra zon thleng lo mi kha a si. A ra thlen zawng can netkhawt ah a raltthatnak a cem. Ttongkam tluangtlam bik thawn, “Zamrangte’n tlansuak aw, ka fate pawl hi tuahmawh hlah, na tuahmawh ahcun ka lo that ding,” tiah i sim.\nA thupek cu lungawite’n thlun ka tum. Kar khat hnu kar khat in, dunglam ah ka sip hrethro. Ka kir lai khal ah ka mit cun amah lawnglawng a zoh ih, ka rifle tinnak zawn khal tthimte tia hman ka tthawn lo. Ka mehtok khal rifle zangte ah ka thluah ringring lai.\nPawpi pinu cu a umhmun ah a um ringring lai! Ziang ka tuah ti a theithiam a bang. Tuahmawh i duh lo timi, le a fate pawl a hum men a si ti ka theithiam. I ttih tla a si thei. Kei khal in ka ttih ve! Asinan kei khal in amah va tuahmawh siseh, cui’ innsang aipuang duhnung te va siatsuah siseh, ka duh ve lo.\nCuruangah dunglam ah ka kir vivo. Pawpi pinu cu a huk peh dumdo rero. Amah phentu lungto kel hmaisabik ka thleng. Cumi hnu lawng ah ka fehnak hmun thei thei ding in, zamrangte’n ka dunglam ka zoh kir duak ngam. Tu ahcun pawpi pinu cu a huk a cawl nan, a hrum rero lai. A hrum awn a um sung ahcun, a umnak hmun ka theih thei ruangah, ka him ti ka thei.\nLungto tumpi pakhat ka lan leh. Cutawk ihsi cun a thinlung thleng sal in i ra pannak can a neih man ding hlan ah zamrangte’n ka kir vivo. A hrum awn a cawl. Cutikah thil ttihnung taktak a thleng thlang ti ka thei. A fate pawl hnenah a kir tla a si thei ih, i run dawi khal a si thei. Cop le cop ih ka dunglam zoh rero phah in, tlangmual hnuailam ah a cak thei patawp in ka tlan suk. A rei hlan ah thingkung le sunhlu kung pawl umnak ka thleng. Cu thluh ah harsa zet ih pawpi hnuhma ka zawtnak lantana kung pawl umnak ka thleng. A netnak ahcun raw kung pawl umnak le lamzin ka va thleng.\nLamzin ka thlen ahcun siimlam nazi 4:30 a si ih, ka fial vek in, ka rualpi pawl cu Bailur ah an rak kir zo. Khawthimnak ding nazi pahnih lawng a duh thlang ih, peng kua ka feh a ttul lai fawn. Cuti cu a si hman nan, kuak vun fawp lohli ding in lamzin sir ah minute nga sung ka to ta. Kuak fawp ta ka phu hrimhrim in ka thei. Pawpi pinu kap tengteng ttul dinhmun ih ka thlen lo ruangah ka lung a awi zet fawn. Ziangahtile pawpi fate pahnih kha ka thluak sungah tharhlam zet in an lang lai.\nBailur khua ka thlen ahcun nazi paruk le hrek a luan zo. Ka rualpi pawl cun ka thuhla theih hiar ttiattia in in rak hngak. Thuhla um dan ka sim tikah, pawpi pinu in mi a zon hnu ah zon thleng lawlaw lo ih a um cu thil um dah lo a si tiah an lung a kim ve.\nHramlak Bangla ka pan netabiknak ding hrangih Bailur khua ka suahsan sal can ahcun khua a thim zo. Ka feh phah ah Bailur le bangla lailak, lamzin ihsi hlatlonak hramlak thelhkolh, ih kan hren mi thangtarh pakhat cu vung halh a ttha ding vek in ka thei. Himi ruahnak hi ziangtin a rung um ti ka rel thei lo. A hleice in zinglam ih Bailur khua ka pan phah ah ka hal zo fawn. Asinan halh i fialtu cu thinhriknung a si ih, ka nun hi thinhriknung ih fial dan thawn vei tampi ka rak hmang ttheu. Lamzin ihsin ka pial ih thangtarh kan hrennak hmun kolh ih va thleng mi ke-feh-zin ka zawh. A thim thawkhat pam. Asinan, van rong pawl fai riahriah ih arsi eng zet pawl an rung tleu ruangah khawthim cu a zia-um deuh. Ka kiangkap ih hrampi pawl cu thla pianhmang vek an pu. Thli cu, a cangcang ah, thawpi thawt awn vek in lamzin rikham tuahtu fur thingkung hngettek pawl lak ah a hrang huho. Awn dim thei patawp in leilung ih a ttil mi tlor hnah hlai hliaphliap pawl cu zan ih lar aw ttheu pangang thla tumpi an bang lamlam.\nKa thangtarh ka hrennak hramlak theipi kung fate hnuai ah ka va feh. Cutawk zawn ahcun thingkung phenthlam an thim cuang ih, cawcang cu a eng a si fawn. Ka kiang naitakte ka va thlen hlan tiang cu ka hmu thei lo. Ka va naihniam ruangih thin thir si awm tak in a hung ding ttualtto. A cangvaih thutthi ruangah kei khal ka thin a phu dukdi. Tuahmawh a tong hrih lo. A ke ihsi ka hrennak hridai a rak ngerh aw thluh pang maw ti zoh ding in a khatlam ah ka va feh.\nCumi ciah ah milai sa-ei in i run zon.\nCawcang khatlam kap ih ka rak feh cu ka van a ttha. Ziangahtile keimah le pawpi karlak ah cawcang a um ah a cang. Asinan ka thin a thir nasa ti cu ka pheh lo.\nMitu ciah ih ka ra suahnak hramlak ihsin ‘Woof’ timi awn-au rapthlak a ra thang dumdo. Cawcang cu a her vuatvo. Ka dunglam ah theipi kung ret in cawcang dunglam ahcun ka khir kual vivo ve. Ka khir rual ah hridai in i rak awk thlu dengmang sapbai. Meikhu rong thil pianhmang tumpi pakhat a ra khir ih, cumi khing rit cun cawcang cu a delh thluk.\nAsinan pawpi cun cawcang ih hngawng asilole or cu a keu lo. A dung ih um mi keimah ra zonnak hrangah a run khirhnawh men mi a si. Vantthat thlak zet in, cawcang a tluk ruangah pawpi ih khir dan a cingpen phah. A khir cingpen lo sehla cun mitthep kar ah i ra zon peh thei cih ding.\nCawcang tlu taksa sawihnin aw par ihsi a thiarfihlimawk zawng ciah ah ka cerek cu a mit pahnih karlak ah a lut. Cawcang parih bok pawpi taksa cu dunglam ah a herh aw ttuatto. Cu thluh vete’n cawcang cu a hung ding sal ttuntto. A hmailam ke pahnih cu hmailam ah an hor tlu deuh.\nRuat ta hran lo in pawpi ih kehlam liang a si ding ti ih ka zumnak zawn ah ka kap sal cih mai. Cawcang cu a tlu rupri! Pawpi cu cawcang par ihsin a tolh thla ih ka lam i ra pan. Cumi rual ah a hngawng ah ka kap bet.\nCawcang cu a cangvai nawn lo. Pawpi cu a tha a caih ih nasate’n a tal vuatvo. A netnak ahcun ziangkim in a reh reprep.\nRifle parih detmei eng ihsin ka cerek hmaisabik cu pawpi luruh sungah a lut ti a lang. Ka cerek pahnihnak cu a rak niam tuk. Ka .405 rifle cerek rit zet cun pawpi awm a hnor hnu ah cawcang hnak sungah pop rapthlak zet pakhat a vung tuah. A ttul hran lemlo mi ka cerek pathumnak cun pawpi or a ngah tlang ih, ong pakhat a umter. Asinan, a tumhrim mi si hran lo hmansehla, ka nunnak runtu a si thotho mi zangfakza cawcang ka thah ngah pang cu a poi nasa.\nKa kut an tthia, ka khuk tha an dor ih, dam lo nasa tuk vek in ka um thutthi. Cumi siimlam thilthleng hnu ih ka ton sal lala mi cu a ti thutthi tuk. Theipi kung hngohsan in leilung ah ka to ih, ka kut in ka cal ka hun tham tikah, a dai ttuamtto ti ka thei ka thin a phang.\nCutawk ah ziangtluk rei ka um ti ka thei lo. Cu thluh in ka kuaite ka vun dap ih kuhsi ka thun hnu ah ka cawng. Kuak khu ka hlik hmaisat mi mallai cun ka tha tthia luar tuk cu an zia-umter ih, a rei hlan ah lamzin hung thleng in, Bailur khawte lam ah keimai’ keneh ka thlun kir sal.\nThinlung sa hiamhiam, thuhla theih hiar ttiattia, le beiseinak nasa zet thawn khaw sung mipi pawl cu lamzin ah an rak umkhawm. Ka meithal puak vei thum cu kiangkap tlangmual pawl ah thangkhawk in, horkuam tluan le lungto tamnak tlangtluan pawl tiang ih a khawk peh vivo ruangah an rak thei thluh. Bangla ka pannak zin ah ramsa pakhatkhat ih do ka tuar a si an rak zum. Asinan i dotu cu milai sa-ei maw, savom tthenkhat maw, sai (vui) a si ding ti an ruat suak thei lo.\nKhawthim riari lak ihsi ka hung suah in hmuh vete’n i hmuak ding in an ra tlan ttutto. Ka siahlawh pathum cu a hmaisabik ah an ra. Lamzin sir ah to in thuhla um dan ka sim hai. Mak tinak le zum theilonak ruangah an kaa an ang hiahia. Cu thluh ah lungawipinak le ka him ruangih an lungawinak pawl in sim ciamco.\nKa hmai ah cawhnawi tharhlam hlum thurtho lai ‘chattie’ khat le banhla thlar khat an ra hung. Laksawng ahcun thil cangtlung tuk cu si lo hman sehla, khaw sung mi pawl ih thinlung taktak lungawinak a tarlang.\nNazi hrek a rei cun khaw sung mipi hmuahhmuah cu pawpi zawn ding in mei-inn le zinan sertom pawl, fung khohkhah pakhat, le hridai kual tampi thawn an timlam aw khawm. Pawpi umnak ah kan kir sal ih, minung sawmnga lenglo cun thil umdan danglam an hmuh tikah, mangbang in an mit a phaw keke thluh. Jeyken cu zangfah a um hleice zet. A nam thawn pawpi a sat thok tikah, ka cerek in a siatsuah thluh dengmang mi pawpi phaw a siatsuah bet ding ruangah ka zaang a ram. Curuangah nem zet si, khoh zet fawn in ka dirhtthawn. Cu thluh ah, a nupi thi zo vun ruat in, sup aw thei nawn lo’n a ttap ciamco.\nPacang cakvak le ralttha pakhat thinlung thuk zet tuarnak thawi’ a ttah lai hmuh hi thil nuam lo zet a si. Cuihleiah, hivek riahsiatnak hi a kangkai aw thei. A ttah ka hmuh tikah ka dang sungah thil sawhhngong aw danglam pakhat a hung um ih, tawkfang tiang cu a reh lohli thei lo.\nThilthleng danglam pakhat ti bak lo cu, rel ding a tang tam nawn lo. A thaizing ah bangla lam pan in Jeyken a ra. Mizan ih lamzin ka pialsannak zawn a rak pal phah. Cutawk ihsi ttangphel sawmnga a feh lan hnu ah zunpawng tlan ding in sunhlu kung pakhat dung ah a feh. Cutawk ah mizan ih pawpi in i rak bawh hmaisabiknak hmun a va hmu. Ka kiangnai ah a rak um ih, lamzin ih ka veivah lai i rak hmu, asilole, i rak thei ti a fiang.\nJeyken in a thil hmuh mi i sim tikah keimah rori ih va cekfel ding in kan va kir sal. A rel mi a dik ti ka va hmu. Vunnel nem parah fiang zet in pawpi keneh an um ih, ka va thlen ding i rak bawhnak nazi hleihnih lenglo a rei zo cing in, a taksa khing in sunhlu kung hnuai ih phok kung le hrampi nem a nen mi khal a tthenkhat cu an tlu lai.\nCuti cing in mi tthenkhat cun Vanlam Bomnak, hruaitu-thlarau, thinhriknung, asilole theihzung paruknak (sixth-sense), nangmai’ duh dandan in va ko mai awla, tivek hi a um lo tiah in el ttheu. Kei cun Vanlam Bomnak timi hnak in a zumlothu pawl hi theihthiam an harsawn in ka thei ve thung!\nHminsin: Kenneth Anderson ih “Man-Eaters and Jungle Killers” cabu cahmai 141-162 ih ‘Ramapuram Tiger’ leh mi a si.\nMilai Sa-ei Thuhla Dang Siar Na Duh Asile:\n1. Leitlun ih milai deh tambiktu “Champawat Pawpi”\n2. Leitlun ih milai deh tambiktu “Tsavo Kiosa pawl”\n3. Leitlun ih milai deh tambiktu “Panar Tlavang”\n4. Leitlun ih milai deh tambik sangtu “Chowgarh Pawpi pawl”\n5. “Mohan ih Milai Dehtu”\n6. “Kanda Milai Dehtu”\nKa Lo Hngak Ding (Part – 14)


Ruahsannak - Chinland Today Media\nJuly 19, 2010 1:17 am·0 comments\nMaw Bawipa, ka ruahsannak cu Nangmah ah a um; Maw Bawipa, ka sentel lai ihsin Nangmah ka lo rinsan zo. – Saam 71:5\nHlanlai Jerusalem ihsin Jericho fehnak lamzin cu a fiakzet ih ttihnungza Judah nelrawn ramtthing khaam thukpi lakih fehmi lamzin a si. A hmin cu Wadi Kelt ti asinan a thimmi horkuam thuk a si thu David ih nganmi Saam 23 in a langter. Hih hmun hi ruahsannak biazai ttha phuahnak ding hrangah thapetu a si lemlo. Ram um daan a tthing reprep, zianghman um thei lonak le hmun hraapzet a si. Fifir damiah pawl siar lo midang pawl umnak ding ci a si lo.\nDavid in, “A thimmi thihnak horkuam sung zawh hman ningla maw Bawipa ka ttih lo ding,” tiih a ngan tikah thinphaannak le ttihnungza hmun ah a um ti a lang fiangter. Asinan a ttih lo. Pathian in thil ttha lo cu hlon sak in siatnak ihsin luatter dingah ruahsannak khal a nei lo. Pathian ih umpinak ruangah harnak sung khal ah ttih loin hnangam ih a um thu a rel sawn. Saam hlabu hmun dang khalah David in, “Bawipa cu ka ruahsannak a si,” a ti (Saam 71:5).\nMi tampi in ruahsannak kan nei an ti, asinan an ruahsannak cu Jesuh Khrih a si lawngah a hmunmi ruahsannak taktak a si thei ding. Ruahsannak cu cahnak, fimnak le duhnungza kiangkap dinhmun ihsin a ra lo, Bawipa hnen lawngin a ra. Van le leilung sersiamtu a si bangin Amah lawng in thu in tiamkam thei ih A thukammi vekin a kimter thei. – Julie Ackerman Link\nKan cahnak le kan ruahsannak cu Bawipa ah a um,\nAmai’ Ttongkam lawngah himnak kan ngah;\nTukforh harsatnak kan ton hmanah,\nAmai’ kilvennak sungah kan um ti kan thei. – D De Haan\nKhristian hrangah ruahsannak cu a taktak a si,\nZiangahtile a hrampi cu Khrih a si ruangah.


Surbung Tlang News - Chinland Today Media\nJanuary 8, 2009 6:22 pm·0 comments\nRussia Leh Ukraine Gas Supply CungCang Ah Remaw Lo\nRussia leh Ukraine cun Gas Supply cungcang ih remawk lonak an neih ruangah Russia ihsin Europe rampawl cawmtu Ukraine ram fehtlangih Gas Supply cu titawp asiih Ukraine ih Naftogaz Company cun an ram fehtlangih Europe Gas Supply cu Russia in a titawp hmaisa tiah asim. Asinan Russia ih Gazprom Company cun Ukraine in an ram paltlangih Gas Supply Pipeline cu a khar tiah a simve. Hiti vekin Russia leh Ukraine Gas Supply cungcangih an hngirhngo awknak sanhi Ukraine in Russia hnenih Gas man a bakmi a pettha duhlo ih cuitlun ah Gas man bituk tharmi a pawmduh lo ruangah asi.\nRussia leh Ukraine hngirhngo awknak ruangah hin Europe khawmual ramtampi ah Gas Supply nasa zetin a harsat phah theidingih. Europe ram pawl ih Gas hmanmi 25% cu Russia ihsi lak luhmi asiih. Cumi sungah 80% cu Ukraine ram paltlangih Gas Pipeline tumzetih lakluh mi asi. Cu ruangah Europe ram tampi a hleice in, Romania, Czech Republic, Slovakia, Bosnia, Hercegovina, Bulgaria, Croatia, Greece, Finland, Estonia, Lithuania, Hungary, Macedonia, Serbia, leh Austria pawl hrangah cun Ukraine leh Russia karlak buainak hi nasa zetin a pawi zetding. Italy khalin Russia ihsi Gas lakluh a tummi cu 10% lawng a ngah thei dingthu a sim. Ukraine khalin nimalte sung daihding lawng Gas a neihthu a simve ih Europe ram tampi pawlcun an khawlkhawm cia mi an hmangthawk rerozo ih Power Station pawlkhal Gas rentei hmang dingah an sim. Industry tum pipi pawl khal Power hman timal dingah an sim bet, Russia cun hi buainak cu a ranglamih ti fel a duhthu a sim.\nIsrael leh Hamas\nIsrael leh Hamas pawlcu Ceasefire tuahdingah leitlun ram dangdang hotu pawlcun an nawr rero lai. Egypt leh Franch in Ceasefire tuah nakdingih a tuahmi cu UN leh US ih pawmpi nakin Israel leh Hamas pawl cu an nawr rero lai an si. Egypt President Hosni Mubarak cun Gaza ih Hamas hotu pawl cu Ceasefire tuah dingin thu a relpi zo ih. Hamas hotu pawlcun Gaza bialih mipi vangtlang nitin thilttulmi lakluh nak lamzinpi Israel in a khar pitsak micu awngsal dingin an duh ih himi thuhla rel felfai hmaisa lo cun ceasefire tuah an duhlo thu Hamas hotu pawlcun an sim.\nIsrael cun Hamas pawlin Israel ram thlanglam Rocket ih an kahttheumi an bansanlo leh Egypt ram fehtlangih ralthuam hriamnam an lakluh ttheumi an bansan lo a si ah cun Ceasefire tuah an duhlo thu an simbetve. Asinan Gaza mipi in nitin an ttulsam mi an lakluh theinak dingah nitin nazi 3 sungcu Gaza an kahnak an cawlhsan ttheudingthu an sim. Israel in Gaza a kah natsat bikni tihni sun ah khan Palestinian minung 130 lenglo an thiih. A liamcia ni 11 ihsi Israel in Gaza a kah nakih palestinian thizat cu 600 lenglo an sizo tiah Palestinian Health Ministry cun a sim. Hi mithi pawl lakah195 cu nauhak ansi. cumi pawl lakah UN kut hnuai ih refugee tlawng pakhat ih minung umkhawm micu Israel pawlin Missile in an kapih minung 40 an thi. Israel ralkap pawlcun himi in ihsin Hamas pawlin Mortar in in kah hmaisak ruangah kankap letve asi an ti.\nUN Relief Agency thu puangtu Christopher Gunness cun hi tlawng in ah hin Hamas pawl an umlo tiah an simve. Tui dimhmunah Israel ralkap 7 anthizo ih Hamas pawlih Rocket in a kahngahmi Israel civil 4 an thi. US Secretary of State Condollezza Rice cun Ceasefire tuahnak dingih Franch leh Egypt in an tuahmi cu a pawmthu a simih. UNO ih Israel Palai Gabriela Shalev cun Ceasefire tuah dinghi a pawm dingleh pawnlo ding ruah that hmaisak a\nttul ding ati.\nAfghanistan Ih NATO Ralkap Pawlin Tapung 32 Kapthat\nAfghanistan khawpi Kabul ih US ralkap thu puangtu in a sim nakah Laghman Province ih Alishing Distric ah Tapung pawlleh NATO ralkap pawl kah awknak ah Tapung 32 an thiih an lakah hin nunau tla an tel tiah a sim. Tapung a nungdam pakhat an kai ngahih ralthuam meithal khal tamzet an kaihsak tiah a simbet. Afghanistan ah hin kum 2007 hnakin 2008 ah Tapung pawlhi an cangvai nasa sawnih Bomb kam leh Bomb puak khal a tam sawnih US khalin a ralkap kuatbet a tum a ti. 2001 kumih NATO ralkap pawlin Taleban an nawrthlak ihsin tutiangah 2008 hi Taleban kuttuar ih NATO ralkap an thih tambik kum asi a ti.\nLTTE leh Sri Lanka Ralkap\nLTTE pawlcun an khawpi Killinochchi cu Sri Lanka ralkap pawlin laksak khal haisehla LTTE in an laksal tumthu an sim. Sri Lanka Cozah in a do ruangih tlanse rero laitu LTTE hotu B Nadesan cun Killinochchi khawpi cu tuihlan khalah Sri Lanka Cozah ralkap pawlin an rakla ttheunan LTTE in kanla sal ringring tiah a sim.Killinochchi kawpi ah hin Sri Lanka ralkap pawlcu cakhrih hmanhai sehla an tlaksiat nakding hmunpi leh an phum awknak dinghmunpi an thlammual asi leh ding a ti. B Nadesan cun Sri Lanka Cozah in ramsung saklam ah Provincial Election tuah a tummi cu a hlawhsam ding a ti.\nRelzo vekin LTTE pawlhi Sri Lanka ramsungih sin Tamil miphun lakhran awkduh ih mahte rorel thei nak neih an tumthu 1977 ih sin an puangsuak zoih. Cu ruangah Zalennak diktak kan ngah laihlanlo cu kando vivo dingtiah an puang.Sri Lanka cozah ralkap pawlcun LTTE pawlhi an ram saklam kawnte ah an nawrbet rero laiih an ttan tawpnak bik laktumin Elephant Pass an thlengzo. LTTE leh Sri Lanka cozah hi kum 25 lenglo an do awzo ih minung 70,000 lenglo an thizo.\nUkraine, Police & Mipi Nuaiaw Ciamco:\nTurkey Ram Cozah Phiar Thup Tum Tu An Kai\nTuikum Sungah Europe Khaw Mual Ih Minung Lut Million 1 Kim!\nLeitlun Thuthang Lawkhawm…SBT


Nauhak Kum 3 Mi In Jesuh A Hmu Ih A Zuk A Suai – Meifar\nLeitlun ah Jesuh arak tlanlen zo nan zohman in a hmuihmel diktak an thei lo, an san laiah phone / camera aum hrih lo ruangah a zuk hmuh ding aum lo.\nJesuh zuknung an cang hnu lawng ihsin a cangtupa ih hmuihmel cu Jesuh hmuihmel ah kan rak ruat, zuknung cangtupa khalin “Jesuh ngai ka si lo, ka zuk tar in thlacamnak tivek nei nawn hlah uh” arak ti rero zo.\nAwle, nauhak kum 3 mi Akiane Kramarik in a mang lam vek deuh in Jesuh arak hmu ih an biaaw, vanram khalah a feh thu a rel. Akiane Kramarik cu kum 27 a kim zo ih a hminthang zet. A nulepa cu Pathiam um zumlotu (Atheis) an si.\nAkiane Kramarik cu Catholic ah a lut ih a unau dang pawl cu anmahten zumnak dang ciar an nei thluh. Akiane Kramarik in thiamthil ṭha zet anei, zuk suai le cangan thiam zet a si ih “Pathian ih malsawm ka dawngmi a si” a ti.\nAkiane Kramarik in “Pathian cu a eng mawi tuk, a thianghlim tuk ih a tum tuk. A mit cu a mawi tuk” tin CNN in thu an sutnak ah a sim. A thluak sungah Jesuh hmuihmel a cam ringring ih kum 8 a kim ah a zuk cu a suai theh thei.\nA zuksuai mi hmin ah “Daihnak Siangpahrang” “Prince of Peace” tin a phuah ih US$10,000 in an lei. Zuk tampi a suai zo ih, cabu khal tam zet a ngansuak. A cabu pahnih cu leitlun ih an khawngcak bik mi cabu (best-selling books) ah an cang.\nKum 10 a kim ah The Oprah Winfrey Show in hmaiton thusutnak an nei ih kum 12 a tiah CNN in an kom, zuknung sung khalah a lang phahphah ṭheu. A thiamthil zuk suai mi le cabu man ihsin Africa ram ah siizung pakhat a sak ih miharsa pawl khal a bawm ṭheu.


Thuthup Timi Cu - Chinland Today Media\nMay 15, 2009 7:33 am·0 comments\nKei ih ka phuanmi fimnak cu Pathian thuthup fimnak, milai zohman ih theih lomi, leilung seem hlan ihsin Pathian in kanmai’ sunlawinak dingih a rak tumtah ciami fimnak a si. -1Korin 2:7\n– 2Siangpahrang 22-23\nRhonda Byrne ih nganmi The Secret cu zuar khongh tambikmi cabu a si. A nganmi cu: Na duhmi thil ziangkhal a olsambik ih ngah thei daan le atu lungawi in um aw” ti a si. A sim duhmi cu na lung lo awi tertu thil pawl lawng na ruat ahcun lungawinak thil pawl in an lo hip ding. A olzet a bang.\nBaibal ih simmi nunnak thuthup thawn cu an dang awzet. Baibal ih nunnak thuthup cu “Khrih Jesuh thawn pehzom awknak thawngin nunnak in petu Thlarau ih daan in sualnak le thihnak daan sung ihsin in luatter zo” (Rom 8:2) ti a si.\nPaul in a thupibik theih dingmi cu Khrih le thinglamtah parih a thihnak thu a si (1 Kor 2:2) a ti. Atu caan tawite sung hrang lungawinak lawng ruah cu aat hna a si a ti (c.14). Pathian ih huham cahnak an pom lo ih annih hrang ahcun thulolak men a si.\nBawipa in thuthup theih duh hiarnak thawn in sersiam. Pathian thuthup fimnak cu caan rei nawn thuh a si (c. 7). Asinan atu ahcun Thlarau Thianghlim thawngin phuan a si zo. A phuansuahmi thuthup cu lungawinak co dingah lungawitertu thil pawl ruahnak in a si lo, Jesuh Khrih thinlung neihnak in a si (c.16).\nIn luattertu daan a um,\nCuih thu cu Rom 8 sungin theihmi a si;\nCuih thuthup cu Pathian thawn nun tlang le,\nNitin a Thu ah hngohsan a si.\nRei-awh lungawinak thu thei dingah Jesuh kan theih fiang a ttul.


Kawlram Online banking services hmangtu ṭhenkhat him lo | Falam Online Media\nRalhraang SAC ralkap kuthnuai ih um Central bank in rampumhuap bank tinkim le online banking service tuahtu hnen ih ca a kuat thup mi online ah a putdarh.\nNovember 24 ni khenmi cuih cathup cu daan lo ih sum puam ternak dokhamtu SAC ralhraang milai (စစ်ကောင်စီ ငွေကြေးခဝါချမှုတိုက်ဖျက်ရေးအဖွဲ့) pawl ih suahmi a si ih Central Bank hmin hmangin ramsung bank tinkim le online banking service tuahtu hnen ah an kuatter tiah theih a si.\nThusuah ahcun phone number 65 an telh cih ih cuih phone number thawn bank account ongtu lole mobile thawn online banking service hmangtu an um pang cun account neitui` hmin, Pa hmin, hmatpungtin, address le bank account thawn pehparmi pawl cu Central bank ṭuanvoneitu hnen ah kuat lohli dingin an ngan.\nCamkhat hrang paisa thunlut/laksuak kham dingin le account neitui` thuhla pawl cu ni 3 sungah kuat lohli ding khalin an ngan cih.\nCuihtlunah “kyat ting 5-10 karlak hlutu phone number 2, Kyat ting 1-5 karlak hlutu phone number 27 le kyat thawng 50 in kyat ting 1 karlak hlutu phone number 36” tikhalin phone number thawn an ngan tel cih.\nCuih thusuah ahcun Central bank President sangtu aiawh ah Director U Aung Kyaw Than hminkhen a um tiah theih a si.\n← Colh la zo Ralkapbawi hlun le a nupi vuak thattu Pafahnih thih daan tat\nKan fanu/fapa kan Khaak ti`n Thuthang suah men a tawk lo – SAC Ralhraang →


Pope a sual thei lo timi hi ziang tivek a si? (sim tu Rev. Fr. David Mangte) | Radio Veritas Asia\nPope a sual thei lo timi hi ziang tivek a si?\nSim tu Rev. Fr. David Mangte\nMinung tampi in ‘Infallibility of Pope’ timi hi Pope cu famkimnak neitu a si ih ziangtik hmanah a sual thei dah lo, a palh thei dah lo ti duhsannak a siti’n kan rak ruat theu ih a poi ngaingai. Kan dung thlacem ni October 31 ah Myanmar ram sung um Protestant theologian lakih ka upatzet mi Saya pawl tel in Reformation thok ni hngilhlonak ah online ihsin thuruah awk khawmnak an neiih cumi sung khal ah himi thu a rak tel. A sideuh lo zawngih an run rel mi ka rak ngai tikah ka thin a nuam lemlo.\nSaya pakhat in, “RC pawl an palhnak bik pakhat cu Pope a sual/palh thei lo an timi hi a si. Kannih Protestant pawl cun Martin Luther le a dang reformers pawl mi famkim an siti’n kanpom lo; sambaunak neicio an sinak khal kan thei tuk” ti’n kawl tong in a rak sim. Himi Sayapa ih tongmi kan ruah tikah RC pawl cun Pope cu mi famkim, sambaunak zianghman neilo mi a siti’n an pom a timi thawn a bangaw.\nKa run simmi Sayapa vek in Protestant unau tampi in an rak ruat theu ve. Kanmah RC sung hman in cutiih ruat tu kan um phah ding zum a um. Asinain, a taktak ahcun RC Pawlpi ih zirhnak ah Pope hi ‘absolutely infallible’ timi ziangtinkim ih sual/palh thei lo lawlaw ih famkim mi a siti’n a zirh dah lo. A sual thei lo nak hmun le caante a um. Mirangtong cun “Condition” a um kan ti mai ding.\nPope ih thuneihnak le thudik zirh theinak huham a neihnak hi zumtu hmaisa pawl ih san lai ihsin rak pom cia mi a rak si ko nan, Catholic zumtu hmuahhmuah ih pom tengteng dingmi ‘Dogma’ a si ti ih officially thusuahnak cu 1869-70 kum ih tuah mi Vatican Council I lawngah tuah a si. Cule himi thu cu 1962-1965 kum ih tuahmi Vatican Council II khal in a nemhnget bet.\nVatican Council I in “Pastor Aeternus” timi thulu thawn a suahmi ca sungah Pope ih thu neihnak le a sual thei lo mi zirhnak huham a neih mi thuhla a tarlang. Pope ih thu neihnak thawn pehpar in a tanglam vekin a tarlang:\nCule a sual theilo mi zirhnak huham a neihnak thu thawn pehpar in a tanglam vekin a tarlang:\nA tlun lam ih kan run tarlang mi pawl kan zoh tikah Pope in a sual hei lo mi zirh theinak huham a neih mi hi ‘faith or morals’ timi zumnak a silo le nundaan ziaza thawn pehpar aw mi lawngah a si. Cuhman ah rawl ei phah le khual a tlawn nak ih thusuh awknak tivek ih a tong men mi silo in, ‘Ex Cathedra’ timi Pawlpi ih lubik a sinak le Christian zumtu pawl hmuahhmuah hrangih tuukhaal le zirhtu a sinak hmangin Christian zate ih pom le thlun tengteng dingih zirhnak a suah lawngah a sual thei lo mi a si. Cule Pawlpi sungih Pope ih thuneihnak thawn pehpar aw cun zumnak le nundaan ziaza thu lawng hman si lo in daan le ukawknak lam thu thawn pehpar aw mi thil khal ah Catholic zumtu zate tlun ah direct thuneitu a si.\nPope ih a sual thei lo mi zirhnak huham ziangtivek caan ah hman a si timi thu thawn pehpar in Pope St. John Paul II in 1993 kum, Marh 24 ah Vatican tualrawn ih pumkhawm mi mipi pawl hnen ah a tanglam vek in a rak sim dah:\nCuruangah Pope pawl in a sual thei lo mi thuzirh theinak huham an nei nan, cuih thuneihnak hi menmen ih an hman lo zia a fiang tuk. Cule Pope pawl in hi thuneihnak an nei tiih kan pom mi khal hi Catholic Pawlpi in thuneihnak a duh tuk ruang men ah silo in, kan Bawipa in a Kohhran a din tikih Peter hnenih a thukam mi kan zum ruangah a si.\nKan thulu thawn pehpar in kan cem ter ding a sile, Pope a sual theilo kan timi hi a simrelnak kip ah le a tuahtuannak kipah a sual thei lo mi mifamkim a si tinak si lo in, zumnak le nundaan ziaza thu thawn pehpar mi Christian zate ih pom le thlun tengteng dingih a zirh lawngah a sual thei lo mi a si sawn.


Chin Raltlan Pawl Columbus Ah Umhmun Khuar - Chinland Today Media\nChin Raltlan Pawl Columbus Ah Umhmun Khuar\nNovember 15, 2012 3:18 am·0 comments\nColumbus khawpi hi U.S. Ohio State ih Khawpibik le a tumbik a si. Kan dung 2008 ihsin tukum tiang kan zohsal ahcun Columbus peng hi Ohio ih a lutmi kan rammi raltlan pawl (Chin raltlan pawl tel in) a lakluh tambiktu a pahnihnak khawpi a si. A tambik cu Akron khawpi a si ih, Ohio State ih a pangatnak a tumbik khawpi a si. Ohio ih a lutmi kan rammi raltlan pawl tarlang sehla: 1. Akron-534, 2. Columbus-304, 3. Cleveland-303, 4. Lakewood-118, 5. Cincinnati-35, 6. Cuyahoga Falls-16, 7. Dublin-13, 8. Dayton-8, 9. Maineville-1, zate kom in 1,332 an si. Hihi United Nations refugee agency ih tarlang vekin a si.\nCun Columbus peng cun atu ahcun ṭonglettu pahnih a nei thlang. Asinan, mipi an tam tuk ruangah a daih-aw thei cuang hrih lo thu Ed Kennedy in a sim. Amah cu Thlanglam-Nitlaknaklam ih tlawng pawlah English hi tappi ṭong ṭheh ih thiam ding timi tumtahnak thawn ca zirhnak ih coodinator a si. Anih cun Columbus peng ah Eng-Kawl-Chin ṭong a thiamkimtu ṭonglettu pahnih cu kan ṭul hrimhrim a si ti’n ruahnak a pek. Angie Plummer cun Chin raltlan tampi cu Malaysia ram Kuala Lumpur ihsin an ra thleng. Chin pawl cun an umnak an khua le an ram suahsan in an tlan. Ziangahtile an ram uktu ralkap pawl cun an khua pawl an siatsuah ih, hna ṭuan harsa le hnaṭuan khung cu an tuanter, cun ralkap lut khal an fial tiin a sim. Columbus ih raltlan community le ramsung lut zohfeltu pawl (Community Refugee and Immigration Services) in Columbus ahhin 137 Chins since October 2007, ihsin thokin Chin 137 pawl cu a hmaisabik ah an um tiin Executive Director Angie Plummer cun a sim.\nUN raltlan agency in tukum January ihsin June tiang kan ram raltlan 8562 pawl cu U.S. ah an ra lut. Cuticun Chin pawl tel in Ohio ah 2008 ihsin thokin tukum tiang mipum 1300 cu an ra lut zo. Kan rammi raltlan pawl tambiknak cu Indianapolis a si. Elaisa Vahnie, Indianapolis ih Burmese-American Community Institute ih an director, in Indianapolis ah ramdang ihsin raltlan 3909 an lut ih, a ra ṭhawn le a ra vaithartu pawl thawn cun 9000 hrawng cu an um zo. Cumi lakah Chin raltlan pawl cu 6400 hnakih tam an um tiin a sim.\nChin-mi le Lungrualnak\nAmerica ih Pathian Zumlotu Pawlin TV Broadcast Tuah Thlang


Pathian Thu Archives - Page 121 of 121 - Chinland Today Media\nAmah te’n a Hmin vingvo\nAmah te’n a Hmin vingvo Siar: 1 Peter 5:8-11 Cule caan malte sung nan tuar hnu ah Pathian in A lo famkimter dingih hngetkhohnak le thazaang cahnak a lo pe ding. – 1Peter 5:10 Kumkhat Sung Baibal: – Saam 122-124 England mi pastor Charles Simeon (1759-1836) cu a hnattuan thawh tirah mi puarthau le mah thu lawng duhtu a rak si. […]\nby CT Media ·\tOctober 26, 2008 ·\nNgamaan Sii Siar: Hebru 12:1-11 Kan fehnak lamzin ah in dawntu le in khamtu thil pawl kha hlon in, in ttawn hremtu kan sualnak thilrit cu tlansan tahrat in kan hmai ih a ummi tlaan zuamnak ah taimak in tlan uhsi! – Hebru 12:1 Kumkhat Sung Baibal: – Hebru 10-13 – Thufim 10:1-11 Ngamaan “sii” timi na thei dah maw? […]\nby CT Media ·\tOctober 25, 2008 ·\nDiriamnak Siar: 1John 2:12-17 Leilung le a sungih a ummi thilri, milai ih an tlaihsanmi pawl hi an hloral vingvo zo; asinan Pathian duhnak a tuahtu cu kumkhua in a nung ding. -1John 2:17 Kumkhat Sung Baibal: – Tta Hla 3-5 – Thufim 9:10-18 Hlan ahcun, taklawng zuk hi a thupte ih tuahmi a rak si na’n, atu ahcun, langhngan […]\nby CT Media ·\tOctober 23, 2008 ·\nRev. Run Cung Mang Muithlam Siar: Ttah Hla 1:12-16; 3:19-23 Bawipai lai natnak zaangfah nak cu ziang tik hman ah acat dah lo. – Ttah Hla 3:22 Kumkhat Sung Baibal: – Ttah Hla 1-2 – Thufim 9:1-8 Kumzabu 18 lai ah silhouettes timi muithlam (cahnah dum parah muithlam vek mizuk) cu mankhungzet mi zuk ngaingai ai ah an rak hmanzetmi […]\nPathian ih Duhdawtnak\nPathian ih Duhdawtnak Siar: Hosea 11 Maw Efraim, ziangtinso ka lo thlah thei ding? Maw Israel, ziangtinso ka lo dungtun thei ding? A lo duhtu ka thinlung hi a hlum ih a neem a si. – Hosea 11:8 Kumkhat Sung Baibal: – Jeremiah 49-5 – Thufim 8:12-31 Hnon tuarnak hnak ih a naa sawnmi thinnatnak a um pei maw? Nitin […]\nby CT Media ·\tOctober 21, 2008 ·\nPathian uknak (Vancung uknak)\nPathian uknak (Vancung uknak) Saya Khar Thuan Pathian uknak (the kingdom of God) timi tongfang kan hmuhtambiknak hi Thuthang tha (Gospels) cabu pawl sungah an si. Zesuh ih a zirhmi thu muril khal a si. Bible pumhlum sungih Pathian uknak in zirh daan cu uknak rampi thu si lo in amah Pathian kha amai’ duhdaan vek ih a cangvaihtheinak le […]\nby CT Media ·\tOctober 19, 2008 ·\nHmuhnak cun mi a bum thei\nHmuhnak cun Mi a Bum thei Siar: Matt. 15:1-11 Himi pawl hin an kaa lawngin in upat ih an thinlung ngaingai cun in hlatzet a si. – Matt 15:8 Kumkhat Sung Baibal: – Saam 120-121 June thla ni 22, 2002 ah St. Lovis Cardinals, baseball team ih lek thiamzet, kum 33 pa cu Chicago Hotel khaan sungah a thi cia […]\nA Saangtukmi tlaang\nA Saangtukmi tlaang By ; Rev Run Cung Mang Siar: Suahlannak 16:1-5 Thaisun hrangah donhar in um hlah uh, thaisun in donharnak amah tawkin a nei ve ding. – Matt. 6:34 Kumkhat Sung Baibal: # Hebru 6-9 # Thufim 7:6-27 Ka nupi Sue thawn rollerblade thawn lek kan paihzet. Kan feh duhzetmi hmunso saupi kan zawh hmaisabik laiah ka nupi […]\nby CT Media ·\tOctober 18, 2008 ·\n← Previous 1 … 119 120 121


Ziaza Tha An Neihtheinak Dingah Tithiang An Zem – Buannel News\nOctober 10, 2019 Senhripari Chelsea NEWS, World News 0\nRussia, Tver Myo sung ih fala tlangval pawl in ziaza țhate anneihtheinak dingah tin Russian Orthodox Church ih Father Alexander Goryachev in van tidai thiangte a zem. Ziaza tha anneihtheinak ding ih thupi hmaisabik cu zu rit loh a sih ruangah zu phiatnak ding ti khal in sim a ngah.\nFala tlangval pawl nun siatsuahtu bik cu zu le Drugs a sihruangah cu cu an phiat thei pangah tin Father cun thahnem hmarngaiten sunvu a zem. Tver Myo sung longah 70 liters a zem, rak nuihsan meitu khal an umko, sinan Father hin a thiltuah mi hi an mino pawl hrang thiltha a si ti a fiang, a ning a zak lo.\nVandai tithiang a zemnak khuat khal ah an biak inn sung ih an hman mi mei mei a hmang lo. 19th Century sanlaita khuat thawn vandai tithiang cu fala tlangval lakah a zem, tin Tver-News cun a ngan. Ziangah tile hi ti a in tu pawl khal in thinlung takten an in ih thil thalo an hiarnak pawl an hlawn theinak dingah ti tumtahnak thawn a si.\nKan ram Pastor le Evangelist vek ih Pulpit par in nasazet ih thusim vak vak silo in a tak rori in a fehsuakpi tin sim sehla kan sim sual lem lo ding. Zu tama le sii tama in an nun an thleng theinak dingah tin thlacamnak thawn vandai tithiang ( ruahti ) cu a zem in a zem rori a si. Lei ihsin suak mi ti silo in van ihsin ra suak mi, lei thleng rihlo mi pawl cu 70 liters cem tiang a zem.\nLaimi lawng hi zu ruang ih buai kan silo ti a fiang ngai ngai. Zuri pawl ih thil tuah duhmi le rilo pawl ih thil tuah duhmi cu an bangaw thei lo. Zurit loh ih kan tuah duhloh mi tampi cu zu kan rit ah cun ka tuah duh leh zel mei a si. Cutik ah kan rit loh hnutiang a rak poi ticu kan rit loh hnu ah kan thei sal. Cu cu ram le miphun hrang siatralnak pakhat a si. Tver-News\nKan Ram Ih Hminthang Tak Pakhat A Simi Phyo Pyae Sone An Kaihtheinak San Cu Hipa Ruang A Si


2 Thesalon 1 (2 Thessalonians 1)\nKawhhran Hnenih Paul Cakuat Pahnihnak\nJesuh Khrih ratsalnak an hngahnak thu-ah thubuai a um ih cuih thu-ah Thesalon Kawhhran sungah hnaihnawhnak a um lai thotho. A voihnihnak Paul ih cakuatmi hi Bawi Jesuh Khrih ratsalnak ni a thleng zo a titu pawlih zumnak a elnak ca a si. Hi zumnak cu a dik lo a si, a ti. Bawi Khrih rat hlanah siatnak le ṭhat lonak hi a dengkor tiang a thleng pei ih Bawi Khrih dodaltu, “Mi Sualral pa,” timi ih hruainak in a si ding, tiah a ngan.\nPaul in thupi bikih a sim duhmi cu harnak le tuarnak nasazet a thlen khal le nan zumnak ah fektein ding uh. Cun nan nuncan khawsaknak ah keimah le ka rualpi kha in zohṭhim uh. Kanmah ih hnaṭuan bangtuk in nannih khal ṭuan ve uh, tiah a ngan.\nThangṭhatnak le porhnak (1.3-12)\nKhrih ratsal thu zirhnak (2.1-17)\nKhristian nundaan zirhnak (3.1-15)\nThunetnak le cibai buknak (3.16-18)\n2 Thesalon 1\n1Paul, Silas * 1:1 Silvanas: ti khal in kawh a si. le Timote in Thesalonika khuaih a ummi Kawhhran, Pathian kan Pa le Bawipa Jesuh Khrih ta a si mi, nan hnenah ca kan lo kuat.\n2Pathian kan Pa le Bawipa Jesuh Khrih in zaangfahnak le daihnak lo pe hramseh.\nKhrih A Ratsal Tikih Thuṭhennak\n3Ka u le ka nau tla, nanmah ih ruangah Pathian hnenah kan lung a awizet. Cutiih Pathian kan thangṭhat cu a dikmi a si, ziangah tile nan zumnak a ṭhangzet ih pakhat le pakhat nan duhdawt awknak khal a ṭhang vivo a si. 4Curuangah Pathian Kawhhran pawl hnenah nanmah ih thu-ah kan porh-aw ih harsatnak le hremnak nan tong nacingin tuartheinak le zumnak nan neih thei ruangah kan hmai a hngalzet a si.\n5Himi hin Pathian thuṭhennak cu a dik a si ti a langter ih Pathian uknak ruangih a tuarmi nan si ruangah Pathian uknak thawn a tlak awmi nan si. 6Pathian in a dikmi a tuah ding. Harsatnak a lo petu pawlih parah harsatnak a thlenter ve ding; 7harsatnak a tuartu nan hnenah colhdamnak a lo pek ding ih kannih hnen khalah in pe ve ding. Cumi cu kan Bawipa Jesuh le huham thawn a khatmi a vancungmi pawl an rat tikah a tuah ding; 8Pathian a hnongtu le kan Bawipa Jesuh ih Thuthang ṭha a cohlang duh lotu pawl cu meisa hliau thawn a hrem hai ding. 9Annih pawl cu kumkhua siatralnak an tuar ding. Bawipa cu a minung le a zumtu pawl hnen ihsin sunlawinak le upatnak co dingih 10a rat Ni ah, a huham sunlawinak le Bawipa mithmai hmu lo dingin annih pawl cu hnon an si ding. Cule nannih cu nan hnenih kan phuan mi Thuthang ṭha nan zum ruangah Bawipa a sunloihtu le upatnak a petu pawl lakah nan tel ding.\n11Curuangah cat loin nan hrangih thla kan camnak a si. Kan Pathian ih a lo kawhsannak thawn mil-aw in nan nun theinak dingah kan dil ringring. A cahnak huham sungin nan duhmi hmuahhmuah cu ṭhatnak ah kimter in nan zumnak ih hnaṭuannak cu amah in tlamtlingter hramseh. 12Cuticun kan Bawipa Jesuh hmin cu sunlawinak nan hnen ihsin a ngah dingih kan Pathian le Bawipa Jesuh Khrih zaangfahnak ruangah nannih khal in sunlawinak cu a hnen ihsin nan ngah ve ding.


Globalization Sungih Kan Laimi - Chinland Today Media\nGlobalization Sungih Kan Laimi\nA) Globalization: Leitlun pehtlaihawknak phun phun ruangih theih tlangawk le hmuhawk thei thluhnak le a hnuthlurh pawl hi globalization cu a si mai. Leilungtlun hmun dangdangih thil thleng pawl khawte pakhat khawtaw ih thil thleng cu khawlu lam khalin an rak thei vek ih leilung tlun kan theihawk thluhnak hi a si bik mai ti khal sehla a kim tho tho. A hram a phun phun ruangin globalization a rak cang thei. Hi vekin\nGlobalziation by media\nGlobalization by trading\nGlobalization by diplomacy (inter-country relationship)\nB) Globalization by media hin hna a tuan nasa bik kan ti thei. Telephone, fax, Television, Satellite TV, email, internet ti pawl hi leilung tlun tuamtetu in ti globalise tu cu an si bik mai. Global Village hi a hlan ihsin global village a rak si cia nain kan rak thei lo ruangah a si. Hmuanthlang pa’I kuhsi pho cun an mai in lawng si lo’n veng hmuah hmuah a ti namse thluh vekin kan ramih thil le boruak kan ti siatih kan tihnawm a sihah cun kan ram lawng si loin ramdang cu lawng si loin leilungtlun pumpi kan rak ti hnawm a si, ti le environment pakhat kan rak tawmaw ti an theih fel hnuin globalization ti hi a lar sin sin.\nC) Globalization from Above ti le Globalization from Below tiin then theih a si. Ram pakhatin a thil tuahsuah mi zuar a tlaknak ding hrangah le a hlawk zawngih ramdang a dawrnak dingah Globalization from Above a hmang ding ih. Kan nih ram pawl cun pehtlaihawk awlnak cu hmang tangkai tiaw tahratin bawmnak phun phun dilnakah kan rak hmang ih, cu cu Globalization from Below kan rak hmang ve kan ti thei. Asinan cumi bawmnak phun phun cu a sinak ih hmang loih kan mai hlawknak men ih kan rak hman theu ruangah Globalization from Below chu Globalization from Above-ah kan suah.\nNGO tampi kan ramah um an siang dah lo lawk. Asinan ram pakhat le pakhat pehtlaihawknak globalization by diplomacy ruangih nelawknak cu la tahratin ramdang cozah tampi leh cupawlthawi a tuankhawmaw mi NGO tampi a run thlah ih hlawknak ngah tum lo tuamhlawm le bawmbawi NGO tampi (humanitarian NGO, Non-profit oriented NGO) a ra um ih, cupawl cun kan ram mipi pawl a phun phunin in tuamhlawm ih kan zia phah nasa. Cu cu Globalization from Above cu Globalization from Below ah a cangter tinak a si, kan ti thei.\nD) Globalizatio in hi pawl hi a khawih nasa.\nGlobalization cun culture a khawih nasa. Media lamih a cak cak cu mai culture thehdarhtu tha an si mai. Korea hi media an cak ih, kan sam le kan hnipuan pawl tla Korea thluh koin in tuah. Mai Lai hla thiam suah nei hrut lawi Vai hla, Kawl hla leh Mirang hla ti maw lo le Korea hla ti maw thiam sawn in umawter hnuaihni. Culture imperialism a si ti thei in le zohduhmi cu zoh thoin insiatsuah thei lo nak ding ih inkilven ding a si.\nGlobalization cun life esteem (nundan tumtah) a ti sang. Kan hmuh mi a san tikah ka tumtah tla a sang cih. Asinan a tuih kan dinhmun umdan le kan hmuh mi a tanaw tuk tikah shock a umter. Mai dinhmun tlansan ih a zuan ih zuan duhnak thinlung in pe ih, thatpi malte kan um ih siatpi tampi kan um ding. Sangpi tumtah ding cu a tha. Asinan kan tui dinhmun ihsi ban thei mi a si a tul. Culole beiseinak le tumtahnak khal cu a cangthei lo mi a si cun a hlo cih mai threu.\nGlobalization cun ceiawkdan a tilamdang thluh. Mitu ih Korea design kan la thluh kan timi kha cu culture lam va si ta seh la, a tu cu kan ceiawk dan ih ramcangkang dang zuknung ih kan hmuh theu mi in in tuamhlawm (influence) dan hi a si. Fala pawl a kawngpi tum le tet langhter lo an phang tuk ih a lang thei ding bikin an phoaw thlang. Kawr pa te te le a fun pawng petpi thei ding zawng hlirin an sinfengaw thlang.\nDawrkai pahnih an beaw aw.\nDawrkai 1-nak, “Kei cu ka hni zuar mi ka khawng thei nawn lo ih ka mang a bang nasa, ziangti ti thra ha si, kha thei nawn hlang,mipi hin tangka kan nei nawn lo ha, ti sehla kan pawn ihmi bawngbi tluan patete a fan thei mi zuar hmuah a khawng nasa si,” tiah a ti.\nDawrkai 2-nakin, “Ai e, ka rual, nang khal na thil zuarmi san a man nawn lo ti aw la. Mi tla cu tusan lawng si law’n hmaisan (tuhnu kumhnihkhat te mai ih fala pawl uar ding mi tak lawng thluh ih ret ih hmun thum hrawng lawng ih anakat plaster tia hrawngih ben thekthi mai ding mi inpehthluh bawksi khi a thar tawlrel dan ding ka ruat rero thlang ho ngei,” a ti.\nCeiawkdan cu uluk ding a si ih, cun fashion hi a phun phun a um ding lo sawm? Concert fehnak ding fashion cu Biak inn fehnak ding fashion thawi bangawkter a civa kem aw? Cun phunpi ni le phunhnam ni tivekah mai phunhnam hnipuan hruk zahpit um ti ding khawpin thil ziang hman kan ti lo pei. A thupi bik cu a nghet mi lungput, a huapkau mi nunphung le a zalen mi ruahdan hi a si. Kan worldview a kauh ruangih kan sakhuanak a nep sutsi ah cun a fuh lo ding ih, kan huapkauh ruangih kan zia a tial thluh a si le mi lungput nghet lo mi kan si tinak a si ding. Inclusive zet siin mai miphun leh hnam leh ram identity thei ring ring le langter ring ringih kan um ding hi a si. Co-existence ti mi hi kan nunpi a si le Globalization in himi zawnah insiatsuah thei lo ding.\nZirnak lamih infehpitdan: Zirnak lamah Globalization hin infehpit mal nasa ka ti ih. Thil dangih inthuat nasat ruahin. Caphun lawng lawngah kan feh tuk ka ti duh a si. Compulsory Edcuation hi kan ram hin vun ti fukfi ding a nei h lem loh ruangah ha ka ti ih. Ramdang cangkang sawn ih an fehpit dan cun compulsory education a threhzotu 100% ih 50% hin university an kai lo ih, mah le hna cio ding training lain hnaah an lut thluh ih, service leh experience thawn a sang bik tiang an feh ko thei ko. Academic line in ei ka hawl ding ti lawngin university an kai ih, cui siih a ongtha pawl hmuah hmuah hmanin master an kai cuang lo. Academic line ih a sangsawn deuhin professional ka tuah ding ti pawl lawngin master an kai. An compulsory cu phun 12 a si. Phun 10 an onin +1 le +2 vek deuh college an ti mi an kai ih, diploma an ngah. Cumi threh hnu cun 50% cun hna lam hawiin an thawt zawng hna lut thei dingin training an la ih hnaah an feh. Kan ni pawl cu compulsory hi master degree maw a si khal ka thei lo. A si dan takah cun B.A./B.Sc. si awm tak a si. Academic in ei ka hawl ding ti tumtahnak nei cuang lem lo khalin Qualified luh ruangin master kan kai ciamco ih kan tumtah ngai ngai mi a si loh ruang lawng si loin kuan liam tam le thiamnak fumfe ngah ngai ngai loh thawn a man lo deuh threu. Compulsory education hi kan ram hrangah cun phun 10 ong hi si seh la, phun hra on hnu cun an thawt mi line-ah feh thei dingin vocational training lakter thei sehla cucun an lamzinah caan lolak ih cemter a mal dingin an line-ah an si ding vek tuantein si thei in miphun le ram hrang an tangkai thei zang zang sawn ding, tin ka ruat. Mai hna tuannak lamih feh hnu pi mah le mah cawmawk thei hnuah khal academic degree pakhat tal ngah kan duh ih thil thar theih tla ka duhsal a si len university cu kai sal mai sawn ding a si. Ramdang khal cuti vek hlir an si. Cucun university kai lai can cu thil khawruah thuk thei hnu a si ding ih university ihsi thil thar hmuhsuah (invention) ngai ngai leh fimnak ngai ngai puaksuah a si sawn ding tiin ka hmu. +1 +2 kai lo’n university kan kai thei ciih ih kum 16 ah university kan kai thei. International standard a si lo nasa. Ramdangih university lut thei fang kum 18 kan kim tha tih hrawngah degree kan ngah men ih, zianghman thei kupkap loin kan suak cu a si bik.\nKan ram dinhmun a tha so zik ih, kan tangka thleng tla a tlo thlang nasa. Cozah sector si threu tampi (contract ih a thupte ih private ih lak threu mi) kha private sector ah a feh law law ih, thilri man pawl a kelin reipi kan ring thlang ding. Cutikah kan tangkain mi rin a hlawh ding ih, kan tangka man a khung sin sin ding ih, cutikah mai kuanliamih ramdang tlawngkai tla kan hnai thlang nasa. Tu Can dollar 700 hrawng a si thlang ih, HongKong ih kum khat tlawngkai man ting 70 hrawn si theu kha ting 40 hrawngah a tla niam. Cuvekin Can dollar 400 hrawng a si tikah cun kan ram paisa ting 20 hrawngin ramdangah Asia ah ca kan zir supso leh mai ding ih, cutikah cun globalization in kan zirnak in khawih dan a lang deuh cee ding.\nSumhawlnak lamih in tham dan: Sum hawlin kan hmanhlap thlang nasa. A rethei tapoh Bawih Jesui dungthlun an si ih Vanram an kai ding ti threuin a rethei le mise ta poh Bawi Jesui dungthlun an si cuang lo ti kan vun hmusuak ih kan hmusuak leh lutuk ih a lianlian Bawi Jesui dungthlun a si ti zikzik ve tiangin kan tlan thlang ih thuphan per khal pawisa nawn hlah hai, minung hrang a tha lo mi thil ti khal hreh nawn hlah haiin kan mumin kan phek ciam co lala. Tubaiteih civilized ve mi hnam cun hlan khuapiih civilized a si mi hnam phun upa pawl Globalization ruangin dawt le awrawt hna kan thiam thlang ih vuk ti vun rualban ve kan tum, ih kan shock deuh cu a bang. Nan tampiin kan thatpi. Zuam cu zuam cing cing. Asinan Laimi hi ram 20 hrawngin sem darh kan si hnu le kan fale kan tute pawl ih nuam an ti hnu tlunkirsal a theih nawn lo tikah cun ziangtikah leilungtlunah ram kan nei ve thei ding ti tiang cu ruahnak a vavai nasa. Cui hleiah len tumtuk nak phun hnam nauhak tein kan vun neih cun mai cenpi cio cio khal sumsaw nei le nei lo deuh tanaw tukin kan zohaw la la. Class kan thenaw deuh thlang a bang. Hi teh Christiannakin a duhdan a si maw?\nKan fapa pawl lawng si lo’n kan fanu le pawl tiang mi in um dingin kan fial hlo thluh. Degree ngah ve si thiamnak nei ngai ngai si lo pawl kan tam sawn tikah B.A. fala B.Sc. tlangval pawl khal mi puan an sawp. Hna timicu ziang vek khal a tha thluh ko nan humaility a niam tuk theu. Ih value kan nei mal hlei cee a bang kan phunhnam hin. Len tum tukin kan fale khal cu cumi khamiah kan tul tuk sum inra kuataw tiin an mai hrang pawihai te te hmanih an hlawhsuahmi hmang man lo ko kan pawisam kan sim ring ring. Hnatuantu caw hmang maw kan neih? Human right cu kan mah tlain kan siatbal rero ko cu teh?\nHi ti lutuk lo deuhin tlan nung na, kan shock mal deuh pei maw?\nPathian thu ih in tham dan: Pathian thuah hin Globalization hin in tham mal hle mai. Theological Seminary pawlah cun globalization sullam lang rero koin subject tla an thlak ve rero nan a mipiah a tlakthat lo ruangah a muang tho tho. Mipi huap Pathian thu ngaidan-ah cun Globalization cun in tuam mal nasa. Thlarau mi sinak cu kohhran sungah lawng. Christian fellowship sungah lawng ti vek khi a si lai. Kawhhran hi Forhawknak hmun pi a si nan a tuansuahnak ding hmun kan cenpi minungah a si. Vanlam hawi boruakah si loin. Bawi Jesuh ih mission hi Vanlam Vertical ah si loin Horizontal ah a si. Vanram cu Vanih kan ngaih khi a sang piah a rak um a si hmanah mission theh hnu kan thihhnu ih kan umnak ding lawng a si. A tuannak ding sung khalih tuantheh ih umnak ding thu lawng lawng sim pawl cu ziangvek sungtel le hnatuantu na an si ke? Vanram le Hremhmun ruangih Pathian duh zawng tuahih Pathian duhlo zawng lakin inkilaw pawl hi an hram a va nghet khoh lo ve aw, ka ti threu. Vanram le hremhmun hi um lo khal sehla ka ti dingmi a kel ko, ti thei kan si a tul. John Wesley in Thaisunah Bawi Jesuh rung ding khal sehla tuisunih ka thilti ding mi hi thrawn tul a um cuang lo, a tivek kan si a tul. Kan fate le kan vuak an phan ruangih ti lo ding kan ti mi an ti loh hnakin kan vuah lo ding hman ih kan duh lo zawng a si ti an theih ruangih an ti loh khan an duhumsawn lo maw? Laksawng ngah ding ruangih zuam maw zuamsan khoh ke laksawng um lo khal sehla zuam a tul a si ti thei ih a zuam tui zuamnak ha khoh sawn ke? Pathian thu kan ti mihin leilungtlun huap thluh sehla a tha. Hi khawvel hi Pathian tuah a si. A sung ih mi pawl hmuah hmuah hi a ta kan si. Curuangah Kawhhran sum kil tik lawngih rinum ih sorkar leh khawtlang sum kawl tik hmuah ih hlepru thiam viau si cun a Pathian thu hmuh dan a thrawn a tul. Kohhran ih mi lawng kha Pathian ta an si lo, leilung tlunih um hmuah hmuah lawng hman si hrih lo, universe leh multiverse hmuah hmuah hi amai ta a si.\nSpiritual camping kan uar kan ti ih, a tha ko nain. Himi camping khawvel ihsin kan luat thei dah kem aw, tla ka ti threu. Tih zel tho khal a tha ih, cu lo deuh mino Career Guide Camping ti pawl tla ti uar ve nung na a tha. Human resource tha mi tampi kan hrin thei cun Pathian ih mission mihrang thil a tuahsak theitu tampi kan hring suak thei ding. Hruk ding neilo ih a umtu hnenah, “Kha Pathian hminin Hlumten vung um aw,” ziang hman a pe lotu si loin, “Kha hite hi hruk aw la, hite hin vung ei puar aw,” ti theitu Zumtu tampi kan hringsuak ding ih, cui’sin, “Hitivek thiamnak hi ka lo zirh ding ih si maw hi tangka te hin a taw vung thawkin tangka hawl tum ve aw le,” ti theitu kan tam thlang ding.\nE) Globalization cu ziangtin ciah maw kan hmasawn ding? Bawi Jesuh kha Leilung tlun sung lawng si lo Van ram leh Leilung tlun khal globalize tu a si ih, cu hmanah tangdawr ten a run tuahsuak. Curuangah Globalization hi a khawvel thil lam lam lo, amah te men cun. A Pathian thu lutuk lam sawn. Bawi Jesuh rori hman ih a liamcia kum 2000 hrawng ih a rak tuah zo mi a si. Tangka nei le nei lo, ca thiam le thiam lo, mi ngo leh ngo lo deuh ti pawlin a hnen ihsin covo an nei tum in an nei te hlei cuang lo. Bangrepin covo a pe ih a mahah zokhal an bangaw threh. Globalization from Below a hmang a si, kan ti thei. Curuangah a dungthluntu kan si cun globalization sanah kan hlo lo ding ih, kan hloh loh ih hleiah Globalization from Above kha Globalization From Below ih thlengih Pathian mission, minung cenkhawm pawl hrang thiltha tih kan thok thlang ding.\nNunphung huapkau, ruahnak zalen asinan lungput hnget neihin globalization ih minung a insiatsuah theinak zawn kian zelin le a thatnak le tangkai nak zel lawng lalutin Bawi Jesuh dung thlunin kan globalization zel ding lo sawm? Amah globalization hrim hirm hi cu cangkannak ho khaw, a se zawngin in tham le in khawih kan sian loh phawt cun, kan thatpi ving vo ding.


Vakok CNDF ih Poihruak Bawmdilnak Thu Than - Falam Online Media\nVakok CNDF ih Poihruak Bawmdilnak Thu Than\nAtufang, Lairawn ih ralhraang do rerotu CNO/CNDF hnuai ih um Vakok CNDF cun doawknak a um peh vivoding zum a um ruangah humvenawknak hrang an ṭul poimawh zet thu, mipi an sim thei.\n“SAC ralhraang thawn kan doaw rero ih, doawk peh vivo ding zum a um ruangah mipi hnen ah humvenawknak bungrua hrang bawmnak kan lo dil.”\n“Nunnak thap in Dothlengnak a hlawh tling hlan tiang ral kan do ding. Curuangah mipi hnenah upatnak sangzet thawn bawmnak kan lo dil” ti`n Vakok CNDF cun April 25 ah Poihruak Bawmdilnak thu an than.\nPehtlaihnakding FB cahmai …..\nSiarbet : Lairawn doawknak ah Ralhraang SAC ralkap 5 an thi\n← Nunnak liam Paralṭha innsang pawl hrangah Kyat ting 10 fingfing bawmnak an pe\nRalhraang in a nupi an kai ih Innsangpa a Awkaw That →\nTedim peng, Laitui kiang ih bomb puak mi cu CNA ralkap an puh\nFalam mipi zate hnenah zaangfah dilnak


Poland Ram President, Hril Nak - Chinland Today Media\nJuly 8, 2010 5:49 pm·0 comments\nRelzo vekin tuikum April thla ih Poland ram Presient, Lec Kaczyski leh Cozah mi pawimawh dang ziangmaw zatcu Russia ramih Vanzam ih an tlakthat ruangah Poland ramcun caan ziangmawsung President, neilo in an umih, Tu ih President, thar hrilnak an tuah miah Cozah nak kailaitu Civic Platform Party Candidate, Bronislow Komorowski cun Vote tla siar rero laimi ah Vote 52.6% hmuin hmai a hruailai.\nA mah cuhtu Law and Justice Party, Candidate, Jaroslow Kaczynski cun Vote tla siar zimi ah 47.4% a hmubanve ih, Kaczynski hin a tlinlo thu a paungzo ih, Curuangah Komorowski hi tlingdingah ruah a si. Asinan Vote tla siar hrihlo nak an khawpi pahnih Warsaw leh Gdanski ih Vote tlakdanah Komorowski ih dinhmun a tha tuklo ih, Curuangah Vote siar thluhhlan ah cun President, ih tlingding hi fiangtei puan ngam a si hrihlo.\nIsreal in Turkey Hnen Ih Ngai Dam Dil A Duh LO\nMizan sunah Turkey Foreign Minister, Ahmet Davutoglu cun Kandung May tla ih, Palestinian pawl bawmnak ding thilri phurtu Flotilla lawng Isreal ralkap Commando pawlih an kah nak thuhla ah Isreal in Turkey hnenih ngaidam a dil lo a si ah cun Turkey Cozah cun Isreal thawi an peh zawmmawk nak pawlcu a sakcat thluhding tiah a sim.\nTurkey Foreign Minister, Ahmet Davutoglu cun khami thuhla ih Isreal in ngaidam a dil duhlo leh thufiang zingzoitu ramdang Report a pawmlo a si ah cun Turkey Cozah cun an ram tlunih Isreal ralkap Vanzam pawl a zuanter ttheumi khal a zuangter nawnlo ding tiah a sibet.\nKandung naite ah Turkey Foreign Minister, Ahmet Davutoglu leh Isreal Trade Minister, Benjamin Ben Eliezar cu Switzerland ah an be aw ih, hi an biakawk nakah ram pahnih karlak boruak tha deih dingih ruah a sinan, Mizan sunih Turkey Foreign Minister, Ahmet Davutoglu ih thusim mi ihsin rualrem awknak thu zianghman an relsuak lo ti a fiang tiah BBC cun a sim.\nTurkey cun ngaidam dildingin Isreal hi a nawrnan Isreal cun ngaidam a dilnak dingsan a theihlo thu leh khami buainak ih an ralkap pawlih thilti dancu an mai taksa kilhim awknak ih an thil timi a si tiah Isreal khal a ttangve ih, Curuangah Isreal leh Turkey karlak boruak hi a se sinsin dingah ruah a si.\nTurkey ramhi Muslim ram pawl lakih Isreal thawi rualpi tha aw bikram an siih, Asinan khami buainak ruangah Turkey cun Isreal ramih an ram pailai an ret mikhal a kotlung salzo ih, Isreal Commando pawlin an kahthat mi Turkey ram minung pawlih sungte hnenah Isreal hin zaangna dawmnak khal pe dingin Turkey cun Isreal a ngen.