Bible Thianghlim - MARK\nBibleThianghlim – MARK\nA ngantu: John Mark\nA siartu: Rom ih zumtupawl\nNgan kum: A.D. 67-69\nJesu Khrih rawngbawlnak hi kum thum luan fangte lawng a rei mi a si nân, a hnaṭuan le a zirhnak cu a tam zet. Mark cun Thlarau Thianghlim khihhmuhnak hnuaiah Khrih ih zirhnak hnakin a hnaṭuan thu tamsawn in a tarlang. Mark in Khrih tuarnak khal a tarlang leuhleuh fawn. A hnaṭuan le a zirhnak pawl hi a siar hmaisabiktu Rom khawpi ih zumtupawlih an ṭul mi thawn a milaw zet. Hih zumtupawl hin A.D. 65 hrawngah tiduhdahnak nasazet an rak tuar thăwk. Mark in hi a thuthangṭha cabu hi A.D. 67-69 karlak hrawngih a ngan mi a si men thei. Peter ih thusim mipawl kha a thih hnuah, Mark in a bu in a tuah ti hi kawhhran hmaisapawl ih ruahdān a si. Hih thuthangṭha in Khrih cu harsatnak nehtu vekin a lăngter ruangah, hi thuthangṭha hin Rom khawpi ih zumtupawl tha a pe.\nMark hi John ti khalih kawh a si (Apo 12:12). Kawhhran hmaisapawl cu Jerusalem ih Mark teih inn ah an khawmaw ṭheu (Apo 12:12). Mark hi an vei khatnak missionary khualtlawnnak ah Paul le Barnabas teih zawngah a rak feh ve (Apo 13:4-12). Asinan an khualtlawn an thăwk hnu, a rei hlanah a kirsan hai (Apo 13:13). Paul cun a vei hnihnak missionary khualtlawnnak ih hruai a duh nawn lo nân, Mark-ih unaupa (Kol 4:10) Barnabas cun hruaisal a duh. Paul cun Silas a fehpi hnuah, Barnabas cun Mark hruaiin Saipras lamah a feh (Apo 15:3-40). Nehhnu ah cun Mark hi hmantlak ah a cangsal ih, a netnakah cun Paul khal in a cohlang (2 Tim 4:11).\nMark in a thuthangṭha hi ṭhen hnih in a ṭhen. Mark 1:1-8:30 sungah Mark in Khrih-ih thuneihnak thu a ngan. Mark in Jesu ih tuah mi thilmak 18 a tarlang ih, a tamsawn cu himi a ṭhen khatnak ah hin kan hmu. Khrih cun ziangkim ah thu a nei. Mark 8:31-16:20 sungah Mark in Khrih thihnak, phum a sinak le a thawhsalnak thu a reluar. Hi thuthangṭha sungah «Minung Fapa» ti mi a hmin hi vei 14 a lang. Cumi cun Jesu-ih thuneihnak le Pathian sinak famkim le minung sinak famkim neitu a sinak a langter. Sikhalsehla Mark in hi Minung Fapa hin a tuar khal a ṭul ti a langter. Anih cu, «mi rian dingin le mi tampi tlen dingah a nunnak pe dingin a ra sawn a si,» (10:45).\nJesu cun a dungthluntupawl hrangah a tuar ih, anmah khal tuarnak nun nei dingin a ko hai. Anih in harsatnak tlunah nehnak a co zo ih, a mipawl khal a runsuak hai fawn ding.\nI. Nunnak tinkim tlunih Khrih ih thuneihnak (1:1-8:30)\nII. Khrih thihnak, phumnak le thawhsalnak (8:31-16:20)\nMat 3:1-12; Luk 3:1-20\n1 Pathian Fapa Jesu Khrih thuthangṭha hramthawhnak cu. 2 Profetpawlih cazual sungah,\n«Ngai hnik, na hmaiah ka palai ka thlah ding,\nAnih in na lamzin cu na hmaiah a sial ding.\n3 Ramṭhing ih mi pakhat auaw cun,\nA zintepawl kha dĭngter uh,› a ti,»\ntiin ngan a si.\n4 John cu a ra suak ih, ramṭhing ah baptisma a pe, cule sualpawl ngaidamnak ding hrangah lungthlengnak baptisma thu a sim. 5 Judia peng ih um mipawl hmuahhmuah le Jerusalem ih um mipawl cu a hnenah ra in, an sualpawl tla an phuang ih, John in an zaten Jordan tiva ah baptisma a pe hai. 6 John cu kalauk hmul ih tah mi hnipuan a hruh, a tâi ah savun taikhap a khap ih, kharbawkpawl le hramlak khuaitizu a ei. 7 Cule, «Ka dungih ra pa hi, kei hnakin a nasasawn, kei cu kûn tahratih a kedam hri phawihsaktu ding hmanah ka tlak lo. 8 Kei cun tidai ah baptisma ka lo pe taktak, asinan anih cun Thlarau Thianghlim ah baptisma a lo pe ding,» tiah thu a sim.\n9 Cule hitin a si, cu laiah Galili peng Nazareth khua ihsin Jesu cu John umnak ah a feh ih, John in Jordan tiva ah baptisma a pe. 10 Cule Jesu kha ti sung ihsin a hung suah veten, John in vanpawl áwngawin le Thlarau cu thuro bangin Jesu parih a rung ṭum kha a hmu. 11 Cun van ihsin aw pakhat in, «Nang cu ka duhdawt zet mi ka Fapa na si, na parah ka lung a hmui zet,» tiah a ti.\nMat 4:1-11; Luk 4:14-15\n12 Hmakhatteah Thlarau in Jesu cu ramṭhing ah a fehter. 13 Cule cu tawkah ni 40 a um, Setan in sual a fawrh ih, sahrangpawl lakah a um. Cule vancungmipawl in an rung tuamhlawm.\nMat 4:12-17; Luk 5:14-15\n14 John thawngthlak a si hnuah, Jesu cu Galili ah a feh ih, Pathian uknak thuthangṭha a sim. 15 «A tikcucān a kim zo a si, Pathian uknak cu a nâi zo. Nan lung thleng uhla, thuthangṭha zum uh,» tiah a ti.\n16 Galili Tili kapih a feh laiah, Simon le a naupa Andru kha tili sungah sûr vawrh rero in a hei hmu, ziangahtile annih cu ngakaitu an si. 17 Cun Jesu in an hnenah, «I thlun uh, cule minung kaitu ah ka lo tuah ding,» tiah a ti. 18 An sûrpawl cu hmakhatteah an tân ta ih, amah cu an thlun.\n19 Cutawk ihsin málte hladeuh an feh hnuah, Zebedi fapa James le a naupa John kha lăwng sungah an sûrpawl an thawlh rero lai a hei hmu. 20 Jesu in hmakhatteah a ko hai ih, an pa Zebedi cu lăwng sungah an hlawhfapawl thawn an tān ta ih, a dung an thlun cih.\n21 Jesu le a dungthluntupawl cu Kapernaum khua ah an feh, cule Jesu cu Sabbath ni ah sinakok ah a lut cih ih, thu a zirh. 22 Cun a thuzirh mi ah an khawruah a har zet, ziangahtile Dānzirhtupawl vekin zirh loin, thuneitu pakhat vekin a zirh.\n23 An sinakok sungah cun thlarau bawrhhlawh neipa pakhat a um ih, cu pa cun, 24 «Nazareth Jesu, kanmah ten um nung! Nang le kannih ziangso pehtlaihawknak kan neih? Kanmah siatsuah dingah maw na rat? Zo na si ti ka lo thei, nang cu Pathian Mi Thianghlim na si,» tiah a ti.\n25 Cule Jesu in amah cu a kawk ih, «Daiten um, a sung ihsin suak aw!» tiah a ti. 26 Thlarau bawrhhlawh in cu pa cu nasazetin a caihter ih, ring zetin a au ruangro hnuah, a sung ihsin a suak. 27 Cun an zaten an mang a bang, pakhat le pakhat thu an sutaw, «Hivek thil cu ziang a si? Ziang vek zirhnak thar so a si? Ziangahtile thlarau bawrhhlawhpawl hman thu nei zetin thu a pe hai ih a thu an lung,» tiah an ti.\n28 Cule hmakhatteah Jesu thuhla cu Galili peng hmuahhmuah ah a thang.\n29 Sinakok ihsin an suah veten, Simon le Andru teih inn ah James le John thawn an lut. 30 Cule Simon nupi-ih nu kha khawsiknat tuarin a it. Cuih thu cu Jesu an sim lohli. 31 Jesu cu a hnen lam panin a feh ih, a kut in a kai, cule a thoter. Cun a khawsiknat cu a reh lohli ih, anmah a rian hai.\n32 Ni a tla ih, zan lam a thlen tikah, mina hmuahhmuah le khawse pawlh mipawl tla a hnenah an run hruai. 33 Cule an khawsen in cuih inn sângka kiangah an ra pungkhawm. 34 Cun Jesu in nathri phunphun a tuartupawl a damter ih, khawsia tampi a dawisuak. Cule khawsiapawl in amah kha zo a si ti an theih ruangah an ṭawng ding a siang hai lo.\nRamṭhing ah Jesu Thla a Cam\n35 Jesu cu khawvâng hlan, zingpit teah a tho, a suak ih, ramṭhing ah a va feh, cule cu tawkah thla a cam. 36 Cule Simon le Jesu hnenih umpawl in amah cu an hawl. 37 An va hmuh tikah, «Mi hmuahhmuah in an lo hawl sokhaw,» tiah an sim.\n38 Cule Jesu in an hnenah, «An hnen khalih thu ka sim thei venak dingah, hi kiangkap khuapawl khalah feh uhsi; ziangruangahtile cucu ka ratsan mi a si,» tiah a ti. 39 Galili peng hmuahhmuah ih an sinakokpawl ah thu a sim ih, khawsiapawl a dawisuak.\n40 Miphar pakhat Jesu hnenah a ra, khukbilin, «Na duh ah cun i thiangter thei a si,» tiah băwmnak a dil.\n41 Jesu cun a lainat zet ih, a kut suahin a hei thâm, cule cu pa hnenah, «Ka duh a si, thiang aw,» tiah a ti.\n42 A ṭawng ṭheh hnu hmakhatteah, a phārnat a hlo ih, a thiang. 43 Cule Jesu in khoh zetin thu a tiam hnuah, a fehter lohli. 44 Jesu in a hnenah, «Zo hnen hmanah hi thu hi sim lo dingin fimkhur aw. Na dam zo ti mipi ih an lo theihnak dingah, va feh aw, puithiam hnenah na taksa va hmuhaw awla, mithiang na sinak dingah Mosi ih thu a lo pek mi thilpawl va hlan aw,» tiah a ti. 45 Sikhalsehla cu pa cu a fehsuak ih a damnak thu cu nasazetih phuan le thehdarh a thăwk, cutin Jesu cu khaw sungah langhnganin a lut thei nawn lo, khaw leng ramṭhing sawnah a um ih, hmun kip ihsin mi in an ra pan.\n1 Ni tawkfang a rei hnuah, Jesu cu Kapernaum khua ah a lutsal, cule inn ah a um ti thâwm mi in an thei. 2 Hmakhatteah mi tampi an pungkhawmaw, cutin sângka kiang tiang hman an khat ṭheh. Cule Jesu in an hnenah kamsuakthu a sim. 3 Jesu hnenah mi hrekkhat an ra ih, mi pali in mizéngpa pakhat cu zâwnin an rak keng. 4 Mipi ruangah a hnen an va naih thei lo tikah, Jesu umnak tlun zawn inn tlun khuh kha an hâwk. An băuh ṭhehin mizéngpa cu a ihphah thawn an vun ṭhum.\n5 Jesu in an zumnak a hmuh tikah, mizéngpa hnenah, «Ka fapa, na sualpawl ngaidam ṭheh a si zo,» tiah a ti.\n6 Cule cutawk hmun ih Dānzirhtu hrekkhat tokhawmin an thinlung sungten, 7 «Ziangah so hi pa hin hitivekin Pathian a thangsiat? Pathian lawngin sualpawl a ngaidam thei a si lo maw?» tiah an ti.\n8 Cule hmakhatteah, Jesu cun a thlarau in an thinlung sungten hivekin thusuhnak an nei rero ti a thei ih, an hnenah, «Ziangah so nan thinlung sungten hi thilpawl nan suh rero? 9 Hi mizéngpa hnenah, ‹Na sualpawl ngaidam ṭheh a si zo,› ti maw, ‹Tho awla, na ihphah lain feh aw,› ti so áwlsawn? 10 Sikhalsehla Minung Fapa in leitlun ah sualpawl ngaidam theinak thuneihnak a nei a si ti nan theihnak dingah hihi tuah a si,» tiah a ti. Cuṭhehin mizéngpa hnenah, 11 «Na hnenah ka lo sim a si, tho aw, na ihphah la awla, na inn ah tlung aw,» tiah a ti. 12 Mizéngpa cu a tho lohli, a ihphah a la ih, an zate hmaiah a fehsuak. Curuangah an zaten an mang a bang tuk. Pathian an thangṭhat ih, «Hivek thil cu kan hmu dah lo,» tiah an ti.\n13 Jesu cu tili kapah a va fehsal ih, mipi zaten a hnenah an ra, cule thu a zirh hai. 14 A feh phahin Alfias fapa Levi kha a siahkhawnnak bûk ah toin a hei hmu. Cule Jesu in a hnenah, «I thlun aw,» tiah a ti. Levi cu a păwk ih, Jesu a thlun.\n15 Cun hitin a si, Jesu cu Levi inn ah rawl ei dingin a to. Cule siah khawngtu tampi le misualpawl khal Jesu le a dungthluntupawl hnenah an to ve. Cuih mi tampi cun Jesu an thlun cih. 16 Dānzirhtupawl le Farasipawl in Jesu cu siahkhawngtupawl le misualpawl thawi rawl an eikhawm lai an hmuh tikah, a dungthluntupawl hnenah, «Ziangtin so Jesu cu siahkhawngtupawl le misualpawl hnenih ei le in ih a um?» tiah an ti.\n17 Jesu in a theih hai tikah, an hnenah, «Miharhdampawl in sibawi an ṭul lo, minapawl lawngin an ṭul. Midingfelpawl ko dingin ka ra lo, misualpawl lung thleng dingih ko dingah ka ra sawn a si,» tiah a ti.\n18 John-ih dungthluntupawl le Farasipawlih dungthluntupawl cu rawl an ul ṭheu. Cule mi hrekkhat Jesu hnenah an ra ih a hnenah, «John-ih dungthluntupawl le Farasipawlih dungthluntupawl cu rawl an ul ṭheu, ziangahso nangih dungthluntupawl hmuah rawl an ulh ve lo?» tiah an ti.\n19 Cule Jesu in an hnenah, «Mo neitupa an hnenih a um laiah, mo lawmtupawl cun rawl an ul thei ding maw? Mo neitupa an hnenih a um sung hmuah cu rawl an ul thei lo ding. 20 Asinan an hnen ihsin mo neitupa lakhloh ni a thleng leh ding, cuih cān ah rawl an ul leh ding.\n21 «Zohman in a cawm thei mi puanthan thar belcâwng in sinfen hlun an belh kêl lo, an belh asile a thar in a hlun cu a dir ding ih, a tlek mi cu a kau sinsin ding. 22 Cule zohman in sabitzu thar kha savun thâwl hlun sungah an thun kêl lo, an thun asile sabitzu thar in savun thâwl hlun cu a kekter ding. Cule sabitzu cu a dăwk ding ih savun thâwl hlun khal cu a siat ding. Sabitzu thar cu savun thâwl thar sungih thun tengteng sawn ding a si,» tiah a ti.\n23 Cun hitin a si, Jesu cu Sabbath ni ah sangvut ló lakin a feh; cule a dungthluntupawl in an feh phahin sangvut vuipawl an zut phah. 24 Cule Farasipawl in Jesu hnenah, «Zoh hnik, ziangahso Dān in Sabbath ni ih tuah a sian lo mi an tuah?» tiah an ti.\n25 Cutikah Jesu in an hnenah, «David in amah le a mipawl ei ding nei loin rilrâwngih an um laiah, ziang a tuah ti le, 26 ziangvekin puithiam lubik Abiathar san ah Pathian inn sungah lutin, puithiampawl lawng ei sian mi Sangserh ei-in a hrekkhat cu a mipawl a pe ve hai ti nan siar dah lo maw?» tiah a ti.\n27 Cule Jesu in an hnenah, «Minung hrangah Sabbath ni cu tuah a si ih, minung cu Sabbath ni hrangah tuah a si lo. 28 Curuangah Minung Fapa cu sabbath tlun khalah Lal a si,» tiah a ti.\n1 Jesu cu sinakok sungah a lutsal ih, cu tawkah kut ropa pakhat a rak um. 2 Jesu kha sual an puh theinak dingah, Sabbath ni ah cu pa a damter maw, damter lo tiah ṭhaten an thlingthla. 3 Kutropa hnenah Jesu in, «Ding awla, hmaiah hin ra suak hnik,» tiah a ti. 4 Cun Jesu in an hnenah, «Dān in Sabbath ni ah thil ṭha tuah maw, thil ṭhalo tuah a siang? Mi nunnak run ding maw, thah ding a siang?» tiah a sut hai. Asinan annih cu dai ṭhepṭhepin an um. 5 Cule thinhengin a kiangkapih mipi a zoh vivo, an lung a ruh tuk ruangah a thin khal a nâ. Cu pa hnenah cun, «Na kut hawi hnik,» tiah a ti. A kut cu a hun hawi ih khat lam vekin a dam. 6 Cun Farasipawl cu an suak ih, Herod-ih milaipawl thawn Jesu thah theidān ding thu an rawnawkhawm lohli.\nMi Tampi in Jesu an Thlun\n7 Cule Jesu cu a dungthluntupawl thawn tili lamah an va feh. Galili peng le Judia peng ihsin mipi tam zetin amah an thlun. 8 Thil tampi a tuah mipawl hna ih an theih tikah, Jerusalem le Idumia peng le Jordan tiva khat lam ral ram le Ṭaiar khua le Sidon khaw kiangkap rampawl ihsin mipi tam zet a hnenah an ra. 9 Mipi an tam tuk lawmmam ruangah amah an pah pang lonak dingah, a hrangah lăwng fate pakhat timtuah cia dingin a dungthluntupawl a fial hai. 10 Mi tampi a damter ruangah zăwnzaihnak nei mi tampi cun amah thâmngah dingin an engaw ciamco. 11 Thlarau bawrhhlawhpawl in Jesu an hmuh tiktikah a hmaiah an băwkkhup ih, «Nang cu Pathian Fapa na si,» tin an au ṭheu. 12 Cupawl hnenah amah kha zo a si ti mi dang sim lo dingin khoh zetin thu a tiam hai.\n13 Cule tlang parah a kai ih, a hnenah a mi duh mi vial a ko. Cule a hnenah an ra. 14 Cun a hnenih um dingah le thusim dingih a thlah theinak dingah le, 15 natnakpawl damter theinak le khawsiapawl dawisuak theinak thuneihnak nei dingah mi hleihnih a ruat. 16 Cupawl cu: Peter tiih hmin dang a pek mi pa Simon, 17 Zebedi fapa James le a naupa John, cute unau cu Buanekes tiin hmin dang a pek hai, a tican cu, «Khawri Fapapawl,» tinak a si. 18 Andru le Filip, Bartholomeo, Mathai, Thomas, Alfias fapa James, Thaddias, Kanaan-mi Simon le, 19 Jesu phiarsawmtu Judas Iskariot tla an si.\nMat 12:22-32; Luk 11:14-28\n20 Cun inn sungah an lut. Mipi tam zet an ra pungkhawmsal rero ruangah rawl hman an ei thiam lo. 21 Cuih thu cu a sungtepawl in an theih tikah, annih in, «Jesu cu a â zo,» tiah an ti fawn ruangah amah hruai dingin a hnenah an ra.\n22 Jerusalem ihsi a ra mi Dānzirhtupawl in, «Hi pa hi Beelzabub ih pawlh mi a si ih, khawsiapawlih lal thawngin khawsiapawl a dawisuak a si hi!» tiah an ti.\n23 Jesu in a hnenah a ko hai ih, tahṭhimnak hmangin a zirh hai, «Ziangtin Setan in Setan lala a dawisuak thei ding? 24 Ram pakhat cu ṭhenawin amah le amah a doawk asile, cuih ram cu a dingsuak thei lo ding. 25 Innsang pakhat cu ṭhenawin anmah le anmah an doawk asile, cuih innsang cu a dingsuak thei lo ding. 26 Cule Setan cu amah le amah doawin a ṭhenawk asile, a dingsuak thei lo ding ih, a cemrál sawn riangri ding. 27 Micakpa a ṭembĕt hmaisak lo ah cun, zohman in micakpaih inn sungah lutin a thilri a laksak thei lo ding. A ṭembĕt hnu lawngah a inn sungih a thilri a laksak thei ding.\n28 Thungaiin ka lo sim, minungpawlih sualpawl hmuahhmuah le ziang vek thangsiatnak an ṭawng mi khal ngaidam a si ding. 29 Asinan Thlarau Thianghlim a thangsiattu cu ngaidam a si dah lo ding, cuhnakin kumkhaw hrem dingah a tlak sawn a si,» tiah Jesu in a ti. 30 Ziangruangahtile annih in, «Thlarau bawrhhlawh a sungah a lut,» tiah an ti.\n31 Cun a naupalepawl le a nu an ra, inn lengah an ding ih, Jesu va ko dingin mi an thlah. 32 A kiangkapah mi tampi an to ih, annih in a hnenah, «Zoh hnik, na nu le na naupalepawl lengah nangmah lo hmuh duhin an um,» tiah an ti.\n33 Cule anih in a sim hai ih, «Ka nu cu zo a si ih, ka naupalepawl cu zo an si?» tiah a ti.\n34 Cule a kiangkapih to mipi kha a zoh hai ih, «Ngai hnik uh, hipawl hi ka nu le ka naupalepawl cu an si! 35 Ziangahtile zokhal Pathian duh zawng a tuahtu cu ka naupa le ka farnu le ka nu a si,» tiah a ti.\nMat 13:1-23; Luk 8:4-15\n1 Jesu in tili kapah thuzirh a thăwksal. Cule a hnenih a ra suakkhawm mi minung an tam tuk ruangah, Jesu cu lăwng sungah a lut ih a to. Lăwng cu ti parah a um ih, mipi zaten tili lam hawihin lei parah an um. 2 Cun tahṭhimnakpawl hmangin thil tampi a zirh hai ih, a zirhnak ah cun an hnenah, 3 «Ngai hnik uh! Zoh hnik uh, thlaici vawrhtu cu thlaici vawrh dingin a fehsuak. 4 Cule hitin thil a cang, thlaici a vawrh tikah, a hrekkhat cu lamzin kap tluanah an tla ih, van ih vâtepawl an ra ih an cuk thluh. 5 A hrekkhat cu lung tampi umnak hmun lei sedâp ah an tla ih, lei a sah lo ruangah thlaici cu an keuh lohli. 6 Asinan ni a hung săt tikah thlai ṭopawl cu ni sa in a em hai ih, hrâm an neih lo ruangah an ro ṭheh. 7 Cule thlaici hrekkhat cu hlingrûl lakah an tla ih, hlingrûl an ṭhan tikah thlai kung cu a zâp ih rah a suah lo. 8 Cun thlaici dang cu leiram ṭha ah a tla. A ṭhang ih, a karh, cule rah a suah; a hrekkhat cu alet 30, a hrekkhat cu alet 60, a hrekkhat cu alet 100 tiangin rah an suah,» tiah a sim.\n9 Cule anih in an hnenah, «Theihnak hna a neitu cun thei seh!» tiah a ti.\n10 Cun Jesu amah lawng a um laiah, a kiangih umpawl le a dungthluntu hleihnih pawl in a tahṭhimnak thupawl cu an sut. 11 Cule anih in an hnenah, «Pathian uknak thu thawn pehparawin thuthuppawl theih theinak Pathian in a lo pe zo. Asinan leng lam mipawl hrangah cun thil ziangkim tahṭhimnak in a tāng lai a si.\n12 ‹A hmuh cu an hmu ding nân, theihthiamnak thawn an hmu lo ding,\nHna cun an thei ding nân, theihthiamnak thawn an thei lo ding;\nCuloasile an thinlung an thleng ding ih,\nAn sualpawl ka ngaidam hai pang ding,›\nti mi vekih cang dingin tahṭhimnak in ka sim a si,» tiah a ti.\n13 Cule anih in an hnenah, «Hi tahṭhimnak thu hi nan theithiam lo maw si? Hiti cun ziangtin saw tahṭhimnak hmuahhmuah cu nan theihthiam thei ding? 14 Thlaici vawrhtu in kamsuakthu a vawrh. 15 Hipawl cu lamzin kap tluanih vawrh mi kamsuakthu an si. Hna ih an theih tikah, Setan a ra lohli ih, an thinlung sungih vawrh mi kamsuakthu cu a laksak. 16 Cuvekin hipawl cu lei sedâp lungto tamnak hmun ih vawrh mi an si. Kamsuakthu an theih veten lungawi zetin an cohlang. 17 Asinan anmah ah hram an neih lo ruangah, cān rei lo te sung lawng an daih. Kamsuakthu ruangih harsatnak le tiduhdahnak a um tikah an tlu lohli. 18 Hipawl cu hlingrûl lakih vawrh mi an si. Annih cu kamsuakthu ngaithlatu an si. 19 Asinan tulai khawvel nuntukhawsaknak thu ih dawnharnak, lennak ih bumnak le tisa câkhiarnak ra lut mi thilpawl in, kamsuakthu cu an zâp ruangah rah nei lo ah a cang. 20 Hipawl cu leiram ṭhatnak ih vawrh mi an si. Annih cun kamsuakthu an ngaithla, an cohlang ih rah an rah. A hrekkhat cu alet 30, a hrekkhat cu alet 60, a hrekkhat cu alet 100 rah an suah,» tiah a ti.\nMat 5:14-16; Luk 8:16-18; 11:33-36\n21 Cule anih in an hnenah, «Meito cu kho hnuaiah simaw, ihkhun hnuaiah simaw ret dingin ken a si dah maw? Meitoṭhuam parih ret ṭheu a si lo maw? 22 Ziangahtile phuanlăng lo dingih thuh mi zianghman a um lo; Lang leh lo dingih thuh mi khal zianghman a um lo. 23 Zokhal theihnak hna a neih asile, thei seh,» tiah a ti.\n24 Cun anih in an hnenah, «Nan hna ih nan theih mi thu kha va fimkhur uh. Mi nan tahnak khan tah nan si ve ding. Cule a theitu nannih cu tamsinih pek nan si ding. 25 Ziangahtile zokhal a neitu cu pek a si ding, cule zokhal a nei lo tu cu a neihsŭn hman laksak a si ding,» tiah a ti hai.\nA Ṭhang Mi Thlaici Tahṭhimnak\n26 Cule anih in, «Pathian uknak cu mi pakhat in lei ah thlaici a vawrh ih, 27 amah cu zan ah it in le sun ah thoin a um. Thlaici cu amah ten a keuh ih a ṭhang, ziangtin cuvekin a cang ti khal a thei lo. 28 Ziangahtile leilung in amah te rah a suah. A hmaisabikah hnah no a suah, cule a vui, cuihhnu ah fáng a hun nei. 29 A fáng a cût tikah, thlairawl khawm cān a cût thlang ruangah, thlairawl khawmnak favah thawi a khawm lohlitu vek a si,» tiah a ti.\n30 Cun anih in, «Pathian uknak cu ziang thawn kan khaikhin pei? Asilole khaikhinnak dingah ziang tahṭhimnak so kan lo sim pei? 31 Leilung ih na vawrh mi anṭam ci vek a si. Cumi cu leilung ih na vawrh mi thlaici hmuahhmuah lakih a fatebik mi a si. 32 Na vawrh hnuah a ṭo ih a ṭhang. Thlai dang hmuahhmuah hnakin a tumsawn. Hngeṭêk tumpi pi a nei ih, cuih zârhnemah tlun zuang vâtepawl tla an riak thei,» tiah a ti.\n33 An theihthiam ding tawkten hivek tahṭhimnakpawl hmangin Jesu in an hnenah kamsuakthu a sim. 34 Tahṭhimnak tel loin mipi hnenah thu zianghman a sim lo. Anmah te lawng an um tikah, thil ziangkim a dungthluntupawl hnenah a simfiang.\nThlisia le Tisuar in Jesu-ih Thu an Lung\n35 Cuih ni thotho khua a thim tikah, an hnenah, «Tili khat lam ralah feh uhsi,» tiah a ti hai. 36 Mipi an tlunter hnuah, zianghman tuah nawn loin, Jesu cu lăwng in an fehpi lohli. Cu tawkah lăwng fate dangpawl khal an um ve. 37 Cule thlipi nasazetin a hrang ciamco ih, tisuar cun lăwng sungah ti a thehlut ruangah lăwng cu ti in a khat. 38 Jesu cu lăwng mei lamah lukham khamin a itthat. An va ṭhang ih, «Zirhtupa, kan pilhlo thluh ding, pawi na ti lo maw?» tiah an ti.\n39 Cun Jesu cu a hung tho ih, thli cu a kawk, cule tipi hnenah cun, «Daiten um, dai aw!» tiah a ti. Cule thlipi cu a reh ih, a dai khepkhep.\n40 Cule anih in a dungthluntupawl hnenah, «Ziangah so hi tluk lawmmamih nan ṭih? Ziangtin saw zumnak nan va nei lo ve?» tiah a ti hai.\n41 Cule an ṭih tuk lawmmam ih, pakhat le pakhat, «Hi pa hi ziang vek minung a si pei, thlipi le tipi hman in a thu an lun hi!» tiah an tiaw.\nKhawse Bawrhhlawh Nei Damternak\n1 Cun tili ralkhat lam Gadara ram an va thleng. 2 Cule lăwng sung ihsin Jesu a suah tikah, thlarau bawrhhlawh ih pawlh mi pa pakhat thlān hmun ihsin a ra suak lohli ih, Jesu a ra táwng. 3 Cu pa cu thlān ih cêng a si ih, zohman in an ṭembĕt thei lo, cikcin thaw hmanin. 4 Vei tampi ke hrennak le thir cikcin in an hreng ṭheu. Asinan cikcin cu a catter ih, ke hrennakpawl khal a băuh ṭheh. Zohman in ngawingam ko an tuah thei lo. 5 A sun a zanin aukio le lungto ih âtaw in tlangpawl le thlānpawl ah a um.\n6 Hlaral ihsin Jesu a hmuh tikah, a va tlân ih a hmaiah a băwkkhup. 7 Cule ring zetin a au ih, «Cungnungbik Pathian Fapa, Jesu, nang le kei hi ziang pehtlaihawknak so kan neih? In hrem lo dingin, Pathian hmin in ka lo dil a si,» tiah a ti.\n8 Ziangahtile Jesu in a hnenah, «Nang thlarau bawrhhlawh, hi paih sung ihsin suak aw!» tiah a rak ti zo ruangah a si.\n9 Cun Jesu in, «Na hmin zo a si?» tiah a sut.\nCu pa cun, «Ka hmin cu Lizon a si, ziangahtile mi tampi kan si,» tiah a sawn. 10 Cule khawse bawrhhlawhpawl kha cuih ram ihsin dawisuak lo dingin cu pa cun nasazetin Jesu a dil.\n11 Cu laifangah cutawk kiang tlang parah văwk rual tampi rawl an ei rero. 12 Cule khawsiapawl hmuahhmuah in Jesu hnenah, «An sungih lut dingin văwk rual hnenah in kuat hram aw,» tiah an dil. 13 Jesu in a sĕn lohli hai. Cule thlarau bawrhhlawhpawl cu cu paih sung ihsin an suak ih, văwk rual sungah an lut. Cuih văwk rual cu khamhrâp ihsin an tlânthla ih, tili sungah an pilhlo ṭheh, an zaten 2000 hrawng an si.\n14 Văwk kiltupawl cu an tlân ih, cuih thuhla cu khawpi ah le khawte ah an thăn ciamco. Cule thil cang mi zoh dingah mipi an va feh. 15 Cun Jesu hnen an va thleng ih, khawse pawlh dah mi lizon neitupa cu lungfim le hnipuan hruh ih a to an va hmu, cule an ṭih. 16 Cun khawse pawlh mi pa parih thil thleng mi a hmutupawl in cuih thu cu an thăn ih, văwk rual thuhla khal an thăn cih. 17 Cule mipi in Jesu cu an ram suahsan dingin an dil.\n18 Cule lăwng sungih Jesu a luh tikah, khawse pawlh dah mi pa cun a hnenih um dingin a dil. 19 Asinan Jesu in a siang lo, a hnenah, «Na sungte hnen le na rualpipawl hnenah va feh awla, Bawipa in na hrangah ziangtluk thil ropi a lo tuahsak ti le ziang tlukin na parah lainatnak a nei ti kha va sim hai sawn aw,» tiah Jesu in a ti riangri. 20 Cule cu pa cu a feh ih, Jesu in a hrangih a tuahsak mi thil hmuahhmuah cu aDekapolis ram ah a phuang. Cule mi hmuahhmuah an mang a bang.\n5:20a Dekapolis: Khawpi pahra dĭnkhawm mi a si.\nMat 9:18-26; Luk 8:41-56\n21 Jesu cu tili khat lam ralah lăwng in a fehsal, tili kapih a umnak ah mi tampi in an ra pankhawm. 22 Ngai hnik, sinakok uktupawl lakih pakhat Jairas ti mi pa cu a ra ih, Jesu a hmuh tikah, a ke hramah a tlu. 23 Jairas cun nasazetin zangfah a dil, «Ka fanute a thi zik thlang. A dam ih a nun theinak dingah ra hramhram aw, cule a parah na kut ra suang aw,» tiah a ti.\n24 Cule Jesu cu Jairas hnenah a feh. Mipi in Jesu cu an thlun ih an êng phah rero. 25 Cu tawkah kum hleihnih sung thiputnat tuar nunau pakhat a rak um. 26 A neih mi thil hmuahhmuah cem ko in sibawi tampi hnenah a tuamhlawmaw rero zo nân, ṭhat lam pan loin a bese deuhdeuh sawn. 27 Cu nu cun Jesu thuhla a theih tikah, mipi lakin Jesu dung ihsin a ra ih a sinfen a thâm. 28 Ziangahtile a thinlungten, «A hnipuan ka thamngah asile, ka dam ding,» tiah a ruat.\n29 Cule a thiput cu a reh lohli ih, cuih zăwnzaihnak ihsin a dam zo ti khal a taksa in a thei cih. 30 Cule Jesu in a sung ihsin huham a suak ti a thei lohli, mipi lam a hawikûal ih, «Zo in ka hnipuan a thâm?» tiah a ti.\n31 Cule a dungthluntupawl in a hnenah, «Mipi hi zât in an lo năwr rero zia cu na hmu ko ih, ziangtin, ‹Zo in so i thâm?› na ti,» tiah an ti.\n32 Cule Jesu cun a thâmtunu hmuh tumin a kiangkap a zoh vivo. 33 Nunaunu cu ṭih cing le khūr cing ten a parah ziang a tuahsak ti theiin a ra ih, Jesu hmaiah băwkkhupin a thuhla diktak cu a sim ṭheh. 34 Cule Jesu in a hnenah, «Ka fanu, na zumnak in a lo damter zo. Hnangamten va feh awla, na zăwnzaihnak cu dam lan ta seh,» tiah a ti.\n35 Cutiih Jesu a ṭawng rero laiah, sinakok uktupaih inn ihsin mi hrekkhat an ra ih, «Na fanu a thi zo. Ziangahso Zirhtupa cu na tibuai duh nawn rero?» tiah sinakok uktupa cu an ra ti.\n36 Jesu in an ṭawng mi ṭawngkam a theih veten, sinakok uktu hnenah, «Phâng hrimhrim hlah, a zum lawng zum men aw,» tiah a ti.\n37 Cule Jesu in Peter, James le James-ih naupa John siarlo mi dangih thlun a siang lo. 38 Cun sinakok uktupaih inn a va thleng ih, hnăwkbuai culci le mi ṭap le râk rero ih an um kha a hmu. 39 Inn sungah a vung lut ih, an hnenah, «Ziangah so hnăwkbuai culci le ṭap ih nan um? Hi nauhaknute hi a thi lopi, a itthat sawn a si,» tiah a ti.\n40 Cule an rak hnihsan. Asinan an zaten lengih a suahter hnuah, nauhaknuih nu le pa le a hruai mipawl thawn nauhaknu an retnak hmun lamah cun an lut. 41 Nauhaknuih kut cu a kai ih, «Talitha Kumi,» tiah a ti. A tican cu, «Nute, tho aw ka lo ti,» tinak a si.\n42 Nauhaknu cu a tho lohli ih a feh, ziangahtile cu nu cu kum hleihnih mi a si. Cule nasazetin an mang a bang. 43 Cun Jesu in cuih thu cu zohman theihter lo dingin khoh zetin thu a pe hai ih, a ei ding rawl pe dingin a fial hai.\nMat 13:54-58; Luk 4:16-30\n1 Cuih hmun ihsin Jesu cu a păwksuak ih amai khua a thleng, cule a dungthluntupawl in an thlun. 2 Sabbath ni a thlen tikah, sinakok ah thuzirh a thăwk. A thuzirh theitu lakih mi tampi cu an khawruah a har zet. «Hi pa hin hivek thilpawl hi khuitawkin a ngah a si pei? A hnenih pek mi fimnak hi ziang vek fimnak so a si? A huham ih a tuah mi mangbangzapawl hi ziang vek so maw an si! 3 Amah cu Mary fapa, lettama, James le Joses le Judas le Simon tepawlih u kha a si lo sawm? A naunulepawl tla hitawk kan hnenah an um a si lo maw?» tiah an ti. Cule amah ah an bah.\n4 Asinan Jesu in an hnenah, «Profet cu amai khawmi, a sungkhat le amai innsang siarlo cun an upat a si,» tiah a ti. 5 Cule cu tawkah midamlo málte parah kut suang ih a damter mi siarlo, huham ih tuah mi thil a tuah thei lo. 6 An zumlonak ruangah a mang a bang. Cule a kiangkap khuapawl a tlawng ih, thu a zirh vivo.\nMat 10:5-42; Luk 9:1-6\n7 Cule hleihnih pawl cu a hnenah a ko hai ih, pahnih pahnih in thlah a thăwk, cule thlarau bawrhhlawhpawl neh theinak thuneihnak an hnenah a pe. 8 An khualtlawnnak ah kianghrăwl siarlo, zianghman keng lo dingin, khualtlawnnak zâl siseh, sang siseh, taiṭawn paisa bawm sungah paisa siseh keng lo dingin, 9 asinan kedam cu bŭn in, kâwrfual lawngte thuah hnih hruh lo dingin thu a pe. 10 Cule anih in an hnenah, «Inn nan va luhnak hmun pauhpauh ah, cuih hmun nan suahsan hlanlo cu tawkah câm ringring uh. 11 Cule thlen inn lo ăwn lo tu le nan thu ngaithla lo tu pauhpauh, an khua suahsan uhla nan ke hnuaiih leivut kha anmah dokalhnak theihternak ah thingthla ta uh. Thungaiin ka lo sim, thuṭhennak ni ah cun cuih khua hnakin Sodom le Gomorrah cu an tuar a dêmsawn ding,» tiah a ti.\n12 Cule dungthluntupawl cu an fehsuak ih, mi an lung thleng dingin thu an sim. 13 Khawsia tampi an dawisuak ih, mina tampi hriak an thih ih an damter.\n14 Jesu hmin a thăn tuk ruangah, Siangpahrang aHerod in a thuhla a thei ve. Cule, «Baptisma petu John kha mithi lak ihsin a thawhsal ruangah huham ih tuah mi thilpawl amah ah an lang a si hi,» tiah a ti.\n6:14a Herod: Nauhakpawl thattu Herod-ih fapa Herod Antipas a si.\n15 Mi dangpawl in, «Elijah a si,» an ti.\nCule a dangpawl cun, «Profet a si, asilole profetpawl lakih pakhat khat a bang,» tiah an ti.\n16 Asinan Herod in cuih thu a theih ve tikah, «A lu ka tanter mi John a si tengteng ding. Mithi lak ihsin a thosal a si hi!» tiah a ti. 17 Ziangahtile cuih cān ah Herod in a unaupa aFilip-ih nupi Herodias cu nupi ah a ṭhit. bHerodias ruangah Herod in John kai dingin mi a thlah ih, John cu thawng an thlak ih, thir cikcin in an ṭem. 18 Cutiih a tuahnak săn cu, John in Herod hnenah, «Na nau nupi na ṭhit cu Dān in a siang lo,» a rak ti dah zo ruangah a si. 19 Curuangah Herodias in John cu a mit a kem ih, thah a duh, asinan a that thei lo. 20 Ziangahtile John cu midingfel le mithianghlim a si ti Herod in a theih ruangah a ṭih ih a hum. John-ih thusim a theih tikah, thil tampi a tuah ṭheu. John-ih thusim cu lungawi zetin a rak ngai.\n6:17a Filip: Nauhakpawl thattu Herod-ih fapa Herod Filip I a si.\n6:17b Herodias: Nauhakpawl thattu Herod-ih tunu a si.\n21 Herod-ih suahcam a hung kim tikah, a mizahumpawl, a ralbawipawl le Galili pengih mithupibik upapawl cu zanriah ei puai a tuahsak ih, Herodias hrangah tikcu remcâng a si. 22 Cule Herodias-ih fanu cu a rung lut ih an hmaiah cun a lâm, cule Herod le rawl ei dingih a hnenih totupawl cu an lung a hmui tuk lawmmam, siangpahrang in falanute hnenah cun, «Na duh mi pauhpauh i dil awla, ka lo pe ding,» tiah a ti. 23 Cun a hnenah, «Ziang khal i dil mi cu ka lo pe ding, ka lalram a hrek tiang khal ka lo pe ding,» tiah sesămin thu a kam.\n24 Cule cu nu cu a feh ih a nu hnenah, «Ziang ka dil pei?» tiah a sut.\nA nu in, «Baptisma petu John-ih lu dil aw!» tiah a rak ti.\n25 Hmakhatteah zamrang zetin siangpahrang umnak ah a lut ih, «Baptisma petu John-ih lu kha khēng in i pe lohli awla ka duh,» tiah a dil.\n26 Cumi cun siangpahrang a riah a siatter zet. Asinan sesămin thu a kam zo ruangah le a rawl hilpipawl ruangah a dil mi cu el a duh lo. 27 Cuveten siangpahrang cun mi thattu a thlah ih, John-ih lu rak keng dingin thu a pe. Cule cu pa cun thawnginn ah a va feh ih, John-ih lu cu a tan. 28 Cule a lu cu khēng in a rak keng ih, falanute cu a pe. Falanu cun a nu a pesin. 29 John-ih dungthluntupawl in cuih thu an theih tikah an ra ih, a ruak cu an la, cule thlān ah an phum.\nMat 14:13-21; Luk 9:10-17; Joh 6:1-14\n30 Cun apostolpawl cu Jesu hnenah an panawkhawm ih, an tuah mi hmuahhmuah le an zirh mi hmuahhmuah cu an sim. 31 Cule anih in an hnenah, «Nanmah vial keimah thaw lăwng in ramṭhing ah feh uhsi la, málte sung tal cawl ta uhsi,» tiah a ti. Ziangahtile mi tampi ra na le kir na an um ruangah rawl einak cān hman an nei lo. 32 Cule mi zohman umlonak ramṭhing lamah lăwng in anmah lawng an feh.\n33 Cule mipi in an pawhsuak lai an hmu ih, mi tampi in amah a si ti an theithiam. Curuangah khaw kip ihsin ke in an ra tlân. Jesu le a dungthluntupawl an cawlhnak ding hmun cu an thlen khelh ih, amah an ra pankhawm. 34 Lăwng sung ihsin Jesu a suah tikah, mipi a hmu. Cule cupawl cu khāltu nei lo tuu rual vek an si ruangah a lainat hai ih, thu tampi zirh a thăwk. 35 Khua a hung sim tikah, a dungthluntupawl cu Jesu hnenah an ra ih, «Hi hmun hi ramṭhing a si, khua khal a sîm zo. 36 Mipi cu rawl ei ding zianghman an neih lo ruangah, kiangkap khuapawl ah ei ding rawl an leingah theinak dingah thlah hai aw,» tiah an ti.\n37 Asinan anih in a sawn hai ih an hnenah, «Nanmah in an ei ding rawl pe uh,» tiah a ti.\nCule annih in a hnenah, «Dinari 200 man sang kan lei ding ih, an ei dingah kan pe ding maw?» tiah an ti.\n38 Cule anih in an hnenah, «Sang hlawm ziang zat so nan neih? Feh uhla, va zoh hnik uh,» tiah a ti.\nCule an theihsuah tikah, «Sang hlawm nga le nga pahnih kan nei,» tiah an ti.\n39 Cun a dungthluntupawl hnenah mipi an zaten hramhring parah a bur a bur ih toter dingin thu a pe. 40 Cule mipi cu 100 bur, 50 bur tiin an to. 41 Cule sang hlawm nga le nga pahnih cu a la ih, van lam hawiin, lungawi thu a sim. Cun sang cu a phel ih, mipi hmaiih hung dingin dungthluntupawl a pek; nga pahnih khal cu an zaten a zem. 42 Cule an zaten an ei ih an khawp zet. 43 Sang nepnawi le nga nepnawi pawl cu an sar ih, kho hleihnih a khat. 44 Sang eitu cu patling 5000 hrawng an si.\nJesu Ti parah a Feh\nMat 14:22-33; Joh 6:16-21\n45 Jesu in mipi a tlunter laiah a hlanah tili khat lam ral Bethsaida khua ah rak feh sung dingin a dungthluntupawl cu lăwng sungah a lutter lohli. 46 Cule mipi a thlah hai hnuah, tlang parah thlacam dingin a feh.\n47 Khua a thim tikah, lăwng cu tili laitakah a um ih, Jesu cu amah te lăwng in khawmual ah a um lai. 48 Anmah lamih thli a hran ruangah, a dungthluntupawl in harsa zetin lăwng an hlau buai ciamco kha a hei hmu. Zan sentari kil a ṭum litnak ah, Jesu cu ti parin anmah lam panin a feh ih, a hei lan zikte hai. 49 Cule ti parih a feh kha an hmuh tikah, thla ah an ruat ih an au ciamco. 50 Ziangahtile an zaten an hei hmu ih, an ṭih tuk. Asinan anih in hmakhatteah an hnenah, «Hnangamten um uh! Keimah sokhaw ka si, ṭih hlah uh,» tiah a ti hai. 51 Cun an hnenah lăwng parah cun a hung kai ih, thlipi cu a reh. Cumi cun an khawruah a harter ngaingai ih, an mang a bang nasatuk. 52 An lung a ruh ruangah sang thuhla khal kha an theithiam lo.\n53 Tili an tanngah tikah, Genesareth ram an va thleng ih, tili kapah an lăwng an hreng. 54 Cule lăwng sung ihsin an suah tikah, mipi in Jesu cu an theithiam lohli. 55 Cule cuih ram kiangkappawl hmuahhmuah ah an tlân ih, Jesu a um ti an theihnak hmun pauh ah, minapawl cu an ihnak thawn an run zâwn. 56 Khawte ah siseh, khawpi ah siseh, ló ah siseh, Jesu a luhnak kip ah minapawl cu dawrhmun ah an rak thlenpi ih, a sinfen zimte tal thâmter siang dingin an dil ciamco. Amah a thâmtu hmuahhmuah cu an dam ngaingai.\nA Thiang le Thiang Lo\n1 Cule Farasipawl le Dānzirhtu hrekkhat cu, Jerusalem ihsin a hnenah an ra ih, Jesu cu an kulh vialvial. 2 Kut bawrhbang piin a dungthluntu hrekkhat rawl an ei kha an hmu, a umzia cu an kut ṭhaten an khawlh lo tinak a si. Curuangah Farasipawl cun an mawhthluk. 3 Ziangahtile Farasipawl le Jew-pawl zaten an upapawlih dān le dūn cu kaihngetin an kut an khawlhfai lo asile, rawl an ei lo. 4 Dawr ihsin an ra tlun tikah, ṭhateih an hnimpilawk ta lo ah cun rawl an ei lo. Cu lo a dang thil tampi thlun dingih an pawm mi dān le dūn a um. Cupawl tla cu: no, bel, darbel le ihphah pawl ṭhatei khawlhdān tla an si.\n5 Cun Farasipawl le Dānzirhtupawl in Jesu cu, «Ziangruangah na dungthluntupawl in rawl an ei tikah, kan pupápawlih dān le dūn vekin an kut an khawlh lo?» tiah an sut.\n6 Jesu in a sawn hai ih an hnenah, «Nannih midepdepawl, profet Isaiah in nan thuhla a phuan tikah a phuang dik a si. Hitin a ngan,\n‹Hi minungpawl cun an hmur in in upat,\nAsinan an thinlung cu ka hnen ihsin a hla zet.\n7 In biaknak cu a lak men a si,\nAn thurin zirh mipawl khal minung ih thupek men an si,›\n8 Ziangahtile Pathian thupek cu nan tân ih, milai dān le dūn sawn, bel le no khawlhdān cu nan thlun ih, cuvek a dang thil tampi khal nan tuah,» tiah a ti.\n9 Anih in an hnenah, «Nan zirhawksin vivo mi nanmai dān le dūn thlun dingah, Pathian thupek cu nan hnáwng. Cutiih nan tuah tikah, thil tiṭha ah nan ruataw. 10 Ziangahtile Mosi in, ‹Na nu le na pa upat aw,› a ti. Cun, ‹A nu le a pa do ih, ṭawng sia a ṭawngtu cu thah tengteng ding a si,› tiah a ti.\n11 Asinan nannih cun, ‹Mi pakhat in a pa hnenah simaw, a nu hnenah simaw, nan hlawkpi ding mi ka paisa hi Korban a si, cumi cu Pathian hnenih thilpek a si, a ti ding,› tiah nan ti. 12 Cule cu pa cu a nu simaw, a pa simaw hrangah ziang tuah hman nan siang nawn lo. 13 Nan rohawksin vivo mi nan dān le dūn hmangin, Pathian kamsuakthu cu zianghmanlo ah nan canter. Cule cuvekin thil tampi nan tuah,» tiah a ti.\n14 Jesu in mipi cu a hnenah a ko hai ih an hnenah, «Nan zaten i ngai hnik uhla, theithiam uh. 15 Leng lam ihsin sung lamih a lut mi thilpawl in minung hi a bawrhbangter thei lo; cuhnakin a sung lam ihsin a ra suak mi thilpawl in a bawrhbangter sawn a si. 16 Zokhal theihnak hna a neih asile, thei seh!» tiah a ti.\n17 Mipi hnen ihsin inn sungah a lut ih, a dungthluntupawl in cuih tahṭhimnak thu cu an ra sut. 18 Cule anih in an hnenah, «Ziangtin saw nannih khalih nan theihthiam lo? Leng lam ihsin ziang thil khal milai sungah lut sehla, a bawrhbangter thei lo ti nan thei lo maw? 19 Ziangahtile rawl cu a thinlung sungah a lut lo ih, a pum sungah a lut sawn, cutin dailennak hmun ah hlăwnsuah a si. Curuangah rawl hmuahhmuah hi a thiang a si,» tiah a ti.\n20 Cule anih in, «Milai sung ihsin a suak mi in milai a bawrhbangter. 21 Ziangahtile hi thilpawl cu milai thinlung sung ihsin a suak mi an si, ruahnak ṭha lo, uiretnak, nunau-mipa sualnak, laithahnak, 22 rûkrûknak, duhhamnak, sualralnak, mi bumnak, fihnungza hursualtuahnak, iksiknak, ṭawngkam ṭhalo hmangih mi thangsiatnak, hngalnak le atthlak zetih umnak tla. 23 Hi thil ṭhalo hmuahhmuah hi milai sung ihsin an suak ih, mi a bawrhbangter,» tiah a ti.\nSiria Fonisianu in a Zum\n24 Jesu cu cutawk ihsin a păwk ih, Ṭaiar ram le Sidon ram lamah a feh. Inn pakhat ah a lut ih, zohman in an theih ding a duh lo, asinan a thupaw thei cuang lo. 25 Nupinu pakhat a fanute thlarau bawrhhlawh nei mi nu in Jesu a um ti hna in a theih ruangah a ra ih, Jesu ke hramah a băwkkhup. 26 Cu nu cu Grik miphun a si, a nu in Siria Fonisia ram ih a hrin mi a si. Cu nu cun a fanu sungih khawsia dawisuahsak dingin a dil.\n27 Asinan Jesu in a hnenah, «Falepawl in khawp ko ei hmaisa hai seh, ziangahtile falepawlih sang laksak tahratih, uicopawl hnenih hlăwn cu a ṭha lo,» tiah a ti.\n28 Cule cu nu cun a sawn ih a hnenah, «A si ko, Bawipa, asinan cabuai hnuaiih uicopawl khal in falepawlih rawl ṭilfuan cu an ei ve a si kha,» tiah a ti.\n29 Cun Jesu in a hnenah, «Hitiih na ṭawng ruangah, va tlung aw, na fanu sung ihsin khawsia cu a suakhlo zo,» tiah a ti.\n30 Cule cu nu cu a inn a va thlen tikah, a fanu kha ihkhun parah a rak it ih, khawsia in a suahsan zo ti kha a hmu.\nHnaset le Ṭawng Ṭhiṭha Thei Lo Damternak\n31 Jesu in Ṭaiar ram le Sidon ram cu a suahsansal ih, aDekapolis ram laifang fehtlăngin Galili Tili a va thleng. 32 Cun hnaset le ṭawng ṭhiṭha thei lo pa pakhat a hnenah an run hruai ih, a parih kut suang dingin an dil. 33 Cule cu pa cu Jesu in mipi lak ihsin hmun dang ah a hruai ih, cu paih hnakua sungah a kutzung hnih a hrawlh ih, a cil a phui, cule a lei a thamsak. 34 Cun van lam a hun zoh ih, a hrûm. Cu pa hnenah, «Efata,» tiah a ti. A tican cu, «Vang thlang seh,» tinak a si.\n7:31a Dekapolis: Khawpi pahra dinkhawm mi a si.\n35 Cuveten a hna cu a vâng ih, a lei tal dawntu a pawih, cule fiang zetin a ṭawngsuak. 36 Cun zohman sim lo dingin thu a pe hai. Asinan a kham tam pauh le an phuang tam sinsin. 37 A thil tuah mi cun mipi an khawruah a harter ngaingai. Cule, «Thil ziangkim hi ṭha tukin a tuah. Hnasetpawl an hna a vângter ih, ṭawng thei lo pawl ṭawng thei ko a tuah,» tiah an ti.\nMi 4000 Rawldonak\n1 Cuih cān ah mipi an tam zet ih, ei ding zianghman an neih lo ruangah, Jesu in a dungthluntupawl cu a hnenah a ko hai ih an hnenah, 2 «Mipi parah lainatnak ka nei a si, ziangruangahtile ka hnenah ni thum an um zo ih, ei ding zianghman an nei lo. 3 Zianghman ei lo ih an inn ih ka tlunter hai asile, lamlak ah an va ṭāmsāwl ding; ziangahtile mi hrekkhat cu hmun hlapi ihsin an ra,» tiah a ti.\n4 Cule a dungthluntupawl cun a hnenah, «Ziangtin saw ramṭhing ah zo in milai hi zat daih khuiah rawl a hawl thei ding?» tiah an sawn.\n5 Jesu in an hnenah, «Sang hlawm ziang zat nan nei?» tin a sut hai.\nCule annih in, «Hlawm sarih,» tiah an ti.\n6 Cule mipi cu lei parih to dingin thu a pe. Cun sang hlawm sarih cu a la ih, lungawi thu a sim, a phel ih, mipi hmaiih hung vivo dingin a dungthluntupawl a pe. Cule annih in mipi hmaiah an hung vivo. 7 Nga fate te khal málte an nei. Lungawi thu a sim hnuah, zem vivo dingin thu a pe hai. 8 Cule an ei ih an khawp zet, an hlah mi nepnawi khopi sarih khat an sar. 9 A eitu patling hlirah 4000 hrawng an si. Cule annih cu a tlunter hai. 10 Cule hmakhatteah dungthluntupawl thawn lăwng sungah an lut ih, Dalmanutha ram ah an feh.\nFarasipawl in Hminsinnak an Hawl\n11 Cun Farasipawl an ra ih, Jesu thu-el an thăwk. Amah hniksaknak ding hrangah, van ah hminsinnak langter dingin an duh. 12 Jesu cu nasazetin a lung sungin a hrûm ih, «Ziangah so tuih san minungpawl in hminsinnak nan duh lawmmam? Thungaiin ka lo sim, tuih san mi hnenah Pathian in hminsinnak a pe hrimhrim lo ding,» tiah a ti. 13 Cule anmah cu tân tain lăwng sungah a lut ih, tili khat lam ralah a feh.\nFarasipawl le Herod Thilnu\n14 Dungthluntupawl in sang ken an hngilh ih, lăwng sungah sang hlawm khat lawng an nei. 15 Cun Jesu in, «Farasipawlih thilnu le Herod-ih milaipawlih thilnu kha va fimkhur uh,» tiah thu a cah hai.\n16 Cule annih in, «Sang kan neih lo ruangah a si hi, hitiih in ti,» tiah pakhat le pakhat an tiaw rero.\n17 Jesu in an ṭawng mi a theih tikah, an hnenah, «Sang zianghman kan neih lo ruangah a si hi tiah ziangahso nan relkhawm rero? Ziangahso theifiang lo le theithiam lo ih nan um? Nan thinlung a ruh hrih lai maw? 18 Mit nei na cingin, ziangahso nan hmuh lo? Hna nei na cingin, ziangahso nan theih lo? Cule ziangahso nan man nawn lo? 19 Minung 5000 hrangih sang hlawm nga ka phel laiah khan, an hlah mi a nepnawi kho ziang zat khat nan sar?» tiah a sut hai. Cule annih in, «Kho hleihnih,» tiah an ti.\n20 Cule Jesu in, «Mi 4000 hrangih sang hlawm sarih ka phel laiah kha teh, an hlah mi a nepnawi khopi ziang zat khat so nan sar?» tiah a ti.\nCule annih in, «Khopi sarih,» tiah an ti.\n21 Cule an hnenah, «Ziangtin saw theithiam loin nan um hrih lai?» tiah a ti.\nBethsaida ih Mitcawpa Damternak\n22 Cun Jesu cu Bethsaida khua ah a feh ih, a hnenah mitcawpa pakhat an rak hruai, cule thâm dingin Jesu an dil. 23 Anih in mitcawpaih kut cu a kai ih, khaw lengah a hruai. A mit ah cil a phui ih, a parah a kut a suang. Cule, «Ziang tal na hmu maw?» tiah a sut.\n24 Mitcawpa cu van a tau ih, «Minung ka hmu, asinan thingkung feh rero vek an si,» tiah a ti.\n25 Jesu in cu paih mit ah a kut a suangsal ih, khua hmu dingin a tuah. A mit cu a vângter ih ziangkim fiang zetin a hmu. 26 Cun Jesu in a inn ah a tlunter ih, «Khaw sungah va lutin, khaw sung mi zohman sim hlah,» tiah a ti.\nJesu Khrih a Si ti Phuannak\nMat 16:13-20; Luk 9:18-20\n27 Jesu le a dungthluntupawl cu cuih hmun suahsanin, Sisaria Filipi khawpi kiangkapih khawtepawl an tlâwng. Lamlak ah Jesu in a dungthluntupawl hnenah, «Mi in kei hi zo in ti so?» tin a sut hai.\n28 Annih in, «Mi hrekkhat in baptisma petu John a si an lo ti; mi hrek in Elijah an lo ti; a dangpawl in profet pakhat khat a si an lo ti,» tiah an let.\n29 Jesu in an hnenah, «Nannih in teh zo in ti?» tiah a sut hai.\nPeter in a sawn ih a hnenah, «Nangmah cu Khrih na si,» tiah a ti.\n30 Cutikah Jesu in khoh zetin, «Ka thuhla hi zohman sim hlah uh,» tiah thu a tiam hai.\nMat 16:21-23; Luk 9:21-22\n31 Cule anih in an hnenah, Minung Fapa in thil tampi a tuar ding, miupapawl le puithiam sângpawl le Dānzirhtupawl in an hnáwng ding ih, an that ding, cule ni thum hnuah a thosal ding ti zirh a thăwk. 32 Cuih ṭawngkam cu langhnganin a sim lawlaw hai. Cule Peter in a dang deuhah Jesu cu a hruai ih, kawk a thăwk.\n33 Heraw tahratin Jesu cun a dungthluntupawl cu a zoh ih, Peter cu a kawk, «Setan, ka dungah feh aw! Ziangahtile nang cun Pathian thilpawl na ngaihsak lo ih, minung thilpawl na ngaihsak sawn a si,» tiah a ti.\n34 Jesu in mipi le a dungthluntupawl a hnenah a kokhawm ih, «Keimah i thlun a duhtu pauhpauh cun amah le amah êlawin, amai khraws lain i thlun seh. 35 Ziangahtile zokhal a nunnak humhim a duhtu cun a nunnak a hloh ding. Asinan zokhal keimai ruang le thuthangṭha ruangih a nunnak a hlohtu cun a nunnak a humhimngah ding. 36 Ziangahtile mi pakhat in leitlun pumpi hi neiin amai nunnak hloh hnik sehla, a hrangah ziang hlawknak so a um? 37 Asilole a nunnak thlengnak ding hrangah minung in ziang a pe thei ding? 38 Ziangahtile zokhal hi uire le sual i khat san minungpawl lakah hin, keimah le ka kamsuakthupawl a zahpitu cu Minung Fapa in a Paih ropitnak le a thianghlim mi vancungmipawl thawi a rat tikah a zahpi ve ding,» tiah a ti.\n1 Cule Jesu in an hnenah, «Thungaiin ka lo sim, hitawk ih a ding mi, mi hrekkhat cu huham thawn Pathian uknak a ra thlen an hmuh hlanlo, thihnak tep hrimhrim lo ding mi an um,» tiah a ti.\nJesu Hmuihmel Thlengnak\n2 Ni ruk hnuah Jesu in Peter, James le John cu tlang sâng parah anmah lawng a hruai hai. Cule an hmaiah a hmuihmel a thleng. 3 A hnipuan cu an tleu ih, vur bangin an var, leitlun puan sawptu zohman in cu tluk varin an tuah thei lo ding. 4 Cule an hnenah Elijah le Mosi an rung lang ih, Jesu thawn an beaw rero. 5 Cun Peter in a sawn ih Jesu hnenah, «Rabbi, hitawk ih kan um hi a ṭha, thlam pathum in kan sak pei. Na hrangah pakhat, Mosi hrangah pakhat, Elijah hrangah pakhat,» tiah a ti. 6 Ziangruangahtile an ṭih tuk ih, Peter in ziang ṭawng ding dang a thei lo.\n7 Cule mero a rung zām ih a run hliap hai, cule mero lak ihsin aw pakhat in, «Hihi ka duhdawt zet mi ka Fapa a si, a thu ngaithla uh!» tiah a ti. 8 Cuveten an kiangkap an zoh tikah, an hnenih um Jesu siarlo, zohman an hmu nawn lo.\n9 Tlang par ihsin an rung ṭum laiah, Jesu in mithi lak ihsin Minung Fapa a thawhsal hlanlo, an hmuh mi thilpawl zohman sim lo dingin thu a pe hai.\n10 Cuih ṭawngkam cu cingin, «Mithi lak ihsin thawhsal a ti mi hi ziang a si pei?» tiah pakhat le pakhat an sutaw rero.\n11 Cule a hnenah, «Ziangah so Dānzirhtupawl in Elijah a ra hmaisa tengteng ding an ti?» tiah an sut.\n12 Cun Jesu in a sawn hai ih an hnenah, «Elijah cu a ra hmaisa taktak ding ih, ziang hmuahhmuah a rĕmṭhasal thluh ding. Asinan ziangruangah so Cathianghlim sungah Minung Fapa cu thil tampi a tuar ding ih, hmuhsuam a si ding tiah ngan a si? 13 Ka lo sim a si, Elijah cu a ra taktak zo, amai thuhla an rak ngan vekin, an duh duhin a parah an tuah a si,» tiah a ti.\nKhawse Bawrhhlawh Pawlh Mi Nauhakpa Damternak\nMat 17:14-21; Luk 9:37-45\n14 Jesu cu dungthluntu dangpawl hnen a thlen tikah, mipi tampi in an kulh ih, Dānzirhtupawl le dungthluntupawl thu an elawk rero kha a hmu. 15 Mipi zaten Jesu an hmuh veten an mang a bang zet. A hnenah an va tlân ih, cibai an bûk. 16 Cule Jesu in Dānzirhtupawl hnenah, «Anmah thawn ziang thu nan êlaw rero?» tiah a sut hai.\n17 Mipi lak ihsin mi pakhat in a sawn ih, «Zirhtupa, khawsia in ṭawng thei lo ih a pawlh mi ka fapa cu na hnenah ka rak hruai. 18 Khawsia ih a kaih tinten leilung ah a hlăwnaw, a kâ ah a cilbuanra a suak, a hacâng a rial ih, a ṭawl vivo. Cuih khawsia dawisuak dingin na dungthluntupawl hnenah ka sim nân, an dawisuak thei lo,» tiah a ti.\n19 Jesu in a sawn ih a hnenah, «Maw zumnak nei lo tuih san minungpawl, ziang tik tiang so ka lo zāwi ding? Nauhakpa cu ka hnenah rak hruai hnik uh,» tiah a ti. 20 Cule Jesu hnenah an ratpi. Khawsia in Jesu a hmuh veten, nauhakpa cu a dirhcaih, leilung ah a rīl ih a kâ ihsin buanra a suak ciamco.\n21 Jesu in, «Hitiih a cannak hi ziangtluk a rei zo?» tiah a pa a sut.\nA pa in, «A sentet lai ihsin a si zo. 22 Vei tampi cu khawsia in amah that dingin meisa sungah le tidai sungah a hlăwn ṭheu. In bawm dingin thil ziang tal na tuah thei ah cun, in lainat hram aw,» tiah a ti.\n23 Jesu in a hnenah, «Na zum thei asile, zumtu hrangah cun thil ziangkim a cang thei a si,» tiah a ti.\n24 Nauhakpaih pa cu a ausuak lohli ih, mitthli thawn, «Bawipa, ka zum a si, ka zumlonak in bawm aw!» tiah a ti.\n25 Jesu in mipi ra tlânkhawm kha a hei hmuh tikah, thlarau bawrhhlawh cu hitin a kawk, «Nang, ṭawng thei lo le hnaset thlarau, a sung ihsin tlân awla, ra lutsal nawn hlah, tiah thu ka lo pe!» tiah a ti. 26 Cun thlarau cu a au ih, nauhakpa kha a dirhcaih, cule a tlânsuak. Nauhakpa cu mithi vekah a cang ih, mi tampi in, «A thi a si,» tiah an ti. 27 Asinan Jesu in a kut in a vun kaitho ih, a hung ding.\n28 Inn sungih Jesu a luh tikah, a dungthluntupawl in athupten, «Ziangah so kannih hmuah in kan dawisuak thei lo?» tiah an sut.\n29 Jesu in, «Thlacamnak le rawlulhnak lo cun, hivek khawsia cu dawisuah theih a si lo,» tiah a ti hai.\nJesu in a Thih ding le a Thawhsal ding Thu a Simsal\nMat 17:22-23; Luk 9:43b-48\n30 Cutawk ihsin an păwk ih, Galili peng paltlăngin an feh. Jesu in a dungthluntupawl thu a zirh phah ruangah an umnak zohman ih theih ding a duh lo. 31 Anih in an hnenah, «Minung Fapa hi mi kut ah pek a si ding ih an that ding, an thah hnu ni thumnak ah a thosal ding,» tiah a ti. 32 Ziang a sim ti an theithiam lo nân, an sut ngam lo.\nMat 18:1-6; Luk 9:46-48\n33 Cun Kapernaum khua a thleng. Cule inn sungih a um laiah, Jesu in an hnenah, «Lamzin tluanah ziang thu so nan elawk rero?» tiah a sut hai. 34 Lamzin tluanah zo a thupibik ding ti an elawk ruangah daiten an um. 35 Cule Jesu cu a to ih, dungthluntu hleihnih pawl kha a ko hai, an hnenah, «Zokhal mithupibik si a duhtu cu mitenaubik si hmaisa ta sehla, mi hmuahhmuah ih siahhlawh si seh,» tiah a ti. 36 Cun nauhakte pakhat a la ih an laiah a ret. Nauhakpate cu a kut in a cawi ih an hnenah, 37 «Zokhal hivek nauhakte tepawl lakih pakhat ka hmin ih a rak cohlangtu cun, keimah i cohlang a si. Cule zokhal keimah i cohlangtu cu keimah si loin, i thlahtu a cohlang a si sawn,» tiah a ti.\nIn Do Lo Tu cu Kan Lam Ṭang a Si\n38 John in a sawn ih Jesu hnenah, «Zirhtupa, kanmah in thlun lo tu mi pakhat na hmin ih khawse dawisuaktu kan hmu ih, kanmah in thlun lo ruangah kan kham ta,» tiah a ti.\n39 Asinan Jesu in, «Kham hlah uh, ziangahtile ka hmin ih thilmak a tuahtu cun i relse menmen lo ding. 40 Ziangahtile in do lo tu cu kan lamṭang a si. 41 Ziangahtile zokhal Khrih ta nan si ruangih ka hmin ih tidai no khat a lo petu cu, thungaiin ka lo sim, a lawmman a sung hrimhrim lo ding.\nMi Tlukter Thu\nMat 18:7-9; Luk 17:1-4\n42 «Zokhal keimah i zumtu, hi nauhak pakhat a tlutertu cu a hngawng ah riallung thlaih tahratin, tifinriat sungah hlăwn sehla a hrangah a ṭhasawn. 43 Na kut in a lo tlukter asile, tán mai aw, taksa kim lo ih nunnak sungih luh cu kut hnih thawi hell, a mit dah lo mi meisa sungih feh hnakin na hrangah a ṭhasawn.\n44 ‹Cutawk ih an tholung cu an thi dah lo ih,\nMeisa khal a mit dah lo.›\n45 Cule na ke in a lo tlukter asile, tán mai aw. Ke hnih thawi hell, a mit dah lo mi meisa sungih thlak mi si hnak cun, ke khat thawi nunnak sungih luh cu na hrangah a ṭhasawn.\n46 ‹Cutawk ih an tholung cu an thi dah lo ih,\n47 Cule na mit in a lo tlukter asile, phawrh mai aw. Mit pahnih thawi hell meisa sungih thlak mi si hnak cun, mit pakhat thawi Pathian uknak sungih luh cu na hrangah a ṭhasawn.\n48 ‹Cutawk ih an tholung cu an thi dah lo ih,\n49 «Ziangahtile mi kip meisa ih alter an si ding ih, thawinak kip cu ci ih alter an si ding.\nMat 5:13; Luk 14:34-35\n50 Cite cu a ṭha, asinan cite in a alnak hloh ta hnik sehla, ziangtin al ko nan tuahsal thei ding? Nanmah ah cite nei uh, pakhat le pakhat remawten um uh,» tiah a ti.\nNupi Mâk Thu\nMat 5:27-32; 19:1-12; Luk 16:18\n1 Cutawk hmun ihsin Jesu cu a păwk ih, Jordan tiva ralkhat lam ihsin Judia peng ah a feh. Cule mi tampi in an ra pansal ih, a zirh kēl vekten thu a zirhsal.\n2 Farasipawl a hnenah an ra ih, «Pasal in a nupi mâk ding Dān in a siang maw?» tiah hniksakin an sut.\n3 Cule Jesu in a sawn hai ih an hnenah, «Mosi in ziangtin thu a lo pe?» tiah a ti.\n4 Annih in, «Mosi cun mâknak ca nan ngan ding ih, nan mâk thei a si in ti,» tiah an ti.\n5 Cule Jesu in a sawn hai ih an hnenah, «Nan lung a ruh tuk ruangah, cuih thupek cu Mosi in nan hrangah a ngan a si. 6 Asinan sersiam thăwk ihsin, Pathian in mipa le nunau a tuah. 7 Cuti a si ruangah mipa in a nu le a pa a tân ta ding ih a nupi a kăwp ding. 8 Cule pahnih cu taksa pumkhat ah an cang ding, cutin annih cu mi pahnih an si nawn lo ih, taksa pumkhat an si sawn a si. 9 Curuangah Pathian ih a kăwm zo mi cu, zohman in ṭhen hlah seh,» tiah a ti.\n10 Inn sungih an um tikah, a dungthluntupawl in cuih thu cu an sutsal. 11 Jesu in an hnenah, «Zokhal a nupi a mâk ih nupi dang a ṭhitu cu a nupi a uiretsăn a si. 12 Nunau khal in a pasal a ṭhen ih, pasal dang a neih ah cun, uire a si,» tiah a ti.\nJesu le Nauhak Tetepawl\n13 Cun a tham dingah nauhakte tepawl kha a hnenah an rak hruai. Asinan a rak hruaitupawl cu a dungthluntupawl in an kawk. 14 Jesu in cumi a hmuh tikah, a lung a awi lo zet ih, «Nauhakte tepawl cu ka hnenah ra hai seh, kham hlah uh, ziangahtile Pathian uknak cu hivek mipawl ta a si. 15 Thungaiin ka lo sim, zokhal nauhakte vekih Pathian uknak a cohlang lo tu cu, Pathian uknak sungah a lut thei hrimhrim lo ding,» tiah a ti. 16 Cule nauhakte tepawl cu a cawi ih, an parah a kut suangin thlawsuah a pe.\n17 Lamzin lam panih Jesu a feh laiah, mi pakhat a ra tlân ih a hmaiah khukbilin, «Zirhtu ṭha, kumkhaw nunnak ka co theinak dingah ziang ka tuah pei?» tiah a sut.\n18 Jesu in a hnenah, «Ziangah miṭha tiah i ti? Pathian siarlo, zohman miṭha an um lo. 19 Thupekpawl na thei ko a si lo maw, ‹Uire hlah, laithat hlah, rûk ru hlah, theihpinak diklo rel hlah, mi bum hlah, na nu le pa upat aw,› » tiah a ti.\n20 Cule cu pa cun a sawn ih a hnenah, «Zirhtupa, cuih thil hmuahhmuah cu ka no lai ihsin ka rak thlun thluh zo,» tiah a ti.\n21 Cun Jesu in cu pa cu a zoh ih a duhdawt, cule a hnenah, «Thil pakhat te na sam lai, va feh awla, na neih mi hmuahhmuah zuarin cuih tangka kha mifarahpawl va pe aw, cule van ah hlawnthil na nei ding. Cule ra awla, khraws lain i thlun aw,» tiah a ti.\n22 Cule cu pa cu cuih ṭawngkam ah a riah a sia ih, thinna zetin a fehhlo; ziangahtile anih cun thil tampi a nei.\n23 Jesu cun a kiangkap a zohkûal ih, a dungthluntupawl hnenah, «Milianpawl Pathian uknak sungih luh ding cu ziang tlukin so a har!» tiah a ti. 24 Cule a dungthluntupawl in a kamsuakthupawl an theih tikah, an khawruah a har. Asinan Jesu in a sawnsal hai ih an hnenah, «Falenuh, lennak a rinsantupawl hrangah cun Pathian uknak sung luh cu ziang tlukin so a har! 25 Milianpawl Pathian uknak sungih luh ding hnakin, ṭhim hnakua sungih kalauk luh a áwlsawn a si,» tiah a ti.\n26 Cuih thu cu an khawruah a har tuk ih, «Cuti asile zo so rundam si thei ding?» tiah an ti.\n27 Asinan Jesu in a zoh hai ih an hnenah, «Himi cu milai hrangah cun thil cang thei a si lo, asinan Pathian hrangah cun thil cang thei a si. Ziangahtile Pathian hrangah cun thil ziangkim a cang thei a si,» tiah a ti.\n28 Cun Peter in a thăwk ih, «Ngai hnik, ziangkim tânin nangmah kan lo thlun,» tiah a ti.\n29 Jesu in a sawn ih, «Thungaiin ka lo sim, keimah ruangah le thuthangṭha ruangah, a inn siseh, a unaupawl siseh, a farnupawl siseh, a pa siseh, a nu siseh, a nupi siseh, a fātepawl siseh, a leirampawl siseh, a tân tatu cu, 30 tuih san sungah inn, unau, farnu, nu, fāte le leiram alet 100 le tiduhdahnakpawl tla a ngah ding. Cule a ra lai ding mi san ah kumkhaw nunnak a ngah ding. 31 Asinan mi tampi a hmaisabikpawl kha a netabikah an cang ding ih, mi tampi a netabikpawl cu a hmaisabikah an cang ding,» tiah a ti.\n32 Jerusalem lam panih an feh laiah, Jesu cu an hmaiah a feh, cule a dungthluntupawl cu an mang a bang. Cule ṭih phahin amah cu an thlun. Cun a dungthluntu hleihnih pawl cu hmun dang deuhah a hruaisal hai ih, a parih thil thleng ding mipawl sim a thăwk. 33 Anih in, «Ngai hnik uh, Jerusalem ah kan hung feh ding ih, Minung Fapa cu puithiam sângpawl le Dānzirhtupawl hnenah phiarsawm a si ding, thi dingin thu an ṭhensak ding ih, Zentelpawl kut ah thlĕn a si ding. 34 An hmuhsuam ding, an vaw ding, a parah cil an phui ding ih, an that ding. Cule a ni thumnak ah a thosal ding,» tiah a ti.\nJames le John ih Dilnak\n35 Cun Zebedi fapa James le John cu a hnenah rain, «Zirhtupa, kan lo dil mi ziangkim in tuahsak hram dingah kan duh,» tiah an ti.\n36 Cule anih in an hnenah, «Ziang lo tuahsak nan duh?» tiah a ti.\n37 Annih in a hnenah, «Na ropitnak ah na vawrh lamah pakhat, na keh lamah pakhat nangmah thawn in toter aw,» tiah an ti.\n38 Jesu in an hnenah, «Nan dil mi nan thei lo, ka in mi no nan in thei ding maw? Ka co ding mi baptisma teh nan co thei ding maw?» tiah a ti.\n39 Annih in a hnenah, «Kan ti thei ding,» tiah an ti. Jesu in, «Ka in ding mi no cu nan in taktak ding, ka co ding mi baptisma khal nan co ko ding. 40 Asinan ka vawrh lam le ka keh lamih to dingih lo pek ding cu keimai thu a si lo, a rak timtuah cia mipawl hrangah a si sawn,» tiah a ti.\n41 Cule pahra pawl in cuih thu an theih tikah, James le John parah nasazetih lungawi lo an thăwk. 42 Asinan Jesu in a hnenah a ko hai ih an hnenah, «Zentelmi lakih uktu ih ruah mipawl cu an mipi parah an lal zet, an mithupipawl in an parah thuneihnak an nei zet ti nan thei. 43 Sikhalsehla nan lakah cun cuvekin si hlah seh; zokhal nan lakih mithupi si a duhtu cu nan siahhlawh si sawn seh. 44 Cule zokhal nan lakih mithupibik si a duhtu cu mi hmuahhmuah ih sál si ta seh. 45 Ziangahtile Minung Fapa hman mi ih rĕn mi si dingah a ra lo, mi rian dingin le mi tampi tlen dingah a nunnak pe dingin a ra sawn a si,» tiah a ti.\nMitcaw Barṭimias a Mit a Vang\n46 Cule Jeriko khua an va thleng. Jesu le a dungthluntupawl le mipi cu Jeriko khua ihsin an fehsuak laiah, Ṭimias fapa mitcaw pakhat zinpi kapah toin kut a dawh. A hmin cu Barṭimias a si ih, a tican cu Ṭimias fapa tinak a si. 47 Cule Nazareth Jesu a si ti a theih tikah, au a thăwk ih, «David Fapa, Jesu, ka parah zahngai hram aw!» tiah a ti.\n48 Cule mi tampi in an kawk ih, daiten um dingin an sim. Asinan, «David Fapa, ka parah zahngai hram aw!» tiah napin a au sinsin.\n49 Jesu cu a ding ih, mitcawpa cu a hnenah hruai dingin a fial hai. Mitcawpa cu an ko ih, «Hnangamtein um aw, tho aw, a lo ko a si,» tiah an ti. 50 Cule a sinfen sirah a hlăwn, a tho ih, Jesu hnenah a feh.\n51 Jesu in a sawn ih a hnenah, «Ziang lo tuahsak na duh?» tiah a ti.\nMitcawpa in, «aRabboni, khawhmuh thei ka duh,» tiah a ti.\n10:51a Rabboni: Aramik ṭawng a si ih, zirhtu tinak a si.\n52 Jesu in, «Va feh aw, na zumnak in a lo damter zo,» tiah a ti. Cuveten khua a hmu ih, Jesu a thlun cih.\nMat 21:1-11; Luk 19:28-40; Joh 12:12-19\n1 Jerusalem an naih vivo ih, Olif Tlang hramih um, Betfat le Bethany khua an thlen tikah, Jesu in a dungthluntu pahnih a hei thlah ih, 2 an hnenah, «Nan hmaiih khua ah va feh uhla, khaw sung nan luh veten, zohman ih to dah lo mi lākfāno an hren mi nan hmu ding. Cucu a hri phawih uhla, rak hruai uh. 3 Cule mi pakhat khat in, ‹Ziangah hitin nan tuah?› tiah a lo ti asile, ‹Bawipa in a hai,› tiah va ti uh. Cule hi tawkah a rak thlah lohli ding,» tiah a ti.\n4 Cule an feh ih, khawlak lamzin pahnih tawnawknak kăwtka lengih an hren mi lākfāno cu an hmu, cule a hri an phawih. 5 Cutawk ih a ding mi mi hrekkhat in, «Ziangah lākfāno cu nan phawih?» tiah an ti.\n6 Cule annih in Jesu ih thu a pek hai vekin an sim ih, an rak siang. 7 Cun lākfāno cu Jesu hnenah an hruai ih a parah an puanpawl an phah hnuah, Jesu a to. 8 Cule minung tampi in lamzin ah an puan an phah, mi hrekkhat cun hnahsawl an sat ih, lamzin ah an phah. 9 A hmaiih a fehtupawl le a dungih a thluntupawl in,\nBawipaih hmin ih ra cu mithlawsuak a si!\n10 Bawipaih hmin ih a ra ding mi,\nKan pa David-ih lalram cu thangṭhatin um seh!\ntiin an au.\n11 Cule Jesu cu Jerusalem khaw sungah le temple kulh sungah a lut. Thil ziangkim a zohkûal ih, khua a tlai thlang ruangah, hleihnih pawl thawn Bethany ah an feh.\nTheipi Kung Camsiatnak\n12 A thaisun Bethany khua ihsin an kirsal tikah, Jesu cu a ril a râwng. 13 Cule lamhla nawnah a hnah nîm ciaiciai mi theipi kung pakhat a hei hmu, a rah ka hmuh pangah tiin a hei pan, a va thlen tikah a hnah lawng a hmu, ziangahtile theirah cān a si lo. 14 Jesu in a sâng ih theipi kung hnenah, «A kumkhuain zohman in na rah lo ei nawn hlah hai seh,» tiah a ti.\nA ṭawng mi cu a dungthluntupawl in an thei.\nMat 21:12-17; Luk 19:45-48; Joh 2:13-22\n15 Jerusalem an thlen tikah, Jesu cu temple kulh sungah a lut ih, temple kulh sungih thil zuartupawl le leitupawl dawisuah a thăwk. Paisa thlengtupawlih cabuai le thuro zuartupawlih tonakpawl khal a linglet ṭheh. 16 Cule temple kulh sung tual ih thil phur ih vah khal a kham ṭheh.\n17 Cun an hnenah hitin a zirh, « ‹Ka inn cu miphun hmuahhmuah hrangih thlacamnak inn tiah kawh a si ding,› tiin Cathianghlim sungah ngan a si lo maw? Asinan suamhmang pûk ah nan cangter a si,» tiah a ti.\n18 Cule Dānzirhtupawl le puithiam sângpawl in cuih thu an theih tikah, amah thah theidān ding an hawl. Asinan a zirh mi thu in mipi zate an khawruah a harter tuk ruangah, Jesu cu an ṭih.\n19 Zan lam a si tikah, Jesu cu khaw lengah a suak.\nA Ro Mi Theipi Kung\n20 A thaizing lamzin ih an feh laiah, a hram ihsin a ro ṭheh mi theipi kung cu an hmu. 21 Cule Peter in a vun mang ih Jesu hnenah, «Rabbi, zoh hnik, na camsiat mi theipi kung cu a ro thluh zo,» tiah a ti.\n22 Jesu in a sawn hai ih an hnenah, «Pathian rinsan uh. 23 Ziangahtile thungaiin ka lo sim, zokhal a thinlung sungah rinhlelhnak nei loin, a sim mi thilpawl vekin a cang rori ding ti zumin hi tlang hnenah, ‹Ṭhawn awla, tipithuanthum sungah va tla aw,› tiih a titu cu a ṭawng vekin a cang ding. 24 Curuangah ka lo sim a si, thla nan cam tikah, nan dil mi thil pauhpauh ka ngah a si tiah zum uhla, cupawl cu nan nei ding.\n25 «Cule thlacam ih nan dil tikah, mi dang parah lungkimlonak nan neih asile, ngaidam uh, cule van ih a um mi nan Pa khal in nan mawhsualnakpawl a lo ngaidam ve ding. 26 Asinan mi dang mawhsualnakpawl nan ngaidam lo ah cun, vancung ih a um mi nan Pa khal in nan mawhsualnakpawl a lo ngaidam ve lo ding,» tiah a ti.\n27 Cule Jerusalem an thlengsal. Cun temple kulh sungih Jesu a feh laiah, puithiam sângpawl, Dānzirhtupawl le miupapawl cu a hnenah an ra ih, 28 a hnenah, «Ziang thuneihnak in hipawl hi na tuah? Hi thilpawl tuah dingin zo in hi thuneihnak hi a lo pe?» tiah an sut.\n29 Cutikah Jesu in a sawn hai ih an hnenah, «Kei khal in thu pakhat ka lo sut ve ding ih, in let uh, cule ziang thuneihnak in hi thilpawl ka tuah ti ka lo sim ding. 30 John ih baptisma pek mi hi van lam ta maw, milai ta so a si? In sim hnik uh,» tiah a ti.\n31 Cuih thu cu anmah ten an relkhawm ih, « ‹Van lam ta a si,› tiah kan ti asile, «Ziangah so amah cu nan rak zum lo?› tiah in ti ding. 32 Cun, ‹Milai ta a si,› tiah kan ti asile,» tiah an ti. Mipi an ṭih, ziangahtile mi hmuahhmuah in John cu profet taktak a si tiah an pawm.\n33 Curuangah annih in an sawn ih, Jesu hnenah, «Kan thei lo,» tiah an ti.\nCule Jesu in a sawn hai ih, an hnenah, «Kei khal in ziang thuneihnak in hipawl hi ka tuah ti ka lo sim ve lo ding,» tiah a ti hai.\nMat 21:33-46; Luk 20:9-18\n1 Jesu in an hnenah tahṭhimnakpawl thawn thusim a thăwk, «Mi pakhat in sabit hmuan a tuah ih, a kimvelin hruang in a kulh. Sabit sawrnak khur a lai ih, dawlsâng a sak. Cule hmuan ṭuanhlawh a duhtupawl hnenah a pe ta ih, ram hlapi ah khualtlawngin a feh. 2 A tikcucān a kim tikah lo ṭuantupawl hnen ihsin a covo sabit rah la dingin, a siahhlawh pakhat a thlah. 3 Cule amah cu an kai ih, an vuak hnuah kut lawngin an thlah. 4 Cun an hnenah siahhlawh dang pakhat a thlahsal. Cu pa cu lungto in an deng ih, a lu an tuahmawh hnuah, ningzakza ih sawisain an thlah. 5 A dang a hei thlah lala, cule an rak that. A dang tampi khal a thlah, a hrek cu an rak vua ih, a hrek cu an that. 6 Curuangah a duhdawt zet mi a fapa pakhat lawng a tâng. Netabikah anih khal cu an hnenah a thlah ih, ‹Ka fapa cu an ṭihzah ko ding,› tiah a ti. 7 Asinan ló ṭuantupawl cun, ‹Hi pa hi ro cotupa a si, ra uh, that uhsi la, a co ding ro hmuahhmuah in kan ta a si ding,› tiah an ti. 8 Cule cu pa cu an kai ih an thah hnuah, a ruak cu sabit hmuan lengah an hlăwn.\n9 «Curuangah sabit hmuan neitupa in ziangtin a tuah pei? A ra ding ih ló ṭuantupawl cu a that ṭheh ding, cule a sabit hmuan cu a dang ló ṭuantupawl hnenah a pe ding. 10 Cule an hnenah,\n‹Inn saktupawl ih an hnawn mi lungto kha\nA kilih lungto pawimawhbik ah a cang.\n11 Himi hi Bawipa ih tuah mi a si ih,\nKan mithmuhah mangbangza a si,› tiih\nCathianghlim sungih an ngan mi nan siar dah lo maw si?»\n12 Cule cuih a tahṭhimnak cu anmah a ṭawngsăn a si ti an theih ruangah, a kaihdān ding an hawl nân, mipi an ṭih ruangah an tlansan ih an tlung.\nMat 22:15-22; Luk 20:19-26\n13 Cun a kamsuakthupawl in amah Jesu an awh theinak dingah, Farasipawl le Herod-ih milaipawl cu a hnenah an hei thlah. 14 A hnen an thlen tikah, «Zirhtupa, nang cu midik na si, zohman na hmaisăwng lo, ziangahtile zo-ih mithmai hman na zoh lo ih, Pathian lamzin cu dik zetin na zirh sawn a si ti kan thei. Kaisar hnenih angunkhuai pek hi Dān in a siang maw, siang lo? 15 Kan pe ding maw, pe lo ding?» tiah an sut.\n12:14a ngunkhuai: Cuzah hnenih pitling mipa lu man siah a si.\nAsinan Jesu in an depdetzia kha a thei ih an hnenah, «Ziangah so in hniksak? Ka zoh dingah dinari paisa cu rak keng hnik uh,» tiah a ti.\n16 An rak keng ih, Jesu in an hnenah, «Hihi zo-ih zuk a si ih, ziang thu a nganaw?» tiah a ti.\nAnnih in, «Kaisar-ih zuk le hmin,» tiah an ti.\n17 Cule Jesu in a sawn hai ih an hnenah, «Kaisar thilpawl cu Kaisar hnenah pe uhla, Pathian thilpawl cu Pathian hnenah pe uh,» tiah a ti.\nCule a parah an mang a bang.\n18 Cun Jesu hnenah thawhsalnak a um lo titu Sadusipawl an ra ih thu an sut. 19 «Zirhtupa, Mosi in hitin in ngansak, ‹Mi pakhat cu fāte nei loin a nupi a thihsăn asile, cu pa in cithlah mi a neihnak dingah a naupa in cuih a nupi cu a ṭhi ding a si,› tiin. 20 Cule unau pasarih an um, upabik in nupi a ṭhi ih, cithlah nei loin a thihsăn. 21 Cule a pahnihnak pa in cu nu cu a nupi ah a run ṭhit ih, cithlah tân loin a thi, a pathumnak khal cutivek thothoin a cang. 22 An unau pasarih in cu nu cu nupi ah an ṭhi ih, cithlah tân loin an thi ṭheh. Netabikah cu nu khal cu a thi ve. 23 Curuangah thawhsalnak ih mithi an thawhsal tikah cu nu cu zo bikih nupi a si ding? An pasarih ten nupi ah an nei cio zo fawn,» tiah an sut.\n24 Jesu in a sawn hai ih an hnenah, «Cathianghlim le Pathian huham nan theih lo ruangah nan fehpêng a si lo maw? 25 Ziangahtile Pathian in mithipawl a kaihthawh tikah, an ṭhiaw nawn lo ding, ṭhitumnak khal a um nawn lo ding ih, vanram ih a um mi vancungmipawl vek an si ding. 26 Asinan mithi thawhsalnak thu ah cun, Pathian in thingbŭk lak ihsin Mosi hnenah, ‹Keimah cu Abraham Pathian, Isak Pathian le Jakob Pathian ka si,› a ti mi Mosi cazual sungah nan siar dah lo maw si? 27 Pathian cu mithipawlih Pathian a si lo, a nung mipawlih Pathian a si sawn. Curuangah nan fehpêng nasa a si,» tiah a ti hai.\nMat 22:34-40; Luk 10:25-37\n28 Cun Dānzirhtupawl lakih mi pakhat a ra ih, an thu relkhawm mi a ra ngai. Jesu in ṭha tukin a rak sawn thiam ti a hmuh tikah, «Thupek hmuahhmuah lakah ziang a pawimawhbik?» tiah a sut.\n29 Jesu in a hnenah, «Thupek hmuahhmuah lakih pawimawhbik mi cu, ‹Maw Israel, ngai hnik, Bawipa kan Pathian, Bawipa cu pakhat a si. 30 ‹Bawipa na Pathian cu na thinlung zaten, na nunnak zaten, na ruahnak zaten le na cahnak zaten na duhdaw pei.› Hihi a pawimawhbik mi thupek a si. 31 Cule a pahnihnak cu hihi a si, ‹Nangmah le nangmah na duhdawtawk vekin na innhnen na duhdaw pei.› Hi thupekpawl hnakih pawimawhsawn thupek a um lo,» tiah a sawn.\n32 Dānzirhtupa in a hnenah, «Zirhtupa, na sim mi cu thutak a si, ziangahtile Pathian pakhat lawng a um, amah siarlo Pathian dang a um lo. 33 Cule thinlung zate, theihthiamnak zate, nunnak zate le cahnak zateih amah Pathian duhdawt le mah le mah duhdawtawk vekih mai innhnen duhdawt cu meiur thawinak hmuahhmuah le raithawinak dang hmuahhmuah hnakin a pawimawhsawn,» tiah a ti.\n34 Fimfel zetih a sawn kha Jesu in a hmuh tikah, a hnenah, «Pathian uknak thawn nan hla-aw lo,» tiah a ti. Cuihhnu ah zohman in thu an sut ngam nawn lo.\nKhrih cu Zo-ih Fapa a Si?\n35 Cun temple kulh sungih Jesu thu a zirh laiah, a sawn hai ih, «Ziangtin so Dānzirhtupawl in Khrih cu David Fapa a si tiah an ti? 36 Ziangahtile amah David rori in Thlarau Thianghlim huham in,\nKa vawrh lamah to aw,» a ti,›\n37 Curuangah David amah rori in, ‹Bawipa,› tiah a kawh asile, ziangtin amah cu David-ih Fapa a si thei ding?» tiah a ti. Cule mipi tam zet cun lungawi zetin an rak ngai.\n38 Cun a thuzirhnak ah Jesu in Dānzirhtupawl kha va ralring uh, annih cu an kâwrfual thawi tawihvah le dawr tluanah mi ih upatnak pek ding an ngaina. 39 Sinakok sungah tonak pawimawhbik ih to an duh ih, puai hmun ah hmun sângbik an duh. 40 Nuhmeipawlih inn an láwng ih, mi bumnak ah rei zetzet thla an camawter. Hipawl hin thuṭhennak nasasawn an tuar ding,» tiah a ti.\n41 Jesu cu thawhhlawm bawm lam hawiin a to ih, thawhhlawm bawm sungih mipi paisa an thlak rero kha a zohhliah. Milian tampi cu tampi an thlak. 42 Cun nuhmei farah zetnu a ra ih, akuadron pakhat tluk blepton pahnih a thlak.\n12:42a kuadron: Grik ṭawng a si ih paisa man málbik lakih pakhat a si.\n12:42b lepton: Grik ṭawng a si ih paisa man málbik a si.\n43 Jesu in a dungthluntupawl a hnenah a ko hai ih an hnenah, «Thungaiin ka lo sim, thawhhlawm bawm sungih paisa a thlatu dangpawl hmuahhmuah hnakin, hi nuhmei farahnu in a thla tamsawn a si. 44 Ziangahtile mi dangpawl hmuahhmuah cun an neih hleifuan mi sung ihsin an pe. Asinan anih cun rethei zet cingin a nunkhawsaknak dingih a neih mi zaten a pe thluh a si,» tiah a ti.\nMat 24:1-2; Luk 2:5-6\n1 Temple kulh sung ihsin Jesu a suah zawngah, a dungthluntupawl lakih mi pakhat in, «Zirhtupa, zoh hnik, hi lungtopawl le innpipawl hi an va mak tak em!» tiah a ti.\n2 Cule Jesu in a sawn ih a hnenah, «Hi tluk inn ropipawl hi na hmu ko lo maw? Lungto pakhat parih lungto a suangaw mi pakhat hman tâng loin, hlăwn ṭheh an si leh ding,» tiah a ti.\n3 Temple hmairal Olif Tlang parih a to laiah, Peter, James, John le Andru tla anmah te lawngin a hnenah, 4 «Cuih thilpawl cu ziang tikah a thleng ding? Hih thilpawl an thlen famkim zik tikah, ziang vek hminsinnak so a um ding?» tiah an sut.\n5 Jesu in a sâng hai ih, hitin sim a thăwk, «Zohman ih an lo bumlonak dingah va fimkhur uh. 6 Ziangahtile mi tampi ka hmin in an ra ding ih, ‹Khrih cu keimah hi ka si,› tiah an ti ding, cule mi tampi an bum ding. 7 Ral doawknak thupawl le raldoawk ding thupawl nan theih tikah, nan thinphâng hlah uh, cuih thilpawl cu an ra thleng ding. Asinan a cemnetnak cu a si hrih lo ding. 8 Ziangahtile miphun pakhat le pakhat an doaw ding ih, ram le ram an doaw ding. Cule hmun dangdangah ling a hnîn ding ih, mangṭam le buainak tampi a thleng ding. Hi thilpawl cu nauhrinnat hramthăwknak an si.\n9 «Nanmah hrang hrimhrim ah ralring uh, ziangahtile Sanhedrin hnenah an lo thlĕn ding, sinakok sungah an lo vaw ding, cule an hnenih ka thutheihpitu nan si theinak dingah keimah ruangah uktupawl le siangpahrangpawl hmaiah hruai nan si ding. 10 Cule thuthangṭha cu miphun hmuahhmuah hnenah sim hmaisak a si ding. 11 An lo kai ih mi kut ih an lo thlĕn tikah, ziang ka ṭawng ding tiin khawruahhar cia hlah uh, a săwndān ding khal ruat cia hlah uh. Cumi tikcucān ih a lo pek mi kha ṭawng mai uh, ziangahtile a ṭawngtu cu nanmah nan si lo ih, Thlarau Thianghlim a si sawn.\n12 Unau le unau thi dingin an phiarsawmaw ding, pa in fa a phiarsawm ding, falepawl in an nu le an pa an dodal ding ih, thihnak tiang an thlĕn ding. 13 Ka hmin ruangah mi hmuahhmuah in an lo hua ding. Asinan a cemnet tiangih a tuarsuaktu cu rundam a si ding.\n14 Profet Daniel ih sim mi fihnungza siatnak cu hmun thianghlim ih a din nan hmuh tikah, cumi a siartu cun theithiam seh. Judia peng ih a um mipawl cu tlang ah tlân hai seh. 15 Inn parih a um mi cu inn sungah rung ṭum hlah seh, thil la dingin a inn sung khalah lut hlah seh. 16 Cule ló ih a umtu cun a hnipuan la dingin a inn ah tlungkir hlah seh. 17 Cuih cān ih favun mipawl le nausen hnawifawp neipawl cu an hmakhua a pit a si! 18 Nan tlan cān cu thlatang cān a silonak dingah thlacam uh. 19 Ziangahtile cuih ni ah cun harsatnak cu Pathian ih sersiam mi sersiamnak hramthăwk ihsin tuihni tiangih a um dah kêl lo mi le hmai lam khalih a umsal nawn lo ding mi harsatnak a um ding. 20 Bawipa in cuih cān cu a tawiter lo ah cun, zohman a tāng an um lo ding. Asinan a hril hleice mipawl ruangah cuih cān cu a tawiter ding a si. 21 Cun mi pakhat khat in, ‹Zoh hnik, Khrih cu hi tawkah a um,› tiin simaw, ‹Zoh hnik, khi tawkah a um,› tiin simaw a lo ti asile, va zum hlah uh. 22 Ziangahtile khrih deupawl le profet deupawl an suak ding ih, cang thei sehla, hril mipawl hman an bum theinak dingah hminsinnakpawl le mangbangzapawl an hmuh ding. 23 Fimkhur uh, ngai hnik uh, thil ziangkim ka lo sim cia a si.\n24 «Cuih harsatnak cān hnuah, ni a thim ding ih, thlapi in a êng a suah lo ding. 25 Van ihsin arsipawl an tla ding ih, vanpawl ih a um mi huhampawl tla an hnîn ṭheh ding. 26 Cun Minung Fapa cu huham nasazet le ropitnak thawn mero parih a rat an hmu ding. 27 Cule a vancungmipawl a thlah ding ih, lei kil li ihta a hril mipawl cu leilung dĕng ihsin van dĕng tiang a fĭnkhawm ding.\n28 «Theipi kung tahṭhimnak ihsin zir hnik uh: a hnge note te suakin, hnah note te an cerhsuak tikah, ṭhâl cān a nâi thlang ti nan thei. 29 Cuvek thothoin, nannih khal in hi thilpawl a ra cang ti nan hmuh tikah, Minung Fapa rat cān cu a nâi tuk thlang, cumi cu sângka hram tiang a thleng ti thei uh! 30 Thungaiin ka lo sim, cuih thil hmuahhmuah a kim lai hlanlo tuih san minungpawl hi an hlorál hrimhrim lo ding. 31 Lei le van an hlorál ding, asinan ka kamsuakthupawl cu an hlorál hrimhrim lo ding.\nZohman in a Ni le Cān an Thei Lo\n32 «Asinan cuih ni le cuih tikcucān cu zohman in an thei lo, van ih um vancungmipawl khal in an thei ve lo, Fapa khal in a thei lo, Pa lawngin a thei. 33 A tikcu ra thlen ding cān nan theih lo ruangah, fimkhur uh, ralringten thlacam uh. 34 Ziang thawn a bangrep ti le, ram hlapi ih khualtlawngih a fehtupa, a inn tân tain, a siahhlawhpawl hnenah thuneihnak le an ṭuanvo cio felten pe ta in, sângka kiltupa kha ṭhaten sângka kil dingin a cah ta tupa vek a si.\n35 «Intêkpa cu, zan lamah maw, zanṭim ah maw, zing arkhuan cān ah maw, zing lamah maw a ra ding ti a cān nan theih lo ruangah ralringten hngak uh. 36 Culole rinlopiin a ra ding ih, nan ihthah lai a lo táwng pang ding. 37 Nan hnenih ka sim mi hi mi hmuahhmuah hnen khalah ka sim a si, ‹Ralringten um uh!› » tiah a ti.\nMat 26:1-5; Luk 22:1-2; Joh 11:45-57\n1 Lanta puai le Thilnu telh lo Sang Puai tuahnak ding ni hnih lawng a duh. Puithiam sângpawl le Dānzirhtupawl in Jesu kha hrăwkhrawl zetin a kaihdān ding le thah theidān ding an hawl. 2 Asinan, «Puai ni ah cun si hlah seh, mipi an buai pang ding,» tiah an ti.\nBethany ah Jesu Hriak Thih a Si\nMat 26:6-16; Joh 12:1-8\n3 Bethany khua ih a rak phār dahtu Simon inn ah cabuai a hil laiah, nunau pakhat in hriak rimhmui aspaiknard cu alabasṭa lung ih tuah mi thâwl in a rak keng ih, a thâwl cu a khuai hnuah Jesu lu ah a tawih. 4 Mi hrekkhat cun thinhengin, «Ziangah so hi hriak rimhmui cu a riarálter men? 5 Ziangahtile cumi cu dinari 300 hnakih tam ah zuarin a tangka cu mifarahpawl pek sawn tak ding,» tiah an ti. Cule nunaunu cu nasazetin an sawisel.\n14:3a spaiknard: Nard kung ihsi an tuah mi hriak rimhmui a si.\n6 Jesu in, «Um ko seh, ziangahso nan tibuai rero? Anih in ka parah thil ṭha a tuah a si. 7 Ziangahtile mifarahpawl cu nan hnenah an um ringring ko, nan duh tikcān pauh ah an parah thil ṭha nan tuah thei. Asinan kei cu nan hnenah ka um ringring lo ding. 8 Anih in a tithei tawk a tuah zo. In phumnak ding hrangih ka taksaruangpum hriak rimhmui a rak culh cia mi a si. 9 Thungaiin ka lo sim, hi thuthangṭha an simnak leitlun hmun kip ah, hi thu hi amah hngilhlonak ah an sim ringring ding,» tiah a ti.\nJudas in Jesu Phiarsawm ding a Lungkim\n10 Cun a dungthluntu hleihnih lakih mi pakhat Judas Iskariot cu an hnenih Jesu pe dingah puithiam sângpawl hnenah a feh. 11 Cule puithiam sângpawl in cuih thu an theih tikah, an lung a awi zet ih, paisa pe dingin thu an kam. Cule remcâng zetih Jesu pek theidān ding a hawl.\nMat 26:17-25; Luk 22:7-13\n12 Thilnu telh lo Sang Puai ni khatnak, Lanta puai tuufa thah ni ah, a dungthluntupawl in Jesu hnenah, «Na ei ding mi Lanta Puai rawl khuiah so feh ih lo timtuahsak na duh?» tiah an sut.\n13 Cule a dungthluntupawl lakih mi pahnih a hei thlah ih an hnenah, «Khawpi sungah va feh uhla, tibel cawipa nan táwng ding, cule amah kha thlun uh. 14 A va luhnak intêkpa hnenah cun, ‹Zirhtupa in, «Ka dungthluntupawl thawn Lanta Puai rawl ka einak ding mikhual pindan cu khuitawkah a si?» a lo ti,› tiah va ti uh. 15 Cun anih in inn tlunta pindan tumpi, timtuah cia le kan ṭul mi ziangkim thawn a lo hmuh ding. Cu tawkah cun kan ei ding mi va timtuah cia uh,» tiah a ti.\n16 Dungthluntupawl cu an păwk ih khaw sung an thlen tikah, Jesu ih a sim vekin an va hmu, cule Lanta Puai rawl an timtuah cia.\n17 Khua a thim tikah, Jesu cu a dungthluntu hleihnih pawl thawn cutawk hmun ah cun an va feh. 18 Rawl hil ih an ei laiah, Jesu in, «Thungaiin ka lo sim, nan lakih mi pakhat, keimah thawn rawl eitlangtu in i phiarsawm ding,» tiah a ti.\n19 Cule dungthluntupawl cu riahse zetih um an thăwk. Pakhat hnu pakhat, «Keimah ka si maw?» an ti. A dang pakhat in, «Keimah ka si maw?» tiah a ti.\n20 Jesu in a sawn hai ih an hnenah, «Nanmah hleihnih lakih mi pakhat keimah thawi khēng pakhat sungih sang a hnimtlangtu a si. 21 A thuhla ngan a si vekin, Minung Fapa cu a feh taktak ding. Asinan Minung Fapa a phiarsawmtupa cu a hmakhua a pit a si. Suak lo lawlaw sehla a hrangah a ṭhasawn ding,» tiah a ti.\nMat 26:26-29; Luk 22:14-23\n22 Rawl an ei laiah, Jesu in sang a la ih, lungawi thu a sim hnuah, a phel ih a pe hai, «La uhla, ei uh, hihi ka taksa a si,» tiah a ti.\n23 Cun no cu a la ih, lungawi thu a sim hnuah, a pe hai ih an zaten an in. 24 Cule Jesu in an hnenah, «Himi cu mi tampi hrangih thlet mi ka thisen thukham thar a si. 25 Thungaiin ka lo sim, Pathian uknak sungih a thar ka insal lai hlanlo, hi sabit ti cu ka in nawn lo ding,» tiah a ti.\nPeter ih a Phatsan ding Thu Jesu in a Phuang\nMat 26:30-35; Luk 22:31-34; Joh 13:36-38\n26 Cule thangṭhatnak hla an sak hnuah, Olif Tlang ah an feh.\n27 Jesu in an hnenah, «Tuihzan ah keimai ruangah nan tlu ṭheh ding. Ziangahtile,\n‹Tuukhāltu ka vaw ding ih,\nTuupawl an ṭekdarh ding,›\n28 «Asinan mithi lak ihsin ka thawhsal hnuah, nan hmaiah Galili peng ah ka feh ding,» tiah a ti.\n29 Peter in a hnenah, «Mi dang an tlûk ṭheh hmanah, kei cu ka tlu lo ding,» tiah a ti.\n30 Jesu in a hnenah, «Thungaiin ka lo sim, tuihni, tuihzan ar vei hnih a khuan hlanah, vei thum i phatsan ding,» tiah a ti.\n31 Asinan Peter cun khohsinin, «Na zawngih thi ve ding si hman ningla, ka lo phatsan hrimhrim lo ding!» tiah a ti.\nA dangpawl khal in cutin an ti ṭheh.\n32 Gesmani ti mi hmun an va thleng ih, Jesu in a dungthluntupawl hnenah, «Thla ka cam sung hmuah, hi tawkah rak to uh,» tiah a ti. 33 A hnenah Peter, James le John a hruai ih, khawruahhar le vansang zetih um a thăwk, 34 cule an hnenah, «Ka thinlung hi nasazet le thihnaktlak khawpin a riah a sia. Hi tawkah hin rak um uhla, ralringten um uh,» tiah a ti.\n35 Hmai deuhah málte a va feh ih, leilung ah a băwkkhup, cule, «A cang thei asile, cuih cān cu ka hnenin lănter aw,» tiah thla a cam. 36 Cule, «Abba, ka Pa, na hrangah thil ziangkim a cang thei ṭheh a si, hi no hi ka hnen ihsin la hram aw, asinan ka duhnak vekin si hlah seh, nangmai duhnak vekin si sawn seh,» tiah a ti.\n37 Cun a ra kir ih itthat ṭheh ih a hmuh hai tikah, Peter hnenah, «Simon, na itthat maw si? Nazi pakhat te tal na ralring thei lo maw? 38 Sualfawrhnak ih nan luhlonak dingah ralring uhla, thlacam uh. Thlarau cun a huam taktak ko nân, taksa cu a ṭawnṭai a si hi!» tiah a ti.\n39 A va fehsal ih, a ṭawng cia mipawl vekin thla a camsal. 40 A ra kirsal tikah an ihthah ṭheh kha a hmu lala, ziangahtile an ih a hmu tuk. Ziangtiih sâwn ding khal an thei lo.\n41 A vei thumnak a ra kirsal ih an hnenah, «Itthat hrih uhla, cawl hrih uh. A tawk thlang, a tikcu a thleng zo, ngai hnik uh, Minung Fapa cu misualpawl kut ah phiarsawm a si thlang. 42 Tho uh, feh uhsi. Zoh hnik uh, i phiarsawmtupa a rat khi,» tiah a ti.\nMat 26:47-56; Luk 22:47-53; Joh 18:1-11\n43 Cutiih a ṭawng rero laiah, hmakhatteah, a dungthluntu hleihnih lakih pakhat Judas cu, puithiam sângpawl, Dānzirhtupawl le miupapawl ih rak thlah mi, ralnâm le talhtum keng mi tampi thawn an ra thleng. 44 Jesu phiarsawmtupa cun puithiam sângpawl le miupapawl cu theihthiamnak a rak pe cia, «Ka hnăm ding mi pa cu nan kaih duh mi pa a si, kai uhla kil phahin hruai uh,» tiah a ti. 45 A thlen veten Jesu cu a pan ih, «Rabbi, Rabbi!» tiah a ti ih, a hnam. 46 Cule an kut an suah ih, Jesu cu an kai. 47 Cule an lakih a ding mi pakhat in a ralnâm a zûk ih, puithiam lubikih siahhlawhpa kha a sat ih, a hna a sahthlakngah. 48 Jesu in a sawn hai ih an hnenah, «Suamhmang kai ding bangin, ralnâm le talhtum thawn keimah kai dingah maw nan rat? 49 Ni tinten temple kulh sungah thuzirhin nan hnenah ka um ko nân, in kai fawn lo. Asinan Cathianghlim sung thu cu a kim a ṭul a si,» tiah a ti. 50 Cun a dungthluntu zaten Jesu cu tân ta in, an tlanhlohsan ṭheh.\n51 A taklawng khuhnak puan nem páte lawng a sin mi, tlangval pakhat in Jesu cu a thlun. Cu pa cu tlangvalpawl in an kai. 52 A puan nem páte cu tan ta in, a taklawngin a tlânsuak.\nMat 26:57-68; Luk 22:66-71\n53 Cule puithiam lubik hnenah Jesu cu an hruai ih, puithiam sângpawl, miupapawl le Dānzirhtupawl hmuahhmuah cu an tawngkhawmaw. 54 Peter cun hla nawnin puithiam lubik inn tual tiang a hei thlun ih, temple kiltupawl hnenah toin meisa a ai.\n55 Puithiam sângpawl le Sanhedrinpawl cun Jesu thah theinak ding thutheihpitu an hawl nân an hmu lo. 56 Ziangahtile mi tampi in theihpinak diklo in an hēk nân, an thu a rualaw thei lo.\n57 Cun mi hrekkhat an ding ih, theihpinak diklo in an hēk. 58 «Annih cun, ‹Hi milai kut ih sak mi temple hi ka ṭiatbăl ding ih, ni thum sungah kut ih sak lo mi a dang pakhat ka sak ding,› ti a ṭawng lai kan thei a si,» tiah an ti. 59 Asinan cuih an thutheihternak khal cu a rualaw thei cuang lo.\n60 Cule puithiam lubik cu an laiah a hung ding ih, Jesu hnenah, «Ziang tal na sawn ve hai lo ding maw? Hipawl in nangmah dokalhih an thutheihtermipawl hi ziangtin a si?» tiah a sut. 61 Asinan zianghman sawn loin, daiten a um.\nPuithiam lubik cun a hnenah, «Nangmah cu kan thangṭhat miih Fapa, Khrih cu na si maw?» tiah a sut lala.\n62 Jesu in, «Ka si ko. Minung Fapa cu huham neitupaih vawrh lamih a to le van mero thawi a rat khal na hmu leh ding,» tiah a ti.\n63 Puithiam lubik cun a hnipuan a thlek ih, «Theihpitu dang kan ṭul nawn maw si? 64 Pathian a thangsiatzia cu nan thei ko! Ziangtin nan ruat?» tiah a ti.\nCule an zaten Jesu cu thitlak hrimhrim a si tiah thiamlo an coter. 65 Cun mi hrek in a parah cil an phui, a hmai an hup ih, an kuttum in an thawng. Cule a hnenah, «Profet thuphun in thu phuang aw!» tiah an ti.\nCule temple kiltupawl in an zaphak in an beng.\nMat 26:69-75; Luk 22:54-62; Joh 18:15-18, 25-27\n66 Peter cu inn hmai lam tual ih a um laiah, puithiam lubikih siahhlawhnu pakhat a hnenah a ra. 67 Cu nu in Peter meisa a aih lai a hmuh tikah, a zohhliah ih, «Nang khal Nazareth Jesu thawi umtlang mi na si,» tiah a ti.\n68 Asinan Peter in, «Ka thei lo, ziang na sim ti ka theithiam lo,» tiah a phat ih, hulhliap lamah a va feh, cule ar a khuang.\n69 Cule siahhlawhnu in a va hmu lala ih, a kiangih a dingpawl hnenah, «Hi pa hi an lakih mi pakhat a si,» tiih sim a thăwk. 70 Asinan anih cun a phat lala. Cuih hnu málte rei deuhah a kiangih ding mipawl in Peter cu, «Nang khal an lakih mi pakhat na si rori, ziangahtile na awcawi in Galili peng-mi na sizia a langter,» tiah an ti.\n71 Cun Peter cun siatcamawk le sesăm a thăwk ih, «Nan sim mi pa cu ka thei lo!» tiah a ti.\n72 Cule a vei hnihnak ar a khuang. Cutikah Peter cun Jesu in a hnenih a sim mi, «Ar vei hnih a khuan hlanah, vei thum i phatsan ding,» a ti mi ṭawngkam kha a vun máng. Cuih thu a ruah tikah a ṭap.\nMat 27:1, 2; Luk 23:1-5; Joh 18:28-40\n1 Zingpit teah puithiam sângpawl cu miupapawl, Dānzirhtupawl le Sanhedrinpawl thawn thurelcatnak an tuah lohli. Jesu cu an ṭawn ih an hruai, cule Pilat kut ah an thlĕn. 2 Pilat in a hnenah, «Jew-pawlih Siangpahrang na si maw?» tiah a sut.\nJesu in a sawn ih a hnenah, «Na sim vek cu a si ko,» tiah a ti.\n3 Cule puithiam sângpawl cun sual tampi an puh nân, zianghman a sawn hai lo. 4 Pilat in a hnenah, «Ziang hman na sawn hai lo ding maw? Ngai hnik, nangmah dokalhin hi tluk thil tam thu an theihter hi!» tiah a sutsal. 5 Jesu in zianghman a săwn lo ruangah, Pilat cu a mang a bang.\nJesu in Barabbas-ih Hmun a Luah\nMat 27:15-23; Luk 23:13-25; Joh 18:39-19:16\n6 Cuih puai tinten Pilat in mipi ih an dil mi thawngtla pakhat a suahsak hai ṭheu. 7 Cu laiah Barabbas an ti mi pa, ralthawh laiih laithatpa cu, ralthotu dangpawl thawn thawng an rak tla. 8 Cun mipi cun Pilat ih a tuah ṭheu vekih a tuah ding duhin ringpin an au ih, dil an thăwk. 9 Asinan Pilat in, «Jew-pawlih Siangpahrang nan hnenah ka suah ding nan duh maw?» tiah a sawn hai. 10 Ziangahtile puithiam sângpawl in iksiknak ruangah, a kut ah an thlĕn ti a thei.\n11 Asinan Barabbas suah sawn dingin puithiam sângpawl in mipi an rak tăwkphirh cia. 12 Pilat in a sawn hai ih an hnenah, «Cuti asile Jew-pawlih Siangpahrang tiih nan kawh mi pa hi ziangtiih ka tuah ding nan duh?» tiah a tisal.\n13 Annih cun, «Khengbĕt aw!» tiah an ausal.\n14 Cun Pilat in an hnenah, «Ziangruangah, ziang thil ṭhalo so a tuah ih?» tiah a ti.\nAsinan annih cun, «Khengbĕt aw!» tiah an au sinsin.\n15 Pilat in mipi lungawiter a duh ruangah, Barabbas cu a suahsak hai. Jesu cu a ralkappawl a vuakter ih, khengbĕt dingin a ralkappawl kut ah a pe.\nMat 27:27-31; Luk 22:63-65\n16 Cun ralkappawl in Jesu cu praetorium sungah an luhpi ih, aralkap bur khat pumpin an kokhawm. 17 Cule puan sendup an sĭnter ih, hling ih an phiar mi lukhum a lu ah an khumter. 18 Cule salam pek an thăwk ih, «Jew-pawlih Siangpahrang, salam kan lo pe!» tiah an ti. 19 Cun a lu ah câltefung in an vua, a parah cil an phui, an khukbilin an upatawter. 20 An hmuhsuam hnuah, puan sendup cu an hlihsak ih, amai hnipuan an hruhter, cule khengbĕt dingin an hruaisuak.\n15:16a ralkap bur: Rom ralkap legion khat ṭhen hra ih ṭhen khat a si ih, ralkap 600 hrawng an um.\nMat 27:32-44; Luk 23:26-43; Joh 19:17-27\n21 Cun khawte ihsi ra, lamzin ih feh pa, Alexander le Rufus-ih pa, Sairin rammi Simon cu hranhramin Jesu-ih khraws cu an putter. 22 Cule Jesu cu Lu Ruh Hmun an ti mi Golgotha ah an hei hruai. 23 In dingah mura thawi an rawi mi sabitzu an pe nân, anih in a in duh lo. 24 An khĕnbet hnuah, a sinfen cu an ṭhen ih, pakhat ciar ih an co ding mi thei dingin camcawhfung an zûk.\n25 An khĕnbet cān cu zing lam nazi pakua a si. 26 Cule Pilat in Jesu sual an puhnak catar,\ntiah a ngan.\n27 Amah thawn suamhmang pahnih, a vawrh lamah pakhat, a keh lamah pakhat an khengbĕt. 28 Cumi cun Cathianghlim sungih ngan mi, «Amah cu dānpahbăltupawl lakah siartel a si,» ti mi cu a famkimter a si.\n29 Cule a kiangih a fehtupawl in amah an thangsiat ih, dirĕm zetin an lu an thing, cule, «Hei! Nangmah cu temple ṭiatbălin ni thum sungih a saktupa na si. 30 Nangmah le nangmah runaw awla, khraws parin rung ṭum aw,» tiah an ti.\n31 Cuvek thothoin puithiam sângpawl le Dānzirhtupawl cun hmuhsuamin, «Mi dang cu a run thei nân, amah le amah cu a runaw thei lo, 32 Israel-mipawlih Siangpahrang, Khrih cu khraws par ihsin atu rori ah rung ṭum sehla, kan hmu ding ih kan zum ding,» tiah an ti.\nAmah thawn an khĕnbet mipawl khal in an zăwkzet ve.\nMat 27:45-56; Luk 23:44-49; Joh 19:28-30\n33 Sun nazi hleihnih a kimin sîm lam nazi pathum tiang, cuih ram pumpi ah thimkhawzing a tlung. 34 Cule sîm lam nazi pathum ah Jesu cu, «Eloi, Eloi, lama sabakthani?» tiah ring zetin a au.\nA tican cu, «Ka Pathian, ka Pathian, ziangahso i fehsan?» tinak a si.\n35 A kiangih a ding mi, mi hrekkhat in cumi an theih tikah, «Zoh hnik uh, Elijah a kawh hi!» tiah an ti. 36 Cun mi pakhat a va tlân ih, atihawp kha sabitzu thûr sungah a hnim ih, câlte ko zimih a ṭem hnuah, in dingah a pe, cule, «Um hrih hnik seh, amah lathla dingah Elijah a ra maw, ra lo kan zoh hnik pei,» tiah an ti.\n15:36a tihawp: Grik ṭawng cun spoggos ti a si ih, tifinriat sung um rannung a si, nasazetih ti hawp thei, ruh zangzet nei a si.\n37 Jesu cu ring zetin a au ih, a hnuk a cat.\n38 Cun temple hmun thianghlim puanzar cu a lu zim ihsin a tawdĕng tiang ṭhen hnih ah a tlek. 39 Jesu hmaiih a dingtu ralkap 100 hotu in a au le a thlarau ih a suahsanzia a hmuh tikah, «Hi pa cu Pathian Fapa rori a si ko e!» tiah a ti.\n40 Hla nawnih a rak cuan vetu nunau hrekkhat an um, cupawl lakah Mary Magdalin, James anautasawn le Joses nu Mary le Salomi tla an tel. 41 Cupawl cu Galili peng a um laiih a thluntu le amah tuamhlawmtu le Jesu thawi Jerusalem ih ra nunau dang tampi tla an si.\n15:40a nautasawn: Fatesawn tinak khal a si thei.\nJesu an Phum\nMat 27:57-61; Luk 23:50-56; Joh 19:38-42\n42 Cuih ni cu Sabbath ni hlanih timlamawk ni a si. Zan lam a thlen tikah, 43 tlangsuak upa lakih mithupi le Pathian uknak hngaktu Arimathia khawmi Joseph cu ralṭha zetin, Pilat hnenah a feh ih, Jesu-ih ruang a dil. 44 Jesu a thihngah zo cu Pilat a mang a bang. A ralkap 100 hotu a ko ih, a thihnak a rei zo maw? tiah a sut. 45 A thi zo ti ralkap 100 hotu hnenin Pilat in a theih tikah, a ruang cu Joseph a lakter. 46 Joseph cun puan nem páte a lei ih, a ruang cu a lathla, cule puan nem páte in a tuam hnuah, lungpi virh mi thlān sungah a vui ih, a thlankâ ah lung a hrilh ta. 47 Mary Magdalin le Joses nu Mary in a ruak an vuinak hmun cu an hmu.\nMat 28:1-10; Luk 24:1-12; Joh 20:1-10\n1 Sabbath ni a cem tikah, Mary Magdalin, James nu Mary le Salomi lepawl in a ruang va culh dingah rimhmui hriak an lei. 2 Zarh khat ih a ni khatnak zingpit te nisuah zawngah thlān ah an va feh. 3 Cule anmah lakah, «Thlān khar lungto teh zo in in hrilhsak ding?» tiah an rel rero. 4 Cule an hun zoh tikah, lungpi cu hrilh a rak si zo ti kha an hmu. Cuih lung cu lungto tûm zet a si. 5 Thlān sung an vung luh tikah, kâwrfual var hruk tlangval pakhat, vawrh lam kapih to an hmu ih, an lâu.\n6 Anih cun an hnenah, «Thinphângin um hlah uh, an khĕnbet mi Nazareth Jesu nan hawl, anih cu a tho zo, hi tawkah a um nawn lo, an retnak hmun hi zoh hman uh. 7 Va feh uhla, nan hmaiah Galili peng ah a feh, cuih hmun ah a lo sim cia vekin nan hmu ding tiah a dungthluntupawl le Peter kha va sim uh,» tiah a ti.\n8 Zamrangten an fehsuak ih, khūr le mangbangin thlān ihsin an tlânsuak. An ṭih tuk ruangah zo hnen hmanah zianghman an sim lo.\nMary Magdalin le Jesu\n9 Zarh khat ih a ni khatnak zingpit teah, Jesu a thosal, khawsia pasarih a dawisuahsak mi Mary Magdalin hnenah a lang hmaisabik. 10 Anih cu a va feh ih, Jesu thawi umtlang dah mi, lungkuai ih a ṭap rero mipawl kha a va sim hai. 11 Cule Jesu a nung ti le, cu nu in a hmu ti an theih tikah, annih in an rak zum lo.\nDungthluntupawl le Jesu\n12 Cuihhnu ah, anmah lakih mi pahnih khawte lamih an feh laiah phun dangin an hnenah Jesu a lang. 13 Cute pahnih cu an va feh ih, dungthluntu dangpawl hnenah an sim nân, an zum cuang lo.\nMat 28:16-20; Luk 24:36-49\n14 Cuihhnu ah cabuai an hil laiah, a dungthluntu hleikhat hnenah a lang. A thawhsal hnuah mi hrek in an hmuh thu a dungthluntu hleikhat pawl in an zum lo ruangah, an zumlonak le an lungruhnak kha a kawk hai.\n15 Cule anih in an hnenah, «Leilung tlun hmuahhmuah ah va feh uhla, sersiam mi tinkim hnenah thuthangṭha va sim uh. 16 A zum ih baptisma a cotu cu rundam a si ding. Asinan a zumlotu cu thiamlo coter a si ding. 17 Cule a zumtupawl cu hi hminsinnakpawl in a thlun hai ding: ka hmin in khawsia an dawi ding, ṭawng thar in an ṭawng ding, 18 rulpawl tla an kai ding, thih theinak ziang thil khal an in le an zianghman a pawi lo ding, mina parah an kut an suang ding ih, an dam ding,» tiah a ti.\n19 An hnenih thu a sim ṭheh hnuah, amah cu van ah laksohin a um ih, Pathian vawrh lamah a to. 20 Cule an fehsuak ih, hmun kip ah thu an sim. Bawipa in an hnenah hna a ṭuan ih, kamsuakthu cu hminsinnakpawl hmangin a nĕmhnget vivo. Amen.


ISRAEL INGAZA STRIP IH DOKAHNAK AH MI 42 AN THI – Thechinlandtoday\nISRAEL INGAZA STRIP IH DOKAHNAK AH MI 42 AN THI\nadmin May 18, 2021 Leave a Comment on ISRAEL INGAZA STRIP IH DOKAHNAK AH MI 42 AN THI\nPalestinian official pawl cun Israel in Gaza Strip ih dokaknak beihpi a thlak rero mi ah zarhpini kha ni khata thi an tam bik ṭum a si tiin an sim ih, mi 42 an thi tih an sim.\nIsrael ralkap pawl cun kan dung zarh sung ah Gaza ih sin Palestinian pawlin Israel chu rocket 3,000 lengloin an kap tih an sim cih. Zarhpi zan ih Hamas-ten Israel South lam ih rocket ih an kah leh hnuin, mini zing ah khan Israel ralkap pawl cun Gaza City hmun dang dangah air strike ṭum 80 an nei leh sal a si.\nGaza Strip-ih Israel ralkap pawl ih beihpi an thlaknakah hin mi 197 an thi zo ih, cu mi lak ah hin nauhuak an 58 an tel. Mi 1,230 in hriamhma an tuar an tuar zo a si tiin Hamas sorkara health ministry cun a tarlang. Himi lai ah Israel cun mithi lakah hin hel tam tak an tel tih an sim bet, dokaknak ih beihpi an thlaknak an tumbik mi chu hel hruaitute leh helpawl umnak hmunhma pawl an si tiin an sim.\nUnited Nations secretary genenal Antonio Guterres cun kahdonak titawp dingin ngenih, an titawp lo a si ah cun thunun ngaihnak um lo buaina rapthlak tak a thleng thei ding a si, a ti.\nDokahnak thleng rero ruangah Gaza-ah fuel daihawk lo nak a thleng zo ih, hi vek a si ah cun hospital leh hmun pawimawh pawl cu power hman ding nei lo in reilote ah an um ding tiin UN cun a sim a si.\nUN deputy special coordinator for Middle East Peace Process, Lynn Hastings cun Israel thuneitute hnenah Gaza ih fuel leh an mamawh an tulsam mi kuat lut sian dingin an ngen ih, a Sinan an hrangah a him hrih tiin an sim.\nFREE AND FAIR CLECTIOM A NI ANFREL →\n← ENGLAND WALES LEH SCOTLAD AH KHUAHKHRIH KHUMAWKNAK ZIAUM