PART III: BAIBLA FINGKHAWI DAN - Hre Mang\nPART III: BAIBLA FINGKHAWI DAN\nPART III: BAIBAL FINGKHAWI DAN\nTHUTHLUNGHLUN AN RAK FINKHAWM DAN THUANTHU\n( OT, Canon)\nA. A pehzawm vivo mi kamsang pawl:\nPathian in Isreal miphun hmangin leitlun thawn a pehtlaihnak hmuahhmuah cu Thuthlunghlun ah kamsang pawl rawngbawlnakin hmuhtheih asi. Pathian in catbang loin kamsang a nei ringring. Anmah pawl hmangin Pathian thu phuan cia mi siseh an ram le dinhmunih zirin a tulmi Pathian in a theihter mi siseh Israel pawlin an kilkhawi in an finkhawi ringring. Moses kha kamsang ca ngan hmaisa biktu a siih a cauk ngami pawl cu Pathian thawkkhummi asi tiah hmakhat teah Isreal pawlin an pom. (Moses nganmi cabu pawl tla cu Semtirnak, Suahhlannak, Puithiam Hnatuannak, Mipum Siarnak, le Daan peksalnak pawl tla an si). A cauk nganmi pawl rak dawng hmasatu Israel mipi pawlin Pathian thu asi tiah hmakhat teah an rak pomih a dung hnu ih kamsang pawl khalin Moses nganmi cu Pathian thu asi tiah an pomih an sim nawn sal theu. Joshua 1:7-8; 8:31-32), David ( I Siang. 2:3), Solomon ( I Siang. 8:53,56,61), Jeremiah (Jer.8:8); Daniel ( Dan.9:11,13); Ezara ( Aza.6:18); Nihemiah (Neh.13:1) le Malakhi ( Mal.4:4) pawlin an sim nawn sal theu ti kan hmu.\nPathian in a sim vekin Moses in an nitin nun khawsak danah a tul a timi pawl kha a rak ngan thluh (Mipum 33:1-2). Moses ih thihnak thu (Daan.34) kha Joshua in a sunzawm, a ngan (Jossh.24:26). Joshua hnu ah kamsang Samuel, Nathan pawlin thu hla an run ngan vivo tikah Joshua ih hnatuan netnak pawl kha Joshua 24 nakah an ngan bet a si ding tiah an zum. Thuthentu, Ruth, I, II Samuel pawl khal anmai nganmi a si ding ( I San. 29:29). Jeremiah, Ahijah, Jehu, Iddo, Shemiah pawl hi I, II Siang pahrang cabu ngantu ding awm bik an si ( II San.9:29; 12:15; 13;22; 20:34). Cun I, II Sansiarnak kha Ezara in mawhphurhnak a nei tiin a lang ( II San.36:22-23; Eza.1:1-3).Cun Ezara le Nehemiah cu bu hmaisa ( TH. (Origin) bu ahcun bukhat an rak si) ( Ezara.7:25-28; II Mai. 2:2:13). Kamsang dawtdawt pawlin TH. Cabu a dawtdawtin an nganih Semtirnak ihsin Nehemiah tiang thuanthu a dawtdawtin an ngan thluh. Cuticun kamsang pawl nganmi pawl cu pakhat hnu pakhat an rak pomih Pathian thu vekin an rak urhsun.\nHimi tikcu sungah hin hla (Poetical) bu nga pawlkhal ngan an si ( Job, Sam, Thufim, Thusimtu, Solomon hla). Cun a dang prophetic (sim lawknak) bu 17 pawl khal thlarau luahkhatmi kamsangpawlih nganmi an siih Pathian thawkkhumi vekin cadang (Scroll dang) lakah telh an si. An lenpi kamsang dang pawlin pakhtat le pakhat Pathian hnen ihsin an dawnmi thutak Pathian thu cu an theihsak aw in an pom sak aw ih an hlan ih Pathian thutak pawl khal an theiin an pom. Thuthimnakah, Ezakiel in Job a um thu a sim ( Eze.14:14,20); II Samuel 22 ihsin Sam 18 sungih thuanthu a ngan tel; Jeremiah in ( Jer.26:18) Maikhah (Maik.3:12) thu a la; Maikhah (4:1-3) in Isai ( 2-4) ta asim sal; cutin paskhat le pakhat kamsang pawlin an Pathian thu an sim le an ngan mi an theih sak awk ih an simsawng ruangah ziang thu pawl hi Pathian thuthiang an si ti awlten theihtheinak an si.\nB. Cabu pawl thendan\nTH. Cabu pawl hi phun dangdangah then an si:\n1. Thenhnih ah thendan:\nA tlangpi thu in (Thlungthar sungah ngan vek cun) "Daan le Kamsang" ( The Law and the Prophet) tiah an then ( Mth.5:17, 7:12; 11:13; 22:40; Lk.16:16,17; Jn. 10:45; Dung.13:15; 24:14; 28:23; Rom.3:21), asilole 'Moses le Kamsang' (Moses and prophet) tiah an ti (Lk.16:29, 31; 24:27; 44; Dung.28:23). Cun hmun hrekkhat ahcun TH pumhlum hi "Daan" (Law) tiah an sim ( Jn.10:34; 15:25; I Kor.14:21). Daan ahcun Moses ih cabu 5 ( Semtirnak, Suahlannak, Puithiam Hnatuan, Mipum Siarnak, Daan pek salnak) ti pawl an telih Kamsang ahcun a tang mi bu 19 pawl an tel. Tui hlan reipi ah TH hi bu 24 lawng a rak um. ( Ziangah tile, Minor prophet (Kamsang nauta) pawl kha bu khat vekah an rak ret. Cuvek thotho in I, II Samuel; I, II Siangpahrang; I, II Sansiarnak; Ezara le Nehemiah pawl hi bukhat fingfingah ret an rak si. Cuti asilole bu 22 ah an rak ret khawm ( Ruth cabu kha Thuthentu ah an rak komih , Tah Hlla cabu kha Jeremiah bu ah kom an rak si. Eusebius (AD 325) cun Hebrew Baibal bu 22 a um a ti. Jerome cun bu 22 lole 24 a rak um a ti. Origen (AD. 250) cun bu 22 um a ti. Tertulian (AD.200) cun bu 24, Melito (AD.170) cun bu 22, Josephus cun bu 22, Talmud cun bu 24. Cuticun an bu siardan a rak bang aw lo cio. Ziangruangah tile bu khat ah an kommi le komdan cio a rak bang awk lo ruangah asi. Ziangkhal sisehla bu 22 maw 24 khalin an siar a si khallen TH an neihmi cu tui kan neihmi bu 39 thotho a si.\n2. Thenthum ih thendan\nHebrew pawlin an Thuthiang kha phunthumah an then. Daan (Law, Torah); Kamsang ( the Prophet, Nebiim); le Ca ngan ( Writing, Ketubim) pawl an si. Himi phunthum an thennak mi Apocryphal, Ecclesiasticus timi ah BC132 ihsin kan hmu thei. Zesu in phunthum ih thenmi hi a pom a si thei men, "...Moses Daan, Kamsang le Sam sungah an nganmi " tiah a ti (Lk.24:44). Babylonian Talmud cun himi phunthum thendan hi a rak sim. Daan bu 5, Kamsang bu 8, Ca ngan bu 11 tiah an then. Cuticun himi phunthum ih thendan hi BC. 200 lai ihsin kan hmuh thei mi a siih AD 400 lai khalah pommi a si. Cuticun Hebrew Baibal cu a hnuailam vekin then a si.\ni) Daan/the Law/ Torah\nSemtirnak, Suahlannak, Puithiam Hnatuan, Mipum Siarnak, Daan pek salnak,\nii) Kamsang/Nebim/ the Prophet\nKamsang hmaisa ( Former prophet) Joshua, Thuthentu, Samuel, Siangpahrang, Kamsang neta (Latter prophet) Isaiah, Jeremiah, Ezekial, le kamsang fate 12.\niii) Ca ngan/ Ketubim/ Writing\na) Hla bu pawl: Hla, Sam, Job, Thufim\nb) Cazual pa nga ( Five rolls)- Hla, Ruth, Tah Hla, Thu simtu, Esthar,\nc) Thuanthu bu: Ezara, Nehemiah, Sansiarnak\nKum zabi pakhatnak ih Jews mi thuanthu lam thiam Josephus cun hitin a sim, "Thuthiang kan pomdan thu ah ngaihdan bang aw lo hnuaihni a um. Asinan bu 22 kan nei ti cu a fiang. Cu pawl cu Pathian thawkkhummi lole Pathian hnen ihsin a ra mi an si. Pa nga cu Moses ih ngan mi an si ih, Daan tiah kan ko. A cabu sungah milai thuanthu thawn ngan mi a si. Moses ih thih hnu ihsin Persian lal Artaxerxes ih san tiang kamsang dang pawlih ngan mi cabu pawl kha a zaten bu 13 a um. Cuitlunah Patian thangthatnak hlabu bu li a umih milai nuntudan thu thawn ngan mi an si" tiah a ti.\nJosephus hin midangin Baibal cabu pawl an tthen dan thawn a bang aw loin a tthenih, a hmaisa bikah Moses ih nganmi cabu, danbu pa nga kha phunkhat ah a ret. Apahnihnak ah bu 13 le a dang buli (Sam, Thufim, Thusimtu, le Solomon Hla) pawl kha phunkhat ah a tthen. Josephus in autography sungih a ngandan cun lal Titus in thuthianghlim ngannak caphek (scroll) pawl kha a hnenah a pek thu a ngan. Cucu a dik a si achun Josephus ih simmi pawl hi a dik zet tiah kan pom thei ding.\nHimi Thuthiang phunthum ih tthen dan hi liberal Pathian thu thiam pawlin an la ih Thuthlunghlun pawl hi voithum finkhawm (tehfung thawn teh) mi a si tiah an ti. Daan (law) pawl kha BC 400 hrangah, Ca ngan (writing) pawl kha BC. 200-AD 90 ah finkhawm theh an si tiah an sim. Goodspeed (1871-1962), Chicago University ih Thuthlungthar zirhtu cun hitin a sim, "Jews pawl Thuthiangih tthenthumnak (writing) pawl kha Khrih a thih hnu kum zabi pakhatnak cemzawng tiangah felfai zetin tthen a rak si hrih lo. Asinan Jamnia khau ah Jews pawl synod( khawmpi) ah felten tthenfel a rak si" tiah a sim.\nAsinan hitin an simmi pawl hi Thuthiang sungah zianghman hmuh theimi kan nei lo. Kamsang pawl ca ngan mi pawl cu Pathian thu a sizia mipi pawlin hmakhat teah an thei lohli ttheu a si ti cu thuthiang sungah kan hmu thei. (Thutthimnakah, Suah.24:3,7). Cuticun zumtu pawlin Pathian thu ngan mi pawl cu felfaiten kilkhawi an si (Daan.31:24-26; Jos. 1:8; 24:26). Curuangah, Pathian thu ngan mi pawl hi mipi in an ntheihthiam hlanah a phunphun in rak tthendarh an si lo. Kamsang pawlin mipi hnen an thlenpi ve ten mipi in Pathian tawkkhum mi a sizia thei in an kilkhawi ttheu sawn asi. Pathian thuthianghlim pawl an rak tthen tikah Pathian sinak a danglam ruangah an tthen si loin a hmangtu pawlih theih awlnak ding hrangah an tthen men mi a si ih ziangtin an tthen khal asile a sungih thu um pawl cu an bang aw thotho. Thuthlunghlun an tthendan hrekkhat pawl kan zoh hnik pei.\n3) Tthendan thuanthu\ni) Septuagent (LXX)\nAlexandria khua, Egypt (BC, 250-150) ah Hebru Baibal ihsin Greek ttongah lehmi a si. Cule anmah an duhdan in Thuthlunghlun bu tthen dan cu an tthen hai mi a si. Bruce cun, Septuagent ah Hebru Baibal an tthendan hi khua hlan ihsin Hebru pawlin an rak tthendan thawn a mil aw bik ding tiah a ti.\nii) Dead Sea Scroll ( Tipi thi caphek-Tipi thi ah an sarmi Jews pawl Baibal ngannak caphek . BC-250-AD 68).\nHimi caphek sungah cun Thuthlunghlun pawl hi Moses ngan mi tiah le Kamsang nganmi tiah phunhnih ah an tthen ih phunthum ih tthen a um lo.Harris in Qumran thu a ngannakah "Thuthlunghlun cabu pawl hi a phunphun in rak tthen an si lo". Curuangah Qumran a rak nei tu pawl cun Thuthlunghlun cabu pawl hi tthenhnih le tthenthum ah an rak tthen lo a si ti a fiang.\niii) Josephus cun, a hmaisa ah kan sim zo vekin, Hebru Baibal pawl hi tulai ah kan tthendan vekin a rak tthen lo. Amai san laiih minung pawl in an tthen dan vekin a tthen ve a si bik in a lang.\niv) Kum zabi pakhatnak ihsin pathumnak karlakih Pathian thuthiam pawlin Hebru Baibal hi tthendan a phunphun in an rak tthen. Josephus (AD. Pakhatnak), Melito (AD170), Origen (AD 250), Eusebius (AD.325) pawl hin Hebru Baibal cu bu 22 ah an rak tthen.\nSeptuagent le Dead Sea Scroll (Tipi thi caphek) sungah kan hmuh thei vekin Thuthlunghlun Baibal cabu pawl hi BC kum zabi pahnih hlan ihsin felfai zetin finkhawm, kilkhawi le kenkawh mi an si ti fiangzetin kan sim thei. Lk.11:49-51 ah Zesu in thu a sim tikah Abel ihsin Zachariah tiang Pathian palai martar tuartu pawl thu a simih Thuthiangin a simmi martar tuartu pawl thu cu a dik asi ti a langternak asi tiin kan thei thei. Curuangah Thuthlunghlun sanlai ih Baibal an rak neihmi cu Pathian thutak tiah an pom asi ti a lang. Abel ih thih thu cu Semtirnak bu sungah ngan a siih Zachariah ih thih thu cu Thuthlunghlun sungah martar tuar neta bik kamsang hmin ngan mi a si. Zechariah ih thih thu cu Thuthlunghlun bu neta bik II Sansiarnak bu sungah ngan a si. Curuangah Zesu in thu a sim tikah Thuthlunhlun cabu hmaisa bik Semtirnak ihsin a neta bik Malachi thu tiang a sim asi tin kan sim thei.\nGeiser le Nix in an sim dan ahcun Thuthlunghlun bu pawl cu BC 400 hlan ah finkkhawm thluh a siih BC. 200 hrawngah Daan (Law), Kamsang (Prophet) le Ca ngan (writing) tiah phunthum ah an then lehsal mi asi tiah an ti. Thhenthum ah an tthensalnak cu Jews pawlin an zirh awknak ah awlsam deuh dingin an tthen mi asi. A hmaisa ah nitin nun khawsak dan thawn a pehper aw mi Daan bu pawl, Thuanthu bu pawl le thuanthu a si lo mi Kamsang pawl ca ngan mi bu tiah an tthen.\nv) Jamnia Council (AD.90)\nJerusalem a siat hnu, AD. 90 ah Jews hruaitu ( Rabi) pawlin Jamnia ah tawng aw khawm in an sakhua biaknak lam thu reltlang dingin Rom kumpi hnenah sialnak an la. Jerusalem biak inn pi a um nawn lo ruangah Jews pawl raithawinak khal a tawp ih an sakhua nak khal a danglam vivo. An tawn awk khawmnak ih an thutlangpi bik cu Baibal finkhawm ding asi. Thufim, Thusimtu, Solomon Hla le Esthar cabu pawl kha Jews thuanthu thei tuk lemlo tu pawlin Pathian thawkkhum mi a si maw si lo tiah an ringhlel ih cucu an tawn awkkhawm nakah an rel khawm. Hi mi cabu pawl hi a rak dawng hmaisatu pawlin Pathian thawkkhummi asi tiah an rak pom zo mi asi. Cucu AD kum zabi pakhatnak hrawngah mi hrekkhat in an ringhlel sal. Thufim 26:4 le 26: 5 nak hi an kalh aw asi an ti. Cui tlunah Thusimtu cabu sungah ziangkim thil a tthatlonak lam lawnglawng in simmi a um tikah Pathian thawkkhummi asilo ding tiah an ring hlel. Cun Solomon hla kha fala le tlangval ngai awknak hla asi tikah Pathian thawkkhum mi asilo ding tiah an ring hlel fawn. Cun Esther cabu sungah Pathian hmin voikhat hman nganmi a um lo ruangah Pathian thawkhummi asilo ding tiah an ring hlel. Curuangah Jamnia ah an tawn awk khawm hnuah an rel khawmih ziang cabu pawl kha Pathian thawkkhum mi Pathian thu asi ding timi an nemhnget. Cule an sakhua nak lam hruaitu pawlin Thuthianghlim vekin zianghman rinhlelhnak um nawn lo dingin thu an suah. A dang zawngin sim asile, cui tawn awkkhawmnak (council) ah BC san lai ihsin Jews pawlin Pathian thawkkhum mi thuthianghlim vekin an rak hman mi cabu pawl kha Thlarau Thianghlim bawmnakin a sinak vekin an theithei ih anmai biaknak lam hruaitu Thuthianghlim asi tiah an nemhnget bet.\nTHUTHLUNGTHAR AN RAK FINKHAWM DAN THUANTHU\n( NT, Canon)\nA. Grik Cabu ( Manuscript pawl)\nKhrih dungthlun pawlin kutin nganmi Thuthianghlim pawl kha kawhhran tinah siar theih dingin kawpi an rak tuah vivo ih kawhhran tin in khawm awknak hmuntinah an rak siar ttheu. Cui hnu ah ken sukso le fingkhawi a awlsam deuh mi 'Papyrus' timi caphek parah an rak ngan sawng vivo. Cui caphek pawl cu boruak ttha lo a tuar thei lo zet (II Jn.12). Kawhhran thawk pek ihsin AD kum zabi 15 tiang milai kutin anrak ngan sawng vivo. Kum zabi 15 hnu lam lawngin Baibal Thuthianghlim cu khawlin an rak ngan sawng vivo thei. Cutin kutin an rak ngan sawng vivo tikah cafang ngan sual le cawn sual mi um loin rak tuah a harsa zet. Asinan hlanlaiih Grik ttonngin an nganmi pawl hmuh thei mi a um laiih an ngan swngnakah an sual mi tete remsal theih asi. Cuticun Thuthlungthar cu kawpi tampi tuah sawng vivo asinan kum zabi pahnih hrawngah Grik ttongin nganmi caphek pawl ( a hrek cu a tthen a lang lawng kan hmu thei) kan hmu thei ih Dungthluntu pawl rak nganmi thawn a dang aw lo ding tiah kan ti thei. (Grik ttongin nganmi Baibal caphek cu 5366 lai hmuh ding a um). Bruce in hitin asim "Leitlunah Baibal ca tlukin khua hlan ca (Original kawpy) hmuh thei mi kan nei lo." Cui Baibal Grik caphek pawl cu a tlangpi thu in phunthum ah an tthen. Cupawl cu ziangvek an si ti kan zoh hnik pei.\nThuthlunghlun san lai ahcun ca ngannakah savun ih tuahmi a tlangpi thu in an rak hmang nan Thuthlungthar san ahcun Papyri hi a thlangpi thu in ca ngannakah an rak hmang. Papyri hi Egypt ram Nile tiva kiangih a um mi Papyrus hridai ihsin an tuah mi a siih Egypt ramah kum 3000 BC lai ihsin an rak hman mi asi. (An tuah dan cu, Papyrus hri pawl kha pherphiar vekin an phiar hnu ah an sut bek ih nisa lakah an pho hnu ah a hri thling pawlin a tinal ih caphek vekin nal zenzi ten a suak). Cule Egypt ram ihsin ram inhnen pawl khalin an run cawng vivo ih Grik le Rome ram pawl khalin can ngannak hmanrua ah an run hmang ciam co. Metzger in hitin a sim:\n" Grik le Rome ram pawl ahcun ca an ngan tikah Papyri lole savun ih tuah mi pawl parah an ngan ttheu. Cun a hrek cun Papyri pawl kha an thitkom ih cabu vek tla in an tuah hnuah a lenglam in tuamtu an tuah. A tlangpi thu in Grik cazial pawl hi pi 35 (feet) hrawng a sau. Cauk pakhat ah tuah dingmi pawl kha cazual pakhatah ngan asi ttheu."\nCazual hman tikah a siartu pawl hrangah a awlsam zet. Khatlam le khatlamah a zial theih ih casiartu in ca siar phah in a kut khatlam in a kau vivo ih a kut khatlam in a zial phahphah a ttul. Cutikah zumtu pawlin Thuthianghlim an siar tikah an duhnak catlang kha awlsam ten hawl a theih lo ti an hmuhsuak tikah cazial kha a phekphek in an tuah ih tui kan hmanmi cabu vekin an tuah thawk. Cutikah an duh nak catlang kha awlsam ten an kau thei ih casiartu hrangah a awlsam zet. Cumi cabu vekin an tuahmi cu Codex form tiah an ko. A hlan ih an hman mi cazual hnakin a tthatnak tampi an hmu suak. a) Thutthimnakah, Thuthangttha buli pawl kha hmunkhatah a ngan kawp theihih cabu pakhat vekin a tuah theih. Cuvek thotho in Paul cakuat pawl kha hmunkhatah ngan in cabu pakhat vekin a tuah theih. An duh zatzat kha bukhat sungah an ret theiih bukhat sungah an telh duh zatzat kha tuah theih asi. Cuitlunah phek khatlam le khatlamah ngan a theih ih cabu man a awl tlunah a ken le ret khal a awlsam deuh. Cuvekin cabu phun (Codex Form) kha Grik Khristian pawlin an duh zetih Jews pawlin Synagogue ah an hmanmi Thuthlunghlun cazual (Roll-form) pawl lak ihsin thleidan a awlsam ruangah an duh zet fawn.\nPapyrus catlep pawl cu a tlek awl zetih tuah a harsat ruangah Grik catlap pawl malte lawng hmuh ding a um. Grik ttongin nganmi ca pawl kan hmuh thei mi cu a tlangpi thu in phun 88 lawng a um. Hi pawl hi a rei bik ca ngan mi kan hmuh thei mi an si, tui hlan kum zakhat (100) sungah Egypt ramah hmuhsuak sal mi an an si. Egypt pawl hin ca thupi pawl hi an hlawn dah loih ttha zetin an kilkhawi ttheu ruangah Egypt ram ihsin a tam bik cu hmuhsuak sal an si. Asinan, Papyri pawl hi an tlek hnuaihni ih a tlek pawl cu rem khawm hnu lawngah siar theih mi tla an si. Cun a hrekkhat cu famkim deuh in a um lai mi khal an um.\nCuruangah Papyri pawl cu hminsinnak "P" timi an nganih cu mi tlun te ah number an nganih Baibal lehthar mi pawlin an hman tikah hminsinnak thawn an ngan tel ttheu. Revised Standard Version, New American Standard Bible, le New International Version pawl hi Grik tongin nganmi bu ( Original Text) pawl ihsin an leh mi an si.\na. P52, John Rylands Fragment (AD.110-125)\nHimi Papyrus parih nganmi fate (21/2 by 3 1/2 ft.) hi tulai san Thuthlungthar nganmi kan hmuhmi lakah a rei bik, khua hlan ta bik asi. Himi catlep fate ah cang 5, John 8:31-33, 37-38 tiang a um. Himi catlep hi a fate zet nan hlanlai ihsin a rak umnak hmun le tikcu in theihter ruangah a thupi zet. Egypt ramah kum 1920 ah an hmuh suak mi a siih Mirang ram (England), Machester ih John Rylands Library ah tu tiang an ret. AD. 100 ihsin 125 karlak hrawngah an nganmi asi tiah an zum.\nb. P45, P46, P47, Chester Beaty Papyri (200-250)\nKeiro ih Chester Beaty pawlin kum 1930 hrawngah Egypt ram ihsin an lei mi Papyri catlep pathum a si. Thuthlungthar papyri an hmuhsuak mi lakah a thupi bik an si tiah an ti. Dublin ih Beaty Museum ah a tutiang an ret lai.\nP45 cu hnah 220 a ummih (10/8 inches) hnah sawmthum in tuah mi a si. A sung thu um pawl cu hnahhnih - Mathew, Hnahruk - Mark, Hnah sarih-Luke, Hnahhnih-John, hnah hleithum - Dungthluntu pawl tuahnak tlan an si.\nP46 ahhin tlap 86 a umih hnah 104 in tuah mi a si. (Hnahkhat ah 11 by 61/2 a hlai) A sungthu pawl cu a hnuailam vekin an si. Roman, Hebrew, I & II Korintian, Ephesian, Kalatian, Philipian, Kolosian, I & II Theosolonika tla an si. Kum 200 AD hrawngih ngansawng mi vekin a langih P45 hnakin a rei deuh in a lang.\nP47 hi Thupuan hnah 10 lai ngan mi a siih ( a hlailam inchi 9 1/2 le 5 1/2 hawng a si). P45 vekin P47 khal kum 250 AD hrawngih ngansawngmi vekin a lang.\nc. P66, P72, P75 Bobmer Papyri (175-300)\nA hmin hi a cazual neitu Geneva ih Martin Bodmer hmin lakih an sak mi a si. Hi khal hi Egypt ram ihsin lei mi an siih Thuthlungthar ah a thupi zetmi an si. P66 papyri hi Grik Thuthlungthar ahcun a rei lam pakhat asi ve. A zaten hnah 104 lai asi ih John (1:1-6:11; 6:35b-14:26) pawl a um. Cuithlunah a belcawng hnah 40 lai a tel. P72 hi kum zabi pali hrawng ihta a si ih I & II Piter le Jude pawl kawpi hmuh hmaisa bikmi an si. P76 cu Luke kawpi reibik le John kawpi reibik lakah pakhat a si.\nGrik Baible catlap lakah a pahnihnak pawl cu savun ih tuah mi catlap (parchment, vellum) asi. Kawhhran pawlin savun hmangin Thuthianghlim an ngannak cu AD kum zabi pali ihsin pakua tiang kar lakah asi.\nSavun ih tuah mi cathlap pawl kha mipi in an hmang thawk vivo. Ziangruangah tile papyrus pawl cu a tuah a harsa ih a siat awl fawn, savun cu a tang sawn deldel asi. Savun ih tuahmi asi. Savun ih tuahmi par ahcun cangantu pawlin a phek lehlam le lehlam ah an ngan thei. Papyri cu a tlangpi thu in phek lehlam lawngah an ngan theu.\nSavun parih ca ngan mi pawl cu tulai sanah a tlangpi thu in phunhnih in an then. Metzger in hitin a sim.\nAtlangpi thu in ca an ngan tikah phunhnih in an ngan. Pakhat cu nitin hmanmi, hmanlangpi ca a siih 'cursive' asilole 'running' (kut ngan rang kan ti men ding kan theihthiam thei nak dingah) tiah an ko. 'Running' lole 'Cursive'-Hmanlang ca cu nitin cakuat, hnatuan hminsinnak le hmanlang pawlah an hmang. Cun a dang pakhat cu, cabu an suah tikah kut ngan mawi deuh in an nganih ngandaan pa-ngai an nei. Cumi cu 'Uncial' tiah an ko. Uncial cangan daan ahcun cafang pakhat le pakhat a dai aw loih tui cafang tumpi kan ngan daan vek deuh a si. Asinan kum zabi pakua (9) hrawng ihsin cabu tuahnak ah an hmanmi kutngan phun khat a suak salih cucu minuscules tiah an ko. Cuticun, cursive cafang pawl hmangin cangan daan cu Grik ca hmang an mal vivo. Cuticun Grik ca ah cursive, minuscules pawl cu a neta ah a suak mi le hmanmi an si ih uncial pawl cu a hmaisa le hlanlai ta ah a cang.\nCuticun Grik tongin savun ah an nganmi Baibal cathlap pawl cu Grik uncial pawl cafang hmangin nganmi an si. Cule uncial ca pawl cu ca an ngan hlan ah Arabic number pawl an ngan hmaisa ih cui hnu ah ca an ngan thawk theu ruangah theih le hminsin a awlzet.\na. 01, Codex Sinaiticus (AD. 340)\nHimi ca pawl hi Constantine Tischendorf in 1853 Sinai tlang hnuai ih St.Catherine tlawng umnak hmun ah a sar mi a si, cumi thlawng cun Russian Czar hnenah laksawng vekin a rak pek ih, Soviet kumpi in 1933 ah Mirang (Britist) hnenah a rak zuar sal mi asi. Cule a tuah cui ca cu Mirang Museum ah a um. A dikzet ih hrelhmi a neih mal ruangah tuini ah cui ca cu Greek cathlap hmuhsuak mi lakah hmantlak bik pakhat asi. Culawng hman si loin, Codex Sinaiticus hi Grik uncial ca in Thuthlungthar a zaten a ummi umsun asi. Himi ca sungah Thuthlunghlun Septuagint sungta khal a hrek tluk a telve. Cun Barnabas ih cakuat le Spepherd of Herman lak ihsin a tel mi a um ve. Grik uncial in nganmi a siih phek 3641 1/2 a um…13 1/2 12 14 inches kau le sau a si). Ca hmai pakhat ah column pali ah then a si ih column pakhat ah 2 1/2 inches cio a kau. Caphek hi savun in tha zet in tuah mi asi.\nb. 02, A, Codex Alexandrinus (450 AD).\nHimi codex hi kum 1627 ah mirang ramah an rak keng ih mirang ram Musium ah an ret. Himi codex ahhin Thuthlunghlun hmuahhmuah (hnahra siar lo), le Thuthangthar hmuahhmuah (hnah 25 siar lo) cu tui kan hmanmi Baible thu pawl a kim thluh.\nc. 03, B, Codex Vaticanus (ca. 325-350)\nCodex Vaticanus hi Thuthlungthar savun parih nganmi a hlun bik pakhat asi. A hmin ah an telh vekin Rome ramih Vatican Library ah kum 1475 ihsin an ret ih cumi hnu kum zali hnu lawngah thiamsang filawr pawlih zir awknak ah hman an siang. Septuagint Thuthlungthlun le Thuthlungthar tamsawn cu a telthluh. Semtirnak sungih bung 46, Sam number 30, Pastoral cakuat hrekkhat le Hebrew Bung 9:14 ihsin hnu lam pawl a tel nawn lo.\nHihi kutngan kawi ih ngaimi an si. Cursives cangan mi pawl hi 2,800 thluk ah then a si. Asinan, a nithla an nganmi hi kum zabi pakua ihsin hleiruk karlak sung lawng si thei in a lang. Asinan cursive pawl hin kan thuthlungthar sungah tampi telh asi.\nEwert in a sim dam cu:\nUncial canganmi pawl hnakin minuscule canganmi pawl hi a tlai, lehhnu ih nganmi an si. Ca ngan hmaisa mi pawl hi a neta pawl hnakin a dik deuh in le a man a nei deuh ding tiah a tlangpi thu in ruah mi an si. Lehhnu ih canganmi pawl cu hlan lai ih ca nganmi pawl ihsin ngan sawng mi an si ih hlanlai ih ca ngan pawl hi a dik sawn ding tiah ruah mi an si. Grik tongih nganmi ca (Baibal) pawl hi phunthum in man an nei zet, Thuthlungthar a dik le diklo le khuimi a dikbik ti zohfiangnak dingah hman an si thluh. Papyri, uncial le miniscules pawl tha ten zohkhawm ih khaikhin hnu ahcun Dungthluntu pawl nganmi cathianghlim pawl hi khuimi a dik in a thawk ih nganmi a si ding ti theihtheih nak dingah hlanlai ca nganmi pawl kan zoh ih kan khaikhin tikah a hram thawk ih Thuthiang nganmi pawl porhsuak theih asi. Thuthianghlim an ngan sawngnakah cafang ngan sual mi tete a um nan Grik tongih ngami ca 5000 tluk lai a ummi khaikhinnak in Dungthluntu pawlih rak nganmi thuthianghlim cun ziang thu bik a sim ih ziangvekin rak ngan a si ti thutak cu zingzawi theih asi.\nB. Text neta pawl: Bu neta pawl\n1. Receivd text (textus Receptus)\n“Thuthiang pawl hi an ngan thawk ihsin kum zabi 16 tiangah kutngan (manuscript form) in a rak umih kutngan in ngan sawng vivo mi asi ruangah bu khat le bu khat cafang bangawk lonak tete a um. Asinan, Kawhhran dinsal nak (reformation) ihsin thawk in Baibal cu khawlsutmi in suah asi. Curuangah bu tampi ah suah asi khal len cafang bang aw zetin a suak thei.\nDutch thiamsang (scholar), Erasmus in kum 1516 ah Grik tongih khawl sut Thuthlungthar cu a suah ih mi tampi lei theih in zuar asi.\nStephanus tiah theihmi Estiene le Theodore Beza pawlin an suah bet sal ih cu pawl cu a tlangpi thu in Received Text a silole Textus Receptus tiah theih asi. Eramus in Grik tongin Thuthlungthar khawl sut a suahmi pawl kha kumzabi 12 hrawngih ngan sawng mi pawl kha a hmang thlangpi bik in a lang. A rei bik text a hmanmi cu kum zabi pahra (10) hrawngih ta minuscule tiih kawh mi asi. Asianan, cumi cabu sungta hman cu malte lawng a hmang.\nMetzger in hitin a sim; Erasmus ih Thuthangthar suah mi hi King James lettu in an tansan le an hman bikmi asi ih kum 1881 hlanah Protestant pawlin an tansan le an hman bikmi asi. Curuangah Textus Receptus tiah kawhmi Erasmus ih Thuthlungthar khawlin a rak sutmi hi text a hmanmi pawl kha lehhnu ta (kum zabi 12 hnu ta) a hman ruangah Grik ca nganmi (Thuthiang nganmi dang pawl) thawn khaikhin tikah ca ngan daanah rin um tawk lonak tete a um thei.\n2. Westcott-Hort Text\nCutivek dinhmun ruangah scholar (thiamsang) pawlin Grik tongih nganmi Thuthlungthar bu hlun pawl kha thaten an zir thawk ih khuimi a dikbik ding tiah an zoh hliah sal ciamco.\nMetzger cun hitin a sim.\n“Thuthlungthar a dik maw dik lo tiah an hliakhlainak (textual criticism) thuanthu ahcun thiamsang pawlin Greek cabu hlun pawl le nganmi dangdang le kawhhran pupa pawlih simmi pawl an zoh hliahsal nak asi. Cuticun Thuthangthar zoh hliahnak dingah Europe ram le ni suahnak lam ramthenah laibarary le Musiam pawl tla thiamsang pawlin an din. Asinan, himi kumzabi sungah thiamsang (scholar) tamsawn in a famkim lo zet nan Erasmus ih khawlsut mi Thuthangthar kha suah nawn sal dingah an rak lungkim.”\nTextus Receptus a suah ihsin kim 1700 hnu lam tiang Greek Baibal suahmi kha sawiselnak a rak um hnuaihni ih an mah te cio Greek cauk hlun pawl an zirnak vek cio in an mah te a dangdang in an suah cio. Asinan hminsin tlak le a dik bik ding tiah pommi cu kim 1881 ah Cambridge ih scholar (thiamsang fillawr) pahhnih, B.F.Westcott le F.J.A. Hort in an ruak suah. Cauk hlun pawl kha a phun then a theih asi tiah an ti. Kawhhran pupa hmunkhat ihsin a rak suak mi cauk pawl cun bang awk nak te an nei deuh in a lang an ti.\nCarson in hitin a simbet;\nGreek tongih suahmi pawl kha a phun then theih an si, phunkhat cio cun famkim lonak le hawi zawn lonak bang aw an neiih an rak suahdan le kilven an si daan khal bang aw an si. (Text type) Bu hlun phunkhat hnu phunkhat cu kut ih ngan sawng mi an si vekin pakhat cio kha khuimi phun ih tel mi asi ti theihtheih le thleidan theih an si. Asinan cu lakah a rawi aw mi cu thil um thei mi asi.\nWestcott le Hort in a tlangpi thu in Greek cabu pawl kha phunli ah then theih an si tiah an ti. Syrian, Western, Alexandrian le Neutral tiah an ko. Cule, thiamsang dang pawlin hmin dang an saksal ih Alexandrian, Eastern, western le Byzatine tiah an ti. Alexandrian text (bu) pawl hi rin umbik le a dikbik asi ding tiah an ruat deuh. Ziangahah tile hlanlai buhlun pawl- uncial pawl (codex Vatican, codex Sinaiticus le codex Alexandrinus) le minuscules hrekkhat pawlin an betbawm (support). Byzantine bu (text) pawl hi a dang thlukin dinhmun tha a nei lo. Ziangah tile a nithla a tlai deuh thlukin dinhmun tha a nei lo. Ziangah tile a nithla a thlai deuh ruangah. Kum zabi 300 le 400 karlak hrawngih suak an si tiah an ti. A thlaihnu ah tuahmi asinan, Greek tong hmang Khristian pawlih hman thlangpi bikmi le Textus Receptus khalah an run hmanmi bikah a cang.\nWestcott-Hort ih tuahmi cu lehnuta a si nan hlanta Textus Receptus kha a run neh ih mi tampi hman mi ah a rung cang. Himi scholar pawl hin Alexandrian ih Text (bu) pawl kha an rak ngaina ih Codex Vatican le Sinaiticus khal kha Thuthangthar ah siar ding an si tiah an ti. Curuangah Westcott-Hort san hnu lamih Greek Baibal suahmi pawl cu Byzantine bu pawl hmang ih tuahmi Textus Receptus thawn an dang aw zet.\nBible hlun pawl lak ihsin tongfang le cathluan bang aw lo pawl lak ihsin a dikbik dingih ruahmi an hrildan tlangpi cu a hnuai lam vekin asi.\n3. Electic Metho (Thlankhawm daan)\nTulai, santhar thiamsang (scholar) pawlin Baibal an leh tikah hlanlai bu hlun pi pakhatkhat kha hmang men loin bu dangdang kha an zohkhawm ih a tha bik dingin an let theu. Westcott le Hort in an rak tuah vekin an hmanmi bu sung ta lawng siloin bu dangdang sung ihsin zohkhawmin Bible an let theu. Cuticun Baibal sungah an ngan daan sung ihsin zoh khawm in a dikbik le Pathian thu in a simmi bik kha theihsuak thei dingah an zuam in an tuah suak theu. A thlangpi thu in an zoh tikah an theih fiang theinak thu pahnih in a then theih:\na. Lenglam theihtheinak\nHimi thu ah a hnuailam vek pawl hi a thupi\n1. Ca nganmi pawl ih kum (ziangtikah nganmi asi)\n2. Khuitawk le khui ram ihsin nganmi asi\n3. A bu pawl ziangvek cabu pawl lakih tel an si\n4. Cabu dang sungah an ngan telnak le kawhhran pupa pawlin an theihpinak\nb. A sunglam thu ummi\nHimi thu ah a hnuailam thu pawl an tel\n1) Siardan bangaw lo lakah a siardan harsa deuh pawl kha an hril\nThuthimnakah, Mark 16 nakah, “Farasi ngantu” tiah ngan a siih a dang hrekkhat ahcun “Farasi ca ngantu” tiah ngan asi. Hitawkah Mark in a sim duh mi cu Farasi ca ngantu tiah a sim duhnak san asi.\n2) A tawi deuh pwl hril asi\nZiangruangah tile ca ngantu pawl ttongkam hman mi fiangter deuh dingah ttongkam an bet tthei asi tiah ruat asi.\n3) Catlang bang aw zikte pahnih lakah a siardan a nal lo deuhmi kha lak asi ttheu.\nZiangruangah tile ca ngan sawngtu pawlin ca an ngansawng tikah ca siar awl deuh dingin an rak remsal ttheu ruangah asi.\n4) Ca ngandan (Grammar) har deuh kha lak a si ttheu.\nZiangruangah tile ca ngan sawngtu pawlin ca an ngan swng tikah ca siar awl deuh ding in le theih awl deuh dingin an rak remsal ttheu ruangah asi.\n5) Adung le hmailamih thu thawn a bangaw mi asilole a zulpeh aw mi hril asi sawn ttheu.\n6) Ca ngantu (author) ih ruahdan le ca ngan ttheu dan thawn a mil aw bik lak asi ttheu. Ziangruangah tile ca ngantu pakhat cio in anmai ca ngandan, ttongkamseh, an ruahdan le ca ngandan pawl hi thleidan theih an si ttheu ruangah asi,\n7) Ca ngan tu pai zirhnak pawmmi le fehpi mi thawn a mil aw bik kha hril asi ttheu.\nCuruangah scholar (thiamsang filawr) tampi an um vekin Greek cabu hlun pawl le ca nganmi hlun pawl tampi lak ihsin Thuthlungthar cu cabu pakhatah suah asi vekin tulai ih kan neihmi pakhat le pakhat kar lakah maltete bang awk lonak a um tei mi asi. Asinan cu pawl cu fimkhur zet in kan zoh asile Thuthiang in ziang a sim duh ih ziang a khihhmuh ti cu rinhlelh ding um loin kan thei thei asi.\nZianglam khal sisehla, khuahlan lai ih rak nganmi kan Baibal Thuthianghlim cu tampi hmuh ding a umih cu pawl ihsin Mirang tongin an let sawng hnu ah leitlun tong phunphun ah leh sal a si tikah ttongkam hmandan bang aw lo mi maltete a um thei. Cutikah kan theih ding mi cu kan Baibal hi a hram thawk ihsin mi tampi le kut tampi in ngan sawng vivomi a si ih mithianghlim tampi in an nunnak le an tikcu seng in an fingkhawimi Pathian thawkkhummi Thuthianghlim asi ti kan thinlung sungah zianghman rin hlelhnak um loin kan pom thei ding hi asi sawn.


Biaknak Lam - Rev. Bawi Ceu - Chinland Today Media\nBiaknak Lam – Rev. Bawi Ceu\nRev. Bawi Ceu (Kalay, Shalom Pastor – Present) cu Bethany Aizawl in an kum 1m kim (Tin Jubilee) lawmnak ah Speaker ah an rak sawm ih, cumi can cu can tha ah rak lak in, an can mallai cu kan CT Family palai in rak lak sakin, hmaitawn thusuhnak mallai a rak nei ih, a hnuai lam vek hi an thu pawl cu a si:\nCT: Sayapa, na can in pek ruangah kan lungawiih, na hmin ngai, na suahnak le na nu le pa in sim thei kemmaw?\nBC: Ka hmin cu Rev. Micah Bawi Ceu ka siih, Falam Peng Chongthu khua ah 1972, Sept 26 ah ka suak. Unau 9 kan siih, ka nu cu 1994 ahkhan mual in liam san ih, ka pa cu Rev. Kap Hrim a siih, pastor pinsin zo a si, tuhi Haikhawl ah a um (Zuk Rev. Bawi Ceu le a inn sang nu)\nCT: Tuhi khui hmun ah Pathian rawngbawk in na um?\nBC: Kalaymyo ih Shalom Baptist Church ah, Tavuan khan pastor in ka um.\nBC: Kum 1999 April 23 ah Sui Khaw Thiang (Bualkhua) thawn kutsihnak kan neiih, Pathian thlawsuah fanau pathum (3) kan nei. A upabik cu Moody bawi Ling Thang sin, phun 4 a kaiih, Esther Van Cer hi tu kum ah phun 1 a kai. A nautabik Junise Sung Lan Mawi cu Mucu kai rero lai a si.\nCT: Na innsang nu hi Pastor a rak tuan dah in kan thei ih, ziangtin ha tui a dinhmun?\nBC: Si kum 7 rori pastor a rak tuan dah ko. Hmansehla, tu cun Pathian thlawsuah fanau tla kan nei zo ih, curuangah a cawlhsan ih keimah hi in bawm sawn thlang.\nCT: Tui na tuannak hlanih na rak tuah dahnak pawl in sim in, Tui nan tuannak ahhin, ziangtik ihsin ha nan luh thawk ti in vun sim bet lawlaw aw hen law?\nBC: Si, tui kan tuannak hlan ahhin 2007 April ihsin Pathian le Kohhranin in ret thawk ih, cumi hlan ka rak tuan dahnak pawl cu: Falam Peng ah kum 9-10 hrawng a si ding. Falam Baptist Association hnuaiah Evangelist in kum 2 ka rak tuan ih, kum 2000 ah Min Soo ah (Shan ram nisuahnak saklam) ah Falam mi hnenah Pathian hnatuanin ka um. Cuisin, Aizawl ih Baptist pawl dinmi, Bethany Baptist Church ah ka rak tuan leh. Delhi DBCF ah Asst. Pastor tuan phah in tlawng ka kai ih, ka theh in, Laitlang Khawdar ah kum khat ka um. Cumi thehin, Kalaymyo ah kan thawn aw.\nCT: Singai, na zirnak lam in sim bet thei kemmaw?\nBC: Leitlun tlawng phun 10 ka thleng. Bible tlawng cu M.Th ka theh ve. Ka zir thawknak cu G.Th Tahan ih Bethel Theological Seminary ah ka rak kai ih, BD le M.Th hi Bharat ah kaiin, kum 2006 ahkhan Pathian zaangfahnak thawng in ka rak theh thei cu a si.\nCT: Rawngbawlnak ahhin tha nau can na nei theu ko maw?\nBC: Aw, minung sinak in nei ve tuk e. Thu ka sim/Sermon rero laiih, an rak ih thah le an rak biakaw tivek can ahhin, ka tha a nau, ka thusim ding mi tiang ka hngilh cupco in ka thei aw. Cun, Crusade Camping nak hmunah, Pathian thungai hiarhalnak nei lo pawl hnenih thusimnak neih khal khi har ka ti zet theu.\nCT: Nan hnatuannak ih laksawng dawnmi ziangtin na hmu?\nBC: Laksawng inpek mi cu har ka ti lo.\nCT: Tong ziangzat in Pathian thu na sim thei?\nBC: Mizo, Kawl hin ka sim theiih, Mirang khalin sim theiin ka ngai aw.\nCT: Na rawngbawlnak ah ziangmi si thupi bikah na ruah?\nBC: Pathian hna ka tuan sungih thupibik ih ka ruah mi cu, Ziangtin ha miin Pathian an hmuh thei ding? An pian thar thei dingih, nun danglamnak Pathian ah an sar thei ding timi hi ka hmui tin bik mi a si.\nCT: Na rawngbawlnak ah ziangtin na aapaw?\nBC: Dam sung Pathian hnatuan dingin ka hlan awih, a hman dandan i tuan dingin ka apaw.\nCT: Tui na rawngbawlnak Kohhran ih tlaksam bik ih na hmuh mi?\nBC: Kan tlaksam bik mi ih ka theih mi cu, Thlarau lam ahhin hnaset deuhthaw siin ka hmu laiih, Minung lamah hmaipan le kawmnuam (Lu hmuh zii) le leitlun lam ah farah kan tam deuh ih, thansoh kan tul zet laiin ka hmu.\nCT: Thudangin, na tleirawl suah pek nun tawi ten in hun sum thei kem?\nBC: (Ha… tiih hni zuamzi phahin) Zu cu ka tawk phahphah, nan nunau mipatnak lam cu paih tuk pawl ka rak si lemlo. Zu le sa khal hi, cuti lawmmam ih tawk tham ka si lo in ka thei. A tello ih tha theilo pawl ahcun ka tello in ka thei aw.\nCT: Rawngbawlnak ah, cumi kha mi si deuh seh tiih hril mi na nei maw?\nBC: Pathian hnatuan dingin hrilmi ka neilo. Pathian duhnak zawnah ka lungkim theh. Keimah cun Evan lam ka si hmang ka ti nan, Pathian thu sawn a si, pastor lam ah ka lut vivo ih, ka lut lan ta ding a bang.\nCT: Tlawng kai peh vivo tumnak na nei maw?\nBC: Si, himi thawn pehpar in, leitlun thiamnak a sang vivo ih, Pathian thu kan va rel le sim tikah, Amah Pathian thu lo deuh, Leitlun fimthiamnak lam ih kan sinak hi rak zoh tam zet an um. Curuangah, Dr (Doctor) buaih pakhat tal cu khum ta thei sehla tiah saduh ka that in thla ka cam rero. Cun, Asia lenglam deuh Doctor sithei sehla cu keimai duhthusam cu a famkim zet ding nan, Pathian kut ah ziangkim hi a um in ka thei ih, ka ap lai a si.\nCT: Ramleng thleng kan Laimi pawl na ruah dan?\nBC: Ramleng thleng ka si lemlo ruangah, an thlennak san ka thei lo ih, curuangah cutin kha tin tiih ruahnak/ruahdan ka nei lo. Thlarau lam ahcun an tlasam ding ka zum. Thla khal ka cam sak theu.\nCT: Tulai kan ramsung zumtu pawl ih buaipi zet mi pakhat, Zumnak thu ahkhan?\nBC: Zumnak ahcun Thlarau thianghlim tawng thamnak, cangvaihnak tello cun kan zum thei taktak lo tihi ka thumawknak a si.\nCT: Ram (Politics) lam ziangtin na ruat?\nBC: Phur ve zet kan va sihman ah, Pathian hnatuantu kan siih, kan thei cin cu kan hrial lam sawn a si.\nCT: Kan Laimi na hmuh dan?\nBC: Kan Laimi hi pumkhatnak lam hawi dingin kan tiaw rero nan, a har zet a si ding. A lenglam ah lungrual zet kan bagn nan, tong hman, duhmi le ruahnak lamah lungrual ngai cu a har a si hi; kan thek darhaw zet. Biaknak lam khalah ka thek deuh vivo ko a si hi. (Miphun le tongkam ruangah).\nCT: Lungrual theinak lamzin a um maw?\nBC: Lungrual theinak ding cu a har ding, kan tong, kan duhdan a bangawk lo. Lungrual theinak dingih thil pakhat a um ahcun, a thu le a rah suah dingih zir in kan lungrual thei zet men ding. (A lang lawng a si thei men. A har zet ding).\nCT: Cabu ngan le suah na nei maw?\nBC: Duhvek in kan suah thei lo. Cabu ngan cia ka nei nan, sumpai lam bawmtu ka neih lo ruangah duhvek in ka hmu lo. (Duhmi le ngan zo mi hman, suah cuang ding a si lo ruangah, paihnak khalin a tlin sal theu lo). Kan ram sung ihsin cabu vun suah ngai ding cun, a ngannak dingin, meisa kan nei ringring thei fawn lo, harsa zet in vun ngan khawsuak khal sehla, a suahnak ding lamah kan har lala ih, a har deuh lai cu a si hi.\nCT: Ramleng bawmnak thawn hnatuantu pawl na hmuh dan?\nBC: Ramleng bawmnak thuah a sung lam cu ka theihpi lemlo. A sual thluh ka ti ngam lo nan, Pathian lungkim theh cu a si ka zum lo. Nan Pathian lairel ding si in ka hmu.\nCT: Ramleng ummi pawl na cah duh mi?\nBC: Ram leng ummi kan Laimi hmun dangdang ah kan thek darhaw theh ih, ramsungah hman ding tha mino khal an tang tam nawn lo. Kohhran ah siseh, khawtlangah siseh, mizo rinsan tlak zetzet tam sawn cu an suak ih, kan ram cu nikhat hnu nikhat a har lam a pan vivo. Curuangah, ramleng thleng zo cio khalin, mai rak um dahnak khua le ram, Kohhran le Khawtlang hngilh sianglo ih an um ih, an sungkhat unau zo khal an bawm theinak zawn ih bawm tu an va si thei nak ding hrang hi ka cah duh ih, cun a hleice in Pathian hrimhrim hngilh lo ding timi hi uar zet in ka cah duh bet.\nCT: Chinlandtoday na ruah dan?\nBC: A tha ka ti lawlaw. Mifim hmaisa pawl ih, Global Village ti tongkam an hmanmi, Kan Laimi lak ih ti hlawhtlingtu siin ka hmu ih, fimthiamnak thawn hivek rori ih kan laitong thawn Internet website ih siar ding an ret thei hi cu uar an um in, zuam sin ding khal in ka cah duh a si.\nCT: Can sunglawi zet in peknak parah kan lungawi.\nBC: Kei khal ka lungawi.


Kiosa Phaw A Hrukmi Laak - Chinland Today Media\nJuly 18, 2009 8:26 am·0 comments\nProfet deu pawl khi raalring uh; an lenglam cun tuu bangin nan lakah an tlang;\nasinan an sunglam cu cinghnia hraang vek an si. -Matt. 7:15\n– Saam 20-22\n– Tirhthlah 21:1-17\nC.S Lewis ih nganmi “Chronicles of Narnia” cabu komkhawm ih a netabik cabu: “Netabik Raaldo awknak” timi cabu sungah Shift timi mi bum hmangzet Zawng in Kiosa vun a sar ih zawn a lungzetmi Laak pakhat a hrukter. Cumi ttheh tikah Shift cun Kiosa vun hruk in a thup awmi Laak cu Narnia ram siangpahrang ngaingai Aslan (Kiosa) a si tiah thu a than ih Narnia ram ih raal pawl thawn rualremnak an tuah ih Narnia ram cu uk tlang dingin an tum.\nSiangpahrang kum note Tirian cun Aslan in hivek in thil ttha lozet a tuah ding hi a zum thei lo. Cuticun siangpahrang ngaingai Kiosa (Aslan) ih bomnak in mi bum hmang Shift (Zawng) le Kiosa lem (Laak) cu a do ih a neh thluh saal.\nSatan in Pathian ih sinak pawl a cawng ti’n Bible in a sim. A tumtahmi cu Cungnungbik vekih um ding hi a si (Isaiah 14:12-15). Jesuh ih umnak ah midang umter tahrat in mi pawl bumh dingah a zuam. Profet deu (nal prophet) pawl le Khrih deu (anti Christ) pawl kha raalring uh ti’n Jesuh Khrih amah rori in sim. Jesuh in, “Raalring uh, zo hman in lo bum hlah hngai seh. Mi tampi ka hmin in an ra dingih, ‘Keimah hi Messiah cu ka si,’ tiah an ti dingih mi tampi an bum ding,” a ti (Matt. 24:4-5).\nA dikmi Khrih le a dik lomi Khrih (Khrih lem) cu ziangti’n kan thleidang thei ding? A dikmi Khrih ih thu cu Bible ah in sim. Bible ih sim vek a si lomi Khrih cu Kiosa phaw hrukmi Laak a si.\nPathian hnen ihsin ka ngahmia si ti’n,\nThu a simtu pohpoh raalring aw;\nPathian ttongkam thawn a mil aw lo ahcun,\nA simmi thu va zum hlah.\nPathian Ttongkam cun a sualmi theihthiam theinak fimnak a pe.\nThihnak tlak Natnak


Cangan Uhsi | VCTH\nHome » Cahram » Cangan Uhsi\nBy vcth on December 10, 2013.\nCangan ti hi thil thupi zet a si. Cucu zo cio khal ih lungkim mi a si ko. Asinan kan laimi mino ah hin cangan a zuamtu hi minung an tam tuk lo in ka hmu. Mino pawl ih tuahmi magazine, phunsang tlawngta pawl ih tuah mi magazine, biaknak lam ih tuah mi magazine tete pawl ka thlir tikah mino cangantu hnakin kum upa lam pawl ih cangan mi a tam sawn ringring.\nKeimah ka hmuh daan ah mino pawl hi ca kan ngan paih lo ti hnakin a ngan kan ngam lo in ka hmu. Cui ngam lonak in paih lonak, paih lonak in thiam lonak in sauhpi.\nThil hmuahhmuah hi a hram thok hi a har bik in ka thei. A liam cia kum 15 hrawngah hla phuah daan ka rak zir dah. Kan sayapa in hla pakhat cio in phuah ter. Cucu ka hrangah cun thil har tak a si. Sun ni vu ten ka teimak rero nan hla tluankhat hman ka ṭheh thei lo. Cutin hla tawi pakhat phuah dingah zarhkhat caan a rak cem. Cutin sunday school hla tete ka ngan thok, cule solo mal tete ka bei, cutin neta ahcun Chior tivek tla ka ngan, zarhkhat ah hlatawi pakhat si nawn loin zarhkhat ah Choir Anthem pi pakhat tla ka ngan, cutin a rak rem cang vivo.\nCangan tla cutivek thotho a si in ka ruat. Kan ngan ṭhang vivo ahcun a zia a rak um vivo. Cucu cangan lawng tla siloin ziang hmuahhmuah ah a si ko hmang ti aw!\nA hleice in Pastor pawl, tlawng saya pawl le Niangnganzii tama pawl hrimhrim cu casiar le cangan teimak a ṭul ngaingai. Ca na ngan ding tikah a silo bik in ziang na ngan ding ti cu na ruat a ṭul, a silo le ca na siar a ṭul. Cangannak in thu in ruat ter, ca in siar ter. Ca siarnak le thu ruatnak cun theihkauhnak a suahpi. Cui theihkauhnak cu mipi hmai ih thu kan sim tikah, tlawngta pawl thu kan zirh tikah a thahnem pi zet. Theihnak a nei lo mi Niangnganzii tama cun ram a hruai ṭha thei lo ding, cuvekin theihkauhnak a neilo mi Pastor tla in a kawhhran a hruai ṭha theilo ding ka zum.\nTuni ih mino cu thaisun hruaitu tiih an rak ti ṭheu bang in tuni ih mino pawl hi kan hmailam caan ih Chinram pi a hruaitu ding pawl cu kan si. Tu ihsin theihkauhnak in siseh, dengfel thiamnak (IT) in siseh kan tat aw nasa a ṭul. Zozo khal in sumpai cem lo bikih kan tat aw theinak hmun cu cangan hi a si.\n2 Responses to Cangan Uhsi\nLaiPacang March 6, 2010 at 4:34 pm\nE law… ka rak zuam vivo ke..\nHivek ih forhfialnak in pekmi par ah tamzet ka lungawi


NLD san ih an buaipi zetmi Lilawn hmin thleng fel | Falam Online Media\nNLD san ih an buaipi zetmi Lilawn hmin thleng fel\nMay 31, 2021 Ni Hnem Sung\t0 Comments\nMon ramkulh, Chaungzon myo(ချောင်းဆုံ) le Mawlamyine myo(မော်လမြိုင်) pehawknak Bogyoke Aung San Lilawn (ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းတံတား) cu Than Lwin Lilawn-Chaungzon (သံလွင်တံတား-ချောင်းဆုံ) tiah SAC ralhraang in a hmin an thleng fel ih thaisun June 1 ah onpuai an tuah tum tiah theih a si.\nNLD san ih hmin bunmi Lilawn hmin thleng puai ah SAC ralhraang in ramkhel party ṭhenkhat le khuanu/pa khal an sawn ih hluanghlai zetin an tuah tum.\nKum 2017, NLD san lai ih hih Lilawn hmin pek thu ah khuami lungawi loin an um ih hluttaw ah vote pek ṭul dinhmun tiang Lilawn hmin pek ding thu ah NLD party thawn an rak buai dah.\nNLD in vote thlak neh in ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းတံတား(ဘီလူးကျွန်း) tiih hmin an bun hnu khalah khuami lungawi loin lamzawh duhphorhnak tiang an rak nei dah.\n“Bulpak hmuh dan rel seh la သံလွင်တံတား-ချောင်းဆုံ tiih a thok ih pek tummi hmin ah an thleng sal hi lungkim um ko. Amahbelte, tuvek boruak ih hmin thleng cu a tikcucaan a fuh lo deuh. Atu ah SAC ralhraang in hitiih hmin an thleng cu Mon mipi thazang peknak kan ngah pang ah ti`n tumtahnak malte tal cu an nei ding. Tuvek ih hminthleng hi cu zawhte tibualter ti`n kan hmu” tiah Mon mino pakhat in a ti.\nTufangah SAC ralhraang uktu Min Aung Hlaing hi Kachin ram ah a um lai fang a si ih သံလွင်တံတား-ချောင်းဆုံ Lilawn hmin thar bun puai ah a tel le tello ding, Mon ramkhel khawvel in an rak thlir nasa tiah BBC in a ngan.\n← SAC ralhraang in Jet Fighter Vanzam hmangin khuasung an kap thok\nFalam CDM Committee in Pengpihuap Nu le Pa hnen ah thuthannak nei →\nHpakant ah Leimin Lala – +Video\nDavid Lah Thla 3 Thawng Tla Ding


Tulai Kan Laimi Gospel Singer Tampi Cu Mintami Vekin Kan Cei Aw – Evan Dr.Ṭha Nei Fai – Vapual Auaw\nAugust 29, 2020 vapual auaw Chin Thuthang 0\nKan laimi Pathian thuthangṭha sim lakah Pathian mi hman zet pakhat Evan Dr.Ṭha Nei Fai cun tulai kan laimi Gospel singer pawl ah zoh mawi lo, mintami vek rori ih cei aw an tam thu le bansan a ṭul zet thu Online LIVE thuthangṭha simnak ah a rel tel ih Chin mipi khalin an pompi zetmi a si.\nEvan.Dr.S.Ṭha Nei Fai cun “Vancungmi pawlin Pathian an ṭhangthat asile ziangah an hup aw thluh timi cu a thangṭhattu lang loin an thangṭhatmi lawng a lang. Thangthattu lang an tum lo. Unau pawl ṭhaten ruat ve uh. Tulai kan laimi singer tampi cu mintami vekin kan cei aw ,kan mit kan dum ih kan hlasak khalle ti rekrek mawi lo phang tukin kan um. Thungai thlak nun ih hlasak tampi khal nan um,Asinan lar duh menih hlasak nan tam tuk lai. Ceiawk dan mittlang dum tla cu VCD hrangah dum ciamco nawn hlah uh, hlawhhlang pawl ceiawk dan a si.\n“Pathian thangṭhatnak ah mittlang dum riairiai in, mirang in an ti khalle mirang hlolak an si ih va cawng hlah. Pathian hmaiah thianghlim ten le tangdor ten a ti. Mintami le model vek zikzik ih cei aw singer nan tam deuhdeuh. Hakha pawl hmuah an zaten kan ti lo, ṭap khuahkho in hla an sak thei. Falam mi hmuah ṭah lamlam meng keukeu deuhdeuh, ṭahnak hla sak khalle meng keukeu. Pasal hawlnak ah hlasak hman ding a silo, nupi hawlnak men a silo, nun a si.\n“Hlasak pawl nan zaten ka lo tilo,Asinan tamsawn cu nan zir aw vivo. Saya Tial Uk in hla tam tuk a phuah ih hlasak pawl ceiawk tuk tla a duh lo. Mittlang dum tla a duh lo. Hla an tuah ah amah khal a tel ringring,a bawm ṭheu.\n“Kannih Falam mi singer nunau hrekkhat pawl mintami vek thinlung sang tuk,hngal tuk an tam tuk. Pathian khal ṭihzah lo, mipi khal ṭihzah lo mintami vek hnipuan makmak thawn ceiawk kan tum. Cuvek ding a silo, tangdor ten Bawipa thangṭhat ding. Vancungmi pawl Pathian an thangṭhat tikah an hup aw thluh hokhaw, lang an tum lo , lar ciamco an tum lo.\n“Hla lam ka rel peh hrih ding !hla lam hi lungawi zawng , a lamzawng le tuarnak lam mithli thawn khal sak ding. Tulai singer hrekkhat cu laam durdo tengteng lawng an tum ih hla ler lawnglawng an duh. Cukhal a dik lo. Thangṭhatnak hla um seh,sermon khalah thangṭhat um seh. Tuarnak lam um seh, peknak lam um seh. Bawipa ruangih cannak lam um seh. A laam durdo lawnglawng kan duh khal a dik cuang lo.\n“Thuthangṭha khawmpi kan tuah khalah a laam ti durdo lawnglawng. Hla hruaitu khalle ti kangko ten kha-ta rori kan duh ih tiphul vek kan cang thluh. A phul ah kan feh thluh. Duh lo ding ka ti lo, duh ding a si ih rawi thiam thluh ding. Evan pawl cu naa deuh ih thurel kan hmangih a naa asile bulpak zohman tisanmi a um lo. Pathian hmaiah Pathian duhzawng kan thangṭhat theinak dingah a si.\n“Thinlung ngai taktak, sungril thawn taktak ih amah thangṭhat a duh. Mitthli thawn a ṭul caan le mithli thawn Bawipa thangṭhat sunloih Bawipa in a duh. Mawi tum tuk hlah uh, lipstick sen hlerhler le mittlang dum bansan thlang uh. Thianghlim ten mawi zetin ceiaw ko uh. Naa nan ti men thei nan, tulai Mizoram tla khavekih ceiawk an uar lo deuhdeuh. An hlasak a nungih ring tukin sak ngah an tum. Mawi an tum lo,sak ngah an tum. Kannih lam asile kan linglet deuhdeuh. Nan zaten ka lo ti lo, mi hrekkhat lawng hokhaw ka ti, ralting tuk tuk a si,” a ti.\nMyanmar Ah Fala Nute In Pitar Pakhat Cu Thihnai Suak Ko In A Tuahmawh Ih An Kai


Mipi Mawh Hnakin Hruaitu Pawl Mawh A Tam Deuh! - Chinland Today Media\nOctober 3, 2012 6:21 am·1 comment\nFalam tlangtluan mi pawl tlukih hruaitu nei tha Chinmi lakah kan um lo ding. Kan hruaitu le upa rinsanmi pawl cun kan hlan ah thil tamzet an rak hmuhsuak, an rak tuahsuak zo. Tui, santhar cin ihsin kan hruaitu pawl ih sambaunak pholang le kepheh daan kan thiam ciamco.\nCuruangah mipi sawn hin hruaitu thapek le zawnlungzet in an dung thlun kan thiam lo maw, kan hruaitu pawl sawn riangri in lamzin dikah in hruai thei ngaingai lo sawn timi cu ruahtlak tuk mi a si.\nHruaitu cun a hruai dingmi pawl a thei dingih a hruai daan ding khal a thei hrimhrim ding lawng siloin a hruai thei tengteng ding khal a si. Cucu, hruaitu ih mawhphurh a si. Siarcawklo leadership cabu kan siarih training hngilhcawk lo khawp in kan kai zo nan hruaitu le mipi sidaan ding kan palh ringring.\nMipi hin hruaitu pawl kepheh kan thiam, thulungnun nei in hruaitupawl dung kan thlun niahno duh lo si sawn loin hruaitupawl in in hruaisual ih rintlakloin an cangvaih theu sawn ruangah a si. Cun, hruaitu pakhat mipi auaw le sawiselnak ruangih hnatuan cawlhsan hruaitu cu sihte hman a hruai thei ding lo.\nMipi hin kan hruaitupawl thatzetzet khal kan sawisel theu, himi zawn ahcun mipipawl anmawhzet ding. Baibal sung Moses san ihsi thil rak um zo mi a si. Asinan, kan Chin mi (Laimi) tlukih hruaitu ngol hmang le khermei ka hmu dah lo. Kan hruaitupawl hi hruaitu tha le raltha kan ti thei ngaingai ding maw?\nAhleice in mipi auaw ngai thupi tuk hruaitu! A tumtahmi pawl hman hlensuakpi ngam nawn lo khawp ih sawiselnak ngaithupi hruaitu. Cumi rualrual mipi in kan lungkhoh nun kan thleng dingih zawnlung nun neih kan zuam a tul. Hruaitupawl khal in mihruai theinak thiamnak le thiltitheinak an nei hrimhrim ding a si.\non October 14, 2012 at 4:27 pm\nSi ro ri mipi pawl kantlaksamnak zawn tla tampi a um ko ding…Kei kasim duh mi cu Hruaitu pawl hi maihzawn lawng ruat lo in mi pi ttul nak ngaingai zohthiam ih kanhrang thatnak ngaingai ruatsaktu le pum a pe aw tu hruaitutha tu ah kan ttul…


Mipi Humhim In Free Burma Ranger Pakhat A Nunnak A Hlan – Vapual Auaw\nKaya ramkulh Demawso myone ah mipi humhimtu pawl bawm in Free Burma Ranger pawl in ralkap an do ve timi cu kan dunglam ah mipi theihter zo a si ih ,may 27 sun ah mipi humhim in Free Burma Ranger pakhat a nunnak a cem phah thu mipi an theihter.\nMay 21 in , tuini May 28 tiang Demosaw myone mipi humhimtu le ralkap cu cawl loin do aw ringring ih Free Burma Ranger cu Demawso mipi humhimtu lamtang in ralkap dovetu an si. Hivekin an doawknak caan ah ralkap pawl an sung cu khua mipi umnak ah an cangvai ciamco ih ,Free Burma Ranger cun ralkap pawl cu an va do tlan. Cumi ah Free Burma Ranger sungtel pakhat Awl Sein cu ralkap in an rak kap ngah ih a nunnak a cem cu May 27 ah an vuiliam.\nTui dinhmun Demawso myone dinhmun ah mipi humhimtu lam cun “May 27, mizan nazi 8 hrawngin zanvar in kap siko. Puak thei phunphun le ralthuam phunphun an hmang. Mipi umnak khal zianghman ren loin an kap ciamco. May 28 , tuizing nazi 6am in meithal an hmet puak ciamco sal ih mipi cu leng suak ngam loin innsung ah an um thluh. Innsung ih um mipi khal an inn parih bomb a tlak pang ding an phang tuk a si,” tiah a ti.\nKhua ih um pakhat cun “Kum upa le nauhak cu hramalak ah kan kuat tlangpi ih tu ahcun thilri kil inn hngak pawl lawng khua ah kan um. Eiin thu ahcun hramlak ih um an harsat bangin khawsung ih um pawl khal kan harsa thlang. Cumi tlunah kan inn sungah ralut in ziangtikah in ra kap that ding tiah thinphang in kan um ringring a si,” tiah a ti.\nFree Burma Ranger timi cu American ralbawi hlun le Pastor hlun David Eubank ih dinmi a si ih Tha U Wah A Pah tiah karen hmin a pe aw. 1996 hrawngah Pathian thuthangtha sim in Myanmar ramsung hmun tinkim ah a feh ih tlangparmi pawl dinhmun a theifiang zet phah. Kachin, Kaya, Karen le Rakhine tivek cu Pathian thuthangtha sim in a rak hrawh neknek thluh.\nTlangparmi pawl lakih ralkap pawl sualzia a hmuh tikah ummen thei loin 1997 kum ah Free Burma Ranger timi a rak din. A tumtah bikmi cu ralkut ih taang pawl runsuak tlunah harsa pawl a phunphun in bomnak pek a si ih raldo dan a zirh tlunah Pathian thu thawn a kaihruai hai. Raldo rori an tumtahmi a silo ih mipi zonzai runsuah le a phunphun ih bawmnak pek cu an tumtahmi a si.\nAn thuanthu sirhsan in leitlun lemcangthiam hminthang Sylvester Stallone khal in “RAMBOO IV” timi zuknung cu 2008 kum ah a rak suah ih cumi khalah tuantlang le tel ve an si. Cuvekin Myanmar mipi pawl ih harsatnak le zonzoihnak pawl cu UNHCR hnenah simtheihnak an nei sak ringring a si.\nMiss International pageant Ah Myanmar Ram Aiawhtu Ding Chin Fala Angelina Ruth


Chin Mi 1300 Lenglo Mizoram Ah Tlan : AA Zo An Si? - Chinland Today Media\nNovember 30, 2017 2:13 am·0 comments\nMyanmar ralkap le Arakan ralkap (AA) pawl an kahawknak ruangah Chin mi khawte ih um mi 1300 lenglo pawl cu Mizoram ah an tlan tiin India thuthang in a tarlang.\nPaletwa le Rakhine ramriih kahawknak ruangih tlan an si tiin Hindu thuthang cun a tarlang. Mizoram Lawngtlai kiangkap ah tlanin beunak hawl ah an vakvai titla in thuhram laknak cun a tarlang. Lawngtlai thuneitu pawl ih an sim dan ahcun hivek ih Chin mi pawl an ramsung ah tunai te ih an tlan luh hi a vei 4 nak a si titla in a tarlang.\nMyanmar thuthang tuum le rinsan tlak a simi Irrawady le eleven cun Ralkap pawl le Arakan Ralka pawl an kahawknak ruangah, ralkap lam mi 11 in an thih phah ih hliam tuar mi 14 an um tiin November 9 ni ah an rak tarlang. An kahawknak hmun tiih an tarlang nak cu Kaldan Tiva kiangkap ah a si tiah theih a si.\nKan dungkum ihsin Arakan Army pawl hi Chin ramkulh ah um hmun khuar in an cangvai thok. Hi tiih an cangvaihnak thu ah CNF pawl in Chin ram ihsin tlansuak dingin an rak nor ve dah zo.\nTu naite ih an cangvaih salnak thu khalah CNF hotu lak ih pakhat Dr. Sui Khar in theitawp suah in kan nor tiin a ti. AA ralkap pawl hi 2008 ih ding mi an siih Rakhine mi pawl hrangih mahte dinsuah zalen theinak ding hrang tumtahnak thawn a dingtu ralkp bu an si. Kachin Independence Army pawl thawn lamṭang tlang in an um ih an ralkap hrekkhat tluk khal Kachin pawl ih zirh mi a si tiin thuhram laknak cun a tarlang.\nA umhmun hrambunnak ngaingai cu KIA pawl ram a si nan an cangvaihnak pawl cu Kyauktaw, Mrauk-U le Rakhine ram ih Myinbya, Chin ram ih Paletwa lamah a tam.\nAn ni pawl hi KIA, Ta’ang National Liberation Front le Kokang ih hrambun Myanmar National Democratic alliance Army pawl thawn kutsih khawm in Northern Alliance tiah an ko aw ih an zaten 2015 ih Myanmar Ram ih kaihdaih lungkim khawmnak, National Peace Agreement khalih a tel duhlo tu pawl an si.\nShan State Hluattaw cun hi Northern Alliance pawl hi “Terrorist Organisation” tiin kan dung kum ah an rak ti dah hngehnge.\nREF : Hindu, Forntier Myanmar, Irrwaddy


Pope cu tipi parih khual a tlawng tu pawl hnenah tha pek nak a nei. June 17, 2020 | Radio Veritas Asia\nPope cu tipi parih khual a tlawng tu pawl hnenah tha pek nak a nei.\nPope Francis cu a liam zomi nithum niah tipi parih hna a tuan tu pawl hnenah video in thucahnak a nei. Cumi a thucah nak ah covid-19 pulh nat ruangah harsat a tong mi tipi par ih hnatuan tu pawl a mang thu a sim. Cumi ca sungah pulhnat ih that lo nak tam pi karlakah, minung pawl in le ei ding a remcang thei nak dingah hnatuan pawl hnen tampi lungawinak a neih thu, hnatuan tu pawl ziang tlukin nan thu pit thu, ziangruangah tile mi zapi hrangih tul sam mi nan khah sil thei thu, Covid -19 pulhnat cu tipi thuanthum parih hnatuan tu pawl ih nun ram a thleng ter thei thu, harsa zetin mah le mah pek awknak tampi an tuah thu, anmah pawl cu tinbaw, cet tanphawlong pawl par ih um nak, innsang, rualpi, khua le ram thawn hlapi ah um in, pulh nak ngah ding khal an tih thu, himi pawl cu anmah pawl hrangah phurrit a si. A tu ah tipi par hnatuan (150000 le 200000) hrawng cu tipi ih an um thu, UN ih hnatuan pawl ih an simnak in kan thei thei a si.\nLeitlun hnatuan pawlkom (ILO) ih an lang ternak vekin lockdown caan sungah a harhdam zetin tidai par hnatuan tu tampi cu tikap kiang tipi ah an um rero a si. Suak sal dingah a caan a kim nan tinbaw par ih an um ringring nak ruangah taksa, thinlung in harsat nak an tuar rero thu, ILO in a sim. A sim mi sungah harsatnak a tuar rero tu tipi par hnatuan pawl hnen khalah nanmah pawl cu mahte lawngih a um mi, rual pi nei lo mi nan si lo. Nanmah pawl cu hngilh mi khal nan si lo. Tipar hnatuan tu nan si ruangah nanmah pawl cu malte sung leilungpi thawn nan hlat aw mi a si sawn. Asinan nannih pawl cu keimah thawn nan thlarau a lo kilveng sak tu Siangbawi, Stella Maris ih hnatuan tu pawl ih ruah nak, thlacam nak ah nai zet in an um thu a sim. Jesuh ih a hmaisabik dungthluntu pawl cu ngakai tu an si ruangah mah le mah ngaisang aw ding in um uh tiah a sim.\nPope in tipi thuanthum par hnatuan tu minung pakhat ciar hnenah tong kam thawn ruahsan nak, hnem nak, hahdam ten um thei dingah thla a cam sak. Cutivekin thlarau, taksa lam a kilkhawi sak rero tu pawl hrang khalah tha a pe ih, Pathian cu nan mah pakhat ciar, nan hnatuan nak, nan innsang ciar ah thluasuah lo pe hram seh. Cutivekin tipi thuanthum arsi asimi kan Nu Maria in nan zaten lo kil him seh ti khal in thla a cam sak. Stella Maris cu Catholic zangfah duhdawtnak hnatuannak ah tidai par hnatuan tu pawl hnen a bawm tu Pathian hnatuan nakih lawng pi a si. Cui hnatuan nak cu Scotland ram Glasgow ah kum zabi (20) ah din a si. Himi din nak ih tumtah mi cu leilungpi ihsin tipi thuanthum kap ih hnatuan tu pawlih thlarau kilkhawi dingah asi. Himi hnatuan nakah minung (216) an um ih, Longpi colhnak (301) a umih, ram (30) luan ah hna an tuan a si.


Ralkap In An That Ih An Phum Hngal – Meifar\nRalkap In An That Ih An Phum Hngal\nJune 30, 2021 admin Lawrkhawm 0\nMandalay, Pyigyidagun khua ih um tlangval kum 20 mi Ko Wai Phyo Aung cu ralkap in an kap that hnuah an phum hngal. An vengsung ralkap lamtang, dalan U Tin Tun in mi loram a laksak, ralkap ih bawmnak in mi loram cu a lonsak.\nJune 28 zinglam nazi 9:00 hrawngah loram neitu le dalan cu tongkam an el’aw, loram neitu cu Ko Wai Phyo Aung ih hmeltheih a si ruangah ava zoh ve. Cutin an buai ruangah U Tin Tun in ralkap pawl a ko.\nRalkap pawl an va thleng veten an kap ciamco hngal ih Ko Wai Phyo Aung cu a hmun ah a thi cih. Midang 2 khal hliam an tuar ih an kai.\nJune 29 zan ah “Loram buainak thuhla cu ralkap pawlin an va tifel tum ih tlakrawh thawn an rak deng ciamco ruangah ralkap in an kap ve. Mi pakhat an kap ngah ih 2 cu hliamtuar in an kai” tin ralkap thuthang ah an phuang.\nMithmutu pakhat in “Zohman in ralkap an deng lo, an do lo. Lo neitu le dalan lamtang pawl cu hmun dangdang ah an ding khawm veve, ralkap pawl an va thleng veten an kap ciamco hngal” a ti.\nKo Wai Phyo Aung innsang pawlin ralkap sakhan ah a ruang an va dil nan an rak pe duh lo, a thih lai zuk lawng an rak hmu. Ralkap pawlin an phum hngal ruangah a ruak um loin a innsang pawl vuinak caanserh an tuah.\nThu An Sut Ih An Hremnak Ah A Ke Tin An Dirsuak


Hmin Theih Lomi Thilpetu - Chinland Today Media\nAugust 1, 2010 12:30 am·0 comments\nSikhalsehla nannih cun mi tlasam nan bawm tikah nan vorhlam kut ih tuahmi kha nan kehlam kut khal in theih lo dingin va tuah uh. – Matthai 6:3\n– Saam 57 – 59\nNa hrangah ziangti’n a si ding ti ka thei lo na’n, kei ka hrang ahcun mi in an hngilh thei lo dingmi thil ttha tuah sak hngai ih lawmh co hi nuam ka ti ngaingai. Cuvek in mi ih lawmh co duhtu cu keimah lawng ka si ding ka zum lo.\nSikhalsehla, zo an si ti kan theih lomi hnenih sim dingmi cu a um. Hivek ih hmin langter loih thilpek hi pek daan ttha phunkhat a si ti cu a fiang, ziangahtile Jesuh in hram a rak thok zo.\nCuruangah veikhat cu kan inn hmai ah theih lo mi hnen ihsin laksawng pekmi a rak um cu ka mangbang ngaingai. Kanmah cu khual kan tlawng. Kan ra tlung tikah nihoihpar (sunflower) pangpar bel tampi a rak um. Nihoihpar a duhzettu a thi zomi kan fanu, Melissa ih suahni cam a si ruangah kan sangka kiangah an retmi a si ti kan thei. Mi hrekkhat in in sim, “Melissa kan ngaituk,” in ti. Zo an si ti rel lang loin kan innsang in duhdawtnak an langter.\nMah hrang ruat lo te’n siangzet ih kan pek cio ding hi ruat hnik aw. Matthai 6 sungah Jesuh in a thupte ih pek daan ding a sim. Mi tlasam nan bawm tikah nan rualpi tthabik hman ih theih lo dingin va tuah uh. Nanmah pakhat lawng ih theih in tuah uh, (c.3-4) a ti.\nA ngaingai ahcun zohman ih theih lo ding cun kan pe thei ringring lo men ding. Asinan kan peknak thinlungput cu Pathian ih in khihhmuh vekin tangdornak thinlung thawn si thei hram seh. – Dave\nNa ttulmi a lo pek vekin pe aw,\nBawipa in a lo duh vekin duh ve aw;\nBawmtu nei lo hrangah bawmtu ttha si aw,\nNa hnattuan a dik a si ti theih tiang in. -Wilson\nMai’ zawn ruat lo ih peknak cu peknak dik tahfung a si.\nNunnak, Duhdawtnak le Chocolate


Nupi Nei Cingin Fala Ihpitu Pacang cu a Nupi in lawngfangkheh ih an um lai Kai ngah - Free Chinland\nNupi Nei Cingin Fala Ihpitu Pacang cu a Nupi in lawngfangkheh ih an um lai Kai ngah\nAugust 13, 2018 freechinland NEWS, Thlirnak, Thu Thar, World News 0\nLaimi pawlin an sim ṭheumi, mipa cu sangka an lan cun tlangval an si mei tiah an rak ti ṭheu. Cu ngaingai in hi pacangpa hi a kum tla a upa thlang nan, nupi ne icing keukeu in fala dang a ihpi ih, an ihtlang lai taklawng, lawngfangkheh ih an um lai cu a nupi in a va kai ngah ta riai mei.\nVideo ih kan hmuh bangin Nupinu pakhat cun pacang (a pasal) le fala pakhat cu pindan sungah an taklawng/lawngfangkheh ih an um lai cu a va hmu ṭhawng ngah ih, ningzak mualpho zetin a va tuah hai. Nupinu in a pasal ih itpimi fala cu a bon ciamco nan, a pasal in a rak kham rero.\nHimi kherkher Video in an zuk ngahmi cu a nupi hin a pasal hin fala a itpi ṭheu timi a rak theithup cia ih pindan sung an lut lai pawl a rak kaingah cia ruangah Video zuktu dingah mi dang a sawm hrim tla si men thei. Zianghman an thuhla dang tarlang a um lo ruangah ziangtin hitin a cang timi relfiah a har zet.\nComment nak ih an rel bikmi cu a nupi hin ziangruangah a pasal in a ihpimi fala cu vel dingin a bon ciamco? Ziangruangah a pasal sawn a bon in a sual sawn lo? Fala cun a ihpi tupa hi nupi a neih le neihlo hman a thei lo tla si thei, tiah an comment celcel.\nZianglam a si khal le mai’ pasal duh zetmi fala dang thawn taklawng/lawngfangkheh ih an umlai va hmuh ngah ding cu, ziangtluk so a nupi hrangah tuar a har ding. Zangfakza taktak a si.\nTheihternak le Thuhla Thannak\nChinmi Refugees Myanmar ih Tlungpawl Airport ah an Kai


A Kekkuai Mi Thinlung Raithawinak - Hre Mang\nA Kekkuai Mi Thinlung Raithawinak\nA KEKKUAI MI THINLUNG RAITHAWI NAK\nApril 18, 2010: Falam Christhian Church of Indianapolis (FCCI) ah simmi sermon.\nOnline sermon video: http://vimeo.com/11028877\nPsalm 51:17: “Maw Pathian, ka lo pekmi thawinak cu, A kekkuaimi thinlung a si.\nA kekkuaimi le sualsir thinlung cu na hnong lo ding.”\nI John 1:9; “Sikhalsehla Pathian hnenah kan sualnak kan phuan ahcun zumtlak le a dingmi a si ruangah kan sualnak in ngaidam ding ih kan mawhnak hmuahhmuah a thiangfaiter ding.”\nThlarua nun ka pitling vivo vekin Pathian siahhlawh pawlin an rak tawn mi thinlung kekkuainak hi ziangvek asi ti ka tep vivo. Cutikah Pathian thatnak hi ka hrangah a sunglawi sinsin. Milai mithmuh ah sakhua mitha, pianpi thinlung tha, ziaza, biaknak cangvaihnak, raithawinak pawl lawng hi Pathian in a duhtawk mi asilozia ka hmu fiang vivo. David siangpahrang cu a nauhak lai ihsin Pathian hriakthih, pathian tihzahtu, thinsau asinak khal Sual a ngaidam thei zia ah kan hmu thei. Sihman sehla sualnak ah a tluksiat hnu ih a thinlung kuai mi hin a tluksiat hlan ih a rak hmuh suak dah lo mi, amai sual mizia le Pathian ngaidamnak tiang a hmu suak. Cuvekin zumtu, Pathian fate pawl hi Pathian kan nun ihsin a phuansuak awknak ding hrangah siseh Thlarau Thianghlin kan sungah hmun a luah theinak ding hrangah siseh kan tisa thinlung hi kekkuai sawm theh hi a rak tul asi. A tluse zo mi, a bal, bawrhhlawh, ten-um tuk zomi milai thinlung cu Pathian in ziangtin a thianfai ih a cohlan tlak, thinlungthar ziangtin kan sungah a sersiam theu ti tawiten zoh hnik uhsi.\nSam 51 nak siar theh hmai sa aw. David siangpahrang a thinlung a kuai tikah a hmuhsuak hmaisami cu na hmu ding.\nI). Mai sunglam sual mizia hmuh awk suak nak:\nDavid siangpahrang in “Ka nui pumsung ihsin misual ka si” (c.5) ati. Mi nupi (Bethsheba) a sualpi hnu lawng ah misual asilo ih sual mizia a sungah a nung ruangah cui sual mizia ih a rahsuak mi asizia thu a sim. Cutikah naute buciap, a nui pumsung ih a um lai ihsin misual, Pathian tentuk mi sual mizia a sungah a um ti a hmu fiang awk tikah thinlung kekkuai in a tap ih Pathian hnenah thla a cam.\nDavid vekin midang Pathian siahhlawh pawlin Pathian an tawn tikah anmai sunglamah sual mizia cu an hmu fiang aw aw ih Pathian hmai ah kuun in thla an cam theu sawn asi.\nIsaiah cun “hmur thianghlim lo, a kaa sungihsin tongkam suak hmuahhmuah a thianghlim lomi” a sizia a thei aw aw. Peter khalin “Misual ka si Bawipa, i-tlan san aw” a ti. Mi zokhal, Pathian tawng tu takak pawlin anmai sunglam pianpi mizia cu sual mizia asizia an hmu suak aw aw asi. Paul khalin “A hih a thimi taksa ihsin zo saw irun suak thei ding” ti ah a tap suak ruangro. Pathian thianhlimzia an hmuh tikah anmai sunglam sual mizia cu sual bawrhhlawh, Pathian ten tuk mi a sizia an thei aw. Cun Paulin “Misual khawnbawl ka si” ti khal in amai thu cu a sim. Hi leitlun milai mizia sual hi kan piangthar hnu khalah kan sungah a um ringring lai hrih asi. Cucu nitin khross parah khenbet tahratin Khrih dungthlun tu kan si. Cui sual mizia cun kan umnak hmunkip ah intlun ih ziangkim kan tuahnak, kan khawruah, tongkam le lungput pawl cu sual hring suak dingin kan sungah a cangvai ve ringring asi.\nNa sunglam ih sual mizia, Pahtian ten tuk mi, Pathian thawn a um tlang thei lomi kha na hmu aw fiang zo maw? Na hmuhsuak hrih lo asile na thinlung kekkuai hrih lo tinak asi thei. Na hmuhsuak asi ahcun cui sual mizia, Pathian dodal tu in, thihnak lamzin ah a lo hruai rero asi ti na hmuh fiang asi ahcun, na sunglam ih sual mizia sal ah na nung nawn lo ding. Sual sual mizia sal ihsin luatnak umsun cu Khrih lawngah asi. Khai na sung le ka sungih a um mi sual mizia, sual hring suaktu, Adam ihsin kan comi sual ruangah a tlak mi hremnak cu kumkhua hremhmun sung tlaknak, thihnak asi. Cui thihnak ai ah Pathian Fapa, Zesu Khrih in in pek sak ih Khros parah a thihnak asi. Amen. Pathian a tawngih lei tisa thinlung kekkuai zo tu pawl cun sual sual mizia cu fiangtuk in an hmu thiam zo ih sualsal ah nung nawn loin Khrih ah zalennak an co zo asi.\nII) Sual tuah mi cu Pathian dokalh ih tuah asi zia hmuh suak nak\nDavid in “Na parah, na par hrimhrim ah ka sual; na mithmuh ah thiltha lo ka tuah zo” (Sam 51:4) a ti. Pathian Thlarau in an sunglam nun a luahkhat ih Pathian thianhlimnak eng in an sunglam a kap eng mi pawl, thlarau mitvang zo pawlin anmai sunglam ih sual cu an hmuh awk lawng si loin sual tuah cu Pathian dodal asizia khal an hmu. Ziangvek sualnak khal sisehla ziangtik canah ziangvek dinhmun khalah, zovek milai parah tuah mi khal sisehla sualnak pohpoh cu Pathian dodal ih tuahmi asizia thinlung kekkuai in Pathian tawngtu pawl cun an thei suak asi. Anmai sual ruangah Pathian Fapa thihnak a tuar phah mi an hmuh fiang tikah sualnak cu Pathian dodal asizia an thei. Cuticun sualsal sungah an nung nawn lo. Sual le sualnak an hua.\nCuruangah David in “Na parah, na par hrimhrim ah ka sual; na mithmuh ah thiltha lo ka tuah zo asi” ati. Mi nupi a sualpi mi khal kha Pathian parah sualnak a tuah mi asi ti a thei aw aw. Joseph in himi a rak theihfiang tuk tikah Pontifar nupi in sual dingin a thlem tikah “Pathian dodal in ziangtin cuvek sualnak ka tuah thei ding” a ti. Annanias te nupa in an sumngah mi an thuhruk tikah Pathian siahhlawh hmaiah thuphan an per tikah “Pathian Thlarau bumtum” an si. Sualnak pohpoh cu Pathian dodalnak asi. Tongdang in sim asile ziangvek tuahnak khal Pathian cawimawi lo tu pohpoh cu Pathian dodal tu asi.\nPathian zumtu ulenau pawl, nitin leitlun nunah Pathian um lo vekin kan um theu ih sualnak cu kan tuah tikah Pathian thawn pehpar lo vekin kan um theu. Mi pakhatkhat kan relsiat, thangsiat tikah, midang parah thatlonak kan tuah tikah siseh, kan huat mi le in hua tu parah thiltha lo kan tuah tik khal ah siseh, Pathian hnenah sunlawihnak pek ding zat kan pek lo tikah siseh Pathian dodal rero kan si ti kan thei aw lo theu.\nSualnak pohpoh cu Pathian dodal asi. Tih a nung tuk. Thinlung a kekkuai tu pawlin tih le thia phah cingten nitin Pathian hmaiah sualnak tuah pang lo dingin an fimkhur ih Pathian Thlarau uknak hnuai ah tangdor ten an nung sawn asi.\nIII. Thinlung kekkuai: hmanrua\nSuahkeh sual mizia thawn a thangliang mi milai thinlung bawrhhlawh cu thianhlimter dingin le Pathian duhzawng thinlungthar thawn thleng dingin Pathian in milai sunglam a thianter tikah hmanrua phunphun a hmang. Milai pianpi suahkeh thinlugn sukek theh dingin hmanrua phunphun hman asi. Ziangvek hmanrua thawn milai pianpi suahkeh thinlung cu sutkek asi khal le, a zaten a rahsuak mi cu milai thinlung kekkuai, sawp neknek Pathian hmai ah raithawinak asi.\nDavid ih thinlung kekkuai nak cu a tluksiatnak in asi. A tluksiat tikah, mi nupi a sualpi, a thinlung sungah porh awknak asuak ih a ralkap mipum a siar, amai ralbawi rori amah in thah ding thu a peki. Cuvek sualnak rapthlak a tuah tik khalah Pathian in a zoh cuahco. Asinan Pathian in a kamsang hmangin David ih sualnak a theihter tikah David siangpahrang cu thinlung kekkuai in a tap. Asualman cu a fapa in a siangpahrang tohkham a lawng, a nupi a ihpi, a ram a buai theh. Anetnak ah a fapa in a thih phah. A thinlung kekkuai in Pathian hmaiah tangdor in leivut a lu ah phulh in mithli tla in amah ah zianghman thiamthu rel ding nei nawn loin a um. Cui thinlung kekkuai thawn Pathian hnenah thawi nak pek mi cu Pathian in a co hlan mi asi.\nPeter nun kan zoh tikah paraltha aw ter zet, thinthawk khat zet asi. Zesu thih ai ah thi ngam ding tluk in a ruat aw tu asi. Sihman sehla Zesu Khrih an kaih zanah voithum khengte a phatsan hnu ah a Bawipa a phatsan asi ti a theih awk tikah a tap ruangro, a tap kuarko. Cutikah Zesu thawn an tawn awk sal tikah “Bawipa, misual ka si, itlan san aw” ati. A thinlung cu a kekkuai theh zo. A Pathian in a ngaidam thei ding hman a zum nawn lo tluk in a lungsung cu sualnak ih rah riahsiatnak in a kekkuai.\nTuisun ah “Ka Bawipa in ingaidam thei nawn ding ka zum lo” ti ding khawp in zumtu dungtawlh tlusia kan um pang maw? Tuisun ah mai duhthusam ih tipi raalkhat lamah ding rero kan um maw? Duh lo zet, ruahban lomi harsatnak in zan it that thei loin khawpin a hnaihnok rero mi kan um maw? Mahte phursuak thei lo ding khawp in nitin thinlung phurrit phur kan um maw? Thinlung kekkuai in um ngaihnak thei lo kan um maw? Nunthianhlimnak lam zuam tento nacingin mai duhthusam vekin Pathian lungawi zawng tuah thei loin dunglam ah dir thla tu nei ringring kan um maw? Sualnak in nitin lungawinak a ruksak, a siatsuah sak ringring mikan um maw? Thinlung kekkuai in a thianghlim mi kan Bawipai hmaiah kun cio uhsi. Bawipa cu a tha ih in ngdam tu asi. “Mi zokhal, sualnak ka nei lo ati asi ahcun thuphan per asi” ti asi fawn tikah Pathian fate zumtu pawl leitlun damsung cu thinlung kekhuai in Bawipai hmaiah tangdornak thawn kuun ringring ding kan rak si sawn asi.\nJoseph ih nun kan zoh asile a unau pawlin an zuar tikah a thinlung kekkuai mi cu hmuh theih asi. Egypt ramah Prime Minister a tuan tikah a unau pawl an ra a hmuh tikah a tap ruangro. A sup aw thei lo, a thinlung kekkuai mi a damzo sihmang atimi khal a unau pawl a hmuh tikah a thinlung hmahir hawp mi vek asi, a tap ruangro. Cuticun a unau pawlih huatnak le tuahsiatnak cun Joseph ih thinlung a kekkuai ter ko nan Pathian in Joseph thinlung sungah porh awknak le tisa mizia pawl kaangral ter tu, ngaidamnak in a khat mi Khrih ih thinlung vek thinlungthar a pek sawn asi. Tuisun ah duhdawtmi pawlih hnawn mi, thangsiat, relsiat, huat mi, le ti duhdah nak ruangah thinlung kekkuai kan um pang maw? Bawipai hnenah thinlung kekkhuai in na kuun ahcun ngaidamnak thawn a khat mi a thianghlim mi le a nem mi thinlungthar Pathian in amai thinlung vek, amai mizia langter tu thinlungthar a lo pe sawn ding asi.\nMoses khal, a miphunpi pawlin an rak hnong ih “Nang, kan hotu ah zo in a lo tuah” an rak ti tikah thinlung kekkkuai in nelrawm ramah kum 40 sung tuu khalin a um. Cuihnu khalah a miphun pawl sualnak ruangah “Aw, Bawipa, keimah sawn hi nunnak cabu sung ihsin lakhlawh sisawn dingna” tiah thinlung kekkhuai in a miphun hrangah thla a cam.\nPaul ih thinlung kekkuai ka hmuh tikah thazang ipek ngaingai. A miphun a duhdawtnak ruangah a lungkekkuai mi, sualnak a rak tuah tamtuk, Pathian dodalnak a rak tuah tamtuk mi pawl cu Pathian thutak a theihfiang tikah a lungkuai tertu ah an cang. Cutin a lung a kekkhuai sawm neknek hnu ah Pathian in thinlung thar, Khrih ih thinlung vek, Pathian mizia langtertu ding thinlungthar a pek. Pathian mizia keng thinlungthar a sunglamah a cangvai thawk asi. Pathian hnatuan dan hi ava mak ve!\nTuisan, lei damsung damsan ti ah rak ruah mi hlawhtling lonak in siseh duhthusam ihsin tiva ralkhat lamah dingin a thei aw tu kan um pang maw? Duh lo zetmi dinhmunah a thleng kan um maw? Duhthusam sunmang siatsuah zo mi kan um maw? Nitin te duhlo zet mi dinhmunah, pehtlaih awknak ah siseh insang le rualpi pawlkom ah siseh sumpai le hnatuan ah siseh tuar har fualvo a nei kan um maw? Thinlung kekkuai in Pathian hmaiah Bawipai thatnak tep hnik uhsi. Ziangvek hmanrua thawn na thinlung cu vuakkuai asi khal le a hmanrua pawl parah na thinheng hrimhrim hlah she! Jonah kha lawngpi sung ihsin tipi sungah an nawm thlak tikah lawng parah khualtlawng pawl parah a thin a heng lo, “Keimah ka si, lawng sung ihsin ihlawn uh” ati sawn. Tuisun ah na lei tisa thinlung cu vuak kuai in a um asi ahcun na lungawi sawn aw! Bawipa in amai thinlung vek thinlungthar, thinlung nem, Pathian mizia phunsuah awknak ding hmanrua tha na sungah Pathian in a lo pek ding asi.\nIV. Tandornak nun a hrignsuak: Milai lam zero ah tla\nTisa thinlugn a kekkuai zo tu, Pathian in thinlungthar a pek zo mi pawl cun Pathian ih duhdawtnak an thei fiang sinsin. Pathian in Amai hmuihmel kengih a sersiammmi milai pawl an tluksiat tikah A duhdawtnak ruangah a thinlung kuai in Amai Fapa rori thihnak thleng khawp in in duhdawtnak cu thinlung kekkuai zo tu pawlin an thinfiang.\nCulai lakah Pathian tel loin lei tisa thinlung kekkuai tu pawl cu anmah le anmah an siat suaw aw aw. Judas Ischariot cu a thinlung a kekkuai ih amah le amah a that aw aw. Culole, Pathian tel loin lei tisa thinlung kekkuai pawl cu ahlan hnakin an thinlung a hak deuhdeuh, a hlanah thlarau sual pakhat in a luahkhat mi pawl cu an thinlung a kekkuai hnu ah Pathian Thlarau in a luahkhat lomi pawl cu thlarau sual pasarih lai in an luahkhat sinsin. A hlannak in an sual sinsin ih Pathian fale pawl siatsuahnak dodal nak Satan hmanrua ah an cang sawn asi.\nMilai tisa thinlung a kekkuai ih Pathian in thinlungthar a pek zo mi pawl nun ahcun Pathian mizia an sungah Thlarau Thianghlim in a thanglian ter ih Khrih ih mizia tangdor nak, duhdawtnak, zangfah lainak, ngaidamnak pawl cu an sung ihsin a luangsuak, Pathian a phuang suak aw sawn asi. David Siangpahrang cu a fapa Absolom in alalnak a lawngih a tlan rero lai ah Shimei in a rak camsiat tikah David dungthluntu pawlin uico pa khi kan that men lo dingmaw si? An ti tikah David in “Pathian in a fial tla asi thei” ati ih amah le mah thiamco awk ternak thu asim lo. A sunglam ah a kekkhuai mi thinlung, amai sual ruangah le a duhdawtmi a fapa in a dodal tikah a thinlung kekkuai mi cun tangdor nak thinlung a neihter. Cun Joseph cu a unau pawlin an hua ih an hnawng, an zuar hnu ah a thinlung a kekkuai ih Pathian in thinlungthar a pek hnu ahcun a unau pawl cu a zoh tikah ngaidam nak thinlung thawn an unauza thuanthu nung parah Pathian kutcak a hmu thiam sawn asi.\nV. Thinlungthar, Pathian cohlan mi raithawinak a hringsuak\nMilai thisa thinlung a kekkkuai hnu ah Pathian in amai thinlung vek thinlungthar a pek zo mi pawl cu sual an sir ih sualnak cu an hua, tangdornak, duhdawtnak, ngaidam theinak nun in an sunglam a luahkhat sawn asi. Pathian mizia an sungah a thang lian thawk asi. A se bik dinhmun ih an din lai khalah an lungawi a awi ih Pathian an thangthat, an parah siatnak a tuahtu pawl parah siatnak in an thawng rul nawn lo. Ziangkim thlawsuah an dawn mi cu Pathian duhdawt zangfak nak in laksawng pek mi an sizia an hmuh tikahlungawi nak luangliam an sunglam ihsin a suak sawn asi. Vuihram nak, midang mawhsiatnak, le mah le mah humhim awknak an kaa sung ihsin a suak nawn lo. Bawipa thatnak cu an sung ihsin an nun in a luangsuak sawn asi. Cuticun an lei tisa mizia cu mibum hmang bik asizia an theifiang ih an lei tisa ih bum dingin an nung duh dawn lo, an lei tisa thinlung duh lo zawng, Pathian duhzawng an duh ih Pathian duhmi an duh, Pathian in nuam atimi nuam an ti sawn asi. Pathian hnenah an peksuak mi a kekkuai mi thinlung raithawi nak cu Pathian in a hnong lo asi ti an theih tikah anmai phulo Pathian zangfahnak cu nitin an cen, leitlun vanram an hamng tan asi sawn. Hellram tla dingmi, Pathian duhdawtn zangfah lainatnak ih a runsuak nak thu an sungah a nun tikah lungawinak hlir in an sunglam a luahkhat asi.\nPaul in Rome cakuat sungah tisa thinlung in a uk mi pawl cu tisa thil lawng an ruat. Pathian ti lungawi thei nak a nei lo, an thei lo. Tisa in a ukmi pawl cu an thi ding ti ah a ti. John cakuat pakhat nak ah “Mi zokhalin sualnak kan nei lo kan ti asi ahcun thuphan kan per ih Pathian cu thuphan kan puh asi” asi vekin thinlung kekkuai thawn Pathian a pan tu pawl cu Pathian in thinlungthar a pek hai asi. Cui thinlungthar cun vanlam thil a zoh ringring in vanlam thil in a luahkhat, Khrih ih mizia cu an thinlung sung ihsin a luangsuak sawn asi. Ziangvek dinhmun khalah siseh ziangvek harsatnak, zovek milai thawn an um tik khalah Pathian thu bahbal in an nung dah loih Khrih ah Pathian thawn an pehzawm awknak ah an lung awi ringring asi.\nCui lungawinak cu na tep zo maw? Na tep hrih lo asile Coconut (Ungti) rah tuamtu vekin na thinlung cu sualphaw in a tuam lai ih sutkuai hrih lo mi asi thei. Bawipai hmai ah thinlung kekkuai in na lei tisa thinlung mizia sual cu keksawm theh tahrat in na sung ihsin Pathian mizia thar a hringsuak tu ding thinlungthar Bawipa in lo pek a duh asi. Cui thinlungthar cun na leitltun khualtlawnnak lamzin tluan ah Pathian thatzia alo tep ter dingih sunkhuk in na Pathian na cen thawk thei ding asi. Pathian biak inn sungah a tawng khawm aw mi Pathian fate pawl cu lei tisa thinlung sual mizia a kekkhruai ih Pathian in thinlungthat apek mi pawl kan asi. Lungawi thangthatnak in Amai sunlawinak centu kan si.


Pitar Pakhat Cu A Fanu Le A Pasal (An Makpa) In Lamzin Kap Ah An Hlon – Meifar\nMyanmar, Mawlamyine ramsung, Waw khuate ih um pitar kum 85 mi Daw Khin Kyaing cu a fanu le a pasal (an makpa) in an cawm paih nawn lo ruangah lamzin kap ah an va hlon.\nDaw Khin Kyaing in fanu 5 anei ih kum 3 liamzo ah a pasal in a thihsan, Daw Khin Kyaing hlontu cu a fanu upabik le a pasal an si. A fanu dang pawl cu hmun dangdang ah hnaṭuan dingin an poksuak thluh ih an thi maw, an nung ti khal an thei nawn lo.\nA fanu nautabik cu Thailand ramah hnaṭuan dingin a feh ti lawng an thei ih tuini tiang a thuhla an thei nawn lo. A fanu upabik le a pasal in an va fin ih an umtlang hnuah pitar Daw Khin Kyaing cu an hmurem thei lo, an kawk ringring ih vei tampi an inn ihsin an dawisuak zo nan tlannak ding hmun a neih lo ruangah thinhar mangbang in aum ringring.\nCutin, a fanu le a pasal in an rem thei lo lawlaw ruangah a fanu in “Ka naunu ara tlung ih aumnak ah a lo hruai tum” tin Mawlamyine bus cawlh hmun ah an fehpi.\nDaw Khin Kyaing in thilumdan a theithiam ruangah “Ka feh duh lo” a ti nan an makpa in motor a sang ih a norlut. Cutin, Mawlamyine bus cawlh hmun ah an va fehpi, pitar in “Hmun dangah in fehter hlah uh, nan tumtahmi ka thei thluh.\nKeimahten cun ka buai tuk ding, Mawlamyine pitar putar umnak inn ah in ret sawn uh” a ti nan lamzin kap ah an ret ih an tlansan. Khuadai lakah aum ih a rilrawng tuk ruangah a ṭap cu kiangkap um pawlin an zangfak tuk ih ei le in ding an leisak.\nSumpai tla an pe ih runsuaktu pawlkom an kosak ih Mawlamyine pitar putar cawmnak lam in ‘a fale pawl ih siannak kan ngah lo ahcun kan la ngam lo’ an ti lawk nan a fale pawl cu an hawl ih an hmu thei nawn lo ruangah an la thotho. Tu’ahcun hnangamten in mibawmtu pawlkom hnenah aum zo.\nYangon Ah Mithi An Tam Deuhdeuh, Nikhat Ah 800 An Thi


Kachin Hlasakthiam Hminthang A Thi – Meifar\nJanuary 6, 2022 admin Music 0\nKachin hlasakthiam hminthang Seng Hkawn Mai cu January 6, 2022 zingpit nazi 4:00 ah a damlonak sul cancer in hi leitlun harsatnak pawl a suahsan. Japan ramah aum ṭheu ih sul cancer in a damlo, a cancer hi tuamhlawm theih nawn lo dinhmun cancer netabik a thleng.\nMyitkyina khawpi ih an umnak inn ah mual a liam. Awnmawi khawvel ih a rualpi in, “Cancer netabik dinhmun in a thi, a harhdamnak a ṭha lo ruangah awnmawi khawvel a suahsan hi a rei zo. Japan ram ah a sinpi zetin ka rak thei nan, tuizing ah a thuthang ka thei cu ka riahsia tuk. Pathian tangsung ah hnangamten cawl thlang aw” a ti.\nKum 37 mi Seng Hkawn Mai hi Kachin ramsung ahcun a hminthang zet, zaihla thawn Kachin mipi pawl rak awi ṭheutu a si. 2006-2007 kum ah Album pahnih a suah ih a hlawhtling zet. Hitin an hlasakthiam in mual a liamsan ruangah Kachin mipi le awnmawi ngainatu pawl cu an riahsia zet.\nA ruak cu January 7, 2022 zinglam nazi 10:00 ah Christian daan vekin an vuiliam ding. December 17, 2021 zinglam nazi 8:25 ah Kachin lemcan thiam hminthang G Ting Sau cu cuap cancer in Kachin mipi pawl arak fehsan zo.


Amos cu Baibal Ca sungah a thusim sau nawn ih ngan hmaisa bikmi profet a si. Judah peng ihsin rami a sinain Israel saklam milai pawl hnenah thu a va sim. Cumi cu 750 BC hrawng ah a si. Himi tikcu hi an ṭhanso laifang, biaknak lam khalih an ṭhat laifangte le hiti ih zohnak ahcun himnak an neih laifangte a si. Asinain a cuih an ṭhansonak cu lennak lam lawng a si. An nunkhuasak a ṭha ih an len hi farah nauta neekrawk ih lian an si, tiah Amos in a ti. An biaknak thlun daan khal thinlung taktak a tel lo, an himnak khal himnak ngaingai a si lo, tiah a sim. Pathian in a lo hrem hai ding a si, ti kha duhsak zet le ral ṭha zet in Amos cun a sim. Thudik le felnak kha tiva bangtuk ih luang dingah a duh ih, “Bawipa in hi miphun sungin a nungsun pawl a zaangfah lai khal a si thei a si,” tiah 5:15 sungah a sim.\nIsrael ram kiangkap mi pawl thuṭhennak (1:1-2:5)\nIsrael parih thuṭhennak (2:6-6:14)\nLangnak panga (7:1-9:15)\n1Hi thu cu Tekoa khuami tuukhaal Amos ih simmi a si. Linghnin hlan kum hnih, Judah siangpahrang ah Uzziah a si ih Israel siangpahrang ah Joash ih fapa Jeroboam a si laiah Pathian in Israel thuhla Amos hnenih a langtermi a si. 2Amos in,\n“Bawipa cu Zion ihsin\na hrum durdo;\nA aw cu Jerusalem ihsin khawri\nbangin a thang.\nTuu an tlannak hrampi a ro ṭheh,\nKarmel Tlang parih hrampi an\ncaar zo,” a ti.\n3 Bawipa in, “Damaskas khuami pawl atu le tu an sual ruangah ka hrem ding. Gilead mi pawl zaangfahnak nei loin thir ha bunmi fangrialnak thingtum thawn an rialsiat hai. 4Curuangah Syria siangpahrang Hazael inn parah meisa ka thlak ding ih siangpahrang Benhadad ih ral ṭannak pawl a kaang ṭheh ding. 5Damaskas kotka pawl ka khiak ṭheh ding ih Betheden uktu le Aven phairawn ih um pawl ka dawihlo hai ding. Syria rammi pawl Kir ramah salih hruai ṭheh an si ding,” tiah a ti.\n6 Bawipa in, “Gaza mi pawl cu atu le tu an sual ruangah ka hrem tengteng ding. An miphun pumpi in Edom ram ah sal ah an zuar ṭheh. 7Curuangah Gaza ih khawkulhnak phardawl parah meisa ka run thlak ding ih an inn ṭha pawl hmuah thawn a kaang theh ding. 8Ashkelon khua uktu pawl cu ka hlon ding. Ekron khua cu ka hrem ding ih a taanglai mi Filistin pawl cu an thi ṭheh ding,” tiah a ti.\n9 Bawipa in, “Ṭai-ar khua mi pawl cu atu le tu an sual ruangah ka hrem tengteng ding. An miphun pumpi in Edom ram ah salah an hruai ṭheh. Pawlkomnak thukam an tuahmi cu an thlun lo. 10Curuangah ṭai-ar khua ih khaw kulhnak phardawl pawl parah meisa ka run thlak ding ih an inn ṭha pawl hmuah thawn a kaang ṭheh ding,” tiah a ti.\n11 Bawipa in, “Edom mi pawl cu atu le tu an sual ruangah ka hrem tengteng ding. An unau Israel mi pawl zaangfahnak nei loin nam thawn an dawi. An thinhengnak cu tawp ti a nei lo ih a reh thei dah lo. 12Curuangah Teman khua parah meisa ka run thlak ding ih Bozrah inn ṭha pawl a kaang ṭheh ding,” tiah a ti.\n13 Bawipa in, “Ammon mi pawl cu atu le tu an sual ruangah ka hrem tengteng ding. Mi ram an nor ih ral an do tikah Gilead ah favun nunau pawl an raithlek ṭheh. 14Curuangah Rabbah khua ih khawkulhnak phardawl parah meisa ka run thlak ding ih an inn ṭha pawl a kaang theh ding. Cule raldo awk ni ahcun aunak a tam ding ih an do awknak cu thlisia bangin a hrang ding. 15An siangpahrang le a kut hnuai bawi pawl salah an kai ding,” tiah a ti.


Keimah Ih Uknak Ram - Chinland Today Media\nKeimah Ih Uknak Ram\nMarch 30, 2010 10:43 pm·0 comments\nNan thinlung in Khrih cu ttihzah uhla Bawipa ti’n upat uh. Nan thinlung sungih nan pommi nan ruahsannak kha a lo suttu pakhat- khat an um ahcun an thusuhmi let thei dingah ralring cia in um ringring uh. -1 Peter 3:15\n– Thutthentu 9-10\n– Luka 5:17-39\n1977 kum ah, kum 15 mi Kevin Baugh le a rualpi pakhat cu mahte nom awknak ah ram din ding an tum. Ram hmin ah “The Republic of Molossia” ti’n an sak ih ramzuk an suai, cahnah paisa le thantaar tla an tuah. Tuni tiangBaugh cun nom awknak ah ram fate cu a tuah rerolai. Acre 1.3 kaumi a ram cu Nevada nelrawn ah a um ihChicago Tribune thuthangca ih thuthang petu Colleen Mastony a va leen tikah Baugh in ramdang bomnak tiah a kawhmi US siah (tax) a pek thu a sim. “Mahte ram neih hi ka nomnak ah ka tuah,” a ti.\nMi tampi cun cuvek in mahte ram neih ding kan tumtah lem lo men ding. Asinan zo in a uk ding tiah kan relcat ttulmi thinlung sungih mahte ram cu kan nei cio. Peter in, “Nan thinlung in Khirh cu ttihzah uhla Bawipa ti’n upat uh,” a ti (3:15). Ttihzah upat timi cu Khrih cu kan nunnak Uktu le Bawi ah ret ding tinak a si.\nMikip in kan nun uktu dingah kan sungah thil pakhat kan ttul. Cuih thil cu, kan thlarau a tthum awknak hmun fate, midang zohman ih theih lo, mah lawngih theimi a si. Khrih cu kan thinlung uktu ih kan ret tikah zalennak taktak kan ngah. – David McCasland\nKeimah timi thi ding hi ka hrilmi,\nTho saal nawn lo dingin;\nKhrih ih bawi tokham naih ding ka duh,\nNgamzet in ukter aw. – Christiansen\nKhrih in kan thinlung a uk ahcun kan ke cu Amai’ lamzin ah a feh.


SAC Ralhraang ih Fake News phuang mi cu mualphothlak zetin a lang suak thluh | Falam Online Media\nJune 22 ih Mandalay PDF le SAC ralhraang kapaw lai ah mawṭaw pakhat cun ziinkap ih transformer pah ngah in a totu mino 4 an thi tiah thuthang a suak.\nCuih mino 4 cu Mandalay PDF sungtel sivekin Ralhraang pawl in thu an suah nan vanduainak tongtu mithi tei` sungkhat pawl cun Mandalay PDF thawn pehtlaihawknak neitu an si lo tiah an sim ve.\nSAC ralhraang thusuahmi ah “June 22 zinglam doawknak ah mi 8 cu nung dam in kan kai. PDF mino 4 kahthat an si ih, Lamziinpi ah mawṭaw thawn mi kap phahtu mino 4 cu ziinkap ih transformer pahngah in a hmun rori ah an thi cih” ti`n an tarlang ih, cupawlcu PDF sungtel sivekin an pho lang.\nAsinan, thuthang felfai a suak cu ralhraang pawl ih Fake News cu mualpho thlak zetin a lang suak thluh.\nMino 4 cu Sintgaing myo, Ar zuat hmuan ih feh tum an si ih ralhraang pawl ih dawi tuarin vanduainak an tong sawn hi a si.\nMithitui` sungkhat naivai pakhat cun “an 4 in PDF thawn pehtlaihawknak an nei lo. Vansiatthlak zetin kahdonak a suak lai an va tong pang ih dung an kir lai ah ralhraang pawl ih dawi an tuar sawn mi a si.”\n“An ruak pawl le ralhraang siizung ah an ret tikah tutiang kan hlam ngam hrih lo. Lak theih danding ngaihtuah in kan hngak rero si ko” a ti.\nMithi 4 cu မိုင်းနိုင်လိုင်, မိုင်းနိုင်ထွန်းကြည်, မိုင်းချစ်ဆွေ le ကိုအားတီ te pawl an si ih Shan ramkulh, Thibaw le Namhkan khuami an si.\nJune 22, Mandalay ramṭhen, Chanmyathazi doawknak ah Mandalay PDF sungtel 2 le PDF bawmtu DRPA (အာဏာရှင်တော်လှန်ရေးပြည်သူ့တပ်မတော်) ihsin mi 3 an thi. Kaihkhih tuar PDF mino 6 an um tiah theih a si ih, ralhraang lam khalah thi le hriam tuar an um nan Mandalay PDF in official in an phuang hrih lo.\nSiarbet : Mandalay Doawknak an ṭan thok dan thuhla cipciar\nMandalay : June 22 ih SAC ralhraang le Mandalay PDF doawknak ah mipi lam in mithi an um vekin ralhraang lam khalah ralbawi pahnih telin miṭhenkhat an thi.\n“Ralhraang bawi pahnih (ဗိုလ်ကြီး le ဒုဗိုလ်မှူးကြီး) cu an thi ciangih kan lam khalah hriam tuar, kaihkhih tuar le ram hrang nunnak hlantu an um ve” tiah PDF ṭuanvonei mipakhat in a ti.\nDoawk an ṭan hnu nazi kaar hrawngah SAC ralhraang khalin kahdonak ah hriam tuar ralkap an um thu an phaung nan an dinhmun cu cipciar in an tarlang duh lo.\nCumi thusuahnak ah “Mandalay myo lamziin 54 le 111 Lamkiil ih inn check an tum lai ah PDF thawn kahawknak a suak ih mipali thi in, mipariat cu nungdam in kan kai. Culodang mithi 4 cu mawṭaw thawn tlan tum in ziinkap ih tranformer an pah ngah ruangah an pali in an thi” tiah SAC ralhraang pawl cun thusuahnak an nei.\nAsinan, ralhraang thusuahmi cu thuthang diklo (nemhnget theih lo) a si tiah Mandalay PDF ṭuanvonei ဗိုလ်ထွန်းတောက်နိုင် in a rel ih “kan lam ah mi 2 an thi. Kaihkhih tuar 6 an um. Cun, in bawmtu DRPA (အာဏာရှင်တော်လှန်ရေးပြည်သူ့တပ်မတော်) lam in mi 3 an thi” a ti.\nDoawknak a ṭan thok dan thu ah ဗိုလ်ထွန်းတောက်နိုင် cun “mizaan lam ah Chanmyathazi myone ah bomb a puak. Cumi ah Ralhraang pakhat a thi cu tuar na in inn khat hnu inn khat an lut ih mi an check vivo.”\n“Kan nih cun check ding kan duhlo hlei ah check ter thei dinhmun kan si lo. Cutin boruak a sosang thok” a ti.\nSAC ralhraang cun palik mawṭaw 20 lenglo thawn thazaang dang an cah bet hnu ah PDF pawl umnak inn luhcilh in kapawknak a thok cih.\n“Thil cang dan a rang tukih hrial theih dan lamziin umloin innsung ah an reekbet ih innpi an kulh thuh. SAC ralhraang pawl an thleng hnu lawngah thuthang kan ngah tikah a rak tlaituk zo. Innsung ih um pawl run thei dan ding a um lo. Kan lut ve cun kan zaten thi thluh thei dinhmun kan si ruangah kan unau pawl cu kan run thei lo” tiah ဗိုလ်ထွန်းတောက်နိုင် cun a ti.\nKahdonak an cawl hnu ah khuasung hmun tamzet ah mei urkang mi le bomb puak thawmvang theih ding a tam ih ralhraang pawl khal hmuntin ah ṭhekdarhaw in an duty.\nRalhraang pawl cu zaanlam hnu khalah khuasung lutsuaknak hmun pawl kil in mi innsung tiang luhhnawh in cangvainak an nei tiah Myanmar Now in a ngan.\n← SAC ralhraang cun Mindat PDF hnen ih a tiamkammi pahbal cih\nMin Aung Hlaing in MCIS meeting ah Thuphan Tawmtawhlot a rel →\nMyanmar ram hrang ThuThangṬha\nSAC ralhraang in Khua 1 mipum 30 hril in Myone 10 ah Meithal an zem\nAugust 28, 2021 Ni Hnem Sung 0


R.I.P : Pastor Mang Hlei Zing nih inn kanghnak in Mual an kan Liam tak a poi tuk hringhran e – Onlinenungak\nTuzing Januray 12 zing i kan ton mi thil cu zeitik hmanh ah philh khawh ding a si ti hrim lai loh, Falam khuapi nih an ton mi an ngeihchiatnak kan hromhpi hna. Tuini January 12 zinglam suimilam 3:30 hrawngih Falam khawpi inn kang ah pastor Mang Hlei Zing le a umpi nunau pakhat an nunnak a cem tiah theih a si.\nPastor Mang Hlei Zing cu kum 69 ih upa a siih pastor pension a si. A harhdamnak a țha tuk lem lo tiah theih a si. Pastor Mang Hlei Zing cu Falam khawpi ih Shwe Chintit motor gate inn neitu a si.\nFalam khawpi ah Shwe Chintit motor gate telin inn 6 cu tuizing January 12 zinglam suimilam 3:30 hrawng ihsin a kang thok. Falam meithat hotu Pu Sa Zung Mang le a hnațuanpi pawlin tidai phur motor 4 le meisa thahnak motor 3 hmangin meisa an mit ciamco hnuah suimilam 5:00 hrawngah meikang an mitthat thei.\nHi meikang ruangah Shwe Chintit gate inn neitu kum 69 ih upa Pi Mang Hlei Zing (pastor pension) le a umpi kum 42 cun thihnak an tong tiah theih a si. January 9 zaan khalah Chin ramkulh Hakha khawpi ah inn 3 a rak kang ih minung 1 a rak thi tiah theih a si.


KAWHHRAN IH THLA AN CAM TIKAH THIL CANGSUAK A UM RINGRING - Chinland Today Media\nSeptember 17, 2009 2:06 am·0 comments\nThlacam lo cun huham/thiltitheinak kan nei lo. Jesu in hitin a ti, “ Kei tel loin zianghman nan tuah thei lo.” ( John. 15:5). Thlacam hi kan bulpak nun le kawhhran nun ih a pakhatnak thupi ih kan ret a tul. Apostalpawlih cangvaihnak cabu hi Jesu Khrih in a kawhhran paltlang ih Thiang Thlarau hnatuan a si. Kan Bawipa Jesu Khrih hi leitlun ih a um laiah thu a sim, thu a zirh. Van ih a kai hnuah, cuih a hna cu a taksa a si mi a kawhhran hmangin a sunzawm.\nKawhhran hmaisa kan zoh asile mi malte an si nan, thilropi tuk an tuahsuak. Tuih ni ih kawhhran thawn khaikhin in ruat hnik aw. Thimnakah tuih ni kawhhran cun pawlkawm tum tla kan rinsan. Kawhhran hrekkhat tla cun kumtin an kawhhran hruaikaihawknak dan tla an rem ih, an kilthat lo cun Pathian in hna tuan thei lo dingah tla an ruat. A taktak ah cun kawhhran hmaisa pawlin milai tuahcawp hruaikaihawknak dan an nei lo. Pathian in nasa tukin a hmang hai.\nTuih ni kawhhran cun Bible tlawng sang ih degree sang ngah hruaitu tla kan rinsan. Training kai tulzia le athupitzia cu kei khal ka zum ko. Bible tlawng khalah zirhtu saya ka tuan ve dah. Keimah rori khal Bible tlawng ka kai dah. Asinan Apostalpawl cu “tlawngkai lo le zirnak nei lo an si ti an theih tikah an mang a bang zet.”\n( Apo. 4: 13). Anmai san ih biaknak lam zirnak Rabbinical tlawng ih zirnak nei an si lo tinak a si. Tuih ni ih kan beisei vekin zirnak sang nei kawhhran hruaitu an nei ve lo nan, kawhhran hlawhtling an sizia hi a makin a mak. Sum le pai lam zoh hrih hnik uhsi: Tuih ni ah kawhhran tampi cun sumpai tampi budget suai ding an neih lo cun ziang khal tuah thei lo dingah an ruataw. Peter in hi tin a ti, “Cule Peter in, “Sui le ngun ka nei lo. Asinan ka neih mi ka lo pe, Nazareth Jesu Khrih hmin in ding aw la, feh aw,” tiah a ti. ( Apo. 3:6). Zumtupawl cu an neih mi an tawmaw ih an eitlang.\nKawhhran hrekkhat cun uktu acozah thawi theihthiamawk le tanpinak ngah lawngah hna tuan thei dingah an zumaw. Zumtu tha acozah hnatuan thuneitu neih hi a sualnak a um hrimhrim lo. Kawhhran hmaisapawl cu acozah hnatuan thuneitu sang khal an um lo. Theithiamawk cu sim hlah, an doral ah ruatin Kristianpawl cu thawng an thlak rero sawn. An vuak, an vel, huat mi an si. Cucing cun thil ropi an tisuak thotho.\nKawhhran hmaisa pawlin pawlkawmpi, member tampi, inn tumpipi, sumpai tampi, zirnak sang nei hruaitu, thuneitu acozah lam ih theihthiam mi le tanpitu an nei hrimhrim lo. Asinan an cangvaihnak, an sulhnu zoh tikah a nasa tuk. Asile an thuthup ziang a si pei? An ropitnak, an hlawhtlinnak thuthup cu “ Pathian thu” ( the Word of God), “Thiang Thlarau” ( Holy Spirit) le ‘Thlacamnak’( prayer) hi a si. “ Thiang Thlarau” parah pumhlumin an hngataw, an thumaw. “Thla an cam” ih “ Pathian thu” an phuang. Apostlapawlih cangvaihnak cabu sungah thlacam ti hi vawi 30 lai a lang.\nTuih ni ih kawhhran cun thlacam hnak hmanin thusim kan uar sawn a bang. Thusim hi a thupi ko. Asinan Apostalpawlih cangvainak cabu ih kan hmuh mi cu Apostalpawlih thusim dunglamah thlacam nun an neihzia khal na hmu ko ding. Kawhhran hmaisa pawlin thlacam ih thiltihtheizia an zum. Kawhhran cu thla an cam le cam lo parah thumawin a hlawhtling in a hlawhtling lo ding. Riahsiat umza le tuksumza a si mi cu, “Pathian ngaisak bangnak” ( 2Tim. 3:5) kan nei. Asinan huham/thiltihtheinak kan nei lo. Pathian hnatuannakah cangvaihnak tampi kan nei nan, rawngbawlnak cu malte lawng. Cu hnakih besiat sawn cu malsawm-thlawsuah dawng zet bang si in, Pathian sunlawinak rahsuah lo, milai sunlawinak lawng a hringsuak. Kawhhran rawngbawlnak hi milai parih hngataw le thumaw hi riahsiat umza a si. “ Thlacamnak” le “ Pathian thu” (Apo. 6:4) parih thumaw ding a si nan. Bawi Jesu cun khraws parah kan hrangah a tuan zo. A Thiang Thlarau in kan sungah atu ah a tuan. Khawvel mipawlin nun an neih theinak dingah thla kan cam le a thu kan ngai tik canah kanmah fehtlang in a tuan.\nKawhhran in thla an cam tikah Pathian in thil ropi a tuah a si. Thil cangsuak a um ringring. Apostalpawlih cangvainak cabu sungah khawhhran thla an cam tikah thil ziangsimaw a cangsuak ringring. Thla kan cam tikah Pathian in ralthatnak, duhdawtnak, huham- thiltitheinak le zangfahlainatnak tla in pe.\nThla kan cam tikah Pathian a cangvai. Kawhhran in thla an cam tikah thil ziangsimaw a cangsuak ringring. Na kawhhranah ziang thilcang mi a um maw? Thla na cam ve maw? Thlacam hi rawngbawl a si ih, na tel ve maw? Tuih ni ih kawhhran cu Pathian- ih lungthlitum thlacamnak rinsan loin thil dangdang kan rinsan a si. Kawhhran thla an cam asile thil cangsuak mi a um ringring, ziangahtile sunlawih ih um thosal Jesu in khawhhran thlacam a thei ih, a phi a pe. Nan kawhhran thla nan cam ruangah thil danglam ziangtal cangsuak mi a um maw?


Yemen Ram Vanzam Tla Black Box Pakhat Hmu - Chinland Today Media\nJuly 3, 2009 8:59 am·0 comments\nTihni zanih Indian Ocean tipi sungih tla Yemen ram vanzam Airbus -310 cu ziangruangah a tla ti theih thei nak Black Box pakhat cu Grande Conor ihsi Km 40 hrawngih hla ah a um ti an theihfiang zothu France Cozah thuneitu pawlcun an simih Himi lasuak dingin France Lawng ralkap pawlcu tipi sung luhnak lawngthawn kuat an sizo tiah France Cooparation Ministry thupuangtu cun a sim.\nRelzo vekin hi Yemen Vanzam Airbus 310 hi kandung tlawngkai nikhat zanah nikhua sia thli leh ruah sur nasa zet lakah Indian Ocean parah atla ih runhsuah nak hna tuantu pawlcun Nunau nauhak Baya Bakari kum 14 micu nungdam in an runsuak a si. Hi nauhak hi a nu thawn France ram khawpi Paris ihsi Comoras ih tlawng an si ih an tlunlamah vanduai an tong a si tiah a pa sun a sim.\nHi nauhak nute hi Vanzam a tlaklai ah a khawhsuak aw thei pangih Vanzam kekkuai them pawkin tipi parah nazi ziangmaw zat sung a vawk ringring ih cumi cu an runsuak a si. Hi Vanzam ziangruangah a tla ti theih theinak Black Box hi pahnih a umih Flight data recorder timi leh Cockpit Voice Recorder timi a umih tui an hmuhsuak mihi ziang sawntu a si ticu an simlo.