Flanga manmanlɛ, nin vote yolɛ, nin junman nga awa se e kɛ e di’n | Ɲanmiɛn klo e\nKƐNNGƐN I ANIƐN NGA NUN Acoli Afrikaans Albanais Allemand Amharique Anglais Arabe Arménien Assamais Azéri Azéri (cyrillique) Bachkir Bas Allemand Bassa (Cameroun) Batak (Toba) Bengali Bichlamar Bikol Boulou Bulgare Catalan Cebuano Chavacano Chinois (Simplifié) Chinois (Traditionnel) Chitonga Chitonga (Zimbabwe) Chitumbuka Chiyao Chokwe Chol Chuabo Citonga Coréen Croate Créole Portugais Créole de Maurice Créole des Seychelles Créole d’Haïti Dangme Danois Douala Efik Espagnol Estonien Ewé Fidjien Finnois Féroïen Ga Gallois Garifuna Grec Groenlandais Guarani Gujarati Guna Géorgien Haoussa Hiligaynon Hindi Hmong (White) Hongrois Hébreu Iban Ibanag Icibemba Iloko Indonésien Islandais Japonais Jula Kabye Kannada Kazakh Kekchi Kiluba Kimbundu Kinyarwanda Kirghiz Kiribati Kirundi Kongo Kosrae Krio Kurde Kurmanji (cyrillique) Kwangali Kwanyama Langue des signes américaine Langue des signes argentine Langue des signes australienne Langue des signes britannique Langue des signes brésilienne Langue des signes chilienne Langue des signes colombienne Langue des signes coréenne Langue des signes espagnole Langue des signes finnoise Langue des signes japonaise Langue des signes polonaise Langue des signes péruvienne Langue des signes russe Langue des signes vénézuélienne Langue des signes équatorienne Lhukonzo Lituanien Lomwe Luganda Luo Macédonien Makua Malay Malayalam Malgache Mam Mambwe-Lungu Mapudungun Marathi Mazateco (Huautla) Mbunda Mixe Mizo Myama Nahuatl (Central) Nahuatl (Guerrero) Nahuatl (Huasteca) Ndau Ndonga Ndébélé Ndébélé (Zimbabwe) Ngabere Ngangela Niue Norvégien Nyaneka Nyanja Nzema Néerlandais Ossète Otomi Ourdou Ouzbek Ouïghour (Cyrillique) Palau Pangasinan Papiamento (Curaçao) Pendjabi Persan Pidgin salomonien Polonais Ponape Portugais Portugais (Portugal) Quechua (Ancash) Quechua (Ayacucho) Quechua (Bolivie) Quechua (Cuzco) Quiché Rotumien Roumain Runyankore Russe Rutooro Samoan Sango Sena Sepedi Serbe Serbe (Romain) Sesotho (Lesotho) Shona Singhalais Slovaque Slovène Sranan tongo Suédois Swahili Swati Tahitien Tajiki Tamoul Tarascan Tatar Tchouvache Tchèque Tetun Dili Thaï Tigrinya Tiv Tlapanec Tojolabal Totonaque Tshwa Tsonga Tswana Turc Turkmène Tuvalu Twi Tzeltal Tzotzil Ukrainien Urhobo Venda Vezo Wawle Wayuunaiki Wolaitsa Xhosa Yoruba Zandé Zapotec (Lachiguiri) Zapotec (de l’isthme) Zoulou\nFlanga manmanlɛ. Zoova i Lalofuɛ’m be bu i kɛ sɛ be koto flanga kun bo annzɛ sɛ be to jue be mɛnmɛn i’n, ɔ ti kɛ be su sɔ i sa. Afin i sɔ’n kle kɛ delɛ’n fin nvle’n annzɛ nvle’n i siefuɛ mun, naan ɔ finman Ɲanmiɛn. (Ezai 43:11; 1 Korɛntfuɛ Mun 10:14; 1 Zan 5:21) Mɛn siefuɛ sɔ’m be nun kun yɛle laa Babilɔni klɔ’n i siefuɛ Nɛbikadnɛzali. Kɛ mɔ famiɛn sɔ’n waan ɔ́ yí i ɲrun m’ɔ le i nin i Ɲanmiɛn sulɛ wafa’n be nglo klé i nvle nunfuɛ mun’n ti’n, ɔ takali sika sran kpandangblauun kpa kun. Kpɛkun ɔ seli i sa sufuɛ’m be kɛ, kɛ bé bó miziki’n kɛ manmanlɛ jue sa’n, maan be koto i bo naan be su sika sran’n. Sanngɛ Sadraki nin Mesaki, nin Abɛdnego mɔ be ti Zuifu’n, be waan kannzɛ bɔɔ bé kún be’n, sanngɛ be su suman sika ɔkwlɛ sran’n wie.—Daniɛl ndɛ tre 3.\nBe flɛ bian kun kɛ Karltɔnu Ayɛsi. Ɔ ti laa sa’m be su like suanfuɛ. I waan andɛ’n, “nvle’n i klolɛ nin i manmanlɛ nzɔliɛ like’n, yɛle flanga’n. Kɛ flanga’n sín, yasua’m be yi be ti kle’n. Asa kusu flanga’n i manmanlɛ’n ti, fluwa klɛfuɛ’m be klɛ ndɛ fɛfɛ mun, yɛ bakanngan’m be to i manmanlɛ jue.” Ɔ kan guali su ekun kɛ be nvle’n i klolɛ’n le i “cɛn dilɛ blɛ.” Yɛ ɔ le “be safuɲrɛn mun nin ninnge’m be sɔlɛ lika’m be cɛn dilɛ blɛ” wie. Kɛ sran’m be yiali nzra nun’n, Brezili nvle’n nun lɔ sonja’m be jɔlɛ difuɛ’m be su plezidan’n seli kɛ: “Be manman flanga’n yɛ be su i kɛ be fa su be nvle’n sa.” Fluwa kun se weiin kɛ, nanwlɛ, “flanga’n ti like sroesroe wie kɛ waka nda’n sa.”—The Encyclopedia Americana.\nFluwa kunngba sɔ’n seli koko nun wa kɛ nvle manmanlɛ jue’n, ɔ “yi be nvle’n i klolɛ’n i nglo. Kpɛkun blɛ sunman nun’n, i tolɛ nun’n, be bo flɛ Ɲanmiɛn kɛ ɔ sasa be nvle’n nin i siefuɛ mun.” Ɔ maan kɛ Zoova i Lalofuɛ’m be bu i kɛ jue mɔ be to be fa maman flanga’n ɔ ti kɛ be su su i sa’n, ɔ ti su. Fluwa kun kannin Amlɛnkɛn’m be lɔ Zoova i Lalofuɛ’m be mma mɔ be te kɔ suklu’n mɔ b’a kplinman su kɛ bé mánmán flanga’n be ndɛ kɛ: “Ndɛ sɔ wie’m be nun’n, jɔlɛ difuɛ’m be seli kɛ flanga manmanlɛ’n ti kɛ amuin sɔlɛ sa.”—The American Character.\nKannzɛ bɔɔ Zoova i Lalofuɛ’m be wun kɛ Biblu’n tannin be flanga manmanlɛ’n, sanngɛ be seman be wiengu’m be kɛ nán be manman flanga’n. Be ɲin yi nvle’m be flanga mun, afin be si kɛ ɔ ti nvlenvle’m be nzɔliɛ like. Kpɛkun be ɲin yi awa mun, afin be si kɛ be yɛle “ngbɛnngbɛn mun” mɔ “Nyanmiɛn maan be nian be su’n.” (Rɔmfuɛ Mun 13:1-4) Kpɛkun mmla nga ɔ se kɛ be srɛ Ɲanmiɛn kɛ “ɔ nian famiɛn mun nin sran ngblingbli’m be kwlaa be su’n,” Zoova i Lalofuɛ’m be nanti su wie. Sanngɛ like nga e kunndɛ’n, yɛle kɛ “maan e di alaje, yɛ maan e nyan e ti fɔuun naan e sro Nyanmiɛn kpa, yɛ e nzuɛn’n yo kpa.”—1 Timote 2:2.\nVote yolɛ. Sɛ sran uflɛ’m be waan bé yó vote’n, Klistfuɛ’m be seman be kɛ nán be yo. Be nga kusu mɔ vote yolɛ’n fa sielɛ’n wlali be sa nun’n, Klistfuɛ’m be ɲin yi be. Sanngɛ be faman be wun wlaman nvlenvle’m be politiki ndɛ’m be nun. (Matie 22:21; 1 Piɛr 3:16) ?Nvle nga mɔ be nun’n ɔ fata kɛ sran kwlaa yo vote’n, ngue yɛ ɔ fata kɛ Klistfuɛ kun yo ɔ? ?Annzɛ sɛ kusu ɔ o nvle wie mɔ sran’m be fa be nga be kɔman vote yowlɛ lɔ’n be wun ya kpa’n, i nun’n, ɔ́ yó sɛ? Sɛ Klistfuɛ kun i wla kpɛn Sadraki nin Mesaki, nin Abɛdnego mɔ be ɔli Dira lɔ lika kpɛtɛkplɛɛ’n nun be su’n, i klun akunndan’n kwla se i kɛ ɔ wɔ vote yowlɛ lika’n nun lɔ. Sanngɛ maan ɔ niɛn i wun kpa, naan w’a fɛmɛn i wun w’a wlɛmɛn i politiki ninnge’m be nun. Like nsiɛn nga ɔ fata kɛ ɔ fɛ i ɲin sie be su’n yɛ be lɔngɔ su yɛ:\nZezi i sɔnnzɔnfuɛ’m be timan ‘mɛn nga nunfuɛ wie.’—Zan 15:19.\nKlistfuɛ’m be ti Klist nin i sielɛ’n be janunfuɛ.—Zan 18:36; 2 Korɛntfuɛ Mun 5:20.\nKlistfuɛ’m be asɔnun’n nun’n, be bo ti kun Ɲanmiɛn sulafilɛ’n nun, be klo be wiengu kɛ Klist fa klo be’n sa.—1 Korɛntfuɛ Mun 1:10; Kolɔsfuɛ Mun 3:14.\nSɛ e yo vote man sran kun’n, ninnge nga ɔ́ yó be ɔ ti ke e sa o nun wie sa. An nian mmla nga ɔ o 1 Samiɛl 8:5, 10-18; nin 1 Timote 5:22 nun’n.\nKɛ Izraɛlifuɛ’m be kunndɛli kɛ Zoova fa klɔ sran sie be su famiɛn’n, ɔ wunnin kɛ b’a kaci be sin b’a si i.—1 Samiɛl 8:7.\nKɛ Klistfuɛ’m bé kán Ɲanmiɛn Sielɛ’n i ndɛ klé politikifuɛ wafa kwlaa’n, ɔ fataman kɛ be nuan’n usu be wun.—Matie 24:14; 28:19, 20; Ebre Mun 10:35.\nJunman nga awa se e kɛ e di’n. Nvle wie nun’n, awa se be nga be waan be diman sonja’n be kɛ be fa blɛ kun be di junman uflɛ wie sonja dilɛ’n i osu’n nun. Sɛ i sɔ sa’n to e’n, ɔ fata kɛ e srɛ Ɲanmiɛn. Wie liɛ’n, e kwla bo su e kle e niaan Klistfuɛ kun mɔ i ɲin w’a ti’n, kpɛkun ndɛ sɔ’n i su like nga e si i’n, e jran su e fa e ajalɛ’n.—Nyanndra Mun 2:1-5; Filipfuɛ Mun 4:5.\nƝanmiɛn Ndɛ’n se kɛ: “Kpɛn be wla kɛ be bu be nga be sie be’n nin be nga be jran be ja nun’n be sran, maan be nyin yi be, sa kpa kwlaa nga be se be kɛ be yo’n, maan be yo maan sran’n kwlaa be wun kɛ be ti wɛtɛɛfuɛ.” (Tit 3:1, 2) Maan e fa ndɛ ngalɛ’n e sie e klun naan e fa kosan yɛ mun e usa e wun: ‘?Sɛ n di junman uflɛ nga be fa man min’n, min Klistfuɛ nzuɛn’n su saciman? ?Annzɛ kusu junman sɔ’n su faman min wlɛmɛn i Ɲanmiɛn sulɛ wafa nga ɔ timan su’n, be ninnge yolɛ’m be nun wie?’ (Mise 4:3, 5; 2 Korɛntfuɛ Mun 6:16, 17) ‘?I sɔ junman’n kwla tanndan min ja nun naan m’an diman min Klistfuɛ junman’n m’an guɛguɛmɛn i bo?’ (Matie 28:19, 20; Efɛzfuɛ Mun 6:4; Ebre Mun 10:24, 25) ‘?Annzɛ sɛ n di junman sɔ’n ń ɲán blɛ ń dí Ɲanmiɛn junman’n?’—Ebre Mun 6:11, 12.\nSɛ Klistfuɛ kun kunndɛman kɛ ɔ́ kɔ́ bisua, naan i ti, ɔ bu akunndan lele naan ɔ wun kɛ ɔ kwla di junman sɔ mɔ awa se i kɛ ɔ di’n, ɔ fata kɛ i niaan Klistfuɛ’m be ɲin yi ajalɛ nga ɔ fali’n. (Rɔmfuɛ Mun 14:10) Sɛ kusu ɔ wun kɛ ɔ kwlá diman junman sɔ’n, ɔ fata kɛ be ɲin yi i ajalɛ sɔ’n wie.—1 Korɛntfuɛ Mun 10:29; 2 Korɛntfuɛ Mun 1:24.


N niaan mun, sa ng'o ti tyinndyin kpa'n yele ke, nanh an fle nyanmien'n, nin asie'n, nin liké wié fi bé di. Sannge se an sé ke, iyô'n, mon o ka su, ye se an sé ke, tyetye'n, mon o ka su nan ba fa'a amun a oman Nyanmien dyasu.\nKe bé ku yili'n, o sé i sonnzonfue'm bé ke, bé ise i sinsin b'o ka le'n nan i wié fi a mlinman.\nAfin lika nga amun awlen su ninngé'n wô le'n, le ye amun akunndan'n wôo.\n Ye Jésus séé bé ke: Anh lafi Nyanmien su. Nanwle, swran ng'o lafi Nyanmien su'n o kwla sé ôka nga ke o tu i bô wa kô to dyénvié'n nun. Se i awlen'n ti'a nnyonnyon b'o lafi nde ng'o kannin'n su ke oh yôh'n, Nyanmien wa yô i so'n men.\n An si ke swran ng'o di fié kaan'n, i su liké ng'o nyen'n ti kaan, ye swran ng'o di fié dan'n o nyan liké kpanngban. Man swran kun i liké ng'o bu i akunndan ke se o maan o ti kpa'n, o fa man, nanh mon o yô klunngbo su nin mianle su, afin swran ng'o man Nyanmien liké i klun-ufué su'n, i klun dyo i wun. Nyanmien kwla man amun liké kpakpa'n kwlaa lélé bé ti sinh yia amun. O man tyen kwlaa amunh nyanh liké kwlaa ng'o mian amun sa'n, ye amunh nyanh wié kpanngban amunh fah yô aklunyé,\n ?Amun nun ônin ye se i waan oh kplanh nglô sua fléiin kun'n, o du'an mmua tra'an asé bu'e i sika'n nianman, se i sika'n kwlah dyu i kplanle ô nion? Se wa yô'e i so'n, nan se o bô i bô bo wié'e i yô'n, o tyeman nan bé kwlaa nga bé wuin'n ba srii, ba sé ke: Bian nga bôô sua'n bô, sannge i sa dyu'e i yôle su.\n ?Ye se swran nga an lafi i su ke se an bô i bôsiaa o yi man amun'n, i ngunmin ye an bô i bôsia'n, nzu ye amunh nyenh nuon? Sa te yôfue'm bé kusu bé bô bé wiéngu sa te yôfue'm bé bôsia, nan bé yô wié man bé. Sannge anh klô amun kpofue mun, anh yô bé yé, anh bô swran bôsia, nanh an fa amun nyin sié su ke bé yi man amun. Se an yô so'n, béh yôh amun mô dan, ye amunh katyih Nyanmien Kpli bo liké fi nu'en i sin'n, i wa, afin o yô bé nga bé si'a yé'n, o nin klunwifue'm bé yé. Anh si aunnvue, ke amun Si kusu si aunnvue'n sa.\n Anya béunfue mun, anh sié amun su! Nyrennen b'o wa to amun su'n ti, anh bô auyé, anh sun! Amun ninngé'm ba satyi, kakaa'm ba di amun trale mun. Amun sika okwle'n nin amun dyete ufué'm ba dun, i dunle so'n oh yiyih amun bô, oh yrah amun ke sin sa. Men nga ya dyu i bué nuan ye'n, amuan tian amun ninngé'm bé nuan!\n Anh nian amun wun ke nanh an yô amun sa kpa bo Nyanmien sule'n ti ye an yô'n, swran'm bé ti. Se an yô so'n, an su nya'an liké fi amun Si b'o ô nyanmien su lo'n i sa nun. I so'n ti se ah tyeh yalefue liké'n, nanh bô i ndôlô ke dunman klôfue'm bé yôé Nyanmien sua'm bé nun nin atin'm bé su, ke swran'm bé wun bé nan bé yi bé aye'n bé lie'n sa. Nanwle, mô nga bé kô yô bé'n, ye bé yôô bé leo. Sannge o lie'n, se ah fah liké man yalefue'n, nanh mon o sa be'n si ng'o sa fama'n yô'n nan liké nga a fa man yalefue'n wa yô nvialie nun, nan o Si b'o wun nvialie nun sa'n wa yô o mô. Ke amun nin Nyanmien amunh kôkôh yale'n, nanh an yô ke dunman klôfue'm bo bé klô nglô dyranle Nyanmien sua'm bé nun nin klo'n nun anngonda'm bé su ke swran'm bé wun bé ke bé yô bé'n, ye bé yôô bé leo. Sannge o lie'n, ke a nin Nyanmien amunh kôkôh yale'n, wlu o sua ba'n nun lo nyin anuan'n nan a nin o Si b'o ô nvialie nun'n, amuan idyo, ye o Si b'o wun nvialie nun sa'n, o wa yô o mô. Ke amun nin Nyanmien amunh kôkôh yale'n, nanh an kan nde kunngba'n flannun ke bé bo bé ti'a Juif'n bé yô'n sa, afin bé bu ke se bé kan nde kpanngban'n, ye Nyanmien tioh. Nanh an fa bé nzuen'n mlonmlon, afin amun Si si liké nga amun sa mien i wun'n i sin nan amuan séé I so'n ti, amun lie'n anh sé ke: É Si bo a ô nyanmien su lo'n man é bô o dunman fe, mon o siéle ble'n dyu, man é bo é ô asie'n su wa'n, é yô o klun sa ke bé bo bé ô nyanmien su lo'n, bé yô'n sa. Man é alie ng'o dyu é nde'n. Yatyi sa nga é yô wo'n tye é, ke é yatyi, bé o bé yô é te'n, bé lie'n tye bé'n sa. Nanh yatyi é le man Lakafue'n laka é, sannge kpla é wun. [Afin a ti kpli, a sié liké'n kwlaa, ye manmanle'n ti o lie tititi. Mon o yô so.] Se an yatyi sa nga swran'm bé yô amun'n tye bé'n, amun Si b'o ô nyanmien su lo'n, i kusu oh yatyih amun lie'n tye amun Sannge se an yatyi'a sa nga swran'm bé yô amun'n tye'a bé'n, amun Si kusu su yatyi'a amun lie'n tye'a amun. Se amunh kpeh sre nun ke amun nin Nyanmien amunh kôkôh yale'n, nanh an mlan amun nyrun ke dunman klôfue'm bé yô'n, bé yô bé wun fien bé fa klé swran mun ke bé su kpe sre nun. Nanwle, mô nga bé kô yô bé'n, ye bé yôô bé leo. Sannge o lie'n, se ah kpeh sre nun ke a nin Nyanmien amunh kôkôh yale'n, wunnzin, guo o ti'n su blofue nzué, tôli nun nan wa yô'a ke a su fo o wun klé swran mun ke a su kpe sre nun. Sannge fo o wun klé o Si b'o ô nvialie nun'n, ye o Si b'o si nvialie nun sa mun'n, o wa yô o mô. Nanh an sié amun awlen su ninngé'm bé wa, afin nvole nin annganblale bé satyi bé, ye awiéfue'm bé bu anuan'n bé wua asie'n su wa. Sannge anh sié amun awlen su ninngé mun nyanmien su lo, lo lie'n nvole nin annganblale satyiman liké, ye awiéfue'm bé bu'a anuan'n bé wuaman. Afin lika nga wo awlen su ninngé'n wô le'n, le ye wo akunndan'n wôo. Bé wunnen'n i kannin yele bé nyinma, i so'n ti, se o nyinma'n ti kpa'n a wun asé wéiin, sannge se o nyinma'n ti'a kpa'n, a wu'an asé mlonmlon. Ye o kannin nga a lafi su ke o kpadya o nyrun'n, se o kpadyaman'n, i aôsin'n ti te! Swran kun min kwla yô'a nnyon, san oh kpoh kun, oh klôh kun, oh feh i wun mantan kun, ye oh yôh kun finfin. An kwla yô'a Nyanmien i swran, nan amun kunngba'n amuan yô sika'n i klôfue. I so'n ti, nh kanh klé amun ke, nanh an kôkô ninngé bo an lemen'n ti sé ke: ?Nzu ye é dio? [?Nzu ye é noon?] annze, ?É nyan tannin nin ye é klaa? ?Nguan nde'n ti'a tyinndyin tra'a alie'n? ?Bé wunnen'n ti'a kpa tra'a tannin? Anh nian anunman'm bo bé tu sin'n, bé gua'a awié, be kpe'a awié guemen tanngannin nun, sannge amun Si b'o ô nyanmien su lo'n ta bé. ?An ti'a kpa tra'a bé? Amun nun ônin ye i kôkôle nun o kwla gue i afue'n su bo kaan? ?Ye nzu ti ye an kôkô trale tio? Anh nian waka nyre bo bé ô blô lo'n, bé di'a fié, bé tô'a dyésé. O nin i se'n ngba, anh nian, Salomon bobo o nin i anyanbéun'n kwlaa wa kla'a bé nun wafa kun i wunsu tannin lé. ?Se Nyanmien yô idyré'n bo nde bé ô blô lo bo ainman béh guah bé sin nun'n bé klaan ke nga sa'n, o su kata'a amun wun so kpe blu? ?An lafi'a Nyanmien su? I so'n ti, nanh an kôkô sé ke: ?Nde nzu ye é dio? annze, ?Nzu ye é noon? annze, ?Nzu ye é klaa? Liké so'n kwlaa bé bo bé su'a Nyanmien'n bé ye bé kunndeo. Nanh an yô so, afin amun Si b'o ô nyanmien su lo'n si ke amun sa mian liké so'm bé wun. Anh dun mmua fa amun wun man Nyanmien mon o sié amun, ye anh yô i klun sa'n, i sin o wa fa ninngé so'n kwlaa uka su man amun. I so'n ti, nanh an kôkô ainman lie'n ti, afin ainman bobo ye o kunnde i wun likéo. Tyen ba kun nun afe'n o dyu tyen so'n nun.


KƐNNGƐN I ANIƐN NGA NUN Acoli Afrikaans Albanais Allemand Amharique Anglais Arabe Arménien Aukan Azéri Azéri (cyrillique) Bachkir Batak (Karo) Batak (Toba) Biak Bichlamar Bikol Bulgare Cambodgien Catalan Cebuano Chichewa Chinois (Simplifié) Chinois (Traditionnel) Chitonga Chitumbuka Chiyao Chokwe Chol Citonga Coréen Croate Créole de Maurice Créole des Seychelles Créole d’Haïti Dangme Danois Digor Efik Espagnol Estonien Ewé Fidjien Finnois Fon Français Ga Garifuna Goun Grec Groenlandais Guarani Gujarati Géorgien Haoussa Hiligaynon Hindi Hiri Motu Hmong (White) Hongrois Hébreu Iban Ibanag Icibemba Igbo Iloko Indonésien Islandais Isoko Italien Japonais Javanese Kabye Kannada Karen (S'gaw) Kazakh Kikamba Kikaonde Kikongo Kikuyu Kiluba Kimbundu Kinyarwanda Kirghiz Kiribati Kirundi Kisonge Kongo Kurde Kurmanji (cyrillique) Kurdish Kurmanji (Caucasus) Kwangali Kwanyama Lhukonzo Lifu Lingala Lituanien Lomwe Luganda Lunda Luo Luvale Macédonien Makua Malay Malayalam Malgache Maltais Mam Mambwe-Lungu Mapudungun Marathi Maya Mazateco (Huautla) Mbunda Mongol Mooré Myama Nahuatl (Guerrero) Nahuatl (Huasteca) Nahuatl (Nord de Puebla) Navajo Ndonga Ndébélé Ndébélé (Zimbabwe) Ngangela Nias Niue Norvégien Nyaneka Nyanja Nzema Néerlandais Népali Oromo Ossète Otètèla Pangasinan Papiamento (Aruba) Papiamento (Curaçao) Persan Pidgin salomonien Polonais Portugais Quechua (Ancash) Quechua (Ayacucho) Quechua (Cuzco) Quichua (Imbabura) Roumain Runyankore Russe Rutooro Samoan Sango Saramaccan Sepedi Serbe Serbe (Romain) Sesotho (Lesotho) Sesotho (South Africa) Shona Sidama Silozi Singhalais Slovaque Slovène Sranan tongo Suédois Swahili Swahili (Rép. Dém. Du Congo) Swati Tagalog Tahitien Tamoul Tatar Tchouvache Tchèque Tetun Dili Thaï Tigrinya Tiv Tojolabal Tok Pisin Tshiluba Tshwa Tsonga Tswana Turc Twi Tzeltal Tzotzil Télougou Ukrainien Umbundu Urhobo Uruund Venda Vietnamien Wallis Waray-Waray Wawle Wayuunaiki Wolaitsa Xhosa Yoruba Zandé Zoulou\nKɛ e dun mmua e koko yalɛ mɔ e nuan sɛ’n, i sɔ’n ti kpa.\nBE FLƐ bla kun kɛ Dorɛnin, yɛ be flɛ i wun’n kɛ Wɛsile *. Kɛ i wun’n ɲannin afuɛ 54, ɔ tɔli tukpacɛ kekle kpa. Tukpacɛ sɔ’n yoli i ti nun miɛn’n nun. Dɔɔtrɔ’m be seli kɛ bian’n su diman afuɛ kun bɔbɔ. Ndɛ sɔ’n boli Dorɛnin i wla dan. Ɔ seli kɛ: “M’an bumɛn i nanwlɛ. Min sa sin bubuli min dan ti’n, kɛ lemɔcuɛ kpanngban sín’n, n kwlá yoman like fi. Ɔ yoli min kɛ nán e su yɛ sa sɔ’n w’a ju sa, naan sran uflɛ su yɛ w’a ju-ɔ. Ɔ fuli min nun.”\nDorɛnin i ayeliɛ sɔ’n boman sran nuan. Afin sran kwlaa nga i sɔ sa ju i su’n, blɛ sunman’n, kɛ ɔ yo sɔ-ɔ. Sanngɛ, like ng’ɔ yo ɲɛnmɛn’n yɛle kɛ, sran sunman be tu be klun be nian be tukpacifuɛ mɔ be si kɛ ɔ su ɲanman nguan’n i lika. Tukpacifuɛ’m be lika nianlɛ’n kusu leman ba. ?Kɛ sran kun tɔ tukpacɛ m’ɔ timan nguan liɛ’n, wafa sɛ yɛ i osufuɛ’m be kwla niɛn i lika naan i wla w’a gua ase-ɔ? ?Ngue yɛ sran m’ɔ nian tukpacifuɛ’n i lika’n, ɔ kwla yo naan w’a trɛ i awlɛn-ɔn? ?Sɛ ɔ wun kɛ tukpacifuɛ’n su wa wu’n, ngue yɛ ɔ kwla yo-ɔ? Kwlaa naan y’a tɛ kosan sɔ’m be su’n, maan e wun i wlɛ kɛ, kɛ e si kɛ tukpacifuɛ’n su ɲanman nguan’n, i lika nianlɛ’n timan pɔpɔ.\nLIKE NGA TI YƐ Ɔ TI KEKLE’N\nDɔɔtrɔ’m b’a yo maan sran’m be wuman kɛ laa’n sa kun. Laa kpa nun’n, sran’m be cɛman. Tukpacɛ nin sanvuɛ sa’m be ti’n, be wu ndɛndɛ. Dɔɔtrɔ sua’m b’a sɔnman naan sran’m b’a ɔ be nun ndɛndɛ. Ɔ maan, be osufuɛ’m be nian be lika be awlo lɔ. Kpɛkun, be wu be sa nun.\nAndɛ’n, dɔɔtrɔ’m b’a yi ayre kpanngban. Ɔ maan, sran kwla cɛ kan. Laa kpa nun’n, tukpacɛ wie’m be kun sran mun ndɛndɛ. Andɛ’n, ɔ timan sɔ. Be nga be le i sɔ tukpacɛ’n, be kwla di le nɲɔn kun. Sanngɛ wie liɛ’n, nán kɛ be tukpacɛ’n wie mlɔnmlɔn naan b’a wu-ɔ. Sran wie’m be tukpacɛ’n tin be su dan. Ɔ maan, be kwlá yoman like fi. Sran sɔ’m be lika nianlɛ’n timan pɔpɔ kaan sa.\nLaa tukpacifuɛ’m be wu be osufuɛ’m be sa nun awlo lɔ. Sanngɛ siɛn’n, dɔɔtrɔ lɔ yɛ be nun sunman be wu-ɔ. Ɔ maan, sran kpanngban be siman like ng’ɔ kle kɛ sran kun su wu’n. I kpa bɔbɔ’n, sran nin a wuman sran sunman be ɲrun le. Sɛ sran kun wunman sa wie’m be wlɛ’n, i tukpacifuɛ’n i lika nianlɛ’n kwla yo kekle mɛn i. ?I lɛ nun’n, ngue yɛ be kwla yo-ɔ?\nBE WUN BUABUALƐ\nKɛ sran sunman be si kɛ be tukpacifuɛ’n su ɲanman nguan’n, be wla bo be wun, be koko dan, yɛ srɛ kun be kɛ Dorɛnin liɛ’n sa. ?Blɛ sɔ nun’n, ngue yɛ be kwla yo-ɔ? Laa’n, kɛ Ɲanmiɛn i sufuɛ kun srɛ́ i’n, ɔ seli kɛ: “Yo maan e si kɛ e nguan nyanman’n ti tika kpa, kpɛkuun i liɛ’n, é sí ngwlɛlɛ.” (Jue Mun 90:12) Nanwlɛ, kɛ i sɔ sa ju’n, maan be srɛ Ɲanmiɛn Zoova kɛ ɔ kle be ngwlɛlɛ naan blɛ kan nga be sran’n te le nguan’n, be niɛn i lika kɛ ɔ nin i fata’n sa.\nKɛ be buabua be wun be sie’n, yɛ i sɔ’n kwla yo ye-ɔ. I sɔ’n ti, sɛ e tukpacifuɛ’n kwla ijɔ’n, maan e nin i e koko yalɛ. Kɛ tukpacɛ wá tín i su dan’n, ɔ su kwlá faman ajalɛ kun. I sɔ’n ti, maan ɔ kle sran ng’ɔ kwla ijɔ i nuan’n. Sɛ ɔ su ka nun naan ɔ kunndɛ kɛ be yo naan ɔ ɲan nguan ekun’n, maan ɔ kan. Yɛ sɛ ɔ kunndɛ kɛ be lɛ i dɔɔtrɔ’n, maan ɔ kan. Maan ɔ kle ayre ng’ɔ kunndɛ kɛ be fa yo i’n, i wie. I liɛ’n, sɛ ɔ kwlaman ijɔ kun’n, i osufuɛ’m be su faman ajalɛ wie m’ɔ́ yó be nzisɔ-ɔ. Kɛ awlofuɛ’m be nin be tukpacifuɛ’n be dun mmua koko ndɛ kɛ ngalɛ sa’m be su yalɛ weinwein’n, be kwla niɛn i lika kpa. Biblu’n se kɛ “like nga bé yó-ɔ be usa-man ngwlɛlɛ afɛ’n, ɔ kpɛn-man su.”—Nyanndra Mun 15:22.\nWAFA NGA E KWLA NIAN SRAN’N I LIKA’N\nKɛ sran kun nian tukpacifuɛ kun i lika’n, like klikli ng’ɔ fata kɛ ɔ yo’n yɛle kɛ maan ɔ fɔnvɔ i. Sran m’ɔ la wie bɛ su’n, ɔ kunndɛ kɛ ɔ́ wún i wlɛ kɛ ɔ le sran naan i ndɛ lo be. I lɛ nun’n, sran’n kwla kanngan fluwa wie’m be nun, annzɛ ɔ to jue wie mun fa wlɛ i fanngan. Tukpacifuɛ sunman be wun kɛ, kɛ be osufuɛ’n tra be sa, annzɛ ɔ kan ndɛ kle be wɛtɛɛ su’n, be wla gua ase.\nSɛ be si sran kwlaa ng’ɔ ba tukpacifuɛ’n i osu nianlɛ’n, ɔ ti kpa. Afin fluwa kun seli kɛ: “Sran’m be waan kannzɛ sran kun timan nvan kun, ɔ wunman ase kun, i nuan nun yomɛn i fɛ kun’n, sanngɛ ɔ kwla ti sa. I sɔ’n ti, sɛ sran kun la wie bɛ su naan ɔ ti kɛ ɔ su lafi sa’n, nán e kan ndɛ mɔ sɛ i ɲin o su’n e su kan klemɛn i’n.”\nSɛ e nin sran’n e kwla srɛ’n, maan e srɛ. Ɲanmiɛn Ndɛ’n kle kɛ blɛ kun nun’n, lika’n yoli kekle kpa akoto Pɔlu nin i wiengu’m be su. Be buli i kɛ be su fiteman nun bɔbɔ. ?Ngue yɛ be kunndɛli kɛ be niaan onga’m be yo-ɔ? Pɔlu seli i niaan mun kɛ be ‘srɛ [Ɲanmiɛn] kɛ ɔ yo be ye.’ (2 Korɛntfuɛ Mun 1:8-11) Kɛ tukpacɛ’n ti, sran kun i wla bo i wun dan mɔ e nin i srɛ Ɲanmiɛn’n, i sɔ’n ti kpa dan.\nMAAN E WUN I WLƐ KƐ E LƐMƐN I YOWLƐ\nKɛ sran kun si kɛ i tukpacifuɛ’n su ɲanman nguan’n, i wla bo i wun. Sran fi kunndɛman kɛ i sran wu. Afin, Ɲanmiɛn w’a yiman e kɛ e wu. (Rɔmfuɛ Mun 5:12) Ɲanmiɛn Ndɛ’n waan wie’n ti e ‘kpɔfuɛ.’ (1 Korɛntfuɛ Mun 15:25) Ɔ maan, kɛ e si kɛ e tukpacifuɛ kun su ɲanman nguan’n, ɔ yo e ya dan. Sɛ ɔ yo e sɔ’n, i su-ɔ.\nSanngɛ, sɛ e dun mmua buabua e wun e sie’n, e wla kwla gua ase naan y’a yo ninnge mun kɛ ɔ nin i fata’n sa. Kuku nga be flɛ i kɛ “ Like ng’ɔ kle kɛ sran’n su wa wu’n,” ɔ kan ninnge wie mɔ sran m’ɔ su wa wu’n yo be’n, be ndɛ. Sanngɛ, nán sran ngba yɛ kɛ bé wá wú’n, be yo i sɔ ninnge mun tɛɛn-ɔn.\nKɛ e sran’n ko saci’n, maan e bo su e kle e janvuɛ kpa kun m’ɔ kwla uka e’n. Kɛ sran kun wu’n, ɔ fata kɛ sran nga be niɛnnin i lika’n nin i osufuɛ’m be wun i wlɛ kɛ i su afɛ’n w’a wie. I lɛ nun’n, Ɲanmiɛn m’ɔ yili e’n gua e awlɛn su nzue kɛ “be nga b’a wu’n be liɛ’n be wun-man sa fi wlɛ.”—Akunndanfuɛ’n 9:4.\nSRAN NG’Ɔ KWLA NIAN E LIKA KPA’N\nSran kwlaa ng’ɔ kunndɛ kɛ ɔ́ úka e’n, maan e kplin su.\nSɛ e sran’n la wie bɛ su naan e srɛ Ɲanmiɛn’n, i sɔ’n ti kpa. Sanngɛ, kɛ ɔ ko wu mɔ e wla bo e wun’n, maan e srɛ Ɲanmiɛn wie. Afin i yɛ ɔ nian e lika kpa-ɔ. Ɔ kwla yo maan e wiengu’m be fɔnvɔ e, annzɛ be yo ninnge wie mun man e. Kɛ sa juli Dorɛnin su’n, ɔ seli kɛ: “Sran kwlaa ng’ɔ kunndɛli kɛ ɔ́ úka min’n, n kplinnin su. Ɔ maan, sran kpanngban be suannin min bo. Ɔ ti kɛ Zoova su se e nin min wun kɛ ‘ɔ nin e o nun naan ɔ́ nían e lika’ sa. Min wla su fimɛn i sɔ’n su le.”\nNanwlɛ, Ɲanmiɛn Zoova yɛ ɔ kwla nian e lika kpa-ɔ. I yɛ ɔ yili e-ɔ. Ɔ maan, ɔ wun wafa nga sa kun yo e’n i wlɛ. Like kwlaa ng’ɔ kwla yo naan e wla w’a gua ase’n, ɔ sisimɛn i bo naan w’a yo. Like ng’ɔ yo e fɛ dan’n, yɛle kɛ ɔ seli kɛ ɔ ka kan’n, wie’n su tranman lɛ kun. Kpɛkun, ɔ́ cɛ́n sran miliar kpanngban nga b’a wu mɔ i wla te kpɛn be su’n. (Zan 5:28, 29; Sa Nglo Yilɛ 21:3, 4) Blɛ sɔ’n nun’n, e kwlakwla é kán ndɛ nga akoto Pɔlu kannin’n wie. Ɔ seli kɛ: “?Wie, like nga b’ɔ maan a kwla’n ɔ o nin? ?Wie, ɔ je’n wo nin?”—1 Korɛntfuɛ Mun 15:55.\n^ ndɛ kpɔlɛ 2 Be kacili be dunman’n.\nLIKE NG’Ɔ KLE KƐ SRAN KUN SU WA WU’N\nKɛ sran kun wá wú’n, like nga blɛ sunman ɔ yo’n yɛ *:\nAliɛ dilɛ nin nzue nɔnlɛ yomɛn i fɛ. Sɛ blɛ sɔ’n nun be fa ayre nga be flɛ i kɛ gliselinin’n be guɛ i nuan bui’n su nin i nuan nun’n, naan be lualua tannin be fa sie i ngban’n su’n, ɔ kwla yo i ye kan.\nƆ kunndɛ kɛ be yaci i ngunmin, annzɛ ɔ kunndɛman kɛ ɔ́ wún sran kaka. Maan lika’n tɔ koun.\nƆ lafi dan.\nƆ tranman diin. Nán e mian sran’n kɛ ɔ tran diin. Sanngɛ, maan e kan ndɛ kle i wɛtɛɛ su naan i wla gua ase.\nƆ wunman sran wlɛ. Bo ɔ dunman kle i. Sɛ ɔ kan ndɛ tɔtɔ nun’n, sie ɔ su i nuan bo.\nƆ bie i bo. Maan be yi i bo ninnge nin i bɛ’n naan be kpu.\nI wunmiɛn lolɛ’n kaci. Wie liɛ’n, kɛ ɔ́ ló wunmiɛn’n i konviabo’n klu.\nI bue’n tannin i wun. Sɛ be fa sunmun be sie i ti bo’n, i sɔ’n kwla yo i ye.\nI wunnɛn kplo’n kaci. Afin i mmoja’n nantiman kpa kun.\n^ ndɛ kpɔlɛ 26 Source: The Metropolitan Hospice of Greater New York\nKɛ e si kɛ tukpacifuɛ’n su wa wu’n


?Wan yɛle Zoova i Lalofuɛ mun? Be bɔbɔ be tɛ su\nKƐNNGƐN I ANIƐN NGA NUN Acoli Afrikaans Albanais Allemand Amharique Anglais Arabe Arménien Aymara Batak (Toba) Bichlamar Bikol Bulgare Catalan Cebuano Chichewa Chinois (Simplifié) Chinois (Traditionnel) Chitonga Chitumbuka Chiyao Chokwe Chol Citonga Coréen Croate Créole d’Haïti Danois Efik Espagnol Estonien Ewé Fidjien Finnois Français Ga Garifuna Grec Groenlandais Guarani Géorgien Hiligaynon Hmong (White) Hongrois Hébreu Iban Icibemba Igbo Iloko Indonésien Islandais Italien Japonais Karen (S'gaw) Kazakh Kikaonde Kikongo Kikuyu Kiluba Kimbundu Kinyarwanda Kirghiz Kiribati Kirundi Kisi Kisonge Kongo Krio Kwangali Kwanyama Lamba Lhukonzo Lifu Lingala Lituanien Luganda Lunda Luo Luvale Macédonien Malgache Maltais Mam Mambwe-Lungu Maya Mazateco (Huautla) Mixe Mizo Mongol Mooré Myama Nahuatl (Central) Nahuatl (Huasteca) Nahuatl (Nord de Puebla) Ndonga Ndébélé Ndébélé (Zimbabwe) Ngabere Norvégien Nyaneka Nyanja Nzema Néerlandais Ossète Pangasinan Papiamento (Aruba) Papiamento (Curaçao) Persan Pidgin (Cameroon) Pidgin salomonien Polonais Portugais Quechua (Bolivie) Quichua (Imbabura) Rarotongan Roumain Runyankore Russe Samoan Sango Sepedi Serbe Serbe (Romain) Sesotho (Lesotho) Shona Sidama Silozi Singhalais Slovaque Slovène Sranan tongo Suédois Swahili Swahili (Rép. Dém. Du Congo) Tagalog Tahitien Tatar Tchouvache Tchèque Thaï Tigrinya Tlapanec Tojolabal Tok Pisin Totonaque Tshiluba Tsonga Tswana Turc Tuvalu Twi Tzotzil Ukrainien Umbundu Uruund Venda Vietnamien Wallis Wawle Wayuunaiki Wolaitsa Xhosa Yoruba Zandé Zapotec (de l’isthme) Zoulou\n?Wan yɛle Zoova i Lalofuɛ mun?\n“N si Maiki w’a cɛ kpa. Ɔ ti Zoova i Lalofuɛ. Sanngɛ, n siman asɔnun sɔ’n. ?Wan yɛle Zoova? ?Ngue ti yɛ kɛ sran’m bé dí cɛn mun’n, Zoova i Lalofuɛ’m be diman wie ɔ? Atrɛkpa’n, asɔnun tɛtɛ’m be nun kun yɛ Maiki wo nun ɔn.”—Beki. Ɔ fin Kalifɔrni, U.S.A.\n“Kɛ Zoova i Lalofuɛ’m be boli min mantanfuɛ’m be Biblu’n nun like klelɛ bo’n, n usali min wun kɛ: ‘?Zoova i Lalofuɛ mun, dunman benin yɛle nga? Asɔnun nga liɛ’n, n simɛn i finwlɛ’n!’”—Zenɔn. Ɔ fin Ɔntario, Kanada.\n“E nin min yi e kɔman asɔnun. I ti yɛ Zoova i Lalofuɛ’m be ba e like klelɛ ɔ. Sɛ asɔnun nga e si be’n b’a kwlá kleman e like’n, nán Zoova i Lalofuɛ mun yɛ bé kwlá klé e like ɔ.”—Kɛnti. Ɔ fin Wasintɔnu, U.S.A.\n“Nanwlɛ’n ti kpa. N siman be. N siman like nga be lafi su’n.”—Sesili. Ɔ fin Ɛsbɛrg, Danemaki.\nAtrɛkpa’n, a wun Zoova i Lalofuɛ mun titi. Á wún be ɔ, be su bo jasin fɛ’n awloawlo’m be nun annzɛ gua dan’n su. Wie liɛ kusu á wún be ɔ, be su man sran’m be fluwa. Annzɛ be su kle sran kun Biblu’n nun like. Atrɛkpa bɔbɔ’n, be nun kun yɛ ɔ mannin wɔ fluwa nga a su kanngan nun yɛ’n niɔn. Kpɛkun atrɛkpa’n, a usali ɔ wun kɛ wan yɛle Zoova i Lalofuɛ mun. Yɛ atrɛkpa’n, kosan nga sran wie’m be fa usa be wun mɔ e fa fitili ndɛ akpasua nga su’n, a usa ɔ wun wie.\n?Sɛ a usa ɔ wun kosan sɔ mun’n, wan yɛ ɔ kwla tɛ be su man wɔ ɔ? ?Wan yɛ ɔ kwla kle wɔ like nga Zoova i Lalofuɛ’m be lafi su’n niɔn? ?Ngue yɛ be yo naan b’a ɲan sika b’a fa yo be ninnge mun ɔn? ?Yɛ ngue yɛ be yo naan b’a ɲan sika b’a fa kplan be Ɲanmiɛn sulɛ sua mun ɔn? ?I kpa bɔbɔ’n, ngue ti yɛ be bo jasin fɛ awloawlo’m be nun, ɔ nin gua dan’m be su ɔ?\nSesili mɔ ndɛ akpasua’n i bo bolɛ’n nun e kɛnnin i ndɛ’n, ɔ seli kɛ: “N kanngannin Zoova i Lalofuɛ’m be wun ndɛ ɛntɛnɛti su. N tili be wun ndɛ tɛ sunman. Ɔ maan, min ɲin cili be.” Sanngɛ cɛn kun’n, Sesili nin Zoova i Lalofuɛ’m be kokoli yalɛ. Kosan ng’ɔ fa usali be’n, be tɛli su klanman be mɛnnin i.\nZoova i Lalofuɛ’m be su kosan nga a fa usa ɔ wun’n, é wlá ɔ fanngan kɛ a fa usa be bɔbɔ. Bé tɛ́ ɔ su klanman. (Nyanndra Mun 14:15) E lafi su kɛ ndɛ akpasua nga bé bá lɛ’n, bé wá tɛ́ ɔ kosan wie’m be su. Ɔ maan, á sí Zoova i Lalofuɛ mun, ɔ nin like nga be lafi su’n. Kpɛkun, á sí like nga ti yɛ be bo jasin fɛ’n.\nNga be klɛli'n Nga be kanngan nun mannzin kanngan'm be su'n i falɛ wafa'n SASAFUƐ TRANWLƐ'N Sɛptanblu 2015


Sa Nglo Yilɛ 1 | Online Bible | New World Translation\nSa Nglo Yilɛ 1:1-20\nƝanmiɛn maan Zezi yili sa kun nglo (1-3)\nAsɔnun nso’m be nunfuɛ’m be like yolɛ (4-8)\n“N ti Alfa nin Omega” (8)\nƝanmiɛn wawɛ’n i fanngan nun’n, be fali Zan ɔli e Min’n i cɛn’n nun (9-11)\nZan wunnin Zezi aolia nun.\n1 Ɲanmiɛn maan Zezi Klisi yili sa ng’ɔ cɛ kan bé wá jú’n, be nglo kleli i sran mun. Zezi sunmɛnnin i anzi’n Zan m’ɔ ti i sran’n i sin naan ɔ fa sa nga bé wá jú’n, ɔ kle i aolia nun. 2 Ndɛ nga Ɲanmiɛn nin Zezi Klisi be kannin’n, Zan kannin be ndɛ. Ɔ maan, ɔ kannin like kwlaa ng’ɔ wunnin i’n i ndɛ. 3 Sran ng’ɔ mɛn i nɛn’n su kanngan Ɲanmiɛn i ndɛ nga nun’n, ɔ nin be nga be sie be su’n, ɔ nin be nga be fɛ i nun ndɛ’n su’n, be liɛ su ti ye. Afin blɛ nga be kleli’n, w’a mantan koko kpa. 4 Min Zan, ń klɛ́ fluwa nga ń blɛ́ asɔnun nso’m be nunfuɛ nga be o Azi akpasua’n su’n: Maan “Sran m’ɔ o lɛ’n, mɔ kɛ ɔ fɛ i laa lele’n ɔ o lɛ’n, m’ɔ su ba’n” ɔ nin wawɛ nso nga be o i famiɛn bia’n i ɲrun lɛ’n, be yo amun ye, yɛ maan amun wun jɔ amun fɔuun. 5 Asa ekun’n, maan Zezi Klisi m’ɔ ti “Lalofuɛ nanwlɛfuɛ’n,” m’ɔ ti “Ɲanmiɛn i wa m’ɔ ti be nga be cɛnnin be’n be nun klikli’n”* mɔ kusu ɔ ti “asiɛ’n su famiɛn’m be kwlaa be Siefuɛ’n” ɔ yo amun ye, yɛ maan ɔ yo naan amun wun jɔ amun fɔuun. Ɔ klo e, yɛ ɔ fɛli i bɔbɔ i mmoja’n deli e. Ɔ maan e ɲannin e ti e sa tɛ’m be sa nun. 6 Ɔ yoli maan e kacili i famiɛn diwlɛ’n i nunfuɛ, kpɛkun e kacili i Si m’ɔ ti i Ɲanmiɛn’n i ɲrun jranfuɛ. Maan aɲrunɲan’n nin kwlalɛ’n be yo i liɛ titi. Maan ɔ yo sɔ. 7 An nian! Ɔ o ɲanmiɛn ble’n nun ɔ su ba. Sran’m be kwlaa bé wún i. Be nga be wɔli i cua’n, bé wún i wie. Yɛ i ti’n, asiɛ’n su sran’m be kwlaa be wla m’ɔ́ bó be wun’n ti’n, bé fínfín be wue’n nun. Sa sɔ’n, ɔ́ yó sɔ sakpa. Maan ɔ yo sɔ. 8 Ɲanmiɛn Zoova se kɛ: “N ti Alfa nin Omega. N ti Sran m’ɔ o lɛ’n, mɔ kɛ ɔ fɛ i laa lele’n ɔ o lɛ’n, m’ɔ su ba’n. N ti Ɲanmiɛn m’ɔ kwla sa’n kwlaa yo’n.” 9 Min Zan mɔ n ti amun niaan’n, Zezi mɔ e nin i e o nun’n ti’n, be kle min ɲrɛnnɛn kɛ amun sa. N ti Ɲanmiɛn i famiɛn diwlɛ’n i nunfuɛ wie kɛ amun sa, yɛ n jran kekle kɛ amun sa. Kɛ mɔ n kannin Ɲanmiɛn nin Zezi be ndɛ n kleli sran mun’n ti’n, n wo lika mɔ nzue bo sin yiɛ i’n, mɔ be flɛ i Patimɔsu’n i nun wa. 10 Ɲanmiɛn wawɛ’n i fanngan nun’n, be fa min ɔli e Min’n i cɛn’n nun. Kpɛkun n tili sran kun nɛn min sin lɔ. Ɔ tɛ kekle kpa kɛ awɛ sa. 11 Ɔ seli kɛ: “Klɛ like kwlaa nga a wun i’n fluwa su naan fa ko man asɔnun nso nga be o Efɛzi nin Smirinin ɔ nin Pɛɛgamun nin Tiatii, ɔ nin Sadi nin Filadɛlfi nin Laodise’n.” 12 N kpɛli min ɲin naan ń nían sran ng’ɔ su kan ndɛ kle min’n. Kɛ n kpɛli min ɲin’n, n wunnin sika ɔkwlɛ kannin siewlɛ nso. 13 Yɛ sran kun m’ɔ fa sran wa’n, ɔ jin kannin siewlɛ’m be afiɛn. Tralɛ ng’ɔ wlɛ i wun’n, ɔ guɛ i ja ngbabua’n su. Kpɛkun like ng’ɔ ci i wue’n nun’n ti sika ɔkwlɛ. 14 Asa ekun’n, i timuɛn’n ti fuaii kɛ fɔkɔ sa, ɔ fɛn fitafita. Yɛ i ɲinma’m be ti kɛ sin taaman sa. 15 I ja’m be ti kɛ aaba m’ɔ su klo sin’n nun m’ɔ bo mianmian’n sa. I nɛn’n kusu tɛ kɛ nzue dan m’ɔ su sonji’n sa. 16 Nzraama nso be o i sa fama’n nun. Kpɛkun tokofi tɛnndɛn m’ɔ lɛ i ɲrun lɛ i sin’n, ɔ fin i nuan nun fite. I ɲrun’n ti kɛ wia m’ɔ kpaja kpa’n sa. 17 Kɛ n wunnin i’n, n tɔli i bo lɛ kɛ m’an wu sa. Ɔ fɛli i sa fama’n fuali min su, kpɛkun ɔ seli min kɛ: “Nán srɛ kun wɔ. Min yɛ n ti Klikli’n nin Kasiɛn’n niɔn. 18 N wo nguan nun. N wuli, sanngɛ siɛn’n, n wo nguan nun. Yɛ ń ká nguan nun tititi. Yɛ wie’n nin Ndia’n* be lakle’n wo min sa nun. 19 I sɔ’n ti’n, ninnge nga a wunnin be’n, ɔ nin ninnge nga be o lɛ dɔ nga su’n, klɛ be. Yɛ ninnge nga be su sin’n, ɔ nin ninnge nga bé wá bá’n, klɛ be wie. 20 Nzraama nso nga a wunnin be min sa fama’n nun’n ɔ nin sika ɔkwlɛ kannin siewlɛ nso’m be su ndɛ’n ti nvialiɛ nun ndɛ. Nzraama nso mun yɛle asɔnun nso’m be anzi mun. Kpɛkun kannin siewlɛ nso mun yɛle asɔnun nso mun.\n^ Glɛki nun’n, be se kɛ “ba klikli.”\n^ Be kwla se ekun kɛ “Adɛsi,” yɛle kɛ, ndia mɔ be sie klɔ sran kwlaa nun’n. Nian Ndɛ’m be bo tulɛ lika’n nun lɔ.\nSa Nglo Yilɛ 1


Be fianfiannin ble mma Wunmiɛn-lolɛ-cɛn’n nun | Wafa nga Zezi nantili’n\nMATIE 12:1-8 MARKI 2:23-28 LIKI 6:1-5\nZEZI I SƆNNZƆNFUƐ’M BE FIANFIANNIN BLE MMA WUNMIƐN-LOLƐ-CƐN’N NUN\nZEZI TI “WUNMIƐN-LOLƐ-CƐN’N I MIN”\nZezi nin i sɔnnzɔnfuɛ’m be su kɔ Galile mɛn’n nun lɔ. Kɛ ɔ́ yó sɔ’n, nn ble’n w’a blo, sanngɛ be nin-a kpɛman. Awe kunnin i sɔnnzɔnfuɛ mun. I sɔ’n ti’n, be fianfiannin ble mma wie be dili. Kusu nn cɛn sɔ’n ti Wunmiɛn-lolɛ-cɛn, yɛ Farizifuɛ’m be ɲin ta be.\nI osu nin-a cɛman, Zuifu’m be kunndɛli kɛ bé kún Zezi. Afin be waan ɔ saci Wunmiɛn-lolɛ-cɛn’n. Siɛn’n, like nga Zezi i sɔnnzɔnfuɛ’m be yoli’n, i su yɛ be waan bé jrán bé bú i fɔ-ɔ. Be seli i kɛ: “Nian! Ɔ sɔnnzɔnfuɛ’m be su yo like ng’ɔ fataman kɛ be yo i Wunmiɛn-lolɛ-cɛn’n nun’n.”—Matie 12:2.\nFarizifuɛ’m be ɲrun’n, ble mma fianfianlɛ’n nin i nunkunlɛ’n, ɔ nin i dilɛ’n, be ti kɛ fie su junman dilɛ sa. (Ezipt Lɔ Tulɛ 34:21) Ɲanmiɛn kpɛli Wunmiɛn-lolɛ-cɛn’n naan Izraɛlifuɛ’m be di aklunjuɛ, yɛ be suɛn i su like. Sanngɛ Farizifuɛ’m be ti’n, Wunmiɛn-lolɛ-cɛn’n i dilɛ’n kacili sran’m be ti su trɔ. Kusu nn Zoova w’a kunndɛman kɛ Wunmiɛn-lolɛ-cɛn’n i su mmla’n kaci Izraɛlifuɛ’m be ti su trɔ. I sɔ’n ti’n, Zezi kannin ndɛ wie mun naan Farizifuɛ’m be wun i wlɛ kɛ akunndan nga be bu’n, ɔ nin Ɲanmiɛn liɛ’n be sansan be wun.\nKɛ Zezi tɛ́ be su’n, ɔ dun mmua kannin Davidi nin i sran’m be ndɛ. Ɔ seli be kɛ cɛn kun mɔ awe kunnin be’n, be ɔli Ɲanmiɛn i sua’n nun lɔ, kpɛkun be dili kpanwun nga be siesie be Ɲanmiɛn ɲrun’n. Kpanwun nga be dili’n, b’a dun mmua b’a yi be Ɲanmiɛn ɲrun yɛ be fali uflɛ sieli be osu. Ɲanmiɛn ɲrun jranfuɛ mun yɛ be le atin be di-ɔ. Sanngɛ cɛn sɔ’n nun’n, kɛ Davidi nin i sran’m be dili’n, sran fi w’a buman be fɔ.—Saun Yolɛ 24:5-9; 1 Samiɛl 21:1-6.\nI sin’n, Zezi seli ekun kɛ: “Kɛ Ɲanmiɛn ɲrun jranfuɛ’m be saci Wunmiɛn-lolɛ-cɛn’n Ɲanmiɛn i sua’n nun’n, mɔ be bumɛn i kɛ be su yo sa tɛ’n, amun nin-a kɛnngɛnmɛn i Mmla’n nun le?” Ndɛ sɔ’n i bo’n yɛle kɛ Wunmiɛn-lolɛ-cɛn’n nun bɔbɔ’n, Ɲanmiɛn ɲrun jranfuɛ’m be kun nnɛn be fa yi tɛ, kpɛkun be di junman uflɛ wie mun ekun Ɲanmiɛn i sua’n nun. Zezi kan guali su kɛ: “Sanngɛ ń kán klé amun kɛ like kun mɔ i dan tra Ɲanmiɛn i sua’n, ɔ o wa.”—Matie 12:5, 6; Kalɛ 28:9.\nZezi fali Ɲanmiɛn Ndɛ’n i nun ndɛ kun ekun fa yiyili i ndɛ’n nun. Ɔ seli kɛ: “‘N kunndɛ kɛ sran’m be si aunnvuɛ, nán tɛ yilɛ’n yɛ n kunndɛ-ɔ.’ Sɛ ɔ ti kɛ amun wunnin ndɛ sɔ’n i wlɛ’n, nn amun a buman sran nga b’a yoman sa’n, be fɔ.” I sin’n, Zezi guɛli i ndɛ’n i bo seli kɛ: “Afin Sran wa’n ti Wunmiɛn-lolɛ-cɛn’n i Min.”—Matie 12:7, 8; Oze 6:6.\nKɛ ɔ fɛ i laa lele fa ju andɛ’n, Satan sie sran mun tɛ kpa. I sɔ’n ti’n, nzaje sa mun nin alɛ’n be ti’n, sran’m be wun ɲrɛnnɛn. Sanngɛ kɛ Zezi wá síe sran mun Wunmiɛn-lolɛ-cɛn dan’n nun’n, lika’n su yoman sɔ kun. Afin alaje mɔ sran’m be kunndɛ’n, ɔ́ yó maan bé ɲɛ́n i!\n?Ngue yɛ Zezi i sɔnnzɔnfuɛ’m be yoli mɔ i ti’n Farizifuɛ’m be buli i fɔ-ɔ? ?Ngue ti yɛ Farizifuɛ’m be buli be fɔ-ɔ?\n?Wafa sɛ yɛ Zezi kleli kɛ akunndan nga be bu’n timan su-ɔ?\nZezi waan ɔ ti “Wunmiɛn-lolɛ-cɛn’n i Min.” ?Ndɛ sɔ’n i bo’n yɛle benin?


Liki 17 | Online Bible | New World Translation\nƝanmiɛn sulafilɛ’n i yacilɛ, sa yaci cɛlɛ nin Ɲanmiɛn sulafilɛ (1-6)\nE ti junman difuɛ ngbɛn, e nin mo yolɛ fataman (7-10)\nKokowefuɛ blu be yoli juejue (11-19)\nƝanmiɛn i Famiɛn dilɛ’n i balɛ (20-37)\nƝanmiɛn i Famiɛn dilɛ’n wo “amun afiɛn” (21)\n“Maan amun wla kpɛn Lɔtu i yi’n i su” (32)\n17 I sin’n, ɔ seli i sɔnnzɔnfuɛ’m be kɛ: “Saan sran’m bé yó maan wie’m bé yáci Ɲanmiɛn su lafilɛ.* Sanngɛ sran ng’ɔ yo i sɔ sa’n, i yako! 2 Sɛ be fa yɔbuɛ dan mɔ be fa tin like’n be cici i kɔmin naan be to i yi i jenvie’n nun’n, ɔ flunman tra kɛ ɔ yo naan ba kanngan nga be o yɛ’n, be nun kun yaci Ɲanmiɛn su lafilɛ’n.* 3 Amun nian amun wun kpa. Sɛ ɔ niaan yo wɔ sa’n, tu i fɔ. Yɛ sɛ ɔ kaci i akunndan’n, yaci cɛ i. 4 Sɛ bɔbɔ ɔ yo wɔ sa kpɛ nso cɛn ba kun nun naan ɔ ba kpɛ nso wa se wɔ kɛ: ‘Yaci cɛ min’n,’ ɔ fata kɛ a yaci cɛ i.” 5 Akoto’m be seli e Min’n kɛ: “Uka e maan e lafi Ɲanmiɛn su kpa.” 6 Yɛ e Min’n seli kɛ: “Sɛ amun Ɲanmiɛn sulafilɛ’n i dan ju kɛ mutadi mma sa bɔbɔ’n, sɛ amun se waka* nga kɛ: ‘Tu ɔ wun bo ko jran jenvie’n nun lɔ’n!’ ɔ́ kɔ́ sakpa. 7 “Wienun-ɔn, amun le kanga kun. Yɛ kanga sɔ’n nian amun fie’n su annzɛ ɔ nian amun nnɛn’m be su. ?Sɛ kanga’n fin fie su ba cɛ’n, amún sé i kɛ: ‘Bla wa tran ase naan e di like’? 8 Cɛcɛ. Sanngɛ amún sé i kɛ: ‘Tɔn min nnɔsua nun aliɛ’n man min, kpɛkun kaci ɔ wun tralɛ’n naan fa aliɛ’n man min maan n di. Sɛ n wie i di naan n nɔn su nzan’n, a kwla di ɔ liɛ siɛn’n, yɛ a kwla nɔn wɔ nzan liɛ.’ 9 Amun su laman kanga sɔ’n i ase. Afin like ng’ɔ fata kɛ ɔ yo’n, yɛ ɔ yoli-ɔ. ?Nɛ́n i-ɔ? 10 I kunngba’n, kɛ amun ko yo like nga be seli amun kɛ amun yo’n, amun se kɛ: ‘E ti junman difuɛ ngbɛn, e nin mo yolɛ fataman. Like ng’ɔ fata kɛ e yo’n, yɛ e yoli-ɔ.’” 11 Kɛ ɔ́ kɔ́ Zerizalɛmun’n, ɔ sinnin Samari nin Galile be afiɛn. 12 Yɛ kɛ ɔ́ wlú klɔ kun nun’n, kokowefuɛ blu be wunnin i. Sanngɛ be jinjin mmua lɔ. 13 Be kpan seli kɛ: “Zezi, Like klefuɛ, si e aunnvuɛ!” 14 Kɛ ɔ wunnin be’n, ɔ seli be kɛ: “Amun wɔ naan amun ko fa amun wun kle Ɲanmiɛn ɲrun jranfuɛ mun.” Kɛ bé kɔ́’n, yɛ be yoli juejue-ɔ. 15 Be nun kun liɛ’n, kɛ ɔ wunnin kɛ w’a yo juejue’n, ɔ sɛli i sin. Kɛ ɔ́ bá’n, nn ɔ́ mɛ́n i nɛn’n su mánmán Ɲanmiɛn. 16 Ɔ utuli i ɲin ase Zezi i ɲrun lɛ. Bian sɔ’n ti Samarifuɛ. 17 Zezi seli kɛ: “Be sran blu’m be yoli juejue. ?Nɛ́n i-ɔ? ?Yɛ be ngwlan onga’m be o nin? 18 ?Sran uflɛ w’a sɛmɛn i sin naan w’a manman Ɲanmiɛn, saan bian nga kunngba m’ɔ fin nvle uflɛ nun’n?” 19 Yɛ ɔ seli bian’n kɛ: “Jaso kɔ, min su mɔ a lafi’n ti’n, w’a yo juejue.” 20 Farizifuɛ’m be usɛli i blɛ nga i nun yɛ Ɲanmiɛn i Famiɛn dilɛ’n wá bá’n. Ɔ tɛli be su kɛ: “Kɛ Ɲanmiɛn i Famiɛn dilɛ’n wá bá’n, sran kpanngban be su wunmɛn i wlɛ kɛ i yɛ ɔ su ba-ɔ. 21 Asa kusu, sran’m be su seman kɛ: ‘Amun nian, i yɛ ɔ o yɛ’ annzɛ ‘ɔ o le sa.’ Afin Ɲanmiɛn i Famiɛn dilɛ’n wo amun afiɛn.” 22 I sin’n, ɔ seli i sɔnnzɔnfuɛ’m be kɛ: “Blɛ wie wá jú’n, amun wla wá ló Sran wa’n. Amún kúnndɛ kɛ amun nin i trán cɛn ba kunngba cɛ. Sanngɛ amun su wunmɛn i. 23 Yɛ sran wie’m bé sé amun kɛ: ‘Amun nian, ɔ o le sa’ annzɛ ‘Amun nian, ɔ o wa!’ Nán amun su be su. 24 Afin kɛ ɲanmiɛn’n kpa sin piaa m’ɔ kpaja ɲanmiɛn’n i bue kun su lele fa ju i bue uflɛ su’n, Sran wa’n i cɛn’n nun’n kɛ ɔ́ wá yó sɔ-ɔ. 25 Sanngɛ bé dún mmua klé i ɲrɛnnɛn dan kpa, kpɛkun blɛ nga nunfuɛ’m be su sɔmɛn i nun. 26 Asa kusu’n, sa ng’ɔ juli Nowe i blɛ su’n, i kunngba’n yɛ ɔ́ jú Sran wa’n i blɛ su-ɔ: 27 Blɛ sɔ nun’n, sran’m be di like, be nɔn nzan, be ja bla nin bian. Be yoli sɔ lele fa juli cɛn nga Nowe wluli mmeli’n* nun’n. Nzue dan’n tɔli yɛ ɔ nunnunnin be kwlaa. 28 I wafa kunngba’n, lika’n wá yó kɛ Lɔtu i blɛ su’n sa. Blɛ sɔ nun’n, sran’m be di like, be nɔn nzan, be to like, be yo like atɛ, be lua ninnge mun, yɛ be kplan sua. 29 Sanngɛ cɛn kunngba nga Lɔtu fin Sodɔmun klɔ’n nun fiteli’n, sin nin yɔbuɛ mɔ be ti sin ngunmin’n, be fin ɲanmiɛn su lɔ guali kɛ nzue m’ɔ su tɔ’n sa, naan w’a nunnun be kwlaa kpan. 30 Cɛn nga bé wá yí Sran wa’n i nglo’n, kɛ ɔ́ wá yó sɔ wie-ɔ. 31 “Cɛn sɔ nun’n, nán maan sran ng’ɔ o i sua’n i ti su* lɔ’n, mɔ i ninnge’m be o i sua’n nun’n, ɔ jra ko fa be. I kunngba’n, nán maan sran ng’ɔ o fie su’n, ɔ sɛ i sin ko fa ninnge nga be kali siɛn lɔ’n. 32 Maan amun wla kpɛn Lɔtu i yi’n i su. 33 Sran ng’ɔ kunndɛ kɛ ɔ́ sɛ́sɛ́ i nguan’n, i nguan’n fí i sa. Sanngɛ sran nga i nguan’n fi i sa’n, ɔ́ ɲɛ́n i ekun. 34 Ń kán klé amun kɛ kɔnguɛ sɔ’n nun’n, sran nɲɔn mɔ be la bɛ kunngba’n su’n, bé fá kun sanngɛ bé yáci kun lɛ. 35 Bla nɲɔn mɔ be su si like likawlɛ’n, bé fá kun, yɛ bé yáci kun lɛ.” 36 —— 37 Yɛ be usɛli i kɛ: “?E Min, ninfan yɛ sa sɔ’m bé jú-ɔ?” Ɔ seli be kɛ: “Lika nga fuɛn o lɛ’n, lɛ kusu yɛ anunman ɲin’m be ti yía-ɔ.”\n^ Glɛki nun’n, be se kɛ “be ja kplá.”\n^ Glɛki nun’n, be se kɛ “ja kpla.”\n^ Be flɛ waka sɔ’n kɛ miri. I tɛnndɛn nun ti mɛtri 6. Ɔ ti kekleke kpa. I nɲa’m be ti kɛ duo nɲa sa. Kpɛkun i mma’m be ti ɔkwlɛ, annzɛ be ti ble tuun.\n^ Ndɛ nga be klɛli i Glɛki nun’n kle kɛ Nowe i mmeli’n ti kɛ alaka wie sa.\n^ Sua sunman be ti su lɔ’n ti gbagblagba yɛ sran’m be tran lɔ be yo ninnge kpanngban.


Zan 9 | Online Bible | New World Translation\nZezi yoli bian kun mɔ kɛ bé wú i’n ɔ ti aɲinsifuɛ’n i juejue (1-12)\nFarizifuɛ’m be usali bian ng’ɔ yoli juejue’n i kosan (13-34)\nFarizifuɛ’m be ti aɲinsifuɛ (35-41)\n9 Kɛ ɔ́ sín’n, ɔ wunnin bian kun. Bian sɔ’n ti aɲinsifuɛ. Ɔ nin i sɔ’n fin i nin klun. 2 I sɔnnzɔnfuɛ’m be usɛli i kɛ: “?Rabi,* wan yɛ ɔ yoli sa tɛ mɔ i ti yɛ kɛ bé wú bian nga’n i ɲin ti siwa-ɔ? ?I bɔbɔ annzɛ i si nin i nin-ɔn?” 3 Zezi tɛli su kɛ: “Nán kɛ bian nga annzɛ i si nin i nin be yoli sa tɛ ti-ɔ. Sanngɛ be wuli i sɔ naan sran’m be wun junman nga Ɲanmiɛn di’n. 4 Blɛ mɔ lika’n te kpaja’n, ɔ fata kɛ e di Sran sɔ’n i junman’n. Lika’n su wa san, yɛ kɛ lika’n ko san’n, sran fi kwlá diman junman kun. 5 Blɛ mɔ n te wo mɛn’n nun’n, min yɛ n ti mɛn’n i kannin’n niɔn.” 6 Kɛ ɔ kannin ndɛ sɔ mun’n, ɔ tili i nuan nzue tɛli i asiɛ wun. Kpɛkun ɔ fɛli i nuan nzue’n kpitali fa. I sin’n ɔ fali fa sɔ’n kpɛli bian’n i ɲin su. 7 Kpɛkun ɔ seli i kɛ: “Ko wunnzin Siloamun nzue gble’n nun” (Siloamun i bo’n yɛle “Mɔ be sunmɛnnin i’n”). Yɛ ɔ ko wunnzinnin-ɔn. Kɛ ɔ́ sɛ́ i sin’n, w’a wun ase. 8 I sin’n, i tranfuɛ mun nin be nga laa be wunnin i kɛ ɔ su srɛsrɛ like’n, be seli kɛ: “?Nán bian nga yɛ titi’n, ɔ tran srɛsrɛ like’n niɔn?” 9 Sran wie’m be waan: “I-ɔ.” Wie’m be waan: “Nɛ́n i-ɔ, sanngɛ ɔ fɛ i.” Bian’n bɔbɔ tɛli su kɛ: “Min-ɔn.” 10 Ɔ maan be usɛli i kɛ: “?Ɔ yo sɛ yɛ ɔ ɲinma’n tikeli-ɔ?” 11 Ɔ tɛli su kɛ: “Bian mɔ be flɛ i kɛ Zezi’n, ɔ kpitali fa, ɔ fa kpɛli min ɲin su, yɛ ɔ seli min kɛ, ‘Ko wunnzin Siloamun nzue’n nun.’ Ɔ maan n ko wunnzinnin nun, yɛ n wunnin ase-ɔ.” 12 Kɛ ɔ seli sɔ’n, be seli i kɛ: “?Bian sɔ’n wo nin?” Ɔ tɛli su kɛ: “N siman lika ng’ɔ ɔli’n.” 13 Be fali bian mɔ laa ɔ ti aɲinsifuɛ’n be ɔli Farizifuɛ’m be sin. 14 Cɛn sɔ mɔ Zezi kpitali fa’n, m’ɔ tikeli bian’n i ɲinma’n, ɔ ti Wunmiɛn-lolɛ-cɛn. 15 Farizifuɛ’m be kusu be usɛli i wafa ng’ɔ yoli juejue’n i su ndɛ. Ɔ seli be kɛ: “Ɔ fali fa kpɛli min ɲin su. N ko wunnzinnin yɛ n wunnin ase-ɔ.” 16 Farizifuɛ wie’m be seli kɛ: “Nán Ɲanmiɛn yɛ ɔ sunmannin bian nga-ɔ. Afin ɔ ciman Wunmiɛn-lolɛ-cɛn’n.” Wie’m be se kɛ: “?Sɛ sran kun ti sa tɛ yofuɛ’n, ɔ kwla yo abonuan sa kɛ nga sa?” Ɔ maan be nuan w’a sɛman ndɛ sɔ’n su. 17 Yɛ be seli aɲinsifuɛ’n i ekun kɛ: “?Ɔ bɔbɔ m’ɔ tikeli ɔ ɲinma’n, a bu i sɛ?” Aɲinsifuɛ’n seli kɛ: “Ɔ ti Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ.” 18 Sanngɛ Zuifu’m be lafiman su kɛ ɔ ti aɲinsifuɛ laa naan siɛn’n ɔ wun ase. Ɔ maan be flɛli bian mɔ siɛn’n ɔ wun ase’n i si nin i nin. 19 Kpɛkun be usali be kɛ: “?Amun wa mɔ amun waan kɛ amún wú i’n ɔ ti aɲinsifuɛ’n, yɛle bian nga? ?Ɔ yo sɛ ti yɛ siɛn’n ɔ wun ase-ɔ?” 20 I si nin i nin be tɛli su kɛ: “E si kɛ e wa’n niɔn. E wuli i aɲinsifuɛ. 21 Sanngɛ kɛ ɔ́ yó m’ɔ́ wún ase yɛ’n, e siman nun ndɛ. Amun usɛ i. Nán bakan yɛle i. Maan ɔ kɛn i bɔbɔ i ti ndɛ.” 22 Kɛ mɔ i si nin i nin be sro Zuifu mun’n, i ti yɛ be kannin sɔ-ɔ. Afin Zuifu’m be nuan sɛli su kɛ, sran kwlaa ng’ɔ se kɛ Zezi ti Klisi’n, bé fúɛn i Ɲanmiɛn sulɛ sua’n nun. 23 I sɔ’n ti yɛ i si nin i nin be seli kɛ: “Nán bakan yɛle i, amun usɛ i’n niɔn.” 24 Ɔ maan i kpɛ nɲɔn su’n, be flɛli bian mɔ laa ɔ ti aɲinsifuɛ’n yɛ be seli i kɛ: “Yi Ɲanmiɛn i ayɛ, yɛ di nanwlɛ. E si kɛ bian sɔ’n ti sa tɛ yofuɛ.” 25 Ɔ tɛli su kɛ: “Sɛ ɔ ti sa tɛ yofuɛ’n, n siman nun ndɛ. Min liɛ nga n si i’n, yɛle kɛ laa n ti aɲinsifuɛ, sanngɛ siɛn’n n wun ase.” 26 Ɔ maan be seli i kɛ: “?Ngue yɛ ɔ yoli wɔ-ɔ? ?Ɔ yoli ɔ sɛ yɛ ɔ ɲinma’n tikeli-ɔ?” 27 Ɔ tɛli be su kɛ: “M’an dun mmua m’an kan kle amun. Sanngɛ amun a faman su. ?Ngue ti yɛ amun kunndɛ kɛ amún tí i ekun? ?Amun kunndɛ kɛ amún káci i sɔnnzɔnfuɛ wie ti-ɔ?” 28 Kɛ ɔ kannin sɔ’n, be seli i ya su kɛ: “Wɔ yɛ a ti bian sɔ’n i sɔnnzɔnfuɛ-ɔ. E liɛ’n, e ti Moizi i sɔnnzɔnfuɛ. 29 E si kɛ Ɲanmiɛn kannin ndɛ kleli Moizi. Sanngɛ bian nga liɛ’n, e simɛn i finwlɛ.” 30 Bian’n seli be kɛ: “Ng’ɔ ti abonuan bɔbɔ’n yɛ ɔ o lɛ-ɔ. Amun simɛn i finwlɛ. Kusu nn ɔ tikeli min ɲinma’n. 31 E si kɛ Ɲanmiɛn siemɛn i su sa tɛ yofuɛ’m be nuan bo, sanngɛ sran kwlaa ng’ɔ sro i’n, m’ɔ yo i klun sa’n, ɔ sie i su sran sɔ’n i nuan bo. 32 Kɛ ɔ fɛ i laa lele andɛ’n, e nin-a timɛn i le kɛ sran kun sa w’a tike sran kun mɔ be wuli i aɲinsifuɛ’n i ɲinma le. 33 Sɛ nán Ɲanmiɛn yɛ ɔ sunmannin bian nga’n, nn ɔ kwlá yoman like fi.” 34 Be tɛli i su kɛ: “?Wɔ mɔ sa tɛ’n nun yɛ be wuli wɔ’n, wɔ yɛ a su kle e like-ɔ?” Ɔ maan be kɛnnin i bo! 35 Zezi tili i kɛ be kɛnnin i bo. Kɛ ɔ wunnin i’n, ɔ seli kɛ: “?A lafi Sran wa’n su?” 36 Bian’n tɛli i su kɛ: “?Baba, wan yɛle sran sɔ’n? Kle min maan n lafi i su wie.” 37 Zezi seli i kɛ: “A wunnin i. Sran bɔbɔ nga ɔ nin wɔ be su ijɔ yɛ’n niɔn.” 38 Ɔ seli kɛ: “Min Min, n lafi i su.” Kpɛkun ɔ kotoli i bo. 39 Ɔ maan Zezi seli kɛ: “N bali mɛn nga nun naan ninnge nga n yo be’n be ti’n, be nga be wunman ase’n be wun ase, naan kusu be nga be wun ase’n be kaci aɲinsifuɛ.” 40 Farizifuɛ nga be nin i be o lɛ’n, be tili ndɛ ng’ɔ kannin’n. I sɔ’n ti’n, be seli i kɛ: “?E kusu e ti aɲinsifuɛ wie?” 41 Zezi seli be kɛ: “Sɛ ɔ ti kɛ amun ti aɲinsifuɛ’n, nn amun timan sa tɛ yofuɛ. Sanngɛ amun se kɛ, ‘E wun ase.’ Ɔ maan amun sa tɛ’n ká amun wun.”


Matthieu 5 - Holy Bible [Lingala Bible 1974] - (Mat 5)\nKe Jésus wuun swran kpanngban so mun'n, o fuu ôka kun su. Ke o traan asé'n, i sonnzonfue'm bé be i wun le,\nye o bôô bé liké kléle'n bôo, o sé bé ke:\nBé nga bé si ke bé di Nyanmien ninngé'm bé yale'n, bé lie su ti yé, afin Nyanmien men'n nun ninngé kpakpa'm bé ti bé lie!\nBé nga bé ti weteefue'n, bé lie su ti yé, afin men'n o wa yô bé lie!\nBé nga bé kônvi so Nyanmien klun sa yôle'n ke awé nin nzué wé kun swran sa'n, bé lie su ti yé, afin bé klun wa dyo!\nBe nga bé si aunnvue'n, bé lie su ti yé, afin Nyanmien wa si bé aunnvue!\nBé nga sa te fi nu'an bé awlen'n nun'n, bé lie su ti yé, afin bé wa wun Nyanmien!\nBé nga bé klé bé yale Nyanmien klun sa yôle'n ti'n, bé lie su ti yé, afin Nyanmien nen'n nun ninngé kpakpa'm bé ti bé lie!\nKe béh keh amun nzôwa, bo béh kléh amun yale, bo béh tonh amun suen tete'n kwlaa n dunman nun'n, amun lie su ti yé,\nyele ke amun mô'n o wa yô dan nyanmien su lo. I so'n ti, man amun klun dyo, man amun wun blibli amun. Afin laa ke bé kléé Nyanmien nuan idyofue'm bé yale soo, i sin nan ba wu amun.\nAmun ye an ti ke ndyin sa men'n nuon. ?Sannge se ndyin'n i ta'n kpo'n, nzu ye béh fah yô nan wa yô fe ékuon? O yô'a sa fi yé kun, san blô ke béh yih io, ye swran'm béh tiatiah su.\nAmun ye an ti ke kannin sa men'n nuon. Klo b'o ô ôka su'n, o fiaman.\nKusu bé soman kannin siémen se bô, sannge bé fa sié liké su nglô, nan o kpadya bé kwlaa nga bé ô sua lo'n bé nyrun.\nI kunngba nion, anh yô ke kannin sa swran'm bé nyrun, man bé wun amun nyôlie kpa'n nan bé manman amun Si b'o ô nyanmien su lo'n.\nNanh an bu i ke m baa moïse mmla'n nin Nyanmien nuan idyofue'm bé nde'n bé su nunnunle, bé nun yiyile ye m balio.\nI so'n ti swran ng'o ton mmla i nun kun, kannze i nun kan kpafue'n bobo'n, nan o klé swran mun ke bé yô i kunngba so'n, o wa yô bé bo Nyanmien sié bé'n, bé nun kaan kpa, sannge swran ng'o fa bé su, nan o klé swran mun ke bé fa su'n, o wa yô bé bo Nyanmien sié bé'n bé nun swran dan.\nAfin nh kanh klé amun ke, se amun nzuen'n wa yô'a kpa a tra'a mmla kléfue nin Pharisifue'm (*f4*) bé lie'n, an su yô'a men nga Nyanmien sié'n i nunfue mlonmlon.\nAn tii i ke bé kan kléé laafue mun ke: «Nanh kun swran». Se swran kun kun swran'n, béh feh ko dyole difue'm bé dyasu.\nI so'n ti, se ah fah liké wié kô man Nyanmien'n, bo a dyu i sowle le, nan o wla kpen su ke o wun nde ô o niaan wié klun'n,\nyatyi liké so'n le, anh kô siésié amun afien ka, i sin bla'a fo o liké so'n man.\nKe a nin a sanmanfue'n an te ô atin'n nun'n, anh siésié nde so'n wetee su ndende nan wa fa'a o a ma'an dyole difue'n, nen i kusu wa fa'a o a wla'a sôndya'n sa nun, nan wa wla'a o bisua'n ti.\nNanwle, a su fi'an lo fitéman, lélé san a wié i kale'n kwlaa tua, bablu kun bo su kaman.\nAn tii i ke bé séé ke: «Nanh kunnde bla o yi bô annze bian o wun bô.»\nSe o nyinma fama'n man a sa te'n, tu yi blô mmua. O flunman ke o wunnen'n i lika kun di le, tra ke Nyanmien fo o wunmuan'n ti nyrennen lika'n nun'n.\nSe o sa fama'n man a yô sa te'n, kpe ti blô mmua. O flunman ke o wunnen'n i lika kun di le, tra ke o wunmuan'n wo nyrennen lika'n nun'n.\nBé keen ékun ke: «Swran kwlaa ng'o yre i yi'n, mon o men i fluwa b'o klé ke wa yre.»\nAn tii i ékun ke bé kan kléé laafue mun ke: «Nanh ta nda ngben, sannge nda nga a ta é Min Nyanmien'n, yô»\nSannge n lie'n, nh kanh klé amun ke, nanh an ta swran fi nda mlonmlon, nanh an fle nyanmien su lo'n bé di, afin o ti Nyanmien Kpli'n i bia.\nYe nanh an fle asie'n bé di, afin o ti Nyanmien Kpli'n i dya takatakawle, annze Jérusalem, afin o ti Famien Dan'n i klo.\nYe nanh ta o bobo wun nda, afin a kwla yô'a o ti ndre kun ufué annze blé.\nSe an sé ke, iyô'n, mon o ka su, ye se an sé ke, tyetye'n, mon a ka su, afin nde nga bé kan gua su'n o fin Klunwifue'n.\nAn tii i ke bé séé ke: «Se swran bô o nyinma'n, bô i lie'n sié i ôsu, se swran tu o dyé'n, tu i lie'n sié i ôsu.»\nSe swran wié sanman o, nan i waan oh déh o trale'n, fo o kôndrô'n nannan su men.\nSe swran wié mian o ke a sunmen lika kilo kun'n, sunmen dyu kilo nnyon.\nSwran ng'o sre o liké'n fa men, ye swran ng'o klô ke o fe liké o sa nun'n, nanh katyi o sin sii.\nAn tii i ke bé séé ke: «Klô o wiéngu,» ye kpo o kpofue.\nSannge n lie'n, nh kanh klé amun ke, anh klô amun kpofue mun, ye [bé nga bé wua amun amuen'n, anh yra bé nguan. Bé nga bé kpo amun'n, anh yô bé kpa,] ye [bé nga bé yô amun tete] bo bé klé amun yale'n, anh sre Nyanmien ke o nian bé su.\nI so'n nun amun wa yô amun Si b'o ô nyanmien su lo'n i mma mun, afin o bô wia'n man bé bo bé ti te'n nin bé bo bé ti kpa'n, ye o to nzué'n man nanwlefue nin bé bo bé ti'a nanwlefue'n.\n?Afin se an klô amun klôfue'm bé ngunmin'n, nzu liké ye amunh nyenh io? ?Guabô sika défue mun bobo bé klô'a bé klôfue mun?\n?Se an yô amun niaan'm bé ngunmin bé liké'n, wuun nzu liké dan ye amuan yôo? ?Bé bo bé ti'a Juif'n bobo bé yô'a bé niaan'm bé liké\nI so'n ti, anh yô swran kpa ke amun Si b'o ô nyanmien su lo'n ti kpa'n sa.


Zezi cɛnnin Zairisi i wa bla’n | Wafa nga Zezi nantili’n\nMATIE 9:18, 23-26 MARKI 5:22-24, 35-43 LIKI 8:40-42, 49-56\nZEZI CƐNNIN ZAIRISI I WA BLA’N\nZairisi wunnin kɛ Zezi yoli bla nga mmoja tu i’n, i juejue. Ɔ maan kɔlɛ ɔ se i wun kɛ Zezi kwla ukɛ i wa bla’n wie. Sanngɛ dɔ sɔ’n su’n, ɔ bu i kɛ ‘i wa bla’n w’a wu.’ (Matie 9:18) ?Sɛ ɔ ti sɔ’n niɔn, ngue ekun yɛ Zezi kwla yo-ɔ?\nZezi nin bla ng’ɔ yoli i juejue’n, be su ijɔ. Kpɛkun sran wie mɔ be fin Zairisi i awlo lɔ’n, be wa toli be lɛ. Be seli Zairisi kɛ: “Ɔ wa bla’n w’a wu.” Be kan guali su kɛ: “Nán bo wɛ kle Like klefuɛ’n i yalɛ.”—Marki 5:35.\nBian m’ɔ le ɲrun kpa klɔ’n su’n, i yɛ awlabɔɛ’n w’a tɔ i su yɛ. I wa bla kunngba cenje’n w’a wu. Nanwlɛ, ɔ ti ɲrɛnnɛn-o! Kɛ sran’m bé bó Zairisi i sɛ’n, Zezi tili. Ɔ kpɛli i ɲin niannin Zairisi, kpɛkun ɔ kannin ndɛ kun fa wlɛli i fanngan. Ɔ seli i kɛ: “Nán srɛ kun wɔ. Ɔ li lafi min su.”—Marki 5:36.\nZezi nin Zairisi be ɔli Zairisi i awlo lɔ. Kɛ be juli lɔ’n, be wunnin kɛ lika’n w’a keje yekee. Sran’m be finfin be wue’n nun, be sun yɛ be bo awuyomo. Kɛ Zezi wluli sua’n i klun lɔ’n, ɔ kannin ndɛ kun. Ndɛ sɔ’n boli sran’m be nuan kpa. Ɔ seli kɛ: “Ba’n w’a wuman, lafilɛ yɛ ɔ su lafi-ɔ.” (Marki 5:39) Kɛ sran’m be tili ndɛ nga Zezi kannin’n, be srili i. Afin be si kɛ ba bla’n w’a wu sakpa. Sanngɛ Zezi wá fá tinmin nga Ɲanmiɛn mɛnnin i’n wá klé be kɛ wafa kunngba nga kɛ sran kun lafi kpa pɔɔ’n be kwla tinnge i’n, ɔ kwla cɛn be nga be wuli’n.\nZezi kannin sran’m be kwlaa be bo, saan Piɛli nin Zaki nin Zan ɔ nin bakan’n i si nin i nin, yɛ be kali lɛ-ɔ. Zezi nin sran nnun sɔ’m be wluli lika nga be lali ba’n i lɔ’n. Ɔ trali ba’n i sa’n, yɛ ɔ seli kɛ: “‘Talita kumi.’ I bo’n yɛle kɛ: ‘Talua kan, n se wɔ kɛ, “Jaso!”’” (Marki 5:41) Be ja nun lɛ’n, talua kan’n jasoli naan w’a nanti. Kɛ Zairisi nin i yi be wunnin i sɔ’n, ɔ yoli be fɛ dan. Kɛ ɔ ko yo naan b’a wun i wlɛ kɛ ba’n w’a cɛn nguan sakpa’n ti’n, Zezi seli be kɛ be man ba’n i like maan ɔ di.\nKpɛ sunman’n, Zezi seli sran ng’ɔ yoli be juejue’n be kɛ nán be bo su kle sran. Ndɛ kunngba sɔ’n yɛ ɔ kan kleli ba’n i si nin i nin-ɔn. Sanngɛ ndɛ’n yoli bian’n nin i yi nin sran onga’m be fɛ dan ti’n, be yoli maan “ndɛ sɔ’n truli mɛn sɔ’n i lika ngba nun.” (Matie 9:26) ?Sɛ be cɛn ɔ sran kpa wie’n, nán like kunngba’n yɛ á yó-ɔ? Sran’n i nɲɔn su nga Zezi cɛnnin i mɔ be kɛn i ndɛ Biblu’n nun’n yɛle ba bla sɔ’n.\n?Ndɛ benin yɛ be wa kan kleli Zairisi-ɔ? ?Yɛ wafa sɛ yɛ Zezi fɔnvɔli i-ɔ?\n?Kɛ Zezi nin Zairisi bé jú awlo lɔ’n, nn lika’n ti sɛ?\n?Ngue ti yɛ Zezi seli kɛ ba m’ɔ wuli’n, ɔ su lafi-ɔ?\n?Amun awlɛn su sran kun w’a wu le? Biblu’n nun kasiɛ’n be kwla fɔnvɔ amun.


Rɔmunfuɛ Mun 8 | Online Bible | New World Translation\nRɔmunfuɛ Mun 8:1-39\nƝanmiɛn wawɛ’n man nguan, yɛ ɔ yo maan e ɲan e ti (1-11)\nƝanmiɛn wawɛ’n kle weiin kɛ e ti Ɲanmiɛn wa (12-17)\nNinnge nga Ɲanmiɛn yili be’n be su minndɛ blɛ nga Ɲanmiɛn maan bé ɲán be ti’n (18-25)\n‘Ɲanmiɛn wawɛ’n srɛ man e’ (26, 27)\nBe nga Ɲanmiɛn buli be akunndan laa’n (28-30)\nƝanmiɛn i klolɛ’n ti’n e ti kwlafuɛ (31-39)\n8 I sɔ’n ti’n, be nga be nin Klisi Zezi be o nun’n, sran fi kwlá buman be fɔ. 2 Afin Ɲanmiɛn wawɛ’n i mmla’n man nguan Klisi Zezi i dunman nun. I sɔ’n ti’n, amun a ɲan amun ti sa tɛ’n nin wie’n be mmla liɛ’n i sa nun. 3 Kɛ mɔ fɔ o klɔ sran’m be nun’n ti’n, like nga Mmla’n w’a kwlá yoman’n, Ɲanmiɛn kwla yoli. Yɛle kɛ ɔ sunmɛnnin i Wa’n kɛ ɔ yo i wun kɛ klɔ sran mɔ fɔ o i nun’n sa naan ɔ nunnun sa tɛ’n. Ɔ maan Ɲanmiɛn buli sa tɛ’n i fɔ. 4 I liɛ’n, e kwla yo sa kpa nga Mmla’n kɛn i ndɛ’n. Ɔ maan e su yoman like nga klɔ sran konvi sɔ i’n, sanngɛ é yó like nga Ɲanmiɛn wawɛ’n klo i’n. 5 Be nga be yo ninnge nga klɔ sran konvi sɔ be’n, be bu ninnge nga klɔ sran konvi sɔ be’n be akunndan. Sanngɛ be nga be yo ninnge nga Ɲanmiɛn wawɛ’n klo be’n, ninnge nga Ɲanmiɛn wawɛ’n klo be’n, be akunndan yɛ be bu-ɔ. 6 Ninnge nga klɔ sran konvi sɔ be’n be akunndan bulɛ’n, i agualiɛ’n yɛle wie’n. Sanngɛ ninnge nga Ɲanmiɛn wawɛ’n klo be’n be akunndan bulɛ’n, i agualiɛ’n yɛle nguan’n nin alaje’n. 7 Be nga be bu ninnge nga klɔ sran konvi sɔ be’n be akunndan’n, be kaci Ɲanmiɛn i kpɔfuɛ. Afin be faman Ɲanmiɛn i mmla’n su. I kpa bɔbɔ’n, be kwlá faman su. 8 Ɔ maan be nga be yo ninnge nga klɔ sran konvi sɔ be’n, Ɲanmiɛn i klun kwlá jɔman be wun. 9 Sɛ Ɲanmiɛn wawɛ’n sie amun’n, amun su yoman like nga klɔ sran konvi sɔ i’n, sanngɛ amún yó like nga Ɲanmiɛn wawɛ’n klo i’n. Sɛ Klisi i wawɛ’n nunman sran kun su’n, sran sɔ’n timɛn i liɛ. 10 Sɛ Klisi nin amun o nun’n, amun wunnɛn’n w’a wu, sa tɛ’n ti. Sanngɛ Ɲanmiɛn wawɛ’n maan amun a ɲan nguan, sa kpa yolɛ’n ti. 11 Sɛ sran ng’ɔ cɛnnin Zezi’n, i wawɛ’n wo amun su’n, nn sran sɔ m’ɔ cɛnnin Klisi Zezi’n, ɔ́ yó maan amun wunnɛn’n m’ɔ ti wie’n i liɛ’n ɔ́ ɲán nguan, i wawɛ m’ɔ o amun su’n ti. 12 Ɔ maan aniaan mun, e ti mianfuɛ. Sanngɛ nɛ́n i sɔ’n ti yɛ é yó like nga klɔ sran konvi sɔ i’n niɔn. 13 Afin sɛ amun yo like nga klɔ sran konvi sɔ i’n, ɔ lemɛn i yowlɛ, amún wú. Sanngɛ sɛ Ɲanmiɛn wawɛ’n i fanngan nun’n, amun wla ninnge nga klɔ sran konvi sɔ be’n be ase’n, amún ɲán nguan. 14 Afin be kwlaa nga Ɲanmiɛn wawɛ’n sie be’n, be ti Ɲanmiɛn wa. 15 Afin Ɲanmiɛn w’a fɛmɛn i wawɛ’n w’a manman amun kɛ amun yo kanga naan srɛ kun amun ekun. Sanngɛ ɔ fa mannin amun naan amun kaci i wa, naan i wawɛ sɔ’n ti’n, e kpan se kɛ: “Aba,* Siɛ!” 16 Ɲanmiɛn wawɛ’n i bɔbɔ nin e klun akunndan’n* be kle e weiin kɛ e ti Ɲanmiɛn wa. 17 Sɛ e ti i wa’n, nn e ti aja difuɛ. Yɛle kɛ é dí Ɲanmiɛn i aja, yɛ e nin Klisi yɛ é dí aja’n niɔn. Sanngɛ ɔ fata kɛ e nin i e fɛ likawlɛ, naan e ɲan ɲrun likawlɛ. 18 N si kɛ fɛlɛ nga e su fɛ dɔ nga su’n, ɔ juman aɲrunɲan mɔ cɛn wie lele ɔ́ wá fíte nglo’n, i nun kaan sa. 19 Afin ninnge nga Ɲanmiɛn yili be’n be ɲin o blɛ nga Ɲanmiɛn i mma’m bé ɲán ɲrun’n i sin kpa. 20 Afin ninnge nga Ɲanmiɛn yili be’n, be fɛ ngbɛn. Nán be bɔbɔ be klunklo su-ɔ, sanngɛ sran kun yoli sa sɔ’n naan e fa e wla e guɛ i like kun su. 21 Yɛle kɛ ninnge nga Ɲanmiɛn yili be’n, be su yoman be wunnɛn m’ɔ saci’n i kanga kun, kpɛkun bé ɲán be ti mlɔnmlɔn kɛ Ɲanmiɛn i mma mun sa. 22 Afin e si kɛ lele nin andɛ’n, ninnge nga Ɲanmiɛn yili be’n, be kwlaa be fɛfɛ, yɛ be kwlaa be wun ɲrɛnnɛn. 23 Sanngɛ nán ngalɛ’n ngunmin-ɔn, e mɔ Ɲanmiɛn dun mmua fali e aja’n i bue* mɔ yɛle i wawɛ’n mannin e’n, e kplin wie. Kɛ ɔ́ yó sɔ’n, nn é mínndɛ kpa kɛ Ɲanmiɛn fa e kaci i wa, naan e ti mɔ be kpɔli’n ti’n, e kpɔci e wunnɛn nga. 24 Like sɔ mɔ e wla o su’n, i ti yɛ be deli e-ɔ. Sanngɛ kɛ be ko wun like nga be wla o su’n, be wla nunman like sɔ’n su kun. ?Afin sɛ sran kun i wla o su kɛ ɔ́ ɲán like kun naan ɔ ɲɛn i’n, i wla trán like sɔ’n su ekun? 25 Sanngɛ sɛ e nin-a wunman like nga e wla o su’n, e tra e awlɛn kpa e minndɛ like sɔ’n. 26 Kɛ e leman wunmiɛn’n, Ɲanmiɛn wawɛ’n uka e. Afin ng’ɔ ti kekle’n, yɛle kɛ like ng’ɔ fata kɛ e srɛ i Ɲanmiɛn sa nun’n, e simɛn i, kpɛkun e kplin. Blɛ sɔ’n nun’n, Ɲanmiɛn wawɛ’n bɔbɔ srɛ man e. 27 Sanngɛ sran ng’ɔ niannian e awlɛn’n nun’n, ɔ si ndɛ nga Ɲanmiɛn wawɛ’n waan ɔ́ kán’n. Afin kɛ Ɲanmiɛn wawɛ’n srɛ man be nga be ti Ɲanmiɛn liɛ’n, i sɔ’n jɔ Ɲanmiɛn klun. 28 E si kɛ Ɲanmiɛn yo maan ninnge ng’ɔ yo be’n be kwlaa be di junman likawlɛ naan be nga be klo Ɲanmiɛn’n be ɲan ye. Like nga Ɲanmiɛn bɔbɔ sunnzunnin’n, i ti yɛ ɔ flɛli be-ɔ. 29 Afin be ng’ɔ buli be akunndan laa’n, ɔ siesieli i kɛ be yo kɛ i Wa’n sa. I liɛ’n, i Wa’n yó ba klikli’n aniaan kpanngban be afiɛn. 30 Asa ekun’n, be ng’ɔ buli be akunndan’n, ɔ flɛli be. Yɛ be ng’ɔ flɛli be’n, ɔ buli be sran kpa. I agualiɛ su’n, be ng’ɔ buli be sran kpa’n, ɔ mannin be aɲrunɲan. 31 ?Siɛn’n, ndɛ benin yɛ e kwla kɛn i sa sɔ’m be su-ɔ? ?Sɛ Ɲanmiɛn jin e sin’n, wan yɛ ɔ kwla yo e sa-ɔ? 32 Ɲanmiɛn w’a yacimɛn i bɔbɔ i Wa’n i lɛ. E kwlaa e dunman nun’n, ɔ fɛ i mannin. ?Kɛ m’ɔ yoli sɔ’n ti’n, ɔ nin i Wa’n be su faman ninnge onga’m be kwlaa be fa manman e klun ufue su? 33 ?Wan yɛ ɔ kwla sanman be nga Ɲanmiɛn kpali be’n niɔn? Ɲanmiɛn bɔbɔ yɛ ɔ bu be sran kpa-ɔ. 34 ?Wan yɛ ɔ kwla bu be fɔ-ɔ? Klisi Zezi yɛ ɔ wuli-ɔ. I kpa bɔbɔ’n, i yɛ ɔ cɛnnin nguan-ɔn. Ɔ o Ɲanmiɛn i sa fama su, kpɛkun i yɛ ɔ kpata Ɲanmiɛn man e-ɔ. 35 ?Ngue yɛ ɔ kwla yo naan Klisi w’a kloman e kun-ɔn? ?Ɲrɛnnɛn’n niɔn? ?Annzɛ sa yaya’n niɔn? ?Annzɛ yalɛ klelɛ’n niɔn? ?Annzɛ awe’n niɔn? ?Annzɛ e wun kplɛn’n niɔn? ?Annzɛ wie nuan jranlɛ’n niɔn? ?Annzɛ tokofi’n niɔn? 36 Be klɛli i Ɲanmiɛn ndɛ’n nun kɛ: “Ɔ dunman nun ti’n, be kun e cɛn kwlaa. Kpɛkun be bu e kɛ bua m’ɔ nin kunlɛ fata’n sa.” 37 Sanngɛ e kwla sa sɔ’m be kwlaa kpan, sran ng’ɔ kloli e’n i dunman nun. 38 Afin n lafi su kpa kɛ wie’n, annzɛ nguan’n, annzɛ anzi mun, annzɛ awa mun, annzɛ andɛ sa mun, annzɛ ainman sa mun, annzɛ be nga be le tinmin’n, 39 annzɛ nglo lɔ like, annzɛ asiɛ’n bo lɔ like, annzɛ like uflɛ fi su kwlá yoman naan Ɲanmiɛn w’a kloman e kun. E Min Klisi Zezi yili klolɛ sɔ’n i nglo wie.\n^ Glɛki nun’n, be se kɛ “mma klikli.”\nRɔmunfuɛ Mun 8


Bali -le 'fluba 'trɛ Zozi blamin pli Bali man 'e 'pee Apokalis 3\n'Wɩ nɛn Zozi -a 'vɩ Sardo 'nɔn 'le vɛ -a bɛ -nyrɛn 'gʋ\n1 «'Wɩ 'gʋɛ 'i crɛn -tɛ -e 'i 'pa 'sia Bali -le 'pasiazan nɛn Sardo -leglizi -ji bɛ -yrɛ. 'I crɛn -tɛ 'nan:\n'An 'lɔ nɛn Bali lei 'sɔravli "cɩ, ɛn 'an 'lɔ nɛn mlɛn crɛn 'sɔravli "cɩ. 'An 'bɔ "e 'nan:\n'Ka Zozinɔn nɛn Sardo bɛ, an 'ka drɛ wɩnun -tɔa. 'Ka 'tɔ "we 'nan 'belidɩ a 'ka 'lɔ, 'pian -a tɩglɩ da bɛ ka ya 'ka 'kadɩ. 2 'Ka drɛ "yi, "tɔgɔ ka -kaala 'nan "fo! Ka 'wɩ "wɛnwɛnnɛn -mienun dra bɛ, e ya 'an 'ci 'sɔ wɩnun yra man, 'wɩnun zɩɛ -a -sru "nɛn 'ka 'kʋla, "tɔgɔ 'ka -kaala 'nan "fo! Fɛ nɛn maan ve zɩɛ -yɛɛ cɩ 'nan, zɩ an 'ka drɛ wɩnun -nanjɛɛn bɛ, maan 'yɩ 'nan ya'a 'sɔlɛ 'an "tɩ "lɛ dɩ. 3 Bali -le 'wɩnun nɛn kaa 'man bɛ, 'ka 'ci "nrɔn "da, ɛn 'wɩnun nɛn waa paa 'ka 'ji "da "bɛ, 'ka 'ci "nrɔn "da! 'Wɩnun zɩɛ -a -cin 'e 'fɔla 'ka 'ji -e 'ka 'si 'wɩ 'wlidɩ "drɛdɩ man. -Te ka'a 'wɩ zɩɛ -a manlɛ "yi "dɩ, ɛn ka -fʋ yi -tɛnan bɛ, an bɔa 'ka man kligli, "le zɩ crinzan -taa "min va bɛ -yee 'wɩ 'zʋ. 'Ka drɛ "yi, kɔɔ tʋ nɛn an -taa "man "bɛ ka'a tɔa dɩ.\n4 Maan -tɔa 'nan, Zozinɔn -mienun a Sardo bɛ, wa'a 'o 'fli "tri "tɔlɛ Bali 'lɛ dɩ. -Yee "wɛan nɛn Bali -taa sɔ 'fuvu wʋlɛ o da, -e 'kʋ 'ta wʋla waa. -A -nɔan da nɛn -e Bali 'e 'wɩ zɩɛ -a drɛ -wlɛ. 5 Min nɛn e 'ta 'wʋla 'wɩnun zɩɛ -a da ɛn -a -wulo 'bɔla "va "bɛ, sɔ 'fuvu zɩɛ -a 'bɔ nɛn e -taa -a wʋlɛ. Ɛn "nyian bɛ, min zɩɛ -a 'tɔ nɛn 'e 'crɛn -tɛdɩ Bali -le min 'beli 'fluba 'ji bɛ, ma'an fuiman "fo "dɩ. 'Pian maan ve 'an "tɩ 'lee 'yee 'pasianɔn nɛn laji bɛ -wlɛ 'nan, 'mɛn min nɛn.\n6 Min nɛn 'wɩ man "trɔɛn "cɩ -a -wulo -man bɛ, 'wɩ nɛn Bali lei cɩ -a vɩnan Zozinɔn lɛ bɛ -a san 'e man.»\n'Wɩ nɛn Zozi -a 'vɩ Filadɛfi 'nɔn 'le vɛ -a bɛ -nyrɛn 'gʋ\n7 «'Wɩ 'gʋɛ 'i crɛn -tɛ -e 'i 'pa 'sia Bali -le 'pasiazan nɛn Filadɛfi -leglizi -ji bɛ -yrɛ. 'I crɛn -tɛ 'nan:\n'An 'bɔ 'gʋɛ, an ya 'saun, ɛn an ya tɩglɩ. 'An 'lɔ nɛn David -le -lagle cɩ, -a -ci nɛn 'nan mɛɛn Bali -le mingɔnnɛn trɛ "paala. -Te maan 'lɛ 'sʋ bɛ, min pee 'ka 'kɔlaman -a 'lɛ wʋdɩ -a dɩ. Ɛn -te maan -fɔ -ji bɛ, min pee 'ka 'kɔlaman -a 'lɛ 'sʋdɩ -a dɩ. 'An 'bɔ "e 'nan:\n8 'Ka Zozinɔn nɛn Filadɛfi bɛ, an 'ka drɛ wɩnun -tɔa. Maan -tɔa 'nan, minnun yiɛ 'ka 'naan 'ka man dɩ, 'pian ka 'ta 'wʋla 'an wei da, ɛn ka'a 'silɛ 'an -sru "dɩ. -Yee "wɛan an -kpɛin 'lɛ 'sʋ 'cɛɛ. -Kpɛin zɩɛ min pee 'ka 'kɔlaman -a 'lɛ wʋdɩ -a dɩ. 9 'Wɩ nɛn an -taa -a drɛlɛ bɛ -nyrɛn 'gʋ. Zuif 'nɔn nɛn waa ve 'o 'fli man 'nan, 'o ya Bali -le minnun -a, te o 'ka 'a dɩɛ, 'wlunɔn nɛn waa. Kɔɔ Bali 'nanmanzan nɛn Satan -a bɛ, -a -srunɔn nɛn waa. Minnun zɩɛ an -taa "tɔlɛ o man -sa -a 'nan 'o "po -sɔɔn 'ka 'wlu, -e 'o -tɔ 'nan an 'ka ye "yi. 10 'Ka 'pɛ 'ka plʋlɛ dɩ, 'wɩnun nɛn maan 'vɩ 'cɛɛ bɛ ka 'ta 'wʋla "da. -Yee "wɛan yra yɩdɩ -dan nɛn e -taa "bɔlɛ 'trɛdanɔn man bɛ, 'an yiɛ -tɔa 'ka 'va. Yra yɩdɩ zɩɛ an -taa "a 'trɛda 'nan -e 'an o drɛ wɩnun -nanjɛn.\n11 -A -nan 'ka "nyian mɔan dɩ, te an "ta "lo. 'Wɩnun nɛn kaa -tɔa 'va bɛ, 'ka yiɛ -trɔa "da. 'Ka drɛ zɩɛ -e 'ka -kopa 'e -fʋ 'ka 'lɔ, "tɔgɔ 'e drɛ min pee -le vɛ -a. 12 Min nɛn e 'ta 'wʋla 'wɩnun zɩɛ -a da ɛn -a -wulo 'bɔla "va "bɛ, maan dra 'kɔladrɛn 'a 'an "tɩ Bali -le 'kuin. 'Kɔn zɩɛ -a -ji nɛn e -fo 'li "fo. 'An "tɩ Bali 'tɔ nɛn maan crɛn -tɛa min zɩɛ -a man. Ɛn 'an "tɩ Bali -le 'fla 'tɔ nɛn maan crɛn -tɛa "nyian "man. 'Fla zɩɛ Zeruzalɛm -trɛ nɛn e "sia 'an "tɩ Bali "srɔn "laji bɛ -nyrɛn. Ɛn "nyian bɛ, 'an 'tɔ -trɛ nɛn 'an man 'gʋɛ, -a 'bɔ nɛn maan crɛn -tɛa min zɩɛ -a man.\n13 Min nɛn 'wɩ man "trɔɛn "cɩ -a -wulo -man bɛ, 'wɩ nɛn Bali lei cɩ -a vɩnan Zozinɔn lɛ bɛ -a san 'e man.»\n'Wɩ nɛn Zozi -a 'vɩ Laodize 'nɔn 'le vɛ -a bɛ -nyrɛn 'gʋ\n14 «'Wɩ 'gʋɛ 'i crɛn -tɛ -e 'i 'pa 'sia Bali -le 'pasiazan nɛn Laodize -leglizi -ji bɛ -yrɛ. 'I crɛn -tɛ 'nan:\nMɛɛn cɩ Amɛn -a. Mɛɛn cɩ 'wɩ nɛn Bali -a drɛ bɛ, -a -nan yɩzan tɩglɩ 'a, ɛn ma'an 'wɩ 've 'wlu 'a dɩ. Bali ciɩla 'an 'va ɛn e fɛ pɛɛnɔn drɛ. 'An 'bɔ "e 'nan:\n15 'Ka Zozinɔn nɛn Laodize bɛ, an 'ka drɛ wɩnun -tɔa. Maan -tɔa 'nan, ka 'ka 'mɛn 'wɩ 'ji 'plɛblɛ dɩ, ɛn ka 'ka 'mɛn 'wɩ 'ji 'ka tɔadɩ dɩ. Ka -kɔan paan 'pɛ -tʋ da. 16 'Pian ka ya -a yei, -yee "wɛan an "ta 'ka -pian 'an -sru. 17 'Ka 'fli "siala fɛnɔn 'a. Kaa ve 'ka 'fli man 'nan, fɛ a 'kʋ 'lɔ, kʋ 'ka "nyian fɛ pee -va dɩ. Ka'a -ci tɔa dɩ, -yee "wɛan nɛn ka 'wɩ zɩɛ -a ve. -A tɩglɩ da bɛ, -pɛ nɛn ka cɩ -ji bɛ, e ya -wlidɩ "fo. 'Yalɛ 'ka 'tɛ, 'ka yiɛ a 'e 'widɩ, ɛn ka ya 'ka plʋdɩ. 18 -Yee "wɛan an 'wɩ "paala 'cɛɛ 'nan, -siga nɛn o -yee 'kpa -nanjɛn 'tɛ 'va bɛ, 'ka 'ta -a 'lɔ 'an 'lɔ. -Te ka 'wɩ zɩɛ -a drɛ bɛ, ka -taa "drɛlɛ fɛnɔn tɩglɩ 'a. Ɛn "nyian bɛ, an 'wɩ "paala 'cɛɛ 'nan, 'ka 'ta sɔ 'fuvu 'lɔ 'an 'lɔ, -e 'ka wʋ 'ka da. -Te ka 'wɩ zɩɛ -a drɛ bɛ, 'yra -taa 'silɛ 'ka yiɛ man. Ɛn "nyian bɛ, an 'wɩ "paala 'cɛɛ 'nan, 'ka 'ta yiɛ 'yile 'lɔ 'an 'lɔ, -e 'ka -sɛn 'ka yiɛ -goei -e 'ka -kɔla "fɛnan yɩdɩ -a.\n19 -A -cin 'e 'kɔn 'ka 'ji 'nan, minnun nɛn an o ye "yi "bɛ, an 'wɩ "paala -wlɛ, ɛn an 'wɩ 'tɔdɩ "paaman o ji sɔnba "a. -Yee "wɛan 'ka 'si 'wɩ 'wlidɩ "drɛdɩ man -e 'ka 'tɔ 'mɛn 'wɩ 'ji 'plɛblɛ. 20 Maan nɛn, 'an -tɔdɩ 'cee 'kɔn -yrɛ "nɛn 'gʋ. An ya -a -tɛnan 'ka da. Min nɛn yaan wei 'man ɛn e 'kɔn 'lɛ 'sʋ 'mɛn bɛ, an -wlamlan -a san -le 'kuin -e 'kʋ fɛnun -blɩ -a 'e cin va.\n21 Zɩ an 'wɩ pɛɛnɔn drɛ, ɛn 'an 'wulo 'bɔla "va "bɛ, -a -nan nɛn 'an "tɩ Bali 'an 'nyran 'e "srɔn 'yee mingɔnnɛn pɛin -da. Min nɛn e 'ta 'wʋla 'wɩnun zɩɛ -a da ɛn -a -wulo 'bɔla "va "bɛ, 'wɩ 'tʋwli zɩɛ -a 'bɔ nɛn 'an 'bɔ "nyian "an "dra -a san lɛ. Maan -nyɛanla 'an "srɔn 'mɛn mingɔnnɛn pɛin -da.\n22 Min nɛn 'wɩ man "trɔɛn "cɩ -a -wulo -man bɛ, 'wɩ nɛn Bali lei cɩ -a vɩnan Zozinɔn lɛ bɛ -a san 'e man.»


Titi 3 | Online Bible | New World Translation\nMaan be lo be wun (1-3)\nMaan e siesie e wun naan e yo sa kpa (4-8)\nKpalo finfin ndɛ mun, yɛ nán kle like m’ɔ timan su’n (9-11)\nTiti i afɔtuɛ manlɛ nin aniaan’m be like yolɛ (12-15)\n3 Kpɛn be wla kɛ be lo be wun man mɛn siefuɛ mun nin be nga be le kwlalɛ’n, yɛ be ɲin yi be. Sa kpa kwlaa nga be se be kɛ be yo’n, maan be yo. 2 Nán maan be kan sran wun ndɛ tɛ, nán be klo utre. Nán maan be like yolɛ yo ya, maan be nin sran’m be kwlaa be tranlɛ nun’n be yo wɛtɛɛfuɛ. 3 Afin laa e kusu e ti sinnglinfuɛ, e ti ɲin keklefuɛ, e fa atin tɛ’n su, e ti ninnge fanunfanun mɔ e konvi sɔ be’n nin ninnge nga be yo e fɛ’n, be kanga. E ti klunwifuɛ, e ti aɲinkplifuɛ, e ti sran tɛ kpa, e kpɔ e wiengu. 4 Sanngɛ e Defuɛ Ɲanmiɛn yili i aklunye’n nin i sran klolɛ’n i nglo klɔ sran’m be lika 5 naan w’a de e. I sɔ yolɛ’n nun’n, ɔ wunnzinnin e, ɔ maan e ɲannin nguan. Kpɛkun ɔ fɛli i wawɛ’n boli e uflɛ. (Nán sa kpa nga e yoli be’n be ti yɛ ɔ yoli sɔ-ɔ. Sanngɛ aunnvuɛ m’ɔ si e’n, i ti-ɔ.) 6 Ɔ sinnin e Defuɛ Zezi Klisi i lika fɛli i wawɛ sɔ’n mannin e klun ufue su, 7 naan sran sɔ’n i aklunye dan’n ti’n be bu e sran kpa, naan e ɲan nguan m’ɔ leman awieliɛ mɔ e wla o su’n. 8 Ndɛ sɔ’m be ti nanwlɛ, yɛ n klo kɛ a kan be titi naan a jran be su kpa. I liɛ’n, be nga be lafili Ɲanmiɛn su’n be akunndan’n trán ndɛ sɔ’m be su, kpɛkun bé yó sa kpa titi. Ninnge sɔ’m be ti kpa, yɛ be yo sran ye. 9 Sanngɛ kpalo ndɛ finfin mun nin be nannan’m be finwlɛ’n i su akplowa silɛ’n nin ndɛnngan’n, ɔ nin Mmla’n i su akplowa silɛ’n. Afin be yoman sa fi ye. 10 Asa ekun’n, sɛ sran kun kle like m’ɔ timan su’n, sɛ a tu i fɔ kpɛ kun, kpɛ nɲɔn naan ɔ faman’n, nán fa ɔ wun mɛntɛn i kun. 11 Afin sran sɔ’n w’a yaci atin’n, yɛ w’a yo sa tɛ, kpɛkun w’a bu i bɔbɔ i wun fɔ. 12 Ń má súnman Aatemasi annzɛ Tisiki ɔ wun lɔ. Mian ɔ ɲin to min Nikopolisi lɔ, afin lɔ yɛ n kunndɛ kɛ ń trán ayrɛ blɛ’n nun-ɔn. 13 Nian Zenasi m’ɔ si Mmla’n i kpa’n nin Apolɔsu be lika kpa naan kɛ bé tú ajalɛ’n, be sa w’a mianman like fi wun. 14 Sanngɛ maan e niaan’m be suan sa kpa yolɛ cɛn kwlaa naan sɛ lika’n tɔ cinnjin’n, b’a kwla uka sran. I liɛ’n, bé yó sa kpakpa. 15 Be kwlaa nga be nin min o wa’n, bé yó ɔ like. Ń yó be nga be lafi Ɲanmiɛn su mɔ be klo e’n, be like. Maan Ɲanmiɛn yo amun kwlaa amun ye.


Service de la rédaction, États-Unis\nZoova i Lalofuɛ’m be yi fluwa aniɛnaniɛn 600 tra su be nun, naan b’a tu be klun b’a bo ‘jasin fɛ’n’ b’a kle be nga “be fin mɛnmɛn nin nvle-nvle’n kwlaa nun’n, ɔ nin be kwlaa nga be aniɛn’n ti fanunfanun’n, ɔ nin sran wafa-wafa’n kwlaa.” (Sa Nglo Yilɛ 14:6) ?Wafa sɛ yɛ i sɔ’n kwla yo ye ɔ? Mɛn wunmuan’n nun’n, be nga be klɛ fluwa sɔ mun’n, ɔ nin aniɛnaniɛn’m be nun’n fluwa kacifuɛ kɔe 3.000, yɛ be suan junman sɔ’n i bo ɔ.\nBe dun mmua klɛ fluwa’m be nun ndɛ mun Angle nun. Zoova i Lalofuɛ’m be Ɲrun dinfuɛ’m be anuannzɛ’n ɔ nian biolo nga be flɛ i Service de la rédaction i junman’n su. Biolo sɔ’n kusu nian be nga be klɛ fluwa’n be junman’n su. Be nun wie’m be o Betɛli nga ɔ ti be anuannzɛ’n i bo bia’n, i nun lɔ, yɛ wie’m be o Betɛli uflɛ’m be nun. Kɛ mɔ fluwa klɛfuɛ’m be fin nvle fanunfanun nun’n ti’n, ndɛ nga ɔ o Zoova i Lalofuɛ’m be fluwa’m be nun’n, ɔ kan sran fanunfanun.\nBe fa ndɛ’n ko man fluwa kacifuɛ mun. Kɛ be ko wie fluwa kun nun ndɛ’n i klɛ’n, mɔ biolo’n man atin’n, be fa ndɛ’n be sie i ɔrdinatɛli nun. Kpɛkun ɔ tɔ be nga be kaci fluwa mun aniɛnaniɛn’m be nun’n, mɔ be o mɛn wunmuan’n nun’n, be sa nun. Be kusu’n, be jran ndɛ nga be klɛli i Angle nun su yɛ be kaci i be aniɛn’n nun, naan i ɲin w’a fite weiin kpa kɛ nga be fa kɛnnin i Angle nun’n sa ɔ.—Akunndanfuɛ’n 12:10.\nNanwlɛ, junman nga Zoova i Lalofuɛ’m be di’n, ɔ timan kaan. Aniɛn wie’m be o lɛ bɔbɔ’n, i kanfuɛ’m b’a sɔnman. Sanngɛ ɔ nin i sɔ ngba, Zoova i Lalofuɛ’m be yi fluwa aniɛn sɔ’m be nun. ?Yɛ ngue ti ɔ? Be yo i sɔ, afin Zoova “klo kɛ ɔ́ dé sran’m be kwlaa naan be wun sa ng’ɔ ti nanwlɛ’n i wlɛ kpa.”—1 Timote 2:3, 4.


Bible Verses On The Topic: Piercings -> Additional\nKe n kô yô nan m bo n kaan nde klé swran mun'n, ba sé'a n ke n nu'an bé nun wié'n, n nian min wun su kpa n tra min awlen lélé o si min wun.\n1 Corinthefue 15:44\nKe béh wleh i asé'n, o ti klo swran wunnen, ke o kô tyeen'n, o ti aôlia nun wunnen. Ke bo klo swran wunnen ô le'n, i kunngba nion, aôlia nun wunnen kusu ô le wié.\nNyanmien Nde kwlaa nga bé kleli'n, i bobo ye o fa maan swran mun ye bé klelio. Bé fa klé liké, bé fa klé swran lélé bé wun nanwle, bé fa tu bé fo, bé fa klé bé sa nga bé yôo o ti kpa'n,\nAfin nanwle, bé su nunnunman mmla'n i nun fluwa mma kaan kun annze i nun nde kaan kun lélé san ke nglô'n nin asie'n bé nu'an le kun'n. Sen i kwlaa so'n oh kpenh su.\n Ke amunh siésiéh amun wun'n, nanh mon o yô bé wunnen su liké, ke bé ti yôle, sika wlale, nin trale klaan wlale sa. Sannge man bé wun amun klaan'n amun nzuen'n, nin amun awlen wetee'n, nin diin bo an ti'n nun. Klaan so'n wiéman, o ti kpa Nyanmien nyrun.\n1 Corinthefue 3:16-17\n ?An si'a ke an ti Nyanmien Kpli'n i sua bo i nun ye i Wawe'n traan? Swran ng'o satyi Nyanmien Kpli'n i sua'n, oh satyih i sofue'n wié, afin Nyanmien i sua'n ti i ngunmin lie, amun ye an ti sua so nion.\n ?An si'a ke amun wunnen'n ti Nyanmien i Wawe'n b'o fa maan amun b'o ô amun nun'n i sua, o man an di'a amun tiaun? Afin o tôô amun gua kpan, i so'n ti, liké kwlaa nga amunh yôh'n anh yô man o be i nyrunnyan.


Waka nda’n i finwlɛ’n—Like nga ti yɛ Klistfuɛ kpa’m be faman waka nda’n | Biblu’n Kle\nSRAN ko ju akpinngbin kpanngban be koto waka nda’n i bo, kpɛkun ɔ ti be ɲrun like cinnjin kpa. Fluwa kun se kɛ waka nda’n ti “Klistfuɛ’m be nzɔliɛ’n i cinnjin kpafuɛ’n.” (The Encyclopædia Britannica) Sanngɛ, Klistfuɛ kpa’m be faman waka nda be suman Ɲanmiɛn. ?Ngue ti ɔ?\nLike cinnjin kpa nga ti yɛ be yomɛn i sɔ’n, yɛle kɛ Zezi Klist w’a wuman waka nda su. Glɛki aniɛn’n nun ndɛ mma nga sran’m be kaci i kɛ “waka nda’n” yɛle stauros. Ndɛ mma sɔ’n i bo’n yɛle “waka flolo annzɛ waka piembie.” Fluwa kun nun be seli kɛ: “Ndɛ mma [Stauros] ɔ kanman waka nɲɔn mɔ be fa kun ja kun su’n i ndɛ le mlɔnmlɔn. Glɛki aniɛn nga be fa klɛli [Aenguɛ Uflɛ’n], i nun ndɛ fi kwlá faman e akunndan’n kɔman waka nda mɔ be fa kun ja kun su’n, i su.”—The Companion Bible.\nBiblu’n nun ndɛ mma kpanngban nun’n, Biblu’n klɛfuɛ’m be fali ndɛ mma uflɛ yɛ be fa kannin like nga be fa kunnin Zezi’n, i ndɛ ɔ. Ndɛ mma sɔ’n yɛle Glɛki aniɛn’n nun ndɛ mma xylon. (Sa Nga Be Yoli’n 5:30; 10:39; 13:29; 1 Piɛr 2:24) Ndɛ mma sɔ’n i bo’n yɛle waka annzɛ “yie, annzɛ janvlɛ, annzɛ kuatrɛn.”\nFluwa kun nun’n, kɛ Hermann Fulda ɔ́ klé like nga ti yɛ waka flolo ngbɛn sa su yɛ be kun sran mun’n, ɔ seli kɛ: “Nzra nun lika nga be kun sran mun lɛ’n, bo nun waka nunman lɔ. Ɔ maan, be fu kunman be kplan waka flolo. Kɛ bé bóbó kodiawiefuɛ kun waka sɔ’n su’n, be mɛn i sa’m be su yɛ be bobo be nun kpɛngbɛ ɔ. Kpɛkun, wie liɛ’n, be bobo be ja’m be nun annzɛ be minnda be.”—Das Kreuz und die Kreuzigung.\nSanngɛ, ndɛ nga ɔ o Ɲanmiɛn Ndɛ’n nun’n, yɛ e kwla lafi su kpa tra like kwlaa ɔ. Akoto Pɔlu seli kɛ: ‘Sran kwlaa nga be bo i kɔmin’n [“waka kun su’n,” Bible en français courant], nn Ɲanmiɛn boli i sannzan ti ɔ.’ (Galasifuɛ Mun 3:13) Ndɛ kunngba ng’ɔ o Mmla’n 21:22, 23 (Bible en français courant) nun m’ɔ kan waka ndɛ weiin’n, yɛ Pɔlu kannin ɔn. W’a kanman waka nda ndɛ. Kɛ mɔ like nga be fa bo sran kun kɔmin’n, ɔ kle kɛ Ɲanmiɛn boli sran sɔ’n i sannzan’n ti’n, ɔ fataman kɛ Klistfuɛ’m be fa Klist mɔ be boboli i waka’n su’n i foto be sie i be sua’n nun.\nKɛ Klist wuli’n, i afuɛ 300 klikli nga be sinnin’n nun’n, like fi kleman kɛ Klistfuɛ’m be fali waka nda be suli Ɲanmiɛn. Sanngɛ, kɛ afuɛ ya nsan tra su nun’n, Famiɛn Kɔnstantɛn kacili asɔnun tɛtɛ’m be nunfuɛ, kpɛkun ɔ fali waka nda’n kacili asɔnun sɔ’m be nzɔliɛ. Sɛ bɔɔ like nga ɔ suli Kɔnstantɛn bo m’ɔ yoli i sɔ liɛ’n ɔ ti sɛ o, sanngɛ like fi nunman waka nda’n nin Zezi Klist be afiɛn. Waka nda’n fin be nga be suman Zoova’n. Fluwa kun se kɛ: “Waka nda’n ti be nga be o lɛ kwlaa naan Klist w’a ba’n, ɔ nin be nga be timan Klistfuɛ’n, be nzuɛn. Fluwa sifuɛ kpanngban be waan waka nda’n ti amuɛn sɔfuɛ mun nin be nga be suman Ɲanmiɛn’n be like.”—New Catholic Encyclopedia.\n?Ɔ maan, ngue ti yɛ nzɔliɛ sɔ m’ɔ fin be nga be suman Zoova’n, ɔ ɲannin ɲrun dan sɔ ɔ? Atrɛkpa’n, be yoli sɔ naan be nga be suman Zoova’n, b’a kwla fa be wun b’a wlɛ i be nga be tɔn be wun suɛn kɛ be ti Klistfuɛ’m be nun. Sanngɛ, fafuɛ kwlaa m’ɔ fin be nga be suman Zoova’n, Biblu’n bu like sɔ’n i manmanlɛ’n i fɔ weiin. (2 Korɛntfuɛ Mun 6:14-18) Kusu’n, Ɲanmiɛn Ndɛ’n tannin amuɛn sɔlɛ wafa kwlaa. (Ezipt Lɔ Tulɛ 20:4, 5; 1 Korɛntfuɛ Mun 10:14) I sɔ ti’n, e wun like nga ti yɛ Klistfuɛ kpa’m be faman waka nda be suman Ɲanmiɛn mlɔnmlɔn’n, i wlɛ. *\n^ ndɛ kpɔlɛ 5 Sɛ ɔ waan á wún waka nda’n i su ndɛ kpanngban ekun’n, nian fluwa Comment raisonner à partir des Écritures mɔ Zoova i Lalofuɛ’m be yili’n, i bue 77-81 nun.


Galasifuɛ Mun 5 | Ɛntɛnɛti su Biblu | Mɛn Uflɛ Biblu’n (2022)\nKƐNNGƐN I ANIƐN NGA NUN Aamenin Aamenin (Wia atɔliɛ lɔ liɛ'n) Aazantinin bobo aniɛn'n Aflikanin Afriki di Sidi bobo aniɛn'n Aimara Aiti lɔ Kleɔlu liɛ'n Alabanin Alabanin bobo aniɛn'n Aleman Aleman bobo aniɛn'n Aluu Amariki Amlɛnkɛn bobo aniɛn'n Angle Angle bobo aniɛn Arabu Asaninka Azeri Azeri (Siriliki) Basa (Kamerunun) Bataka (Karo) Bataka (Toba) Belize Kriɔli Beliziki lɔ blɔfuɛ nun bobo aniɛn'n Bengali Bikɔlu Bilgari Bisilama Blɔfuɛ Blɔfuɛ nun bobo aniɛn'n Dangme Danois Dreu Ebre Efiki Ekuatɛɛ bobo aniɛn'n Enbera (Nglo lɔ liɛ'n) Eve Fiji Filipinin bobo aniɛn'n Flaman bobo aniɛn'n Fɛnlandi Fɛnlandi bobo aniɛn'n Ga Gali Galician Garifuna Ghanaian Sign Language Gloelandi Glɛki Glɛki bobo aniɛn'n Guambiano Guaranin Guatemala bobo aniɛn'n Gujarati Gunnun Hindi (Roman) Iban Igbo Ikrɛnin Ili Salomɔn Pijinin Iligainɔn Iloko Indian Sign Language Iri Motu Irlandi bobo aniɛn'n Isibɛnba Isilandi Isoko Itali Itali bobo aniɛn'n Izbɛki Izraɛli bobo aniɛn'n Jamaican Creole Jamaican Sign Language Javanese Kabie Kanada Kanbɔji aniɛn'n Karen (S'gaw) Katalan Kazaki Kebɛki bobo aniɛn'n Kecua (Ankasi) Kecua (Ayakuco) Kecua (Bolivi) Kecua (Kuzko) Kenyan Sign Language Kiba bobo aniɛn'n Kikamba Kikaonde Kikongo Kikuyu Kiluba Kinbundu Kiniaruanda Kipɛnde Kirgizi Kiribati Kirundi Kisi Klowati Klowati bobo aniɛn’n Kolɔnbi bobo aniɛn'n Kore aniɛn'n Kore bobo aniɛn'n Kosa Kosrae Krio Kuangali Kuaniama Kɔngo Kɔsta Rika bobo aniɛn'n Langue des signes australienne Langue des signes bolivienne Langue des signes brésilienne Langue des signes tchèque Lao Letɔn Lingala Lio Litianin Livale Lomue Luganda Lunda Maasali Macushi Madagascar Sign Language Makua Malagasi Malawi bobo aniɛn'n Malayalamun Malaysian Sign Language Malti Malɛ Manbue-Lungu Mapudungun Marati Maseduanin Maya Melanesian Sign Language Miama Mistɛki (Gerero) More Motu Mozambican Sign Language Myanmar Sign Language Mɛkisiki bobo aniɛn'n Nauatɔlu (Nɔɔ de Puebla) Navajo Ndau Ndebele Ndebele (Zɛnbabue) Neo-Zelandi bobo aniɛn'n Nepali Nhengatu Nianeka Niasi Nigerian Sign Language Nikaragua bobo aniɛn'n Nyungwe Nzɛma Nɔɔvɛzi Nɛɛlandi Nɛɛlandi bobo aniɛn'n Oromo Osɛti Otɛtɛla Panama bobo aniɛn'n Pangasinan Papiamiɛnto (Kurasao) Parague bobo aniɛn'n Pendjabi Pennsylvania German Peruvi bobo aniɛ'n Polɔɲin Polɔɲin bobo aniɛn'n Ponape Portugais Punjabi (Roman) Páez Pɔɔtigali Pɔɔtigali bobo aniɛn'n Pɛɛsi Quechua (Huallaga Huánuco) Quechua (Huaylla Wanca) Quichua (Chimborazo) Quichua (Imbabura) Rapa Nui Risi Risi bobo aniɛn'n Rumanin Rumanin bobo aniɛn'n Salvadoran Sign Language Samoan Sangana (Mozanbiki) Sango Sateré-Mawé Savante Sebuano Seisɛli Kleɔlu Sena Sepedi Sepulana Sesoto (Afriki di Sidi) Sesoto (Lesoto) Sili Bobo aniɛn'n Silozi Siluba Sinala Sinua bobo aniɛn'n Sisewa (Malawi) Situnbuka Sitɔnga Sitɔnga (Malawi) Sitɔnga (Zɛnbabue) Siyao Slovak Sign Language Slovaki Slovenian Sign Language Slovenin Sona Sranantɔngo Suaili Suaili (Kɔngo) Suati Sunda Suɛdi Suɛdi bobo aniɛn'n Sɔlu Sɛɛbi (Rɔmun) Sɛɛbi (Siriliki) Tagalɔgu Tai Tai bobo aniɛn'n Taiti Taiwanin bobo aniɛn'n Tajiki Tamulu Tataa Tchèque Telugu Tetun Dili Ticuna Tiglɛnya Tilapanɛki Tiriki Tirkimenin Tisua Tisɔnga Tivu Tizɔtzili Tizɛltali Tojolabali Torres Strait Creole Totonaki Tswana Tui Turkish Sign Language Tuvalu Tɔku Pisinin Tɔngan Ualisi Uarɛ-Uarɛ Uauunaiki Uiguu (Siriliki) Unbundu Uruguayan Sign Language Uzbek (Roman) Venezuela bobo aniɛn'n Vietnamese Sign Language Viɛtinamun Vɛnda Wawle Yoruba Zanbi bobo aniɛn Zapotec (de l’isthme) Zapɔn Zapɔn bobo aniɛn'n Zulu Zɔɔzi Zɛnbabue bobo aniɛn'n sinua Kantɔnɛ sinua Kantɔnɛ (Nga i kanlɛ timan kekle'n) sinua Mandarɛn (Lalafuɛ liɛ'n) sinua Mandarɛn (Nga i kanlɛ timan kekle'n) uudu Ɔndura bobo aniɛn'n Ɔngli Ɔngli bobo aniɛn'n Ɛndi Ɛndonezi Ɛndonezi bobo aniɛn'n Ɛsipaɲɔlu Ɛsipaɲɔlu bobo aniɛn'n Ɛsitonin\nGalasifuɛ Mun 5:1-26\nKɛ mɔ e ti Klisifuɛ’n ti’n, y’a ɲan e ti (1-15)\nAn yo like nga Ɲanmiɛn wawɛ’n se amun kɛ amun yo’n (16-26)\nKlɔ sran nzuɛn’n (19-21)\nNzuɛn nga Ɲanmiɛn wawɛ’n yo maan klɔ sran yi i nglo’n (22, 23)\n5 E ti ɲanlɛ sɔ’n, i ti yɛ Klisi deli e-ɔ. I sɔ’n ti’n, an jran kekle. Yɛ nán amun lo amun wun ekun man like wie naan amun kaci i kanga. 2 Min Pɔlu, ń sé amun kɛ sɛ be wla amun klɛn’n, amun su ɲanman like nga Klisi yoli’n, i nun like fi. 3 Ɔ maan sran kwlaa nga be wlɛli i klɛn’n, min waan ń sé i ekun kɛ ɔ fata kɛ ɔ nanti ndɛ kwlaa ng’ɔ o Mmla’n nun’n su wie. 4 Amun mɔ amun waan amún fá mmla’n su naan be bu amun sran kpa’n, amun nin Klisi b’a bu. Ɔ maan ɔ su yoman amun ye. 5 Sanngɛ e liɛ’n, e Min’n i su mɔ e lafi’n ti’n, Ɲanmiɛn wawɛ’n maan e su minndɛ kpa kɛ be bu e sran kpa. 6 Afin sran ng’ɔ nin Klisi Zezi be o nun’n, sɛ be wlɛli i klɛn-o, sɛ b’a wlɛmɛn i klɛn-o, nɛ́n i sɔ’n yɛ ɔ ti cinnjin-ɔn. Ng’ɔ ti cinnjin’n, yɛle kɛ maan ɔ yi e Min’n i su m’ɔ lafi’n i nglo i wiengu’m be klolɛ’n nun. 7 Laa’n, amun yo sa kpa.* ?Yɛ nn wan ti yɛ amun yacili nanwlɛ atin’n i su falɛ-ɔ? 8 Nán Sran ng’ɔ flɛli amun’n yɛ ɔ sacili amun akunndan’n sɔ-ɔ. 9 Afin kpanwun ayre kaan sa bɔbɔ’n, ɔ wla sanmlɛn nga be fɔtɔli’n i wunmuan’n. 10 Ɔ maan n lafi su kɛ amun mɔ amun nin e Min’n be ti sran wunmuan’n, amún bú akunndan kunngba nga n bu’n wie. Sanngɛ sran ng’ɔ sanngan amun nun’n i liɛ’n, sɛ ɔ ti sɛ ti sɛ-o, fɔ nga bé fá tú i’n, ɔ́ jú i. 11 ?Kusu aniaan mun, sɛ n te se sran’m be kɛ be wla klɛn’n, nn ngue ti yɛ sran’m be te kle min yalɛ-ɔ? Sɛ n yo sɔ kusu’n, nn ɲrɛnnɛn waka* m’ɔ ti kɛ like mɔ sran ja kpla su’n sa’n, ɔ nunman lɛ kun. 12 Yasua nga be waan bé sánngan amun akunndan’n, maan be sɛ be wun.* 13 Aniaan mun, be flɛli amun kɛ amun ɲan amun ti. Kusu amun ti sɔ mɔ amun a ɲɛn i’n, nán amun fa kunndɛ ninnge nga klɔ sran konvi sɔ be’n. Sanngɛ klolɛ mɔ amun klo amun wiengu mun’n ti’n, amun uka amun wun. 14 Afin Mmla’n i kwlaa i nuan yia* ndɛ kunngba su. Yɛle kɛ: “Klo ɔ wiengu kɛ a fa klo ɔ bɔbɔ wun’n sa.” 15 Sanngɛ sɛ amun a yaciman amun wun kakalɛ nin amun wiengu ɲrɛnnɛn klelɛ’n, ɔ cɛman naan amun a saci amun wiengu. 16 N se amun kɛ yoo, an yo like nga Ɲanmiɛn wawɛ’n se amun kɛ amun yo’n titi. Sɛ amun yo sɔ’n, amun su yoman ninnge nga klɔ sran konvi sɔ be’n be kun mlɔnmlɔn. 17 Afin like nga klɔ sran konvi sɔ i’n, nɛ́n i kunngba’n yɛ Ɲanmiɛn wawɛ’n yo maan sran kun yo-ɔ. Kusu like nga Ɲanmiɛn wawɛ’n yo maan sran yo’n, nɛ́n i kunngba’n yɛ klɔ sran konvi sɔ i-ɔ. Be nɲɔn’n be sansan be wun. Kɛ ɔ ko yo sɔ’n, like bɔbɔ nga ɔ waan á yó’n, nɛ́n i yɛ a yo-ɔ. 18 Asa kusu’n, sɛ Ɲanmiɛn wawɛ’n sie amun’n, nn mmla’n sieman amun. 19 Klɔ sran nzuɛn’n fiaman. Yɛle bla nin bian kunndɛlɛ sukusuku nin i wunsu ɲannzuɛn sa mun,* nin sa kainkain’m be yolɛ, nin ɲin kekle ayeliɛ mun,* 20 ɔ nin amuin sɔlɛ, nin bae dilɛ,* nin sran kpɔlɛ, nin utre dilɛ, nin klunngbɔ tulɛ, nin ya falɛ tikatika, nin be nuan m’ɔ sɛman’n, nin be wun nun bubulɛ, nin like nga klɔ sran’m be kle’n i su falɛ, 21 ɔ nin aɲinblɔɛ, nin nzanbɔɛ, nin cɛn mɔ be di i sinnzin su’n, ɔ nin i wunsu sa tɛtɛ wie mun ekun. Ndɛ nga n kan kleli amun laa’n, ń kán klé amun ekun. Yɛle kɛ be nga be yo i sɔ ninnge mun’n, be su diman Ɲanmiɛn i Famiɛn diwlɛ’n i aja wie. 22 Nzuɛn* nga Ɲanmiɛn wawɛ’n yo maan klɔ sran yi i nglo’n yɛle Ɲanmiɛn nin sran klolɛ, aklunjuɛ dilɛ, alaje dilɛ, awlɛn tralɛ, klun ufue yolɛ, sran ye yolɛ, Ɲanmiɛn sulafilɛ, 23 wɛtɛɛ yolɛ, be wun su nianlɛ. Mmla fi tanninman ninnge sɔ’m be yolɛ. 24 Be nga be nin Klisi Zezi be o nun’n, b’a bobo ninnge nga klɔ sran konvi sɔ be’n waka’n su. 25 Sɛ Ɲanmiɛn wawɛ’n yɛ ɔ sie e’n, maan e fa atin ng’ɔ kle e’n su sɛsɛsɛ. 26 Nán maan e bu e wun sran kpa tra e wiengu, nán maan e fa e wun sunnzun e wiengu, yɛ nán maan e konvi tran e wiengu like su.\n^ Glɛki nun’n, be se kɛ “Laa’n, amun wanndi kpa.”\n^ Kɛ ɔ yo sɔ’n, be kwlá nantiman mmla bɔbɔ mɔ be waan be nanti su’n, i su kun.\n^ Annzɛ “i kpɔlɛ bolɛ.”\n^ Glɛki nun: faamakia. Ndɛ sɔ’n i bo’n yɛle ayre tɛtɛ’m be nɔnlɛ.\n^ Glɛki nun’n, be se kɛ “mma.”\nGalasifuɛ Mun 5


Zezi i si nin i nin be fɛ i wanndili be ɔli Ezipti | Wafa nga Zezi nantili’n\nZEZI I SI NIN I NIN BE FƐ I WANNDILI BE ƆLI EZIPTI\nZOZƐFU FƐLI I AWLOBOFUƐ MUN KO TRANNIN NAZARƐTI\nCɛn kun’n, Zozɛfu tinngeli Mari ndɛndɛ kpa. Afin Zoova i anzi’n kannin ndɛ kun laliɛ nun kleli i. Anzi’n seli i kɛ: “Jaso, fa bakan’n nin i nin’n naan wanndi kɔ Ezipti mɛn’n nun lɔ. Ka lɔ lele saan m’an se wɔ kɛ a jaso lɔ, afin Erɔdu su wa kunndɛ bakan’n naan ɔ́ kún i.”—Matie 2:13.\nZozɛfu nin Mari b’a sisiman be bo. Be fali be wa’n naan kɔnguɛ kunngba sɔ’n nun’n, b’a wanndi. I sɔ mɔ be yoli’n, ɔ yoli be ye dan. Afin Erɔdu tili i kɛ wunnzue yifuɛ’m b’a lɛkɛ i. Ɔ seli be kɛ sɛ be wun ba’n, be wa kan su kle i. Sanngɛ b’a yoman sɔ. Be fali atin uflɛ be ɔli. I sɔ’n ti’n, Erɔdu fali ya ble. Kɛ m’ɔ kunndɛ kɛ ɔ́ kún Zezi ti’n, ɔ seli kɛ be kun ba yasua kwlaa nga be o Bɛtleɛmun nin i asa kwlaa su’n, mɔ be le afuɛ nɲɔn annzɛ be nin-a ɲanman afuɛ nɲɔn bɔbɔ’n. Ndɛ nga wunnzue yifuɛ’m be kannin’n, i su yɛ ɔ niannin naan w’a kle ba nga i waan be kun be’n be afuɛ’n niɔn.\nNanwlɛ, ba yasua’m be kunlɛ sɔ’n ti ɲrɛnnɛn sa-o! E siman ba nga be kunnin be’n be nuan. Sanngɛ nga e si i’n yɛle kɛ ba sɔ’m be nin mun be boli awuyomo, be sunnin sunlɛ kpa. I lɛ’n nun’n, ndɛ kun mɔ Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ Zeremin kannin’n kpɛnnin su.—Zeremi 31:15.\nKɛ ɔ́ yó sɔ’n, nn Zozɛfu nin i awlobofuɛ’m b’a wanndi b’a ko tran Ezipti lɔ lalaa. I sin’n, cɛn kun kɔnguɛ’n, Zoova i anzi’n fiteli Zozɛfu ɲrun laliɛ nun ekun naan w’a se i kɛ: “Jaso, fa bakan’n nin i nin’n naan kɔ Izraɛli mɛn’n nun lɔ, afin be nga be kunndɛ kɛ bé kún bakan’n, b’a wu.” (Matie 2:20) Ɔ maan Zozɛfu wunnin i wlɛ kɛ siɛn’n, ɔ nin i awlobofuɛ’m be kwla sa be sin be klɔ lɔ. I lɛ nun’n, ndɛ kun ekun mɔ Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ kun kannin’n, ɔ kpɛnnin su wie. Yɛle kɛ bé wá flɛ́ Ɲanmiɛn i Wa’n kɛ ɔ jaso Ezipti lɔ bla.—Oze 11:1.\nAtrɛkpa’n, Zozɛfu kunndɛli kɛ ɔ nin i awlobofuɛ’m bé kó trán Bɛtleɛmun i wun lɛ, Zide mɛn’n nun lɔ. Ka naan b’a wanndi b’a ɔ Ezipti’n, mɛn sɔ’n nun lɔ yɛ be o-ɔ. Sanngɛ ɔ wa tili i kɛ Erɔdu i wa Aakelaisi m’ɔ ti klunwifuɛ’n yɛ ɔ sie Zide mɛn’n siɛn’n niɔn. Laliɛ kun ekun nun’n, Ɲanmiɛn seli Zozɛfu kɛ ɔ niɛn i wun su kpa. Ɔ maan Zozɛfu fɛli i awlobofuɛ mun naan b’a wɔ Izraɛli nvle’n i nglo lɔ lika’n nun. Be ko trannin Nazarɛti klɔ’n m’ɔ o Galile mɛn’n nun lɔ’n su. Lika sɔ’n nin Zerizalɛmun klɔ’n be afiɛn’n ti nun kpa. Lɔ yɛ Zezi ɲinnin-ɔn. I lɛ nun’n, ndɛ kun mɔ Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ kun kannin’n, ɔ kpɛnnin su wie. Ɔ seli kɛ: “Bé wá flɛ́ i Nazarɛtifuɛ.”—Matie 2:23.\n?Kɛ Famiɛn Erɔdu wunnin i kɛ wunnzue yifuɛ’m b’a lɛkɛ i’n, ngue yɛ ɔ yoli-ɔ? ?Wafa sɛ yɛ Ɲanmiɛn sasali Zezi-ɔ?\n?Kɛ Zozɛfu nin i awlobofuɛ’m be jasoli Ezipti lɔ’n, ngue ti yɛ b’a ɔman Bɛtleɛmun-ɔn?\n?Blɛ sɔ nun’n, Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ’m be ndɛ benin mun yɛ be kpɛnnin su-ɔ?


Sa nglô yile 6:3-8\n Ke Bua Gbanflen'n kpee liké nga bé fa tyityi fluwa'n i nnyon su'n nun'n, n tii liké bo bé ti ke nnen sa'n bé nun kun b'o fa nannin gbanflen'n ke o sé ke: Bla. Ye nnenkpanngo kun ékun b'o ti okwle'n fitélio. Bé maan swran ng'o ti su'n i atin ke o kpe ale, nan swran'm bé kun bé wun. Bé meen i kaka dan kun. Ke Bua Gbanflen'n kpee liké nga bé fa tyityi fluwa'n i nsan su'n nun'n, n tii liké bo bé ti ke nnen sa'n bé nun kun bo i nyrun'n fa swran'n ke o sé ke: Bla. Nh niaanh… nnenkpanngo blé kun ye. Tôé kun ô swran ng'o ti su'n i sa nun. Ye n tii swran kun nen liké nnan bo bé ti ke nnen sa'n bé afien le, o sé ke: Awié kilo kun denier (*f10*) kun, ye orge (*f28*) kilo nsan, denier kun. Sannge ngô'n nin du vin'n, nanh kan bé. Ke Bua Gbanflen'n kpee liké nga bé fa tyityi fluwa'n i nnan su'n nun'n, n tii liké bo bé ti ke nnen sa'n bé nun kun b'o fa anunman nyin'n i nen, o sé ke: Bla. Nh niaanh… nnenkpanngo nzuennzuen kun ye. Swran ng'o ti su'n, bé flee Wié, ye lika nga bé flee blolo'n o su i su. Bé bubu asie'n sufue'm bé nun fa nnan, bé man bé atin ke bé kun bé nun fa kun. Bé fa kaka, nin awé, nin wié b'o kun bé tututu'n, nin asie'n su nnen nga bé yô wle'n ye bé fa kun béo.\n2 Corinthefue 4:7\nÉ bo é le Nyanmien ninngé kpakpa so mun'n, é ti ke se sa, o man bé wun i wle ke é kwla yô'a liké fi, sannge Nyanmien Kpli'n ye o yô sa'n kwlaaa.\nAnh yô amun wun aénvue é Min Nyanmien'n i nyrun, ye o man amunh nyanh nyrun.\nSwran kun min kwla yô'a nnyon, san oh kpoh kun, oh klôh kun, oh feh i wun mantan kun, ye oh yôh kun finfin. An kwla yô'a Nyanmien i swran, nan amun kunngba'n amuan yô sika'n i klôfue.\nNanh amun kôkô sa fii su, sannge sa'n kwlaa nun, nin liké kwlaa ng'o mian amun'n, anh kan klé Nyanmien, anh sree, anh dyran su kpa, ye anh le i asé.\n N niaan mun, sa fanunfanun ng'o to amun su'n, anh bui amun tyéndyélé liké, afin an si ke, ke an lafi Nyanmien su, bo bé sa amun nian'n, ye man an katyi swran b'o tre i awleon. Anh tra amun awlen lélé gue i ti nin i bô nan amuan yô swran, ye liké fi su mia'an amun. Se ngwlele'n wa ti'a amun nun wié kpa'n, mon o kan klé Nyanmien bo i sa ti'a tankaan'n, b'o fa liké man swran'n kwlaa, o idyo'e i sin'n. O man swran so'n oh wunh sa wle. Sannge ke oh kanh kléé'n, mon o lafi i su. Nanh mon o sié i nyin nnyonnyon, afin swran ng'o lafi'e i su kpa'n, o ti ke dyénvié'n bo aunngban'n kpe su, b'o man o kédyé ko wa ko wa'n sa.\nSa nglô yile 9:15-19\n Ye bé nyanndyii ange nnan so'n bo bé siéé bé le ke bé minnde do, nin tyen, nin anglô, nin afue so'n nan bé kun swran bo bé bubuu bé nun nsan'n bé bué kun. Bé bô sôndya nga bé fu nnenkpanngo'n bé nuan kléé min. Bé dyu akpi-ngbingbi-ya-nnyon. N wuun nnenkpanngo nin bé nga bé fu bé su'n aôlia nun, bé le liké kôklôôklô bé fa kata bé wué'n su, wié blô ke sin sa, wié ti blé, wié ti kôkônun ke soufre (*f26*) sa. Nnenkpanngo'm bé ti'n ti ke dyra'm bé lie'n sa. Sin, nin wensren, nin soufre bé fin bé nuan nun fité. Liké srôésrôé nsan so'n bé kuun swran bo bé bubuu bé nun nsan'n bé bué kun, liké so'n yele sin, nin wensren, nin soufre bo bé fin bé nuan nun fité'n. Bé liké nga bé fa kwla swran'n wô bé nuan nin bé lua'n nun. Bé lua'n ti ke wuô sa, bé le ti, bé ti so'n ye bé fa klé swran'm bé yale nion.\n Sannge tyen so'n nin i do so'n swran fi simen, ange'm bo bé ô nyanmien su lo'n nin m bo n ti i Wa'n bobo é simen, san n Si kunngba tye ye o si io. Anh fa sié amun klun kpa, anh tran minnde, afin an si'a tyen nga sa so'm bé yô'n. Oh yôh ke swran kun b'o su ko lika sa, o tu i bô i awlô'n nun, o fe i ninngé'n kwlaa wle i swran'm bé sa nun, o man bé kwlaa bé dyunman, ye o sé anuan sunianfue'n ke o nian su kpa. I so'n i, anh nnosua ô, se kongue ô, se ako nyinman klikli su ô, se nglemun ô. Anh tran minndee, nanh man o wa tô amun nvlunuen nun ke an su lafi. Nde nga n kan klé amun ye'n, n kan klé swran'n kwlaa ke bé tran minnde.\n Ke swran wié'm béh kanh yebue nglaan nin ninngé bo swran'm bé fa maan Nyanmien bo bé fa yôô Nyanmien sua dan'n i klaan'n i nde'n, Jésus sé ke: Tyen wié liké nga an wun bé ye'n, yebue fi su ke'e i wiéngu yebue su b'o su kan guamaan. Bé use i ke: ?Ndya, ble ônin ye sa so'm béh yôoh? ?Ye liké ônin ye o klé ke sa so'm bé su wa yôo? Ye o sé bé ke: Anh sasa amun wun, nanh man bé laka amun, afin swran kpanngban bé wa fa n dunman'n béh séh ke bé ye bé ti Christ nion, ye béh séh ke, ble'n wa mantan. Nanh an fa su. Ke amunh tih ale nin kpenngben'm bé wun dyaôle nde'n, nanh sre kun amun, afin kannze o yô se… san sa so'm béh yôh, sannge men'n su ka'a le wiéman. Ye o sé bé ékun ke: «Nvlé kun wa dyaô nvlé kun wun, ye famien kun wa dyaô i wiéngu famien kun wun.» Asie'n wa kédyé dan kpa, ye lika wié'm bé nun tukpatye tete'n o wa son, awé wa kpen. Bé wa wun liké srôesrôé nin abônuan sa dandan nyanmien su lo. Sannge béh dunh mmua tra amun klé amun yale, béh fah amun ko Nyanmien sua'm bé nun, béh wlah amun bisua, béh fah amun ko famien nin kpenngben'm bé dyasu min ti, i sin nan sa so'm ba yô. Ke béh yôh amun so'n, o man amunh kwlah kan min nde'n klé bé. I so'n ti, anh fa sié amun klun kpa, nanh an dun mmua bu nde nga amunh kanh nan amuan nyan amun ti'n i akunndan. Afin m bobo ye nh fah nde nga amunh kanh'n wla amun nuaan, ye nh kléh amun ngwlele, o man amun kpofue'm bé su kwla kpalôman amun nuan, ye bé su si'a amun akplôwa. Amun si nin amun nin, nin amun niaan nin amun tranfue nin amun dyanvue mun bobo bé ye béh fah amun man swran muon, ye béh kunh amun nun wié. Min ti swran'n kwlaa béh kpoh amun. Sannge amun ti ndre kun sa su mlinman. Se an tra amun awlen'n, amunh nyanh amun ti. Ke amunh wunh ke sôndya'm ba sin a yia Jérusalem'n, an si ke i satyile a dyu. Man bé nga bé ô Judée men'n nun'n, bé wanndi o ôka'n su lo, ye bé nga bé ô Jérusalem klo'n su le'n, man bé dyaô le, nanh man bé nga bé ô blô'n bé sa bé sin klo le. Ke o yô nan nde kwlaa nga bé kleli'n wa kpen su'n, ble so'n nun Nyanmien wa tu swran'm bé fo dan kpa. Ble so'n nun wunnzefue nin bla ta'm bé yakô! Afin nyrennen'n oh yôh dan men nga nun, ye Nyanmien fah ya swran nga'm bé wun. Béh fah kaka kun bé, béh trah bé lômuen ko nvlé'n kwlaa nun, bé bo bé ti'a Juif'n, béh satyih Jérusalem, lélé san bé ble lie'n i nuan dyuh. Bé wa wun liké wié wia'n nin anglô'n, nin nzraama'm bé su, awlabôe'n yôh dan nvlé'm bé nun, dyénvié'n i bôle b'oh bôh b'oh teh'n ti, o man swran'm bé su si'a sa nga béh fah yô bé wuon. Sa srôésrôé ng'o wa dyu asie'n su'n ti, swran'm bé wawe'n toh blô, afin bé wa kédyé nyanmien su lo ninngé ngblingbli'm bé nun. Ye béh wunh «m bo n katyii Swran'n ke n wô nyanmien blé'n su n su ba,» mh bah yasua su, min nyrun nyannyan ke senze'n sa, o yô srô. Ke amunh wunh ke sa so'm bé su yô'n, anh dyaô dyran, anh man amun ti su, ke oh yôh so'n, wuun an su wa nyan amun ti. Ye o bu nyanndra kun klé bé o sé ke: Anh nian blofue aloma'n nin waka nga mun. Ke amunh wunh ke bé su fefe'n, amun bobo an si ke munngun'n su mantan. I kunngba nion, amun kusu ke amunh wunh ke sa so'm bé su yô'n, an si ke Nyanmien siéle ble'n wa mantan. Nanwle, swran nga bé ô le'n, bé su wiéman nan sa so'm ba yô. Nyanmien nin asie'n béh sinh, sannge min nde'n i ble'n su si'an lé. Anh sasa amun wun, nanh an yô alie safue nin nzan bôefue, nanh an kôkô ninngé'm bé ti, se an yô so'n, o tyeman nan tyen so'n wa fu amun nun. Afin tyen so'n o wa fu swran'n kwlaa bo bé ô men wunmuan'n nun'n bé nun ke aya sa. I so'n ti, anh tran minndee tyen kwlaa, anh sre Nyanmien man an kwla fité sa kwlaa b'o wa ba men'n nun'n i nun, nan amuan kwla dyran m bo n katyii Swran'n min nyrun. Ble so'n nun Jésus klé liké Nyanmien sua dan'n nun wia nun, ye kongue o ko Olive Ôka'n su lo. Ke alie kô tyen'n, nglemun swran'n kwlaa bé nin i yia Nyanmien sua dan'n nun bé wa tié i nde'n.\n Ke Jésus fin Nyanmien sua dan'n nun fitéli b'oh koh'n, i sonnzonfue'm bé wunngéé i wun le, bé fa Nyanmien sua dan'n i wafa nga bé fa kplannin'n klélii. Ye o sé bé ke: ?An wun ninngé kwlaa nga? Nanwle, i yebue fi su ke'e i wiéngu yebue su b'o su kan guamaan. O kô traan asé Olive Ôka'n su. Ye i sonnzonfue'm bé bee i wun le, bé use blele ke: ?Ble ônin ye sa so'm bé yôo, ye nzu ye o ti o bale'n nin men'n i awiélie'n i nzolie nion? Klé é. Jésus sé bé ke: Anh sasa amun wun kpa, nanh man bé laka amun. Afin wa ti ale i wun nde nin i ngannien, béh séh ke, bé ye bé ti Christ (*f1*) nion. Bé wa laka swran kpanngban. Amun wa ti ale i wun nde nin i ngannien, nanh man amun klun titi amun, afin san sa so'm béh yôh. Sannge o su yô'e i awiélie. Nvlé kun wa dyaô nvlé kun wun, ye famien kun wa dyaô i wiéngu famien kun wun. Lika wié'm bé nun awé wa kpen, asie'n o wa kédyé. I kwlaa so'n ti nyrennen'n i bué nuan kaan sa. Bé wa fa amun wla nyrennen nun, béh kunh amun, ye nvlé'n kwlaa béh kpoh amun n dunman nun. O man swran sunman bé ti nun oh satyih, béh fah bé wiéngu wle swran'm bé sa nun, béh kpoh bé wiéngu. Swran kpanngban bo bé ton bé wun suen ke bé ti Nyanmien nuan idyofue'n, bé wa dyaô laka swran kpanngban. Sa tete'n b'o wa son'n ti swran kpanngban bé swran klôle'n oh wiéh. Sannge swran ng'o tre i awlen lélé dyu i awiélie'n, oh fitéh nun. Bé wa kan Nyanmien siéle'n i dyasin fe nga men wunmuan'n nun nan swran'n kwlaa bé ti Nyanmien nde'n. I sin ye men i awiélie'n oh dyuoh. I so'n ti, ble nga an wun «tété liké» bo Nyanmien nuan idyofue Daniel keen i nde'n, ke o ô Nyanmien lika'n nun'n, man bé nga bé ô Judée'n bé wanndi o ôka'n su lo. —Man swran ng'o kanngan nde so'n o bu i akunndan! — *** Ye swran ng'o ô sua ti gbagblagba'n su'n, ke o dyra'n, nanh mon o kô fa liké sua lo. Ye swran ng'o ô fié su'n, nanh mon o se i sin ke o wa fe i trale dan'n. Ble so'n nun wunnzefue nin bla ta'm bé yakô! Anh sre Nyanmien ke, nanh man amun wanndile'n yô ayre nun, annze sabbat b'o ti amun tyen te'n. Afin ble so'n nun nyrennen'n oh yôh dan, bo ke o fin men'n i bôbôle'n nun lélé nde i wunsu nian yô'a le, ye i wunsu su yô'a kun lé. Se Nyanmien a kpe'a tyen so'n su'n, swran fi su fité'a nun, sannge bé b'o faa bé'n bé ti, oh kpeh tyen so'n su. I ble so'n nun, se swran wié sé amun ke Christ (*f1*) ô wa'n, annze o ô lé sa'n, nanh an fa su. Afin bé bo bé ton bé wun suen ke bé ti Christ'n, o nin bé bo bé ton bé wun suen ke bé ti Nyanmien nuan idyofue'n, bé wa dyaô, béh yih atre, béh yôh abônuan sa mun lélé ke bé fa laka bé bo Nyanmien faa bé'n bobo, se bé kwla nyan bé ô. Man dun mmua bô su a klé amun. I so'n ti, se bé sé amun ke, o ô blô lo'n, nanh an wo se bé sé amun ke, anh nian o ô sua lo'n, nanh an fa su. Afin ke nyanmien'n kpasin wia afilie lo o kpadya lélé dyu wia atolie lo'n, ke m bo n katyii Swran'm m bale'n oh yôh soo. Lika nga liké fuen ô le'n, le ye apetekuasi'm bé yiaa. Ke tyen so'n nun nyrennen lie'n kô sin tye'n, wia'n katyih tuun, anglô'n su ta'a kun, nzraama'm béh finh nyanmien su lo gua, ye bé wa kédyé nyanmien su lo ninngé ngblingbli'm bé nun. Ye nzolie ng'o klé ke m bo n katyii Swran'n n su ba'n oh fitéh nyanmien su lo, nvlénvlé'n kwlaa béh bôh auyé, béh wunh m bo n katyii Swran'n ke n wô nyanmien blé'n su n su ba. Mh bah yasua su, min nyrun nyannyan o yô srô. Ke awe'n kô te'n, nh sunmanh min ange mun, bé wa yia bé bo Nyanmien faa bé bo bé ô men wunmuan'n nun'n, ke o fin nyanmien'n i bué kun su lélé fa dyu i bué kun ékun. Anh fa sunnzun blofue aloma'n bé nian. Ke oh nyrenh, bo i nnya'n treh'n, an si ke munngun'n wa mantan. I kunngba nion, amun kusu ke an wun ninngé so'm bé kwlaa'n, man amun si ke m bo n katyii Swran'n min nin wa a mantan, n dyin anuan'n sin. Nanwle, swran nga bé ô le'n, bé su wiéman nan sa so'm ba yô. Nyanmien'n nin asie'n béh sinh, sannge min nde'n i ble'n su si'an lé.


Famiɛn Nɛbikadnɛzali nin gbanflɛn nnan mɔ be ɲin yili Ɲanmiɛn’n | Ba kanngan’m be Biblu’n nun like klelɛ fluwa\nLIKE SUANLƐ 59\nGbanflɛn kanngan nnan be ɲin yili Zoova\nKɛ Nɛbikadnɛzali fali Zidafuɛ mun ɔli Babilɔnin’n, ɔ fa be mɛnnin i awlo lɔ sran dan kun mɔ be flɛ i Aspɛnazi’n naan ɔ nian be su. Nɛbikadnɛzali seli Aspɛnazi kɛ ɔ kpa gbanflɛn kanngan nga tukpacɛ nunman be wun’n nin be nga be si ngwlɛlɛ kpa’n, naan be kle be like afuɛ nsan. I liɛ’n, bé káci sran dan Babilɔnin famiɛn’n i awlo lɔ. Gbanflɛn kanngan sɔ mun bé wá súan Babilɔninfuɛ mun be aniɛn mɔ yɛle Akadi’n i kanlɛ, nin i kannganlɛ ɔ nin i klɛlɛ. Asa ekun’n, ɔ fata kɛ be di aliɛ nga famiɛn’n nin i awlofuɛ mun be di’n wie. Gbanflɛn sɔ mun be nun wie yɛle Daniɛli, Anania, Mikaɛli, yɛ Azaria. Aspɛnazi tɔnnin be dunman uflɛ. Daniɛli liɛ’n yɛle Bɛltsazar, Anania liɛ’n yɛle Sadraki, Mikaɛl liɛ’n yɛle Mesaki, yɛ Azaria liɛ’n yɛle Abɛdnego. ?Like nga Babilɔninfuɛ mun be kleli be’n ti’n, be yacili Zoova sulɛ?\nGbanflɛn nnan sɔ mun be fuali kpa kɛ bé sú Zoova titi. I sɔ’n ti’n, b’a kunndɛman kɛ bé dí famiɛn’n i aliɛ’n wie. Afin be si kɛ like nga famiɛn’n di’n, be nun wie mun be o lɛ’n, Zoova i Mmla’n se kɛ nán Izraɛlifuɛ mun be di. Be seli Aspɛnazi kɛ: ‘Yaci, nán man e famiɛn’n i aliɛ’n wie.’ Sanngɛ Aspɛnazi seli be kɛ: ‘Sɛ amun a diman famiɛn’n i aliɛ’n wie naan ɔ wun kɛ amun a yo koklo’n, ɔ́ kún min!’\nAkunndan kun bali Daniɛli i ti nun. Ɔ seli be sunianfuɛ’n kɛ: ‘Yaci, man e aliɛ nga nnɛn nunman nun’n, ɔ nin nzue ngunmin cɛn ba blu. I sin’n nian e, yɛ nian e wiengu nga be di famiɛn’n i aliɛ’n.’ Be sunianfuɛ’n kplinnin su.\nKɛ cɛn ba blu sinnin’n, Daniɛli nin i janvuɛ nsan mun be ɲrun’n yoli mlanmlan trali gbanflɛn kun nga mun. Zoova i klun jɔli be wun, afin be ɲin yili i. I kpa bɔbɔ’n, ɔ mannin Daniɛli i ngwlɛlɛ naan w’a kwla tu laliɛ mun be bo.\nKɛ be wieli gbanflɛn mun be like kle’n, Aspɛnazi fa be ɔli Nɛbikadnɛzali i wun lɔ. Kɛ famiɛn’n nin be ijɔli’n, ɔ wunnin kɛ Daniɛli nin Anania nin Mikaɛli, yɛ Azaria be si ngwlɛlɛ tra gbanflɛn onga mun. I sɔ’n ti’n, ɔ fali be kɛ be ko di junman i awlo lɔ. Ɔ maan ndɛ cinnjin wie mun be su’n, ɔ́ úsa be ngwlɛlɛ afɛ. Zoova yoli maan be sili ngwlɛlɛ trali famiɛn’n i sa sifuɛ mun, ɔ nin i atrɛ yifuɛ mun be kwlaa.\nKannzɛ bɔbɔ Daniɛli nin Anania nin Mikaɛli, ɔ nin Azaria be o nvle uflɛ nun’n, be wla w’a fiman su le kɛ be ti Zoova i sufuɛ. ?Ɔ kusu’n, sɛ ɔ si nin ɔ nin be nunman ɔ wun lɛ’n, á yó kɛ gbanflɛn nnan sɔ mun sa?\n“Nán man sran wie atin naan ɔ yo ɔ finfin gbanflɛn mɔ a ti’n ti. Sanngɛ ɔ ijɔlɛ’n nun-o, ɔ ayeliɛ’n nun-o, ɔ Ɲanmiɛn nin sran klolɛ’n nun-o, ɔ Ɲanmiɛn sulafilɛ’n nun-o, ɔ nin sa tɛ mɔ a yoman’n nun-o, kle be nga be tu be klun be su Ɲanmiɛn’n be ajalɛ kpa.”—1 Timote 4:12.\nKosan: ?Ngue ti yɛ Daniɛli nin i janvuɛ nsan mun be ɲin yili Zoova-ɔ? ?Wafa sɛ yɛ Zoova ukali be-ɔ?\nSadraki, Mesaki, nin Abɛdnego b’a kotoman Babilɔnin famiɛn’n i sika ɔkwlɛ sran’n i bo.\nDaniɛli o asɔmɔli mun be kunman’n nun\nSrɛ Zoova cɛn kwlaa kɛ Daniɛli sa