Mus z palonych migdałów - Cupcake Factory\nZawsze kiedy brak mi weny na przepisy, sięgam do książki „365 obiadów” Lucyny Ćwierczakiewiczowej. To dla mnie kopalnia cudownych przepisów. Tak też było tym razem. Przepis na ten mus z palonych migdałów zaczerpnęłam z książki. Lekko go zmodyfikowałam, zamieniłam żelatynę na agar i dodałam bitą śmietanę na wierzch. Mus jest obłędny! Choć jest też bardzo słodki, więc jeśli nie przepadacie za mocno słodkimi deserami, to się rozczarujecie. Sesję robiłam w pośpiechu i dopiero wieczorem, kiedy zabrałam się za jedzenie zobaczyłam, że nie mam żadnego zdjęcia, które pokazałoby Wam jak puszysty jest ten deserek… No cóż, musicie mi uwierzyć na słowo 😉\n150 g migdałów (najlepiej blanszowanych bez skórki)\n1 łyżeczka agaru lub 10 g żelatyny\n125 ml wody + ok. 170 do podlewania\nJeśli mamy migdały w skórce, sparzamy je gorącą wodą, zostawiamy na chwilę. Następnie odcedzamy i ściągamy skórki.\nMigdały siekamy na dość małe kawałki i mieszamy z cukrem na dużej patelni. Podgrzewamy, ciągle mieszając, aż nabiorą ciemnobrązowego koloru (ciemniejszego niż skórka z migdałów). Uważamy, żeby nie przypalić!\nAgar (lub żelatynę) rozpuszczamy w 125 ml wody i dodajemy na patelnię, ciągle mieszając, żeby nic nie przywarło do dna. Gotujemy ok 10 minut, mieszając co chwilę, aż płyn nabierze koloru mocnej kawy.\nCałość przecedzamy przez drobne sitko, mocno odciskając płyn i migdały wrzucamy z powrotem na patelnię.\nWlewamy ok. 70 ml wody, ponownie gotujemy, przecedzamy i czynność powtarzamy jeszcze dwa razy, za każdym razem wlewając ok. 50 ml wody.\nOdcedzony płyn dobrze mieszamy i zostawiamy do wystudzenia w temperaturze pokojowej. Pozostałe migdały możemy osuszyć na czystej patelni, na bardzo małym ogniu i użyć do dekoracji.\nOdmierzamy 500 ml śmietanki i ubijamy na sztywno. Następnie, ubijając na niskich obrotach, wlewamy powoli odcedzony płyn (dla bezpieczeństwa można wmieszać go ręcznie za pomocą trzepaczki).\nMasę przelewamy do pucharków lub szklanek i zostawiamy na noc w lodówce.\nPozostałą śmietanę ubijamy (bez dodatku cukru). Dekorujemy nią desery i posypujemy palonymi migdałami.\n11 January 2019 at 21:11\nMusi smakować obłędnie 🙂 Już mi ślinka leci 🙂\n14 January 2019 at 11:16\nTo jest wielka siła tych starych przepisów. Wspaniałe. I, co więcej, powrót do nich to mega dawka inspiracji.\nJa chyba do Disslowej zajrzę 🙂\nJeszcze nie mam żadnej jej książki, ale poluję! 🙂\n14 January 2019 at 11:45\nBardzo smakowicie wygląda ten deser i chętnie bym go spróbowała zrobić\nMusisz koniecznie zrobić!\nOj wygląda obłędnie i do tego migdały 😉 Od czasu do czasu można zaszaleć 😉\n14 January 2019 at 20:34\nWitam,skoro nie lubisz słodyczy i sama pewnie nie probujesz to słabo….i dlatego przepis dla mnie jest ” małosmaczny” 🙁\nGdybyś przeczytała wpis, to byś wiedziała, że go zjadłam 😉\nmm wspaniały deser 🙂


Karnawał kojarzony jest z czasem zabaw i rozpusty, dlatego też warto w czasie jego trwania pozwolić sobie na chwilę przyjemności. Nie jest to trudne, zwłaszcza gdy wokół nas roztaczają się znakomite i kuszące zapachy, które nawet najbardziej silnego zwolennika zdrowego odżywiania potrafią zwalić z nóg. W tym niezwykłym czasie chyba najbardziej nęci nas aromat świeżo smażonych pączków z marmoladą albo chrupiących faworków. I tak jak uwielbiają je miłośnicy słodyczy, tak urodzeni mięsożercy nie wyobrażają sobie życia bez jedzenia żeberek. Trwający karnawał to idealny czas na sięgnięcie po wspomniane mięso i wyczarowanie z niego niezwykłej potrawy. Jeżeli jesteś ciekawa, w jaki sposób możesz zaspokoić apetyt swojego mężczyzny, poświęć chwilę na zapoznanie się z pomysłami na żeberka, a zwłaszcza z przepisem na żeberka w kapuście. To idealna potrawa, która pozwoli nam bez szwanku przetrwać zimę.\nŻeberka na obiad\nJedzenie żeberek w ostatnim czasie zaczęło trochę odchodzić do lamusa. Popularność jedzenia typu fast food i wszechobecny drób przyrządzany w rozmaity sposób wypchnęły trochę naszą wieprzowinę na drugi plan. Pora zatem się otrząsnąć i włożyć trochę trudu w przygotowanie obiadu. Obok kotleta schabowego z piersi kurczaka, grillowanych filetów albo pieczonego indyka warto przyrządzić pyszne żeberka. Nie ma co się okłamywać, że ich jedzenie sprawi, że bez wysiłku zgubimy dobre kilka kilogramów, bo jest to potrawa dość tłusta. Nie oznacza to jednak, że należy zupełnie wykluczyć je z diety. Żeberka na obiad przełamią monotonię panującą w naszej kuchni i wniosą do niej odrobinę świeżości.\nIstnieje wiele przepisów na żeberka zalecających ich duszenie, pieczenie albo grillowanie. Bardzo dobrze pasują do nich różnego rodzaju sosy, jak na przykład sos musztardowy albo sos beszamelowy. Równie smaczne są w wydaniu na słodko z dodatkiem miodu oraz na ostro albo słono. Zanim jednakże skusisz się na kulinarne eksperymenty, zobacz, jak przyrządzić żeberka w kapuście kiszonej.\nPodobne 2 pomysły na orzeźwiający koktajl herbaciany\nDo wykonania przepisu na żeberka w kapuście kiszonej będziesz potrzebowała:\n80 dag kapusty kiszonej,\nŻeberka należy umyć i pokroić na średniej wielkości porcje. Następnie powinny zostać one natarte solą, pieprzem, majerankiem, kminkiem oraz czosnkiem. W trakcie macerowania się mięsa należy przepłukać kapustę i pokroić ją na niewielkie kawałeczki.\nMięso powinno zostać podsmażone na oleju po obtoczeniu go w mące. Kiedy już je obsmażymy z każdej strony, należy zdjąć je z patelni. Kolejnym krokiem jest zeszklenie obranej i pokrojonej cebuli.\nNastępnie układamy warstwowo w naczyniu kapustę, żeberka i cebulę. Zanim wstawimy je do piekarnika, dodajemy do nich kilka listków laurowych i ziela angielskiego. Całość polewamy wywarem, który został nam na patelni po smażeniu mięsa z dodatkiem wody. Mięso powinno piec się w temperaturze 180°C przez około 60-70 minut.


Nazwa Aqua Panna pochodzi od słynnej Villa Panna w Toskanii, gdzie zaczęto po raz pierwszy wydobywać wodę mineralną w 1927 roku.\nŹródła zlokalizowane są na wysokości 3700 stóp (około 1200 m) w łagodnych wzniesieniach Alp w Toskanii. Aqua Panna Natural Spring Water pochodzi\nz nieskazitelnych, położonych w obrębie rezerwatu źródeł alpejskich.\nPołożenie źródeł niedaleko lasów bukowych, kasztanowych i bujnych łąk daje jej wyjątkowy smak. Marka obecnie należy do San Pellegrino, której właścicielem jest Nestlé\nAcqua Panna 0.250l\nNazwa Acqua Panna pochodzi od słynnej Villa Panna w Toskanii, gdzie zaczęto po raz pierwszy wydobywać wodę mineralną w 1927 roku.\nPołożenie źródeł niedaleko lasów bukowych, kasztanowych i bujnych łąk daje jej wyjątkowy smak. Marka obecnie należy do San Pellegrino, której właścicielem jest Nestlé.\nAqua Perrier 0,33 L.\nWoda mineralna produkowana we Francji 17 kilometrów od Nimes, w małej miejscowości Vergèze. Znajdują się tam źródła naturalnej wody mineralnej, która oficjalnie eksploatowana jest na mocy dekretu Napoleona III, od 1863 roku.\nOd 1992 roku Perrier jest własnością koncernu Nestle.\nWoda jest popularna nie tylko w Europie, ale też w USA i Azji.\nSkład chemiczny: Ca 2 155 mg/l; Na 6,8 mg/l; HCO 11,8 mg/l; SO 2 44,5 mg/l; Cl + 46,1 mg/l; CO2 25 mg/l; K 0,6 mg/l\nLekko mineralizowana woda źródlana o pysznym delikatnym smaku.\nDoskonale orzeźwiający napój bezalkoholowy wprost ze słonecznej Italii. W składzie zawiera wodę mineralną, syrop owocow - glukozowy, cukier, emulgatory smakowe, antyoksydanty w postaci kwasu askorbinowego i ekstrakt z chinotto. Polecamy napój w butelkach z klasycznej edycji San Pellegrino. Chino produkowany jest na bazie naturalnego soku z sycylijskiej, gorzkawej pomarańczy. Doskonale gasi pragnienie, gdy podawany jest bardzo mocno schłodzony.\nNapój bardzo popularny we Włoszech niezbędny do przygotowywania aperitiff. Tajemnicą sukcesu tego napoju jest jego unikalny smak ziół i owoców cytrusowych.\nSkład: woda, cukier, aromat ziołowy, chinina, bezwodnik węglowy, kwas cytrynowy, chlorek sodowy, środki koloryzujące, emulgatory - E150b, E110.\nDostępne opakowanie: zgrzewka 10 x 100 ml\nGassosa San Pellegrino to orzeźwiający napój bezalkoholowy. San Pellegrion szczyci się tym, iż w takich napojach jak Gassosa nie ma konserwantów i środków koloryzujących. Produkt San Pellegrino zaprojektowany we Włoszech dla gorącego włoskiego klimatu, a więc zaspokoi każde pragnienie. Najlepiej podawać mocno schłodzony.\nWoda Mattoni jest wodą wyselekcjonowaną przez IBA => Międzynarodowe\nW ofercie dostępne są butelki o zawartości 0,75l i 0,33l\nSan Pellegrino 0,25 Litra\nWoda mineralna San Pellegrino, najlepsza włoska marka. Małe, poręczne opakowanie 250 ml. Efektowana butelka, gazowana woda, która doskonale gasi pragnienie i zaostrza apetyt podawa przed posiłkiem.\nWoda mineralna San Pellegrino, najlepsza włoska marka. Butelka 0,75 litra. Gazowana woda, która doskonale gasipragnienie i zaostrza apetyt podawa przed posiłkiem.\nCa 2 181 mg/l CL + 57,5 mg/l\nNa + 36,1 mg/l HCO 3 239,0 mg/l\nHCO 11,8 mg/l F 0,5 mg/l\nSO 4 459,0 mg/l Mg 2+ 53,5mg/l\nNaturalny, lekko gazowany orzeźwiający bezalkoholowy napój. Szczególnie polecany jako aperitiff, gdyż doskonale zaostrza apetyt.\nDostępne opakowanie: zgrzewka 6 x 100 ml


Przyznano nagrody artystyczne „Galion Gdyński” za rok 2021! – Gdynia Kulturalna\nPrzyznano nagrody artystyczne „Galion Gdyński” za rok 2021!\n9 maja, w Muzeum Miasta Gdyni prezydent Wojciech Szczurek wręczył nagrody artystyczne „Galion Gdyński”, przyznawane najciekawszym projektom i twórcom kultury od 1995 roku.\nGalion Gdyński otrzymał Adrian Apanel. Związany z Gdynią. Reżyserował tu m. in. kampanię „Zwyczajna Rodzina” dla MOPS, spot „Muzeum bez wyjątku” dla Muzeum Emigracji w Gdyni, był zwycięzcą konkursu na realizację spotu promującego gospodarkę morską w Polsce.\nW kategorii Kreacja Artystyczna\nGalion Gdyński powędrował do zespołu Kiev Office, za płytę „Gjinjenjé”, inspirowaną kulturą Kaszubów Nadłebskich z Kluk, Smołdzina i Rowów; ich mitami i tradycjami. Skład zespołu: Michał Miegoń, Maciej Bandur, Krzysztof Wroński, Marcin Lewandowski.\nW kategorii Animacja Kultury\nGalion Gdyński powędrował do zespołu Gdyńskie Centrum Filmowe: Kingi Plicht oraz Agaty Kozierańskiej – animatorek zaangażowanych w stworzenie i prowadzenie wielu programów mających na celu upowszechnianie kultury filmowej w GCFie.\nW kategorii Mecenat Kultury\nnagrodę otrzymał Port Gdynia. Otwarta w lutym 2022 r. ekspozycja „Morze / Miasto / Port” powstała dzięki wsparciu finansowemu i organizacyjnemu Portu Gdynia. Zarząd i pracownicy firmy wyjątkowo aktywnie włączyli się w prace nad wystawą i jej promocję.\nGalion Gdyński powędrował do Aleksandry Bibrowicz-Sikorskiej – za wybitne zasługi dla propagowania miniatury tkackiej oraz nowatorską twórczość związaną z tkaninami, która przełamuje granice stylistyczne i inspiruje innych artystów. Nagrodę odebrał syn Maciej Sikorski.\nAleksandra Bibrowicz-Sikorska – za wybitne zasługi dla propagowania miniatury tkackiej oraz nowatorską twórczość związaną z tkaninami, która przełamuje granice stylistyczne i inspiruje innych artystów.\nUrodzona 14 września 1932 r. artystka ukończyła Liceum Plastyczne w Gdyni. W latach 1953-1959 kontynuowała edukację artystyczną na Wydziale Malarstwa w Państwowej Wyższej Szkole Sztuk Plastycznych w Gdańsku, gdzie uczęszczała na zajęcia z tkaniny u prof. Józefy Wnukowej. Dyplom z Tkaniny Artystycznej obroniła u prof. Piotra Potworowskiego. Artystka uprawiała zarówno malarstwo jak i tworzyła gobeliny, jednak to tkaninie poświęciła gros swojej artystycznej kariery. Pod koniec lat dziewięćdziesiątych XX wieku skoncentrowała się na malarstwie na jedwabiu. Wielokrotnie powracała do wątków morskich w swoich pracach. Nadmorskie krajobrazy stały się głównym źródłem jej artystycznych inspiracji. Prace Aleksandry Bibrowicz-Sikorskiej znajdują się w zbiorach Muzeum Narodowego w Gdańsku, Muzeum Pomorza Środkowego w Słupsku oraz w wielu kolekcjach prywatnych, zarówno europejskich jak i pozaeuropejskich. Z jej inicjatywy powstało Nadbałtyckie Triennale Miniatury Tkackiej w Gdyni (obecnie Baltic Mini Textile Gdynia) – cyklicznie odbywające się wydarzenie artystyczne, na którym twórcy z całego świata mają okazję zaprezentować swoje miniaturowe prace wykorzystujące splot.\nNagroda Artystyczna Prezydenta Gdyni GALION GDYŃSKI – historia\nProjekt statuetki Nagrody Artystycznej Prezydenta Gdyni pod nazwą „Galion Gdyński” wykonał Marek Habrat. W latach poprzednich wręczano statuetkę wykonaną przez młodą gdyńską rzeźbiarkę Dąbrówkę Tyślewicz.


2019-04-05 Marta Leave a comment\nKlątwa, to negatywna energia magiczna przekazana do adresata w okresie stosownego obyczaju magicznego. Polega on na tym, iż ktoś komuś niechętnie życzy i ta źle życząca osoba bądź wynajęty przez nią ekspert wypowiada w stosownym rytuale magicznym jej typ, długość trwania, kogo on dotyczy i jakiej dziedziny życia. Niezależna próba odczynianie klątw i uroków, zatem oswobodzenia się od tego gatunku energii wypływających z klątw, przeprowadzona przez niewtajemniczoną osobę, jest niewskazana, gdyż tego rodzaju postępowanie może dać zaostrzenie się działania klątwy i uszczerbek na zdrowiu.\nCzy urok magia miłosna jest stosownym zwyczajem na otrzymanie czyjejś miłości?\nPo magię miłosną dotykają powszechnie osoby, które odnalazły się na znanym życiowym zakręcie i stoją w obliczu zerwania z towarzyszem bądź wyczuwają, że współmałżonek oddala się od nich i zamierzają zatrzymać go za wszelką cenę. I tak odpowiednio można zrozumiale zdefiniować magię miłosną – jako rodzaj na zdobycie czyjejś miłości, na powrót partnera, na złapanie go przy sobie za każdą cenę. Czy urok magia miłosna jest stosownym kluczem na osiągnięcie czyjejś miłości? To otrzymanie czyjejś miłości na siłę, to uwięzienie kogoś przy sobie na siłę, to stworzenie czegoś nienaturalnego, co odległe jest od miłości a naprowadza bardziej uzależnienie drugiego człowieka. Na siłę, wbrew jego woli. A jeżeli go nie zdobędziemy, wypada pozwolić, ażeby ta osoba odeszła. Na nas ponadto gdzieś oczekuje i naturalna miłość, która się nie zakończy, i przenikliwe szczęście, które będzie nadziemskie w swój oczywisty sposób i do którego nie będziemy potrzebowali żadnego rytuału ewentualnie zaklęcia.\nW naszym życiu występują rozmaite ujemne wydarzenia: dziwne przypadki okoliczności, sprawy, w których ciągle ponosimy straty, zarówno materialne jak i niematerialne, wrażenie, że przez lata tkwisz w sytuacji bez wyjścia, odnajdujesz się w zamkniętym kręgu przejść, wszystkie usiłowania spełzają na niczym, wypatrujesz miłości i nieprzerwanie osiągasz zawodu. Jest, że całe lata egzystujemy w takim stanie, wierząc, iż tak ma być. Najprawdopodobniej jesteśmy pod bodźcem czarnej magii. Magia, to przewodzenie energią w różnorodnych celach. Jedynie zamiary mogą być różne i sposób zastosowania energii. Traktuje się wówczas, iż jeśli ktoś ma podstępne cele i manipuluje energią bez wiedzy i zgody osób trzecich, jest to czarna magia. Czarna magia miłosna to nie wyłącznie zdolność krzywdzenia innym ludziom, jednak częstokroć praca psychoterapeutyczna, samoanaliza siebie i osobistych postaw. Obserwacja, która regularnie zezwala na zbadanie, dlaczego nienawidzę tej osoby, dlaczego potrzebuję jej zaszkodzić, czy mam takie obowiązek, co z tego wystąpi dla mnie oraz dla pozostałych? Faktyczne uprawianie magii, to sztuka rozwoju na każdej względnej platformie etycznej oraz moralnej także, która na tyle rozbudowuje świadomość siebie, świata, zdarzeń, iż niepotrzebne są pewne czynienia fizyczne, wystarczy skupiona myśl.\nPrzeszłość ludzkości niesłychanie często porusza w swoich kartach fakty bardzo wszechstronnie pojętej magii. W czasach…\ntagged with czarna magia, magia miłosna


Witam. Wszystkie firmy handlowe działają w ten sposób, że dostają od producenta jakiś rabat handlowy, którym dzielą się z klientem dając mu upust na zakupiony towar. Bardziej obrotna firma ma ten r...\nWitam. Tak naprawdę opinia "szwedzka blacha" jest takim samym utartym sloganem jak buty sportowe, które potocznie nazywami Adidasami. Proszę raczej spojrzeć na jakość maszyn i tłoczni. Mariusz ...\nWitam Dach w przypadku gontu bitumicznego powinien wyglądać następująco. Gont, cienka papa podkładowa, deski (ew. płyta OSB), szczelina wentylacyjna, wełna (lub inna termoizolacja), paroizolacja...\nWitam. Wszyscy producenci powołują się na Polska Normę wg której dachówki są produkowane. W tej normie nie ma ani słowa o tym czy dachówka może mieć fałdy czy nie. Norma mówi jedynie o odporności d...


Rzeszów: Alternatywa dla biopsji gruboigłowej prostaty | Rzeszów24.pl | Praca Rzeszów ogłoszenia, noclegi, nieruchomości, firmy, mieszkania - hotele, noclegi, ogłoszenia, firmy rzeszów\nRzeszów: Alternatywa dla biopsji gruboigłowej prostaty\nPacjenci, którzy przy podejrzeniu raka prostaty mają zleconą biopsję gruboigłową, przeżywają ogromny stres nie tylko , gdy obawiają się wyników badania. Wiedzą, że już sama biopsja jest inwazyjnym badaniem obciążonym ryzykiem powikłań, a ponadto nieprzyjemnym. W rzeszowskiej Medicarpathii można już jednak zdiagnozować prostatę na podstawie testu moczu! To tzw. płynna biopsja.\nBadanie polega na pomiarze w moczu dwóch markerów genetycznych. Jest nie tylko dokładne – specjaliści szacują, że jest w stanie wykluczyć najbardziej agresywne postaci raka prostaty z dokładnością 99, 6 proc. – ale przy tym także nieinwazyjne, więc bezbolesne. To wielka rewolucja, szczególnie dla pacjentów kierowanych już typowo na biopsję gruboigłową prostaty (diagnostyka tradycyjna przewiduje także inne formy badania pod kątem raka prostaty). – Poważny kłopot z biopsją polega jednak na tym, że wiąże się ona z ryzykiem powikłań. Notowano przypadki pojawienia się krwi w moczu, stolcu, nasieniu, zatrzymania moczu, zaburzeń erekcji, zakażenia.Te problemy mogą się utrzymywać wiele tygodni. Bywa, że dochodzi nawet do sepsy, choć to już skrajne przypadki – mówi lek. Paweł Porzycki, urolog, który był wielkim zwolennikiem wprowadzenia płynnej biopsji do Centrum Leczenia Chorób Cywilizacyjnych Medicarpathia. Dzięki tej idei, centrum stało się jedynym ośrodkiem, który podjął się diagnozowania tą nowoczesną metodą na Podkarpaciu. Pierwsi pacjenci badanie mają już sobą. W Polsce na razie płynna biopsja nie jest refundowana przez NFZ. – Od profilaktyki raka prostaty zastosowanej w takiej czy innej formie, nie wolno uciekać, bo statystyki nie pozostawiają złudzeń. Dziennie odbiera on życie aż 10 mężczyznom w Polsce! Nowe badanie daje pacjentom możliwość wczesnego, szybkiego, bezbolesnego wykrycia raka prostaty, kiedy jego pełne wyleczenie jest wysoce prawdopodobne – podkreśla lek. Adam Młodziankowski, prezes Medicarpathii.\n« WYBORY: Pierwsza tura 21 października, druga 4 listopada (KALENDARZ WYBORCZY)\nBudimex zbuduje drogę ekspresową Via Carpatia S19 »


Seria 11000/15000 - Technologie Galwaniczne\nFiltry serii 11000/15000\nFiltr MEFIAG należący do serii 11000/15000 służy do filtracji kwasów, alkaliów oraz innych agresywnych, nieutleniających roztworów, a w szczególności do kąpieli galwanotechnicznych i innych kąpieli, których temperatura pracy wzrasta do 80 ºC. Specjalne wersje mogą pracować w temperaturze do 100 ºC. Filtr składa się z dwóch niezależnych przekładkowych układów filtracyjnych z pompą odśrodkową każdy oraz jednego wspólnego zbiornika dodatkowego. Wszystko osadzone jest na ruchomej podstawie.\nObydwie obudowy filtra są wykonane z 3 mm stali gumowanej wewnątrz (3mm). Na zewnątrz pokryte są jedną warstwą podkładu i dwiema warstwami farby poliuretanowej. Na każdej obudowie filtra zamontowany jest przeponowy manometr ( 0-4 bar). Każdy z filtrów zamykany jest pokrywą z uszczelką izolującą z PDF przy pomocy 12 śrub M12x100 ze stali nierdzewnej 316 z pokrętłami i posiada mechanizm podnoszący dla pokryw, co ułatwia dostęp do pakietów filtracyjnych. W pokrywie znajduje się zawór odpowietrzający, który może służyć do recyrkulacji kąpieli podczas korzystania ze zbiornika dodatkowego. Oba pakiety filtracyjne składają się z 34 lub 50 samocentrujących przekładek o wielkości 470×60 mm, o całkowitej powierzchni filtrowania 11,6 i 17 m². W filtrach można zgromadzić odpowiednio 160 i 126 litrów. Jako materiał filtracyjny może być użyty papier, tektura lub tkanina.\nTyposzereg serii 11000/15000\n11000 SY ST W-CRS tak przekładki 2 x 34 x 470/60 2 x 20\n11000-M12-SY ST MAG tak przekładki 2 x 34 x 470/60 2 x 30\n11200 SY ST W-CRS tak przekładki 2 x 50 x 470/60 2 x 20\n15000 SY ST W-CRS tak przekładki 2 x 34 x 470/60 2 x 30\n15200 SY ST W-CRS tak przekładki 2 x 50 x 470/60 2 x 30


Aktualności – Skansen Miniatur Szlaku Piastowskiego\nZwiedzanie Skansenu Miniatur od 10.10.2020\nOd najbliższej soboty, tj. 10.10.2020 w całym kraju obowiązywać będzie żółta strefa. W związku z tym, w miejscach publicznych, każda osoba (z wyłączeniem osób ustawowo zwolnionych z obowiązku) będzie zobowiązania do zakrywania ust i nosa. Prosimy o przestrzeganie tej zasady oraz o zachowanie bezpiecznego dystansu. Zwiedzanie Skansenu Miniatur w okresie pandemii koronawirusa SARS-Cov-2 od 10.10.2020 …\nCzytaj dalej Zwiedzanie Skansenu Miniatur od 10.10.2020\nAktualizacja regulaminu zwiedzania\nW związku ze zniesieniem obowiązku zakrywania ust i nosa na świeżym powietrzu, zmianie ulega punkt 1 regulaminu zwiedzania Skansenu. Cała ekspozycja znajduje się na zewnątrz, więc od jutra, tj. 30 maja zwiedzający nie są zobowiązani do zakrywania ust i nosa jeżeli zachowują między sobą bezpieczną odległość 2 m. Zmianie ulega również pkt. 8 odnoszący się …\nCzytaj dalej Aktualizacja regulaminu zwiedzania\nOd dnia 18.05.2020 jest możliwość zakupu biletów online do Skansenu Miniatur. Aby zakupić bilet należy wybrać odpowiednią datę na którą turyści planują zwiedzanie. Bilet należy okazać obsłudze przy kasie. Zakup biletów – http://miniatury.pobiedziska.pl/kup-bilet-online/\n12 maja br. ponownie otwieramy Skansen Miniatur dla zwiedzających. Skansen będzie czynny codziennie w godzinach 10:00 – 18:00. W związku z pandemią Covid 19 wprowadzamy nowe zasady zwiedzania, których przestrzegać musi każda osoba chcąca zwiedzić Skansen. Zakupienie biletu jest jednoznaczne z akceptacją narzuconych przez nas zasad, które zamieszczamy poniżej: ZASADY ZWIEDZANIA SKANSENU MINIATUR SZLAKU PIASTOWSKIEGO …\nCzytaj dalej Ponowne otwarcie Skansenu Miniatur\nSkansen Miniatur nieczynny do odwołania\nMożna planować podróż po Szlaku Piastowskim w 2020 roku. Klaster Turystyczny „Szlak Piastowski w Wielkopolsce” po raz kolejny wydał Kalendarium wydarzeń na szlaku. „Jak co roku, dzięki zaangażowaniu obiektów Szlaku Piastowskiego, udało nam się zebrać informacje odnośnie planów i wydarzeń, które odbędą się w przestrzeni szlaku” – mówi koordynator Szlaku Piastowskiego w Wielkopolsce, Lidia Łączny …\nCzytaj dalej Kalendarium Szlaku Piastowskiego 2020\nGodziny otwarcia Skansenu w najbliższych dniach\n11 Listopada 2019 r. Skansen Miniatur będzie nieczynny.\nSkansen Miniatur gwarantowanym obiektem na Szlaku Piastowskim\nPodczas XV-go posiedzenia Rady Programowo – Naukowej ds. Szlaku Piastowskiego, które odbyło się 10 września br. w Gnieźnie, zdecydowano o wpisaniu nowych obiektów na Szlak Piastowski. Nowymi obiektami na Szlaku są Trakt Królewski w Gnieźnie oraz Baszta Dorotka w Kaliszu natomiast Skansen Miniatur Szlaku Piastowskiego zmienił swój status z obiektu aspirującego na obiekt gwarantowany.\nGodziny otwarcia Skansenu Miniatur dnia 15 sierpnia 2019\nW najbliższe święto, 15 sierpnia br. Skansen Miniatur będzie czynny w godzinach 9:00 – 18:00. Zapraszamy


Tytuł oryginału: YOU: Having a Baby: The Owner s Manual to a Happy and Healthy Pregnancy - PDF\nTytuł oryginału: YOU: Having a Baby: The Owner s Manual to a Happy and Healthy Pregnancy\nDownload "Tytuł oryginału: YOU: Having a Baby: The Owner s Manual to a Happy and Healthy Pregnancy"\n2 Tytuł oryginału: YOU: Having a Baby: The Owner s Manual to a Happy and Healthy Pregnancy Tłumaczenie: Joanna Krzemień-Rusche Skład: Ewa Galczak ISBN: Copyright 2009 by Michael F. Roizen, M.D., and Oz Works, LLC Originally published by Simon & Schuster, Inc. Polish edition copyright 2012 by Helion S.A. All rights reserved. All rights reserved. No part of this book may be reproduced or transmitted in any form or by any means, electronic or mechanical, including photocopying, recording or by any information storage retrieval system, without permission from the Publisher. Wszelkie prawa zastrzeżone. Nieautoryzowane rozpowszechnianie całości lub fragmentu niniejszej publikacji w jakiejkolwiek postaci jest zabronione. Wykonywanie kopii metodą kserograficzną, fotograficzną, a także kopiowanie książki na nośniku filmowym, magnetycznym lub innym powoduje naruszenie praw autorskich niniejszej publikacji. Wszystkie znaki występujące w tekście są zastrzeżonymi znakami firmowymi bądź towarowymi ich właścicieli. Autor oraz Wydawnictwo HELION dołożyli wszelkich starań, by zawarte w tej książce informacje były kompletne i rzetelne. Nie biorą jednak żadnej odpowiedzialności ani za ich wykorzystanie, ani za związane z tym ewentualne naruszenie praw patentowych lub autorskich. Autor oraz Wydawnictwo HELION nie ponoszą również żadnej odpowiedzialności za ewentualne szkody wynikłe z wykorzystania informacji zawartych w książce. Drogi Czytelniku! Jeżeli chcesz ocenić tę książkę, zajrzyj pod adres Możesz tam wpisać swoje uwagi, spostrzeżenia, recenzję. Wydawnictwo HELION ul. Kościuszki 1c, GLIWICE tel , WWW: (księgarnia internetowa, katalog książek) Printed in Poland. Kup książkę Poleć książkę Oceń książkę Księgarnia internetowa Lubię to!» Nasza społeczność\n3 spis Treści Wprowadzenie: Hej! Spodziewasz się dziecka? 7 Nasz test ciążowy: kwiz o jakości życia 14 część i: TY-ologia: Jak z 2 powstaje 1 Rozdział 1. Geny, nasze geny. 25 Nowe odkrycia genetyki mówią nam, jak naprawdę powstaje dziecko Rozdział 2. Odżywianie. 46 Subtelna rola łożyska w odżywianiu Twojego dziecka część ii: TY masz wpływ na swoje dziecko Rozdział 3. Jeść za dwoje czy dla dwojga? 67 Kiedy masz ochotę pożreć wszystko albo w ogóle nic nie jeść Rozdział 4. Waga urodzeniowa. 87 Co zrobić, żeby dziecko nie urodziło się ani zbyt pulchne, ani zbyt wychudzone Rozdział 5. Przy zdrowych zmysłach. 108 Fascynujący świat zmysłów a zdumiewający rozwój mózgu część iii: Jak dziecko wpływa na ciebie Rozdział 6. Twój ciężarny mózg. 133 Jak radzić sobie ze stresem, spać lepiej i odnaleźć siebie Rozdział 7. Porozmawiajmy o seksie. 162 W jaki sposób zmiany hormonalne mogą Ci wywinąć niezły numerek 5\n4 Rozdział 8. Cielesne przypadłości. 182 Jak poradzić sobie z nieprzyjemnymi, uciążliwymi i czasem groźnymi skutkami ubocznymi ciąży część iv: TY wydajesz dziecko na świat Rozdział 9. Twój poród. 207 Podążaj własną ścieżką przygody, jaką jest poród i narodziny Twojego dziecka Rozdział 10. Na dobry początek. 237 Wyzwania i radości pierwszego miesiąca po porodzie Rozdział 11. Plan lotu przez ciążę. 264 Co możesz zrobić, żeby bezpiecznie wylądować i dowieźć dziecko do celu Rozdział 12. Twój ciążowy Narzędziownik. 287 Co możesz zrobić dla zdrowia własnego i dziecka NARZĘDZIOWNIK. CZĘŚĆ 1. Ćwiczenia fizyczne 288 NARZĘDZIOWNIK. CZĘŚĆ 2. Wybór opieki medycznej 308 NARZĘDZIOWNIK. CZĘŚĆ 3. Wskazówki dotyczące leków i toksyn 312 NARZĘDZIOWNIK. CZĘŚĆ 4. Przygotowanie domu na przyjęcie dziecka 316 NARZĘDZIOWNIK. CZĘŚĆ 5. Ciążowe przepisy dla tatusiów 320 NARZĘDZIOWNIK. CZĘŚĆ 6. Tylko dla tatusiów 338 Dodatki Załącznik 1. Twój plan przedciążowy 341 Załącznik 2. Płodność 345 Załącznik 3. Szczepienia 353 Załącznik 4. Podstawowe informacje o wcześniakach i ciążach mnogich 374 Załącznik 5. Skala depresji poporodowej 378 Załącznik 6. Tabela średniej wielkości i masy płodu w poszczególnych tygodniach ciąży 380 Skorowidz Spis treści\n5 Rozdział 3. Jeść za dwoje czy dla dwojga? Kiedy masz ochotę pożreć wszystko albo w ogóle nic nie jeść P ojawienie się na świecie dziecka nagle czyni z nas speców od matematyki. Mamy sporo do czynienia z mnożeniem (8 pieluch dziennie przez dwa i pół roku daje 7 tysięcy przewijań na jedno dziecko). Jest całe mnóstwo dzielenia ( ja wykąpię ją dzisiaj, a ty jutro ). No i niestety zmuszeni jesteśmy wykonywać aż nazbyt dużo odejmowania (siedem godzin snu w nocy minus trzy karmienia równa się przynajmniej jeden skonany rodzic). Mimo to wielu z nas popełnia straszliwy błąd w podstawowym ciążowym równaniu. Otóż kiedy zachodzisz w ciążę i zaczynasz myśleć o odżywianiu, instynktownie albo całkiem świadomie kalkulujesz w ten sposób: moje potrzeby żywieniowe plus potrzeby żywieniowe dziecka równa się: Zaraz zjem kanapkę z tłuczonymi ziemniakami i serem. Ale nie jedną, tylko dwie. Najlepiej od razu umówmy się, tu i teraz, że w tej chwili powiedzenie jedz za dwoje niczym zużyta pielucha jednorazowa ląduje w Twoim myślowym odpowiedniku kosza na śmieci i go stamtąd pod żadnym pozorem nie wyciągamy. Jeśli podejdziemy do sprawy naukowo i obliczymy ilość kalorii potrzebną nam do wyhodowania zdrowego dziecka, bardziej precyzyjną wskazówką dla kobiet ciężarnych będzie powiedzenie jedz za 1,1. (Ładnie brzmi, prawda?) Innymi słowy, kiedy jesteś w ciąży, musisz spożywać tylko o 10% kalorii więcej, niż jadłabyś normalnie, utrzymując stałą wagę. Zaraz wyjaśnimy, co ta liczba oznacza w praktyce. Następnie powiemy Ci, w jaki sposób możesz sobie poradzić z dwiema skrajnościami żywieniowymi: chwilami, kiedy masz ochotę pochłonąć Jeść za dwoje czy dla dwojga? 67\n6 zawartość całej lodówki i kiedy jest Ci tak niedobrze, że jedzenie jest ostatnią rzeczą, na którą miałabyś chęć. Chodzi o to, żeby zachować równowagę. Z jednej strony musisz zapewnić dziecku wystarczającą liczbę kalorii i składników odżywczych, z drugiej natomiast musisz pilnować, aby nie utopić łożyska i dziecka w tłuszczu, bo miałoby to negatywny wpływ na jego zdrowie. Sprawę komplikuje fakt, że Twoje samopoczucie może nie być zsynchronizowane z potrzebami organizmu. Kiedy jest Ci niedobrze i nie masz ochoty na jedzenie, możesz właśnie tego jedzenia potrzebować. Ale kiedy umierasz z głodu i bierze Cię ochota na pizzę, to najwyższy czas, żeby wyhamować. Jak zapewne pamiętasz z naszych wywodów na temat łożyska, praktycznie wszystko, co spożywa matka, spływa do dziecka. Zaznajomiwszy się ze wstępem do epigenetyki, wiesz już, że Twoje postępowanie w ciąży wywiera wpływ na zdrowie dziecka nie tylko w macicy, lecz także w jego dorosłym życiu. Coraz więcej badań naukowych wskazuje, że choroby i zaburzenia występujące w wieku dorosłym, takie jak nadciśnienie, otyłość i cukrzyca (a nawet słabość do salami), mają powiązanie ze złymi nawykami żywieniowymi matki w czasie ciąży. Naszym zdaniem to nie przypadek, że występuje coraz więcej cięć cesarskich, komplikacji porodowych i wad wrodzonych, podczas gdy nawyki żywieniowe społeczeństwa można ocenić na minus 37 w skali od 1 do 10. To właśnie dlatego w tym rozdziale, jak i w całej książce, podkreślamy rolę odżywiania, dzięki któremu Ty funkcjonujesz, a dziecko prawidłowo przygotowuje się do przyjścia na świat. Pilnowanie wagi a zachcianki w czasie ciąży Pewnie jeszcze się zastanawiasz, skąd u licha wzięliśmy tak dziwną liczbę jak 1,1. No i niby jak jesteś w stanie się upilnować, by nie przekroczyć tego 0,1? Na szczęście cała sprawa jest dość prosta. Zgodnie z wynikami badań oto, jak prezentuje się zwiększenie zapotrzebowania na kalorie w czasie ciąży. Ogólnie staraj się zwiększyć spożycie kalorii tylko o około 10%. W pierwszym trymestrze oznacza to dodanie do normalnej dziennej liczby kalorii, którą powinnaś spożywać, około 100 kalorii co odpowiada dodatkowej szklance mleka odtłuszczonego. W drugim trymestrze normalną dzienną dawkę kalorii zwiększamy o 250, czyli odpowiednik zdrowego podwieczorku w postaci dziesięciu orzechów włoskich i jabłka. W trzecim trymestrze normalną dzienną dawkę kalorii zwiększamy o 300 kalorii, co odpowiada trzem porcjom owoców. Teraz wyjaśnijmy sobie parę spraw. Podane powyżej ilości dodatkowych kalorii traktuj jedynie jako wytyczne, gdyż na co dzień ilości te mogą się między sobą różnić. Będą być może takie dni, że z powodu mdłości lub wyczerpania Twoje spożycie kalorii spadnie poniżej normy. Będzie dobrze, jeśli przez większość czasu będziesz się mieściła w dopuszczalnych granicach. Dlaczego? Ponieważ liczy się efekt utrzymanie zdrowej wagi przez całą ciążę, co zapewni Ci dobre samopoczucie, a Twemu dziecku jak najlepsze środowisko rozwoju. 68 Zdrowa ciąża. Poradnik kochającej mamy\n7 Oczywiście w kategoriach wagowych ten efekt zależeć będzie od Twojej wagi przed ciążą. Choć w większości przypadków wcale nie jesteśmy fanami stosowania wag 1, to jednak w czasie ciąży urządzenie to okazuje się przydatne dla celów kontrolnych. Zamiast pieczołowicie liczyć kalorie, przy swoich codziennych decyzjach żywieniowych kieruj się lepiej wynikami ważenia (spadkami i przyrostami wagi). Poniższa tabela podaje przybliżone wartości przyrostów wagi w czasie ciąży (tylko jednej trzeciej kobiet udaje się zmieścić w tych granicach, więc staraj się kontrolować postępy). Charakterystyka Twojego ciała Niedowaga przed ciążą (wskaźnik BMI* poniżej 18,5 kg/m 2 ) Normalna waga przed ciążą (wskaźnik BMI pomiędzy 18,5 a 24,9 kg/m 2 ) Nadwaga przed ciążą (wskaźnik BMI pomiędzy 25 a 29,9 kg/m 2 ) Otyłość przed ciążą (wskaźnik BMI 30 kg/m 2 lub wyższy) Przyrost wagi w poszczególnych trymestrach (kg) I: 2 3 II: 6 9 III: 4,5 6 I: 2 3 II: 4,5 6 III: 4,5 7 I: 1 2 II: 3,5 6 III: 2 3,5 I: 1 2 II: 2 3,5 III: 2 3,5 Łączny przyrost wagi w ciąży (kg) 12, ,5 11,5 5 9 Ciąża bliźniacza I: 2 3 II: 8 10 III: 5,5 7 15,5 20 * Aby obliczyć swój wskaźnik wagi BMI, należy podzielić masę ciała podaną w kilogramach przez kwadrat wysokości podanej w metrach. Możesz też skorzystać z wykresu znajdującego się poniżej i tam znaleźć swój zakres wagowy. W większości przypadków dodatkowe kilogramy przybywają głównie w drugim i trzecim trymestrze, a najmniej w pierwszym. We wczesnej ciąży większość przyrostów wagowych dotyczy Twojego organizmu, a nie dziecka. Przykładowo zwiększa się ilość krwi w celu zapewnienia dostaw składników odżywczych do płodu przyrost ten wyniesie mniej więcej dwa kilogramy i zakończy się na początku drugiego trymestru. 1 W normalnych okolicznościach nie tyle sama liczba kilogramów, ile obwód talii pozwala przewidzieć problemy zdrowotne, ale jak się łatwo domyślić, nie będzie on wiarygodny w przypadku kobiety szukającej w sklepach spodni typu ogrodniczki. Jeść za dwoje czy dla dwojga? 69\n8 Jak się pozbyć Z kolei pod koniec ciąży na wadze będzie przybierać dziecko, i to w tempie niemowlęcego tłuszczyku około 200 gramów tygodniowo. Twoje ciało będzie ulegać zmianom, a przyrosty wagi z tygodnia na tydzień będą różne. Ważne, abyś kontrolowała swoją wagę raz lub dwa razy w tygodniu. Najlepiej jeśli przyrost wagi jest regularny wszelkie duże zmiany zarówno w górę, jak i w dół mogą być oznaką jakichś anomalii. Oczywiście ciąża to nie jest właściwy czas na dietę odchudzającą, ale na pewno warto się zastanowić, gdzie gromadzą się Twoje zapasy. O wiele lepiej się dzieje, jeśli tłuszcz odkłada Ci się na udach, ponieważ taki tłuszcz jest o wiele bogatszy w kwasy tłuszczowe omega-3 (których potrzebuje dziecko), natomiast tłuszcz gromadzący się na brzuchu może prowadzić do oporności insulinowej. Tymczasem pożądany jest stan odwrotny (czyli wrażliwość insulinowa), który umożliwia dziecku uzyskanie maksymalnej ilości energii. Choć nie jesteś w stanie złożyć zażalenia na swój Niektóre szczęściary mają tak dobre geny, że wchodzą w swe przedciążowe ubrania niemal od razu po porodzie, ale większości kobiet potrzeba więcej czasu na pozbycie się ciążowych kilogramów. Skoro przybranie na wadze zajęło Ci dziewięć miesięcy, na jej zrzucenie daj sobie tyle samo czasu. Pamiętaj, że karmienie piersią to świetny sposób na pozbycie się zapasów tłuszczu, choć czas karmienia to niekoniecznie dobry czas na odchudzanie (więcej na ten temat w rozdziale 10.). 70 Zdrowa ciąża. Poradnik kochającej mamy\n9 kod genetyczny i wybrać miejsca, gdzie ma się odkładać tłuszcz, możesz wykorzystać tę wiedzę i odpowiednio dostosować swoje zachowanie. Jeśli przed zajściem w ciążę miałaś figurę jabłka (tzn. więcej nadprogramowych kilogramów mieściło się w Twojej talii niż w udach), spróbuj przeciwdziałać możliwym skutkom oddziaływania niebezpiecznego tłuszczu brzusznego na organizm. Ponieważ otyłość brzuszna powoduje oporność insulinową, zalecamy, abyś w czasie ciąży starała się kontrolować swoją wagę i utrzymać ją w dolnym zakresie Twojego indeksu BMI, co pozwoli obniżyć ryzyko dalszej oporności insulinowej i jej objawienia się w postaci cukrzycy ciężarnych (więcej na ten temat na stronie 92). Ponadto znaczące przybieranie na wadze we wczesnej ciąży ma zły wpływ na środowisko metaboliczne płodu. Daje mu to do zrozumienia, że gromadzisz zapasy przed nadchodzącym głodem, i znacząco zwiększa ryzyko porodu przedwczesnego. Twoim nadrzędnym celem jest zapewnienie wystarczającego przyrostu wagi potrzebnego do zbudowania niezbędnej dziecku infrastruktury (łożysko, macica, piersi itd.), ale nie Faktoid: Są kobiety, które w czasie ciąży produkują tak nadmierne ilości śliny, że mogą iść w zawody z buldogiem. Biedulki mają taką potrzebę odpluwania tej śliny, że muszą nosić ze sobą kubek. Nie są w stanie jej połykać po pierwsze dlatego, że jest jej za dużo, a po drugie, że może ona wywoływać mdłości. Wraz ze śliną kobiety te tracą tak dużo wodorowęglanów, iż zostaje zakłócona równowaga kwasowo-zasadowa w ich organizmie. Pomocne może być stosowanie gumy do żucia, mięty i landrynek, a także plastrów transdermalnych ze skopolaminą. w takim stopniu, żeby ludzie pytali, czy już jedziesz do szpitala, podczas gdy to dopiero piąty miesiąc. Mówisz, że łatwo się mówi, ale jak masz tego dokonać? Zaraz wytłumaczymy Ci, skąd to się bierze. W ciąży czeka Cię wiele sprzeczek (jak chociażby w kwestii wyboru modelu łóżeczka i czy aby na pewno to drugie imię jest konieczne), ale szczególnie jedna z nich ma dla Ciebie życiowe znaczenie. Sprzeczka ta ma miejsce gdzieś w głębi Twego mózgu. Krótko mówiąc, o Twoim apetycie decyduje komunikacja prowadzona pomiędzy dwoma hormonami wiążącymi się z uczuciem głodu: leptyną i greliną. Jeśli czytałaś już w innych książkach o kontrolowaniu obwodu talii, pewnie już wszystko o nich wiesz, ale nie zaszkodzi powtórzyć jeszcze raz, żeby przypomnieć sobie, jak działa mechanizm powstawania głodu i jak sobie z nim radzić. Nasza kochana leptyna, białko wydzielane przez tłuszcz (tak, tkanka tłuszczowa to nie tylko przechowalnia zapasów, to żywy twór wydzielający między innymi leptynę), pomaga hamować apetyt, a ostatnie badania wskazują, że może ona również przyczyniać się do rozwoju nadciśnienia ciążowego. Grelina, ten gremlin wśród hormonów, budzi u Ciebie chęć do jedzenia, wywołując burczenie w brzuchu (zobacz rysunek 3.1). Obydwie zawodniczki wagi ciężkiej toczą ze sobą wieczną neuro- Jeść za dwoje czy dla dwojga? 71\n10 Walka o żarcie Rysunek 3.1. Oto dwa hormony w największym stopniu odpowiedzialne za panowanie nad głodem: nasza superbohaterka leptyna i występująca w roli szwarccharakteru grelina. Niezdrowe jedzenie nie hamuje wydzielania greliny, przez co tworzy się błędne koło hedonistycznego obżarstwa. Jeśli nauczysz się zwiększać poziom leptyny poprzez spożywanie zdrowych pokarmów, będzie to nokaut w walce pomiędzy skonanym żołądkiem a żądnymi doznań kubkami smakowymi. 72 Zdrowa ciąża. Poradnik kochającej mamy Kup książkę Poleć książkę\n11 Co mieści się w Twoim brzuchu? Kiedy podliczasz przyrosty wagi w czasie ciąży, myślisz pewnie, że większość tej dodatkowej masy to dziecko lub tłuszczyk zgromadzony po ostatniej wyżerce. Wcale nie. Oto, jak mniej więcej rozkłada się przeciętny trzynastokilogramowy przyrost wagi w ciąży: Dziecko: 3,5 kg Łożysko: 0,5 kg Macica: 1 kg Płyn owodniowy: 1 kg Piersi: 0,5 kg Krew: 2 kg Tłuszcz: 2 kg Płyn tkankowy: 2,5 kg Razem: około 13 kg logiczną walkę o przewagę. A co się dzieje, kiedy któraś z nich zwycięża? Twój mózg może otrzymać zasadniczo dwa sygnały: albo jesteś głodna i masz ochotę schrupać całą paczkę płatków czekoladowych 2, albo jesteś syta i zamiast do lodówki wolałabyś iść na spacer bądź oddać się rozmyślaniom o przyszłości i o tym, który proszek do prania jest najlepszy na plamy po soczku marchewkowym. Wbrew temu, co sądzi większość ludzi, silna wola nie decyduje o uczuciu głodu w takim stopniu jak komunikaty wysyłane do mózgu przez wspomniane hormony. Grelina działa krótkodystansowo wysyła sygnały dwa razy na godzinę, kusząc Cię i ciągnąc w kierunku spiżarni, podczas gdy działanie leptyny jest długodystansowe. Jeśli będziesz potrafiła wzmocnić sygnały leptyny, nauczysz się ignorować kusicielskie zapędy greliny, dzięki czemu zyskasz kontrolę nad głodem i tym samym groźbą niekontrolowanego wzrostu wagi w ciąży. 2 A najlepiej to, co jest w środku. Jeść za dwoje czy dla dwojga? 73\n12 Ach, jak by to było miło, gdyby Faktoid: Potrzebujesz więcej dowodów tak można było pogrzebać w mózgu na to, że śmieciowe jedzenie jest niezdrowe? i przestawić jakąś dźwignię, dzięki której leptyna miałaby wiecznie zielone I do tego uzależnia? Naukowcy przeprowadzili badanie na szczurach, w którym jedną grupę światło, a grelina nie dochodziłaby do szczurów karmiono normalnym jedzeniem, głosu! Okazuje się, że mamy możliwość włączania i wyłączania zarówno a drugą normalnym i śmieciowym. Szczury, którym zasmakowało śmieciowe jedzenie, greliny, jak i leptyny poprzez spożywane przez nas pokarmy. Poszcze- pożarły go o 40% więcej wagowo i pochłonęły o 56% więcej kalorii w porównaniu ze gólne pokarmy po dotarciu do układu szczurami jedzącymi normalnie. Co gorsza, pokarmowego i dalej do krwiobiegu potomstwo żarłocznych szczurów także wywołują reakcje chemiczne, które ulubiło sobie śmieciowe jedzenie, jadło mogą nasilić albo osłabić działanie leptyny i greliny. Przykładowo fruktoza, go więcej i tyło bardziej niż normalne szczurzątka. Reasumując, jeśli chcesz mieć która znajduje się w syropie kukurydzianym oraz w diabelsko zdradliwych spaśne dzieci, karm się śmieciowym jedzeniem w czasie ciąży. produktach typu słodzone napoje i niskotłuszczowe sosy do sałatek, może spowodować, że Twoje sensory w ogóle nie dostaną żadnej wiadomości od leptyny. Wynika to stąd, że wiele Faktoid: Jednym z powodów, dla których możesz odczuwać lekki głód w czasie ciąży, spośród wysokoprzetworzonych produktów żywnościowych spotykanych jest fakt, że regulująca uczucie głodu leptyna jest nieco wyciszona w czasie ciąży. Receptory na rynku to hochsztaplerzy nasz mózgowe starają się stłumić substancje mózg po prostu nie postrzega ich chemiczne tłumiące głód przez co robisz się jako żywność. Skutek: poziom leptyny bardziej głodna chcąc tym samym zapewnić spada, wzrasta poziom greliny, a Ty dziecku wystarczające dostawy składników sięgasz po czwartego kabanosa. odżywczych. Ale kiedy będziesz jeść prawdziwe jedzenie orzechy, warzywa, pieczywo pełnoziarniste oraz chude białko zwierzęce Twój mózg wyda organizmowi rozkaz: zamykamy interes, ta pani ma już dość. W normalnych okolicznościach jesteś w stanie utrzymać obydwa te hormony w równowadze i tym samym utrzymać swoją wagę w ryzach poprzez jedzenie przetworzonych jak najmniej, odżywczych pokarmów. Problem w tym, że stan ciąży oznacza szaleństwo hormonów, co ma wpływ na Twój apetyt, i to czasem taki, że w życiu byś się nie spodziewała. Weźmy chociażby zachcianki, które dopadają trzy czwarte ciężarnych. Choć przed ciążą miałaś bzika na punkcie zdrowej żywności, teraz masz ochotę na frytki pływa- 74 Zdrowa ciąża. Poradnik kochającej mamy\n13 Dziwne zachcianki Myślisz, że Twoja chętka na deser lodowy ze śledziem jest, no, nieco dziwna? To jeszcze nic w porównaniu z zachciankami innych kobiet. Kobiety cierpiące na przypadłość nazywaną łaknieniem spaczonym mają ochotę zjadać takie rzeczy, jak ziemia, glina, lód z zamrażalnika, papier, odpryski farby, kreda, piasek, mydło czy popiół z papierosów. To wcale nie oznacza, że oszalały, tylko prawdopodobnie cierpią na niedobór żelaza lub cynku. (W niektórych populacjach łaknienie spaczone dotyka nawet 70% ciężarnych). Spożywanie niejadalnych rzeczy tego rodzaju stanowi zagrożenie samo w sobie, ale największy problem tkwi w tym, że żywiąc się węglem drzewnym, nie odżywimy dziecka jak należy. Te dziwne zachcianki zazwyczaj mijają po włączeniu odpowiednich suplementów z żelazem i cynkiem. Jeszcze jedna dobra wiadomość: poza tym, że kobieta z łaknieniem spaczonym może wzbudzić podejrzliwość kelnera*, przypadłość ta nie ma wpływu na wagę urodzeniową dziecka. * Poproszę sałatkę, zupę i średnio wysmażoną plastelinę. Najlepiej niebieską, a jeśli nie macie, to zieloną. jące w majonezie. Byłaś wegetarianką, a teraz zachciewa Ci się zasmażanej kaszanki. Najprawdopodobniej winowajcą całego tego zamieszania są hormony, podobnie jak w przypadku przedmiesiączkowych zachcianek obejmujących czekoladę i węglowodany (także wśród kobiet przyjmujących progesteron w ramach antykoncepcji lub łagodzenia objawów menopauzy). Ale zanim zrzucisz na hormony całą winę za swoje uzależnienie od batonów w czekoladzie, pomyśl: może poprzez te zachcianki organizm chce Ci coś powiedzieć? Naukowcy przypuszczają, że kobiety mają ochotę na pokarmy zawierające brakujące im składniki (takie jak witamina C lub potas) lub po prostu kalorie, co może być akurat potrzebne do rozwoju płodu. Brzmi to rozsądnie. Twój organizm zwraca Twoją uwagę na pewne niedobory, abyś mogła lepiej zadbać o swoje dziecko albo o siebie (żebyś potem mogła lepiej zadbać o swoje dziecko). Weź to pod rozwagę: Kobiety mogą nabrać ochoty na sól, bo ich organizm potrzebuje sodu z uwagi na zatrzymanie większej ilości płynów w organizmie. Jeść za dwoje czy dla dwojga? 75\n14 Chęć na suche pokarmy bogate w skrobię w pierwszym trymestrze może mieć na celu zwalczanie nudności. Podobnie wiele innych zachcianek ciążowych może być uzasadnionych chęcią uniknięcia porannych nudności, ponieważ częściej występują one przy pustym żołądku. Niemniej jednak nie daj się zwieść, że robisz swojemu organizmowi i dziecku przysługę, pochłaniając kilogramową paczkę chipsów tylko dlatego, że masz na nie wielką ochotę. Producenci wysokoprzetworzonych przekąsek kuszą nas wszystkich, abyśmy jedli przesadnie dużo nasyconych tłuszczów, cukru i soli. I czasami poddajemy się tym pokusom. Tymczasem chodzi o to, aby umieć natychmiast wrócić na właściwą drogę, kiedy tylko zdamy sobie sprawę, że zboczyliśmy z kursu. To, co rujnuje nasz plan, to wcale nie to pierwsze zjedzone ciasteczko, tylko te wszystkie następne. Pod koniec rozdziału znajdziesz kilka porad, jak trzymać w ryzach swoje zachcianki i tym samym kontrolować swoją wagę. Mdłości a odżywianie Dla wielu kobiet ciąża to doskonała wymówka, która ich zdaniem daje im wolną rękę w doborze pokarmów, więc jedzą wszystko, na co tylko przyjdzie im ochota, po prostu dlatego, że noszą w brzuchu dziecko. Ale jest też wiele innych kobiet (często są to te same kobiety), które pragną jedzenia tak samo jak dziury w moście. Dostają mdłości, zbiera im się na wymioty, no i wymiotują. I jakby tego było mało, obwiniają się, że przez te wymioty nie spożywają dość składników odżywczych potrzebnych dziecku. Oto cała prawda o porannych 3 nudnościach: około 80% kobiet zachodząc w ciążę, dostaje w pakiecie nudności i wymioty gratis, a 20% kobiet nie może pracować z powodu ich uciążliwości. W większości przypadków problem ten mija do czternastego tygodnia ciąży i z czasem staje się coraz mniej dokuczliwy (zazwyczaj w kolejnych ciążach jest z tym lepiej). Ponadto zdaje się, że skłonność do nudności i wymiotów może być genetyczna, ponieważ zazwyczaj przechodzi z matki na córkę. Podobnie jak w przypadku innych mechanizmów biologicznych również nudności i wymioty u ciężarnych mogą mieć swoje uzasadnienie. W czasach, gdy ludzie jedli bynajmniej nie sterylną żywność, która mogła być skażona np. bakteriami, wymioty (najczęściej występujące w pierwszym trymestrze, kiedy dziecko jest najbardziej narażone na infekcje) pozwalały rozwijającemu się płodowi uniknąć narażenia na działanie toksyn, ponieważ o ile organizm matki poradziłby sobie z zatruciem, 3 Nazwa poranne nudności jest błędna, ponieważ nudności i wymioty ciążowe mogą mieć miejsce o dowolnej porze dnia. 76 Zdrowa ciąża. Poradnik kochającej mamy\n15 o tyle nie byłoby to takie pewne w przypadku dziecka. Jeśli kobiecie było zbyt niedobrze, żeby cokolwiek przełknąć, albo mogła jeść tylko proste, mdłe produkty, z punktu widzenia płodu oznaczało to zmniejszenie ryzyka narażenia na choroby przenoszone z jedzeniem. Lepiej, żeby matka wymiotowała, niż żeby straciła ciążę. Nawet w dzisiejszych czasach kobiety doświadczające porannych/popołudniowych/wieczornych nudności są obciążone mniejszym ryzykiem poronienia niż kobiety niemające takich problemów. Natura bywa wyrachowana, a to może być jeszcze jedna Ciąża zaśniadowa Wzmożone nudności i wymioty wiążą się nie tylko z jazdą kolejką górską i całonocną balangą. Ostre wymioty mogą być też symptomem ciąży zaśniadowej (zwanej też zaśniadem groniastym). Ma ona miejsce wtedy, gdy kosmki kosmówki (rafa koralowa omówiona w poprzednim rozdziale) nabrzmiewają i funkcjonują pomimo braku zdolnego do przeżycia płodu. Zaśniad groniasty, który może rozprzestrzeniać się poza macicę niczym nowotwór i do tego powodować silne krwawienia, można wykryć w badaniu USG, a rozrastającą się tkankę usuwa się wtedy z macicy. z jej zimnych kalkulacji: chronić życie potomka kosztem samopoczucia matki. Tak naprawdę do końca nie rozumiemy rzeczywistej, biologicznej przyczyny nudności i wymiotów u ciężarnych. Wygląda na to, że w czasie ciąży coś zdaje się pobudzać do działania ośrodek wymiotny (nigdy przedtem nie domyślałaś się jego istnienia, co?) znajdujący się w mózgu (zobacz rysunek 3.2). Ponadto nudności ciążowe mogą być powiązane z wyższym poziomem estrogenu i/lub wysokim poziomem hormonu hcg w początkowym okresie ciąży. Do tego w czasie ciąży dochodzi do rozluźnienia układu trawiennego, przez co mięśnie stojące na straży zwieracza między przełykiem a żołądkiem nie działają tak dobrze jak zawsze, a to skutkuje zwiększonym cofaniem się kwasów żołądkowych do przełyku. Wszystkie te czynniki plus zwiększona wrażliwość na zapachy odczuwana w czasie ciąży wprowadzają taki zamęt w organizmie, że wiele przyszłych mam czuje dosłownie wstręt na samą myśl o jedzeniu. (À propos, kiedyś lansowano pogląd, jakoby poranne nudności miały podłoże psychologiczne, co jest nieprawdą, a jeśli już, to dotyczy jakiegoś mikroskopijnego promila kobiet). Niektórzy naukowcy uważają, że mdłości i awersja do pewnych pokarmów pełnią funkcję ochronną. Niechęć do mięsa lub surowych warzyw można tłumaczyć jako sposób zabezpieczenia organizmu przed bakteriami. Inni badacze twierdzą, że mdłości i wymioty u ciężarnych rzadziej występują w społeczeństwach, w których nie spożywa się mięsa i kofeiny. Niestety, żadne z tych wyjaśnień nie jest pomocne, kiedy zastanawiasz się, jak masz odżywiać swoje dziecko, skoro Twój organizm odmawia odżywiania nawet siebie. Oprócz zapewnienia właściwych ilości składników odżywczych kolejnym problemem jest ryzyko odwodnienia. Około 1% do 3% ciężarnych jest hospitalizowanych z powodu konieczności nawadniania dożylnego. Musisz się pogodzić z tym, że nie jesteś w stanie całkowicie wyeliminować nudności i wymio- Jeść za dwoje czy dla dwojga? 77\n16 Rysunek 3.2. Jedziemy do Rygi! Jeśli cierpisz na nudności i wymioty w związku z ciążą, oznacza to, że w Twoim ciele dzieje się parę rzeczy. Ośrodek wymiotny w Twoim mózgu jest bardziej wrażliwy, a układ pokarmowy bardziej rozluźniony, przez co jedzenie równie łatwo może lecieć w górę, jak i w dół. Pewne produkty żywnościowe mogą pomóc Ci pokonać nudności i zapewnić dziecku potrzebne substancje odżywcze. Rada: spróbuj jeść zimne potrawy, ponieważ dania gorące zbytnio drażnią zmysł węchu. I trzymaj się na szczęście to tylko stan przejściowy, a dolegliwości tego rodzaju zazwyczaj ustępują z końcem pierwszego trymestru. 78 Zdrowa ciąża. Poradnik kochającej mamy\n17 Uciążliwe wymioty Jeśli zwracasz wszystkie płyny, które wypiłaś w ciągu ostatniej doby, może to być objaw zaburzenia zwanego niepowściągliwymi wymiotami ciężarnych. Jest to dość rzadka przypadłość dotycząca od 1% do 3% wszystkich ciąż, wymagająca niekiedy położenia ciężarnej w szpitalu i nawadniania dożylnego. Nikt nie zna przyczyn tej dolegliwości, ale do czynników ryzyka zalicza się ciążę mnogą, cukrzycę, nadczynność tarczycy i chorobę lokomocyjną w wywiadzie. Wniosek: problem z wymiotami w ciąży nie zawsze rozwiązuje się sam. Jeśli uważasz, że Twoje dolegliwości są wyjątkowo zaostrzone, lepiej skontaktuj się z lekarzem. tów, i obrać bardziej realistyczny cel: znaleźć jakiś sposób na złagodzenie tych dolegliwości. Choć wiele kobiet źle wspomina nudności i wymioty w czasie ciąży, niemal wszystkie prędzej czy później jakoś sobie z tym radzą. Twoim zadaniem jest znalezienie jakiegoś sposobu na mdłości, który zadziała w Twoim przypadku. W tym celu przygotowaliśmy dla Ciebie garść popularnych i bezpiecznych porad znajdziesz je na końcu rozdziału. Faktoid: Najnowsze badania wskazują, że odżywianie się matki w czasie ciąży wpływa nie tylko bezpośrednio na zdrowie płodu, ale także na jego zdrowie na długie lata po narodzinach. Ostatnio badacze zwrócili uwagę na zależność pomiędzy niedoborami żywieniowymi w czasie ciąży a rozwojem schizofrenii u dorosłych. Choć na pierwszy rzut oka to skojarzenie wydaje się dziwne, może tu być coś na rzeczy, biorąc pod uwagę wpływ odżywiania prenatalnego na rozwój mózgu. Podstawowe cegiełki: składniki odżywcze dla mamy i dziecka Jak dotąd w tym rozdziale zajmowaliśmy się dwoma biegunami odżywiania w czasie ciąży: przejadaniem się i niedojadaniem. Żeby pomóc Ci utrzymać równowagę, dokładamy więc jeszcze trzecią nogę i uzyskujemy coś w rodzaju żywieniowego trójnogu. Chcemy teraz koniecznie zwrócić Twoją uwagę na to, że w zbilansowanej diecie liczy się nie tylko odpowiednia ilość, lecz także jakość tego, co jesz. Jeśli na przykład zjadasz wprawdzie tyle kalorii, ile trzeba, ale głównym ich źródłem jest podwójny hamburger z ogromną porcją frytek zakupiony w budce na rogu, to raczej nie stwarzasz idealnych warunków rozwoju swojemu dziecku. Od tej chwili masz zacząć traktować żywność jak lekarstwa (jeśli dotąd tego nie robiłaś). Wszystko, co jesz, ulega rozdrobnieniu na mikroskopijne molekuły, Jeść za dwoje czy dla dwojga? 79\n18 które dostaną się najpierw do Twojej Faktoid: W badaniu analizowano dzieci krwi, a potem poprzez łożysko (omówione w rozdziale 2.) do krwi Two- kobiet, które w pierwszej ciąży były otyłe, po czym zrzuciły nadwagę dzięki diecie lub jego dziecka. Odpowiedz sobie więc operacji bariatrycznej i urodziły kolejne dziecko. na pytanie, co chcesz dać swojemu Okazało się, że dzieci urodzone przez tę samą dziecku: witaminy, minerały i składniki matkę przed odchudzaniem były cięższe niż te odżywcze wchodzące w skład normalnej żywności czy też toksyny, tłuszcze urodzone przez odchudzoną matkę. Dlaczego? Tu kłania się epigenetyka środowisko i sztuczne substancje udające żywność w brzuchu otyłej matki spowalnia metabolizm i odpowiadające za jedne z najgorszych dziecka i uczy je, że do przetrwania konieczne zdrowotnych zbrodni przeciw ludzkości? Tak właśnie myśleliśmy. jest gromadzenie tłuszczu. Podstawy są bardzo proste do opanowania (więcej szczegółów znajdziesz we Wskazówkach dla Ciebie ). Aby dać dziecku to, co najlepsze, kieruj się poręcznym systemem świateł ulicznych: Zielone światło Owoce, warzywa, ryby o niskiej zawartości rtęci (łosoś i pstrąg stanowią cenne źródło zdrowych tłuszczów), chude mięso, drób (niesmażony), rośliny strączkowe, orzechy, groch i fasola, ziarna zbóż, niskotłuszczowe produkty mleczne, soja, chleb z pełnego przemiału. Czerwone światło Tłuszcze nasycone (niektóre tłuszcze zwierzęce plus olej palmowy i kokosowy) i tłuszcze trans, cukry proste, syropy, wzbogacona lub biała mąka, wszystko, co smażone, napoje słodzone, syrop kukurydziany, ryby o wysokiej zawartości rtęci. Skoro już mowa o odżywianiu, warto wspomnieć o witaminach i minerałach oraz o konkretnej roli, jaką odgrywają w rozwoju dziecka. Witamina A: Witamina A jest pomocna w rozwoju komórek i wspomaga wzrost mózgu, ale ma też jeden minus. Nadmiar witaminy A w ciąży wiąże się ze zwiększonym ryzykiem wad wrodzonych, w szczególności wad cewy nerwowej. Uważaj na spożywane suplementy diety i odżywki (w tym np. batony sportowe), które mogą zawierać nawet 100% dziennego spożycia tej witaminy. Wyrób w sobie nawyk czytania etykiet ze składem na produktach żywnościowych. Twoja dzienna dawka witaminy A podczas ciąży lub przed zajściem w ciążę nie powinna przekraczać j.m., podczas gdy nie będąc w ciąży, powinnaś ograniczać się do dawki 3500 j.m. dziennie z suplementów lub produktów gotowych. Witamina B 6 : Niski poziom witaminy B 6 wiąże się z opóźnieniem rozwoju układu nerwowego dziecka. Do tego niedobór tej witaminy może mieć nieprzyjemne skutki dla matki, takie jak poranne nudności, stan przedrzucawkowy i komplikacje podczas porodu. 80 Zdrowa ciąża. Poradnik kochającej mamy\n19 Witamina B 9 : Znana pod nazwą kwasu foliowego bardzo ważnego składnika w rozwoju prenatalnym. Odpowiednie ilości tej witaminy obniżają ryzyko wad wrodzonych takich jak rozszczep kręgosłupa. Dostarczanie swojemu organizmowi odpowiedniej dawki kwasu foliowego w czasie ciąży przynajmniej 400 mikrogramów z suplementów diety oraz w ogólnej dawce dziennej wynoszącej 800 mikrogramów (włączając pobór tego składnika z żywności) obniży także ryzyko rozwoju raka u Twojego dziecka w ciągu pierwszych sześciu lat życia. Wapń: Donoszone dziecko gromadzi w swoich kościach około 30 gramów wapnia, więc przyszła mama musi zapewnić sobie codziennie trzy cztery porcje pokarmu bogatego w wapń, co pozwoli jej zachować wapń we własnych kościach i jednocześnie dostarczyć ten budulec dziecku. Zalecamy zażywanie trzy razy dziennie suplementów zawierających 600 miligramów cytrynianu wapnia plus 200 miligramów magnezu dwa razy dziennie. (Warto pilnować tych proporcji, ponieważ wapń bez jednej trzeciej części wagowej magnezu prowadzi do powstawania zaparć). Żelazo: Ponieważ organizm mamy musi przekazać dziecku około 1000 miligramów żelaza i dodatkowo musi jeszcze zwiększyć liczbę czerwonych krwinek w krwi matki o 20 30%, należy zwrócić szczególną uwagę na zaopatrzenie go w ten pierwiastek. Kwas DHA: Kwas tłuszczowy DHA (kwas dokozaheksaenowy) należący do rodziny niezbędnych nienasyconych kwasów tłuszczowych NNKT, czyli omega-3, stanowi główny składnik budulcowy mózgu w czasie, gdy mózg płodu intensywnie się rozwija. Wskazany jest dzienny pobór w ilości od 200 do 300 miligramów kwasu DHA w postaci ryb, wzbogaconych produktów spożywczych lub suplementów diety. Ostatnie badania wskazują, że jeszcze lepszy skutek zdrowotny osiągniemy, spożywając od 600 do 900 miligramów. My zostalibyśmy jednak przy 600 miligramach. Cynk: Niska podaż cynku jest wiązana ze zwiększonym występowaniem wad wrodzonych i niskiej wagi urodzeniowej, z poronieniami, a nawet problemami behawioralnymi dziecka długo po jego narodzinach. Tak naprawdę nie musisz liczyć każdego miligrama każdego składnika odżywczego w każdym spożywanym posiłku. Jeśli codziennie będziesz brała jedną tabletkę preparatu z kwasem DHA dla kobiet w ciąży, to najprawdopodobniej pokryjesz podstawowe zapotrzebowanie na to, co najważniejsze. Ale nie myśl, że upoważnia Cię to do jedzenia byle czego przez kolejne czterdzieści tygodni. Postaraj się odżywiać zdrowo i nie wiń się, jeśli zdarzy Ci się zboczyć z obranej ścieżki w końcu nikt nie jest doskonały. Małe odstępstwa od zdrowego sposobu odżywiania na pewno mniej zaszkodzą Tobie i dziecku niż zamartwianie się z powodu każdego zabłąkanego ciasteczka, które jakimś dziwnym trafem znalazło się w Twoim żołądku. Jeść za dwoje czy dla dwojga? 81\n20 WSKAZÓWKI DLA CIEBIE W ciągu kolejnych kilku miesięcy nie zawsze będzie Ci łatwo podejmować decyzje, także te żywieniowe. Będą sterować Tobą szalejące hormony, a ich działanie nieraz Cię zaskoczy. I nie ma w tym nic złego. Choć Twoim zadaniem jest zapewnienie swojemu dziecku dobrego środowiska rozwoju i dobrego wyżywienia, nie musisz wpadać w poczucie winy tylko dlatego, że zdarza Ci się odejść od naszych zaleceń. Ważne, abyś przez większość czasu dobrze się odżywiała. Niech dobre decyzje zadowolą i ukoją Twoje ciało i umysł. Próbuj utrzymać równowagę. Zdajemy sobie sprawę, że Twoje nawyki żywieniowe w ciąży mogą się zmieniać niczym chorągiewka na wietrze. Jak już zaznaczyliśmy, powinnaś spodziewać się chwil, kiedy dopadnie Cię chęć na wielkie żarcie, jak i takich momentów, kiedy najchętniej dołączyłabyś do strajku głodowego. Dlatego warto ustanowić sobie jakiś standard żywieniowy, którego należy się trzymać (bez wpadania w poczucie winy, jeśli nie uda się go dzień w dzień realizować). Powinnaś starać się spożywać: 9 lub więcej porcji (wielkości pięści) owoców i warzyw, 3 porcje lub więcej porcji produktów zbożowych z pełnego przemiału, 3 porcje lub więcej porcji chudego białka w postaci chudego mięsa, kurczaka bez skóry, ryby o niskiej zawartości rtęci, jaj, orzechów, fasoli, innych roślin strączkowych i tofu. Powinnaś hołdować takiej oto filozofii żywieniowej: należy jeść taką żywność, która wygląda tak samo jak wtedy, gdy rosła. (Jakoś nigdy nie zauważyliśmy, żeby frytki wyrastały z ziemi). Dlaczego? Ponieważ takie pokarmy są rozpoznawane przez łożysko jako prawdziwe jedzenie, i takie właśnie prawdziwe jedzenie ma najlepszy wpływ na rozwój ciąży. Jeśli wypadniesz z toru, nie rób z tego tragedii. Gdy podążasz ścieżką zdrowego odżywiania, może się zdarzyć, że skręcisz nie tam, gdzie trzeba. Jeśli zdarza się to okazjonalnie, nic w tym złego, pod warunkiem że takie skoki w bok nie staną się Twoim nawykiem. Musisz umieć pogodzić się z tym, że po drodze napotkasz przeszkody, i zamiast wpadać w defetystyczny nastrój i rzucać w diabły całą dietę tylko dlatego, że zdarzyło Ci się pofolgować, musisz zadziałać niczym GPS, obrać właściwy kierunek i wykonać zwrot o 180 stopni. Czyli jeśli zdarzy Ci się dzień słabości i totalnego obżarstwa, powiedz sobie, że ten jeden dzień Ci nie zaszkodzi, ale teraz pora wracać do zdrowych nawyków. To, co niszczy nasz plan zdrowego jedzenia dla jednej tak samo jak dla 1,1 osoby to wcale nie okazjonalny deser albo pizza, tylko kaskada zachowań następujących po chwili słabości. 82 Zdrowa ciąża. Poradnik kochającej mamy\n21 Jedz często. To zalecenie może wydawać się niekonsekwentne po tym wszystkim, co powiedzieliśmy na temat konieczności kontrolowania wagi w czasie ciąży, ale prawda jest taka, że lepiej jeść pięć sześć małych posiłków dziennie niż tradycyjne trzy duże. To pozwoli Ci również uniknąć spadku poziomu cukru we krwi i powstawania zachcianek. Utrzymanie wyrównanego poziomu cukru we krwi pomoże Ci także uniknąć nudności. Co najważniejsze, będziesz przez to bardziej syta i nie odczujesz nieodpartej chęci pochłonięcia czekoladowego tortu w całości. Ale jeśli dopadnie Cię zachcianka, sięgnij po takie jedzenie, które zaspokoi Twoje łaknienie bez szkody dla organizmu. Parę przykładów: Zamiast tego zjedz to: Frytki Pieczony ziemniak (zobacz strona 330) Lody Chipsy Potrawy smażone Ciastka czekoladowe Chipsy ziemniaczane Cukierki M&M Toffi, karmelki Chrupki serowe Chipsy kukurydziane Gotowy sos do sałatek Kefir lub jogurt z żywymi kulturami bakterii Kawałki marchewki lub selera naciowego Potrawy grillowane, pieczone lub duszone 15 g ciemnej czekolady dobrej jakości Kukurydza prażona bez tłuszczu Orzechy włoskie Orzechy lub kawałki owoców Nitki serowe (o niskiej zawartości tłuszczu) Przekąski z mąki z pełnego przemiału, kawałki selera naciowego lub jabłek Oliwa z oliwek z pierwszego tłoczenia wymieszana z octem winnym albo sokiem z cytryny (albo jednym i drugim, jeśli nie potrafisz się zdecydować) Trzymaj się z dala od jedzenia. Tak, łatwo powiedzieć, ale jak tu trzymać się z dala od jedzenia, kiedy nasz mózg się go domaga? Folgowanie swoim zachciankom od czasu do czasu to nic złego, problem zaczyna się dopiero wtedy, gdy folgujesz sobie na okrągło. Na pewne produkty musisz jednak zwracać szczególną uwagę poniżej przedstawiamy Ci dwa żywieniowe demony 4, których, podobnie jak alkoholu omówionego w poprzednim rozdziale, powinnaś się wystrzegać. Kofeina: Ogranicz napoje gazowane i słodzone oraz wszystko, co zawiera kofeinę, szczególnie w pierwszym trymestrze, kiedy zagrożenie poronieniem jest największe. Potem możesz wypijać nie więcej niż 200 miligramów kofeiny dziennie (co równa się filiżance kawy lub dwom filiżankom czarnej herbaty). 4 Oksymoron jakich mało. Jeść za dwoje czy dla dwojga? 83\n22 Ryzykowne ryby: Amerykańska Agencja ds. Żywności i Leków radzi kobietom ciężarnym i karmiącym ograniczyć spożycie pewnych rodzajów ryb z uwagi na występujący w nich potencjalnie wysoki poziom toksyn takich jak rtęć, którego zwiększone stężenie może zaburzyć rozwój układu nerwowego płodów i noworodków. Wszystkie ryby mogą zawierać śladowe ilości rtęci, ale szczególnie dużo mają jej gatunki duże, żyjące bliżej dna, takie jak rekiny, mieczniki, makrela królewska, tuńczyk i malkanik jednokolec, a to dlatego, że zjadają one inne ryby i żyją dłużej, przez co akumulują rtęć. Ale i tak najgorsze dla zdrowia są ryby łowione w wodach znajdujących się w pobliżu elektrowni węglowych. Kobiety w ciąży powinny unikać ryb o zwiększonej zawartości rtęci i zjadać do 30 dekagramów (dwie nieduże porcje) różnych ryb tygodniowo (poleca się popularnego łososia i pstrąga z uwagi na zawartość kwasów omega-3, a także dorsze i śledzie) oraz okazjonalnie owoce morza (mają mniej rtęci). Jeśli planujesz jeść ryby złowione w lokalnej rzece, jeziorze czy zatoce morskiej, dowiedz się najpierw w sanepidzie, czy jest to bezpieczne. Dobrze też wiedzieć, że ryby pochodzące z hodowli również mogą zawierać sporo zanieczyszczeń, tak więc najlepiej wybierać dzikie gatunki. Poznaj słodką prawdę. Wiele osób z pewnością zastanawia się, czy w ciąży można stosować sztuczne słodziki, które kuszą brakiem kalorii. Prawda jest taka, że o sztucznych zastępnikach cukru nie jesteśmy w stanie powiedzieć niczego dobrego, ale też i niczego złego. Mimo że nie udowodniono ich złego wpływu na rozwój płodu, spójrz na to w ten sposób: skoro praktycznie wszystko przechodzi przez łożysko, to dlaczego miałabyś wprowadzać do krwi własnego dziecka jakieś chemiczne świństwa 5? Wiemy, że uważasz na kalorie i unikasz cukru to Ci się chwali. Ale zamiast tego może lepiej wykaż się jakąś kreatywnością w kuchni. W wielu przypadkach przyjemną alternatywą są soki owocowe, które ugaszą Twoją tęsknotę za słodyczami bez konieczności faszerowania się chemią lub obrastania tłuszczem. Inna ciekawa opcja: syrop z agawy, niefermentowany (w przeciwnym razie nazywalibyśmy go tequila ). W stanie niefermentowanym daje on kubek słodyczy za cenę połowy łyżeczki kalorii (i to nawet kalorii z fruktozy). Postaw na ekologię. Jeśli miałby kiedyś nadejść ten jeden moment w Twoim życiu, w którym powinnaś zaszaleć i kupić sobie droższą żywność ekologiczną, to ten moment nadszedł właśnie teraz. Spożywanie produktów z upraw ekologicznych pozwala uniknąć toksyn i pestycydów zazwyczaj obecnych w normalnych produktach kupowanych w sklepach. Ale nawet ekologiczne owoce i warzywa myj trzykrotnie i odwirowuj w wirówce do sałaty, aby pozbyć się między innymi resztek naturalnych nawozów. Kolejna rada, której warto przestrzegać bez względu na to, czy się jest w ciąży, czy nie: unikaj produktów woskowanych. Jak to poznać? Wystarczy powąchać np. ogonek lub szypułkę owocu. Jeśli nie pachnie jak owoc, prawdopodobnie został zawoskowany. Problem z woskiem polega na tym, że zamyka on w środku owocu pestycydy, dotyczy to najczęściej owoców typu jabłka, gruszki i nektarynki. Inni pestycydowi przestępcy to 5 Aspartam krąży po organizmie przez 36 godzin. Blee! 84 Zdrowa ciąża. Poradnik kochającej mamy\n23 różne owoce jagodowe, ziemniaki, papryka, brzoskwinie, szpinak, sałata i seler naciowy. Kiedy jesteś w ciąży, lepiej poszukaj ich ekologicznych odpowiedników. Z kolei zimą wybierz lepiej mrożonki owocowe i warzywne, ponieważ świeże owoce i warzywa sprzedawane zimą pochodzą zapewne z odległych krajów i są nafaszerowane chemią. Natomiast owoce i warzywa przeznaczone do mrożonek są zbierane z pól w szczycie sezonu i natychmiast zamrażane, dzięki czemu mają o wiele więcej wartości odżywczych niż produkty świeże, które zrywa się niedojrzałe i przewozi na duże odległości. Mrożenie pozwala lepiej zachować wartości odżywcze niż puszkowanie. Podczas puszkowania owoce i warzywa często tracą nawet 20% swoich wartości odżywczych. Jeśli jednak z jakichś względów nie będziesz mogła korzystać z produktów ekologicznych, oto lista owoców i warzyw o najniższej i najwyższej zawartości pestycydów. Najwyższa Najniższa brzoskwinie jabłka papryka seler naciowy nektarynki truskawki wiśnie jarmuż sałata importowane winogrona cebula awokado kukurydza ananas mango szparagi zielony groszek kiwi kapusta bakłażan Przeciwdziałaj porannym nudnościom. Długa lista to często dobra rzecz pomaga Ci się zorganizować w ferworze dnia codziennego, a jeśli jest zamieszczona w czasopiśmie, wzrasta jego sprzedaż. Natomiast w medycynie długa lista rozwiązań oznacza tylko jedno: nie istnieje jeden pewny i skuteczny sposób. Tak niestety wygląda nasza wiedza na temat ciążowych nudności i wymiotów. Jest wiele metod, które mogą Ci pomóc poczuć się lepiej, ale nie masz na to żadnej gwarancji. Tak więc niestety przez jakiś czas, na szczęście niedługi, będziesz musiała pobawić się w szalonego naukowca i poeksperymentować, co okaże się najbardziej skuteczne w Twoim przypadku. Oto parę sposobów, które niejednej kobiecie przyniosły ulgę: Na nocnym stoliku trzymaj zapas krakersów pełnoziarnistych, zjedz parę natychmiast po przebudzeniu, żeby jeszcze przed wstaniem mieć coś w żołądku. Zadbaj, by Twoja dieta zawierała dużo białka i węglowodanów złożonych. Popijaj rosół dostarczy Ci zarówno płynu, jak i kalorii. Jedz zimne pokarmy, gdyż potrawy gorące mają silniejszy zapach, który może powodować mdłości. Witamina B 6 (10 mg). Zielone warzywa liściaste, ponieważ zawierają witaminę K, która zdaje się pomagać. Brązowy ryż. Akupunktura (igły w przedramieniu przez dwa dni). Akupresura opaska noszona na nadgarstku uciskająca odpowiednie punkty. Świeży korzeń imbiru w kubku herbaty (albo kapsułka 300 mg). Jeść za dwoje czy dla dwojga? 85\n24 Lekkie ćwiczenia fizyczne. Po wymiotach (jak i po każdym posiłku) wypłucz jamę ustną płukanką. Pozwoli Ci to zachować świeżość, zmniejszyć mdłości i ograniczyć ryzyko niszczenia szkliwa zębów przez kwasy żołądkowe. Medytuj, aby utrzymać stres pod kontrolą. Poranne nudności częściej zdarzają się bardziej zestresowanym kobietom. Choć na temat terapii homeopatycznej w kręgach lekarskich toczą się zaciekłe spory, na pewno nie jest ona szkodliwa. Preparat o nazwie Nux vomica zdaje się pomagać na mdłości i drażliwość. Leki z apteki. Jeśli nudności i wymioty są naprawdę uciążliwe, poproś lekarza prowadzącego o przepisanie leku (np. Buscolysin, Diphergan, Polfergan, Chloropernazinum lub Torecan). Jeżeli chodzi o leki bez recepty, dostępny jest Mamarin (na bazie imbiru i witaminy B), lekarze polecają również leki zobojętniające kwasy żołądkowe (np. Alugastrin, Rennie). Nie taki orzech twardy do zgryzienia. Chodzi tu nie tyle o np. bardzo zdrowe orzechy włoskie, ile o orzeszki arachidowe zwane też ziemnymi. Otóż było sporo deliberacji na temat związku pomiędzy jedzeniem orzeszków ziemnych w czasie ciąży a alergią na te orzeszki i astmą u dzieci. Badania wskazują, że unikanie orzeszków ziemnych nie ma wpływu na rozwój alergii na orzechy, chyba że w rodzinie występowały ekstremalne przypadki tej alergii. Jednakże znaleziono korelację między jedzeniem orzeszków ziemnych w czasie ciąży a wzrostem zachorowań na astmę. Jeśli masz powody, aby zachować zwiększoną ostrożność, możesz zdecydować się unikać orzeszków ziemnych (oraz produktów je zawierających), ale na ogół nie ma obaw przed ich spożywaniem w czasie ciąży. Ale ważniejsze jest spożywanie takich produktów, jak jabłka, ryby i kwasy tłuszczowe z rodziny omega-3, jak DHA, które znajdziesz w łososiu i pstrągu, żywności wzbogaconej i suplementach diety. Udowodniono bowiem, że pomagają one zapobiegać astmie i oddalić ryzyko alergii występujących w rodzinie. Jedzenie tych produktów w czasie ciąży pomoże wzmocnić delikatny układ odpornościowy dziecka, zanim zostanie ono narażone na ataki ze strony środowiska zewnętrznego. 86 Zdrowa ciąża. Poradnik kochającej mamy\n25 Skorowidz A acetylacja, 38 ADD, 115, 139 ADHD, 115 adiponektyna, 95 adrenalina, 139, 140, 146 akson, 114, 117 ALA, Patrz: kwas ALA alfa-fetoproteina, 283 alkohol, 41, 53, 83, 142, 241, 270, 273, 351 allele, 34 amniocenteza, 56, 200, 284 amniopunkcja, Patrz: amniocenteza androgeny, 173 anemia, 55, 282 anomalia chromosomowa, Patrz: chromosom anomalie antybiotyk, 121, 191, 231 antydepresant, 155, 256, 276, 344, 352 antygeny, 55 aspartam, 84 astma, 86, 187, 343 autyzm, 30, 117, 121, 139, 356 B badanie diagnostyczne, 283 prenatalne, 56, 276 przesiewowe, 282 przezierności fałdu karkowego, 56, 282 USG, Patrz: USG bakterie streptococcus, 281, 343, 368 bariera łożyskowa, 52 bezpłodność, 345, 347 bezsenność, 11 białko histonowe, 32 biegunka, 200 bilirubina, 44, 252 biopsja kosmówki, Patrz: CVS bisfenol-a, 41, 244, 273 blastocysta, 29, 33, 47, 48, 50, 53, 54, 348 bliźnięta, 376 jednojajowe, 32, 376 błona płodowa, 212 BMI, 69, 71, 341, 347 ból głowy, 199 pleców, 12, 194, 196, 204 brodawki, Patrz: sutki C cesarskie cięcie, 53, 68, 88, 169, 180, 221, 226, 227, 228, 344, 377 chia, Patrz: szałwia hiszpańska chlamydia, 180, 231 chodzenie, 124 choroba Hirschsprunga, 259 lokomocyjna,\n26 choroba Taya-Sachsa, 56 weneryczna, 180, 282, 343, 352 zakaźna, 354, 369 chromosom, 30, 31, 33 anomalie, 345 X, 115 ciałko żółte, 26, 49, 50 ciąża, 12, 26, 69, 90, 143, 343 fizjologia, 9, 13 mnoga, 69, 79, 123, 374 pozamaciczna, 200, 348 przenoszona, 102 cięcie cesarske, Patrz: cesarskie cięcie cukrzyca, 37, 49, 79, 89, 92, 94, 95, 100, 105, 106, 107, 186, 201, 226, 280, 343, 344 CVS, 56, 283 cynk, 75, 81, 272 czarna linia, 173 czerniak złośliwy, 178 czynnik krzepnięcia, Patrz: fibrynogen czynnik Rh, 55 ćwiczenia przygotowujące do porodu, 301 w czasie ciąży, 288 w połogu, 305 D dendryt, 112, 116 depresja, 133, 135, 144, 152, 159 poporodowa, 11, 94, 145, 254, 255, 378 DHA, Patrz: kwas DHA DNA, 30, 32, 40, 273, 351 dopamina, 145, 152, 167 dotyk, 118 doula, 146, 181, 214, 264, 277 drożdżyca, 191 dryf epigenetyczny, 376 dwojaczki, Patrz: bliźnięta dysleksja, 139 E Edynburska Skala Depresji Poporodowej, 378 efekt piętna, Patrz: wdrukowanie ejakulacja, 352 embrion, 43 endometrioza, 343 endometrium, 348 endorfina, 151, 168 EPA, Patrz: kwas EPA epigenetyka, 8, 10, 11, 12, 25, 32, 36, 39, 40, 80, 351 epinefryna, Patrz: adrenalina erekcja, 352 estrogen, 41, 50, 77, 93, 114, 137, 138, 145, 163, 164, 165, 171, 168, 173, 174, 185, 197, 238, 245 F feminizacja, 140, 270 fenotyp, 25, 37 fenyloketonuria, 231, 343 fibrynogen, 164, 197, 198 fitoestrogeny, 270 fluorotelomery, 41 folany, 110 fruktoza, 74 ftalany, 41, 42 G gastrula, 33 geny, 25, 28, 115 ekspresja, 8, 25, 27, 34, 36 imprintowane, 27 glukoza, 89, 90, 92, 93, 106, 139, 140, 280 głód, 71 gonadotropina kosmówkowa hcg, 50, 77, 93, 343 grasica, 55, 58 grelina, 71, Skorowidz\n27 gruczoł, 2, 2 mleczny, 168, 238 Montgomery ego, 169 nadnerczowy, 140 H halucynacje, 255 hcg, Patrz: gonadotropina kosmówkowa hcg hemofilia, 56 hemoroidy, 189, 190, 193, 202, 259 heparyna, 51, 198 HIV, 180, 280 hormon, 26, 50, 71, 92, 137, 162 dobrego samopoczucia, Patrz: endorfina, oksytocyna hcg, Patrz: gonadotropina kosmówkowa hcg hpl, Patrz: laktogen łożyskowy hpl luteinizujący, 349 oksytocyna, Patrz: oksytocyna prolaktyna, Patrz: prolaktyna relaksyna, Patrz: relaksyna sterydowy, 145, 146 stresu, Patrz: kortyzol, adrenalina stymulujący tarczycę, Patrz: TSH tarczycy, 93, 261 wysokiego ciśnienia, Patrz: leptyna wzrostu, 92, 142 zmniejszający stan zapalny, Patrz: adiponektyna I IGF 2, 27 immunoglobulina, 51, 55, 227, 281 immunosupresja, 54, 63, 164 insulina, 44, 51, 90, 91, 93, 94, 97, 100, 104, 105, 106, 152 oporność, 70, 95, 104 insulinopodobny czynnik wzrostu typu 2, Patrz: IGF 2 izotretynoina, 171 J jajnik, 26, 29 jajowód, 26, 28, 29, 348 jądra nowotwór, 351 K kangurowanie, 257, 375 kardiotokograf, Patrz: KTG kariotyp, 284 karmienie piersią, , 286 sztuczne, 246 kąpiel, 263 kiła, 180 kleszcze, 224 kofeina, 83, 151, 199, 241, 270 kolagen, 179 komórka glejowa, 114 jajowa, 25, 26, 28, 376 komplikacje porodowe, Patrz: poród komplikacje konflikt serologiczny, 55, 281, 344 kortykosteroidy, 201, 375 kortyzol, 95, 139, 140, 347 koryna, 50 kosmki, 47, 49, 63 krew pępowinowa, 232, 285 krwinki białe, 44, 164 czerwone, 55 KTG, 100, 214 kwas ALA, 154 alfa-linolenowy, Patrz: kwas ALA deoksyrybonukleinowy, Patrz: DNA Skorowidz 385\n28 kwas DHA, 81, 86, 110, 116, 117, 124, 125, 137, 152, 154, 241, 273, 286, 351, 375 dokozaheksaenowy, Patrz: kwas DHA eikozapentaenowy, Patrz: kwas EPA EPA, 154 foliowy, 40, 81, 110, 152, 261, 344, 375 kwasy tłuszczowe omega-3, 70, 81, 84, 86, 106, 137, 152, 270, Patrz też: kwas DHA, kwas ALA kwercytyna, 273 L laktogen łożyskowy hpl, 50, 92, 93, 94, 95 laktoza, 152 lanolina, 243 lateralizacja, 112, 139 leptyna, 71, 74, 95 LH, Patrz: hormon luteinizujący libido, 164, 165 likopen, 272 limfocyty B, 44, 55, 57, 58 T, 44, 54, 55, 57, 58, 60 luteina, 272 Ł łaknienie spaczone, 75 łechtaczka, 173 łożysko, 11, 26, 36, 40, 43, 46, 47, 48, 50, 51, 57, 63, 92, 93, 167, 94, 193, 228, 231, 253, 376 część płodowa, 47 odklejanie się, 53, 201, 344, 375 przodujące, 53, 344, 375 ze zwapnieniami, 57 M macica, 41, 63, 343, 376 szyjka, 29, 99, 166, 212, 344, 375, 377 wyściółka, 26, 47, 50, 164, 345, 348 magnez, 152, 202, 236, 272 marker epigeniczny, 27 masaż, 127, 129, 148, 151, 179, 199, 204, 247, 277 maska ciążowa, Patrz: ostuda mdłości, Patrz: nudności melasma, Patrz: ostuda metale ciężkie, 41, 82 metylacja, 38, 351 metylany, 41, 273 mielinizacja, 117 mięsień Kegla, 203, 305 migrena, 199, 201 mikroelementy, 272 mocz, 191, 214, 343 morula, 29, 33 mukowiscydoza, 56 N nadciśnienie, 49, 50, 54, 62, 96, 201, 215, 226, 253, 276, 343 ciążowe, 71 nadwaga, 37 nerczak płodowy, 27 nerw kulszowy, 196 neurohormon, Patrz: hormon neuron, 112, 113, 115, 117, 137 neuroprzekaźnik, 112, 145, 187 niacyna, 179 niepowściągliwe wymioty ciężarnych, 79 niewydolność cieśniowo-szyjkowa, 99 nitrofurantoina, 191 nowotwór, 40, 81, 175, 178 jądra, 351 okrężnicy, 27 prostaty, 27 nudności, 12, 51, 54, 76, 77, 78, 80, 83, 85 O obrzęki, 198 oczy, Skorowidz\n29 odciski palców, 118 odporność, 54 odporność pasywna, 54 odruch, 2 kroczenia, 124 Moro, Patrz: odruch obejmowania obejmowania, 124, 251 wzdrygnięcia, 126 odwodnienie, 77, 200, 250 odżywianie, 11, 18, 25, 46, 67, 79, 90, 240, 268, 280 okrężnicy nowotwór, 27 oksytocyna, 102, 138, 143, 151, 215, 223, 226, 231 oocyt, 29, 30 opiaty, 218 oporność insulinowa, Patrz: insulina oporność opryszczka narządów płciowych, 180 orgazm, 28 orientacja seksualna, 140 orzeszki arachidowe, 86 osłona mielinowa, 116, 117, 125 osteoporoza, 37 ostuda, 173, 261 oś HPA, 140, 146 otyłość, 37, 69 brzuszna, 71 owulacja, 28, 30, 114, 346, 348, 349, 350 P paciorkowce grupy B, 212 paznokcie, 169 penis, 28, 173 pepowina, 43, 57 pestycydy, 84 pępowina, 43, 50, 57, 99, 222, 223, 230, 263 piersi, 50, 165, 168 pierścień ognia, 223 placenta, Patrz: łożysko plaster transdermalny, 71 plemnik, 25, 26, 28, 351 pleśniawki, 241 płodność, 345 płyn owodniowy, 100, 101, 103, 118, 119, 193, 212, 226 płytka nerwowa, 111, 112 płytki krwi, 164 pochwa, 28, 29, 56, 164, 166 zapalenie bakteryjne, 193 poczęcie, 9 podwzgórze mózgowe, 140 połóg, 11, 143, 253, 278, 286 poronienie, 30, 49, 56, 81, 83, 99, 198, 235, 345 poród, 47, 119, 121, 123, 207, 220, 233 indukowany, 225 kleszczowy, 224 komplikacje, 68, 80, 88, 123, 224 pośladkowy, 121, 123, 221 przedwczesny, 71, 94, 99, 139, 166, 186, 193, 200, 236, 374, 375, 376 w kucki, 220 w wodzie, 219 wywoływanie, 102, 103 wywoływany, 225 potas, 75, 272 pozycja, 350 progesteron, 26, 50, 75, 137, 146, 163, 164, 168, 185, 189, 349 prolaktyna, 167, 238, 245 promieniowanie, 41 prostaglandyna, 226 prostaty nowotwór, 27 próżniociag, 224 przeciwciała, 55 przepuklina pępkowa, 252 przerostowe zwężenie odźwiernika, 252 Skorowidz 387\n30 przewężenie Ranviera, 116 przewijanie, 262 przewody mleczne, 50 przezierność fałdu karkowego, Patrz: badanie przezierności fałdu karkowego przygięcie, 222 przygnębienie poporodowe, 255 przysadka mózgowa, 140 psychoza poporodowa, 255 pulsoksymetr, 169 R radon, 41 rak, Patrz: nowotwór receptor TLR, 55, 57, 58, 60 refluks kwasów żołądkowych, Patrz: zgaga relaksyna, 182, 183, 186, 188, 191, 192, 194, 195, 197, 199 respirator, 375 rodzeństwo, 256, 257 rozstęp mięśnia prostego brzucha, 261, 306 rozstępy, 171, 179 rozszczep kręgosłupa, 40, 56, 81, 110 rozwój motoryczny, 126 sensoryczny, 108, 109, 119, 125 równowaga kwasowo-zasadowa, 71 rtęć, 41, 42, 63, 80, 82, 83, 84 rwa kulszowa, 195 rzeżączka, 180 S schizofrenia, 79 seks, 162, 165, 177, 233, 280 selen, 272 sen, 136, 142, 151, 246, 247, 286 serotonina, 145, 155, 187 siara, 169, 170, 238 skala Apgar, 231 skopolamina, 71 skóra, 171 skurcze, 200, 212 Braxtona-Hicksa, Patrz: skurcze przepowiadające przedwczesne, 200 przepowiadające, 200, 213 słuch, 120 smak, 121, 123, 126 smółka, 226 sorbitol, 202 sód, 75 sperma, 27 spowijanie, 126 stan przedrzucawkowy, 11, 62, 80, 201, 204, 215, 226, 236, 281, 344, 376 zapalny nabłonka naczyń krwionośnych, 201 stawy, 195 steroidy, 222 stolec, 250 stopy, 199 streptococcus, Patrz: bakterie streptococcus stres, 13, 57, 62, 128, 133, 134, 137, 138, 145, 148, 156, 167, 275, 347 czynniki pozytywne, 134 oksydacyjny, Patrz: test stresowy suchość oka, 199 surfaktant, 100, 222 sutki, 8, 102, 120, 127, 165, 168, 169, 227, 238, 243 synapsa, 112, 120 szałwia hiszpańska, 106 szczepienia, 63, 273, 280, WZW typu B, 230, 370, 371 szczytowanie, 28 szkoła rodzenia, Skorowidz\n31 Ś śledziona, 58 ślina, 71 śluz szyjkowy, 348 śmierć łóżeczkowa, Patrz: zespół nagłej śmierci łóżeczkowej T talasemia, 343 tarczyca, 49, 93, 96, 145, 261 nadczynność, 79 zaburzenia, 93, 343 telomer, 30 teoria programowania płodowego, 36 test biofizyczny, Patrz: test Manninga depresji poporodowej, 378 GBS, 212 Manninga, 102 niestresowy, 100, 102, 282 oksytocynowy, Patrz: test stresowy poczwórny, 282 stresowy, 101, 137 testosteron, 114, 117, 120, 140 tętno, 100 tiomersal, 63 tlenek azotu, 96, 137 tłuszcze, 53, 168, 170 omega-3, Patrz: kwasy tłuszczowe omega-3 trans, 53, 80, 105, 350 toczeń, 49 toksoplazmoza, 59, 280 toksyny środowiskowe, 37, 40 toluen, 41 transplantacja, 58 trądzik, 171, 172 tretinoina, 179 triclosan, 186 trofoblast, 48 tryptofan, 152 trzustka, 44, 90, 91 TSH, 93 tymina, 40 tytoń, 41, 53, 96, 142, 273, 351 U uderzenia gorąca, 174, 175, 180 układ immunologiczny, 44, 49, 54, 57, 60, 63 nerwowy, 112 odpornościowy, Patrz: układ immunologiczny uracyl, 40 urodzenie martwe, 235 urojenia, 255 USG, 98, 99, 123, 280, 281 W wada cewy nerwowej, 56, 80, 110, 112, 283 genetyczna, 30, 49, 56, 99, 104, 282, 343 rozwojowa, Patrz: wada wrodzona serca, 251 wrodzona, 30, 40, 49, 68, 80, 81, 155, 282, 344, 352 waga, 69, 73, 87 waga urodzeniowa niska, 37, 88, 94, 96, 186 wysoka, 92, 94 wapń, 81, 152, 203, 233, 272 wargi sromowe, 173 wątroba, 44, 55, 90, 91, 201, 250, 252 wcześniak, 374 wdrukowanie, 109 węch, 119 węglowodany, 105 węzły chłonne, 58 wielkość płodu, 380 wieloraczki, 376 Skorowidz 389\n32 więzadła Coopera, 170 witamina, 272, 273 A, 80, 272 B 12, 203, 272 B 6, 80, 85, 272 B 9, Patrz: kwas foliowy C, 75, 203, 241, 272 D, 201, 272 K, 85, 231 włosy, 173, 179, 261 wodorowęglany, 71 wody płodowe, Patrz: płyn owodniowy wrażliwość na zapachy, 77 wymioty chlustające, 252 wzdęcia, 187, 193, 200, 202, 203 wzrok, 120 Z zabawki, 127 zakażenie dróg moczowych, 189, 191, 201 dróg rodnych, 189 grzybicze, 203 zakrzepica żył głębokich, 198 zapalenie powięzi podeszwy, 199 zaparcia, 12, 189, 190, 193, 200, 202, 204 zespół cieśni nadgarstka, 195 Downa, 30, 56, 99, 282 nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi, Patrz: ADHD nagłej śmierci łóżeczkowej, 246 niespokojnych nóg, 152 policystycznych jajników, 343, 347 zaburzeń koncentracji uwagi, Patrz: ADD zęby, 186, 203, 273 zgaga, 11, 186, 188 zmysł równowagi, 121 zmysły, 108, 118, 125 znacznik epigenetyczny, 34 znieczulenie podpajeczynówkowe, 218 zewnątrzoponowe, 217, 218, 219 zwierzęta domowe, 258 zygota, 29, 33 Ż żel intymny, 350 żelazo, 75, 81, 152, 241, 272 żółć, 252 żółtaczka, 252 żylaki odbytu, Patrz: hemoroidy 390 Skorowidz


Niewybuchy w lesie przy ulicy Czekalskie - NaszeMiasto.pl\nTR 11.03.2015 Zaktualizowano 11.03.2015\nW lesie przy ulicy Czekalskie leżały niewybuchy (zdjęcie ilustracyjne) Archiwum\nKrótko przed godziną 13 leśniczy powiadomił policję o niebezpiecznym znalezisku w lesie przy ulicy Czekalskie.\nKilkadziesiąt metrów w głębi lasu leżały niewybuchy. Leśniczy natknął się na dwa pociski artyleryjskie o długości około 50 cm i średnicy około 20 cm. Niewybuchami najpierw zajęli się policjanci z Komisariatu Nowe Miasto, którzy zabezpieczyli je do przyjazdu patrolu saperskiego. Pociski odjechały razem z saperami.\nPeugeot w ogniu na ulicy Księcia Mieszka I\nMateriał oryginalny: Niewybuchy w lesie przy ulicy Czekalskie - Poznań Nasze Miasto


Chodyniecki, Kwiatkowski i Margaret – tłumów nie było – iLoveNysa.pl – Twój portal z najświeższymi wiadomościami |\nChodyniecki, Kwiatkowski i Margaret – tłumów nie było\nPodczas I dnia festiwalu „Pożegnanie lata”, na scenie zaprezentowali się: Szymon Chodyniecki, Dawid Kwiatkowski i Margaret. Dopisały gwiazdy i pogoda. Frekwencja była daleka od oczekiwań organizatorów.\nPomimo szeroko zakrojonej akcji promocyjnej i młodzieżowego doboru artystów (wszakże burmistrz Kordian Kolbiarz obiecał koncert Dawida Kwiatkowskiego), publiczności było jak na lekarstwo, czego jedynym pozytywnym efektem był brak kolejek.\nJeśli nie koncerty to może przynajmniej na wesołe miasteczko? Taki pomysł wpadał do głowy niejednej rodzinie – jednak na bramce okazywało się, trzeba było że za wejście trzeba zapłacić 30 zł (jak na koncert), a kolejne 30 zł trzeba zapłacić za dziecko. Za darmo wchodziły jedynie dzieci do lat 3. No i jeszcze wydać pieniądze na bilety na poszczególne karuzele.\nJednak ci którzy pojawili się na Stadionie Miejskim z pewnością nie mieli powodów do narzekań ponieważ wykonawcy zagrali bardzo dobre koncerty i złapali świetny kontakt z publicznością.\nDziś (03.09) atmosfera ma być iście jamajska, bowiem zagrają: Grubson, Bas Tajpan & Bob One i Mesajah.\nWkrótce przejdziemy nową kładką


Co obejmuje transport drogowy? | Wiedza Bez Tajemnic\nOpublikowano 30 maja 2019 29 maja 2019 przez Wiedza Bez Tajemnic\nTransport drogowy posiadać może szeroki zakres definicji. W skrócie, jest to działalność gospodarcza umożliwiająca świadczenie różnorodnych modeli przewozu (od osób, po rzeczy). I tak transportem drogowym nazwiemy zarówno usługi autokarowe (krajowe oraz zagraniczne), jak i przewożenie materiałów stałych, gazów czy cieczy odbywające się na lądzie. Aktualnie tą gałęzią usług zajmuje się wiele mniejszych i większych firm przewozowych, które oferują różne opcje przetransportowania zleconych elementów.\nW transporcie dla firm wyróżniamy parę rodzajów transportu drogowego. Należy tutaj wymienić dwie podstawowe, czyli: Krajowy Transport Drogowy oraz Międzynarodowy Transport Drogowy. Pierwszy, jak sama nazwa nam wskazuje, odpowiada za przewóz na terenie kraju (miejsce odbioru, przewóz towaru oraz punkt jego dostarczenia muszą znajdować się na jego obszarze). Niezbędne jest również, aby pojazd wykorzystywany w tym modelu był zarejestrowany na terenie Polski.\nNatomiast drugi rodzaj opiera się na podobnym funkcjonowaniu do pierwszego, z tym że w tym przypadku pojazd z towarem musi przekroczyć granicę. Co więcej, w tym wypadku środek transportu nie musi być zarejestrowany na terytorium naszego kraju.\nW usługach transportowych każdego kierowcę obowiązuje posiadanie licencji. Aby zajmować się zawodowo transportem drogowym nie tylko założyć musimy firmę, ale i uzyskać wymienioną licencję. Ta wydawana jest na określony czas działania – zakres jest całkiem szeroki, gdyż wynosi od 2 do nawet 50 lat.


Neymar wraz z Nike stworzył własny mixtape - Sponsoring Sport\nNeymar wraz z Nike stworzył własny mixtape\nZawodnik Barcelony FC Neymar stworzył wspólnie z marką Nike własną płytę, mixtape.\nBrazylijski zawodnik od zawsze oprócz piłki interesował się również muzyką. Z tej okazji powstał specjalny mixtape, który pokazuje relację sportu i muzyki. Album powstał przy współpracy z producentem odzieży, marka Nike. Za oprawę muzyczną odpowiedzialni są przede wszystkim muzycy z Hiszpanii oraz miasta, gdzie gra Neymar, czyli Barcelony. Na potrzeby promocji oprócz materiałów muzycznych powstały specjalne filmiki reklamowe.\nAlbum – LINK\nTagi: Mixtape, Muzyka, Neymar, Nike, Sport


Właśnie zaręczeni - z życia gwiazd! | Milionkobiet.pl\nStrona główna » Rozrywka » Właśnie zaręczeni - z życia gwiazd!\nTagi: zaręczyny gwiazd śluby gwiazd gwiazdorskie pary\nKto w ostatnich tygodniach zdecydował się na oświadczyny? Jeśli jesteście ciekawe, koniecznie zobaczcie nasz artykuł!\nZaręczyny to jeden z najważniejszych momentów w życiu każdej z par. To obietnica składana kobiecie przez mężczyznę o woli wstąpienia z nią w związek małżeński. Nie ma reguły kiedy ta chwila ma się odbyć, bo każda para jest inna. Na zaręczyny czekają wszystkie kobiety, celebrytki też!\nW ostatnich tygodniach wiele gwiazd się na nie zdecydowało. Jedne były spektakularne, tak jak oświadczyny Kanyego Westa, a niektóre skromniejsze, jak Evan Ross i Ashlee Simpson, które odbyły się podczas świątecznej kolacji.\nJedno jest pewne, emocje towarzyszące temu wydarzeniu są niesamowite! To uświadamia nam, że gwiazdy to także zwykli ludzie i ta chwila jest dla nich równie ważna jak dla nas. Jeśli jesteście ciekawe, która gwiazda pojawia się ostatnio z błyskotką na palcu, koniecznie zobacz naszą galerię!\nOto gwiazdy zaręczone w ostatnich tygodniach:\nFoto: Shutterstock / FameFlynet\nDodał(a): Natalia Kazimierczuk , Piątek 24.01.2014 (aktualizacja: 2014-01-24)\nWygląda na to, że aktorka weszła w trzeci już związek małżeński.\nJak urządzić "królewskie" wesele, nie…\nMarzy Ci się wesele w stylu Kate i Pippy Middleton? Zobacz, jakimi trikami możesz…\nMarzy Ci się arystokratyczne wesele? Zobacz kolejną część naszych porad!\nadrianna biedrzyńska śluby gwiazd\nurządzanie wesela kate middleton pippa middleton śluby gwiazd


http://betalab.pl/ - Bazaofert.katowice.pl\nJako firmie prężnie rozwijającej się, znamy się na swojej pracy. Działamy od lutego 2010 roku. Oferujemy : montaż, selekcja, gratowanie detali, pomiary z zakresu długości i kąta, ciśnień, sił oraz wielkości elektrycznych. Serdecznie zapraszamy do skorzystania z naszej oferty. http://www.betalab.pl/


Aktywność sportowa Polaków - PracaDlaBiegacza.pl\nBiegacze są jacyś inni.\nZarabiasz średnią krajową i masz wyższe wykształcenie? Pewnie chętniej uprawiasz aktywność fizyczną.\nNie ma co owijać w bawełnę. Polacy nie należą do wysportowanych narodów. Dowody? Wyniki niezliczonych raportów. Choć trzeba przyznać, że jeden z najnowszych daje nam cień nadziei na poprawę sytuacji, to nadal dla wielu Polaków zmotywowanie się do wstania z kanapy jest wyjątkowo trudne.\nWstać z kanapy, ciężka sprawa\nO tym, że aktywność sportowa poprawia nasze samopoczucie i dobrze wpływa na cały nasz organizm, chyba nie trzeba nikomu przypominać. Wiedzą tajemną nie jest też fakt, że spędzenie ośmiu godzin w pracy przy biurku, by po powrocie do domu znów ulokować się wygodnie przed telewizorem, to najszybsza droga do otyłości, cukrzycy, miażdżycy i wielu innych chorób. Czy to mobilizuje nas do ruszenia się z kanapy? Okazuje się, że nie za bardzo…\nWyniki badania MultiSport Index 2019 przeprowadzonego przez Kantar, pokazują, że w ubiegłym roku 64 proc. Polek i Polaków było aktywnych fizycznie. Taki wynik po części to nasz mały sukces. Bowiem to o 2 punkty procentowe więcej niż w 2018 roku.\nAutorzy badania wskazują, że te 64 proc. aktywnych Polaków, to grupa, która uprawia jakikolwiek sport przynajmniej raz w miesiącu. Mowa tu o prostych czynnościach takich, jak spacery czy jazda na rowerze do pracy. Najczęściej aktywną fizycznie grupą są osoby młode, od 15 do 24 roku życia (zadeklarowało to aż 80 proc. ankietowanych w tym wieku). W sięganiu po ruch, istotne okazało się również wykształcenie i wysokość zarobków oraz miejsce zamieszkania. Chętniej uprawiają go osoby uczące się (90 proc.) lub te z wyższym wykształceniem (78 proc.) oraz Polacy, których miesięczne dochody przekraczają 5 tysięcy złotych (83 proc.). Osoby aktywne sportowo najczęściej mieszkają w dużych miastach, pod tym względem najlepiej wypadli mieszkańcy Warszawy. Przybywa też osób, które ćwiczą regularnie – aż 19 proc. badanych przyznało się do tego, że uprawia sport 5 razy w tygodniu.\n– Nawet najmniejszy wzrost aktywności fizycznej powinien cieszyć, bo ruch jest sposobem na poprawę zdrowia i zachowanie dobrej jakości życia. To właśnie zdrowie mobilizuje aż 43 proc. z nas do ćwiczeń i jest obecnie najczęstszym powodem podejmowania aktywności fizycznej – komentował wyniki badania Adam Radzki z Benefit Systems.\nCzy to jest jednak powód do dumy ? Niestety nie – bo nadal …\nCo trzeci mieszkaniec naszego kraju w 2019 roku nie podjął żadnej aktywności fizycznej.\n– Wśród nich aż 53 proc. stanowią osoby po 55 roku życia. Wyniki wyraźnie pokazują nam, że zapał do ćwiczeń maleje wraz z wiekiem. Tymczasem to właśnie aktywność fizyczna pozwala dłużej zachować witalność. Światowa Organizacja Zdrowia uznała bezruch za czwartą przyczynę śmiertelności na świecie, zaraz po chorobach układu krążenia, nowotworach oraz chorobach powodowanych przez procesy starzenia się – podkreśla i przestrzega dr Janusz Dobosz z Narodowego Centrum Badania Kondycji Fizycznej Akademii Wychowania Fizycznego w Warszawie.\nJest to jeden z najgorszych wyników wśród państw Unii Europejskiej. W 2017 roku średnia dla krajów europejskich – jak wynika z Eurobarometru – wynosiła 71 proc. aktywnych obywateli. Oznacza to, że wśród państw członkowskich UE zajmujemy szóstą lokatę od końca. Mieszka u nas więcej aktywnych obywateli, niż w Portugalii, na Malcie, we Włoszech czy Rumunii i Bułgarii, gdzie średni odsetek aktywnych fizycznie osób wynosił 51 proc. Podobny poziom aktywności fizycznej do zanotowanego w Polsce rejestruje się w Grecji i Hiszpanii, a nieco wyższy na Cyprze, w Chorwacji i na Węgrzech (średnia dla tych trzech krajów to 68 proc.). Jednak wciąż daleko nam do liderów tych statystyk. To Finlandia, Dania, Holandia i Szwecja, które notują średni wynik na poziomie 94 proc.\nRaz w tygodniu to za mało\nChociaż „wysportowanych” Polaków z roku na rok przybywa, to do ideału nadal nam bardzo daleko. Jak wynika z raportu resortu sportu, tylko nieco ponad 21 proc. Polaków spełnia kryteria Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) dotyczące minimalnej aktywności fizycznej w wolnym czasie, czyli na swoim koncie ma co najmniej 150 minut umiarkowanego albo 75 minut intensywnego wysiłku tygodniowo. Nieco więcej – 30,6 proc. – jeśli uwzględnimy regularną aktywność związaną z jazdą na rowerze. Co ciekawe częściej mężczyźni niż kobiety spełniają normy WHO w odniesieniu do aktywności w czasie wolnym (24 proc. w stosunku do 19,7 proc.), oraz aktywności uwzględniającej jazdę na rowerze (kolejno 34,5 proc. w stosunku do 26,7 proc.).\nOczywiście każdy jest inny i potrzebuje różnej aktywności, ale dane te i tak są przerażające, także wśród dzieci. WHO wskazuje, że minimalna dawka ruchu dla dzieci w wieku od 5 do 17 lat to 60 minut dziennie. Obowiązkowy wymiar zajęć wychowania fizycznego dla uczniów klas IV–VIII szkół podstawowych wynosi jedynie 4 godziny lekcyjne, a dla uczniów szkół ponadpodstawowych – 3 godziny lekcyjne w tygodniu. Rodzice sami powinni więc dbać o to, żeby ich dzieci uprawiały sport.\n– W zakresie podejmowanej przez Polaków aktywności fizycznej „coś drgnęło” i że jest to początek zmian w dobrym kierunku. Jednocześnie należy pamiętać, że wskaźnik ten uwzględnia aktywność fizyczną podejmowaną minimum raz w miesiącu, a postulowane minimalne dawki aktywności osób dorosłych (według WHO) to 150 minut umiarkowanego lub 75 minut intensywnego wysiłku fizycznego na tydzień. Z tej perspektywy wyniki badania nie są już tak optymistycznie dla Polaków – komentował dr Janusz Dobosz z Narodowego Centrum Badania Kondycji Fizycznej Akademii Wychowania Fizycznego w Warszawie.


Tuner TV Tani a dobry? - Sprzęt komputerowy - dobreprogramy - forum\nTuner TV Tani a dobry?\nAnty-Terrorysta (Erka456) 2010-04-29 10:41:27 UTC #1\nChcę sobie kupić tuner TV do kompa. Nie mam pojęcia jaką, jaka jest dobra, ale wiem że chcę kupić tanio a dobrze\nZnalazłem taką -> http://www.uno.pl/t_35454/p5100/\n83 złote, pilot - no wygląda spoko, co o niej uważacie ?\nI taką ale ona za 60 złoty i to jakaś Video Karta - http://www.uno.pl/t_24426/vc_100xp/\njest ona warta 60 złoty ?\nMoże znacie jakieś fajne tunery tani, polecacie i dobre :)?\nmelomonster (melomonster) 2010-04-29 13:03:33 UTC #2\nTo drugie "cóś" to karta nagrywania obrazu z komputera więc raczej odpada. Jeśli chodzi o Gigabyte to wygląda w porządku. Tylko mała uwaga jeśli używasz Win 7: sprawdź dokładnie czy karta jest kompatybilna z tym systemem bo najnowszy system Microsoftu nie współpracuje ze starszymi kartami zwłaszcza Leadteka. A jeśli nie używasz to może znajdziesz jakiegoś Leadteka właśnie, TV 2000 XP expert którego mam powinien być w cenie barszczu.\nEDIT: Rozejrzałem się trochę i stwierdziłem że trudno będzie kupić kartę lepszą i tańszą od tego Gigabyte który podałeś więc myślę że to będzie dobry zakup; poszukaj tej karty jeszcze w internecie - może znajdziesz lepszą okazję.\nsystem (system) 2010-04-29 13:36:08 UTC #3\nKolego nie kupuj tunera wewnętrznego bo szkoda kasy na to. Mało praktyczny w obecnych czasach.\nPoszukaj sobie czegoś na usb np.\nhttp://www.allegro.pl/item1010216188_tu ... _wawa.html\nAnty-Terrorysta (Erka456) 2010-04-29 15:43:58 UTC #4\nO fajne to na USB... Pójdę jeszcze do sklepu internetowego się spytać ale jeszcze poczekam - miesiąc może dwa Niech ceny lecą w dół\nsystem (system) 2010-04-29 16:43:07 UTC #5\nZasmucę Cię ale ich ceny za miesiąc, dwa nie spadną. Bo są już naprawdę niskie w porównaniu z tym co było kiedyś. Oczywiście możesz poszukać sam czegoś tańszego na usb i na bank znajdziesz. To co podałem to był tylko przykład. Osobiście jakieś 3 tygodnie temu widziałem chyba za 65 zł taką kartę razem z antenką tak więc musisz poszperać. Albo rozważyć kupno używanej. Na PCI za 20zł można wyrwać na usb pewnie niewiele drożej.