Stadion bez trybuny i parku maszyn? Remont Polonii coraz bardziej śmierdzi - WP SportoweFakty\nStadion bez trybuny i parku maszyn? Remont Polonii coraz bardziej śmierdzi\nSiódmy stycznia przyszłego roku, to już czwarty termin składania ofert do przetargu na odbudowę bydgoskich trybun i parku maszyn. Termin opóźnia się już o dwa i pół miesiąca.\nPrzemysław Półgęsek 28 Grudnia 2018, 10:00\nGdy ciężki sprzęt wjechał na stadion przy ulicy Sportowej bydgoscy kibice nie skrywali zdziwienia. Od wielu lat władze miasta wodziły ich za nos suchymi obietnicami renowacji obiektu, nie znajdowały one jednak odzwierciedlenia w rzeczywistości. Tym razem miało być inaczej. W połowie listopada zburzono park maszyn i trybunę na przeciwległej prostej. Od tego czasu na Polonii panuje jednak głucha cisza.\nZakres prac, które odbyły się jesienią obejmował bowiem jedynie rozbiórkę części infrastruktury. Firma, która je odbuduje miała zostać wyłoniona w osobnym przetargu. Okres składania ofert jest jednak notorycznie opóźniany. Ogłoszony w tym momencie ostateczny termin - 7 stycznia oznacza dwuipółmiesięczne opóźnienie względem pierwotnie założonego 26 października.\nJak nieoficjalnie wiadomo, powodem tego opóźnienia są rażące błędy i braki w przygotowanej przez miasto specyfikacji projektu. Część z nich była wytykana przez środowisko żużlowe już na etapie wstępnych wizualizacji. Okazywało się na przykład, że władze miasta planują wybudować niebezpieczny dla zawodników park maszyn lub zaopatrzyć parking dla zawodników w infrastrukturę dla camperów.\nChoć te najbardziej rażące błędy zostały usunięte, okazało się, że projekt wciąż jest w opłakanym stanie. Na szczęście, władze miasta wzięły się za konsultacje z PZMot i PGE Ekstraligą. Poprawki w planach zostały uzgodnione we współpracy z tymi dwiema instytucjami, co pozwala wierzyć, że to koniec z odraczaniem terminów przetargu. Czy tak będzie? Czas pokaże.\nPoza planowanym wcześniej remontem trybun, klub poprosił miasto o pomoc w zakupie dmuchanych band, gdyż tym, które dotychczas chroniły bydgoskich żużlowców wygasła homologacja. To właśnie dlatego Polonii przyznano licencję warunkową, a nie zwykłą. Koszt wymiany band to około 200 tysięcy złotych.\nCzy Twoim zdaniem nowa trybuna i park maszyn staną w Bydgoszczy do końca 2019 roku?\nTOM-BYD 30-01 23:42 0 0\nJest w tej klice, więc odpowiada imieniem i nazwiskiem za wszystko...\ntramwajem do ratusza Kanclerza w to nie mieszaj. Mitoman z ratusza to inna historia...\ntramwajem do ratusza 30-01 01:19 0 1\nKanclerza w to nie mieszaj. Mitoman z ratusza to inna historia...\nTOM-BYD Niedługo będzie jak w Niemczech czyli brak trybun i żużel na trawie na kocu lub leżaku! W chu...a walą bruski z kanclerzem!\ntrz1971 29-12 19:06 0 1\nJedna trybuna wyburzona. Jeszcze 3 i teren gotowy dla dewelopera.\nStadion Polonii Bydgoszcz im. Marszałka Józefa Piłsudskiego Bydgoszcz Polska 2. Liga Żużlowa Żużel ZOOleszcz Polonia Bydgoszcz


Rola muzyki w reklamie, filmach i multimediach, jak można legalnie wykorzystywać utwory muzyczne. - dinamatik.com\nRola muzyki w reklamie, filmach i multimediach, jak można legalnie wykorzystywać utwory muzyczne.\nMuzyka jest tak naprawdę wszędzie obecna dookoła nas, praktycznie bez przerwy da się jej słuchać w wielu stacjach radiowych. Spełnia także niezwykle ważną rolę w reklamie, niekiedy można wręcz powiedzieć, że niektóre spoty reklamowe są popularne właśnie dzięki dobrze wybranemu podkładowi muzycznemu.\nTwórca artykułu: Kay Lammers\nTak naprawdę niedużo jest reklam, jakie nie zawierają muzyki, zdecydowana ich większość jakiś muzyczny podkład posiada. Niekiedy będzie on jedynie dyskretnym uzupełnieniem przekazu wizualnego, a czasami stanowi jeden z najważniejszych elementów takiej reklamy.\nZaciekawił Cię ten post? To świetnie, gdyż oryginalny wpis (http://claytonpro.pl/produkt/clean-board-z-triggerem/) zawiera podobne dane do omawianych.\nNajlepsi specjaliści od marketingu i promocji bardzo często wykorzystują znane utwory muzyczne, wręcz hity z pierwszej dziesiątki list przebojów, a niekiedy muzykę się komponuje zupełnie od nowa, ściśle na potrzeby danego spotu. Pamiętać jednak należy o tym, że używanie czyiś utworów wiązać się może, i najczęściej się wiąże, z obowiązkiem zapłacenia za to. Niekiedy podpisywane są osobne umowy, w jakich ustala się opłaty, a niekiedy wykorzystuje się utwory dostępne w bankach muzyki.\nTakie banki są coraz częściej używane przez producentów reklamowych, multimedialnych i filmowych. Ich dużą zaletą jest tym licencji, w dużej ich części płaci się pojedynczą opłatę za licencję i w dalszej kolejności można w dowolny, rzecz jasna wyznaczony w licencji sposób wykorzystywać dany utwór.\nOferta utworów w bankach muzyki bez przerwy się zwiększa, może ostatnich przebojów się tam nie znajdzie, lecz już tych nieco starszych jest dość dużo. W dużych bankach muzyki dostępnych jest już nawet po pięćdziesiąt tysięcy utworów, więc wytwórcy filmów i reklam mają w czym wybierać. Ostatnio otwierane są także portale które oferują piosenki i utwory bez żadnego płacenia za to, taki bank muzyki za darmo również daje możliwość korzystania z oferowanych piosenek zupełnie legalnie. My możemy polecić .\nCzy jakieś komentarze o nas (http://www.coka.pl/uslugi-medyczne/okulista-dzieciecy/) owego tekstu Cię zaintrygowały? W takim razie będzie nam bardzo przyjemnie, jeśli dołączysz do nich także swoje opinie.\nDzięki takim bankom, czy to darmowym, czy płatnym, dużo prościej jest robić różne reklamy i podkłady filmowe, bo można sprawnie i całkowicie legalnie wyszukać interesujące utwory.\nJeżeli prowadzisz własną firmę, oczywiście wiesz dobrze, że właściwie przez cały czas trzeba inwestować w jej reklamę - i to praktycznie niezależnie od typu branży, w której działasz.\nEfektywne kampanie marketingowe dla przedsiębiorców\nJak dobrze wiadomo, faktycznie skuteczna reklama jest praktycznie niezbędna dla każdej firmy, która tylko pragnie cieszyć się całkowicie satysfakcjonującymi zyskami.


Woda pitna - magazynowanie, filtracja i źródła\nWoda pitna – magazynowanie, filtracja i źródła\nJedną z najważniejszych rzeczy przetrwania w trakcie klęski żywiołowej, wojny czy ataku biochemicznego jest dostęp do czystej, pitnej wody. Człowiek może przeżyć bez wody tylko 3 dni.\nBez jedzenia aż 3 tygodnie, dlatego dostęp do pitnej wody jest bardzo ważnym aspektem przetrwania. Preppersi i survivaliści mają opracowanych wiele metod dostępu do pitnej wodnej w razie jakiejkolwiek katastrofy.\nZobacz także: Lista kontrolna preppersa\nWedług ich schematu każdy powinien przechowywać wystarczającą ilość wody pitnej, aby każda osoba miała dostęp do 2 galonów dziennie przez co najmniej 30 dni. Te dwa galony mają wystarczyć do nawadniania organizmu, przygotowania posiłków i wymagań higienicznych. Należy również pamiętać, że 1 galon wody waży 8,3 funta dlatego ważne jest gdzie i w czym się wodę przechowują. Liczy się łatwy dostęp i łatwość przenoszenia wody.\nAby zapewnić sobie przetrwanie w pierwszych tygodniach wydarzenia SHTF lub TEOTWAWKI, musisz mieć przygotowane zapasy wody. Oto w jaki sposób preppersi przechowują i zaopatrują się w wodę:\nPrzenośne pojemniki na wodę- 1 do 5 galonów\nStatyczne magazynowanie wody – 30- i 50-galonowe beczki, zbiorniki, pęcherze, cysterny\nPlastikowe kanistry na wodę\nWielu preppersów sugeruje, że najlepszymi metodami magazynowania wody są pojedyncze butelki i5-galonowe systemy magazynowania. Są one lżejsze, wygodniejsze w użyciu ze względu na wbudowane uchwyty w kanistrach i oszczędzają miejsce. Beczka o pojemności pięćdziesięciu galonów waży ponad 400 funtów.\nZaopatrzenie w chemiczne środki dezynfekujące\nŹródło ciepła i paliwo do podgrzania wody\nUltrafioletowy sterylizator wody\nSystem filtracji – co najmniej jedno urządzenie na osobę\nAromat do wody (w celu poprawy smaku uzdatnionej wody)\nŚrodek konserwujący wodę\nPo zakupie sprzętu do magazynowania wody następną rzeczą, którą musisz zrobić, to upewnić się, że woda, którą pijesz, jest czysta, więc musisz ją oczyścić. Niezawodny system filtrowania wody jest tym, czego będziesz potrzebować w długim okresie przetrwania po katastrofie. Jeśli będziesz przebywać z dala od miejsca schronienia, filtry i inne oczyszczacze wody mogą się przydać w przypadku takich źródeł wody jak rzeki, stawy, jeziora. Innym sposobem oczyszczania wody jest użycie czystego wybielacza. Niewielkie ilości wybielacza dodane do wody mogą zniszczyć bakterie i wirusy. Należy pamiętać, że wybielacze mają stosunkowo krótki okres przydatności dlatego należy sprawdzać datę do użytku i w razie potrzeby wymieniać na nowy.\nŹródła wody w nagłych przypadkach\nWoda ze zbiornika na ciepłą wodę\nWoda z rzeki, jeziora, stawu\nWoda z hydrantu\nW nagłych wypadkach kiedy dostęp do zmagazynowanej wody jest utrudniony lub zasoby wody zostały zniszczone, preppersi sugerują pobranie wody ze zbiornika na ciepłą wodę czy hydrantów. W przypadku hyndrantów potrzebny jest klucz do hydrantu, który można zakupić praktycznie w każdym sklepie.\nWielu surivivalistów jak i preppersów również zbiera wodę deszczową. Do tego z reguły jest potrzebna beczka, najlepiej podstawiona pod rynnę. W ten sposób woda deszczowa gromadzi się w niej z opadów oraz z nagromadzenia na dachu. Chociaż woda deszczowa w normalnych warunkach jest zdatna do picia, w sytuacjach kryzysowych powinno się ją najpierw przefiltrować lub odkazić. Ten sam scenariusz dotyczy wody z rzeki, jeziora czy stawu.\nCzytaj również: Co robić jak zabraknie prądu?\nŹródła wody, których należy unikać\nWoda ze spłuczek toaletowych\nWoda z kaloryferów\nWoda z łóżek wodnych i basenów/Spa\nNie pij wód powodziowych, ponieważ jest obciążona z chemikaliami z wycieków. Pij słoną wodę tylko wtedy, gdy najpierw ją wydestylujesz. Zbiorniki do spłukiwania toalet mogą zawierać zanieczyszczenia z środki czyszczące, natomiast grzejniki, łóżka wodne, baseny i Spa zawierają również wiele zanieczyszczeń.\nNie używaj studni, dopóki nie zostanie uznana za bezpieczną. Woda ze studni może zostać skażona w przypadku powodzi, trzęsienia ziemi lub innej katastrofy. Jeśli zdecydujesz się na jej użycie regularnie sprawdzaj jej przydatność do picia.


III liga piłka nożna - artykuły | Echo Dnia Radomskie\nKadra Broni Radom powiększy się o jednego zawodnika. Drużyna przez miesiąc nie zagra u siebie\nNajbliższy mecz trzeciej ligi pomiędzy Bronią Radom i Olimpią Zambrów został przełożony. Z kolei pojedynek zaplanowany na 14 września pomiędzy Broni i Zniczem Biała Piska, odbędzie się w...Białej Piskiej. Tym samym radomski trzecioligowiec u siebie nie zagra przez ponad miesiąc.\nPiłkarze trzecioligowej Broni Radom zremisowali bezbramkowo z rezerwami Legii Warszawa. To był ważny i trudny mecz, w którym zawodnicy chcieli pokazać, że ostatnie zawirowania podziałały na nich mobilizująco.\n20 marca 2019, 7:12\nEnergia Kozienice - Warta Sieradz\nEnergia Kozienice po pierwszym treningu\n6 lipca 2015, 18:24\nBroń Radom - Granat Skarżysko Kamienna 1:1\n11 lutego 2015, 19:03\nWójtowicz wiosną zagra w KSZO 1929\nKonrad Wójtowicz, ostatnio grający w Łysicy Akamit Bodzentyn, jest pierwszym wzmocnieniem KSZO 1929 Ostrowiec.\nW niedzielę derby w Bodzentynie. Łysica kontra KSZO 1929\nW sobotnim spotkaniu piłkarskiej trzeciej ligi Łysica Akamit Bodzentyn zremisowała na wyjeździe z Unią Tarnów 1:1. Wyrównującego gola dla naszej drużyny zdobył w drugiej połowie meczu Bartosz Wiecha.\nHutnik Nowa Huta - Poroniec Poronin 0:0\n9 sierpnia 2014, 19:12\nWolania Wola Rzędzińska - Soła Oświęcim 1:1 (1:1)\nJakub Tadel 5 - Paweł Cygnar 45\n9 sierpnia 2014, 17:20\nMKS Trzebinia/Siersza - Wisła II Kraków 0:2 (0:2)\nDamian Buras 9, Przemysław Lech 20\ngiełda transferowa radom


Polska Akademia Nauk bada nowatorskie produkty tytoniowe\nW toku badań nad nowatorskimi wyrobami tytoniowymi (NWT), znanymi na Zachodzie jako „wyroby o obniżonym ryzyku” (RRP, reduced-risk products), porównana zostanie szkodliwość papierosów oraz nowego produktu koncernu Philip Morris, w którym tytoń podgrzewa się, a nie spala. W zwykłych papierosach tytoń płonie w temperaturze ponad 800 st. C, natomiast RRP działa przy około 250 stopniach. Daje to tę samą ilość nikotyny, ale znacznie obniża poziom substancji smolistych i metali ciężkich.\n– Substancji szkodliwych powstaje o około 95 procent mniej, jest to zbadane na poziomie takich instancji jak WHO czy FDA. Jest dużo mniej szkodliwych substancji takich jak nienasycone węglowodory, aldehydy, tlenek węgla, wszystkich substancji, które są bardzo karcinogenne i szkodliwe dla zdrowia – mówi agencji informacyjnej Newseria Biznes profesor Joanna Szczepanowska z Instytutu Biologii Doświadczalnej im. M. Nenckiego Polskiej Akademii Nauk.\n– Badania będą dotyczyły testowania dwóch substancji na komórkach nabłonka oskrzeli i mają nas doprowadzić do tego, żeby porównać, jak działa jedna i druga substancja w różnych stężeniach. To tzw. aerozol, czyli rozpuszczone w odpowiednim rozpuszczalniku substancje, które powstają podczas spalania tytoniu w bardzo wysokiej temperaturze, jak normalny papieros, oraz w dużo niższej temperaturze, jak w przypadku nowych wyrobów – tłumaczy profesor Joanna Szczepanowska.\n– Będziemy patrzyli na efekt globalny, na wszystkie parametry, co może dać prawdziwy obraz tego, jaki wpływ substancje zawarte w dymie papierosowym tradycyjnych papierosów oraz tych nowej generacji mogą mieć na działanie komórki. Dowiemy się, czy rzeczywiście te substancje są mniej szkodliwe dla całego organizmu. Osoba paląca może mieć możliwość wyboru po prostu mniejszego zła, czyli produktu, który jest mniej szkodliwy – dodaje profesor Mariusz Więckowski z Instytutu Biologii Doświadczalnej im. M. Nenckiego PAN\n– Na badania mamy niewiele czasu, bo tylko 8 miesięcy, ale jest w nie zaangażowana cała Pracownia Bioenergetyki i Błon Biologicznych, czyli zespół 13 osób – wyjaśnia profesor Szczepanowska. – Raport będzie się pojawiał po każdym miesiącu badań, a po 8 miesiącach musimy zgromadzić wszystkie materiały do tego, by opublikować dane w czasopismach o zasięgu światowym z impact factorem, bo jest to praca naukowa.\nW Polsce pali blisko 30 procent społeczeństwa.


Wybory 2020. Ministerstwo Zdrowia o kontrowersyjnych słowach prezydenta: "Chodziło o szczepienia dobrowolne" - WP Wiadomości\nAndrzej Dudaministerstwo zdrowia\nWybory 2020. Ministerstwo Zdrowia o kontrowersyjnych słowach prezydenta: "Chodziło o szczepienia dobrowolne"\nWybory 2020. - Prezydent miał na myśli szczepienia dobrowolne. Każdemu może zdarzyć się pomyłka - prostował słowa prezydenta o szczepionkach Wojciech Andrusiewicz rzecznik prasowy Ministerstwa Zdrowia. Powiedział, że minister zdrowia Łukasz Szumowski będzie rozmawiał z prezydentem na temat szczepień.\nWybory 2020. Ministerstwo Zdrowia tłumaczy słowa prezydenta o szczepionkach: "Każdemu może zdarzyć się pomyłka" (PAP)\nAndrzej Duda podczas debaty prezydenckiej TVP w Końskich stwierdził, że: "absolutnie nie jest zwolennikiem jakichkolwiek szczepień obowiązkowych".\n- Powiem państwu otwarcie. Osobiście nigdy się nie zaszczepiłem na grypę, bo uważam, że nie - mówił podczas debaty TVP w Końskich prezydent Andrzej Duda. Jego wypowiedź wywołała burzę i jest szeroko komentowana przez ekspertów, internautów i publicystów.\nWybory 2020. "Powiem otwarcie. Nigdy nie szczepiłem się na grypę"\nW sprawie wypowiedział się m.in. dr Paweł Grzesiowski, który napisał na Twitterze: "W tej kampanii wyborczej nie tylko lekceważone jest bezpieczeństwo epidemiczne, ale naruszony został filar zdrowia publicznego - szczepienia ochronne".\nPo zakończeniu debaty prezydent sprostował swoje słowa na Twitterze. Napisał, że "ewentualne szczepienie przeciwko koronawirusowi nie powinno być obowiązkowe". Ale "inne choroby", takie jak polio, gruźlica czy szkarlatyna, to "zupełnie inna rozmowa".\nMinisterstwo Zdrowia odniosło się we wtorek do kontrowersyjnych słów prezydenta.\nMinisterstwo Zdrowia: "Prezydent mówił o szczepieniach dobrowolnych"\n- Prezydent wyjaśnił swoją decyzję na Twitterze. Odniósł się do szczepienia dobrowolnego na grypę i koronawirusa, jednocześnie zaznaczając, że nie miał na myśli szczepień obowiązkowych - tłumaczył rzecznik prasowy Ministerstwa Zdrowia Wojciech Andrusiewicz.\nAndrusiewicz podkreślił, że rozmowa toczy się wokół szczepionki na COVID-19, której jeszcze nie ma. - Nie wiemy jeszcze, jak będą wyglądały szczepienia. Na pewno będą grupy ryzyka, które powinny się zaszczepić, podobnie, jak przy szczepieniu na grypę. Należą do nich m.in. osoby starsze, po przeszczepach narządów czy z chorobami przewlekłymi - mówił Andrusiewicz.\nPodkreślał, że w wypowiedzi prezydenta Andrzeja Dudy nie usłyszał ani jednego słowa o szkodliwości szczepień. - Prezydentowi chodziło o szczepienia dobrowolne na grypę. Sam nie jest na nią zaszczepiony, bo nie znajduje się w grupie ryzyka. Powiedział też, że jest za szczepieniami na krztusiec czy odrę - zaznaczał Andrusiewicz.\n"Minister zdrowia będzie rozmawiał z prezydentem o szczepionkach"\nJednak dopytywany przez dziennikarzy o wypowiedź prezydenta, Wojciech Andrusiewicz przyznał, że prezydent się pomylił. - Każdemu może zdarzyć się pomyłka - stwierdził Andrusiewicz. I wyjaśnił, że szczepienia w dobie epidemii są ważne, bo grypa osłabia organizm i naraża go na inne choroby. A szczepienia dobrowolne są zalecane przez lekarzy, bo uodparniają nas na chorobę.\n- Na pewno minister zdrowia Łukasz Szumowski będzie rozmawiał z prezydentem na temat szczepień. Zainteresowanie prezydenta służbą zdrowia jest duże, więc rozmowy się toczą - podkreślił Andrusiewicz.


Polityka prywatnościPanel Zarządzania Kontem •\nNajstarsze forum PTS :D - Polityka prywatności\nTen tekst opisuje w jaki sposób „Najstarsze forum PTS :D” i firmy z nim stowarzyszone (zwane dalej „my”, „nas”, „nasz”, „Najstarsze forum PTS :D”, „http://polskitopserwer.fsl.pl”) i phpBB (zwane dalej „oni”, „ich”, „oprogramowanie phpBB”, „www.phpbb.com”, „phpBB Group”, „Zespoły phpBB”) korzystają z informacji zebranych w czasie dowolnej sesji używania naszego forum przez Ciebie (zwane dalej „informacjami o Tobie”).\nInformacje o Tobie są zbierane na dwa sposoby. Po pierwsze, przeglądanie „Najstarsze forum PTS :D” powoduje, że oprogamowanie phpBB tworzy kilka ciasteczek (małych plików tekstowych ściągniętych do katalogu plików tymczasowych na Twoim komputerze). Pierwsze dwa ciasteczka zawierają identyfikator użytkownika (zwany dalej „user-id”) i anonimowy identyfikator sesji (zwany dalej „session-id”), automatycznie przyznane Ci przez oprogramowanie phpBB. Trzecie ciasteczko zostanie utworzone, gdy przejrzysz chociaż jeden wątek na „Najstarsze forum PTS :D” i jest używane żeby zapisywać, które wątki zostały przeczytane, ułatwiając Ci w ten sposób nawigację po forum.\nW czasie przeglądania „Najstarsze forum PTS :D” możemy też utworzyć ciasteczka niezależne od oprogramowania phpBB, ale ich ten dokument nie dotyczy - ma on opisywać tylko strony stworzone przez oprogramowanie phpBB. Drugi sposób, w który zbieramy informacje o Tobie, to wysyłanie ich do nas przez Ciebie. To mogą być m.in: posty napisane jako anonimowy użytkownik, konto użytkownika założone w procesie rejestracji na „Najstarsze forum PTS :D” (zwane dalej „Twoim kontem”) i posty napisane przez Ciebie po rejestracji, w czasie, gdy jesteś zalogowany.\nTwoje konto będzie zawierać co najmniej unikalną identyfikacyjną nazwę (zwaną dalej „Twoją nazwą użytkownika”), osobiste hasło używane do logowania na Twoje konto (zwane dalej „Twoim hasłem”) i osobisty prawidłowy adres e-mail (zwany dalej „Twoim adresem e-mail”). Informacje podane dla Twojego konta na „Najstarsze forum PTS :D” są chronione przez prawa dotyczące ochrony danych osobowych w państwie, w którym stoi nasz serwer. Mamy prawo wymagać podania dodatkowych informacji przy rejestracji i to my ustalamy, czy podanie ich jest konieczne, czy nie. W każdym przypadku masz możliwość wybrania, które informacje o Twoim koncie są wyświetlane publicznie. Co więcej, w Panelu Zarządzania Kontem masz możliwość włączenia lub wyłaczenia wysyłania do Ciebie automatycznie wygenerowanych przez oprogramowanie phpBB e-maili.\nTwoje hasło zostało zaszyfrowane jednostronnym szyfrem, więc jest bezpieczne. Mimo to, nie powinieneś używać tego samego hasła na różnych stronach WWW. Twoje hasło umożliwia dostęp do Twojego konta na „Najstarsze forum PTS :D”, więc pilnuj go i nie podawaj nikomu. Jeśli je zapomniesz, użyj funkcji „Zapomniałem hasła”, która zapyta Cię o Twój login i adres e-mail, a potem prześle nowe hasło na Twój adres e-mail.


Atlas grzybów jadalnych - popularne grzyby jadalne w Polsce | Naturalnie o Zdrowiu\nStrona główna Najnowsze artykuły Atlas grzybów jadalnych: popularne grzyby jadalne w Polsce\nAtlas grzybów jadalnych: popularne grzyby jadalne w Polsce\nautor: Izabela Nowakowska-Teofilak Data publikacji: 25 października 2021 Data aktualizacji: 15 listopada 2021\nW Polsce występuje ponad 5500 gatunków grzybów! Nic więc dziwnego, że nawet wytrawnym grzybiarzom zdarzają się wątpliwości i pomyłki. Trudno znać wszystkie rodzaje grzybów jadalnych, ale kilkanaście z nich z pewnością zasługuje na uwagę. Wybraliśmy same naj! Najsmaczniejsze, najpopularniejsze i najpowszechniejsze polskie grzyby jadalne. A także takie, dzięki którym grzybobranie trwa cały rok. Kiedy i gdzie ich szukać? Po czym je rozpoznać? I jak odróżnić grzyby jadalne od trujących? Za chwilę wszystkiego się dowiesz.\nGrzyby jadalne w Polsce – o czym warto pamiętać przed wyruszeniem do lasu?\nPopularne grzyby jadalne w Polsce\n1. Podgrzybek brunatny\n2. Borowik szlachetny, potocznie nazywany prawdziwkiem\n3. Borowik usiatkowany, nazywany prawdziwkiem lub grzybem dębowym\n4. Borowik ceglastopory, zwany ceglakiem\n5. Złotoborowik wysmukły, nazywany złotakiem\n6. Maślak zwyczajny, zwany sośniakiem\n7. Koźlarz babka, czyli kozak\n8. Koźlarz czerwony, nie bez kozery zwany osiczakiem\nGrzyby blaszkowe jadalne\n1. Pieprznik jadalny, potocznie zwany kurką\n2. Mleczaj rydz albo po prostu rydz\n3. Czubajka kania, zwana sową\n4. Gołąbek zielonawy\n5. Opieńka ciemna\n6. Boczniak ostrygowaty\nGrzyby jadalne mało znane\n1. Smardz jadalny\n2. Płomiennica zimowa\nZasada numer jeden na grzybobraniu mówi: nie znasz, nie ruszaj! Mimo to tragiczne pomyłki zdarzają się co roku. Dlatego warto pisać o grzybach, nawet jeśli publikacji na ten temat jest już sporo. Każdy z nas jednak postrzega świat nieco inaczej i ma swoje sposoby na przyswajanie nowych informacji. W moim przypadku najlepiej działa wizualizacja i skojarzenia – właśnie tak zapamiętałam nie tylko nazwy grzybów jadalnych, ale przede wszystkim charakterystyczne cechy ich budowy, które odróżniają je od grzybów niejadalnych lub wręcz trujących sobowtórów.\nDlatego ten atlas grzybów jadalnych jest dość nietypowy. Są w nim grzyby brzozy i grzyby kameleony, koralowce, gąbki, parasolki – inne na deszcz i inne na słońce, grzyby w zimowym outficie i wieczorowej kreacji, olśniewające i dające do myślenia. Każdy zapamiętany szczegół jest ważny, by wiedzieć, jakie grzyby są jadalne, i nie pominąć żadnego smakowitego okazu.\nJedno jest pewne: warto jeść grzyby (sprawdź: przepisy z grzybami), bo chronią nas przed nadwagą, zapominalstwem, wolnymi rodnikami, niedoborami witamin i soli mineralnych, a także chorobami układu krążenia. Badania naukowe dowodzą, że regularne spożywanie grzybowego białka zmniejsza stężenie złego cholesterolu we krwi aż o 1 proc. A serwować można je wiele sposobów. Przy każdym gatunku znajdziesz wskazówki kulinarne.\nWarto jednak pamiętać, że obok wielu zalet mają też jedną wadę – są ciężkostrawne i długo zalegają w przewodzie pokarmowym ze względu na zawartość chityny, nietrawionej przez ludzi. Dlatego nie powinny być spożywane przez dzieci do 7. roku życia oraz osoby starsze i z problemami gastrycznymi. Wszyscy inni mogą je jeść na zdrowie! A oto najpopularniejsze grzyby jadalne – przykłady, które wybrałam specjalnie dla was.\nGrzyby trujące w Polsce – na które szczególnie uważać w lesie?\nNajliczniejsze polskie grzyby jadalne. Podgrzybki w ciągu ostatnich kilkunastu lat zdetronizowały borowiki szlachetne. Ma to związek ze starzeniem się drzewostanów. W naszych lasach przybywa starych drzew, a to właśnie ich towarzystwo te grzyby lubią najbardziej. Grzybiarze i kucharze cenią ich delikatny, aksamitny smak, wyjątkowy, lekko owocowy aromat i właściwości odżywcze.\nPodgrzybki to naturalne źródło łatwo przyswajalnego białka, a także błonnika, witamin A, D, C, E i z grupy B, soli mineralnych, takich jak żelazo, potas, wapń, oraz mikroelementów – cynku, jodu i miedzi. Te popularne grzyby jadalne można przyrządzać na wiele sposobów. Doskonałe do sosów i zup, na marynaty i susz.\nKiedy zbierać podgrzybki brunatne? Od czerwca do listopada.\nGdzie szukać podrzybków? Przede wszystkim w lasach iglastych, szczególnie borach sosnowych. Lubią mech, podłoże piaszczyste i kwaśne.\nJak rozpoznać podgrzybka? Wypatruj wypukłego kasztanowato-brązowego kapelusza z podwiniętym brzegiem. Gąbeczka znajdująca się pod kapeluszem powinna mieć odcień oliwkowy. W miejscach uszkodzenia nabiera sinego odcienia, stąd podgrzybek nazywany jest także siniakiem. Kapelusz oparty jest na kremowej, wydłużonej, beczułkowatej nóżce pokrytej brązowawą siateczką. Miąższ ma kolor białawy lub lekko żółty, a po nacięciu sinieje.\nPodgrzybka na szczęście trudno pomylić z jakimkolwiek trującym okazem.\nPrawdziwy obiekt pożądania wśród grzybiarzy i kucharzy. Żaden inny grzyb nie dorównuje mu pod względem walorów smakowych i odżywczych. Choć borowiki jadalne w 80 proc. składają się z wody, zawierają także mnóstwo cennych witamin – A, C, D, E i z grupy B. Ale przede wszystkim są źródłem doskonale przyswajalnego przez ludzi białka, które jest białkiem pośrednim pomiędzy tym roślinnym a zwierzęcym. Nie bez kozery dawniej nazywano je mięsem lasu, a obecnie to cenny składnik w diecie wegan i wegetarian.\nNiepowtarzalny, łagodny, orzechowy smak sprawia, że są doskonałym dodatkiem do sosów, zup, farszów. Można przyrządzać z nich także przetwory i susz. Kilkadziesiąt lat temu borowiki szlachetne królowały w polskich lasach, teraz jest ich jednak nieco mniej. Wciąż jednak szanse na znalezienie dorodnego prawdziwka są duże.\nKiedy zbierać borowiki szlachetne? Od czerwca do października.\nGdzie szukać borowików? Najczęściej w pobliżu świerków, sosen, buków czy też dębów. Najliczniej występują w górskich lasach świerkowych.\nJak rozpoznać borowika? Jeśli słysząc „grzyb”, oczami wyobraźni widzisz ciemnobrązowy, zaokrąglony kapelusz na grubej nóżce, to jest to właśnie obraz prawdziwka! Młode okazy mają jednak kuliste białe kapelusze, dopiero u starszych stają się one wypukłe, kasztanowate i brązowe, czasem z odcieniem karminowym. Skórka ściśle przylega do miąższu i trudno ją oddzielić. Hymenofor, czyli spód kapelusza, jest gąbczasty z białymi lub żółtooliwkowymi rurkami.\nNie zmieniają one barwy po uszkodzeniu – to jedna z cech, które pozwalają odróżnić borowika szlachetnego od jego kuzynów. Nóżka jest biaława, na dole niezwykle stabilna, beczułkowata, u góry natomiast kształtem przypomina maczugę. Oto prawdziwek w pełnej krasie!\nUwaga! Borowik szlachetny bywa mylony z goryczakiem żółciowym, który jest niejadalny. Jeśli masz jakąkolwiek wątpliwość, dotknij kapelusz czubkiem języka. Goryczak, jak sama nazwa wskazuje, jest niezwykle gorzki.\nCeniony tak samo jak borowik szlachetny ze względu na wyjątkowy, łagodny orzechowy smak i intensywny, przyjemny zapach. Dodaje się go do zup, sosów i dań mięsnych. Można dusić i gotować. Susz długo zachowuje piękny aromat. Podobnie jak borowik szlachetny zawiera wiele cennych substancji odżywczych, m.in. dobrze przyswajalne białko, fosfor, żelazo, magnez, witaminę C i witaminy z grupy B.\nKiedy zbierać prawdziwki? Od maja do września.\nGdzie szukać prawdziwków? Rzadszy od borowika szlachetnego. Najbardziej lubi widne lasy liściaste, a szczególnie towarzystwo dębów i buków.\nJak rozpoznać prawdziwka? To grzyb w kabaretkach! Cechą charakterystyczną jest biała lub kremowa siateczka pokrywająca co najmniej połowę wysokości trzonu. Opiera się na nim kulisty kapelusz w kolorze kawy z mlekiem z żółtawą lub oliwkową gąbką pod spodem. Miąższ młodych borowików usiatkowanych jest zwarty, z czasem jednak staje się gąbczasty, ale nigdy nie zmienia barwy po przekrojeniu.\nUwaga! Istnieje możliwość pomylenia prawdziwka z goryczakiem żółciowym, który jest niejadalny. Aby odróżnić oba grzyby, wystarczy dotknąć kapelusza czubkiem języka. Goryczak będzie niezwykle gorzki.\nJak zmienia się las?\nBardzo smaczny, ale jadalny tylko po należytej obróbce cieplnej. Należy go gotować minimum 30 minut, a pierwszy wywar w całości wylać. Na surowo lub niedogotowany wywołuje nieprzyjemne zaburzenia żołądkowo-jelitowe. Nie jest dopuszczony do obrotu handlowego, chociaż wśród grzybiarzy cieszy się dużą popularnością.\nGrzyby ceglaki można gotować, smażyć lub zapiekać, nadają się również do marynat, o ile zostaną odpowiednio ugotowane. Suszone tracą aromat. Poza umiarkowanymi ilościami błonnika i białka nie posiadają wyjątkowych właściwości odżywczych. Jak na grzyby są jednak dość kaloryczne. Smakołyk dla koneserów.\nKiedy zbierać borowiki ceglastopore? Od maja do listopada.\nGdzie szukać ceglaków? Grzyb dość pospolity, występuje zarówno w lasach liściastych, jak i iglastych. Te drugie lubi jednak szczególnie, podobnie jak kwaśną glebę.\nJak rozpoznać ceglaka? To niezwykle barwny osobnik. Grzyb kameleon. Rozpoznasz go po półkolistym kasztanowobrązowym kapeluszu, na którym z wiekiem pojawiają się ceglastoczerwone odcienie. Jeśli go dotkniesz, uciśnięte miejsca ściemnieją. Skórka ściśle przylega do miąższu i trudno ją od niego oddzielić. Pory znajdującej się pod spodem kapelusza gąbeczki początkowo są żółtooliwkowe, ale z wiekiem nabierają pomarańczowego lub krwistoczerwonego odcienia. Po uszkodzeniu natychmiast sinieją.\nTrzon pękaty, mocny, stabilny, czerwonobrązowy, gęsto pokryty karminowoczerwonymi punkcikami. Po uciśnięciu przebarwia się na sino. Miąższ żółty, przy podstawie trzonu czerwonawy. Po przecięciu natychmiast intensywnie sinieje, a po jakimś czasie blednie.\nUwaga! Ceglak bylony ze śmiertelnie niebezpiecznym borowikiem szatańskim, który również ma czerwoną nóżkę, choć znacznie jaśniejszy kapelusz. Toksyczne szatany w naszych lasach na szczęście należą do rzadkości. Ale borowik ceglastopory bywa także mylony z trującym borowikiem żółtoporym. Ma on jednak znacznie jaśniejszy, szarobrązowy kapelusz i żółtą gąbeczkę. Trzon nóżki pod kapeluszem jest żółty i w całości pokryty charakterystyczną siateczką. Jeśli mimo wszystko nie masz pewności, na jaki okaz trafiłaś, lepiej zostaw grzyb w lesie.\nNazwa brzmi swojsko, ale złotoborowik wysmukły to przybysz z Ameryki Północnej. Pierwszy raz znaleziono go przy porcie w Kłajpedzie na Litwie, stąd przypuszczenie, że do Europy przypłynął razem z importowanymi towarami. W naszych lasach pierwszy okaz znaleziono w 2008 roku. Na początku pojawiał się wyłącznie na Pomorzu, ale obecnie jest zbierany od Pustyni Błędowskiej po Podkarpacie.\nRozprzestrzenia się łatwo, ponieważ, jako nietutejszy, nie ma w naszych lasach naturalnych wrogów i rzadko jest atakowany przez owady. Smakiem ustępuje rodzimym prawdziwkom, ale tak jak one jest źródłem dobrze przyswajalnego białka i błonnika, a także soli mineralnych oraz witamin A, C, D, PP, E i z grupy B. Można go dodawać do zup i sosów, marynować oraz suszyć.\nKiedy zbierać złotoborowiki? Od lipca do października.\nGdzie szukać złotoborowików? Lubi towarzystwo sosen i wrzosów. Jeśli trafisz na jednego, prawdopodobnie szybko napełnisz cały koszyk, bo złotoborowik tworzy tysiące owocników i zazwyczaj rośnie w grupach.\nJak rozpoznać złotaka? Łatwo, bo to oryginał, nie przypomina żadnego z naszych rodzimych, dobrze znanych gatunków. Ma intensywnie czerwoną barwę i charakterystyczną ornamentację na nóżce, którą pokrywają wyraźne, głębokie bruzdy. Spód kapelusza, czyli hymenofor, jest żółty i wyjątkowo gruby, może mieć nawet 2–3 cm, co u naszych gatunków się nie zdarza.\nJest także bardzo duży. Nie niepokojony potrafi dorosnąć do 20 cm, a średnica kapelusza może mieć nawet 15 cm. Przez modę na grzybobranie w polskich lasach złotoborowiki nieczęsto osiągają jednak takie rozmiary.\nAdam Wajrak: jak nie zgubić się w lesie?\nCieszy się dużą popularnością ze względu na wysoką wartość odżywczą, smakową i piękny leśny zapach, ale ma też pewne minusy: śluz kapelusza utrudnia transport, w lesie przyciąga owady i ślimaki, a dla ludzi bywa ciężkostrawny i może zaburzać pracę układu pokarmowego. Dlatego przed spożyciem najlepiej pozbyć się go, ściągając skórkę z kapelusza, która zresztą bardzo łatwo odchodzi od miąższu.\nMożna też namoczyć maślaki w wodzie z dodatkiem soli kuchennej, która skutecznie rozpuści śluz. Maślak nie nadaje się do suszenia, przyrządza się z niego sosy, zupy i marynaty. Warto wprowadzić go do diety, bo jest źródłem cennych kwasów tłuszczowych, magnezu, wapnia, potasu, żelaza, a także witamin A, C, D i grupy B. Regularnie spożywany poprawia odporność i korzystnie wpływa na wzrok. Warto mieć go na oku.\nKiedy zbierać maślaki? Od maja do listopada.\nGdzie szukać maślaków? To popularne grzyby jadalne, występują powszechnie w całej Polsce z wyjątkiem wyższych partii górskich. Współpracują wyłącznie z sosnami, należy więc ich szukać w pobliżu tych drzew.\nJak rozpoznać maślaka? Brązowy kapelusz maślaka wprost olśniewa, a to dlatego, że cały pokryty jest błyszczącym, lepkim śluzem. Gąbczasty spód u młodych okazów przykrywa biaława błona przyrośnięta do brzegów kapelusza i trzonu. U starszych maślaków jej pozostałości wiszą w strzępach na brzegach kapelusza lub tworzą mały, purpurowobrązowy pierścień na trzonie. Nóżka lekko żółtawa z brązowymi ziarenkami.\nMaślak nie ma trujących sobowtórów.\nUwielbiany przez wszystkich koneserów grzybów, choć jadalny jest wyłącznie kapelusz koźlarza, który kryje w sobie smakowity, pachnący lasem miąższ. Twarda i włóknista nóżka nie nadaje się do spożycia, najlepiej więc odciąć ją od razu na etapie czyszczenia grzybów. Pyszne kapelusze można natomiast dusić, marynować i suszyć. Dostarczą organizmowi niezbędnego białka, a także niacyny, cennych minerałów i tak ważnej, szczególnie jesienią, witaminy D.\nKiedy zbierać kozaki? Od lipca do listopada.\nGdzie szukać kozaków? To popularne grzyby jadalne w Polsce. Lubią niezbyt wilgotne podłoże, a doświadczeni grzybiarze doskonale wiedzą, że można je znaleźć wyłącznie blisko brzóz, z którymi żyją w pełnej symbiozie. I w pewnym sensie się do nich upodabniają.\nJak rozpoznać koźlarza? Jeśli widzisz kształtny, półokrągły kapelusz, w kolorze brunatnym, szarym lub orzechowym, oparty na długiej, smukłej nóżce, której ubarwienie do złudzenia przypomina korę brzozy, to bez wątpienia kozak!\nCeniony wśród grzybiarzy nie tylko ze względu na delikatny, przyjemny smak, ale także walory odżywcze – jest naturalnym źródłem cennego białka i węglowodanów. Nie należy jednak zbierać tych grzybów przy ruchliwych drogach, ponieważ kumulują rtęć. Z kapeluszy można przyrządzać zupy, marynaty i susz. Duszone są świetnym dodatkiem do dań mięsnych i sosów. Białawy miąższ pod wpływem wysokiej temperatury mocno ciemnieje. Aby tego uniknąć, wystarczy dodać do potrawy odrobinę octu lub kwasku cytrynowego. Trzon koźlarza czerwonego nie nadaje się do jedzenia, jest zbyt twardy i łykowaty.\nKiedy zbierać koźlarze czerwone? Od czerwca do listopada.\nGdzie szukać osiczaków? Żyje w bliskiej przyjaźni z topolą osiką, najczęściej spotyka się go w widnych lasach, parkach lub zaroślach.\nJak rozpoznać osiczaka? Kształtny, półkulisty, ceglasty lub rdzawobrązowy kapelusz mocno rzuca się w oczy. Jeśli chcesz mieć pewność, że to koźlarz czerwony, spójrz na nóżkę. Powinna być biała i gęsto pokryta drobnymi łuskami w kolorze pomarańczowym, orzechowym, rudym lub brunatnym.\nMartwi cię wycinanie drzew? Działaj. Sadź las na zawsze!\nTo jeden z najczęściej występujących w naszych lasach grzybów, ale żeby zebrać pełen koszyk, warto wyruszyć o świcie. Ze względu na swój niepowtarzany korzenny aromat i nieco pieprzny smak pieprznik jadalny cieszy się dużą popularnością wśród grzybiarzy. Ponadto jest łatwy w transporcie, może być dłużej przechowywany niż inne grzyby i niezwykle rzadko atakują go robaki. To niejedyne powody, dla których warto wstać rano i ruszyć na grzybobranie.\nKurki są lepszym źródłem beta-karotenu niż marchew czy pomidory. Zawierają także rekordową ilość witaminy B1, a także łatwo przyswajalne białko, likopen, błonnik, niezbędne nienasycone kwasy tłuszczowe, fenole, flawonoidy oraz witaminy C, witaminy D i E. Jak je serwować? Nie ma lepszej jajecznicy niż ta jesienna, z kurkami. Wybornie smakują także smażone, gotowane na parze czy marynowane. Kurki można także mrozić, ale przed włożeniem do zamrażalnika warto je zblanszować, by pozbyć się nadmiaru goryczy (sprawdź: przepisy z kurkami).\nKiedy zbierać kurki? Od maja do października.\nGdzie szukać kurek? Pieprznik to dość powszechny i „towarzyski” grzyb. Lubi sąsiedztwo różnych drzew, szczególnie sosen, świerków, dębów, buków i grabów. Jeśli wypatrzysz jednego, rozejrzyj się wokół. Pieprzniki rosną w grupach i często tworzą tzw. czarcie kręgi.\nJak rozpoznać pieprznika jadalnego? Kurki wyglądem przypominają małe, żółte parasolki. Na brzegu kapelusza znajduje się charakterystyczna falbanka, a pod spodem żółte blaszki, jak nieregularnie rozwidlone listewki. Zachodzą one daleko na trzon, co odróżnia kurki od ich niejadalnych sobowtórów. Nóżka nieco jaśniejsza od kapelusza, lekko wygięta, zwęża się ku dołowi.\nUwaga! Pieprznik jadany jest mylony z lisówką pomarańczową, która co prawda nie jest trująca, ale może doprowadzić do perturbacji żołądkowych. Ma nieco ciemniejszy kolor i inny układ blaszek, które nie schodzą na trzon jak u kurki. Do pomyłek dochodzi najczęściej we wrześniu i październiku, bo dopiero wtedy w lasach pojawiają się lisówki.\nDzięki piosenkom i wierszom najbardziej znany ze wszystkich grzybów jadalnych w Polsce. I najsmaczniejszy ze wszystkich rydzów! Najczęściej spożywany suszony, smażony, grillowany albo panierowany. Na zdrowie, bo nie bez kozery mówi się: „Zdrów jak rydz”. Grzyby te, oprócz łatwo przyswajalnego białka i błonnika, zawierają duże ilości cennej, szczególnie jesienią, witaminy D. A także witaminy A, C, E i z grupy B, cynk, jod, magnez, potas, wapń oraz żelazo. Można je zajadać nawet na diecie, bo należą do najmniej kalorycznych grzybów.\nKiedy zbierać rydze? Od lipca do listopada.\nGdzie szukać rydzy? Coraz rzadszy w naszych lasach. Występuje lokalnie, lubi podłoże piaszczyste, okresowo podmokłe, i towarzystwo sosen, z którymi żyje w symbiozie. A dokładniej mówiąc – mykoryzie, bo tak określa się współpracę roślin z grzybami.\nJak rozpoznać rydza? Rydz jest rudy – to powszechnie wiadomo, dzięki piosence Heleny Majdaniec. A jego pokaźny, płaski, wywinięty lub pofałdowany kapelusz przypomina duży parasol przeciwsłoneczny zakończony falbanką. Rydze to grzyby jadalne z blaszkami, które są jasnopomarańczowe, gęste, wąskie, dość kruche, prosto przyrośnięte do trzonu lub nieco na niego zbiegające. Po uszkodzeniu szybko zielenieją. Nóżka jaśniejsza od kapelusza, często pokryta wieloma pomarańczowymi plamami, krucha, w środku watowata lub pusta.\nUwaga! Rydz bywa mylony z trującym mleczajem wełnianką, który ma niezwykle ostry smak, a po zjedzeniu wywołuje ciężkie rozstroje jelitowo-żołądkowe. Jak je odróżnić? Mleczko jadalnego rydza jest pomarańczowe, natomiast wełnianki białe. Niejadalny kuzyn na różowawe blaszki i kapelusz pokryty jakby delikatną warstwą filcu.\nKapelusze kani o niezwykłym orzechowym smaku, smażone w panierce jak kotlety, to prawdziwe crème de la crème wśród dań z grzybami! Ale można je także dusić, gotować, smażyć i marynować. Zawierają niemal tyle samo białka co mleko. Jest to jednak białko szczególnie cenne, bo pośrednie między roślinnym a zwierzęcym. Kania to także źródło cennych soli mineralnych i witamin D, B1 i B2. Ale uwaga, trzon grzyba jest łykowaty i niesmaczny.\nKiedy zbierać kanie? Od czerwca do października.\nGdzie szukać kani? W widnych, nasłonecznionych miejscach, na skraju lasu, polanach i porębach. Nie należy jej zbierać na terenach przemysłowych i przy drogach, ponieważ ma tendencję do gromadzenia szkodliwych metali ciężkich.\nJak rozpoznać czubajkę kanię? To wysoka, smukła dama z kolią na szyi i eleganckim kapeluszem z dużym rondem na głowie. Kapelusz na charakterystyczny mały garb na szczycie i pokryty jest odstającymi łuskami w różnych odcieniach brązu. Znajdujące się pod spodem blaszki są białe, szerokie, gęste i kruche. W górnej części długiego, wysmukłego trzonu znajduje się podwójny pierścień (wygląda jak kolia!), który można przesuwać. Nóżka łatwo odchodzi od kapelusza i jest pusta w środku.\nUwaga! Czubajka kania mylona jest z najbardziej niebezpiecznym w naszych lasach muchomorem sromotnikowym. Pomyłki zdarzają się co roku i są tragiczne w skutkach, ponieważ zjedzenie choćby małego kawałka muchomora sromotnikowego wystarczy, by śmiertelnie otruć dorosłego człowieka. Jedynym ratunkiem jest szybki przeszczep wątroby.\nJak odróżnić grzyby jadalne od trujących? Warto sięgnąć do korzeni. Grzybów blaszkowych nie należy obcinać, najlepiej wykręcać je w całości. Wszystkie muchomory wyrastają z charakterystycznej bulwy pokrytej białą, workowatą pochwą. Ta cecha najlepiej odróżnia sromotnika od kani.\nJadalne grzyby leśne uważane za jedne z najsmaczniejszych gatunków gołąbków. Mają słaby, owocowy aromat i delikatny, orzechowy smak. Można je spożywać w każdej formie i postaci, nawet na surowo. Jak wszystkie grzyby, gołąbek jest źródłem dobrze przyswajalnego białka, soli mineralnych oraz witamin A, C i D.\nKiedy zbierać gołąbki? Od lipca do października.\nGdzie szukać gołąbków? Najbardziej lubi towarzystwo dębów, buków, grabów i brzóz.\nJak rozpoznać gołąbka zielonawego? Ma charakterystyczny, duży, falisty, zapadnięty w środku, grynszpanowy kapelusz z wyraźnie popękaną skórką, która odróżnia go od innych gołąbków. Blaszki są białawe lub jasnokremowe, u starszych okazów brązowieją. Nóżka jasna, beczułkowata, po przecięciu nabiera rdzawego odcienia.\nUwaga! Gołąbek bywa mylony ze śmiertelnie niebezpiecznym muchomorem zielonawym, nazywanym także sromotnikowym. Od tego najbardziej niebezpiecznego grzybowego zabójcy odróżnia go jednak zielononiebieski odcień, brak charakterystycznej dla muchomorów bulwy pokrytej białą, workowatą pochwą u nasady trzonu, a także pojawiającego się czasem u sromotników pierścienia na nóżce.\nNajczęstszy gatunek opieńki w Polsce. Surowa może poważnie zaszkodzić. Nadaje się do spożycia tylko po ugotowaniu. Wywar z pierwszego gotowania należy odlać, bo może zawierać szkodliwe dla ludzi związki chemiczne. Z tak przygotowanych grzybów można przyrządzić zupę lub marynatę. Kapelusze są pyszne, ale trzon twardy i łykowaty, najlepiej od razu go odciąć. Choć opieńka w większości składa się z wody, zawiera także cenne białko, kwasy tłuszczowe i substancje mineralne, głównie wapń, fosfor i sód.\nKiedy zbierać opieńki? Od września do listopada.\nGdzie szukać opieniek? Rośnie w kępkach w chłodnych miejscach, na drewnie drzew iglastych, w szczególności świerków i jodeł.\nJak rozpoznać opieńkę ciemną? Opieńka ciemna pojawia się pod koniec jesieni i wygląda, jakby szykowała się na zimę, cała jest otulona puchem. Lekko łukowaty, cielisty lub rdzawobrązowy kapelusz gęsto pokryty jest odstającymi ciemnymi łuskami. Przypomina nieco kultowy moherowy beret. Pod spodem znajdują się dość gęste blaszki: białe, żółte lub cieliste z rdzawobrązowymi plamkami. Trzon jest nieco jaśniejszy od kapelusza, pokryty ciemnymi kosmkami i otoczony grubym, watowanym, białym pierścieniem jak szalem.\nNajsmaczniejsze są młode osobniki, starsze bywają łykowate. Boczniaki mają łagodny, nieco kwaskowaty smak i przyjemny, grzybowy aromat. Smażone w panierce z jajka i bułki tartej są świetną przekąską na długie jesienno-zimowe wieczory. Z ugotowanych lub duszonych w śmietanie można przyrządzić pyszny obiad. Boczniaki nadają się także do marynowania. Zawierają dużo aminokwasów, soli mineralnych, kwasu foliowego, białka i witamin z grupy B.\nKiedy zbierać boczniaki? Od września do grudnia. Jest dość wytrzymały na mróz, pojawia się nawet po jesiennych przymrozkach oraz na przedwiośniu.\nGdzie szukać boczniaków? Wyrasta w koloniach na martwym drewnie albo na osłabionych drzewach liściastych: grabach, bukach, wierzbach, topolach, brzozach, orzechach włoskich.\nJak rozpoznać boczniaka? Kapelusz dorosłych boczniaków przypomina muszlę albo ostrygę. Jest biały, kremowy, szary, szarofioletowy lub szarobrązowy, przyrośnięty bokiem do podłoża. Blaszki są szerokie, gęste, białe lub siwe, mocno zbiegające na trzon, który zresztą jest dość krótki. Co wyjątkowe – usytuowany nie na środku kapelusza, ale jak na boczniaka przystało, całkiem z boku.\nAdam Wajrak: co robić, gdy spotkamy w lesie dzika, wilka lub głodnego niedźwiedzia?\nDo niedawna smardze były tak rzadkie, że objęto je ochroną, pod którą znajdują się do dziś. Ostatnio są jednak coraz bardziej powszechne. W tym roku rosną nawet w przydomowych ogródkach czy zrębkach, gdzie można je zbierać. To dobra wiadomość, bo smardze to grzyby jadalne, które na całym świecie słyną ze swoich walorów smakowych i właściwości odżywczych. Zawierają białko, które jest doskonałą alternatywą dla białka zwierzęcego, a także aminokwasy, sole mineralne i antyoksydanty. Przyspieszają spalanie tkanki tłuszczowej, działają przeciwzapalnie i poprawiają nastrój.\nSmardze można serwować smażone lub duszone. Ich korzenny aromat orientalnie podkręca zarówno smak mięsnych dań, jak i potraw wegetariańskich. Można je dodawać do pierogów, sałatek i zup. Nadają się także do suszenia. Ale uwaga! Nie można ich jeść na surowo, ponieważ w tej postaci mają właściwości trujące.\nKiedy zbierać smardze? Od marca do maja.\nGdzie szukać smardzów? Na żyznym podłożu, w zaroślach, parkach, lasach liściastych. Najczęściej pod jesionami, bukami, klonami i wiązami.\nJak rozpoznać smardza? To dość dziwne grzyby jadalne w Polsce. Wyglądem przypominają gąbki lub koralowce. Wszystko przez nietypowy, jajowaty, ażurowy kapelusz w kolorze szarym lub kremowym z odcieniami ochry. Główka, dolną krawędzią przyrośnięta do trzonu, podobnie jak on jest pusta w środku. Nóżka biała, żółtawa lub jasnobrązowa, delikatnie ziarnista albo nieregularnie pomarszczona.\nUwaga! Smardze można pomylić ze śmiertelnie trującą piestrzenicą kasztanowatą, która ma bardziej kulistą i ciemniejszą główkę, zazwyczaj kasztanowatą lub ciemnobrązową o strukturze podobnej do mózgu. Od smardza odróżnia ją także to, że nie jest ona pusta w środku. Dla odmiany rośnie też głównie w lasach iglastych, blisko sosen i świerków.\nJedyny grzyb, który można zbierać nawet podczas siarczystych mrozów. Warto, bo zupy, sosy i marynaty przyrządzone z płomiennicy zimowej są naprawdę smaczne. Można ją także smażyć. Smakiem przypomina owoce morza! Trwają badania nad jej własnościami leczniczymi, zwłaszcza przeciwutleniającymi, przeciwzapalnymi, przeciwbakteryjnymi, wzmacniającymi odporność i odmładzającymi.\nW Azji uprawia się ją i sprzedaje w wiązkach pod nazwą enoki – do kupienia również u nas. Enoki wygląda jednak zupełnie inaczej od dziko rosnącej płomiennicy zimowej.\nKiedy zbierać płomiennice? Od października do marca. Pojawia się podczas jesiennych chłodów, dobrze znosi zimowe mrozy i wiosną znów wydaje owocniki.\nGdzie szukać płomiennic? Rośnie w grupkach na drzewach liściastych, szczególnie lubi wierzbę. Płomiennicę można spotkać nie tylko w lasach, ale także w parkach, alejach i ogrodach.\nJak rozpoznać płomiennicę zimową? Płaski, gładki, lśniący i śliski pomarańczowy lub miodowy kapelusz jest wyraźnie ciemniejszy na środku. Trzon jest zakrzywiony, pod kapeluszem żółtawy, niżej brązowawy, aksamitnoczarny u samego dołu. Może być usytuowany poza środkiem kapelusza, bywa rozgałęziony, tzn. z jednej podstawy wyrasta kilka trzonów i każdy jest zwieńczony kapeluszem.\nUwaga! Zdarzają się pomyłki płomiennicy ze śmiertelnie trującą hełmówką obrzeżoną, nazywaną także jadowitą, choć grzyby te rosną w zupełnie innych miejscach i okresach. Hełmówka występuje od sierpnia do pierwszych przymrozków i preferuje lasy iglaste, głównie świerki i sosny, rzadko dęby. Jej bursztynowy kapelusz jest nieco jaśniejszy na środku.\nPożar lasu – jak się zachować?\nBielawska, K. (2016). Bezpieczne grzybobranie. Warszawa: Centrum Informacyjne Lasów Państwowych.\nGolianek, A., Mazurkiewicz-Zapałowicz, K. (2016). Grzyby w diecie człowieka – wartość odżywcza i prozdrowotna. Kosmos. Problemy Nauk Biologicznych, 65(4), 513–522. Pobrane z http://kosmos.icm.edu.pl/PDF/2016/513.pdf\nMaciąg, A. (2015). Najczęstsze grzybowe pomyłki, czyli grzyby jadalne i podobne do nich grzyby niejadalne/trujące – porównanie. Poznań: WSSE. Pobrane z https://docplayer.pl/106105425-Najczestsze-grzybowe-pomylki-grzybowe-pomylki-grzyby-jadalne-grzyby-trujace-niejadalne.html\nZarawska, P. (2018). Atlas grzybów. Warszawa: Wydawnictwo SBM.\nWrzosy i wrzośce – jak je uprawiać?\nJak przygotować się do zimy według medycyny chińskiej?


Jan2. - Forum Audio.com.pl\nStrona główna Jan2. Jan2.\nWątpliwe wpisy i wątki na Forum (wątek otwarty dla wszystkich)\nJan2. dodał temat w Nic o nas bez Was\nZałożyłem bliźniaczy wątek do już istniejącego o tym samym tytule. Jednak w tym wątku wypowiadać się może każdy user, a nie tylko moderacja.\nChciałbym przytoczyć przykład wątpliwego wpisu - ortografia na poziomie I klasy szkoły podstawowej. Nie bierzmy z tego usera przykładu.\nsobota o 08:14\n4 odpowiedzi Audiolab - angielskie "granie"\nJan2. odpisał 1Ender na topic w Kluby - Sprzęt znanych marek\nA teraz zagadka: kto to napisał w kwietniu 2017r.:\noraz jeszcze raz o sprzęcie non stop pod prądem:\nDla ułatwienia podpowiem, że user ten ma cyfrę "1" w nicku.\n18 odpowiedzi angielska szkoła dźwięku\nJan2. odpisał jconnor na topic w Stereo\n35 odpowiedzi Zestaw do 4,5 tys, muzyka + kino\n35 odpowiedzi Eltax Liberty 7+\nJan2. odpisał 1Ender na topic w Stereo\n@1Ender, a czy przewidujesz transmisję live na yt z przyjazdu kuriera z przesyłką i jej rozpakowania?\n89 odpowiedzi więcej powietrza\nEltax Liberty 7+\nNo przecież na poprzedniej stronie mnie pozdrowiłeś. Więc odpowiedziałem.\nGeneralnie to "czepianie się" dotyczyło faktu, że na forum chciałeś te Elaki 512 sprzedać komuś po cenie wyższej niż wystawiałeś na olx, na którym i tak cena była wysoka skoro nikt przez 2 miesiące nie chciał ich kupić. Zagrałeś nieczysto i po prostu zwróciłem Ci uwagę. To tak tytułem wyjaśnienia.\nkolumny i wzmacniacz pod pc ?\nJan2. odpisał ghost14 na topic w Stereo\nKolego @Kind of Daz, kolega jest tu krótko i trochę się nie orientuje w tutejszych zwyczajach. Otóż na forum.audio.com.pl istnieją dwa rodzaje userów: lepsi i gorsi. Do lepszych zaliczają się: moderatorzy, administracja (z niejaką Olą B. na czele) oraz 2-3 zasłużonych userów. Do gorszych należą wszyscy pozostali.\nLepsi userzy mają większe prawa: mogą być uszczypliwi, mogą popełniać błędy ortograficzne itd. Gorsi takich praw nie mają i jeżeli nie wykazują odpowiedniego uniżenia w stosunku do lepszych to są banowani, ich posty są cenzurowane a w ostateczności usuwani z forum (było tak w przypadku kolegi @rafal735r - wieloletniego usera, obecnie bardzo ciekawie piszącego na audiostereo, a ostatnio w przypadku kolegi @Fafniak).\nWięc kolego @Kind of Daz albo się podporządkujesz tym regułom albo do widzenia.\n10 odpowiedzi Kolumna Jamo 506 problem\nJan2. odpisał Kris78 na topic w Stereo\nCzy 15 stycznia 2015r. to data wymiany głośnika czy też jest to data sprzedaży kolumn?\n19 odpowiedzi Używane kolumny i wzmacniacz 1200zł\nJan2. odpisał Matixs na topic w Stereo\nElaki to na prawdę świetne kolumny. Do Radomia masz z Lublina zaledwie 115km. Bierzesz ze sobą parę płyt styropianowych + szeroka taśma pakowa i sam je sobie zabezpieczysz i przewieziesz autem o ile jesteś zmotoryzowany. Jeżeli nie jesteś to faktycznie jest problem.\n64 odpowiedzi Kolumna Jamo 506 problem\nRozumiem, że pytając o "podstawę rękojmi" masz na myśli dowód wykonania naprawy?\nDowodem może być cokolwiek: paragon, faktura, zlecenie naprawy, pokwitowanie odbioru, korespondencja mailowa czy nawet ustne oświadczenie wykonującego naprawę, że ją wykonał (zakładam, że ten serwis jest cywilizowany jak całe środowisko audio i nie będzie kręcił, że nie wykonywał naprawy).\nJeżeli jednak serwis okazałby się niecywilizowany to są też ostrzejsze metody... Ode mnie na przykład kiedyś kurier K-EX odebrał przesyłkę ale nie wydał pokwitowania. Następnie przesyłka zginęła. Złożyłem w K-EX reklamację z żądaniem wypłaty odszkodowania. K-EX reklamacji nie uznało twierdząc, że podstawą reklamacji może być jedynie dowód nadania z pokwitowanym odbiorem przez kuriera. Więc poszedłem na policję i zawiadomiłem o podejrzeniu kradzieży przesyłki. Policja przesłuchała kuriera, który zeznał, że faktycznie odebrał ode mnie przesyłkę ale jej nie ukradł tylko przesyłka gdzieś zginęła. Następnie napisałem do K-EX, że mam dowód odbioru przesyłki w postaci zeznania kuriera. Po takim dictum K-EX reklamację uznało.\nAle zapewne w śrowowisku audio do takich metod sięgać nie trzeba, bo to najczęściej kulturalni ludzie.\n19 odpowiedzi Kolumna Jamo 506 problem\nDwie uwagi: wpisanie naprawy do karty gwarancyjnej nie jest obowiązkowe.\nDruga rzecz: jeżeli głośnik nie był wymieniony ale jedynie naprawiony to na taką naprawę też obowiązuje rękojmia "z tytułu niewłaściwie wykonanego dzieła" - rękojmia taka trwa rok od odebrania sprzętu z serwisu i o ile się orientuję serwis nie może jej skrócić.\nDodatkowo jeżeli serwis powiedział, że wymienił głośnik a faktycznie jedynie go naprawił to to już podlega pod prawo karne (oszustwo).\nJak to mało? Przecież tak mniej więcej dzieli się budżet jak to zaproponował Fafniak czyli więcej na kolumny mniej na wzmacniacz. Inaczej to nie miałoby sensu. Poza tym 450zł na używany wzmak to wbrew pozorom całkiem pokaźna suma.\n64 odpowiedzi Jaki wzmacniacz do tych głośników?\nJan2. odpisał spanki na topic w Stereo\nTutaj jest Fine Arts (nie wiadomo jaki model) za 150zł: LINK.\n34 odpowiedzi Zmiany na forum\nJan2. odpisał Redakcja AUDIO na topic w Nic o nas bez Was\nJeśli chodzi o zmiany na forum to najnowszą zmianą jest zakaz używania sygnatur pod postami przez nowych userów oraz blokowanie userów za krytykę moderacji. Jak widać "specjalistka od audio" o imieniu "Ola" zamiast poszerzać swoją skromną wiedzę o audio woli utrudniać życie userom.\nGdybym miał zacytować Angela to bym napisał, że blokując na 30 dni mój profil Ola zachowała się jak piesek, który kogoś obsikał a następnie zadowolony odszedł w swoją stronę. Oczywiście nie było z jej strony żadnych wyjaśnień który punkt regulaminu naruszyłem i dlaczego.\n476 odpowiedzi Cała aktywność\nStrona główna Jan2. IPS Theme by IPSFocus


Policja nie wierzy nikomu – PoPrawny\nStrona główna / Relacje z sądów - aktualności / Policja nie wierzy nikomu\nPolicja nie wierzy nikomu\n26 lutego 2018\tRelacje z sądów - aktualności 276 Widok\nSąd okręgowy wydał wyrok w sprawie pana Macieja, któremu odebrano uprawnienia do prowadzenia samochodu, bo rzekomo miał wsiąść nietrzeźwy za kierownicę. Z orzeczenia wynika, że doszło do pomyłki, dlatego zasądzono 20 tysięcy złotych zadośćuczynienia od komendanta policji oraz prokuratury rejonowej. Wyrok jest nieprawomocny.UWIERZYĆ NA SŁOWO\nW styczniu 2015 r. Maciej Kwiatkowski* odebrał decyzję starosty o cofnięciu mu prawa jazdy na dwa lata. Decyzja zapadła w konsekwencji wyroku sądu rejonowego, w którym stwierdzono, że mężczyzna prowadził samochód, gdy był nietrzeźwy. Pan Maciej nie wiedział o fakcie skazania. Nie miał też wątpliwości, że doszło do pomyłki: w dniu, gdy rzekomo wsiadł pijany za kierownicę, nawet nie było go w kraju. Po zapoznaniu się z aktami pan Maciej odkrył, że nietrzeźwy kierowca zatrzymany przez policję nie posiadał przy sobie dokumentu tożsamości. Żeby wprowadzić organy ścigania w błąd, przedstawił się jako pan Maciej. Policja nie próbowała zweryfikować tych informacji, choć dane zawarte w bazie Krajowego Systemu Informacji Policji (w tym fotografia) wskazywały na ewidentne różnice między mężczyznami. Pan Maciej złożył apelację od wyroku skazującego, która została uwzględniona: orzeczenie zostało uchylone, a mężczyzna uniewinniony.\nPan Maciej w swoim pozwie wskazał, że działania organów państwa naruszyły jego godność i dobre imię. Sprawa jest prowadzona w ramach Programu Spraw Precedensowych HFPC. Pełnomocnikiem pro bono Macieja Kwiatkowskiego jest adw. Anna Borysewicz.\n* ? imię i nazwisko zmienione.\nPoprzednia W 1968 Polska była\nNastępna Nie chcą waśni polsko-żydowskich


9-15 maja w TV Puls – naziemna.info – Telewizja cyfrowa, Radio, Wideo online, VOD\n9-15 maja w TV Puls\nMT 25 kwietnia 2015 9-15 maja w TV Puls2015-04-25T15:00:53+02:00 Oferta NTC, Telewizja Puls No Comment\nFilmową premierą tygodnia 9-15 maja 2015 roku w TV Puls będzie „Safe House” z Denzelem Washingtonem w roli głównej. Denzel Washington gra Tobina Frosta, największego zdrajcę CIA, którego chroni młody agent FBI (w tej roli Ryan Reynolds). Panowie muszą połączyć siły, żeby przeżyć. TV Puls pokaże film jako pierwsza, ogólnodostępna telewizja w Polsce. Dużą atrakcją weekendu powinna być również komedia „Stare wygi” z duetem John Travolta-Robin Williams na ekranie, którzy wcielają się w kumpli pragnących dzięki zabawie zapomnieć o miłosnych niepowodzeniach. Ponadto stacja wyemituje premierowo „Straszny film 2” i horror „Krzyk 3”. Jak zwykle stacja zaprasza na kolejne premierowe odcinki seriali „American Horror Story: Asylum” i „Hannibal 2” oraz produkcje własne „Twój Puls” i reality show „Dom Wróżek: ponad zmysłami”.\nPremiera 6. odcinka: środa, 13 maja, godzina 21:50\nPremiera 6. odcinka: środa, 13 maja, godzina 22:50\nPremiera 11. odcinka: środa, 13 maja, godzina 23:50\n„Dziesiąte królestwo”, 1. częsć\nEmisja 1. części: sobota, 9 maja, godzina 13:20\nEmisja 2. części: sobota, 16 maja, godzina 13:25\nEmisja: sobota, 9 maja, godzina 20:00\nPowtórka: piątek, 15 maja, godzina 22:25\n„Safe House” – PREMIERA\nEmisja: niedziela, 10 maja, godzina 20:00\nPowtórka: poniedziałek, 11 maja, godzina 22:50\n„Goryl Śnieżek w Barcelonie” – PREMIERA\nfamilijny, Hiszpania 2011, reż. Andrés G. Schaer\nBohaterem filmu jest wyjątkowy mieszkaniec ogrodu zoologicznego – jedyny na świecie biały goryl. Jego gęste, śnieżne futro wywołuje zachwyt wszystkich dzieci, ale dla innych mieszkańców zoo jest źródłem wstydu. Odtrącony i wyszydzany przez swoich towarzyszy, dzielny biały gorylek postanawia wyruszyć w sekretną misję do samego serca wielkiego miasta, gdzie rezyduje wszechwładna wróżka, która jako jedyna może zmienić go w zwykłego goryla. Tak rozpoczyna się niezwykła przygoda sprytnej małpki oraz towarzyszącego jej przyjaciela – wesołej czerwonej pandy. Ścigani przez kłusowników, wywołają w metropolii prawdziwe białe szaleństwo.\nEmisja: niedziela, 10 maja, godzina 11:45\nEmisja: środa, 13 maja, godzina 20:00\n„Stare wygi” – PREMIERA\nkomedia, USA 2009, reż. Walt Becker, wyst.: John Travolta, Robin Williams, Kelly Preston, Seth Green\nEmisja: czwartek, 14 maja, godzina 20:00\nEmisja: piątek, 15 maja, godzina 20:00\n„Krzyk 3” – PREMIERA\nhorror, USA 2000, reż. Wes Craven, wyst.: Courteney Cox, David Arquette, Neve Campbell\nSidney Prescott po tragicznych wydarzeniach jakich była świadkiem zaszywa się w domku na odludziu. Stara się zapomnieć o mrocznej przeszłości i zacząć nowe życie od nowa udzielając telefonicznych porad maltretowanym nastolatkom. Szybko jednak okazuje się, że Sydney będzie musiała opuścić kryjówkę. Morderca chce wystawić bohaterkę na ciężką próbę, oferując poznanie prawdy na temat mrocznej przeszłości jej matki.\nEmisja: piątek, 15 maja, godzina 00:20\nAmerican Horror Story, Dom Wróżek: ponad zmysłami, Twój Puls (program)\n« Joanna Sołtysiak dyrektorem muzycznym Radia ZET\nNatalia Gębska szefową anteny Radia ZET »


Liane Moriarty "Kilka dni z życia Alice" |\n19 maja 2018 3 komentarze 2018, 8/10, Kobiety to czytają, Liane Moriarty, literatura australijska, powieść obyczajowa, Prószyński i S-ka\nLiane Moriarty ogromną popularność zyskała dzięki powieści „Wielkie kłamstewka”, na podstawie której powstał serial ze wspaniałą kobiecą obsadą. Niedawno na blogu mogłaś poczytać też o książce „Moja wina, twoja wina”. Tym razem w ramach serii „Kobiety to czytają!” wznowiono wydanie jej wcześniejszej powieści „Kilka dni z życia Alice”.\nAlice ma dwadzieścia dziewięć lat, kochającego męża i dziecko w drodze. Ale gdy odzyskuje przytomność po upadku na siłowni (na siłowni? Alice nienawidzi ćwiczyć!), wydaje jej się, że świat wokół zwariował. Wszyscy wmawiają jej, że ma trzydzieści dziewięć lat, trójkę dzieci i właśnie rozwodzi się z mężem. Kobieta z niedowierzaniem próbuje wpasować się w nową wersję swojego życia, jednocześnie walcząc o odzyskanie męża i wspomnień. Tylko czy jedno z drugim idzie w parze? Jak żyć bez pamięci o najważniejszych latach swojego życia?\nPowieści z motywem utraty pamięci przez kobietę było już wiele, można pomyśleć, że to dość wyeksploatowany temat. Ale Liane Moriarty udało się wyjść poza schemat, napisać historię, która porusza, napawa optymizmem, ale też prowokuje do zastanowienia, do próby postawienia się w miejscu głównej bohaterki. Czy dziesięć lat temu tak wyobrażałaś sobie swoje przyszłe życie? Czy jesteś w miejscu, w którym chciałaś być, czy może w pewnym momencie zmieniłaś siebie i swój system wartości? Te osobiste pytania, które nasuwają się podczas lektury, zmuszają, by spojrzeć w głąb siebie. By zobaczyć, jak wiele się osiągnęło i zacząć to doceniać. Może to pora, by odrzucić wszystkie negatywne myśli na swój temat, pogratulować sobie, że przez ostatnie kilka lat udało Ci się spełnić swoje dawne marzenia, o których teraz już może nie pamiętasz.\nAlice ze zdumieniem odkrywała, jak zmieniło się jej życie. Ile marzeń i planów udało się jej zrealizować, ile z ich zamieniła na inne pragnienia. Była dumna z tego, co osiągnęła, choć niezbyt dumna z tego, jaką osobą się stała, jak pozmieniały się jej relacje z bliskimi. I szczerze załamana z tym, co stało się z jej małżeństwem. Jaki związek z tymi wszystkimi zmianami miała tajemnicza Gina, o której nikt z nią nie chciał rozmawiać?\nGłówna bohaterka po wypadku była postacią, która wzbudzała sympatię. Trochę zagubiona, trochę naiwna, pełna wiary, że może jeszcze wszystko naprawić. Ale w opowieściach jej obecnych znajomych jawiła się jako zupełnie inna osoba: pewna siebie, zadbana i wiecznie zabiegana. Kobieta, którą się podziwia, ale niekoniecznie lubi. Teraz nie chciała się pogodzić z odejściem męża, ale co będzie, gdy wróci jej pamięć i przypomni sobie, dlaczego musieli się rozstać? Jak musieli się czuć jej bliscy, gdy z dnia na dzień Alice stała się zupełnie inną osobą niż ta, którą do tej pory kochali, lubili czy nienawidzili?\nZnając już dwie powieści autorki, miałam pewne oczekiwania co do tej książki. Liczyłam na mroczne, wstydliwe tajemnice, zaskakujące zwroty akcji, budowanie napięcia i urywanie narracji w najciekawszych momentach, by ani na chwilę nie tracić uwagi czytelnika. Ale „Kilka dni z życia Alice” było inną historią, delikatniejszą, może mniej zaskakującą, lecz przyjemną i ciepłą, pozostawiającą z błogim poczuciem szczęścia i kilkoma tematami do rozmyślań. To książka, w którą szybko się zaangażowałam i szczerze życzyłam Alice, by odzyskała od życia to, czego tak naprawdę pragnęła. Idealna na wiosnę? Zdecydowanie!


Obrzędy i Zwyczaje Doroczne s\nEtnozagroda / Górale Kliszczaccy / Obrzędy i Zwyczaje Doroczne\nCykl obrzędów dorocznych rozpoczynał czterotygodniowy okres Adwentu, który dawniej Kliszczacy porównywali do Wielkiego Postu i obowiązujących zakazów i nakazów przestrzeganych rygorystycznie. Był czasem, w którym wierni przygotowywali się do Św. Bożego Narodzenia. Do połowy XX wieku społeczność górali Kliszczackich podejmowała jeszcze wiele czynności obrzędowo-zwyczajowych związanych ze świętami roku kalendarzowego, bogatych w przepowiednie i wiarę w ich magiczny wpływ na codzienne życie. Nie wolno było orać w polu, bo ziemia odpoczywa, urządzać wesel i zabaw. Obowiązywał ścisły post w środy i piątki, skromniejsze ubieranie się kobiet i panien oraz uczestnictwo w roratach -rannej mszy o świcie. Adwentowe wieczory poświęcano na wspólne spotkania kobiet i panien przy pracach gospodarskich; wyskubkach, przędzeniu lnu, łuskaniu fasoli, szyciu, haftowaniu i śpiewaniu pieśni nabożnych. Dzieci i dziewczyny robiły ozdoby choinkowe. W niektórych miejscowościach regionu pod koniec XX wieku przyjął się zwyczaj wzięty z tradycji ewangelickiej, stawiania w kościele i w domach wieńca adwentowego z czterema świecami, którym potem zdobią stół wigilijny.\nOd dawnych czasów św. Mikołaj był uznawany za patrona pasterzy, chroniącego owce od wilków. Wierzono, że sprawuje władze nad wilkami, które w tę noc rozlicza z ich postępowania. Dzień ten dla Kiszczaków był świętem, odbywały się szczególne uroczystości w Pcimiu - nadal kontynuowane – bo św. Mikołaj jest patronem parafii, a odpust z tej okazji był jednodniowym rozluźnieniem w przestrzeganiu adwentowych zakazów. Dzieci dawniej jako prezenty od św. Mikołaja dostawały ciastka w kształcie Mikołaja wypiekane w domach lub z piernika kupionego na odpuście, bardzo rzadko cukierki.\nW tradycji ludowej dzień ten uważany był za najkrótszy w roku, co potwierdza przysłowie; Święta Łucja dnia dorzuca i miał magiczny charakter, szczególnie jego wigilia przez działania złych mocy i czarownic. Dla ujawnienia kto we wsi zajmuje się czarami, w Tenczynie i Skomielnej Czarnej od św. Łucji każdego dnia odkładano jeden ogarek i wszystkie razem spalano w wieczór wigilijny, bo do tego ognia miała przyjść czarownica lub jej kot lub kura, której trzeba było uciąć głowę. Nad ogniem z węgielków gotowano powązkę – (szmatkę używaną do cedzenia mleka) z wbitymi w nią szpilkami, należało to mieszać krężołkiem od przęślicy i w momencie wrzenia miała pojawić się czarownica, którą ten zabieg unieszkodliwiał. Był też zwyczaj wróżenia pogody na następny rok, znacząc każdy dzień od Św. Łucji do Bożego Narodzenia. Niektórzy znaczyli pogodę do południa i po południu, co miało pokrywać się z pierwszą i drugą połową miesięcy. W Trzebuni istnieje do dzisiaj zwyczaj znaczenia pogody od B. Narodzenia do Sylwestra przez sześć dni, które dzielą na połowę, znacząc czy dzień jest słoneczny czy pochmurny. Znany był też zwyczaj wróżenia pogody z cebuli i soli. Panny wkładały w dniu Św. Łucji gałązki wiśni lub jabłoni do wody, czekając niecierpliwie na rozkwitnięcie ich w Boże Narodzenie, co zwiastować miało ich zamążpójście w najbliższym roku. W niektórych wsiach każdy domownik miał swoją gałązkę, na której ilość kwiatków wróżyła większe lub mniejsze szczęście w przyszłym roku.\nWigilia Bożego Narodzenia (24 XII)\nTo najważniejszy w roku dzień obrzędowy, traktowany jako zwiastun przyszłości. posiadający wiele nakazów i zakazów postępowania, które miały zapewnić ludziom i zwierzętom pomyślność w nadchodzącym roku. By zapewnić sobie zdrowie, rano myli się w wodzie z pieniążkiem lub bezpośrednio w przerębli jak mieszkańcy Tenczyna. Dla pomyślności w przyszłym roku, do łóżka wkładali pieniążka lub nosili go cały czas przy sobie, to pieniądze przez cały rok, będą się go trzymały. Obowiązywał nakaz oddania wszystkich długów. Nie wolno było: kłócić się, płakać, narzekać, karcić dzieci, niczego dawać ani pożyczać, nie wieszać sznura na kołku, by nie spotkać w lesie węża, co mogło skutkować ukąszeniem. Pilnowali, by w tym dniu do domu wszedł pierwszy obcy mężczyzna, bo to przynosiło szczęście – kobieta źle wróżyła Gospodyni wynosiła śmieci za miedzę, by w domu nie lęgło się robactwo. Kury okadzała święconym jałowcem, dla ochrony przed lisem, nie dotykała glinianego pieca, by nie powodować niepowodzeń w gospodarstwie Wszystkie prace w obejściu musiały być wykonywane i zakończone przed wieczerzą, zwaną przez Kliszczaków Obiadem, dlatego cała rodzina była zajęta przygotowywaniem wigilii, z podziałem obowiązków, Gospodyni i dorosłe panny bieliły kuchnię, kończyły porządki w domu, przygotowywały pokarmy na wieczerzę i na święta, zatykały gałązki jodły za obrazy, nad drzwiami domu i stajni. Gospodarz z parobkami (jeśli tacy byli) oporządzał zwierzęta w stajni, sprzątał obejście, przynosił i rozkładał słomę na podłodze, stawiał w kącie snopek owsa zw. dziadem, który stał do drugiego dnia świąt, przynosił rano wierzchołek świerka zw. podłaźnikiem zawieszany u sufitu, strojony jabłkami, sianem, wstążkami z bibuły i światem wyk. z kolorowych opłatków. Od lat 70 XX wieku na teren Kliszczaków weszła choinka – żywe drzewko i była to jodła na której wieszano jabłka, orzechy i ozdoby robione przez dzieci i dziewczęta w Adwencie i przez nie ubierana. Stół wigilijny zwykle był ustawiony w kuchni świeżo wybielonej Jego nogi oplatali łańcuchem i spinali go kłódką, dla zapewnienia jedności w rodzinie i ochrony od kłótni. Pod stół kładli żelazne przedmioty na których domownicy podczas wigilii mieli trzymać nogi, by ich nie bolały. Rozsypywali też pod stołem ziarna owsa, które spalane podczas burzy, chroniły dom od pioruna. Koło stołu stawiali cebrzyk na resztki jedzenia przeznaczone dla bydła i maśniczkę, której rączką każdy domownik odchodząc od stołu musiał kilka razy ruszyć, by zapewnić w przyszłym roku dużo masła. Najpierw na całej jego powierzchni rozkładali słomę lub siano, rozsypywali ziarna owsa i nakrywali lnianym obrusem. Na nim kładli bochenek chleba, opłatki na talerzyku, świecę i drobne pieniądze. Pod obrus wkładali dwie piętki chleba z włożonymi do środka opłatkiem, które po wieczerzy gospodyni owijała w płótno, chowała, by gospodarz kawałek z nich wkładał pod pierwszą skibę dla dobrych plonów. W części wsi regionu był zwyczaj układania na czterech rogach stołu czerech bochenków chleba, by go nigdy nie brakło w domu i na czterech krańcach świata. Przestrzegali, by przy stole była parzysta liczba ludzi, jeśli tak być nie mogło, to gospodyni kładła na stole więcej łyżek co miało zapobiec pożyczaniu w przyszłym roku pieniędzy i żywności. Obiad – wieczerzę rozpoczynał gospodarz wspólną modlitwą podczas której modlili się za dusze zmarłych domowników, łamał się opłatkiem składając wszystkim życzenia i zasiadali do stołu. Do połowy XX wieku wszyscy jedli z jednej miski. Nikomu nie wolno było wstawać od stołu. Potrawy podawała gospodyni, przygotowane z tego, co urodziło się we własnym gospodarstwie, w lesie i w sadzie, bardzo skromne, maszczone olejem lnianym. Jedli; zacierkę z kukurydzianej mąki z mlekiem i kawałkiem chleba, żur z otrąb owsianych lub żytnich z ziemniakami i suszonymi grzybami, kapustę z grochem, kluski urznięte z żytniej mąki z makiem i miodem, kluski z grzybami lub grochem, kaszę zw. krupami gotowaną na wodzie lub serwatce z suszonymi śliwami lub grzybami, kaszę z fasolą zw. spółką, fasolę na sucho bez omasty i polewkę z suszonych owoców zw. galasy. Obiad kończyli modlitwą, po czym wedle zwyczaju po wieczerzy cała rodzina szła na boisko, wszyscy kładli się na słomie, by zapewnić dobry urodzaj na polach. Każdy też musiał zbierać wióry koło pniaka do rąbania drzewa, by sobie zapewnić dobry urodzaj grzybów w lesie. Gospodarz z północnej strony dachu brał garść słomy, palił ją i okadzał krowy dla ochrony przed działaniem czarownic, które w tę noc mogły odebrać krowom mleko. Po świętach świat z podlaźnika kładli pod lampę i obserwowali; gdy muchy jadły go od dołu, to wróżyło suchy rok, gdy od góry – to będzie mokry rok. Były też wróżby matrymonialne panien, które wychodziły przed dom i nasłuchiwały z której strony szczeka pies, z tej będzie przyszły mąż. Obserwowały pogodę; jak ładny pogodny dzień to za mąż będą szły panny ładne i bogate, jak pochmurno i mglisto, to panny mniej urodziwe. Przynosiły naręcza drewien, rzucały koło pieca i liczyły – liczba parzysta wróżyła rychłe wyście za mąż. Do czasu wyjścia na pasterkę śpiewali kolędy, po czy gromadnie szli do kościoła.\nKliszczacy dzień Bożego Narodzenia powszechnie nazywali Godnymi Świętami, które spędzali w gronie najbliższej rodziny. Po obowiązkowym udziale we mszy św. siedzieli w domu, jedli to co przygotowali na dzień wigilijny, śpiewali kolędy i odpoczywali, ale nie wolno było się kłaść, bo by się wszystko zboże zwaliło. Nie wolno było wykonywać żadnej pracy w domu i zagrodzie, jedynie karmiono zwierzęta. Po południu uczestniczyli w szczególnym nabożeństwie – Nowennie do Dzieciątka Jezus.\nBył to dzień ożywionych kontaktów rodzinnych i sąsiedzkich, odwiedzano się wzajemnie i składano sobie życzenia oraz dzień rozpoczynający okres karnawału i chodzenia grup kolędniczych. Powszechnym zwyczajem było święcenie owsa, który gospodarze nosili w woreczkach do kościoła i poświęcony przechowywali, mieszając go z ziarnem przeznaczonym do siewu. Przy wysiewaniu zboża na pola na których rosły chwasty mówili: uciekaj diable z ostem, bo św. Szczepan idzie z owsem. Ze słomy zebranej z podłogi kobiety i mężczyźni robili powrósła, którymi tylko gospodarz obwiązywał drzewa owocowe, by lepiej rodziły owoce. Ze snopka owsa dziewczęta robiły wianuszki, które gospodarz wieszał na jabłoniach jako kolęda dla ptaków, aby nie wyrządzały szkód w sadzie i w polu.\nW dawniejszych czasach była tradycja (zupełnie zapomniana) błogosławieństwa wina w kościele. Uczestnicy nabożeństwa wypijali niewielką ilość wina podawanego przez księdza.\nŚw. Sylwestra (31. XII.)\nNie urządzano w tym dniu żadnych zabaw, natomiast Kliszczacy mieli piękny, bardzo ważny dla nich zwyczaj - zapomniany prawie zupełnie – nazywany podsypką lub podsiewką. Po wieczornym dziękczynnym nabożeństwie w kościele, od północy do rannej mszy w Nowy Rok, starsi gospodarze, kawalerowie i dzieci chodzili po domach krewnych, sąsiadów, znajomych z życzeniami noworocznymi, posypując owsem, a bogatsi gospodarze nawet pszenicą, za co dostawali poczęstunek, którym zwyczajowo była kawa zbożowa i buchty - bułki pieczone z pszennej mąki. Nazywano ich podsypkoce.\nPo porannej mszy mieszkańcy regionu szybko wracali do domów, ponieważ wierzyli, że kto szybko wróci, to szybko zakończy wszystkie prace polowe. Ci gospodarze którzy nie składali życzeń od północy, udawali się na tzw. podsypkę w ciągu dnia. W wielu wsiach kontynuowali magiczny zabieg o wczesnej porze, polegający na myciu twarzy w wodzie z pieniążkami, których musiało być tyle ilu domowników. Jak się wszyscy umyli, każdy wyjmował jeden pieniążek, pocierał nim zęby żeby się nie psuły i miał go nosić przy sobie „na szczęście”.\nZgodnie ze zwyczajem w dniu tym święcili w kościele kredę, kadzidło i złoto. Kadzidło przygotowywali z jałowca i żywicy zmiażdżonych w moździerzu. W domach na ogień rzucali święcone kadzidło i dymem z niego okadzali w stajni bydło przed działaniem złych mocy. Po wsiach chodziły grupy kolędników przebranych za Trzech Króli – składali życzenia i dostawali datki. Był też zwyczaj – który zupełnie zaginął – że w Wigilię tego święta, chłopcy dla żartów i czasem ze złości, robili kukły ze słomy ubrane w łachmany i stawiali je pod drzwiami domu w którym były dziewczęta.\nKarnawał (od Bożego Narodzenia do wtorku przed Środą Popielcową)\nKarnawał był najlepszym okresem do organizacji wesel i zabaw, bo był to czas wolny od prac w polu. Ale karnawał dla Kliszczaków to nie były powszechne zabawy lecz uczestnictwo w rozrywce jaką były odwiedziny różnych grup kolędniczych. Kolędowanie zawsze rozpoczynało się w dzień św. Szczepana. Dawniej były to grupy 5-6 osób w wieku 18-25 lat – rzadko dzieci. Herody: król Herod, śmierć, diabeł, Żyd, Anioł, czarownica, grabarz i marszałek w mundurze wojskowym i strażackiej czapce oraz sześcioramienna gwiazda. Czasem była z nimi kapela, jeśli zaplanowali kolędę w domach gdzie były panny, by kolędę połączyć z krótką potańcówką. Podobny zwyczaj to Chodzenie z wnukiem - to bardzo dawny zwyczaj, w którym był dziadek w roli wdowca i biedaka, który wygłaszał długi monolog uskarżając się na ciężkie życie w wychowywaniu wnuka sieroty, czym wzbudzał litość dla zebrania dużo datków. Grupa Pastuszków z szopką i kukiełkami, przedstawiająca scenę przekazania wieści o narodzeniu , się Zbawiciela w Betlejem. Grupa Trzej Królowie – trzyosobowa przedstawiająca mędrców ze wschodu, chodząca po kolędzie tyko w to święto. Od dawnych czasów organizowane były Jasełka, które cieszyły się dużą popularnością, też powoli zanikające. Po kolędzie chodził dawniej ksiądz z dwoma ministrantami, kościelnym, organistą i grabarzem. Ludzie księdza i ministrantów wynagradzali pieniędzmi, a pozostali otrzymywali zboże lub ziemniaki. Podczas tej kolędy ministranci na drzwiach domów święconą kredą pisali K+M+B.\nOstatki (data ruchoma)\nW czwartek zwany Tłustym, poprzedzający Środę Popielcową, gospodynie smażyły Chrust i Róże Karnawałowe. Smażenie pączków u Kliszczaków to dopiero końcowe lata XX wieku. Był zwyczaj, że w niedzielę, poniedziałek i wtorek przed Środą Popielcową chodziły po wsiach grupy mężatek i panien, poprzebieranych za Cyganki z wysmarowanymi twarzami sadzą (by je nie rozpoznać), z przyczepionym tłumokami imitującymi dziecko, w rękach stare skrzypce i koszyki do których zbierały datki: jajka, kiełbasę, słoninę, z których to pokarmów we wtorek urządzały ucztę podczas ostatkowej zabawy. W te ostatnie trzy dni, przed Wielkim Postem Kliszczacy uczestniczyli w zabawach organizo- wanych w domach z krewnymi i sąsiadami przy beczce piwa, dobrym jedzeniu i przy muzyce. Ostatki kończyły się o północy, czego ściśle przestrzegano.\nŚw. Matki Boskiej Gromnicznej – Ofiarowanie Pańskie (2.II.)\nI tu zwyczajem było i jest święcenie dużych świec zwanych gromnicami, dawniej wykonywanych z czystego wosku. Poświęconą przechowywano z wielkim szacunkiem, dawano ją do ręki umierającemu, zapalano podczas burzy, gdyż miała chronić przed piorunami, wichurami i gradem a także przed wilkami. W ten dzień gospodarze obserwowali zjawiska meterologiczne i mówili: gdy na gromnice roztaje, rzadkie bedom urodzaje lub gdy mróz w gromnicnom trzyma, wtedy już niedługo zima.\nŚw. Błażej (3 II) – Święty uważany i czczony od pokoleń jako patron od choroby gardła. Święcili jabłka i jedno dzielili na tyle części ilu domowników i zjadali wierząc, że przez cały najbliższy rok nie będą chorować na gardło. Innym zwyczajem dla tego samego celu, było przykładanie ludziom skrzyżowanych świec pod gardło przez księdza, po zakończeniu mszy świętej.\nŚw. Agata (5 .II.) - W obrzędowości ludowej Kliszczaków to dzień święcenia chleba, wody i soli. Św. Agatę uważali za wielką świętą, dlatego poświęcony w ten dzień chleb, zakopany do ziemi chroni domostwa przed powodzią, a kruszony i przerzucany przed pożarem, bronił przed przenoszeniem się ognia na inne domostwa. Poświęcona woda pomaga kobietom w chorobach piersi. Powtarzano przysłowie: Gdy święta Agata odkryje brzyski, to chowaj zgryzki – co oznaczało szybki koniec zimy.\nW codziennym życiu górali Kliszczackich – tak jak w całym kręgu karpackim - Wielki Post rozpoczynający się Środą Popielcową zw. Wstępną, postrzegany był jako czas ciszy, skupienia, modlitwy i pokuty, na dowód tego wszyscy udawali się do kościoła, na posypanie głowy popiołem. W tym dniu obowiązywał ścisły post. Jedli pieczone ziemniaki na blasze lub w szabaśniku, ugotowane kawałki karpieli, kiszoną kapustę prosto z beczki i pili wodę spod kapusty. Gospodynie od samego rana czyściły piaskiem z popiołem wszystkie garnki, by nie było na nich tłuszczu. Pościli także w środy, piątki i soboty, choć nie bardzo wiedzieli dlaczego, powtarzali że tak każe tradycja. Starzy ludzie mówili, że w piątki pości się dla uczczenia Męki Pańskiej, w soboty – kult czczenia siedmiu ran Matki Bożej, a w środy dla upamiętnienia Wszystkich Świętych. W Wielkim Poście nie urządzano zabaw, wesel i żadnych innych rozrywek. Kobiety ubierały się skromniej, w ciemne kolory i obowiązkowo na głowy zakładały czarne chustki, a dziewczęta nie mogły nosić bluzek z krótkimi rękawami. Obowiązywało częste uczestnictwo w nabożeństwach Drogi Krzyżowej i Gorzkich Żali. W niektórych miejscowościach regionu był zwyczaj organizowania ogólnej dla wszystkich Drogi Krzyżowej. Na terenie wsi rozmieszczane były poszczególne stacje, a nabożeństwo prowadził tzw. śpiewak.\nŚw. Józefa (19. III.)\nTo był jedyny dzień w Wielkim Poście, w którym dzięki dyspensy kościelnej, poszczący ludzie mogli zjeść mięso i tłuste posiłki, Jeśli była taka konieczność, mogli zorganizować skromne jednodniowe wesele.\nNiedziela Palmowa - zwana Kwietną.\nPalmy Wielkanocne nazywane przez Kliszczaków Bagnięcia, przynosili do kościoła do poświęcenia, gdyż były powszechnie uznawanym środkiem apotropeicznym (magicznym) przeciwko burzy i chroniącym przed wszelakim złem. Bagnięcia były wykonywane w domach przez gospodarzy powszechnie z gałęzi leszczyny -lyski jako trzon, wiązane wikliną, strojone gałązkami wierzby z baziami, bukszpanem, kwiatkami z bibuły i wstążkami. Z poświęconych palm robili krzyżyki, wbijali je w pola uprawne w Wielki Piątek lub W. Sobotę dla zabezpieczenia zbóż przed gradobiciem, a także przybijali je na drzwiach obory dla ochrony przed czarami. Lyskami uderzali bydło przed pierwszym wypędem na pastwisko, by nie połamały nóg, by nie uciekały, by się nie bodły i by je nie ukąsiły żmije. Od 1968 roku w Tokarni przyjął się nowy zwyczaj wożenia na czterokołowym wózku figurki Chrystusa siedzącego na osiołku, podczas uroczystej procesji.\nWielki Tydzień – (data ruchoma). Był to czas ostatnich przygotowań do świąt. Do Wielkiego Czwartku należało zakończyć wszystkie prace porządkowe w domu, obejściu i wiosenne prace w polu, jeśli termin świąt i prac wiosennych pokrywał się ze sobą. Kliszczacy gromadnie szli w pielgrzymkach do Kalwarii Zebrzydowskiej, by wziąć udział w Misterium Męki Pańskiej.\nWielki Czwartek - był już świętem dla większej części ludności, w którym obowiązkowo uczestniczyli w wieczornym nabożeństwie upamiętniającym ustanowienie sakramentów kapłaństwa i Eucharystii.\nWielki Piątek – obowiązkowo przestrzegali ścisłego postu i uważali że jest to dzień pokutny, u starszego pokolenia kontynuowany do współczesnych czasów. Nie wykonywali już żadnych prac, a szczególnie w polu, bo uważali że Chrystus umarł, ziemi nie wolno ruszać. Przestrzegali mycia się w rzece lub potoku po północy lub o świcie, by nie chorować i ochronić się od świerzbu.\nWielka Sobota – była nadal dniem postnym. Gospodynie kończyły ostatnie przygotowania posiłków przeznaczonych na święta i pokarmów do święcenia. Dawniej niesiono duże kosze w których było wszystko to, co przygotowane było na święta z produktów wytworzonych w gospodarstwie. Później koszyki były mniejsze do których wkładano tylko chleb, jajka, chrzan, masło, sól, ziemniak-sadzeniak, wędliny i baranka upieczonego w domu z ciasta lub kupionego z cukru. Nie było zwyczaju robienia pisanek, jajka barwiono tradycyjnie w łuskach cebuli. Był zwyczaj trzykrotnego obchodzenia gospodarstwa ze święconym, z wypowiadanymi słowami; Uciekaj gadzina, bo idzie święcelina i po tym dopiero wchodziło się do domu. Wierzono, że to ochroni ludzi i zwierzęta przed wężami. Wieczorem brali udział w nabożeństwie i święceniu ognia i wody. Zabierali węgielki drzewne z ogniska, które w razie choroby zwierzęcia wrzucali do wody i dawali mu do wypicia. Myśliwi święconymi węgielkami czyścili strzelby wierząc w lepszy wynik polowania.\nUważane przez Kliszczaków za tak Wielkie Święto jak Boże Narodzenie. Po powrocie z rezurekcji cała rodzina zasiadała przy stole nakrytym białym obrusem do śniadania wielkanocnego. Rozpoczynali modlitwą, po niej życzenia, jedli jajko, chrzan i pozostałe potrawy. W Trzebuni był zwyczaj święcenia surowych jajek, z których na śniadanie wielkanocne gospodyni robiła jajecznicę z dodatkiem boczku lub kiełbasy. Z pozostałych święconych produktów gospodyni gotowała chrzanówkę zwaną też święceliną, dodając rosół, maślankę, kwaśne lub słodkie mleko, w zależności od tego, czy jedli ją na zimno czy na ciepło. Był to świąteczny tradycyjny obiad. Rygorystycznie przestrzegano zakazu odwiedzin jak i wszelkich prac. Odpoczywano, ale nie na leżąco, bo to mogło spowodować nieudane zbiory zbóż.\nNazywany lanym lub śmiguśnym poniedziałkiem najwięcej radości i zabawy sprawiał młodzieży. Chłopcy oblewali dziewczęta szczególnie te, które wśród nich miały większe powodzenie. Te które nie chciały być wrzucone do potoka, musiały się wykupić wódką, serem i jajkami. Oblane gospodynie też były zadowolone, bo uważały, że im bardziej będą oblane, tym jej krowa będzie miała więcej mleka.. Do lat 60 XX wieku po wsiach chodziły Dziady Śmiguśne, składali życzenia i polewali wodą osoby spotkane po drodze.\nŚw. Rita (22. V.)\nTę świętą szczególnie czcili i nadal to czynią mieszkańcy Pcimia, uważając ją za patronkę spraw trudnych i beznadziejnych. Na nabożeństwo w dniu przynoszą róże, które ksiądz poświęca. Wysuszone płatki róż używają jako lekarstwo na choroby.\nW 40 dniu po Wielkanocy przypada święto Wniebowstąpienie Pańskie i wypadało zawsze w czwartek. Kliszczacy – nie we wszystkich wsiach – w trzy dni przed tym świętem (poniedziałek, wtorek, środa) odprawiali Drogi Krzyżowe. Były to procesje z kościoła do wybranego we wsi krzyża, podczas których modlili się o dobry urodzaj, o deszcz jeśli była susza lub o słoneczną pogodę jeśli były ciągłe deszcze. Przestrzegano zakazu wyprowadzania na pierwszy wypas zwierząt hodowlanych w dni Krzyżowe, żeby nie bolały ich nogi i nie chorowały na zapalenie wymion. W maju odbywało się święcenie pól, którego dokonywał ksiądz w określonych miejscach tzw. rolach, często przy przydrożnych kapliczkach.\nWniebowstąpienie Pańskie (data ruchoma)\nByło uważane za ważne święto, przypadające w czwartek, więc dla jego uczczenia nie pracowali w polu. Odczytywali pogodę; jeśli padał deszcz – to zwiastował mokre lato i powtarzali powiedzenie: Jak na Wniebowstąpienie leje, to na pasterzu kożuch zgnije.\nZesłanie Ducha Świętego (data ruchoma) – przypadało w 50 dni po Wielka nocy. Tradycją było ustrojenie domu i stajni gałązkami brzozy, palenie Sobótek i obchodzenie pól uprawnych z palącymi się pochodniami, a Jachówce nazywane rojeniem. Na Sobótki przygotowywali dużo drewna wcześniej, bo uważali że im wyższe ognisko to i urodzaje będą większe. Do opalania pól używali umocowane na kiju tuby z kory świerkowej wypełnione żywicą i stare miotły brzozowe. W pierwszy dzień świąt opalali zboża ozime, w drugi dzień zboża jare. Sobótki zapalano po zakończeniu opalania zbóż, wokół których gromadzili się dorośli, młodzież i dzieci. Śpiewali i częstowali się przyniesionym jadłem, smażyli jajecznicę i piekli ziemniaki w popiele.\nNabożeństwa ku czci Matki Bożej zgodnie ze starą tradycją odbywały się przez cały maj przy wszystkich przydrożnych kapliczkach i figurkach, które na tę okoliczność były odnawiane i strojone w świeże i sztuczne kwiaty, gałązki brzóz i wstążki.\nBoże Ciało z Oktawą (data ruchoma)\nŚwito to przypada w czwartek w 60 dzień po Wielkanocy. Od niepamiętnych czasów – jak mówią Kliszczacy -odbywają się procesje do czterech ołtarzy, które były budowane w środku wsi. Nadal kontynuowany jest zwyczaj obłamywania przez ludzi brzózek zdobiących ołtarze, których gałązki wsadzają w zagony kapusty i w ogródkach warzywnych, by ochronić plony od gąsienic. W ostatni dzień oktawy kobiety przynoszą do poświęcenia wianki splecione z młodych ziół, które potem zawieszają na jabłoni by miała dorodne owoce, albo w izbie nad drzwiami do wysuszenia. Dla odpędzenia burzy palili zioła z tych wianków, a także wykorzystywali na napary jako lekarstwo dla chorych ludzi i do okadzania zwierząt.\nŚw. Jana Chrzciciela (24. VI.)\nTradycją Kliszczaków było majenie w tym dniu domów gałązkami jesionu, który to zwyczaj prawie zupełnie zaginął. Od św. Jana można było kąpać się w rzekach, bo wierzono że święty poświęcił już wodę.\nŚw. Apostołów Piotra i Pawła (29. VI.)\nPogoda w tym dniu była wróżbą na urodzaj grzybów. Jeżeli ten dzień był deszczowy, to wróżyło ich duży urodzaj.\nŚw. Matki Bożej Zielnej – Wniebowstąpienie M.B. (15. VIII.)\nOd wielu pokoleń ludność tego regionu w tym dniu oddaje cześć M. B. Zielnej, którą uważa za patronkę płodów ziemi. Gospodynie i panny przynosiły i dalej to czynią, ogromne bukiety złożone z kwiatów, ziół, zbóż, warzyw i owoców. Dawniej dbano, aby w tych bukietach były wszystkie te zioła, które powszechnie stosowali w leczeniu ludzi i zwierząt, które miały także magiczną moc przy odpędzaniu burzy, okadzaniu zwierząt domowych przed pierwszym wypędzeniem na pastwi-ska. Po powrocie do domu poświęcony bukiet kobiety wbijały do rzędów kapusty mówiąc: Wijcie się główeczki od Najświętszej Panieneczki, albo do warzywnika. Pozostawał tam przez cały dzień i dopiero wieczorem przynosiły go do domu. By zasuszyć zioła, wieszano go pod powałą lub na ścianie. Niewykorzystane stare zioła należało spalić.\nTo uroczystość zakończenia żniw, która była okazją do świętowania przy muzyce i poczęstunku. Żniwiarze wianki dożynkowe wili z owsa i zanosili je na grabiach do gospodarza u którego pracowali. Przybijali je nad drzwiami wejściowymi przy śpiewie dowcipnych przyśpiewek. Poczęstunek przygotowany przez gospodynię był przy muzyce i beczce piwa. Mężczyźni za punkt honoru uważali, by w domach gdzie były panny, przy młócce zboża omłócić też wianek dożynkowy wiszący nad drzwiami, co miało zapewnić pannie wyjście za mąż w najbliższym roku.\nTo dawny zwyczaj Kliszczaków, współcześnie już nie praktykowany. Związany był z jesiennymi wykopkami ziemniaków. Na małych zagonach pomagali sobie nawzajem sąsiedzi. Natomiast jeśli gospodarz miał duże zagony ziemniaków, dla zachęty ludzi do przyjścia na wykopki organizował graną tutke, ogłaszaną przez sąsiadów lub po niedzielnej mszy. Chętnych zazwyczaj na grane tutki było dużo, bo praca przy wykopkach odbywała się przy muzyce zamówionej przez gospodarza. Muzykanci robili różne żarty i jeśli np. znaleźli na zagonie jednego ziemniaka lub zgniłego w koszyku, to odgrywali mu marsza żałobnego, co przekładało się na niesolidną pracę kopacza. Wieczorem, po skończonej pracy był poczęstunek; kołacze, kawa, chleb, wędliny, piwo i tańce przy muzyce – jako zapłata za pracę.\nCzyli uroczystości ku czci patronów przypadające w dni wspominania liturgicznego organizowane przy kościołach, w obrzędowości dorocznej Kliszczaków zajmowały trwałe i ważne miejsce. Gromadziły dużą ilość ludzi nie tylko z parafii w której się odbywały, ale z okolicznych wsi. Gospodynie przygotowywały na ten dzień więcej pokarmów i ciast, by godnie przyjąć krewnych, którzy na taki odpust przybywali. Najbardziej znany i okazały odpust odbywał się w Krzczonowie przy kościele pw. św. Stanisława. Na tę okoliczność majono domy, przydrożne kapliczki i figurki oraz sprzątano całą wieś, drogi i obejścia. Po uroczystościach kościelnych i procesji w której kobiety i panny niosły feretrony w strojach ludowych, podawano wielki obiad dla kapłanów i ważniejszych zaproszonych gości, zorganizowany i przygotowany przez kobiety wiejskie z produktów żywnościowych ofiarowanych przez ludność, zbieranych przez członków rady gminy nazywanych przysiężnikami. Charakterystycznym elementem odpustu oprócz niezliczonych kramów, były wystrzały z moździerzy, które później zostały zabronione.\nŚw. Marcina (11. XI.)\nW dniu św. Marcina obowiązywał zakaz wyjazdu wozem do lasu po drzewo, bo ludzie byli przekonani że złamanie tego zakazu może spowodować wywrócenie się i uszkodzenie wozu. Kto potrzebował pilnie drzewa, to mógł je przynieść tylko w rękach. Wróżono też z pogody tego dnia; śnieg oznaczał śnieżną zimę, bo św. Marcin lubi przyjechać na białym koniu.\nŚw. Andrzeja (29. XI.)\nWigilia św. Andrzeja kończyła rok obrzędowy w kulturze ludowej. Dla młodzieży, szczególnie panien była okazją do wróżb matrymonialnych, by dowiedzieć się kiedy i za kogo wyjdą za mąż. Popularną w tym regionie była wróżba polegająca na układaniu butów przez całą izbę, a ostatni but na progu wróżył jego właścicielce wyjście za mąż w najbliższym roku. Inne wróżby to; wkładanie kartek z bibułki z imionami kawalerów do kawałków uciętej słomki i umieszczanie ich pod poduszką, a rano wyciągnięcie jednej i od czytanie imienia narzeczonego oraz najbardziej znane lanie wosku przez dziurkę od klucza.


W jaki sposób działają porównywarki cenowe i czy warto z nich korzystać? - Coach.info.pl\nHome / Firma / W jaki sposób działają porównywarki cenowe i czy warto z nich korzystać?\nW jaki sposób działają porównywarki cenowe i czy warto z nich korzystać?\nby admincoon 23 kwietnia 2021 23 kwietnia 2021 Leave a Comment on W jaki sposób działają porównywarki cenowe i czy warto z nich korzystać?\nPorównywanie cen w dobie ogólnodostępnego Internetu jest dosyć powszechne. Od wielu lat, wraz z rozwojem branży e-commerce, porównywarki cenowe stały się nieodłącznym towarzyszem zakupów w sieci. Bez względu na to, czy klient poszukuje odzieży czy telefonu, pierwszymi ofertami, które zobaczy, będą te, prezentowane w porównywarkach cenowych.\nW jaki sposób działają porównywarki cenowe?\nPorównywarki cenowe dają możliwość zestawienia ze sobą tych samych produktów, dostępnych w różnych sklepach. Ich działanie opiera się na specjalnym algorytmie, który przeszukuje zasoby sklepów i zestawia je z konkurencją. Następnie porównywarka cenowa ustawia wyniki zgodnie z preferencjami użytkownika, np. od najtańszego do najdroższego. Porównywarka cenowa jest połączona z zasobami sklepu dzięki plikowi xml, który jest na bieżąco aktualizowany i zgodny ze stanem faktycznym w ofercie. Taka segregacja produktów sprawia, że użytkownik jest w stanie wyrobić sobie o nich opinię, porównać oferty i wybrać najlepszy produkt dla siebie.\nKorzyści dla sklepów obecnych w porównywarkach internetowych\nZ uwagi na ogromną konkurencję, przebicie się z ofertą i promocja w sklepu w porównywarkach internetowych może być zadaniem trudnym. Sklep, który udostępnia sprzedawane produkty w porównywarce cenowej, realizuje w taki sposób strategię marketingową. Dzięki funkcjonowaniu sklepu w porównywarce internetowej, mogą do niego trafić klienci, którzy inaczej nie znaleźliby jego oferty, co powoduje znaczny wzrost sprzedaży. Ponadto oferta sklepu, która wygląda korzystnie na tle innych, buduje renomę i wizerunek marki, a klienci zaczynają darzyć sklep zaufaniem. Warto podkreślić, że porównywarki cenowe, oprócz oferty produktowej, prezentują również podstawowe informacje o samym sklepie, w tym jego dane kontaktowe, dostępne metody płatności, sposoby dostawy czy aktualne promocje cenowe.\nPorównywarki cen a porównywarki opinii\nRównolegle z porównywarkami cen działają porównywarki opinii, które gromadzą obiektywne recenzje na temat konkretnych produktów i sklepów. Dzięki porównywarkom opinii wzrasta wiarygodność sklepów, a to ułatwia ich pozycjonowane i generuje wartościowy ruch na stronie internetowej. Porównywarki cenowe także dają możliwość opiniowania towarów, ale w przypadku recenzji samego sklepu oraz jego obsługi porównywarki opinii wydają się być lepszym rozwiązaniem.\nSklepy ze sprzętem elektronicznym w porównywarkach cenowych\nJak wskazują badania, Polacy najczęściej w porównywarkach cenowych wyszukują sprzętu RTV i AGD oraz smartfonów i tabletów. Sprzęt elektroniczny to niezwykle popularna kategoria produktowa. Jednym ze sklepów ze sprzętem elektronicznym, obecnym w porównywarkach cenowych jest Techwish. Sklep oferuje oryginalne i wyselekcjonowane produkty, w tym smartfony, słuchawki, hulajnogi elektroniczne, monitory, kamery oraz inne gadżety. Oprócz oferty w porównywarkach cenowych sklep Techwish korzysta również z porównywarek opinii. Warto podkreślić, że oceny sklepu Techwish zarówno w porównywarkach cenowych, jak i w porównywarkach opinii są dosyć dobre.\nPrevious ArticleDowiedz się, czy ćwiczenia i aktywność fizyczna mogą zwiększyć Twoją efektywność w pracy\nNext ArticleWłasny biznes? Sprawdź, co warto czytać, aby być na bieżąco