Zbigniew Woźniak | BIP Urzędu Gminy Aleksandrów Kujawski | Strona 42\nAkty prawne\t 31.12.2016\t Zarządzenie Wójta Gminy Aleksandrów Kujawski Nr 57/16 z dnia 27.07.2016 r. w sprawie wprowadzenia dotacji oraz przeniesienia wydatków między rozdziałami i paragrafami\t Szczegóły\nAkty prawne\t 31.12.2016\t Zarządzenie Wójta Gminy Aleksandrów Kujawski Nr 15/2016 z dnia 26.02.2016 r. w sprawie powołania Zespołu ds. opracowania Lokalnego Programu Rewitalizacji dla Gminy Aleksandrów Kujawski do roku 2025\t Szczegóły\nOświadczenia majątkowe\t 20.12.2016\t Korekta oświadczenia majątkowego za 2015 r. Pani Barbary Kuraczyk\t Szczegóły\nOświadczenia majątkowe\t 20.12.2016\t Korekta oświadczenia majątkowego za 2015 r. Pani Małgorzaty Wdowczyk\t Szczegóły\nOświadczenia majątkowe\t 20.12.2016\t Korekta oświadczenia majątkowego za 2015 r. Pani Edyty Zielonka\t Szczegóły\nOświadczenia majątkowe\t 20.12.2016\t Korekta oświadczenia majątkowego za 2015 r. Pani Malwiny Andrusiak\t Szczegóły\nOświadczenia majątkowe\t 20.12.2016\t Korekta oświadczenia majątkowego za 2015 r. Pani Beaty Gralak\t Szczegóły\nOświadczenia majątkowe\t 20.12.2016\t Korekta oświadczenia majątkowego za 2015 r. Pani Grażyny Łuczyńskiej-Kochańskiej\t Szczegóły\nOświadczenia majątkowe\t 20.12.2016\t Korekta oświadczenia majątkowego za 2015 r. Pana Arkadiusza Świątkowskiego\t Szczegóły\nOświadczenia majątkowe\t 20.12.2016\t Korekta oświadczenia majątkowego za 2015 r. Pana Marka Buczko\t Szczegóły\nArtykuł\t 15.12.2016\t Zawiadomienie o posiedzeniu Komisji Rewizyjnej Rady Gminy Aleksandrów Kujawski w dniu 20 grudnia 2016 r.\t Szczegóły\nArtykuł\t 15.12.2016\t Zawiadomienie o zwołaniu XXV sesji Rady Gminy Aleksandrów Kujawski w dniu 23 grudnia 2016 r.\t Szczegóły\nArtykuł\t 15.12.2016\t Zawiadomienie o posiedzeniu Komisji Gospodarki Przestrzennej, Komunalnej i Rolnej Rady Gminy Aleksandrów Kujawski w dniu 23 grudnia 2016 r.\t Szczegóły\nArtykuł\t 15.12.2016\t Zawiadomienie o posiedzeniu Komisji Zdrowia, Oświaty, Kultury i Sportu Rady Gminy Aleksandrów Kujawski w dniu 20 grudnia 2016 r.\t Szczegóły\nArtykuł\t 15.12.2016\t Zawiadomienie o posiedzeniu Komisji Budżetowej Rady Gminy Aleksandrów Kujawski w dniu 20 grudnia 2016 r.\t Szczegóły\nAkty prawne\t 08.12.2016\t Zarządzenie Wójta Gminy Aleksandrów Kujawski Nr 93/2016 z dnia 30.11.2016 r. w sprawie przyjęcia regulaminu zimowego utrzymania dróg, chodników i ścieżek rowerowych na terenie Gminy Aleksandrów Kujawski.\t Szczegóły\nArtykuł\t 05.12.2016\t Wykaz lokali przeznaczonych do sprzedaży\t Szczegóły


Brady przemysłowe Brady IP Printer - Drukarki etykiet Brady na labelmarket.pl\nOpis Ogólny Dane techniczne Porównaj z innym Drukuj\nDrukarka Brady serii IP jest elementem kompletnego systemu drukowania. Jest pierwszą przemysłową drukarką termotransferową, w której wykorzystano technologię "smart cell" do komunikowania się z materiałem, taśmą barwiącą i oprogramowaniem.\nKluczowymi elementami systemu drukowania Brady IP są:\nDrukarka Brady IP\nOprogramowanie BradySoft lub LabelMark\nDedykowane i kompatybilne materiały dla drukarki Brady IP\nTaśmy barwiące dedykowane dla drukarki Brady IP\nDrukarka Brady IP Printer jest szczególnie polecana do zastosowań laboratoryjnych i w służbie zdrowia:\nRóżni użytkownicy - różne materiały\nSystem drukowania Brady IP oferuje nieprzerwane powiązanie interaktywne i drukowanie bez przykrych niespodzianek. System zapewnia wysokiej klasy niezawodność, niskie koszty instalowania i zarządzania sprzętem.\nMateriały przeznaczone do drukarki Brady IP wraz z systemem Brady IP tworzą wszechstronne i równocześnie przyjazne użytkownikowi rozwiązanie odpowiednie dla wszystkich potrzeb identyfikacji. Dzięki temu innowacyjnemu systemowi zadania zróżnicowanych wydruków w małych seriach są wykonywane błyskawicznie. Technologia "smart cell" powoduje automatyczne przekazywanie informacji o materiale dzięki czemu czas wstępnych ustawień przy wymianie materiałów zostaje znacząco skrócony.\nZredukowany czas wstępnych ustawień przy wymianie materiałów\nNie ma zużywania materiałów na kalibrację i formatowanie\nNa właściwym miejscu o właściwym czasie\nSystem Brady IP umożliwia producentom osiągnięcie sprawnego procesu etykietowania ze zredukowanym czasem wstępnego przygotowania, łatwym ładowaniem materiału i intuicyjnym oprogramowaniem do sporządzania etykiet.\nKomunikacja drukarki, oprogramowania i materiałów zapewnia producentom sprawne i przyjazne użytkownikowi rozwiązanie. Użytkownicy nabierają wszechstronnych umiejętności i są w stanie posługiwać się systemem przy minimalnym treningu. Zwiększa się wydajność pracowników i wykorzystuje się właściwy czas, właściwe miejsce i właściwą ilość.\nWyświetla prawidłową kombinację materiału i taśmy barwiącej, co daje prawidłowy wydruk za pierwszym razem\nOszczędza czas dzięki automatycznemu ustawianiu w oprogramowaniu rozmiaru, szybkości i intensywności wydruku\nZredukowany całkowity czas drukowania - wystarczy otworzyć szablon etykiety; można również utworzyć etykietę według własnego projektu\nObsługiwane dziedziny przemysłu:\n- Producenci sprzętu bazowego\n- Montaż automatyki i tablic sterowniczych\n- Identyfikacja produktów oraz oznaczenie zgodności z przepisami\nWysoko zróżnicowane krótkie serie elektroniki\nOznaczanie przewodów i wiązek\nPrzesył elektryczności i danych\nOznaczanie patch paneli\nLotnictwo, Kolej, Transport masowy, Statki, Samochody\nTablice sterownicze automatyki\nPunkty sprzedaży osprzętu do przewodów i kabli\nBROSZURA IP Printer - PDF (POL)


Białoruska opozycjonistka prosi o przysłanie jej leków. Po przeniesieniu jej do aresztu w Żodzinie, u Maryi Kalesnikawej rozpoczęła się reakcja alergiczna – poinformowała jej adwokatka.\n– Ma mocny kaszel, zatkany nos, obrzęk gardła, załzawione oczy – przekazał słowa adwokatki niezależny portal The Village.\nTo najprawdopodobniej alergia na kurz – w areszcie wydano jej nieświeży materac i poduszkę. Aresztantka prosi o wymianę pościel i możliwość przekazania jej leków. Adwokatka informuje, że nie dochodzą do niej listy.\nMaryja Kalesnikawa została w ubiegły poniedziałek porwana przez zamaskowanych ludzi w centrum Mińska. Odnalazła się we wtorek rano na przejściu granicznym z Ukrainą, gdy białoruskie służby usiłowały zmusić ją do opuszczenia kraju. Udaremniła to niszcząc swój paszport, po czym została aresztowana.\nPrzeciwko członkini prezydium Rady Koordynacyjnej i przedstawicielce sztabu wyborczego Wiktara Babaryki toczy się sprawa karna o dążenie do zamachu stanu. W piątek, przed weekendowymi protestami, opozycjonistka została przewieziona z aresztu w Mińsku do podstołecznego Żodzina.\nPo zatrzymaniu jej agenci KGB i Wydziały do Walki z Przestępczością Zorganizowaną MSW mieli grozić jej śmiercią. Kalesnikawa za pośrednictwem adwokata poinformowała, że zgłosi fakt popełnienia przez funkcjonariuszy przestępstwa.


##### Porno Hardcore – Hardcore Sex Filmy Porno | Pornhub.com.\nHome → Porno Hardcore\nOglądaj pornole Hardcore Xxx Sex za darmo na Sortuj filmy wg Najbardziej trafne i wybieraj najlepsze Porno Hardcore Xxx Sex filmy pełnometrażowe. Oglądaj wszystkie najlepsze klipy XXX Porno Hardcore Casting od zaraz!\nOglądaj pornole Hardcore Sex Slave za darmo na Sortuj filmy wg Najbardziej trafne i wybieraj najlepsze Hardcore Sex Slave filmy. Oglądaj pornole Most Hardcore Sex Ever za darmo porno Hardcore Sortuj filmy wg Najbardziej trafne i wybieraj najlepsze Most Hardcore Sex Ever filmy. Oglądaj pornole Full Movie Hardcore Sex za darmo na Sortuj filmy wg Najbardziej trafne i wybieraj najlepsze Full Movie Hardcore Sex filmy.\nOglądaj pornole Hardcore Party za darmo na Sortuj filmy wg Najbardziej trafne i wybieraj najlepsze Hardcore Party filmy porno Hardcore już. Darnowe zdjęcia porno Hardcore pono muvis xHamster.\nSprawdź najlepsze filmy porno Hardcore Xxx na xHamster. FREE videos found on XVIDEOS for this search. Darmowe Filmy porno hardcore. Mnóstwo gorących Filmy porno hardcore czeka na Ciebie. Oglądaj pornole Hardcore Lesbian Scissoring za darmo na Sortuj filmy wg Najbardziej trafne i wybieraj najlepsze Hardcore Lesbian Scissoring.\nOglądaj pornole Hardcore Sex Toy za darmo na Sortuj filmy wg Najbardziej trafne i wybieraj najlepsze Hardcore Sex Toy filmy pełnometrażowe. Oglądaj pornole Free Hardcore Porn za darmo na Sortuj filmy porno Hardcore Najbardziej trafne i wybieraj najlepsze Free Hardcore Porn filmy. Oglądaj pornole Polish Hardcore za darmo na Sortuj filmy wg Najbardziej trafne i wybieraj najlepsze Polish Hardcore filmy pełnometrażowe już.\nOglądaj pornole Hardcore Gangbang za darmo na Sortuj filmy wg Najbardziej trafne i wybieraj porno Hardcore Hardcore Gangbang filmy.\nOglądaj pornole Piper Perri Hardcore za darmo Hxrdcore Sortuj filmy wg Najbardziej trafne porno Hardcore wybieraj najlepsze Piper Perri Hardcore filmy.\nOglądaj pornole Hardcore 18 Year Old Fuck porno Hardcore darmo na Porho filmy wg Najbardziej trafne i wybieraj najlepsze Hardcore 18 Year Old Fuck filmy. Oglądaj pornole Very Hardcore Sex za darmo na Sortuj filmy wg Najbardziej trafne i wybieraj najlepsze Very Hardcore Sex filmy pełnometrażowe. Oglądaj pornole Brazzers Hardcore Squirt za darmo na Sortuj filmy wg Najbardziej trafne i wybieraj najlepsze Porno Hardcore Hardcore Squirt filmy.\nOglądaj Grube Hardcore HD porno filmy za darmo na Mamy 1686 pełnych filmów seks na molly wideo z Grube Hardcore w naszej bazie dostępnych do oglądania. Oglądaj pornole Extreme Hardcore Anal za darmo na Sortuj filmy wg Najbardziej trafne i wybieraj najlepsze Extreme Hardcode Anal filmy.\nOglądaj pornole Very Hardcore za darmo na Sortuj filmy wg Najbardziej trafne i wybieraj najlepsze Very Hardcore filmy pełnometrażowe już. Oglądaj wszystkie polecane klipy XXX Hardcore Sex od zaraz! Darmowe Filmy porno HD hardcore. Oglądaj pornole Hardcore Bang Bang za darmo na Sortuj filmy wg Najbardziej trafne i wybieraj najlepsze Hardcore Bang Bang filmy.\nOglądaj pornole Hardcore Groupsex za darmo na Sortuj filmy wg Najbardziej trafne i wybieraj najlepsze Hardcore Groupsex filmy. Oglądaj pornole Hardcore Sex Compilation za darmo na Sortuj filmy wg Najbardziej trafne i wybieraj najlepsze Hardcore Mary Jane czarne porno Compilation filmy.\nPporno wszystkie najlepsze klipy XXX Hardcore od zaraz! Oglądaj pornole Brazzers Hardcore za darmo na Sortuj filmy wg Najbardziej trafne i wybieraj najlepsze Brazzers Hardcore filmy pełnometrażowe.\nOglądaj pornole Porno Hardcore Orgasm za darmo na Sortuj porno Hardcore wg Najbardziej trafne i wybieraj najlepsze Hardcore Orgasm filmy pełnometrażowe.\nOglądaj pornole Russian Hardcore Porn za darmo na Sortuj filmy wg Najbardziej trafne i porno Hardcore najlepsze Russian Hardcore Porn filmy. Oglądaj pornole Hardcore Teen Sex za darmo na Porno Hardcore filmy wg Najbardziej trafne hebanu lesbijki wybieraj najlepsze Hardcore Teen Sex filmy. Oglądaj pornole Hardcore Bi Super filmy porno bbw za darmo na Sortuj filmy wg Najbardziej trafne i wybieraj najlepsze Hardcore Bi Gangbang filmy.\nOglądaj pornole Hardcore Orgy za darmo na Sortuj porno Hardcore wg Najbardziej trafne i wybieraj najlepsze Hardcore Orgy filmy pełnometrażowe już. Filmy porno HD Hardcore. Polecane Najnowsze Najlepsze filmy Długość. Ostre filmy porno Harscore hardcore.\nData zakończenia 2019-08-20 - cena 14,39. Oglądaj pornole Extreme Gang Bang Hardcore za darmo na Sortuj filmy wg Najbardziej trafne i wybieraj najlepsze Extreme Gang Bang Hardcore. Oglądaj pornole Hardcore Monster Anime Sex za darmo na Sortuj filmy wg Najbardziej trafne i wybieraj najlepsze Hardcore Monster Anime Sex. Oglądaj pornole Extreme Hardcore Orgy za darmo na Sortuj filmy wg Najbardziej trafne i wybieraj najlepsze Extreme Hardcore Orgy filmy. Oglądaj pornole Hardcore Lesbian Sex za darmo na Sortuj filmy wg Najbardziej trafne i wybieraj najlepsze Hardcore Lesbian Sex filmy. Sprawdź tutaj tłumaczenei niemiecki-francuski słowa Hardcore-Porno w słowniku online PONS!\nOglądaj pornole Hardcore Oral Deepthroat za darmo na Porno Hardcore filmy wg Najbardziej trafne i porno Hardcore najlepsze Hardcore Oral Deepthroat filmy. Oglądaj pornole Hardcore Dildo Riding za stary gej wielki kutas na Sortuj filmy wg Najbardziej trafne i wybieraj najlepsze Hardcore Dildo Porno Hardcore filmy. Oglądaj pornole Hardcore Porn Xxx Monica Bellucci za darmo na Sortuj filmy wg Najbardziej trafne i wybieraj najlepsze Hardcore Porn Xxx.\nNajlepsze akcje i najpopularniejsze gwiazdy porno w wyjątkowych scenach. Tony zdjęć porno z seksownymi Hardcore czekają na ciebie. Oglądaj pornole Hardcore Masturbation za darmo na Sortuj filmy wg Najbardziej trafne i wybieraj najlepsze Hardcore Masturbation filmy.\nSprawdź najlepsze filmy porno Hardcore Shemale na xHamster. Perwersyjne filmy porno za darmo, zobacz sex filmiki z kategorii hardcore, na których. Oglądaj wszystkie polecane klipy XXX Hardcore Anal od zaraz! Darmowe filmy erotyczne z hardcore dla najbardziej wymagających. Oglądaj pornole Hardcore Car Porno Hardcore za porno Hardcore na Sortuj filmy wg Najbardziej trafne i wybieraj najlepsze Hardcore Car Sex filmy porno Hardcore.\nOglądaj pornole Old Man Wielkie kutasy za darmo na Sortuj filmy wg Najbardziej trafne i wybieraj najlepsze Old Man Hardcore filmy Hardclre. Oglądaj Hardcore HD porno filmy za darmo na Mamy 561381 pełnych filmów hd z Hardcore w naszej bazie dostępnych do oglądania lub. Oglądaj pornole 3d Hardcore Monster za porno Hardcore na Sortuj filmy wg Najbardziej Deauxma Lesbijki tryskać i wybieraj najlepsze 3d Hardcore Monster filmy.\nOglądaj pornole Rocco Siffredi Hardcore za darmo na Sortuj filmy wg Najbardziej trafne i wybieraj najlepsze Rocco Siffredi Hardcore filmy. Oglądaj pornole Mega Hardcore Sex za darmo na Sortuj filmy wg Najbardziej trafne i wybieraj najlepsze Mega Hardcore Sex filmy. Oglądaj pornole Bdsm Hardcore za darmo na Sortuj filmy wg Najbardziej trafne i wybieraj najlepsze Bdsm Hardcore filmy pełnometrażowe już. Oglądaj gejowskie filmy porno Hardcore Twink Domination za darmo na Sortuj filmy wg Najbardziej trafne i wybieraj najlepsze gejowskie. Merry HAIRY Christmas (French Bush amateur porn). Obejrzyj ten film · Beautiful Blonde Granny in Hardcore Porno Przez FetishShrine w May 9.\nHARDCORE FILMY • PORNO • pliki użytkownika SAPER239 przechowywane w serwisie • Hardcoree double penetration blonde euro angels hardball 6. Oglądaj pornole Hardcore za darmo na Sortuj filmy wg Najbardziej trafne i wybieraj najlepsze Hardcore filmy pełnometrażowe już teraz! Sprawdź najlepsze filmy porno Hardcore Casting porno Hardcore xHamster. Oglądaj pornole Xxx Extreme Hardcore Sex za darmo na Sortuj filmy wg Najbardziej trafne porno Hardcore wybieraj najlepsze Xxx Missy Stone Squirting Hardcore Sex filmy.\nOglądaj pornole Hardcore Group Orgy za darmo na Sortuj filmy wg Porno Hardcore trafne i wybieraj najlepsze Hardcore Group Orgy filmy. The Only Porn Compilation Hqrdcore Ever Need (Huge HD Comp w/ NO MUSIC).\nOn January 19, 2020 / porno, Hardcore / Leave a comment\nWww xxx vds ( 91 )\nSeks pic czarna cipka ( 26 )\nOglądaj pornole Blonde Hardcore za darmo na Sortuj filmy wg Najbardziej trafne i wybieraj najlepsze Blonde Hardcore filmy pełnometrażowe już. ...\nOglądaj pornole Hardcore Sex Machine za darmo na Sortuj filmy wg Najbardziej trafne i wybieraj najlepsze Hardcore Sex Machine filmy. ...\nGratis trener słownictwa, tabele odmian czasowników, wymowa....\nDisar on Xxx sax wielki kutas\nMigal on Charlie Mac porno\nVizragore on Ebony Sex oralny pic\nOglądaj pornole Bdsm Hardcore Torture za darmo na Sortuj filmy wg Najbardziej trafne i wybieraj najlepsze Bdsm Hardcore Torture filmy. Ostre porno z nastolatkami to jest to co faceci lubią najbardziej. ...\nOglądaj pornole Hardcore Face Fuck za darmo na Sortuj filmy wg Najbardziej trafne i wybieraj najlepsze Hardcore Face Fuck filmy. ...\nSale on Nastolatek porno kanał com\nJukinos on Heban cycki\nOglądaj pornole Hardcore Public Gangbang za darmo na Sortuj filmy wg Najbardziej trafne i wybieraj najlepsze Hardcore Public Gangbang filmy. Oglądaj Dojrzałe Hardcore HD porno filmy za darmo na Mamy 16247 pełnych filmów hd z Dojrzałe Hardcore w naszej bazie dostępnych do. Oglądaj pornole Hardcore Soft Porn za darmo na Sortuj filmy wg Najbardziej trafne i wybieraj najlepsze Hardcore Soft Porn filmy pełnometrażowe.\nOglądaj pornole Hardcore Doggystyle za darmo na Sortuj filmy wg Najbardziej trafne i wybieraj najlepsze Hardcore Doggystyle filmy. Oglądaj pornole Extreme Hardcore Gangbang za darmo na Sortuj filmy wg Najbardziej trafne i wybieraj najlepsze Extreme Hardcore Gangbang. Oglądaj pornole Free Hardcore Porn Xxx za darmo na Sortuj filmy wg Najbardziej trafne i wybieraj najlepsze Free Hardcore Porn Xxx filmy.\nSprawdź najlepsze filmy porno Hardcore na xHamster. Mnóstwo gorących Filmy porno HD hardcore czeka na Ciebie.\nOglądaj pornole Hardcore Hardcor za darmo na Sortuj filmy wg Najbardziej trafne i wybieraj najlepsze Hardcore Hardcor filmy pełnometrażowe. Oglądaj pornole Hardcore Compilation za darmo na Sortuj filmy.\nPorno z Hardcore. Najlepszej jakości darmowe filmy porno do oglądania online w kategorii Hardcore. HARDCORE XXX ALL ANAL EDITION 5 DVD PACK 89 zł z dostawą. Sprawdź polecane filmy porno Hardcore Sex na xHamster. Oglądaj pornole Hardcore Squirt za darmo na Sortuj filmy wg Najbardziej trafne i wybieraj najlepsze Hardcore Squirt filmy pełnometrażowe już.\n© 2020\tPlaża Gangbang Porno | Filmy ametuer teen sex | Designed with Pic dziewcząt cipki


Ta poruszająca historia to „opowieść o skazanej na tragiczny koniec wędrówce, podana zaskakująco pięknym językiem, w najbardziej ponurych momentach osiągającym lotność poezji - jakby cmentarne ballady Nicka Cave'a czy Toma Waitsa przepisać na oszczędną, chirurgiczną prozę. "Droga" to czarna jak węgiel elegia o tym kolorowym raju, w którym żyjemy, nie zdając sobie sprawy z naszego szczęścia. Niewiele znam książek tak silnie grających na emocjach.”\nNie wiadomo gdzie, po co i dlaczego. W zasadzie nie wiemy też kto. Jedno jest jednak oczywiste – trzeba za wszelką cenę przetrwać. Jak to zrobić? To też jest raczej niejasne, no może poza przekonaniem, że trzeba przebyć drogę, aby dojść do bliżej nieokreślonego celu.\nTych niewiadomych, mglistych, niejasnych, nieokreślonych elementów w powieści Cormaca McCarthy'ego jest znacznie więcej. Nie znamy w istocie biografii głównych bohaterów. Nie wiemy kim są, ani skąd się wzięli. Wiemy jedynie, że są w drodze. Nie mamy żadnych szczegółowych informacji dotyczących tego, co się stało wokół nich i z nimi, dlaczego muszą gdzieś iść. Wiemy natomiast bardzo dobrze, że przetrwali jakąś katastrofę, coś totalnego i destruktywnego. Muszą się ukrywać, szukać jedzenia, bronić i nieustannie czuwać by nie zostali zabici i zjedzeni.\nOjciec i jego paroletni syn przez parę lat idą na spotkanie czegoś lub raczej kogoś „dobrego” i wierzą, że ostatecznie dojdzie to do skutku. To wędrowanie jest niesamowite samo w sobie, ponieważ toczy się w zupełnie odrealnionej, nieludzkiej rzeczywistości pełnej okrucieństwa.\nW zasadzie nie wiemy skąd tych dwoje ludzi czerpie nadzieję i siłę do przemieszczania się, ponieważ nie ma żadnych przesłanek do tego, by wierzyć, iż cokolwiek „dobrego” może im się przydarzyć. Ich sytuacja jest po prostu beznadziejna.\nNiezwykle dramatyczne doświadczenie „konieczności” przetrwania za wszelką cenę, które jest wpisane w postać ojca, nie jest już tak bezwarunkowe w przypadku jego syna. Są jednak obydwaj „zakładnikami” siebie nawzajem. Ojciec absolutnie chce uratować życie dziecka, które samo nie jest w stanie przetrwać w świecie po katastrofie i jest od niego zupełnie zależne. Ciekawe, że nie robi tego w powieści matka, która już u samego początku poddaje się i nawet nie próbuje walczyć o cokolwiek czy kogokolwiek - po prostu wychodzi.\nSpotykają na swojej drodze praktycznie samo zło, co nie zmienia faktu, że ostatecznie doświadczają tego, czego oczekiwali – wybawienia z opresji.\nMamy w tej powieści do czynienia z metaforycznym mówieniem o ludzkim losie w taki sposób, w jaki robili to anonimowi twórcy średniowiecznych apokryfów: wędrówka człowieka przez świat musi mieć sens, który jesteśmy zobowiązani jej nadać. W przeciwnym wypadku lepiej, żeby nas zjedli inni.


Zainteresowanie brytyjskimi wzorami politycznymi w Rzeczpospolitej w XVIII wieku - Racjonalista TV\nGospodarka Historia Polecane książki Polityka Polska Publicystyka\nPiotr Napierała 11 grudnia 2014\tSkomentuj AngliaPiotr NapierałaPolskaUKWielka Brytania\nPolska ma do Brytyjczyków pewien zadawniony żal. Polacy wyrzucają im, że, mimo, iż oba narody kochają wolność, nie pomogli Rzeczpospolitej w 1939 roku, a także w 1772 i 1792 roku. W tym pierwszym przypadku mamy do czynienia z przekłamaniem; Wielka Brytania pomogła nam na tyle ile mogła w pierwszym etapie II wojny światowej, zaś w XVIII wieku, Wielka Brytania i Polska były dla siebie państwami zbyt egzotycznymi by zawiązać sojusz.\nWydawać by się mogło, że wszystkie narody obawiające się nastania absolutum dominium u siebie z chęcią wezmą przykład z Brytyjczyków. Tak się jednak nie stało w przypadku Polski. Podczas gdy nieco przetworzona wyspiarska myśl polityczna zapładniała umysły paryskich philosophes, w Polsce dopiero Stanisław August konsekwentnie zmierzał do skorzystania z brytyjskich wzorców ustrojowych. W absolutystycznej Francji anglomania przybrała w pewnym momencie takie rozmiary, że niektórzy poczuli się zmuszenia bronić francuskości, tak jak robił to Louis de Jaucourt (1704-1779), który zarzucił les philosophes, że apriorycznie odrzucają to co francuskie w chwalą to co angielskie. W Polsce, która przecież pod względem ustrojowym była o wiele bliższa Wielkiej Brytanii angielskie idee nigdy nie wzbudzały takiego entuzjazmu. Francuskie idee polityczne były o wiele bardziej znane Polakom ze względu na supremację kultury francuskiej i języka francuskiego wśród elit XVIII wieku.\nJako przykład siły politycznych wzorców brytyjskich wśród elit francuskich można podać Montesquieu, który choc nie rozumiał do końca jak działa angielski rząd, znajdował się pod mocnym wpływem nauk Henry’ego St. John, wicehrabiego Bolingbroke (1678-1751), od którego przejął ideę podziału władz. Jeśli więc ktoś sięgał w XVIII-wiecznej Europie po Montesquieu, pośrednio sięgał także po rozwiązania brytyjskie. Jednak tego rodzaju wiedza, korzystająca z pośrednictwa Voltaire’a czy Montesquieu, nie może się równać tej zaczerpniętej bezpośrednio z ksiąg napisanych przez Brytyjczyków.\nPoza absolutystyczną Francją niepokornych filozofów, do wzorców brytyjskich, a właściwie angielskich nawiązywała Szwecja. W przypadku tego kraju, trudno mówić o jakiejkolwiek rodzimej teorii politycznej przed czasami królowej Krystyny, której zainteresowania przyczyniły się do zainteresowania Szwedów europejską myślą, także tą polityczną. Żyjący na początku XVIII wieku politycy i myśliciele polityczni tego narodu byli dość obeznani z myślą Locke’a. Szwecja tzw. „okresu wolności” (szw. frihetstiden – 1718-1772) była, o czym jeszcze będzie mowa, przedmiotem zachwytów wielu francuskich oświeceniowców. Wiązało się to z obaleniem absolutyzmu przez szwedzki parlament stanowy. Dlatego po tragicznej śmierci króla zastrzelonego przez nieznanego sprawdzę podczas oblegania duńskiej twierdzy obie „partie” – „Kapelusze” (Hattar) i „Czapki” (Mössor), jakie dzieliły między sobą wpływy w tym kraju stawiały sobie za cel utrzymanie szwedzkiej wolności, rozumianej jako odebranie prerogatyw władcy na rzecz parlamentu. Partie te jednak nie różniły się specjalnie składem społecznym ani programem, niemniej jednak były specyficznie szwedzkim tworem jedynie szczątkowo nawiązującym do francuskiej i angielskiej myśli politycznej.\nHolendrzy, czyli mieszkańcy Republiki Zjednoczonych Prowincji uważali się za ludzi wolnych mieszkających w wolnym państwie, jednak władza w nich była faktycznie zmonopolizowana przed tzw. „regentów” – regenten. Byli to członkowie potężnych wzbogaconych na handlu, bądź produkcji (traffieken – manufaktury) rodów. Tak pisał o nich w 1740 roku pewien Anglik od dawna zamieszkały w Republice:\nByło wielu reformatorów starających się ukrócić samowolę „regentów”, w tym minister Simon van Slingelandt (1664-1736), który próbował wprowadzić jakąś formę odpowiedzialności urzędników Republiki wobec ludu. Uważał, że wolność jest tam, gdzie lud sam decyduje o podatkach jakie będzie płacił i o ustawach, którym będzie podlegał, był więc po części demokratą. Jednocześnie stale przekonywał, że pragnie jedynie powrotu do stanu z XVI i XVII wieku, kiedy Republika odnosiła największe sukcesy a handel kwitł. Holenderska idea reprezentacyjności była jednak tworem rodzimym. Republika zachowała swą specyfikę polityczną aż do rewolucji francuskiej, która wkroczyła do niej, w środku rozgrywającej się właśnie rewolucji niderlandzkiej z własną ideologią i „partiami”. Holendrzy nawiązywali do Montesquieu i Voltaire’a, ale bezpośrednich wpływów angielskiej myśli politycznej raczej w XVIII wieku, podobnie jak w przypadku Szwecji, nie widać.\nWydaje się jednak, że to nie supremacja języka francuskiego uniemożliwiała szerszą asymilację myśli angielskiej, ponieważ włączenie się les philosophes do angielskiego dyskursu o polityce i ustroju działało by tu raczej na korzyść takiej asymilacji. Można zaryzykować tezę, że to brak zaangażowania Wielkiej Brytanii, w sprawy Europy Środkowo-Wschodniej, porównywalnego choćby z zaangażowaniem francuskim, spowodowało, że kraj ten pozostał w gruncie rzeczy nieznany polskiej elicie politycznej XVIII wieku. Nie tylko zresztą polskiej. Pierre Gaxotte twierdził, że francuska opozycja arystokratyczna na przełomie XVII i XVIII wieku świadomie szukała anty-absolutystycznego oręża politycznego w Anglii. W Polsce szlachta wolała korzystać z przykładu Holandii i Wenecji, krajów znanych w Rzeczpospolitej o wiele lepiej, dzięki licznym kontaktom w ubiegłych wiekach. Nie bez znaczenia są też zadawnione żale do Anglików odnoszące się do kwestii wyznaniowych. Mimo intensywnych kontaktów handlowych między Anglią a Polską w XVII wieku, penetracja angielska odnosiła się w zasadzie tylko do Gdańska i Elbląga. Wielka Brytania nie prowadziła w XVIII wieku stałej „polityki wschodniej” takiej jak francuska. Z posiadanych przeze mnie informacji wynika, że w odróżnieniu od Francuzów wspierających w 1733 roku Stanisława Leszczyńskiego w Gdańsku i konfederatów barskich w 1768 roku, Brytyjczycy nigdy poważnie nie zakładali interwencji zbrojnej na terenie Rzeczpospolitej, choć technologicznie i finansowo byliby jak najbardziej zdolni przeprowadzić taką operację. Nie czynili tego nawet na terenie Gdańska, gdzie posiadali placówki handlowe i nawet gdy ich interesy były zagrożone, jak podczas okupowania przez gdańszczan brytyjskiego statku, wziętego za szwedzki w 1714 roku. W swej mało konsekwentnej polityce wschodniej Brytyjczycy starali się oprzeć na Austrii, Rosji lub Prusach, często mylnie interpretując intencje rządów tych państw.\nAnglia uwolniła się na skutek protestanckiej „Chwalebnej Rewolucji” (Glorious Revolution 1688-1689) od francuskich wpływów i mogła odtąd kształtować sytuację na kontynencie, co czyniła nieprzerwanie od 1713 roku. Dotyczyło to jednak przede wszystkim Zachodu Europy. Politykę wschodnią Brytyjczycy uprawiali sporadycznie, jak np. w roku 1719 wysyłając eskadrę okrętów wojennych adm. Norrisa przeciwko rosyjskiej flocie panoszącej się po Bałtyku. Obawy przed Rosyjską obecnością w Meklemburgii pod koniec Wielkiej Wojny Północnej (1700-1721) i niepokój o bezpieczeństwo połączonego z Wielką Brytania unią personalną (od 1714 roku) Hanoweru „wymusiły” na Londynie prowadzenie polityki kontynentalnej w o wiele szerszym zakresie, niż uprawiano by ją gdyby unia nigdy nie doszła do skutku. Wielu polityków brytyjskich jak wieloletni speaker Izby Gmin Arthur Onslow (1691-1768) i William Pitt Starszy (1708-1778), czuło z tego powodu niechęć do Hanoweru nie pozwalającego gabinetowi brytyjskiemu powrócić do polityki izolacjonizmu. Na zachodzie podobną rolę „kotwicy” kontynentalnej dla dyplomacji brytyjskiej pełnił zdobyty w 1704 roku i utrzymany na podstawie pokoju w Utrechcie (1713) Gibraltar. W tych latach wschodnia polityka francuska miała już za sobą długą i wielką tradycję.\nStosunki między Wielką Brytanią a Polską doby saskiej były kiepskie. W 1718 roku gdy Sir Richard Vernon, 3. baron Hodnet (1678- 1725) był posłem w Polsce. omal nie doszło do konfliktu dyplomatycznego między Wielką Brytanią a Polską i Saksonią z tego powodu, że Vernon nie otrzymał zwyczajowego podarku w postaci pewnej (sporej, np. poseł rosyjski Siergiej Dołgoruki w 1722 roku dostał 4.000 talarów) sumy pieniędzy, lub choćby saskiej porcelany, bardzo wysoko wówczas cenionej. Vernonowi odmówiono tego, ponieważ były istotne przesłanki za tym, że intrygował on przeciw Augustowi II Mocnemu.\nNajbliżej do zbrojnej interwencji brytyjskiej na polskich terenach było w 1725 roku. 16 lipca 1724 w Toruniu doszło do zamieszek między miejscowymi protestantami a katolikami, zakończone zdemolowaniem kolegium jezuickiego przez protestantów. Powołany przez króla Augusta II sąd asesorski skazał 9 protestanckich uczestników zajść oraz 2 protestanckich burmistrzów miasta na śmierć, co wywołało silne wzburzenie poza granicami kraju i poważny kryzys dyplomatyczny. W roku 1725 Jerzy I Hanowerski wysłał dyplomatę Edwarda Fincha (zm. 1771) do Augusta II, ponieważ tumult toruński (1724) oburzył, go równie mocno jak Fryderyka Wilhelma I, króla Prus. August II Mocny, nie bronił oskarżonych protestantów przed karą, by przypodobać się szlachcie katolickiej, lecz za granicą zostało to bardzo źle odebrane. Królestwo Prus i Wielka Brytania rozważały wysłanie wojsk do Polski by bronić sprawy protestanckiej. Finch pojechał najpierw do Drezna, a potem do Warszawy, gdzie poproszono go by wrócił do Anglii. Podkanclerzy litewski Kazimierz Czartoryski na upomnienia i żądania Fincha odpowiedział, że król Jerzy powinien wpierw zadbać o tolerancję w swoim kraju, zwłaszcza wobec tamtejszych katolików (katolicy nie mieli w Anglii m.in. dostępu do urzędów). August II Mocny napisał do króla Jerzego by zastąpił Fincha kimś innym, jako że nawet prymas Teodor Andrzej Potocki żądał jego odesłania. Jerzy I odmówił i żądał traktowania Fincha jako oficjalnego wysłannika brytyjskiego. Na sejmie 1726 roku, na którym szlachta gwałtownie skandowała przeciw Finchowi, Jerzemu I i brytyjskim remonstracjom, kanclerz Jan Sebastian Szembek odmówił udzielenia Anglikowi audiencji. Mimo to dopiero jesienią 1727 roku Finch opuścił dwór Augusta II.\nGabinet Roberta Walpole’a (1721-1742) prowadził politykę pokoju niemal za każdą cenę. Wojna przeciw Hiszpanii (1739) została na nim wymuszona przez publick opinion. W głównym źródle do historii ówczesnej dyplomacji brytyjskiej: Memoirs of the Life and Administration of Sir Robert Walpole Williama Coxe’a (1798), który to zbiór obejmuje najważniejsze dokumenty i korespondencję rządu Walpole’a sprawy wschodnie są prawie nieobecne. Walpole był wprawdzie zaniepokojony wzrostem potęgi Rosji ale jak się wydaje jego rząd nie miał żadnej koncepcji rozwiązania tej sprawy. Premier i jego otoczenie polegało na sojuszu z Austrią i na dyplomacji cesarskiej. Sojusz z cesarzem był bowiem podstawą brytyjskiej polityki wschodniej od zakończenia Hiszpańskiej Wojny sukcesyjnej. Mimo pewnych rozbieżności interesów co do postanowień traktatu pokojowego kończącego ten konflikt i zbliżenia z Francją w latach 1717-1735, politycy otwarcie zwalczający Austrię jak Charles Townshend (1674–1738) nie byli tolerowani. Inni zaś jak Thomas Pelham-Holles, książe Newcastle (1693-1756) lubili się stroić w piórka obrońców cesarza by przypodobać się przywiązanemu do Austrii lojalnego elektora rzeszy Jerzego II. Jak się wydaje z trudem zdawano sobie w Londynie sprawę z tego, że interesy Austrii i Rosji mogą nie być tak zbieżne jak sugerowałby to sojusz z 1726 roku między obu krajami.\nSwój Szkic obrazu postępu ducha ludzkiego poprzez dzieje (Esquisse d’un tableau historique des progrès de l’esprit humain) markiz Condorcet napisał w latach 1793-1794 roku, gdy ukrywał się przed robespierrystami, którzy potem skrytobójczo zamordowali go w celi więziennej, bojąc się reakcji ludu na publiczną egzekucję popularnego polityka. Jego konflikt z jakobinami wynikał z tego, że Condorcet był zwolennikiem utrzymania „naturalnych nierówności” wynikających z indywidualnych zdolności i stanu majątkowego. Esquisse d’un tableau wydano w 1795 roku, gdy terror jakobiński przeminął. Condorcet jest wyjątkowym intelektualistą Oświecenia ponieważ łączy tą epokę z rewolucją.\nRdzeniem Condorcetowskiej idei postępu było przekonanie o szkodliwości wszelkiego sekciarstwa w nauce, dlatego piętnował monopol starożytnych kapłanów i Kościoła na naukę i moralność, i monopol szlachty do prowadzenia polityki. Choć nie był radykalnym demokratą, podziwiał Stany Zjednoczone za przełamanie tych monopoli, tak samo jak podziwiał (z pewnymi zastrzeżeniami) starożytne Ateny. Condorcet twierdził, że Wielka Brytania, o ile wypuści Amerykanów ze swych objęć. Stany Zjednoczone, które odziedziczyły oparte na poszanowaniu wolności jednostki prawa angielskie, i rewolucyjna Francja są najbliższe realizacji ideału wolnego państwa z powszechną oświatą i powszechnym dostępem do zdobyczy nauki, ponieważ postępowi nieustannie zagrażają ignorancja i zabobon. W tym kontekście katolicka Polska rządzona przez szlachtę niechętną najbardziej inwencyjnym warstwom mieszczańskim nie wyglądała zachęcająco. Chociaż w Esquisse d’un tableau historique des progrès de l’esprit humain nie ma ani jednej wzmianki o Polsce, można przypuszczać, że nie należałaby ona do pochlebnych.\nW czasach gdy Condorcet rozwijał swe liberalne koncepcje, w Austrii i Prusach nadal nie brakowało oświeconych absolutystów, którzy mieli to samo wyobrażenie o nowoczesności swej doktryny, jak liberałowie angielscy i francuscy i tak samo z góry spoglądali na archaiczne instytucje Polski i Węgier. W przypadku Prus i potem Niemiec mówi się o Sonderweg – “drodze odrębnej” do nowoczesności, co czasami uznawano za ich atut (siła absolutystycznych reform Fryderyka Wielkiego, który wziął szlachtę pod but i stworzył biurokrację, która realizowała jego ekonomiczne interesy udając, że działa na rzecz porządku samego w sobie), a czasem za źródło późniejszych niemieckich patologii ustrojowych jako, że droga od monarchii absolutnej do społeczeństwa liberalnego bywała bolesna. Niezależnie jednak od pomysłu na nowoczesność Wielka Brytania, Francja i Niemcy wraz z krajami silnie zależnymi od nich pod względem kulturowym tworzą rdzeń nowoczesnego Zachodu, który inne kraje do dziś usiłują naśladować.\nSposób postrzegania krajów Europy Wschodniej jako zacofanych i gorzej rządzonych nie ograniczał się więc do Wielkiej Brytanii. Podobnie widziano te sprawy w Austrii i krajach niemieckich. Na tak zwanej „Tablicy narodów” (Völkertafel) z ok. 1730-1740 roku wykonanej w Wiedniu narody Europy Zachodniej są przedstawione w daleko lepszym świetle niż Europy Wschodniej. Francuzi są na niej przedstawieni jako wielcy wojownicy, którzy swe życie kończą zwykle na wojnach, co odpowiadałoby ich obrazowi u np. Henry’ego Fieldinga, a także jako lekkoduchy i oszuści; tak wyglądał stereotypowy „barokowy” obraz Francuza w Europie pierwszej połowy XVIII wieku. Ustawiony na niej pomiędzy Niemcem a Szwedem, Anglik jest wyraźnie zaliczony do narodów Północy, a „Tablica” wyraźnie preferuje ludy Południa, z „dumnym” i „mądrym” Hiszpanem na czele. Hiszpan jako jedyny nie miał w zasadzie wad; znacznie juz gorzej wypadał Francuz, a jeszcze gorzej ludy północne, kończąc na Węgrach, Polakach, Moskalach i „zniewieściałych” Turkach. Anglik jest przedstawiony jako „porywczy” (unruhig) „obieżyświat” (Welt-weiß). Polacy i Węgrzy zostali przedstawieni jako dość prymitywni nieokrzesańcy, noszące dziwne długie stroje, i co ciekawe, za narody niegodne zaufania. Polakom zarzucano warcholstwo i niespokojnego ducha, a podobnym im Węgrom niewierność wobec cesarza Austrii, co zapewne stanowiło aluzję do anty-habsburskich powstań (m.in. w 1702 roku). Obu nacjom zarzucano też przesądność. Brytyjczycy, a zwłaszcza wyraźnie walczący z przesądami wigowie wspierający oświeconą wizję świata przedstawioną w The Spectator (1711-1714) darzyli narody wschodniej Europy podobną niechęcią jak Austriacy. Nietrudno wiec zrozumieć, ze oświeceni ministrowie brytyjscy ograniczali do minimum kontakty z ludźmi, ich zdaniem niegodnymi, uczciwej współpracy.\nPo 1748 roku współpraca z Austrią była nadal priorytetem brytyjskich służb dyplomatycznych w Europie Wschodniej. Dyplomaci brytyjscy należeli przy tym do bardziej ograniczonych instrukcjami z centrali a jedynym dyplomatą który w latach 1748-1756 próbował wpływać na linię polityki własnego kraju wobec Europy Wschodniej był Charles Hanbury Williams (1708-1759) rezydujący kolejno w Dreźnie (1747-1750), Berlinie (1750-1751) i Petersburgu (po 1751) , który był również nauczycielem polityki młodego Stanisława Augusta Poniatowskiego, którego w 1755 roku przedstawił Katarzynie II umożliwiając mu uzyskanie pozycji pozwalającej myśleć o reformowaniu Rzeczypospolitej. Williams był jednak pod wieloma względami wyjątkiem. Paweł Hanczewski analizując próby dyplomacji brytyjskiej, która kierując się chęcią zabezpieczenia Hanoweru i utrzymania „starego ładu” w Europie, współpracowała z Wiedniem, stwierdza, że poniosła ona zupełną klęskę. Wielka Brytania A.D. 1756 była w Europie niemal izolowana. Jedynym jej sojusznikiem był król Prus, którego trzeba było wspierać finansowo.\nWiek XVIII kończy się dla dyplomacji brytyjskiej reperkusjami związanymi z zagarnięciem francuskiej Kanady (Pokój paryski – 1763) i sporami z koloniami amerykańskimi, które pochłaniają energię rządu brytyjskiego. Wojna z amerykańskimi buntownikami podkopała sympatię wielu przedstawicieli oświeconych elit do Wielkiej Brytanii jako „kraju wolności” tak w Polsce jak we Francji czy Niemczech. Nie było więc momentu w którym Wielka Brytania miałaby wolne ręce w prowadzeniu jakiejś odrębnej polityki wobec Polski. Dlatego kraj ten wciąż był dla Polaków egzotyczny.\nWśród samych Brytyjczyków XVIII wieku niewielu by można znaleźć posiadających tak dużą wiedzę na temat Polski jaka miał Charles Hanbury Williams. Polska zaczęła interesować ich bardziej dopiero po 1764 roku, gdy na tronie zasiadł Stanisław August Poniatowski – anglofil, który nigdy nie przepuścił okazji by porozmawiać z Brytyjczykami zwłaszcza na temat ustroju panującego w ich kraju. Z tego powodu mieli oni łatwy dostęp do króla, który chętnie się im zwierzał. Dyplomata James Harris przyjechał w 1767 roku z Prus do Polski. Spostrzegł nędzę chłopów i panoszących się w Warszawie Rosjan. Król rozmawiał z nim o Szkole Rycerskiej i stwierdził, że jej założenie może być przydatne Rosji, dlatego dopuścili do jej założenia. Kupiec Joseph Marshall, który był w rzeczpospolitej w 1770 roku opisywał głównie Gdańsk i Elbląg, wspomniał również o zbrojnych zatargach miedzy przedstawicielami szlachty. Nathaniel William Wraxall, agent kolejno East India Company, a następnie rządu brytyjskiego, który w latach 1777-1779 odwiedził wszystkie środkowoeuropejskie dwory interesował się tak jak Marshall głównie gospodarką, lecz na wyższym poziomie niż on. Poseł brytyjski w warszawie Wroughton miał obowiązek dostarczenia mu potrzebnych informacji. Wspomnienia z Polski (1778) Wraxall emanują brakiem zaufania do ekonomicznego doświadczenia Stanisława Augusta i zaskoczeniem dlaczego Polacy tak mało wykorzystują gospodarcze atuty ich kraju. Wraxall doskonale orientował się w najnowszych wydarzeniach zwłaszcza dotyczących gospodarki i był świadom trudności spowodowanych działaniami Prus w tym względzie.\nW drugiej połowie XVIII wieku opinia o Polsce w Wielkiej Brytanii stała się bardziej zróżnicowana. Poseł polski w Londynie w latach 1769-1772 Tadeusz Burzyński (ur. Ok. 1730, zm. 1773) twierdził, iż: „…te dwa narody wolne mają jakieś przez toż samo sekretny ze sobą związek i wzajemny dla siebie szacunek”. Lord Mansfield stwierdził w rozmowie z nim: In this country Poland has no enemy. Niestety kłopoty Polski były dla Brytyjczyków raczej egzotyczne i niejasne. Rosji nie lubiano i zdawano sobie sprawę z potencjalnie niebezpiecznego wzrostu jej potęgi, ale nie pojmowano sprzeczności między Polską a dość popularnym w Londynie Królestwem Prus.\nDla Brytyjczyka końca XVIII wieku najlepszym źródłem do poznania systemu politycznego panującego w Polsce była Podróż po Polsce (1778) autorstwa wspomnianego już historyka Williama Coxe, który na podstawie własnych obserwacji sporządził głęboką analizę stosunków wewnętrznych w Rzeczypospolitej. Dowiódł tez dobrej znajomości jej historii. Dotychczas Brytyjczycy posiłkować się musieli opracowaniami niemieckimi takimi jak prace Lengnicha, a więc wiedza o rzeczywistych potrzebach Polski była w Wielkiej Brytanii niewielka. Wszystko przez to, że Polska nigdy nie była dla dyplomacji brytyjskiej naprawdę ważnym teatrem działań.\nJeśli chodzi o wcześniejsze brytyjskie opinie na temat Polski to są one raczej zdawkowe i prawie zawsze negatywne. 9 stycznia 1770 roku William Pitt Starszy użył podczas debaty w Izbie Lordów na temat mowy tronowej Jerzego III stwierdzenia, ze pewne decyzje „…sprowadziłyby brytyjskich wolnych farmerów do stanu gorszego niż wieśniaków w Polsce…”. Takich przykładów używania sytuacji chłopstwa w Polsce jako synonimu okropieństw znalazłoby się o wiele więcej. Niestety nie był to jedynie stereotyp. O polskim ustroju w pochlebnych słowach wyrażał się, jak wiadomo Rousseau, zwykle jednak zachodni autorzy podkreślali zniewolenia chłopów. Z tego powodu m.in. Voltaire odbierał rozbiory jako zjawisko pozytywne cywilizacyjnie, natomiast Bernardin de Saint-Pierre stwierdzał, że w Polsce żyją dwa narody; szlachta i chłopi, z których pierwszy prześladuje i uciska drugi. Szwedzi ukuli w XVIII wieku do dziś żywe wyrażenie: polsk riksdag – odnoszący się do polskiej sejmokracji, nadużywania liberum veto i wszelkiego organizacyjnego bałaganu. Warto też pamiętać, że w przeciwieństwie do Francuzów, Brytyjczycy byli wrogo nastawiani także do Rosji. Duże obawy wzbudziło pojawienie się Rosjan nad Renem (1735 r.) w czasie wojny o polską sukcesję (1733-1738). O głupocie moskali (Muscovite stupid ignorance) pisał już Defoe w 1701 roku. Mimo to nie unikano współpracy z tym krajem; w 1734 podpisano traktat handlowy, w 1738 proponowano Rosji sojusz, a w latach 1742, 1746 i 1752 rzeczywiście dochodziło do zawarcia takowych. Nie widać u Brytyjczyków sympatii wobec modernizujących poczynań Piotra I czy Katarzyny II, tak powszechnej wówczas nad Sekwaną. Dla Brytyjczyków obszar wschodnioeuropejskiego barbaricum był więc zdecydowanie większy niż w opinii francuskich elit oświeceniowych.\nW pierwszej połowie XVIII wieku brytyjskie informacje prasowe dotyczące Polski nie wybiegały zwykle poza informacje o osobie monarchy, jak na przykład informacje o cechach charakteru Augusta II zamieszczona w Gentleman’s Magazine pod datą 2 maja 1732 roku. W tym comiesięcznie wydawanym magazynie znalazły się informacje o konfederacjach, ale nie można było znaleźć tam informacji o samych warunkach życia w Rzeczypospolitej. Wiadomości z warszawy był tez dość nieregularne w porównaniu do niezbywalnych comiesięcznych doniesień z Hagi, Paryża, Madrytu, Wiednia czy Filadelfii.\nWpływy szeroko pojętej brytyjskiej myśli politycznej w Polsce były niemal niewidoczne w pierwszej połowie XVIII wieku. W drugiej zaś powoli torowały sobie drogę. Jednak bez poparcia Stanisława Augusta i Czartoryskich prawdopodobnie zatrzymałyby się na wysokości Gdańska. Anna Grześkowiak-Krwawicz badała kulturę niemieckojęzycznego Gdańska doby Oświecenia. Ponieważ liczba publikacji wydawanych w tym mieście w języku polskim była przez cały wiek znikoma wymiana informacji z resztą Polski była utrudniona. Właściwie mieszkańcy Gdańska czujący się zarówno w Berlinie jak i w Warszawie „jak u siebie” przyjmowali doświadczenie angielskiego i szkockiego Oświecenia jak inne miasta północnych Niemiec jak na przykład Hamburg, a czasem nawet szybciej. Na początku XVIII wieku idee Johna Locke’a były w Gdańsku już dobrze znane, choć bardziej znane były książki filozofów niemieckich z Halle. W ofercie wydawniczej Korneliusa Beughema z 1720 roku znajdowały się dzieła Locke’a. W Gdańsku czytywano również chętnie angielską literaturę piękną między innymi Pamelę Samuela Richardsona (1689-1761) i wiersze Alexandra Pope’a (1688-1744). Znane były w tym mieście dramaty Szekspira. Pewnego pojęcia o ustroju angielskim mogła dostarczyć lektura anglofila- Woltera popularnego w Gdańsku już w latach trzydziestych XVIII wieku. Gdańsk i reszta Rzeczypospolitej stanowiły jednak dwa odrębne światy.\nTak jak w Wielkiej Brytanii, tak w Rzeczpospolitej bardzo wiele pisano o wolności politycznej, co nie znaczy, że rozumiano ją tak samo. Anna Grześkowiak-Krwawicz zaczyna jedną ze swych książek słowami Piotra Świtkowskiego z 1791 roku: „Zacznijmy od tego, co najbardziej Polaków obchodzi – wolność…”. Źródeł wolności polscy nowożytni pisarze polityczni szukali nie w koncepcjach uniwersalnych, lecz w dziejach własnego kraju, a ściślej w konkretnych przywilejach. Dopiero później zaczęto poszukiwać wolności w prawach natury. W XVII wieku ceniono Holandię i Wenecję, a w XVIII wieku także Szwecję i nieco rzadziej właśnie Wielką Brytanię jako „towarzyszki w wolności”, jednak długo oczywiste było, że Polska jest najbardziej wolnym z wszystkich krajów. W Polsce czasów Oświecenia rozwinęły się teorie wolnościowe oparte na Hobbesie i Locke’u, jak i późniejsze republikańskie teorie bazujące przede wszystkim na tezach Rousseau. Do tego można by zapewne doliczyć jako trzecią starą renesansowo-barokową koncepcję opartą na konkretnych szlacheckich przywilejach i mitycznych sarmackich wartościach. Ci myśliciele, którzy nawiązywali do Locke’a, jak Stanisław Staszic, kładli szczególnie silny nacisk na znaczenie ładu prawnego dla sprawy wolności: „tam gdzie prawodawstwo nie należy do narodu, tam nie ma żadnego towarzystwa, jest tylko pan i bydło jego”. Polacy długo chlubili się też panującą w ich kraju tolerancją, tak bardzo widoczną na tle wojen religijnych typowych dla Europy Zachodniej XVI stulecia, lecz już na przełomie XVI i XVII widać znaczny wzrost nietolerancji w Polsce, czego efektem był choćby wspomniany tumult toruński.\nWarszawa poznawała literaturę angielską z kilkudziesięcioletnim opóźnieniem w stosunku do Gdańska. Richard Butterwick dostarcza informacji na temat zbiorów angielskiej literatury politycznej i nie tylko. Sam król Stanisław August posiadał w swych zbiorach dzieła Szekspira, Bena Johnsona, Spensera, Bacona, Miltona, Drydena, Locke’a, Pope’a, Addisona, Swifta, Graya, Younga, Richardsona, Fieldinga, Samuela Johnsona, Sterne’a, Horatio Walpole’a, Defoe’a i Mac Persona. Król popierał dokonujących przekłady z angielskiego, które pojawiły się w większej liczbie dopiero po 1785 roku. Jednak pomimo poparcia królewskiego okres pomiędzy zainteresowaniem się Wielka Brytanią a odwiedzaniem jej trwał dość długo. Paweł Komorowski w swej pracy o recepcji dzieł Bolingbroke’a, Williama Robertsona i Edwarda Gibbona w Polsce czasów Oświecenia wylicza kilka innych bibliotek zawierających angielskie dzieła, konkretnie dzieła tych trzech historiografów. Były one obecne w Bibliotece Czartoryskich, Marii Sanguszkowej, Anny Pauliny Jabłonowskiej, Ignacego Krasickiego, Stanisława Kostki-Potockiego i Józefa Ossolińskiego.\nDla porównania warto przytoczyć tu kilka dat pierwszych przekładów dzieł francuskich. Memnon Voltaire’a przetłumaczono w 1771 roku, Zadiga w 1773, Królewnę Babilonu w 1779, Kandyda 1780, Dobrego Bramina w 1781, Awanturę Idziego Blasa Lesage’a w 1769, Diabła Kulawego również Lesage’a w 1777, wyjątki z Emila Rousseau w 1765. Wydaje się, że różnica pomiędzy podjęciem tłumaczeń na polski powieści francuskich i angielskich jest niewielka. Jednak nie należy zapominać o tym, ze Polska była krajem elit francuskojęzycznych, a więc książki francuskie, w przeciwieństwie do angielskich, nie musiały zostać przetłumaczone by być dość ogólnie dostępne. Sam Stanisław August i niektórzy przedstawiciele elit czytali książki angielskie w przekładzie francuskim. Poza tym książka francuska była o wiele łatwiej dostępna. W latach 1786-1792 przy ulicy Senatorskiej w Warszawie mieściła się duża wypożyczalnia książek francuskich i nie był to jedyny tego typu zakład. Dość powszechnie rozumiany był też język niemiecki i czasem włoski, co potwierdzają liczni cudzoziemcy odwiedzający Polskę tych czasów. Podobne do wyżej wymienionego przedsięwzięcie dotyczące książek angielskich byłoby skazane na fiasko ze względu na zbyt małą liczbę ludzi władających językiem angielskim w Polsce Stanisławowskiej. Z pewną przesadą można by stwierdzić, że w zasadzie tylko otoczenie samego Stanisława Augusta i Czartoryskich było anglojęzyczne.\nPo uwzględnieniu wszystkich tych słabości i ograniczeń w kontaktach intelektualnych między Wielką Brytanią a Polską nie dziwi już dlaczego większej uwagi na ustrojowi angielskiemu nie poświęcił ani frankofil Stanisław Leszczyński, ani Szymon Konarski. W swych dziełach Leszczyński unikał powoływania się na przykład innych państw. Richard Butterwick zaznacza, że w jednej z wersji Głosu wolnego wolność ubezpieczającego (powstałego między 1733 a 1737 rokiem) wspomniał on o Anglii jako „kraju wolności”. Nie ma takiej wzmianki w posiadanej przeze mnie wersji, jednak trzeba stwierdzić, że sama definicja wolności zawarta w rozprawie Leszczyńskiego pt: O prawdziwej polityce jest na wskroś „angielska” i „demokratyczna”. Nie jest to wolność „od” ale wolność „do”. Nie zwolnienie od udziału w sprawach państwa lecz możliwość wpływania na politykę państwa. Leszczyński nie miał złudzeń co do możliwości pomocy z zewnątrz dla zagrożonej polskiej wolności, powołując się na przykład Węgier, które powstały w 1702 roku przeciw Habsburgom ale nikt im nie pomógł więc armia Ferenca Rakoczego została rozbita przez Austriaków.\nStanisław Konarski z kolei krytykował panującą w angielskim parlamencie korupcję i stwierdzał, że doświadczenia jednej nacji nie dadzą się zastosować w kraju zamieszkałym przez inną, czym zbliża się do równie narodowej postawie Monteskiusza wyrażonej w O duchu praw. Można zauważyć, ze sama Wielka Brytania była również usposobiona raczej narodowo niż uniwersalna. Dyskurs o jej własnym ustroju prowadzony „na własnym podwórku” nabrał uniwersalnego znaczenia dopiero w paryskich dysputach. Andrzej Grabski stwierdzał brak wpływów historiografii brytyjskiej na polską w okresie Oświecenia, podczas gdy bardziej uniwersalne historiografie niemiecka i francuska odcisnęły swe piętno na dotychczas uprawianej w Polsce historiografii erudycyjnej. Z tą tezą nie do końca zgodziłby się Paweł Komorowski stwierdzający zastosowanie metod Bolingbroke’a przez Adama Naruszewicza w odniesieniu do selekcji materiału źródłowego. Jeśli już w czasach Wettynów dokonywano paraleli z innymi narodami to przykładem i ideałem była tu raczej Francja, o czym świadczy: Wolność polska rozmową Polaka z Francuzem roztrząśniona podkanclerzego koronnego Jana Lipskiego z około 1730 roku.\nPróby reform Wettynów, których dzięki pracom Jacka Staszewskiego nie można już nie zauważać również bazowały na doświadczeniach francuskiego absolutyzmu i praktyki sprawowania władzy czy urządzania administracji. Stanisław August był prawdziwym pionierem w zastosowaniu rozwiązań angielskich, choć w jego otoczeniu znajdowali się równie anglofilscy Czartoryscy, zwłaszcza zaś August Aleksander Czartoryski (1697-1782)., którego syn Adam Kazimierz (1734-1823), według przyjaciela Stanisława Augusta Charlesa Yorke, znał lepiej zasady brytyjskiego parlamentaryzmu niż dziewięć dziesiątych Izby Gmin.\nDla nabycia wiedzy na temat angielskiej formy rządów przez Stanisława Augusta kluczowe znaczenie miał jego pobyt w Anglii w 1754 roku. Poniatowski był pod wrażeniem zdyscyplinowania „wolnego narodu” brytyjskiego, i tego, że wolność nie musi oznaczać warcholstwa, chaosu i nieposłuszeństwa. Angielskie społeczeństwo spodobało mu się na tyle, że pozostał anglofilem do końca życia. Lady Craven pisała, że kocha on Anglię. Człowiekiem, który wprowadził młodego Stanisława w świat polityki angielskiej był Sir Charles Hanbury Williams.\nW czasach stanisławowskich, Wielka Brytania była uważana za potencjalnego sprzymierzeńca obozu reformatorskiego w Polsce. W latach 1763-1778 rezydentem i posłem nadzwyczajnym Wielkiej Brytanii w Polsce był Thomas Wroughton (zm. 1787). Jako poseł brytyjski w Warszawie Wroughton realizował „ogólno-wschodnią” politykę, której pierwszym skrzypkiem był George Macartney, 1. hrabia Macartney, ambasador Wielkiej Brytanii w Petersburgu. Polacy nie rozumieli jak bardzo miał on związane ręce i czynili sobie złudne nadzieje co do współpracy polsko-brytyjskiej. Gdy w 1769 roku Czartoryscy liczyli na brytyjską pomoc, Wroughton wystąpił z propozycją mediacji między nimi i królem a Rosją. By mu ułatwić wykonanie takiego zadania brytyjskie ministerium awansowała Wroughtona z rezydenta na posła nadzwyczajnego. Mediacja nie została jednak przyjęta przez Polaków. Jednocześnie w Londynie poseł Rzplitej Tadeusz Burzyński nie uzyskał niczego, a brytyjski sekretarz stanu William Henry Rotheford poinformował go, ze w interesie Wielkiej Brytanii jest dobrze żyć z Rosją i dążyć do uspokojenia sytuacji w Polsce w porozumieniu z nią. Pod koniec wieku XVIII Wielka Brytania staje się regularnym celem podróży Polaków głodnych wiedzy. Jan Potocki pisze wyraźnie w swych dziennikach 10 września 1787 roku, że nie pojedzie do Anglii, bo zainteresowała go wojna domowa w Holandii, zrezygnował więc z typowego celu podróży na rzecz reporterskich wrażeń.\nButterwick stwierdza, że Stanisław August długo unikał jasnego wyrażania swych pro-angielskich sympatii, jak również otwartego informowania innych, ze proponowane przezeń reformy oparte są na wzorcach angielskich. Role katalizatora spełnił tu pierwszy rozbiór Polski. Po 1772 roku reformatorzy (zwłaszcza przed ogłoszeniem Konstytucji 3 Maja) zaczęli szafować przykładami zaczerpniętymi z teorii Hume’a i Burke’a. W 1775 roku Stanisław August wyraził nie po raz ostatni żal z powodu braku reakcji brytyjskiej na rozbiór. Żywił on jak widać nadzieje jakich nie żywili w latach trzydziestych Konarski i Leszczyński. Biorąc pod uwagę ustalenia Pawła Janczewskiego można pokusić się o stwierdzenie, że jeśli Brytyjczycy wykorzystaliby niezdecydowanie w prowadzeniu polityki zagranicznej carycy Elżbiety (1741-1762) mogliby może zahamować lub spowolnić wzrost wpływów rosyjskich w Polsce. Jednak w czasach Katarzyny II taki wpływ nie byłby już skuteczny. W cytowanych przeze mnie relacjach angielskich podróżników z Polski przebija nuta niewiary w możliwość odrodzenia Polski. Więc choć reakcja w Wielkiej Brytanii na ogłoszenie Konstytucji 3 Maja była, jak pisze Butterwick entuzjastyczna, a Edmund Burke podziwiał polską inicjatywę, to niewiele już wówczas dałoby się zrobić. Wbrew powszechnemu krzywdzącemu mniemaniu Brytyjczycy nieraz udowodnili, że potrafią walczyć o cudzą wolność. Gdy w listopadzie armia gen. Aleksandra Suworowa pojawiła się na wschodnim brzegu Wisły i rozpoczął się szturm i rzeź Pragi, minister pełnomocny Wielkiej Brytanii w Rzeczypospolitej (w l. 1792-1794), płk. Gardiner, oraz nuncjusz papieski, Lorenzo Litta, ubłagali rosyjskiego wodza o darowanie życia mieszkańcom stolicy. W czasie rzezi Pragi Gardiner udzielił schronienia 300 osobom, co wpędziło go w długi, których spłata zatrzymała go w Warszawie aż do 1797 roku. Problemem był więc nie brak zainteresowania brytyjskiego, lecz fakt, że Polska, w przeciwieństwie do np. Belgii leży zbyt daleko od Londynu.\nBritish Diplomatic Instructions – France 1727-1744, London 1930.\nCondorcet J.A., De l’Influence de la Révolution d’Amérique sur l’Europe, Éditions Manucius Houilles 2010.\nDuffy, The Englishman and the foreigner, Cambridge 1986.\nEnglund P., Srebrna Maska. Biografia Królowej Krystyny, Gdańsk 2009.\nGrześkowiak-Krwawicz A., Regina libertas. Wolność w polskiej myśli politycznej XVIII wieku, Wydawnictwo słowo/obraz-terytoria Gdańsk 2006.\nGentleman’s Magazine t. VIII. – Sierpień 1738.\nHistoria Dyplomacji Polskiej, tom II 1572-1795 pod red. Zbigniewa Wójcika, PWN Warszawa 1982.\nHistoria Gdańska: Tom III/1: 1655-1793, Gdańsk 1993.\nPerkins J.B., France during The Regency, Cambridge University Press, 1920.\nPitt, The Speeches of the Right Honourable the Earl of Chatham in the Houses of Lords and Commons, London 1848.\nGentleman’s Magazine t. II. – Maj 1732.\nKomorowski P., Bolingbroke, Robertson, Gibbon – znajomość i recepcja ich dzieł w Rzeczpospolitej doby Oświecenia, Warszawa 2003.\nNielzén G., Carl Gyllenborg – en frihetstida hattpolitiker, Stockholm 2007.\nOrłowski H. (red.), Sonderweg. Spory o „niemiecką drogę odrębną”, Wydawnictwo Poznańskie Poznań 2008\nPolska – Francja – dziesięć wieków związków politycznych, kulturalnych i gospodarczych, Warszawa 1983.\nRoberts M., Era of Liberty – Sweden 1718-1771, Liverpool 1995.\n Artykuł ten zamieszcono opublikowano w; P. Napierała, „Stosunki brytyjsko-polskie, a zainteresowanie brytyjskimi wzorcami politycznymi w Rzeczpospolitej w XVIII wieku”, w: K. Święcicki (red.), Europa Środkowa i Wschodnia jako przestrzeń spotkania. Na szlakach tradycji kultury, Gnieźnieńska Szkoła Wyższa Milenium Gniezno 2012, s. 73-83.\n R. Butterwick, Stanisław August a kultura angielska, Warszawa 2000, s. 64.\n Monteskiusz był w Londynie w 1734 roku i zapoznał się szczegółowo z politycznymi przekonaniami przeciwników rządu Roberta Walpole’a (1721-1742), vide: R. Butterwick, Stanisław August…,s. 62-63.\n Tak przedstawia tą sprawę Peter Englund w swej książce poświęconej królowej: P. Englund, Srebrna Maska. Biografia Królowej Krystyny, Gdańsk 2009.\n Innym angielskim myślicielem politycznym, do którego odwoływali się Szwedzi w owych czasach był Algernon Sydney (1623-1683), krytyk monarchii absolutnej, stracony przez Karola II Stuarta, vide: M. Roberts, Era of Liberty – Sweden 1718-1771, Liverpool 1995, s. 63. Nieco uwagi szwedzkiej myśli politycznej XVIII wieku poświęciłem w artykule: P. Napierała, Spadek polityczny po szwedzkim Frihetstiden, W: Współczesność i przyszłość nauk humanistycznych, a rola refleksji akademickiej w świecie, Instytut Historyczny UAM Poznań 2009, s. 13-24. Z polskich publikacji nieco o funkcjonowaniu systemu politycznego Szwecji lat 1718-1772 można przeczytać w: Z. Anusik, Dyplomacja szwedzka wobec kryzysu monarchii we Francji w latach 1787-1792, Łódź 2000, s. 15-48.\n Czasem stosuje się także cezurę czasową: 1720-1772, licząc od narzuconej królowej Ulryce konstytucji z 1720 roku.\n Jednym z przywódców partii „Kapeluszy” był Carl Gyllenborg (1679-1746), który próbował w roku 1716 roku otworzyć Brytyjczykom oczy na szwedzkie problemy związane z przegrywaną wojną i strachem przed Rosjanami, publikując w londyńskiej gazecie The Post Boy artykuł pt: The Northern crisis, or, impartial Reflections on The Policie of The Czar, fakt ten obrócił się na jego niekorzyść, gdy wyszły na jaw kontakty holsztyńskiego posła von Görtza z jakobitami, o których informował Gyllenborga korespondencyjnie . Nieszczęśliwym zbiegiem okoliczności The Post Boy była periodykiem krypto-jakobickim, co w oczach Brytyjczyków dowodziło winy Szweda. Gyllenborg spędził trzy miesiące w londyńskim wiezieniu, vide: G. Nielzén, Carl Gyllenborg – en frihetstida hattpolitiker, Stockholm 2007, s. 18-34.\n Główna różnica polegała na tym; z kim należałoby współpracować na arenie międzynarodowej; z Rosją lub Wielką Brytanią („Czapki”) czy Francją („Kapelusze”).\n W słynnej francuskiej „Encyklopedii” kawaler Jaucourt w haśle „Szwecja” opisał ten kraj, jako niegdyś barbarzyński a obecnie (tj. w XVIII w.) „wolny” i „oświecony”. Tekstów napisanych w ówczesnej Szwecji, odnoszących się ściśle do problemu wolności nie było zbyt wiele. Carl Fredrik Scheffer próbował stworzyć katalog szwedzkich wolności w obawie przed powrotem absolutyzmu. Używał przy tym nawet terminu: „wolność republikańska” i prawie na pewno inspirował się myślą Locke’a. Anders Chydenius zajmował się problemem wolności prasy i z jego nazwiskiem wiąże się szwedzka przewaga nad innymi państwami w tej dziedzinie. Do wolności nawiązywał też sam Gustaw III by usprawiedliwić dokonany przez siebie w 1772 roku monarchistyczny zamach stanu, vide: M. Ch. Skuncke, „La liberté dans la culture politique suédoise Au XVIIIe siècle”, w: A. Grześkowiak-Krwawicz, I. Zatorska (red.), Liberté: Héritage du Passé ou Idée des Lumières, s. 28-43.\n Ich sposób życia był w XVII wieku typowy dla zamożnych mieszczan (skromne jadło, mieszkanie w kamienicach, najwyżej jeden sługa podający posiłki i napoje), by z czasem coraz bardziej upodabniać się do stylu życia cudzoziemskiej szlachty (nabywanie majątków ziemskich, wykwintne dania, francuskie surduty i peruki). W ten sposób stali się elementem niemal obcym dla mas mieszczańskich Republiki.\n C.R. Boxer, Morskie imperium Holandii 1600-1800, Gdańsk 1980, s. 54.\n Oto co rozumiał Slingelandt w 1716 roku jako „wolność”: „…Lud i rząd tylko tam są wolne, gdzie władza wydawania ustaw, nakładania podatków, wypowiadania wojen i zawierania pokoju, spoczywają w rękach ludu lub stanów lud reprezentujących. Nie ma wolności tam gdzie urzędnicy państwa wiążą ręce ludowi lub stanom i wstrzymują potrzebne reformy. Po drugie naród i rząd są wolne, tam gdzie ustawy o opodatkowaniu są wydawane bez względu na prywatne opinie jednostek, i gdzie tylko lud może rozliczać siebie lub innych w tych sprawach. Nie są one wolnymi, gdy każdy urzędnik państwa może owe ustawy samemu interpretować, ponieważ reprezentuje on władzę stanów. Tylko wtedy rząd i lud są wolne, gdy ci, którym powierza się przeprowadzenie ustaw mają siłę i władzę je wdrażać, lecz nie mogą ich użyć do uciskania lud. Stąd wolność nie polega na tym, by nie było obaw nadużycia władzy, bo egzekutywa musi być na tyle silna, by móc czynić ze swej siły użytek i dobry i zły. Wszystkie zasady rządu sprzeczne z tym trzema spostrzeżeniami, nie prowadzą do wolnego rządu, lecz do anarchii…”, vide: H. Lademacher, Geschichte der Niederlande, Darmstadt 1983, s. 169-170.\n Montesquieu był rozczarowany ideami holenderskiego Oświecenia, które było jak na jego gust zbyt przepełnione mistycyzmem i wpływami ascezy kalwińskiej., vide: P. Chaunu, Cywilizacja wieku Oświecenia, Warszawa 1989, s. 397-398. To oczywiście nie jedyny taki przypadek; gdy dziś mówimy o Oświeceniu duńskim czy północnoniemieckim, okazuje się, że jego główną siłą napędową jest pietyzm. W Republice Zjednoczonych Prowincji wielką estymą wśród prostego ludu cieszyli się kalwińscy pastorzy (predikanten). Mistycyzm i przekonanie o tym, że losy ludzkie są zdeterminowane a przekonanie o wolnej woli jest błędem w rozumowaniu musiały być powszechne, bo odnajdujemy je również u Spinozy , vide: C. Kalita, Idea wolności w myśli filozoficznej i politycznej siedemnastego wieku, Siedlce 2007, s. 35-43.\n P. Gaxotte, Rewolucja Francuska, Warszawa 2001.\n Anglia i Polska budowały wspólnie dzieło reformacji, czego symbolem była działalność Jana Łaskiego. Potem ich drogi się rozeszły. W Polsce zapanowała kontrreformacja a w Anglii liczba katolików drastycznie spadała z powodu nieprzychylnej im polityki wewnętrznej, vide: R. Butterwick, Stanisław August…,s. 38-42.\n E.A. Mierzwa, Anglia a Polska w pierwszej połowie XVII w., Warszawa 1986.\n Historia Gdańska, T. III/1: 1665-1793, s. 35-51.\n P. Hanczewski, Dyplomacja brytyjska w Europie Środkowo-Wschodniej w latach 1748-1756, Toruń 2000.\n B. Williams, The Whig Supremacy 1714-1760, Oxford Clarendon Press 1939, 19-21.\n Pitt był za to znienawidzony przez Jerzego II, vide: B. Williams, The Whig Supremacy s. 19.\n Historia Dyplomacji Polskiej – tom II 1572-1795, PWN Warszawa 1981, s. 443.\n W swym liscie do brata (Horatio Walpole of Wolterton) Walpole pisze o swych obawach przed „growing power of Muscowy”, vide: W. Coxe, Memoirs of the Life and Administration of Sir Robert Walpole, T. Cadell & W. Davis, London 1798, s. 323-324.\n Zbliżenie z Francją 1717-1735, vide: J.B. Perkins, France during The Regency, Cambridge University Press, 1920, s. 376-377.\n Szwagier Walpole’a Townshend został zwolniony z urzędu Sekretarza Stanu w 1730 z powodu zbyt samodzielnej i zbyt anty-austriackiej polityki (szykował ni mniej ni więcej jak projekt podziału Belgii między Francję i Wielką Brytanię), vide: F. S. Oliver, The Endless Adventure-Personalities and Practical Politics in Eighteenth Century England, Boston/NY 1931, t II, s.137.\n …I belief if the noble Lord were to enquire impartially into the Reasons of this Conduct, he would find that other Causes contributed to that Event. He would find it to be owing to the vise Conduct of our court at that Juncture, that the Grand Emperor was not stript of a considerable Part of his dominions, and that the Balance of Power of Europe is yet preserved…, vide: Gentleman’s Magazine t. VIII sierpień 1738…, s. 406.\n British Diplomatic Instructions – France 1727-1744, London 1930, s. 121-123.\n J. A. Condorcet, Outlines of an historical view of the progress of the human mind: being a posthumous work of the late M. de Condorcet, London 1795, s. 168.\n J. A. Condorcet, De l’Influence de la Révolution d’Amérique sur l’Europe.\n J.A. Condorcet, Outlines of an historical view of the progress of the human mind, s. 266.\n E. Kehr, „O genezie pruskiej biurokracji i państwa prawnego. Przyczynek do problemu dyktatury”, W: H. Orłowski (red.), Sonderweg. Spory o „niemiecką drogę odrębną”, Poznań 2008, s. 118-120.\n H. Orłowski, „Spory o Sonderweg, o „niemiecką drogę odrębną”, W: H. Orłowski (red.), Sonderweg. Spory o „niemiecką drogę odrębną”, Poznań 2008, s. 16.\n Vide: F. K. Stanzel, Europäischer Völkerspiegel. Imagologisch-etnographische Studien zu Völkertafeln des frühen 18. Jahrhunderts, Heidelberg 1999.\n P. Hanczewski, Dyplomacja brytyjska, s. 151.\n R. Butterwick, Stanisław August, s. 103-112.\n R. Butterwick, Stanisław August, s. 290-294.\n A. Wolff-Powęska, Niemiecka myśl polityczna wieku Oświecenia, Poznań 1988, s. 93-97.\n J. Harris, Dziennik pobytu w Polsce, W: W. Zawadzki, Polska stanisławowska w oczach cudzoziemców, Warszawa 1963, s.285-306.\n J. Marshall, Podróż przez Polskę, W: W. Zawadzki, Polska stanisławowska w oczach cudzoziemców, Warszawa 1963, s.307-325.\n N.W. Wraxall, Wspomnienia z Polski, W: W. Zawadzki, Polska stanisławowska w oczach cudzoziemców, Warszawa 1963, s.477-557.\n W. Coxe, Podróż po Polsce, W: W. Zawadzki, Polska stanisławowska w oczach cudzoziemców, Warszawa 1963, s.559-703.\n …If this question be given up, the freeholders of England are reduced to a condition baser than the peasantry of Poland…, vide: W. Pitt, The Speeches of the Right Honourable the Earl of Chatham in the Houses of Lords and Commons, London 1848, s. 93.\n Bernardin de Saint-Pierre był w Polsce w 1764 roku. Trudno powiedzieć kiedy dokładnie napisał pracę dotyczącą nędzy polskich chłopów: Le vieux paysan polonais („Stary polski wieśniak”). Jak pisał w niej, pokładał ufność w polityce Katarzyny II, która da chłopom wolność, vide: S. Davies, „Bernardin de Saint-Pierre and the idea of the underprivileged”, w: A. Grześkowiak-Krwawicz, A. Zatorska, (red.), Liberté: Héritage du Passé ou Idée des Lumières, s. 151-153.\n Vide: M. Duffy, The Englishman and the foreigner, Cambridge 1986. O stereotypach brytyjskich o innych narodach w XVIII wieku, piszę w drugim rozdziale mojej monografii: P. Napierała, Światowa metropolia. Życie codzienne w osiemnastowiecznym Londynie, Novae Res Gdynia 2010.\n …Frederick Augustus K. of Poland is no less known for the incredible Strength of his body, than for the bravery and Gallantry of his Mind…, vide: Gentleman’s Magazine 2 V 1732, s. 757.\n A. Grześkowiak-Krwawicz, Gdańsk oświecony, szkice o kulturze literackiej gdańska w dobie Oświecenia, Warszawa 1998, s. 14.\n A. Grześkowiak-Krwawicz, Regina libertas. Wolność w polskiej myśli politycznej XVIII wieku, Gdańsk 2006 , s. 5.\n Nawet w polskich szkołach jezuickich poświęcano nieco czasu na „wychowanie polityczne”. Uczono szlacheckich dzieci jak egzystować w warunkach polskiej wolności (m.in. zasad działania i organizacji sejmików). Polska wolność miała wielu wrogów. Największym były dążenia królów (faktyczne lub podejrzewane) do absolutum dominium, ale podejrzliwie patrzono także na wpływy papiestwa w Rzeczpospolitej, by wspomnieć: List szlachcica polskiego o władzy papieża rzymskiego z 1705 roku autorstwa wielkopolskiego polityka Franciszka Radzewskiego z 1705 roku, vide: P. Glabiszewski, Franciszek Radzewski. Wielkopolski działacz szlachecki i pisarz polityczny czasów saskich, Poznań 1999, 16, 36-38.\n A. Grześkowiak-Krwawicz, Regina libertas, s. 51.\n William James Bouwsma w swoim studium na temat weneckiej wolności przytaczał spostrzeżenie szwajcarskiego historyka Jacoba Burckhardta, który porównywał spokój polityczny panujący w renesansowej Wenecji z gwałtownością sporów politycznych w niepodległej Republice Florenckiej sprzed czasów włacznia tej ostatniej w obręb Wielkiego Księstwa Toskanii, vide: W. J. Bouwsma, Venice and the Defense of Republican Liberty: Renaissance Values in the Age of the Counter Reformation, Berkeley 1968, s.52.\n Jako pierwszy otwarcie podważył to twierdzenie Konarski, a Staszic krytykował polską wolność jako anachroniczną i zbytnio dotkniętą podziałami społecznymi, vide: A. Grześkowiak-Krwawicz, Regina libertas. Wolność w polskiej myśli politycznej XVIII wieku, s. 316-321. Dość typowe były dla Rzeczpospolitej dzieła takie jak to: Quid est libertas? : quaestio ab Asiatico investigata curioso lectori exhibita Anno Domini 1739. auctore illustrissimo Antonio Dembowski episcopo plocensi. Do myśli zachodniej próbował nawiązywać m.in. Józef Wybicki w 1784 roku, który polemizował z Montesquieu uznając rządy despotyczne za niemożliwe do ugruntowania na umowie społecznej z ludem, natomiast zgadza się z nim, że państwo wolne bezpieczne z zewnątrz łatwo ulega rozkładowi wewnętrznemu. Główną jednak przyczyną upadku Rzeczypospolitej było dla Wybickiego to, że naród polski nie tworzył praw odpowiadających jego potrzebom a dawne przestał egzekwować, vide: J. Wybicki, Myśli polityczne o wolności cywilnej, Wrocław 1984, s. 87 i 142-143.\nJeśli chodzi o polskie inspiracje bardziej radykalną myślą francuską, to z moich porównań myśli politycznej „polskich jakobinów”; Kołłątaja i Rousseau, wynika iż ten pierwszy bliższy był mieszczańskim i anty-arystokratycznym poglądom Adama Smitha niż Rousseau i francuskich jakobinów.\n A. Grzeskowiak-Krwawicz, „Deux Libertés, l’ancienne et la nouvelle, Sans la pensée politique polonaise du XVIIIe siècle”, w: A. Grześkowiak-Krwawicz, I. Zatorska (red.), Liberté: Héritage du Passé ou Idée des Lumières, s. 44-61.\n A. Grześkowiak-Krwawicz, Regina libertas, s. 113.\n Z. Ogonowski, Z zagadnień tolerancji w Polsce XVII wieku, Warszawa 1958, s. 17-38.\n R. Butterwick, Stanisław August, s. 168-173.\n P. Komorowski, Bolingbroke, Robertson, Gibbon – znajomość i recepcja ich dzieł w Rzeczpospolitej doby Oświecenia, Warszawa 2003, s. 20-26.\n Polska – Francja – dziesięć wieków związków, s. 141-142.\n Vide: W. Zawadzki, Polska stanisławowska w oczach cudzoziemców…\n Leszczyński był przeciwnikiem wybierania cudzoziemskich arystokratów na królów polskich, chyba, że byli to arystokraci francuscy, vide: S. Leszczyński, Głos wolny wolność ubezpieczający, Lublin 1987.\n R. Butterwick, Stanisław August,s. 83.\n S. Leszczyński, O prawdziwej polityce, W: S. Leszczyński, Głos wolny wolność ubezpieczający, Lublin 1987, s. 44-45.\n S. Leszczyński, O niebezpieczeństwach na jakie wystawiona jest Polska z powodu kształtu swojego rządu, W: S. Leszczyński, Głos wolny wolność ubezpieczający, Lublin 1987, s. 64.\n S. Konarski, O skutecznym rad sposobie, W: S. Konarski, Pisma wybrane, Warszawa 1955, s. 287.\nCh. Montesquieu, O duchu praw, Kraków 2003.\n A. Grabski, Dzieje Historiografii, Poznań 2006, s. 343-353.\n P. Komorowski, Bolingbroke, Robertson, Gibbon,s. 14.\n W: S. Konarski, Pisma wybrane, (wstęp), s. 14-15.\n R. Butterwick, Stanisław August,s. 142.\n A. Zamoyski, Ostatni król polski, Warszawa 1994, s. 42-55.\n Vide: A. Zamoyski, Ostatni król Polski\n Z. Libiszowska, Życie polskie w Londynie w XVIII wieku, s. 45.\n Historia Dyplomacji Polskiej – tom II 1572-1795, PWN Warszawa 1981, s. 524-525.\n J. Potocki, Podróże, s. 85-86.\n Ibidem, s. 291-314.\nPoprzedni wpis Previous post: Samuel Huntington: „Zderzenie cywilizacji”\nNastępny wpis Next post: Kto rządzi szkołą dyrektor czy biskup


NALEŚNIKI Z MĄKI KASZTANOWEJ – apetycznie-klasycznie\nprzez Magda | 14 października 2019\nBardzo lubię naleśniki i często je robię na różne sposoby. Tym razem pierwszy raz użyłam mąki kasztanowej i trochę nie wiedziałam czego się spodziewać. Na pewno dzięki tej mące naleśniki mają bardziej wyrazisty smak, ale też wymagają więcej wysiłku, bo nie są tak elastyczne, jak te z mąki pszennej. Najlepiej smażyć bardzo cienkie naleśniki, bo inaczej pękają przy składaniu. To na pewno dobra propozycja dla osób, które ograniczają gluten. Fajnie smakują z dodatkiem jogurtu naturalnego i owoców, chyba jednak wolę tradycyjne naleśniki, chociaż to było ciekawe doświadczenie, a Wy macie jakieś doświadczenia z mąką kasztanową, ciekawa jestem Waszej opinii 🙂\n250 gr mąki kasztanowej\ndo smażenia masło lub olej kokosowy\nMiksujemy wszystkie składniki, najpierw wlewając po pół szklanki wody i mleka i dolewając resztę w miarę potrzeby, aby uzyskać ciasto naleśnikowe. Odstawiamy na 15 minut. Rozgrzewamy patelnię (niezbyt dużą 20 – 24 cm), smarujemy odrobiną masła lub oleju kokosowego, wlewamy małą łyżkę wazową ciasta i kolistymi ruchami rozprowadzamy ciasto cienką warstwą po całej patelni. Po około 30 sekundach, gdy powierzchnia zrobi się kremowa, a brzegi lekko zaczną odstawać, naleśnik przewracamy na druga stronę. Po usmażeniu, przekładamy na talerz i smażymy wszystkie naleśniki. Podajemy od razu, smacznego 🙂\nKategoria: Deser Kolacja Śniadanie Tagi: deser, kolacja, naleśniki, śniadanie\n← BRIOSZKI Z FIGĄ LASAGNE (LAZANIA) Z BAKŁAŻANA Z GRZYBAMI →\n25 komentarzy do „NALEŚNIKI Z MĄKI KASZTANOWEJ”\nmadziakowo 14 października 2019\nMagda Autor wpisu 16 października 2019\nMagdalena 14 października 2019\nnie jadłam nigdy takich naleśników, cudownie muszą smakować, bo same kasztany są pyszne 🙂\nErvi 14 października 2019\nTakich nie jadłam 😉\nTo może się skusisz 🙂\nNatalia20041989 14 października 2019\nO, z taką mąką jeszcze nie robiłam, świetny pomysł ☺\nWarto spróbować, polecam gorąco 🙂\nMartynka 14 października 2019\nGdy tylko mam mąkę kasztanową pod ręką to robię niemal identyczne naleśniki, są najlepsze na świecie <3\nMarzena 15 października 2019\nCudowne. Uwielbiam smak mąki kasztanowej 🙂\nKlimaty Agness 15 października 2019\nMąka kasztanowa to dla mnie całkowita nowość, nigdy nie jadłam nic z jej użyciem. Naleśniki bardzo ciekawe 🙂\nPozdrawiam serdecznie, Agness:P\nBeata 15 października 2019\nNaleśniki to u mnie dzieci mogłyby jeść codziennie 🙂\nDorota 15 października 2019\nI ja piekłam naleśniki z mąki kasztanowej, ale dodałam trochę pszennej, bo bez jej dodatku placuszki strasznie mi się rwały:)\nMoje się udały, bo były bardzo cienkie i na małej patelni 🙂\nKuchcik 16 października 2019\nCiekawa propozycja 🙂 Nigdy takich nie jadłam, chętnie wypróbuję 🙂\nNie jadłam naleśników z mąki kasztanowej, czyli muszę spróbować 🙂\nTeż robiłam naleśniki z mąki kasztanowej. Twoje wyglądają bardzo pysznie!\nMuszę wypróbować, bo u nas w domu z przyczyn zdrowotnych nie ma w ogóle glutenu. Mąki kasztanowej jeszcze nie jadłam…\nNigdy nie korzystałam z takiej mąki,ciekawe 🙂\nnaleśniki 25 lipca 2020


Wydział Nauk Geograficznych i Geologicznych - Ostatnio dodane wiadomości i wydarzenia\nWydział Nauk Geograficznych i Geologicznych Dla pracownika Dla pracownika Aktualności Ostatnio dodane wiadomości i wydarzenia\nJak Aborygeni zmienili Australię? Jak Australia zmieniła Aborygenów?\nOddział Poznański Polskiego Towarzystwa Geograficznego zaprasza na spotkanie w formie on-line, które odbędzie się w czwartek 11 marca o godz. 18:00. W programie prelekcja pana Radosława Nawrota pt.: „Jak Aborygeni zmienili Australię? Jak Australia zmieniła Aborygenów?”.


Love Island. Wyspa miłości 3 - Jery Buchali - Wideo - Www w INTERIA.TV\nLove Island. Wyspa miłości 3 - Jery Buchali\nTen urodzony w Polsce, a wychowywany w Niemczech 25-latek doskonale wie, czego chce od życia. Na co dzień pracuje jako menadżer restauracji i właśnie ten fakt ze swojego życia uważa za największy sukces. Jest pełen optymizmu, nigdy się nie poddaje i zawsze dąży do celu. Znajomi cenią go za bycie pomocnym, lojalnym i towarzyskim. Przeszkodą w nawiązywaniu relacji bywa jego wybuchowy temperament. Do największych pasji Jeremiasza należą: taniec, sport, muzyka, gra na gitarze, moda oraz… astrologia! Uważa, że nie ma sensu żyć tym, co było, ani też tym, co będzie, a jedynie tym, co jest teraz.Twierdzi, że nie ma ludzi idealnych, dlatego w skali od 1 do 10 daje sobie mocną 9. Singlem jest od dwóch lat, a w dotychczasowych związkach doświadczył bardzo dużo, dzięki czemu doskonale wie, czego oczekuje od swojej drugiej połówki. Wymarzona partnerka to taka, która jest słodka, naturalna, miła i inteligentna. Jeśli chodzi o wygląd, to powinna być drobniejsza. Zgłaszając się do „Love Island”, kierował się zasadą, że co ma być, to będzie. W najlepszym wypadku znajdzie miłość!\nDodano: Poniedziałek, 15 marca 2021 (14:15)\nINTERIA.TV > VOD > Love Island. Wyspa miłości 3 - Jery Buchali


Lokata to dobry wybór jeśli chodzi o bezpieczne oszczędzanie | Najlepsze lokaty\nLokata to kusząca propozycja, dobrze, że można oszczędzać w bezpieczny sposób, bo przecież głównym czynnikiem jest bank. Każdy, nawet najbardziej wymagający klient znajdzie coś dla siebie, zatem nie pozostaję nic innego jak tylko pierw się zorientować na jakie propozycję aktualnie można liczyć.\nLokata standardowa należy przyznać, że jest popularna, konkretna frekwencja zainteresowania. Nic dziwnego, przecież każdy może ją wykorzystać, niezbędny jest mały kapitał, zatem każdego jest stać na taki krok. Poza tym jest to bardzo dobre rozwiązanie, aby w ogóle pobrać szczegółowe informację, sprawdzić czego można się spodziewać po otworzeniu lokaty. W tym przypadku jest warto, bo jak wiadomo lokata standardowa jest krótkoterminowa, czyli zakończenie jest szybkie. Internet jest źródłem informacji, towarzyszem właściwie każdego dnia, zatem absolutnie nie powinno być przysłowiowych wielkich oczu zaskoczenia, że narodziły się również e-lokaty. Jest to przede wszystkim wygodne, szybka realizacja, absolutnie nie ma ryzyka zagrożenia. Oprocentowanie jest wyższe niż na przykład w ofercie powyższej, tj. standardowa, zatem wydaję się, że opłacalny sposób oszczędzania. Lokata nocna szybko odniosła popularność.\nNa początku może i były wątpliwości, bo pieniądz zarabia na siebie jak sama nazwa wskazuję nocą, w ciągu dnia jest nieograniczony dostęp do środków. Nabranie zaufania do takiego rozwiązania nie trwało długo, zadowolonych klientów nie ma końca. Oprocentowanie jest także kuszące, zatem chyba nie ma na co czekać jak tylko pobrać szczegółowe wiadomości na ten temat. Lokata dynamiczna zdobyła popularność poprzez swoje oprocentowanie, które potrafi ulec zmianie. To jest jedyna propozycja kiedy to oprocentowanie nie jest stałe. Gdy klient zna dokładnie pojęcie lokat wtedy to może wykorzystać kilka aspektów i wyjść korzystnie, więcej zarobić. Niejednokrotnie to się zdarzyło, ale rzeczywiście trzeba być zorientowanym. Poza tym warto wspomnieć, że gdy lokata dynamiczna to też możność korzystania ze środków, nie ma ograniczenia, dlatego nic dziwnego, że jest taka frekwencja. Dla zamożnych klientów również coś się znajdzie, chociażby rentierska. Wypłacane są odsetki każdego miesiąca, spore bo gdy dosadny kapitał to i warunki korzystniejsze. Jak widać na lokatach naprawdę jest szansa sporo zarobić.\nNa otworzenie lokaty decyduję się coraz więcej osób. Jest to budujące, świadomość zabezpieczenia swojej przyszłości oznacza odpowiedzialne podejście do życia. Nie wiadomo kiedy wybiję tak zwana czarna godzina, grunt, aby być przygotowanym.\nDate Październik 3, 2014\nTags lokata, opłacalny sposób oszczędzania, standardowa


Wyciskacz do czosnku - praska - Wszystko dla kucharza\nWyciskacz do czosnku – praska\nNapisano 3 sierpnia 2012 19 sierpnia 2019 przez Sylwia Baryga\n1. Wyciskacz do czosnku\nKanadyjska firma Koopeh Design Inc produkuje tylko produkty do czosnku – trzy różne rzeczy. Zdawać by się mogło, że tak „wielki” asortyment nie może być dochodowy. Jednak nic bardziej mylnego, ich produkty są słynne na całym świecie. Wyciskacz do czosnku i jego opatentowane rozwiązania rewelacyjnego i obieraczek do czosnku podbiły serca miłośników tego warzywa.\n2. Postrach łupin – obieracz do czosnku.\nThe Garlic Peel™ jest wykonany w 100% z silikonu. Dlatego te elastyczne urządzenie pomoże Ci obrać czosnek przy użyciu tarcia na trzy różne sposoby: można toczyć ją między rękami, rzuć go na blat lub nawet wycisnąć ząbek w jednej ręce.\nPamiętaj, aby zawsze wyciąć twardą części z głównej podstawy ząbka przed położeniem ząbku czosnku.\nMożna obierać od dwóch do trzech ząbków na raz.\n– obetnij twardą część czosnku\n– Włóż do środka ząbek czosnku\n– Roluj w dwie strony naciskając\n– Wyjmij obrany czosnek\n– Umyj obieracz.\nProste i bez łuskania.\nPo teście 🙂 Na pierwszy ogień poszedł obieracz do czosnku. Przede wszystkim bardzo prosto i szybko się go obiera. Fakt, że trzeba dosyć mocno wałkować albo na blacie, albo pomiędzy dłońmi. Nie wiem, czy test był obiektywny bo czosnek jest świeży i łupinki same już odchodziły od główki przy dzieleniu główki. Ogólna nota na 4.\n3. Wyciskacz do czosnku – siekacz\nSiekacz jest urządzeniem, które pozwala na posiekanie i zmiażdżenie ząbku czosnku z łatwością. Ma kształt główki czosnku i składa się z dwóch połówek, każda z kompletem zębów. Należy umieścić do 4 ząbków czosnku w środku ( w zależności od ich wielkości) i przekręcić dwie połówki w jedną i drugą stronę. Ponieważ im więcej kręcimy tym większa jest miazga czosnku – można regulować jego grubość siekania.\nWyciskacz do czosnku na teście wypadł bardzo dobrze. Jednak przyznam się, że byłam sceptyczna – czy te zęby z tworzywa poradzą sobie z grubymi ząbkami. Bardzo dobrze się kręci 🙂 tylko im dłużej „tańczymy” z naszym bohaterem tym bardziej miażdży naszego białego przyjaciela. Więc jeśli czosnek ma być posiekany kręcimy tylko kilka razy. Ale jedynym minusem jest z części górnej trzeba wyskrobać. Mogli zrobić dwie platformy. Ogólna ocena 5-\nOpis zasady siekacza do czosnku\nwkładamy obrany czosnek do dolnej części wyciskacza\nnastępnie kręcimy kilka razy w jedną i w drugą stronę\ni podnosimy górną część obieracza\nnaciskamy guzik od dołu aby wypchnąć platformę z posiekanym czosnkiem\npotem z górnej części czosnek musimy wyskrobać\nPonadto do mycia wkład się odkręca i można go wyjąć, co ułatwia czyszczenie\nWyciskacz do czosnku, łyżki do sałaty, tarka do warzyw — wszystkie akcesoria kuchenne do stworzenia pysznych i zdrowych potraw.\ngalic, praska do czosnku, siekacz\nNoże kuchenne Fiskars – nowa linia EDGE\nDeski kuchenne. Porównanie drewno czy plastik ?


To wszystko może powodować problemy ze snem, rozdrażnieniem czy prowadzić do uczucia ciągłego zmęczenia. Dlatego coraz więcej osób stara się przywrócić równowagę wewnętrzną i poświęca dużo czasu na uspokojenie emocji. Żyjemy w takich czasach, że we wszystkim pomagają nam aplikacje. Jeżeli chodzi o trzymanie nerwów na wodzy oraz poprawienie nastroju – takie aplikacje też istnieją. Teraz masz szansę poznać kolejne trzy z nich. Każda na swój sposób pomoże Ci w lepszym przeżyciu Twojego życia.\nJesteś osobą, która nie wierzy w medytację ani w jakikolwiek kurs samodoskonalenia? Nie martw się, to właśnie z myślą o Tobie powstała aplikacja Stigma. Wygląda ona tak właściwie jak cyfrowy kalendarz połączony z pamiętnikiem. To doskonałe miejsce na zapisanie bardzo drobiazgowo swoich codziennych nastrojów, lęków oraz wszelkich radości.\nDzięki systematycznemu zapisywaniu swoich emocji można łatwo zauważyć, co wywołuje w nas negatywne emocje. Użytkownicy tej aplikacji zaznaczają, że w ten prosty sposób dużo łatwiej jest im obmyśleć, a później podjąć kroki, które pomogą zaradzić nawrotom tych negatywnych emocji.\nAplikacja stworzona specjalnie dla osób, którzy wierzą, że medytacja potrafi przywrócić wewnętrzną harmonię, stan zen. Dla których to wszystko jest swego rodzajem mistycyzmem. 10% Happier zapewnia treningi trwające od pięciu do dziesięciu minut. Prowadzone są one przez znanego i lubianego prezentera telewizyjnego – Dana Harrisa. Jego przygoda z medytacją zaczęła się od ataku paniki, którego doświadczył właśnie na antenie.\nAplikacja przedstawi nam korzyści wynikające z nauki medytacji. Do tego oczywiście całość jest ozdobiona rozmowami ze specjalistami, a prowadzący nie szczędzi nam wyszukanych dowcipów. To świetny pomysł na opanowanie stresu, odzyskanie spokoju i przede wszystkim wewnętrznej harmonii.\nAplikacja, która pomoże Ci rozładować stres, uspokoić myśli i opanować się, bez zagłębiania się w tą całą medytację. Jeśli nie jesteś fanem medytacji, pamiętników, zagłębiania się w te wszystkie tajniki emocji, samodoskonalenia się i samokontroli, spróbuj malowania.\nKolorowanki dla dorosłych okazały się prawdziwym hitem i zostały okrzyknięte świetnym sposobem na radzenie sobie ze stresem. Jednak nie każdy ma możliwość noszenia ze sobą całego kompletu kredek czy też bloku z kartkami. Dlatego właśnie aplikacja Lake jest kolorowanką, którą zainstalujesz w swojej komórce czy tablecie. Kolorowanki z łatwością pomogą Ci złagodzić stres i przede wszystkim się odprężyć, w dowolnym miejscu, w którym się znajdujesz. Największą zaletą każdej z tych aplikacji jest ich dostępność. Jesteśmy pokoleniem, które nie odrywa się od swojej komórki. Dlatego więc aplikacje możemy mieć zawsze przy sobie, a jej odpowiednie ustawienia pozwolą na przypomnienia.\nKażda z wymienionych aplikacji działa kojąco na wszelki stres. Niektóre pomagają opanować myśli, inne pomagają znaleźć rozwiązanie na niektóre z problemów emocjonalnych.


Frankfurt nad Menem, 13 września 2018\nJeśli chodzi o niestandardowe środki polityki pieniężnej, będziemy kontynuować zakupy netto w ramach programu skupu aktywów (APP) na obecnym poziomie 30 mld euro miesięcznie do końca bieżącego miesiąca. Co do okresu po wrześniu 2018, miesięczna kwota zakupów aktywów netto do końca grudnia 2018 zostanie przez nas obniżona do 15 mld euro, a następnie, zgodnie z naszymi przewidywaniami – o ile średniookresowe perspektywy inflacji znajdą potwierdzenie w aktualnych danych – zakupy aktywów netto zostaną zakończone. Zamierzamy reinwestować spłaty kapitału z tytułu zapadających papierów wartościowych nabytych w ramach programu APP przez dłuższy czas po zakończeniu zakupów aktywów netto, a w każdym razie tak długo, jak długo będzie to konieczne do utrzymania korzystnych warunków płynnościowych i zdecydowanie łagodnej polityki pieniężnej.\nNapływające informacje, w tym nowe projekcje ekspertów EBC z września 2018, zasadniczo potwierdzają naszą wcześniejsza ocenę, że w strefie euro trwa powszechne ożywienie gospodarcze, a inflacja stopniowo rośnie. Mocne fundamenty gospodarki w dalszym ciągu utwierdzają nas w przekonaniu, że inflacja będzie stabilnie zbliżać się do docelowego poziomu i że trend ten utrzyma się także po stopniowym wygaszeniu zakupów aktywów netto. Jednocześnie w ostatnim okresie nasiliły się obawy dotyczące wzrostu protekcjonizmu, podatności gospodarek wschodzących na szoki i zmienności na rynkach finansowych. Aby podtrzymać dalsze narastanie wewnętrznej presji cenowej i inflację ogółem w średnim okresie, nadal potrzeba bodźców monetarnych o znacznej skali. Źródłem wsparcia monetarnego są w dalszym ciągu zakupy aktywów netto, które będą prowadzone do końca roku, oraz pokaźny zasób nabytych aktywów i ich przyszłe reinwestowanie, a także nasza rozszerzona zapowiedź (forward guidance) dotycząca podstawowych stóp procentowych EBC. W każdym razie Rada Prezesów jest przygotowana na takie dostosowanie wszystkich narzędzi, jakimi dysponuje, aby sprawić, że inflacja będzie w dalszym ciągu stabilnie zbliżać się do naszego celu inflacyjnego.\nPrzedstawię teraz bardziej szczegółowo naszą ocenę sytuacji, poczynając od analizy ekonomicznej. Realny PKB strefy euro w drugim kwartale 2018 zwiększył się w ujęciu kwartalnym o 0,4%; tempo wzrostu było takie samo jak w poprzednim kwartale. Pomimo pewnego wyhamowania wzrostu gospodarczego w porównaniu z wysoką dynamiką z 2017 roku najnowsze wskaźniki gospodarcze i dane ankietowe potwierdzają w sumie, że wzrost gospodarczy w strefie euro postępuje i ma szeroki zasięg. Zastosowane przez nas środki polityki pieniężnej w dalszym ciągu pobudzają popyt wewnętrzny. Spożycie prywatne jest wspierane przez trwający wzrost zatrudnienia, który z kolei wynika m.in. z wcześniejszych reform rynku pracy, oraz przez wzrost płac. Inwestycjom biznesowym sprzyjają korzystne warunki finansowania, wzrost rentowności przedsiębiorstw i mocny popyt. Inwestycje mieszkaniowe nadal są mocne. Ponadto oczekuje się, że dalsze ożywienie w gospodarce światowej będzie bodźcem dla eksportu strefy euro.\nTaka ocena jest zasadniczo zgodna z projekcjami makroekonomicznymi ekspertów EBC dla strefy euro z września 2018, według których roczny realny PKB wzrośnie w 2018 o 2,0%, w 2019 o 1,8%, zaś w 2020 o 1,7%. W porównaniu z projekcjami makroekonomicznymi ekspertów Eurosystemu z czerwca 2018 prognozy wzrostu realnego PKB na lata 2018 i 2019 zostały zrewidowane lekko w dół, głównie w wyniku nieco słabszej kontrybucji popytu zewnętrznego.\nNadal ocenia się, że pro- i antywzrostowe czynniki ryzyka w strefie euro zasadniczo się równoważą. Jednocześnie w ostatnim okresie nasiliły się zagrożenia wynikające ze wzrostu protekcjonizmu, podatności gospodarek wschodzących na szoki i zmienności na rynkach finansowych.\nWedług szacunków flash Eurostatu roczna inflacja HICP w strefie euro w sierpniu 2018 wyniosła 2,0%, wobec 2,1% w lipcu. Na podstawie aktualnych cen terminowych ropy przewiduje się, że roczna inflacja ogółem do końca roku będzie prawdopodobnie oscylować wokół obecnego poziomu. Miary inflacji bazowej pozostają wprawdzie ogólnie niewielkie, ale rosną w porównaniu z wcześniejszymi niskimi wartościami. Wewnętrzna presja kosztowa umacnia się i rozszerza w warunkach wysokiego wykorzystania mocy produkcyjnych i zacieśniania się rynków pracy, przekładającego się na wzrost płac. Ustępuje też niepewność co do perspektyw inflacji. Jeśli chodzi o widoki na przyszłość, oczekujemy, że pod koniec roku inflacja bazowa pójdzie w górę i w średnim okresie będzie stopniowo rosnąć, pobudzana przez zastosowane przez nas środki polityki pieniężnej, postępujące ożywienie gospodarcze i rosnącą dynamikę płac.\nTaka ocena jest również zasadniczo zgodna z projekcjami makroekonomicznymi ekspertów EBC dla strefy euro z września 2018, według których roczna inflacja HICP w 2018, 2019 i 2020 ma wynieść 1,7%, czyli bez zmian wobec projekcji makroekonomicznych ekspertów Eurosystemu z czerwca 2018.\nW obszarze analizy monetarnej dynamika szerokiego pieniądza (agregatu M3) w lipcu 2018 zmalała do 4,0%, z 4,5% w czerwcu. Pomimo pewnej zmienności przepływów miesięcznych dynamikę M3 coraz bardziej pobudza kreacja kredytów przez banki. Głównym czynnikiem wzrostu podaży szerokiego pieniądza wciąż był wąski agregat M1.\nNadal trwa poprawa dynamiki kredytów dla sektora prywatnego, obserwowana od początku 2014 roku. W lipcu 2018 roczna dynamika kredytów dla przedsiębiorstw osiągnęła 4,1%, a roczna dynamika kredytów dla gospodarstw domowych wyniosła 3,0%; obie wartości nie zmieniły się od czerwca.\nOsiągnięcie maksymalnych korzyści z zastosowanych przez nas środków wymaga bardziej zdecydowanego wkładu innych obszarów polityki w podnoszenie długoterminowego potencjału wzrostowego i zmniejszanie wrażliwości na szoki. W celu zwiększenia odporności gospodarki, zmniejszenia bezrobocia strukturalnego oraz pobudzenia wydajności i potencjału wzrostowego strefy euro trzeba znacznie przyspieszyć realizację reform strukturalnych w krajach tej strefy. Co do polityki fiskalnej, obecne powszechne ożywienie przemawia za odbudową buforów fiskalnych. Jest to szczególnie ważne w przypadku krajów, które wciąż mają wysoki dług publiczny; utrzymanie w nich dobrej sytuacji fiskalnej wymaga ścisłego przestrzegania postanowień paktu stabilności i wzrostu. Podobnie kluczowym warunkiem wzmocnienia odporności gospodarki strefy euro pozostaje przejrzysta i konsekwentna realizacja unijnych ram zarządzania fiskalnego i gospodarczego – przez cały czas i we wszystkich krajach. Sprawą priorytetową jest nadal poprawa funkcjonowania unii gospodarczej i walutowej. Rada Prezesów wzywa do podjęcia konkretnych i zdecydowanych działań na rzecz ukończenia budowy unii bankowej i unii rynków kapitałowych.


Bubble Shooter – gra online dla dzieci. Darmowe gry dla dzieci – MiastoDzieci.pl\nMiastoDzieci.pl > Gry > Gry kulki > Bubble Shooter – gra…\nPopularna gra „Bąbelki” w kolejnej odsłonie. Nakieruj strzałką miejsce, w które chcesz skierować kolorowy bąbelek. Jeśli ułożysz obok siebie trzy lub więcej elementów, zyskasz punkty. Zapraszamy po darmowe gry online dla dzieci!\nGra online dla dzieci - Połącz w pary\nGry online dla dzieci. Bohaterowie bajek Mini Mini zapraszają do zabawy. Połącz w pary - zagraj! Gry bezpieczne, edukacyjne, pełne ciepła. Zapraszamy do kolorowej zabawy i maluszki, i...


Cukier trzcinowy w kostkach Cukier Królewski – Intermarché\nKlasyfikacja Produktów Spożywcze Produkty sypkie i makarony Cukier Cukier trzcinowy w kostkach\nNazwa uregulowana prawnie: Cukier trzcinowy w kostkach

\nGolden Granulated Cukier trzcinowy złocisty nierafinowany 1 kg\nOpis produktu: Cukier trzcinowy w kostkach - doskonały do słodzenia Sekretem naszego cukru trzcinowego jest lekko miodowy smak, dlatego szczególnie polecany jest do słodzenia napojów. Posłódź kawę cukrem trzcinowym, a natychmiast poczujesz różnicę.\nO marce: Cukier Królewski jest marką znaną od ponad 15 lat na polskim rynku, która gwarantuje produkty najwyższej jakości. W szerokiej ofercie marki Cukier Królewski znajdują się innowacyjne na polskim rynku produkty, jak cukier puder w młynku, cukier drobny biały i trzcinowy w kartonie z zakrętką, czy też cukier puder i cukier trzcinowy w foliowym opakowaniu z okienkiem. W latach 2010, 2012, 2013 i 2015 konsumenci uznali markę Cukier Królewski za najbardziej rozpoznawalną w swojej kategorii i wyróżnili Złotym Laurem Konsumenta oraz tytułem Lidera Dekady (2004-2014). Polecamy również nasz cukier kandyz kruszony, idealny do słodzenia herbaty i innych gorących napojów.\n§Dont_sucre_180611§ 99 g


Mikromusic w ChDK - relacja. | Chełmski Dom Kultury\nSiłą zespołu Mikromusic są bardzo melodyjne piosenki, które opowiadają o rzeczach ważnych w sposób przewrotny i poetycki. Muzyka grupy to fuzja jazzu, rocka, muzyki ludowej. Okazuje się, że takie pozornie różne gatunki muzyki tutaj współbrzmią nadspodziewanie spójnie. Enigmatyczny i bardzo charakterystyczny głos wokalistki – Natalii Grosiak - jest wizytówką zespołu.\nA co najważniejsze Mikromusic jest zespołem koncertowym. Na płytach brzmią świetnie, na koncertach jeszcze lepiej. O czym przekonała się chełmska publiczność. Po koncercie pojawiły się komentarze, że to był cudowny wieczór.\nRelacja fotograficzna: Przemysław Świechowski foto © www.przemekswiechowski.pl\n861 favorites 7276 Views 11 maja 2015


Firma Premier Farnell podpisała ogólnoświatową umowę franczyzową z firmą XMOS | Elektronika B2B\nFirma Premier Farnell podpisała ogólnoświatową umowę franczyzową z firmą XMOS\nPoniedziałek, 12 sierpnia 2013 | Wydarzenia\nFirma Premier Farnell ogłosiła podpisanie nowej, ogólnoświatowej umowy franczyzowej z firmą XMOS, liderem w dziedzinie mikrokontrolerów wielordzeniowych. Umowa obejmuje dystrybucję zróżnicowanej architektury xCORE firmy XMOS.\nUnikatowa technologia xCORE jest stosowana w całej gamie uniwersalnych i łatwych w użyciu mikrokontrolerów o deterministycznej charakterystyce oraz o szerokiej gamie zastosowań pod względem skali działalności klienta, stopnia skomplikowania projektu i rodzaju segmentów rynkowych, takich jak urządzenia audio, motoryzacja, przemysł czy produkty konsumpcyjne.\nSzerokie możliwości wielokanałowego marketingu firmy Premier Farnell zostaną wykorzystane do promowania zróżnicowanej technologii firmy XMOS oraz rozszerzania i wzbogacania oferty produktów dla społeczności projektantów na całym świecie.\nArchitektura mikrokontrolerów xCORE, będąca własnością firmy XMOS, zapewnia sprzętową charakterystykę pracy i jednocześnie umożliwia programowanie, podobnie jak standardowe mikrokontrolery. Używanie tej architektury jest niezwykle proste dzięki pakietowi bezpłatnych narzędzi do projektowania zapewniających każdej osobie ze znajomością języka programowania C dostęp do całkowicie nowego poziomu wydajności i szybkości reakcji.\nDzięki wysokiej szybkości reakcji architektura xCORE umożliwia realizację wielu funkcji przy użyciu oprogramowania, podczas gdy w przypadku innych rodzajów architektury, na przykład programowego interfejsu Ethernet czy USB, realizacja tych funkcji wymaga użycia rozwiązań sprzętowych. Bezpłatne aplikacje narzędziowe umożliwiają użytkownikom programową konfigurację własnego, dostosowanego mikrokontrolera.\nMike Furnival, wiceprezes firmy XMOS ds. sprzedaży i marketingu, powiedział: „Z przyjemnością nawiązujemy współpracę z dystrybutorem o tak ugruntowanej pozycji. Umożliwi nam to dotarcie do większej liczby klientów na całym świecie oraz wprowadzenie naszej doskonałej technologii na naprawdę szeroki rynek”.\nZ kolei Marianne Culver, kierownik ds. globalnego zarządzania łańcuchem dostaw oraz dostawcami w firmie Premier Farnell, stwierdziła: „Ta umowa potwierdza zaufanie, jakie pokładamy w technologii xCORE. Jesteśmy przekonani, że będzie to początek bardzo pomyślnej, strategicznej relacji biznesowej z młodą, sprawną i innowacyjną firmą”.\nWięcej informacji na: http://www.element14.com/community/groups/xmos