Nieświadome wybory. Ukryte czynniki wpływające na nasze zachowanie [Jonah Berger] << KLIKAJ I CZYTAJ ONLINE\n01189 027542 21132328 na godz. na dobę w sumie\nAutor: Jonah Berger Liczba stron: 240\nISBN: 978-83-8087-168-7 Data wydania: 2017-06-30\n'Większości ludzi się wydaje, że ich wybory i zachowania stanowią odzwierciedlenie ich indywidualnych, osobistych gustów i opinii. Masz dzisiaj na sobie tę, a nie inną kurtkę, ponieważ akurat ta ci się podobała. Wybrałeś taki, a nie inny zawód, ponieważ akurat ta praca wydawała ci się interesująca. Wydaje nam się dość oczywiste, że różne życiowe decyzje podejmujemy na podstawie własnych przemyśleń oraz opinii. Jak się jednak okazuje, to wcale nie jest prawda.\n„Jeśli chcesz wiedzieć, skąd się tak naprawdę biorą twoje zachowania, przeczytaj najnowszą, odkrywczą książkę Jonah Bergera. Znajdziesz w niej wyniki badań, które skłaniają do myślenia, i historie, które zapadają w pamięć, a także liczne przekonujące spostrzeżenia. To świetna lektura!''\n– Robert Cialdini, autor książki Wywieranie wpływu na ludzi'\nTytuł oryginału: INVISIBLE INFLUENCE Tłumaczenie: Magdalena Witkowska Redakcja: Agnieszka Al-Jawahiri Korekta: Anna Szczęsnowicz Projekt okładki: Michał Duława | michaldulawa.pl Skład: Shift_Enter Opracowanie wersji elektronicznej: Copyright © 2016 by Social Dynamics Group, LLC All rights reserved, including the right to reproduce this book or portions thereof in any form whatsoever. Copyright © 2017 by MT Biznes All rights reserved. Copyright © for the Polish edition by MT Biznes Ltd. Wszelkie prawa zastrzeżone. Nieautoryzowane rozpowszechnianie całości lub fragmentów niniejszej publikacji w jakiejkolwiek postaci zabronione. Wykonywanie kopii metodą elektroniczną, fotograficzną, a także kopiowanie książki na nośniku filmowym, magnetycznym, optycznym lub innym powoduje naruszenie praw autorskich niniejszej publikacji. Niniejsza publikacja została elektronicznie zabezpieczona przed nieautoryzowanym kopiowaniem, dystrybucją i użytkowaniem. Usuwanie, omijanie lub zmiana zabezpieczeń stanowi naruszenie prawa. Warszawa 2017 MT Biznes sp. z o.o. ul. Jutrzenki 118, 02-230 Warszawa tel. (22) 632 64 20 www.mtbiznes.pl e-mail: sekretariat@mtbiznes.pl ISBN 978-83-8087-168-7 (format e-pub) ISBN 978-83-8087-169-4 (format mobi)\nSpis treści Okładka Strona tytułowa Strona redakcyjna Spis treści Wprowadzenie 1. Małpowanie 2. Inna para kaloszy 3. Jeśli ONI to robią, to nie! 4. Podobnie, ale inaczej 5. Dodaj mi sił! Wnioski. Jak wykorzystać oddziaływanie społeczne w praktyce? Podziękowania Przypisy\nWprowadzenie Pomyśl o jakimś wyborze, którego dokonałeś ostatnio. To może być cokolwiek. Może chodzić o wybór marki płatków śniadaniowych, filmu w kinie czy miejsca, gdzie jadłeś lunch. Oczywiście może też chodzić o coś ważniejszego, choćby o to, z kim umówiłeś się na randkę, którego kandydata poparłeś w wyborach albo jakie decyzje podjąłeś w związku z rozwojem swojej kariery zawodowej. Dlaczego dokonałeś takiego, a nie innego wyboru? Dlaczego ostatecznie zdecydowałeś się akurat na tę opcję? Z pozoru to łatwe pytanie. Wariantów odpowiedzi może być oczywiście wiele, ale wszystkie będą wskazywać w tym samym kierunku – na ciebie. Chodzi o twoje osobiste gusta i preferencje. Chodzi o to, co tobie się podoba, a co nie. Chodzi o to, który partner tobie wydaje się zabawny czy atrakcyjny. Chodzi o to, czy polityczne poglądy kandydata są zbieżne z twoimi. Koncepcja, która zakłada, że dokonujesz takich, a nie innych wyborów pod wpływem pewnych osobistych przemyśleń i opinii, wydaje się tak oczywista, że niemal niewarta zainteresowania. Rzecz w tym, że jest to koncepcja błędna. Nawet nie zdajemy sobie sprawy, jak wielki wpływ na niemal wszystkie aspekty naszego życia wywierają inni ludzie. Głosujemy, ponieważ inni też głosują, jemy więcej, gdy inni też jedzą, i zaczynamy rozważać kupno nowego samochodu, kiedy widzimy, że nasi sąsiedzi dokonali takiego zakupu. Czynniki o charakterze społecznym oddziałują na decyzje zakupowe, na wybór ubezpieczenia zdrowotnego, na stopnie w szkole, a także na wybór kariery zawodowej. Mają wpływ na to, czy odkładamy pieniądze na emeryturę, inwestujemy na giełdzie, przekazujemy dotacje na cele charytatywne, dołączamy do stowarzyszeń studenckich, oszczędzamy energię i korzystamy z nowinek technologicznych. W pewnym stopniu mogą wpływać również na to, czy ktoś zdecyduje się na podjęcie działalności przestępczej, bądź na to, jak bardzo będzie zadowolony ze swojej pracy. W 99 procentach przypadków inni ludzie mają wpływ na nasze wybory. Trudno byłoby wskazać wolne od takiego wpływu decyzje czy zachowania. Przyglądając się różnym aspektom życia, wszędzie wokół dostrzegamy oddziaływanie społeczne… Tylko sami czujemy się od niego niezależni. Zagadnieniem oddziaływania społecznego jako czynnika kształtującego nasze zachowanie zacząłem się interesować, gdy jeździłem po kalifornijskim Palo Alto, wypatrując samochodów marki BMW. Koszty mieszkania w Palo Alto należą do najwyższych na świecie. Opcje na akcje oraz liczne debiuty giełdowe z jednej strony znacząco pomnożyły majątek tamtejszych mieszkańców, z drugiej jednak strony przełożyły się na znaczny wzrost cen, od nieruchomości począwszy, na czesnym za prywatne szkoły skończywszy. Swoje salony prowadzą w tej okolicy marki Ferrari i Maserati, a cena za lunch w ekskluzywnej restauracji sięga 200 dolarów za osobę. Poszukiwanie samochodów marki BMW przypominało więc wielkanocne poszukiwanie jajek w ogródku. Nie mając żadnych konkretnych wskazówek, postanowiłem polegać na intuicji i szczęściu. Jeździłem powoli ulicami, wypatrując pośród widocznych samochodów znanych kształtów i logotypu. Zatrzymywałem się na każdym skrzyżowaniu, aby wybrać drogę. Starałem się rozstrzygnąć, gdzie mam większe szanse na udane łowy. Droga w lewo prowadzi do gabinetu dentystycznego, dentyści zwykle jeżdżą przyzwoitymi samochodami – może więc warto zajrzeć na tamtejszy parking? Droga w prawo prowadzi do sklepu spożywczego prestiżowej marki – warto spróbować! Gdy udało mi się namierzyć jakieś bmw, sięgałem do torby i wyjmowałem kartkę, którą następnie z pewnym wahaniem wkładałem za wycieraczkę. Bynajmniej nie były to bony rabatowe do warsztatu samochodowego ani reklama kosmetyków samochodowych. Niczego nie zamierzałem sprzedawać. Wspólnie z profesor Emily Pronin z Princeton chciałem ustalić, w jakim stopniu różne czynniki mają wpływ na zakup samochodu. Byliśmy ciekawi, jakie czynniki w opinii ludzi wpłynęły na ich decyzje o zakupie – i jaką rolę te same czynniki odegrały w przypadku decyzji zakupowych innych nabywców marki BMW. W ankiecie uwzględniliśmy oczywiście cenę, zużycie paliwa czy niezawodność, ale sporo uwagi poświęciliśmy również czynnikom o bardziej społecznym charakterze. Pytaliśmy ankietowanych, czy brali pod uwagę opinie znajomych i czy ich zdaniem samochód marki BMW to coś, co jest cool, albo coś kojarzącego się ze statusem społecznym. Każdy z ankietowanych miał odpowiedzieć na te same pytania dwukrotnie, raz we własnym imieniu, raz zaś w imieniu znajomego, który również jeździł bmw. Jakie znaczenie dla tej drugiej osoby miały czynniki takie jak cena czy zużycie paliwa? Czy ludzie, którzy są cool, albo ludzie o wysokim statusie społecznym, też jeżdżą takimi samochodami? Po całym dniu jeżdżenia rowerem po okolicy rozdałem w sumie ponad sto ankiet. Do każdej z nich dołączona została zaadresowana koperta, dzięki której respondenci mogliby odesłać mi wypełniony formularz. Pozostawało tylko czekać. Pierwszego dnia niecierpliwie wypatrywałem listonosza, ale gdy otworzyłem skrzynkę, spotkało mnie rozczarowanie. W środku znalazłem tylko garść zupełnie przypadkowych ulotek i katalog firmy meblarskiej. Ankiet nie było. Następnego dnia wykazałem się już bardziej umiarkowanym optymizmem. Powoli podszedłem do skrzynki i zajrzałem do środka. Nadal nic. Zaczynałem się martwić. Czyżby ludzie zignorowali moją ankietę? A może wiatr zabrał koperty? Trzeciego dnia o wizycie listonosza myślałem już niemal ze strachem. Gdyby i tym razem nic nie przyszło, musiałbym ponownie wyruszyć na poszukiwania bmw (albo musielibyśmy opracować nową metodę badawczą). Tym razem jednak w tylnej części skrzynki znalazłem odpowiedź, na którą tak niecierpliwie czekałem. Jedna mała, biała koperta. Jedna z tych, które kilka dni wcześniej wkładałem za wycieraczki samochodów. Następnego dnia przyszło kilka kolejnych. Dzień później otrzymałem już całkiem spory pliczek odpowiedzi. Najwyraźniej się udało! Zaczęliśmy analizować odpowiedzi, porównując wyobrażenia ludzi o sobie z tym, co przypisywali innym. Ustalaliśmy, co ich samych skłoniło do zakupu bmw i co ich zdaniem zadecydowało o takiej decyzji w przypadku innych osób. W wielu przypadkach odpowiedzi w dużym stopniu się pokrywały. Nie zaskoczyło nas to, że respondenci przywiązują dość dużą wagę do takich kwestii, jak cena czy zużycie paliwa – uznając te czynniki za istotne zarówno w przypadku własnych, jak i czyichś decyzji. Ankietowani twierdzili, że cena miała istotny wpływ na ich własną decyzję o zakupie. Domniemywali też, że w podobnym stopniu zaważyła na decyzji innych posiadaczy samochodu tej marki. Obraz sytuacji zaczął się jednak zmieniać, gdy przystąpiliśmy do analizy czynników o charakterze społecznym. Ankietowani bynajmniej nie twierdzili, że one nie mają znaczenia. Wprost przeciwnie. Najwyraźniej zdawali sobie sprawę, że przy podejmowaniu decyzji o zakupie samochodu bierze się pod uwagę opinie znajomych oraz kwestie takie jak wizerunek marki. W dużej liczbie wyrażali zatem przekonanie, że czynniki społeczne mają istotny wpływ na to, jakie samochody ludzie kupują. Tyle że sami siebie do grona tych ludzi nie zaliczali. Gdy chodziło o zakup bmw przez kogoś innego, oddziaływanie czynników społecznych wydawało się ankietowanym kwestią oczywistą. Wielu z nich wyrażało przekonanie, że ktoś zmienił upodobania na podstawie opinii znajomych lub pod wpływem presji społecznej. Gdy natomiast mieli poddać analizie własny zakup samochodu marki BMW, oddziaływanie czynników społecznych znikało jak za sprawą czarodziejskiej różdżki. Ankietowani zupełnie się go nie dopatrywali. Przyglądając się własnemu postępowaniu, nie potrafili w nim dostrzec skutków oddziaływania innych ludzi. Zjawisko to bynajmniej nie ogranicza się do samochodów. Podobną asymetrię można zaobserwować również w innych sytuacjach. Ludzie zdają sobie sprawę z tego, że czynniki społeczne odgrywają istotną rolę przy podejmowaniu wielu decyzji – począwszy od wyboru ubrań, przez głosowania o charakterze politycznym, a na kulturze kierowcy skończywszy. Tyle że jednocześnie twierdzą, że ich to nie dotyczy. Wszyscy dostrzegają wpływ czynników społecznych na innych, ale już nie na siebie. Zjawisko to można tłumaczyć choćby tym, że podleganie oddziaływaniu czynników zewnętrznych jest oceniane negatywnie – dlatego ludzie nie chcą myśleć, że coś na nich wpływa. Normy społeczne nakazują nam być sobą i nie ulegać wpływom. Mamy nie być lemingami, nie podążać za stadem. A skoro podleganie wpływom to coś złego, wielu ludzi wypiera się tego zjawiska choćby po to, aby nie stawiać samych siebie w niekorzystnym świetle. To jednak wyjaśnienie nadmiernie uproszczone. Ludzie nie chcieliby myśleć, że coś wpływa na ich decyzje, nawet gdyby podleganie oddziaływaniu było czymś dobrym. Podczas wizyty w nowym miejscu człowiek kulturalny powinien starać się przestrzegać miejscowych zwyczajów. Na uroczystą galę nie przyjdzie w przypadkowym stroju. Nawet jednak w takich sytuacjach, gdy podleganie oddziaływaniu postrzegane jest jako coś pozytywnego, ludzie opierają się świadomości, że podjęli decyzję pod wpływem czynników zewnętrznych. Jest bowiem zdecydowanie mniej oczywisty powód, dla którego we własnym przekonaniu pozostajemy wolni od oddziaływania czynników społecznych. Rzecz w tym, że tego po prostu nie dostrzegamy. Tylko ty… Właśnie zaczynasz naukę w klasie maturalnej. Aby to uczcić, twoi rodzice postanowili wysłać cię do pracy. Uznali, że dość długo już byłeś na ich utrzymaniu i że pora, abyś zaczął zarabiać własne pieniądze. Masz znaleźć coś w niepełnym wymiarze godzin, żeby przez kilka dni w tygodniu spędzać trochę czasu poza domem. To ma być dla ciebie szkoła charakteru i życia. Ponieważ dotychczas co najwyżej opiekowałeś się od czasu do czasu czyimś dzieckiem albo kosiłeś trawnik tu czy tam, twoje CV nie prezentuje się najlepiej. Mimo to udaje ci się dostać pracę w roli pakowacza zakupów w miejscowym supermarkecie. Nie jest to szczególnie fascynujące zajęcie, ale na pewno lepsze niż sprzątanie stanowiska mięsnego. Właśnie zacząłeś zgłębiać tajniki posługiwania się papierowymi i plastikowymi torbami, gdy podczas przerwy na kawę poznajesz w pomieszczeniu socjalnym jedną ze swoich nowych koleżanek z pracy. Od paru tygodni obserwujesz ją, jak pakuje zakupy przy kasie numer siedem. Już pierwszego dnia wpadła ci w oko. Ona się przedstawia i zaczynacie rozmawiać. Wymiecie uwagi na temat szefa, opowiadacie sobie o swoich szkołach. Ona ci podpowiada, co można zrobić, żeby pomidory się nie poobijały. W następnym tygodniu spotykasz ją jeszcze kilka razy. W kolejnym tygodniu to samo. Za każdym razem rozmawiacie trochę dłużej. Wkrótce stwierdzasz, że przy ustalaniu grafiku zawsze sprawdzasz, kiedy ona akurat będzie w pracy. W drodze do sklepu radośnie pogwizdujesz i w końcu zbierasz się na odwagę, żeby zaprosić ją na randkę. Zjadacie wspólnie dwieście siedem kolacji, odbywacie dziewięćdziesiąt dwa długie spacery i trzykrotnie wyjeżdżacie razem na wakacje. Raz nawet zdarza się wam na krótko zerwać. W pewnym momencie postanawiasz ożenić się z tą jedyną na świecie kobietą, z którą potrafisz wyobrazić sobie swoje życie aż do grobowej deski. Koncepcja drugiej połówki towarzyszy ludzkości od tysięcy lat. Już Platon w swojej Uczcie pisał o tym, jakoby początkowo ludzie mieli po cztery nogi i cztery ręce, a także głowę o dwóch twarzach. Mogli dzięki temu równie sprawnie poruszać się do przodu i do tyłu, a siłą dysponowali tak zatrważającą, że bogowie powołani do panowania nad nimi poczuli się zagrożeni i postanowili coś z tym zrobić. Omawiali różne rozwiązania. Niektórzy chcieli po prostu unicestwić rasę ludzką, raz na zawsze pozbyć się wszystkich jej przedstawicieli. Wtedy jednak Zeus wpadł na bardziej kreatywny pomysł. Stwierdził, że nie warto ludzi zabijać, bo kto by wówczas składał bogom ofiary. Zaproponował natomiast, aby każdego z nich podzielić na pół. Uznał, że to by była dla nich dobra nauczka. Ludzie ponieśliby karę za okazaną pychę i straciliby swoją siłę. Tak też uczyniono. Każdy z ludzi został przepołowiony, przecięty na pół jak pień drzewa. Jak nietrudno się domyślić, te ludzkie połówki nie były szczęśliwe. Rany co prawda w końcu się zagoiły, ale połówki błąkały się po świecie, usiłując znaleźć swoje utracone części. Ludzie rozpoczęli niekończące się poszukiwania drugiej połowy, która mogłaby ich dopełniać. Od czasów Platona wiele się zmieniło, ale koncepcja jedynej, prawdziwej miłości nadal ma się dobrze. Zamiast pisać listy miłosne ludzie przesuwają dziś palcem po ekranie, na którym wyświetla się aplikacja Tinder, a skomplikowaną sztukę zalotów zastąpiły bardziej banalne zasady randkowania, większość ludzi nadal zdaje się jednak wierzyć, że gdzieś tam czeka na nich ich druga połowa – że warto szukać tego kogoś, kto nas dopełni. Kogoś, kto będzie jak druga połowa tego samego okręgu albo taka sama kropla wody. Brakuje nam tego jednego elementu układanki, tego naszego księcia czy księżniczki z bajki. Kolejne piosenki R&B i romantyczne komedie tylko wzmacniają w nas to przekonanie. Nie zrażaj się, jeśli dotąd nie zaznałeś szczęścia w miłości – po prostu jeszcze nie spotkałeś swojej bratniej duszy. Wystarczy zajrzeć do prasowej rubryki z informacjami o ślubach. Wystarczy zacząć rozpytywać wśród małżonków o to, jak się poznali. Od razu wiedziałam, że to on… Była między nami chemia, jakiej nigdy wcześniej nie doświadczyłem… Coś między nami zaiskrzyło i od razu wiedziałem, że to jest dziewczyna dla mnie… Większość ludzi woli się w ogóle nie zastanawiać, że może być inaczej. Chcesz zdenerwować znajomego, który żyje w szczęśliwym związku? Powiedz mu, że tak samo szczęśliwy mógłby też być z kimś innym. Nasi partnerzy może i nie są idealni, ale przecież są nasi. Jesteśmy pewni na 110 procent, że nikt nie byłby ich w stanie zastąpić. Każdy mężczyzna jest księciem i podróżuje po królestwie ze szklanym pantofelkiem w poszukiwaniu tego jednego jedynego Kopciuszka, na którego bucik będzie pasować. Gdy jednak zaczniemy zastanawiać się nad tym, w jakich okolicznościach większość Amerykanów poznaje swoich przyszłych małżonków, szybko dostrzeżemy interesujące zjawisko. Otóż w Stanach Zjednoczonych mieszka 320 milionów ludzi, z czego w stanie wolnym pozostaje około 160 milionów. Jeśli ktoś zatem preferuje wyraźnie jedną z płci, to pozostaje mu do wyboru około 80 milionów kandydatów, spośród których musiałby wybrać tę jedną, jedyną osobę dla siebie. Z tego grona część będzie oczywiście w niewłaściwym wieku albo będzie prezentować nieodpowiednie poglądy polityczne, albo – Boże uchowaj – pasjami będzie słuchać tandetnej muzyki. Nawet jednak po odsianiu tych wszystkich w oczywisty sposób nietrafionych kandydatów nadal pozostaną ich miliony. Miliony ludzi, z których każdy może być twoją drugą połową. A gdy w takim rozumowaniu uwzględnić całą populację kuli ziemskiej, liczba ta sięgnie setek milionów. Setki milionów ludzi, z których każdy może być twoją drugą połową. Tymczasem przyglądając się danym na temat sposobu zawierania znajomości przez przyszłych małżonków, szybko dojdziemy do wniosku, że proces ten odbywa się w ściśle określonych miejscach. Ponad jedna trzecia Amerykanów poznała swojego męża czy żonę albo w pracy, albo w szkole. To oczywiście samo w sobie jakoś szczególnie nie zaskakuje. Ludzie spędzają dużo czasu w pracy i w szkole, a przecież trudno jest zakochać się w kimś, kogo nie miało się okazji poznać. Zróbmy jednak krok wstecz i zastanówmy się, co to właściwie oznacza. Niewątpliwie może być tak, że każdy z nas ma tylko jedną idealną dla siebie drugą połowę – że pośród setek milionów ludzi na świecie tylko jedna dusza jest bratnia. Jakie jest prawdopodobieństwo, że ten ktoś podejmie pracę przy pakowaniu zakupów w supermarkecie dokładnie wtedy, co my? Czyżbyśmy wszyscy mieli w życiu aż takie szczęście? Profesor Richard Moreland z University of Pittsburgh prowadził zajęcia z psychologii osobowości. Był to wykład jak wiele innych, na które mogli się zapisać studenci college’u. Odbywał się w dużej sali wykładowej, w której rozkładane krzesła rozmieszczone zostały w formie wznoszącego się wachlarza. Sala mogła pomieścić blisko dwustu słuchaczy, a podczas tych wykładów gościła przede wszystkim studentów pierwszego i drugiego roku, rzadziej kogoś z kolejnych lat studiów. Mniej więcej połowę tego grona stanowili mężczyźni, drugą połowę zaś kobiety. Również liczby miłośników sportu i książek, a także studentów ambitnych i obiboków rozkładały się dość standardowo. Uczestnicy zajęć z psychologii zwykle mogą uzyskać dodatkowe punkty za udział w badaniach naukowych, tak było również podczas wykładów profesora Morelanda. Pod koniec semestru zapytano ich, czy zechcą wypełnić krótką ankietę. Większość się zgodziła. Zadanie było proste. Studenci – zarówno kobiety, jak i mężczyźni – obejrzeli zdjęcia czterech kobiet (opisane literami A, B, C i D), a następnie mieli odpowiedzieć na pytania dotyczące każdej z nich: W jakim stopniu wydała im się atrakcyjna? Czy wydaje im się, że miło by się spędzało czas w jej towarzystwie? Czy chcieliby nawiązać z nią bliższą znajomość? Żadna z czterech kobiet nie miała żadnych charakterystycznych cech. Wszystkie zdjęcia przedstawiały typowe studentki college’u. Były w podobnym wieku, w codziennych strojach. Przedstawiały kogoś, kto mógł przez cały semestr siedzieć gdzieś obok. Mógł, ponieważ faktycznie siedział. Słuchacze wykładu profesora Morelanda nie zdawali sobie z tego sprawy, ale przez cały semestr brali udział w skomplikowanym eksperymencie. Przez cały semestr kobiety ze zdjęć normalnie uczestniczyły w zajęciach jako studentki. Przychodziły na kilka minut przed rozpoczęciem wykładu, aby powolnym krokiem przemaszerować przed całym audytorium, a potem usiąść w dobrze widocznym miejscu. Podczas zajęć siedziały cicho i słuchały, robiły też notatki. Po zakończeniu wykładu pakowały swoje rzeczy, a potem opuszczały salę razem ze wszystkimi. Pomijając fakt, że faktycznie nie były zapisane na te zajęcia, w zasadzie nie różniły się niczym od pozostałych studentów. Od siebie zaś różniły się tylko jednym, choć istotnym szczegółem – a mianowicie liczbą zajęć, w których uczestniczyły. Profesor Moreland przeprowadził w ciągu semestru czterdzieści wykładów. Kobieta A nie przyszła na żaden z nich, Kobieta B uczestniczyła w pięciu, Kobieta C przyszła dziesięć razy, a Kobieta D wzięła udział w piętnastu spotkaniach. Nie ulega wątpliwości, że różnym ludziom różne rzeczy wydają się atrakcyjne. Niektórzy wolą blondynki, inni brunetki. Niektóre kobiety preferują wysokich i przystojnych mężczyzn o ciemnych włosach, inne mają odmienne upodobania (co akurat dobrze wróży tym spośród nas, którzy są niscy i nie tak przystojni albo mają jasną karnację). W związku z powyższym nikogo specjalnie nie zdziwi, że różni studenci różnie oceniali poszczególne kobiety. Niektórym do gustu przypadła Kobieta A, inni bardziej pochlebnie wyrazili się na temat Kobiety C. Niektórym podobały się oczy Kobiety B, innym bardziej atrakcyjna wydała się Kobieta D. Niezależnie jednak od indywidualnych preferencji, w odpowiedziach dało się dostrzec pewien schemat. Otóż kobiety, które pojawiały się na zajęciach częściej, zostały uznane za bardziej atrakcyjne. Kobieta, która przyszła piętnaście razy, została uznana za bardziej atrakcyjną niż ta, która pojawiła się dziesięć razy, ta jednak została oceniona wyżej niż uczestniczka pięciu wykładów i tak dalej. Im częściej ankietowani widzieli kobiety, tym bardziej im się one podobały. Ktoś mógłby stwierdzić, że uczestniczka piętnastu wykładów mogła być po prostu ładniejsza. Przypadkiem mogło się tak zdarzyć, że pod względem urody górowała nad pozostałymi. Tak jednak nie było. Studenci, którzy w tych wykładach nie uczestniczyli, ocenili wszystkie cztery kobiety jako jednakowo atrakcyjne. Brak różnic w częstotliwości kontaktu przełożył się na brak różnic w ocenie. Czy mogło być tak, że studenci nawiązywali z kobietami tym bliższą znajomość, im częściej przychodziły one na wykłady? Nie. Kobiety bowiem, choć uczestniczyły w wykładach, całkowicie powstrzymywały się od werbalnej i niewerbalnej interakcji z pozostałymi studentami. Uczestnicy eksperymentu ocenili jedne kobiety wyżej od innych tylko dlatego, że częściej je widywali. Te, które przychodziły częściej, wydały im się bardziej atrakcyjne i stanowiły przedmiot ich większego zainteresowania. A wszystko tylko dlatego, że widzieli je podczas zajęć kilka razy więcej. Koncepcja, zgodnie z którą sam kontakt wystarczy dla wzmocnienia sympatii, w pierwszej chwili wydaje się dziwna, ale jej trafność została już potwierdzona w setkach różnych eksperymentów. Wszystko jedno, czy chodzi o twarz z rocznika na studiach, hasło reklamowe, wymyślone słowo, soki owocowe, czy choćby budynki – im częściej ludzie coś widzą, tym bardziej im się to podoba. Lubimy pewne rzeczy dlatego, że je znamy. Chociaż koncepcja ta sama w sobie jest intrygująca, tak zwany efekt czystej ekspozycji ma jeszcze jeden, szczególnie interesujący aspekt. Chodzi mianowicie o to, że występuje zupełnie niepostrzeżenie. Uczestnicy zajęć Morelanda mieli też odpowiedzieć na pytanie, czy kiedykolwiek wcześniej widzieli te kobiety. Niemal wszystkim się wydawało, że nie. Gdyby ktoś ich zapytał, czy większa częstotliwość kontaktu z którąś z nich mogła wpłynąć na ich opinie, z pewnością uznaliby takie twierdzenie za szalone. Oczywiście, że nie – odparliby. – Dlaczego ktoś miałby mi się wydawać bardziej atrakcyjny tylko dlatego, że go kilka razy częściej widziałem? Tymczasem tak właśnie było. Czy zdajemy sobie z tego sprawę, czy nie, wszyscy jesteśmy jak studenci profesora Morelanda. Powszechnie nie doceniamy wpływu czynników społecznych na nasze zachowania, ponieważ nie odnotowujemy ich oddziaływania. Gdy zaczynamy doszukiwać się przejawów oddziaływania czynników społecznych na nasze poczynania, często niczego się nie dopatrujemy. Nie zdajemy sobie sprawy, że różne rzeczy kształtują nasze zachowanie, a w związku z tym zakładamy, że nic takiego nie ma miejsca. Tymczasem brak świadomości występowania oddziaływania nie jest równoznaczny z tym, że ono nie występuje. Ukryte namowy Proponuję krótką grę. W ramach tej gry poddam cię testowi pamięci. Poniżej znajdziesz listę siedmiu słów. Chciałbym się przekonać, ile z nich zdołasz zapamiętać. Możesz wczytywać się w te słowa tak długo, jak zechcesz. Lekkomyślny Meble Zarozumiały Róg Wyniosły Zszywacz Uparty Zanim wykonamy test, chciałbym cię prosić o jeszcze jedną rzecz. Poniżej znajdziesz kilka zdań na temat człowieka, który ma na imię Donald. Przeczytaj tekst, a potem opowiedz o Donaldzie w kilku słowach. Donald znaczną część swojego czasu poświęcał na poszukiwanie czegoś, co sam określa mianem atrakcji. Zdobył Mount McKinley (Denali), pływał kajakiem po wartkich odcinkach rzeki Kolorado, brał udział w samochodowych demolition derby i stanął za sterami łodzi z napędem odrzutowym, choć o jednostkach pływających nie wie zbyt wiele. Niejednokrotnie narażał się na poważne urazy, a być może nawet na śmierć. Teraz szuka nowych atrakcji. Zastanawia się nad skokiem ze spadochronem, rozważa też rejs żaglówką przez Atlantyk. Przyglądając się jego poczynaniom, można by się domyślać, że doskonale zdaje sobie sprawę ze swoich licznych kompetencji. Pomijając jednak relacje biznesowe, Donald utrzymuje raczej ograniczone kontakty z ludźmi. Wydaje mu się, że nikogo specjalnie nie potrzebuje. Gdy już się na coś zdecydował, to dobrze sobie z tym radził, nawet jeśli czasem wymagało to od niego dużo czasu i wysiłku. Niechętnie odstępował od tej zasady, choć pewnie nieraz dobrze by na tym wyszedł. Zdaję sobie sprawę, że nigdy nie poznałeś Donalda, ale gdybyś miał go opisać, to jakich określeń byś użył? Większość ludzi w odpowiedzi na to pytanie podaje słowa nacechowane lekko pejoratywnie. Donald wydaje im się lekkomyślny, a przy tym trochę zarozumiały. Przeprawa żaglówką przez Atlantyk to przecież ryzykowne przedsięwzięcie, a stwierdzenie typu „doskonale zdaje sobie sprawę ze swoich licznych kompetencji” może sugerować, że ma on o sobie bardzo wysokie mniemanie. Inni ankietowani charakteryzują Donalda jako osobę upartą (ponieważ nie chce odstąpić od swojej zasady), a także odrobinę wyniosłą (skoro nikogo nie potrzebuje). Jeśli ty również opisałeś go negatywnie, to nie ma w tym zatem nic dziwnego. Warto się natomiast zastanowić, co by było, gdybym ci wcześniej dał do zapamiętania inną listę słów. Co by było, gdybyś zamiast tej listy, która znajduje się nad tekstem, spojrzał na zupełnie inny zbiór wyrazów? Załóżmy, że opis Donalda byłby taki sam, a zmieniłaby się tylko ta lista do zapamiętania. Czy wówczas wyrobiłbyś sobie na jego temat inne zdanie? Oczywiście, że nie – powiesz. – Ta przypadkowa lista nie miała z Donaldem nic wspólnego. To dwie zupełnie niezwiązane ze sobą kwestie. Powiesz, że gdyby opis był taki sam, ty sformułowałbyś na jego podstawie taką samą opinię. Nie miałbyś jednak racji. Inna grupa osób przed zapoznaniem się z opisem Donalda oglądała listę, na której znajdowały się określenia „śmiały”, „pewny siebie”, „niezależny” oraz „wytrwały” – i to zmieniło ich postrzeganie naszego bohatera. W ich ocenie Donald to zdecydowanie bardziej pozytywna postać. Pragnienie przeprawy przez Atlantyk było dla nich przejawem nie tyle skłonności do ryzyka, ile śmiałości, a brak potrzeby utrzymywania relacji z ludźmi świadczył dla nich nie o wyniosłości, lecz o niezależności. Ten sam Donald przez dwie grupy ludzi został oceniony zupełnie inaczej. Dlaczego? Ludzie nawet nie zdawali sobie z tego sprawy, ale różne słowa krążące im po głowie w trakcie lektury tekstu o Donaldzie miały wpływ na ich opinię o nim. Poszczególne określenia rozbudzały odmienne skojarzenia, co w rezultacie rzutowało na ich ocenę jego osoby. Wszystko to działo się na poziomie podświadomości. Wszystko to działo się za sprawą czynników, z których obecności nie zdawali sobie sprawy. Niewidoczny wpływ Ta książka porusza zagadnienia związane z prostymi, acz nieoczekiwanymi i często zaskakującymi formami oddziaływania innych ludzi na nasze zachowania. Nauka to pojęcie, które większości osób kojarzy się z fizyką albo chemią, probówkami, mikroskopami i cząsteczkami zwijającymi się w podwójną helisę. Z laboratoriami, białymi kitlami i tablicami zapisanymi rządkami równań zupełnie niezrozumiałych dla zwykłego zjadacza chleba. Z koncepcjami, których zrozumienie wymaga niezwykle rozległej wiedzy. Tymczasem nauka to nie tylko to, co się dzieje w laboratoriach. To, co się dzieje na co dzień wokół nas, to też nauka. Decydujemy się na większe ryzyko, ponieważ ktoś położył nam rękę na ramieniu. Nadaliśmy dziecku na imię Mia, ponieważ na listach popularności królują aktualnie Madison i Sophia. Nawet ktoś zupełnie obcy, kogo nigdy nie poznaliśmy, może w bardzo istotnym stopniu wpłynąć na nasze opinie i decyzje. Nasza ocena polityki społecznej może się zasadniczo zmienić w zależności od tego, czy jej plan zostanie nam przedstawiony jako pomysł demokratów, czy jako propozycja republikanów (nawet jeśli w obu przypadkach chodzi o te same rozwiązania). Tak samo jak atomy, które stale się ze sobą zderzają, tak samo i my uczestniczymy w interakcjach społecznych, które na każdym kroku kształtują naszą tożsamość i nasze postępowanie. To wszystko zjawiska o charakterze naukowym, którymi zajmują się nauki społeczne. Zjawiska te decydują o wielu różnych aspektach naszego życia, począwszy od tego, jak dostaliśmy na imię, a na wyborze akurat tej książki skończywszy. Warto jednak podkreślić, że oddziaływanie społeczne nie zawsze będzie nas skłaniało do podążania tropem innych. Działa ono bowiem podobnie jak magnes – w jednych przypadkach przyciąga, w drugich zaś z podobną siłą odpycha. Czasami dostosowujemy się i naśladujemy ludzi wokół nas. W innych przypadkach staramy się postępować dokładnie odwrotnie albo pewnych rzeczy unikać dlatego, że inni je robią. Twój starszy brat zawsze był tym mądrym dzieckiem, więc ty zostałeś tym zabawnym. Stojąc w korku, starasz się za wszelką cenę powstrzymywać od naciskania na klakson, ponieważ nie chcesz być jednym z tych ludzi. Kiedy naśladujemy innych, a kiedy staramy się robić coś innego niż oni? Kiedy zachowania kolegów motywują nas do bardziej wytężonej pracy, a kiedy pozbawiają nas woli działania? Jakie to wszystko znajduje przełożenie na sferę naszego szczęścia, zdrowia i sukcesu, zarówno w sferze prywatnej, jak i zawodowej? Książka ta zawiera analizę przeróżnych form oddziaływania społecznego i szuka odpowiedzi właśnie na te i inne, podobne pytania. Wspólnie z licznymi wspaniałymi współpracownikami od piętnastu lat zajmuję się badaniem zjawiska oddziaływania społecznego. Jako profesor Wharton School przy University of Pennsylvania miałem okazję przeprowadzić setki eksperymentów, poddać analizie tysiące przypadków rywalizacji i zastanawiać się nad istotą milionów różnych zakupów. Moi koledzy i ja zajmowaliśmy się przeróżnymi kwestiami, począwszy od tego, dlaczego będziesz bardziej skłonny kupić sobie nowy samochód, jeśli twój sąsiad niedawno się na to zdecydował, a skończywszy na tym, czy w przypadku drużyny NBA meczowa porażka zwiększa szanse na dalsze zwycięstwa. Książka Nieświadome wybory to kompilacja wniosków ze wszystkich tych obserwacji, a jednocześnie próba rzucenia nowego światła na ukryte czynniki wpływające na nasze zachowanie. Rozdział 1 został poświęcony typowej dla człowieka skłonności do naśladowania. Dlaczego ludzie naśladują innych, nawet jeśli w związku z tym wybierają odpowiedź jednoznacznie nieprawidłową? Dlaczego różni ludzie używają różnych słów na określenie tych samych rzeczy? Jaki wpływ na pomyślność prowadzonych negocjacji ma naśladowanie partnera? Jakie czynniki społeczne zadecydowały o tym, że nikt nie przewidział sukcesu Harry’ego Pottera i dlaczego nawet branżowym ekspertom czasem trudno jest rozpoznać przyszły hit? W rozdziale 2 zajmiemy się dążeniem do odmienności. Ludzie czasem przyłączają się do powszechnego trendu i robią to samo, co inni, równie często zdarza im się jednak od większości odcinać, zwłaszcza jeśli owa większość staje się zbyt liczna. Spróbujemy wyjaśnić, dlaczego wielu wybitnych sportowców ma starsze rodzeństwo i dlaczego wszystkie dzieci, poza naszymi, wydają nam się takie podobne. Zastanowimy się też, dlaczego niektórzy ludzie starają się wyróżnić, podczas gdy inni wolą zniknąć w tłumie. Rozdział 3 mówi o tym, jak te dwa sprzeczne trendy mają się do siebie. Wybór między naśladowaniem a wyróżnianiem się zależy od tego, z kim się akurat porównujemy. Spróbujemy wyjaśnić sobie, dlaczego drogie produkty mają mniej widoczne logotypy i dlaczego firmy są czasem skłonne zapłacić gwiazdom, aby te nie nosiły ich ubrań. Zastanowimy się, dlaczego ktoś mógłby chcieć zapłacić 300 tysięcy dolarów za zegarek, który nie pokazuje godziny. Powiemy sobie, jaki wpływ na wyniki szkolne ma odcień skóry i dlaczego małym żabom zielonym należy się tytuł najlepszych fałszerzy w całym królestwie zwierząt. Rozdział 4 to analiza napiętej dynamiki między tym, co znane, a tym, co nowe – oraz omówienie koncepcji optymalnej różnorodności. Dowiemy się, dlaczego samochody mniej charakterystyczne lepiej się sprzedają, i co ma wspólnego trzydziesty prezydent Stanów Zjednoczonych z kurami. Powiemy sobie również, jaki wpływ mają huragany na wybór imion nadawanych dzieciom. Rozdział 5 pomaga zrozumieć wpływ czynników społecznych na motywację. Dlaczego obecność innych ludzi powoduje, że biegamy szybciej, ale z mniejszą wprawą wykonujemy manewr parkowania równoległego? Dlaczego przyglądanie się sąsiadom stwarza największe szanse na skuteczną ochronę środowiska naturalnego? Czego karaluchy mogą nas nauczyć o rywalizacji i dlaczego koszykarze, którzy w połowie meczu przegrywają, mają większe szanse na ostateczny triumf? Zanim zaczniesz czytać, miałbym tylko jedną uwagę i jedną prośbę. Otóż zagadnienia naukowe opisywane w tej książce znajdują zastosowanie do wielu różnych problemów praktycznych. Mogą komuś pomóc w odzyskaniu formy i poprawie wyników pracy. Mogą się przyczynić do lepszej ochrony środowiska albo skuteczniejszej promocji produktów czy pomysłów. Liczyłbym na to, że kolejne rozdziały będą cię inspirować do stosowania tych koncepcji w praktyce. Świadomość oddziaływania społecznego może mieć pozytywny wpływ na nasze życie oraz na życie innych ludzi. Aby ułatwić ci czerpanie tych korzyści, pod koniec każdego rozdziału omówione zostały typowe problemy, z którymi mierzą się ludzie (i firmy). Starałem się wyjaśniać, w jaki sposób świadomość oddziaływania społecznego może pomóc w ich rozwiązywaniu. Kiedy lepiej podążać za tłumem, a kiedy warto wybrać własną drogę? Jak możemy zwiększyć poziom własnego oddziaływania i jak możemy wykorzystywać wiedzę na ten temat, aby zapewnić sobie większy sukces lub poprawić jakość naszych interakcji społecznych? Teraz pora na prośbę. Otóż na kartach tej książki zaprezentowane zostaną formy oddziaływania społecznego, które w pierwszej chwili mogą ci się wydawać niedorzeczne. W takich przypadkach może cię korcić, aby takie badania zlekceważyć i powiedzieć sobie: No dobra, może inni ludzie podążają za stadem, ale mnie to nie dotyczy. Czasami może ci się wydawać, że nie podlegasz oddziaływaniu czynników społecznych. W rzeczywistości jest jednak inaczej. Zachowaj więc otwartość umysłu. Lepsze zrozumienie istoty oddziaływania społecznego stwarza ci możliwość skuteczniejszego wykorzystywania tego zjawiska we własnym interesie. Wszystkim nam wydaje się, że kroczymy samotnie pośród stada owiec. Jednak jak jest naprawdę, to już inna historia…\n1. Małpowanie Załóżmy, że nasze zadanie polega na porównaniu długości dwóch linii. Proste, prawda? Wyobraź sobie, że jesteś na podstawowym badaniu wzroku. Masz przed sobą dwie karty. Na tej po lewej stronie znajduje się linia. Na tej po prawej stronie widzisz trzy linie oznaczone literami A, B i C. Twoje zadanie polega na tym, aby wskazać tę spośród trzech linii, która odpowiada długością linii przedstawionej na karcie po lewej stronie. Musisz zatem ustalić, która z nich – A, B czy C – jest tej samej długości co pojedyncza linia. Na pierwszy rzut oka wydaje się to proste, prawda? Spróbujmy to zatem odrobinę skomplikować. Wyobraź sobie mianowicie, że nie wykonujesz tego zadania sam, tylko w ramach eksperymentu, w którym bierze udział również grupa innych osób. Przychodzisz na kampus uniwersytecki i wchodzisz do jednego z budynków, które wydają ci się zupełnie bez wyrazu. Wchodzisz po schodach na piętro, gdzie odnajdujesz salę B7. W środku jest sześć osób. Siedzą wzdłuż trzech boków kwadratowego stołu. Zajmujesz ostatnie wolne miejsce, drugie od końca. Osoba prowadząca eksperyment przekazuje wam instrukcje. Wielokrotnie powtarza, że wasze zadanie polega na wskazaniu tej spośród trzech linii po prawej stronie, która pod względem długości w największym stopniu przypomina linię po lewej stronie. Grupa będzie miała do wykonania kilka takich prób. W eksperymencie bierze udział niewielka liczba osób, w związku z czym prób nie będzie aż tak dużo, a prowadzący będzie po kolei wywoływał poszczególnych uczestników, prosząc ich o wskazanie wybranej opcji – i następnie będzie notować odpowiedź w specjalnym formularzu. Badacz pokazuje osobę po lewej stronie stołu i prosi o rozpoczęcie ćwiczenia. Pierwszy z uczestników to rudy mężczyzna w szarej koszuli z kołnierzykiem, na oko ma około dwudziestu pięciu lat. Spogląda na linie, które widziałeś na poprzedniej stronie, i bez zastanowienia wydaje opinię. „Linia B”, mówi. Kolejny uczestnik eksperymentu jest trochę starszy, może ze dwa lata, jest też swobodniej ubrany. Jego odpowiedź brzmi tak samo. „B”, mówi. Trzeci spośród badanych również wybiera opcję B, podobnie jak czwarty i piąty. Potem przychodzi twoja kolej. „Proszę o odpowiedź”, zwraca się do ciebie badacz. Którą linię wybierzesz? Test na długość linii został opracowany przez Solomona Ascha w 1951 roku. Badacz bynajmniej nie miał zamiaru oceniać jakości wzroku uczestników eksperymentu. Liczył raczej na to, że uda mu się zaprzeczyć pewnej tezie. Kilka lat wcześniej inny psycholog, Muzafer Sherif, przeprowadził podobne badania i uzyskał zaskakujące rezultaty. Sherif zajmował się problematyką kształtowania się norm. Zastanawiał się nad tym, w jaki sposób grupy ludzi wypracowują wspólne spojrzenie na świat. Aby uzyskać interesujące go odpowiedzi, stawiał ludzi w różnych nietypowych sytuacjach. Zaprosił na przykład badanych do zaciemnionego pokoju i wyświetlił na ścianie mały świetlny punkt. Prosił uczestników badania, aby na niego spojrzeli i możliwie długo nie odrywali od niego wzroku. A potem pytał, jaki dystans pokonało to światełko. Punkt się nie ruszał. W ogóle. Uczestnicy eksperymentu odnosili jednak inne wrażenie. Patrzenie na mały świetlny punkt w praktyce jest trudniejsze, niż mogłoby się wydawać. Po pewnym czasie wpatrywania się w ciemność oczy się męczą i zaczynają się mimowolnie ruszać. W rezultacie patrzący odnosi wrażenie, że punkt świetlny się porusza – mimo że w rzeczywistości wcale się tak nie dzieje. Sherif wykorzystał to zjawisko, zwane efektem autokinetycznym, aby ocenić, w jakim stopniu ludzie polegają na innych, gdy sami nie są czegoś pewni. Na początku uczestnicy eksperymentu wchodzili do pomieszczenia pojedynczo. Każdy z nich wskazywał liczbę, która opisywała odległość pokonaną przez punkt. Niektórym się wydawało, że przesunął się on o dwa cale, inni oceniali ten dystans na sześć cali. Indywidualne szacunki okazywały się bardzo rozbieżne. Potem Sherif wpuścił do środka te same osoby, tyle że w grupach. Ludzie już nie musieli zgadywać sami. Znajdowali się w pomieszczeniu razem z jedną lub dwiema osobami, a każda z nich wyrażała swoje przekonania na głos. Nikt nie oczekiwał, że będą w swoich opiniach zgodni. Każdy mógł wskazać dowolną liczbę. Gdy jednak ludzie zaczęli szacować wartości wspólnie, niegdysiejsze rozbieżności szybko ustąpiły miejsca harmonijnej zgodzie. Obecność innych ludzi powodowała, że szacunki wyraźnie się do siebie zbliżały. Jeden z uczestników mógł w samotności ocenić dystans na dwa cale, inny zaś na sześć. Wystarczyło jednak wpuścić ich do pokoju razem, aby w krótkim czasie uwspólnili swoje przekonania. Z jednej strony dwa cale nagle się wydłużały (do mniej więcej trzech i pół), z drugiej zaś sześć cali ulegało skróceniu (do mniej więcej czterech). Ludzie dopasowywali swoje szacunki do opinii wyrażanych przez innych. Co ciekawe, nie mieli świadomości, że to zjawisko zachodzi. Gdy Sherif zapytał ich, czy sugerowali się opiniami innych osób, większość uczestników jego eksperymentu udzielała odpowiedzi przeczącej. Wpływ czynników społecznych okazywał się tak silny, że trwał nawet po przywróceniu warunków sprzyjających samodzielnemu formułowaniu osądów. Po zakończeniu etapu grupowego Sherif ponownie rozdzielał uczestników i zapraszał ich na indywidualne testy. Badani pozostawali jednak przy odpowiedziach, które sformułowali na etapie grupowym, mimo że grupy już nie było. Jeśli ktoś w grupie zwiększył swoje szacunki (na przykład z dwóch do czterech cali), to potem – już podczas próby indywidualnej – również wskazywał wyższe wartości. Oddziaływanie grupy nadal się utrzymywało. Wnioski Sherifa wzbudziły wiele kontrowersji. Czy ludzie faktycznie robią to, co robią inni? Czyżbyśmy byli bezmózgimi automatami, które ślepo naśladują wzorce? Stawką w tej grze była przecież nasza niezależność i wolność. Do Solomona Ascha te wnioski nie przemawiały. Wydawało mu się, że wyniki uzyskane przez Sherifa stanowiły rezultat konkretnych warunków sytuacyjnych. Odgadywanie, jaki dystans pokonał punkt światła, to coś innego niż wybór między colą a pepsi, coś innego niż wybór między masłem a serkiem jako dodatkiem do bajgla. Badani musieli dokonać rozstrzygnięcia w sprawie, którą się nigdy w życiu nie zajmowali, nad którą nawet się nigdy nie zastanawiali. Poza tym prawidłowa odpowiedź była nieoczywista. Pytanie wcale nie było proste. Było trudne. Podsumowując, w tym eksperymencie mieliśmy do czynienia z wysokim stopniem niepewności. W sytuacji niepewności warto zasięgnąć opinii innych ludzi, ponieważ stanowią one źródło informacji. Cóż jest złego w tym, że weźmie się pod uwagę czyjeś zdanie, jeśli samemu nie potrafi się czegoś rozstrzygnąć? To zupełnie logiczne, że kiedy nie wiemy, co zrobić, pytamy innych, a następnie na podstawie ich wypowiedzi modyfikujemy własne opinie. Aby ustalić, czy zmiana zdania miała związek z niepewnością, Asch opracował inny eksperyment. Zamiast stawiać ludzi wobec trudnej do rozstrzygnięcia kwestii, postanowił poprosić ich o wykonanie banalnie prostego zadania. Zakładał, że jeśli poprawna odpowiedź będzie oczywista, nikt nie będzie musiał sugerować się tym, co myślą inni. Zadanie z długością linii idealnie się do tego nadawało. Nawet osoby o kiepskim wzroku potrafiły bez trudu wskazać poprawną odpowiedź. Czasami musiały w tym celu zmrużyć oczy, ale sprawa była zupełnie oczywista. Z nikim nie trzeba było się konsultować. Asch spodziewał się, że w przypadku jednoznacznej odpowiedzi zjawisko podporządkowania się innym straci na sile – i to znacząco. Aby uzyskać bardziej wiarygodne dane, Asch zdecydował się na kombinacje z odpowiedziami grupy. W teście zawsze brał udział tylko jeden prawdziwy uczestnik, poza nim w pokoju znajdowali się aktorzy zatrudnieni przez Ascha. Każdy z tych aktorów miał do odegrania określoną rolę. Czasami udzielali oni prawidłowej odpowiedzi, wskazując na rysunku po prawej stronie linię, która była tak samo długa jak ta po lewej. W przypadku kilku prób wszyscy aktorzy udzielili jednak nieprawidłowej odpowiedzi, wskazując na przykład na linię B w sytuacji, gdy oczywistym wyborem była linia C. Asch posługiwał się zadaniem z liniami, ponieważ liczył na to, że pozwoli ono na ograniczenie zjawiska podporządkowania się innym. Prawdziwi uczestnicy eksperymentu oczywiście potrafili wskazać właściwą odpowiedź, więc błędy popełniane przez innych nie powinny mieć dla nich znaczenia. Ludzie powinni wykazywać się niezależnością i polegać na własnej ocenie. Asch zdawał sobie sprawę, że od czasu do czasu ktoś może ulec sugestii, ale od większości badanych spodziewał się uzyskać poprawne odpowiedzi. Pomylił się. I to bardzo. Zjawisko podporządkowania się zdominowało jego eksperyment. Mniej więcej trzy czwarte uczestników co najmniej raz podporządkowało się opinii grupy. W przypadku większości badanych nie dotyczyło to wszystkich prób, ale średnio uczestnicy eksperymentu sugerowali się opiniami aktorów w jednej trzeciej przypadków. Mimo że prawidłową odpowiedź dało się wskazać na pierwszy rzut oka, badani ulegali opiniom grupy – nawet kiedy było dla nich jasne, że grupa wybrała nieprawidłową literę. Solomon Asch się mylił, a Sherif miał rację. Nawet jeśli odpowiedź jest oczywista, ludzie i tak zrobią to, co inni.\nPrzypisy Wprowadzenie  Literatura poświęcona zagadnieniu oddziaływania społecznego jest niezwykle obszerna, podaję tu zatem tylko kilka przykładów źródeł: Sorensen, Alan T. (2006), Social Learning and Health Plan Choice, „RAND Journal of Economics” 37, s. 929–45; Sacerdote, Bruce (2001), Peer Effects with Random Assignment: Results for Dartmouth Roommates, „Quarterly Journal of Economics” 116, s. 681–704; Lerner, Josh, Ulrike Malmendier (2013), With a Little Help from My (Random) Friends: Success and Failure in Post-Business School Entrepreneurship, „Review of Financial Studies” 26, s. 2411–52; Beshears, John, J. Choi, D. Laibson, B.C. Madrian, K.L. Milkman (2012), The Effect of Providing Peer Information on Retirement Savings Decisions, Financial Literacy Center Working Paper, WR-800-SSA; Case, Anne, Lawrence Katz (1991), The Company You Keep: The Effects of Family and Neighborhood on Disadvantaged Youths, National Bureau of Economic Research Working Paper Number 3705; Brown, Jeffrey, Z. Ivkovic, P. Smith, S. Weisbenner (2008), Neighbors Matter: Causal Community Effects and Stock Market Participation, „Journal of Finance” 63, s. 1509–31; Gerber, Alan, Todd Rogers (2009), Descriptive Social Norms and Motivation to Vote: Everybody’s Voting and So Should You, „Journal of Politics” 71, s. 1–14; Frey, Bruno, Stephan Meier (2004), Social Comparisons and Pro-Social Behavior: Testing ‘Conditional Cooperation’ in a Field Experiment, „American Economic Review” 94, s. 1717–22; Card D., A Mas., E. Moretti, E. Saez (2012), Inequality at Work: The Effect of Peer Salaries on Job Satisfaction, „American Economic Review” 10, s. 2981–3003.  Pronin, Emily, Jonah Berger, Sarah Molouki, (2007), Alone in a Crowd of Sheep: Asymmetric Perceptions of Conformity and Their Roots in an Introspection Illusion, „Journal of Personality and Social Psychology” 92, s. 585–95.  W celu wykluczenia występowania efektu kolejności dokonaliśmy losowego uporządkowania zadawanych pytań. Część osób odpowiadała najpierw na pytania dotyczące własnego zakupu, a potem na te dotyczące zakupu dokonanego przez kogoś innego. Inni w pierwszej kolejności wypełniali kwestionariusz dotyczący zakupu kogoś innego, a dopiero potem swojego zakupu.  Match.com and Chadwick Martin Bailey Behavioral Studies (2010), Match.com and Chadwick Martin Bailey 2009–2010 Studies: Recent Trends: Online Dating, s. 1–5.  Więcej informacji na ten temat można znaleźć w: Bornstein, Robert (1989), Exposure and Affect: Overview and Meta-Analysis of Research, „Psychological Bulletin” 106, s. 263–89.\n1. Małpowanie  Sherif, Muzafer (1935), A Study of Some Social Factors in Perception: Chapter 2, „Archives of Psychology” 187, s. 17–22.  Informacje zbiorcze na temat niektórych projektów badawczych prowadzonych przez Ascha można znaleźć w: Asch, Solomon (1956), Studies of Independence and Conformity: A Minority of One Against a Unanimous Majority, „Psychological Monographs” 70, s. 1–70.\n<a href="https://cyfroteka.pl/ebooki/Nieswiadome_wybory__Ukryte_czynniki_wplywajace_na_nasze_zachowanie-ebookRO/p126992i228817" target="_blank" title="Nieświadome wybory. Ukryte czynniki wpływające na nasze zachowanie [Jonah Berger] - KLIKAJ I CZYTAJ ONLINE" > <img src="https://cyfroteka.pl/images/BRD.png" style="border:none;background:none transparent;box-shadow:none;-webkit-box-shadow:none;-webkit-border-radius:0;border-radius:0;" alt="Nieświadome wybory. Ukryte czynniki wpływające na nasze zachowanie [Jonah Berger] - KLIKAJ I CZYTAJ ONLINE"/></a>


Arkadij Ostrowski (EPUB, MOBI, PDF) — kup taniej e-booka. Porównaj ceny e-booków w księgarniach(EPUB, MOBI, PDF) — kup taniej e-booka. Porównaj ceny e-booków w księgarniach\n-26% Rosja – wielkie zmyślenie. Od wolności Gorbaczowa do wojny Putina\nod 32.16 zł zobacz oferty z 7 księgarni\nRosja to kraj idei, a media odgrywają w nim wyjątkowo istotną rolę. W 1918 roku Iwan Pawłow, wielki rosyjski fizjolog znany ze swojej pracy nad odruchami warunkowymi, wygłosił wykład w zmagającym się z głodem Piotrogrodzie. Twierdził,... (więcej)


Piątek, 23 sierpnia 2019 wyświetleń: 37 źródło: Fundacja Słoneczko autor: oksirbrzezinka\nNa pikniku charytatywnym w Stawach Grojeckich 10-11.08 2019r. zebrano 8500zł (osiem tysięcy pięćset złotych) na rehabilitację Barbary Warzecha, mieszkanki Rajska, nauczycielki ze szkoły w Zaborzu. Zbiórkę do puszek kwestarskich przeprowadziła Fundacja Pomocy Osobom Niepełnosprawnym Słoneczko Stawnica 33A, 77-400 Złotów na podstawie zezwolenia nr 109/2019/2474/OR na mocy Decyzji MAiC nr 2016/2474/OR z dn. 03.07.2016r.\nImpreza odbyła się na terenie rekreacyjnym Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Oświęcimiu z siedzibą w Grojcu, ul.Beskidzka 100, 32-615 Grojec. Zebrane środki pieniężne zostały wpłacone na konto Fundacji Słoneczko. Organizatorzy serdecznie dziękują wszystkim, którzy pomagali.\nTagi Stawy Grojeckie Piknik Fundacja Słoneczko Basia Warzecha


Przeczytano: 3218 razy (od 2006-07-19)\nAutor: Krzysztof Grzybowski Data : 2004-10-17\nW porównaniu do Maratonu Gdańskiego tym razem przygotowałem się do udziału w Maratonie Poznańskim. Parę tygodni przygotowań wystarczyło mi, abym mógł jechać tam z pewnymi planami czasowymi. A było to pobiegnięcie maratonu poniżej 3:30. Sztuka ta przez ostatnich paru lat z różnych przyczyn nie udawała mi się, więc w końcu przyszedł czas na zmianę tej sytuacji.\nDo Poznania pojechałem pociągiem w dniu zawodów w raz kolegą klubowym Grzegorzem Miłotą. Jadąc tam byłem przygotowany psychicznie na najgorsze, czyli stanie w długich kolejkach. Pamiętając ubiegłe lata, oraz znając w tym roku liczbę zgłoszonych biegaczy, moje obawy miały pewne podstawy. Z drugiej strony miałem nadzieję ze organizatorzy przyjęli ubiegłoroczną falę krytyki do serca i organizację w tym roku przygotowali profesjonalnie. Na Malcie byliśmy przed godz. 9. W pobliżu sekretariatu biegu było sporo uczestników maratonu, więc moje pierwsze myśli były takie - będą spore kolejki. Po wejściu do sekretariatu zawodów miła niespodzianka - żadnych kolejek. Załatwienie wszystkich formalności związane z startem w zawodach ( odpowiednie sektory dla poszczególnych numerów ) i wydawania chipów ( kaucja 50 zł ) przebiegała szybko i sprawnie. Trwało to raptem parę minut.\nBardzo dobrym pomysłem było ustawienie obok sekretariatu dużego namiotu. Przy licznych ustawionych tam plastikowych stolikach z krzesłami, lub stołach z ławami można było bez problemu usiąść i skonsumować posiłek. Bez kolejek ( parę stoisk ) można było kupić np. kawę herbatę, makaron z sosem. Tam tez po maratonie wydawano posiłek ( makaron z sosem ) i jak mi powiedzieli koledzy, odbyło się tam w przeddzień maratonu Pasty Party. Tym razem do dyspozycji biegaczy były czynne wszystkie szatnie i z przebraniem się nie było problemu. W tym roku po ubiegłorocznej dużej krytyce w końcu rozwiązano tez sprawę przyjmowania i wydawania rzeczy oddanych do depozytu na czas trwania maratonu. Podzielono szatnie według numerów startowych na cztery hangary. (1-800, 801-1600, 1601 - 2400, 2401-3000 ). W poszczególne hangary podzielono na sektory. Każdy sektor obsługiwała jedna osoba. W ten prosty sposób skończyły się kolejki przed i po maratonie. Jak już jakieś były to bardzo małe. Zbliżał się czas do startu maratonu. Najpierw przeprowadzoną ogólną gimnastykę dla wszystkich chętnych maratończyków, a po niej pomału zaczęliśmy się ustawiać przed linią startu. A było nas dużo - około 2250 uczestników. Czuło się podniosłą atmosferę. W tym momencie przypomniały się mi maratony Warszawskie z połowy lat 80, kiedy tez starowało tam prawie tylu uczestników. Szczególności starty z tunelu stadionu Dziesięciolecia, podczas odliczaniu ostatnich 10 sekund do startu. Tamta atmosfera i echo niesione w tunelu miało swój urok. Nastąpił start. Dźwięk bramki chipowej, mówił ze następni biegacze włączyli się do walki z trasą, czasem i swoimi rywalami. Musiałem poczekać około 30 sekund żebym i ja mógł tez dostąpić tego zaszczytu. Początek mego startu okazał się małym "falstartem". Po przebiegnięciu paruset metrów okazało się ze fatalnie zawiązałem chipa przy bucie i zaczął mnie w nogę uwierać. Po dwóch zatrzymaniach się na poboczu doprowadziłem sprawę do porządku i już bez żadnych problemów mogłem dalej kontynuować bieg. Moim zdaniem ( choć nie tylko moim ) pogoda do biegu maratońskiego była wręcz idealna. Było około 10 stopni C, lekki wiatr, niebo umiarkowanie zachmurzone. W czasie mego biegu za półmetkiem spadł mały deszcz, ale on nie miał negatywnego wpływu na tempo mego biegu, a nawet przeciwnie on mnie pobudził. Do półmetka biegło mi się bardzo dobrze, pokonując każdy kilometr poniżej 5 minut tak jak sobie przed startem założyłem. W tym czasie biegłem sam lub w grupce paro osobowym. Mijałem, lub mnie mijali znajomi ( pozdrawiam "Jansa" ), lecz ja nie dałem się emocją rywalizacji i przez cały czas trzymałem swoje z góry założone tempo. Na trasie zorganizowane grupy kibiców starając się jak najgłośniej ( nie które grupy mieli ciekawy sprzęt "nagłaśniający" ) dopingowały nas do walki z dystansem. Punkty odżywiania i odświeżania były dobrze zaopatrzone, a obsługa działała według mnie bez zarzutu. Na temat obsługi medycznej trudno mi cokolwiek powiedzieć, gdyż z niej w ogóle nie korzystałem.\nDla mnie dopiero maraton rozpoczął się tak na prawdę około 27 km. Tam rozpoczął się kryzys, który był moim pierwszym, a zarazem ostatnim jak się później okazało. Musiałem go przetrwać, zwolniłem tempo, wiedząc ze raczej nie powinien trwać długo. I nie pomyliłem się. Na punkcie odżywiania na 30 km, na moment przeszłem w chód, w tym czasie posilając się isostarem i bananem. Kryzys zaczął pomału mijać. Tak dotarłem do punktu odżywiania na 35 km, powtarzając sytuację z poprzedniego. Miałem przed sobą tylko ( a może aż ) 7 km, które musiałem pokonać 5-5:10 min/km, żeby zmieścić się w zaplanowanym czasie. Czułem że odzyskuję siły i wolę walki. Z każdym pokonanym kilometrem biegło się mi coraz lepiej i co najważniejsze szybciej. Na 40 okazało się ze wystarczy tempo 5 min/ km, a osiągnę to co zamierzałem. Czułem się świetnie, choć już odczuwałem skutki maratonu. Wewnętrzna siła woli walki nie dawała mi jednak spokoju i pchała mnie do przodu, co zaowocowało 2 km finiszem. Linię mety przekroczyłem w dobrej kondycji, lecz trochę zasapany szybką końcówką. Byłem bardzo zadowolony, bo osiągnąłem bez większych problemów to co zamierzałem - czas poniżej 3:30. Były to czasy - czas brutto - 3:29:15 i czas netto - 3:28:42.\nNa mecie spisano numer startowy, uśmiechnięta dziewczyna powiesiła mi na szyi medal, okryto mnie kocem termicznym i już było po maratonie. Na kończących maratończyków czekały zastawione stoły z bananami, jabłkami, napojami izotermicznymi ( isostar ) Było tez piwo. Obok był punkt zdawania chipów. Nie było kolejek, więc skorzystałem z okazji i oddałem go. Udając się do szatni po odbiór rzeczy zastawionych w depozycie byłem ciekaw jak ona funkcjonuje. Okazało się że działa bez zarzutu i nie było problemów odbiorem ich. Jedna tylko niemiła niespodzianka spotkała mnie ( i nie tylko mnie ) na tym maratonie. W szatniach były kłopoty z umyciem się. Woda malutkim ciurkiem sączyła się z kranu. Problem ten częściowo rozwiązałem z paroma osobami, które w tym czasie przebywały ze mną w szatni. Zatykało się będącą tam umywalkę i napuszczało się wodę. W ten sposób z grubsza się umyłem, a musiałem mając w perspektywie powrót pociągiem z ewentualnymi współpasażerami.;-) Umówiłem się z kolegą klubowym ze spotkamy się po biegu w namiocie. Tam tez wydawano uczestnikom na podstawie numeru startowego porcie makaronu z sosem. Bardzo dobra decyzja z tym makaronem. Mam już dość serwowania na prawie każdym biegu ( maratońskim tez ) nieśmiertelnych kiełbaś, jak to ja zawsze określam. Pól biedy gdy są to paróweczki, ale zabójstwem dla organizmu po takim wysiłku jest podawanie ciężko strawnych kiełbas, a często tez bywa ze są one z grila. Serwowanie ich moim zdaniem jest pójście na łatwiznę, która nie ma\nniż wspólnego prawidłowym odżywianiem po biegach długodystansowych.O godz. 17 - jak zaplanowano - rozpoczęło się losowanie samochodu i innych nagród rzeczowych. Szło to jednak dość ślamazarnie, więc w drugiej części losowania obserwatorów tej ceremonii już była mała garstka. Organizatorzy widać nie wzięli pod uwagę faktu, ze spora grupa uczestników maratonu, przyjechała do Poznania pociągiem i nie mogła z powodu połączeń do swoich miejscowości pozostać do końca. Ominęła mnie tez z tego samego powodu końcowa część tej uroczystości.\nWyniki członków Towarzystwa - Maraton Poznań - 10.10.2004 r.\n497 miej. Grzegorz Miłota - czas netto 3:23:25 - czas brutto 3:23:55 608. Krzysztof Grzybowski - 3:28:42 - 3:29:15\n223. Waldemar Pituła - 3:05:01 - 3:06:07\n1022. Tomasz Manikowski - 3:50:05 - 3:51:13\n1070. Michał Leszczyński - 3:52:30 - 3:53:28\n1132. Eugeniusz Skiba - 3:54:26 - 3:55:39\n1263. Czesław Romas - 4:00:02 - 4:01:13\n1264 Andrzej Krajczyński - 4:00:03 - 4:01:14\n1669 Tomasz Nosal - 4:32:10 - 4:33:30\n1849 Jan Maksymowicz - 5:00:05 - 5:01:53\n1920 Zbigniew Petri - 5:27:10 - 5:28:17\nMaraton ukończyło 1967 uczestników, oraz 14 na wózkach i 156 narolkach.\nW tym roku organizatorzy stanęli na wysokości zadania, ubiegłoroczną organizacyjną krytykę wzięli sobie do serca i już wszystko było w porządku. Może oprócz braku wody po biegu, choć jak słyszałem nie była to wina organizatora. Czuło się ze "zawiało Europą" choć nam jeszcze do tej prawdziwej biegowej Europy trochę brakuje. Jak tak dalej pójdzie Maraton Poznański ma bardzo dużą szansę być nie tylko największym maratonem w Polsce, ale tez najlepiej zorganizowanym. A wszystko za tym przemawia, w co ja osobiście wierzę i organizatorom tego serdecznie życzę. Do zobaczenia w następnym roku!


Żeby nikt później nie marudził, że "szkoda... - Andreth - Wykop.pl\nŻeby nikt później nie marudził, że "szkoda że nie wiedział". #neuropa, alert\n12:00 jutro pod Zamkiem Królewskim w Warszawie. https://www.facebook.com/events/225337934962426\nOrganizują #obywatelerp, Ogólnopolski Strajk Kobiet, #kod .\n#polityka #protest #wolnesady\n+: Nala_Alan_w, Greg36 +22 innych\n@Andreth: Najpierw wyśmiewacie i gardzicie konerwatyzmem i prawicą a potem chcecie by osoby popierające te nurty pojawiły się na waszym marszu. Gdzie tu logika ?\n+: Arsen667, Wszystko_albo_nic +1 inny\nBo głupotą trzeba gardzić.\nJeśli ktoś uważa, że sądy powinny być kontrolowane przez partię to jest głupi.\n+: bijotai, bombastick +1 inny\n@GordonLameman3: I równocześnie ich zapraszacie na marsz ?\n+: Arsen667, Wszystko_albo_nic\nto by było na tyle oddolności kobiecych manifestacji\nMAłpiarniaRP i inne tałatajstwo teraz próbować wcisnąć pod jeden szyld z rzekomymi spontanicznymi strajkami kobiet. . Proletariat zastępczy, faza II formowania.\nMoim zdaniem prawica nie znaczy od razu głupota. Ale twoim widzę już tak.\nNiezależnie od poglądów politycznych każdy powinien być zainteresowany niezależnymi sądami.\nJuz mieliśmy takie, które wypełniały polityczną wolę partii. I co? I skazani na śmierć Pileckiego oraz Nila.\nTakich sądów chcesz?\nJesli nie to powinieneś rozumieć o co ten protest.\n+: Andreth, Nala_Alan_w +6 innych\n@50HerbatGreya Ależ ty byś był prominentnym działaczem PRL, gdybyś miał okazję. Idealnie łykasz tępą propagandę.\n+: bombastick, k.....k +2 innych\n@GordonLameman3: Jaką propagande? Konkrety?\nPopatrz co piszesz. I jak. Czyje bzdury powtarzasz.\n@GordonLameman3: dlatego plujesz na ludzi w innych wpisach, którzy mówią, że nie chą ani sądów obsadzonych przez PO ani przez PIS. Genialne.\nNa nikogo nie poluje, nie jestem tobą.\nI niczyjej postu o tej treści nie negowałem.\nNatomiast samo zrownanie działań PiS oraz PO jest nieporozumieniem, bo to zupełnie inna skala.\n@GordonLameman3: No pewnie, symetryzm to wróg, jak napisałem w sąsiednim wątku a nie chce mi sie kopiować więc idz i tam przeczytaj ponownie ;) , na pewno widziałeś. Chociaż symetryzm to tylko plakietka zastępcza bo tak naprawdę chodzi o to, że każdy kto się nie zgodzi z tobą to wróg i oszołom.\nto nie ja życze innym śmierci i nie ja wyzywam innych od pedofili,\nTy jesteś w stanie takiego sfanatyzowania, że twoja jedyna reakcja na ten screen za peirwszym razem to była soczysta wiązanka w moją stronę. Zero refleksji. Masz fart, że to upolityczniony portal bo na prawdziwie apolitycznym siedziałbyś już z perm IP.\n+: Thorkill, gosvami +1 inny\n@50HerbatGreya: Ale wiązanki. Już sobie wyobrażam @GordonLameman3 jak ślęczy nad tą klawiaturą laptopa i na nią pluje ze złości jak wyzywa tych ludzi. Fanatyzm i prawdopodobna choroba umysłowa.\n@GordonLameman3: Nie znasz mnie a mówisz że uważam prawicę za głupstwo. Zarzucasz mi że chcę upolitycznione sądy. Dopisujesz mi słowa których nie powiedziałem. Wstydź się.\nJa jestem prawicowcem i jestem za niezależnymi sądami. Nie chcę by jakakolwiek partia upolityczniła sądy. Poprostu śmieszy mnie hipokryzja UBywateliPRL którzy przy każdej możliwej okazji plują na poglądy prawicowe i konserwatywne ale jak zaczyna im brakować ludzi do protestów to wzywają prawicowych konserwatystów do wspólnego protestowania. Czysta hipokryzja.\nAleż jesteś żenujący.\nŻyczyłem śmierci komuś kto życzył sobie wojny i śmierci setek tysięcy ludzi.\nA nazwałem kogoś pedofilem w celu użycia argumentu na jego poziomie i żeby się bronił przed fałszywym oskarżeniem.\nWidac czytanie u ciebie kuleje. Popatrz ile nienawiści ty masz w sobie. Różnica jest taka, że ja za tobą nie łażę i screenów nie robię.\nPopatrz ile nienawiści ty masz w sobie\n@GordonLameman3: > Życzyłem śmierci komuś\n@GordonLameman3: > nazwałem kogoś pedofilem\n@GordonLameman3: Mi to wystarczy. Żyjesz w jakimś innym wymiarze. hau hau\nNie obrazamy prawicy, ale tych głupich ludzi, którzy chcą sądów pod batem PiS.\nJeśli ty utożsamiasz zwolenników PiS z prawicą to twój problem. Ja tego nie robię, a przynajmniej się staram.\n"UBywateli"? I ty piszesz o wstydzie? To jest właśnie głupota.\n+: Andreth, bombastick +4 innych\nTjaaa, powiedział pisowski troll.\nPopatrz na swoje posty. Znajdziesz tego tam więcej. W dodatku j aniołem do konkretnych osób i nie związku z konkretnymi ich słowami.\nTy generalizujesz w większym stopniu.\nZa to ci chyba nie zapłacą, co?\n@GordonLameman3: Czemu po raz kolejny wkladasz mi w usta słowa których nie powiedziałem ? Pokaż mi gdzie ja utozsamiam PIS z prawicą ? Ja od dwóch lat jak tutaj siedzę piszę non stop że PIS to partia lewicowa. Także nie wmawiaj mi czegoś czego nigdy nie powiedziałem.\nA poza tym ja piszę UBywatelePRL bo ty piszesz prawactwo. I ja ciebię nie atakuję za to że tak piszesz w różnych komentarzach. ¯\__(ツ)_/¯\n@GordonLameman3: Nie zabijaj mnie.\nTam, gdzie uważasz, że zapraszono zwolenników PiS do protestowania. We wpisie jest mowa tylko o prawicy.\n@GordonLameman3: Gdzie ja tam napisałem cokolwiek o zwolennikach PISu ? Pokaż mi bo ja tam nic takiego nie widzę. Pisząc o konserwatystach i prawicowcach nie miałem na myśli środowiska PISu.\nTam, gdzie uważasz, że zapraszono zwolenników PiS do protestowania\n@GordonLameman3: kolejna manipulacja albo po prostu twój intelekt wykrzywia wszystko. ON pisał o konserwatystach. Ale mamy raz za razem potwierdzeniem moich tez na twój/neuropków temat przez jaki pryzmat wasze móżgi zniekształcają rzeczywistość i budują oblęzoną twierdze. Lustrzany wymiar.\nW zasadzie to prawie mistyczne zjawisko. xd\nPIS ci z paszczy nei schodzi.\nNo to przecież ci pisałem, że wyśmiewany jest PiS i głupota, a nie prawica jako tako.\nAle na prawicy jest taka część, właśnie to prawactwo, które ma gdzieś niezależność sądów. I ta część była wyśmiewana.\nTobie z kolei nienawiść do innych. Obrzydzenie mnie bierze jak patrzę na takich jak ty.\n. Nie przeszkadza ci to co pis robi z sądami?\n@GordonLameman3: Po co ja Ci mam tłumaczyć swoje poglądy na cokolwiek jak ty i tak lepiej ode mnie wiesz co ja myśle?\n@GordonLameman3: No wybacz ale ja od kilku lat odnoszę takie wrażenie że wszystko od centro prawicy na prawo jest uważane przez neuropę za ciemnogród który należy wymordować profilaktycznie. Niby tacy demokraci a jednak fani zamordyzmu.\nPrzecież to ty mi tutaj wciskasz co myślę i jak, a nie ja.\nKolejne projekcje sobie robisz...\nZ Twoich postów wynika, że ci nie przeszkadza. Ba, nawet cię to cieszy - tak można wyczytać. Podobnie thorkill.\nTo odnosisz złe wrażenie.\nPopatrz lepiej co się dzieje na tagu konserw, uważasz, że wszystko w porządku?\n@GordonLameman3: Nie. Jedna i druga strona przesadza.\n@GordonLameman3: Ciekawy mechanizm obronny. Rodem z gimnazjum "chyba ty" " to nie ja to ty"\nProblem w tym, że pod tagiem #4konserwy trudno znaleźć krytykę PiS i tego co robi z sądami.\nŁatwo więc dojść do wniosku, że jednak konserwom to nie przeszkadza.\nPrzeczytaj posty wyżej - to ty ciągle piszesz co ja myślę i jak.\nTo jest ewidentna projekcja, kolejny raz to robisz.\n@GordonLameman3: kolejne potwierdzenie prawdziwości mojej tezy. MASZ BYĆ TAKI JAK JA ALBO WRÓG.\n@GordonLameman3: Polecam zawinąć się do psychiatry z historią tego wątku i mu to pokazać. Niech osądzi.\nJeśli nie podejmujesz się krytyki określonych działań to raczej znaczy to, że ci nie przeszkadzają, prawda? A jak jeszcze ich aktywnie bronisz to rym bardziej o tym to właśnie świadczy.\nDo psychiatry to pewnje ty niedługo trafisz.\nBeznadziejny przypadek.( ͡° ͜ʖ ͡°) Ogarnij co on produkuje ostatnie kilka postów.\nNo tak. Bronisz działań PiS, ale się nie cieszysz. Hahahahahahahhaha.\nA myślałem, że Prezentujesz jakiś poziom.\n@GordonLameman3: Nie. Idę twoim śladem i nie prezentuję żadnego poziomu.\n@RuskiAgent1917: Na chwile przygasł, jakby do niego datarło co odwala ale potem jednak efekt "walenia się świata" wymógł mechanizm obronny w postaci kociokwitku. Zakaciapućkał się w nonsensie i nawet nie ma sensu z nim polemizować dalej i teraz od nowa wywala mu ego i sztuki mistyczne w tworzeniu alternatywnej rzeczywistości.\nGdzieś cię wyzywałem? Ty mnie już tak.\nAle piękna projekcja. ( ͡° ͜ʖ ͡°)\n@GordonLameman3: Ani ty mnie nie wyzywałeś ani ja ciebie nie wyzywałem. Idź w pokoju i nie zajmuj mi czasu.\nTja. Tekst o pavulonie to nic. I ty pisałeś, że Neuropa chce kogoś uśmiercać...\n@GordonLameman3: To że nie zauważyłeś lennyface który oznacza ironię i sarkazm to nie moja wina że wziąłeś ten tekst o pavulonie na poważnie.\nDlatego komentarz usunąłeś?\n@GordonLameman3: Nie ładnie tak zgłaszać komentarze, wyraźnie napisałem że to była ironia i sarkazm. A poza tym zobacz, to nie ja usunąłem tylko moderacja po twoim zgłoszeniu.\nOj, to nie ja zgłaszałem.\nNa mobilnym nie widzę kto usuwał, ale ja nie zgłaszałem.\nPoprostu śmieszy mnie hipokryzja UBywateliPRL\nGówniarstwo przejawiające się w takich przekręceniach nie ma nic wspólnego z poglądami prawicowymi ani konserwatywnymi.\nktórzy przy każdej możliwej okazji plują na poglądy prawicowe i konserwatywne\n@RuskiAgent1917: #potrzebnezrodlo Proszę, zacytuj, tekstów na https://obywatelerp.org/ jest bardzo dużo. Z łatwością znajdziesz to 'plucie'.\n@GordonLameman3: @RuskiAgent1917 ? Czy mozna powaznie traktowac dziecko ktore zaklada multikonta aby glosowac w konkursie na godlo Syrii?\n@bombastick: Widzę że do końca świata i jeden dzień dłużej będziesz to przywoływał. Jesteś bardzo zawistnym człowiekiem. Nigdy w życiu nie popełniłeś błędu ? Ja popełniłem i żałuję tego. Poza tym nie było by tej akcji gdyby wtedy organizator tego konkursu - Rales - tagował #syria kiedy się pojawiało to godło. A on nie tagował i nikt praktycznie nie widział tego wpisu ale jak innych państw były godła to je tagował. Więc gdyby tagował #syria to by to godło wygrało bo by wtedy z 700 osób widziało i głosowało. Mam nadzieję że już rozumiesz dlaczego stworzyłem te multikonta.\n@Andreth: Tutaj się źle wyraziłem, chodziło mi o członków neuropy (część z nich popiera UBywateliPRL) i to oni właśnie plują na poglądy prawicowe oraz konserwatywne.\n@RuskiAgent1917: dziecko drogie chyba nie znasz pojęcia slowa zawiść,\nZawiść – uczucie znacznie silniejsze niż zazdrość, polegające na odczuwaniu silnej niechęci lub wrogości w stosunku do osoby, której czegoś się zazdrości\nTo czego ja Ci tam mam zazdrościć: ignorancji, dziecinności?\n@bombastick: Klasyka gatunku, przyczepiłeś sie jednego słowa i nie odnosisz się do reszty wypowiedzi. Typowy bombastick.\nImperatorPL 5 mies. temu\n@bombastick: To dość delikatne sformułowanie.\nDo ORP we Wrocławiu należy Izabella Witkowska, była działaczka Solidarności Walczącej, w 1984 roku aresztowana i więziona przez rok - wychowywała wtedy samotnie dziecko, które zostało bez opieki. Obecnie nękana wielokrotnymi przesłuchiwaniami i z zarzutami za stanie pod komendą na Trzemeskiej z banerem "Nie damy się zastraszyć". 11 listopada 2017 roku banda "narodowych patriotów" podpaliła jej włosy rzuconą racą.\nZałożycielem i ideologiem ORP jest Paweł Kasprzak, również z Wrocławia po raz pierwszy zatrzymany gdy jako 16-letni smarkacz malował 'kotwice' na ścianach. Działacz NZS, Pomarańczowej Altenatywy, Wolności i Pokoju i podziemnej Solidarności. Współzałożyciel Solidarności Polsko-Czechosłowackiej, podobnie jak Ewa Trojanowska..\nPrzyjaciel i kolega z tamtych czasów Kasprzaka (zdążył się jeszcze załapać na wyrok 3 m-ce w 1987), Tadeusz Jakrzewski, został 10 maja 2017 roku zatrzymany na miesięcznicy na 24 h pod z d... wziętym zarzutem pobicia policjanta.\nKinga Kamińska, ORP Warszawa, podziemna Solidarność, jedna z najbardziej zasłużonych kolporterek "Tygodnika Mazowsze". Byłam swiadkiem, jak gówniarz w koszulce Młodzieży Wszechpolskiej nazwał ją "starą ubecką kurwą".\nMasz coś jeszcze mądrego do powiedzenia, @RuskiAgent1917?\nTo dość delikatne sformułowanie\n@Andreth: wiem ( ͡° ͜ʖ ͡°)\n@Andreth: Bełkot i brednie.\nBełkot i brednie.\nZaskakujący przejaw samoświadomości, gratuluję.\n@Andreth: Oj ten gościu z MW miał rację że tak nazwał tą kobietę. Ale do ciebie to określenie też idealnie pasuje.\n: Oj ten gościu z MW miał rację że tak nazwał tą kobietę. Ale do ciebie to określenie też idealnie pasuje.\n@RuskiAgent1917: radykalizujesz sie coraz bardziej niczym syryjska opozycja( ͡° ͜ʖ ͡°)( ͡° ͜ʖ ͡°)( ͡° ͜ʖ ͡°)( ͡° ͜ʖ ͡°)( ͡° ͜ʖ ͡°)\nMowa jest srebrem, a milczenie złotem- weź to sobie do serca\n+: bijotai, P............o\n@Andreth o ktorej godzinie wg planu jest turlanie sie po chodniku? Z checia bym to uwiecznil.


Ogród słownych bukietów: Małe wielkie odkrycia - Steven Johnson\nOd zawsze uwielbiałam wiedzieć dlaczego coś działa dzięki czemuś i po co i dlaczego. Zostało mi tak do dzisiaj czyli minęło bardzo dużo czasu, bo przecież już siedzę na emeryturze, prawda? Dokładnie.\nOtwierając paczkę od pana Oskara oniemiałam. Książka wyglądała obłędnie! Mówią, że nie ocenia się książki po okładce, ale przecież okładkę ocenić można! Rysunki na niej idealnie obrazują treść Małych wielkich odkryć oraz są typowymi dla uosobienia nauki szkicami. W dodatku ta żarówa znajdująca się w centrum jest przepiękna. Wyrazy szczerego szacunku dla grafika/grafików.\nMałe wielkie odkrycia w przyjemny sposób pokazują nam powstanie kilku rzeczy które zmieniły nasz świat i pozwalają nam się nim cieszyć do dzisiaj. Jak wspominałam wcześniej jest to ze sobą ściśle powiązane, ponieważ bez czegoś nie powstałoby coś. Zaskaujące może być to, że osiągięcia inżynierii dźwięku, które pomagają nam lepiej widzieć, swój początek miały przez zawodzenia w burgundzkich jaskiniach! Trudno jest uwierzyć, że takie niepozorne drobnostki dokonały takich skoków!\nMoże się wydawać, że książka nie zawierająca jako takiej akcji oraz bohaterów może być nudna, nużąca i taka tylko na kaca książkowego. Jednak mimo tych braków Steven Johnson świetnie radzi sobie w roli narratora, który oprowadza nas po histori prowadząc za rączkę mówiąc co jest najciekawsze, tak, by nie stracić tak cennej uwagi dziecka, którym tak na prawdę jesteśmy my. Mimo wszytsko mój ostatnio sławny efekt podręcznika historycznego wystepuje, co miejscami jest nużące. Małe wielkie odkrycia jest wydrukowana k o l o r o w o, co prawie się nie zdarza. W środku ujrzeć możemy niezwykłe ilustracje znajdujące się co kilka stron. Mamy tam portrety, zdjęcia bohaterów historii aktualnie opisywanymi przez autora, szkice projektów maszyn, zdjęcia ludzi pracujących przy opisywanym wynalazku oraz innego tego typu dodatki do treści.\nPodsumowując tę króciutką recenzję, książkę czyta się w miarę dobrze, dzięki młodemu autorowi znającemu się na teraźniejszości. Małe wielkie odkrycia sprawia, że samemu chcielibyśmy pójść do piwnicy i wynaleźć nowe dzieło, które po jakimś czasie sprawi, że nadejdzie do nas nowa przyszłość o jakiej nam się nie śniło.\nTytuł: Małe wielkie odkrycia. Najważniejsze wynalazki, które odmieniły świat.\nTytuł oryginału: How We Got To Now. Six Innovations That Made The Modern World.\nInstagram | prywatny Instagram | Facebook | Ask | Lubimy Czytać | Wojna o słowa\nTwórca: Klaudia o 08:52\nFiolka K 29 grudnia 2015 09:09\nWspaniała książka na prezent ;)\nksiazkowy-termit 29 grudnia 2015 09:09\nZapowiada się ciekawie, kiedyś na pewno po nią sięgnę jako przerywnik między książkami zalegającymi już na półkach :D Pozdrawiam\nPatty 29 grudnia 2015 09:56\nRównież uwielbiam wiedzieć co jak, z czego powstało i w jakim celu, także to książka dla mnie, jednak... wątpię, czy uda mi się ją kupić. Może kiedyś kupi ją moja biblioteka, albo otrzymam ją w prezencie? Oby, bo jak na razie moja książkowa lista kompletnie pęka w szwach i nie ma miejsca na dopisywanie czegokolwiek :)\nPozdrawiam i zapraszam do siebie na recenzję Drugiej szansy!\nCórka i Matka 29 grudnia 2015 11:07\nTo chyba jednak nie dla nas, ale przyznać trzeba, że okładka świetna :)\nDetektyw Książkowy 29 grudnia 2015 11:42\nLubię takie powieści, więc pewnie kiedyś po nią sięgnę :)\nArystea Everdeen 29 grudnia 2015 11:46\nMyślę, że jak dorwę w bibliotece to przeczytam, ale raczej nie będę jej jakoś specjalnie szukać. Pozdrawiam ;*\nAleja Czytelnika 29 grudnia 2015 12:01\nNa początku nie byłam zbyt przekonana do kupienia tej książki, ale po kilku recenzjach zmieniłam zdanie. To może być naprawdę ciekawa lektura ;)\nKarmelowe Czytadła 29 grudnia 2015 12:39\nNie jestem do niej do końca przekonana, jednak nie mówię nie bo w pewnym stopniu brzmi ciekawie :)\nAda Puszkarska 29 grudnia 2015 12:54\nKsiążkę czytałam i według mnie nie była, aż taka zła :)\nZuzia M. 29 grudnia 2015 14:07\nPrzydałaby mi się taka książka, bo również zadaję sobie wiele pytań: "kto to wymyślił?", "jak na to wpadł?". Dzisiaj z przyjaciółką zastanawiałyśmy się, jak ktoś wymyślił krzesło... Tak, potrzebuję tej książki!\nAnelim Cakeas 30 grudnia 2015 04:30\nBardzo ciekawe, ale nie wiem czy to dla mnie... Może kiedyś ;)\nIsabelle West 6 stycznia 2016 13:25\nKsiążka nie dla mnie, chociaż przyznam, że pojawia się w naprawdę wielu recenzjach :)\nWidocznie ma coś w sobie :))


Książka "Strachy z gazety. 20 lat przestróg dla Polski" - Grzegorz Kucharczyk\nStrachy z gazety. 20 lat przestróg dla Polski\nGazeta Wyborcza straszy Polaków od ponad dwudziestu lat. Zaraz po odzyskaniu niepodległości redakcja straszyła systemem wielopartyjnym, do którego nasz naród nie dorósł. Później gazeta wykorzystywała demony nacjonalizmu, dekomunizacji, lustracji, integryzmu Kościoła, państwa teokratycznego, antysemityzmu, zaściankowości, ksenofobii itp.\nRedaktorzy z Czerskiej zawsze wiedzą, co nam zagraża. W zależności od okresu może to być ZChN, rządy Kaczyńskich, homofonia czy rusofobia Polaków. Grzegorz Kucharczyk analizuje większość tych strachów obficie korzystając z cytatów.


OKULARY MĘSKIE: Okulary polaryzacyjne ARCTICA S 319 A sklep eOkulary\n» Okulary polaryzacyjne ARCTICA S 319 A\nKod produktu: S 319 A\nOkulary polaryzacyjne sportowe ARCTICA S 319 A w trwałej poliwęglanowej oprawce, termolplastycznej, lekkiej odpornej na zarysowania i pęknięcie. Na zausznikach znajduje się zielona, gumowana wstawka. Okulary w błyszczącej czarnej oprawce z grafitowymi soczewkami. Gumowe noski oraz specjalne gumowe wstawki na zakończeniu zauszników poprawiają komfort użytkowania. Soczewki polaryzacyjne sprawiają, że widziany przez oczy obraz jest bardziej przyjazny dla oka. Poprzez polaryzację fal świetlnych, czyli przez usunięcie wszystkich rozproszonych promieni świetlnych, odbierany obraz jest czystszy, bardziej wyraźny i co najważniejsze - mniej męczący dla oczu. Odblaski świetlne powstają w wyniku załamania światła o płaskie powierzchnie, najczęściej są to: woda, jezdnia, śnieg, piasek, metal, szkło i inne. Okulary z filtrem UV400 ochrona przed promieniowaniem ultrafioletowym(UV) światła słonecznego, skutecznie odbijają wszystkie promienie UVA, UVB i UVC.\nczarna błyszcząca oprawka z zielonymi wstawkami


Czemu dlaczego sport gimnastyka aktywnosc komercyjna opromienia sie takim skorzystaniem wzieciem\nAktualnymi czasy/Od każdego periodu/ Od młoda wśród/pośród Polaków można/da się zaobserwować/zauważyć/dostrzec znaczny/znaczący/spory wzrost/rozwój zainteresowania/zamiłowania sportem/gimnastyką/ćwiczeniami również\nKurpie co o dojrzec\nWłóczęgi po Polsce wszelakiemu z nas mogą przekazać nieskończonych przejść. Gdzie należałoby się zaczerpnąć, żeby spędzić aura w pasjonujący również cenny równolegle pomoc? Poszczególnym spośród wnikliwszych odłamów wyprawy dla jakiegoś z\nChalupki frapujaca aglomeracje nad odejma\nKto w ciągu przygany po ziemiach Raciborza zapragnie wpaść ustawienie uznane, obecny nieuchronnie powinien odwiedzić aglomerację o marce Chatki. Odpowiadająca tuż przy granicy spośród Pepikami, czasem się zaakceptować wieloma znakomitymi atrakcjami.\nNajlagodniejsze ogniska probiotykow dla niemowlat\nProbiotyki to skuteczne bakterie, które uaktualniają okres mikroflory jelitowej, niniejszym samotnym popierając chodzenie zbioru pożywnego, powstrzymują srakom, natomiast również, co wyjątkowo aktualne w stopniu ciepłym, sponsorują solidność organizmu na choroby. Dopilnuj\nNa piastowskim tropie\nDla fatygantów gawęd Wielkopolska utknie się przyimek niedowierzania uznanym kierunkiem wędrówki. Kto tutaj spojrzy, bieżący będzie mógł wpaść pomieszczenia spojone spośród wstępami terytoria własnego. Dokąd należałoby się wyłowić? Gwoli obecnych łazików,\nSquash skadze taki koryfeusz aktualnego aerobiku\nSquash, przynajmniej popularny egzystuje uprzednio od XX wieku, do Swojski dotarłem dosyć nowo. Do 2010 roku był owo prędzej jogging obcy, sycący się nieliczną sławą. Aczkolwiek z cirka 10 lat squash\nOcet oraz jego nieznane okupowania\nPrzedtem na subiektów półkach zapraszały tylko manierki octu spirytusowego. Do dzisiaj stanowi on głęboko ulubiony, stanowić może ze motoru na niezmierzony kalejdoskop wykonań. A w nakazach kulinarnych rządzą nowe rodzaje octu:\nImpertynencje partnerki dziewczece 3\nRzeczony dzień scala się rozległymi chodami. Już pałasz, że potem nadepniesz na żonom dywanie, rzekniesz tutejszemu wybranemu owo sakramentalne NATURALNIE dodatkowo na zwyczajnie staniecie się przyjacielem również mężatką. Zapamiętuj jednak, spójnik\nWystępująca erudycja na wątek ekologii raduje, że sporo spośród nas konserwatywna się zdobywać po ostatnie przetwory konsumpcyjne, jakie są możliwie kiedy znacznie uprzejme dodatkowo gwoli mężczyzny, tudzież dla centrum. Przyrodnicza żywność


Wałbrzyski Siatkarz na spotkaniu z dr Romanem Szełemejem\nW dniu 25.07.2011r. w wałbrzyskim Ratuszu pełniący funkcję prezydenta- dr Roman Szełemej, spotkał się z utytułowanym wałbrzyskim siatkarzem- Krzysztofem Ignaczakiem, wielokrotnym reprezentantem Polski.\nNowoczesny system kanalizacji w Wałbrzychu\nOd 25 lipca w wałbrzyskim Ratuszu będzie można składać wniosek w sprawie dotacji, na uzyskanie połączenia sieci w budynkach do nowoczesnego systemu kanalizacji sanitarnej.\nZłote Gody w Boguszowie- Gorcach\nDnia 4 lipca 2011r. w Sali MBP-CK w Boguszowie- Gorcach spotkali się mieszkańcy miasta z najstarszym stażem małżeńskim.\nUroczystość Złotych Godów poprowadziła Teresa Kropielnicka- Kierownik Urzędu Stanu Cywilnego.\nNowy serwis internetowy Urzędu Gminy w Czarnym Borze\nOd niedawna ruszył nowy, oficjalny serwis Urzędu Gminy w Czarnym Borze - www.czarny-bor.pl\nZawiera informacje o aktualnych wydarzeniach, imprezach i uroczystościach na terenie Gminy. W serwisie można znaleźć również bazę gastronomiczną, noclegową, ścieżki rowerowe. Strona internetowa ma nowa szatę graficzną i jest powiązana z nowym hasłem promocyjnym Gminy Czarny Bór. Poprzez nową stronę Urząd chce jawić się jako nowoczesna gmina - "Gmina ludzi z pasją".


Regulamin - fajnekomputery.pl\nhttp://fajnekomputery.pl firmy PROLAB Paweł Matyja\nNiniejszy Regulamin określa zasady dokonywania zakupów na odległość w sklepie internetowym http://fajnekomputery.pl zwanym dalej Sklepem.\nSklep prowadzony jest przez PROLAB Paweł Matyja, wpisanymi do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej Rzeczpospolitej Polskiej, z siedzibą w Bieruniu 43-155, ul. Warszawska 236/5, NIP: 646-262-91-32,\nRegon: 240498089, zwanymi dalej Przedsiębiorcą.\nPostanowienia niniejszego Regulaminu są integralną częścią Umowy kupna-sprzedaży zawieranej pomiędzy Przedsiębiorcą a Zamawiającym. Warunkiem zawarcia Umowy jest akceptacja Regulaminu przez Zamawiającego.\nDostęp do niniejszego regulaminu, jego pobranie i sporządzenie wydruku jest możliwe w każdym czasie za pośrednictwem odsyłacza zamieszczonego w stopce serwisu .\nZamawiający – osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna nie będącą osobą prawną, której przepisy szczególne przyznają zdolność prawną, która dokonuje zamówienia w sklepie;\nInPost S.A. ul. Wielicka 28, BUSINESS PARK Budynek B, 30-552 Kraków\nCeneo.pl Sp. Z o.o. ul. Grunwaldzka 182, 60-166 Poznań\nTowary – produkty (rzeczy ruchome, w tym akcesoria i komponenty) prezentowane w sklepie, nowe i wolne od wad fizycznych i prawnych, legalnie wprowadzone na rynek polski; zdjęcia i opisy towarów zamieszczone w Sklepie są materiałami poglądowymi, które mają na celu jedynie umożliwienie Zamawiającemu wyrobienia sobie ogólnego wyobrażenia o właściwościach, wyglądzie i parametrach użytkowych Towaru;\nKoszyk - elektroniczny formularz udostępniony przez Przedsiębiorcę w Sklepie, za pomocą którego Zamawiający dokonuje wyboru Towaru w celu złożenia Zamówienia;\nZamówienie – oświadczenie woli Zamawiającego, zmierzające bezpośrednio do zawarcia Umowy kupna-sprzedaży, określające w szczególności rodzaj i liczbę Towaru.\nUmowa kupna-sprzedaży – Umowa pomiędzy Zamawiającym, a Przedsiębiorcą zawarta w celu nabycia przez Zamawiającego towarów oferowanych przez Sklep, z wykorzystaniem Sklepu.\n§5. Składanie Zamówień w Sklepie – Procedura zawarcia Umowy kupna-sprzedaży\nW wypadku niewywiązania się przez Klienta z płatności w terminie, o którym mowa w niniejszym regulaminie, Sprzedawca wyznacza Klientowi dodatkowy termin na dokonanie płatności i informuje o nim Klienta na Trwałym nośniku. Informacja o dodatkowym terminie na dokonanie płatności zawiera również informację, że po bezskutecznym upływie tego terminu, Sprzedawca odstąpi od Umowy sprzedaży. W wypadku bezskutecznego upływu drugiego terminu na dokonanie płatności, Sprzedawca prześle Klientowi na Trwałym nośniku oświadczenie o odstąpieniu od umowy na podstawie art. 491 Kodeksu Cywilnego.\n8. Sprzedawca dołącza do przesyłki będącej przedmiotem Dostawy fakturę VAT lub paragon, obejmujące dostarczane Towary lub wysyła w formie papierowej za pomocą Poczty Polskiej, lub wysyła na wskazany przez klienta adres email w formie elektronicznej.\nKlient może zgłosić Sprzedawcy reklamację w związku z korzystaniem z usług nieodpłatnych świadczonych drogą elektroniczną przez Sprzedawcę. Reklamacja może być złożona w formie elektronicznej i przesłana na adres sklep@fajnekomputery.pl, W zgłoszeniu reklamacyjnym Klient winien zawrzeć opis zaistniałego problemu. Sprzedawca niezwłocznie, lecz nie później niż w terminie 14 dni rozpatruje reklamacje i udziela Klientowi odpowiedzi.\nKonsument może odstąpić od Umowy sprzedaży składając Sprzedawcy oświadczenie o odstąpieniu. Oświadczenie to może zostać złożone przykładowo pisemnie na adres Sprzedawcy, za pośrednictwem poczty elektroniczne. Do zachowania terminu wystarczy wysłanie oświadczenia przed jego upływem.\n2. Usługi wskazane niniejszym paragrafie świadczone są 7 dni w tygodniu, 24 godziny na dobę.\n5. Sprzedawca zastrzega sobie prawo zmiany niniejszego Regulaminu. Wszystkie zamówienia przyjęte przez Sprzedawcę do realizacji przed dniem wejścia w życie nowego Regulaminu są realizowane na podstawie Regulaminu, który obowiązywał w dniu składania zamówienia przez Klienta. Zmiana Regulaminu wchodzi w życie w terminie 7 dni od dnia opublikowania na Stronie Internetowej Sklepu. Sprzedawca poinformuje Klienta na 7 dni przed wejściem w życie nowego Regulaminu o zmianie Regulaminu za pomocą wiadomości przesłanej drogą elektroniczną zawierającej odnośnik do tekstu zmienionego Regulaminu. W razie, gdy Klient nie akceptuje nowej treści Regulaminu obowiązany jest zawiadomić o tym fakcie Sprzedawcę, co skutkuje rozwiązaniem umowy zgodnie z postanowieniami niniejszego Regulaminu


Nowa wpadka GG. Prywatne dane internautów ujawnione (akt.) | Gadżetomania.pl\nCzy włamywacz się odważy? (Fot. Flickr/takomabibelot/Lic. CC by)\nGG po raz kolejny postawiło pod znakiem zapytania swoją wiarygodność. Niedawno pisaliśmy o niebezpieczeństwach czyhających na użytkowników Gadu Air. Tym razem problem dotyczy komunikatora. O co chodzi?\nPonad tydzień temu na forum użytkowników GG pojawiła się informacja o wykrytej luce. Odkrywca, 15-letni Karol Olszacki, po znalezieniu dziury w API GG próbował skontaktować się z GG – niestety, jego starania pozostały bez odpowiedzi.\nZgodnie z wcześniejszą deklaracją, po tygodniowym braku reakcji ze strony GG, informacje o znalezionej luce zostały opublikowane m.in. na blogu odkrywcy i w serwisie Niebezpiecznik.pl.\nGG – teoretycznie – daje możliwość pokazywania profilu wyłącznie znajomym, przypadkowym osobom wyświetlając stosowny komunikat.\nGG — komunikat\nZabezpieczenia te można jednak w prosty sposób obejść, co na swoim blogu opisuje Karol:\nGdy widzimy ten komunikat, wiemy, że ta osoba nie ma nas na swojej liście kontaktów. Oprócz tego, nie widzimy live streama, bo skrypt gg po prostu go nie pobiera [z innego pliku wie, czy ta osoba ma nas na liście czy nie]. Nic jednak nie stoi na przeszkodzie, abyśmy sami go pobrali! :-D Wystarczy, że posiadamy cookie z serwisu gg.pl (jesteśmy zalogowani) i możemy pobrać live stream dowolnego numeru.\nJeśli chcecie sprawdzić jak to działa w praktyce, w blogu odkrywcy luki udostępniony został prosty skrypt. Miłej zabawy ;).\nBiorąc pod uwagę znaczenie wykrytego błędu pozornie nie ma powodów do paniki. Ujawnione dane nie są – raczej – na tyle wrażliwe, by stanowić istotne zagrożenie dla użytkowników. Problemem jest jednak brak reakcji ze strony osób, od których zależy bezpieczeństwo komunikatora.\nTydzień to wystarczająco długo, by naprawić odkryty błąd. Jeśli GG nie reaguje w takiej sprawie, jaką mamy pewność, że w przypadku poważniejszych zagrożeń reakcja będzie skuteczniejsza?\nOtrzymaliśmy informację z biura prasowego GG. Firma informuje, że luka została już załatana. W komunikacie napisano:\nUżytkownicy serwisu społecznościowego GG.pl mogą od dzisiaj korzystać z poprawionej wersji. Administratorzy serwisu wprowadzili poprawkę poprawiającą prywatność użytkowników.\nLukę usunięto po zgłoszeniu jej przez jednego z użytkowników GG Karola Olszackiego - http://olszak.tk/pl/. Mogła ona umożliwiać innym osobom dostęp do wpisów na tzw. pulpicie serwisu. Karol otrzyma w podziękowaniu prezent od GG Network.\nKoniec z marnowaniem jedzenia [wideo] WTF dnia: Pac-Man jako horror [wideo] Abomination z bliska, nowy fragment z The Incredible Hulk Rapidshare próbuje utrudnić życie piratom Pirat zapłaci Nintendo 1,5 mln dolarów Użytkownicy sami usuną błędy z Google Maps Włatcy móch w kinach Jak grają neurotycy czyli kto tu kogo leczy? Facebook uczy się myśleć po ludzku. Jak bardzo zmieni to nasze życie? Photoshop Express – nowa umowa licencyjna już jest TOP 10 gier w Wielkiej Brytanii, czyli Bioshock się sprzedaje... Natalie znów zatańczy


Wydarzenia | Długi Dystans Rowerem\nMazowiecki Gravel – pierwszy ultramaraton dookoła Warszawy\nW ostatnich latach zauważalnie wzrasta liczba nowych wydarzeń kolarskich adresowanych dla wprawionych turystów o zacięciu sportowym. Pandemia w 2020 roku wymusiła na organizatorach spore zmiany – część imprez zniknęło z kalendarza, a inne zmieniły swoją formułę. Do tego dochodzi dynamiczny wzrost popularności rowerów typu gravel. Tym samym rośnie popyt na imprezy, w których ten sprzęt daje sporo frajdy. To wszystko jest szansą na niezapomniane wrażenia, możliwość odcięcia się od prozy codziennego życia oraz przeżycie weekendu z naturą. Jedną z nowych imprez na mapie Polski jest Mazowiecki Gravel, na który wraz z organizatorami zapraszamy do Warki 11 czerwca 2021.\nCzytaj dalejMazowiecki Gravel – pierwszy ultramaraton dookoła Warszawy\nPORD zaprasza na webinar dla rowerzystów\nSezon rowerowy ruszy pełną parą już za chwilę, a to oznacza wzmożony ruch cyklistów. Część osób przesiądzie się na jednoślad aby dojeżdżać do pracy, a rodzice chętniej wyruszą na atrakcyjne turystycznie szlaki ze swoimi dziećmi. Szczególnie podczas jazdy w mieście jesteśmy bardzo narażeni na niebezpieczeństwa powodowane głównie przez kierowców samochodów. Pomorski Ośrodek Ruchu Drogowego w Gdańsku zaprasza na bezpłatny webinar dla rowerzystów i kierowców samochodów. Podczas jednogodzinnego spotkania prelegenci omówią najważniejsze zagadnienia istotne ze względu na bezpieczeństwo kierujących jednośladem.\nCzytaj dalejPORD zaprasza na webinar dla rowerzystów


Skrawki dźwięku #6: Stefan Wesołowski, Bluszcz, Zwidy - Magazyn O.pl\nStefan Wesołowski (źródło: materiały prasowe)\nZacznijmy od mającego światową premierę jeszcze w kwietniu, zaś u nas dostępnego dopiero od lata Rite of the End Stefana Wesołowskiego – niezwykle przestrzennego brzmieniowo krążka utrzymanego w stylistyce modern classical i ambientu. Krążka, który w warstwie dźwiękowej wręcz przytłacza emocjonalnie: smutkiem, brudem, melancholią. Być może dlatego, że pierwotnie kompozycje miały ilustrować wystawę fotograficzną Georgesa Mesleta, francuskiego specjalisty od uchwytywania na zdjęciach stopniowego rozpadu opuszczonych miejsc. Wesołowski szybko odebrał jednak wydawnictwu tak służalczą rolę, nadając mu w pełni autorski rys.\nDuży wpływ na charakter utworów – z jednej strony repetytywnych i oszczędnych, z drugiej monumentalnych i rozbuchanych – mają szerokie inspiracje gdańszczanina. Jest to bowiem zarówno współczesna scena elektroniczna, jak i, a może przede wszystkim, dorobek takich kompozytorów jak Ryszard Wagner czy Igor Strawiński (tytuł będący parafrazą Święta wiosny), tyle że stylistycznie zakamuflowany tu na bardziej przystępny szerszej publiczności język Maxa Richtera (smyczki w powyższym Seven Maidens), Johanna Johannssona czy Craiga Armstronga (niedaleko pada Hoarfrost II od Weather Storm tego ostatniego). W efekcie otrzymujemy płytę o silnych walorach demokratyzujących, płytę, która stawia stabilny most pomiędzy wykalkulowanym akademizmem spod znaku Ruchu Muzycznego oraz popkulturową świeżością i lekkością, gwarantującymi pełnię doznań estetycznych także na poziomie wyłącznie emocjonalnym. I właśnie w tej dwoistości tkwi chyba największa siła materiału, który zasłużenie doczekał się bardzo pochlebnych recenzji między innymi na łamach Uncut czy The Wire.\nWeźmy szczpytę Kamp!, dodajmy nieco Flemings, zanurzmy w melodyjnych rozwiązaniach z lat 80. i przypudrujmy odrobiną Red Emprez oraz chillwave’owym vibem. W porządku, Junior nie jest niczym odkrywczym (sam zespół określa się jako wykonujący… PRL synthwave), ale co z tego, skoro tak przyjemnie się tego słucha! Melodie są bardzo ciepłe i szybko wpadają w ucho, ciekawie ewoluują, tak że warto czekać na kulminacje, a do tego dużo chwytliwych motywów usytuowano gdzieś na drugim planie. Ogromną zaletę stanowi też krystaliczna produkcja (za którą odpowiada Michał Kupicz), sprawiająca że syntezatorowe plamy i pogłosy są odpowiednio wyeksponowane, nadając całości dodatkowej płynności i głębi. Do highlightów z pewnością należą takie tracki jak Aspen, którego futurystyczny teledysk kojarzy się nieco chociażby z produkcjami Wave Racer, Slow czy Argentina.\nFurtek – Słabe Słowa\nPoetyckie teksty w muzyce często mają tendencję do bycia wyjątkowo pretensjonalnymi. Jeśli i was odrzuca to od wielu wydawnictw, Słabe słowa Pawła Furtka okażą się w tej niszy ukojeniem i remedium. Melancholijne, gorzkie, rozliczeniowe strofy, destylowane tu jednak w bardzo subtelny sposób, rzucane jakby od niechcenia i spełniające wręcz rolę kolejnego instrumentu, ciekawie odnajdują się na tle nowoczesnej i pomysłowej produkcji. Śmiało można powiedzieć, że dźwięki w skali 1:1 oddają ciężar gatunkowy słów, a melodie zatruwane szumem świetnie ilustrują stan psychiczny naszego narratora. Zresztą autor, jak sam przyznaje, nagrał materiał pod wpływem emocji wynikających z rozstania z dziewczyną. Hipnotyczne Piętra (Jakiś czas temu zamieszkałem w windzie, i nikt mi już nie powie, że za mało podróżuję, bo nie robię nic innego) czy pulsujące Strupy (Zerwane chodniki wyglądają jak zdrapane strupy) przesiąknięte są egzystencjalnym bólem, który bardzo pasowałby do wrażliwości filmowców francuskiej nowej fali.\nZa wydawnictwo odpowiedzialny jest prężnie rozwijający się w ostatnich miesiącach netlabel Trzy Szóstki założony przez Krzysztofa Kwiatkowskiego i powstały jako naturalne rozwinięcie popularnego muzycznego fanpage’a. Naprawdę warto go śledzić, bo w katalogu znajdują się też inne intrygujące pozycje jak Banitka Iwony Król pod pseudonimem Sujka, Wstręt Ugorów, o którym więcej informacji niżej, czy epka Artemis Tulip Trenches. A wracając do Słabych słów, tak mogliby brzmieć Łona i Webber, gdyby nieco zwolnili, przyhamowali ze śmieszkowaniem i postawili na eksperymentalne dźwięki w duchu ambientu, slowcore’u i avant-popu.\nJakub Ziołek prezentuje godną podziwu regularność w nagrywaniu płyt, które potrafią dotknąć duszy. Nie inaczej jest tym razem, a popełniony w duecie z Mikołajem Zielińskim kameralny album pokazuje, że uszczuplenie składu wychwalanej u nas Alamedy nadało jej muzyce jedynie większej intymności. Materiał można by próbować szufladkować jako spojrzenie na muzykę starożytnej Grecji i amerykański prymitywizm przez pryzmat akustycznych, folkowych okularów. Choć to oczywiście duże uproszczenie. Z jednej strony mamy tu, na otwarcie i zakończenie, kilkunastominutowe suity przepełnione kompozycyjnymi subtelnościami pozwalającymi wyobrazić sobie jak wyglądałby pierwszy w życiu kontakt tańczącego radośnie Greka Zorby z dorobkiem Current 93. Z drugiej, tracklista skrywa tak przesiąknięte wrażliwością kompozycje jak Laurel – utwór, który ubarwiony jeszcze eterycznym wokalem Joanny Bielewskiej znakomicie odnalazłby się w dyptyku z Mapą z Zamknęły się oczy ziemi, czyli ostatniego wydawnictwa, jakie Ziołek wypuścił jako Stara Rzeka. A wszystko to domyka chyba najbardziej tradycyjnie brzmiące Ming & Days of Yore. W wykorzystanym na longplayu instrumentarium znajdziemy między innymi gitarę sześcio- i dwunastostrunową, cytrę czy egzotyczne buzuki, a w ostatnim utworze panowie mierzą się nawet ze skalą miksolidyjską. I pomyśleć, że tak piękna płyta nie powstałaby, gdyby Rafał Iwański (m.in. Innercity Ensemble i Kapital) nie podrzucił swego czasu Ziołkowi kasety Music of Ancient Greece Christodoulosa Halarisa.\nUgory – Wstręt [EP]\nNajpierw, bo już w styczniu, była Padlina – longplay, którym Ugory mocno zasygnalizowały swój talent i gatunkowy eklektyzm (od metalu po ambient). Teraz, pod koniec września, pojawiło się drugie w tym roku i równie dobre wydawnictwo grupy. Jeśli ktoś rozglądał się za materiałem, który można by sobie puszczać, żeby samodzielnie wprowadzać się w trans, odbierając zarobek podstępnym hipnotyzerom, Wstręt to strzał w dziesiątkę. Spójrzmy chociażby na Endedj szabadon jarnom – to właśnie takiej muzyki w przerwach od kręcenia Szatańskiego tanga czy Konia turyńskiego słuchałby pewnie na nieustannym zapętleniu wywołany w powyższym wideo Bela Tarr. Nie przeoczcie też takich nagrań jak Pieśń czy 4:20 Matka wstaje.\nNa co jeszcze warto zwrócić uwagę? Bardzo ciekawą płytę pt. Cesarstwo zwierząt, łączącą punkową werwę i rockowe naleciałości z ingerującymi w nie nieustannie dźwiękami syntezatora i okazjonalnymi melodeklamacjami, wydała słynąca z takich hitów jak Mutant łódzka grupa 19 wiosen. Choć jest to naturalnie żywiołowość w swej lirycznej wymowie bardzo gorzka i turpistyczna.\nJeśli chodzi o podobny kaliber gatunkowy wśród muzyków młodszych stażem, obowiązkową do sprawdzenia pozycją jest przegapiona w poprzedniej części, wydana w maju debiutancka epka (self-titled) zespołu Zwidy. Szczypta post-hardcore‘u i math rocka, czy też po prostu muzyka emo epoki korporacji, daje bolesny obraz wielkomiejskich lęków i codziennej walki z samym sobą współczesnego człowieka, artykułowanych przez oddziałujące na podświadomość pesymistyczne teksty i naprzemienny jazgot gitar oraz melodyjne motywy.\nInteresująco wypadła też jazzowa współpraca kompozytora i skrzypka Adama Bałdycha z norweskim składem Helge Lien Trio, a także wydane jeszcze w czerwcu Obiekty duetu Leśniewski / Nowacki, gdzie możemy delektować się przestrzennymi dronami, noisem i ambientem. Z nowym materiałem pt. Narkopop (jak zawsze ciekawe podkłady, choć tym razem wyjątkowo irytujące teksty) wrócił też opisywany u nas jakiś czas temu Kaz Bałagane. Ale tak naprawdę i tak wszystko wygrał ten zawodnik.\nInne ciekawe płyty i epki, którym warto dać szansę to m.in.:\nHańba – Będą bić (Hoży i świeży)\nSujka – Banitka (Dwie kobiety)\nTeChytrze – Chłopaki czekajta (B&B)\nTulip Trenches – Artemis [EP] (Half-Awake Half-Asleep)\nTags Adam Bałdych Alameda Duo Bluszcz Furtek Hańba Kaz Bałagane Leśniewski / Nowacki Muzyka Stefan Wesołowski Sujka TeChytrze Tulip Trenches Ugory Wojciech Michalski Zwidy\nPoprzedni artykuł Dzikusy, tom 2, Upiór nawiedził Europę\nNastępny artykuł Oko protestantyzmu. O Śląsku Cieszyńskim w 500-letnią rocznicę reformacji