20. posiedzenie Komisji Nauki, Edukacji i Sportu w dniu 12 grudnia\n1. Stanowisko komisji w sprawie edukacji medialnej młodzieży.\nCzy mamy listę gości? Bardzo bym o nią prosił, bo chciałbym przywitać naszych gości. Na spotkaniu o godzinie 12.00 byli tak liczni, że aż ciężko było wszystkich ogarnąć.\nProszę państwa, rozpoczynamy kolejne posiedzenie naszej komisji. Mówię: kolejne, bo jedno już się odbyło, a o godzinie 19.00 mamy jeszcze jedno.\nObecne posiedzenie komisji jest poświęcone stanowisku senackiej Komisji Nauki, Edukacji i Sportu w sprawie edukacji medialnej.\nJestem trochę zmartwiony, bo nie widzę wśród nas autora tego tekstu, ale miejmy nadzieję, że dotrze, aczkolwiek to różnie bywa. Zaraz ad rem powiem…\nProszę państwa, przede wszystkim chciałbym serdecznie powitać panów senatorów, a także naszych gości.\nNo i muszę powiedzieć, że w związku z tym, iż kaligrafia już od lat nie obowiązuje, mam problem z odczytaniem listy naszych gości. Ministerstwo Edukacji Narodowej…\n(Głos z sali: Krystyna Kiernozek, naczelnik Wydziału Programów i Podręczników. Ma być pan minister Sławiński…)\nMa być. Dobrze.\nTo na razie mamy taką rozbiegówkę.\nZ Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego są dwie osoby: pan Jarosław\nCzuba, dyrektor Departamentu Prawno-Legislacyjnego, i pani Joanna KluczewskaStrojny, koordynator wychowania…\n(Głos z sali: Wydziału Mediów Audiowizualnych.)\n…mediów audiowizualnych. Jak państwo zobaczycie skrót WydzMAud, to będzie oznaczać, że chodzi o Wydział Mediów Audiowizualnych.\nProszę państwa, przesłaliśmy państwu projekt stanowiska naszej komisji. Ono\nzostało opracowane przez osoby związane… Pan senator Biela nam to przedstawił. Ten\ntekst jest dość obszerny.\nMuszę powiedzieć, że zjawisko, którego on dotyczy, nie jest nowe. Ja zetknąłem się\nz tym problemem wiele lat temu, no, dokładnie jakieś osiem lat temu, kiedy miałem okazję\nspotkać się z przedstawicielami Ministerstwa Edukacji Narodowej. Tam pracowała taka\npani, która wtedy była szefem jakiejś komórki zajmującej się tym. I w ostatnich miesiącach\nsytuacja się powtórzyła, bo pan senator Biela przedstawił mi osobę, która pilotuje te sprawy\n20. posiedzenie Komisji Nauki, Edukacji i Sportu\n– ale zajmuje się tym jakiś większy zespół – no i odżyły we mnie wspomnienia sprzed\nośmiu lat, kiedy, jak pamiętam, zetknąłem się z tematem edukacji medialnej… Nawet mam\ntu gdzieś wydruk – za chwilę go pewnie odkopię w tych moich zasobach archiwalnych…\nJa wolałbym, żeby programy w mediach były przyzwoitsze i żeby ta edukacja\nbyła niepotrzebna. Ale niektóre osoby mnie przekonują, że to jest niemożliwe, żeby\none były przyzwoitsze, na co ja się zgodzić nie mogę, bo to jest sprzeczne z moim\nsystemem wartości – ja wierzę w to, że jest to możliwe. To znaczy, jeżeli są ludzie,\nktórzy mają zakodowane to, żeby szerzyć zło, no to jest to ich problem, ale to nie znaczy, że wszyscy musimy temu ulegać. Jednak niezależnie od tego rzeczywiście jest taki\nproblem, że nawet jeśli zakładać, iż programy w mediach są pozytywne, to jednak sam\nfakt uzależnienia się od telewizora, od komputera itd. pozostanie problemem, tym bardziej że należy się spodziewać, iż liczba kanałów telewizyjnych będzie rosła. I rzeczywiście jest problem kształtowania świadomego widza, jak to się nazywało. On dodatkowo jest obarczony drugim elementem, od którego zacząłem, to znaczy tym, że te\nprzekazywane treści są niezbyt pozytywne i że my mamy wychowywać młodego\nczłowieka tak, żeby on umiał się przed tym bronić.\nPrzed chwilą miałem chyba dwugodzinną rozmowę – była pani dziennikarz\nz jakiejś prasy szkolnej i tak długo dyskutowaliśmy. No i dla mnie przygotowywanie\ndziecka do bronienia się przed złem w mediach jest trochę sprzeczne z wychowaniem,\nbo wychowanie generalnie powinno kierować ku dobru, a nie ku wojowaniu, prawda?\nNo, my czasami takie różne wojenki toczymy, ale traktujemy to jako zło konieczne,\nprzejściowe et cetera. I to są moje dylematy związane z tą sprawą.\nTa uchwała jest dość obszerna. Ja nie wiem, czy nie nazbyt obszerna. Ale jak\nprzekażę głos sprawozdawcy – na razie czekam, żeby złapał oddech, bo mamy tutaj\ndużo różnych krętych schodów – to ewentualnie ustalimy jakiś pogląd. Mi się wydaje,\nże ważne jest, żeby uchwała miała treść, przesłanie i żeby proporcje tych treści były\nodpowiednie. I to jest moja główna troska.\nCzy pan senator Alexandrowicz w sprawach proceduralnych? Bo ja chciałbym\nzrobić tak, żeby poprosić pana senatora Bielę o w miarę zwięzłe przedstawienie tej\nsprawy, następnie prosić naszych gości o ustosunkowanie się do tego, a potem otworzyć dyskusję. Ale rozumiem, że pan senator poza tą kolejnością…\nJa w sprawie tego wstępu pana przewodniczącego.\nJeżeli chodzi o to, czy powinniśmy być wychowywani do walki, czy nie, to Sęp\nSzarzyński, żyjący w XVI wieku, miał takie zdanie, że jednak do walki.\nMoglibyśmy otworzyć dyskusję akademicką na ten temat, ponieważ to jest kwestia uzgodnienia pewnego słownika. Wiadomo, że kultywowanie pewnych wartości\nczasami może się wiązać z walką w ich obronie, w sytuacji zagrożenia czy innej. Ale ja\nnie podejmuję się prowadzenia takiej dyskusji, bo pan senator Alexandrowicz oczywiście jest bardziej perfekcyjnie przygotowany do takiej debaty, szczególnie w ujęciu\nhistorycznym. Tak że myślę…\nRozumiem, że pan senator sprawozdawca jest już gotów do przejęcia głosu,\nwięc może proszę wziąć tamten mikrofon, tak żebym ja mógł ewentualnie interweniować, gdyby była taka potrzeba…\nTętno sześćdziesiąt sześć.\nChcę kolegom, którzy w swoim czasie składali podpisy pod senackim projektem\nustaw uwłaszczeniowych, powiedzieć, że niestety dopiero dzisiaj podkomisja, która do\ntego projektu została wyznaczona, po moich długich nagabywaniach rozpoczęła pracę,\nbo przez trzy miesiące nie robiła nic. Dzisiaj odbyło się dopiero pierwsze posiedzenie,\nale jednak się odbyło. Właśnie stamtąd wracam.\nJeśli chodzi o przedkładany projekt, chcę najpierw powiedzieć, co jest jego celem. Otóż celem jest uwrażliwienie rządu, parlamentu czy też stymulowanie ich do\nprzygotowania i realizacji programu edukacji medialnej. W przekonaniu projektodawców młodzież, która jest pozostawiona sama sobie, nie jest w stanie dać sobie rady,\nw sytuacji gdy tak przemożny jest natłok stymulacji medialnej, i jej możliwości emocjonalne, intelektualne nie mogą podołać poznawczemu panowaniu nad tą sytuacją.\nTak więc należy wyposażyć tę młodzież w wyuczone nawyki przede wszystkim spostrzegania przekazu medialnego, oceny tego przekazu i dokonywania właściwego wyboru z propozycji medialnych. Taką rolę może odegrać przede wszystkim szkoła – nie\ntylko, ale przede wszystkim. Pierwszym frontem działania byłaby szkoła. Ponadto rodzice współpracujący ze szkołą, jak również oczywiście Kościół i wszystkie instytucje,\nktóre są zainteresowane zdrowiem psychicznym młodego pokolenia, winni w tym\nStanowisko składa się z trzech części. Pierwsza część ma charakter wprowadzający. Są to trzy pierwsze akapity. One mówią o problemie, ujmują go w postaci\npytań. Druga część zaś stanowi przedstawienie już samego projektu.\nOtóż projekt ten składa się z trzech części.\nPierwsza część to jest opracowanie programu jednostek lekcyjnych w zakresie\nedukacji medialnej na trzech poziomach nauczania: podstawowym, gimnazjalnym\ni licealnym, uwzględniających specyfikę poznawczo-emocjonalnego rozwoju oraz zainteresowania uczniów. Chodzi tu o program dostosowany do wieku uczniów, który powinien obejmować zagadnienia z zakresu psychologii odbioru mediów, elementy socjologii\ni wartościowania przekazu medialnego czy ewentualnie elementarne wiadomości z zakresu historii mediów, a także podejmować problematykę filmoznawczą, prasoznawczą\ni medioznawczą, ze szczególnym uwzględnieniem zasad korzystania z Internetu, gdyż\ntam często wszystko jest, no, w wersji internetowej. To jest pierwsza część programu,\nczyli opracowanie jednostek lekcyjnych, na których by się tego uczyło.\nDruga część to jest opracowanie programu podyplomowych studiów zawodowych – ewentualnie dziennych studiów tam, gdzie szkoły wyraziłyby na to chęć –\nw zakresie komunikacji medialnej, których celem byłoby przygotowanie nauczycieli\nwszystkich szczebli edukacji – od podstawowej aż do uniwersytetu – do prowadzenia\nzajęć z zakresu świadomego korzystania ze współczesnych mediów komunikowania\nspołecznego oraz wyposażenie ich w kompletny zestaw podręczników i audiowizualnych materiałów dydaktycznych.\nI wreszcie trzecia część tego projektu to wdrożenie jednostek lekcyjnych z zakresu edukacji medialnej do obowiązkowego kursu nauczania – to jest do dyskusji, czy\nobowiązkowego – na poziomie podstawowym, gimnazjalnym i licealnym. Mnie\nw każdym razie wydaje się, że obowiązkowego, że on nie może być fakultatywny, że\nnależy wszystkim dać szansę zapoznania się z tym i wszystkich wyposażyć w takie\nNo i oczywiście należałoby wyposażyć ten projekt w system monitorowania\nskutków, ulepszania. Czyli ten projekt ma charakter jakiegoś małego systemu, który\nnajpierw należy zaproponować, przedyskutować, opracować, a następnie wdrożyć.\n(Senator Adam Biela: Przepraszam, jeszcze jakimś elementem tego, no, winny\nbyć również – przynajmniej na elementarnym poziomie – badania z zakresu konstrukcji jednostek lekcyjnych, ich skuteczności, testowania efektów takiego nauczania.\nCzy możemy panią prosić o parę słów? Nie ma ministra…\nNaczelnik Wydziału Programów i Podręczników\nw Departamencie Kształcenia Ogólnego i Specjalnego\nNiestety, bardzo żałuję, ale nie ma.\nJa mogę powiedzieć, jako przedstawiciel ministerstwa edukacji, że minister\nedukacji narodowej wraz z wprowadzeniem reformy systemu edukacji wprowadził do\npodstawy programowej kształcenia ogólnego ścieżkę międzyprzedmiotową: edukacja\nczytelnicza i medialna. Ona jest na poziomie szkoły podstawowej, na poziomie gimnazjum i na poziomie szkół ponadgimnazjalnych.\nNie chciałabym zanudzać szczegółami z zakresu tej ścieżki międzyprzedmiotowej, ale może tak pokrótce o tym powiem. Na przykład, na etapie szkoły podstawowej\ncele edukacyjne obejmują przygotowanie do świadomego i odpowiedzialnego korzystania ze środków masowej komunikacji, czyli telewizji, komputerów, prasy. W zadaniach szkoły jest przygotowanie do odróżniania fikcji od rzeczywistości w przekazach\nmedialnych, bo wiemy, jak to jest dla dziecka szkodliwe, kiedy samo ogląda w domu\ntelewizję, na przykład brutalne filmy. Wszelkie badania pokazują, że agresja z filmów\nsensacyjnych, brutalnych później powoduje agresję wśród dzieci i młodzieży.\nJeśli chodzi o wprowadzenie do samodzielnego posługiwania się mediami, to\nw treściach nauczania na poziomie szkoły podstawowej też szeroko to opisujemy. Poza tym\nporusza się takie zagadnienia jak: dzieje pisma, wydawnictwa informacyjne, proces porozumiewania się, kontakt społeczny, rodzaje mediów, ich istota i zasady funkcjonowania –\nmoże na tych elementach się skupię – funkcje i charakterystyka komunikatów medialnych,\ndrukowanych, obrazowych, dźwiękowych, audiowizualnych i multimedialnych, podstawowe elementy języka poszczególnych rodzajów mediów, rodzaje i gatunki przekazów medialnych, teatr jako źródło przekazów medialnych, wydarzenia z życia osobistego, społecznego jako inspiracja do samodzielnych rejestracji twórczości medialnych, stronniczość\nprzekazu, selektywność doboru informacji – chodzi o to, żeby dziecko nauczyć, jak z tego\nkorzystać i to wartościować – informacja czy perswazja, jawne i niejawne funkcje środków\nmasowej komunikacji we współczesnym społeczeństwie informacyjnym. No i tu są zapisane również osiągnięcia, polegające na tym, żeby uczeń umiał krytycznie oceniać, analizować wartości ofert medialnych i dokonywać właściwych wyborów.\nNa poziomie gimnazjum cele, zadania, treści i osiągnięcia są trochę poszerzone, ponieważ tu już bardziej zwracamy uwagę na to, żeby młodzież gimnazjalną przygotować do\nwłaściwego korzystania z różnych informacji, segregowania tych informacji i krytycznego\nich odbierania, jak również pobudzać potrzeby czytelnicze – bo to jest łącznie edukacja\nczytelnicza i medialna – kształtować postawy szacunku do polskiego dziedzictwa kulturowego. W zakresie zadań szkoły jest też uświadomienie roli massmediów i stosowanych\nprzez nie środków i zabiegów socjotechnicznych, które widzimy na co dzień, przedstawienie form reklamy, które najbardziej oddziałują właśnie na młodzież i dzieci i ich sugestywne\nreakcje, wprowadzanie uczniów w zasady twórczego procesu w produkcji medialnej, zapoznanie z fundamentalnymi działami medialnymi, jak fotografia, radio, film, telewizja, teatr,\nmedia polskie i zagraniczne. W treściach nauczania są kody ikoniczne i symboliczne, poszczególne języki mediów, formy obrazowe, fikcja w mediach, media jako środki poznania\nwspółczesności. No, bardzo dokładnie, w osiągnięciach tak samo.\nW liceum i szkołach ponadgimnazjalnych jest młodzież już w miarę dorosła,\nwięc w zasadzie powinna, poprzez przygotowanie do samokształcenia i już w zasadzie\numiejętne pozyskiwanie, a nawet opracowywanie informacji pochodzących z różnych\nźródeł, rozumieć naturę i rolę mediów we współczesnej cywilizacji, zachować tożsamość kulturową wobec globalizacji kultury, zachować postawę dystansu, krytycyzmu\nwobec informacji przekazywanych przez media. W zadaniach szkoły stawiamy już na\ntrochę wyższy poziom, bo obejmują one wprowadzenie w technologię pracy umysłowej jako przygotowanie do egzaminu maturalnego i studiów wyższych, stwarzanie warunków do samodzielnego sporządzania przez uczniów komunikatów medialnych, dostarczanie materiałów do krytycznej analizy przekazów informacyjnych, prasy, telewizji, reklamy zewnętrznej. Treści nauczania zaś obejmują tradycyjne, nowoczesne źródła informacji – od książki do przekazów internetowych – współczesne instytucje wydawnicze, instytucje zajmujące się dystrybucją książek, prasy, kompetencje czytelnicze, globalizację życia, media publiczne, prywatne, ich zadania i interesy, rynkowość\nmediów i jej społeczne skutki, wpływ mediów na różne aspekty życia, no i zagrożenia\ndla psychicznego i moralnego rozwoju człowieka płynące z mediów, jak i różne formy\nuzależnień. Uczniowie poznają również warsztat pracy dziennikarza prasowego, radiowego, telewizyjnego, reżysera filmowego i teatralnego oraz takie zagadnienia jak:\nwywieranie wpływu na ludzi, metody i techniki perswazji i manipulacji stosowane\nw reklamie zewnętrznej, prasowej, radiowej i telewizyjnej, analiza porównawcza wybranych informacji z prasy, audycji telewizyjnych czy też radiowych, kryteria wskazujące na rzetelność, obiektywizm tych informacji, wybór międzynarodowych i polskich przepisów prawa dotyczących mediów. W osiągnięciach jest właśnie umiejętność\nsprawnego zebrania określonych informacji, wyselekcjonowania przydatnych treści,\nw tym sporządzanie bibliografii, postrzeganie roli mediów w szerszym kontekście cywilizacyjno-kulturowym, a więc dostrzeganie wpływu mediów na życie i zachowanie\nludzi oraz całych społeczeństw, samodzielne tworzenie podstawowych komunikatów.\nTak że te treści już od 1990 r. cały czas obowiązują, są realizowane, na pewno\nw różnym stopniu, ponieważ jest to ścieżka międzyprzedmiotowa, czyli może być ona\nrealizowana na różnych przedmiotach: na języku polskim, na historii, w zakresie faktów historycznych, na godzinach pozostawionych do dyspozycji dyrektora, bo każdy\ndyrektor szkoły ma takie godziny i może je przeznaczyć również na edukację czytelniczą i medialną, na lekcjach wychowawczych, nawet na lekcjach biologii, bo uczniowie\nmogą oglądać różne formy filmów, mediów. Poza tym są wyjścia do teatru… No\ni szczególnie informatyka, ze względu na Internet, także w zakresie blokady treści niepożądanych. W momencie kiedy komputery są kupowane do szkół, to takie oprogramowania szkoły otrzymują.\nI tu oczywiście jest ważna ścisła współpraca z rodzicami. Ten wspólny front\nwychowawczy, szkolny program wychowania, który powinien zawierać te wszystkie\nnajważniejsze wartości, powinien być realizowany przez całą radę pedagogiczną, no\ni chyba w porozumieniu z radą rodziców czy radą szkoły. Tak że powinno to być\nwspólne oddziaływanie, i na tym nam bardzo zależy.\nJaka jest realizacja? No, bardzo różnie to wygląda w różnych szkołach. Zdajemy\nsobie z tego sprawę. Jeśli chodzi o doskonalenie nauczycieli, to trudno mi w tej chwili\npowiedzieć, jakie uczelnie prowadzą edukację medialną dla nauczycieli, ale takie studia podyplomowe są prowadzone.\nNie ma koleżanki od doskonalenia, więc… Ja przede wszystkim żałuję, że nie\nma pana ministra, bo na pewno lepiej, ciekawiej by to państwu przedstawił. Ja tylko\nchciałabym zaznaczyć, że edukacja medialna jest w podstawie programowej zawarta.\nDo niej są dopuszczone programy, także częściowo podręczniki, to znaczy te wydawnictwa, które zgłosiły… Ale trudno tutaj znaleźć jakikolwiek podręcznik, bo przecież\ntelewizor, Internet są głównym źródłem.\nI w tej chwili edukacja medialna, szczególnie dla młodzieży, to jest na pewno\nbardzo istotna sprawa. I na to zwracamy uwagę. Nawet obecnie, przygotowując program „Zero tolerancji”, też tę edukację medialną chcemy w jakimś stopniu wykorzystać, bo to jest główne źródło zagrożenia, które może rodzić agresję wśród młodzieży.\nBardzo proszę. Nie wiem, kto z państwa z ministerstwa kultury zabierze głos…\nJa pozwolę sobie zabrać głos jako osoba nadzorująca pracę między innymi Wydziału Mediów Audiowizualnych.\nSzczegółowo zapoznałem się ze stanowiskiem senackiej Komisji Nauki, Edukacji i Sportu.\nUważam, że zostaliśmy tutaj zaproszeni ze względu na dwie role. Pierwsza rola,\nmoże mniej istotna, aczkolwiek w kontekście wypowiedzi pani przedstawiciel resortu\nedukacji równie ważna, to właśnie rola resortu, która polega na nadzorowaniu funkcjonowania szkół artystycznych, i w ramach programów szkół artystycznych mogłyby się\nznaleźć elementy związane z tematem dzisiejszego posiedzenia. Ale myślę, że ważniejsza jest druga rola, to znaczy rola resortu polegająca na nadzorowaniu funkcjonowania\ntak zwanej ustawy medialnej czy ustawy o radiofonii i telewizji, choć nie tylko. Prawo\nautorskie czy prawo prasowe w pewnym zakresie również miałyby tutaj zastosowanie.\nZ dużą uwagą przypatrujemy się stanowisku komisji. Uważamy je za bardzo\ncenne. Chętnie będziemy współpracować zarówno z komisją, jak i z resortem edukacji\nw formułowaniu konkretnych założeń do programów czy do studiów podyplomowych,\nczy w opracowywaniu programów jednostek lekcyjnych. Chętnie włączymy się w prace zarówno panów senatorów, jak i resortu edukacji.\nPani Joanno, czy chciałaby pani coś dodać?\nKoordynator Wydziału Mediów Audiowizualnych\nw Departamencie Prawno-Legislacyjnym\nJa pozwolę sobie tylko zwrócić uwagę, że tak naprawdę kwestia edukacji medialnej jest dostrzegana nie tylko w Polsce. Mam możliwość uczestniczenia w pracach\ngrupy roboczej do spraw audiowizualnych. Jest to grupa robocza pod kierownictwem\nrady. I tam kwestia edukacji medialnej, szczególnie młodego widza, również była\nomawiana. Państwa członkowskie zgłaszały, że edukacja medialna na tym poziomie,\nna którym jest obecnie, tak naprawdę jest niewystarczająca. I będą podejmowane\ndziałania właśnie w tych zakresach, jakie pani tutaj wymieniła, na przykład po to, żeby\nmłody widz był w stanie odróżnić treści programowe od treści reklamowych, żeby ten\nmłody widz był na tyle świadomy, by wiedział, jakie treści ogląda.\nI myślę, że taka inicjatywa, aby programy lekcyjne obejmowały właśnie edukację medialną, jest niezwykle cenna i mogłaby się przyczynić do tego, żeby już ten najmłodszy widz był świadomy tego, co ogląda. Dziękuję bardzo.\nProszę państwa, kiedy zaczynaliśmy nasze posiedzenie, mówiłem o tym, że ten\nprojekt uchwały jest bardzo długi. I myślę, że byłoby chyba niedobrze, gdybyśmy się\nw tym momencie koncentrowali na tym tekście. Muszę powiedzieć, że jest w nim\nwiele takich sformułowań, które nie pasują do języka stanowiska komisji,\nw szczególności użyta wielokrotnie pierwsza osoba liczba pojedynczej. Dlatego ja już\nmam przygotowany znaczny skrót tego tekstu, który w stosownym momencie państwu\nzaprezentuję. Myślę, że teraz dobrze byłoby jeszcze na samym meritum sprawy się\nskupić. Przynajmniej ja bym to proponował. Ale to jest tylko propozycja. Jeśli państwo\nchcecie, no to oczywiście mogę zaproponować te skróty.\nBardzo proszę, pan senator Wach.\nJa chciałbym zapytać o pewną kwestię. Pani próbowała na ten temat coś powiedzieć, ale to jest chyba bardzo trudne. Bo zasadnicza różnica, pomijając styl, polega na\ntym, że obecnie… To znaczy ministerstwo również o tym myśli, ta sprawa jest w jakiś\nsposób prowadzona, ma program, i ten program bardzo dobrze brzmi. Ale czy forma\nrealizacji poprzez ścieżkę międzylekcyjną jest wystarczająca, dobra? Czy ona nie jest\nna marginesie? Bo widzę taką zasadniczą różnicę: tam zaproponowane jest to w formie\nprogramu, a tu w formie przedmiotu, a więc ma inną rangę i jest w inny sposób realizowane w szkole.\nTak więc pytanie jest proste, ale odpowiedź na nie chyba nie jest prosta: czy ze\nwzględu na ważność tej tematyki, na wpływ na młodych ludzi i na różne zjawiska, które obserwujemy i o których dyskutujemy ostatnio, choć one istnieją od dość dawna,\noraz ze względu na to, że one się rozwijają, nie byłoby dobrze tę formę lekcyjną, o której pani mówiła, zmienić? Ona też ma pewne zalety. No, niby to jest tak, że dotyczy to\nwielu przedmiotów. Ale czy w związku z tym w praktyce to w ogóle jest robione, czy\njest gdzieś daleko na marginesie? To znaczy, tylko jak nie ma sali gimnastycznej, jest\nzimno, to ktoś puszcza telewizor i wpisuje, że to jest właśnie edukacja medialna.\nProszę państwa, to jest bardzo słuszna uwaga i bardzo dziękuję panu senatorowi\nza tę wypowiedź. Mi się wydaje, że my się poruszamy w pewnych skrajnościach. To\nznaczy, jak jest problem, to najlepiej wprowadzić jakiś przedmiot, który ten problem\nzałatwi. Z drugiej strony, jak rozumiem, wychowanie jest pewnym integralnym systemem, więc wszystko się dzieje w jednej przestrzeni i powinno się wzajemnie przeplatać. I taka propozycja pewnych ścieżek międzyprzedmiotowych może być bardzo cenna. Ale rzeczywiście jest obawa, o której pan senator jednym tchem powiedział, takie\nniebezpieczeństwo, że to się może zgubić gdzieś po drodze. Tak że są takie trzy elementy, i w zasadzie chyba nie ma dobrego wyjścia.\nProszę państwa, pan senator Alexandrowicz, a potem pan senator Szaleniec.\nNajpierw mam pytanie, do czego mamy się odnosić. Bo oczywiście możemy się\nodnieść do tekstu projektu, i ja jestem do tego gotowy, ale przed chwilą pan przewodniczący prosił, żebyśmy się do tekstu nie odnosili. A więc do czego w tekście mamy\nsię odnieść? Czy tylko do tej jednej kwestii: obligatoryjna lub nieobligatoryjna edukacja medialna? Bo chciałbym…\n(Przewodniczący Kazimierz Wiatr: Chyba tak.)\nNo to nieobligatoryjna i nie w postaci osobnego przedmiotu.\nBardzo syntetyczna wypowiedź, ale wiemy, o co chodzi.\nBardzo proszę, pan Szaleniec.\nNo, ja w zasadzie mógłbym skończyć na tym, co mój przedmówca powiedział,\nbo również jestem zdania, że to nie powinno być obligatoryjne.\nPan senator na poprzednim posiedzeniu naszej komisji mówił o zmianie podejścia do przedsiębiorczości albo wręcz jej rozwijaniu. I padła odpowiedź ze strony pana\nministra, że przedsiębiorczość jest w szkołach, że w gimnazjach czy w szkołach średnich jest jako wydzielony przedmiot. I można by powiedzieć, że rozwiązaliśmy problem, bo wprowadziliśmy przedsiębiorczość i teraz młodzież wychodząca ze szkół już\nwie, jak zakładać swój biznes, i problem jest załatwiony. Oczywiście on nie jest załatwiony i nie da się tego problemu załatwić wydzieleniem przedmiotu.\nPan minister edukacji – przepraszam, tu kamyczek do ogródka ministerstwa –\nchciał wprowadzić patriotyzm jako przedmiot. Też uważał, że tym załatwi sprawę budowania patriotyzmu. Ale tego też się tak nie załatwi. Uważam, że to można załatwić\nprzez wprowadzenie ścieżki międzyprzedmiotowej i uczenie patriotyzmu na każdej\nlekcji. I w przypadku tego problemu, jak mi się wydaje, jest taka sama sytuacja, to znaczy, tego trzeba uczyć na każdej lekcji, przypominać o tym.\nNa pewno zgadzam się z jednym zastrzeżeniem, które jest w tym tekście, a mianowicie, że należy do tego przeszkolić nauczycieli, bo być może oni są nieprzeszkoleni\ni rzeczywiście traktują ten temat po macoszemu, nie wprowadzają go w odpowiedniej\nformie na swoich lekcjach. I tu na pewno jest wiele do zrobienia. Nie wiem, jakie materiały są nauczycielom pomocne, żeby prowadzić te ścieżki. W każdym razie na pewno należy tym problemem się zajmować, ale raczej nieobligatoryjnie. Ten program,\nktóry został przygotowany przez ministerstwo, jest bardzo dobry, tylko należy go realizować.\nZgadzam się również z panem przewodniczącym, że ta uchwała jest zbyt długa.\nA tak prawdę powiedziawszy, to chciałbym spytać, do kogo będziemy tę uchwałę kierować, Panie Przewodniczący. Musi być jakiś adresat tej uchwały. To tak w cały świat\n(Przewodniczący Kazimierz Wiatr: Panie Senatorze, to jest pytanie do wnioskodawcy, proszę bardzo.)\nNie wiem, od kogo ta inicjatywa wyszła, w każdym razie do kogoś tę uchwałę\nmusimy skierować. Czy do ministerstwa, czy do szkół? Takie pytanie jeżeli mógłbym…\n(Przewodniczący Kazimierz Wiatr: Ja sądzę, że ministerstwo edukacji i ministerstwo kultury to są ci najbliżsi adresaci, ale myślę, że to można rozszerzyć.)\nJeszcze słowo, Panie Przewodniczący.\nTen temat wypłynął na posiedzeniu komisji, kiedy mówiliśmy o sprawach\nwychowawczych w szkole. I tu poruszyliśmy ten temat od jednej strony: co szkoła\nmoże zrobić, ale myślę, że należy go rozważać również od drugiej strony: co powinny zrobić media i co my możemy zrobić jako ustawodawca, żeby jednak media\npewnych treści nie przekazywały w pewnym czasie. I to już byłby duży krok naprzód. Myślę, że w tej sprawie jest również wiele do zrobienia i o tym też musielibyśmy porozmawiać.\nPana senatora nie było na naszym ważnym posiedzeniu. Ja na tym posiedzeniu –\nto było bodajże 7 listopada – wziąłem na siebie obowiązek przygotowania dwóch takich dokumentów.\nMuszę powiedzieć, że prace się toczą. Chciałbym, żeby to był dobry dokument,\nniekoniecznie obszerny, ale niewiele więcej potrafię w tej chwili na ten temat powiedzieć.\nTak, tak. Wziąłem te dwa tematy na swoje barki. I wtedy nawet mówiłem, że\nnie bardzo wiem, jak się za to zabrać, ale myślę, że ktoś to musi zrobić. Jak mówię, już\nrozpocząłem pewne procedury i to się toczy.\nProszę państwa, czy ktoś chce jeszcze zabrać głos, czy może przejść do tekstu\ni przedłożyć państwu propozycje modyfikacji?\nProszę państwa, jeśli autor będzie spolegliwy wobec mojego znacznego skrócenia tego tekstu, to moja propozycja jest taka.\nPierwszy akapit ograniczyłbym do dwóch zdań, które brzmiałyby następująco:\nWspółczesne środki komunikowania masowego zdominowały współczesną kulturę.\nDla młodych ludzi stanowią one obecnie znacznie ważniejsze źródło informacji, doświadczenia estetycznego i emocjonalnego niż treści niejednej lekcji z zakresu języka\npolskiego lub historii.\nDrugi akapit brzmiałby tak: My, ludzie dojrzali, mamy szczególną powinność\n(Głos z sali: To byłaby dosyć dziwna stylistyka.)\nWiem. Zapewne trzeba będzie to uzupełnić, ale ja przedstawię tę propozycję,\nponieważ starałem się do tego podejść konstruktywnie. To sformułowanie być może\njest niepotrzebne, ale być może trzeba je uzupełnić jeszcze dwoma zdaniami.\nPrzechodzę do trzeciego akapitu, który w zasadzie pozostawiłbym w takim\nbrzmieniu: Bez wątpienia wprowadzenie do szkół podstawowych, gimnazjów i liceów\nobligatoryjnego – słowo „obligatoryjnego” jest dyskusyjne – programu edukacji w zakresie świadomego korzystania ze współczesnych mediów komunikowania społecznego jest przedsięwzięciem wymagającym co najmniej kilku lat intensywnych przygotowań. Jest również działaniem o poważnych konsekwencjach finansowych i logistyczno-organizacyjnych.\n(Głos z sali: Przepraszam. Tu bym się akurat nie zgodził…)\n(Głos z sali: Po co te fakty podawać?)\n(Senator Ryszard Górecki: Przepraszam bardzo, jeśli mogę się włączyć…)\n(Senator Ryszard Górecki: Ja też mam pytanie, kto będzie adresatem tej\nuchwały i jaka będzie skuteczność tej naszej pracy. To jest zasadnicze pytanie, w sytuacji kiedy coś jest już zrobione. Ten dokument jest stanowczo za długi, stanowczo.)\nNo, ale po moich modyfikacjach będzie trzy razy krótszy, Panie Senatorze,\nwięc… To już w ogóle nic nie zostanie, bo według moich propozycji, jak mówię,\nw zasadzie wypada ponad 2/3 tekstu.\nJeśli chodzi o dalsze moje propozycje, to ten akapit z punktami zaczynałby się\ntak: Realizacja programu winna obejmować… Po dwukropku punkt pierwszy – tu są\ndwie propozycje – albo brzmiałby: opracowanie programu jednostek lekcyjnych w zakresie edukacji medialnej, albo pozostał w dotychczasowym brzmieniu – opcjonalnie.\nPunkt drugi pozostałby bez zmiany. Punkt trzeci także. I na tym bym zakończył, bo\nw zasadzie reszta jest opisem, który jest pewnym uzasadnieniem, i to niekoniecznym.\nProszę bardzo, pan senator Gowin.\nPanie Przewodniczący, mnie się wydaje, w świetle dotychczasowych wypowiedzi, podkreślających to, że owa edukacja medialna nie powinna mieć charakteru osobnego przedmiotu i nie powinna mieć charakteru obligatoryjnego, że pozostawianie\npunktów od pierwszego do trzeciego jest dyskusyjne. To znaczy, jeśli zgodzić się\nz opiniami o nieobligatoryjności i tymi, że to nie powinien być osobny przedmiot, a ja\nsię z nimi zgadzam, to raczej powinniśmy w naszym stanowisku sugerować wprowadzenie modułu edukacji medialnej do programu studiów nauczycieli wszystkich kierunków. Po pierwsze, dlatego że taki moduł powinien być obecny na lekcjach wychowawczych, a wszyscy nauczyciele mogą być wychowawcami, po drugie, dlatego że,\njak mi się wydaje, przy okazji każdego przedmiotu pojawia się bądź może się pojawić\nkwestia edukacji medialnej. W tym sensie nietrafne wydaje mi się wyodrębnianie grupy nauczycieli, którzy by się w tym specjalizowali, natomiast zasadne wydaje mi się\nwyposażenie wszystkich nauczycieli przynajmniej w pewne elementarne instrumenty\nintelektualne służące do ogarnięcia rzeczywistości medialnej. Dziękuję bardzo.\nProszę państwa, jeśli chodzi o obligatoryjność, to należałoby wprowadzić stosowne modyfikacje, i to jest oczywiste.\nPoza tym to, co mówił pan senator o wyposażaniu wszystkich nauczycieli, to\njest myślenie bardzo mi bliskie, ale mam takie przekonanie, że nauczyciele jednak\nmają głębokie poczucie specjalizowania się w pewnych zagadnieniach, i nie wiem, czy\nnie należałoby jednak się nad tym zastanowić. Sądzę, że ten program studiów podyplomowych nie jest złym pomysłem. I myślę, że to, o czym mówił pan senator, należałoby zaproponować alternatywnie czy wręcz równolegle, jedno i drugie, to znaczy,\ndo tych studiów, które są, wprowadzić taki moduł. To nie zmienia faktu, że dla tych,\nktórzy już ukończyli studia, taki program podyplomowych studiów też mógłby być\nciekawy, tym bardziej że wiemy, iż nauczyciele jednak chcą pewnego permanentnego\npodnoszenia swoich umiejętności bądź też są do tego namawiani – nie chcę użyć słowa\n„przymuszani”. Wydaje się, że to jest dobra koncepcja.\nPomysł opracowania programu podyplomowych studiów zawodowych w tym zakresie mnie również wydaje się trafną propozycją, tylko nie widzę potrzeby, żeby Senat formułował w tej sprawie jakąkolwiek uchwałę, dlatego że to powinna być inicjatywa autonomicznych uczelni. Nic nie stoi na przeszkodzie, żeby czy to Katolicki Uniwersytet Lubelski,\nczy jakakolwiek inna uczelnia przygotowały we własnym zakresie taki program studiów\npodyplomowych. I tak przecież programy studiów podyplomowych w żadnej mierze nie\nmogą być obligatoryjne dla uczelni innej niż ta, która przygotowała ów program.\nMożemy dopisać słowa „inspirowanie powstania”…\n…w akapicie trzecim: obligatoryjnego programu edukacji. To sformułowanie\nwcale nie oznacza – chcę na to zwrócić uwagę – że to miałoby się odbywać w postaci\nosobnej lekcji, osobnego przedmiotu. Z tego sformułowania nic takiego nie wynika\nAle jeśli zrezygnujemy z obligatoryjności tego programu w szkołach – w jakiekolwiek wersji miałoby to być robione – no to ja się zastanawiam, czy w ogóle jest sens podejmować takie stanowisko. To po prostu nic nie proponujmy. Ja sugeruję, żeby jednak\nutrzymać to sformułowanie o obligatoryjnym charakterze edukacji medialnej w szkołach.\nNo, jeśli jest tutaj mowa o osobnym przedmiocie, a chyba nie ma… Nie, nie ma\ntu mowy o osobnym przedmiocie. Ja też nie mówiłem o osobnym przedmiocie, to zostało tak wygenerowane, ale ja się temu sprzeciwiam, ponieważ tego w ogóle nie ma\nw przedstawionym projekcie. A więc nie można krytykować czegoś, czego w ogóle\nJeśli chodzi o sprawę jednostek lekcyjnych… No, różnych przedmiotów…\nJednostki lekcyjne różnych przedmiotów mogą mieć takie treści, o których jest\nmowa w tej ścieżce edukacyjnej.\nTym bardziej, że ona jest obligatoryjna. Czyli wymagalibyśmy nawet mniej niż\nto, co jest proponowane w resorcie. To takie stanowisko już zupełnie nie ma sensu i ja\nje po prostu wycofuję. Dziękuję.\nProszę państwa, Panie Senatorze, mniej emocji. Dyskutujemy, dochodzimy do\n(Głos z sali: Bez emocji.)\nBardzo proszę – kolejność się zaburzyła – pan senator Alexandrowicz.\nKto następny? Tutaj prowadzimy listę zgłoszeń.\nSkoro mówimy o emocjach, to cały projekt stanowiska jest nasycony emocjami:\n„możemy ubolewać”, „czy są oni właściwie”, „wszak za dziesięć lat”, „zrobią to za nas\nkreatorzy mediów, żądni raczej własnej sławy”, „bez wątpienia” – same literackie\ni nasycone emocjami sformułowania.\nI skoro czytamy, że musimy podjąć wysiłek obligatoryjnej edukacji dzieci\ni młodzieży w zakresie mediów co najmniej w takim samym stopniu, w jakim uczymy je\nrozumienia języka polskiego, matematyki lub przyrody, a dalej, że dotychczas takie zajęcia prowadzone były przez niekompetentnych nauczycieli jako zajęcia uzupełniające pensum, czyli nie był to osobny przedmiot, tylko polonista, historyk czy nauczyciel wiedzy\no społeczeństwie prowadził to dodatkowo, jako uzupełnienie pensum, no to jak tego nie\nodczytać jako propozycji osobnego przedmiotu? Stąd moje rozumienie obligatoryjności.\nJeżeli wziąć pod uwagę to, że elementy wiedzy o mediach winny się znaleźć\nprzede wszystkim w programie języka polskiego, który uczy rozumienia słowa, posługiwania się językiem jako narzędziem poznania, ale także w programie i historii, i wiedzy o społeczeństwie, to oczywiście w ten sposób te elementy powinny być obecne.\nAle myśmy odczytali ten tekst jako propozycję, żeby to był obligatoryjny osobny\nI bardzo przepraszam, ale bazujemy na tym, co otrzymaliśmy od pana senatora Bieli.\nCzy można zatem wiedzieć, kto jest autorem? Bo tekst jest niepodpisany.\n(Przewodniczący Kazimierz Wiatr: Kto jest autorem, Panie Senatorze? Bo jednak\nautor musi być. To nie jest tak, że my tu przynosimy jakieś teksty i one nie mają autora.)\n(Senator Adam Biela: Ja dałem propozycję tekstu, ale o charakterze roboczym.\nA więc to jest… Sądziłem, że to dopiero będzie przedmiotem dyskusji, jakiegoś ustalania.)\nA więc skoro mowa o dyskusji, to…\n(Senator Adam Biela: W przeciwnym razie, jeśli przygotuję jakikolwiek tekst,\nktóry ma być tekstem roboczym, a natychmiast pojawi się zmasowana krytyka tego\ntekstu, bez intencji wczytania się w treść, to ja bardzo dziękuję.)\nKończąc moją wypowiedź, powiem, że kiedy czytam zdanie, zresztą pisane\nw pierwszej osobie liczby pojedynczej: Jestem przekonany, że my, ludzie dojrzali, którzy nauczyliśmy się dodawać na liczydle, a teraz trudno jest nam się obejść bez komputera, pasjonujemy się bohaterami Big Brothera… No, przepraszam, ale to jest felieton. To jest felieton, a nie projekt stanowiska. Akurat z częścią tego felietonu zupełnie\nsię nie utożsamiam, choć z częścią tak.\nI bardzo bym prosił, żeby autor proponował nam poważne teksty stanowiska\nkomisji. Bo rano już mieliśmy dwuipółgodzinną dyskusję. I nie chciałbym, żebyśmy\nteraz mieli podobnie długą i podobnie nieowocną.\nBardzo proszę, pan senator Szaleniec.\nJa już nie chciałbym wracać do tych wcześniejszych akapitów, ale również\nPan senator troszeczkę się oburza, że my uznaliśmy, iż to ma być obligatoryjne\nnauczanie. A jak inaczej rozumieć punkt trzeci, w którym jest napisane: wdrożenie\njednostek lekcyjnych z zakresu edukacji medialnej do obowiązkowego kursu nauczania\nitd.? Skoro to jest kurs nauczania, jak się to rozumie, to trzeba wystawić ocenę… Tak\nwięc wydaje się, że to jest sugestia, że to ma być obowiązkowa lekcja. I j jeżeli to było\nna myśli, to my się temu sprzeciwiamy, a jeżeli nie, to trzeba by jednak troszeczkę inaczej sformułować ten punkt trzeci, tak żeby on nie skłaniał nas do takiego myślenia.\nPanie Przewodniczący, o godzinie 18.00 zaczyna się posiedzenie innej komisji,\ntak że przynajmniej niektórzy z nas będą musieli się oddalić.\nProszę państwa, no, nie bardzo wiem, jakie są propozycje dalszego procedowania. Ja przedstawiłem pewne modyfikacje. Myślę, że nad nimi można byłoby jeszcze\nprzez chwilę popracować.\nNie mam wątpliwości, że każda z pań i każdy z panów senatorów, przekładając\njakiś projekt, poczuwa się do autorstwa albo do odpowiedzialności za ten tekst. Ja\nprzepraszam, że to zdanie muszę powiedzieć, ale inaczej sobie tego nie wyobrażam.\nNie ma, zgodnie z regulaminem, takich procedur, żeby ktoś spoza członków Senatu\nJa zaproponowałem pewne modyfikacje. Jeśli państwo uważacie, że praca\nw tym kierunku jest celowa, no to oczywiście możemy albo powołać zespół redakcyjny, albo po raz kolejny mnie państwo zobowiążecie do tego, żeby to zredagować. Ale\noczekiwałbym pewnych wytycznych w tym zakresie. Ewentualnie mogę jeszcze raz\nten tekst odczytać, z paroma drobnymi modyfikacjami, które już były podnoszone\nPonieważ widzę, że jest pewna akceptacja mojej propozycji, więc postaram się\nto przedłożyć. Tekst brzmi tak:\nWspółczesne środki komunikowania masowego zdominowały współczesną\nkulturę. Dla młodych ludzi stanowią one obecnie znacznie ważniejsze źródło informacji, doświadczenia estetycznego i emocjonalnego niż treści niejednej lekcji z zakresu\njęzyka polskiego lub historii. My, ludzie dojrzali, mamy szczególną powinność wobec\nnaszych dzieci w zakresie wyposażenia ich w umiejętność rozumienia mediów.\nWprowadzenie do szkół podstawowych, gimnazjów i liceów obligatoryjnego\nprogramu edukacji w zakresie świadomego korzystania ze współczesnych mediów\nkomunikowania społecznego jest przedsięwzięciem wymagającym co najmniej kilku\nlat intensywnych przygotowań.\nRealizacja programu winna obejmować – i tu punkt pierwszy, a następnie punkt\ndrugi: inspirowanie organizowania podyplomowych studiów zawodowych oraz wpro14\nwadzenie do edukacji nauczycieli wszystkich szczebli przygotowania do prowadzenia\nzajęć z zakresu świadomego korzystania itd., i punkt trzeci bez zmian. I koniec.\nJeśli chodzi o wdrożenie jednostek lekcyjnych, to nie jest problem, bo to nie\noznacza przedmiotu. Jeżeli państwo macie propozycję lepszego sformułowania, to\noczywiście proszę powiedzieć. Ja rozumiem to tak, jak to wyjaśniał pan senator Biela,\nże obowiązkowe nauczanie i obowiązkowe… Obowiązkowe kursy nauczania, przepraszam. Tak, to jest błąd. A więc: „do obowiązkowego nauczania”, bez słowa „kursu”,\nbo rzeczywiście obowiązkowy kurs nauczania to jest zdecydowanie przedmiot.\nWydaje mi się, że wprowadzenie do podstaw programowych z zakresu języka\npolskiego, historii czy wiedzy o społeczeństwie elementów nauki o mediach nie wymaga kilku lat przygotowań. Nie podpisałbym się też pod sformułowaniem, że program ten powinien obejmować zagadnienia z zakresu psychologii odbioru mediów,\nsocjologii, aksjologii, historii mediów, a także podejmować problematykę filmoznawczą, prasoznawczą, medioznawczą, bo z tego się robi zupełnie… No, nie ma na to zgody. To nie ma być osobny przedmiot. To są zagadnienia, które w większości dotyczą\njęzyka polskiego, po części historii i wiedzy o społeczeństwie i po części zakresu lekcji\nwychowawczych, a tutaj ewidentnie mamy do czynienia z jakimś osobnym, rozbudowanym przedmiotem, i to już bardzo szeroko, nawet w zakresie akademickim, zakrojonym. No i upieram się przy tym, że sformułowanie o obligatoryjności, jakie tu jest zawarte, będzie nieczytelne.\nJa bardzo dziękuję panu przewodniczącemu za przygotowanie skróconej wersji\ntego stanowiska, ale myślę, że najlepiej byłoby, gdybyśmy po zakończeniu dyskusji\notrzymali je na piśmie i na najbliższym posiedzeniu podjęli ostateczną decyzję. Oczywiście dajemy panu przewodniczącemu szerokie kompetencje w kwestii przeredagowania tego tekstu, a zwłaszcza jego skrócenia, ale wolałbym przyjmować już tekst,\nktórego propozycję otrzymam na piśmie.\nBardzo proszę, pan senator Gowin.\nJa chciałbym poprzeć ostatnią propozycję pana senatora Alexandrowicza, dlatego że te skróty dokonywane w atmosferze pośpiechu z jednej strony mogą zubożyć\npewne ważne treści zawarte w tym stanowisku, z drugiej zaś mogą doprowadzić do\ntego, że pochopnie, bez dostatecznego przemyślenia zaproponujemy pewne rozwiązania, które dla nas samych mogą być dyskusyjne. Ponadto może się okazać, że nawet\nw warstwie sformułowań stanowisko będzie budziło wątpliwości.\nI tu chcę zwrócić uwagę na brzmienie pierwszego zdania w wersji zaproponowanej\nprzez pana przewodniczącego: Współczesne środki komunikowania masowego zdominowały współczesną kulturę. Użycie dwa razy w krótkim zdaniu przymiotnika „współcze513/VI\nsny” to jest pewna stylistyczna niezręczność, której nie ma, gdy zdanie jest pełne, rozbudowane, ale po jego skróceniu pojawia się jednak pewne wrażenie redundancji.\nNie wiem, czy słowo „redundancja” jest tu właściwe, ponieważ redundancja to\njest celowe wprowadzanie elementów nadmiarowych, które służy pewnemu zamierzonemu celowi, ale to…\n(Senator Jarosław Gowin: W takim razie wycofuję to słowo, bo inaczej je rozumiałem.)\nProszę państwa, ja jeszcze chciałabym może przypomnieć, że nauczyciele,\nzgodnie z Kartą Nauczyciela i ustawą o systemie oświaty, mają możliwość wyboru\nprogramu nauczania, mają możliwość wyboru podręcznika, doboru środków dydaktycznych na lekcje, na odpowiednie zajęcia edukacyjne.\nPrzepisy ministra edukacji narodowej w zakresie podstawy… Bo podstawa programowa jest taką konstytucją programową dla wszystkich typów szkół. I dlatego mówiłam, że jest obligatoryjna, bo ona obowiązuje wszystkich. Bez względu na to, czy ramowy plan nauczania wskazuje – bo to jest odpowiednie rozporządzenie ministra – na\nzajęcia, na przykład, historii czy patriotyzmu, czy edukacji medialnej, bo to jest ramowy\nplan nauczania, są godziny do dyspozycji dyrektora, i to jest dosyć duża liczba godzin.\nDyrektor może wskazać, że edukacja medialna będzie realizowana na odpowiednim\nprzedmiocie, wyznaczy pięć godzin czy cztery lub trzy godziny na danym etapie edukacyjnym. Daliśmy tę możliwość organizacji zajęć szkołom, dyrektorom szkół.\nNowelizacja ustawy o systemie oświaty przewiduje, że… Oczywiście nie wiemy, czy parlament to zatwierdzi, ale ta nowelizacja przewiduje wprowadzenie szkolnego zestawu programów nauczania i podręczników. To znaczy szkolne rady pedagogiczne będą mogły zatwierdzać szkolny zestaw programów nauczania, czyli nauczyciel\nbędzie wybierał z tych dopuszczonych przez ministra lub z tych, które opracował sam\nlub jego kolega i zatwierdził dyrektor szkoły, i wtedy szkolna rada pedagogiczna będzie zatwierdzać uchwałą, że ten szkolny zestaw programów będzie realizowany na\ndanym etapie, na przykład od klasy czwartej do klasy szóstej szkoły podstawowej, czy\nw całym okresie kształcenia w gimnazjum lub w szkole ponadgimnazjalnej.\nTak że myślę, że te przepisy już tak daleko zaszły, że nie da się cofnąć i zabrać\nnauczycielom pewnych uprawnień. W kwestii opracowywania jednostek lekcyjnych\nmyślę, że to na pewno może być realizowane, ale w zakresie doskonalenia nauczycieli czy pomocy nauczycielom, bo na pewno jest to trudne zagadnienie i bardzo\nważne, istotne dla celów wychowawczych. Szkolny program wychowania szkoła\nrównież opracowuje sama. My dajemy jakieś wytyczne, pracujemy nad tym, ale też\nna bazie tej konstytucji – podstawy programowej, która jest obowiązująca. Ona może\nulec zmianie, bo prace w resorcie zawsze trwają, ale jak dalece, to trudno mi powiedzieć. Dziękuję bardzo.\nAle rozumiem, że niezależnie od tych szkolnych programów nauczania język\nPan senator Gowin, a potem pan senator Szaleniec – w takiej kolejności.\nW świetle tego, co usłyszeliśmy w ostatniej wypowiedzi, ja tym bardziej chciałbym wrócić do sugestii, by w stanowisku znalazło się wezwanie do wprowadzenia modułu edukacji medialnej w programie studiów pedagogicznych. Potem nauczyciele będą z tego robić taki bądź inny użytek – mają w tym względzie dużą dozę autonomii, jak\nusłyszeliśmy – ale przynajmniej będą wyposażeni w instrument do kompetentnego\nmówienia o sprawach mediów.\nTen punkt trzeci jednak zupełnie mi nie pasuje. Skoro twierdzimy, że te podstawy programowe, które już są, realizowane są słabo, to ja bym proponował, żeby w tym\npunkcie ewentualnie napisać w ten sposób: skuteczniejsze wdrażanie edukacji medialnej w ramach opracowanych przez MEN podstaw programowych na poziomie podstawowym, gimnazjalnym i licealnym. No bo to już jest, chodzi tylko o to, żeby zwrócić\nuwagę, że jest niedostatecznie realizowane i że trzeba by może jednak większy nacisk\nna to położyć.\n(Głos z sali: I to jest konstruktywna propozycja.)\nProszę państwa, gdybym był nauczycielem, a nasza komisja była klasą, każdy\ndostałby pochwałę, tak żeby nikt nie był wykluczony, bo ostatnio z takimi stwierdzeniami się spotykam.\nRozumiem, że wyczerpaliśmy porządek obrad, ale ja jeszcze w ramach ogłoszeń…\n(Senator Adam Biela: Nie powiedzieliśmy jeszcze, kto miałby być adresatem tego stanowiska.)\nA pan senator chciałby odpowiedzieć na to pytanie?\nW kontekście tej dyskusji proponowałbym, żeby…\n(Przewodniczący Kazimierz Wiatr: Bliżej mikrofonu, bo to się nagrywa.)\n…było czterech adresatów, a mianowicie resort edukacji, resort szkolnictwa\nwyższego, resort kultury oraz Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji, jako instytucje,\nktóre winny trochę współpracować.\nJa myślę, że oczywiście nie będziemy tego pisali literalnie, ale przyjmiemy\nw sensie mentalnym. Aczkolwiek, Panie Senatorze, jestem zatroskany, że pan tu nie\nwymienił rodziców i nauczycieli, et consortes, bo jednak, jak myślę, to też są adresaci.\nBędziemy o tym rozmawiać o godzinie 19.00.\nProszę państwa, kolejne posiedzenie mamy o godzinie 19.00. Ale skoro jesteśmy w tematyce szkolnej, to chciałbym państwu zadać zadanie domowe do przygotowania na to posiedzenie o 19.00, ponieważ zbliżamy się już do prac budżetowych. Jest\nustalony na 3 stycznia termin kolejnego posiedzenia komisji. Rozpoczynamy o godzinie 12.00 i kończymy o godzinie 20.00, z przerwą na obiad. Ale to jeszcze nie jest zadanie domowe. Zadanie domowe polega na tym, że podobnie jak w ubiegłym roku będziemy chcieli, żeby poszczególni członkowie komisji zgłosili się do poszczególnych\nczęści budżetowych przydzielonych naszej komisji. Te części budżetowe macie państwo wymienione w dokumentach znajdujących się w teczkach, które otrzymaliście. To\njest ten dokument, na którego końcu ja jestem podpisany. Tam jest informacja o zwołaniu posiedzenia komisji i są enumeratywnie wymienione działy, oznaczone arabskimi\ncyframi od 1 do 15. No i rozumiem, że każdy zgłosi się do dwóch czy trzech działów\nalbo jak małe, to do czterech, a jak duże, to do jednego. Ale tym zajmiemy się pod koniec posiedzenia, które rozpoczniemy o godzinie 19.00.\nChciałbym też, żeby o godzinie 19.00 jeszcze pewne sprawy organizacyjne komisji krótko poruszyć. Ale to już ustalimy, jak będziemy procedować.\nBardzo dziękuję gościom za obecność.\nRozumiem, że na mnie spoczywa obowiązek zredagowania tekstu, który państwu przedłożę. Prześlę go drogą e-mailową w celu rozważenia i przygotowania konstruktywnych propozycji.\nDziękuję bardzo gościom. Dziękuję państwu.\nDruk: Biuro Informatyki, Dział Edycji i Poligrafii\nNakład: 5 egz.\nSmallbig na Senator Summer Fashion\nUstawa budżetowa na rok 2008 i finansowanie\n73. posiedzenie Komisji Gospodarki Narodowej w dniu 13 grudnia\nKomunikat prasowy Warszawa, 16.11.2013 r. Spotkania\nkarta zgłoszenia rodzica do projektu


Ostrzenie narzędzi - ŚLU-MECH\nProfesjonalne ostrzenie narzędzi. Produkujemy i sprzedajemy piły taśmowe, sprzedajemy frezy, noże, piły, taśmy tnące. Ostrzenie na obrabiarkach sterowanych numerycznie gwarantuje najwyższą jakość usług. Ostrzenie narzędzi - Kostrzyn nad Odrą\nBIURO RACHUNKOWE - profesjonalna księgowość.\nBIURO RACHUNKOWE, usługi księgowe, pełna księgowość, profesjonalna obsługa księgowa wszelkich podmiotów gospodarczych. Biuro rachunkowe z tradycjami zaprasza do wspólpracy\nKastal – śruby nierdzewne i kwasoodporne.\nKastal to firma zajmująca się importem i sprzedażą na terenie kraju wyrobów ze stali nierdzewnej i kwasoodpornej. Posiada asortyment obejmujący szeroką gamę śrub, elementów złącznych, wyrobów ze stali A2 i A4, a także inne wyrobów śrubowych.\nKarty pcv. Produkcja i personalizacja kart.\nProducent kart. Oferujemy: karty chipowe, karty stałego klienta, karty magnetyczne, karty rabatowe oraz karty zbliżeniowe. Nasza oferta obejmuje również: projektowanie i druk kart plastikowych, programy lojalnościowe.\nZajmujemy się opracowywaniem strategii rozwoju firm, wdrożeniami. W naszej ofercie znajdą Państwo również tworzenie stron www i inne.\nZbiorniki, Mieszalniki, Urządzenia technologiczne, Przenośniki, Kanały - HEV\nZajmujemy się projektowaniem i produkcją indywidualnych urządzeń technologicznych ze stali nierdzewnych i kwasoodpornych na potrzeby różnych branż przemysłu spożywczego, chemicznego, kosmetycznego i pokrewnych.\nProjektujemy i wykonujemy maszyny i urządzenia dla przemysłu spożywczego-przetwórczego.Specjalizujemy się w produkcji urządzeń do transportu technologicznego, wstępnej obróbki owoców i warzyw, budowie linii technologicznych, urządzeń do sortowania, ważeni\nEleganckie zestawy upominkowe\nTRUMPETER 1st Westphalian Cuirassiers Regiment


➤ Logitech K360 - Zobacz Zanim Kupisz na VideoTesty.pl\nNiestety nie znamy dokładnej ceny Logitech K360, ale zapraszamy do zapoznania się z naszym rankingiem klawiatur 2018.\nA może wiesz coś więcej o tym produkcie? Pomóż innym w wyborze i dodaj pierwszą opinię o Logitech K360.\nLogitech K360 to solidna bezprzewodowa i bardzo multimedialna klawiatura. Jej skuteczny zasięg wynosi 10 m. Posiada 105 przycisków standardowych, oraz dodatkowe klawisze multimedialne. Jej klawisze mają wysoki skok, ale są odpowiednio ciche.\nInstrukcja obsługi do Logitech K360\ninstrukcja obsługi do klawiatury Logitech K360\nGdzie kupić Logitech K360? Kup od godnych zaufania dostawców!


Idź do strony Poprzedni 1, 2, 3 ... 100, 101, 102 ... 266, 267, 268 Następny\nWysłany: 25-03-2012, 23:14\nMoze doczekam się przywódcę prawdziwego zdarzenia twierdzący, że naród Polski jest najgłupszym narodem ze wszystkich\nBył jakieś 100 lat temu...\n... niestety po trochu podcięli mu skrzydła i się wycofał.\nWysłany: 25-03-2012, 23:15\nI tu wcale się nie dziwię prawicy, że nie kwapi im się odstąpienie województwu sporej części VAT dla celów własnych.\nWell, akurat o pomysłach z odstąpieniem lokalnym władzom części VAT-u słyszałem w kontekście zwykłych samorządów. Cóż, gdyby przeszło ze Śląskiem następne w kolejce byłyby zapewne Pomorze i Wielkopolska, a warszawiaków trafiłby szlag, bo cały ciężar pomagania wschodnim województwom spadłby na nią.\nWysłany: 26-03-2012, 11:47\n...wiem, że będę tego żałował później, ale zapytam... jakie Lachy?\nLachowie, Lachy - potoczna nazwa stosowana współcześnie przez Słowian wschodnich (Rosjan, Ukraińców, Białorusinów) oraz przez niektóre ludy tureckie na określenie Polaków jako jednostek lub całości narodu polskiego.\nPowinienem powiedzieć Polanie, ale jakoś ostatnio czytam literaturę, gdzie na Polaków mówi się Lachy, Sarmaci etc.\nSklonujemy jego świadomość;)\nMazowszanie i Wielkopolanie pochodzą z tej samej rodziny.\nPomorze byłoby podzielone i nie wiem czy Trójmiasto należałoby do tego Landu.\nWysłany: 26-03-2012, 21:30\nZapewne nie wiedzą tego również ci, co nie mają co do garnka włożyć oraz ci, którzy emigrują w inne miejsca. A ponieważ długo było tam takich wielu, więc strzelam, że przepaść między bogatymi a biednymi jest na poziomie czterech województw, jeżeli podałeś w miarę realne szacunki.\nRealne, bo prawdziwe. Gospodarka mierzona PKB nie ma takiego genialnego przełożenia w płacach. Te są na poziomie 106% średniej krajowej. Czyli jest lepiej niż gdzie indziej, ale bez przesadyzmu. Rozwarstwienie jest widoczne przede wszystkim w obszarach, gdzie splajtował przemysł ciężki i zapewne poza GOP.\nNo właśnie... Mówienie autonomii Województwa Śląskiego jest pomyłką. Ta idea nie ma raczej poparcia na Żywiecczyźnie, czy w byłym województwie Częstochowskim. Bardziej chodzi o GOP właśnie.\nZnaczy do rządu czy do miasta? Bo to pierwsze jest standardem w całym kraju, a to drugie jest infantylne jeżeli nie ma solidnych podstaw. W tym drugim przypadku jedni się boją szatańskich kierowców i korków i to jest w pełni zrozumiałe, ale inni mają wdrukowany pogląd że "Warszawa jest be" ot tak. Z tego się serio powinno wyrastać.\nAleż brak racjonalnego spojrzenia na całość jest powszechny w polityce. Niechęć do Warszawy wyniesiona jest poniekąd z komunizmu, gdzie Śląskość się systemowo niszczyło. W starszych podręcznikach do polskiego (jeszcze z moich czasów) można było znaleźć wzmianki o tym, ze gwara śląska jest językiem gorszym. Innymi słowy władza-Warszawa nie była sprzymierzeńcem Śląska. Poza tym Warszawa w pewnym sensie jest utożsamiana z pijawką. Czy słusznie? Trudno powiedzieć. Ja osobiście uważam, w każdym razie, ze robienie z siebie cierpiętnika z powodu konieczności płacenia janosikowego jest nie na miejscu.\nMarzy mi się decentralizacja władzy, albo piękna idea bezpartyjnego wyboru władz.\nLub przynajmniej decentralizacje instytucji.\nSamorządowcy by chcieli, ale nie dostaną (bo nie ma z czego). A jakiekolwiek usamodzielnienie innych regionów jest raczej mrzonką. Brakuje im integralności. Bardzo często słyszę, ze inni by mogli, ale tak na prawdę w kontekście żadnego z regionów poza Śląskiem nie mówi się o tym poważnie (choć i w zasadzie również u nas są to bardziej filozoficzne dywagacje, bo nie ma woli politycznej).\nWysłany: 27-03-2012, 09:27\nDiscovery robi film o Smoleńsku. Jedno w całej sprawie byłoby śmieszne, gdyby nie to, że jest prawdziwe - twórcy z góry uznali, że wierzą na 100% co tam się stało. Co ciekawe, jeśli ktoś oglądał inne odcinki tej serii, to wie, że nawet w przypadku dużo starszych katastrof nie bywają tak kategoryczni.\nWysłany: 27-03-2012, 17:23\nNo to postkomuna jest w głębokiej dupie - a przynajmniej powinna być, bo coraz więcej wskazuje na to, że pogwałcili konstytucję bardziej niż Kaczor i Donald razem wzięci, przy okazji nas zupełnie kompromitując w oczach świata.\nI nie, nie dlatego, że pogwałciliśmy czyjeś prawa - terroryści nie powinni mieć praw. Jeżeli jednak Miller oddał część suwerenności narodu w zasadzie za nic, tylko dlatego, że Amerykanie chcieli być na czysto ze swoim prawem i potrzebowali kozła ofiarnego... Macki opadają.\nCóż, najwyraźniej z bycia płatnym zdrajcą i pachołkiem się nie wyrasta.\nWysłany: 28-03-2012, 11:20\nSkoro rozmowa o polityce, to zobaczmy co ona mówi. >]\nWysłany: 28-03-2012, 13:42\nNie żebym już dawno nie pisał, że całe to Euro tak nam potrzebne, jak...\nWysłany: 28-03-2012, 14:50\nWiesz, gdy nie ma chleba to może chociaż jakieś igrzyska...\nWysłany: 28-03-2012, 15:40\nMoże by organizację Euro zostawić RAŚ? W końcu biorą się teraz za sport.\nWysłany: 29-03-2012, 17:22\nWyrok w sprawie "tajnych umów" prawomocny, ratusz wciąż zwleka.\nPrzecież to jest robienie sobie jawnych kpin z państwa prawa. Takie zachowanie to zwyczajny sabotaż i powinno być traktowane jak przestępstwo przekroczenia uprawnień, którym zresztą jest.\nWysłany: 30-03-2012, 00:25\nSprawozdanie Sikorskiego przełożone z polskiego na nasze - bardzo fajny tekst, zwłaszcza:\n„We wtorek rząd przyjął dwa dokumenty. Pierwszy to założenia polskiej polityki zagranicznej na bieżący rok. Jest to dokument zastrzeżony, ale mogę wyjawić, że po raz pierwszy zawiera on listę strategicznych projektów gospodarczych, które będziemy energicznie wspierać. Już w ubiegłym roku nasi dyplomaci interweniowali 600 razy na rzecz polskich przedsiębiorstw działających w blisko 60 krajach, także w regionach pozaeuropejskich, np. w ogarniętej wojną domową Libii.\nCzytaj: po ponad 20 latach polski MSZ zajmie się wreszcie wspieraniem polskiego biznesu na świecie. Tak, jak to robią MSZ-y wszystkich potęg świata od USA i Wielkiej Brytanii po Chiny i RPA.\n„Niezmiennie popieramy prawo Izraela do istnienia w bezpiecznych granicach, ale odradzamy wojnę z Iranem."\nCzytaj: Ciekawe, czy ktoś z was zauważy, że nasz sprzeciw wobec ataku na Iran to jedna z najważniejszych deklaracji w moim wystapieniu.\nZaiste, ciekawe czy ktoś zauważy.\nWysłany: 30-03-2012, 09:59\nrobią MSZ-y wszystkich potęg świata\nHurra! Znowu jesteśmy mocarstwem! Jak w 1939...\nChoć nie, tu mowa o potędze. Potęgą też byliśmy, oficjalnie bodaj za Gierka. Skończyło się też niewesoło.\nBufetowa postanowiła zablokować obchody katastrofy smoleńskiej.\nWysłany: 30-03-2012, 17:20\nSamorząd dał 10 tys. zł na obchody rocznicy śmierci gen. „Waltera" - Kompromitacja. Tym się kończy tolerowanie pieprzenia Siwca, Skrzypczaka i innych apologetów stalinizmu.\nAni Sikorski nie powiedział, ani Węglarczyk nie napisał czegoś takiego, a wręcz przeciwnie. Jak zwykle z całego tekstu zauważasz tylko fragment, którego w nim nie ma.\nWysłany: 30-03-2012, 20:39\nA o tym nie jest głośno-emerytury\nForum Kotatsu » :: Inne ::.. » Off-topic » Bardzo kulturalna rozmowa o polityce - Kraj Strona 101 z 268 Idź do strony Poprzedni 1, 2, 3 ... 100, 101, 102 ... 266, 267, 268 Następny


Sklep rowerowy i skateboardowy 9402 Playmobil - Playmobil - Comarch e-Sklep\nW miniaturowym świecie Playmobil powstało wspaniałe miejsce handlowe. Skierowana głównie do dziewczynek seria, pozwala na wspaniałą zabawę w sklep, zakupowe szaleństwo, a także przebieranie figurek Playmobil.\nSklep rowerowy i skateboardowy to zestaw z kompleksowym wyposażeniem do wspaniałej zabawy, w którym znajdują się rowery, deskorolki oraz niezbędne akcesoria. Stoisko wyposażono w półki oraz ladę z monitorem. Ściany pomalowano w kolorze miętowym z motywem tematycznym.\nDo sklepu można bez problemu wjechać wózkiem, dzięki podjazdowi w podłożu.\n- klimatyczny, kolorowy sklep rowerowy i skateboardowy\n- półki do ekspozycji towarów\n- lada z monitorem\n- 3 x rower\n- 3 x deskorolka\n- 2 x rolki\n- 3 x kask\n- 3 x czapka z daszkiem\n- 3 x figurka Playmobil - wysokość ok. 7.5 cm\n- mnóstwo akcesoriów tematycznych wzbogacających zabawę\n- możliwość rozbudowy zestawu o: 9401 Sklep jeździecki, 9403 Sklep ze zdrową żywnością (sprzedawane oddzielnie)\nWymiary opakowania: 10 (szer) x 35 (dł) x 26 (wys) cm\nKod EAN 4008789094025\n52,90 PLN 64,99 PLN\n132,90 PLN 169,99 PLN\n264,90 PLN 309,99 PLN\n78,90 PLN 114,99 PLN


Młody las (1934) - Filmweb\n6,4 10 1 870\nRewolucja 1905 roku w Rosji staje się zarzewiem zrywu wśród inteligencji i klasy robotniczej na terenach zaboru rosyjskiego Królestwa Polskiego przeciwko rosyjskiej... więcej\nMłody las zobacz gdzie obejrzeć online\nAnatol Stern / Józef Lejtes / więcej...\n23 lipca 1934 (świat)\nObsada filmu Młody las\nRewolucja 1905 roku w Rosji staje się zarzewiem zrywu wśród inteligencji i klasy robotniczej na terenach zaboru rosyjskiego Królestwa Polskiego przeciwko rosyjskiej okupacji. Również młodzież szkolna zaczyna organizować się w liczne związki walczące z rusyfikacją polskich szkół. Gdy dyrektor jednego z warszawskich gimnazjów StarogrenadzkiRewolucja 1905 roku w Rosji staje się zarzewiem zrywu wśród inteligencji i klasy robotniczej na terenach zaboru rosyjskiego Królestwa Polskiego przeciwko rosyjskiej okupacji. Również młodzież szkolna zaczyna organizować się w liczne związki walczące z rusyfikacją polskich szkół. Gdy dyrektor jednego z warszawskich gimnazjów Starogrenadzki (Bogusław Samborski), znajduje na szkolnym korytarzu ulotki podpisane przez Związek Młodzieży Polskiej, profesor Kiernicki (Stefan Jaracz) wskazuje na ucznia Jana Walczaka (Mieczysław Cybulski) jako potencjalnego działacza podziemnej organizacji. W czasie lekcji historii wzburzony prowokacyjnymi i obraźliwymi wywodami na temat polskich powstań narodowościowych, Jan występuje z ostrą krytyką przeciwko inspektorowi szkolnemu Pakotinowi (Kazimierz Junosza-Stępowski). Rada pedagogiczna podejmuje decyzję: albo Jan przeprosi publicznie podczas szkolnej akademii profesora Pakotina albo będzie relegowany ze szkoły...\nInformacje oInformacje o filmie Młody las\nJan Adolf Hertz "Młody las" (sztuka)\nYoung Forest (tytuł video) USA\nThe Buds (tytuł video) USA\nFilm został nakręcony w Warszawie (Polska).\nFilm brał udział w pierwszym Międzynarodowym Festiwalu Filmowym w Moskwie zorganizowanym w 1935 roku.\nPrzedwojenny polski program filmowy dostępny na http://mbc.cyfrowemazowsze.pl/dlibra/doc metadata?id=271&from=&dirids=1&a mp;ver_id=&lp=59&QI=1B63B2209E78 76196AD6595C8F80946F-24\nfilm nie zachował się cały?\nOglądałem wersję 71-minutową, czyli według filmwebu, filmpolski.pl i innych źródeł - oryginalną. Niestety w środku filmu brakuje kilku scen. Widać to wyraźnie podczas oglądania, kiedy nagle bohaterowie urywają w połowie słowa, a akcja dzieje się kilka sekund później. Ktoś się postarał i ... więcej\n2 ostatni 2011-12-05 14:35:48 / Neuromer\nJeden z najlepszych filmów przedwojennych Kazimierz Junosza-Stępowski, Tadeusz Fijewski, Władysław Walter, Michał Znicz we wspaniałych rolach. Film przez cały czas aktualny, znakomicie zachowany, Żadne zabiegi komputerowe czy dekoratorskie, nie odtworzą tamtych czasów lepiej jak przedwojenne ... więcej\n...z ważnych polskich filmów przedwojennych.\nTWÓRCY STRONY filmu Młody las\nMsScissors 15 punktów


Главная → Форум → Пользователи → Smbat Krzyżaniak → Smbat Krzyżaniak\nФорум » Пользователи » Smbat Krzyżaniak\nБаллов: 0\tРегистрация: 24.02.2017 Последний визит: 24.02.2017 10:55:14\nДата рождения: 21.04.1986\nМесто жительства: Darłowo\nИнтересы: karty, kręgle, pomaganie ludziom\nМесто расположения: Zagłoby\nНаправление деятельности: To aktualnie dowolny sukces. Faktycznie ergo teraz oczekuje nas załatwianie. Trzy, czwórka, początek. Rozpoczynamy. Jakieś czego istnieję energiczna to owego, iż w otwartych miar salonie pożąda posiadać kawałek http://tapety-na-sciane.pl makijaże na http://tapety-na.pl najogromniejszej zapory http://tapety-z-wlokna-szklanego.pl. Dodatkowo to nie byle jakiej, http://tapety-pokojowe.pl wprawdzie fototapety, http://fototapety-dzieciece.pl, rodzicielki już nawet przegłosowany zależność, musi istnieć koniecznie ten, nieodmiennego nie pożądam. Również to spośród kwestii, jakich istnieję miarodajna byłoby na tak duża liczba. Makijaże na pewno orzekną się zarówno w sypialni, albowiem uhonorują wnętrzu trafnego nastroju. Odpowiednio, iż dalszy lokator chaty nie stanowi entuzjastą malowanych zapór, dlatego że zdołalibyśmy się nie porozumieć. Nie znam skąd moje zapędy do tego sposobu zdobień zapory, stanowić przypuszczalnie zatem, iż łączą mi się z familijnym chatą. To poprzednio rodzicielki przegłosowane, w tej chwili następnym fazą stanowi dobór farb, w gruncie rzeczy, tak aby poddawały do makijaży. Naturalnie, owo krew posiada poddawać do makijaże, nie make-up do farbki. Przeszkody istnieją przedtem niemalże dojrzałe. Teraz zajmujemy się opcją sprzętów, i iż aż do dziewiczego domu śpieszy się nam, kiedy nigdzie, zupełnie, to nie postanowiliśmy się na meble na mierzenie, jednak przesialiśmy z tych skończonych. Elekcja w jakimkolwiek sklepie stanowi astronomiczny, dodatkowo nie mieliśmy rynek wielkich kwestii spośród orzeczeniem. Gdyż nuże wyszukiwaliśmy mebli, kopiliśmy i farbki dodatkowo makijaże na przeszkody. Meble będą wewnątrz 2 dób również mogliśmy ruszyć malować i zdobić pokoje. Następujące drażliwe asortymenty nim nami. Pralka, zmywarka, sztuka kulinarna, piekarnik, mikrofala, właściwie plus lodówka - udawanie łożem, przemożny element chałupy.


Spajkodron3000 - profil w Wykop.pl\nSpajkodron3000 od 3 lat na Wykopie\nLubie maseczki do ryja.\n@kapitan_knur: Ciężko tu mówić o przypuszczeniach bo był to jednorazowy incydent i nie wiem co właściwie się stało. Psy były od 5 minut w ogrodzie, leżały na trawie i się bawiły, kopały dół, ja robiłam kawę w domu i usłyszałam pisk. Wyleciałam z domu a pies leżał na boku i się trząsł, wywrócił oczy do góry ale nie ślinił się. Po chwili przeszło i był lekko skołowany, miał tez trudności z chodzeniem na tylnie łapy. Po chwili wszystko minęło a my już byliśmy w drodze do weta. pokaż całość\nMirki jakby ktoś znał jakiegoś dobrego #weterynarz z okolic Warszawy specjalizującego się w padaczce to bardzo proszę o wiadomość. #psy #weterynaria\n+: luk04330, sulima-\nPrzygotowałam specjalnie dla was krótki ale bardzo efektywny tutorial pt „Jak sprawić żeby koleżanki z pracy znienawidziły cię w minutę”.\nMetoda jest bardzo łatwa a przy tym gwarantuje sukces. Wystarczy powiedzieć, że ich dzieci nie interesują nikogo poza nimi i nie są żadna wymówka. #pracbaza\n+: fren-, zomerstm +8 innych\n@testowyandrzej: Bombelki dobrem narodowym ( ͡° ͜ʖ ͡°)\n...to tylko najnowsze aktywności użytkownika Spajkodron3000