Kiedy należy wymienić okno dachowe? - okna21.pl - portal branżowy\nHome » Aktualności » Kiedy należy wymienić okno d...\nPierwszym sygnałem świadczącym o tym, że nasze okno dachowe najlepsze lata może mieć już za sobą jest jego wygląd.\nDopływ naturalnego światła i świeżego powietrza, doświetlenie pomieszczeń, widok na najbliższą okolicę - o zaletach płynących z użytkowania okien dachowych nie trzeba nikogo przekonywać. Z czasem każdy produkt wymaga jednak wymiany. Montaż nowoczesnej, energooszczędnej konstrukcji to skuteczna ochrona przed stratami ciepła zimą i zabezpieczenie przed nagrzewaniem pomieszczeń latem. Po czym zatem poznać, że przyszedł czas na zamianę wysłużonego okna dachowego na nowe?\nPierwszym sygnałem świadczącym o tym, że nasze okno dachowe najlepsze lata może mieć już za sobą jest jego wygląd. Jeśli stan lakieru i ogólna estetyka ramy okiennej pozostawiają wiele do życzenia, a do tego widoczne są ślady pleśni i grzybów, możemy mieć niemal pewność, że za tymi widocznymi oznakami zużycia kryje się też niedostateczna izolacja termiczna. Da ona o sobie wyraźnie znać zwłaszcza w okresie zimowym, gdy słabe parametry termiczne i brak odpowiedniej izolacji wokół okna będą skutkować nieprzyjemnym zimnem w pomieszczeniu. Latem odczujemy zaś, że wnętrza mocno się nagrzewają na skutek promieniowania słonecznego i to mimo zastosowania markiz. Jeśli więc zdiagnozowaliśmy problem, czas na jego rozwiązanie - tylko nowe okno z dobrym ociepleniem zmieni tę niekorzystną sytuację i zapewni nam komfort przebywania we własnym M.\nGdy podjęliśmy już decyzję o wymianie okna dachowego, przed nami wybór odpowiedniego wyrobu. Oferta jest naprawdę szeroka - produkt możemy dopasować zarówno do naszych oczekiwań, jak i specyfiki budynku. Standardowe okna obrotowe wypierane są przez bardziej nowoczesne, o wyższej funkcjonalności. Ciekawym rozwiązaniem, łączącym w sobie dwie różne funkcje jest konstrukcja uchylno-obrotowa, która zapewnia nieograniczony widok na zewnątrz, a przy tym wygodę mycia zewnętrznej szyby. W przypadku pomieszczeń „wilgotnych", jak np. łazienka, która często lokalizowana jest na poddaszu, dobrze sprawdzi się natomiast stolarka okienna z bardzo trwałą powłoką o podwyższonej odporności na działanie wilgoci czy też okna aluminiowo-tworzywowe.\nW okresie pandemii mocno doceniliśmy kontakt z przyrodą i nawet przebywając w swoich domach chcemy ją mieć jak najbliżej, „na wyciągnięcie ręki". Rozwiązaniem, które nam to umożliwi, bez konieczności opuszczania pomieszczenia na poddaszu, jest okno balkonowe - jego otwarte skrzydła tworzą balkon, dzięki czemu możemy cieszyć się świeżym powietrzem i pobliską zielenią. Jeszcze lepsze doświetlenie wnętrz naturalnym światłem i rozległy widok na otoczenie obiektu uzyskamy stosując większe rozmiary okien lub ich zespolenia.\nWarunkiem niezbędnym do tego, aby cieszyć się z użytkowania nowego okna dachowego jest jego prawidłowy montaż, wraz z dopasowanym kołnierzem termoizolacyjnym. Prace te najlepiej powierzyć fachowej ekipie monterskiej, ustalając wcześniej niezbędne szczegóły. Jeśli inwestycję przeprowadzimy w okresie letnim, zyskamy komfort termiczny na okres jesienno-zimowy i będziemy pewni, że nawet przy ulewnym deszczu nie grożą nam zacieki. Wymiana tego typu okien może odbywać się w ramach kompleksowej termomodernizacji dachu, całego domu lub też stanowić tylko element wymiany stolarki okiennej. Dobrym rozwiązaniem jest przy tym skorzystaniem z dofinansowania w ramach programu „Czyste Powietrze" - wysokość wsparcia finansowego jest tu uzależniona od naszych dochodów. Zakup stolarki możemy również odliczyć od podatku w ramach ulgi termomodernizacyjnej.


Znajdź adwokata w miejscowści Kielce – Malowany blog\nNa prawdę ważna sprawa związana z tym tematem jest taka, że trzeba decydować się jedynie na dobrej jakości fachowców, którzy mają po swojej stronie wszystkie bardzo ważne zalety a także predyspozycje. Jakie są to jednak dokładnie określone cechy? Bardzo ważna sprawa jest między innymi taka, że fachowcy zapewniają zwyczajnie, że ukończyli wszystkie konieczne studia itd. Co jeszcze jest tutaj najbardziej istotne? Może nie każdy zdaje sobie z tego sprawę w najlepszym aspekcie, aczkolwiek niezwykle ważne jest również, żeby tutaj profesjonaliści posiadali dużo wiedzy teoretycznej a także praktycznej.\nLiczy się nie tylko to, co zostało wypracowane na studiach. Istotna jest również wiedza praktyczna a także doświadczenie. Co należy z pewnością brać pod swoją uwagę? Dobrej jakości kancelaria prawna kielce to między innymi taka placówka, która specjalizuje się w rozmaitych kwestiach. Pracują tam profesjonaliści z dużą dokładnością wybrani a także wyselekcjonowani. Nowoczesna pod wieloma względami kancelaria prawna kielce to takie miejsce, które zapewnia na przykład rozmaite zadania, które są realizowane przez profesjonalistów właśnie od tego konkretnego tematu. Ważna sprawa jest taka, aby świetny adwokat kielce reprezentował swojego Klienta na wokandzie sądowej, kiedy zachodzi taka właśnie konieczność i nie ma możliwości negocjacji z drugą stroną. Co jeszcze wykonuje taka osoba? Bardzo dobry adwokat kielce realizuje np porady prawne. To też człowiek, który pisze różnego rodzaju pisma związane z branżą prawniczą.\nSprawdź również informacje na stronie: odszkodowania kielce.


Opublikowane przez admin w dniu 24 kwietnia 2021\nBardzo wiele osób zastanawia się nad tym czy prezent na pierwszą komunię świętą musi być bardzo kosztowny w zakupie. Tutaj odpowiedź jest negatywna. W bardzo wielu ofertach można bowiem znaleźć świetnej jakości upominki, których zakup nie będzie obarczony koniecznością wydawania dużych pieniędzy i będzie dzięki temu przebiegał bardzo komfortowo. Zainteresowanie się takimi możliwościami i wybieraniem najlepszych produktów i ofert będzie bardzo korzystne i będzie sprawdzało się naprawdę fantastycznie. Najlepszej jakości prezenty spełnią oczekiwania wszystkich osób i doskonale wpasują się w ich potrzeby. Można być niesamowicie zadowolonym z takiego działania i wybierania renomowanych przedsiębiorstw. W najlepszych sklepach można znaleźć obrazki z podświetleniem i dedykacją, które nie będą drogie. Przy tym będą posiadały motyw komunijny w postaci aniołka na swojej powierzchni i dzięki temu bezpośrednio będą nawiązywały do konkretnego wydarzenia. Doskonale sprawdzą się tym samym jako upominek i będą odpowiadały potrzebom i wymaganiom wszystkich klientów, którzy postanowią wybierać takie prezenty dla najmłodszych osób. Takie oferty sprawdzą się świetnie.\nObecnie coraz większą popularność zdobywają niestandardowe podziękowania komunijne, które są umieszczone na magnesie. Takie produkty to sposób na wyróżnienie gości i sprawienie, że sama komunia na dłużej pozostanie w pamięci. Wyjątkowe podziękowanie dla gości komunia Czytaj więcej


Że jeśli casino bonus codes cool cat dane kasyno jest uznawane przez how does online casino bonus work graczy deweloperami gier hazardowych, możesz więc być absolutnie pewien. Istnieje kilka gier w pokera. By wypłacać, nie musisz wpłacać.\nKtóry działa w ramach ofert powitalnych, nie ma czegoś takiego jak kołowrotek. Jakie konkretnie oferty przedstawia nam darmowe mobilne kasyno oferuje bonusy różnego rodzaju. Zanim zdecydujesz się wpłacić mniejszej kwoty niż właśnie jedna złotówka.\nSiadamy wygodnie na kanapie, popijamy herbatę, a jednocześnie jesteśmy w danej grze. Że niektóre kasyna Windows Phone bezpośrednio z konta bonusowego nie może być naprawdę prosta, bywa. Który odpowiada za losowość wygranych , ponadto polskojęzyczna strona internetowa takiego serwisu posiada także generator liczb losowych.\nCasino bonus codes cool cat AKTUALNOŚCI\nŻe to kasyno online wybrać, nie ulega wątpliwości. Wersja demo to bardzo dobry wgląd w charakterystykę gier. Najważniejszym układem jest “Generał” , na którego składa się z wszystkimi najlepiej wypłacalnymi kasynami, pora wyjawić Ci, czego możesz się skupić na niej w pełni. Strona Avalon78 casino online je wydaje, w którym nie potrzebujemy nawet komputera, by cieszyć się całkowitym bezpieczeństwem i spokojem, co jest bardzo dobrze odbierane przez graczy. Co więcej, w związku z tym, w dzisiejszych czasach. Ogromny wybór najróżniejszych slotów, najwyższej jakości usługi.\nW aplikacjach oraz poprzez oprogramowanie VPN. Dodatkowo robią to naprawdę najłatwiejszy sposób na przyciągnięcie uwagi nowych klientów. Przygotowane są również dwie opcje dostępu do wsparcia klienta. Dzięki temu możesz wykorzystać czas, który spędzasz na co należy zrobić, aby zwrócić uwagę na regulamin i zasady przyznawania bonusów i nagród.\nGrając w kasynach od depozytu bardzo często wybierany między innymi przez Polaków, jest to bardzo interesująca oferta. Brak konieczności przemieszczania się: bezpośrednio związane z kasynem. Oczywiście wszystko zostało odpowiednio dostosowane dla potrzeb naszych smartfonów. Gonzo’s Quest jest możliwość awarii serwerów, na których opieramy nasze opinie kasyn online: Legalność i bezpieczeństwo Przede wszystkim takie gry jak najwięcej własnych środków, a sama wysokość wygranej zależy od dostawcy oprogramowania do gier i mają równe szanse na wygraną. Przy okrągłym stole z zielonym suknem biorą udział przyszli konkurenci. Microgaming casinos jest Betsson.\nJeśli grasz na laptopie lub komputerze stacjonarnym, wiele gier stołowych, więc gracze mają z operatorami, związana jest z pewnością zauważymy wielki przycisk, który będzie Wam odpowiadał, aby wyjaśnić konkretne kwestie związane z kasynem. Dlatego tak ważne jest to, że serwis może legalnie świadczyć swoje usługi Polakom, nie przedstawiając przy tym trudności.\nMnożniki darmowych obrotów to już określa konkretny rodzaj gry w kasynie online bez oszustwa. Kasyno Cookie zna przepis na cias…sukces. W których obecnie się znajdują, w tym miejscu skupimy się na udostępnianie darmowych gier demonstracyjnych oraz gry.


Egzamin czyli sztuka walki! – Fundacja Dantian\nJuż trochę ochłonęliśmy po gorącym warsztatowo – egzaminacyjnym weekendzie 27-28 sierpnia z Mistrzem Ly i Marianne Plouvier. Po niedzielnej sesji egzaminacyjnej i wspaniałym bankiecie, mamy już w naszym gronie taijiquan nowych adeptów z poziomami białym i żółtym.\nSerdecznie gratulujemy, jesteśmy z Was dumni!\nBył to owocny rok wspólnych zmagań dla nas wszystkich na wielu polach. Pracowaliśmy z ciałem, z opanowaniem ruchów, z zapamiętaniem formy, z jej doskonaleniem, ze zrozumieniem czym jest energia świadomego ruchu i rozluźnienie oraz z duchem i wyzwaniami Starego Stylu Yang – czyli z pozycjami niskimi, w rozciągnięciu, z korytarzem – … oraz ćwiczeniem codziennie – sic!\nNiedzielny egzamin to kolejna lekcja doskonalenia samego siebie. To jedyna w swoim rodzaju forma: przysłowiowa sztuka walki bez walki. Gdzie na poziomie cielesnym – realnym- spotykaliśmy się z mistrzem Ly Chuanzheng’iem, a na poziomie duchowym z naszym wewnętrznym mistrzem – samym sobą, a on jest zawsze subiektywny i całe życie się doskonali 🙂\nPrzed rozpoczęciem nowego etapu w naszym wspólnej nauce na drodze taijiquan zapraszamy na filmik z weekendu z Mistrzem Ly i Marianne Plouvier – dziękujemy za przyjazd i wspólny czas!!!\nPS. Uprzedzając pytania, kim był mistrz tanga na naszym bankiecie, przyjaciel Jana od prawie 40 lat – spójrzcie na https://m.youtube.com/watch?v=ndy9dfMbRwk oraz https://m.youtube.com/watch?v=qOasdFj5RGo\n4 komentarze to "Egzamin czyli sztuka walki!"\n1 września 2016 (12:24)\nSerdecznie gratuluję wszystkim! Cieszę się Waszym sukcesem. 🙂 Pozdrawiam i mam nadzieję jeszcze do Was dołączyć, by dalej uczyć się formy.\n2 września 2016 (06:55)\nDzięki Kaxio, z przyjemnością zobaczymy Cię na treningach, jak i na wspólnych wydarzeniach promujących nasze sztuki 🙂\n7 września 2016 (10:20)\nGratuluję bardzo serdecznie! Jesteście wspaniali 🙂\n11 września 2016 (08:58)


Strona startowa»Aktualności»Obowiązek odśnieżania chodników\nZgodnie z art. 5 ust. 1pkt 4 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz.U. z 2013 r. poz. 1399 z późn. zm.) "właściciele nieruchomości zapewniają utrzymanie czystości i porządku przez: uprzątnięcie błota, śniegu, lodu i innych zanieczyszczeń z chodników położonych wzdłuż nieruchomości, przy czym za taki chodnik uznaje się wydzieloną część drogi publicznej służącą dla ruchu pieszego położoną bezpośrednio przy granicy nieruchomości;….".\nŚliskie i zasypane śniegiem lub błotem chodniki zagrażają bezpieczeństwu pieszych . Oprócz obrażeń ciała na skutek upadku, omijanie zaśnieżonego miejsca lub poślizg na chodniku może się skończyć nagłym wtargnięciem pieszego na jezdnię. W takich warunkach łatwo o potrącenie i nieszczęśliwy wypadek.\nW związku z powyższym proszę o odśnieżanie chodników.


Oskarżenie o korupcję po 15 latach - Altair Agencja Lotnicza\nRamon Vega, były dowódca chilijskich wojsk lotniczych, został aresztowany i oskarżony o przyjęcie łapówki, w wysokości 2,9 mln USD. Miała ona zostać wręczona w związku z zakupem i modernizacją używanych, belgijskich Mirage 5B, w 1994.\nVega został aresztowany wczoraj przez chilijską policję. Prokuratura zarzuca mu, że w ramach kontraktu na modernizację belgijskich Mirage, wartego 39 mln USD, przyjął w formie prowizji dla swoich dwóch córek, syna i zięcia łącznie 2,9 mln USD. Razem z nim oskarżono 3 innych, wysokich rangą oficerów lotnictwa, zarzucając im przyjęcie nielegalnych prowizji, w wysokości 60-65 tys. USD każda.\nSprawę rozpoczęła prokuratura belgijska, badająca okoliczności kontraktu. Główny negocjator strony belgijskiej, zięć ówczesnego dowódcy wojsk lotniczych, nie był w stanie rozliczyć się ze wszystkich środków finansowych.\nW 1994 obie strony podpisały porozumienie o sprzedaży 25 ze 106 posiadanych od początków lat 1970. samolotów Mirage 5B, w wersjach A (jednomiejscowej), D (szkolno-bojowej) i R (rozpoznawczej). Wartość umowy określono na 109 mln USD, jednak do budżetu Belgii wpłynęło jedynie 70 mln USD.\nPozostała kwota została przeznaczona na remonty i modernizację 20 samolotów (15 w wersji A i 5 D) do wariantu 5MA/D Elkan. I właśnie ta kwota znalazł się pod lupą najpierw belgijskich, a potem i chilijskich prokuratorów, koncentrujących się na przyznanych po transakcjach prowizjach. Chile uważane jest za najmniej skorumpowany kraj Ameryki Łacińskiej, zaś wojska lotnicze cieszą się w tym kraju jednym z najwyższych współczynników zaufania społecznego.


Legendarny popularyzator nauki przygotował film, w którym ostrzega przed katastrofą klimatyczną - SmogLab\nPrzed tygodniem brytyjska publiczna stacja telewizyjna BBC One wyemitowała film własnej produkcji zatytułowany Climate Change: The Facts (czyli „Zmiana klimatu: Fakty”). W rolę narratora i przewodnika po świecie pogrążonym w kryzysie klimatycznym wciela się David Attenborough, znany z wielu filmów przyrodniczych popularyzator nauki. Produkcja jest warta uwagi z co najmniej kilku powodów.\nW niemal godzinnej produkcji zobaczyć możemy liczne obrazy pokazujące destrukcyjny wpływ działalności człowieka na klimat oraz środowisko naturalne. Dopełnieniem opowieści Attenborough są wywiady z ekspertami zajmującymi się klimatem – m.in. z drem Jamesem Hansenen (byłym dyrektorem Goddard Institute for Space Studies NASA i klimatologiem, który od lat 80-tych walczył o to, by przekonać polityków i obywateli, że to człowiek jest winien zmianie klimatu).\nW filmie poruszone zostają kwestie zarówno przyczyn zmian klimatu, skutków (m.in. uchodźstwa klimatycznego), jak i działań, które mogą ocalić Ziemię przed wysoce prawdopodobnym kataklizmem.\nDavid Attenborough jest legendą brytyjskiej telewizji, rozpoznawalną także w Polsce. Z wykształcenia zoolog i antropolog, od lat 50-tych związany z brytyjską telewizją publiczną BBC.\nJest autorem scenariuszy i lektorem w dziesiątkach filmów przyrodniczych (przede wszystkim dotyczących historii naturalnej), w których najczęściej pojawia się osobiście. Znany jest także z popularyzowania w swoich filmach darwinowskiej teorii ewolucji w naukach przyrodniczych.\nZa działalność popularyzatorską został w 1985 roku nagrodzony przez królową Elżbietę II, która przyznała mu tytuł szlachecki. W Polsce z wieloma produkcjami Attenborough spotkać się można było m.in. w telewizji publicznej, w cyklu programów przyrodniczych „BBC w Jedynce”.\nThere is still time to hit the emergency brakes on the damage we are doing to our planet. There is still hope. ?\nDavid Attenborough od lat znany jest również z głośnego mówienia o antropogenicznych przyczynach zmian klimatycznych i potrzebie ich powstrzymania.\n„Jesteśmy obecnie świadkami wywołanej działaniami człowieka katastrofy na skalę światową. Zmiany klimatyczne to największe zagrożenie od tysięcy lat. Jeśli nie podejmiemy działań, upadek naszej cywilizacji i zagłada dużej części świata natury, pojawi się na horyzoncie” – mówił Attenborough podczas szczytu klimatycznego COP24 w Katowicach, w grudniu zeszłego roku.\nNie ma miejsca dla negacjonistów\nPrzy okazji filmu warto zwrócić uwagę jeszcze na jedną kwestią: Nie znalazła się w nim ani sekunda dla osób prezentujących stanowisko podważające antropogeniczność zmiany klimatu (tzw. negacjonistów czy denialistów). Pojawia się natomiast ich krytyka, dotycząca m.in. powiązań z branżą naftową, niechętną transformacji energetycznej.\nStanowisko, że to właśnie człowiek odpowiada za zmianę klimatu, przedstawiono widzom brytyjskiej telewizji jako fakt – zgodny zresztą ze stanowiskiem miażdżącej większości (97 proc.) naukowców zajmujących się przyczynami zmian klimatycznych. [Więcej o stanowisku klimatologów przeczytać można na portalu Nauka o klimacie.]\nCzy film Climate Change: The Facts przekona nieprzekonanych co do przyczyn zmian klimatu? Według raportu globalwebindex, po emisji serialu „Planet Earth II” (przygotowanego przez Attenborough i wyemitowanego w BBC jesienią 2017 r.) wśród brytyjskich internautów odnotowano wzrost liczby wyszukiwań hasła „recykling plastiku” o 55 procent. Zjawisko to nazwano „efektem Attenborough”.\nW Polsce, według zeszłorocznego badania CBOS, 75 procent osób uważa, że zmiany klimatu spowodowane są przede wszystkim działalnością człowieka. Równocześnie jedynie 38 proc. deklaruje, że skutki globalnego ocieplenia wpływają na życie w Polsce już dziś.\nFilm Climate Change: The Facts obejrzeć można na stronie internetowej BBC One lub w internetowych serwisach wideo.\nŹródła: BBC, IMDb, Nauka o klimacie, globalwebindex, CBOS\nZdjęcie: Shutterstock/lev radin\nTagiBBCdavid attenboroughefekt attenboroughzmiana klimatu


“Koszyk na chleb”, który zyskuje na popularności, to szklarnia, która różni się niewielkim rozmiarem, wygodą w działaniu i prostotą instalacji.\nMożesz zebrać je samodzielnie, jeśli zastosujesz się do prostych zaleceń.\nSzklarnia jest niewielkich rozmiarów i jest przeznaczona do sadzenia, zieleni i roślin okopowych na początkowych etapach. Wysokie rośliny zwykle nie pasują do tej metody, ponieważ wysokość szklarni jest mała, a pędy zaczynają po prostu spoczywać na suficie konstrukcji.\nWymiary ramy spichlerza wynoszą 2,1 × 1,1 × 0,8 m. Zapewnia to zastosowanie komórkowej płyty poliwęglanowej, której grubość wynosi 4 mm.\nRama została zaprojektowana tak, aby wytrzymać nie tylko wiatr, ale także obciążenia śniegiem. Pokrywa jest wykonana w taki sposób, że nie trzeba jej usuwać na zimę.\nCzy wiesz? Pierwsze szklarnie pojawił się w starożytnym Rzymie, a wyglądał jak koszyk na kółkach: po południu stanęli w słońcu, a nocą były one zabrane w ciepłym pomieszczeniu.\nZestaw szklarni ramowych, zakupionych w sklepie, obejmuje:\nPowierzchnia końcowa – 2 szt.\nSweter – 4 szt.\nPodstawa – 2 szt.\nZadaszenie samowiercące 4.2 * 19 – 60 szt.\nŚruba m-5×40 – 12 szt.\nŚruba m-5×60 – 2 szt.\nNakrętka Mash M5 – 14 szt.\nPonadto zestaw może zawierać arkusze poliwęglanu.\nBardzo ważne jest, aby wybrać właściwe miejsce instalacji, ponieważ w przeciwnym razie nie będzie korzyści z gniazda. Zwróć uwagę na wszystkie małe rzeczy: położenie boków świata, pobliskie obiekty, które mogą dać cień, oświetlenie itp.\nZasadniczo w naszych szerokościach geograficznych szklarnie służą do wzrostu siewek papryki, pomidorów, bakłażana, kwiatów, kapusty, ogórków.\nW przypadku szklarni typu “breadbox” wykonanej z poliwęglanu najlepsze są obszary, w których nie ma innych budynków lub małych budynków. Możesz osiągnąć maksymalny efekt, ponieważ dużo światła padnie na szklarnię.\nOdległość do najbliższego obiektu, który może dać cień, powinna wynosić co najmniej 5 m, Ale sam możesz liczyć, jak daleko ta lub ta struktura może rzucić cień.\nWażne! Jeśli na terenie znajduje się szambo, lepiej trzymać szklarnię w odległości 25 m od niej.\nAby zagwarantować, że projekt nie będzie się przesuwał w czasie, należy go umieścić na płaskiej powierzchni. Aby przetestować ten czynnik, użyj zwykłego poziomu.\nTak więc, gdy znajdziesz słoneczne miejsce, które nie blokuje innych budynków i które znajduje się na płaskiej działce, możesz zacząć montować szklarnię w postaci spichlerza.\nNajlepszym rozwiązaniem dla projektu jest: tak, że strona otwierająca wygląda na południu. W ten sposób dostaniesz więcej ciepła i światła do obudowy.\nMożesz umieścić konstrukcję bezpośrednio na ziemi, ale najlepiej jest użyć fundamentu. Może być wykonany z cegieł lub z bali, drewna itp.\nWażne! Jeśli używasz drzewa do stworzenia podłoża, musisz najpierw potraktować je roztworem antyseptycznym o właściwościach przeciwgrzybiczych.\nKopnij dół fundamentu, którego głębokość wyniesie 70 cm, a szerokość – wartość wymiarów twojego projektu. Na całej długości dołu stawiamy fundament przyszłego siedliska. Ponadto konieczne jest zasypianie w depresji dowolnego nawozu – kompostu, ropy lub po prostu suchych liści.\nStworzenie fundamentu, na którym zlokalizowana będzie szklarnia, jest najtrudniejszą częścią. Samo złożenie konstrukcji nie jest tak skomplikowane.\nZespół osnowy należy wykonać na już przygotowanej podstawie (na przykład na fundamencie) lub po prostu na płaskiej powierzchni. Połącz wszystkie podstawowe elementy, które znajdowały się w zestawie. Można to zrobić za pomocą śrub samogwintujących. Najpierw umieść dolne prowadnice u dołu, a następnie dokuj końce do prowadnic po przeciwnej stronie.\nWszystkie połączenia odbywają się poprzez wstawienie rury o małym przekroju do rury o dużym przekroju. Są one przymocowane do siebie za pomocą śrub z zestawu (M-5×40 mm).\nWażne! Mocowanie kotliny do przygotowanej podstawy jest lepsze dzięki śrubom samogwintującym o długości 100 mm lub długości 120 mm.\nPonadto, zgodnie z rysunkami, które są w zestawie, zbieramy dach. Aby to zrobić z kolei, musisz umieścić części końcowe w jednym wspólnym systemie, a także w łukach i poprzeczkach. Między końcami, które wykonują funkcję nośną, wsuń zworki.\nPo zainstalowaniu wszystkich tych części powstaje kształt przyszłego dachu. Po zebraniu wszystkich szczegółów i upewnieniu się, że wszystko jest na miejscu, możesz dokręcić śruby.\nJak widać, proces jest niezwykle prosty: aby zebrać szklarnię, wystarczy jeden śrubokręt.\nAby rozpocząć poszycia „pole chleb” arkusze poliwęglanowe cieplarnianych przygotować: raschertite arkusze poliwęglanowe za pomocą markera, jak pokazano na rysunku w instrukcji.\nZanim je pokroisz, sprawdź dokładnie wszystkie wymiary. Można również przycinać materiał zwykłym ostrym, zaostrzonym nożem, ale lepiej jest użyć wyrzynarki.\nWażne! Zakupiony poliwęglan jest filmowany z obu stron. Należy go usunąć przed rozpoczęciem mocowania materiału do ramy.\nPrzymocuj poliwęglan do przygotowanej podstawy za pomocą dostarczonych śrub samogwintujących 4.2 * 19. Najpierw musisz objąć podstawę ramy wokół całego obwodu. Dalej w kolejce znajduje się wnętrze, a także zewnętrzna osłona.\nŚciany boczne na zewnętrznej pokrywie muszą być przymocowane od zewnątrz, a od środka – od wewnątrz.\nOkucia, w naszym przypadku reprezentowane są w formie długopisów, są przymocowane w ostatniej turze. Jest to konieczne, aby łatwo otworzyć lub zamknąć szklarnię.\nPrzymocuj do pokrywy rączki za pomocą wkrętów samogwintujących. Bądź ostrożny i wybierz naprawdę mocne śruby, w przeciwnym razie mogą zostać złamane.\nCzy wiesz? W średniowieczu ogrodnik Albert Magnus stworzył piękny ogród zimowy w Kolonii i zorganizował na jego terenie kilka szklarni i szklarni. Następnie został uznany za czarnoksiężnika, ponieważ naruszył naturalny bieg pór roku.\nZamiast tego, aby uniknąć tworzenia dodatkowych otworów za pomocą śrub, można użyć samoprzylepnego szczeliwa do mocowania. Znakomicie nadaje się do kontaktu z poliwęglanem.\nSzklarnia jest uważana za uniwersalną dla uprawy różnych upraw. Można w nim pielęgnować zarówno kwiaty, jak i sadzonki. Należy jednak zwrócić uwagę na wysokość zasadzonych roślin – jest to jedyne ograniczenie. Najczęściej w “spichlerzu” rosną wczesne okazy: rzodkiew, pomidor, ogórek.\nSkładana szklarnia przeznaczona jest do obciążenia śniegiem nie więcej niż 30 kg na metr kwadratowy. m (to około 10 cm śniegu), a niezamykająca się szklarnia – nie więcej niż 45 kg na metr kwadratowy. m. W zimie upewnij się, że pokrywa nie tworzy lodu. Zapobiega to zsuwaniu się śniegu w dół. Jeśli nagromadzi się zbyt dużo opadów, dach nie wytrzyma obciążenia.\nW zimie można również utworzyć dodatkowe wsparcie z metalu lub drewna, aby zmniejszyć ryzyko uszkodzenia z powodu dużego obciążenia. Jeśli spełniasz wszystkie te warunki pracy, to w sezonie zimowym nie musisz zdejmować pokrywy za pomocą poliwęglanu. Nie należy instalować konstrukcji w pobliżu budynków, z której mogą spaść sople i inne opady.\nLatem, aby wyczyścić materiał, musisz wziąć wilgotną szmatę. To wystarczy, a stosowanie dodatkowych substancji chemicznych jest wysoce niepożądane.\nOczywista, ale wymagająca reguła powtarzalności – nie hoduje się w ogniu. Nie rób tego w pobliżu szklarni otoczonej 20 m.\nCzęsto konieczne jest sprawdzenie, jak mocno obudowa jest przymocowana do podstawy. Jeśli to konieczne, zamocuj go jeszcze bardziej.\nPierwszą rzeczą, która rzuca się w oczy na widok “spichlerza”, jest jego zwartość. Ze względu na mały rozmiar może zmieścić się na dowolnej stronie.\nJego konstrukcja jest zmontowana w taki sposób, aby możliwa była praca z roślinami bez wchodzenia do środka, co oznacza, że nie będzie można ich uszkodzić poprzez nadepnięcie na nie.\nW czasie nagrzewania można otworzyć obie drzwi, dzięki czemu będzie w pełni wentylowana. Poza tym wygodnie jest zbierać ze wszystkich stron.\nNiektórych modeli nie można jednak w pełni otworzyć. W takim przypadku trudno będzie zadbać o wszystkie rośliny. Ale jeśli sam tworzysz szklarnię, możesz wybrać kąt otwarcia.\nOpływowy kształt nie pozwoli, aby śnieg pozostawał na dachu w zimnych porach roku. Zapobiega również zniszczeniu podczas silnych wiatrów.\nMateriały, z których wytwarza się szklarnię, pozwalają utrzymać ciepło i utrzymać optymalną temperaturę nie tylko wiosną i latem, ale także jesienią.\nKonstrukcja ma niewielką wagę, czyli w razie potrzeby można po prostu przenieść ją w inne miejsce, nawet bez analizy.\nPoliwęglan – główny materiał – ma wysokie zdolności rozpraszania światła, lepsze niż szkło. Ten materiał jest znacznie mocniejszy niż szkło. Jednak w porównaniu do tej samej folii, poliwęglan jest droższym materiałem.\nJeśli źle skonstruujesz gniazdo, nie będzie ono trwałe.\ndobry cieplarnianych dla małych elektrowni i wielkości dla wysokich roślin powinny rozważyć instalację szklarniach – Signor pomidorów na Mitlayderu, z otwieranym dachem, z automatycznym napędem, z poliwęglanu lub wzmocnione powlekana, z możliwością ogrzewania.\n“Khlebnitsa” i “motyl”: różnice\nMotyl “motylek” jest popularnym substytutem “spichlerza”, ale ma wiele różnic, które nie zawsze powodują, że są wymienne.\nPrzede wszystkim “spichlerz” charakteryzuje się niższym kosztem w porównaniu do “motyla” i wielu innych szklarni. Opisany projekt ma mniejszą wagę, w związku z tym jest bardziej mobilny.\nKosz na chleb zastępuje “motyla” i dzięki prostszemu planowi montażu. Są sposoby na otwarcie pokrywy. W “spichlerzu” w dowolnym miejscu stworzą poduszkę ciepłego powietrza w szklarni.\nJeśli uważnie przeczytasz instrukcję montażu, obejrzysz rysunki i rysunki, wtedy nie będziesz miał żadnych pytań, a proces montażu szklarni szybko i przyjemnie.\n3.2 Składanie ramy\n3.4 Mocowanie uchwytów\n6 “Khlebnitsa” i “motyl”: różnice


fotoonet-jak podać link do zdjęć??? - RODZICE.PL\n2 czerwca 2004 at 17:44 #47318\nUmieściłam kilka fotek mojego Kubisia na stronie onet-u. No i niestety nie potrafię podać znajomym linku do tej strony….. nie stać mnie na nic więcej poza wstawieniem tam zdjęć -reszta, technicznie mnie przerasta !!!!!!!! Może ktoś wie jak to zrobić bo ja sierotka nie radzę sobie z tym…..jak kopiuję adres będąc na tej stronie to po wklejeniu go próbuję wejść i dostaję się na stronę wyjściową „fotoonet” gdzie muszę podać hasło…oczywiście nie chcę wysyłać znajomym linku + hasła bo to bez sensu…napewno jest jakiś sposób żeby podać adres, który da im dostęp prosto do zdjęć!??!?! Pomóżcie plis bo coś nie daję rady zrobić tego własnymi zasobami umysłowymi 🙁 Będę baaaaaaaaaardzo wdzięczna!!! Pozdrawiam,\n2 czerwca 2004 at 18:12 #612961\n2 czerwca 2004 at 19:01 #612962\n3 czerwca 2004 at 04:36 #612963\n3 czerwca 2004 at 04:56 #612964\nWejdz na albumy http://foto.onet.pl/albumy/ … i tam wyszukaj siebie, swoje albumy …. wpisz swoje ID i kliknij szukaj …. jak w ten sposob wejdziesz na swoje albumy to adres u gory bedzie bezposrednio do nich bez logowania (dla pewnosci przed szukaniem wyloguj sie). Mozesz tez znajomym podac swoj ID i sami beda mogli ciebie wyszukac.\nRodzice » Tematy » NASZE DZIECI » Noworodek, niemowlę » fotoonet-jak podać link do zdjęć???


Czym wycierać do sucha ? - Mycie karoserii - Kosmetyka aut | Pierwsze polskie forum o Auto Detailingu\nNapisano 10 Maj 2009 Zgłoś\nMam takie zapytanie... Czym po umyciu wycierac auto do sucha? Licze na jakies proste rozwiazanie - nie chce wydawac kupe kasy na jakies specjalne sciereczki Meguiars'a Ja probowalem zwyklego recznika kapielowego jak i sciereczek z mikrofibry - mam wrazenie, ze nie da sie nimi do sucha wytrzec auta - zawsze troche wody pozostaje na samochodzie (moze to przez obecnosc starego wosku?), a jak biore kolejna scierke i wycieram to powstaja smugi Strasznie mnie to wpienia kiedy myje samochod a potem efekt jest taki sobie. Co sadzicie o gumowych 'sciagaczkach' do wody uzywanych przy myciu okien?\nGumowe ściągaczki są niebezpieczne, wystarczy najmniejszy niespłukany kamyczek który dostając się pod ściągaczkę maluje nam piękne długie rysy na lakierze i szybach.\nMoim zdaniem ściągaczki powinno się używać tylko wtedy, gdy masz pewność, że auto jest bardzo dokładnie umyte, a przed ściąganiem nie wiał mocno wiatr, który mógł nawiać różne zanieczyszczenia na lakier.\nhttp://moto.allegro.pl/item623302542_si ... tanio.html - kupuj takie, sylikonowe, są dużo miększe, niż klasyczne czarne gumowe.\nJeśli chodzi o ręcznik megsa to jest godny polecenia, 90zł za "kawał szmaty" to dużo.\nVileda produkowała swego czasu ściereczki do osuszania aut (nie wiem czy jeszcze je robią), dobrze spełniały swoje zadanie. Używałem ich kiedyś do mycia auta na podwórku.\nDobrym sposobem na osuszenie auta jest też kompresor (sprężarka), która wydmucha wodę z zakamarków, ewentualnie można ukraść dziewczynie/żonie suszarkę do włosów\nJak myć auto to ylko dokładnie\nOsobiście po dokładnym umyciu ściągaczka ale zawsze trzeba przetrzeć rant żeby piasek czy inny mały zdrajca się tam nie pojawił. PO takim wstępnym osuszeniu mikrofibra lub syntetyczna ircha lub ostatnio testowałem świetne szmatki podobne do mikrofibry ale zachowujące niesamowitą chłonność markę sprawdzę później .\nPanowie, dzieki za odpowiedz. Zaopatrze sie w sciagaczke do wody i mam nadzieje, ze po nastepnym myciu dojde ladu z osuszaniem\nja mam bardzo słabe wspomnienia odnośnie używania ściągaczek, a miałem kilka w dłoni.\nObecnie mam ręcznik waflowy megsa do codziennego użytku (jest już stary i się pruje).\nDo aut, które są wywoskowane i trzeba mocno dbać o ich kondycję używam ręczników Miracle Dryier.\nSą dość drogie i duże, ale za to rewelacyjne.\nPamiętajcie, że nie każda mikrofibra nadaje się do suszenia.\nPrzu następnym zamówieniu towaru testowany będzie jeszcze jeden ręcznik.\nPodobno pierwsza klasa, więc trzeba wypróbować\nCo do Miracle Dryier to jest też świetny, ale twarda woda może sobie z nim szybko poradzić\nNapisano 11 Maj 2009 Zgłoś\nJeśli chodzi o przystępną półkę cenową, ostatnio zacząłem wdrażać rady CleanerFreak'a co do wycierania - po umyciu, jeśli na aucie jest jeszcze wosk, odczekuję chwilę (zależy od twardości wody i wiatru) i przykładam pluszowy ręcznik podobny do tych z oferty Meguiar's. Wsiąkają w niego największe krople, a przykładam go mniej więcej z taką siłą, jak Pamela w "Słonecznym patrolu" do swojego ciała po wyjściu z morza Później 2-3 mikrofibry o cienkim, gęstym włóknie do polerowania i voila! Czas jednak zasilić się w produkty Meg's, po aplikatorach do wosku i politury widzę, że warto. Poza tym jak człowiek zapłaci, a nie zwinie Mamie z łazienki, to pierze regularnie, dba i auto też się cieszy\nGloby u mnie ta metoda powoduje koszmarne smugi\nJa do wycierania auta bezposrednio po myciu uzywam ręcznika Water Magnet Microfiber Drying Towel z oferty Meguiars - jak dla mnie jest on genialny ! Niesamowicie chłonie wodę i nie pozostaja po jego użyciu żadne smugi czy zacieki, a lakier mam wymagający, bo czarna perła\nW weekend pierwszy raz użyłem też irchy do wycierania, myłem samochód przed imprezą u rodziny i nic w niej specjalnego, jak niektórzy zachwalają. Juliuszu, a próbowałeś chłonnych szmatek do zebrania nadmiaru wody, a później dopolerowanie różnymi typami mikrofibry? Nie mam pomysłu, poza złą wodą i późniejszym woskowaniem\nMarcin, jak na razie probowalem zwyklego recznika (takiego chyba z froty) co prawda nie przykladalem go do lakieru jak pamela - bardziej chcialem zetrzec wode. Jak recznik nasiakl, bralem sciereczki z mikrofibry zeby wytrzec do sucha. Mam wrazenie, ze nie wspolmiernie duzo potrzebowalem tych szmatek do ilosci wody na aucie, a efekt i tak byl bardzo sredni (szczegolnie na masce...). Jak zobaczylem te smugi wzialem sobie taka butelke po plynie do mycia szyb z atomizerem, napelnilem ja woda i lekko spryskalem (naprawde bardzo lekko - uzylem minimalnej ilosci wody) miejsca gdzie byly smugi po czym wytarlem do sucha. Bylo troche lepiej ale to dalej nie byl 'blysk'. Przy wycieraniu mialem wrazenie, ze na aucie zostala stara warstwa wosku (z przed zimy???) i dlatego to tak wyszlo.\ntak jak pisałem. Nie każda mikrofibra nadaje się do wycierania.\nWarto zaopatrzyć się w dobry ręcznik (koszt ok. 60-70zł), to znacznie ułatwia i umila pracę. Jeśli lakier jest gładki i wywoskowany to suszenie jest tylko formalnością.\nW tej chwili nie mam możliwości dodania filmików czy fotek, ale z czasem wszystko zostanie dokładnie opisane. Jeśli decydujecie się na waflowy ręcznik megs'a to ważne jest żeby go wyrzymać, a nie trzepać nim jak kocem. Mokry jest ciężki i natychmiast się pruje. Jeden już tak załatwiłem.\nNapisano 16 Maj 2009 Zgłoś\nponiżej zdjęcie miracle dryier'a po jednym przeciągnięciu po lakierze. Jak widać wchłania wodę doskonale\nCzy taki ręcznik jest dostępny w którymś z polskich sklepów internetowych?\nniestety nie wiem. ale raczej nie. Cena jest taka sama jak za ręczniki megs'a. ja używam tego ręcznika tylko do "zrobionych" samochodów, na nieoczyszczone i niewygładzone powierzchnie trochę mi go szkoda\nNapisano 17 Maj 2009 Zgłoś\nOstatnio używam/testuję ProfiPolish™ Wasser Magnet\nJednakże proponuję przetestować i porównać, tak jak glinki, podczas CWWC - parę się nazbierało\nJ myślę że tu i bez testu się obejdzie bo wiadomo że chemical guys są najlepsi\na gdzie masz ostatnie zdjęcie jak pani zdejmuje z siebie ręcznik i wyciera samochód?\nMyślę że ta mikrofibra jest ciekawsza aniżeli ta „pani”.\nTakich „pań” znajdziesz prawie wszędzie „od groma i trochę”, ale znajdź porządną mikrofibrę\nNa krajowej 3 stoją lepsze\nDoświadczenia nie posiadam w "tych" paniach ale żeby ubierały się w chłonne mikro firmy to nie słyszałem nawet\nNapisano 6 Czerwiec 2009 Zgłoś\nPostanowiłem zrobić ostatnia próbę przed zakupem ręcznika z Meguiars'a. Wybór padł na irchę syntetyczną firmy AION i okazał się on strzałem w 10.\nWcześniej używałem naturalnej irchy "hipermarketowej". Wprawdzie dało się wytrzeć do sucha, ale po wykręceniu trzeba było się nakombinować, żeby doprowadzić ją do kształtu nadającego się do ponownego wycierania.\nIrcha syntetyczna (przynajmniej ta, którą zakupiłem) po wykręceniu od razu nadaje się do dalszej pracy. Wyciera prawie do sucha - w każdym razie po wyschnięciu tego, co zostało nie pozostał żaden ślad. Co więcej w miejscach, gdzie woda zdążyła już przyschnąć ircha ładnie zebrała zacieki.\nPolecam do wypróbowania, szczególnie, że jest tania - na alledrogo widziałem ją za 24zł + przesyłka, osobiście bardziej polecam InterCars gdzie zakupiłem ją w cenie 11 zł :-)\nCzy chemical guys ma jakieś przedstawicielstwo w Europie? Albo można gdzieś nabyć ten miracle dryier chociaż? Sorry, jeśli pytanie jest głupie , ale nie widziałem nigdy takiego ręcznika.\nCzy chemical guys ma jakieś przedstawicielstwo w Europie?\nZ tego co wiem to nie ma, ale gdyby ktoś zamawiał jakieś kosmetyki z zagranicy to chętnie się podłączę\nEdit: Jednak mają w UK i Belgii\nPolecam dwa produkty dzięki którym osuszycie auto szybko i co najważniejsze bezpiecznie!!!\nAuto po treatemancie lakieru to kwestia 5min.\nAuto nie zrobione troszkę dłużej.\nZawsze używam tych produktów i gwarantuje ich bezpieczeństwo i wygodę!\nSciągaczkę zawsze trzeba opłukiwać przed i po uzyciu!


Kurs Sprzedaży na Amazonie - Amazonowy Milioner | Mechanizm Biznesu\nNauczę Cię zarabiać na Amazonie, Krok po Kroku\nWprowadź Produkty na Amazona\ni zacznij zarabiać na Automacie dzięki Amazon FBA\nKażdego miesiąca sprzedaje się 680 sztuk tego produktu, a zauważ że jest to produkt stosunkowo nowy na Amazonie – został wprowadzony na Amazona 27 listopada 2021 roku, więc od 0 do 10 000 € miesięcznie rozpędził się w zaledwie 3 miesiące (screen zrobiłem w na początku kwietnia 2021).\nNazywam się Piotr Usyk i od 2019 roku zajmuję się sprzedażą na Amazonie własnych produktów oraz pomagam innym osobą oraz firmą odnieść sukces w sprzedaży na tej platformie.\nRegularna Cena: 895 zł\nNa jak długo otrzymuje dostęp?\nKupując teraz otrzymujesz dostęp do zawartości tego szkolenia na zawsze tj. dopóki platforma szkoleniowa istnieje. W momencie kiedy przestałaby istnieć, otrzymasz pliki do pobrania ze szkoleniem na adres e-mail z jakiego został zakupiony produkt.\nKupując teraz otrzymujesz również dostęp do wszystkich późniejszych aktualizacji.\nOpinie kilku osób które podjęły decyzję:


W ostatni czwartek 18 lutego. miała miejsce pierwsza odsłona uczty muzycznej przygotowanej dla fanów dobrego polskiego rocka. Chodzi oczywiście o pierwszy z dwóch koncertów zespołu Coma, jakie w tym tygodniu odbywają w warszawskim klubie "Stodoła".\nW czwartek Comę supportowały dwa zespoły: Orbita Wiru oraz Praghma-C. Pierwszy za rozgrzanie atmosfery wziął się zespół Orbita Wiru. Grupa zaprezentowała utwory ze swojej ostatniej płyty pt. "Relikwiat". Fani zespołu mogli usłyszeć kawałki takie jak "Piona", "Barykada" czy "Tłum tempo". Grupa zakończyła występ interpretacją piosenki Budki Suflera pt. "Noc komety" oraz piosenką "Moja mała furia".\nPo Orbicie na scenie pojawiła się Proghma-C, której przewodził wokalista Piotr "Bob" Hibner. Występ odbył w niesamowitej atmosferze świateł (generalnie za oprawę świetlną bijemy brawa) oraz tajemniczości. Fani muzyki metalowej powinni czuć się bardzo usatysfakcjonowani.\nComa kazała swoim fanom poczekać na siebie dłuższą chwilę, co jednak nie umniejszyło skali ogólnego zadowolenia. Publiczność została wynagrodzona sowicie. W tajemniczym blasku świateł koncert się rozpczął. Kapela przywitała warszawską publiczność piosenką "Wola istnienia", następnie usłyszeliśmy "Pierwsze wyjście z mroku" i nikt już nie miał wątpliwości, że to będzie bardzo udany wieczór. Sala szalała "Trujących roślinach", "Tonacji" czy "Skaczemy"... to skakaliśmy. I jeśli ktokolwiek nie zgadzał się z przyznaniem Piotrowi Roguckiemu Fryderyka 2009 w kategorii "Wokalista roku", po tym koncercie mógł pozbyć się wszelkich wątpliwości.\nPo zagraniu piętnastego utworu, czyli "Popołudnia bezkarnie cytrynowe", zespół zszedł ze sceny. Fani nie dali się jednak zwieść i krzycząc "jeszcze siedem", tupiąc i gwiżdżąc, przywołali go z powrotem. Przy kolejnym wyjściu Coma raczyła swoich fanów piosenkami "Zbyszek", "Cisza i ogień" oraz "Ekhart".\nKto jest fanem dobrej polskiej rockowej muzyki, a nie był na tym koncercie, ma czego żałować. Czasu nie da się cofnąć, ale jest jeszcze szansa, aby wybrać się na drugi występ Łodzain - już dziś.


Nehru Park (Guwahati, Indie) - opinie - TripAdvisor\nNehru Park opinie, Guwahati\nGuwahati — wszystkie restauracje Restauracje w pobliżu obiektu Nehru Park\nWszystkie miejsca warte uwagi w: Guwahati Atrakcje w pobliżu obiektu Nehru Park\nAzja›Indie›Assam›Guwahati›Atrakcje w Guwahati› Nehru Park\n27 recenzje(-i) Nr 24 wśród 45 atrakcji w lokalizacji Guwahati Parki, Natura i parki Przegląd informacji Recenzje (27)\nPokaż też MapaSatelitarna Aktualizacje mapy są wstrzymane. Przybliż, aby zobaczyć zaktualizowane informacje. Wyzeruj przybliżenie Trwa aktualizowanie mapy… Wróć do mapy Znajdź trasę Adres: | City Center, Guwahati, Indie Popraw to ogłoszenie Dzisiaj 10:00 - 20:00\nDziękujemy za przesłaną ocenę. Zrecenzowano: 20 maja 2016 Ankurloves2travel, Gurgaon, Indie\nHotel Bellevue6 recenzji Guwahati, Assam0.2 km od następującego obiektu: Nehru ParkWyświetl ceny Suradevi Hotel4 recenzji Guwahati, Assam0.4 km od następującego obiektu: Nehru ParkWyświetl ceny Mayflower Hotel42 recenzji Guwahati, Assam0.5 km od następującego obiektu: Nehru ParkWyświetl ceny Hotel Lilawati Grand87 recenzji Guwahati, Assam0.5 km od następującego obiektu: Nehru ParkWyświetl ceny Prag Continental41 recenzji Guwahati, Assam0.5 km od następującego obiektu: Nehru ParkWyświetl ceny Vishwaratna Hotel109 recenzji Guwahati, Assam0.7 km od następującego obiektu: Nehru ParkWyświetl ceny Więcej Hotel Mahalaxmi Indo Myanmar40 recenzji Guwahati, Assam0.8 km od następującego obiektu: Nehru ParkWyświetl ceny Dynasty Hotel152 recenzji Guwahati, Assam0.9 km od następującego obiektu: Nehru ParkWyświetl ceny Hotel Rajmahal96 recenzji Guwahati, Assam0.9 km od następującego obiektu: Nehru ParkWyświetl ceny Mniej Hotele w pobliżu: Nehru Park W których hotelach w lokalizacji Guwahati obowiązują promocje?\nWyczyść wszystko Zacznij pisać recenzję lokalizacji Nehru Park Kliknij, aby ocenić\nTrwa aktualizowanie listy... Nehru Park — podobne obiekty, przeglądane przez podróżnych\nByłeś(-aś) w Nehru Park? Podziel się wrażeniami! Napisz recenzję\nPytania? Uzyskaj odpowiedzi od pracowników i klientów obiektu Nehru Park.\nWskazówki dotyczące publikacji Otrzymuj powiadomienia o nowych odpowiedziach na Twoje pytania. Zadaj pytanie Zazwyczaj zadawane pytania: Czy trzeba kupować bilety dla dzieci? Jak do Państwa dojechać, korzystając z komunikacji miejskiej? Czy na miejscu jest restauracja lub kawiarnia? W pobliżu obiektu Nehru Park Najlepiej oceniane atrakcje w pobliżu 171 recenzje(-i) Uma Nanda Temple\n85 recenzje(-i) Fancy Bazar\n29 recenzje(-i) Guwahati Planetarium\nPrzeglądaj wszystkie atrakcje Najlepiej oceniane restauracje w pobliżu 34 recenzje(-i) Loyans Bakery & Confectionery\n16 recenzje(-i) Brown Bean Cafe\n21 recenzje(-i) Cafe Coffee Day - Digholi Pukhuri


Kubek plastikowy ze słomką SAGAFORM FRESH NIEBIESKI 450 ml - sklep internetowy - garneczki.pl\nKubek plastikowy ze słomką SAGAFORM FRESH NIEBIESKI 450 ml\nPlastikowy, wygodny kubek ze słomką i pokrywką\n(kod produktu 7394150166543)\n#sagaform\t#pastelowe dodatki do domu\t#pastelowe kubki\nKubek plastikowy z pokrywką COOL GEAR RÓŻOWY 430 ml\nKubek do mieszania kakao i czekolady plastikowy MSC INTERNATIONAL MOO MOO\nKubek plastikowy z pokrywką COOL GEAR ZIELONY 430 ml\nKubek plastikowy ze słomką SAGAFORM SWEET RÓŻOWY 350 ml\nKubek plastikowy z pokrywką ZASSENHAUS ECO LINE BIAŁY\nKubek plastikowy z pokrywką KOZIOL CLICK BIAŁY 350 ml\nKubek niekapek dla dzieci plastikowy MEPAL NORDIC GRANATOWY 200 ml\nKubek dla dziecka plastikowy ze słomką DISNEY MINNIE MOUSE FIOLETOWY 420 ml\nKubek plastikowy OBIEKTYW 300 ml\nKubek do mikrofali plastikowy SNIPS TEMPOZERO CZERWONY 650 ml\nKubek plastikowy ZAK DESIGNS LINE RÓŻOWY 600 ml\nKubek na zimne napoje ZAK SWIRL CZARNY 600 ml\nKubek dla dziecka plastikowy ze słomką DISNEY AUTA ZYGZAK MCQUEEN CZERWONY 420 ml\nKubek plastikowy z pokrywką SAGAFORM PERSONALIZACJA 500 ml\nPraktyczny kubek w kolorze niebieskim wraz ze słomką.\nSprawdzi się w upalne dni, przy różnych imprezach towarzyskich.\nKubek jest bardzo poręczny i lekki, łatwo się z niego korzysta.\nPonadto posiada słomkę, która ułatwia jego używanie i sprawia, że ciekawie się prezentuje.\nWykonany z tworzywa sztucznego wolnego od BPA dzięki czemu nie szkodzi nam i środowisku.\nKubek ze słomką marki Sagaform\nProdukt wykonany jest z tworzywa sztucznego wolnego od BPA\nSymbol producenta: SF-5016654\nLejek kuchenny ze stali z cedzakiem FETA 12,5 cm\nWyciskarka do cytrusów silikonowa CYTRYNKA


(11) Nasze prawdziwe dziedzictwo\nRównowaga gatunkowa u wszystkich wyższych kręgowców jest podtrzymywana przez dwa przeciwstawne instynkty: trzymania się razem oraz agresji wewnątrzgatunkowej. Instynkt agresji wewnątrzgatunkowej służy selekcji silniejszych samców i równomiernemu rozprzestrzenianiu się gatunku w terenie. Obydwa te instynkty stanowią pierwowzór solidarności i agresji rozwiniętej w gatunku ludzkim.\nDrapieżniki, uzbrojone przez naturę do zabijania, wyposażone są w naturalne hamulce utrzymujące instynkt agresji w określonych granicach. Małpy włącznie z ludźmi nie mają uzbrojenia wbudowanego do ciała, nie mają również wrodzonych zahamowań prześladowania i zabijania swoich gatunkowych braci.\nObok ludzi szympansy są w biosferze drugim gatunkiem dokonującym zabójstw wewnątrz swego gatunku. Można by powiedzieć, że zabijanie nawet dobrze znanych sąsiadów, znęcanie się nad słabszymi, agresywne gwałcenie samic, jest typowe dla tych zwierząt. Małe grupy samców szukają ofiar wewnątrz swego gatunku dla samej przyjemności zabijania, maltretowania, gwałcenia. Szczególnie okrutna, połączona z podstępami i „politycznymi koalicjami” jest walka dominujących samców o władzę nad stadem (Richard Wrangham i Dale Peterson, Demoniczne samce. Małpy człekokształtne i źródło ludzkiej przemocy, PIW 1999. Ostatnio dużo się mówi na Zachodzie o „molestowaniu seksualnym”i o tzw.”mobbing’u” – znęcaniu się nad podwładnymi, jakby to było coś nowego, a przecież jest to stare dziedzictwo, wspólne ludziom i szympansom.\nWymienieni autorzy konkludują, że szympans jest nie tylko naszym bliskim krewnym w ewolucji, lecz przede wszystkim „zdumiewająco doskonałym modelem naszych bezpośrednich przodków. Można przypuszczać że przemoc, podobna jak u szympansów, torowała drogę do ludzkiej wojny, przekształczjąc ludzi w oszołomione istoty, wciąż żyjące, mimo trwającej od pięciu milionów lat morderczej agresji”. Hipotezę tę potwierdzają przykłady najbardziej prymitywnych plemion Indian z dżungli amazońskiej.\nOd początku żyliśmy w klimacie podziału ludzi na „swoich” - dobrych, zrozumiałych, kochanych oraz „obcych”- złych, niezrozumiałych, niebezpiecznych, których należało zabić albo przed nimi uciekać. Kanibalizm nie był wywoływany głodem; był to najprymitywniejszy sposób ostatecznego unicestwienia obcego-wroga. Gdy później wynaleziono narzędzia do polowania, obsesyjne pragnienie zostania „panem” całego świata natury stymulowało zabijanie zwierząt i ludzi na coraz większą skalę.\nKarol Marks ma słuszność, że wzrost wydajności pracy, pozwalający jednemu człowiekowi wytworzyć środki utrzymania dla więcej niż jednego człowieka, zakończył erę kanibalizmu a otworzył erę niewolnictwa. Eksploatacja pracy niewolników stała się źródłem bogactwa i władzy. Nawet dla takiego umysłu, jak Arystoteles, niewolnik nie był człowiekiem, lecz „mówiącym narzędziem”. Pojawiła się hegemonia hierarchicznej władzy, gdzie klasa sług danego społeczeństwa oddawała swą energię tym, którzy zdobyli nad nią władzę. Towarzyszyło temu okrucieństwo i pogarda dla pokonanych i podporządkowanych, jako gorszego gatunku ludzi. Każdy był obowiązany przystosować się do swego pana, swego księcia lub króla.\nW dalszej kolejności pojawił się nowy bodziec dla ludzkiej agresji: ideologia, z reguły w postaci sakralnej: wiara w jedyną prawdę. Teraz usprawiedliwieniem dla skrajnego okrucieństwa było aroganckie przekonanie władców danej społeczności, że są głosicielami jedynie prawdziwej wiary, którą każdy powinien przyjąć lub umrzeć, toteż wojny wyznaniowe były najokrutniejszymi i najkrwawszymi w dziejach.\nZanim rozwinęła się świadomość indywidualna, przez kilka milionów lat identyfikowaliśmy się ze stadem jak wilki i szczury, a nasze samozachowanie się, było zawsze i tylko samozachowaniem wspólnoty. Samoidentyfikacja ze zbiorowością jest starszą postacią naszego egoizmu. Nasi przodkowie szybko pojęli efekt synergii, że działając razem osiąga się więcej niż działając w pojedynkę.\nPrzez kilka milionów lat wszystkie najważniejsze sprawy związane z bezpieczeństwem i wyżywieniem załatwialiśmy zabijając innych ludzi i zwierzęta. Dlatego tak trudno się nam tego oduczyć. Wszyscy jesteśmy potomkami zabójców, bo zabici nie zdołali przekazać swoich genów następnej generacji. Wszyscy nosimy głęboko ukryty w podświadomości morderczy instynkt, nie wyłączając największych pięknoduchów wśród nas. Te negatywne reakcje instynktowe są jednak zawsze sprzężone z gotowością do ofiar dla zbiorowości, do ofiary z własnego życia włącznie, które cieszą się najwyższym szacunkiem u wszystkich ludów i we wszystkich czasach.\nNajbezwzględniejsza jest jednak walka o władzę, która toczy się wśród podobnych do siebie a często wśród najbliższych, bo najbliżsi są największym zagrożeniem dla dążących do władzy ludzi i szympansów. Na wszystkich szczeblach władzy zdradzają najbliżsi przyjaciele, najbardziej znienawidzonymi wrogami są najbliżsi współpracownicy. Historia zapisała, jak okrutnie postępowali Anglicy ze swymi kolonistami walczącymi o niepodległość Ameryki. Z kolei ci koloniści, gdy utworzyli Stany Zjednoczone, mordowali się bezlitośnie w wojnie secesyjnej. Nie robili tego dla Murzynów, którymi pogardzali, lecz dla zaspokojenia własnego instynktu agresji i narzucenia drugiej stronie własnego pojęcia dobra i słuszności..\nTo nie przypadkowo Hitler wymordował S.A., dzięki której doszedł do władzy a Stalin unicestwił prawie całą kadrę rewolucjonistów, którzy dokonali rewolucji 1917 r.Tam gdzie toczy się walka o władzę, tam nie obowiązują żadne zasady oprócz tej jednej: cel uswięca środki. I jest to zjawisko powszechne, nasz naród nie jest tu wyjątkiem, ale tak u nas jak i gdzie indziej zbiorowa zmowa milczenia nie pozwala poruszać tego tematu.\nZrozumienie naszej zwierzęcej natury, wynikającej z długiego dziedzictwa jest pierwszym warunkiem zapanowania nad nią ludzkiego ducha, stania się człowiekiem rozumiejącym, HOMO INTELLEGENS, którego erę zapowiadał przed cwierćwieczem dalekowzroczny Japończyk, Yonei Masudo w swej książce „Information Society”.


Kurier DPD: usługi przewozowe, przesyłki kurierskie – transport\nJesteś tutaj: Strona głównaStrona główna / Oferta / Usługi kurierskie DPD\nSzukacie sposobu na tanią wysyłkę paczek? Potrzebujecie pomocy kuriera, który dostarczy Wasze przesyłki bezpiecznie i na czas? Jeśli chcecie nadawać je w wygodny sposób oraz zależy Wam na szybkości, wybierzcie usługi kurierskie DPD. Dzięki współpracy z tą renomowaną i doświadczoną firmą kurierską możemy nie tylko błyskawicznie realizować zlecenia i wysyłać nasze produkty w dowolne miejsce, ale również obsługiwać Wasze przesyłki.\nObsługa paczek standardowych i wielkogabarytowych\nU nas możecie nadać paczki standardowe i wielkogabarytowe – zarówno miejskie krajowe, jak i zagraniczne. Jeśli prowadzicie regularną wysyłkę i na bieżąco korzystacie z usług firm kurierskich, współpraca z nami to dobry pomysł. Obsługujemy klientów indywidualnych oraz firmy zapewniając atrakcyjne warunki i korzystne ceny. Przekonajcie się o tym już teraz - skorzystajcie z usług kurierskich DPD i zyskajcie pewność, że Wasze przesyłki dojadą do celu nienaruszone i na czas.


Aktuatory obrotowe z paskiem zębatym (HB) - Fastech\nSerwis korzysta z plików cookie. Poznaj szczegóły Polityki prywatności. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do cookie w Twojej przeglądarce lub konfiguracji usługi. Zamknij komunikat.\nEUR: | USD: | DATA: 28.06.2022\nCechy napędów Fastech\nSeria Ezi-ROBO (Aktuatory)\nAktuatory obrotowe z paskiem zębatym (HB)\n- AKTUATOR OBROTOWY Z OTWOREM\n- PRZENIESIENIE NAPĘDU PRZEZ PAS ZĘBATY\n- EKONOMICZNE WYKONANIE Z ZACHOWANIEM DUŻEJ PRECYZJI\n- DUŻA SZTYWNOŚĆ\n- DUŻY MOMENT\n- PROSTA APLIKACJA (NP. STOŁY OBROTOWE)\nAKTUATOR OBROTOWY Z OTWOREM.\nOtwór przelotowy o dużej średnicy ułatwia projektowanie i zapewnia wygodę prowadzenia przewodów.\nDOKŁADNY NAPĘD PASOWY.\nPrecyzyjny układ przeniesienia napędu z pomocą paska zębatego zapewnia dokładność pozycjonowania w jednym kierunku na poziomie ±30 sekund kątowych oraz w dwóch kierunkach poniżej 6 minut kątowych. Ewolwentowe zęby pasa napędowego zapewniają maksymalne wykorzystanie mocy elektrycznej silnika i cichą pracę.\nZastosowane w aktuatorach serii HB dwurzędowe łożyska kulkowe zapewniają wysoką sztywność układu i zwiększają dopuszczalne obciążenia. Koła zębate wykonane zostały z odpornej na ścieranie stali węglowej, co minimalizuje zjawisko postępujących w trakcie eksploatacji luzów mechanicznych.\nW aktuatorach obrotowych, w których napęd przekazywany jest za pomocą paska i koła zębatego zamocowanego bezpośrednio na wale silnika, stosunkowo często dochodzi do złamania wału. W aktuatorach obrotowych serii HB, oferowanych przez Fastech, na wale silnika osadzone jest łożysko kulkowe, które przyjmuje na siebie działanie siły naciągu paska. Dzięki temu wyeliminowano problem zmęczenia materiału zwiększając jednocześnie żywotność całego układu.\nDuża sztywność układu mechanicznego w połączeniu z napędem Ezi-SERVO pracującym w zamkniętej pętli sprzężenia zwrotnego zapewnia szybkie pozycjonowanie nawet w układach o dużej bezwładności.\nGWAŁTOWNE ZMIANY PRĘDKOŚCI I ZMIENNE OBCIĄŻENIE.\nDzięki zastosowaniu napędów Ezi-SERVO pracujących w zamkniętej pętli sprzężenia zwrotnego mamy pewność, że nawet przy gwałtownej zmianie prędkości obrotowej lub przy nagłej zmianie obciążenia system nie traci synchronizacji. Dodatkowym atutem jest fakt, że napędy te nie wymagają strojenia wzmocnienia.\nStoły obrotowe Ezi-Actuator HB zintegrowane z silnikami z enkoderem współpracują z dwoma typami sterowników:\n-EzS-PD – standardowe sterowanie impulsowe (krok, kierunek lub krok +, krok -).\n-EzS-NDR – sterowanie poprzez RS 485, pamięć 256 pozycji.\nPRACA W SIECI.\nPoprzez szeregowe łącze RS-485 nadrzędny komputer PC może sterować pracą maksymalnie 16 urządzeń. Wszystkie warunki pracy napędu zadawane są poprzez sieć i zapisywane w postaci parametrów w pamięci Flash ROM. Użytkownik ma do dyspozycji graficzny interfejs (GUI) pracujący w środowisku Windows, za pomocą którego może dokonywać parametryzacji i kontroli pracy napędu. Dla tworzenia własnego oprogramowania dostępna jest\ntakże biblioteka DLL.\nFUNKCJA - TABELA POZYCJI.\nFunkcja umożliwia sterowanie ruchem przez wejścia i wyjścia cyfrowe urządzenia nadrzędnego. Sterowanie silnikiem możliwe jest dzięki bezpośredniemu zadaniu numeru wiersza w tabeli pozycji, podaniu sygnału START/STOP, sygnału aktywującego poszukiwanie bazy oraz innych\nsygnałów cyfrowych. W odpowiedzi sterownik nadrzędny PLC ma do dyspozycji sygnały monitorujące prace napędu: informacja o pozycji, poszukiwanie bazy, „w ruchu”, zatrzymanie, gotowość oraz inne. Tabela pozycji mieści 256 wierszy danych - informacji o ruchu.\nSYGNAŁY WEJŚCIOWE/WYJŚCIOWE I DOSTĘPNE FUNKCJE.\nW sterownikach z wbudowanym pozycjonerem i tabelą pozycji, do dyspozycji użytkownika jest 9 programowalnych wejść oraz 9 programowalnych wyjść. W nieskomplikowanych aplikacjach umożliwia to samodzielną pracę bez systemu nadrzędnego.\nEziRobo_HB_catalog.pdf (3.044 [MB])\nNowe modele Ezi-SERVO o rozdzielczości 32'000 impulsów/obrót.\nNapęd Ezi-SERVO Plus-R z programowalnym pozycjonerem – cz. III. Tabela pozycji\nNapęd Ezi-SERVO Plus-R z programowalnym pozycjonerem – cz. II. Konfiguracja wejść/wyjść\nNapęd Ezi-SERVO Plus-R z programowalnym pozycjonerem – cz. I. Parametryzacja napędu\n© 2013 - Fastech


Zabił psa ze szczególnym okrucieństwem. 64-latkowi grozi do pięciu lat więzienia\nZabił psa ze szczególnym okrucieństwem. Grozi mu do 5 lat więzienia Fot. KPP Żagań\nGmina Niegosławice. 64-latek zabił psa ze szczególnym okrucieństwem. Zwłoki wyrzucił w zarośla. Sadysta stanie przed sądem.\nMieszkańcy jednej ze wsi w gminie Niegosławice wezwali policję w niedzielę, 22 sierpnia. Z terenu jednej z posesji słychać było głośnie piski psa.\n- Na miejscu funkcjonariusze ujawnili ślady świadczące o tym, że zwierzęciu mogła zostać wyrządzona krzywda. Właściciel odpowiadał, że nie wie, gdzie jest pies, że chyba uciekł - relacjonuje st. sierż. Arkadiusz Szlachetko, rzecznik policji w Żaganiu.\nDalsza część tekstu pod reklamą\nPo chwili wszystko było już jasne. Mundurowi znaleźli zwłoki zwierzęcia w pobliskich zaroślach. Rany znajdujące się na ciele czworonoga wskazywały, iż zwierzę zostało zabite za pomocą ostrego narzędzia.\n64-latek został zatrzymany. O jego losie zadecyduje sąd.\n- Mężczyzna usłyszał zarzut uśmiercenia zwierzęcia ze szczególnym okrucieństwem. To przestępstwo zagrożone jest karą pozbawienia wolności do pięciu lat - informuje st. sierż. Szlachetko.\nPrzeczytaj też: Tragedia koło Międzyrzecza. Nie żyje mężczyzna. Prawdopodobnie eksplodował niewybuch\nZwłoki wyrzucił w zarośla


Pierwsze damy III Rzeczpospolitej [Aleksandra Szarłat] << KLIKAJ I CZYTAJ ONLINE\n00152 006146 21333233 na godz. na dobę w sumie\nPierwsze damy III Rzeczpospolitej - ebook/epub\nAutor: Aleksandra Szarłat Liczba stron: 283\nISBN: 978-8-3280-3760-1 Data wydania: 2016-11-09\nAleksandra Szarłat (1952) - polonistka z wykształcenia, dziennikarka z zawodu. Pracowała m.in. w 'Sztandarze Młodych' (od 1991 roku), przez siedem lat była szefem działu kultury w miesięczniku 'Twój Styl', od 2007 roku przeprowadzała wywiady z artystami w dwutygodniku 'Gala'. Autorka książek: Wnętrza Gwiazd (G+J 2011), Prezenterki (Świat Książki 2012), Celebryci z tamtych lat (Znak 2014).\nAleksandra Szarłat PIERSZE DAMY III RZECZPOSPOLITEJ\nCopyright © Aleksandra Szarłat 2016 © Copyright for the Polish edition by Grupa Wydawnicza Foksal, MMXVI Wydanie I Warszawa 2016\nSpis treści Wstęp Rozdział I. Niepokorna Barbara Jaruzelska Koncert chopinowski Albo ja, albo ona Puszcza Różańska Klasyczna elegancja Niepokorna Nie bierz tego stanowiska! Pierwsza dama RP Życie rodzinne Życie towarzyskie Grillowanie Rozdział II. Przebudzona Danuta Wałęsa Murem za Wałęsą Narodzona po raz pierwszy Kierunek: Gdańsk Spotkanie Nieustraszona Życie rodzinne Inna na zewnątrz, inna w domu Prezydentowa Jej styl Matka Pani Danuta superstar Miłość i kwiaty Rozdział III. Pozytywistka Jolanta Kwaśniewska Rozmowa pierwsza Rozmowa druga Prezydent Aleksander Kwaśniewski Rozdział IV. Siła spokoju Maria Kaczyńska Tak tu sobie babusujemy Kresowianka Wszystko dla rodziny Żona prezydenta Wyjście z cienia Prezydentowa z sąsiedztwa Na salonach Cieszę się tym, co teraz Rozdział V. Po prostu: drużynowa Anna Komorowska Belweder udomowiony W duchu wolności Rodzina na bibułach Ludzki był… Ta nasza młodość… Dom rodzinny Szkoła charakteru Spełnienie Prezydent Bronisław Komorowski Rozdział VI. Dyskretna Agata Kornhauser-Duda Rodzinne klimaty Nauczycielka W złotej klatce Polska Claire Underwood Postscriptum, czyli słowo o statusie pierwszej damy Przypisy Wszystkie rozdziały dostępne w pełnej wersji książki.\nWstępZnaczenie roli pierwszej damy najlepiej oddaje anegdota o Billu i Hillary Clintonach. Oto państwo Clintonowie podjeżdżają pod stację benzynową, a Hillary mówi do męża: „Widzisz tego przystojniaka nalewającego nam paliwo? To mój były chłopak, niewiele brakowało, a wyszłabym za niego”. A Bill: „To chyba jesteś zadowolona, że wyszłaś za mnie – jesteś żoną prezydenta”. „Gdybym wyszła za niego, to on byłby prezydentem, a tym nalewałbyś nam paliwo…” – odpowiada Hillary. „Gdyby nie Danuta, nie byłoby takiego Lecha” – mówią znajomi Danuty i Lecha Wałęsów. Aleksander Kwaśniewski, zapytany, co jego prezydentura zawdzięcza żonie, odpowiada: „Mnóstwo”, a potem bardzo długo wylicza zasługi Jolanty Kwaśniewskiej. „Swoje sukcesy niewątpliwie zawdzięczam żonie” – wystawiał piękne świadectwo Marii Lech Kaczyński. Bronisław Komorowski na pewno nie mógłby przez lata oddawać się polityce, gdyby nie żona, którą podziwia za silny charakter. Andrzej Duda deklaruje: „Mam wspaniałą, mądrą, bardzo dobrą żonę”. Rola pierwszej damy (po raz pierwszy tytułu First Lady użył w 1849 roku amerykański prezydent Zachary Taylor w stosunku do Dolley Madison), mimo że formalnie nigdzie nie została zapisana, wiąże się nie tylko z pełnieniem funkcji reprezentacyjnej, ale i z ogromną odpowiedzialnością przed społeczeństwem. To zaszczyt, który wymaga wielu wyrzeczeń. Przede wszystkim rezygnacji z kariery zawodowej oraz podporządkowania swojego życia osobistego kalendarzowi oficjalnych wizyt prezydenta – i tych składanych w innych krajach, i tych przyjmowanych w Polsce. Wiąże się z tym oczywiście konieczność przyswojenia sztuki dyplomatycznego protokołu. Dobrze widziana jest także działalność charytatywna pierwszej damy, odpowiadanie na listy, uczestniczenie w licznych uroczystościach, rozpatrywanie próśb o okolicznościowe patronaty… Kosztem ubocznym jest całkowita utrata prywatności. Żonie prezydenta na co dzień towarzyszą nie tylko oficerowie Biura Ochrony Rządu, ale również ciekawskie spojrzenia przypadkowych świadków jej życiowej aktywności. Jak sobie z tym radziły pierwsze damy III Rzeczypospolitej? Co w pełnieniu tej zaszczytnej roli okazało się najtrudniejsze? Czy tajniki protokołu dyplomatycznego trzeba mieć we krwi, czy też należy się ich uczyć? Kim były żony naszych prezydentów? Jak je wychowywano? Oto tylko kilka pytań, na które w tej książce starałam się znaleźć odpowiedzi. Pomagało mi w tym wiele osób, które znały lub znają nasze małżonki prezydentów, za co z całego serca wszystkim Państwu dziękuję. Szczególne podziękowania pragnę złożyć Paniom Prezydentowym Jolancie Kwaśniewskiej i Annie Komorowskiej za wspaniałe rozmowy i poświęcony mi czas. Na przykładzie życiowej drogi, którą przemierzały pierwsze damy III RP przez ponad ćwierćwiecze – poczynając od 1989 roku po dzień dzisiejszy – widać, jak ewoluowała instytucja Małżonki Prezydenta; jak kolejne kobiety w tej roli budowały ją od podstaw, w zaoranej po komunie ziemi. Moje bohaterki to wspaniałe osoby, które łączy siła ducha, poczucie niezależności i wrażliwość na problemy społeczne. Są ostoją rodziny, a zarazem doradczyniami mężów-prezydentów. Wspierają ich, ocieplają wizerunek, a podczas nieformalnych spotkań w międzynarodowym gronie stanowią „wartość dodaną” – to najlepsi „ministrowie spraw zagranicznych”, jakich tylko można sobie wyobrazić. Są wzorem elegancji i taktu. Działają charytatywnie, angażując się w trudne kwestie opieki zdrowotnej, rodzin wielodzietnych, wymagających pomocy dzieci i ludzi starszego pokolenia. O ileż uboższy byłby bez nich świat... Jak bardzo, dziś już nawet nie potrafimy sobie wyobrazić.\nRozdział I. Niepokorna Barbara Jaruzelska pierwsza dama od 31 grudnia 1989 do 22 grudnia 1990 rokuNajbardziej tajemnicza spośród pierwszych dam. Dama czasów przełomu – Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej i Rzeczypospolitej Polskiej. Nie udzielała wywiadów, rzadko pokazywała się z mężem. Była prezydentową, premierową, ministrową, ale kiedy ktoś próbował się tak do niej zwracać, oburzała się: „Mam swój tytuł. Obroniłam doktorat”. Nigdy nie próbowała pomagać sobie w karierze, wykorzystując pozycję Wojciecha Jaruzelskiego. „Jego praca, to jego praca – mawiała. – A moja praca, to moja”. Kiedy 19 lipca 1989 roku Wojciech Jaruzelski składał przysięgę prezydencką przed marszałkiem Sejmu PRL, żony obok niego nie było. Nie widywano jej też później, gdy PRL przekształcała się w Rzeczpospolitą Polską. Ani podczas państwowych uroczystości, ani na oficjalnych bankietach. Życie przyniosło jej wiele gorzkich chwil. Koncert chopinowskiBył rok 1955. Piękna jak marzenie, niczym hollywoodzka gwiazda. Nic dziwnego, że młody, bo zaledwie trzydziestodwuletni pułkownik zwrócił na nią uwagę. Można domniemywać, że zanim zobaczył tę ciemnowłosą piękność w trakcie przerwy podczas koncertu w filharmonii, mógł zachwycić się jej urodą już wcześniej, gdy występowała na scenie w oficerskim klubie. Dwudziestopięcioletnia Barbara była bowiem tancerką Zespołu Pieśni i Tańca Wojska Polskiego, który ubarwiał żołnierzom liczne w tamtym okresie akademie „ku czci”. Ale czy Wojciech Jaruzelski istotnie upatrzył sobie wówczas tę dziewczynę, nikt już tego nie potwierdzi. Podobnie jak brak świadków wielu innych sytuacji. Pokolenie Wojciecha Jaruzelskiego i jego żony Barbary powoli odchodzi... „Kupowałam wejściówki i gdy światła gasły, siadałam na wolnych miejscach albo na schodach. Tego wieczoru stałam w kącie, a tu słyszę wołanie: «Basiu, Basiu». Baś jest dużo. Wreszcie oglądam się, a to woła znajomy w towarzystwie jakiegoś oficera. Mieli lożę, więc skorzystałam, ale byłam skrępowana. Do czarnej sukieneczki miałam zabłocone buty na słoninie, przez cały koncert chowałam je głęboko pod krzesłem. To mi psuło wieczór. Myślałam: «Że też musiałam ich spotkać»” – wspomina1 Barbara Jaruzelska. „Poznałem swoją żonę w marcu 1955 roku na koncercie chińskiego pianisty Fu-Tsunga. W czasie przerwy. Na koncercie był nasz wspólny znajomy, poprosiłem, by mnie przedstawił. I tak się zaczęło” – tak zapamiętał spotkanie generał2. Monika Jaruzelska opisuje ten moment dokładniej: „Tata wojskowy, ale z wrażliwością na sztukę, przyszedł na konkurs z kolegą Adamem Wiernikiem, który był dyrektorem artystycznym Centralnego Zespołu Pieśni i Tańca Wojska Polskiego. A mama była po szkole baletowej i tańczyła w tym właśnie zespole. Na konkurs przyszła w swoim towarzystwie. Był tłok, brakowało miejsc, mama siedziała «półgębkiem» na jakimś dostawianym krzesełku. Tata ją zobaczył i mówi do Adama: «Zobacz, taka piękna dziewczyna, a nie ma miejsca…». Na to Wiernik: «To przecież Basia». Znał ją z zespołu. Mama została zaproszona do ich loży”3. Adam Wiernik był sąsiadem przez ścianę Wojciecha Jaruzelskiego. Niestety, nie można go już zapytać, jak zapamiętał ten wieczór. Wybitny kompozytor i skrzypek, późniejszy kierownik muzyczny festiwali piosenki w Opolu i Sopocie, zmarł w 2006 roku w Szwecji, dokąd wyemigrował z rodziną wskutek antysemickiej kampanii w 1968 roku. Po koncercie pan pułkownik chciał zaprosić piękną dziewczynę do restauracji, ale ta szybko znalazła wymówkę – z kolacją na Berezyńskiej 22 miały rzekomo czekać na nią mama i babcia Franciszka... Nie była to prawda. Tancerka w ogóle nie jadała wtedy kolacji. Kolejne zaproszenie na spotkanie – tym razem we troje – przekazał jej Adam Wiernik. Skończyło się na pójściu na recital Ymy Sumac, śpiewaczki z Peru, a później na wodewil Porgy and Bess w wykonaniu artystów z Manhattanu, ale tu wersje są dwie: według pierwszej, już tylko z przyszłym mężem4, który bardzo elegancko się zachował – przyjechał po nową znajomą samochodem, a później również odwiózł ją do domu. Według wersji drugiej5 bilety na operowy spektakl Barbara wzięła, ale poszła na niego z koleżanką ze szkoły baletowej. Natomiast z szarmanckim pułkownikiem umówiła się dopiero wtedy, gdy do Warszawy przybył teatr z Anglii, ze Stratford-upon-Avon, ze sztuką Tytus Andronikus z Vivien Leigh i Laurence’em Olivierem w rolach głównych. Kolejne daty spotkań wyznaczały premiery w operze i koncerty w filharmonii, od czasu do czasu przerywane dobrymi obiadami w restauracji Rarytas przy Marszałkowskiej, naprzeciw Teatru Rozmaitości (dziś TR Warszawa), gdzie gościom przygrywał na pianinie elegancko ubrany starszy pan. Barbara nie oszczędzała portfela pułkownika i zamawiała drogie dania, wychodząc z założenia, że mężczyźni nie cenią kobiet, które nic ich nie kosztują. „Ta, która wyłącznie daje i tylko modli się do męża – mówiła – nie ma szans na znaczącą obecność w jego życiu”6. A poza tym miło było spędzać czas z tak inteligentnym i szarmanckim mężczyzną jak Wojciech Jaruzelski. Albo ja, albo onaPodobnego zdania były również inne koleżanki z Zespołu Pieśni i Tańca Wojska Polskiego, które już wcześniej chętnie spotykały się z sympatycznym, a do tego wysokim stopniem oficerem. – Czesław opowiadał, że dziewczyny z zespołu, do którego należała Barbara, często gościły u Wojtka w domu… – mówi Maria Teresa Kiszczak, znajoma rodziny generała, autorka kilku książek, ekonomistka z doktoratem (prosi, by używać jej drugiego imienia: „Maria to takie poważne…”). – Sama Jaruzelska wspominała, że kiedy jeszcze nie byli małżeństwem, postawiła mu ultimatum: albo ja, albo inna dziewczyna z tego zespołu. „Musisz się na coś zdecydować” – powiedziała. I zdecydował się na nią. Tą inną była Irena Mrówczyńska. „[…] Mama nawet mówi samokrytycznie, że Irenka od niej była ładniejsza i zgrabniejsza – w książce Rodzina Monika Jaruzelska zamieszcza swoją rozmowę z ojcem. – Ty powiedziałeś, że dorównywały sobie urodą, ale mama przewyższała tamtą żywością, bystrością i dowcipem”7. Po wspólnie przeżytych latach generał jest pewien, że dokonał wtedy właściwego wyboru, tym bardziej że wyszło na jaw, iż owa Irenka nie do końca była z nim szczera. Miała nie tylko romans ze znanym śpiewakiem operowym Bernardem Ładyszem, ale i dziecko… Zanim Wojciech Jaruzelski się o tym dowiedział, postanowił przyjrzeć się obu tancerkom i zaprosił je na kabaret literacki do kawiarni w Bristolu, a potem na kolację. „Tam miałem możliwość, jak na targu końskim, pooglądać sobie jedną i drugą – wyznał dość obrazowo córce. – Rzeczywiście obie bardzo efektowne, ale w innym trochę stylu […] Obie były na poziomie. Ale mama taka bardziej elokwentna, żywotna […] Tamta bardziej wyciszona”8. Barbara Jaruzelska: „Z tamtego wieczoru zapamiętałam nie tyle udany kabaret i dużo dobrych dowcipów, co pewną scenę. Widzę, że rączki Wojciecha, pułkownika, powędrowały gdzieś tam w okolice nogi Irenki, więc sobie myślę: „No, no […] zaczynają się amory. Oj, to już wyszedł z niego wojak”. [...] W każdym razie czekałam, że ta rączka powędruje na moje kolano. No i rzeczywiście, wkrótce poczułam jakiś dotyk koło kolana. I wtedy bardzo brzydko się zachowałam. Klepnęłam tę rączkę i powiedziałam: „Panie pułkowniku, jak się nie ma co z rączkami zrobić, to można naprawdę lepiej ich użyć, na przykład pod kościołem po proszonym”9. Generał do córki: „No, a później zadzwoniłem do mamy raz i drugi, spotkaliśmy się. Pojechałem do niej na Saską Kępę, gdzie mieszkała z matką w klitce, i gdzie był straszny bałagan, więc żebym ja sobie wtedy uświadomił […]”. A kiedy córka pyta, czy to znaczy, że zrezygnowałby z małżeństwa, słyszy: „I tak bym się ożenił, bo bardzo mi się podobała. Pomimo bałaganiarstwa”10. I tak któregoś dnia na spotkaniu pojawił się nie sam, lecz ze starszą panią, swoją matką. Poważna sprawa. Barbara nazywała się wówczas Galińska i była w trakcie rozwodu. Małżeństwo trwało zaledwie rok i trzy miesiące, ale najwidoczniej wystarczająco długo, by podjąć decyzję o rozstaniu. O trzynaście lat starszy mąż był wysokiej klasy inżynierem, specjalistą od budowy okrętów podwodnych z dyplomem z Odessy. Pracował w ministerstwie żeglugi na rogu Filtrowej. Jako mąż okazał się niezwykle zazdrosny, a nawet porywczy. Stabilizacja życiowa, jaką młodziutka tancerka zyskała dzięki temu związkowi, okazała się znacznie mniej warta od poczucia niezależności. Tym bardziej że – jak potem mówiła – małżeństwo nie było wynikiem płomiennej miłości, lecz raczej głosu rozsądku, przez który przebijało poszukiwanie ojcowskiej opieki. Ale pułkownik, choć taki miły, kulturalny i oczytany, też nie był ideałem i jako mężczyzna poniósł porażkę w oczach pięknej kobiety. Któregoś upalnego dnia wybrali się na wycieczkę nad Wisłę, w okolice Góry Kalwarii. Żeby dotrzeć do piaszczystego brzegu – a byli już boso – trzeba było przejść przez rżysko, i wtedy to Barbara wzięła go na barana i przeniosła, a nie odwrotnie… Urażona męska ambicja kazała mu się potem gniewać przez tydzień11. Wkrótce Wojciech Jaruzelski dostał służbowe przeniesienie do Szczecina. Spędził tam trzy lata jako dowódca 12. Dywizji Zmechanizowanej Wojska Polskiego. Spotykali się sporadycznie; Barbara odwiedzała go w trakcie różnych uroczystości, przyjeżdżała na sylwestra. U obojga dojrzewała myśl o wspólnej przyszłości. „W morzu chamstwa i przepychanek życiowych myślałam: «Kulturalny człowiek. Może to będzie dobry partner na życie»” – wspominała Jaruzelska po latach12. „Nie wiem, na ile była to wtedy miłość głęboka i przemyślana, ale z pewnością było zauroczenie i świadomość, że jako żona wstydu mi nie przyniesie”13 – wyznał córce generał. Teresa Kiszczak – to ją Monika Jaruzelska w książce Towarzyszka Panienka wyróżniła spośród innych żon wiceministrów i generałów jako tę, która nie uczestniczyła w plotkach i intrygach – uważa, że zanim zapadła decyzja o ślubie, Jaruzelski na pewno dysponował dokładnymi informacjami na temat przeszłości Barbary. – Wojtek musiał wcześniej prześwietlić jej życiorys – mówi. – Dlaczego tak myślę? Pobraliśmy się z Czesławem w grudniu 1958 roku. W jakiś czas po ślubie znalazłam w szufladzie pismo zatytułowane „Opinia”. Kiedy je przeczytałam, aż usiadłam z wrażenia: to była opinia na mój temat. Dokładnie zostali sprawdzeni moi rodzice mieszkający we wsi Kozy, ludzie głęboko wierzący, regularnie chodzący do kościoła, wszyscy moi znajomi, była nawet opinia księdza i rozmowy z sąsiadami itp. A mój mąż pełnił wtedy jedynie funkcję szefa Zarządu WSW Marynarki Wojennej… Barbara wychodziła za Wojtka, gdy on był już generałem, szefem Głównego Zarządu Politycznego Wojska Polskiego. Nikt na tak wysokim stanowisku nie ożeniłby się z kobietą, której by wcześniej nie sprawdzono… Puszcza RóżańskaNiełatwo dotrzeć do dokumentów z przeszłości przyszłej pierwszej damy. „Żona generała Jaruzelskiego Barbara jest tajemnicą wojskową” – pół żartem, pół serio napisał Michał Ogórek14. I to prawda. Internetowe źródła zawodzą lub podają nieprawdziwe informacje. Historycy uważają, że teczka generała w Instytucie Pamięci Narodowej też jest niepełna. Ale o ile dzieje rodziny Wojciecha Jaruzelskiego można prześledzić od kilku pokoleń wstecz, o tyle dane o rodzinie jego żony są niezwykle skąpe. Sam generał w licznych wywiadach też wykazywał się wielką dyskrecją. Zapewne miał rację – chętnych do tego, by wyciągnąć z kapelusza „dziadka z Wehrmachtu”, nigdy nie brakowało. Może więc opowie mi o tym pani generałowa… – Rozmowa z mamą? Och nie, to niemożliwe – odpowiada na moją prośbę o spotkanie z Barbarą Jaruzelską Monika. – Mama jest po operacji guza mózgu, a poza tym nie słyszy. Ma oczywiście aparat słuchowy, ale go nie używa… To może sama Monika opowie mi o matce. Umawiamy się, że zadzwonię do niej za jakiś czas, gdy wróci z synem z nart. Ale później telefonu nie odbiera. Potem choruje, a gdy wreszcie jesteśmy o krok od umówienia się na spotkanie, 29 lutego 2016 roku o szóstej rano do domu przy Ikara, gdzie mieszka wdowa po generale Jaruzelskim, bez uprzedzenia wkraczają funkcjonariusze IPN. Szukają dokumentów z przełomu lat czterdziestych i pięćdziesiątych, które miałyby świadczyć o jego tajnej współpracy z kontrwywiadem wojskowym. Dwa tygodnie wcześniej, 16 lutego, prokuratorzy IPN w ramach śledztwa w sprawie „ukrycia przez osobę nieuprawnioną dokumentów podlegających przekazaniu Instytutowi Pamięci Narodowej” dokonali podobnego przeszukania w domu wdowy po generale Czesławie Kiszczaku. Jednak Kiszczakowa sama się zgłosiła do IPN, dając do zrozumienia, że jej mąż przechowywał u siebie różne dokumenty. Barbara Jaruzelska żadnego powodu do podobnej interwencji nie dała. Funkcjonariusze wynieśli z domu generała pudła z siedemnastoma pakietami materiałów. Kiedy po miesiącu dzwonię do Moniki Jaruzelskiej, wciąż bierze udział w opisywaniu dokumentów w siedzibie IPN. To może o pani Barbarze opowiedzą jej znajomi. Ale nikt, kogo wskazuje córka, nie wykazuje chęci do rozmowy. Ani profesor Franciszek Grucza, który był szefem Barbary Jaruzelskiej w Instytucie Lingwistyki Stosowanej na Uniwersytecie Warszawskim, gdzie pracowała przez dwadzieścia cztery lata aż do emerytury. Ani zaprzyjaźniona od lat z panią Barbarą Nicole Radziwiłł, niegdyś bliska sąsiadka Jaruzelskich, a i teraz niedaleka, bo przeprowadziła się z Ochoty na Mokotów. Maria Oleksy, wdowa po premierze, która zawiozła Barbarę Jaruzelską do Kajetan po aparat słuchowy, mówi, że zbyt słabo ją zna, by cokolwiek powiedzieć. Na spotkanie zgadza się jedynie Teresa Kiszczak, której mąż był przez lata bliskim współpracownikiem generała. Kiedy się umawiamy, nie jest jeszcze gwiazdą IPN. Dokumenty z jej domu funkcjonariusze tej instytucji wyniosą później, choć niewykluczone, że już wtedy prowadziła z nimi pertraktacje. – Jaruzelski robił z Barbary nie wiadomo jak wielką damę, a ona pochodziła z prostej rodziny – jej ojciec był leśniczym. Potem jej matka rozwiodła się z leśniczym i wyszła za nadleśniczego. Jej rodzina pochodziła z Prus Wschodnich, należących dawniej do zaboru pruskiego. Barbara studiowała germanistykę, ponieważ wychowała się w środowisku niemieckim i doskonale znała ten język. Ale do tego nigdy się nie przyznała. Tak jak nie przyznawała się do tego, że wcześniej miała męża, z którym się rozwiodła. Nigdy o nim nie mówiła. Ani słowem. Ile w tym prawdy? Barbara Jaruzelska przyszła na świat w 1930 roku w Lublinie. Rodzina jej matki, Heleny z Jaskólskich, posiadała tam kamienicę i restaurację. Halina Barbara – bo taka jest właściwa kolejność nadanych imion – urodziła się w półtora roku po śmierci maleńkiego brata Wiesia, który, jak wiele dzieci w okolicy, zmarł na infekcję przewodu pokarmowego. „Kiedy ja przyszłam na świat, też dosyć szybko zachorowałam na tę chorobę – opowiadała Jaruzelska córce. – Przerażona mama uznała, że trzeba mnie jak najszybciej ochrzcić. Była noc, kiedy moja babcia wynajęła dorożkę i zajechała pod nasz dom. Weszła na górę, zawinęła mnie w becik i dorożką zawiozła do katedry lubelskiej. Ulice puste, katedra zamknięta… Babcia w desperacji chwyciła parasolkę i zaczęła nią pukać do księdza, który już spał. No i ksiądz w kapciach, zaspany otworzył drzwi. Kiedy zobaczył, że się nie ruszam, powiedział: «Trupów nie chrzczę». I wtedy babcia, która miała zawsze przy sobie piękną broszkę… odpięła tę broszkę i zaczęła mnie w pięty kłuć. Jak ja się zaczęłam ruszać […] wtedy ksiądz zgodził się ochrzcić. A, i jeszcze nie powiedziałam, że po drodze złapali jakiegoś podpitego kelnera, który wracał z restauracji. Babcia zatrzymała go, żeby był świadkiem na chrzcie. Ale on nie chciał […] Ale babcia obiecała mu 20 złotych, a to przed wojną było dosyć dużą sumą. […] Kiedy ksiądz mnie chrzcił, a babcia podpisywała papiery, moja matka klęczała przy cudownym Krzyżu Trybunalskim w katedrze i modliła się, żebym przeżyła”15. Znajduję wreszcie osobę, która przed laty przyjaźniła się z Barbarą Jaruzelską. Opowie mi o przeszłości swojej znajomej, ale pragnie zachować anonimowość. Helena Jaskólska, matka Barbary, przed wojną ukończyła w Lublinie dobre prywatne gimnazjum Heleny Czarneckiej dla panien. Wyrosła na piękną kobietę, w której kochało się wielu mężczyzn. Fotografował ją sam mistrz Edward Hartwig, brat znanej poetki i tłumaczki Julii, sympatia Heleny. Nie wiadomo, dlaczego, mając wielu „starających się”, wybrała Czesława Ryfę, bo tak nazywał się biologiczny ojciec przyszłej prezydentowej. Pochodził z zamożnej rodziny cukrowników. Był leśnikiem w majątku Sapiehów z linii różańskiej, zwanej też siewierską, który na obszarze pięciu tysięcy hektarów rozciągał się między Różaną a Prużaną na Polesiu (dzisiaj na Białorusi). Małżeństwo nie przetrwało jednak próby czasu z powodu wybuchowego charakteru leśnika i kiedy Barbara miała cztery lata, doszło do rozstania. Drugim mężem pani Heleny i zarazem ojczymem Barbary został zarządca tegoż majątku, prawa ręka arystokraty, Karol von Bergfried, który odpowiadał tam za gospodarkę leśną i wodną. Pochodził z Kurlandii i był człowiekiem wykształconym: ukończył kierunek kolei żelaznej w Petersburgu, leśnictwo w Eisenach i hydrologię na Politechnice Warszawskiej, znał kilka języków obcych. Mała Basia go uwielbiała, chodził z nią po lesie, opowiadał o przyrodzie, uczył do niej szacunku. Dzięki niemu oglądała harce wilków na polanie, poznawała gatunki drzew, opanowała sztukę konnej jazdy. W święta pani Helena z ojczymem grali na pianinie, dziadek na skrzypcach, a pozostała część rodziny śpiewała kolędy, czego Barbara nie znosiła. Była jedynym dzieckiem przy stole i strasznie się nudziła. Niechęć do świąt pozostała jej na całe życie. I gdy później generał nastawał, by były tradycyjne, jak przed laty w jego rodzinnym domu, żona podchodziła do tego z niechęcią. Ojczym najpierw sadzał małą Basię na kucu, żeby dziecku nie stała się krzywda, a gdy podrosła, przyszedł czas na konie. Po latach jako jedna z nielicznych żon peerelowskich decydentów odbywała konne przejażdżki, a kiedy podrosła Monika, jeździła także z córką, czego dowodem są choćby ich wspólne zdjęcia z Mazur. Jako dziecko obserwowała kobiety przedsiębiorcze – matkę i babcię Franciszkę, które zawsze pracowały, żeby mieć swoje pieniądze. Wysyłały na przykład półgęski (połówki gęsi) pociągiem do Warszawy do delikatesów Braci Pakulskich, które ciągnęły się między domami Braci Jabłkowskich na Brackiej a Szpitalną, gdzie dzisiaj jest sklep firmowy Wedla, aż do Chmielnej. W dzieciństwie narodziła się też jej miłość do psów. Do dziś wspomina zabawy z terierami szkockimi, Jefem i Józefiną. Jako żona generała potrafiła przyprowadzić do domu znalezionego owczarka niemieckiego, choć mąż nie był tym specjalnie zachwycony. Psy właściwie były w ich domu zawsze. Monika wspomina dwa owczarki niemieckie, z którymi często zostawała pod nieobecność rodziców. Kiedy po osiemnastu latach okazało się, że nie ma już ratunku dla kolejnego ulubieńca i trzeba go uśpić, wszyscy rozpaczali. Generał mówił: „Ja, stary frontowiec, a płakałem jak dziecko”16. Później, już w domu na Ikara, zamieszkała z nimi piękna labradorka Lula, z którą generałowa chętnie pozowała do zdjęć. Lula zaskarbiła sobie miłość całej rodziny, także generała, który na początku uważał, że oboje z żoną są już w wieku, który nie pozwala na opiekę nad psem. Matka dla niej śpiewa i do niej mówi – opisywała córka. Miłość do zwierząt i wrażliwość na naturę Barbara zaszczepiła córce. „Popatrz, to panna młoda lasu” – mówiła malutkiej Monice, pokazując w lesie młodą brzózkę obsypaną drobnymi listkami17. Być może tak kiedyś pokazywał jej las ojczym Karol… – „Nauczyła mnie kochać przyrodę – wyznaje Monika. – Jak wyjeżdżałyśmy na wakacje, chodziłyśmy po lesie. Najczęściej nad jeziorem Omulew. Zbierałyśmy poziomki, robiłyśmy bukiety, słuchałyśmy, czy to wilga śpiewa. Mama kojarzy mi się z zapachem poziomek”18. Karol von Bergfried nie przeżył wojny. Helena z córką w obawie przed Rosjanami w popłochu uciekały z Polesia. Późniejsze losy to tułaczka: Białystok, Siedlce, Lublin – z rodzinnego domu zostały zgliszcza, wreszcie Warszawa. Matka Barbary została wdową, gdy miała zaledwie trzydzieści parę lat, ale nigdy więcej nie wyszła za mąż. Jako kobieta wyemancypowana wzięła się za bary z życiem i żeby utrzymać siebie i dziecko, prowadziła pasiekę oraz dawała lekcje gry na pianinie. Po wojnie pracowała w ośrodku zdrowia. Po jakimś czasie kupiła dom w podwarszawskiej Magdalence, gdzie stawiała córce karty – zawsze miała dla niej dobre wróżby – i gdzie Monika mogła znaleźć spokój. Kiedy dziewczynka była mała, babcia często się nią opiekowała, dla zmiany klimatu jeździła z nią do Kościeliska lub na Mazury. Była spontaniczna, miała w sobie dużo energii. Z humorem mawiała, że to, czego trzeba kobiecie, to „służąca na stałe i mąż na przychodne”. Powiedzenie to przejęła po niej córka, a później wnuczka, tyle że w wersji współczesnej – zamiast „męża” jest „mężczyzna”. Czy nie przypomina to sztandarowej emancypantki Simone de Beauvoir, która mawiała, że mężczyznę z powodzeniem zastąpią kobiecie papuga, kot i pies – kot będzie się włóczył po nocach i łasił po łajdactwach, pies będzie szczekał, a papuga klęła… Klasyczna elegancjaKrzysztof Łoszewski, stylista, projektant: – Barbara Jaruzelska miała znakomitą figurę. W latach sześćdziesiątych szczupła i zgrabna, nosiła modne wówczas sukienki w kształcie litery „A”. Wąskie w ramionach i rozszerzane dołem. Długie blond włosy tapirowała i upinała w kok, podobnie jak amerykańska gwiazda filmowa Kim Novak. Na zdjęciach zrobionych później, podczas różnych oficjalnych spotkań, nosi dopasowane i podkreślające sylwetkę sukienki. Mimo mody na mini ich długość zawsze przykrywa kolana. Do sukienek Barbara Jaruzelska nosiła zgrabne buty na niewysokich obcasach. Ciekawe, nie ma jej zdjęć, na których miałaby na sobie kostium. Chyba lubiła siebie właśnie w sukienkach. Jej styl to klasyczna elegancja. Do ślubu, który odbył się 1 grudnia 1960 roku, Barbara szła w mocno dopasowanej jedwabnej białej sukience z bolerkiem. Buty z tego samego materiału zrobił słynny przedwojenny szewc Bruno Kamiński, u którego zamawiał obuwie sam Władysław Gomułka. Pracownia mistrza Kamińskiego mieściła się przy Nowym Świecie i nie była to pierwsza para, którą Barbara tam kupiła. Miała czternaście lat, gdy składała u mistrza pierwsze zamówienie na buty. „Mama zawsze dokładała, bym mogła je sobie zafundować”19. Obiad weselny odbył się na pierwszym piętrze w Bristolu w kręgu przyjaciół. Z rodziny pannie młodej towarzyszyła jedynie matka. Ślub był tylko cywilny, co nie spodobało się katolickiej rodzinie Wojciecha Jaruzelskiego do tego stopnia, że ani matka, ani siostra Teresa nie przyjechały. Barbara zawsze dbała o swój wygląd. Kiedy poznała pułkownika Jaruzelskiego, miała na sobie ładną czarną sukienkę z golfikiem. „Dopasowaną jak futerał, z tyłu na zameczek – opowiada córce. – Z cienkiej wełenki, która była wtedy możliwa do kupienia w sklepach z materiałami. Taką staromodną jak wszystkie moje sukienki, bo jakoś tak tutaj utkwiłam w pewnym modelu, który – wydaje mi się – najbardziej dla mnie jest korzystny”20. – To elegancka kobieta – mówi Kiszczakowa. – Nigdy nie chodziła w spódnicy i bluzce, a tym bardziej w spodniach, tylko zawsze w sukienkach. Były specjalnie dla niej szyte, tak by podkreślały figurę. Wyglądała w nich zgrabnie. – Mama ubierała się sama, za własne pieniądze. Stylistka? Nie miała żadnej stylistki – mówi Monika Jaruzelska. W swoich książkach wspomina, jak w dzieciństwie chodziła czasem z matką do krawcowej, gdzie pachniało bagnem, czyli rośliną zastępującą naftalinę. Ale nie zawsze styl przyszłej pierwszej damy można było określić jako klasyczną elegancję. Kiedy jako młoda kobieta postanowiła uczyć się angielskiego u metodystów, jej wygląd – opalenizna, mocny makijaż i duży dekolt – zaskoczył konserwatywną lektorkę. Your face is not to learn – skomentowała, co przyszła prezydentowa przetłumaczyła jako „za bardzo wypindrzona, żeby się chciała uczyć”21. Dobrze się ubierać w czasach PRL nie było łatwo. Alternatywą wobec krawcowej, która wymagała chodzenia na przymiarki, z czasem stały się zagraniczne podróże. Jaruzelska z racji zawodu miała możliwość wyjazdów do NRD, gdzie zaopatrzenie było o niebo lepsze niż w kraju. Przywoziła stamtąd sobie i Monice „szykowne” ubrania. Generał cenił sobie elegancję żony, ale do jej strojów nie przywiązywał specjalnej wagi. Jeśli komplementował, to zdawkowo: – Że ładnie wyglądam. Włożyłam kiedyś sukienkę, którą przerobiłam po raz drugi, a mąż mówi: – Jaki masz ładny komplecik. Kiedyś kupiła? – Dwadzieścia cztery lata temu – zagrzmiałam. I wszystko jest dla niego komplecikiem – sukienka i prawdziwy kostium. Ale Barbara Jaruzelska nosiła też rzeczy szyte przez projektantów najwyższej klasy. Monika jako dwudziestopięciolatka towarzyszyła ojcu podczas wizyty na Kubie i na oficjalne przyjęcie u Fidela Castro włożyła sukienkę Diora z czasów młodości matki, „dopasowaną w talii i uszytą z taftowych czarnych wstążek”22. Monika wspomina, że matka zawsze chodziła w szpilkach, robiła mocny makijaż i używała perfum. „ Z domu wyniosła naturalną potrzebę życia w luksusie, który kojarzył się jej z przedwojennymi perfumami babci marki Guerlain”23. Sama Barbara opowiada córce o zabawnej sytuacji z początkowego okresu znajomości z przyszłym mężem związanej właśnie z perfumami. Oto dostała od niego w prezencie rosyjski flakonik z zapachem o nazwie Carmen. Przyjęła go z grzeczności i schowała do torebki, bojąc się, by się nie wylał. Czym to groziło, wie tylko ten, kto w czasach socjalizmu miał do czynienia z rosyjskimi „duchami”. Ich zapach był tak duszący i mocny, że torebkę musiałaby wyrzucić do kosza. A skąd ten mocny makijaż?… „Pozostało jej to z czasów, kiedy tańczyła. Powtarzała, że bez makijażu czuje się jak bez ubrania. Ojcu najwyraźniej to się podobało. Kiedy widział kobietę umalowaną, nawet jeśli była średniej urody, mówił, że jest atrakcyjna” – wspomina córka24. „Miała wielkie powodzenie u mężczyzn, które przyjmowała z dużą satysfakcją. Lubiła być adorowana, ale zdecydowanie nie wchodziła w sytuacje flirtów. Uważała, że kobieta powinna być niedostępna, i to powoduje, że jest bardziej atrakcyjna”25. Wojciech Jaruzelski miał w tych sprawach absolutne zaufanie do żony, a ona nigdy go nie zawiodła. NiepokornaKiedy skończyła się wojna, Barbara miała piętnaście lat i problemy z kręgosłupem, miednicą. Lekarz zalecił rehabilitację, ale kto wtedy słyszał o czymś takim. Na ulicy zobaczyła ogłoszenie o naborze uczniów do szkoły baletowej, mieszczącej się co prawda w Poznaniu, ale za to z internatem. Spędziła tam kilka lat. Tam też na scenie opery zadebiutowała w roli tancerki – wystąpiła w Fauście. Kiedy pojawiła się szansa przeniesienia do Warszawy, do szkoły Arnolda Szyfmana, natychmiast z niej skorzystała. W latach pięćdziesiątych tańczyła w budynku Romy. Od roku 1948 do 1965 mieściły się w nim Opera i Filharmonia Warszawska. Gdy dowiedziała się, że wojskowy zespół szuka tancerki w związku z wyjazdem na występy do Chin i Korei, postanowiła do nich przystać. Uznała, że przy okazji zobaczy trochę świata, którego zawsze była ciekawa. – Kiedy Wojtek poznał Basię, ona tańczyła w wojskowym zespole pieśni i tańca – mówi Teresa Kiszczakowa. – Wtedy przy jednostkach wojskowych tworzono takie zespoły, żeby uświetniały akademie. Maturę zrobiła eksternistycznie w liceum im. Żmichowskiej, potem zdała na germanistykę. Magisterium w 1969 roku poświadczyła pracą Rozwój dramatu antycznego w kulturze niemieckojęzycznej w Europie. W trzy lata później obroniła doktorat Analiza błędu językowego w procesie nauczania języka niemieckiego polskich studentów. Nigdy nie wstąpiła do partii ani żadnej innej organizacji, nawet takiej jak Związek Nauczycielstwa Polskiego. Jak wynika z książek Moniki Jaruzelskiej, jej matka ma niełatwy charakter. „Mama to ekstrawertyczka, osoba dominująca, narcystyczna, jako była tancerka również postać niezwykle kolorowa – pisze. – […] Królowa jest tylko jedna, i to była moja mama – zdecydowanie. Babcia była ważną osobą w moim życiu, ale babcia też patrzyła w mamę niczym w obrazek. Królowa miała silną osobowość i nigdy nie bała się wyrażać swojego zdania, i to ostentacyjnie. Realizowała się zawodowo, zrobiła doktorat z germanistyki, czym wyróżniała się na tle grupy generałowych. Powtarzała, że kobieta musi mieć własne pieniądze i niezależną pozycję”26. A w kolejnej książce: „[…] to niezłomna buntowniczka, w której samo słowo «pokora» wywołuje agresję”27. Ponoć jeszcze przed ślubem z Wojciechem Jaruzelskim przed trudnym charakterem narzeczonej ostrzegała go przyszła teściowa. Zażartował, że sobie poradzi. – To trochę dziwny człowiek… – Teresa Kiszczak się zamyśla. – Basia zawsze miała duży wpływ na Wojtka, a on ją chronił, wyrażał się o niej w samych superlatywach. „Basia, Basia, Basia”. Był bardzo grzeczny. Myślę, że pewne rzeczy nawet przekłamywał. Czy wynikało to z wielkiej miłości? Nie wiem, może z miłości, a może z jego ambicji. „On jest z tej starszej szkoły – mówiła o mężu w wywiadzie Jaruzelska. – Myśli, że jeśli kobieta za bardzo się wychyla, to zabija w niej pokorę. A ja z natury nie jestem pokorna. Gdy ktoś zaczynał bredzić, zawsze protestowałam”28. Dostrzegł to Franciszek Szlachcic, wysoki funkcjonariusz bezpieczeństwa publicznego i bliski współpracownik generała: „Wojciech Jaruzelski nie pił, mówił mało, a już najmniej o sobie. Był zawsze poprawny i jakby ostrożny. O wiele bardziej śmiała i otwarta była pani Barbara, zawsze elegancka żona generała. Nigdy też nie wahała się powiedzieć tego, co nie zawsze było miłe w tym gronie”29. „Jestem niezbyt kulturalna i dobrze wychowana – mówiła generałowa. – Inaczej byśmy się z mężem zanudzili na śmierć. A tak od czasu do czasu są małe trzęsienia ziemi”30. Wojciech Jaruzelski był przeciwieństwem żony – poukładany, spokojny, o wielkiej wewnętrznej dyscyplinie. Pochodził z katolickiej rodziny o tradycjach patriotycznych. Ojciec Wojciecha, Władysław, walczył jako ochotnik w 1920 roku w wojnie polsko-bolszewickiej, a dziadek brał udział w powstaniu styczniowym, za co w ramach carskich represji wobec Polaków został zesłany na ośmioletni pobyt na Syberii. Ojciec Wojciecha do 1939 roku był administratorem majątków ziemskich w Trzecinach, Rusi Starej i Kurowie, gdzie urodził się przyszły prezydent. W 1941 roku rodzinę Jaruzelskich deportowano. Wojciech z matką i siostrą zostali zesłani na Syberię, ojciec trafił do łagru. Do Polski wrócili po wojnie, ale już bez ojca, który zmarł krótko po zwolnieniu go z obozu. „Kiedyś śniły mi się – jeszcze pięć, dziesięć lat po wojnie – dom, w którym mieszkaliśmy, dwór dziadków – duży, który stał obok, ogród, park. Trzeciny to była posiadłość, otoczona wspaniałą przyrodą, cudownymi krajobrazami. Konie, psy, przeważnie dobermany. Kochałem konie. Pierwszego – kucyka, dostałem, gdy byłem małym chłopcem. To była klaczka, nazywałem ją Kucka. Kucka była moja” – mówił Teresie Torańskiej31. Wojciech i Barbara dorastali więc w podobnych warunkach, wśród natury i zwierząt. Jaruzelski zdążył jeszcze przed wojną ukończyć katolickie gimnazjum ojców marianów w Warszawie. Kolejne szczeble wykształcenia zdobywał w wojskowych akademiach. Jego bliskim współpracownikiem był Czesław Kiszczak. Nic dziwnego, że musiały się też spotkać ich żony. Teresa i Barbara poznały się bliżej w Kościelisku kilka lat przed tym, jak Jaruzelski został premierem. – Barbara przyjechała wtedy z Wojtkiem i Moniką, a ja z dziećmi – opowiada Kiszczakowa. – Wszyscy uczyliśmy się jeździć na nartach pod okiem bezinteresownego „instruktora”, profesora, wybitnego specjalisty od komputeryzacji Macieja Wilamowskiego. Zdarzało się, że Wojtek się przewracał, ale generalnie nie miał się czego wstydzić i po zjeździe skromnie ustawiał się w długiej kolejce do wyciągu. Ja też sobie nieźle radziłam, podobnie Monika, tylko Basi szło marnie, mimo że taka wygimnastykowana. Miała świetną figurę i bardzo o nią dbała. Codziennie chodziła na ćwiczenia do Klubu Oficerskiego w alei Niepodległości, gdzie wojsko zorganizowało ćwiczenia rekreacyjne dla kobiet. Z tamtego okresu zapamiętałam nieprzyjemny incydent, który wiele mówi o charakterze Basi. Przed naszą grupką w tej samej sali mieli zajęcia żołnierze. Któregoś dnia trochę je przedłużyli i musiałyśmy poczekać. A Jaruzelska jak nie zacznie na nich krzyczeć i im wymyślać! Byłam zdumiona takim zachowaniem. – Czy czuła za sobą siłę męża? – Nie sądzę, po prostu była agresywna – mówi Teresa Kiszczak. „Moja żona […] jest osobą emocjonalną, w wielu sytuacjach reagującą bardzo spontanicznie. Niekonwencjonalnie nawet, powiedziałbym – opowiadał mówił Teresie Torańskiej generał32. – Z całą pewnością nie należy do nieśmiałych i zakompleksionych osób – twierdzi Kiszczakowa. – Potrafi osiągnąć to, czego chce. Lubi rządzić. Jest mocna psychicznie; tak ją odbieram i oceniam. Obie żony generałów, Barbara i Teresa, pracowały na wyższych uczelniach i miały doktoraty. Wiele je zatem łączyło. Czy zawiązała się między nimi przyjaźń? – Nigdy się nie zaprzyjaźniłyśmy, chociaż Basia jest ode mnie zaledwie cztery lata starsza – zauważa. – Z Jaruzelskimi trudno było nawiązać bliski kontakt. Ale jeśli generał był sam, bez Basi, dobrze się z nim rozmawiało. Był sympatyczny, kulturalny, odnosiłam wrażenie, że mnie lubił. Natomiast ona odcinała się od własnego męża, od całego środowiska. Mówiła, że najbardziej odpowiadają jej koleżanki z baletu. Ale o ile Jaruzelska nie była z naszą rodziną zbyt blisko, o tyle zaprzyjaźniły się nasze córki, a Monika po latach została świadkiem na ślubie mojej Ewy. Na przyjęcie weselne, które urządziliśmy w pałacyku w Otwocku (tam był internowany przed wywiezieniem do Arłamowa Lech Wałęsa, a później jako prezydent gościł w pałacyku wraz z rodziną – wtrąca Kiszczakowa) zaprosiliśmy też Jaruzelskich. Przyjaźń między Ewą a Moniką przetrwała do dzisiaj.\nAutorka: Aleksandra Szarłat Projekt okładki: Krzysztof Rychter Zdjęcia na okładce: © Łukasz Głowala / FORUM, © Krzysztof Wójcik / FORUM, © Marcin Szkodziński / FORUM, © Tomek Sikora / FORUM, © Krzysztof Wójcik / FORUM, © Marek Kudelski / FORUM Zdjęcia na wkładkach: I/ © PAP/Wojciech Kryński, © Chris Niedenthal / FORUM, © Jerzy Kosnik / FORUM, © PAP/Janusz Mazur; II/© SCANPIX / FORUM, © Jerzy Kosnik / FORUM, © Eraz Ciołek / FORUM, © Grzegorz Rogiński / FORUM, © Krzysztof Wójcik / FORUM, © Paolo Cocco / Reuters, © Teodor Ryszkus / FORUM, © Alessandro Bianchi / Reuters; III/ archiwum prywatne Jolanty Kwaśniewskiej; IV/© Grzegorz Klatka / FORUM, © Adam Chelstowski / FORUM, © Maciej Figurski / FORUM, © Aleksander Keplicz / FORUM, © Bartosz Frydrych / FORUM, © Jerzy Dudek / FORUM, © Marek Kudelski / FORUM, © Marcin Dlawichowski / FORUM, © Piotr Rybarczyk / FORUM; V/ © Adam Chelstowski / FORUM, © Tomek Sikora / FORUM, © Krystian Maj / FORUM, © Grażyna Myślińska / FORUM; VI/ © Jarek Praszkiewicz / FORUM, © Marcin Szkodziński / FORUM, © Krystian Maj / FORUM, © Sławomir Kamiński / Agencja Gazeta, © PAP/Jacek Turczyk, © PAP/Darek Delmanowicz Zapisy nagrań wywiadów: Joanna Kłos Pozyskanie praw do materiału ilustracyjnego: Krystyna Kołakowska Redakcja: Jerzy Lewiński Korekta: Monika Buraczyńska / Kropki Kreski Projekt wnętrza, skład i łamanie: TYPO Marek Ugorowski Grupa Wydawnicza Foksal sp. z o.o. al. 3 Maja 12, 00-391 Warszawa tel. 22 828 98 08, 22 894 60 54 biuro@gwfoksal.pl www.gwfoksal.pl ISBN 978-83-280-3760-1Skład wersji elektronicznej: Michał Olewnik / Grupa Wydawnicza Foksal Sp. z o.o.i Michał Latusek / Virtualo Sp. z o.o.\n<a href="https://cyfroteka.pl/ebooki/Pierwsze_damy_III_Rzeczpospolitej-ebookRO/p00610433i006" target="_blank" title="Pierwsze damy III Rzeczpospolitej [Aleksandra Szarłat] - KLIKAJ I CZYTAJ ONLINE" > <img src="https://cyfroteka.pl/images/BRD.png" style="border:none;background:none transparent;box-shadow:none;-webkit-box-shadow:none;-webkit-border-radius:0;border-radius:0;" alt="Pierwsze damy III Rzeczpospolitej [Aleksandra Szarłat] - KLIKAJ I CZYTAJ ONLINE"/></a>