Benedykt Dybowski 1833-1930 Rycerz Niezłomny\nWystawa współorganizowana przez Muzeum i Instytut Zoologii PAN w Warszawie oraz Muzeum Niepodległości w Warszawie\nPomysłodawca: Janusz Pulnar,\nScenariusz: Marek Słupek,\nKomisarz części biograficzno-przyrodniczej: Marek Słupek,\nKomisarz części etnograficznej: Małgorzata Jurecka,\nKoncepcja Aranżacji plastycznej: Mirosław Kołsut, Marek Citak,\nRealizacja: Marek Citak, Małgorzata Charko, Witold Kilian, Mirosław Kołsut, Krzysztof Zając, Monika Zahorska,\nReplika rzeźbiarska czaszki krowy morskiej: Mirosław Kołsut,\nSkład komputerowy materiałów graficznych: Monika Zahorska, Marek Słupek,\nPrace stolarskie: Sławomir Chochowski, Bogusław Łoboda,\nOświetlenie: Jerzy Tkaczyk,\nna wystawę składa się 429 eksponatów pochodzących od następujących instytucji:\nMuzeum i Instytut Zoologii PAN w Warszawie – archiwalia (dokumenty, zdjęcia), książki, okazy dermoplastyczne ptaków i ssaków pozyskanych przez B. Dybowskiego i jego współpracowników,\nMuzeum Etnograficzne im. Seweryna Udzieli w Krakowie – eksponaty etnograficzne z wyprawy kamczackiej B. Dybowskiego,\nMuzeum Niepodległości w Warszawie – dokumenty, zdjęcia, materiały ikonograficzne, oraz eksponaty związane z Powstaniem Styczniowym,\nMuzeum Historyczne Miasta Stołecznego Warszawy – udostępnienie skanu obrazu Aleksandra Sochaczewskiego „Pożegnanie z Europą”,\nBiblioteka Narodowa w Warszawie – udostępnienie książek autorstwa B. Dybowskiego oraz o tematyce pokrewnej, udostępnienie skanów plakatów z okresu międzywojennego,\nBiblioteka Uniwersytetu Warszawskiego - udostępnienie książek autorstwa B. Dybowskiego oraz o tematyce pokrewnej,\nMiejska Biblioteka Publiczna im. Józefa i Andrzeja Załuskich - udostępnienie książek biograficznych o B. Dybowskim,\nZakład Narodowy im. Ossolińskich – udostępnienie skanów plakatów z okresu międzywojennego,\nBiblioteka Kongresu Stanów Zjednoczonych - udostępnienie skanów zdjęć Imperium Romanowych autorstwa S.P. Gorskiego,\nMuzeum Przyrody w Drozdowie – udostępnienie dermoplastu niedźwiedzia brunatnego,\nPolski Związek Esperantystów – oddział w Radomiu – udostępnienie materiałów dotyczących języka esperanto,\nMuzeum Wsi Radomskiej – udostępnienie ula typu Dzierżonia,\nMuzeum im. Jacka Malczewskiego w Radomiu – okazy dermoplastyczne zwierząt Syberii i Dalekiego Wschodu, broń myśliwska, numizmaty, meble,\nMuzeum Zoologiczne Uniwersytetu Jagiellońskiego – udostępnienie zdjęć czaszki krowy morskiej w celu wykonania repliki rzeźbiarskiej,\n11 XII 2009r w Muzeum im. Jacka Malczewskiego nastąpiło otwarcie wystawy pt.: „Benedykt Dybowski – 1833-1930; Rycerz Niezłomny”. Planowany czas jej trwania przewidziany jest do końca kwietnia 2010.\nTytuł wystawy nawiązuje do utworu Juliusza Słowackiego „Książę Niezłomny”, charakteryzując na wstępie bezkompromisowy i nieugięty rys charakterologiczny jej bohatera. Człowieka, o którym jego biograf Krystyna Kowalska napisała w sposób niezwykle trafny „Należał on do natur, spomiędzy których rekrutują się zarówno fanatycy idący na stos jak i fanatycy, którzy na stos wysyłają. Wynika to raczej z różnicy w warunkach zewnętrznych niż z różnicy charakterów”. W swoich rozlicznych działaniach kierował się praktycznymi przesłankami i środkami w celu realizacji idealistycznych i nierzadko wręcz utopijnych, celów co znalazło wyraz w innych jego charakterystykach. Przyrodnik Bronisław Rejchman nazwał go „poetą praktycznym” i „entuzjastą rozważnym”, Filozof Zbigniew Wierzbicki wyraził się o nim natomiast jako o „najdłużej żyjącym polskim pozytywiście”. Ogrom jego dokonań naukowych i pozycję w świecie nauki oraz świadomości polaków oddaje natomiast zdanie które wyszło spod pióra Bolesława Prusa „Dybowski stoi na tym stanowisku, że już nie wypada mu mówić komplementów, nawet w formie życzeń.\nWystawa jest próbą nakreślenia sylwetki człowieka o niespotykanej umysłowości i niezwykle rozległych horyzontach myślowych, będącego wzorem uniwersalnych, ponadczasowych norm etycznych i moralnych. Człowieka, którego osiągnięcia plasują go w ścisłym panteonie elit naukowych naszego kontynentu i świata. Z całą pewnością stwierdzić należy, że Benedykt Dybowski to przykład człowieka renesansu; naukowca, lekarza, społecznika i patrioty. Jego ogromna spuścizna naukowa licząca 343 pozycje zawiera nierzadko pionierskie prace z zakresu wielu dziedzin nauk biologicznych i nie tylko (ichtiologia, limnologia, ornitologia, entomologia, antropologia, etnologia itd.), a także pamiętniki będące świadectwem epoki i fotograficznym wręcz zapisem najbardziej tragicznych i zarazem najbardziej owocnych dla uczonego lat życia (od aresztowania w II 1864 do powrotu z zesłania jesienią 1877r.) Badając endemiczną faunę jeziora Bajkał prowadził badania hydrologiczne, studiował biologię gatunków (m.in. foki bajkalskiej, ryby gołomianki), opisał ponad 100 nowych dla nauki gatunków kiełży i kilkanaście gatunków ryb, wyodrębnił 3 kompleksy faunistyczne Bajkału. Władze carskie w uznaniu zasług Dybowskiego zaproponowały mu dodanie do nazwiska przydomka Bajkalski. Godności tej jednak Dybowski nie przyjął. Jako zagorzały zwolennik i propagator darwinizmu we wszelkich publikacjach i działaniach naukowych starał się udowodnić i potwierdzić istnienie procesów ewolucyjnych zachodzących pod wpływem zmian środowiskowych i izolacji geograficznej. Modelowym przykładem tych procesów była wg niego fauna Wschodniej Syberii, będąca centrum gatunkotwórczym dla całej Holarktyki. Ponadto Dybowski prowadził badania antropometryczne ludów syberyjskich, zbierając jednocześnie materiały będące świadectwem materialnej i niematerialnej (słownik narzeczy) spuścizny tej kultury. Dybowski pracował również z poświęceniem na niwie społecznej wykonując dobrowolnie i nieodpłatnie pracę lekarza okręgowego na Kamczatce (1879-83). Starał się nie tyko nieść pomoc lekarską ludności autochtonicznej lecz próbował również polepszać jej warunki bytowe m.in. poprzez aklimatyzację renów na Wyspach Beringa. Stopień zaangażowania Dybowskiego w kwestie społeczne odzwierciedla chociażby przydomek nadany mu przez tubylców – Dobry Biały Bóg.\nPrzez wszystkie lata swego życia i liczne meandry losu Dybowski zawsze i wszędzie pozostawał Polakiem. Już w latach akademickich w trakcie nostryfikacji berlińskiego dyplomu medycyny na Uniwersytecie w Dorpacie, nie bacząc na konsekwencje, wziął udział (8 V 1861) w patriotycznej manifestacji w Katedrze Wileńskiej co przypłacił tygodniowym aresztowaniem. Od jesieni roku 1862 do II 1864r. , już jako prof. nadzw. Warszawskiej Szkoły Głównej prowadził (będąc emisariuszem Rządu Narodowego) działalność konspiracyjną uczestnicząc m.in. w próbach uwolnienia z więzienia Mariana Langiewicza. Po uwięzieniu został zaliczony wraz z centralnymi władzami powstania do I kategorii wrogów caratu co równało się wyrokowi śmierci. Jednak dzięki zakulisowym, dyplomatycznym staraniom przyjaciół uczonego, otrzymał ostatecznie wyrok 12 lat katorgi wraz z pozbawieniem praw stanu (m.in. tytułu naukowego).\nBył więc Dybowski paradoksalnym ucieleśnieniem swoistej syntezy ideałów romantyzmu i pozytywistycznej pracy u podstaw.\nW życiu prywatnym do końca swych dni pozostał wrogiem wszelkich społecznych patologii a zwłaszcza alkoholizmu. Jednocześnie był orędownikiem postępowych idei społecznych wyznając utopijny, idealistyczny światopogląd zakładający wprowadzenie „religii rozumu”, niwelującej wszelkie formy ucisku, niesprawiedliwości i nierówności społecznej.\nWystawa została zorganizowana w porządku chronologicznym ukazującym kolejne etapy życia uczonego. W pierwszej części wystawy a zarazem w pierwszej sali przedstawiamy: niepodległościowe i naukowe tradycje domu rodzinnego, pierwsze fascynacje młodego Dybowskiego przyrodą (m.in. odkrycie nieznanego wówczas nauce przeobrażenia minoga rzecznego), edukację; w zrusyfikowanym gimnazjum mińskim i jego wstąpienie do działającego tam kółka filaretów, uniwersytetach w Dorpacie, Wrocławiu i Berlinie (zakończoną uzyskaniem dwóch doktoratów z medycyny i chirurgii – oba na podstawie prac z dziedziny biologii opisujących partenogenezę u pszczół oraz ryby karpiowate Inflant), początek kariery naukowej związanej z pionierskim na owe czasy propagowaniem darwinizmu i zasad ewolucji na posadzie profesora katedry zoologii i anatomii porównawczej, pracę konspiracyjną jako emisariusza Rządu Tymczasowego, aresztowanie i zsyłkę na katorgę. Część ta została zilustrowana za pomocą tradycyjnych eksponatów, bogatego materiału fotograficznego, dokumentów i archiwaliów. Zobaczymy tu m.in. ul typu Dzierżonia – będący pierwszą nowoczesną konstrukcją pszczelarską na świecie, upowszechniony przez Jana Dzierżonia proboszcza z Karłowic, którego pionierskie prace odkrywające zjawisko partenogenezy u pszczół stały się dla Dybowskiego inspiracją do podjęcia badań nad tą problematyką, oryginalne jedne z pierwszych wydań dzieł Karola Darwina „O powstawaniu gatunków..” z roku 1870 (wyd. polskie) i 1870 (w j. fran.) , rozprawa doktorska Dybowskiego nt. ryb karpiowatych Inflant z 1862 r a także wydanie „Handbuch Der Zoologie” Jan Van Der Hooven’a – jedynej książki naukowej, którą władze carskie pozwoliły zabrać Dybowskiemu na Syberię, dermoplast suhaka (Saiga tatarica) - we wnętrzu podobnego okazu obawiając się rychłego aresztowania ukrył Dybowski kopie nominacji Rządu Tymczasowego. Zobaczymy także fotokopie; dyplomu lekarskiego B. Dybowskiego z Uniwersytetu Fryderyka Wilhelma w Berlinie (1860), strony tytułowej rozprawy doktorskiej o partenogenezie, „Złotej Hramoty” - odezwy Rządu Tymczasowego do włościan Ukrainy (ulotki te przemycał Dybowski z Kijowa), wydania „Dziennika Warszawskiego” z dnia 5 sierpnia 1864 (ogłaszającego wyroki skazujące w procesie Romualda Traugutta w tym na karę katorgi dla B.D.). Oryginalne dokumenty tj.: manifest ogłaszający powstanie styczniowe, odezwa „Bracia Polacy Rusini i Liwini, instrukcja powstańcza Tymczasowego Rządu Narodowego a także biżuteria powstaniowa, monety i banknoty z okresu panowania cara Aleksandra II i III, obligacje rządu powstańczego, medale okolicznościowe m.in. na pamiątkę uwłaszczenia chłopów. Tematykę powstania styczniowego ilustrują również rotograwiury obrazów wchodzących w skład powstańczego cyklu Artura Grotgera „Polonia”. Uwagę zwiedzających zwróci na pewno pokaźnych rozmiarów (3 m szerokości) fotokopia symbolicznego obrazu Aleksandra Sochaczewskiego – „Pożegnanie z Europą”. Autor będący uczestnikiem popowstaniowych zsyłek oprócz siebie samego uwiecznił na obrazie szereg autentycznych postaci które swój los związały z Syberią i Dalekim Wschodem – m.in. lekarza dr Ignacego Łagowskiego botanika amatora, który w Irkucku niósł bezinteresowną także finansową pomoc w realizacji badań Dybowskiego, Aleksandra Czekanowskiego towarzysza zesłania D. w Siwakowej i Darasuniu – badacza geologii regionu (zorganizował 3 wyprawy naukowe sporządzając mapy i opisy Wyżyny Syberyjskiej oraz zebrał kolekcję 25 tys. okazów geologicznych, skamieniałości, kart zielnikowych i owadów). Ignacego Eichmillera malarza i rzeźbiarza rozstrzelanego za spoliczkowanie gubernatora-satrapy Sinielnikowa.\nLosy bohatera wystawy zostały także zilustrowane poprzez rozliczne (w liczbie kilkudziesięciu szt.) fotografie osób mających wpływ na jego życiorys i miejsc z jego życiem związanych (Mińska, Dorpatu, Wrocławia, Berlina, Warszawy, itd.). Na uwagę (również ze względu na doskonałą jakość porównywalną ze współczesną techniką cyfrową) zasługują zwłaszcza fotografie barwne będące bądź kolorowanymi wydrukami pierwotnie cz-b zdjęć (w technice Photochrom wynalezionej w 1880 r przez szwajcara Hansa Jakoba Schmidta) bądź zdjęciami rosyjskiego uczonego i wynalazcy, pioniera barwnej fotografii, Siergieja Prokudin-Gorskiego, który w latach 1900-15 dokumentował życie i realia Imperium Romanowów – zdjęcia S. Gorskiego zostały udostępnione przez Bibliotekę Kongresu Stanów Zjednoczonych. Jego autorstwa są wszystkie barwne wielkoformatowe wydruki wykorzystane w wystawie.\nKolejna sala i część wystawy przedstawia bogaty w dokonania naukowe okres pobytu Dybowskiego najpierw w miejscu odbywania katorgi Siwakowej, następnie na zasadzie osiedlenia w Darasuniu, i Kułtuku a także nawiązuje do jego 3 wypraw badawczych: wraz z gen. Skołkowem w charakterze przybocznego lekarza, Amurem do Władywostoku i Korei (1869), wyprawa Arguniem, Amurem, Ussuri na Daleki Wschód aż po wyspę Askold (1872-1875) oraz ostatniej wyprawie kamczackiej połączonej z pełnieniem funkcji lekarza rządowego (1879-83). Trasy wypraw badawczych Dybowskiego i jego współpracowników przedstawione zostały na kilkumetrowej podwieszonej pod sufitem planszy.\nZnajdziemy tu m.in. model jeziora Bajkał wraz z przestrzenną wizualizacją miejsc związanych z pracą naukową B. Dybowskiego, medalion renifera jako ilustrację aklimatyzacji przez Dybowskiego renów na Wyspie Beringa, dermoplasty kamczackich zwierząt futerkowych m.in. susła kamczackiego ilustrujące rabunkową gospodarkę łowiecką na półwyspie przeciwko której protestował B.D., liczne okazy ptaków morskich m.in. edredona, nurzyka, nurniczka czubatego i wąsatego, wydrzyka pasożytnego, morzyka sędziwego, maskonura pacyficznego - nad którym Dybowski prowadził bardziej szczegółowe studia związane z procesem zmiany ubarwienia dziobów w okresie godowym (w czasach Dybowskiego maskonury nazywano mormonami). Prezentujemy także broń łowiecką, której podobne egzemplarze były wykorzystywane przez współpracowników Dybowskiego (Leona Dąbrowskiego, Mariana Dubieckiego, Wiktora Godlewskiego czy też w ostatniej wyprawie kamczackiej – Janka Kalinowskiego) do pozyskiwania głownie ptaków przesyłanych następnie do Warszawskiego Gabinetu Zoologicznego, którego kustoszem (a wcześniej w latach 50-tych XIX w. także kustoszem Gabinetu Płodów w Radomiu) był serdeczny przyjaciel Dybowskiego, światowej sławy ornitolog, Władysław Taczanowski. Sam Dybowski prawie nigdy nie polował uznając sport łowiecki za „atawizm barbarzyński stanowiący brzydką plamę na tle cywilizacji”, akceptując go jedynie jako narzędzie pozyskiwania materiału do pracy badawczej.\nW następnej sali odnajdziemy kontynuację wątków pracy badawczej Dybowskiego na Syberii, w postaci kilkudziesięciu okazów dermoplastycznych ukazujących charakterystyczne okazy fauny syberyjskiej i dalekowschodniej. Znakomita większość z prezentowanych okazów to zwierzęta pozyskane przez Dybowskiego i współpracowników, a znajdujące się obecnie w kolekcji Muzeum i Instytutu Zoologii PAN w Warszawie, będącego sukcesorem zbiorów muzealnych Gabinetu Zoologicznego, gromadzonych w XIX w. przez Władysława Taczanowskiego. Okazy te zostały po 140 latach od ich pozyskania po raz pierwszy udostępnione zwiedzającym.\nOdnajdziemy tu takie elementy fauny Zabajkala (Daurii) jak burunduki – pospolite syberyjskie wiewiórki (spreparowane kunsztownie przez Alfonsa Parvexa burunduki stały się podarkiem dla żony atamana Dietmara, Aleksandry Romanówny – w efekcie Dybowski wraz z kilkunastoma zesłańcami uzyskał złagodzenie kary i przeniesienie do Darasunia w celu organizacji uzdrowiska), łasica syberyjska (kałanek), sroka błękitna (wtórnie introdukowana później w Hiszpanii), cyranka bajkalska, gęś łabędzionosa, orłosęp, orzeł cesarski, sęp kasztanowaty, drop Dybowskiego, żuraw stepowy, rosomak, a także jak, który w formie udomowionej był wykorzystywany przez Buriatów i ludność napływową jako bydło mleczne, rzeźne, juczne i pociągowe, egzotyczne dalekowschodnie gatunki z wypraw amurskich Dybowskiego – lampart chiński, żuraw japoński, bocian czarnodzioby, mandarynka, i również bardziej kosmopolityczne, szerzej rozpowszechnione w Palearktyce i Nearktyce – wilk czy też niedźwiedź brunatny, który w czasach Dybowskiego występował w olbrzymich ilościach na Kamczatce stanowiąc wydawałoby się niewyczerpany rezerwuar mięsa i futer dla tubylczych plemion Itelmenów, Koriaków, Lamutów i Aleutów. Tło dla prezentowanych zwierząt stanowią dwa olbrzymie wielkoformatowe barwne wydruki zdjęć (porównywalnych jakością do dzisiejszych materiałów cyfrowych) zauralskich krajobrazów – leśny szałas osiedleńca przezwiskiem Kota oraz górskie obozowisko autora zdjęć (uwiecznionego na nim) Siergija Prokudin-Gorskiego, który na zlecenie cara, wykorzystując nowatorską własna technikę barwną, dokumentował życie Imperium Romanowych na przestrzeni lat 1900-15. Mimo że zdjęcia te zostały wykonane 20 lat później od bytności Dybowskiego na Syberii to w znakomity sposób oddają realia miejsca i czasów w jakich przyszło mu żyć i pracować na zesłaniu.\nPo przeciwległej stronie sali znajdziemy natomiast elementy nawiązujące do ostatniego aczkolwiek bogatego w działania naukowe i społeczne, okresu życia uczonego, rozpoczynającego się od momentu powrotu z Kamczatki i rozpoczęcia w 1884 roku, pracy naukowej jako profesora w katedrze Zoologii i Anatomii Porównawczej Uniwersytetu im. Jana Kazimierza we Lwowie.\nOkres ten został zilustrowany poprzez odtworzenie jego hipotetycznego miejsca pracy w postaci fotelu i biurka na, którego blacie można wśród innych rękopisów odnaleźć np. list do brata Władysława z Kamczatki opisujący m.in. proces zmiany barw dzioba u maskonurów, czy też liczne telegramy gratulacyjne z okazji 70-lecia urodzin Dybowskiego i 45-lecia jego działalności badawczej. Tło stanowią widoki uniwersytetu lwowskiego oraz mieszkania Dybowskiego przy ul. Zaścianek 12 w którym przebywał aż do mementu swojej śmierci – 31 stycznia 1930 roku.\nW gablotach prezentowane są niektóre z prac Dybowskiego wydanych w tym okresie m.in.: „Observations sur les oiseaux de la famille des mormonidés” Paris 1882, „Über die Urodelen Ostsibiriens” Cracovie 1928, „Wyspy Komandorskie” Lwów 1885, „O rybach słodkowodnych i morskich Wschodniej Syberii” Lwów 1923, „Spis systematyczny gatunków i ras zwierząt kręgowych fauny Wschodniej Syberii” Lwów 1922, „Zęby zwierząt ssących” Lwów 1906. Oprócz pozycji książkowych prezentujemy również artykuły prasowe m.in. artykuł z czasopisma „Czas” z roku 1885, „Darwin na sądzie trutniów” opisujący głośne wystąpienie Dybowskiego na otwarciu roku akademickiego, które z uwagi na podkreślanie tez i znaczenia darwinizmu dla nauki, spotkało się z oburzeniem dostojników kościelnych i pism klerykalnych.\nKolejna sala wystawy przeznaczona została w całości na prezentację fragmentu (liczącego 57 eksponatów) kolekcji etnograficznej Dybowskiego, którą zaprezentował po powrocie z Kamczatki, na wystawach w 1884 roku w Warszawie i Krakowie. Wśród szeregu przedmiotów codziennego użytku ubiorów, broni, modeli domów i środków transportu uwagę zwracają zwłaszcza parka – okrycie wierzchnie wykonane z części brzusznych ptaków z rodziny Anatidae oraz płaszcz uszyty z wysuszonych pęcherzy moczowych niedźwiedzi brunatnych. Zobaczymy tu również replikę rzeźbiarską czaszki wymarłej w 27 lat od momentu jej odkrycia w 1741 r., Krowy morskiej (Hydromamalis gigas) zwanej też od nazwiska odkrywcy krową Stellera. Trzy czaszki tego wymarłego już wówczas zwierzęcia przywiózł Dybowski do kraju ze swej wyprawy kamczackiej. Do chwili obecnej przetrwał z nich w Polsce jeden egzemplarz znajdujący się w zbiorach Muzeum Zoologicznego UJ w Krakowie. Kompletny szkielet krowy morskiej został Dybowskiemu uroczyście przekazany w 1903 roku z okazji uroczystości 45-lecia jego pracy naukowej, jako dar od wdzięcznych za sprowadzenie na wyspę Beringa reniferów, Aleutów. Do tej pory szkielet ten znajduje się w zbiorach Muzeum Zoologicznego im. Benedykta Dybowskiego, Uniwersytetu im. Ivana Franka we Lwowie.\nZwiedzanie wystawy kończy się po wyjściu z sal głównych, gdzie na korytarzu został odtworzony w sposób symboliczny fragment lwowskiej ulicy z 1930 roku, który ma nawiązywać do momentu śmierci Dybowskiego i wydarzeń mu towarzyszących. Klepsydry informujące o śmierci uczonego (30 I 1930 r.) i uroczystościach żałobnych rozklejone zostały na tle autentycznych ogłoszeń i plakatów z okresu międzywojennego znajdujących się na słupie i tablicy ogłoszeniowej. Całość scenerii dopełniają elementy nawiązujące do działań społecznych Dybowskiego, którym poświęcił się bardziej intensywnie w schyłkowym okresie życia. Tak więc zobaczymy na ścianach liczne plakaty o tematyce antyalkoholowej nawiązujące do jego walki z alkoholizmem, zawieszoną wyżej flagę języka esperanto, którego aktywnym propagatorem był uczony, upatrując w nim narzędzia do stworzenia idealnego społeczeństwa, wszechświatowej ludzkiej rodziny, która wyzbyła się wojen i waśni a jedyną religia jest religia nauki i rozumu.\nWystawa, która trwa w naszym Muzeum, oprócz oczywistego faktu jakim jest przedstawienie życia i dokonań jednego z najwybitniejszych naukowców przełomu XIX i XX w. podkreśla pośrednio dwa inne ważne wydarzenia rocznicowe jakimi są 150-lecie pierwszego wydania (1859r.) przełomowego dla nauki dzieła Darwina „O powstawaniu gatunków drogą naturalnego doboru czyli o utrzymywaniu się doskonalszych ras w walce o byt” oraz urodzin Ludwika Łazarza Zamenhoffa (hebr. Eliezer Lewi Samenhof), twórcy języka esperanto.\nJest to również druga zorganizowana w Polsce wystawa poświęcona Benedyktowi Dybowskiemu. Pierwsza miała miejsce w 1992 roku w Muzeum Niepodległości w Warszawie\nkomisarz części biograficzno–przyrodniczej wystawy\nBenedykta Dybowskiego Niezłomne Idee\n„Dla tego, ażeby Europa się odrodziła, niedość jest «przeuczać się», lecz trzeba się przeobrazić; jest tedy koniecznością, ażeby wszystkie indywidualności ludzkie, od szczytu do podstaw społeczeństwa, stały się szlachetnymi, idealnie uczciwymi, altruistycznymi, a wszak w skład duchowy takich indywidualności wejść muszą następujące cnoty: zamiłowanie prawdy, szczera i głęboka miłość Rodziny, Ojczyzny, Ludzkości, i Wszechświata, pogarda i wstręt do siły brutalnej i wszelkiego gwałtu, gotowość poświęcenia mienia i życia w celu osiągnięcia najwyższego dobra ludzkości — wolności dla wszystkich bez wyjątku i dla wszystkiego, co uznaje wiedza za prawdę, za słuszność i sprawiedliwość.\nTaki ideał osiągnięty być może tylko przez racjonalną kulturę społeczeństw w duchu braterstwa wszystkich ludów, w duchu zgody, równości, sprawiedliwości i prawdy. Środki do takiej kultury według mnie są następujące:\nUznanie prawdy wiedzy za kierowniczkę przy wszelkich naszych czynnościach, tak w zakresie nauk, jak i każdej działalności ludzkiej na polach najrozmaitszych. Przesądy, czyli prawdy stare, nienaukowe, wiara w cudowność i inne tego rodzaju wiary, jak na przykład dziecinna wiara w diabła, usunięte być winny na zawsze.\nWyrzeczenie się wszelkiej hegemonii i wszelkiej do niej pretensji przez rządy, ludy i pojedyncze osoby. Zasadą współżycia ludów i państw powinna być równość i wolność. Żadne gwałty językowe, narodowościowe, religijne dopuszczone być nie mogą.\nWprowadzenie obowiązkowe języka międzynarodowego, łatwego do nauki, estetycznego w dźwiękach, logicznego w układzie. Język esperanto najzupełniej zasługuje, ażeby zostać przyjęty jako język międzynarodowy, łączący ludzkość całą przez mowę bratnią w jedną wielką rodzinę. Każdy naród ma uprawić swój język ojczysty, a porozumiewać się ze wszystkimi innymi narodami za pomocą esperanto. Nauka jego rozpoczynać się winna już w szkołach elementarnych. Na uniwersytetach, obok wykładów prowadzonych w języku ojczystym, mają być katedry równoległe esperanckie, następnie w państwach o mieszanych narodowościach używać się powinno esperanto w parlamentach; nareszcie w stosunkach dyplomatycznych międzypaństwowych. Szowinizm jak i fanatyzm ustąpić muszą, zastąpić je powinna tolerancja.\nOlbrzymią przeszkodę do bratniej łączności stanowią różnice wyznaniowe. One przyczyniały się dotąd w znacznej mierze do wytworzenia strasznych cierpień i krzywd dotkliwych; koniecznym środkiem, mogącym temu zaradzić, jest wprowadzenie obowiązkowe tzw. religii międzynarodowej, którą nazwiemy nadwyznaniową. Jedyną jej zasadą, która powinna być nakazem, jest «kochać bliźnich jako siebie samych, i za bliźnich uznawać wszystkich ludzi». Poza taką religią nadwyznaniową wszystkie inne są jednakiej wartości, jeżeli się zgadzają z tą zasadą religii nadwyznaniowej. Żadna z religii wyznawanych w danym państwie, nie powinna być przed innymi uznawana za uprzywilejowaną.\nNieodzowną koniecznością jest równouprawnienie niewiast. One, jako bardziej altruistycznie usposobione, będą pomocne na każdym polu i potrzebne, a niezbędne do przeprowadzenia zmian, mających na celu odrodzenie społeczeństw. Działalność pożyteczna, którą się ich umysł zajmie, prędko wykorzeni dewocję bałwochwalczą, jakiej się oddają, a zarazem manię modniarską, której przeciwdziałać będzie skutecznie strój narodowy, prosty, wygodny, dla wszystkich jednaki.\nRówną koniecznością jest podporządkowanie higieny moralnej i fizycznej prawom poznanym przez wiedzę, toteż a) alkoholizm ze wszelkimi dotąd dozwolonymi sposobami trucia ludzi powinien być bezwarunkowo jak najsurowiej wzbroniony; b) karciarstwo, nawet wyrób kart do grania, tudzież wszelkie gry hazardowe wraz z totalizatorem, ulegają najsurowszemu zakazowi; c) banki prywatne powinny być zniesione; d) lupanarstwo, handel żywym towarem, wszelka rozpusta płciowa surowo zabronione; przekraczających zakaz karać się winno konfiskatą na rzecz społeczeństwa całego ich majątku, a ich samych zamknięciem do domu poprawy, aż do czasu, gdy się tam nauczą jakiego rzemiosła; e) lichwa powinna być najsurowiej karana.\nZasady miłości bliźniego i wszelkich istot ożywionych mają być wpajane przez całe życie, poczynając od kolebki. Wzorowy przykład takiej miłości dawać będą rodzice, społeczeństwo. Wykształcenie po szkołach niższych i wyższych powinno być oparte na zasadach moralności, dyktowanej przez wiedzę, i na podstawach prawdy, przez nią wyświetlonej.\nWszelkie zbytki, wystawne dworskie otoczenia, parady etc. powinny być sprowadzone do skromnych rozmiarów. Proste narodowe ubrania zastąpić winny mody obecne.\nWprowadzenie powyżej wymienionych środków jest koniecznością, jeżeli się chce przeobrazić ludzkość; bez tego wszelkie próby przeobrażenia będą akcją bezowocną. Gdy te zostaną powoli, systematycznie przeprowadzone, wytworzą się społeczeństwa samorządne, samomodlne, rozumne, siebie samych, swoje otoczenie, Ziemię i Wszechświat znające, zdrowe na ciele i umyśle, szczęśliwe”.\n„O światopoglądach starożytnych i naukowym", 1916


Apsys Polska: 15 lat na polskim rynku i nowe kierunki rozwoju - Centrum PRasowe\nApsys Polska: 15 lat na polskim rynku i nowe kierunki rozwoju\nDziałająca w ramach Grupy Apsys spółka Apsys Polska podsumowuje 15 letnią działalność na polskim rynku nieruchomości komercyjnych. Firma wyznaczyła nowe cele na najbliższe lata, których realizację powierzono Zarządowi Apsys Polska i powołanemu w marcu Prezesowi – Panu Fabrice’owi Bansay.\nWyniki osiągane przez spółkę Apsys Polska przez ostatnie 3 lata sprawiły, że polski rynek nieruchomości komercyjnych stał się dla Grupy Apsys jednym z kluczowych rynków europejskich. Apsys posiada w Polsce wiodącą pozycję w zakresie zarządzania centrami handlowymi, zarządzając obecnie 14 tego typu obiektami w 11 miastach. Rocznie Spółka realizuje na polskim rynku budżety eksploatacyjne na poziomie ponad 120 milionów PLN rocznie, przy jednoczesnym utrzymaniu opłat eksploatacyjnych na konkurencyjnym poziomie. Dział wynajmu co roku podpisuje ponad 300 nowych umów najmu. Odsetek niewynajętych lokali odnotowuje tendencję spadkową i obecnie wynosi 3 proc. wszystkich zarządzanych powierzchni. Wysoka ściągalność czynszów (średnio 99,80 proc. w ciągu ostatnich 3 lat), przekłada się na konsekwentne przekraczanie zakładanych przychodów operacyjnych. Jednocześnie, zarządzane przez Apsys Polska centra handlowe, cieszą się dużą popularnością i sympatią wśród klientów z powodu cyklicznie organizowanych bezpłatnych imprez, takich jak Street Art 3D, czy rozpoczynające się wkrótce Planetarium i wystawa National Geographic Polska - „Świat w 3D".\nAby wykorzystać ten rosnący potencjał firmy, zapadła decyzja o powołaniu na stanowisko Prezesa Zarządu i Dyrektora Generalnego Spółki Apsys Polska wieloletniego pracownika Grupy, pana Fabrice Bansay, który będzie odpowiedzialny za rozwój rynku polskiego. Fabrice Bansay jest związany z firmą od 2000 r., kiedy to rozpoczął pracę na rzecz Spółki, jako członek zespołu handlowego odpowiedzialny za wynajem obsługiwanych centrów handlowych, m.in. łódzkiej Manufaktury. Następnie z sukcesem odpowiadał za wejście firmy w segment retail parków we Francji i dalszy rozwój w tym segmencie, co zaowocowało jego awansem na stanowisko Dyrektora ds. Wynajmu Apsys Francja. W 2007 roku objął stanowisko Szefa Rozwoju na Europę Wschodnią. Od 2009 roku, już jako Prezes Spółki Apsys Rosja, realizował projekt ponadregionalnego centrum handlowego Leto w St. Petersburgu, o łącznej powierzchni wynajmu 80 000 m2 (80 tysięcy m2 GLA), którego otwarcie planowane jest na maj br.\n„W ramach przyjętej na kolejne lata strategii rozwojowej, naszym głównym celem jest podnoszenie wartości zarządzanych projektów, co przełoży się na jeszcze wyższą jakość świadczonych przez nas usług. Jednocześnie, planujemy powiększyć portfel mandatów zarządczych i systematycznie rozwijać działalność w obszarze deweloperskim. Wysoki potencjał i dynamizm polskiego rynku nieruchomości komercyjnych zwrócił już uwagę zagranicznych inwestorów, którzy zwracają się do nas jako do firmy doradczej w zakresie planowanych przez siebie inwestycji" - mówi Fabrice Bansay, Prezes Spółki Apsys Polska. „Jednocześnie, chcemy także przykładać coraz większą wagę do wdrażania proekologicznych rozwiązań z zakresu zrównoważonego rozwoju. Docelowo, wszystkie zarządzane przez nas centra, a także obiekty będące na poziomie realizacji będą poddane certyfikacji BREEM" - dodaje Fabrice Bansay.\nFabrice Bansay potwierdził również swój cel zwiększenia liczby realizowanych projektów w Polsce. Wśród planowanych w najbliższym czasie inwestycji wymienia kompleks handlowy Łacina, który zostanie wybudowany w jednej z najbardziej prestiżowych części Poznania, na prawym brzegu Warty. Atrakcyjne położenie w samym centrum miasta, przy Rondzie Rataje, 15 minut pieszo od Starówki zagwarantuje dogodny dojazd wieloma środkami komunikacji miejskiej oraz samochodem. Łączna powierzchnia najmu Łaciny wyniesie niemal 100 tysięcy m2 (100 tysięcy m2 GLA). Wśród najemców znajdą się zarówno polskie jak i zagraniczne marki, co zagwarantuje zachowanie równowagi między małymi i dużymi punktami usługowymi oraz międzynarodowymi sieciami handlowymi i lokalnymi najemcami.\n„Dzięki wielkości oraz zróżnicowanemu doborowi najemców, a także doskonałym połączeniom drogowym Łacina przyciągnie Klientów z całego województwa wielkopolskiego i stanie się dominującym centrum w swojej strefie zasięgu. Szacujemy, że tylko w pierwszym roku działalności kompleks odwiedzi blisko 12 mln osób" - podsumowuje Fabrice Bansay.


Mały ale sławny. Z czego Radzionków może być dumny? | Dziennik Zachodni\nMały ale sławny. Z…\nMały ale sławny. Z czego Radzionków może być dumny?\nTomasz Klyta 20 stycznia 2016, 22:01\nKsiężogórskie zawody narciarskie. ARC\nMały sąsiad wielkich miast - tak często mówi się o Radzionkowie. Miasto właśnie świętuje 18. rocznicę powrotu na mapy Polski. Wspomniani sąsiedzi, czyli Bytom, Piekary Śląskie i Tarnowskie Góry, mogliby zazdrościć "Cidrom” niejednego. Czego? Zapraszamy do lektury i do galerii.\nZacznijmy od historii sprzed wcielenia Radzionkowa do Bytomia. Choć miasto nie ma dostępu do morza, jego nazwa wymieniana była w niejednym porcie. Wszystko dzięki m/s "Radzionków”, czyli statku zbudowanego na początku lat 70. Do 1998 roku ten drobnicowiec pływał dla Polskich Linii Oceanicznych. Później trafił w ręce prywatne i zmienił nazwę. Prawdopodobnie został zezłomowany w 2006 roku.\nCeremonia wodowania miała miejsce 15 lipca 1972 roku. Imię statku nadano na wniosek Jerzego Ziętka, ówczesnego wojewody katowickiego, z okazji 100-lecia Kopalni Węgla Kamiennego "Radzionków”. Matką chrzestną statku została Emilia Bacia, żona jednego z radzionkowskich górników.\nWszyscy wiedzą, że mieszkańcy Radzionkowa często nazywani są "Cidrami”. Dlaczego? Na ten temat jest kilka teorii. Pierwsza mówi o żołnierzach napoleońskich, którzy stacjonowali w okolicach Radzionkowa w latach 1807 - 09. To oni mieli przywieźć z Francji modę na picie jabłkowego napoju alkoholowego, czyli cydru. Inna teoria nawiązuje do czasów I wojny światowej. Zgodnie z nią, cydr przywieźli na nasze tereny radzionkowscy żołnierze. Jako że przed laty w Radzionkowie i okolicach istniało wiele sadów, napój stał się bardzo popularny. I tak było przez wiele pokoleń.\nCzy którekolwiek miasto może się dziś pochwalić takim skojarzeniem z popularnym napojem alkoholowym? Ponadto klasyczny cydr można jeszcze spotkać u lokalnych rzemieślników.\nRadzionków jest również poważnym miejscem na mapie muzeów w Polsce. To tu od 15 lat działa jedno z pierwszych w Polsce prywatne Muzeów Chleba. Od samego początku przyciągało osoby z całego kraju. Również w Radzionkowie znajduje się przecież Centrum Deportacji Dokumentacji Górnoślązaków do ZSRR. Droga do otwarcia placówki była długa i skomplikowana(odbyła się w lutym 2015 roku) ale relacje obiegły serwisy informacyjne w całym kraju. A już po pierwszym tygodniu funkcjonowania, odwiedziło je ponad 1000 osób\nTo oczywiście nie wszystko co sprawia, że Radzionków można nazwać słynnym miastem. Weźmy chociaż Ruch Radzionków, który w 1998 roku awansował do I ligi(wówczas najwyższej klasie rozgrywkowej). Do tego obiekty rekreacyjne na Księżej Górze - tętnią życiem zarówno latem(baseny, boiska) jak i zimą(organizowane są kuligi oraz zawody narciarskie). Ponadto w Radzionkowie działa pond 40 organizacji pozarządowych(przypomnijmy, że miasto ma ok. 17 tys. mieszkańców), które co tydzień organizują jakieś imprezy.\nI tak można by jeszcze wymieniać w nieskończoność...\ngibon 21.01.2016 07:32:25\nI liga przez kilka lat\n26.10.2021 na profilu GDDKiA pojawił się tweet: "RT @MI_GOV_PL: Od wczoraj kierowcy korzystają z nowego mostu w ciągu drogi krajowej nr 75.👍 #ŁączymyPolskę...\n26 października 2021, 8:30\n26.10.2021 na profilu Polskiej Policji pojawił się tweet: "Minionej doby 👮♀👮♂ @PolskaPolicja interweniowali 19348 razy. Zatrzymaliśmy 532 sprawców...


oprac. Michał Litorowicz 19.03.2021 15:20\nPrezes Rządowej Agencji Rezerw Strategicznych Michał Kuczmierowski powiedział Polskiej Agencji Prasowej, że wbrew zapowiedziom producenta, szczepionki firmy Moderna trafią do Polski nie w sobotę, a w niedzielę lub poniedziałek. Według RMF FM, ma to być 210 tys. dawek.\nDostawa szczepionek firmy Moderna opóźniona. Transport ma dotrzeć do Polski w niedzielę lub poniedziałek\nKuczmierowski przekazał też, że w piątek RARS odebrała transport 65 tys. dawek szczepionki AstraZeneca. - Powinniśmy jeszcze otrzymać 72 tys. w przyszłym tygodniu i 660 tys. do końca marca - dodał w rozmowie z PAP.\nJak poinformowało RMF FM, opóźnienie dostawy szczepionek koncernu Moderna może oznaczać, że kilkadziesiąt tysięcy osób, które miały otrzymać drugą dawkę preparatu na początku przyszłego tygodnia, będzie musiało zaczekać kilka dodatkowych dni. Co więcej, część seniorów, którzy mieli w przyszłym tygodniu otrzymać - w ramach pierwszej dawki - szczepionkę Moderny, zostanie zaszczepiona preparatem koncernu Pfizer. "Oznacza to, że uszczupli się zapas tego preparatu dla kolejnych zapisywanych niebawem seniorów" - czytamy na portalu rmf24.pl.\nZgodnie najnowszymi danymi przekazanymi przez rząd, w Polsce wykonano dotąd 4 893 320 szczepień. Pierwszą dawkę otrzymało 3 162 971 osób, a dwie - 1 730 349.\nAstraZeneca zadowolona z decyzji EMA: Bezpieczeństwo jest najważniejsze