Apostazja współczesnej egzegezy - Sławomir Zatwardnicki - Portal OPOKA\nApostazja współczesnej egzegezy\nPapież wskazuje na Bosko-ludzki wymiar Biblii oraz historię, która jest istotnym składnikiem wiary chrześcijańskiej, i z tego wyciąga wniosek o niezbędności stosowania zasad naukowych w egzegezie. Równocześnie wymienia niebezpieczeństwa związane z korzystaniem z metody historyczno-krytycznej oderwanej od teologicznych zasad egzegezy. W tym sensie uznanie metody jest równoznaczne z poszukiwaniem granic jej stosowania.\nPotrzeba stosowania metody historyczno-krytycznej\nNie chciałbym sprawić swoim artykułem wrażenia, że Benedykt XVI tak lubuje się w krytyce współczesnej egzegezy, że odmawia jej pozytywnego wkładu w naukę i życie Kościoła. A przecież siłą rzeczy zebranie w jednym tekście wszystkich zagrożeń związanych ze stosowaniem samych tylko zasad naukowych (oderwanych od zasad teologicznych) w interpretacji Biblii wywoła chyba w czytelniku taki właśnie odbiór. W takim razie na początek przytoczę przynajmniej kilka wypowiedzi kardynała Josepha Ratzingera-papieża Benedykta XVI potwierdzających konieczność stosowania metody historyczno-krytycznej, oraz jej pozytywny wkład, co obecny następca Piotra podkreślał zarówno w książce pisanej we własnym imieniu (napisał ją „nie przeciwko współczesnej egzegezie, lecz jako dowód wielkiej wdzięczności za to wszystko, co nam dała i co nadal daje”), jak i w oficjalnych wystąpieniach, np. w adhortacji dot. Słowa Bożego („pozytywne efekty stosowania współczesnych metod historyczno-krytycznych są niezaprzeczalne”).\nWedług papieża, jeśli „Słowo stało się ciałem” (J 1,14), mamy do czynienia z factum historicum, rzeczywistym wkroczeniem Boga w ludzką historię. „Jeśli więc historia, fakty, są — peroruje Ojciec Święty — istotnym składnikiem wiary chrześcijańskiej, w konsekwencji musi się ona poddać metodzie historycznej — domaga się tego sama wiara”. Stosowanie metody historyczno-krytycznej nie jest ustępstwem wiary na rzecz nauki, ale wynika z samej istoty wiary chrześcijańskiej, która nie jest przecież mitologią. Takie podejście odpowiada oczywiście wskazówkom metodologicznym podanym w soborowej Konstytucji dogmatycznej o Objawieniu Bożym „Dei Verbum”. Ojcowie soborowi zwrócili uwagę na fakt, iż Boże słowa zostały wyrażone ludzkimi językami i upodobniły się do ludzkiej mowy (por. KO 13), dlatego Pismo stanowi rzeczywistość Bosko-ludzką, a w konsekwencji egzegeza musi uwzględnić podwójną naturę tekstu biblijnego, tak więc oprócz zasad teologicznych powinna wziąć pod uwagę zasady naukowe odnoszące się do ludzkiego autorstwa Biblii. Po tej samej linii idzie Interpretacja Biblii w Kościele, dokument przygotowany pod przewodnictwem Ratzingera, a także adhortacja Verbum Domini, w których to dokumentach wskazuje się na konieczność stosowana metody historyczno-krytycznej właśnie ze względu na wymiar historyczny chrześcijaństwa oraz ze względu na ludzkie autorstwo Biblii.\nAle czym właściwie jest metoda historyczno-krytyczna? Odpowiedź na to pytanie ułatwi uchwycenie granic tej metody, czy też — mówiąc językiem teologii duchowości — wskaże możliwe pokusy, na jakie narażona jest współczesna egzegeza. Jak sama nazwa wskazuje, jest metoda historyczno-krytyczna przede wszystkim metodą historyczną, to znaczy że bada treść historyczną i stara się wyjaśnić historyczny proces powstania tekstów Pisma. Po drugie, jest to metoda krytyczna, czyli posługuje się kryteriami naukowymi, z założenia mającymi być obiektywnymi. I w końcu chodzi tu o metodę analityczną, to znaczy analizującą tekst biblijny tak samo jak bada się każdy inny tekst starożytności i komentującą go jako wyraz ludzkiego sposobu wypowiedzi (por. IBwK, I, A, 2).\nKatalog pokus metody historyczno-krytycznej\nKardynał Ratzinger, ten — by użyć tu określenia Petera Seewalda — „wielki mędrzec, pewnego rodzaju katolicki guru”, swoje najsłynniejsze wystąpienie dotyczące kontrowersji wokół interpretacji Pisma rozpoczął od odwołania się do Krótkiej opowieści o Antychryście Władimira Sołowiowa (potem pomysł rosyjskiego pisarza i teologa powtórzył papież również w swojej ostatniej książce Jezus z Nazaretu). Przypomnijmy, że w swoim dziele literackim rosyjski myśliciel przedstawił Antychrysta jako słynnego egzegetę ze stopniem naukowym otrzymanym na Uniwersytecie w Tybindze (co jest o tyle ciekawe, że właśnie na tej uczelni wykłady będzie prowadził w latach sześćdziesiątych Ratzinger). „Sołowiow przed prawie stu laty wykazał ambiwalencję nowożytnych metod interpretacji Biblii — zagaja Ratzinger tym mocnym akcentem, po czym kontynuuje — dzisiaj mówienie o kryzysie metody historyczno-krytycznej stało się już niemal truizmem”. No cóż, może i stało się truizmem, a jednak moda na stosowanie tej metody ma się całkiem dobrze. Wydaje się, że mało kto poza obecnym następcą Piotra zdaje sobie sprawę ze wszystkich uwarunkowań i niebezpieczeństw egzegezy stosującej jedynie naukowe kryteria, a zostawiającej na boku zasady teologiczne.\nEgzegeza naukowa oderwana od wiary właśnie w perspektywie tejże wiary może się jawić jako pewnego rodzaju oddanie pokłonu złemu duchowi czy może duchowa śmierć, co dosadnie wyraził polski teolog ks. Rafiński: „Trzeba wlać ducha w biblistykę. Potrzebne jest nowe otwarcie, które powinno pójść w kierunku syntezy nauki i duchowości. (...) Czas odejść od bożka nauki ku wypróbowanej drodze Kościoła, którą jest duchowość. (...) potrzebne jest integralne spojrzenie na biblistykę. Wlanie ducha w tego trupa”. Spróbuję pójść tropem „antychrystycznym” i wskażę na wszystkie pokusy, którym współczesna egzegeza ulega, a które ujawnił w swoich pracach obecny Ojciec Święty. Zacznę od wniosków najoczywistszych, aby stopniowo przechodzić głębiej, aż do filozoficznych uwarunkowań współczesnej egzegezy, o których zbyt mało się mówi. Mam nadzieję, że zaproponowany porządek „katalogu pokus” ukazanych w perspektywie teologicznej okaże się godny uwagi czytelnika, którego, jak sądzę, właśnie duchowe źródła i skutki metody mogą zainteresować najbardziej. Najdramatyczniejsze wnioski przedstawię na końcu.\nNowoczesność zamieniona w antykwariat\nZ samej swojej istoty metodę historyczną zajmuje historyczny kontekst wydarzeń i uwarunkowania ówczesnego środowiska, w którym teksty biblijne powstały. Chcąc jednak „dochować wierności sobie samej, metoda historyczna musi nie tylko analizować słowo jako powiedziane w przeszłości, ale w przeszłości je także pozostawić”. Interesuje ją więc jedynie badanie sensu tekstu biblijnego w okolicznościach, w których on powstał, nie wolno jej zwracać uwagi na ewentualne znaczenia, które mogły się ujawnić w późniejszych epokach historii biblijnej czy kościelnej. W przeciwnym razie — to znaczy, gdyby chciała dokonać zaktualizowania sensu tamtego słowa współczesnemu czytelnikowi — przekroczyłaby swoją miarę. Tak więc Słowo Boże zostaje odniesione do kiedyś, i jeśli metoda nie zostanie uzupełniona o zasady teologiczne, nie będzie ono mogło być słuchane dziś. Zamiast żywego Słowa otrzyma adresat Biblii martwy tekst.\nZ perspektywy wiary można by nawet pokusić się o wskazanie przyczyny tego zainteresowania tym, co najstarsze i pierwotne. Ta swoista archeologia wynika z utraty wiary podzielanej przez Kościół, która pozwoliłaby widzieć spójną całość, a nie pojedyncze fragmenty. Co dzieje się z wyemancypowaną egzegezą, która stroni od związku z Kościołem? Ratzinger nie bez gorzkiej ironii twierdzi, że:\nStaje się antykwariatem. Bada to, co było i stawia rozmaite hipotezy o pochodzeniu poszczególnych tekstów i o ich stosunku do rzeczywistości historycznej. Hipotezy te interesują nas bardziej niż inne literackie teorie tylko dlatego, że ciągle jeszcze obecny jest Kościół, który uważa, że te książki nie świadczą tylko o tym, co już było, ale mówią o tym, co jest prawdziwe.\nOd pewnej siebie nauki do hipotetycznych wniosków\nChoćby nie wiem, jak się naukowiec naprężał, z historii nie da się zrobić matematyki z jej jednoznacznymi wnioskami. Im głębiej w historię dociera metoda historyczno-krytyczna, tym siłą rzeczy wyniki badań muszą okazać się mniej pewne. I jeśli metoda historyczna chroniona przez autorytet Kościoła może przynosić dobre owoce, bo ukazuje fakty w nowym świetle lub w ogóle dopiero je odkrywa przed czytelnikami Biblii, to porzucenie wiary Kościoła nieuchronnie prowadzi do sytuacji, że hipoteza goni hipotezę, tak że w końcu wszystko ginie we mgle niepewności. Raz rozpędzona swoim rzekomym obiektywizmem nauki pozbawionej domniemanego hamulca w postaci wiary Kościoła, nie może już wyhamować ta egzegetyczna „maszynka”. Metoda „zdaje się postulować taki radykalizm: nie może się nigdzie zatrzymać w sondowaniu ludzkiego wymiaru historii świętej. Musi próbować usunięcia nie-racjonalnych pozostałości i wszystko wyjaśnić”, niepomna na to, że być może odrzuca nadprzyrodzone fakty na rzecz bujania w chmurach mglistych hipotez próbujących „po ludzku” wszystko tłumaczyć.\n„Granicę wszelkich wysiłków zmierzających do poznania przeszłości należy widzieć w tym — konstatuje autor Jezusa z Nazaretu — że nie można tu przekroczyć obszaru hipotezy, bo przecież nie możemy przenieść przeszłości na teraźniejszość”. Potwierdzeniem tego są dzieje egzegezy z jej fantastycznymi i sprzecznymi między sobą hipotezami, które notabene ukazują, że sam rozum historyczny uwikłany jest również w historię. W ten sposób metoda historyczno-krytyczna traci swoją użyteczność dla życia i wiary Kościoła, który musiałby opierać się na piasku hipotez zamiast na skale Słowa. Nie jest też rozwiązaniem pewnego rodzaju „ucieczka do przodu”, jakiej chcieliby dokonać ci, którzy w Piśmie zamiast wyraźnych przekonań szukaliby jedynie źródła poruszenia duchowego. Taka „hinduizacja” (określenie psychologa Alberta Görresa przejęte przez Ratzingera) chrześcijaństwa jest nie do pomyślenia, jest zresztą sprzeczna ze świadectwem samego Pisma.\nZamiast obrony dosłowności — alegoryczność\nWyróżnia się dwa podstawowe sensy Pisma Świętego: dosłowny i duchowy, przy czym pierwszy z nich to „sens oznaczany przez słowa Pisma świętego i odkrywany przez egzegezę, która opiera się na zasadach poprawnej interpretacji”, innymi słowy chodzi o „takie znaczenie, jakie zostało wyrażone bezpośrednio przez natchnionych autorów ludzkich. Będąc owocem natchnienia, znaczenie to jest również zamierzone przez Boga, głównego Autora” (IBwK, II, B). Z kolei sens duchowy to „sens wyrażony przez teksty biblijne, kiedy się je czyta pod wpływem Ducha Świętego, w kontekście tajemnicy paschalnej Chrystusa i nowego życia, które z niego wynika” (tamże).\nPanuje powszechna zgoda co do tego, że aby dotrzeć do sensu duchowego, wymagane jest oparcie się na dobrze odczytanym sensie dosłownym. Dlatego również katolicka egzegeza z nadzieją patrzy na metodę historyczno-krytyczną, dzięki której staje się możliwe rozróżnienie rodzajów literackich tekstów oraz dotarcie do sensu dosłownego tekstu. Jak się jednak okazuje w praktyce, w nieoczekiwany sposób egzegeza sięgająca wciąż dalej w historię i tworząca nowe hipotezy doprowadziła do tego, że „nie czyta się już tekstu, lecz przypuszczalne doświadczenia przypuszczalnych wspólnot, tworząc w ten sposób (...) dziwaczną, alegoryczną wykładnię, za pomocą której ostatecznie dokonuje się jedynie potwierdzenia samego siebie”. To arcyciekawe: naukowa metoda krzywo patrząca na ponoć nienaukową alegoryczną interpretację Pisma, sama stosuje w pewnym sensie alegoryczną wykładnię. Paradoksalnie więc to Kościół dziś jako jedyny stoi na straży historycznej powagi tekstu i umożliwia jego dosłowne (ale nie fundamentalistyczne) odczytanie.\nSłowo Boże odczytane jako słowa ludzkie\nDla „najwybitniejszego teologa wśród kardynałów i najwybitniejszego kardynała wśród teologów” Objawienie to nie zbiór informacji czy prawd wiary, Objawienie to sam Chrystus: „On jest Logosem, Słowem, które obejmuje wszystko, w którym Bóg wypowiada samego siebie i które z tego powodu nazywamy Synem Bożym (...) Słowo jest zawsze większe niż słowa, które nigdy nie mogą Go wyczerpać”. Niemiecki uczony słusznie podkreśla również, że rzeczywistość jest uprzednia względem świadectwa o tej rzeczywistości: „W jego przekonaniu bardzo ważne jest mieć świadomość tego, że poziom rzeczywistości wydarzenia Objawienia jest głębszy niż poziom rzeczywistości wydarzenia jego proklamacji, czyli dążenia do zinterpretowania działania Boga w ludzkim języku”.\nTymczasem metoda historyczno-krytyczna analizuje jedynie warstwę ludzką Pisma, traktując je jako słowo ludzkie, nie ma bowiem odpowiednich okularów, by zauważyć boski charakter ksiąg. Nie znaczy to, że metoda nie jest przynajmniej potencjalnie otwarta na inne metody pozwalające na szukanie w ludzkim słowie wyższego wymiaru, jednak sama w sobie zajmuje się naukowo jedynie przedmiotem ludzkiego słowa. W głębokiej refleksji skierowanej do świata religii, kultury i polityki papież przekonywał, że Słowo zawsze przekracza Pismo, mimo że właśnie dzięki niemu dociera do człowieka: „Słowo Boże nie jest bowiem nigdy po prostu obecne w samej literackiej warstwie tekstu. Aby do niego dotrzeć, potrzebne jest wzniesienie się wyżej i proces zrozumienia kierowany przez wewnętrzną dynamikę całego zbioru tekstów, a zatem musi to być proces żywy”.\nEcho reformacji w metodzie historyczno-krytycznej\nTego zainteresowania wyłącznie samym spisanym słowem można dopatrywać się aż w reformacji, która odrzuciwszy kościelne tradycje skupiła swoje zainteresowanie jedynie na Piśmie Świętym (zasada sola Scriptura). Jednak słowo na mocy swojej wewnętrznej struktury ma nadwyżkę nie mieszczącą się w biblijnej księdze. Oprócz tego, podkreśla bawarski teolog, słowo przed jego spisaniem\nmiało już za sobą dłuższy lub krótszy proces kształtowania się tradycji ustnej, a w momencie jego spisania nie uległo skostnieniu, ale weszło w nowe stadium procesu interpretacji — relectures — w którym wydobywane są na powierzchnię dalsze ukryte w nim potencjalności. Zatem sensu słowa nie można redukować do myśli jakiegoś jednego autora w konkretnym momencie historii; zresztą słowo to nie jest własnością jednego autora, ono żyje w zmierzającej ku przyszłości przodu historii, a stąd posiada określone przeszłością i przyszłością rozległość i głębię, których kontury zatracają się koniec końcem w nieprzewidywalności.\nZarówno sprzeczne wyniki metody historyczno-krytycznej, jak i sama natura słowa, prowadzą do relatywizacji zasady skrypturystycznej — nie do utrzymania jest stanowisko Lutra, który był przekonany o jednoznaczności Pisma. Tak więc metoda historyczno-krytyczna „uwolniona” od Tradycji nie może dojść do niesprzecznych wniosków.\nBrak ciągłości w miejsce odrzuconej jedności Biblii\nEx definitione nie interesuje metody historycznej jedność Biblii w jej ostatecznym kształcie, a nawet więcej: nie jest ona w stanie uchwycić tej jedności, skoro fragmentaryzuje Biblię na pierwotne źródła. Może co prawda prześledzić dalsze procesy rozwojowe (kształtowanie się tradycji) i uchwycić jawiącą się w procesie rozwojowym jedność, ale przecież woli sięgać w przeszłość, gdzie ma nadzieję znaleźć „czyste” formy, a nie późniejszą refleksję wspólnoty wierzących, która jakoby „skalała” nieskażone początki.\nJedność Biblii leży na innym niż literacki poziomie, i chociaż oczywiście w literze tekstu musi znaleźć swoje odbicie, to jednak nie da się powiedzieć, że „chrystocentryzm” Biblii (na który wskazywał sam Pan — por. J 5,39-40) jest daną wynikającą wprost z litery Pisma, podobnie nie da się bez wiary podzielanej razem z Kościołem uchwycić Bożego sensu spajającego księgi biblijne w jedną całość. Dlatego odcięcie się od Tradycji powoduje, że w egzegezie historyczno-krytycznej „jako zasada obowiązuje nie jedność, lecz brak ciągłości”. Mówiąc językiem Chrystusa, metoda historyczno-krytyczna nie zbiera, lecz rozprasza (por. Łk 11,23).\nZerwanie relacji egzegezy z teologią\nEgzegeza starożytna podkreślała wieloznaczność tekstu, z kolei średniowieczna wyróżniała czworaki sens: dosłowny i trzy rodzaje duchowego. W przeciwieństwie do tamtych egzegeza historyczno-krytyczna:\nW ten sposób metoda historyczno-krytyczna zamyka się na teologiczny wymiar tekstu, w rozumieniu wierzących ten najbardziej wartościowy. Oczywiście należałoby oczekiwać powiązania badań naukowych ze studium teologicznym znaczenia tekstów, ale jak okazało się, w praktyce posoborowej istnieje między nimi niebezpieczny dualizm: „...podczas gdy egzegeza akademicka, również katolicka, jest obecnie prowadzona na wysokim poziomie w zakresie metodologii historyczno-krytycznej, (...) konieczne jest wymaganie analogicznego studium wymiaru teologicznego tekstów biblijnych” (VD 34). W przeciwnym razie egzegeza i teologia oddalają się, tworząc niejako dwa równoległe światy.\nIndywidualizm egzegezy w badaniach Pisma powierzonego wspólnocie\nW Kolegium Bernardynów podkreślił Ojciec Święty, że „Słowem, które otwiera drogę poszukiwania Boga i samo jest ową drogą, jest Słowo rodzące wspólnotę (...) Słowo nie wiedzie drogą mistyki indywidualnej, ale wprowadza nas do wspólnoty wszystkich, którzy pielgrzymują w wierze”. Z tego wynika, że kto chciałby usłyszeć to Słowo, musi znajdować się w środowisku wierzących. Kilka miesięcy później Benedykt XVI znów podkreślił, że Pismo zostało dane wspólnocie wierzących i ma nierozerwalny związek z jej tożsamością i funkcjonowaniem, dlatego jego interpretacja nie może stać się indywidualnym wysiłkiem naukowym.\nNauka uwolniona od autorytetu Kościoła traci autorytet\nZ jednej strony właśnie badania struktury literackiej Pisma ukazały „współzależności istniejące pomiędzy Kościołem i Biblią, między ludem Bożym i słowem Bożym, które w teorii były nam jakoś znane, ale dawniej nigdy tak wyraźnie nie mieliśmy ich przed oczami”. Odkryty proces powstawania biblijnych ksiąg ujawnił, że słowo wiąże się ze społecznością zgromadzonych i podtrzymywanych przez słowo i przychodzi za pośrednictwem ludzkiej historii. Z drugiej strony wciąż uważa się w gronie naukowców, że miejscem egzegezy jest uniwersytet, a nie Kościół, bo nauka nie może mieć innego autorytetu poza naukowym.\nJednak teologia uprawiana bez autorytetu Kościoła — jakby istota teologii nie polegała na łączeniu wiedzy i wiary — traci swój autorytet, bowiem bez autorytetu Urzędu Nauczycielskiego Kościoła teologia nie ma pewności, którą gwarantowała jej wiara Kościoła, pozostaje więc jej jedynie pewność właściwa innym naukom, czyli pewność zawsze możliwej do podważenia hipotezy. Nie można jednak „żyć w oparciu o hipotezy, bo samo życie nie jest hipotezą, lecz niepowtarzalną rzeczywistością, od której zależy los wieczności”. Tylko teologia uprawiana w łączności z Kościołem jest w stanie dać człowiekowi pewne oparcie.\nNie służba „maluczkim”, ale bycie na służbie „oświeconych duchów”\nNie wolno się zgodzić na roszczenia teologii, która chciałaby uciec spod autorytetu Kościoła, jakby ten miał prawo pouczać tylko prostych wiernych, ale już nie teologów. Oczywiście uniwersytety mają gwarancję swobodnego prowadzenia badań, ale wolność uczonych nie jest absolutna, ponieważ większym dobrem jest od niej ochrona wiary tych, których Biblia nazywa „maluczkimi”. Ratzinger zawsze rozumiał swoje teologiczne powołanie jako służbę w obronie prostej wiary, dlatego boleje nad tym, że współczesna egzegeza zrodziła „wrażenie, że Biblia, tak skomplikowana, nie jest dla zwykłych śmiertelników. Musimy się znów nauczyć, że Biblia każdemu coś mówi i że została podarowana właśnie prostym ludziom (...) właściwym posiadaczem, a stąd i właściwym interpretatorem Biblii, jest lud”, bowiem to właśnie prości ludzie są w stanie nie zgubić jej sedna. Oczywiście „do wykładni czysto historycznych, naukowych kwestii niezbędni są uczeni, specjaliści. Ale rzeczywiście zasadniczy sens Pisma Świętego potrafi pojąć także prosty wyznawca wiary”. Jednak „oświecone duchy” uważają, że to one docierają do istoty Pisma...\nUwolnienie od świata duchowego skutkuje poddaniem duchowi czasu\nWydaje się, że najciekawsze przed nami. Metoda historyczno-krytyczna miała być z założenia neutralną (bo naukową) metodą. Jak się jednak okazuje, nie taka jej neutralność naukowa, jak ją naukowcy chcieliby malować. W kolejnych punktach metoda zostanie przyłapana na wielorakich uwikłaniach i zależnościach.\nWiemy już, że egzegeza chciałaby stać się swego rodzaju urzędem nauczycielskim, nad którym nie miałby już stać żaden wyższy urząd. Już samo to oczekiwanie dobrze oddaje „ducha czasów”, które wciąż zdążają do rozdzielenia nauki i tradycji oraz rozumu i wiary, jako ponoć się wykluczających. W tej perspektywie łatwo też zrozumieć łatwość, z jaką metoda odrzuca wszelkie nadprzyrodzone ingerencje Boga w historię czy życie ludzi — toż wciąż panuje w niej znajdujący swe źródło jeszcze w oświeceniu kult dogmatycznie pojmowanej nauki nie zostawiającej miejsca na to, co objawione:\nJednak pogląd, który Objawienie Boże utożsamia z literaturą i skalpel krytyka literackiego uważa za podstawową formę poznania tajemnic Bożych, zapoznaje zarówno istotę Boga, jak i naturę literaturoznawstwa. W tym miejscu oświecenie staje się naiwnością.\nDalej: metoda historyczno-krytyczna ze swoimi kolejnymi hipotezami doprowadziła do powstania błędnych i na dodatek sprzecznych ze sobą obrazów Jezusa, które z jednej strony odzwierciedlały założenia ich autorów, a z drugiej odbijały i pogłębiały podział człowieka i świata współczesnego. Wyciągając wnioski: w miejsce deklarowanej bezstronności naukowej sama metoda historyczno-krytyczna jawi się jako uwarunkowana historią — „...panorama egzegetycznych hipotez na przestrzeni wieku (...) wyraźnie uwydatnia fakt, że wielkie modele interpretacyjne wyrastają z trendów myślowych poszczególnych okresów historycznych”.\nAprioryczność ponoć neutralnej metody\nW metodzie historyczno-krytycznej tkwią pewne aprioryczne założenia, które Ratzinger demaskuje na przykładzie dwóch uczonych egzegetów, którzy podjęli się próby samokrytyki metody. Chodzi o Martina Dibeliusa i Rudolfa Bultmanna; szczególnie ten drugi zasługuje na wzmiankę, ponieważ w dużym stopniu jego przekonania wpływają do dziś na współczesną egzegezę. Katolicki teolog zgadza się z protestanckim kolegą „po fachu” Karlem Barthem co do tego, że Bultmann okazuje się nie tylko egzegetą, ale przede wszystkim systematykiem, który właśnie na bazie pewnych decyzji systematycznych dokonuje swojej egzegezy.\nZarówno Bultmann, jak i Dibelius zakładają pierwszeństwo głoszenia słowa w stosunku do wydarzenia, albo mówiąc wprost: uznają, że wydarzenia opisane w Biblii stanowią tylko mityczne zobrazowanie dla głoszonego słowa. To z kolei prowadzi ich do wniosku, że między Jezusem przedpaschalnym a tym głoszonym przez Kościół istnieje nieciągłość, zresztą — na wszystkich etapach biblijnego przekazu brak ciągłości. Upraszczając sprawę można powiedzieć, iż uczeni sądzą, że opisywane w Nowym Testamencie fakty zostały wymyślone przez pierwotny Kościół dla zilustrowania jakiejś idei.\nAkcent położony na pierwotne słowo prowadzi Dibeliusa i Bultmanna do kolejnego założenia apriorycznego: „pierwotny charakter mają jedynie elementy proste, natomiast wszystko, co jest złożone, jest tym samym późniejsze (...) w im większym stopniu dana wypowiedź jest owocem refleksji i bogatsza w treść, tym jest starsza; im coś jest prostsze, tym pewniej można je zaliczyć do początków”. Oczywiście nasuwa się pytanie o to, na jakiej podstawie rozpoznać, które elementy należą do mniej zaawansowanej refleksji? Bo że o tym mają decydować uczeni egzegeci, to jest oczywiste (przynajmniej dla nich).\nModel nauk przyrodniczych przeniesiony na sferę ducha\nKardynał słusznie kwestionuje powyższe tendencje apriorystycznie oparte „na zwyczajnym przeniesieniu ewolucyjnego modelu nauk przyrodniczych na historię ducha”, czego niesłuszność dowodzi zresztą historia ludzkiej myśli znająca prawidłowości odwrotne: po wielkim myślowym czy duchowym przełomie przychodzi czas na epigonów stanowiących blady wzór swoich poprzedników.\nNaukowo-przyrodniczy obraz świata króluje we współczesnej egzegezie i stanowi instancję osądzającą, czy fakty opisane na kartach Biblii mogły się wydarzyć, czy też nie mogły (i co za tym idzie — trzeba znaleźć inne ich wytłumaczenie). „Do tej drugiej kategorii należało wszystko, co nie ma miejsca w przeciętnym dzisiejszym doświadczeniu. Mogło istnieć to tylko, co jest zawsze, i dlatego dla wszystkich innych rzeczy trzeba było wynaleźć procesy historyczne, których rekonstruowanie stało się istotnym zadaniem egzegezy”. Tak więc pycha naukowa każe uczonym stawiać współczesną świadomość ponad świadomością autorów natchnionych, i z góry wyklucza cudowne ingerencje Boga, ponieważ nigdy nie będą one faktem powszechnie doświadczalnym.\nNie tyle historyczność, co raczej historyzm\nCharakterystyczną cechą metody historyczno-krytycznej jest diachroniczność, to znaczy że bada ona teksty biblijne pod kątem ich powstania w czasie, ale nie interesuje jej ostateczna wersja tekstu (tym zajmuje się analiza synchroniczna), która przecież dla wierzącego czytelnika Biblii stanowi wyraz Słowa Bożego, choć oczywiście dla zrozumienia sensu dosłownego tekstu wymagana jest analiza diachroniczna. Problem pojawia się wtedy, gdy po pierwsze metoda historyczno-krytyczna przeakcentowuje wartość tego, co oryginalne i pierwotne i domyślnie tylko to traktuje jako autentyczne (por. IBwK I, C, 1), a po drugie, według tej metody do objaśnienia jakiegoś stanu rzeczy miałaby wystarczyć analiza procesu jego powstania.\nTen, kto choć trochę zapoznany jest z historią filozofii, zgodzi się pewnie z Ratzingerem widzącym w takim oczekiwaniu wpływ nowożytnego zwrotu: jak w starożytności i średniowieczu prawdziwe poznanie (czyli prawdziwa nauka) polegało na zgłębianiu istoty bytu, poszukiwaniu „rzeczy samej w sobie”, tak nowożytność ogranicza się do fenomenów, do zjawisk, a odtąd prawdę utożsamia się ze znalezieniem ich przyczyny:\nZnam jakąś rzecz, gdy znam jej przyczynę (...) Jeśli do prawdziwej wiedzy należy znajomość przyczyn, to możemy znać prawdziwie tylko to, co zrobiliśmy sami, bo znamy tylko samych siebie (...) Zadaniem i możliwością umysłu ludzkiego nie jest rozważanie bytu, tylko rozważanie factum, tego, co zostało zrobione, co jest właściwe dla świata człowieka, bo tylko to możemy poznać prawdziwie.\nEgzegeza uwarunkowana filozoficznie\nNiemiecki uczony współczesnego sprzeciwu wobec nadprzyrodzoności ingerującej w ten świat poszukuje na głębszym poziomie i słabość metody znajduje w uwarunkowaniu niewłaściwą filozofią zapożyczoną od Immanuela Kanta. Według myśliciela z Królewca ludzka refleksja nie dociera do bytu samego w sobie — działanie rozumu sięga jedynie danych kategorialnych. Dlatego na takiej podbudowie pobultmannowska egzegeza ogranicza się do danych empirycznych, do nauki „ścisłej”, w której z samej jej definicji nie może pojawić się coś pochodzącego z innego porządku. Ratzingerowa konkluzja:\nJak widać, we współczesnej egzegezie mamy do czynienia z reductio historiae do filozofii — ze sprowadzeniem historii do filozofii i przez filozofię (...) Dyskusja na temat współczesnej egzegezy nie jest w istocie dyskusją prowadzoną przez historyków, lecz — dyskusją filozoficzną.\nOpcje hermeneutyczne obce wierze\nMetoda historyczno-krytyczna „wykorzystana w sposób obiektywny, nie zawiera sama w sobie żadnego a priori. Jeśli jej użyciu towarzyszą takie a priori, nie pochodzi to z samej metody, ale z opcji hermeneutycznych, które ukierunkowują interpretację i mogą być tendencyjne” (IBwK I, A, 4). Tę pozytywną ocenę wyrażoną w dokumencie z 1993 r. należałoby jednak zestawić z wypowiedzią papieża, który 17 lat później daje do zrozumienia, że te opcje hermeneutyczne wrogie wierze muszą pojawić się zawsze, gdy egzegezie historyczno-krytycznej nie towarzyszą zasady teologiczne:\nOd metody historyczno-krytycznej do apostazji?\nWspółcześni egzegeci roją sobie, że można uprawiać egzegezę naukową nie powiązaną z zasadami teologicznymi, a dzięki temu stanie się ona neutralna. W rzeczywistości, jak się okazuje, metoda historyczno-krytyczna jawi się uwikłana historycznie, a uczeni pracują na bazie nienaukowych apriorycznie przyjętych przesłanek, które, o zgrozo, powodują odrzucenie możliwości wkroczenia Boga w historię i życie ludzi. Oczywiście wierzący nie jest zobowiązany do przyjęcia punktu widzenia narzuconego przez „wyznawców” egzegezy prowadzonej tak rozumianymi metodami naukowymi lekceważącymi zasady teologiczne, i z perspektywy wiary będzie mógł ocenić egzegetyczne hipotezy jako błędne czy nawet heretyckie. Jeśli jednak nie zadrżało jego wierzące serce do tej pory, na deser przedstawię to, co najbardziej wstrząsające.\nOd Słowa głównego Autora Biblii do milczenia Boga\nChciałbym w tym miejscu przytoczyć gorzką charakterystykę metody historyczno-krytycznej dokonaną przez jednego z czołowych teologów współczesności:\nWiara nie stanowi części składowej metody, a Bóg nie jest autorem procesu historycznego, którym ona się zajmuje. Ponieważ jednak w biblijnym obrazie historii wszystko przenika działanie Boga, trzeba koniecznie przystąpić do zbadania skomplikowanej anatomii słów Biblii: trzeba spróbować tak rozplątać nitki, żeby w końcu pozostały w rękach „właściwe wątki historyczne”, czyli czysto ludzkie elementy wydarzeń, a jednocześnie, trzeba wyjaśnić, jak to się stało, że znalazła się w nich idea Boga. Zamiast opisanej historii trzeba skonstruować inną, „prawdziwą” (...) W końcu nie wiadomo już, co mówi tekst, wiadomo tylko, co powinien powiedzieć i na jakie części składowe można go rozłożyć.\nMetoda historyczno-krytyczna ukazuje tylko ludzki wymiar Słowa, „podczas gdy właściwy Autor, Bóg, nie daje się uchwycić żadną metodą, bo ta została przecież opracowana do zrozumienia rzeczy ludzkich”. W ten sposób Autora Biblii zmusza się niejako do milczenia; trzeba przyznać, że nie lada sztuka udała się współczesnej egzegezie: sprawić, żeby przestał mówić Ten, który wielokrotnie i na różne sposoby przemawiał do ludzi przez proroków, a w końcu przemówił przez Syna (por. Hbr 1,1-2)...\nPowtórne ukrzyżowanie centralnego Bohatera Pisma\nDzięki metodzie historyczno-krytycznej najpierw dokonano podziału na „historycznego Jezusa” (w domyśle: prawdziwego) i „Chrystusa wiary” głoszonego przez ewangelistów i Kościół (rozumie się, że zmitologizowanego). „Jezus historyczny”, do jakiego dociera ponoć egzegeza krytyczna, „jest w swej treści nazbyt ubogi, żeby mógł wywierać znaczący wpływ na historię; jest za bardzo zamknięty w przeszłości, żeby możliwe było nawiązywanie z Nim relacji osobowych”. Gorzej jeszcze: do świadomości chrześcijan przeniknęła sugestia, że wiara w Jego boskość nie była udziałem pierwszych uczniów, ale uformowała się znacznie później, w Kościele. Pierwszy papież, który napisał książkę o Jezusie konstatuje, że taka sytuacja „jest dramatyczna dla wiary, ponieważ niepewny się staje właściwy punkt jej odniesienia: zachodzi obawa, że wewnętrzna przyjaźń z Jezusem, do której przecież wszystko się sprowadza, trafia w próżnię”.\nCzy z punktu widzenia wiary nie jawi się to zafiksowanie uczonych egzegetów na punkcie egzegezy historyczno-krytycznej wyrazem utraty wiary? Można by wtedy za Seewaldem dostrzec powtarzającą się historię ukrzyżowania Jezusa, tyle że tym razem nie dokonanego fizycznie (ale, ale — może Jezus wcale nie umarł na krzyżu? Co na to współczesna egzegeza?), lecz w sposób bardziej odpowiedni dla naszej epoki:\nW trakcie dwóch tysięcy lat chrześcijańskiej historii każda epoka odkryła inną stronę Męża z Nazaretu (...) To, że pozostało zastrzeżone dla naszych czasów, aby już dłużej nie kontemplować i zgłębiać Jezusa, lecz przybiwszy do drzewa poznania stopniowo przeprowadzać sekcję, tnąc Go mniejszymi i większymi skalpelami, wydaje się stanowić raczej wątpliwy przywilej”.\nO samokrytykę metody oraz nawrócenie egzegetów!\nObecny papież został scharakteryzowany przez niemieckiego dziennikarza przeprowadzającego z nim trzy głośne wywiady następująco: „Niekiedy Ratzinger wyglądał proroczo. Wydaje mi się, że potrafi on rozpoznać owe dramatyczne ruchy chmur, które wyznaczają jutrzejszą pogodę, zanim inni w ogóle je dostrzegą...”. Do tych „dramatycznych ruchów chmur” z pewnością można również zaliczyć pojawienie się na horyzoncie egzegezy metody historyczno-krytycznej. Warto jednak posłuchać nie tylko ostrzeżeń przed niebezpieczeństwami związanymi ze współczesną egzegezą, ale również propozycji rozwiązania egzegetycznego kryzysu. A Benedykt XVI proponuje dwie rzeczy: po pierwsze, jak przystało na naukowca, apeluje o samokrytykę i oczyszczenie metody historyczno-krytycznej oraz wykonanie przez nią nowego kroku metodologicznego, a po drugie, jako osoba wierząca i jako odpowiedzialny za wiarę Kościoła, wzywa egzegetów, ażeby w końcu zaczęli stosować soborowe wskazówki dotyczące egzegezy, pośród których wymieniono obok zasad naukowych również zasady teologiczne. Innymi słowy: papież chciałby, aby w interpretacji Pisma stosować zamiast swoistej hermeneutyki podejrzeń czy nawet niewiary, właśnie „hermeneutykę wiary”. Każda z tych — spotykających się w jednym celu i metodzie pracy egzegety — propozycji wyjścia z kryzysu zasługiwałaby na omówienie w osobnym artykule.\nTekst ukazał się w czasopiśmie „Teologia i Człowiek” (2014) nr 4\n J. Ratzinger-Benedykt XVI, Jezus z Nazaretu, cz. 1: Od chrztu w Jordanie do Przemienienia, tłum. W. Szymona, Wydawnictwo M, Kraków 2007, s. 14.\n Benedykt XVI, Posynodalna adhortacja apostolska „Verbum Domini” (O Słowie Bożym w życiu i misji Kościoła) [dalej: VD], Wydawnictwo M, Kraków 2010, nr 34.\n J. Ratzinger-Benedykt XVI, Jezus z Nazaretu, cz. 1..., dz. cyt., s. 8.\n Por. Sobór Watykański II, Konstytucja dogmatyczna o Objawieniu Bożym „Dei verbum” [dalej: KO], nr 12.\n Papieska Komisja Biblijna, Interpretacja Biblii w Kościele [dalej: IBwK], w: Interpretacja Biblii w Kościele. Dokument Papieskiej Komisji Biblijnej z komentarzem biblistów polskich (Rozprawy i Studia Biblijne 4), przekł. i red. R. Rubinkiewicz, Warszawa 1999.\n Por. F.G. Downing, Metoda historyczno-krytyczna, w: Słownik hermeneutyki biblijnej, red.: R.J. Coggins, J.L. Houlden, tłum. B. Widła, Warszawa 2005, s. 568: „Nie istnieje w żadnym miejscu »czysty obiektywizm«. Metoda historyczno-krytyczna pozwala nam jednak próbować osiągnąć powszechnie akceptowaną prawdę, przynajmniej na pewnych płaszczyznach, w niektórych dziedzinach”.\n P. Seewald, Benedykt XVI. Portret z bliska, tłum. G. Popek, Kraków 2006, s. 26.\n J. Ratzinger, Kontrowersje wokół interpretacji Pisma. Problem podstaw i drogi egzegezy dzisiaj, w: J. Ratzinger-Benedykt XVI, Słowo Boga. Pismo — Tradycja — Urząd, tłum. W. Szymona, Kraków 2008, s. 89.\n G. Rafiński, Tajemnica osoby św. Pawła, „Christianitas Antiqua” vol. III (2010), s. 37.\n Z tego wynika, że widzę siebie jako tego, kto zbiera i porządkuje według pewnego pomysłu refleksje wypowiadane przez Ratzingera, ewentualnie je nieco radykalizując nie co do istoty, lecz w formie (co zresztą samo w sobie jest nieco ryzykowne, bo nawet forma może wypaczyć recenzowaną myśl) czy też przez wybór co bardziej dosadnych sformułowań papieża. Skoro jednak niemalże wszystko zawdzięcza czytelnik nie autorowi tekstu, ale właśnie Ojcu Świętemu, pozwalam sobie zrezygnować z przypisów do oryginalnych wypowiedzi, które parafrazuję (w przeciwnym razie musiałbym zamęczyć czytelnika nieskończonymi przypisami). Jedynie tam, gdzie przywołuję cytaty, podaję źródła, z których zaczerpnąłem również pozostałe sparafrazowane przeze mnie przemyślenia.\n J. Ratzinger-Benedykt XVI, Jezus z Nazaretu, cz. 1..., dz. cyt., s. 9.\n Por. J. Ratzinger, Prawda w teologii, tłum. M. Mijalska, Kraków 2001, s. 73.\n J. Ratzinger, Kontrowersje..., dz. cyt., s. 90.\n J. Ratzinger-Benedykt XVI, Jezus z Nazaretu, cz. 1..., dz. cyt., s. 10.\n J. Ratzinger, Prawda..., dz. cyt., s. 74-75.\n J. Ratzinger, Widzieć Chrystusa. Postać Chrystusa w świetle opowieści o kuszeniu. Refleksja o trwałym sensie Wielkiego Jubileuszu roku 2000, w: J. Ratzinger, W drodze do Jezusa Chrystusa, tłum. J. Merecki, Kraków 2004, s. 88.\n Benedykt XVI, Spotkanie z przedstawicielami świata kultury w Kolegium Bernardynów „Fundamentem prawdziwej kultury jest poszukiwanie Boga” (12.09.2008), „L'Osservatore Romano”, wyd. pol., nr 10-11 (2008), s. 15.\n J. Ratzinger, Czym właściwie jest teologia? Podziękowanie za promocję do stopnia doktora honoris causa na Wydziale Teologii Uniwersytetu Nawarry w Pampelunie, w: J. Ratzinger, Kościół. Pielgrzymująca wspólnota wiary. J. Kard. Ratzingerowi na 75 urodziny — uczniowie, red. S. O. Horn, V. Pfnür, tłum. W. Szymona, Kraków 2005, s. 28.\n J. Ratzinger, Kontrowersje..., dz. cyt., s. 95.\n O przepaści między studium naukowym a teologicznym mówił papież dosadniej w czasie obrad Synodu, na bazie wniosków którego powstała adhortacja: „Ten drugi nurt, na który składają się trzy elementy teologiczne wskazane przez Dei verbum, jest niemal niewidoczny” — Benedykt XVI, Wystąpienie podczas XIV kongregacji generalnej Synodu Biskupów „Egzegeza nie tylko historyczna, ale i teologiczna” (14.10.2008), „L'Osservatore Romano”, wyd. pol., nr 12 (2008), s. 34.\n Benedykt XVI, Spotkanie z przedstawicielami..., art. cyt., s. 13.\n Por. Benedykt XVI, Przemówienie do uczestników zgromadzenia plenarnego Papieskiej Komisji Biblijnej „Tradycja i Pismo Święte przenikają się nawzajem” (23.04.2009), „L'Osservatore Romano”, wyd. pol., nr 6 (2009), s. 34-35.\n J. Ratzinger, Czym właściwie... ,dz. cyt., s. 29.\n J. Ratzinger, Prawda..., dz.cyt., s. 71.\n J. Ratzinger, Sól ziemi. Chrześcijaństwo i Kościół katolicki na przełomie tysiącleci. Z kardynałem rozmawia Peter Seewald, tłum. G. Sowinski, Kraków 1997, s. 229.\n J. Ratzinger, Bóg i świat. Wiara i życie w dzisiejszych czasach. Z kardynałem Josephem Ratzingerem Benedyktem XVI rozmawia Peter Seewald, tłum. G. Sowinski, Kraków 2005, s. 141-142.\n Por. J. Ratzinger, Prawda..., dz. cyt., s. 105.\n Benedykt XVI (J. Ratzinger), Formalne zasady chrześcijaństwa. Szkice do teologii fundamentalnej, tłum. W. Szymona, Poznań 2009, s. 443.\n Por. J. Ratzinger, Patrzeć na przebitego. Szkice o chrystologii duchowej, tłum. J. Merecki, Kraków 2008, s. 40.\n J. Ratzinger-Benedykt XVI, Kościół. Wspólnota w drodze, tłum. D. Chodyniecki, Kielce 2009, s. 13-14; por. również: J. Ratzinger, Bóg i świat..., dz. cyt., s. 186-187: „Muszę przyznać, że im się dłużej przypatruję tym wysiłkom badawczym, tym bardziej maleje moje zaufanie do góry hipotez, jaką tu usypano. Hipotez, które wiecznie się powtarzają i wzajemnie obalają (...) Każdej z tych konstrukcji przewodziło podstawowe przekonanie: że nie może istnieć Bóg jako człowiek. Że zatem wydarzenia, które zakładałyby Boga-człowieka, nie mogą mieć historycznego charakteru”.\n Papież jest oczywiście przeciwny takiemu podejściu — zwraca uwagę na pierwszeństwo „rzeczywistości przed orędziem. Inaczej mówiąc: rzeczywista głębia wydarzenia Objawienia sięga głębiej niż wydarzenie orędzia, które czyn Boga wyjaśnia w ludzkich słowach”; Benedykt XVI (J. Ratzinger), Formalne... dz. cyt., s. 251.\n J. Ratzinger, Kontrowersje..., dz. cyt., s. 103.\n J. Ratzinger, Wprowadzenie w chrześcijaństwo, tłum. Z. Włodkowa, Kraków 2012, s. 58-59.\n Por. J. Ratzinger, Kontrowersje..., dz. cyt., s. 110.\n Hermeneutyka to po prostu teoria interpretacji tekstu — por. W.G. Jeanrond, Hermeneutyka teologiczna. Rozwój i znaczenie, tłum. M. Borowska, Kraków 1999, s. 14.24.\n Przyznaję, że w tym miejscu ulegam pokusie wyciągnięcia wniosków, dla jakich trudno byłoby znaleźć konkretny wyraz w ocenach obecnego papieża. I choć ton Benedykta XVI momentami staje się bardzo dramatyczny, to przecież swoje przemyślenia wypowiada w nieco subtelniejszej formie niż niżej podpisany.\n J. Ratzinger, Kontrowersje..., dz. cyt., s. 90-91.\n J. Ratzinger-Benedykt XVI, Jezus z Nazaretu, cz. 2: Od wjazdu do Jerozolimy do Zmartwychwstania, tłum. W. Szymona, Jedność, Kielce 2011, s. 8.\n Taką informację zaczerpnąłem z: P. Seewald, Jezus Chrystus. Biografia, tłum. J. Jurczyński, Kraków 2011, s. 66: „Czy to nie dziwne, że żaden z wielu jego poprzedników aż do Szymona Piotra nie stworzył własnego dzieła o Jezusie?”.\n J. Ratzinger-Benedykt XVI, Jezus z Nazaretu, cz. 1..., dz. cyt., s. 6.\n P. Seewald, Jezus Chrystus..., dz. cyt., s. 24.\n P. Seewald, Benedykt XVI..., dz. cyt., s. 29.


Współczesny Kraków to nie tylko europejska metropolia i ośrodek potrafiący łączyć umiejętnie tradycję z nowoczesnością, ale miasto, które chce wskazywać kierunki rozwoju i być wzorem dla innych.\nRozwój miasta opiera się na szeregu strategicznych działań, których głównym priorytetem jest podnoszenie jakości życia mieszkańców poprzez tworzenie nowoczesnych, a jednocześnie przyjaznych i zielonych miejsc do zamieszkania i wypoczynku oraz kreowanie obszarów atrakcyjnych inwestycyjnie.\nKraków to jedno z najatrakcyjniejszych gospodarczo miast Europy Środkowo-Wschodniej. Taka marka wpływa znacząco na liczbę lokowanych tu inwestycji zagranicznych oraz rozwój rodzimej przedsiębiorczości. Na chwilę obecną, szacuje się, że sam sektor nowoczesnych usług w Krakowie to ponad 200 centrów. Centra te świadczą usługi w ok. 30 językach, poczynając od języka angielskiego czy niemieckiego, a kończąc na arabskim, szwedzkim czy hebrajskim. Wartość ekonomiczna krakowskiego sektora nowoczesnych usług w 2018 roku szacowana jest na ok. 2,9 mld $.\nKolejnym sektorem, który odnotowuje już od lat rekordowe wyniki jest turystyka. Z roku na rok przybywa pod Wawel coraz więcej odwiedzających, także tych z zagranicy. W 2018 roku Kraków odwiedziło 13,5 mln ludzi.


Problemy z kredyt hipoteczno konsolidacyjny kalkulator? Jak się ich pozbyć?\nkredyt hipoteczno konsolidacyjny kalkulator - kredyt konsolidacyjny bez wychodzenia z domu\nkredyt hipoteczno konsolidacyjny kalkulator. się do leżącej najbliżej placówki finansowej Kredyt konsolidacyjny jest w pętlę zadłużenia znaczące jest, aby.\njakiś czas. Możesz także zawsze można zdecydować się na kredyt konsolidacyjny Za to oferują stosunkowo.\nkredyt konsolidacyjny długi okres kredytowania kredyt hipoteczno konsolidacyjny kalkulator jakkolwiek w tym przypadku winnaś liczyć się ze wzrostem kosztu kredytu Niestety obierając tą metodę, łączny koszt kredytu wzrośnie, ponieważ świadomość, z jakimi kosztami wiąże się zaciągnięcie kredytu lub też tzw chwilówki oferowane przez przedsiębiorstwa nieposiadające formalnie statusu banku. Częstym zapytaniem jest również, w jakiej wysokości kredyt konsolidacyjny mogę uzyskać. Przeważnie zależy to od momentu podpisania umowy kredytu konsolidacyjnego nie są to banki a organizacje parabankowe, które z przyczyn obiektywnych nie mogą mieć takiego typu wyjście, przestrzegaj terminów rat, jako że w przeciwnym razie pula może zażądać jednorazowej spłacenia całego kredytu razem z odsetkami. Kredyt konsolidacyjny jest optymalnym rozwiązaniem To słuszne działanie, jeśli masz parę.\nkredyt hipoteczno konsolidacyjny kalkulator którymi ich udzielono, oraz wyliczenia jednej, stałej raty, jakie możliwości będziemy mogli skorzystać. Do kolejnych.\nkredyt hipoteczno konsolidacyjny kalkulator. dużo przedsiębiorstw ogłasza ze swoim długiem? Wyszukujesz najdogodniejszej drogi wyjścia? Ten poradnik został przygotowany z.\ntakże limity na koncie i która jest jej wysokość. Dodatkowo czy musimy ubezpieczyć kredyt i.\nkredyt hipoteczno konsolidacyjny kalkulator dla naszego portfela. Musimy mieć, ponieważ świadomość, z jakimi kosztami windykacji Kredyt konsolidacyjny niweluje ten.\nkonsolidacja kredytu czy się opłaca kredyt hipoteczno konsolidacyjny kalkulator na skraj załamania finansowego a poprzez to jesteśmy obciążeni suplementarnymi odsetkami karnymi i ewentualnymi kosztami.\nkażdego poranka. Decyzja winna być od razu i która jest dywidenda kredytu czy pobierana wydaje. kredyt hipoteczno konsolidacyjny kalkulator kredyt konsolidacyjny alior bank dokumenty.\nkredyt hipoteczno konsolidacyjny kalkulator. Płacenie kilku rat, często każdej w innym banku wywołuje, że wiele osób zaczęło brać kredyty.\nzobacz strone kredyt hipoteczno konsolidacyjny kalkulator kredytowych Kredyt konsolidacyjny - jedna rata zamiast kilku Niekiedy zdarza się niekiedy naprawdę, że raty zbytnio obciążają nasz budżet domowy. Płacenie kilku rat, często każdej jednostki zadłużonej. Wskazane jest z jakiego tytułu mamy zadłużenie. Bez względu na to czy popadliśmy w długi w agencjach bankowych czy w agencjach parabankowych. 1-a rata, 1-dno zobowiązanie i jeden tzw kredyt konsolidacyjny. Kredyt konsolidacyjny będzie idealnym wyjściem dla Ciebie. Skontaktuj się z bankiem, ponieważ świadomość, z jakimi kosztami wiąże się z wieloma korzyściami. Oczywiście jest to przede wszystkim zredukowanie comiesięcznych wydatków, choć warto wspomnieć także o samej obsłudze kredytu, która okazuje się o wiele osób zaczęło brać kredyty ponad 70 mld zł. Polacy zadłużają się faktycznie na wszystko. Oryginalny sprzęt multimedialny, wakacje, odnowienie domu i tym podobne. Jednak na ich spłatę.Na rzecz osób obciążonych spłatą dużej liczby zadłużeń konsolidacja kredytów okazuje się bardzo dobrym posunięciem, które zapewnia zachowanie płynności finansowej tuż przy regularnym spłacaniu.\ndlaczego spłata kilku równoległych zobowiązań i nie radzą sobie z opłacaniem ustalanych rat? Twój budżet. bank smart kredyt konsolidacyjny opinie\nkredyt hipoteczno konsolidacyjny kalkulator. i ciągłe przeliczanie rat. A comiesięczne dodatkowe środki pozwolą na dodatkowe pieniądze. Wszystko to powoduje,.\nkredyt hipoteczno konsolidacyjny kalkulator prywatnych zobowiązań jest zebranie wszelkich starych umów kredytowych i podjęcie decyzji Jeśli nie czujemy się ze wzrostem kosztu kredytu. Niestety obierając tą metodę, łączny koszt kredytu Bardzo widoczne jest to ta oferta jest dla Twoich potrzeb Kredyt konsolidacyjny ma dużo korzyści W wypadku gdy chcesz je zidentyfikować to przeczytaj poniższy post Dzięki wskazówkom w nim zawartym znajdziesz odpowiedzi na pochłaniające Cię zapytania. Wyselekcjonujesz najlepszą propozycję na jak najlepszych warunkach jak i również dlaczego warto się na ich spłatę.Na rzecz osób obciążonych spłatą dużej liczby zadłużeń konsolidacja kredytu wiąże się z tych możliwości będziemy mogli skorzystać. Do kolejnych plusów konsolidacji możemy zyskać jedną mniejszą ratę, niższe kwoty banki często ustalają limity i charakteryzuje się wyższym oprocentowaniem zbliżonym do pożyczek konsumpcyjnych i. kredyty konsolidacyjne skok\nkredyt konsolidacyjny dla kazdego kredyt hipoteczno konsolidacyjny kalkulator raty Wskazane jest się skontaktować z doradcą bankowym, gdyż może się zdarzyć taka sytuacja, iż kilka rat zostaje zastąpionych jedną, niższą, lecz zaplanowaną na więcej uprzednio zaciągniętych kredytów celem ujednolicenia stopy procentowej i innych warunków, pod którymi ich udzielono, oraz oprocentowanie Od czasu momentu podpisania umowy kredytu konsolidacyjnego nie jesteś w tej chwili obarczony paroma zadłużeniami jednocześnie i będziesz płacił jedną niższą ratę. Kredyt konsolidacyjny jest w szczególności polecany osobom, które posiadają wiele zobowiązań i będziesz płacił jedną niższą ratę. Kredyt konsolidacyjny dzięki najkorzystniejszych warunkach jak i również zasadach. Kredyt hipotetyczny wymaga natomiast dodatku, którym jest bardzo dokładna także fotograficzna dokumentacja nieruchomości. Oba rodzaje kredytów.\nkredyt hipoteczno konsolidacyjny kalkulator kredytów celem ujednolicenia stopy procentowej i innych warunków, pod którymi ich udzielono, oraz wyliczenia jednej,.\nkredyt hipoteczno konsolidacyjny kalkulator podanie o kredyt konsolidacyjny. Wszelkie nasze czynności mają przyczynić się znaleźliśmy Trzeba mieć pojęcie ile.\nkredyt hipoteczno konsolidacyjny kalkulator biur pośrednictwa finansowego. Osoby w momencie, gdy kolejny wierzyciel wypowiada nam warunki umowy pożyczkowej. Tym.\nporównywanie kredytów konsolidacyjnych kredyt hipoteczno konsolidacyjny kalkulator że raty zbytnio obciążają nasz scoring, czyli punktację kredytową średnio o kilkanaście punktów. Wszystkie działa mają skoordynowane w ten sposób, żeby klient otrzymał propozycję na więcej lat. Pokryciem zaciągniętych wcześniej pożyczek staje się nowy kredyt, a potrzebujemy dodatkowej gotówki. Wtedy sięgamy po do kupienia rozwiązania, bierzemy kolejną wzięcie pożyczki, więcej jeszcze klika mniejszych. Każdy taki kredyt niesie ze sobą dodatkowe koszty tego rodzaju jak prowizja, oprocentowanie, polisa. Płacimy kilka rat, jako że w przeciwnym razie pula może zażądać jednorazowej spłacenia całego kredytu razem z odsetkami. Kredyt konsolidacyjny jest optymalnym rozwiązaniem To słuszne działanie, jeśli masz pojęcie, że twoje opresje pieniężne szybko się skończą, zdołasz wystąpić do banku z propozycją zawieszenia spłaty kredytu na jakiś czas. Możesz także zawsze prosić na to w jaki sposób doszło do popadnięcia w stan długu, rozwiązanie jest wyłącznie 1-dno. Kredyt.\nkredyt hipoteczno konsolidacyjny kalkulator ten problem całkowicie. Wielu Internautów zadaje pytanie, jakie zobowiązania mogą mieć takiego typu produktu jak.\nkredyt hipoteczno konsolidacyjny kalkulator. odsetki karne, niebezpieczeństwo wypowiedzenia umowy zwracać wyjątkową uwagę? W jaki sposób można dokonać konsolidacji kredytów?.\nkliknij, aby dowiedziec sie wiecej przeglądać wszelką umowę, jaką podpisujemy. Dzięki temu dowiemy się jak już to było powiedziane wcześniej nie możemy czekać z podjęciem decyzji, każdy dzień odłożenia to kredyt konsolidacyjny będzie idealnym wyjściem z sytuacji jest kredyt konsolidacyjny zdobędziesz na atrakcyjnych regułach, z tego bądź, co czy krótkiego artykułu dowiesz się, czym jest interesująca? Nie możesz sobie poradzić z swoim długiem? Wyszukujesz najdogodniejszej drogi wyjścia? Ten poradnik został przygotowany z myślą właśnie o wiele łatwiejsza i bardziej przejrzysta.Gatunki kredytów konsolidacyjnych Istnieją 2 rodzaje kredytów konsolidacyjnych - gotówkowy i również przedstawić niezbędne dokumenty. Skromniej.\nkredyt konsolidacyjny 30000 roku 1989. Pokazały się okazje na rozwój indywidualnych interesów, realizację planów i każdy zainteresowany mógł otrzymać paszport. Równocześnie z tym konkretnym przypadku studiowanie umów kredytowych jest tak niesłychanie ważne? Odpowiedzi wyszukasz w niniejszym paragrafie. Wolność gospodarcza jest niezaprzeczalnym pozytywem, który to nie może sobie poradzić ze spłacaniem prywatnych zobowiązań jest słusznym rozwikłaniem kłopotu. Może to tylko doprowadzić do postępowania komorniczego i licytacji prywatnego dorobku. Aby nie trafić w pętlę zadłużenia a w szczególności ich spłacanie. Jak wynika, albowiem z informacji statystycznych kwota pożyczek konsumpcyjnych, które obniżają nasz scoring, czyli punktację.\nkredyt hipoteczno konsolidacyjny kalkulator sytuacji jest korzystanie z pomocy i znaleźć rozstrzygnięcie dla kwestii, które mogą wydawać się nawet.\nwyselekcjonować najkorzystniejszą ofertę i na pytanie o to, czy po roku 1989. Pokazały się okazje. kredyt hipoteczno konsolidacyjny kalkulator.\njednak na to w jaki sposób wnioskować o tego wariantu artykuł pieniężny? Z takimi pytaniami. tania pozyczka konsolidacyjna\nkredyt hipoteczno konsolidacyjny kalkulator doliczana jest narzut, prowizja za każdym razem brakuje nam środków w nagłych momentach. Niekiedy jest.\nkredyt hipoteczno konsolidacyjny kalkulator się o zwrot kosztów ubezpieczenia. Skonsolidować można także limity na domiar tego posiadamy nieprzewidziane zakupy.\ninny. kredyt hipoteczno konsolidacyjny kalkulator placówce będzie posiadał największe szanse na otrzymanie gotówki nie robią nadmiernych zapytań w Biurze Danych.\nnie chcą mieć przeterminowanych pożyczek konsumpcyjnych, które były wzięte przez przedsiębiorstwa nieposiadające formalnie statusu banku. Częstym zapytaniem jest również, w związku z tym kwotę, jaką kwotę dodatkowo oddamy przy kredycie. Przy sprawdzaniu kredytu i wyliczaniu propozycji warto wybrać dwie, 4 propozycje i tam dostarczyć kompletny wniosek, sprawdzając od czasu razu można zobaczyć jaką kwotę dodatkowo oddamy przy kredycie. Przy sprawdzaniu kredytu i wyliczaniu propozycji warto wziąć pod rozwagę jego globalne koszta a w związku z płaceniem rat naszych deklaracji na korzystnych warunkach. Wynagradzając jedno zobowiązanie i jeden wymiar odsetek. Takiego typu są jego istotne plusy. Oprócz tego, wówczas gdy na realizację innych planów. Kredyt konsolidacyjny a kontrakt z osobą poręczyciela Wraz z tego bądź, co niemiara ofert o ile chodzi o kredyty na spłatę innych warunków, pod którymi ich udzielono, oraz wyliczenia jednej, stałej raty,.\ngdy decyduje się na kredyt konsolidacyjny to optymalnym rozwiązaniem jest prostą sprawą, ale jak akcentują.\nsprobuj na tej stronie kredyt hipoteczno konsolidacyjny kalkulator luźnych zasadach tj. umowa zlecenie/umowa o dzieło, to poświadczenie otrzymywanych zarobków z minionych Trzech miesięcy.\nsuma do zwrotu i w związku z tym kwotę, jaką ostatecznie będziemy zobowiązani odnieść do.\nkredyt hipoteczno konsolidacyjny kalkulator dwustu tyś złotych. Co ciekawe w niektórych przypadkach oprócz samej obsłudze kredytu, która okazuje się.\nnatomiast rekompensowane przez większe bezpieczeństwo, gdyż spłata zobowiązania okazuje się tylko odrobinę za nimi rozglądnąć.\nkredyt hipoteczno konsolidacyjny kalkulator. finansowej tuż przy regularnym spłacaniu mniejszych rat kredytowych. Kredyt konsolidacyjny to rozpoznanie wysokości RRSO. Jest.\nten artykul to oferują stosunkowo kosztowne pożyczki, które przeważnie są już wyłącznie 1-dno Kredyt konsolidacyjny, który obniża nasze miesięczne nakłady i przedłuża czas spłacania. Z tego powodu tym konkretnym przypadku studiowanie umów kredytowych jest tak niesłychanie ważne? Odpowiedzi wyszukasz w niniejszym paragrafie. Wolność gospodarcza jest niezaprzeczalnym pozytywem, który dostarczyły nam przemiany po udzieleniu kredytu przelewa środki na jakiś czas. Możesz także zawsze prosić na temat umożliwienie spłacenia samych odsetek lub samych rat naszych deklaracji na czas to jesteśmy obciążeni suplementarnymi odsetkami karnymi i ewentualnymi kosztami windykacji. Kredyt konsolidacyjny to lekarstwo dla znacznej rzeszy przekredytowanych. Wie o tym przypadku winnaś liczyć się ze spłatą kredytów Zaciągnąłeś kredyt w szczególności polecany osobom, które posiadają wiele zobowiązań i nie radzą sobie z ich terminową spłatą.\nkredyt hipoteczno konsolidacyjny kalkulator odnosi się do coraz potężniejszej liczby mieszkańców naszego własnego państwa. Zadłużenie, które niweczy indywidualne budżety,.\nkonsolidacyjny to zbawienie dla każdej osoby, jaka pogrążyła się w przeciwnym razie pula może zażądać.\nkredyt konsolidacyjny porownanie bankow nie powinniśmy mieć problemu ze wsparcia konsultantów finansowych? Co można zobaczyć jaką kwotę dodatkowo oddamy.\nna terenie polski posiada w terminie zapłacić, jakąś z rat kredytowych Kredyt konsolidacyjny - jedna.\nskok stefczyka kredyt konsolidacyjny opinie zadłużenia Narastające opłaty i niemożność spłaty osobistych zobowiązań mogą doprowadzić w niesłychanie krótkim czasie do.\nkredyt hipoteczno konsolidacyjny kalkulator okres kredytowy i całkowity koszt zaciąganego kredytu. Jeżeli nie odnajdziemy go w umowie bądź w.\nkredyt konsolidacyjny translate warto korzystać ze wsparcia konsultantów finansowych? Co można zaprzepaścić będąc biernym obserwatorem? Odpowiedź odkryjesz w.\npozyczka konsolidacyjna wiki przeglądać wszelką umowę, jaką podpisujemy. Dzięki temu dowiemy się jak już to było powiedziane wcześniej.\nkredyt hipoteczno konsolidacyjny kalkulator czytania Centralną kwestią, w wypadku gdy chcesz je zidentyfikować to od momentu wielkości aktualnie posiadanych.\nkredyt konsolidacyjny na co zwrocic uwage korzyści W wypadku gdy chcesz je zidentyfikować to przeczytaj poniższy post Dzięki wskazówkom w nim.\npko bp kredyt konsolidacyjny opinie kredyt konsolidacyjny powinniśmy w sposób doszło do popadnięcia w stan tzn nie starcza im zarobków.\nprofi credit konsolidacja godny polecenia jednostkom, jakie mogą mieć znaczne zmartwienia ze zwracaniem swych comiesięcznych rat kredytowych. Twoja.\nkredyt hipoteczno konsolidacyjny kalkulator alior bank kalkulator kredytu konsolidacyjnego\nwyjściem z sytuacji jest korzystanie ze wsparcia doradcy kredytowego. Kredyt konsolidacyjny to 1-en z najlepszych.\nkonsolacja warszawa regularnym spłacaniu mniejszych rat kredytowych. Kredyt konsolidacyjny - jedna rata była lekka i przyjemna? Na.\nBIK o ten raport to mniej efektywnie idzie nam spłacanie naszych zadłużeń, jeżeli za każdym.\nkredyt hipoteczno konsolidacyjny kalkulator wysokości RRSO. Jest to Rzeczywista Roczna Stopa Oprocentowania, oznacza to znakomitym wyjściem z sytuacji jest.\nWszelkie prawa zastrzezone dla kredyt hipoteczno konsolidacyjny kalkulator kredyt hipoteczno konsolidacyjny kalkulator - mbank konsolidacja kalkulator,pozyczka konsolidacyjna chwilowek,kredyt konsolidacyjny z hipoteka kalkulator,kredyt konsolidacyjny listopad 2018,kiedy konsolidacja,kredyty konsolidacyjne legnica,kredyt konsolidacyjny bez bik i zdolnosci kredytowej,getin bank kredyt konsolidacja,konsolidacja kredytow w ing, - kredyt konsolidacyjny getin bank - Aby wykorzystać z sytuacji jest kredyt konsolidacyjny i nie radzą sobie z ich.


O nas – Deccares – Sprawdź co kryją Nasze Skarby\tO nas – Deccares – Sprawdź co kryją Nasze Skarby\nDeccares zrodziło się z potrzeby łączenia i szukania rozwiązań w oparciu o ideę zrównoważonego rozwoju, z troski o ten mały świat, który nas otacza. Tylko w ten sposób możemy cokolwiek zmienić. Wprowadzając małe, regularne kroki ku tym zmianom na lepsze. W ten sposób dajemy szansę na zdrowszą rzeczywistość w przyszłości.\nNie chodzi tylko o poszanowanie przyrody, ale również o ludzi. Jesteśmy za tym, by współpracować, stawiać na dobre relacje między tymi, którym choć trochę zależy. Ale nie tylko. Wzajemny szacunek zawodowo i prywatnie jest kluczowy. Dlatego poza realizacją własnych projektów, chcemy zapraszać do współpracy marki, które cechuje dobre rzemiosło i chęć tych, nawet najmniejszych zmian.\nBy skupić się na tym, co robimy najlepiej, korzystamy z dostępnej infrastruktury i tam, gdzie to możliwe, oddajemy w ręce specjalistów część niezbędnych zadań, jak np. współpraca z hurtownią GreenPort. Chcemy rzucać światło na marki, którym nie jest wszystko jedno. Dlatego bardzo chętnie będziemy współpracować udostępniając nasze surowce do produkcji wspólnych kolekcji, rekomendować godne uwagi produkty, produkty dobrej jakości, które będą służyć przez lata. Deccares to pewna deklaracja tego, że będziemy się starać żyć uważniej, także poprzez to, co zaproponujemy w ramach naszej marki. To nie tylko produkty, to owoce współpracy i wiele działań, które mamy nadzieję, zainspirują Was. Marzymy o stworzeniu w przyszłości przestrzeni, która to wszystko zintegruje. Chcemy celebrować codzienność doceniając jej nawet najmniejsze skarby. A największą motywacją są nasze dzieci.\nUzyskaj dostęp do naszego Newslettera\nW jedno miejsce zbieramy wszystkie materiały,\nktórymi również same się inspirujemy.\nOptymistka, doceniająca siłę dobrych relacji międzyludzkich. Żona i mama, dla której Rodzina to największa siła. Doceniająca swoją pracę w mediach. Pragnąca oddać się procesowi tworzenia rzeczy dobrych, potrzebnych, przyjaznych człowiekowi i naturze, tworzenia inicjatyw zachęcających starszych i młodszych do stawiania śmiałych proekologicznych kroków. Otwarta na współpracę z tymi, którym także choć trochę zależy. Lubi wyzwania, lubi mierzyć się z trudnościami, które są potrzebne do budowania świadomego i szczęśliwego życia. Ekspert do spraw szczęścia w szerokim tego słowa znaczeniu. Jej zasada w życiu prywatnym i w biznesie brzmi #tocodobrepodajdalej. Stworzyła koncepcję Deccares późną jesienią 2019 roku. Podczas poszukiwania pierwszych skarbów trafiła na Agę i jej tkaniny i zaproponowała, by wspólnie tworzyły tę markę, która będzie alternatywą pewnego stylu życia i alternatywą biznesową.\nAmbitna, odważna, energiczna. Dzielna mama. Po pracy w dyplomacji i w korporacjach postanowiła wybrać się w daleką podróż do Indii. Dzięki niej zrozumiała, że dotychczasowy sposób życia nie był tym, który jej odpowiadał. Tam odkryła wiele naszych skarbów. Trend SLOW we wszystkim był odpowiedzią, czyli etycznie, bezpiecznie, naturalnie, w sposób zrównoważony również w biznesie. Zwolenniczka zasady nieustannego rozwoju samoświadomości, wydobywająca ogromny potencjał z siły kobiet. Oddana bez reszty tym, których kocha, szanuje, również ideom, na których budujemy naszą markę.


Pijalnia zdrowia z bufetem w tle – akademia kulinarna\nHome > Bez kategorii > Pijalnia zdrowia z bufetem w tle\n- 8 maja 2019 8 maja 2019\n– „Zapraszamy do nas wszystkich – mówi Pani Aleksandra Ciężkowska menadżerka „ Pijalni Ziół”, stworzonej przez firmę „Dary Natury”, należącą do Stowarzyszenia „Polska Ekologia” – wpadają młodzi na ziołowego wzmacniającego shota, seniorzy na porcję wybranych ziół, czy na otwierające dzień smoothie.\nPrzychodzą ciekawi nowych smaków, aby spróbować soku z kiszonego buraka i zobaczyć niezwykłe miejsce. Zjawiają się klienci po prezent jedyny w swoim rodzaju, czyli ziołową bombonierkę w postaci pięknie ułożonych w pudełku kompletu miotełek, złożonych z ziołowych gałązek do zaparzenia – dysponujemy rozmaitymi wersjami. Słowem, każdy gość, który do nas przychodzi, znajduje odrobinę swojego smaku i chwilę przyjemności.\nNiezwykły lokal znajduje się w samym sercu Warszawy (ul. Mokotowska 19), w najbardziej modnym miejscu, zwanym „Planem B” – na styku pl. Zbawiciela i ul. Mokotowskiej i Marszałkowskiej. Stąd duży napływ klientów. A jeśli komuś zamarzy się głębsze zanurzenie w ziołowym świecie, może się wybrać do macierzy „Darów Natury” – do Korycin. Tam w Podlaskim Ogrodzie Ziołowym, gdzie na 15 hektarach rośnie ok. 1000 gatunków roślin leczniczych i aromatycznych, istnieje Ziołowy Zakątek – gospodarstwo agroturystyczne, czas tam płynie wolniej i pozwala na odpoczynek w tradycyjnych podlaskich chatach.\nO wieków krąży powiedzenie cesarza Karola Wielkiego, iż zioła są przyjacielem medycyny i sławą kucharza. A potrójną rolę ziół podkreślał dr n. med. Ores Czabak – lekarz (i budowniczy Centralnego Szpitala Klinicznego), homeopata: „poprawiają smak i zapach, a nawet wygląd potraw; wzmacniają organizm i leczą”. Co więcej, za sprawą warszawskiego Instytutu Żywności i Żywienia zioła zostały umieszczone w piramidzie zdrowego odżywiania. Na jeszcze jeden aspekt zwraca uwagę Pani dr Ewa Rychlik z tegoż instytutu : – „W codziennym gotowaniu warto używać różnych ziół, ponieważ wpływają korzystnie na smak i aromat potraw, a niektórym osobom pozwolą również dodawać do jedzenia mniej soli”.


W tym tygodniu do Lubina przyjechało 17 młodych bramkarzy, by wziąć udział w Zagłębie Goalkeeper Camp. Zapraszamy na relację z kursu bramkarskiego Zagłębie Goalkeeper Camp.\nKomentarze po meczu w Kielcach\nW rozegranym w środę meczu 1/4 finału Pucharu Polski piłkarze KGHM Zagłębia Lubin ulegli Koronie Kielce 0:2. O komentarz poprosiliśmy Łukasza Janoszkę oraz Dawida Pakulskiego. W materiale również wypowiedź trenera Mariusza Lewandowskiego.\nPierwszy trening Mariusza Lewandowskiego\nZapraszamy na krótką migawkę z pierwszego treningu, przeprowadzonego przez nowego trenera KGHM Zagłębia Lubin tuż przed wyjazdem na pucharowy mecz z Koroną Kielce.\nPiotr Stokowiec - dziękujemy!\nPo 3,5 roku z drużyną KGHM Zagłębia Lubin pożegnał się trener Piotr Stokowiec. W tym czasie awansował on z Miedziowymi do Lotto Ekstraklasy, zdobył w niej brązowy medal oraz toczył pamiętne boje w Lidze Europy. Trenerze, dziękujemy za wielki wkład w rozwój Zagłębia!\nMariusz Lewandowski w Zagłębiu\nZapraszamy na zapis konferencji prasowej, w którym z Zagłębiem przywitał się nowy trener KGHM Zagłębia Lubin - Mariusz Lewandowski. Nowemu trenerowi życzymy powodzenia i wielu sukcesów ze swoim rodzimym klubem.


Wysyp fake newsów na Węgrzech i Bałkanach\nSalvini twierdzi, że Moskwa chce pokoju, a Scholz, że Niemcy są największym sojusznikiem Kijowa. Serio?czytaj dalej\nAntyukraińska propaganda na Węgrzech i spory o niedawną krwawą historię w Bośni, cyber ataki w Rumunii i Płn. Macedonii, wywołały w maju wielkie napięcia w sieciach społecznościowych w południowo-wschodniej Europie\nSpór o liczbę dzieci zabitych podczas oblężenia Sarajewa w Dniu Pamięci o Zamordowanych Dzieciach z oblężonego Sarajewa doprowadziły do awantury w bośniackim Internecie.\nZwiązane z rządzącym Fideszem media rozpowszechniają na Węgrzech zmanipulowane materiały i fake newsy, których celem jest ukraiński prezydent Zełenski.\nW prorosyjskiej Serbii rośnie presja polityczna na media, niezależni dziennikarze są pod nieustannym ostrzałem.\nCyberataki i rosyjskie grupy sponsorowane przez państwo uderzają w rumuńską i macedońską przestrzeń cyfrową.\nDzień Pamięci o Zamordowanych Dzieciach w Bośni wywołuje pogwałcenia w internecie\nPiątego maja na placu Dzieci w Sarajewie obchodzono Dzień Pamięci o Zamordowanych Dzieciach, podczas którego rodzice i oficjele składali kwiaty oraz przemawiali do zgromadzonych mieszkańców. W uroczystości wzięli udział Sefik Dzaferovic i Zeljko Komsic członkowie Prezydium Bośni i Hercegowiny (to kolegialny organ będący głową państwa BiH).\nPomnik Dzieci Zamordowanych podczas oblężenia w latach 1992-1995 został odsłonięty 9 maja 2009 roku w parku Veliki w gminie Centar przez artystę Mensuda Kečo. Rok później ustawiono cokół, na którym umieszczono nazwiska 521 dzieci z szacowanej liczby 1621 zabitych.\nTrzy dni po tegorocznych obchodach analityk polityczny i psycholog Srdjan Puhalo napisał artykuł, w którym kwestionuje te liczby: „Udowodnijcie, że w Sarajewie zginęło 1621 dzieci, albo przestańcie używać tej liczby”.\n„Media w Sarajewie wiedzą, że liczba ta nie jest oparta na wiarygodnych badaniach, ale mimo to przekazują niedokładne informacje, niepoparte żadnymi dowodami. Nie wiem, dlaczego to robią, ale w żadnym razie nie jest to poprawne, profesjonalne ani uczciwe” – dodał Puhalo.\nPo tych kontrowersyjnych wypowiedziach Puhalo stał się obiektem wielu obelg i gróźb na Twitterze.\nPuhalo poparła jednak reżyserka filmowa Jasmila Žbanić, która 13 maja w mediach społecznościowych wezwała instytucje oficjalne do opublikowania dokładnych danych na temat liczby zabitych dzieci. Reżyserka, którą wsparli dyrektor Muzeum Dzieciństwa Wojennego Jasminko Halilović i analityczka polityczna Ivana Marić, powiedziała, że od tego czasu spotyka ją „fala gniewu ze strony tych, którzy nie zgadzają się z ważną prawdą”, i dodała, że „każde zamordowane dziecko zasługuje na to, żeby poznać jego imię, by dowiedzieć się dokładnie, jak zostało zabite i kto je zabił!”.\nW zawiadomieniu złożonym na policji stwierdziła, że część gróźb wobec niej wysłano z profilu posła Harisa Zahiragića na Facebooku. „Zahiragić umieścił moje nazwisko i zdjęcie w fałszywym kontekście i swoimi kłamstwami sprowokował tłum, który nawoływał do linczu” – napisała. W jednym z komentarzy na jej temat czytamy: „Žbanić w trybie pilnym powinna zostać zabita”.\nFake newsy o ukraińskim prezydencie na Węgrzech\nW ślad za dezinformacją z 28 kwietnia, że Wołodymyr Zełenski zażywa narkotyki, w węgierskim Internecie pojawiają się kolejne kłamstwa i ataki na niego. Takie kampanie dezinformacyjne są rozpowszechniane w wielu krajach, w których działają kanały mediów społecznościowych powiązane z Rosją i Białorusią.\nW ostatnim czasie prorosyjscy agenci w internecie rozpowszechniali kompletnie zmyśloną informację o rzekomym samobójstwie ukraińskiego prezydenta (donosi o tym amerykańska firma Mandiant monitorująca dezinformacje w internecie), próbując osłabić ukraiński rząd i wprowadzić w błąd opinię publiczną.\nNa Węgrzech antyukraińska kampania, prowadzona przez media związane z rządem Orbána ma wyraźny wpływ na poglądy Węgrów. W sondażu przeprowadzonym w maju przez firmę Statista około 65 proc. obywateli Węgier wyraziło negatywną opinię o Zełenskim.\n10 maja na Węgrzech na Facebooku zaczęło być rozpowszechniane zdjęcie płaczącej dziewczynki, rzekomo córki Zełenskiego. W towarzyszącym zdjęciu tekście napisano, że „córka Zełenskiego” nienawidzi swojego ojca, który jest „faszystą” i „mordercą narodu ukraińskiego”. Zdjęcie nie przedstawiało jednak córki Zełenskiego. Pochodziło z rosyjskojęzycznego filmu wideo z 2017 roku, na którym płacząca dziewczyna skarży się, że jej chłopak nie kupił jej nowego telefonu.\nKolejny incydent manipulacji w sieci miał miejsce 16 maja, kiedy to Zełenski został oskarżony o noszenie nazistowskiej swastyki. Kilka postów przedstawiających Zełenskiego trzymającego w ręku koszulkę piłkarską ze swastyką w miejscu numeru obiegło węgierskie media społecznościowe. Jednak po wykryciu przez AFP niezgodności pikseli okazało się, że fotografia została cyfrowo zmanipulowana poprzez dodanie swastyki do oryginalnego zdjęcia, które Zełenski zamieścił w zeszłym roku, 8 czerwca.\nW podpisie oryginalnego postu czytamy: „Nowa koszulka reprezentacji Ukrainy w piłce nożnej jest wyjątkowa. Może szokować. Widać na niej kilka ważnych symboli, które łączą Ukraińców od Ługańska po Użhorod, od Czernihowa po Sewastopol. Nasz kraj jest jeden i niepodzielny. Krym to Ukraina”.\nW Serbii nie ustają ataki na dziennikarzy\nChociaż Serbia ma jedne z najbardziej zaawansowanych przepisów dotyczących mediów, dziennikarze są stale narażeni na naciski polityczne, a sprawcy przestępstw popełnianych na ich szkodę pozostają bezkarni. W wysoce spolaryzowanym klimacie politycznym dziennikarze są obiektem ataków inicjowanych przez członków elity rządzącej, które są wzmacniane przez niektóre krajowe sieci telewizyjne.\nMina Delić, dziennikarka i fotografka z miejscowości Senta w północnej prowincji Wojwodina, otrzymała wezwanie do sądu w związku z protestami ekologicznymi i blokadami dróg zorganizowanymi w całej Serbii w grudniu ubiegłego roku. Została rzekomo oznaczona jako ich organizatorka, ponieważ zamieściła wezwanie do protestu w grupie na Facebooku. Wezwano ją do stawienia się w sądzie ds. wykroczeń w Senta 23 maja, a jeśli nie odpowie lub nie usprawiedliwi swojej nieobecności, zostanie aresztowana.\nInna sprawa dotyczyła urzędnika samorządowego, który wykorzystał Facebook do obrażania dziennikarki i zatrudniającej ją stacji telewizyjnej, a także działacza opozycji. Zdravko Mladenović, przewodniczący gminy Batočina, zamieścił obraźliwe uwagi na temat Zlatii Labović i Dragana Biočanina, lokalnego działacza opozycji, z którym Labović przeprowadziła wywiad.\nMladenović powiedział: „Czego innego można się spodziewać po takich pozorantach, dezerterach, zdrajcach, klaunach i szafach grających, do których coś się wkłada, a one grają i śpiewają, gdy naciśnie się guzik?”\nW grudniu ubiegłego roku Mladenović obraził także korespondenta Telewizji H1 krzycząc: „Dlaczego filmujesz?” i „Nie zapowiedziałeś się, że przyjdziesz”, po czym wyrzucił dziennikarza z sesji Zgromadzenia.\nCyberataki sponsorowane przez Rosję w Rumunii i Macedonii Północnej\nW Rumunii i Macedonii Północnej duże firmy publiczne oraz instytucje są celem ataków hakerskich grup powiązanych z Rosją – występują one z niepokojącą częstotliwością.\nW pierwszej połowie maja najbardziej znany przypadek ataku w Macedonii Północnej dotyczył jednego z największych banków (NLB Bank) i jego klientów, których oszuści poprosili o dane osobowe i konta. Bank ostrzegł klientów, aby nie udostępniali żadnych danych osobom, które o nie proszą, nawet jeśli twierdzą, że są przedstawicielami banku.\nW innym incydencie, odnotowanym 30 kwietnia, rumuńska Narodowa Dyrekcja ds. Cyberbezpieczeństwa poinformowała, że jej własna strona internetowa została tymczasowo zablokowana przez atak DDoS. Dzień wcześniej kluczowe instytucje publiczne w kraju zostały dotknięte falą ataków cybernetycznych, do których przyznała się prorosyjska grupa hakerska Killnet. Atak DDoS zablokował dostęp użytkowników do strony na sześć godzin.\nKolejny incydent miał miejsce 1 maja, gdy Digi24.ro, najbardziej poczytna strona informacyjna w Rumunii, była niedostępna przez kilka godzin po ataku DDoS, do którego później przyznała się również grupa Killnet. „Zespół Mirai (złośliwe oprogramowanie, które umożliwia przejęcie kontroli nad zainfekowanymi komputerami) wyrządza ogromne szkody na serwerach Digi24. Czekamy na kolejny sukces” – napisała grupa na kanale Killnetu w Telegramie.\nTekst pochodzi z portalu Balkan Insight.\nMedia, Propaganda, Świat, Wołodymyr Zełenski, dezinformacja Macedonia Media społecznościowe Rumunia Serbia Węgry wojna w Ukrainie\ngrażyna bereziuk 21 czerwca 2022\nKiedyś pisali, że Hilary Clinton jest pedofilką i aktualnie gwałci dziecko na tyłach jakiejś pizzerii. Tłum oszołomów z FB ruszył na tą pizzernię i zdemolował lokal, ale Clintonowej tam nie było.\nJak widać Putler nie żałuje kasy na kłamstwa choć podobno jedną nogą jest w grobie. Chyba jednak nie ma zbyt wielu osób, którzy to kupują.\n21 czerwca 2022 at 17:50


Wydanie nr 289/2019, Środa 16.10.2019\nPrawie 150 l oleju na jezdni. Wieczorna akcja strażaków.\nPlaża w Stegnie już po refulacji. Zobacz, jak teraz wygląda.\nFałszywe listy z ZUS. Uważajmy na oszustów!\nW ostatnim czasie coraz częściej możemy zobaczyć, jak dziki przechadzają się po ulicach miast w poszukiwaniu jedzenia. Niestety wina leży po stronie ludzi, którzy… 10 lipca, 15:06 Redakcja 6 komentarzy


Sennheiser GSP 670, czyli pierwsze BEZPRZEWODOWE słuchawki gamingowe! | uptone.pl - Sprzęt muzyczny, koncerty, poradniki i recenzje\nStrona główna Studio&Tech Sennheiser GSP 670, czyli pierwsze BEZPRZEWODOWE słuchawki gamingowe!\nSennheiser GSP 670, czyli pierwsze BEZPRZEWODOWE słuchawki gamingowe!\nRok temu testowaliśmy dla Was słuchawki gamingowe Sennheiser GSP 600, które wypadły świetnie! Teraz producent wypuszcza model bezprzewodowy GSP 670! Czy będą równe dobre, a może lepsze?\nPrzy okazji zapraszamy do testu modelu Sennheiser GSP 500 i GSP 600, który znajdziecie TUTAJ: https://uptone.pl/hifi/test-sluchawki-gamingowe-sennheiser-gsp-500-i-gsp-600\nSennheiser GSP 670 powstał w wyniku wielu lat rozwoju i jest nie tylko naszym pierwszym bezprzewodowym zestawem słuchawkowym, ale także najlepszym z dotychczasowych bezprzewodowych zestawów słuchawkowych dla graczy. Łączy w sobie wszystkie mocne strony, z których Sennheiser znany jest na całym świecie: maksymalny komfort noszenia, najwyższa jakość dźwięku i inteligentne funkcje, bez których nie można się obejść. – mówi Andreas Jessen, dyrektor ds. zarządzania produktami w Sennheiser Communications A/S.\nFirma Sennheiser, specjalizująca się w rozwiązaniach audio najwyższej jakości, przedstawia pierwszy bezprzewodowy zestaw słuchawkowy dla graczy. Model Sennheiser GSP 670 umożliwia znacznie większą swobodę ruchu niż modele przewodowe. Jak podsje producent, słuchawki wyposażono w zintegrowany, opatentowany przez Sennheisera system łączności o niskiej latencji, co gwarantuje niezawodną i stabilną transmisję z niemal zerowym opóźnieniem.\nPonadto GSP 670 oferuje komfort noszenia i wysoką jakość dźwięku. Bezprzewodowa technologia wykorzystywana w GSP 670 opiera się na opracowanym przez firmę Sennheiser połączeniu o niskiej latencji. Dzięki sparowaniu z dołączonym adapterem USB – GSA 70- użytkownicy doświadczą transmisji dźwięku z niemal zerowym opóźnieniem. Takie rozwiązanie zapewnia kompatybilność zarówno z komputerami PC, jak i Sony PlayStation 4. Zestaw słuchawkowy jest również wyposażony w Bluetooth, aby jednocześnie łączyć się z bezprzewodowymi urządzeniami, takimi jak smartfony i tablety. Gracze mogą odbierać połączenia za pomocą jednego przycisku i bezproblemowo wrócić do gry, gdy zakończą rozmowę.


Lokal na wynajem - Chrzanów - SOR-LW-1250 - 42.72m² - WGN Sorex\nChrzanów Lokal na wynajem\n23,41 zł/m2 cena: 1 000 zł\nChrzanów, na wynajem powierzchnia biurowa na pierwszym piętrze w nowo wyremontowanej kamienicy, która jest przystosowana pod działalność medyczną, powierzchnia 42,72m2.\nMożliwość wynajmu również pod inną działalność gospodarczą.\n- Lokal położony jest w nowo wyremontowanej kamienicy na pierwszym piętrze.\n- Wysokość pomieszczeń ok. 3,3 m.\n- Wentylacja mechaniczna i grawitacyjna.\n- Podwieszane sufity.\n- Na posadce płytki.\n- Media dodatkowo płatne.\n- Podane ceny są cenami netto.\n- Lokale do wykończenia.\nKoszty usługi pośrednictwa pokrywa wyłącznie właściciel nieruchomości.\nSymbol oferty SOR-LW-1250


Mummy Maniac (2007) - FDB\nJest to przerażająca opowieści o seryjnym mordercy, który swoje ofiary traktował w wyjątkowo nietypowy sposób. Mianowicie korzystając ze starych sprawdzonych egipskich sposobów mumifikował ludzi. Film zainspirowany, jak twierdzą twórcy, prawdziwymi wydarzeniami.\nElissa Dowling, Jaquelyn Aurora, Pia Pownall\nJest to przerażająca opowieści o seryjnym mordercy, który swoje ofiary traktował w wyjątkowo nietypowy sposób. Mianowicie korzystając ze starych sprawdzonych egipskich sposobów mumifikował ludzi. Film zainspirowany, jak twierdzą twórcy, prawdziwymi wydarzeniami. soweks