Doskonalenie zarządzania szpitalem z uwzględnieniem roli opiekuna pacjenta - DOI:10.15199/46.2015.12.1\nAgnieszka KISTER Piotr ROGALA Sławomir WAWAK\nPodniesienie jakości życia pacjenta dzięki uwzględnieniu roli opiekuna w procesie leczenia.Uwagi wstępne Współczesne szpitale nie mogą ograniczyć swojego zakresu działalności wyłącznie do wykonywania czynności medycznych, nie uwzględniając ogromnego obszaru towarzyszącego tym świadczeniom. Istnieje wiele dowodów na to, że zarządzanie organizacjami medycznymi to dziedzina interdyscyplinarna, w której - jak w soczewce - skupiają się elementy dotyczące ekonomiki, techniki, technologii, prawa, zarządzania wiedzą, informatyki, itp1. Ranga czynności medycznych jest jednak tak duża - dotyczą one wszak zdrowia i życia - iż często tylko z ich perspektywy ocenia się jakość działalności prowadzonej przez zakłady opieki zdrowotnej. System zarządzania jakością szpitala nie powinien być jednak ograniczony wyłącznie do relacji personel medyczny-pacjenci. Właściwe byłoby objęcie nim innych stron zainteresowanych, wśród których szczególną rolę pełni nieformalny opiekun pacjenta, czyli osoba, która nieodpłatnie troszczy się o pacjenta i kontaktuje się z nim w czasie hospitalizacji. Wśród praw pacjenta, jakie przysługują mu podczas pobytu w placówce opieki medycznej, znajduje się prawo do sprawowania nad nim opieki pielęgnacyjnej przez osobę bliską lub inną przez niego wskazaną2. W praktyce pojawiają się jednak liczne problemy i bariery z tym związane. Dotyczą one, na przykład, niedostosowania infrastruktury szpitali, czego przejawem jest brak łóżek dla rodziców pragnących spędzić w szpitalu noc wraz ze swoimi chorymi, małymi dziećmi. Opiekun pacjenta powinien być traktowany przez menedżerów szpitali jako klient, którego potrzeby i oczekiwania należy diagnozować i - w miarę możliwości - zaspokajać. Nie wynika to wyłącznie z odpowiedzialności w stosunku do osób płacących składki z tytułu ubezpieczenia zdro-wotnego. Istnieją wiarygodne przesłanki świadczące o tym, iż odpowiednie zaangażowanie opiekunów pacjentów może przynieść pozytywne i ... »\nZmiany w funkcjonowaniu działów kontroli jakości w przedsiębiorstwach hutniczych - DOI:10.15199/46.2015.12.5\nOd kontroli technicznej do systemu zarządzania jakością.Wstęp Podejście do zagadnienia jakości zmieniało się wraz ze zmianami uwarunkowań funkcjonowania przedsiębiorstw i ich rozwojem. Droga krajowego hutnictwa do sterowania jakością była długa. Od systemu dyrektywnego w gospodarce centralnie planowanej, który ograniczał jakość, nie sprzyjał wykorzystaniu zasobów i kształtowaniu odpowiedniego stanu jakości wyrobów, do gospodarki rynkowej, w której postawiono na stworzenie systemów kreujących jakość zgodną z oczekiwaniami klienta. W gospodarce nakazowej jakość ograniczana była do kontroli norm technicznych produkowanych wyrobów. Pomimo prób ówczesnych ministerstw wprowadzania elementów rachunku kosztów jakości nie uzyskano znaczących efektów w postaci obniżki kosztów wytwarzania w przedsiębiorstwach1. Dopiero transformacja systemu gospodarczego i stworzenie podstaw gospodarki rynkowej umożliwiło hutom oddziaływanie na jakość wyrobów i koszty produkcji. Kategoria jakości stała się aktywnym narzędziem zaspakajania potrzeb klientów. Bodźcem do napisania niniejszej publikacji było dostrzeżenie zmian w funkcjach działów kontroli jakości w przedsiębiorstwach hutniczych. W pracy przedstawiono rys historyczny polskiego zapewnienia jakości w hutach. Zasadniczą jednak część pracy stanowią zagadnienia funkcjonowania współczesnych działów kontroli jakości w przedsiębiorstwach hutniczych. Historia funkcjonowania działów kontroli jakości w hutach Historia jakości wyrobów w krajowym przemyśle sięga okresu międzywojennego. Ważnym wydarzeniem było utworzeniem Polskiego Komitetu Normali- 1 K. Lisiecka, Kreowanie jakości, Wydawnictwo Akademii Ekonomicznej w Katowicach, Katowice 2002, 142-145. zacyjnego (PKN) w 1924 r., który wznowił działalność zaraz po wojnie. W latach następnych powstawały kolejne instytucje, tworzące polski model zarządzania jakością, takie jak: Biuro ds. Jakości Towarów przy Ministrze Handlu Wewnętrznego (1958 r.), C... »\nAUDYTOWANIE ZARZĄDZANIA RYZYKIEM Forum dyskusyjne, warsztaty Jak wspomniano w poprzednim numerze Problemów Jakości, w dniach 17-18 września 2015 r. odbyło się w Szklarskiej Porębie seminarium szkoleniowe dla audytorów, poświęcone trudnemu tematowi - audytowania zarządzania ryzykiem. O zarządzaniu ryzykiem mówimy w Klubie POLSKIE FORUM ISO 9000 od 2011 roku, od czasu, gdy zostały ustanowione dokumenty międzynarodowe ISO poświęcone zarządzaniu ryzykiem - norma ISO 31000 - Zarządzanie ryzykiem - Zasady i wytyczne oraz przewodnik ISO Guide 73 zawierający terminologię zarządzania ryzykiem. Dotychczas odbyły się 4 seminaria Klubu PF ISO 9000, organizowane przez współpracujące z Klubem od lat Biuro Zrządzania Jakością, Środowiskiem i BHP. Zarządzanie ryzykiem staje się coraz powszechniejszym wymaganiem i potrzebą w zarządzaniu każdą organizacją. Wymaganie takie znalazło się w nowym wydaniu normy ISO 9001:2015. W tej sytuacji staje przed audytorami wymaganie uwzględnienia podczas audytu wdrożenia, w audytowanej organizacji i jej procesach, zarządzania ryzykiem. Audytorzy wielu organizacji mają już doświadczenie w tym zakresie. Biorąc to pod uwagę i wychodząc naprzeciw tym potrzebom, Komisja audytorów Klubu postanowiła zorganizować seminarium poświęcone audytowaniu zarządzania ryzykiem. Przygotowując seminarium postanowiono zaprosić osoby, które mogłyby podzielić się swoimi doświadczeniami. Seminarium miało charakter praktyczny. Celem seminarium było wyjście naprzeciw zainteresowaniu nie tylko wdrażaniem postanowień nowej normy ISO 9001:2015, ale także audytowaniem spełnienia tej ... »\nCzy koszty jakości wciąż są ważne? (C. Raßfeld, F. Behmer, M. Dürlich, R. Jochem, Do quality costs still matter?, “Total Quality Management & Business Excellence, nr 10, s. 1017 - 1082) W artykule, pt. Do quality costs still matter? zaprezentowane zostały wyniki badań dotyczących sposobów analizowania kosztów i korzyści związanych z zarządzaniem jakością. Przygotowano kwestionariusz zawierający 28 pytań i poproszono przedstawicieli firm działających w Niemczech o udzielenie na nie odpowiedzi. Kwestionariusze wypełniło 215 respondentów, reprezentujących 7% podmiotów, zaproszonych do badania. Organizacje, z których u... »\nWpływ komunikacji miejskiej na jakość życia mieszkańców - DOI:10.15199/46.2015.12.2\nAnna WOLNOWSKA Wojciech RYMER Konrad CZARNECKI\nNa przykładzie Szczecina.Wraz z rozwojem społeczno-gospodarczym, produkcyjnym, przemianami cywilizacyjno-kulturowymi wzrasta dbałość o jakość życia społeczeństwa. Dynamicznie zmieniają się jego potrzeby i oczekiwania. Zaspokajanie ich dotyczy sfery duchowej i materialnej . Według prof. Kolmana, potrzebę rozumieć można jako uświadomiony przez zainteresowanego człowieka efekt przemian życiowych . Przy czym stopień ich zaspokojenia, warunkuje poziom doskonalenia społeczeństwa w różnych dziedzinach życia. Już od połowy XX wieku jakość życia stała się przedmiotem zainteresowań, najpierw przez socjologów i psychologów, a później również przez ekonomistów. W literaturze podaje się, że jakość życia to osiąganie pewnego poziomu satysfakcji w wyniku konsumowania dóbr i usług, korzystania z materialnych i społecznych warunków środowiska oraz spędzania wolnego czasu [1,9,18]. Odzwierciedla ona również stopień samorealizacji jednostki ludzkiej [19,21] i jej spełnienie w różnych sferach działalności. Według Kolmana to sześć sfer: rodzinna, somatyczna, psychiczna, środowiskowa, siedliskowa i zawodowa . Maciaszek podaje ich szesnaście: dzieci, życie osobiste, zdrowie, samopoczucie psychiczne, posiadanie przyjaciół, sąsiedzi, prowadzenie gospodarstwa domowego, miejsce zamieszkania, warunki mieszkaniowe, praca zawodowa, ilość wolnego czasu, sposób spędzania wolnego czasu, sytuacja materialna i realizacja zasad demokracji kraju . Campbell proponuje 13 dziedzinowych jakości życia, tożsamych z postulatami Maciaszka . Substancją spajającą poszczególne sfery działalności człowieka jest komunikacja miejska , która wywiera coraz większy nacisk na spełnianie wciąż zmieniających się potrzeb społeczeństwa . Jakość życia w lokalnej strategii zrównoważonego rozwoju Nadrzędnym celem strategii zrównoważonego rozwoju (SZR) jest systematyczna i konsekwentna poprawa jakości życia społeczeństwa. Pozwala bardziej efektywnie gosp... »\nPaństwowa Nagroda Jakości Federacji Rosyjskiej - przegląd wymagań i analiza porównawcza (J. A. Garza-Reyes, F. Visnevskis, V. Kumar, J. Antony, A review and comparative analysis of the Russian Federation Government Quality Award, “Measuring Business Excellence", 2015, nr 4) W kwartalniku "Measuring Business Excellence" zamieszczony został artykuł dotyczący zarządzania jakością w Rosji. Autorzy t... »\nSZANSE I KORZYŚCI ZWIĄZANE Z NOWĄ NORMĄ ISO 9001:2015 WYKORZYSTANIE NOWEJ NORMY W ZARZĄDZANIU ORGANIZACJĄ. Częstochowa, 10-11.12.2015 r. Zmiany w normach dotyczących systemów zarządzania, które są w obszarze działania Klubu POLSKIE FORUM ISO 9000, zobowiązują Zarząd Klubu do przekazania przede wszystkim Członkom Klubu, ale także wszystkim zainteresowanym, zgodnie z ideą naszego działania, pełnej, rzetelnej informacji o tych zmianach, a także o sposobie podejścia do wykorzystania ich w poszczególnych organizacjach. Zgodnie z ideą zainicjowania działalności naszej organizacji - Klubu POLSKIE FORUM ISO 9000, podstawową normą w zarządzaniu każdą organizacją, jest norma ISO 9001. Doceniając znaczenie normy ISO 9001, w związku z dokonaną jej nowelizacją, Klub POLSKIE FORUM ISO 9000 organizuje seminarium szkoleniowe "Szanse i korzyści związane z nową normą ISO 9001:2015. Wykorzystanie nowej normy w zarządzaniu organizacją." Seminarium zaplanowane jest na 10 - 11 grudnia 2015 r. w Częstochowie. Zakres merytoryczny seminarium obejmować będzie tematykę dot. szans dla organizacji związanych ze znowelizowaną normą ISO 9001:2015, znaczenia wprowadzonych zmian w normie ISO 9001:2015 dla struktury Systemu Zarządzania Jako... »\nZa duchowego ojca ruchu jakościowego na świecie uważa się Williama E. Deminga. Był to człowiek, który już za życia stał się legendą, "najwyższym guru" w tematyce zarządzania jakością. Zgodnie z poglądami Deminga jakość nie jest czymś, co przychodzi łatwo, jak kupno nowego dywanu czy biblioteczki. Jakość należy wprowadzić. Należy ją wypracować. Jest to proces umysłowy. Jakość ma wiele odsłon. Obiektem doskonalenia jakości może być produkt (wyrób, usługa) lub środowisko pracy. Jakość to systemowe podejście do zarządzania realizowane dzięki standardom ISO 9001 oraz kompleksowe myślenie o zarządzaniu przez jakość TQM. Współcześnie działaniom projakościowym stawia się coraz wyższą poprzeczkę. W stosunku do jakości wyrobu, nie wystarczy już, że jest on akceptowalny, funkcjonalny, użyteczny, czy bezpieczny. Oczekiwania klienta są bardziej wyrafinowane, zależy mu, aby wyrób miał wymiar: · ergonomiczny - gwarantował wygodę i komfort w trakcie użytkowania, · ekonomiczny - uwzględniał zrównoważone koszty jego nabycia jak i ... »\nMożliwości poprawy procesów w grupie zakupowej na rynku B2B w Polsce - DOI:10.15199/46.2015.11.4\nPowodem powstawania grup zakupowych jest najczęściej dążenie do budowania trwałej przewagi konkurencyjnej na rynku.Grupy zakupowe stanowią coraz bardziej istotny element, zarówno rzeczywistości gospodarczej, jak i nowoczesnego łańcucha dostaw. Ma to szczególne znaczenie w otoczeniu technologicznym, pozwalającym na komunikację drogą elektroniczną, gdzie jest możliwe sprawne zarządzanie niemal wszystkimi zasobami, w tym również energią elektryczną. Jest to tym bardziej istotne dla Polski i pozostałych państw byłego bloku wschodniego, gdzie skutki transformacji ustrojowej ciągle oddziałują na otoczenie rynkowe. Postaram się przedstawić charakterystykę działalności grup zakupowych, cechy, rodzaje i czynniki sukcesu. Następnie spróbuję zaproponować wynikające z nich możliwości doskonalenia. Charakterystyka działalności grupy zakupowej Grupowe zakupy bardzo zyskały w ostatnich latach na popularności, a to za sprawą mody na internetowe platformy detalicznych zakupów grupowych, np. portalu Grupon.pl. Niemniej, nieporównanie większe znaczenie dla funkcjonowania gospodarki mają grupy zakupowe na rynku B2B. Grupa zakupowa (ang. Group Purchasing Organisation - GPO), nazywana również konsorcjum zakupowym, jest to organizacja, w której funkcję zasadniczą pełnią grupowe zakupy dokonywane za jej pośrednictwem przez podmioty w niej zrzeszone. Jako zakupy grupowe, należy tu rozumieć zakupy dokonywane przez zrzeszone organizacje u określonego dostawcy na ustalonych, z reguły korzystniejszych warunkach, niż w wypadku zakupów konwencjonalnych . Do najważniejszych zalet uczestnictwa w grupach zakupowych - wynikających przede wszystkim z efektu skali należą: niższe ceny zakupu, niższe koszty realizacji zamówienia, niższy stopień wykorzystania siły roboczej, obniżenie poziomu ryzyka związanego z realizacją zamówień, możliwość współpracy podmiotów należących do grupy zakupowej w zakresie wymiany handlowej lub wzajemnej nauki. Nat... »\nW dniach 20-22 listopada br. w Kazimierzu Dolnym odbędzie się XVIIII Międzynarodowa Konferencja Naukowa nt. "Jakość i ryzyko w organizacji w warunkach zmienności otoczenia Quality & Risk 2015". Organizatorem konferencji jest Katedra Zarządzania Jakością i Wiedzą, Wydział Ekonomiczny UMCS w Lublinie oraz Studenckie Koło Zarządzania Jakością i Wiedzą. Konferencja wpisuje się w obchody 50-lecia Wydziału Ekonomicznego w Lublinie. Odnosząc się do podjętej problematyki konferencji możemy stwierdzić, że ważne jest powiedzenie C.R. Rogersa, że "Żadna wiedza nie jest pewna, jedynie proces poszukiwania wiedzy daje podstawę bezpieczeństwa i rozwoju. Wykształconym jest jednak taki człowiek, który został nauczony jak się uczyć, człowiek, który wie, jak się adaptować i zmieniać". Zarządzanie ryzykiem należy w warunkach burzliwego otoczenia potraktować jako dobrą praktykę zarządczą, któr... »\nKapitał ludzki źródłem jakościowej dojrzałości organizacji - DOI:10.15199/46.2015.10.1\nOrganizację można zdefiniować jako system wspólnie uznawanych wartości, wspólnoty ludzi realizującej określone cele.Wprowadzenie Globalizacja, konkurencja, postęp techniczno- -technologiczny, zmieniające się potrzeby i oczekiwania klienta, innowacyjność gospodarek krajów rozwiniętych - wszystko to przyczynia się do poszukiwania nowych rozwiązań w zarządzaniu organizacjami, niezbędnych dla poprawy osiąganych przez nie wyników. Wzrost zmienności i złożoności otoczenia sprawia, iż system gospodarczy, w którym funkcjonują organizacje, uznawany jest za coraz mniej przewidywalny. Trudne staje się określenie prawdopodobieństwa kierunku zmian, gdy kluczem do sukcesu jest działanie warunkujące zaspokojenie potrzeb i oczekiwań interesariuszy. Przetrwać mogą jedynie organizacje zdolne do szybkich zmian, elastycznego dostosowania się do rzeczywistości wyznaczanej przez konkurencyjność. Współcześnie za dalece niewystarczające należy uznać poprzestanie jedynie na zorientowaniu na produkcję i dystrybucję. Ważne, aby kształtować kompetencje organizacyjne warunkujące zdobywanie, tworzenie i optymalne wykorzystywanie posiadanej wiedzy. Kierunkiem rozwoju organizacji staje się dążenie do zwiększania kapitału intelektualnego, w tym kapitału ludzkiego, który w znacznej mierze przesądza o poziomie konkurencyjności. Celem artykułu jest ukazanie relacji pomiędzy kapitałem ludzkim, a poziomem dojrzałości jakościowej organizacji. Pojęcie i cechy kapitału ludzkiego Wzrost turbulencji otoczenia, pojawiające się wyzwania, którym muszą sprostać współczesne organizacje sprawia, iż konieczne jest poszukiwanie nowych źródeł przewagi konkurencyjnej. Wydaje się, że to w innowacyjności, stanowiącej wynik kreatywnego myślenia i przedsiębiorczego działania pracowników można upatrywać szans na osiągnięcie sukcesu organizacji. Przesądza to o konieczności doskonalenia jakości kapitału ludzkiego, postrzeganego jako zasób wiedzy i umiejętności będących wynik... »\nSatysfakcja i lojalność klientów - DOI:10.15199/46.2015.10.4\nKrystyna LISIECKA Agnieszka KAŃKA\nNa przykładzie branży obuwniczej. DOI: 10.15199/46.2015.10.4 Krystyna LISIECKA Agnieszka KAŃKA Celem opracowania było określenie wpływu satysfakcji klienta na jego lojalność wobec jakości produktów przedsiębiorstwa branży obuwniczej (łącznie z placówką handlową) oraz możliwość wykorzystania zdobytej wiedzy rynkowej w tym zakresie dla rewizji realizowanej strategii badanego przedsiębiorstwa produkcyjnego. Przedmiot badań stanowiła ocena poziomu satysfakcji oraz lojalności klientów względem producenta obuwia przez pryzmat ocen klientów jednej z wiodących placówek handlowej sieci badanego producenta. Klienci są coraz bardziej świadomi swej roli w relacjach z producentami. Producenci w projektowanej zorientowanej na klienta strategii uwzględnić powinni przekaz M. Parentiego, według którego: "Klienci, aby żyć godnie i wygodnie, potrzebują przewodnictwa producentów"1. Punktem wyjścia w procesie projektowania produktu jest postawa producenta, wyrażająca się podejmowaniem odpowiednich działań, aby produkt odpowiadał temu, czego klient naprawdę potrzebuje, czego oczekuje, a nie temu, co producenci/ świadczeniodawcy uważają za ważne dla klienta. Takie bowiem stanowisko producenta jest przejawem niskiej świadomości roli klienta w realizowanym modelu biznesu lub nawet przejawem arogancji wobec klienta2. Nietrudno też wskazać przeregulowania administracyjno-biurokratyczne dla dobra klienta lub indolencję przedstawicieli producenta w relacjach z klientem. Decydującą kwestią jest wybór sposobów oferowania klientowi wartości, spełniających wymagania podstawowe oraz realizujące jego życzenia i oczekiwania. Esencja strategii zorientowanej na klienta brzmi: dołożyć wysiłku, aby ulokować klienta w "sercu" modelu biznesu, co daje kliento-wi satysfakcję, a co znajdzie wyraz w profilu oferty przedsiębiorstwa. Wymaga to biznesowego modelu "Egile" i myślenia elastycznego, a nie archaicznego3. Umacnia się idea modelu tworzenia wartości dl... »\nZnaczenie marketingowej roli opakowania - DOI:10.15199/46.2015.10.6\nOpakowanie spełnia wiele innych funkcji, których liczba systematycznie rośnie.Wstęp Do marketingowych atrybutów produktów konsumpcyjnych przesądzających o ich oryginalności i niepowtarzalności należy m. in. marka, pozamarkowe oznaczenia werbalne i niewerbalne, bądź kolorystyka. Wszystkie wymienione elementy wpływają na poziom marketingowej jakości konkretnego produktu oraz sposób jej postrzegania przez nabywców, zachęcając ich do nabycia danego wyrobu lub zniechęcając do jego kupienia. Są one z reguły przedstawione na opakowaniu, które spełnia rolę nośnika tych atrybutów i związanych z nimi wartości marketingowych o wymiernym i niewymiernym charakterze. Marketingowa rola opakowania jest zatem niezwykle ważna, gdyż stanowi ono bodziec, z którym potencjalny nabywca styka się wcześniej [Gofman, Moskowitz, 2010] niż z produktem zawartym w opakowaniu. Można więc stwierdzić, że opakowanie stanowi jeden z kluczowych elementów systemu komunikacji marketingowej [Rundh, 2009; Silayoi, Speece, 2004]. Co więcej, jego marketingowe znaczenie wręcz rośnie. Jest to związane z następującymi przyczynami: 1) rosnącą intensywnością konkurowania, czego przejawem jest m. in. duża liczba produktów dostępnych na rynku, co wymaga skutecznego wyróżnienia się wśród nich [Wells, Farley, Armstrong, 2007], 2) rosnącym udziałem w rynku nowoczesnych form sprzedaży samoobsługowej (aż 73% decyzji zakupowych podejmowanych jest w tego typu placówkach [Rentie, Brewer, 2000]), w której przypadku opakowanie spełnia rolę tzw. milczącego sprzedawcy, 3) rosnącą liczbą funkcji marketingowych spełnianych przez opakowanie, co wynika ze zmian uwarunkowań kulturowych, społecznych, przyrodniczych, mentalnych, behawioralnych itp. zachodzących w środowisku marketingowym, w którym dochodzi do kontaktu potencjalnego nabywcy z opakowaniem produktu, 4) rosnącymi wymaganiami i oczekiwaniami nabywców finalnych wobec adresowanej do nich oferty marketingowej, w tym w sto... »\nZaangażowanie pracownicze w okresie wzrostu i spowolnienia gospodarczego - DOI:10.15199/46.2015.10.5\nKoncepcją doskonalenia organizacji w gospodarce rynkowej jest budowanie zaangażowania pracowniczego.Wprowadzenie W ostatnich latach zmieniło się w firmach podejście do aktywności pracowniczej. Korzystne zmiany, zachodzące w otoczeniu przedsiębiorstw, skutkowały wzrostem bezpośredniego wpływu pracowników na wyniki ekonomiczne firm. Desygnatem funkcjonowania przedsiębiorstw stała się koncepcja budowania zaangażowania pracowniczego, pozwalająca wydobyć z pracowników "drzemiące" w nich pokłady energii i kreatywności, aby skutecznie konkurować na rynku1. Po okresie prosperity, wraz z końcem 2008 roku, firmy musiały zmierzyć się ze skutkami światowego kryzysu gospodarczego. Pojawiły się zagrożenia w realizacji koncepcji angażowania pracowników na rzecz firmy, wynikające z prostej zasady, że w okresie wzrostu gospodarczego firmy dysponują kapitałem na innowacje i rozwój, a podczas recesji starają się zaoszczędzić "każdą złotówkę". Strategie oszczędności wymusiły nowe rozwiązania w koncepcji zaangażowania pracowniczego. W niniejszej publikacji przytoczono wprowadzone zmiany, próbując uzasadnić konieczność angażowania pracowników w funkcjonowanie firmy niezależnie od sytuacji gospodarczej. Ogólnie o koncepcji zaangażowania pracowniczego W literaturze ZZL można spotkać wiele definicji "zaangażowania pracowniczego". Wraz z rozwojem koncepcji, od definicji bardzo prostych, w których nawiązywano do partycypacji pracowniczej lub zarządzania partycypacyjnego i demokratycznych 1 J. Penc, Nowoczesne kierowanie ludźmi. Wywieranie wpływu i współdziałanie w organizacji, Difin, Warszawa, 2007, s. 160. stylów kierowania, ewoluowano w kierunku twórczego myślenia i łączenia fizycznego zaangażowania w pracę z elementami psychologicznymi i emocjonalnymi. Za podstawy teoretyczne koncepcji zaangażowania pracowniczego uznaje się szkołę R.E. Waltona - "od kontroli do zaangażowania" i japońską koncepcję doskonałości2. W pierwszych definicjach zaa... »\nSeminarium szkoleniowe Klubu POLSKIE FORUM ISO 9000 Norma ISO 9001:2015 zatwierdzona 22 września 2015 r. została zatwierdzona nowa norma ISO 9001:2015. Panuje opinia, że jest to inna norma, aniżeli dotychczasowa, ale czy rzeczywiście tak jest? O zmianach w normie mówiliśmy już na wielu spotkaniach, seminariach Klubu POLSKIE FORUM ISO 9000. Podstawą tych informacji były zawsze projekty normy, projekty na poszczególnych etapach - CD, później DIS, FDIS. Głosowanie nad przyjęciem projektu FDIS było w lipcu. I wreszcie norma jest zatwierdzona! Można już z pełną odpowiedzialnością mówić o kształcie normy, jej strukturze, nowych i zmienionych wymaganiach i… oczywiście podejściu do ich spełnienia. To podejście musimy wypracować wspólnie na podstawie analizy i interpretacji nowych wymagań normy ISO 9001:... »\nZARZĄDZANIE BEZPIECZEŃSTWEM I JAKOŚCIĄ ŻYWNOŚCI - 7 Zakopane, 16.06.2015 r. Od wielu lat manager konferencji "Zarządzanie bezpieczeństwem i jakością żywności" prof. dr inż. Janusz B. Berdowski na różnych spotkaniach, seminariach, konferencjach Klubu POLSKIE FORUM ISO 9000 przekazuje aktualne informacje na temat produkcji żywności, zwracając szczególną uwagę na zagrożenia dla zdrowia ludzi wynikające ze stosowanych metod hodowli, żywienia zwierząt, metod przetwarzania i dostarczania żywności na różnych etapach. Te nader ważne zagadnienia już po raz siódmy stały się tematem przewodnim konferencji organizowanej corocznie pod hasłem "Zarządzanie bezpieczeństwem i jakością żywności". Tegoroczna konferencja, tak jak kilka poprzednich, zorganizowana została pod patronatem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, Marka Sawickiego. Przesłanie od ministra do uczestników konferencji znalazło się we wstępnej części materiałów konferencyjnych. Podkreślił ważność podjętego tematu, zwracając m.in. uwagę, że konieczność wzrostu produkcji żywności na świecie może nieść ze sobą zagrożenia związane z nadmiernym uprzemysłowieniem rolnictwa i jego chemizacją. Zagadnienia bezpieczeństwa jakościowego są niezwykle istotne nie tylko ze względów społecznych, ale także gospodarczych. "Żywność jest szczególnym produktem, podobnie jak rolnictwo szczególnym działem gospodarki narodowej". Na konferencję został zaproszony Bp Piotr Sawczak - Delegat KEP ds. Duszpasterstwa Polskich Przetwórców Żywności. Nie mogąc w niej uczestniczyć przesłał na ręce managera konferencji prof. Janusza B. Berdowskiego pismo skierowane do uczestników. Wyraził w nim m.in. nadzieję, że kolejna konferencja poświęcona tej bardzo ważnej tematyce, będzie zarazem kolejnym krokiem na drodze ku większemu bezpieczeństwu i lepszej jakości produkowanej w Polsce żywności. Wyrażając uznanie dla organizatorów za ich wysiłek i zaangażowanie w stwarzanie okazji do spotkania, do wymiany doświadczeń i... »\nRola nabywców produktów, stron transakcji handlowych, podlega stałej ewolucji.Wstęp W literaturze marketingu dominują dwa sposoby określania jakości. W pierwszym, jakość traktowana jest naukowo, a obszar poznawczy obejmuje m.in.: definiowanie pojęć, historię nauki o jakości, a także certyfikację systemów zarządzania jakością wraz z identyfikacją narzędzi umożliwiających skuteczne kontrolowanie jakości. W drugim, jakość rozpatrywana jest jako nieskomplikowany element życia, identyfikowany podczas wykonywania codziennych czynności. Innymi słowy, w literaturze jakość lub zarządzanie jakością to problem badawczy, ciągle rozwijany, szczególnie gdy jakość jest ważnym elementem skomplikowanych procesów produkcyjnych, w których nowoczesne technologie przenikają się z koncepcyjnymi trendami w zarządzaniu i uzupełniane są elementami matematyki i statystyki. Z drugiej strony jakość występuje w literaturze jako nieodzowny element życia człowieka . Te dwa tak wyodrębnione nurty często nachodzą na siebie, co powoduje, że zyskuje na znaczeniu dyskusja o roli jakości, której sednem jest teoretyczny i taki trochę "wirtualny" spór, czy jakość pozostawić jako temat badawczy uczelni i instytutów, czy też jakość upowszechniać, umożliwiając przez to lepsze rozumienie zachodzących zjawisk społecznych, gospodarczych i politycznych. To ostatnie podejście znajduje uzasadnienie m.in. w tym, że już w starożytności Arystoteles zakwalifikował jakość do dziewięciu podstawowych określeń charakteryzujących byt . Właśnie chęć wypowiedzenia się w tej dyskusji stała się jednym z motywów powstania niniejszego artykułu. Autor od wielu lat uczestniczy w tym procesie informacyjnym, wykazując w swoich pracach [11, 12] powiązania pomiędzy określonymi osiągnięciami i teoriami naukowymi a zachodzącymi zdarzeniami w ochronie zdrowia, edukacji oraz administracji publicznej. Paradoksalnie, powszechne rozumienie jakości umożliwia efektywne stosowanie i wykor... »\nPolski Komitet Normalizacyjny organizuje w roku szkolnym 2015/16 IV edycję Ogólnopolskiego Konkursu "Normalizacja i ja" - tym razem pod hasłem: "Stosowanie norm gwarancją jakości wyrobów i usług". Konkurs adresowany jest do uczniów i nauczycieli szkół ponadgimnazjalnych wszelkich typów z całej Polski. Chcemy żyć komfortowo. Dlatego zależy nam, aby nabywane przez nas wyroby były nie tylko bezpieczne, ale i dobrej jakości. Wysoka jakość oferowanych produktów daje firmie możliwość uzyskania przewagi nad konkurencją, zdob... »\nPrzesłanki wdrażania w przedsiębiorstwie strategii zrównoważonego rozwoju (R. Lozano, A Holistic Perspective on Corporate Sustainability Drivers, “Corporate Social Responsibility and Environmental Management", nr 3, 2015, s. 32 - 44. W czasopiśmie “Corporate Social Responsibility and Environmental Management" zamieszczony został artykuł pod tytułem “A Holistic Perspective on Corporate Sustainability Drivers", którego autorem jest Rodrigo Lozano - pracownik Instytutu Zrównoważonego Rozwoju im. M. Kopernika na Uniwersytecie w Utrechcie. Celem przygotowanego opracowania było zidentyfikowanie przesłanek wdrażania strategii zrównoważonego rozwoju w dużych korporacjac... »\nMotywy wdrażania certyfikowanych systemów zarządzania jakością - DOI:10.15199/46.2015.9.1\nWdrażanie systemu tylko i wyłącznie z powodów wewnętrznych powoduje, że w wielu przypadkach nie działa on później prawidłowo.Wprowadzenie W literaturze dotyczącej systemów zarządzania jakością wiele uwagi poświęcono kwestii szeroko rozumianej ich skuteczności oraz oceny funkcjonowania. 1 Brakuje jednak analiz dotyczących motywacji organizacji do wdrażania certyfikowanych systemów zarządzania jakością, a zwłaszcza analiz popartych badaniami. W niniejszej publikacji zaprezentowano wyniki badań dotyczących motywacji organizacji w zakresie wdrażania systemów zarzadzania jakością w Polsce. Wyniki zestawiono z badaniami światowymi, w których autorzy określają zarówno przyczyny wdrażania systemów, jak też ich wpływ na skuteczność funkcjonowania organizacji.Celem publikacji jest określenie czynników wpływających na implementację systemów zarządzania jakością w warunkach polskich oraz określenie czy takie czynniki, jakie w naszym kraju przeważają są korzystne czy też nie, dla długookresowej skuteczności ich funkcjonowania. Motywy podjęcia decyzji o wdrożeniu systemu zarządzania jakością W przypadku analizowania wdrożenia systemów zarządzania jakością w organizacjach, istotną kwestią jest identyfikacja motywów decyzji o ich wdrożeniu. Interesujące jest poznanie przyczyn, które skłaniają daną organizację do podjęcia decyzji o wdrożeniu systemu. Na podstawie własnego doświadczenia autora jako konsultanta i wdrożeniowca w zakresie systemów zarządzania jakością, do badania ankietowego można zaliczyć, w przypadku polskich organizacji, następujące, typowe motywy stosowania SZJ w organizacjach: 2 Zapewnienie powtarzalności wyrobu wobec opracowanej specyfikacji. Usprawnienie komunikacji w odniesieniu do wymagań klienta i ich transformacji na wyrób/usługę. Eliminację marnotrawstwa poprzez standaryzację postępowania (w tym także zmniejszenie kosztów złej jakości). Wdrożenie analizy danych dla podejmowania racjonalnych decyzji. 2 Sułk... »\nJakość w procesie świadczenia usług wewnętrznych - DOI:10.15199/46.20157-8.8\nJakość procesu świadczenia wewnętrznych usług jest istotną determinantą sukcesu organizacji.Współczesna gospodarka wkroczyła w stadium strukturalnej transformacji, którego przejawem jest, między innymi, dynamiczny rozwój sektora usług i postępujący proces tzw. serwicyzacji życia gospodarczego (Matysiewicz et. al. 2014, s. 33)1. Sektor usług stanowił na przestrzeni ostatnich trzech dekad obszar intensywnych badań, w których jakość usług była postrzegana głównie z perspektywy klienta zewnętrznego, jako finalnego adresata oferty podmiotów usługowych. Tymczasem w procesie świadczenia usług funkcjonują nierozłącznie dwa odrębne, ale powiązane w kontekście jakości, obszary. Pierwszy z nich odnosi się do perspektywy zewnętrznej, czyli postrzegania i analizy usługi jako przedmiotu oferty, ocenianej przez pryzmat percepcji jakości i poziomu satysfakcji klienta zewnętrznego. Drugi, to usługi wewnętrzne, czyli szereg elementów operacyjnych funkcjonujących wewnątrz organizacji i generujących określone powiązania funkcjonalne i interakcje pomiędzy komórkami i poszczególnymi uczestnikami procesu usługowego. Istota usług wewnętrznych Usługi wewnętrzne są w literaturze definiowane jako zestaw charakterystycznych dla określonych podmiotów wewnętrznych - komórek lub ludzi - działań podejmowanych na rzecz innych podmiotów funkcjonujących w ramach danej organizacji. Tak sformułowana definicja obejmuje szeroki zakres heterogenicznych usług świadczonych wewnątrz organizacji, w tym zarówno usług niezłożonych, na przykład sprzątanie, jak i wieloaspektowych pakietów usługowych takich, jak marketing, obsługa prawna czy też działalność badawczo-rozwojowa. Te i inne obszary usług wewnętrznych, na przykład systemy zarządzania informacją, zasobami ludzkimi, czy też działania podejmowane przez działy obsługi sprzedaży pełnią istotne funkcje wspierające różne komórki i pracowników w wykonywaniu ich obowiązków, a kierownicy tych wewnętrznych funkcj... »\nCSR a efektywna komunikacja w funkcjonowaniu publicznych zakładów medycznych - DOI:10.15199/46.2015.7-8.6\nKatarzyna OLEJNICZAK Benedykt BOBER\nUmiejętność komunikowania się jest nieodłącznym elementem zarządzania.Wprowadzenie Globalizacja, szybki rozwój technologii, wzrost świadomości szerokiej grupy interesariuszy, w szczególności pacjentów sprawiają, iż współczesne publiczne podmioty medyczne funkcjonują w turbulentnym, zmiennym otoczeniu. Jednym z istotnych warunków rozwoju publicznych placówek jest wprowadzanie zmian uwzględniających zarówno ekonomiczne, społeczne, jak i środowiskowe aspekty zarządzania. Wynika to z faktu, iż coraz więcej kadry medycznej dostrzega potrzebę zmiany podejścia do procesów zarządzania szpitalem publicznym, a w szczególności wzmocnienia relacji interpersonalnych. Wynika to z faktu, iż każde przedsiębiorstwo czy organizacje, a w szczególności szpitale publiczne, zmierzające do osiągnięcia określonych celów, nie mogą efektywnie funkcjonować bez dopływu informacji oraz stworzenia warunków do ich przekazywania i wykorzystywania. Co więcej, każdy pracownik niezależnie od miejsca, jakie zajmuje w hierarchii organizacyjnej, mógł podejmować właściwe - odpowiedzialne decyzje, potrzebuje określonego zasobu informacji. Zaangażowanie i motywacja pracownika są także funkcją tego, jak postrzega on i ocenia swoje miejsce w organizacji, możliwości rozwoju, szanse na sukces i wpływ na podejmowane decyzje, a co z tym ściśle związane - branie za nie odpowiedzialności. Zatem istotna jest implikacja do zarządzania szpitalem idei (strategii) społecznej odpowiedzialności, oznaczającej wzięcie odpowiedzialności za szeroko pojęte otoczenie, w którym działa organizacja. Fakt ten potwierdzają wytyczne normy ISO 26003, według których przedsiębiorstwo medyczne powinno wziąć odpowiedzialność za wpływ swoich decyzji i działań na społeczeństwo oraz środowisko. Oznacza to zarówno transparentne, jak i etyczne, przyczyniające się do zrównoważonego rozwoju, zgodne z obowiązującym prawem oraz spójne z międzynarodowymi normami zachowanie personelu medycznego, w ... »\nWeź co chcesz, daj co możesz\nWW Stanach Zjednoczonych wszystko jest wielkie. Nad wielkimi miastami latają wielkie samoloty. Hamburgery są gigantyczne a sok w supermarkecie sprzedawany jest na galony. Wielka jest też Nauka. W amerykańskim serialu komediowym pt. "Dolina Krzemowa" możemy się o tym przekonać. Przedstawia on historię programisty Richarda Hendricksa (Thomas Middleditch) i jego kolegów, którzy przybywają do Doliny Krzemowej, aby rozkręcić własny biznes i swoim start-upem podbić świat. A przy tym pokonać Facebooka z Markiem Zuckerbergiem na czele. Zanim to jednak nastąpi, muszą jakoś żyć. Z tego powodu dogadują się z właścicielem hotelu, Erlichem Bachmanem (T.J. Miller) - milionerem, który w zamian za procent z zysku od każdego projektu, pozwala im mieszkać u siebie za darmo. Początki są trudne. Perypetie bohaterów serialu wynikają z faktu, że są to młodzi wyjątkowo utalentowani i inteligentni ludzie, mający świetne pomysły, ale jednocześnie zagubieni w życiu i nieprzewidywalni w relacjach z otoczeniem. Dla nas istotne jest to, że śledząc losy bohaterów mamy okazję poznać realia życia i drogę do sukcesu mieszkańców Doliny Krzemo... »\nEwolucja i nowe trendy w zarządzaniu strategicznym - DOI:10.15199/46.2015.7-8.1\nZarządzanie strategiczne spełnia kluczową rolę w zarządzaniu przedsiębiorstwami w turbulentnym otoczeniu.Wprowadzenie Zarządzanie strategiczne jest uważane za główną koncepcję współczesnej teorii i praktyki zarządzania1, czy też za nową funkcję wsparcia zarządzania2. Badanie amerykańskiego Institute for Corporate Productivity (i4cp) wiodących przedsiębiorstw pod względem wyników, przeprowadzone na próbie 1369 respondentów za 2007 r., na zlecenie American Management Association (AMA), potwierdziło kluczową rolę zarządzania strategicznego w przedsiębiorstwach3. W szczególności za interaktywne czynniki (komponenty) korporacji o wysokich wynikach uznano w świetle tego badania: orientację na klienta, podejście strategiczne, przywództwo, procesy i strukturę oraz wartości i zaufanie. Wskazuje się także na rolę systemów pomiaru strategicznych wyników w zarządzaniu strategicznym4. Podstawowym problemem zarządzania strategicznego jest przetrwanie i rozwój przedsiębiorstwa. Wskazuje się, iż przetrwanie może być uznane za cel główny tylko w sytuacjach nadzwyczajnych, kryzysowych5. Natomiast więcej zwolenników zyskuje pogląd, zgodnie z którym celem przedsiębiorstwa jest jego rozwój (ilościowo - jakościowy), który może stanowić warunek jego przetrwania. W tym miejscu dodać trzeba, iż w teorii nastąpił odwrót od koncepcji jednego celu głównego przed- 1 G.Beaver, The Strategy Payoff for Smaller Enterproses, "Journal of Business Strategy" 2008, vol. 28, no. 1, s.11. 2 R.S. Kaplan, D.P. Norton, The Office of Strategy Management; “Harvard Business Review" 2005, vol. 83, no. 10, s.74. 3 J.J. Jamrog, M. Vickers, M.H. Overbolt, C.L. Morrison, High- Performance Organizations: Finding the Elements of Excellence, "People & Strategy" 2008, vol. 31, issue 1, s. 29-31. 4 X.Gimbert, J.Bisbe, X.Mendoza, The Role of Performance Measurement Systems in Strategy Formulation Process, "Long Range Planning" 2010, vol. 43, issue 4, s. 477.... »\nDOBRE ZARZĄDZANIE - NOWE WYZWANIA 17.04.2015 R. Walnemu Zgromadzeniu Klubu POLSKIE FORUM ISO 9000 towarzyszyło seminarium szkoleniowe "Dobre zarządzanie - Nowe wyzwania". Obrady poświęcone były kwestiom samodoskonalenia. Podczas seminarium uczestnicy mogli dowiedzieć się, jakie są obecnie kierunki rozwoju norm systemów zarządzania, jakie zmiany czekają nas w systemach zarządzania oraz podyskutować na temat wpływu auditów na rozwój systemów zarządzania w organizacji. Zostały przedstawione trzy referaty. - Kierunki rozwoju norm systemów zarządzania - dr inż. Elżbieta Krodkiewska-Skoczylas, IMiIB, Politechnika Warszawska, prezes Klubu PF ISO 9000, - Zmiany w normach dotyczących systemów zarządzania - mgr Anna Gruszka, sekretarz KT6 PKN, - Wpływ auditów na rozwój systemów zarządzania w firmie - mgr inż. Jan Kaźmierczyk, JAALK - Biuro Konsultingowo- Szkoleniowe, wieloletni auditor. Pokazane zostało całe spektrum zmian w różnych normach dotyczących systemu zarządzania. Tak pomyślane i przedstawione były pierwsze dwa referaty. Pierwszy z nich pokazywał początki normalizowania systemów zarządzania, omawiał rozwój oraz istotę poszczególnych norm. Z drugiego referatu można było dowiedzieć się, jaki jest aktualny status norm, jakie zmiany są planowane i wprowadzane do poszczególnych norm i kiedy zostaną one wprowadzone. Omawiane były nie tylko najczęściej stosowane normy dotyczące zarządzania jakością (ISO 9001), zarządzania środowiskowego (ISO 14001, także EMAS), zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy (po latach stosowania norm krajowych, jak PN-N 18001, powstaje norma międzynarodowa ISO 45001), ale także normy mniej znane i stosowane. Przypomniana została seria norm wspomagających zarządzanie ISO 10000. Wspomniano o serii norm z obszaru oceny zgodności... »\nPodejścia do analizy IPA w badaniach satysfakcji klienta - DOI:10.15199/46.2015.6.5\nAnaliza importance-performance jest ciekawym narzędziem badawczym, szczególnie użytecznym w badaniach satysfakcji klienta.Wprowadzenie Analizę IPA (Importance-Performance Analysis) po raz pierwszy zaproponowali J. Martilla and J. James1. Głównym jej założeniem jest pomiar dwóch zmiennych, tj. ważności poszczególnych kryteriów i ich spełnienia w stosunku do produktu bądź usługi. Analiza daje informacje, co jest ważne dla badanych i w jakim stopniu spełnia ich oczekiwania, a jej forma graficzna (macierzowa) umożliwia identyfikację czynników, które wymagają m.in. natychmiastowej poprawy. Celem artykułu jest pokazanie różnych rozwiązań analizy IPA, co może być przydatne badaczom w celu doboru właściwego podejścia. Analiza IPA Właściwą drogą do poznania potrzeb klientów, możliwości ich zaspokojenia, satysfakcji z dokonanego zakupu jest regularne przeprowadzanie badań2. Wśród narzędzi wykorzystywanych w badaniach satysfakcji klienta często wykorzystywana jest analiza IPA. Analiza IPA to proste narzędzie, stosowane po to, aby lepiej zrozumieć zadowolenie klientów i wskazać obszary, które wymagają priorytetowego potraktowania, tzn. muszą zostać poprawione natychmiast. Jest narzędziem pozwalającym naukowcom i praktykom diagnozować mocne i słabe strony produktu/usługi, wskazać, które atrybuty produk- 1 J. Martilla, J. James, Importance-Performance analysis, Journal of Marketing, vol. 41, no. 1, 1977, s. 77-79. 2 E. Prymon-Ryś, Kreowanie wartości w procesie dystrybucji usług ubezpieczeniowych - wyniki badań jakości kontaktu usługowego, [w:] Zarządzanie wartością przedsiębiorstwa, Uniwersytet Szczeciński. Zeszyty Naukowe nr 686. Finanse, Rynki Finansowe, Ubezpieczenia nr 47, Uniwersytet Szczeciński 2011, s. 350. tu/usługi wymagają poprawy, natychmiastowego działania, które należy monitorować, pomimo że zostały dobrze ocenione3. W trakcie badań respondenci - klienci, pracownicy - oceniają zestaw odpowiednio dobranych czynników p... »\nObradująca 2 lutego br. w Warszawie Rada Krajowa, najwyższa władza Naczelnej Organizacji Technicznej, tworzących dziś Federację 39 Stowarzyszeń Naukowo-Technicznych, podjęła Uchwałę o ustanowieniu 2015 roku - Rokiem Jubileuszowym. Bieżący rok rozpoczyna bowiem obchody wielu ważnych rocznic związanych z powstaniem i działalnością Stowarzyszeń Naukowo-Technicznych. 15 marca 2015 r. przypada 180 rocznica założenia Towarzystwa Politechnicznego Polskiego. Z grona zebranych w Paryżu po klęsce Powstania Listopadowego oświeconych elit tzw. "Wielkiej" Emigracji, gen. Józef Bem tworzy Towarzystwo Politechniczne Polskie. Tak zaczyna się bogata, 180-letnia historia ruchu stowarzyszeniowego techników i inżynierów. W tym czasie Polski nie było na mapie, ale środowiska ludzi techniki czuły potrzebę jed... »\nXXV WALNE ZGROMADZENIE KLUBU POLSKIE FORUM ISO 9000 16.04.2015 R. Zarząd Klubu POLSKIE FORUM ISO 9000, działając na podstawie § 13 Regulaminu Klubu, zwołał na dzień 16 kwietnia 2015 r. XXV Walne Zgromadzenie Członków Klubu POLSKIE FORUM ISO 9000, które odbyło się w Serocku pod Warszawą w Centrum konferencyjno- -szkoleniowym Nicola. Walnemu Zgromadzeniu towarzyszyło: 1) w dn. 16.04.2015 r. (przed rozpoczęciem obrad Walnego Zgromadzenia) - gra strategiczna "Złoto pustyni", a w godzinach wieczornych kolacja integracyjna. 2) w dn. 17.04.2015 r. - seminarium szkoleniowe "Dobre zarządzanie - nowe wyzwania". STRATEGICZNA GRA MENEDŻERSKA "ZŁOTO PUSTYNI". "Złoto pustyni" uczy strategicznego myślenia, w tym planowania, wyznaczania celów, podejmowania ryzyka i zarządzania wszystkimi dostępnymi zasobami. Uczestnicy mieli możliwość przeanalizować swoje doświadczenia, poszukać analogii do realiów rynkowych i wyciągnąć wnioski. Ponadto uczestnicy mogli dostrzec możliwości rozwoju własnych kompetencji i udoskonalenia swojego dotychczasowego sposobu pracy jako członkowie zespołów. Gra "Złoto Pustyni" uczy jak grać, aby wygrać, a nie tylko przetrwać. Pomaga osiągać lepsze wyniki, zamieniając aktywność w efektywność. XXV WALNE ZGROMADZENIE Walne Zgromadzenie odbyło się według stałego porządku obrad. W tym roku w porządku obrad został uwzględniony punkt, który miał na celu zatwierdzenie zmian do Regulaminu Klubu POLSKIE FORUM ISO 9000. Projekt Regulaminu został przedstawiony członkom przed posiedzeniem. Mimo, że porządek obrad Walnego Zgromadzenia jest w zasadzie niezmienny, przygotowanie zebrania i jego przebieg nie jest stały. Każdy rok działalności Klubu jest inny, a zatem i obrady Walnego Zgromadzenia maj... »\nPolityka bezpieczeństwa żywności składa się z ryzyka, zarządzania nim oraz komunikowania.Wprowadzenie W rozporządzeniu PE i RE nr 178/2002 z 28.01.2002 r.  podano następujące definicje: 1. Ryzyko oznacza niebezpieczeństwo zaistnienia negatywnych skutków dla zdrowia oraz dotkliwość takich skutków w następstwie zagrożenia. 2. Analiza ryzyka oznacza proces składający się z trzech powiązanych elementów: - oceny ryzyka, - zarządzania ryzykiem i, - informowania o ryzyku. 3. Ocena ryzyka oznacza proces wsparty naukowo, składający się z czterech etapów: - identyfikacji zagrożenia, - charakterystyki niebezpieczeństwa, - oceny ekspozycji i, - charakterystyki ryzyka. 4. Zarządzanie ryzykiem oznacza proces różniący się od oceny ryzyka, polegający na zbadaniu alternatywy polityki w porozumieniu z zainteresowanymi stronami, wzięciu pod uwagę oceny ryzyka i innych prawnie uzasadnionych czynników, i w razie potrzeby - na wybraniu stosownych sposobów zapobiegania i kontroli. 5. Informowanie o ryzyku oznacza interaktywną wymianę informacji i opinii podczas procesu analizy ryzyka, dotyczącą zagrożeń i ryzyka, czynników związanych z ryzykiem i postrzeganiem ryzyka, między oceniającymi ryzyko, zarządzającymi ryzykiem, konsumentami, przedsiębiorstwami żywnościowymi i paszowymi, środowiskiem naukowym i innymi zainteresowanymi stronami, z uwzględnieniem wyjaśnienia wniosków z oceny ryzyka i powodów decyzji w zakresie zarządzania ryzykiem. W 1994 roku w Marakeszu, podczas Rundy Urugwajskiej GATT (General Agreement on Traffs and Trade) zadecydowano, że kraje dopuszczające żywność do obrotu międzynarodowego powinny przeprowadzić oszacowanie ryzyka, które stanowi część analizy ryzyka. Decyzja ta znalazła swoje odzwierciedlenie w Umowach wielostronnych o handlu towarami (m.in. Umowa o stosowaniu środków fitosanitarnych i weterynaryjnych). Umowy te zaczęły obowiązywać od 1 stycznia 1995 roku wraz z powstaniem Światowej Organizacji Handlu ... »\nZnaczenie jakości w modelu odwróconej aukcji - DOI:10.15199/46.2015.6.3\nFormalne modele aukcji najczęściej rozpatrywane są w ramach teorii gier.O przetargach, które są głównym narzędziem zamówień publicznych, często się mówi, że oparte są na mechanizmie odwróconej aukcji. Opaczne rozumienie tego stwierdzenia może prowadzić do nieporozumień skutkujących błędną oceną efektywności zamówień publicznych. Szczególnie istotne znaczenie w przedstawionym zagadnieniu odgrywa problematyka informacji na temat jakości przedmiotu transakcji. Celem artykułu jest omówienie różnic pomiędzy modelem odwróconej aukcji oraz postępowaniem przetargowym stosowanym w zamówieniach publicznych, ze szczególnym uwzględnieniem aspektów jakości. W artykule zwrócono uwagę na zagrożenia związane ze stosowaniem kryterium najniższej ceny, którego popularność wynikać może między innymi z modelu odwróconej aukcji. Zarządzanie w kontekście prawa i ekonomii W problematyce przetargów najczęściej poruszane są zawiłości prawne. Stosunkowo niewiele uwagi poświęca się ekonomicznym skutkom samego procesu przetargowego. Warto jednak zwrócić uwagę na przyczyny interakcji zachodzącej pomiędzy prawem i ekonomią. Prawo stanowi ramę, w której odbywają się procesy gospodarcze. Można wręcz powiedzieć, że powiązanie prawa i ekonomii następuje w wyniku zarządzania, czyli planowania, organizowania, kierowania i kontroli1. To właśnie na skutek zarządzania instytucje prawne przekształcane zostają w efekty ekonomiczne. Sposób zarządzania natomiast uzależniony jest od rodzaju zadań, jakie są do zrealizowania. Jeśli celem przedsiębiorstwa jest wyprodukowanie produktu, to zadaniem rynku jest osiągnięcie maksymalnej efektywności alokacji dóbr. Zarządzanie rynkowe, jak można nazwać proces alokacji, obciążone jest kosztami jego funkcjonowania. To właśnie w kosztach transakcyjnych, wynikających z różnych 1 R. W. Griffin, Podstawy zarzadzania organizacjami, Warszawa 2000, s. 38. celów i metod zarządzania, Roland Coase dostrzegł fundamentalne podstawy istn... »\nRacjonalizacja jako proces od pomysłu do wdrożenia - DOI:10.15199/46.2015.5.2\nAspekty teoretyczne i praktyczne wdrażania projektów racjonalizatorskich Wprowadzenie Polska zajmuje słabą pozycję w rankingach innowacyjności. Jednym z powodów tej sytuacji jest niedocenianie racjonalizacji. Poprawę sytuacji widzi się w stworzeniu odrębnej ustawy o racjonalizacji [4, s.11], lecz prace mogą trwać zbyt długo. Tymczasem pojawiły się okoliczności szybszej poprawy konkurencyjności gospodarki. Uruchomiono szereg programów badawczo-rozwojowych i przeznaczono fundusze na zakładanie firm i projekty partnerskie. Dofinansowanie dostaną jednak wybrane organizacje, które przedstawią argumenty, że pieniądze publiczne zostaną efektywnie wydane. Jednym z argumentów może być podkreślenie w składanym wniosku, iż ma się do czynienia z przedsiębiorstwem innowacyjnym. W artykule zaprezentowano nową koncepcję przedsiębiorstwa innowacyjnego nastawionego na obsługę pomysłów pracowniczych. Omówiono przebieg procesu racjonalizacji "od pomysłu do wdrożenia", podkreślając znaczenie auditów rezultatów wdrażania projektów. Zaznaczono, że projekty partnerskie dofinansowywane z funduszy publicznych powinny być również realizowane jako projekty racjonalizatorskie. Źródła pomysłów Pomysły pracownicze mają ścisły związek z praktyką lecz nie rodzą się przypadkowo. Pomysły zgłasza świadomy pracownik, który ma dostęp do danych i informacji związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą. Mogą to być następujące informacje: z obszaru działań podstawowych: statystki: zapasów, braków, wypadkowości przy pracy, reklamacji dostaw, skargi klienta, oceny; procesów, dostawców, personelu, z obszaru działań rozwojowych: polityki (jakości, bezpieczeństwa pracy i środowiskowa), biznesplany, prognozy rynku zbytu, protokoły z posiedzeń kierownictwa i rad nadzorczych. Najbardziej twórcze i nowatorskie pomysły rodzą się jednak w zakładowych klubach racjonalizacji i wynalazczości. Tutaj omawia się światowe tendencje rozwoju nauki i techniki, identyfi... »\nKonferencja w Niepołomicach.W dniach 17-19 czerwca br. Uniwersytet Ekonomiczny w Krakowie organizuje konferencję naukową pt. Funkcjonowanie i doskonalenie systemów zarządzania. Odbędzie się ona w Niepołomicach, a celem jej jest dokonanie przeglądu stanu wiedzy i doświadczeń praktycznych na temat funkcjonowania i doskonalenia systemów zarządzania.Motywem przewodnim obrad będą doświadczenia i nowe koncepcje związane z wdrażaniem owych systemów, a także inne zagadnienia w interdyscyplinalnym ujęciu SZJ. Tematyka konferencji obejmuje: systemy zarządzania jakością - teoria i praktyka w organizacjach, branżowe systemy zarządzania, Total Quality Manageme... »\nIntegracja systemów zarządzania - nowe kierunki badań - DOI:10.15199/46.2015.5.4\nWspólną cechą modeli wskazujących na skuteczny sposób integracji systemów jest wykorzystanie cyklu PDCA.Wstęp Zagadnienia dotyczące integracji systemów zarządzania sięgają czasów opracowania systemu zarządzania środowiskowego przedstawionego w normie ISO 14001:19961. Wraz z publikacją kolejnych norm zawierających wymagania dotyczące innych systemów zarządzania, tematyka integracji staje się coraz to ważniejszym zagadnieniem. Obecnie liczba dostępnych systemów zarządzania, które wdrażane są w organizacjach, jest bardzo duża, a za najpopularniejsze z nich uznać można systemy opisane w takich normach, jak: ISO 9001, ISO 14001, OHSAS 18001/PN-N 18001, ISO/IEC 27001, ISO/TS 16949, ISO 22000, ISO 13485, ISO 50001, ISO 26000. Tak duża liczba systemów powoduje konieczność przynajmniej częściowej ich integracji. Celem artykułu jest przedstawienie, wyników przeglądu literatury opublikowanej w latach 2012- 2014 dotyczących aspektów integracji systemów zarządzania. Przegląd badań dotyczących integracji systemów zarządzania Proces przeglądu literatury obejmuje 22 badania dotyczące integracji systemów zarządzania i przeprowadzony został w styczniu i lutym 2015 roku2. Analizowana literatura opublikowana została w języku angielskim i obejmowała publikacje z lat 2012-2014 w tym publikacje, których wydanie zaplanowano na rok 2015, a ich wersje elektroniczne były już dostępne w czasie prowadzonego przeglądu. Pomimo istnienia publikacji dotyczących omawianego tematu w innych językach, np. hiszpańskim, niemieckim, francuskim, trudno było umieścić je w przeglądzie z następujących powodów: 1. Brak dostępu do tego typu publikacji wykorzystywanych w badanych bazach danych. 2. Brak dostępu do wersji drukowanych publikacji w krajach innych niż kraj publikacji. 3. Problemy językowe. Istotne angielskojęzyczne publikacje zostały zgromadzone z wykorzystaniem baz danych Elsevier (Science Direct) oraz Emerald. W wyniku przeszukiwania słów kluczow... »\nJakość w karcie wyników CSR - DOI:10.15199/46.2015.5.3\nCSR to sposób myślenia o biznesie w każdym jego aspekcie.Wprowadzenie Coraz więcej firm w Polsce decyduje się na prowadzenie biznesu społecznie odpowiedzialnego. Przedsiębiorstwa realizujące strategie lub jedynie działania w zakresie społecznej odpowiedzialności chcą informować interesariuszy o swoich osiągnięciach. W celu uzyskania przejrzystości struktury raportów opracowano wytyczne dotyczące raportowania - GRI (Global Reporting Initiative). Pierwsze wytyczne ukazały się w marcu 1999 roku (GRI’s Sustainability Reporting Guidelines)1. W latach 1999-2000 przeprowadzono fazę pilotażową raportowania według GRI w 21 wybranych przedsiębiorstwach. Wskaźniki GRI, co kilka lat, są uzupełniane i modyfikowane, tak by jak najbardziej odzwierciedlały potrzeby informacyjne firm i poszczególnych grup interesariuszy. W maju 2013 roku GRI wydało czwartą serię wytycznych raportowania zrównoważonego rozwoju - GRI G4. Wskaźniki GRI zostały uporządkowane w kilka kategorii: profil organizacyjny, struktura raportu, nadzór, zobowiązania i zaangażowanie, wpływ ekonomiczny, wpływ środowiskowy, prawa człowieka, miejsce pracy, odpowiedzialność wobec społeczeństwa, odpowiedzialność za produkt i usługę. Informacje zawarte w raporcie przygotowanym według wytycznych GRI muszą być: zwarte i istotne w kontekście zrównoważonego rozwoju i odpowiedzialności biznesu, wiarygodne, aktualne, przejrzyste, wyważone, dokładne (wystarczająca dokładność), szczegółowe, kompletne i uporządkowane (pogrupowane) według obszarów oddziaływania biznesu (wszystkie najważniejsze obszary, na które firma wpływa swoim funkcjonowaniem), wyważone (unikanie nadmiaru chwalenia się), terminowe (regu- 1 K. Klimkiewicz, Global Reporting Initiative - czyli trochę o raportowaniu społecznym, publikacja internetowa: http:// odpowiedzialnybiznes.pl/artykuly/global-reporting-initiative-czylitroche- o-raportowaniu-spolecznym/ (dostęp: 11.01.2015). larność sporządzania raportu), prz... »\nKonkurencyjność przedsiębiorstwa - DOI:10.15199/46.2015.5.1\nKonkurencyjność jest główną siłą regulującą mechanizm gospodarki rynkowej.Wprowadzenie Konkurencyjność stanowi immanentną cechę gospodarki rynkowej. Teoria i badania dotyczące konkurencyjności są prezentowane na gruncie zarządzania strategicznego oraz ekonomii, chociaż cechuje je wielość podejść do wyjaśnienia zjawiska konkurencyjności.1 Jednym z głównych celów strategicznych UE jest zapewnienie konkurencyjności na jednolitym rynku wewnętrznym, utworzonym formalnie z końcem 1992 r. Jego podstawę stanowi swobodny przepływ towarów, usług, osób i kapitału (cztery swobody). Jednym ze środków realizacji tego celu UE jest system nie zniekształconej konkurencji. Polityka konkurencji jako element polityki publicznej, ma identyfikować zaangażowanie UE na rzecz wolnej konkurencji w celu ochrony konsumentów przed zniekształcaniem cen rynkowych, np. ze strony niewspółmiernie silnych przedsiębiorstw wielonarodowych (ang. multinational enterprises, MNSs).2 Osiągnięcie społecznej gospodarki rynkowej o wysokiej konkurencyjności do 2010 r., to cel nadrzędny UE wyznaczony w Strategii Lizbońskiej (chociaż niezrealizowany) przyjętej przez Radę Europejską w 2000 r., redefiniowanej w 2005 r.3 Konkurencyjność została wpisana do priorytetów nowej strategii rozwoju UE - Strategia "Europa 2020".4 Dziś UE nie dokonuje już wyboru pomiędzy spójnością a wzrostem gospodarczym. W nowej polityce spójności UE, spójność gospodarcza, społeczna i terytorial- ... »\nZarządzanie alergenami w produkcji środków spożywczych - DOI:10.15199/46.2015.4.5\nObowiązek informowania konsumentów o alergenach nie dotyczy jedynie zakładów przetwórstwa żywności, ale także zakładów żywienia zbiorowego.Wskutek zaburzeń układu immunologicznego, obecne w żywności alergeny pokarmowe (białka, glikoproteiny, lipoproteiny i niektóre polisacharydy), wywołują bardzo zróżnicowane reakcje alergiczne. Reakcje te obejmują przede wszystkim układ pokarmowy (m.in. biegunkę, wymioty, bóle brzucha, nudności, zaparcia), układ oddechowy (m.in. kaszel, duszność, chrypkę, obrzęk krtani), skórę (m.in. egzemę, pokrzywkę, obrzęk naczynioruchowy, świąd), układ nerwowy (m.in. nadpobudliwość, drgawki), a także objawy związane z anemią, migreną oraz obrzękami dłoni, stóp i stawów (9, 10, 16, 17). W niektórych przypadkach alergeny pokarmowe mogą wywoływać tzw. wstrząs anafilaktyczny, który może doprowadzić do śmierci (9). Do alergenów pokarmowych najczęściej wywołujących reakcje alergiczne (ponad 90% reakcji) należą białka zawarte w orzechach arachidowych i włoskich, mleku oraz jego przetworach, przetworach ze zbóż zawierających gluten, jajach i przetworach jajecznych, mięczakach oraz rybach, a także w soi i jej przetworach (5, 9, 10, 16). Lista wszystkich alergenów pokarmowych jest znacznie dłuższa i obejmuje m.in. owoce cytrusowe, truskawki, paprykę, brzoskwinie, banany, ananasy, sezam, seler, gorczycę oraz czereśnie i jabłka (9, 10, 13 ). Przepisy prawne Negatywny wpływ alergenów pokarmowych na zdrowie i życie konsumentów, a także znacząca częstość występowania alergii pokarmowych na poziomie 3-8% (10, 13 ) sprawiły, że producenci żywności zostali zobligowani do umieszczania na opakowaniach środków spożywczych informacji o składnikach alergennych. Obowiązek ten wprowadzono m.in. w USA , a także w UE ,3. W Polsce zasady znakowania środków Food Allergen Labeling and Consumer Protection Act of 2004. Public Law 108-282, Title II. Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2000/13 /WE z dn. 20 marca 2000r. w sp... »\nZZ godnie z Krajowymi Ramami Kwalifikacji, absolwent szkoły wyższej dysponuje nie tylko wiedzą specjalistyczną i umiejętnością jej stosowania w praktyce, ale również kompetencjami społecznymi. Co oznacza między innymi, że potrafi myśleć i działać w sposób przedsiębiorczy, ma doświadczenie w zakresie pracy zespołowej, ma świadomość odpowiedzialności związanej z decyzjami podejmowanymi w ramach działalności opartej na: profesjonalizmie, poszanowaniu prawa, zasad etyki zawodowej i norm społecznych oraz ma umiejętność oceny skutków wykonywanej działalności zawodowej. Zatem od studenta oczekuje się, że po ukończeniu uczelni, będzie miał pomysł na założenie firmy i utworzenie nowych miejsc pracy. Nie zawsze tak było. Dawniej to zakłady pracy czekały na absolwentów. Wynikało to z dwóch powodów. Po pierwsze studia były elitarne z racji małej liczby szkół wyższych i małych mocy przerobowych. W 1990 r. w Polsce istniało: 10 uniwersytetów, 18 wyższych szkół technicznych, 9 akademii rolniczych, 5 akademii ekonomicznych, 10 wyższych szkół p... »\nWpływ systemu zarządzania środowiskowego na stabilność i rozwój przedsiębiorstwa - DOI:10.15199/46.2015.4.6\nWpływ systemu zarządzania środowiskowego opartego na wymaganiach ISO 14001 i rozporządzenia EMAS na stabilność i rozwój przedsiębiorstwa.Wstęp Od zarania dziejów człowiek starał się ułatwiać sobie życie poprzez wymyślanie coraz to bardziej skomplikowanych urządzeń, maszyn, czy wreszcie w pełni automatycznych linii produkcyjnych. Oczywiście rozwój tych rozwiązań przemysłowych wiązał się praktycznie zawsze z niekorzystnym wpływem na środowisko naturalne. Początki globalnych działań środowiskowych sięgają roku 1970, kiedy to sekretarz generalny ONZ Sithu U Thant przedstawił na XXIV sesji ONZ raport na temat aktualnego stanu środowiska na świecie. Zatrważającym stwierdzeniem było ciągle postępujące degradowanie naturalnego środowiska w wyniku mechanizacji i automatyzacji procesów produkcyjnych oraz usługowych. Jednym z ustaleń XXIV sesji plenarnej ONZ była decyzja zorganizowania konferencji merytorycznej poświęconej wpływowi środowiska na życie człowieka. Konferencję taką ONZ zorganizowała w 1972 roku w Sztokholmie pod hasłem "Mamy tylko jedną ziemię". Na konferencji tej przyjęto tzw. Deklarację Sztokholmską, która precyzowała stanowisko w następujących sprawach: planowanie osiedli ludzkich dla ochrony środowiska, zarządzanie bogactwami naturalnymi, identyfikacja i kontrola zanieczyszczeń, wychowanie społeczeństwa na rzecz ochrony środowiska i dziedzictwa kultury związanej z ochroną środowiska. Zgodnie z wypracowanym na konferencji stanowiskiem podstawą powinna być edukacja młodego pokolenia poczynając od szkoły podstawowej. Niezależnie od działań edukacyjnych ministerstwo ochrony środowiska powinno przygotować odpowiednie programy dla przedsiębiorstw produkcyjnych i usługowych oraz poszczególnych grup naszego społeczeństwa. W 1983 roku Zgromadzenie Ogólne Organizacji Narodów Zjednoczonych powołało komisję ds. środowiska i rozwoju. Dzięki temu zagadnienia ochrony środowiska przestały być przedmiotem incydentalnych wy... »\nSzukanie oraz udzielanie pomocy jako rutyna organizacyjna (S. Grodal, A. J. Nelson, R. M. Siino, Help-seeking and help-giving as an organizational routine: continual engagement in innovative work, “Academy of Management Journal", 52(1), 2015, s. 136-168.).W amerykańskim dwumiesięczniku “Academy of Management Journal" opublikowany został interesujący artykuł dotyczący udzielania sobie wzajemnej pomocy przez pracowników tej samej organizacji. Autorami tego opracowania są: Stine Grodal z Uniwersytetu w Bostonie, Andrew J. Nelson z Uniwersytetu Stanu Oregon oraz Rosanne M. Siino reprezentująca Uniwersytet Stanforda. Omawiany artykuł składa się z dwóch części. W... »\nSzara strefa a strategia zarządzania jakością w przedsiębiorstwach budowlanych - DOI:10.15199/46.2015.4.3\nSzara strefa zmienia zasady strategii TQM w branży budowlanej w otoczeniu biznesowym oraz w samym przedsiębiorstwie wykonawczym.Problem szarej strefy w teorii literatury przedmiotu jest marginalizowany. Co prawda można odnieść się do pewnych badań, analiz, koncepcji ograniczenia szarej strefy, ale generalnie autorzy zajmujący się szeroko rozumianymi naukami społecznymi koncentrują się wokół tzw. legalnej gospodarki (Feige L.E.1990). Należy jednak mieć na względzie fakt, że szara strefa istnieje w każdym modelu gospodarki. Różni się jedynie skalą i formą funkcjonowania. Co więcej, pomimo prób jej ograniczenia, nie zawsze się to udaje. Nawet można pokusić się o stwierdzenie, że poziom szarej strefy nie ulega obniżeniu. Ponieważ cały czas trwa swoisty "wyścig" pomiędzy aparatem władzy a animatorami szarej strefy. Ci ostatni są pionierami rozwiązań, których mechanizm działania jest poznawany dopiero po pewnym czasie. W miejsce likwidowanej działalności pojawia się nowa forma. Szara strefa modyfikuje działania przedsiębiorstw. Wynika to przede wszystkim z konieczności uwzględnienia w opracowywanej strategii przez podmioty rynkowe otoczenia biznesowego. A otoczenie to powstaje w znacznym stopniu pod wpływem szarej strefy. Celem artykułu jest identyfikacja zagrożeń dla strategii TQM w branży budowlanej w kontekście szarej strefy. Rodzaje szarej strefy w kontekście branży budowlanej Biorąc pod uwagę klasyfikację szarej strefy, jaką zaproponowali M.H. Fleming., J. Roman, G. Farrell, należy wyróżnić w niej cztery podstawowe kategorie: kryminalną działalność, nielegalną, działania w obszarze gospodarstw domowych, nieformalną. Pierwsza kategoria obejmuje produkcję dóbr i usług zabronionych przez prawo, w tym zwłaszcza wytwarzanie oraz handel narkotykami. Druga kategoria dotyczy legalnie wytworzonych dóbr i usług, ale są czynione próby polegające na unikaniu w tym zakresie podatków lub też nie ewidencjonowania pełnego obrotu. Dzi... »\nPlanowane zachowania pracowników a doskonalenie organizacji - DOI:10.15199/46.2015.3.3\nBudowanie postaw pracowniczych jest procesem wieloletnim.Wstęp Dynamika zmiany w otoczeniu przedsiębiorstw niesie ze sobą konieczność modyfikacji postaw i zachowań pracowniczych. Najogólniej mówiąc, organizacja, która uważa się za doskonałą, zwiększa udział pracowników w życiu firmy. Już w latach 60. ubiegłego wieku zastosowano na szeroką skalę w firmach działających w warunkach dojrzałej gospodarki rynkowej koncepcję określaną jako jakość życia zawodowego (quality of working life). Koncepcja ta była osadzona na założeniu, że pracownicy stają się bardziej odpowiedzialni, godni zaufania i zdolni do pozytywnych zachowań, jeżeli pozwala im się uczestniczyć w decyzjach wpływających na jakość ich pracy. Przed dopuszczeniem pracowników do udziału w życiu firmy musieli oni przejść odpowiednie przeszkolenie (tzw. szkoła stosunków międzyludzkich w firmie) . W Polsce proces kształtowania postaw pracowniczych wobec jakości produktów i doskonalenia organizacji przebiegał z kilku dekadowym opóźnieniem. Przyjmując, że proces transformacji systemu gospodarczego kraju po 1989 roku, poprzez pakiet reform wprowadzanych w wielu dziedzinach życia gospodarczego, stworzył podstawy gospodarki rynkowej, można mówić o trzech dekadach opóźnień. Należy jednak podkreślić, że lata 90. ubiegłego wieku były traktowane jako okres adaptacyjny dla przedsiębiorstw, którym przyszło funkcjonować w nowych warunkach gospodarki rynkowej. Dopiero pod koniec ubiegłego wieku przedsiębiorstwa inicjują na szerszą skalę szkolenia behawioralne. Początek nowej ery to wzrost znaczenia szkoleń behawioralnych w przedsiębiorstwach. Coraz więcej szkoleń poświęcano kształtowaniu postaw pracowniczych i nabywania kompetencji interpersonalnych. Nowe postawy miały rzutować na poprawę wyników funkcjonowania firm. Wśród kadry kierowniczej przedsiębiorstw wzrastała świadomość znaczenia W. Šmid, Leksykon menedżera, Wydawnictwo Profesjonalnej Szkoły Biznesu, Kraków 2000, s. 142 :... »\nBEZPIECZEŃSTWO INFORMACYJNE I INFORMATYCZNE W ZARZĄDZAN IU ORGAN IZACJĄ. Jak przełożyć teorię na praktykę? 19.02.2015 r., Warszawa.Ważność bezpieczeństwa informacji zauważana jest coraz silniej. Coraz częściej mówi się o zapewnieniu bezpieczeństwa informacji, coraz częściej słychać o przypadkach "wycieku" informacji. Opracowane i wydane są normy międzynarodowe i polskie dotyczące bezpieczeństwa informacji. W niektórych sektorach istnieją przepisy prawne, bazowane na normie bezpieczeństwa informacji, ale ujętej w ramy prawne. We wszystkich sformalizowanych dokumentach wymagane jest opracowanie polityki bezpieczeństwa informacji, wydanie deklaracji bezpieczeństwa informacji. Nie dla wszystkich jednak jest jasne, co to oznacza i jak do tego podejść. Na szkoleniu zorganizowanym przez Klub POLSKIE FORUM ISO 9000 19 lutego br. prezes Instytutu Bezpieczeństwa i Informacji, Grzegorz Krzemiński, współpracujący z Klubem od pewnego czasu, z ogromnym profesjonalizmem i zaangażowaniem - jak zawsze - i w niezwykle przystępny sposób, wyjaśnił i pokazał praktyczne podejście do tych zagadnień. Prelegent rozpoczął przedstawienie tematu od dyskusji nad pojęciami polityka i strategia organizacji, wzajemne powiązania między tymi pojęciami, ich rozumieniem przez kierownictwa organizacji oraz podejściem do określania i realizacji polityki i strategii, uwzględniając misję i wizję organizacji. ... »\nJakość produktu kosmetycznego - DOI:10.15199/46.2015.3.5\nRadosław Wolniak Agata Moskaluk-Grochowicz\nKażdy produkt kosmetyczny przed dopuszczeniem do obrotu podlega ocenie bezpieczeństwa.Wprowadzenie Kosmetyki obok środków spożywczych należą do grupy produktów, na które niezależnie od sytuacji gospodarczej jest ciągły popyt. Jednakże wzrastające wymagania klientów wymuszają na producentach środków kosmetycznych produkcję coraz lepszych i nowocześniejszych produktów. Pojawiające się na rynku kosmetyki muszą być z jednej strony, skuteczne i innowacyjne, a z drugiej, charakteryzować się wysoką jakością oraz być bezpieczne - nie tylko dla konsumentów, ale również dla środowiska. W niniejszej publikacji poruszono kwestie dotyczące jakości produktu kosmetycznego zwłaszcza z punktu widzenia uwzględnienia cech tego produktu oraz wymagań prawnych odnośnie jego jakości. Pojęcie jakości Pojęcie jakości jest odbierane intuicyjnie przez konsumentów. Taki produkt, który jest dostępny dla konsumenta w momencie zakupu, który sprzedawany jest po cenie akceptowalnej przez nabywcę i który spełnia wymagania kupującego, jest przez niego postrzegany jako produkt dobry jakościowo. Opisana zasada sprawdza się także w przypadku produktów kosmetycznych. Jednak, aby postrzeganie jakości było mierzalne nie może się opierać tylko i wyłącznie na intuicji przeprowadzającego badanie. Początków definiowania jakości należy upatrywać już w starożytności. Platon definiował jakość jako "sąd oceniającego, subiektywnie zależny od doświadczenia" , a Cyceron2, jako "własność (wła- Bielawa A., Postrzeganie i rozumienie jakości - Przegląd definicji jakości, Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego. Studia i Prace Wydziału Nauk Ekonomicznych i Zarządzania, 2011 , Nr 21 , s. 14 3-152 ; Holliwell J., Ryzyko finansowe. Metody identyfikacji i zarządzania ryzykiem finansowym, K. E. Liber s.c., Warszawa, 2001; Kaczmarek T. T., Zarządzanie ryzykiem handlowym, finansowym i produkcyjnym dla praktyków, wyd. ODDK, ściwość) przedmiotu". Cyceron stworzył ponadto słowo... »\nPraca kołem się toczy\nPP raca wg teoretyków organizacji definiowana jest jako "…centralna wartość ludzkiego życia, środek realizacji subiektywnych celów życiowych, nadający życiu poczucie sensu i zapewniający bezpieczeństwo socjalne, prestiż społeczny oraz satysfakcję z własnej sprawności..." W książce "Rok potopu" Eduardo Mendoza stwierdza, że "…praca to wysiłek, lecz także mądrość i wytrwałość; nie chodzi tu o użycie brutalnej siły wobec materii, lecz o to, by wiedzieć, co się chce zrobić i dlaczego...". Tym samym praca odgrywa zasadniczą rolę w rozwoju człowieka i stanowi materialną podstawę życia społecznego. Nie zawsze tak było, kiedyś ludziom nie zależało na dobrym wykonywaniu pracy ani na wykonywaniu jej w ogóle. Dla starożytnych Greków i Rzymian w pracy nie było nic szlachetnego. Uważali ją za klątwę bogów, która zubaża umysł i zatruwa dzień. Systemy religijne widziały w pracy formę kary za grzechy i zło konieczne. Wcześni chrześcijanie traktowali pracę nieco lepiej, uznając ją za służbę Bogu przez dzielenie się dochodami z ludźmi mniej zamożnymi. Bogactwo dawało środki na... »\nKomercjalizacja wyników badań w aspekcie zarządzania wiedzą - DOI:10.15199/46.2015.3.2\nBariery organizacyjne wdrażania programów badawczych.Wprowadzenie Z raportów gospodarczych wynika, że mamy małą skuteczność wdrożeń innowacji do gospodarki. Tymczasem, jeśli przejrzymy opisy wynalazków i wzorów użytkowych zamieszczane na stronie internetowej Urzędu Patentowego R. P. oraz opisy innowacji publikowane na łamach Przeglądu Technicznego lub Przeglądu Budowlanego, można wyciągnąć następujący wniosek: tam, gdzie wdrożenie innowacji odbywało się pod nadzorem kadry inżynieryjno-technicznej przedsiębiorstwa, nie było problemów z komercjalizacją. Przypadki te dotyczą tzw. komercjalizacji samodzielnej, gdy podmiot, który przeprowadził prace badawczorozwojowe jest właścicielem rezultatów tych prac i zdecydował się realizować komercjalizację na własny rachunek. Komercjalizacja wyników badań jest ostatnim etapem procesu zdobywania wiedzy o zjawisku lub nowym wyrobie. Na tym etapie są ujawniane wszelkie błędy metodyczne i niedopracowania projektu badawczego. Przyczyny błędów leżą w obszarze organizacji pracy. W artykule przedstawiono bariery organizacyjne komercjalizacji wyników badań, o których nie ma mowy w analizach gospodarczych [2, 4]. Przedstawiono punkt widzenia praktyków oraz kadry inżynieryjno-technicznej przedsiębiorstw. Na końcu artykułu umieszczono propozycje udoskonalenia sposobu oceny wniosków składanych w systemie OSF. Postrzeganie komercjalizacji Komercjalizacja może być postrzegana w kategoriach: korzyści finansowych, korzyści pozafinansowych. Komercjalizacja rezultatów prac badawczo-rozwojowych jest rozumiana przez decydentów jako transfer wyników badań w celu wdrożenia do praktyki gospodarczej. W publikacji Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego (MNiSW) wyróżniono trzy główne sposoby komercjalizacji projektów badawczych: sprzedaż wyników prac badawczych i rozwojowych, udzielenie licencji na wyniki prac B+R, wniesienie wyników prac badawczych i rozwojowych do spółki [7, s. 14 ]. Z kolei eko... »\nPowiązania z dostawcami - integracja i partnerstwo - DOI:10.15199/46.2015.2.3\nPowinno się dążyć do pełnego dialogu z klientem oraz szerokiego zakresu interakcji.Jedną z ośmiu fundamentalnych zasad zarządzania jakością jest zasada obustronnych korzystnych powiązań z dostawcami. Sygnalizuje ona potrzebę współpracy z dostawcami w szerszym zakresie, niż wynika to z podstawowych relacji związanych z nabywaniem dóbr. Szeroko zakrojona współpraca prowadzi do tworzenia wartości dodanej przez obie strony . Z punktu widzenia zarządzania przedsiębiorstwem stosowanie się do jej wymogów jest istotne z trzech podstawowych powodów. Po pierwsze, każda organizacja jest na tyle efektywna i skuteczna na ile efektywny i skuteczny jest łańcuch dostaw, który współtworzy. W związku z tym zacieśnianie więzi w ramach łańcucha dostaw, kooperacja oraz dążenie do trwałego partnerstwa skutkuje zazwyczaj zwiększeniem potencjału wszystkich jego ogniw. Po drugie, prawidłowe funkcjonowanie podsystemu zaopatrzenia ma kluczowy wpływ na funkcjonowanie kolejnych podsystemów logistycznych oraz na samą jakość wyrobów gotowych . Głównym powodem tego stanu rzeczy jest fakt, że podsystem zaopatrzenia jest pierwszym podsystemem logistycznym, ścisłe powiązanym z kolejnymi. W związku z tym błędy popełnione na etapie zaopatrzenia z pewnością negatywnie wpłyną na prawidłowe funkcjonowanie podsystemu produkcji i dystrybucji. Z poglądem tym zgadza się K. Kowalska , która podkreśla, że podsystem zaopatrzenia stanowi wsparcie dla pozostałych podsystemów, zwłaszcza produkcji. Prawidłowe funkcjonowanie tej sfery wpływa na jakość produktu, poziom logistycz- Sikora T., Wybrane koncepcje i systemy zarządzania jakością, Wyd. Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie, Kraków 2010, s. 72. Zimon D., Malindžák D., Application of quality management system on operating cost for small and medium-sized business organizations, TRANSPORT & LOGISTICS nr 28/2013, s. 4. Kowalska K., Logistyka zaopatrzenia, Wyd. Akademii Ekonomicznej w Katowicach, Katowice 2005, s. 18... »\nTransformacja modelu biznesu w kierunku chmury obliczeniowej - DOI:10.15199/46.2015.2.1\nPrzetwarzanie w chmurze oznacza gromadzenie, przetwarzanie i wykorzystanie danych na oddalonych komputerach udostępnianych przez Internet.Wprowadzenie Problematyka modeli biznesu stanowi istotny obszar nauk o zarządzaniu. Ma ona także wymiar techniczny wtedy gdy rozwiązania organizacyjne oparte są na silnym odziaływaniu stosowanych technologii. W literaturze przedmiotu w ostatniej dekadzie pojawiło się kilkaset definicji modeli biznesu, które zwracały uwagę na różne aspekty funkcjonowania przedsiębiorstw. Tematyka ta rozwija się bardzo dynamicznie i dotyka bardzo wielu przestrzeni eksploracji naukowej. Na podstawie studiów wielu definicji modeli biznesu można zidentyfikować kilka nurtów wiodących z nimi związanych. Pierwszym z nich jest bezsprzecznie wskazanie potrzeb wyjaśniania procesu w jaki sposób przedsiębiorstwo generuje zyski. Drugi zaś jak tworzy wartość dla interesariuszy a trzeci, jak realizuje sposób przechwytywania wartości z rynku. W większości sytuacji ten ostatni nurt stanowi rezultat poprzednich. Na kształt, skuteczność i efektywność modelu biznesu mają wpływ stosowane technologie. A. Afuah i C. L Tucci wskazali na podstawie przeglądu literatury kilka nowych ujęć technologii stymulujących powstawanie modeli biznesu. Technologia "długich ogniw" (longe-linked technology) charakteryzuje się tym, że istniejące współzależności mają charakter sekwencyjny a poszczególne zadania są wykonywane szeregowo. Do tego typu technologii można zaliczyć ciągłe procesy przetwarzania w przemyśle chemicznym i linie produkcyjne w przemyśle samochodowym. Technologia intensywna (intensive technology) jest natomiast zorientowana na rozwiazywanie bardzo wąsko określonych problemów. Techniki rozwiązywania jakiegoś problemu dobierane są w sposób iteracyjny na drodze kolejnych Tab ela 1. Wybrane definicje modeli biznesu z uwzględnieniem cech wiodących. Autorzy Definicja Wiodący nacisk na: Gambardella & Mc Gahan Model biznesowy... »\nZarządzanie ryzykiem w systemie zarządzania jakością - DOI:10.15199/46.2015.2.4\nWobec oczekiwanych zmian w normie ISO 9001:2015.Wprowadzenie Dzisiejsze przedsiębiorstwa działają w złożonym środowisku oddziaływania klientów, udziałowców, akcjonariuszy, właścicieli, pracowników, banków, mediów państwowych i lokalnych, społeczności i wielu przepisów prawa. Poddawane są również oddziaływaniu wielu niepisanych ograniczeń i wpływów. Te wpływy to głównie chęć zwiększenia wartości przedsiębiorstwa, dorównania i przewyższenia konkurencji, rozwój znaczenia "dobrej praktyki", potrzeba otwartości w stosunku do wszystkich stron zainteresowanych. Zapewnienie ciągłości działania. Niektóre organizacje odpowiadają na oczekiwanie zapewnienia bezpieczeństwa socjalnego. Są to głównie instytucje ubezpieczeniowe i fundusze emerytalne. Przedsiębiorcy obawiają się przede wszystkim utraty reputacji, ponoszenia odpowiedzialności prawnej, przerwy w funkcjonowaniu. Dzisiejsza praktyka gospodarcza pokazuje, że zwiększa się dystans pomiędzy właścicielami, a zarządzającymi organizacją. Właściciele i inwestorzy oczekują minimalizacji ryzyka niepowodzeń w stosunku do powierzonej komuś własności. Oczekiwanie minimalizacji ryzyka jest oczywiste i nie jest tu potrzebna specjalna definicja tego pojęcia. Ryzyka towarzyszą nam zawsze. Dla człowieka stwarzają je produkty, miejsca pracy, komunikacja, metody produkcji i inne. Zgodnie z zapowiadanymi zmianami wymagań tej normy, musimy przyzwyczaić się do tego, że identyfikacji zagrożeń musi towarzyszyć lustrzana identyfikacja szans i ocena "ryzyka" pojawienia się zdarzeń pozytywnych, korzystnych, rozwojowych. Systemowe zarządzanie i jego doskonalenie powinno prowadzić do wszechstronnej minimalizacji ryzyka wystąpienia niepożądanych zdarzeń. Szereg norm i standardów wspiera ten cel. Powszechnie znane rozwiązania dotyczą zarządzania ryzykiem korporacyjnym, ryzykiem oddziaływania na środowisko, ryzykiem wypadkowym, chorobowym, biologicznym lub utraty reputacji z powodu złej jakości produ... »\nDziałalność Klubu POLSKIE FORUM ISO 9000, mimo, że zainicjowana pojawieniem się norm serii ISO 9000, przez lata systematycznie rozszerzała się i odpowiadała na zmiany podejścia do zarządzania organizacjami, zmiany w normach, w szczególności normach związanych z zarządzaniem, zarówno w normach europejskich (EN) jak też międzynarodowych (ISO). Stąd mówimy nie tylko o zarządzaniu jakością, ale przede wszystkim o jakości zarządzania. Zmiany zewnętrzne skutkują zmieniającymi się potrzebami środowiska i zainteresowanych współpracą z Klubem. W działalności Klubu staramy się odpowiadać na zmiany i potrzeby. Znaczna część oczekiwań przedsiębiorstw, które są naszymi klientami, jest nam znana i staramy się to uwzględniać w działalności. Nie wszystko jednak jest znane. Zależy nam na zgłaszaniu potrzeb i oczekiwań odnośnie sposobu spełnienia tych potrzeb, a także propozycji form działalności, w szczególności propozycji własnego udziału w działalności, podzielenia się własnym doświadczeniem. Wszelkie informacje i propozycje prosimy zgłaszać do Sekretariatu Klubu, najlepiej mailem Sekretariat Klubu POLSKIE Forum ISO 9000; Sekretariat Polskiego Stowarzyszenia Jakości Zarządzania: e-mail pfiso@pfiso9000.home.pl; tel. 22 4645503; (p. Iza Majewska).Najnowsze zmiany w prawie konsumenckim - jak odnaleźć się w nowej rzeczywistości 27.02.2015 Warszawa.W działalności Klubu to nie tylko normy związane z zarządzaniem. Wiadomo, że przede wszystkim ważne są przepisy prawne. I o niektórych czasami mówimy. Szczególnie, jeśli są to przepisy ogólne i mogą dotyczyć wszystkich, a związane są bezpośrednio lub pośrednio z systeme... »\nModa na BHP\nZZ drowe i bezpieczne środowisko pracy zaczyna być trendy. Coraz większa liczba pracowników zwraca uwagę na warunki, w których przychodzi im pracować. Zapewne duży udział w tym mają agencje europejskie i instytucje krajowe, które na różne sposoby starają się podnosić świadomość i wrażliwość na bezpieczne i zdrowe warunki pracy. W ostatnich latach Europejska Agencja Bezpieczeństwa i Zdrowia w Pracy organizowała kampanie pod hasłami: Mniej dźwigaj (MSDs) (2007), Ocena ryzyka zawodowego (2008-09), Zdrowe i bezpieczne miejsce pracy (2010-2011), Partnerstwo dla prewencji (2012-2013), Stres w pracy? Nie dziękuję! (2014-2015). Każda adresowana była do ludzi mieszkających i pracujących w Europie. Wzięło w nich udział ponad 30 krajów. Kampania "mniej dźwigaj" służyła zaangażowaniu pracowników, pracodawców i ekspertów w działania zapobiegające powstawaniu zaburzeniom mięśniowo-szkieletowym. Celem kolejnej kampanii było organizowanie zdrowych i bezpiecznych stanowisk, bez schorzeń i wypadków przy pracy, dzięki profesjonalnej ocenie ryzyka zawodowego. Kampania "Zdrowe miejsca pracy" promowała zintegrowane podejście do zarządzania przedsiębiorstwem, które... »\nŚwięta i co potem?\nMM inęły Święta Bożego Narodzenia, które w polskiej tradycji wiążą się z "wielkim żarciem". Mamy za sobą również Noc Sylwestrową, w trakcie której podejmujemy różne noworoczne postanowienia. Jednym z najczęściej podejmowanych jest zadbanie o dobrą figurę. Jedni zamierzają doprowadzić do uzyskania idealnej sylwetki przez "dietę cud". Inni preferują aktywność fizyczną, jak np. bieganie, jazda na rowerze, pływanie, gra w tenisa, taniec towarzyski, ćwiczenia na siłowni. Gdyby udało się wytrwać w tym postanowieniu, to istniałaby szansa zrzucenia kilogramów nabytych po świątecznych biesiadach, ale również spalenia wcześniej nagromadzonych zapasów tłuszczu. Jeśli sposobem na pozbycie się zbędnych kilogramów miałaby być dieta, to jest w czym wybierać. Dieta Kwaśniewskiego - zakłada jedzenie trzech tłustych posiłków dziennie, ograniczenie warzyw i owoców, a także wyeliminowanie z jadłospisu pieczywa i słodyczy. Efektem jest utrata ok. 5 kg miesięcznie. U... »\nStrategie wejścia przedsiębiorstw na rynki zagraniczne - DOI:10.15199/46.2015.1.2\nInternacjonalizacja (globalizacja) działalności gospodarczej przedsiębiorstw stanowi jedną z głównych tendencji w gospodarce światowej XXI wieku.Wprowadzenie Internacjonalizacja i jej najwyższe współcześnie stadium - globalizacja działalności przedsiębiorstw, stanowią powszechną, wyrazistą i trwałą tendencję gospodarki światowej XXI wieku. Integracja polskiej gospodarki z jednolitym rynkiem europejskim oznacza dla przedsiębiorstw konieczność konkurowania w wymiarze międzynarodowym, gdyż wymusza to proces globalnej weryfikacji rynkowej użyteczności i efektywności działań. W gospodarce światowej występują dwa fundamentalne zjawiska: integracja regionalna oraz globalizacja. Zjawiska te częściowo wzajemnie się wykluczają, a częściowo wzajemnie się umacniają. Regionalna integracja gospodarcza, w formie takich instytucji, jak UE czy NAFTA (The North American Free Trade Agreement) stanowią główny, dostępny sposób dla krajów w ich wysiłkach dotyczących utrzymania i podnoszenia swoich poziomów i udziałów w światowych inwestycjach, zatrudnieniu, dochodach i wzroście. Twierdzi się nawet, że globalizacyjne procesy realizują się poprzez regionalne integracje gospodarcze. Zgodnie z tym, światowy handel ma w znaczącej mierze charakter regionalny. Międzynarodowa konkurencja w globalizującym się świecie zmusza przedsiębiorstwa do myślenia i działania globalnego, a technologie stają L.J. Jasiński, Wpływ procesów integracji regionalnej na globalizację gospodarki światowej, "Zagadnienia Naukoznawstwa", z. 3/2002, s. 215. P.J. Buckley, J.Clegg, N. Forsans, K.T. Reilly, Increasing the Size of the “Country": Regional Economic Integration and Foreign Direct Investement in a Globalised World Economy, “Management International Review" 2001, vol. 41, no. 3, s. 252. A.M.Rugman, The Myth of Global Strategy, "International Marketing Review" 2001, vol. 18, no. 6, s. 585. się decydującym czynnikiem. Ogólnym skutkiem procesów globalizacy... »\nZarządzanie ryzykiem w projekcie badawczo-rozwojowym - DOI:10.15199/46.2015.1.4\nAnaliza ryzyka obejmuje klasyfikację ryzyka i określanie priorytetów ryzyka.Wprowadzenie Tematyka zarządzania ryzykiem jest obecnie niezwykle popularna i bardzo często opisywana w środkach przekazu. Różnorodność obszarów problemowych, w jakich działa organizacja i co za tym idzie realizowanych procesów oraz wielość wymagań, które musi spełnić powodują, że zagadnienie to powszechnie znane i dobrze udokumentowane, po pobieżnej nawet analizie wykonalności, staje się zadaniem wielopłaszczyznowym, niezwykle złożonym, wymagającym precyzyjnej koordynacji. Cele opracowania niniejszego artykułu to: Przedstawienie problematyki dotyczącej zarządzania ryzykiem w odniesieniu do zarządzania ryzykiem w projektach badawczo-rozwojowch; Przybliżenie i uzasadnienie proponowanych w artykule rozwiązań; Zainspirowanie i zachęcenie czytelnika do dokonania własnych przemyśleń oraz zgłoszenia uwag i propozycji dotyczących tego tematu; Opracowanie i przedstawienie prostego modelu zarządzania ryzykiem, który mógłby być zastosowany w projektach badawczo-rozwojowch realizowanych w organizacjach naukowo-badawczych i innych; Opracowanie i przedstawienie prostego formularza planu zarządzania ryzykiem do wykorzystania w realizowanych projektach. Celem artykułu nie jest rozważanie wpływu niepewności na osiąganie strategicznych celów projektu realizowanego, na przykład w dużej korporacji. Dlatego opracowanie nie zawiera poszerzonych rozważań dotyczących genezy zwiększającego się zastosowania ryzyka, teorii, obliczeń i stosowanych metod, interpretacji wymagań norm dotyczących zarządzania ryzykiem. Inspiracją do opracowania artykułu były doświadczenia autora polegające na tym, że pracownicy naukowi realizujący projekty w natłoku obowiązków i merytorycznych problemów nie mają czasu, żeby poszukiwać rozwiązań dotyczących ryzyka i tam gdzie jego znajomość nie jest wymagana, po prostu je pomijają. Wszystkie znane metodyki zarządzania projektami - w tym ... »\n1' 2014.A new cohesion policy of European Union, Jan Macias The article presents evolution cohesion policy of European Union, measurements of new cohesion policy, principles cohesion policy, law bases of cohesion policy and goals, tools and means of cohesion policy in financial perspective 2007-2013.1'2014 - A new cohesion policy of European Union, Jan Macias The article presents evolution cohesion policy of European Union, measurements of new cohesion policy, principles cohesion policy, law bases of cohesion policy and goals, tools and means of cohesion policy in financial perspective 2007-2013. - ISO 9004:2009 - Management oriented on longlasting success in the environment of small and medium sized organizations, Dominik Zimon The norm ISO 9004:2009 is a set of guidelines to comply should bring the company to achieve sustainable success market in today's turbulent and challenging environment. This standard can be considered as a supplement and extension of the requirements contained in ISO9001:2008 or as a standalone system that gives organizations broader perspective of quality management, The aim of the publication is provide guidance in ISO 9004, taking into account their impact on the development of small and medium-sized organizations. Subject of article is dictated by the growing demand from smaller modern concepts of organization and management systems. It should be noted that small and medium-sized organizations, however, have some limitations that understanding and minimizing is the key to the successful implementation of management systems. This article attempts to indicate certain behaviors that may be helpful in the correct application of the guidelines of ISO 9004:2009. - Changes in quality management system in metallurgical enterprises, Bożena Gajdzik In the publication the changes in quality management systems in metallurgical enterprises were presented. The enterprises... »\nStandardy jakości w działalności edukacyjno-szkoleniowej - DOI:10.15199/46.2015.1.1\nRoman Batko Piotr Rogala\nWiedza musi być traktowana jako strategiczny czynnik sukcesu.Wstęp Jednym z priorytetowych celów Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki w latach 2007-2013 było "upowszechnienie edukacji społeczeństwa na każdym etapie kształcenia przy równoczesnym zwiększeniu jakości usług edukacyjnych i ich silniejszym powiązaniu z potrzebami gospodarki opartej na wiedzy" . Zwrócenie uwagi na jakość usług edukacyjnych wydaje się jak najbardziej zasadne, jeśli uświadomimy sobie, o jak wielkim rynku jest tutaj mowa. Trudno dzisiaj wyobrazić sobie dobrą firmę, która nie szkoli swoich pracowników (i nie mamy tutaj na myśli li tylko wymagań płynących z normy ISO 9001, ale przede wszystkim oczywiste potrzeby związane ze zmianami technologicznymi, prawnymi czy organizacyjnymi, którym sprostać musi nowoczesna organizacja). Polska Izba Firm Szkoleniowych szacuje rynek usług firm szkoleniowych na kilka miliardów złotych rocznie, a na jego rozwój miały też olbrzymi wpływ środki z Europejskiego Funduszu Społecznego, w ramach którego w latach 2007-2013 w Polsce ponad 1,4 mln osób pracujących skorzystało z różnego rodzaju szkoleń zawodowych, a różnymi formami wsparcia szkoleniowego objętych zostało prawie 286 tys. przedsiębiorstw . Szkolenia i rozwój ludzi są niezmiennie w centrum zainteresowania Unii Europejskiej, co ujawniło się w opublikowanym w 2010 r. dokumencie strategicznym Europa 2020 - Strategii na rzecz inteligentnego i zrównoważonego rozwoju sprzyjają- Sprawozdanie z wdrażania Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki 2007-2013 w 2013 r., Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju, Warszawa 2014, s. 5. Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju (2014). 10 lat EFS - informacja prasowa. http://www.efs.gov.pl/2014_2020/Strony/10latEFS_ w_Polsce_Perspektywynaprzyszlosc_61014.aspx (pobrano 18.10.2014) cego włączeniu społecznemu , gdzie na pierwszym miejscu wymienia się rozwój inteligentny (smart growth): rozwój gospodarki opartej na wiedzy i innowacji. Kon... »


Krótko, zwięźle i na temat, czyli pożegnanie 2017 roku\nJak co roku, staram się zebrać wszystko do jednego worka i zrobić krótkie podsumowanie ubiegłych 12 miesięcy. Przyznam szczerze, że nie lubię tego robić. Jednak z biegiem czasu, fajnie tak sobie zerknąć wstecz i powspominać, zobaczyć nasze wzloty i upadki, wyciągnąć z tego wnioski. A tych w ubiegłym roku trochę się nazbierało. :)\nNiektórzy, wraz z wybiciem 1 stycznia Nowego Roku, chcieliby ten stary wymazać całkowicie z pamięci. Oddzielić go grubą krechą i po prostu zapomnieć. W moim przypadku, ubiegły rok przypominał trochę roller coaster. Zarówno w życiu prywatnym, ja i w pracy z psem. Trochę się namieszało, czasami zrobił się mały kocioł, ale jak to w życiu bywa, nic nie dzieje się bez przyczyny. Chwilowo blog był zawieszony. Od lipca zaczęłam pisać posty na nowej platformie. I tak już pozostanie. Tak sobie myślę, że w tym roku wybija mi 8 lat, od momentu gdy zaczęłam prowadzić swojego bloga. Jeszcze dwa i mamy dekadę. :)\nJeśli chodzi o psie kwestie – starty w dogtrekkingach były, zabawa i treningi były, podróże były, wakacje z psem były. Udało się spełnić marzenie i pojechać z Karo nad morze, o czym pisałam --> tutaj <-- W grudniu ćwiczyliśmy na dwudniowych warsztatach z Paulą Gumińską – mnóstwo pozytywnej energii i ogromna ilość wiedzy do przyswojenia. Mimo, że trochę odpuściłam psu w treningach, nie nudziliśmy się. Spacery – głównym celem w tamtym roku, było pobicie naszego rekordu spacerowego z 2016 roku. Cóż, nie udało się… W 2017 roku przeszliśmy 1972,12 km., czyli mniej o 186 km. Chociaż ten rok zapowiada się trudniej, głównie ze względu na obronę pracy dyplomowej, nie mam zamiaru się poddawać. Spacery, treningi, zabawy z psem, stają się takim małym promyczkiem w całej tej codzienności. Bo kto inny, potrafi tak dobrze rozwiać wszystkie smutki i troski, merdając wesoło ogonkiem i ciesząc się z każdej chwili ze swoją Pańcią? :)\nPodsumowując, czy ubiegły rok był dobry? Zdecydowanie tak. Prywatnie narzekać nie mogę, psiarsko – raczej też nie, chociaż zawsze znajdzie się jakieś ale… ;) Jednak biorąc pod uwagę mój wieczny brak czasu, nie było najgorzej. W nowy rok wchodzę z mnóstwem pozytywnej energii i z wieloma planami na kolejne 12 miesięcy… Tak więc bye bye 2017…!


Gdzie kupisz NAJLEPSZEGO kebaba w Bielsku-Białej? Zapytaliśmy o to mieszkańców. Sprawdźcie, co odpowiedzieli! | Bielsko-Biała Nasze Miasto\nGdzie kupisz NAJLEPSZEGO kebaba w Bielsku-Białej? Zapytaliśmy o to mieszkańców. Sprawdźcie, co odpowiedzieli!\nIŚ 20 października 2021, 7:51\nZobacz LISTĘ polecanych knajpek z kebabem w Bielsku-Białej, kliknij w kolejne zdjęcia > > >NM\nNajlepszy kebab w Bielsku-Białej - gdzie go kupisz? Zapytaliśmy Was o to na naszym Facebooku Bielsko-Biała Nasze Miasto. Na podstawie odpowiedzi stworzyliśmy listę polecanych barów i restauracji z kebabem. Kliknij w galerię!\nNajlepszy kebab w Bielsku-Białej\nKto marzy o pysznym, chrupiącym kebabie ze wspaniale pachnącym mięsem, warzywami i innymi ulubionymi dodatkami? Sprawdźcie, które miejsca w Bielsku-Białej polecają mieszkańcy!\nW naszej galerii prezentujemy listę wybieranych przez Was barów i restauracji z kebabem.\nbielsko biała najlepszy kebab\nkebab w bielsku białej\nKARTKI na MIKOŁAJA 2021 - pobierz za darmo i wyślij! Z życzeniami, śmieszne, poważne...\nKARTKI na MIKOŁAJA 2021 z życzeniami. Są idealne na WhatsAppa, Messengera, Facebooka, Instagrama, czy MMS-a. Jeśli nie wiecie jak złożyć życzenia, to zróbcie to...\n7 grudnia 2021, 9:29\nKARTKI na MIKOŁAJKI\nkartki na mikołaja\nwyślij kartkę na mikołaja\nSzpital Wojewódzki w Bielsku-Białej leczy pacjentów z COVID-19 - poinformowała Anna Szafrańska, rzecznik prasowy szpitala. Przypominamy, że w placówce...\nbielsko szpital wojewódzki covid\nszpital wojewódzki w bielsku covid


Kod EAN: 5907777412157\nNumer katalogowy : W8 Z\n1. Pulsometr Puls, czyli tętno to ilość uderzeń mięśnia sercowego na 1 minutę. Przyjętą normą jest granica od 60 do 100 udezreń na minutę. W przypadku kiedy puls jest podwyższony mówimy o tachykardii, natomiast kiedy jest obniżony o bradykardii. Należy pamiętać, że tętno zależne jest od kilku czynników, m.in wieku, kondycji fizycznej, płci, a także stanu naszego zdrowia, a także stanu wytrenowania. Podczas uprawiania aktywności fizycznej nasze tętno się podnosi i jeżeli nie towarzyszą temu dodatkowe objawy jest to naturalny stan.