Krechowicz Jerzy | Państwowa Galeria Sztuki w Sopocie 2018\nJERZY KRECHOWICZ (ur. 1937 r.)\nUrodzony 1937 r. w Tokach koło Zbaraża. Studia w Państwowej Wyższej Szkole Sztuk Plastycznych w Gdańsku. Dyplom uzyskał w 1962 roku w Pracowni Malarstwa prof. Stanisława Borysowskiego. W 1993 roku uzyskał tytuł profesora – pracuje na stanowisku profesora zwyczajnego w Akademii Sztuk Pięknych w Gdańsku. Jest kierownikiem Pracowni Grafiki Projektowej na Wydziale Malarstwa i Grafiki na tejże Uczelni. W latach 1996-2002 pełnił funkcję rektora. Był założycielem słynnego w latach 60-dziesiątych teatru „Galeria” oraz kabaretu „To-Tu”. Wydał drukiem około czterystu plakatów teatralnych, wystawowych, folderów, obwolut książkowych i innych form małoformatowych. Ma na swoim koncie ponad 30 realizacji scenograficznych. Uprawia malarstwo, collage, scenografię teatralną, grafikę użytkową i artystyczną. Mieszka i pracuje w Gdańsku.\nKrechowicz Jerzy - Paweł Huelle\nWyczerpać temat, mówiąc o pracach Jerzego Krechowicza, byłoby rzeczą niemożliwą. Powiem więc o kilku moich, bardzo osobistych impresjach, związanych z jego obrazami. Celowo i z premedytacją mówię – obrazami – choć powinienem był pewnie powiedzieć – grafikami, przetworzonymi na tysiąc możliwych i niemożliwych sposobów, także przez komputer. Słowem komputerowymi collage’ami. No ale dla mnie są to obrazy. Niezwykle precyzyjnie skomponowane, bogate w setki niuansów i szczegółów, piękne, choć powściągliwie mądre w kolorystycznych zestawieniach. Takie jest pierwsze wrażenie przy obcowaniu z pracami Krechowicza – wielość form zamknięta w jedności zdyscyplinowanej przestrzeni. Drugim wrażeniem jest poczucie, że jako widz uczestniczę w nieustannym, może nawet gorączkowym poszukiwaniu. Czy to nie dziwne? Pomiędzy stwierdzeniem precyzyjnej kompozycji, a poczuciem nieustannego poszukiwania, występuje wszak oczywista sprzeczność. A jednak tak jest właśnie w świecie form tego artysty. Chociaż każdy z jego obrazów jest zamknięty i skończony, obcując z ich całością doświadczamy wkraczania w rzeczywistość nie tyle zmienną, co nie do końca zdefiniowaną. Wydaje się, że największą radość daje bowiem Krechowiczowi możliwość przekształcenia form zastałych i skostniałych nowe, zaskakujące konfiguracje. Jakbyśmy obserwowali wielość ponawianych prób i przeżywali związane z nimi emocje: co będzie na końcu tego alchemicznego procesu? Nie mogę przy tym oprzeć się wrażeniu, że jest ów artysta – alchemik po Gombrowiczowsku dzieckiem podszyty. Cieszy się z każdej niespodzianki, lubi żartować, jest przy tym ironiczny wobec własnych odkryć. Zawsze zdumiewało mnie i wprawiało w podziw, co ów przekorny i swawolny sztukmistrz potrafi stworzyć, wychodząc choćby od fotografii starego licznika kółkowego, szkieletu ryby, czy wizerunku elżbietańskiego poety i dramaturga. W miejsce – tak powszechnych dzisiaj kategorii wygłupu i niepowagi, Krechowicz proponuje stale obecną niesforność i ciekawość artysty. Dlatego przywołuję w moim skojarzeniu Gombrowicza, patrona żywotnie istotnej, wiecznej niedojrzałości, której poświęca, tak genialnie wyrażona przez Joyce’a nieunikniona modalność widzialnego. Awangarda, czyli straż przednia, to w sztuce pozycja doprawdy zobowiązująca. Straż poszukująca drogi, traktu, brodu, szlaku na drugą, nieodkrytą drogę. W tym sensie jest dla mnie Jerzy Krechowicz artystą najpełniej awangardowym, a przy tym – jak zaznaczyłem – młodzieńczym, nigdy bowiem nie znajdziemy w jego pracach samo powtarzających się motywów, zastanych stereotypów. To ciągłe odkrywanie czyni go młodym i równocześnie niepokornym. Mam na myśli chropowatość. Nieoczywistość. Może nawet pewne rozwichrzenie jego wizji. Ta sztuka to głęboka medytacja nad materią. Nad nieobliczalną, zupełnie szaleńczą ilością możliwych form, jakie może jeszcze przyjąć złożony z drobnych – niedostępnych naszemu oku cząstek – wszechświat.\nŹródło: Jerzy Krechowicz. Collage [6 – 30 czerwca 2002, Państwowa Galeria Sztuki w Sopocie]. Red. N. Kruss-Karmazyn. Sopot: Państwowa Galeria Sztuki, 2002. ISBN 83-91236-03-x.\nKrechowicz Jerzy - Bogdan Justynowicz (2 )\nBOGDAN JUSTYNOWICZ („Nabrzeże malarzy” wydawnictwo Morskie, Gdańsk 1973 r., fragment tekstu zatytułowanego: Krechowicz ):\nPłótna Krechowicza są deklaracją chorobliwej ciekawości rzeczy, które mogą pływać lub unosić się w powietrzu, czegoś, co w historii ewolucji miało być może szansą zastąpienia człowieka na ziemi – czyli próba rekonstrukcji elementów pozornie najprostszych, starych jak ziemia i egzystujących na prawach mitu. Nieokreśloność owych źródeł, z których wypływa treść malarstwa, nasuwa pewne wnioski o tym, że leżą one gdzieś w sferze snu – na pograniczu choroby, która polega na „przesypianiu” czuwającym snem dni i nocy. Mechanizm snu (odciskający się widocznie, fizycznie na płótnach) jest więc rodzajem nałogu, narkotyku; Krechowicz zaś – własnym królikiem doświadczalnym. A na zewnątrz: ruchliwość, szarpanina niemalże, pogoń za różnego typu doświadczeniami artystycznymi: teatr, groteska-kabaret, film, wreszcie wszystko, co się porusza, jest przestrzenią, barwą, wszystko, na co pada światło, co samo przez się może być obrazem. Nie interesuje Krechowicza jednakże kolor jako zagadnienie osobne, forma jako taka – te rzeczy, które uważa się za kardynalne w jego rzemiośle, w jego dyscyplinie. Frapuje go natomiast to wszystko, co skrajne. Poprzez „skrajność” zaś należy rozumieć samo „topograficzne” usytuowanie problemów, nad jakimi Krechowicz się pochyla: leżą one na skraju, na pograniczu przeróżnych dziedzin sztuki: malarstwa, rzeźby, architektury, literatury, teatru, filmu. I one to, zagadnienia estetyczne, o podwójnym obywatelstwie, zawsze przyciągają i interesują go bardziej, aniżeli sam „środek” – sedno danej dyscypliny. Najważniejszy jest sam fakt pracy: płótno, taśma filmowa czy scena teatralna, jako dowód tej pracy. A więc: szukanie bodźców i podniet, a więc: raczej samo spalanie się, aniżeli dbałość o efekt, jaki przynieść by mogło systematyczne zamalowywanie płócien. Ewokuje to malarstwo podstawowe mity człowiecze, a wraz z nimi wynosi na powierzchnię lęki i koszmary ze snów współczesnego człowieka. I tu staje się przejrzysta intencja Krechowiczowskich, groźnych, napiętych i umęczonych kompozycji: zaklęcie, magiczna formuła, szamaństwo, domena Frazera. Doskonały, pod względem technicznym, proces malowania sprzęga się z czymś w rodzaju zmitologizowanej mszy, w obrazie pojawiają się kaligraficzne ornamenty- jakby skomplikowany magiczny szyfr, pojawiają się realne, choć ezoteryczne, magiczne detale. Mają one, wydaje się moc sprawczą wywoływania, dajmy na to, deszczu czy sprowadzania błyskawic lub innych zjawisk elementarnych. Są – można to sobie również wyobrazić – znakami nieustannego poszukiwania (a tak!) Absolutu, Boga i Diabła. Sam zaś wyraz tych form może nasunąć myśl o rozpaczy wynikającej z przeświadczenia, że prawdopodobnie nigdy się ich – rzeczy ostatecznych – nie odnajdzie i nie prześwietli. A więc – narkotyzowanie się, jawne narkotyzowanie się pozorami? Może i tak. Ale gdyby nawet i tak, to ślady artystycznych usiłowań, zamiarów, są tak wyraźne, iż świadczą o tym, że gra idzie o najwyższą stawkę. Gra prowadzona bardzo indywidualnie, bez imitatorskiego zapatrzenia w plastyczne bestsellery, gra prowadzona intensywnie, z impetem. Własnym, bardzo własnym stylem: jeśli nie brać pod uwagę specyficznej i zawsze godnej szacunku czynności czerpania z tradycji. U Krechowicza wygląda to szczególnie: nie dopatrzymy się tradycji, patrząc a jego obrazy z formalnego punktu widzenia, dostrzeżemy ją, jak przeziera zza mitów z obrazami związanych.\nKrechowicz Jerzy - Bogdan Justynowicz (1)\nBOGDAN JUSTYNOWICZ (Miesięcznik Literacki „Nowy Wyraz” wrzesień 1973, fragment z tekstu zatytułowanego Teatr przeczuty, czyli kilka uwag o „Galerii” Jerzego Krechowicza ):\nTeatr, który nazywano „Galerią”, praktycznie jest labiryntem galerii: tropów i wątków artystycznych, prób i błędów, przedsiębranych na zimno prac intelektualnych i przemyślanych robót technicznych, prywatnych obłędów i odczuć powszechnych, działań nabudowujących się na siebie i wzajemnie się znoszących – zanim osiągną swój kształt i formę.\nWszystko zaczęło się typowo, może za sprawą czystego przypadku: studentowi, jak pisklęciu o mokrych jeszcze piórach, wydało się, że wystarczy zatrzepotać skrzydłami, aby pofrunąć. Przekonanie rozkoszne jak sam lot, ale nader subiektywne, wyrastające z pokładów naiwności i młodzieńczego wzmożonego samopoczucia. Zatem: co oczywiście można stwierdzić po latach – na początku było złudzenie. Skąd może człowiek wiedzieć – w tym wieku i w tym czasie – jak daleka jest droga od niejasnego stanu „powołania”, nie sprecyzowanych chęci wypowiedzenia się, do dojrzałej wypowiedzi w skończonym obrazie czy – jak powiada Stajuda – innych takich?\nKolonia Karna przeniesiona wg Krechowicza na scenę w r. 1961 była pierwszym spektaklem nowo powstałej „Galerii”. Sam wybór Kolonii Karnej na debiut, gdzie katastroficzną wizję literacką – w wersji scenicznej – miała ewokować maszyneria – symbol – sprzęt do zadawania tortur wprowadzał określone konsekwencje na przyszłość. Bo przecież sprawą raczej jasną było, iż idea kardynalna widowiska – w założeniu – sprowadzać się miała do działań wizualnych.\nW dwa lata później oglądamy drugą premierę „Galerii”, zatytułowaną Pies albo brak psa; nawiasem mówiąc: tytuł ruchem dada wyjęty z kapelusza; każdy inny byłby równie na miejscu. Tu już nie ma autorskich wahań.\nPrzejrzysta stała się kompozycja i sposób myślenia, który obowiązuje przy budowie obrazu, ściślej: collage’u.\nA obok – na zasadzie kontrapunktu – pozostała tu żywa i czytelna dramaturgia z literatury rodem; były strzały, wszyscy ginęli, działa się – przebiegając we właściwym czasie – totalna apokalipsa. Wygląd, kształt postaci wnosił porcję spreparowanego na horror humoru… Bo wszystko – jak zauważył był bodajże Puzyna – wyglądało tak, jakby we młynie mordowali się młynarze. Kostiumów do spektaklu nie przygotowano z góry; powstały one w trakcie prób, w trakcie roboty, w trakcie… przedstawień. Ubrania nasycone białą emalią – sztywne, pękające wciąż w innych miejscach, zszywano na nowo po każdej próbie. Zabiegi te dawały kostium o niesłychanie silnych efektach plastycznych. Metoda, dodajmy tytułem przypomnienia, zahaczała o modne wówczas malarstwo materii, podzielała jego zachwyt fakturą, ekspresyjnością – na sposób archeologiczny czy geologiczny.\nStosowano przeróżne skrzynie na kółkach, deski na rolkach, inne pojazdy z tej rodziny, ruchome piony – poziomy, urządzenia absurdalne i bzdurne w potocznym znaczeniu: rzeczy wydające nieoczekiwany dźwięk, zegary, tablice rozdzielcze itd., itp. Nie da się zinwentaryzować masy tego sprzętu.\nPotem, gdy z widowiska wyeliminowano człowieka jako mimowolnego nosiciela treści – trzeba było wprowadzić wszelkie możliwe i technicznie dostępne typy projekcji, optycznie tricki, pomysły, niespodzianki, efekty. Termitiera (rok 64) trzeci spektakl Jerzego Krechowicza. Z tą chwilą – co potwierdza MacLuhanowską tezę o tym, że środki przekazu stają się samym przekazem – nastąpiły narodziny „Galerii”. W przestrzeń sceniczną rzucono setki i tysiące fragmentarycznych faktur, detali zegarów, mechanizmów i form biologicznych. W rezultacie, który przeszedł oczekiwania, zaczęło się coś w rodzaju stwarzania Świata. Tak został położony zrąb nowej stylistyki teatru „Galeria”; jak w poezji słowo otwiera w sposób zaskakujący i nieoczekiwany okno na oszałamiający widok, tak tu dokonanie techniczne powołuje jakościowo nowy obraz.\nKrechowicz pragnąc zrobić kolejny krok w rozwoju nieokrzepłej stylistyki – musiał w dalszym ciągu myśleć o wzbogaceniu środków warsztatowych… O „wzbogacaniu” czy też przewartościowaniu? Bo przecież przy opanowanych dotychczas środkach, przy wirtuozerskim manipulowaniu źródłami światła można już było uzyskać niemal dowolny efekt, równy na przykład jednoczesnemu wylaniu na płaszczyznę czy w trójwymiarową przestrzeń sceny… stu kubłów kolorowej farby. Środki wyrazu odkryte tak szczęśliwie w Termitierze zostały – w sposób szczególny – zużytkowane w Traktacie (rok 66, czwarty spektakl Krechowicza). Mówiąc: „w sposób szczególny” mam na myśli działanie zbliżone do działania odejmowania w arytmetyce. Odpadały kolejne, wypracowane z taki trudem efekty. Z nawału środków, które przez cały czas pozostawały w zasięgu autorskiej władzy, brano tylko najbardziej ascetyczne, wysublimowane… W Termitierze istniała jeszcze przestrzeń – w Traktacie pozbyto się ni mniej, ni więcej tylko… przestrzeni widzialnej. Traktat to inaczej: rozprawa. W istocie była to demonstracja wszystkich, wyselekcjonowanych z najpełniejszą świadomością jej twórcy, możliwości. Moim zdaniem była to suma teatru Krechowicza. Została osiągnięta nowa jakość, zrealizowane marzenie o teatrze, plastyce, muzyce – zsynchronizowanych w jasnym i logicznym wykładzie. Nawiasem: bez żadnego wsparcia teoretycznego w postaci – jak dotąd – zapisanego lub zabawnie, też pół żartem pół serio, zarysowanego papierka: traktat, wykład, rozprawa – nie wymagał tego. Ostatni spektakl „Galerii” (Inwazja, rok 1967) był najbardziej czysty, najbardziej konsekwentny: abstrakcyjny. Z osadu tych pierwszych wrażeń, które obrastają innymi, coraz bardziej złożonymi – utoczone zostaje coś w rodzaju kuli wrażeń; trudno w niej odnaleźć dramaturgiczny początek lub koniec: można jedynie czuć wagę tej kuli. To działanie podobne jest do burzy. Częstotliwość zmian światła, barwy, zsynchronizowanego z obrazem dźwięku działa na kilka zmysłów jednocześnie, powoduje doznania niemal fizjologiczne, analogiczne do tych, jakie może wywołać piorun.\nK. Puzyna, zresztą entuzjasta „Galerii”, twierdzi, że teatr abstrakcyjny nie jest możliwy.\nA jednak? Widzieliśmy przecież obraz – widowisko bez realiów. I raczej moją – widza sprawą jest to, że w ruchu czystych form plastycznych dostrzegłem… tuzin ludzkich snów oglądanych naraz, że czułem czas – jak w poezji – do cofnięcie i wyprzedzenia. Być może osąd zależy od typu wrażliwości widza, „Galeria” będąc niewątpliwie medytacją na temat prawd ostatecznych i idei najogólniejszych, zbudowana jest tym samym… na iluzjach?\nMoże; lecz jeśli tak, to stałby wówczas teatr Krechowicza na tym samym fundamencie, o jaki wspiera się zwykle sztuka poważna, ostateczna…\nKrechowicz Jerzy - Andrzej Żurowski (2)\nANDRZEJ ŻUROWSKI (Miesięcznik „Litery” 1973 r., fragment z tekstu zatytułowanego „To-Tu” – teatr absurdu):\nJeżeli umówić się już ostatecznie, że w teatrze współczesnym nie idzie o utwór literacki, ale o spektakl, o przedstawienie – to mamy tu właśnie do czynienia z teatrem modelowym. A już na pewno z jedną z jego możliwości. Dla „To-Tu” określenie „kabaret” wydaje się niezbyt trafne – w każdym razie w doniesieniu do premier tej sceny z lat 1965-69, kiedy to kierownictwo sceny objął twórca gdańskiego teatru plastyków „Galeria” – Jerzy Krechowicz. Ku innym celom i w zgoła odmiennych proporcjach przeszła z „Galerii” do „To-Tu” Krechowiczowska zasada budowy teatru skojarzeniowego, opartego o szybki miks montażowy, o kontrastowe zderzenie tekstów, efektów plastycznych, technik wypowiedzi aktorskiej.\n„To-Tu” był jedną z bardzo niewielu tego typu scen, które potrafiły współtworzyć rytm teatralnej przemiany. Powstał z wielkiej rodziny gdańskich scenek studenckich lat pięćdziesiątych. Jak w nim później zrodził się pomył „Cyrku rodziny Afanasjew”, tak „To-Tu” w prostej linii urodził się z „Bim - Bomu”. Pierwszy program otwierał Jacek Federowicz, który stojąc na głowie twierdził, że z jego perspektywy wszystko toczy się prawidłowo. Z perspektywy szerszej niż ta, którą mieli do dyspozycji popremierowi recenzenci, można już dziś śmiało powiedzieć, że „To-Tu” wytworzyło konkretny styl. Błyskotliwy i chyba ulotny, nie nadający się do długotrwałej kontynuacji, ale z pewnością w czasie, gdy go Federowicz i Wowo Bielicki formowali – styl znaczący. A potem znowu pojawiło się pytanie, które towarzyszyło kiedyś przygotowaniom do pierwszej premiery – „cos by trzeba?”. Nieinstytucjonalna scenka, na poły jeszcze amatorsko – artystowska, tylko na poły zawodowa nie mogła płynąć na fali przyzwyczajenia. Jej styl rozniósł się, już był famą. Pamiętam jak namawiałem Krechowicza, by wznowił „Psa” – drugi program „Galerii”, który młodemu eksperymentatorowi teatralnemu przyniósł międzynarodowy sukces – Krechowicz mruknął bez zachwytu: „Wznawiać? A po co?”. Tak odszedł i kabaret. Dla „To-Tu” miał nadejść kolejny okres, z kabaretem już wyłącznie tylko w tytule. Po raz pierwszy spotkali się późniejsi bohaterowie nowego To-Tu w aurze absurdu na chybotliwej drugie podłodze rozpiętej nad podłogą sceny w „Olafie Grubasowie” – sztuce Jerzego Afanasjewa wyreżyserowanej przez Ryszarda Ronczewskiego w Teatrze Rozmów. Ten surrealistyczny pomysł scenograficzny był sprawą rozpoczynającą teatralne eksperymenty Krechowicza.\nKierownictwo artystyczne, scenografię, reżyserię i funkcję… dramaturgia obejmie już na stałe Jerzy Krechowicz. Jego osobowość twórcza zaciąży nad kształtem jednej z najoryginalniejszych nieoficjalnych polskich scenkach eksperymentalnych, nad „To-Tu” – teraz już teatrem absurdu. Rok 1965. Krechowicz z myślą o konkretnych aktorach – Kowalskim i Szacile – pisze „Tajną misję”. Pisze? Właściwie to strzępy dialogu, jakaś przedziwna forma collage’u. Tekst Żeromskiego przeplata się z Szekspirem, Sienkiewicza z Krasińskim, niemieckie przysłowia rosyjskie i porzekadła z Gombrowiczem i Potockim, a kwestie z Tołstoja i Marlowe’a z cytatami ze szkolnych wypracowań.\nWbrew pozorom spektakl nie ma nic z mrożkowskiej polemiki z bohaterszczyzną, z mitologią i mitotwórstwem narodowym. Jego pointa znajduje się gdzie indziej – w absurdalnej zabawie, w śmiechu. Pointy tego tekstu, bo trudno tu mówić o dramacie, często wypływają właśnie z braku logicznej pointy, lub z jej zaprzeczenia, z absurdalnego zderzenia, z konfrontacji słów. Szerzej – z konfrontacji połączonych w dialog diametralnie odległych stylów myślenia. Ta konfrontacja nadaje stereotypom nowe, odwrócone, przenicowane sensy. I stanowi równocześnie naczelną linię widowiska – linię asocjacyjnych zbitek, konfrontacji, zderzeń. We wszystkich płaszczyznach przedstawienia. Ów absurdalny dialog nie stanowi wszakże wartości samoistnej. Funkcjonuje wyłącznie poprzez dzianie się, poprzez teatr. Jest bazą dla aktorskiego działania, które z kolei odpowiada stylistyce zabudowy sceny. Podobnie jak nagromadzone rekwizyty, tak zwielokrotnione są i działania aktorskie. Aktor jest tu, jak rzadko w teatrze niemal niepodzielnym panem placu. Tekstem posługuje się na zasadzie luźnego szkicu sytuacyjnego, puste pola wypełnia pozatekstowym działaniem. Nieskrępowany fabułą swobodnie dyktuje profil przedstawienia. Doszliśmy do jednego z punktów zasadniczych – improwizacja. Niepowtarzalność. Dell’artowska absurdalna „Tajna misja”, to jeden z najbardziej na polskim gruncie wyrazistych przykładów jednorazowości, zupełnej niepowtarzalności zdarzenia teatralnego. Ponad sto razy grano ten spektakl. Choć wielokrotnie go oglądałem, nie udało mi się zobaczyć dwu z grubsza „takich samych” przedstawień. To z pewnością niemal niespotykana u nas stylistyka wypowiedzi aktorskiej. I wyśmienicie opanowana. Oczywiście, w sukcesie poważną rolę odegrała formuła teatralna scenariusza. Podmiot fabularny ledwie zarysowany, usunięty w tło, całość zorganizowana poprzez luźną dygresję, poprzez skojarzenie. To właśnie materiał – na nim można dopiero wyhaftować improwizację. Nie zapomnijmy równocześnie, że Krechowicz pisze dla konkretnych aktorów, że pisze „pod” ich możliwości, ich warunki, ich emploi. Tekst, a przede wszystkim sytuacja uzyskuje nośność dopiero w oparciu o konkretny obraz. O konkretną posturę, głos, o takie, a nie inne możliwości mimiczne. Bez takich właśnie, tych konkretnych wykonawców nie było by kolejnych premier – Harakiri (1967 r.) i Króla Ojca (1969 r.). Że nie był to fajerwerk, a właśnie konsekwentna formuła określonego teatru, o tym zaświadczyła spoistość linii w kolejnych inscenizacjach. W roku 67 Krechowicz daje drugą premierę – „Harakiri”. Autor i reżyser znowu wyszedł z podobnego absurdalnego pomysłu: u malarza Hary zjawia się krytyk plastyczny Kiri. Stąd bierze się tytuł premiery. Wizyta Kiriego pod pozorem zebrania materiału przeciąga się w nieznośne dla malarza, parodniowe najście krytyka, które ten urozmaica sobie pogawędką z przypadkiem tu również goszczącym niejakim panem Świnią. W końcu okazuje się, że jedynym celem wizyty Kiriego była próba odebrania ukradzionej przez malarza torebki pewnej damy. Akcja na dobrą sprawę rozciągliwa ledwie na skecz, potraktowana podobnie jak w „Tajnej misji” czy później Królu Ojcu (gdzie przez scenę przelatują jakieś zamachy na tron i łoże, jakieś rewolucje pałacowe i alkowiane) na zasadzie szkicowanego pretekstu, wyśmienicie wystarcza pełnospektaklowemu przedstawieniu. Wyłania się zresztą ledwie od czasu do czasu, podczas całych sekwencji tonąc pośród niezmiernie rozbudowanych dygresji i działań aktorskich. W końcu fabuła przestaje się liczyć niemal zupełnie. To co tu się dzieje, jest bez porównania ważniejsze od tego, co się tu mówi.\nNiezgrabnie toczą się aktorzy-bryły pośród podobnie jak w „Tajnej misji” zagraconej sceny. Pomiędzy bryłowatymi protagonistami szamoce się ubrany w jakieś rozmemłane kozackie futra i szmaty zidiociały pan Świnia. Ów wymiar przestrzenny, owa „gra brył” ich kontrastowych zestawień stanowi bodaj najbardziej teatralną, przedstawieniową płaszczyznę wieczoru. Na niej opierają się absurdalne skojarzenia i pointy. Cała ta technika budowy widowiska pojawia się w teatrze Krechowicza akurat wówczas, kiedy to on właśnie w „Galerii” wyprosił aktora za kulisy, kiedy dał teatr skojarzeń linearnych i kolorystycznych. W tymże czasie, w również przecie skojarzeniowych premierach „To-Tu”, Krechowicz reżyser i autor podnosi aktora do tej wiodącej w teatrze roli, jaką posiadał on we włoskiej komedii renesansowej. „Skóra mnie cierpnie” – pokrzykiwali dwaj panowie przerażeni swą „Tajną misją”. Skóra cierpnie na krytyku usiłującym zamknąć w opis i teoretyczną formułę to, co ze swej natury wymyka się opisowi. Można w teatrze opisywać akcję, literaturę, scenografię, aktorstwo, reżyserię. Najtrudniej to, co jest poza literaturą, poza działaniem poszczególnych twórców. To, co jest sumą, co jest pozalogiczną i pozafabularną wspólnotą. Co jest teatrem. A tym właśnie było „To-Tu”; scenicznym dzianiem się absurdu w jednej z jego form – w śmiechu.\nKrechowicz Jerzy - Andrzej Żurowski (1)\nANDRZEJ ŻUROWSKI („Gdańskie teatry osobne” Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego, Gdańsk 2002, fragment rozdziału zatytułowanego „Teatr Najosobniejszy - Galeria”):\nNajbardziej kłopotliwą sprawą dla krytyka, który usiłuje zająć stanowisko wobec jakiegoś awangardowego zjawiska teatralnego, jest brak ustalonych kryteriów i systemu odniesień, wśród których zjawisko to dałoby się umiejscowić. Owa bezradność ogólnie przyjętych narzędzi krytycznych ujawnia się szczególnie ostro wówczas, gdy mamy do czynienia z formułą teatru zupełnie nową, zgoła odmienną od występujących równolegle konwencji scenicznych. Tak właśnie ma się sprawa w odniesieniu do Galerii.\nTeatru osobnego tak dalece, że Galeria nie doczekała się żadnych spadkobierców ni kontynuatorów. A jednak kiedy dzisiaj przyjrzeć się doświadczeniu Krechowicza, wówczas dalszy rozwój polskiej sceny plastyków, teatralne eksperymenty z lat siedemdziesiątych czynione prze Tadeusza Kantora, a zwłaszcza Jozefa Szajnę ukazują się w nieporównywanie szerszej perspektywie. Nic to, że wszystkim tym zjawiskom brak bezpośrednich wzajemnych filiacji. W procesie kulturowym od wpływów prostych zależności i rytmu następstw w doświadczeniach kolejnych artystów, większe znaczenie posiada ogólny rytm sytuacji kulturowej, który wiedzie ku wcześniej nie znanym i nie przeczuwanym nawet lądom artystycznej penetracji. Krechowicz budował swoje widowiska z wrażeń wzrokowych i dźwiękowych – z tworzyw nie mających zatem wartości semantycznej, bez której zwykle nie obchodzi się nawet najbardziej eksperymentalny teatr.\nW odróżnieniu od malarstwa kinetycznego spektaklu Galerii posiadał określoną linię dramaturgiczną. Tak więc pomiędzy funkcją „czwartego wymiaru” (czasu) w sztuce kinetycznej a jego funkcją w Galerii zachodzi różnica zasadnicza. Kiedy Schoffer i Malina raz puszczony w ruch obraz pozostawiają „wiecznemu” powtarzaniu się, Krechowicz zamyka go w określonej strukturze czasowej, w której poszczególne elementy przetwarzającego się obrazu wytyczają linię konstrukcyjną zamkniętej całości; całości niepowtarzalnej, właśnie w sposób teatralny jednorazowej. Owa niepowtarzalność ukazywanej na scenie struktury czasowo-przestrzennej jest jednym z podstawowych wyznaczników teatralności Galerii. Z problemem czasu wiąże się w tym teatrze jeszcze jedno zagadnienie. Otóż w przedstawieniu posługującym się tekstem dramatycznym czas akcji niemal nigdy nie jest w stanie w tej mierze pokryć się z realnym czasem widowiska, jak dzieje się to w Galerii. Tutaj, gdzie akcję buduje aktualnie tworzone wrażenie plastyczne, czas prezentacji jest identyczny z czasem „dziania się” prezentowanego zjawiska. Wynika to bezpośrednio z równoczesności tworzenia się akcji plastycznej z jej odbiorem. Widz zostaje tutaj jak gdyby wprowadzony w inną rzeczywistość, która na jego oczach rodzi się, rozwija i gnije. W teatrze dramatycznym, posługującym się tworzywem słownym, uzyskanie takiej autentyczności czasu jest niemal nieosiągalne – owa autentyczność musi być zastąpiona pewną konwencją, określoną „umową” twórcy z odbiorcą, zgodnie z którą czas akcji zostanie poddany syntetyzacji.\nW Galerii natomiast spełnia się owo niemal nieosiągalne w teatrze dramatycznym zrównanie czasu trwania widowiska z realnym czasem prezentowanej w nim akcji. Możliwość taką daje Krechowiczowi posługiwanie się wyłącznie pozasłownymi i zwykle pozasemantycznymi tworzywami teatralnymi.\nEksperymenty mające na celu podobne próby teatralizacji plastyki są w historii teatru niemal nie znane. Międzywojenni twórcy krakowskiego Cricot usiłowali wprawdzie uczynić z plastyki zasadniczy komponent widowiska, realizując to jednak poprzez rozbudowę scenografii, w dalszym ciągu pozostawiali element plastyczny w funkcji oprawy scenicznej, co w rezultacie nie mogło doprowadzić do teoretycznie założonej jednorodności plastycznej teatrzyku. Realizację podobnych założeń podjął w Paryżu lat dwudziestych Jaques Polieri; jemu wszakże nie udało się doprowadzić eksperymentów do ostatecznego uformowania teatru czysto wizualnego. W tym stanie rzeczy powstanie w roku 1961 gdańskiego teatru plastyków Galeria wyznacza początek nowemu rodzajowi sztuki scenicznej, wyrastającej wprawdzie z doświadczeń plastyki, lecz zdecydowanie osadzonej w kategoriach teatralnych.\nOstatnią premierę w Galerii można by było analizować raczej jako bardzo szczególne ucieleśnienie teorii czystej formy Witkacego; jako teatr uwolniony od literatury, nadający formie sens samoistny. Jest to bezsprzecznie – obok przewartościowanych doświadczeń malarstwa kinetycznego – jedno z ogniw, na których osadza się teatralna struktura Galerii. Istnieje tu wszakże jeszcze jedno ogniwo, bodaj najistotniejsze: wymiar poetycki teatru Krechowicza. Wzbudzone życiem obrazów napięcia wrażeniowe wywołuje tu określony stan emocjonalny. Pojedynczy obraz – przekładając rzecz na terminy literackie – odpowiada sytuacji lirycznej, zaś rozwój obrazów przekształcających się w myśl akcji plastycznej tworzy ciąg sytuacji lirycznych, układających się w „wizualny wiersz” – w czystą lirykę pozapojęciowych stanów emocjonalnych. Można więc już chyba wyraźnie powiedzieć, że formuła artystyczna Galerii to był teatr, w którym warstwa plastyczna stanowi projekcję warstwy poetyckiej, poetycka zaś plastycznej.\nObydwie te warstwy nakładają się na siebie w sposób nierozerwalny tworząc jednorodną strukturę teatralną.\nTwórczość teatralna Jerzego Krechowicza jest zjawiskiem, którego nie sposób ominąć, nie fałszując zarazem obrazu polskiej awangardy artystycznej drugiej połowy XX wieku. Galeria przełamała utarte wyobrażenia o teatrze, nie poprzestała jednak na bezowocnej negacji zaprzeczeń, potrafiła wyciągnąć konstruktywne wnioski i stworzyć odrębną, nową formułę sztuki scenicznej. Chyba – nieodwracalnie osobną.\nKrechowicz Jerzy - Agnieszka Gregajtys\nAGNIESZKA GREGAJTYS (fragmenty ze wstępu do katalogu wystawy w Kassel Borken 1997 r.):\nZmierzyć się z materią przemijania w zamkniętym, krótkim odcinku czasu to spróbować zagęścić archetypiczny zapis świadomości w nadziei odnalezienia uniwersalnego równania bytu. To jak uchylenie na chwilę drzwi tajemnicy i intensywne olśnienie, wokół którego można tylko krążyć i nigdy go nie odnaleźć. Takie poszukiwanie jest jednak deklaracją metody twórczej Krechowicza – pracować w kręgu odkryć a nie dokonań.\nGama metalicznych srebrzystości, złota, szarości, czerwieni, miedzi i błękitu jest jak przegląd przez symboliczne pierwiastki. Kolory filtrują ślady istnień rodem wziętych z czterech wieków ludzkości. Metamorfozy zamknięte są w kolorowym przekroju geologicznym jak owad w grudce jantaru.\nKrechowicz jest jednym z tych wędrowców, którzy nie boją się schodzić z utartego szlaku i zapuszczać na nowe ścieżki – czasem ślepe, czasem wręcz przeciwnie prowadzące dalej w przyszłość.\nKrechowicz Jerzy - Jerzy Krechowicz\nPosługiwanie się nożyczkami w środku labiryntu jest wprawdzie całkowicie pozbawione sensu, podobnie zresztą jak łażenie po labiryntach pozwala jednak zapomnieć, że to nadal tylko połowa labiryntu.\nKrechowicz Jerzy - Nagrody i wyróżnienia\n1965 rok – Główna Nagroda Międzynarodowej Krytyki Teatralnej\n1967 rok – Order Stańczyka\n1972 rok – Złoty Ekran\n1973 rok – Główna Nagroda za „plakat roku”\n1974 rok – Główna Nagroda za „plakat roku”\n1976 rok – Główna Nagroda za „plakat roku”\n1977 rok – Główna Nagroda za „plakat roku”\n1985 rok – Indywidualna nagroda Ministra Kultury i Sztuki II stopnia\n2003 rok – Pomorska Nagroda Artystyczna za rok 2002\nKrechowicz Jerzy - Wystawy\n1966 rok – Rysunek i malarstwa, Monte Carlo\n1968 rok – Plakat, Amsterdam (Holandia)\n1985 rok – Malarstwo, rysunek i grafika, Houston (USA)\n1991 rok – Plakaty, Academy of Art w Jerozolimie (Izrael)\n6 grudnia 2011 – 3 stycznia 2012 roku – Galeria ASP w Gdańsku\n24 stycznia – 23 lutego 2014 roku – Jerzy Krechowicz/Jacek Staniszewski , Państwowa Galeria Sztuki, Sopot\nNiemcy; Francja; Argentyna; Holandia\nKrechowicz Jerzy - bez tytulu - 1997\nKrechowicz Jerzy - Trzecia -druga - 2002\nKrechowicz Jerzy - Swiety Jerzy - 1985\nKrechowicz Jerzy - Kuros - 1998


Ruth Ware, Pod kluczem — przeczytaj pełną wersję w LitRes\nTagi: Literatura angielska, przestępczość, psychologiczne thrillery, strach, prywatne dochodzenieEdytuj\nCopyright © Ruth Ware, 2019\nFirst published by Harvill Secker 2019. Harvill Secker is part of the Penguin Random House group companies.\nCopyright © for the Polish translation by Wydawnictwo Poznańskie sp. z o.o., 2020\nRedaktor inicjujący: Adrian Tomczyk\nKorekta: Karolina Borowiec-Pieniak, Joanna Pawłowska\nProjekt graficzny okładki i stron tytułowych: Mariusz Banachowicz\nFotografia na okładce: © Eric Murh | Unsplash\nDla Iana, którego kocham tak bardzo,\nże nawet nie umiem tego wyrazić słowami.\nSzanowny Panie Wrexham!\nWiem, że Pan mnie nie zna, ale bardzo, bardzo proszę, musi mi Pan pomóc\nWięzienie Jej Królewskiej Mości w Charnworth\nNie zna mnie Pan, ale być może czytał Pan o mojej sprawie w gazetach. Piszę do Pana, ponieważ chcę Pana uprzejmie prosić\nMam nadzieję, że mogę się do Pana tak zwracać. Jeszcze nigdy nie pisałam do żadnego notariusza.\nPo pierwsze chcę zaznaczyć, że wiem, iż postępuję wbrew zasadom. Wiem, że powinnam się kontaktować przez mojego prawnika, ale on\nCzy jest Pan ojcem? Albo wujkiem? Jeśli tak, to pozwolę sobie odnieść się\nProszę mi pomóc. Ja nikogo nie zabiłam.\nNie ma Pan pojęcia, ile razy zaczynałam pisać ten list, a potem gniotłam te bzdury, które mi wychodziły, aż w końcu zrozumiałam, że niczego tu nie wyczaruję. Nie mogę Pana w żaden sposób ZMUSIĆ do wysłuchania mnie. Więc po prostu postaram się wyjaśnić wszystko jak najlepiej. Niezależnie od tego, ile to potrwa i jak bardzo to pogmatwam, zamierzam się nie poddawać i powiedzieć prawdę.\nNazywam się… I tutaj przerywam, znowu chcę podrzeć tę kartkę.\nBo jeśli się przedstawię, będzie Pan wiedział, dlaczego piszę. O mojej sprawie było głośno w prasie, moje nazwisko krzyczało z nagłówków, moja zbolała twarz wyglądała z pierwszych stron wszystkich gazet – a każdy artykuł sugerował, że wśród moich win brakuje już tylko obrazy instytucji Sądu. Mam okropne przeczucie, że jeśli podam swoje nazwisko, spisze mnie Pan na straty jako z góry przegraną sprawę i wyrzuci mój list. Wcale bym się Panu nie dziwiła – ale najpierw proszę mnie wysłuchać.\nJestem młodą kobietą, mam dwadzieścia siedem lat i jak Pan wywnioskował na podstawie powyższego adresu nadawcy, przebywam obecnie w szkockim więzieniu dla kobiet w Charnworth. Sama nigdy nie dostałam od nikogo listu z więzienia, więc nie wiem, jak wyglądają, kiedy trafiają do adresata, ale wyobrażam sobie, że moje obecne położenie było dla Pana oczywiste, jeszcze zanim otworzył Pan tę kopertę.\nPewnie Pan nie wie, że przebywam w areszcie śledczym.\nI nie może Pan wiedzieć, że jestem niewinna.\nWiem, wiem. Wszyscy tak mówią. Każdy, kogo tu spotkałam, jest niewinny – a przynajmniej sami tak twierdzą. Ale w moim przypadku to prawda.\nByć może domyślił się Pan, co będzie dalej. Piszę, aby poprosić Pana o reprezentowanie mnie podczas procesu.\nZdaję sobie sprawę z tego, że to wbrew zasadom i oskarżeni nie powinni się zwracać bezpośrednio do adwokata (w poprzednim szkicu tego listu nazwałam Pana notariuszem – nie mam pojęcia o prawie, a już na pewno nie o szkockim systemie prawnym. Wszystko, co wiem, włącznie z tym, jak się Pan nazywa, pochodzi od kobiet, które tu ze mną siedzą).\nMam już prawnika – pana Gatesa – i jeśli dobrze rozumiem, to on powinien wybrać adwokata do procesu. Ale to właśnie on jest człowiekiem, który mnie tu umieścił. Nie wybrałam go – wskazali mi go policjanci, kiedy zaczęłam się bać i w końcu nabrałam dość rozumu, by się zamknąć i odmówić dalszych odpowiedzi, dopóki nie znajdą mi prawnika.\nMyślałam, że on wszystko wyjaśni – pomoże mi dowieść moich racji. Ale kiedy przyjechał… Nie wiem, nie potrafię tego wytłumaczyć. On po prostu wszystko pogorszył. Zabronił mi mówić. Wszystko, co próbowałam powiedzieć, ucinał stwierdzeniem: „Moja klientka odmawia w tej chwili komentarza”, a przez to wydawałam się jeszcze bardziej winna. Czuję, że gdybym tylko mogła złożyć odpowiednie wyjaśnienia, to nigdy nie znalazłabym się w tym miejscu. Ale dziwnym trafem nie potrafię jasno przedstawić faktów, a policja sprawiła, że to wszystko brzmi bardzo źle, bardzo obciążająco.\nTo nie jest do końca tak, że pan Gates nie wysłuchał mojej wersji historii. Oczywiście, zrobił to, ale w jakiś sposób… O Boże, strasznie trudno to wytłumaczyć na piśmie. Usiadł i porozmawiał ze mną, ale on nie słucha. A nawet jeśli, to mi nie wierzy. Za każdym razem, kiedy próbuję mu powiedzieć, co się stało, od samego początku, przerywa mi tymi pytaniami, które zbijają mnie z tropu, i moja historia cała się plącze, a ja mam ochotę wrzasnąć na niego, żeby zamknął się w cholerę.\nA on ciągle mówi mi o tym, co jest na nagraniach z tej pierwszej okropnej nocy na komisariacie, kiedy mnie maglowali i maglowali, a ja im powiedziałam… Boże, nie wiem, co powiedziałam. Przepraszam. Teraz płaczę. Przepraszam – strasznie przepraszam za te plamy na kartce. Mam nadzieję, że da Pan radę to rozczytać mimo kleksów.\nCo powiedziałam… co ja wtedy powiedziałam, tego się nie da cofnąć. Wiem o tym. Mają wszystko na tamtym nagraniu. A to jest złe – naprawdę bardzo złe. Wiem o tym. Ale źle wyszło, czuję, że gdybym tylko dostała szansę wyłożenia swoich racji komuś, kto by naprawdę posłuchał… rozumie Pan, o co mi chodzi?\nO Boże, może Pan nie zrozumiał. W końcu nigdy tu Pana nie było. Nigdy nie siedział Pan po drugiej stronie biurka tak wykończony, że miał Pan ochotę się przewrócić, i tak przerażony, że chciał Pan wymiotować, podczas gdy policja pytała i pytała, i pytała, aż w końcu nie wiedział Pan, co sam mówi.\nWydaje mi się, że to by było na tyle.\nZaczęłam pisać do Pana wczoraj wieczorem, Panie Wrexham, a kiedy obudziłam się rano i spojrzałam na wymięte kartki pokryte moimi błagalnymi gryzmołami, w pierwszym odruchu chciałam je podrzeć i zacząć od nowa, jak to już wcześniej zrobiłam kilkanaście razy. Planowałam być taka niewzruszona, taka spokojna, taka opanowana – zamierzałam wszystko przejrzyście wyjaśnić i sprawić, żeby Pan to zrozumiał. A zamiast tego wypłakałam się na kartkę pełną oskarżeń.\nAle potem przeczytałam to, co napisałam, i pomyślałam, że nie. Nie mogę zacząć od nowa. Muszę po prostu kontynuować.\nCały czas powtarzam sobie, że gdyby tylko ktoś mi pozwolił oczyścić umysł i wyłożyć jasno moją wersję tej historii, nie przerywając mi, może udałoby się uporządkować cały ten koszmarny bałagan.\nI oto piszę. To jest właśnie moja szansa, prawda?\nW Szkocji można zamknąć człowieka przed procesem na sto czterdzieści dni. Chociaż tutaj jest nawet kobieta, która czeka już prawie dziesięć miesięcy. Dziesięć miesięcy! Wie Pan, Panie Wrexham, jak to długo? Pewnie wydaje się Panu, że tak, ale ja coś Panu powiem. W jej wypadku to dwieście dziewięćdziesiąt siedem dni. Ominęło ją Boże Narodzenie z dziećmi. Ominęły ją ich wszystkie urodziny. Ominęły ją Dzień Matki, Wielkanoc oraz ich pierwsze dni w szkole.\nDwieście dziewięćdziesiąt siedem dni. A oni ciągle przesuwają datę jej procesu.\nPan Gates mówi, że jego zdaniem ze mną nie potrwa to tak długo, ze względu na medialny rozgłos, ale nie wiem, czy może być tego taki pewien.\nW każdym razie sto dni, sto czterdzieści dni, dwieście dziewięćdziesiąt siedem dni… To dużo czasu na pisanie, Panie Wrexham. Dużo czasu na myślenie, na rozpamiętywanie, na próby zrozumienia, co się tak naprawdę stało. Bo wielu rzeczy nie rozumiem, ale wiem jedno. Ja nie zabiłam tej dziewczynki. Nie zabiłam. Chociaż policja próbuje przekręcać fakty i mnie zagiąć, tego nie mogą zmienić.\nJa jej nie zabiłam. Czyli zrobił to ktoś inny. I on jest na wolności.\nA tymczasem ja tu siedzę i gniję.\nKończę już, bo wiem, że ten list nie powinien być zbyt długi – jest Pan zajętym człowiekiem i w pewnym momencie po prostu przestanie Pan czytać.\nAle proszę, musi mi Pan uwierzyć. Jest Pan jedyną osobą, która może mi pomóc.\nProszę, niech Pan przyjedzie do mnie na widzenie, Panie Wrexham. Proszę mi pozwolić wyjaśnić sobie tę sytuację oraz to, jak wplątałam się w ten koszmar. Jeśli ktokolwiek może przekonać ławę przysięgłych, to Pan.\nPoprosiłam o wpisanie Pana nazwiska na listę odwiedzających – albo może Pan tu do mnie napisać, jeśli ma Pan więcej pytań. W końcu nigdzie się nie wybieram. Ha, ha.\nPrzepraszam, nie miałam zamiaru kończyć dowcipem. Wiem, że nie ma się z czego śmiać. Jeśli zostanę skazana, czeka mnie…\nAle nie. Nie mogę o tym myśleć. Nie teraz. Nie zostanę. Nie skażą mnie, bo jestem niewinna. Muszę tylko sprawić, by wszyscy to zrozumieli. Poczynając od Pana.\nProszę, Panie Wrexham, proszę powiedzieć, że Pan mi pomoże. Proszę mi odpisać. Nie chcę dramatyzować, ale czuję, że jest Pan moją jedyną nadzieją.\nPan Gates mi nie wierzy, widzę to w jego oczach.\nAle myślę, że Pan może to zrobić.\nMinęły trzy dni od mojego listu i szczerze mówiąc, czekam na odpowiedź ze ściśniętym gardłem. Każdego dnia przychodzi poczta, a ja czuję, z jakąś bolesną nadzieją czuję, jak przyspiesza mi puls, i każdego dnia (jak dotąd) mnie Pan zawodzi.\nPrzepraszam. To brzmi jak szantaż emocjonalny. Nie o to mi chodziło. Rozumiem. Jest Pan zajętym człowiekiem i minęły dopiero trzy dni, odkąd wysłałam list, ale… Chyba po części miałam nadzieję, że cały ten rozgłos przyda mi się przynajmniej na tyle, że zrobi ze mnie jakąś pokręconą celebrytkę – dzięki czemu wybrałby Pan mój list spośród wszystkich innych, które prawdopodobnie dostaje Pan od klientów, potencjalnych klientów i świrów.\nNie chce Pan się dowiedzieć, co się stało, Panie Wrexham? Ja bym chciała.\nW każdym razie minęły trzy dni (czy już o tym wspominałam?) i… no, zaczynam się martwić. Nie ma tu za dużo do roboty, jest za to mnóstwo czasu na myślenie, przejmowanie się i projektowanie katastrof w głowie.\nSpędziłam na tym kilka ostatnich dni i nocy. Na zamartwianiu się, że nie dostał Pan mojego listu. Zamartwianiu się, że władze więzienia nie przekazały go dalej (mogą tak zrobić i mi o tym nie powiedzieć? Naprawdę nie mam pojęcia). Zamartwianiu się, że nie udało mi się tego dobrze wyjaśnić.\nTo ostatnie sprawia, że nie śpię po nocach. Bo jeśli tak się stało, to moja wina.\nStarałam się, żeby list był krótki i zgrabny, ale teraz wydaje mi się, że nie powinnam go była tak szybko kończyć. Powinnam była umieścić w nim więcej faktów, spróbować wyjaśnić, DLACZEGO jestem niewinna. Bo nie może Pan tak po prostu uwierzyć mi na słowo – rozumiem to.\nKiedy tu przyjechałam, inne kobiety – mogę być chyba z Panem szczera, Panie Wrexham – były dla mnie tak obce, jakby z innego gatunku. Nie żebym uważała się za jakąś lepszą. Ale one wszystkie zdawały się… Zdawały się tu pasować. Nawet te przestraszone, te, które się samookaleczały, oraz te, które krzyczały, waląc głowami w ściany celi, i płakały nocami, nawet te dziewczyny ledwo po szkole. Wyglądały… Sama nie wiem. Wyglądały, jakby tu pasowały, przez te ich twarze, blade i wychudłe, związane włosy i niewyraźne tatuaże. Wyglądały… No, po prostu wyglądały na winne.\nAle ja byłam inna od nich.\nPrzede wszystkim jestem Angielką, a to mi w niczym nie pomogło. Nie potrafiłam ich zrozumieć, kiedy się wściekały i zaczynały krzyczeć, wydzierać mi się w twarz. Nie rozumiałam połowy ich slangu. Do tego jeszcze wyraźnie widać, że pochodzę z klasy średniej – nie potrafię tego wyjaśnić, ale jeśli chodzi o inne kobiety, to równie dobrze mogłabym mieć to wypisane na czole.\nPrzede wszystkim jednak nigdy dotąd nie byłam w więzieniu. Wydaje mi się, że przed przyjazdem tutaj nigdy nawet nie spotkałam nikogo, kto by siedział. Istnieją tu tajemnicze szyfry, których nie potrafiłam złamać, oraz prądy, po których nie potrafiłam się poruszać. Nie rozumiałam, co się dzieje, kiedy jedna kobieta podała coś drugiej na korytarzu i nagle pędem przybiegli wrzeszczący strażnicy. Nie umiałam przewidzieć sprzeczek. Nie wiedziałam, kto nie wziął leków ani kto jest na odwyku i może dostać na głowę. Nie wiedziałam, których lepiej unikać albo które mają wiecznie PMS. Nie wiedziałam, w co się ubrać ani co robić, ani też co sprawi, że inne osadzone pobiją mnie albo oplują, ani też co sprowokuje strażników do brutalnego traktowania.\nInaczej brzmiałam. Inaczej wyglądałam. Inaczej się czułam.\nAż któregoś dnia weszłam do łazienki i kątem oka dostrzegłam kobietę, która szła w moją stronę z przeciwległego końca. Miała związane włosy, jak one wszystkie, jej oczy przypominały odłamki granitu, a twarz miała zastygłą, surową i białą. W pierwszej chwili pomyślałam: o Boże, wygląda na wkurwioną, ciekawe, za co tu siedzi.\nMoją drugą myślą było to, że może powinnam skorzystać z innej łazienki.\nA potem zrozumiałam.\nNa przeciwległej ścianie wisiało lustro. Ta kobieta była mną.\nTo powinien być szok – zrozumienie, że nie jestem wcale nikim innym, tylko po prostu kolejną kobietą wciągniętą w ten bezduszny system. Ale, co dziwne, to mi pomogło.\nNadal nie do końca tu pasuję. Nadal jestem dziewczyną z Anglii, a one wszystkie wiedzą, za co tu siedzę. Pewnie Pan wie, że w więzieniu ludzie krzywdzący dzieci nie są lubiani. Oczywiście powiedziałam im, że to nieprawda – to, o co mnie oskarżają. Ale one mi się przyglądają i wiem, co sobie myślą: Wszystkie tak mówią.\nWiem też – wiem, że Pan też tak pomyśli. To właśnie chciałam powiedzieć. Rozumiem, że może Pan być sceptyczny. W końcu nie udało mi się przekonać policji. Jestem tutaj. Bez możliwości wyjścia za kaucją. Muszę być winna.\nMam sto czterdzieści dni, aby Pana o tym przekonać. Wiadomo, muszę tylko powiedzieć prawdę. Muszę tylko zacząć od początku, przedstawić to wszystko jasno i spokojnie, a potem zakończyć.\nA na początku było to ogłoszenie.\nOFERTA: Duża rodzina poszukuje doświadczonej niani. Oferta obejmuje zakwaterowanie.\nO NAS: Jesteśmy zapracowaną rodziną z czwórką dzieci, mieszkamy w pięknym (ale położonym na uboczu!) domu w szkockim rejonie Highlands. Mama i tata wspólnie prowadzą rodzinne biuro architektoniczne.\nO TOBIE: Poszukujemy doświadczonej niani, przyzwyczajonej do pracy z dziećmi w każdym wieku, od niemowlaka do nastolatka. Musisz być rozsądna, zdecydowana i chętna do samodzielnej opieki nad dziećmi. Wymagane świetne referencje, zaświadczenie o niekaralności, świadectwo ukończenia kursu pierwszej pomocy oraz prawo jazdy bez punktów karnych.\nO STANOWISKU: Mama i tata pracują głównie w domu. W tym czasie będziesz miała zwykły etat w godzinach 8-17 plus jeden wieczór w tygodniu z dziećmi, z wolnymi weekendami. O ile to możliwe, układamy nasz harmonogram tak, żeby jeden rodzic zawsze był na miejscu, jednak zdarza się, że musimy wyjechać oboje (bardzo sporadycznie nawet na dwa tygodnie), i wówczas będziesz zastępować rodziców.\nW zamian możemy zaoferować bardzo atrakcyjny pakiet wynagrodzeń: 55 000 funtów rocznie (brutto, włącznie z premią), samochód do dyspozycji oraz ośmiotygodniowe wakacje raz w roku.\nZgłoszenia proszę wysyłać na adres Sandry i Billa Elincourtów: Heatherbrae House, Carn Bridge.\nPamiętam niemal każde słowo. Co zabawne, kiedy wyskoczyło mi w Google, wcale nie szukałam pracy – wyszukiwałam… No, to naprawdę nie ma znaczenia, czego wtedy szukałam. Ale czegoś zupełnie innego. I oto się pojawiło – jak prezent rzucony mi tak niespodziewanie, że omal nie zdołałam go złapać.\nPrzeczytałam je raz, a potem znowu, za drugim razem serce biło mi już szybciej, bo to było idealne. Niemal zbyt idealne.\nKiedy czytałam je po raz trzeci, bałam się spojrzeć na datę zakończenia naboru – byłam pewna, że ją przegapiłam.\nAle to był właśnie nadchodzący wieczór.\nTo niewiarygodne. Nie tylko pensja – chociaż, na Boga, kwota była zadziwiająca. Nie tylko stanowisko. Szczęśliwy traf. Pełen pakiet – po prostu wpadł mi w ręce właśnie wtedy, kiedy byłam w idealnej sytuacji, żeby się tam zgłosić.\nWie Pan, moja współlokatorka wyjechała, podróżowała. Poznałyśmy się w żłobku Little Nippers w Peckham, pracowałyśmy razem przy niemowlętach, śmiałyśmy się z naszej okropnej szefowej oraz nachalnych, stukniętych rodziców, z tymi ich cholernymi pieluszkami wielorazowymi i domowymi…\nPrzepraszam. Nie powinnam przeklinać. Zamazałam długopisem, ale pewnie jest Pan to w stanie odczytać przez papier i, na Boga, może ma Pan dzieci i może nawet ubierał je Pan w Małe Miękkie Pupki, czy jaka tam marka była modna w tamtych czasach.\nI rozumiem to, naprawdę. To Pańskie dzieci. Dla nich warto zrobić wszystko. Po prostu, jeśli jest się tą osobą, która ma stos zasikanych, osranych kawałków materiału z całego dnia i wręcza go rodzicowi po południu, podczas gdy oczy łzawią od amoniaku… Nie żebym miała coś przeciwko, rozumie Pan? To część tej pracy. Wiem o tym. Ale każdy może sobie ponarzekać, prawda? Wszyscy musimy znaleźć jakieś ujście, bo inaczej można wybuchnąć z frustracji.\nPrzepraszam. Piszę bez ładu i składu. Może właśnie dlatego pan Gates zawsze próbuje zamknąć mi usta. Ponieważ kopię słowami dołek pod sobą i nie wiem, kiedy powinnam przestać, zawsze kopię dalej. Prawdopodobnie łączy Pan teraz fakty. „Nie sprawia wrażenia, jakby bardzo lubiła dzieci. Sama przyznała, że jest sfrustrowana pracą. Co się stało, kiedy została zamknięta z czwórką dzieci bez dorosłych, którzy pomogliby jej »znaleźć ujście«?”\nTo właśnie zrobiła policja. Te wszystkie drobne, rzucone mimochodem uwagi – te wszystkie żenujące fakty. Dostrzegałam triumf na ich twarzach za każdym razem, kiedy coś takiego wtrącałam, i widziałam, że zbierają słowa jak okruszki, a potem dokładają je do stosu obciążających mnie dowodów.\nAle o to właśnie chodzi, Panie Wrexham. Mogłabym uprząść sieć bzdur o tym, jaką to jestem idealną, troskliwą, świętą osobą – ale nie byłoby to niczym więcej. Bzdurą. A ja nie zamierzam tu opowiadać Panu bzdur. Chciałabym, żeby Pan w to uwierzył – niczego bardziej na świecie nie pragnę.\nMówię Panu prawdę. Nieupiększoną, brzydką prawdę. I ona tak właśnie wygląda. Jest nieokrzesana i nieprzyjemna, a ja nie udaję, że byłam aniołem. Ale nikogo nie zabiłam. Nie zabiłam, do cholery.\nPrzepraszam. Teraz też nie chciałam przeklinać.\nBoże, tak strasznie to wszystko mieszam. Muszę zachować jasny umysł – poukładać to sobie w głowie. Tak jak mówi pan Gates, powinnam trzymać się faktów.\nNo dobra. Fakt. Ogłoszenie. Ogłoszenie jest faktem, prawda?\nTo ogłoszenie… z zachwycającą, oszałamiającą, bajeczną pensją.\nWie Pan, to powinien być pierwszy sygnał ostrzegawczy. Ta pensja. Oferta była idiotycznie szczodra. To znaczy byłaby szczodra nawet w Londynie, nawet dla niani mieszkającej poza domem. Ale dla niani na miejscu, z zapewnionym darmowym dachem nad głową i opłaconymi rachunkami, z samochodem… to było absurdalne.\nTak absurdalne, że zastanawiałam się nawet trochę, czy tam się nie wkradł jakiś błąd. Albo czy czegoś nie pominęli – może dziecko o jakichś specjalnych potrzebach? Ale czy nie napisaliby tego w ogłoszeniu?\nPół roku wcześniej pewnie bym się zatrzymała, zmarszczyła brwi i zignorowała to bez większego namysłu. Ale jednak pół roku wcześniej w ogóle nie zaglądałabym na tę stronę. Pół roku wcześniej miałam współlokatorkę i pracę, którą lubiłam, a nawet perspektywę awansu. Pół roku wcześniej byłam na całkiem niezłej pozycji. Ale wtedy… No, wtedy było trochę inaczej.\nMoja koleżanka, dziewczyna z Little Nippers, o której wspomniałam, dwa miesiące wcześniej wyruszyła w podróż. Kiedy mnie powiadomiła, nie był to dla mnie koniec świata – szczerze mówiąc, dość mnie irytowała, z tymi jej zwyczajami pakowania zmywarki, ale bez włączania, słuchaniem dyskotekowych hitów europopowych, sykami za ścianą mojej sypialni, kiedy próbowałam spać. To znaczy wiedziałam, że będę za nią tęsknić, ale nie zdawałam sobie sprawy, jak bardzo.\nZostawiła rzeczy w swoim pokoju i zgodziłyśmy się, że ona zapłaci połowę czynszu, a ja zatrzymam dla niej wolny pokój. Wydawało mi się to dobrym kompromisem – wcześniej, zanim na siebie trafiłyśmy, miałam wiele okropnych współlokatorek, wcale nie chciałam wracać do wrzucania ogłoszeń na Facebook oraz prób odsiewania dziwaków poprzez SMS-y i e-maile, a dzięki temu ona była trochę zakotwiczona – miałam gwarancję, że wróci.\nJednak kiedy minęło pierwsze upojenie wolnością, a nowość posiadania całego mieszkania dla siebie i oglądania na wspólnym telewizorze w salonie tego, co mi się żywnie podoba, zaczęła trochę blaknąć, okazało się, że jestem samotna. Tęskniłam za tym, jak pytała: „Czy to godzina wina, kochana?”, kiedy obie wracałyśmy z pracy. Tęskniłam za jej wywnętrzaniem się na temat Val, właścicielki Little Nippers, i za dzieleniem się anegdotami o najgorszych rodzicach. Kiedy poprosiłam o awans i go nie dostałam, poszłam sama do pubu, żeby utopić smutki, a skończyło się na tym, że płakałam do swojego piwa, rozmyślając, jak by to wyglądało, gdyby ona nadal tam była. Mogłybyśmy się z tego razem pośmiać, w pracy pokazywałaby Val faki za plecami i wybuchałaby tym swoim prostackim, gromkim śmiechem, kiedy Val obracałaby się i prawie łapała ją na gorącym uczynku.\nPanie Wrexham, chodzi o to, że ja źle znoszę porażki. Na egzaminach. Na randkach. W pracy. Naprawdę, na wszelkich testach. Mój instynkt zawsze nakazuje mi celować niezbyt wysoko, żeby oszczędzić sobie nieco cierpienia. Albo, jak w przypadku randkowania, po prostu nie mieć żadnych celów, zamiast ryzykować odrzucenie przez kogoś. To dlatego w końcu nie poszłam na studia. Miałam dobre oceny, ale nie mogłam znieść myśli o tym, że mogliby mnie odrzucić. Wyobrażałam sobie, jak czytają moje podanie z pogardliwym chichotem. Za kogo ona się uważa?\nLepiej osiągnąć świetne wyniki w prostym teście niż oblać trudny, takie było moje motto. Zawsze to o sobie wiedziałam. Ale dopóki nie wyprowadziła się moja współlokatorka, nie wiedziałam za to, że nie jestem też za dobra w byciu samej. Wydaje mi się, że przede wszystkim to wypchnęło mnie poza moją strefę komfortu i zmusiło do przeczytania tego ogłoszenia, wstrzymania oddechu i wyobrażenia sobie, co musi się kryć po drugiej stronie.\nDla policji oferowana pensja miała ogromne znaczenie, kiedy mnie po raz pierwszy przesłuchiwali. Ale szczerze mówiąc, wcale nie pieniądze były powodem mojego zgłoszenia na to stanowisko. Nie chodziło też o moją współlokatorkę, choć nie ukrywam, że gdyby nie wyjechała, nic z tego by się nie wydarzyło. Nie, prawdziwym powodem… Cóż, Pan prawdopodobnie wie, jaka była prawdziwa przyczyna. W końcu pisały o niej wszystkie gazety.\nWzięłam chorobowe w Little Nippers i spędziłam cały dzień na tworzeniu CV oraz zbieraniu wszystkiego, co wiedziałam, że jest potrzebne, by przekonać Elincourtów, iż jestem właśnie tą osobą, której szukali. Zaświadczenie o niekaralności – jest. Świadectwo ukończenia kursu pierwszej pomocy – jest. Idealne referencje – są, są i są.\nJedynym problemem było prawo jazdy. Ale na razie odłożyłam to na później. Uznałam, że wrócę do niego, jak przyjdzie pora – o ile zajdę tak daleko. Na razie nie myślałam o tym, co będzie po rozmowie kwalifikacyjnej.\nDo listu motywacyjnego dodałam notatkę z prośbą, żeby Elincourtowie nie kontaktowali się w sprawie referencji z Little Nippers – wyjaśniłam, że nie chcę, aby obecni pracodawcy wiedzieli o moich staraniach o inną posadę, co było prawdą – a potem wysłałam wszystko na podany adres, wstrzymałam oddech i czekałam.\nDałam z siebie wszystko, żeby zyskać szansę spotkania się z nimi twarzą w twarz. W tamtej chwili nie byłam w stanie zrobić więcej.\nKilka kolejnych dni było trudnych, Panie Wrexham. Nie tak trudnych, jak czas spędzony tutaj, ale i tak niełatwych. Bo, Boże, tak strasznie pragnęłam tej rozmowy kwalifikacyjnej. Dopiero zaczynało do mnie docierać, jak bardzo. Z każdym mijającym dniem moja duma coraz bardziej topniała i musiałam walczyć, żeby znów do nich nie napisać i nie błagać o odpowiedź. Powstrzymywała mnie tylko świadomość, że jeśli nadal podejmują decyzję, to takie żałosne zachowanie na pewno mi nie pomoże.\nAle oto sześć dni później przyszedł i piknął w mojej skrzynce e-mail.\nTemat: Stanowisko niani\nElincourt. To nazwisko wystarczyło, żeby w brzuchu zaczęło mi wirować jak w pralce. Ręce tak mi się trzęsły, że ledwo zdołałam otworzyć wiadomość, a serce podeszło mi do gardła. Pewnie, pewnie, ludzie rzadko się kontaktują z odrzuconymi aplikantami… Więc e-mail musiał oznaczać, że…?\nDziękuję Ci za zgłoszenie i przepraszam, że dopiero teraz dostajesz odpowiedź. Muszę przyznać, że nieco nas zaskoczyła liczba chętnych. Twoje CV było niezwykle imponujące i chcielibyśmy Cię zaprosić na rozmowę. Nasz dom jest dość daleko, więc chętnie opłacimy Ci podróż pociągiem, a także możemy zaproponować nocleg, jeśli nie dasz rady tego samego dnia wrócić do Londynu.\nMuszę Cię jednak od razu przed czymś ostrzec, bo to mogłoby ostudzić Twój entuzjazm do tej pracy.\nKiedy kupiliśmy Heatherbrae, poznaliśmy wiele plotek o historii tego domu. Jest to stary budynek i nie ma w swojej przeszłości więcej zgonów i tragedii niż inne mu podobne, ale z jakiegoś powodu stały się one zaczątkiem lokalnych opowieści o duchach i tak dalej. Niestety ten fakt przeszkadzał naszym dotychczasowym nianiom do tego stopnia, że w ciągu ostatnich 14 miesięcy cztery zrezygnowały z pracy.\nJak możesz sobie wyobrazić, bardzo zaburzyło to rytm życia naszych dzieci, nie wspominając już o tym, jak niekorzystne zawodowo było dla mnie i mojego męża.\nDlatego właśnie chcemy postawić sprawę jasno i proponujemy hojne wynagrodzenie z nadzieją, że przyciągniemy osobę, która naprawdę będzie w stanie się zaangażować i zostać z naszą rodziną na dłużej – przynajmniej na rok.\nJeśli nie czujesz, że to możesz być Ty, albo jeśli masz jakieś obawy dotyczące historii naszego domu, powiedz nam, proszę, od razu, bo bardzo chcemy oszczędzić naszym dzieciom kolejnych przykrości. W związku z powyższym pensja będzie się składać ze zwykłej comiesięcznej diety oraz hojnej podsumowującej premii w rocznicę zatrudnienia.\nJeśli nadal chcesz wziąć udział w rozmowie kwalifikacyjnej, poinformuj mnie, proszę, kiedy jesteś dyspozycyjna w najbliższym tygodniu.\nPozdrawiam i nie mogę się doczekać naszego spotkania\nZamknęłam e-mail i przez chwilę po prostu siedziałam, gapiąc się w ekran. Potem wstałam, wydałam z siebie niemy okrzyk i triumfalnie uniosłam ręce w górę.\nUdało mi się. Udało mi się.\nPowinnam była wiedzieć, że to zbyt piękne, by było prawdziwe.


Wtorek – Opowiadanie dla każdego – Wielkanoc w domu\nBył sobie kiedyś pewien duchowny. Wielkanocnego poranka przyniósł do kościoła zardzewiałą, pogiętą, starą klatkę na ptaki i postawił ją na kazalnicy. Brwi wszystkich się podniosły ze zdziwienia, a w odpowiedzi duchowny zaczął mówić: Szedłem wczoraj przez miasto i zobaczyłem małego chłopca idącego w moim kierunku i wymachującego tą klatką na ptaki. Na dnie klatki leżały dzikie ptaszki, drżące z zimna i strachu. Zatrzymałem się i zapytałem:\nChłopiec zmierzył duchownego jak gdyby był szalony i odpowiedział: 36 zł? Duchowny sięgnął do kieszeni i wyciągnął dwa 20-to złotowe banknoty. Wręczył je chłopcu.


Rodzina 500 plus w 2019 roku - 123zdrowie.pl\nStrona Główna Newsy Rodzina 500 plus w 2019 roku\nProgram „Rodzina 500+” został wprowadzony w 2016 roku, jednak w ostatnich miesiącach został on w sposób istotny zmodyfikowany. Świadczeniem została objęta dodatkowa grupa dzieci, zniesione zostało także kryterium dochodowe, a sam wniosek – uproszczony. Warto zapoznać się ze zmianami, które zaszły w programie w 2019 roku.\nNajwiększą i najważniejszą zmianą jest objęcie nim każdego dziecka do 18 roku życia. Dotychczas 500 zł przysługiwało co miesiąc 3,5 milionom dzieci, obecnie grupa ta wzrosła do 6,8 miliona. Stało się tak za sprawą zniesienia kryterium dochodowego przy rozpatrywaniu wniosków o świadczenie. Dotychczas do pobierania 500+ na pierwsze dziecko uprawniała sytuacja, w której dochód na osobę w rodzinie wynosił poniżej 800 zł netto. Świadczenie na dzieci dotknięte niepełnosprawnością było obwarowane nieco wyższym kryterium – 1200 zł netto na członka rodziny.\nOd 1 lipca 2019 roku bez względu na osiągany dochód i liczbę potomstwa w rodzinie, świadczenie należy się każdemu dziecku. Ważne jest, aby złożyć wniosek o objęcie programem 500+ dzieci, na które dotychczas nie był on wypłacany.\nZmiany dotkną również sytuacji tzw. pieczy zastępczej – od lipca objęte świadczeniem zostały także dzieci w placówkach opiekuńczo-wychowawczych, interwencyjnych ośrodkach preadopcyjnych i domach pomocy społecznej.\nUproszczenie procedury składania wniosku o 500+\nBrak obowiązku dokumentacji sytuacji dochodowej rodziny to kluczowa zmiana we wnioskach o 500+. Zniesienie kryterium dochodowego skutkuje uproszczeniu i skróceniu formularzu, co ułatwi także załatwienie sprawy online. Prawo do świadczenia nie będzie już uzależnione od ustalenia alimentów otrzymywanych na dziecko od drugiego rodzica – znika zatem wymóg weryfikacji faktycznej sytuacji alimentacyjnej. Uproszczenie procedury skutkuje szybszymi decyzjami administracyjnymi o przyznaniu świadczenia.\nW przypadku rodziców, którzy pobierali dotychczas świadczenie na drugie i kolejne dziecko, obecnie wystarczy jeden wspólny wniosek obejmujący wszystkie dzieci. Zmiany dotyczą również dzieci nowo narodzonych. Wcześniej należało wnioskować w miesiącu, w którym dziecko przyszło na świat – od 1 lipca 2019 roku na złożenie wniosku rodzice mają 3 miesiące od daty narodzin, bez ryzyka utraty wypłat za ten okres.\nWprowadzona została ciągłość świadczenia w sytuacji śmierci jednego z rodziców. Dotychczas śmierć rodzica wnioskującego oznaczała automatyczną utratę prawa do świadczenia – obecnie to zagrożenie jest nieaktualne, a rodzic, który pozostał z dzieckiem ma 3 miesiące na złożenie wniosku (liczone od dnia śmierci drugiego rodzica).\nTerminy składania wniosków o 500+ w 2019 roku\nPrzyznawanie świadczeń wg nowych zasad rozpoczęło się 1 lipca 2019 roku. Wnioski złożone w okresie od początku lipca do 30 września gwarantują wypłatę 500+ z wyrównaniem za cały ten okres. Pieniądze na dzieci dotychczas nieobjęte programem będą wypłacane wg następującego terminarza:\nWnioski złożone w lipcu i sierpniu 2019 roku: świadczenie z wyrównaniem od lipca będzie wypłacone najpóźniej do 31 października 2019.\nWnioski złożone we wrześniu: świadczenie z wyrównaniem od lipca zostanie wypłacone najpóźniej do 30 listopada.\nWnioski złożone w październiku: wypłata nastąpi najpóźniej do 31 grudnia, z wyrównaniem od października.\nWnioski złożone w listopadzie: 500+ zostanie wypłacone do 31 stycznia 2020 roku, a wyrównanie obejmie okres od listopada.\nWnioski złożone w grudniu 2019 i styczniu 2020: świadczenie zostanie wypłacone do 29 lutego 2020 roku, z wyrównaniem liczonym od miesiąca złożenia wniosku.\nPobierz wniosek 500+ w PDF >>\nPoprzedni artykułIrygator – pomocny gadżet czy niepotrzebny wydatek? Prześwietlamy\nNastępny artykułPicie oleju lnianego na czczo – wady i zalety\nKiedy wezwać do dziecka pogotowie?


wspomnienia | daisypless\nPosted in Rodzina, tagged 1. wojna światowa, 1916, 1917, Anglia, Cornwallis-West, czar osobisty, Denbighshire, Gladson, hostess, komisja wojskowa, konszachty, krytyka, Lillie Langtry, Londyn, obituary, Pani Birch, Pani Cornwallis-West, Patsy, Paul Barrett, piękność, pozycja społeczna, practical jokes, Professional Beauty, przewód sądowy, psikusy, Pułkownik William Cornwallis-West, reprymenda, Ruthin, socjeta, trybut, wpływy, wspomnienia, zazdrość, zemsta, śmierć, żarty, życie towarzyskie on 27 sierpnia, 2014| Leave a Comment »\nPosted in Rodzina, tagged barbara borkowy, charakter, Cornwallis-West, Count Wolff-Metternich, Duke of Westminster, era edwardiańska, George Wyndham, Hugh książę Westminsteru, king Edward VII, Lady Sibell Grosvenor, Mrs Claude Beddington, Newlands Manor, ogrody, osobowość, Patsy, pomoc, praca charytatywna, practical jokes, Ruthin, William Cornwallis-West, współczucie, wspomnienia, żarty on 22 sierpnia, 2014| Leave a Comment »\nPosted in Rodzina, tagged 1. wojna światowa, alkohol, barbara borkowy, Barbara ker-Seymer, Bendor, Bright Young People, ciocia Minnie, Constance Duchess of Westminster, Curtis Moffat, Dick Wyndham, Dodo Wyndham, Dorothy Brooke, Edna Thomas, Edwina Virginia Joanna Wyndham, Egipt, fotografia, Francis Wyndham, Geoffrey Brooke, George Heremon Wyndham, Guy Richard Wyndham, Guy Wyndham, Hugh książę Westminster, Ian Fleming, Kamila księźna Kornwalii, konie, Konstancja księżna Westminsteru, księżna Daisy von Pless, Lady Mary Fowler, M Studio, narkotyki, Olivia Wyndham, organizacja Brooke, portrety surrealistyczne, Princess Daisy of Pless, szpital dla zwierząt, Violet Leverson, Walter Brooke, wspomnienia on 29 kwietnia, 2014| Leave a Comment »\nWspomnienia o Hanselu i … pamiętnikach księżnej Daisy\nPosted in Rodzina, tagged Anglia, barbara borkowy, dziedzic, era edwardiańska, Furstenstein, Hans Pless, Hansel, Hansel Pless, James Storton, Jan Henryk XVII von Pless, księżna Daisy von Pless, Prince Hans Heinrich XVII von Pless, Princess Daisy of Pless, pszczyna, syn, wspomnienia on 23 grudnia, 2013|\nNiedawno wpadł mi do rąk artykuł na temat Hansela Pless (1900-1984), najstarszego syna księżnej Daisy i dziedzica księcia Jana Henryka XV, napisany w 2002 r. przy okazji publikacji książki Michaela Luke’a, Hansel Pless: Prisoner of History (Hansel Pless: Więzień Historii).\nJego autorem jest historyk sztuki i pisarz James Stourton, urodzony w 1956 r. młodszy syn 26. barona Mowbray i brat Edwarda, obecnego 27. barona Mowbray. Hansel – Jan Henryk XVII von Pless od śmierci ojca w lutym 1938 r. – musiał być po drugiej wojnie światowej częstym gościem rodziców Jamesa, Charlesa i Sheili Stourtonów, skoro ich syn wspomina, że: „jako dziecko, byłem bardzo przywiązany do Hansela Pless. Był on dla mnie i mojego brata jak przyszywany wujek. Ceniliśmy go sobie jako kogoś, kto wydawał się być szczerze zainteresowanym zarówno sprawami dorosłych, jak i dzieci. Wysoki, dystyngowany i subtelny, miał w sobie coś tajemniczego. Był tak cichym i zagłębionym w swoich myślach mężczyzną, że zdobył sobie u naszych sąsiadów przydomek „Księcia Spokoju“ („Prince of Peace”). Brakowało mu pieniędzy, rzadko mówił o przeszłości i nigdy nie wspominał dawnej fortuny. Przedstawiał się jako skromny naukowiec, Pan Pless. O jego dawnym życiu dowiadywałem się powoli. Najbardziej uderzała mnie w nim niesłychana oszczędność. Podróżował przeważnie rowerem. Nosił grube tweedowe garnitury i koszule nie wymagające prasowania, które sam sobie prał i o których przewadze nadaremnie mnie przekonywał. Był osobą bardzo skromną, która na nas – dzieciach – pozostawiła głębokie wraźenie“.\nSkromny naukowiec, Pan Hans Pless z powodu oszczędności podróżował wszędzie rowerem.\nTak głębokie, że kiedy po wielu latach, w 1994 roku, James Stourton znalazł się – jako dyrektor londyńskiego domu aukcyjnego Sotheby’s – w Krakowie, aby osobiście przestudiować Damę z Łasiczką Leonarda da Vinci w zbiorach tamtejszego Muzeum Czartoryskich, przedłużył swój pobyt w Polsce w celu poznania dawnych posiadłości Hansela.\nPierwszy widok pałacu w Pszczynie nie zrobił na nim dobrego wraźenia: „Tuż za miasteczkiem wjechalem do rozleglego, ale zapuszczonego parku w stylu angielskim z jeziorem i dużym, prostokątnym pałacem w stylu Drugiego Imperium [Francuskiego], który w swojej ostentacji wyglądał bardzo „nouveau-riche“. Mile zaskoczyły go jednak wnętrza i ich wyposażenie. Odwrotnie było w Książu, gdzie ujrzał zamek, który uznał za zdumiewające połączenie stylów pałaców w Neuschwanstein i Colditz, ale dwa razy większy: „po prostu olbrzymi, usytuowany wspaniale na szczycie góry, z widokami, które należeć muszą do najpiękniejszych na Dolnym Śląsku“. Co zaparło mu dech w piersi, był „niewyobrażalny wręcz rozmiar przedsięwzięcia“, w konsekwencji którego powstał nie tylko zamek, ale również zabudowania gospodarcze, stadnina i ujeżdżalnia koni, wszystko na skalę cesarskiej wręcz rezydencji. Widząc to, zgodzić się musiał ze słyszaną wcześniej opinią wyrażaną w czasach edwardiańskich, że ze wspaniałością książańskiej rezydencji rywalizować mogła w Anglii tylko siedziba diuka Portlandu w Welbeck. Niestety wnętrza, splądrowane – jak się dowiedział – najpierw przez SS, a potem przez Rosjan, przedstawiały żałosny widok ofiary podwójnie zbeszczeszczonej przez wojnę. Z tą smutną refleksją wrócił myślami do Hansela, zastanawiając się, jaki efekt wywarły na nim te zmienne koleje historii: „Nidgy nie dał wrażenia, że był nimi przygnębiony. Pomógł mu w tym jego stoicizm, który jednakże różnił się od obojętności [w ucieczce ku wyźszym celom] propagowanej przez filozofię Augustyna, o czym przekonałem się pewnego dnia, kiedy Hansel podarował mi książkę Oswalda Spenglera The Decline of the West (Zmierzch Zachodu). Studiował on również Nietzsche’go i bardzo wcześnie w swoim życiu pracował nad osiąganiem osobistego spokoju w świetle losowych przeciwności. Jeśli chodzi o stosunki z pojedynczymi osobami, Hansel zawsze wykazywał optymizm, co pomogło mu w utrzymaniu wielu przyjaźni. Co zaś tyczy się rzeczy materialnych, to nigdy przetem i potem nie spotkałem człowieka, który byłby wobec nich tak obojętny jak on – i co być może wyszło mu w sumie na dobre“.\nHansel Pless zasługuje na znacznie szersze omówienie. Niniejszy wpis proszę więc potraktować jako zapraszający wstęp do kolejnego blogu, nad którym zaczęłam pracować.\nJeszcze do niedawna pamiętniki księżnej Daisy zostawiano gościom do czytania w ich sypialniach.\nArtykuł Jamesa Stourtona zawiera również jedno niezmiernie ważne – w świetle niedawnej polskiej publikacji drugiego tomu pamiętników księżnej Daisy – stwierdzenie, świadczące o wadze i statusie, jakim jej książka osiągnęła. Pisząc, że jest ona „jedną z najlepszych rekolekcji na temat międzynarodowej socjety przed pierwszą wojną światową“, autor – jako członek współczesnej angielskiej arystokracji – przywołuje wciąż nie tak dawne czasy, kiedy „w każdej szlacheckiej rezydencji w Anglii, w sypialni dla gości“ znaleźć można było obowiązkowo na półce dwie pozycje do czytania: tom wzruszających listów syna lorda Lytton, wydanych po jego tragicznej śmierci i zatytuowanych Antony oraz – tak bliskie nam – wspomnienia „naszej“ Daisy, Princess of Pless by Herself. (tłumaczenia©Barbara Borkowy)\nZakochane w Pashy\nPosted in Epoka, tagged barbara borkowy, Baron Sir Rudolf Carl Slaton, Bendor, blog, Cairo, Constance Duchess of Westminster, Egipt, era edwardiańska, Fire and Sword, generał Charles Gordon, Hans Pless, Hugh książę Westminster, Jihad, Kair, Konstancja księżna Westminsteru, królowa Wiktoria, książę Jan Henryk XV von Pless, księżna Daisy von Pless, listy, Mahdi, niewola, Princess Daisy of Pless, Shelagh, siostra, Sir Reginald Wingate, Slatin Pasha, Sudan, wspomnienia, zdjęcie on 16 czerwca, 2013| 1 Comment »\nCzytelnicy polscy mają dostęp tylko do pierwszej książki księżnej von Pless, wydanej w 1928 r. pod tytułem Taniec na Wulkanie. Zawarte w niej przemyślenia i opinie autorki oparte są na bardzo luźnym szkielecie jej pamiętników, często naginanym i „poprawianym” przez redaktora edycji, majora Desmonda Chapmana.\nNic więc dziwnego, że badacze epoki i księżnej Daisy kwestionują niektóre daty lub scenariusze opisanych tam wydarzeń. Na ich szczęście, kolejne dwie książki księżnej, w których – bez specjalnej cenzury – cytuje długie fragmenty swoich dzienników i listów, często korygują lub uzupełniają te nieścisłości.\nJednym z przykładów może być relacja Daisy o jej podróży z siostrą do Egiptu. W Tańcu na Wulkanie zamieściła ją na początku rozdziału omawiającego lata 1911 – 1913, co sugeruje, że miała ona miejsce w pierwszych miesiącach 1911 r. kiedy: „… zdecydowałyśmy pojechać małą grupą do Egiptu. Chciałam dotrzeć do Chartumu, a stamtąd nawet dalej na południe, więc napisałam do generała Kitchenera, który był wtedy brytyjskim agentem króla i konsulem generalnym w Egipcie, o pomoc i radę. Nie było na tyle czasu, żeby wszystko dokładnie zaplanować, ale zatelegrafowaliśmy do Sir Reginalda Wingate, sirdara armii egipskiej i generalnego gubernatora prowincji sudańskich, który był bardzo dla nas uprzejmy. Totalna zmiana sceny i klimatu bardzo mi pomogła i, pomimo ograniczonych możliwości podróżowania po Egipcie, zaspokoiłam tym wyjazdem swoją nieuleczalną miłość do tułaczki. Hans nie mógł w niej uczestniczyć, więc było nas tylko troje: Shelagh, Benny [Bendor, książę Westminsteru] i ja”. (tłumaczenie © Barbara Borkowy)\nW opublikowanym w 1930 r. tomie Better Left Unsaid, księżna jest bardziej szczegółowa i pod datą 12 lutego [powinno być marca] 1912 r. pisze: „Płyniemy po Nilu. Jesteśmy w drodze z Chartumu na południe. (…) Hans został [z nami] na łodzi tylko do Luksoru. Dołączył do nas pociągiem na dwa dni w połowie drogi, ale świątynie i pustynia nie bardzo go wzruszają, więc wraca na chwilę do Berlina, a potem jedzie na Riwierę. Chłopcy [Hansel i Lexel] są w St Moritz, a dzieciątko [Bolko] w Książu. Jest to moja druga wizyta w Egipcie. Fritz [von Hochberg, brat Hansa] był tu wiele razy. Shelagh nigdy i jest rozczarowana, bo oczekiwała więcej zieleni i „oaz na pustyni”! Ja jednak wiedziałam czego się spodziewać. Uwielbiam tą cichą tajemniczość i ducha wspaniałej przeszłości, teraz zasypanej, choć ciągle dającej o sobie znać fragmentami świątyń w ich oryginalnych kolorach. Uwielbiam spokojną godność, nawet jeśli ktoś nazwie to lenistwem, wielbłądów, łagodny trucht cierpliwego osiołka i dzieci, z łobuzerskimi oczami, rozjaśniającymi psotą ich poważne brązowe buzie. A także dorosłych Arabów, w twarzach których lubię dopatrywać się śladu ukrytego zła, choć prawdopodobnie zobaczyłabym w ich wzroku iskierkę rozbawienia, gdyby tylko odgadli moje intencje! Kobiety (prawdopodobnie z powodu religii muzułmańskiej) są jedyną sprawą w Egipcie, którą „chłodno przyjmuję”, jako że wiodą życie pozbawione jakiegokolwiek znaczenia. Myślę, że zmieni się to pewnego dnia, choć nieprędko. Kair natomiast przeistoczył się bardzo i nie jest już miastem starych pałaców w ogrodach i przytulnych jednokonnych pojazdów. Stare pałace są teraz hotelami, a po ulicach jeżdżą wszędzie samochody. Okropny widok – jak drugorzędny Paryż. (…) Mam dosyć malowania; narzucam za dużo kolorów (trzeba to robić szybko, bo kolorystyka tutaj zmienia się błyskawicznie), więc moje obrazy wyglądają jak ten jeden na wystawie, o którego twórcy mówiono, że jest spirytualistycznym medium, przerażające! Niemniej jednak ciepło, słońce i wypoczynek zrobiły mi dobrze. Lord Kitchener i jeden z jego podwładnych, lord Colum Crichton-Stuart, byli dla nas niesłychanie uprzejmi w Kairze. Lord Kitchener wysłał telegraf do Sir Reginalda Wingate o zamierzanym pobycie w Chartumie, i kiedy się tam zjawiliśmy Pasha Slatin był tak czarujący, że ja i Shelagh się w nim zakochałyśmy…”. (tłumaczenie © Barbara Borkowy)\nKsiążę i księżna Westminsteru (Shelagh i Bendor) na wyścigach konnych w 1908 r. W 1912 r. ich małżeństwo było w poważnych tarapatach.\nW żadnej z tych relacji księżna von Pless nie odkrywa całej prawdy, a w pierwszej z nich nawet ją przekręca. 1912 był krytycznym rokiem w rozpadającym się małżeństwie jej siostry z Bendorem, księciem Westminsteru. Wyjazd do Egiptu nie był wakacjami, ale swojego rodzaju próbą sprawdzenia co Bendor porabia sam w Kairze. Shelagh towarzyszył nieodstępujący od niej adorator, książę Jimmy Alba. Daisy zaprosiła do podróży swojego szwagra, hrabiego Fritza von Hochberg. Kiedy jednak dotarli w połowie lutego do hotelu Ghezireh Palace, Bendora tam nie zastali. Uciekł przed nimi z powrotem do Londynu.\nPo parodniowym pobycie w Kairze, umilonym uprzejmościami lorda Kitchenera i przymusową dla Shelagh wycieczką do piramid, czwórka podróżników wynajęła wygodny stateczek parowy Niagara i rozpoczęła rejs w dół rzeki Nil. Hans dołączył do nich na parę dni początkiem marca. Ich celem były nieznane im jeszcze egipskie prowincje Sudanu, którymi zarządzał słynny Slatin Pasha.\nWycieczka do piramid w lutym 1912 r. Na wielbłądach od lewej: ksieżna Daisy von Pless, księżna Konstancja Westminster (Shelagh), hrabia Fritz von Hochberg i książę Jimmy Alba.\nBaron Sir Rudolf Carl von Slatin (1858 – 1932) był legendą jeszcze za swojego życia. Rodzinny Wiedeń opuścił w wieku lat szesnastu zatrudniwszy się jako pomocnik i nauczyciel dzieci niemieckiego księgarza w Kairze. Parę miesięcy potem zrezygnował z posady by podjąć rozległe podróże po Egipcie. Spotkał wtedy i zaprzyjaźnił się z Edwardem Schnitzerem (późniejszym Emin Pashą), który walczył w egipskiej armii pod dowództwem brytyjskiego generała Charlesa Gordona i którego śladami, zarażony już bakcylem przygody, Slatin pragnął podążyć po odbyciu służby wojskowej w armii austriackiej. W efekcie rekomendacji Schnitzera, generał Gordon, który w międzyczasie został naczelnikiem Turecko-Egipskiego Sudanu, zaoferował Slatinowi w 1879 r. stanowisko inspektora w departamencie finansowym. Rok później mianował go gubernatorem Darfuru.\nW czerwcu 1881 r. lokalny przywódca religijny, Muhammad Ahmad ibn’Abdullahi mianował się Mahdim – „wybrańcem narodu” i ogłosił Jihad – „świętą wojnę” z narzuconą Sudanowi obcą administracją. Młodemu gubernatorowi Darfuru przyszło stoczyć z nim wiele krwawych bitew. By wzmocnić swoją pozycję i nie stracić zaufania poddanych i armii, Slatin przeszedł (nominalnie tylko) na religię muzułmańską i przyjął imię Abd al-Qadir Salatin. Decyzja ta uratowała mu życie kiedy wkrótce, w grudniu 1883 r., wpadł w ręce Mahdistów. Nie został zabity, ale spędził kolejnych jedynaście lat w niewoli, z której wydostał się dopiero w lutym 1895 r. Jego ucieczkę zorganizował pułkownik Reginald Wingate, oficer wywiadu angielskiego, który słusznie uznał Slatina, z jego pierwszorzędną wiedzą o regionie i znajomością języka arabskiego, za cennego w przyszłości współpracownika. Nie omylił się.\nLegendarny baron sir Rudolf Carl von Slatin, Slatin Pasha (1858 – 1932), w którym obie siostry się „zakochały” podczas wyprawy do Sudanu. Obraz ze zbiorów Welcome Library\nSlatin, utytułowany w marcu 1895 r. przez kedywa Abbasa II Pashą, stał się żarliwym adwokatem odbicia Sudanu i totalnej destrukcji armii Mahdiego. Jego, opublikowane w 1896 r., wspomnienia Fire and Sword (Ogniem i Mieczem) miały w tym względzie olbrzymi wpływ na europejską opinię publiczną. Ich popularność uczyniła ze Slatina swojego rodzaju celebrytę, którego wszędzie zapraszano. Królowa Wiktoria i cesarz Franciszek nadali mu tytuły szlacheckie, a inni zachodni monarchowie prześcigali się w przyznaniu mu najwyższych orderów państwowych.\nW 1900 r., Sir Reginald Wingate, teraz naczelnik Sudanu, mianował Slatin Pashę brytyjskim inspektorem generalnym prowincji. W tej to właśnie funkcji przyszło mu spełnić w marcu 1912 r. prośbę księżnej von Pless, która napisała do niego z Kairu: „Moja siostra, księżna Westminsteru, ja ze szwagrem, hrabią Hochberg i księciem Alby przybędziemy do Chartumu 8-go [marca] rano (mój mąż musiał wrócić do Niemiec) i pozostaniemy tam do 10-go wieczorem. [Sir] Wingate’a tam nie będzie, jak również – o ile mi wiadomo – lorda Kitchenera, więc może Pan będzie tak uprzejmy, żeby się nami troszeczkę zająć! Na początek może mógłby Pan użyć swoich wpływów i załatwił nam dobre pokoje w (…) w najlepszym hotelu, (…) a także posłał do tego hotelu swojego służącego, który bardzo nam pomoże rezerwując cztery sypialnie dla nas i cztery pokoje dla naszej służby. (…)”. (tłumaczenie © Barbara Borkowy) W ślad za tym listem podążył telegraf potwierdzający datę przyjazdu.\nJak wynika z notatki Daisy w pamiętniku, pobyt w Chartumie stał się miłą dla wszystkich niespodzianką, a uprzejmość i osobisty urok Slatin Pashy odzwierciedliły się w jej spontanicznym stwierdzeniu: „był on dla nas tak czarujący, że ja i Shelagh się w nim zakochałyśmy!”. Znaleziony przeze mnie w jednym z angielskich archiwów list księżnej von Pless napisany do niego po powrocie do Pszczyny świadczy, że ich znajomość przetrwała dłużej. W odpowiedzi na jego prośbę o zdjęcie, Daisy odpisała mu 12 maja 1912 r.: „Właśnie zrobiłam sobie portrety we Wiedniu! Nie powiem, że specjalnie po to, by spełnić Pańskie życzenie [otrzymania] mojego „dobrego wizerunku”, ale chyba ten [który załączam] spodoba się Panu. Ja także proszę o Pana zdjęcie – takie ze wszystkimi Pańskimi orderami! – i proszę nie zapomnieć dać mi znać na powyższy adres kiedykolwiek zjawi się Pan w Austrii, bym mogła wyprawić na jego cześć przyjęcie. Musiałam opowiadać prawie przez 15 minut, wyłącznie tylko o Panu, cesarzowej Eugenii podczas niedawnego pobytu w Cap Martin. Powiedziałam jej jak świetnie i młodo Pan wygląda i w jak dobrym nastroju Pana znalazłam (…) Kiedy pomyślę o tym wszystkim co Pan w życiu przeszedł, czuję jakby w Pana osobie nie jednego człowieka, ale jeszcze kilku innych. Przypuszczam, że w Chartumie jest teraz bardzo gorąco; tutaj jest okropnie duszno i przed burzą, co przyprawia mnie o ból głowy. Znacznie lepiej znosiłam suchy, gorącym klimat Chartumu. (…) Wyjeżdżam do Londynu pod koniec czerwca na dziesięć dni, a potem do Bagnolles na leczenie „żylaków”. Wierząc, że czuje się Pan dobrze i dziękując bardzo za wesołe, choć krótkie dni w Chartumie – których nie zamieniłabym za nic na świecie – oraz mając nadzieję, że wkrótce się zobaczymy, pozostaję z poważaniem….”. (tłumaczenie © Barbara Borkowy)\nAustriak z pochodzenia, Slatin Pasha pracował dla Brytyjczyków do 1914 r. W grudniu 1914 kedyw Abbas zaproponował mu na czas wojny stanowisko swojego adiutanta, którego nie przyjął nie chcąc aktywnie uczestniczyć we wrogich działaniach przeciwko Anglii. Bez wynagrodzenia stanął na czele departamentu austriackiego Czerwonego Krzyża pomagającego więźniom wojennym. Umarł we Wiedniu w 1931 r.\nAngielscy przyjaciele o nim nie zapomnieli. 27 maja 1934 r. ukazał się w londyńskim Timesie anons, podpisany przez admirała lorda Beatty, lorda Cromera, lorda Buxtona i sir Reginalda Wingate, o zbieraniu funduszy na pomnik Slatina celem „upamiętnienia jego godnej odnotowania służby dla Sudanu i Wielkiej Brytanii, jego żołnierskiej odwagi i administracyjnych umiejętności”. (tłumaczenie © Barbara Borkowy)


projekt usługowy U19 Budynek usługowy - Murator projekty\nU19 Budynek usługowy\nPow. netto usługi\n1 pom. usługowe 85,5 m²\n2 hol 14,5 m²\n3 wc 2,7 m²\n4 pom. socjalne 5,2 m²\nRazem 107,9 m²\n108,7 m² wariant 1\n1 pom. usługowe 86,6 m²\n2 korytarz 5,8 m²\n3 wc 2,8 m²\n4 kotłownia 13,5 m²\nRazem 108,7 m²\nwysokość w kalenicy 6,34 m\nwysokość parteru 3,00 m\nCena projektu wynosi 3625 zł brutto.\nMożliwość adaptacji m.in. na: sklep, punkt usługowy, obiekt małej gastronomii, biuro, pracownię.\nPowierzchnia netto 107,9 m2\nPowierzchnia netto części usługowej 107,9 m2\nPowierzchnia użytkowa części usługowej 107,9 m2\nKubatura (brutto) 650,7 m3\nWysokość pomieszczeń parteru 3,00 m\n2. Stan surowy otwarty + 101 000 zł ściany murowane zewnętrzne i wewnętrzne; stropy i schody wewnętrzne; konstrukcja dachu z pokryciem, obróbkami, rynnami i rurami spustowymi; podłoża pod posadzki ( np. chudy beton)\nRazem (1-3): 182 000 zł\nBudynek murowany, parterowy, niepodpiwniczony. W obiekcie zaprojektowano pomieszczenie usługowe o powierzchni prawie 86 m2 oraz zaplecze socjalne dla personelu. Projekty gotowe budynków usługowych opracowane są bez uwzględnienia konkretnego przeznaczenia obiektu. Tak więc - w ramach adaptacji - projektant musi uwzględnić ostateczne przeznaczenie budynku oraz dostosować projekt do przepisów i wymagań obowiązujących dla określonego typu obiektu oraz do warunków działki.\nŁawy fundamentowe żelbetowe szerokości 40-110 cm, wysokości 40 cm (39 mb) 8,38 m3\nŚciany fundamentowe bloczek betonowy 24 cm + 2x roztwór asfaltowy + styropian 20 cm 53,90 m2\nbloczek betonowy 24 cm 4,92 m2\nRazem: 58,82 m2\nŚciany zewnętrzne murowane, dwuwarstwowe: beton komórkowy 24 cm + styropian 15-20 cm + tynk wewnętrzny 165,87 m2\nŚciany wewnętrzne murowane: beton komórkowy 24 cm + tynk obustronnie 14,25 m2\nmurowane: beton komórkowy 12 cm + tynk obustronnie 32,94 m2\nRazem: 47,19 m2\nPosadzka podsypka piaskowa 20 cm + beton 10 cm + papa termozgrzewalna + styropian 15 cm + szlichta betonowa 6 cm + wykończenie podłogi 107,91 m2\nStrop gęstożebrowy (Teriva) + folia paroizolacyjna + wełna mineralna 25 cm i tynk wewnętrzny 130,20 m2\nKonstrukcja dachu drewniana (krokwiowo-płatwiowa) + łaty i kontrłaty 9,35 m3\nPokrycie dachu blachodachówka + folia paroprzepuszczalna 213,05 m2\nElewacja tynk cienkowarstwowy 158,92 m2\nna fragmentach ścian płytki klinkierowe 2,10 m2\nRazem: 161,02 m2\nOkna PVC lub drewniane o powierzchni do 2 m2 (6 szt.) 8,04 m2\nPVC lub drewniane o powierzchni od 2 m2 (4 szt.) 13,58 m2\nRazem: 21,62 m2\nUżycie innych materiałów budowlanych na konstrukcję budynku (fundamenty, ściany, stropy, schody, więźba dachowa) pod warunkiem zachowania wymagań konstrukcji i ochrony cieplnej budynku.\na) zmienić usytuowanie wewnętrznych ścian konstrukcyjnych i niekonstrukcyjnych, a także otworów drzwiowych wewnątrz budynku\nb) zmienić usytuowanie i geometrię schodów wewnętrznych (jeśli występują)\nc) zmienić wymiary zewnętrzne (obrys) budynku (zwiększyć lub zmniejszyć) wobec podanych w projekcie\nd) zmienić wysokość domu (lub rzędnej wysokościowej kalenicy) o 10% (zwiększyć lub zmniejszyć), w szczególności: poziom posadzki parteru nad terenem projektowanym, wysokość kondygnacji parteru, wysokość ścianki kolankowej, z zastrzeżeniem pkt. e) (poniżej)\ne) zmienić kąt nachylenia dachu w zakresie 10 stopni (zwiększyć lub zmniejszyć), z zastrzeżeniem pkt. d) (powyżej)\nf) wykonać podpiwniczenie całości lub części budynku\ng) zmienić przekrój filarów zewnętrznych i wewnętrznych.\nWprowadzić zmiany materiałów wykończeniowych wewnątrz i na zewnątrz budynku, a także zmienić kolorystykę zewnętrzną budynku, dbając o zachowanie estetyki.\ne) zmienić liczbę połaci dachowych\nZmienić usytuowanie, zlikwidować, zaprojektować dodatkowe: kominy (dymowe, spalinowe, wentylacyjne) i wywiewki kanalizacyjne, dbając o prawidłowość rozwiązań technicznych i estetycznych.\nPod warunkiem zadbania o estetykę budynku i zasady konstrukcji: doprojektować (lub zlikwidować) dodatkowe elementy zewnętrzne budynku takie jak: balkony, lukarny, tarasy naziemne, wykusze, ogrody zimowe, ganki, werandy, a także elementy wewnętrzne takie jak antresole.\nZmienić funkcję pomieszczeń, w tym także zaadaptować garaż lub inne pomieszczenie na cele mieszkalne, pod warunkiem dostosowania ich do stałego pobytu osób.\nPowiększyć lub zmniejszyć istniejący w projekcie garaż.


Edukacja w lutym! - Centrum Sztuki Współczesnej w Toruniu\nEksperymenty Okołofotograficzne – spotkanie 5.\nOpublikowano: 2 lutego 2017 Views: 1022 Dla dzieci i rodzin, Edukacja, Strona główna\nWarsztaty Teatru Ilustracji\nKiedy: 5 lutego (niedziela), godz. 15.00\nZapraszamy dzieci w wieku 5-10 lat wraz z rodzicami na spotkanie z Małym Teatrem Ilustracji! Za pomocą niezwykłego teatru Kamishibai zabierzemy Was w baśniowy świat opisany przez Braci Grimm w bajce pt. Jaś i Małgosia. Ta słynna opowieść pojawi się w mniej znanej, ilustrowanej odsłonie, okraszonej muzyką na żywo. Będą też inne opowiastki, a po spektaklu zaplanowaliśmy krótkie zabawy plastyczne z uczestnikami spektaklu.\nZaprezentujemy też wydaną przez nas nietypową książkę obrazkową, którą będzie można nabyć na miejscu ze specjalną zniżką. Wstęp na wydarzenie jest bezpłatny, obowiązują jednak zapisy pod adresem mailowym: biblioteka@csw.torun.pl\nKrótkie info o MTI: Mały Teatr Ilustracji powstał z oczarowania japońską sztuką Kamishibai.\nTworzymy własne spektakle obrazkowe by zabierać widzów w baśniowe, magiczne światy.\nDziałamy w duecie: Ania to głos naszych opowieści, Henryk tworzy podkłady muzyczne za pomocą różnych instrumentów, a co najważniejsze wspólnie tworzymy ilustracje, które budują nasze przedstawienia.\nKiedy: 18 lutego (sobota), godz. 12.00\nDla dzieci w wieku od 6 lat. Proponujemy najmłodszym przeplatane zabawami rozmowy na „trudne tematy” wykorzystujące i rozbudzające ich naturalną ciekawość. Tym razem pomyślimy wspólnie nad tym, czym jest zło.\nProwadzenie: Malina Barcikowska i Tomasz Klejna\nKiedy: 25 lutego (sobota), godz. 12.00\nJak co miesiąc zapraszamy dzieci i rodziców na seans i zabawy twórcze w CZYTELNI CSW. Tym razem obejrzymy bajkę pt. Toruńskie pierniki. A po bajce nie będziemy piec pierników, ale stworzymy magiczna książkę o Toruniu, która będzie jednocześnie przewodnikiem po mieście i po różnych porach roku!\nGrupa I – wtorki, godz. 17.15–18.15, grupa II – środy, godz. 17.15–18.15\nZajęcia dla dzieci w wieku 2–4 lata wraz z opiekunami.\n01.02, Moje małe ZOO Pies i kot, kot i mysz, każdy z nas je kocha dziś!\n7.02, 8.02 Coś z niczego Zamek od kurtki, guzik od koszuli, pasek do spodni i stary but – co łączy te rzeczy? Dowiecie się tu.\n14.02, 15.02 Serce Malowane, wycinane, wyklejane, duże i czerwone do zabawy wręcz stworzone.\n21.02, 22.02 Pączkowo Jeść je lubimy, lecz dziś ich nie zjemy… tylko z papieru wyczarujemy.\nIza Rutkowska – polska artystka, która swoimi działaniami z pogranicza architektury, designu i performansu ożywia przestrzeń publiczną, angażując lokalne społeczności i zyskując przy tym międzynarodowy rozgłos.\nWszyscy znamy rozmowy o dziecięcych rysunkach, kiedy dorosły mówi: „jaki piękny krokodyl”, a dziecko odpowiada: „to nie jest krokodyl, to jest dom!”. A co przypomina budynek CSW? Jakie to zwierzę? – zapyta jedna z najlepszych animatorek w Polsce. Nieskrępowana siła wyobraźni może sprawić, że odkryjemy nowy gatunek zwierza… albo Wielozwierza!\nGrupa I – godz. 10.00–12.00, grupa II – godz. 12.30–14.30\n30.01–03.02 – warsztaty dla dzieci od 6 lat, również grupy zorganizowane\n04.02–05.02 – warsztaty dla dzieci od 6 lat z opiekunami\nGrupy liczą do 15 osób.\nWstęp: 7 zł, zapisy: eduakcje@csw.torun.pl lub nr tel. 56 610 97 16.\nTags: eduakcje, edukacja, warsztaty\n» Dla dzieci i rodzin, Edukacja, Strona główna » Edukacja w lutym!


Iwona Jabłkowska - Softmaks.pl - Systemy informatyczne dla firm\nStrona główna / Zespół / Iwona Jabłkowska\nZ wykształcenia jestem ekonomistą, od 1999 roku pracuję w branży IT i zajmuję się wdrażaniem systemów klasy ERP. W Softmaks.pl mam przyjemność zarządzać Działem Wdrożeń. Wraz ze swoimi pracownikami tworzymy zespół, dla którego nie ma rzeczy nie do zrealizowania. Moją pasją jest zwiedzanie świata, poznawanie nowych ludzi, kultur. Smakowanie i zachwycanie się widokami to rzeczy, które stanowią cel moich wolnych dni.


Garfield - donuty | Kitchenliterary\nGarfield - donuty\n19 czerwca 1978 r. Jim Davis zaprezentował światu po raz pierwszy Garfielda. Dziś komiks o rudym, wrednym kocie publikowany jest w ok. 2000 gazetach na całym świecie. Cechy charakterystyczne Garfielda to otyłość, wredność, lenistwo oraz umiłowanie do lazanii i donutów. A że zbliża się tłusty czwartek, dziś przepis na smażone krążki.\n- 30 ml letniej wody\n- 60 g cukru + 1 łyżeczka\n- 35 g roztopionego masła w temperaturze pokojowej\n- lukier, polewa czekoladowa, posypka cukrowa i cokolwiek innego czym chcemy ozdobić donuty!\n1. W letniej wodzie rozpuścić drożdże z łyżeczką cukru. Zostawić na około 10 minut w ciepłym miejscu.\n2. Mąkę przesiać, dodać cukier, cukier waniliowy i sól. Wlać roztwór drożdży, dodać roztopione masło, mleko oraz roztrzepane jajko. Ciasto wyrobić, a następnie zostawić przykryte ściereczką w ciepłym miejscu do wyrośnięcia na ok godzinę lub do czasu aż ciasto podwoi objętość.\n3. Rozwałkować ciasto na grubość 1,5 cm. Szklanką wykrawać koła, a następnie kieliszkiem do wódki wewnętrzne kółeczko. Przykryć ponownie ściereczką i pozostawić na następną godzinę pod przykryciem.\n4. Rozgrzać olej w rondlu lub frytkownicy do temperatury 175 stopni. Smażyć donuty z obu stron aż będą złociste lub jasnobrązowe. Wyłowić, odsączyć na ręczniku papierowym, a gdy przestygną ozdobić wedle upodobań.\nOcena domowników jednoznaczna - przepyszne! A dodatkowo dzieciaki mają mnóstwo frajdy pomagając przy dekorowaniu.


Producent FITOMED (17)\nInne Zdjęcia (16) Wyprzedaż (3)\nFITOMED Balsam ziołowy do ciała „Lukrecja gładka” / 250mlFIT-0266\nSkładniki aktywne: wyciąg z lukrecji, nostrzyka, rumianku, prawoślazu, szałwii, witamina E, d-panthenol. Działanie: nawilżające, regenerujące. Regularne stosowanie balsamu ujędrnia skórę. Naskórek nabiera ładnego połysku, jest gładki i jedwabisty w dotyku. Przeznaczenie: dla skóry skłonnej do wysuszania się i łuszczenia, oraz do skóry wrażliwej. Skuteczny w łagodzeniu objawów nadmiernej ekspozycji słonecznej. Właściwości: naturalna alantoina zawarta w nostrzyku i prawoślazie znacznie poprawia wc


Nowy Sklep KOMFORT w Siedlcach – Bizmarket\nNowy Sklep KOMFORT w Siedlcach\nPosted on 1 kwietnia 2014 by bizmarket\nKOMFORT już od 17 lat towarzyszy mieszkańcom Siedlec podczas remontów i wykańczania podłóg w domach. W tym czasie, dzięki zaangażowaniu pracowników sklepu i wysokiej jakości produktom podłogowym, setki domów zyskało nowy wystrój oraz podłogę na lata.\nOd początku kwietnia bieżącego roku sklep KOMFORT będzie zlokalizowany pod innym adresem przy ulicy 11 Listopada 21/23. Nowy sklep przyciąga nowoczesnym wnętrzem, kolorowymi wykładzinami, atrakcyjnymi cenowo panelami i podłogami drewnianymi. Dla wygody klientów na tyłach sklepu zarezerwowany został duży parking, który ułatwi dokonywanie zakupów. Sklep otwarty będzie przez 6 dni w tygodniu, od Poniedziałku do Piątku w godzinach 10.00 – 18.00 i w Sobotę w godz. 10.00 – 14.00. Wyjątkowo ze względu na nadchodzące Święta sklep będzie również czynny 6 i13 kwietnia.\nSpecjalnie dla mieszkańców Siedlec z okazji otwarcia nowego sklepu przygotowana została atrakcyjna promocja.\nW dniach 5 -13 kwietnia każdy będzie mógł dokonać zakupów z rabatem 20%. Oferta promocyjna dotyczy produktów z kolekcji w stałej cenie i nie dotyczy produktów już przecenionych oraz usług.\nW ofercie sklepu pojawiły się też nowe wzory wykładzin i paneli, które z pewnością przypadną do gustu naszym konsumentom. Dużym atutem oferty sklepu KOMFORT jest dostępność dodatkowych usług, takich jak montaż paneli, podłóg drewnianych i wykładzin, obszywanie i wycinanie dowolnych kształtów z wykładzin, pranie dywanów czy konserwacja podłóg drewnianych.\nKOMFORT dzięki ponad dwudziestoletniemu doświadczeniu i obecności na rynku stał się największym dystrybutorem materiałów podłogowych na polskim rynku, oferującym klientom setki wzorów wykładzin dywanowych i elastycznych, paneli podłogowych i podłóg drewnianych jak również wiele oryginalnych dywanów. Bogate wzornictwo i oryginalność produktów pozwala na ciekawą aranżację podłogi w każdym wnętrzu.\nDodatkowo sieć ze względu na zapotrzebowanie klientów świadczy wysokiej jakości usługi obejmujące m.in. montaż paneli, układanie, wycinanie i obszywanie wykładzin, transport, oraz czyszczenie dywanów lub konserwowanie podłóg drewnianych. A wszystko to w miłej i profesjonalnej atmosferze.\nsklepu KOMFORT w Siedlcach przy ulicy 11 Listopada 21/23.\nPoniedziałek- -piątek 10:00 – 18:00\nSobota 10:00 – 14.00\nSKLEPY KOMFORT to sieć 110 sklepów w całej Polsce z szeroką ofertą produktów do wykańczania wnętrz. Najszerszą grupą towarów w sklepach są panele, podłogi drewniane, dywany, wykładziny i drzwi. Ogromny wybór produktów dostępnych zarówno „od ręki” jak i na indywidualne zamówienie sprawia, że każdy klient wybierze coś dla siebie. Dużym atutem sieci są aktywnie rozwijające się usługi, związane z montażem oraz pielęgnacją podłóg. Wiele inspiracji i porad związanych z projektowaniem wnętrz można znaleźć na specjalnie przygotowanym przez Komfort serwisie www.zyj-komfortowo.pl\nWIĘCEJ INFORMACJI z firmy Sklepy KOMFORT (PRESS BOX)\nPosted in biznes\tTagged Nowy Sklep KOMFORT w Siedlcach\nGROHE: Baterie łazienkowe dla umywalki w każdym rozmiarze\nŁazienka – Wybór Roku 2014 dla kolekcji Ceramiki Paradyż


Bestsellery 2019 roku w Tublu.pl i nasze plany na rok 2020 – Blog Tublu.pl\nMisz maszO nasPolecamy\nprzez tublu 27 stycznia, 2020\nnapisane przez tublu 27 stycznia, 2020\nAle to nie wszystko… Nadchodzący 2020 rok to będzie czas sporych zmian w Tublu.pl 🙂 Nie tylko pojawią się nowe marki i produkty, ale również nowa odsłona naszego sklepu, nad którą pracujemy już od dłuższego czasu!\nWśród zabawek dla niemowlaków i dzieci w wieku do dwóch lat najczęściej w 2019 roku wybieraliście produkty takich marek jak Fat Brain Toys (z rewelacyjnymi bąbelkami Dimpl na czele), B.Toys czy Skip Hop. Bardzo dużą popularnością cieszyły się silikonowe zabawki Dena Toys, a prawdziwym hitem była tęcza w pastelowych oraz neonowych kolorach.\n1 / 2 / 3 / 4 / 5 / 6 / 7 / 8 / 9/\nJeśli chodzi o zabawki dla dzieci powyżej 3 roku życia, bardzo często wybieraliście zestawy kreatywne od Apli Kids, podróżne gry magnetyczne i eksperymenty od The Purple Cow czy wodne kolorowanki Water Wow od Melissa and Doug.\nAle prawdziwym hitem okazały się tablety-znikopisy Żabki, które pojawiły się u nas w drugiej połowie 2019 roku i od razu stały się bestsellerem!\nW okresie przedświątecznym często wysyłaliśmy do Was rewelacyjne Magnetibooki Janod, farbki w kredce i flamastry Apli Kids oraz zmywane wodą lakiery Snails – idealnie sprawdziły się jako drobne upominki pod choinkę 🙂\nO tym, jak chętnie spędzacie czas ze swoimi dziećmi na zewnątrz może świadczyć to, że zabawki outdoorowe są bardzo często przez Was wybierane – i to nie tylko w sezonie zabaw piaskownicy 🙂\nTo dlatego, że dostępnych w naszym sklepie zabawek możecie używać tak naprawdę cały rok – nie tylko w piaskownicy czy plaży, ale także na basenie lub po prostu w domu (tak jak w przypadku zwijanych wiaderek Scrunch).\nPogoda, którą mamy teraz za oknem pozwala także na to, by w słoneczny dzień pojeździć na hulajnodze czy rowerku biegowym 🙂 Te od Scootandride oraz Puky są najczęściej przez Was wybieranymi.\nW naszej ofercie oprócz rewelacyjnych zabawek znajdziecie również akcesoria i gadżety, które ułatwiają opiekę nad dzieckiem 🙂\nBardzo wspieramy rodzicielstwo bliskości, dlatego w Tublu.pl znajdziecie szeroką ofertę chust Hoppediz oraz ergonomicznych nosideł Tula i Bondolino. Dodatkowo, w naszym sklepie stacjonarnym w Warszawie pomożemy Wam wybrać te najlepsze i idealnie je dopasujemy 🙂\nHitem lata 2019 okazały się foremki od We Might Be Tiny, dzięki którym w kilka godzin możecie przygotować zdrowszą, domową alternatywę dla sklepowych lodów. Ale to jeszcze nie wszystko – foremek możecie również używać do pieczenia, np. muffinek.\nWraz z końcem wakacji, gdy zbliżał się powrót do przedszkola, bardzo często wybieraliście u nas wygodne kapcie od Attipas i urocze plecaczki Little Life.\nCo dla Was szykujemy w 2020 roku?\nJeśli chodzi o nowe marki i produkty, to już pojawiły się lub wkrótce pojawią te od:\n1 – 2. We Might Be Tiny – z rewelacyjnymi talerzykami z przyssawką i wielorazowymi rurkami\n3. Gryzaki sensoryczne od Jellystone Designs\n4. Zestawy konstrukcyjne od The Offbits\n5. Urocze pluszaki od Jelly Cat\n6. Nosidła i chusty Bondolino w nowych wzorach i kolorach\n7. Przepiękne i wygodne kalosze od Kalosze Poroszę\nA jeśli chodzi o pozostałe zmiany…. Od dłuższego czasu pracujemy nad dwiema rzeczami, które w znaczny sposób ułatwią Wam kupowanie i zamawianie w Tublu.pl:\n– powstaje nasz nowy sklep internetowy\n– i to co najważniejsze – już niedługo zmienimy lokalizację sklepu stacjonarnego!\nJak widzicie zmian będzie sporo i przed nami mnóstwo pracy. My już nie możemy się doczekać!\nBy być na bieżąco z wszystkimi informacjami i nowościami, zachęcamy do zapisania się do naszego Newslettera 🙂\nakcesoria dla dziecibestsellerbestseller 2019hulajnogakolorowe zabawkikreatywne zabawkinowości 2020Pomysł na prezent dla niemowlakaprezent dla 2 latkaprezent dla 3 latkaprezent dla 4-latkascootandridewyprawka