Tyle Historii prawdziwej, tak łatwo ją zapomnieć.\nLecz nigdy nie powinniśmy zapomnieć odwagi i poświęcenia tych,\nktórzy walczyli w "wielkiej wojnie" by ich ofiara nie była daremna".\nDrodzy czytelnicy Ułana Karpackiego oddaję w Wasze ręce kolejny\nnumer „Ułana” pod nową redakcją. Mój wielki wzór Do naśladowania, patriotyczne guru, wspaniały człowiek i redaktor naczelny Ułana,\nśw. p. Tomasz Skrzyński odszedł na wieczną wartę. Naznaczając mnie\nna swojego następcę uczynił mi wielki honor i zaszczyt, ale i postawił\nbardzo trudne i wymagające zadanie kontynuowania historii, która wzięła swój\npoczątek we wrześniu 1942 w Egipcie. 73 lata minęło od chwili gdy w trakcie\nsłynnych walk w egipskiej części Pustyni Zachodniej pod El Alamain, w miejscowości\nDelta BARRAGE, około 30 km na północny zachód od Kairu ukazał się pierwszy\nnumer Ułana Karpackiego. Nadszedł ten czas, kiedy piszę słowo wstępne zamiast\nśp. Tomasza, chociaż z całych sił pragnąłem aby ta chwila przyszła jak najpóźniej.\nWola Najwyższego była jednak inna, a ja stanąwszy przed tak odpowiedzialnym\nzadaniem jestem pełen nadziei, że wystarczy mi sił by kontynuować to wspaniałe\nWyrażając swój szacunek i podziw dla wielkiego dzieła Tomasza Skrzyńskiego dedykuję jego pamięci kolejny 161 numer „Ułana Karpackiego”. Główna\nczęść tego wydania poświęcona jest wspomnieniom o Tomaszu, na to jak Go\nzapamiętaliśmy. Wyrazem uznania wielkich zasług Tomasza było nadanie rondu\nw Skawinie imienia ppor. „Ułanów Karpackich” Tomasza Skrzyńskiego. Dziękuję\nharcerzom ze Skawiny a w szczególności harcmistrzowi Kazimierzowi Dymanusowi\nza pomysł uczczenia pamięci o naszym wspaniałym Redaktorze, weteranie walk\nRok 2015 w znacznym stopniu zredukował nam listę żyjących weteranów,\nżołnierzy Pułku Ułanów Karpackich. Na świecie zostało ich niewielu, a listę tych\nco pozostali przedstawiam poniżej:\n USA – płk Emil S. Mentel, VM, 2KW, MC, rocznik 1916;\n Kanada – uł. Stefan Olbrecht, rocznik 1926;\n Anglia – pchor. Jerzy Palejowski, rocznik 1924, - uł. Walerian Jaworski,\nrocznik 1926, - uł. Adolf Lehman, rocznik 1925.\nPorównując tą listę ze stanem z poprzedniego „Ułana” zauważymy, że z szyku\n„wystąpiło” dwóch żołnierzy Pułku Ułanów Karpackich: najpierw w czerwcu Tomasz\nSkrzyński, a w październiku fundator sztandaru dla batalionu czołgów Ułanów\nKarpackich - Czesław Jakubik. Przybliżając postać st. wachm. Czesława Jakubika\nzamieszczam przedruk artykułu – „Dla Ojczyzny Ratowania… Szkice z dziejów\nwychodźtwa polskiego w Ameryce” i inne, autorstwa Teofila LACHOWICZA.\nKolejną część Ułana poświęcam 70 rocznicy poświęcenia i wręczenia\nsztandaru Pułkowi Ułanów Karpackich oraz przypomnieniem oficjalnej historii\nsztandaru z książki „Ułani Karpaccy" (str.413 - 416), a także podaniem pełnego\ntekstu kazania kapelana Pułku, ks. Jana Malinowskiego wygłoszonego z tej okazji\n(Ułan Karpacki nr 82 lipiec – grudzień 1975 r.).\nPragnę również podziękować pani Annie Marii Anders za przyjęcie zaproszenia na obchody Narodowego Święta Niepodległości, które współorganizowała\nSzkoła Podstawowa nr 2, im. 73pz Ułanów Karpackich. Zapraszam do lektury relacji\nz wizyty pani Anny Marii Andres w Gubinie.\nMoją ideą na przyszłość „Ułana” jest to aby stał się on pismem Stowarzyszenia Ułanów Karpackich, jako bezpośredniego spadkobiercy Pułku Ułanów\nKarpackich. Proszę wszystkich członków Stowarzyszenia, sympatyków Pułku Ułanów Karpackich i ludzi, którym bliskie jest kultywowanie tradycji kawaleryjskich\ndo zamieszczania na łamach Ułana Karpackiego wspomnień, relacji i artykułów\npoświęconych tej tematyce.\nPozdrawiam wszystkich czytelników „Ułana” i życzę wszystkiego co dobre.\nCzego mnie Dziadziu (nie) nauczył\nWszyscy tu znamy Tomasza Skrzyńskiego,\nwieloletniego redaktora Ułana Karpackiego. Znamy go\njako przyjaciela, społecznika, mentora, czy skarbnicę\nwiedzy na temat wojennych dziejów Pułku. Każdy ma\nz nim swoje historie. Z pewnością bardzo wyjątkowe.\nDla mnie Tomasz Skrzyński to mój najukochańszy\nDziadziu, jedyny w swoim rodzaju, absolutnie niezwykły. Bohater zasłużony nie tylko na szlakach bojowych,\nale też przede wszystkim w życiu rodzinnym,\nna co dzień, w rutynie obowiązków, w drobnych,\nale znaczących gestach.\nDziadziu uczestniczył w wychowaniu moim\ni mojego brata od samego początku. Poświęcał nam\nmnóstwo czasu i uwagi. Nie był dziadkiem, który przychodzi do wnuków, by zajmować się swoimi sprawami. Każda chwila z nim przepełniona była sensem i byliśmy w niej wspólnie. Pewne jest, że nie lubił próżni. Był człowiekiem czynu, musiał\ncoś organizować, a wszelkie jego działania czemuś służyły.\nJako pełnych energii kilkulatków Dziadziu zabierał mnie i brata na wakacje.\nSam potrafił nas okiełznać i zdyscyplinować. Nie mam pojęcia, jak to robił,\nbo z mojej perspektywy był to czas nieustających bratersko-siostrzanych kłótni.\nMusieliśmy być nieznośni, ale to właśnie z letniego wyjazdu do Wisły mam pierwsze wspomnienie współpracy z Pawłem, moim starszym bratem. Raz dziennie – być\nmoże w nagrodę za dobre zachowanie – dostawaliśmy pyszne, miętowe czekoladki.\nCóż to jednak dla dziecka – raptem jedna czekoladka? Zjednoczyliśmy siły,\nby wspiąć się na szafę i zdobyć kolejne. Na tyle niewiele, by Dziadziu się nie zorientował. Ale czy rzeczywiście nie wiedział nic o naszych poczynaniach? Wątpię.\nPrzez wiele lat – wracając z obiadów u swojej siostry, Ciotki Lidki –\nDziadziu odwiedzał nas niemal codziennie. Po co?\nW moim przypadku chodziło o lekcje angielskiego. To właśnie z nim stawiałam\nswoje pierwsze kroki. Miał swoje niezawodne, sprawdzone przez lata zawodowo\nudzielanych korepetycji, metody. Kiedy jeszcze nie za bardzo umiałam pisać, sam\nprowadził „mój” zeszyt ze słówkami. Kartki zaginał w pół, tak by po jednej stronie\nbyło słowo angielskie, a po drugiej jego tłumaczenie. Bardzo ułatwiało to powtórki\ni ćwiczenia. Sam miał doskonałą pamięć, którą lubił trenować. Wspominał mi,\nże w czasach, kiedy chodził do pracy, uczył się numerów tablic rejestracyjnych\nwszystkich napotkanych samochodów. Wtedy nie było ich może aż tak wiele,\nale z pewnością mało kto wpadł na podobny pomysł. W drodze powrotnej\ndo domu rozglądał się i sprawdzał, czy wśród mijających go aut nie ma też tych,\nktóre widział rano.\nW późniejszych latach, kiedy Dziadziu rzadziej wychodził już z domu, stworzyliśmy\nsobie nowy, trwający mniej więcej do końca mojego liceum zwyczaj. Dzwoniłam\ndo niego codziennie o 20.00. Były to przeważnie krótkie rozmowy, w których każde\nz nas składało sprawozdanie z tego, co danego dnia się wydarzyło. Słuchając\no planach Dziadzia, można było odnieść wrażenie, że w jego życiu „na emeryturze”\ndziało się znacznie więcej niż w moim nastoletnim. Nieustająco ktoś go odwiedzał,\nktoś inny pisał list albo sam Dziadziu szykował się do wyjazdu, spotkania z harcerzami, czy młodzieżą w szkole. Każda rozmowa, z jednej i drugiej strony kończyła się\ntymi samymi słowami – „I love you”. Jako pamiątka z czasów wspólnej nauki angielskiego i jako wyraz łączącej nas więzi.\nW Dziadziu zawsze miałam oparcie. W trudnych, życiowych sytuacjach,\nkiedy byłam już dorosła, to on najlepiej potrafił mnie pocieszyć. Nigdy\n„nie owijał w bawełnę”. Był mistrzem trafnej puenty. Często wystarczyło jedno jego\nzdanie, żebym przestała się przejmować, stanęła na nogi i myśli kierowała ku przyszłości. Doskonale potrafił mnie motywować. Bardzo skutecznie, a nienachalnie.\nJak prawdziwy przywódca.\nSwoim przykładem i w tysiącach prowadzonych rozmów nauczył mnie\ntego, co w życiu uważam za najważniejsze. Że nie chodzi o to, by mieć, ale by być…\nUczciwym, dzielnym, lojalnym, pracowitym i sprawiedliwym. By cieszyć się drobnymi rzeczami. By cały czas stawiać przed sobą nowe cele, ale by zachować\nprzy tym pokorę. By szanować ludzi, być empatycznym i dzielić się z innymi, tym\nDziadziu mówił mi, że bycie przyzwoitym to nie jest droga na skróty. Często odbywa się w ciszy, czasem w bólach i nie dają za nią medali.\nMimo wszystko warto, bo w wierności sobie i swoim ideałom tkwi cały nasz sens.\nOto dziedzictwo, które Dziadziu zaszczepił we mnie na zawsze. To był,\njest i będzie mój kompas, a Dziadziu zawsze będzie moim przewodnikiem. I tylko\njednej mnie rzeczy Dziadziu nie nauczył, na jedną nie przygotował, choć próbował.\nOdkąd pamiętam, jeszcze kiedy byłam małą dziewczynką, o śmierci opowiadał\nspokojnie, wręcz metodycznie.\nMówił, że w jego wieku może to nastąpić w każdej chwili. Miał na to plan. Regularnie przypominał, co należy zrobić, kogo powiadomić, do której szuflady zajrzeć,\nco, gdzie znajdziemy. Wiele razy podkreślał, że odejście człowieka jest sprawą\nnaturalną, konieczną, czasem nawet przez niego samego wyczekiwaną.\nCóż … wszystkie wypowiedziane słowa nie zdołały przygotować mnie\nna ogrom tęsknoty, który nastąpił. Wiem, że Dziadziu cały czas ze mną jest, ale tak\nbardzo mi go brakuje – dziarskiego uśmiechu, trzymania się za ręce, czy tych\nnajwspanialszych, niebieskich, mądrych oczu. Codziennie rano, jadąc do pracy,\nćwiczę pamięć, myśląc o nim i odmalowując jego twarz w wyobraźni.\nPamiętajmy o Tomaszu Skrzyńskim i wszystkich jego wspaniałych Towarzyszach. Niech to pismo – Ułan Karpacki – trwa, ile starczy nam sił.\nTomasz Skrzyński jakiego znałem, z jakim współpracowałem\ni zachowałem w przyjaznej pamięci\nPoznaliśmy się z Tomkiem w latach 70-ych ubiegłego stulecia po gomułkowskiej\nodwilży, gdy w ZBOWiD-zie zezwolono na utworzenie krakowskiego środowiska\nb. żołnierzy Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie. Na nasze spotkania przychodziło\nwtedy kilkadziesiąt koleżanek i kolegów zarówno z 2 Korpusu Polskiego gen. Andersa, jak i 1 Dywizji Pancernej gen. Maczka oraz polskich Sił Lotniczych i Morskich\nna Zachodzie. Duże znaczenie dla scementowania tego środowiska miały Opłatki\ni spotkania na i po Mszach św. w rocznice bitew, organizowanych przez niezapomnianego o. gen. Adama Studzińskiego w klasztorze oo. Dominikanów. Bywał\nna nich ówczesny metropolita Krakowski ks. arcybiskup Karol Wojtyła. Tomek był\nbardzo zaprzyjaźniony z naszym Kapelanem, czego dowodem było powierzenie mu\nkorekty jego „Wspomnień kapelana Pułku 4 Pancernego „Skorpion”, co podkreśla\nz wdzięcznością na początku podziękowań we wstępie do tej cennej książki.\nW dosyć wtedy licznej grupie kombatanckiej Tomek od początku uczestniczenia\nw spotkaniach wyróżniał się uzdolnieniami organizacyjnymi i inicjatywą twórczą.\nDlatego w okresie po odzyskaniu pełnej niepodległości został on wybrany prezesem\noddziału krakowskiego nowopowstałego Krajowego Związku b. Żołnierzy Polskich\nSił Zbrojnych na Zachodzie i pełnił tą funkcję owocnie przez wiele lat.\nPoczątkowo było wśród nas wielu tobrukczyków – żołnierzy Samodzielnej Brygady\nStrzelców Karpackich, w tym również b. Ułanów Karpackich. Z tych ostatnich\nwymienię nazwiska, które zapamiętałem: Mieczysław Chrostek, Wiesław Łabędzki,\nKazimierz Roman, Tomasz Skrzyński , Szczepan Stempak, Jan Zubek, Mieczysław\nHerod (3 DSK) i Tomasz Romański (3 DSK) . W naszym środowisku panowała\nniezwykle miła atmosfera, czemu sprzyjały wspólne wycieczki do Włoch. W przypadku naszej trójki, która trzymała się najbliżej: Mietka Heroda, Tomka Skrzyńskiego i mnie, rejonem, który był nam we wspomnieniach najbliższy było nadadriatyckie Marche z jej stolicą Ankoną. Z miastem tym nawiązałem kontakt już w 1972 r.,\nodwiedzając je po Kongresie geologicznym w Pizie i zgłaszając pewne\npostulaty, dotyczące właściwego upamiętnienia wyzwolenia Ankony przez 2\nKorpus Polski. Dlatego w 1974 r. zostałem zaproszony na uroczystość odsłonięcia tablicy pamiątkowej na Bramie\nśw. Stefana (Ryc.1).\nPrzez tę Bramę, nasz Tomasz Skrzyński\nna czele swego plutonu i w asyście drużyny włosko-polskiej 2 kompanii komandosów, działających pod kryptonimem 111 Kompania Ochrony Mostów, wkroczył\njako pierwszy do Ankony. Dlatego prowadząca od tej bramy do centrum ulica Santo\nStefano została przemianowana na „VIA\nREGIMENTO POLACCO LANCIERI DEI\nCARPAZI”. Nazwa ta jednak się nie utrzymała\nze względu na jej nadmierną długość. 10 lat\npóźniej cała nasza trójka: Tomek Skrzyński,\nMietek Herod i ja została zaproszona przez\nówczesne Stowarzyszenie Rodzin PolskoWłoskich w Marche na uroczystości 40-lecia\nwyzwolenia Ankony. Punktem kulminacyjnym było odsłonięcie tablicy pamiątkowej\nw gmachu Miejskiej Rady Miejskiej (Ryc. 2),\npo czym złożyliśmy wieńce przy Bramie\nśw. Stefana i Pomniku Ruchu Oporu w regionie Marche (Ryc. 3) oraz wzięliśmy udział\nw rocznicowej sesji historycznej.\nO późniejszych obchodach\nrocznicowych w tym mieście, zwłaszcza po 1989 r.\nnie wspominam, bo miały\njuż one charakter rządowogrupowy. Przypomnę tylko,\nże w 2012 r., Tomka poproszono, by w rocznicę wyzwolenia Ankony 14 lipca\nwygłosił w imieniu kombatantów na naszym cmentarzu w Loreto okolicznościowe przemówienie po polsku\ni po włosku (Ryc. 4).\nZ innych wizyt we Włoszech wspomnę jeszcze o odwiedzeniu dzięki pomocy moich\nwłoskich przyjaciół z Cori przez naszą krakowską trójkę (Tomka, Mietka i mnie)\nmiasteczka Caira i domu, w którym Tomek podczas bitwy o Monte Cassino miał\nstanowisko karabinu maszynowego u podnóża Monte Cairo i Pizzo Corno, zdobytego przez Ułanów Karpackich przy wsparciu Ułanów Poznańskich (Ryc. 5), serdecznie\nwitani przez gospodarzy. Równie wzruszające dla Tomka były odwiedziny terenu\ndziałań Pułku Ułanów Karpackich pod Ankoną od rzeki Musone (gdzie przeżył\ndramatyczne chwile przy samochodzie pancernym z zapaloną siatką maskującą)\ndo Villa Virginia i Numana przez masyw Monte Conero do Tavernelle i Bramy św.\nStefana (Ryc. 6). Pomogli nam w tym przyjaciele włoscy i polscy z Civitanova\nMarche, wśród których byli dwaj tobrukczycy: ułan karpacki Paweł Dernowski\ni artylerzysta 3 DSK Edward Orłowski oraz b. burmistrz miasteczka Angelo Formica.\nPrzyczynili się oni potem walnie do nawiązania przez to miasteczko owocnej\nwspółpracy ze Skawiną.\nBardzo owocny kontakt nawiązaliśmy z inicjatywy Tomka z polsko-włoskim małżeństwem Beatą i Raimondo Orsetti, zamieszkałych w Campocavallo koło Osimo.\nIch wielką zasługą było zorganizowanie we współpracy min. z Tomkiem i ze mną\npięknej wystawy fotograficznej ze zbiorów Archiwum Instytutu Polskiego\ni Muzeum im. Gen. Sikorskiego w Londynie „2 Korpus Polski w regionie Marche\n1944-1946”. Dzięki jej prezentowaniu we wszystkich stolicach prowincji regionu\nMarche, głównych miastach Polski i Włoch, a nawet w Chicago (2005-2006) oraz\nukazaniu się najlepszej monografii bitwy o Ankonę autorstwa Giuseppe Campana\n(2002), ten nieco niedoceniany dotąd w obu naszych bratnich krajach największy\nsukces naszego Korpusu w kampanii włoskiej zyskał właściwą rangę.\nJak już wspomniałem, po odzyskaniu pełnej niepodległości Tomka Skrzyńskiego\nwybraliśmy na prezesa naszego środowiska. Był On przez długie lata naszym\nwymagającym ale troskliwym szefem. Ponieważ w mrocznych czasach władzy\nludowej doznał upokorzeń a nawet degradacji, był uczulony na awanse, które\nta władza, zwłaszcza w końcowym bardziej tolerancyjnym okresie swego istnienia,\nhojnie rozdzielała. Dlatego, chociaż już w wolnej Polsce przyznano mu stopień\npodpułkownika, oświadczał zawsze, aż do odejścia na wieczną wartę, że ma stopień\npodporucznika z nominacji montecassińskiej.\nWielką zasługą Tomka była umiejętność nawiązywania kontaktów i współpracy\nz innymi instytucjami i z wojskiem. Szczególnie ważne były ścisłe kontakty początkowo z Harcerzami „Czerwonego Maku” w Skawinie a następnie z Burmistrzem\ni Radą Miasta i Gminy Skawina oraz z powstałym w Krakowie Dowództwem\n2 Korpusu Zmechanizowanego im. gen. broni Władysława Andersa a obecnie\nCentrum Operacji Lądowych- Dowództwem Komponentu Lądowego nadal imienia\nnaszego Dowódcy 2 Korpusu. Dzięki Władzom i Harcerzom Skawiny w 2006 r.,\nprzy współpracy merytorycznej Tomka, zorganizowano w tym mieście uroczyste\nobchody 65 rocznicy Bitwy o Tobruk, połączone z trzydniowym zjazdem Tobruk10\nczyków z kraju i zagranicy. Ponadto na wniosek Harcerzy „Czerwonego Maku”\nWładze Skawiny nadały kolejno nowym ulicom w tym mieście nazwy: „Bohaterów\nMonte Cassino”, „Majora Jana Żychonia”, „Obrońców Tobruku” i „Ojca gen. Adama\nStudzińskiego”, a obecnie rondo w ciągu ul. Energetyków otrzyma miano „ppor.\nPułku Ułanów Karpackich Tomasza Skrzyńskiego”. Natomiast wspomniane Dowództwo Wojskowe otoczyło nas - kilku sędziwych weteranów pozostałych przy życiu,\nzwłaszcza w ostatnich latach, niezwykle troskliwą opieką, której bardzo potrzebujemy. Przejawem tej ostatniej współpracy były regularne wizyty kolejnych Dowódców tej wielkiej jednostki wojskowej w naszych domach z okazji różnych rocznic,\nimienin czy urodzin, głównie doniedawna w mieszkaniu Tomka Skrzyńskiego.\nBardzo wiele zawdzięczamy również takim oficerom tego Dowództwa, jak ppłk.\nKrzysztof Miękina, a zwłaszcza ostatnio mjr Magdalena Zalewska, na której pomoc\nnasza ostatnia dwójka (Mieczysław Herod i ja), mimo jej ważnych obowiązków\nsłużbowych, może zawsze liczyć. Dodam, że tylko dzięki opiece mjr Mariusza\nPietrusińskiego i dowiezieniu samochodem DKL- COLąd na lotnisko w Krakowie\nlub Warszawie mogłem ostatnio wziąć jeszcze udział w uroczystościach w Ankonie\ni Loreto oraz w Apulii.\nZawdzięczam to w znacznym stopniu właśnie Tomkowi Skrzyńskiemu, inicjatorowi\njakże owocnej i serdecznej współpracy z tym Dowództwem. Dzięki temu mógł On\nrównież przejąć od kolegów z Wielkiej Brytanii redagowanie (przy komputerowym\nwsparciu wnuków Joanny i Pawła oraz Pawła Dymanusa) i bezpłatne drukowanie\nw wojskowej drukarni, wydawanego nieprzerwanie od 1942 r. „Ułana Karpackiego”, którego kolejne numery rozsyłał następnie na cały świat swoim kolegom oraz\ndo najważniejszych instytucji i bibliotek. Obecnie wydawanie tego unikalnego\nczasopisma przejęło Stowarzyszenie Ułanów Karpackich, za co należą się mu wyrazy wdzięczności.\nWielką zasługą Tomka jako delegata Związku Ułanów Karpackich w Wielkiej Brytanii\nbyło oficjalne zezwolenie kolejnym jednostkom wojskowym na przybranie miana\ntego Pułku i kontynuowanie jego chlubnych tradycji oraz przyczynienie się\ndo powstania Stowarzyszenia Ułanów Karpackich, grupującego b. dowódców,\noficerów i żołnierzy tych jednostek oraz miłośników kawalerii. Gdy odwiedzałem\nGo w szpitalu podczas Jego ostatniego nieuleczalnego kryzysu zdrowotnego mówił\nmi, że może odejść spokojnie na wieczną wartę, bo pamięć o jego ukochanym\nPułku i jego sukcesach bojowych na Pustyni Libijskiej i we Włoszech nie zaginie,\nbo troszczy się o to zgrany zespół oddanych tej sprawie Działaczy. W imieniu naszej\ndwójki ostatnich krakowskich weteranów 2 Korpusu oraz Twoich przyjaciół\nw Wielkiej Brytanii i w Polsce, zapewniam Cię, drogi Tomku, że nie zapomnimy\nrównież o Twoich czynach i zasługach. Jednym z ważnych ich zwieńczeń i utrwaleń\nbędzie to Rondo Twego imienia, które zainaugurowano w bratniej Skawinie.\nDziękujemy Wam za to drodzy Przyjaciele!\nPoznałem Pana Tomasza Skrzyńskiego 11 lat temu. Zafascynowany postacią ułana karpackiego Adolfa Bocheńskiego, którego biografię postanowiłem napisać, nawiązałem kontakt z jego dawnymi towarzyszami z Pułku Ułanów Karpackich.\nPan Tomasz przyjął mnie w swoim krakowskim mieszkaniu bardzo serdecznie.\nWypożyczył kilkanaście nigdzie nie publikowanych relacji dawnych żołnierzy Pułku,\nktórzy wspominali służbę w oddziale i pierwsze lata po wojnie. Rozmawialiśmy\nwtedy około dwóch godzin, może dłużej. Wyszedłem z mieszkania. Idąc w kierunku\nfurtki w ogrodzie obejrzałem się. Pan Skrzyński stał na balkonie i patrzył za mną.\nChyba pomachał ręką na pożegnanie. Wcale nie było łatwo stworzyć biografię\nAdolfa Bocheńskiego. Starałem się docierać do różnych osób i przełamywać bariery. Osoba Redaktora, który czekał na książkę stanowiła istotne wsparcie. Wkrótce\npo tej pierwszej rozmowie zadzwoniłem do niego, było to czerwiec 2004 roku\ni powiedziałem, że nie będę miał dostępu do pewnych ważnych archiwów prywatnych i wycofuję się z tematu. Wykrzyknął wtedy: „A czegóż się pan spodziewa\npo tych archiwach!”. I miał rację. Dzięki Bożej Opatrzności, bo tylko tak to można\nwyrazić, uzyskałem wreszcie dostęp do tych archiwów. Na dwie godziny. Wystarczyło! Archiwa były interesujące, ale nie aż tak cenne i niezbędne, żeby nie można\nbyło bez nich napisać biografii Adolfa Bocheńskiego. Zacząłem jeździć, a właściwie\nlatać do Londynu. Polubiłem Instytut Polski i Muzeum Sikorskiego. Pomoc kierownika muzealnego archiwum, doktora Andrzeja Suchcitza, okazała się bardzo cenna.\nBiografia Adolfa Bocheńskiego zaczęła powstawać. W roku 2007 ukazała się moja\nksiążka o Adolfie Bocheńskim „Ostatni Kawaler”, był bowiem ostatnim kawalerem\nmaltańskim przyjętym do polskiej gałęzi zakonu przed wybuchem drugiej wojny\nświatowej. Redaktor Tomasz Skrzyński uznał publikację za udaną. Jeszcze przed jej\nwydaniem, chyba na przełomie 2005 i 2006 roku, zapytał, czy mógłbym napisać\ndo „Ułana” artykuł o Adolfie Bocheńskim. Napisałem. Przyjął do druku. I tak się\nzaczęło. Dziesięcioletnia współpraca i kilkanaście artykułów napisanych dla „Ułana”. W ostatnich latach byłem już stałym korespondentem czasopisma.\nJakim redaktorem był Pan Tomasz Skrzyński? Bardzo dobrym. Zapewniał\nutrzymanie kombatanckiego charakteru czasopisma, a jednocześnie patrzył w przyszłość zamieszczając informacje o współczesnych oddziałach Wojska Polskiego\npretendujących do miana kontynuatorów tradycji sławnego Pułku Ułanów Karpackich. Te oddziały niestety się zmieniały, ale On ufał, że młodzi żołnierze przeniosą\nw przyszłość ideały i tradycje Jego oddziału. Zabiegał o interesujące teksty,\nwspomnienia, fotografie. Obdarzony niezwykłą pamięcią, korygował nieścisłości\nw nadsyłanych tekstach. Nieustannie czuwał nad bytem i poziomem czasopisma.\nTen profesjonalizm nie przeszkadzał mu być kimś bliskim dla osób piszących\ndo „Ułana”. Rozmowy z nim zapamiętałem jako z reguły krótkie, konkretne,\nrzeczowe. Pomimo trapiących Go dolegliwości i dramatycznie zawężającego się\nkręgu dawnych towarzyszy broni odchodzących na wieczną wartę – wytrwał.\nWytrwał do końca wysoko trzymając sztandar Pułku Ułanów Karpackich.\nśp. ppor. Tomasz Skrzyński\nO śmierci Tomasza dowiedziałem się będąc w Białymstoku na święcie\n18. Białostockiego Pułku Rozpoznawczego, dziedziczącego m.in. tradycje Pułku\nUłanów Karpackich. W moich myślach pojawiło się nagle, jak w kalejdoskopie\nostatnie osiem lat naszych wspólnych rozmów, spotkań i planów na kolejne lata ….\nZaczęło się wszystko w roku 2007, kiedy to napisałem pierwszy artykuł\ndo Ułana Karpackiego (nr 145) o planowanym spotkaniu spadkobierców tradycji\nPułku Ułanów Karpackich w kwietniu 2008 roku w Poznaniu, pod hasłem: „Ułańskie\nSpotkanie po Latach …” Po sześciu miesiącach rozmów telefonicznych, wspólnych\nprzygotowań do wspomnianego spotkania, nadszedł ten dzień.\nPierwsza rozmowa i wymiana zdań wyglądała jakbyśmy się znali wiele lat.\nJego sposób wyrażania myśli, jego styl, był całkiem inny. Urzekał niezwykle barwnymi opisami samych wydarzeń, jak również towarzyszących im okoliczności.\nPowodowało to, że można go było słuchać godzinami. I tak też było. Podczas kolejnych naszych spotkań rozmawialiśmy do późnych godzin nocnych, przy szklance\nwhisky, którą bardzo lubił.\nKraków, luty 2013 r. Od lewej: Tomasz Skrzyński, Przemysław Kopij, Mieczysław Herod.\nNasze relacje zawiązały się jaszcze bardziej, gdy powstało Stowarzyszenie\nUłanów Karpackich (2009 r.) Został wówczas jego Honorowym Prezesem. Wspólnie\nopracowywaliśmy Kalendarium Pułku Ułanów Karpackich (1940-2010), wydane\nna jubileusz 70-lecia powstania Pułku, w roku 2010. „Nasza” kilkumiesięczna praca\nzbiorowa miała wówczas duży wpływ na moją osobę. Był moim przewodnikiem,\ndzięki któremu historia pułkowa stawała się coraz to bardziej fascynująca. Zawsze\npomocny przy organizacji ułańskich spotkań. Powtarzał niejednokrotnie, że w Stowarzyszeniu widzi dalszą nadzieję na podtrzymywanie ułańskich tradycji.\n(…) Nam nielicznym jeszcze żyjącym Ułanom – weteranom, oraz Bogu\nniechaj będą dzięki, spadkobiercom nazwy, barw i tradycji Pułku Ułanów Karpackich\ntutaj w Kraju, którzy kultywują nasze wojenne dokonania w ramach powołanego\nStowarzyszenia Ułanów Karpackich (…) – (Ułan Karpacki nr 154)\nPoznawał mnie z osobami, dla których słowa Carpathian Lancers nigdy\nnie były obce. Dzięki jego osobie Stowarzyszenie Ułanów Karpackich, pomimo swej\nkrótkiej działalności, stało się rozpoznawalne nie tylko w kraju, ale i za granicą.\nZawsze chętny do współpracy i niesienia pomocy jej potrzebującym. Szczególnie\nbliska mu była młodzież: harcerze, grupy rekonstrukcyjne, m.in. „Karpaty”,\nGR Pułku Ułanów Karpackich z Białegostoku.\nWarszawa, wrzesień 2010 r. Od lewej: Tomasz Skrzyński, Przemysław Kopij.\nOstatnie miesiące jego życia, to coraz większe problemy ze zdrowiem.\nW rozmowach telefonicznych powtarzał: chcę dokończyć Ułana… (nr 160).\nW słowie wstępnym od Redaktora napisał: … Zacząłem od słów „nie do wiary”, gdyż\nkażdy z nas jeszcze żyjących weteranów musi ocierać się lub raczej przekroczył\ndziewięćdziesiątkę. A to dużo, bardzo dużo i nie łatwo nam „kręcić się” po tym\npadole płaczu. I w ogóle normalnie istnieć (…) Parę tygodni temu „pokręciłem się”\ntrochę, przez kilka dni, po Wojskowym Szpitalu w Krakowie. Przebadano mnie\n„wte i wefte”, od stóp do głowy. Wyszedłem z diagnozą, że „mój koniec powinienem już postrzegać… bo to taka choroba i do tego wiek” (…)\nGdy w maju br. otrzymał Zaproszenie na uroczystości nadania Szkole Podstawowej nr 2 w Gubinie imienia: 73 pz Ułanów Karpackich, żałował że nie weźmie\nw nich udziału. Poprosił tylko, aby na szkolnym sztandarze umieszczone zostały\ndwie pułkowe palemki, a pod nimi napis: Tobruk i Monte Cassino. W swoim stylu\npodziękował za kapitalną robotę.\nPo przyjeździe z uroczystości gubińskich nasz kontakt telefoniczny, który\nprzez ostatnie lata był regularny, uległ znaczącej zmianie z uwagi na jego pobyt\nw szpitalu. Umawialiśmy się zatem na konkretny wieczór, na wyznaczoną godzinę,\nby przez chwilę zamienić choć kilka słów. W poniedziałek, 15 czerwca telefonu\nnie odebrał. Pomyślałem o najgorszym. Dzień później otrzymałem email od wnuczki Tomasza, pani Joasi:\n„Znając Waszą niezwykłą troskę o Dziadka, informuję, że od rana dziadek jest\nnieprzytomny. Z tego, co przekazała mi Mama, lekarze nie widzą nadziei na jego\nprzebudzenie. Stan zdrowia nie pozwala na to, by przewieźć go do domu. Niestety…”.\nDzień później kolejny email:\n„Co do zdrowia Dziadka, to wbrew wczorajszym informacjom były dziś momenty,\nw których dziadek otwierał oczy i odzyskiwał przytomność. Nawet w tych krótkich\nmomentach kontakt z nim był bardzo ograniczony. Gdy po przebudzeniu mama\nzapytała, czy dziadek odczuwa ból, ten przecząco pokiwał głową. Już samo to daje\nmi nieco wytchnienia.”\nW tym dniu i mi się udało dodzwonić do Tomasza i chwilę z nim porozmawiać. Jak się później okazało, była to nasza ostatnia rozmowa … Rozmowa, która\ntrwała około trzech, czterech minut sprowadzała się do jednego mianownika jakim\nbył Ułan Karpacki.\n„… Masz pomóc w wydawaniu Ułana. I pamiętaj, ciągnij ten wózek tak dalej,\ndo przodu ...”\nŚmierć Tomasza, naszego mentora, to bez wątpienia ogromna strata\ndla Stowarzyszenia Ułanów Karpackich. Na wieczną wartę odszedł ostatni z żyjących w Polsce Ułan Karpacki. Redaktor naszej pułkowej gazetki, która przez ostatnie lata była całym jego życiem. Osobiście zaś dziękuję losowi za to, że miałem\nokazję go poznać, z nim przebywać i słuchać przez wiele godzin o historii Pułku\nUłanów Karpackich. Historię tą zamierzam przekazać następnym pokoleniom …\nMistrz i krakowskie miętówki\nKażda naturalna granica życia i śmierci jest bliższa, gdy jest związana\nz podeszłym wiekiem, ale jej przejście jest zawsze zbyt szybkie. Ta śmierć mimo\nwszystko była dla mnie zaskoczeniem. I choć Redaktor od jakiegoś czasu żegnał się\nna łamach „Ułana Karpackiego” to z głębokim żalem, smutkiem i bólem serca\nprzyjąłem wiadomość o tak nagłym jego odejściu.\nKiedy myślę Tomasz, widzę przed sobą stos „Ułanów” i pochylonego\nnad laptopem Człowieka z pasją tworzenia … od zawsze i te niesamowite „miętówki”, o których wspomnę nieco później. To dzięki jego uporowi i tytanicznej wręcz\npracy powstały ułańskie ogniska w Gubinie, Lublinie, Poznaniu i Białymstoku.\nPozwolę sobie dzisiaj powiedzieć, że te Tomkowe „zadania bojowe” to trwałe\nfundamenty obecnego Stowarzyszenia Ułanów Karpackich.\nZapamiętałem Go jako człowieka czynu zawsze chętnego do dialogu i współpracy.\nNasze późniejsze „nasiadówki” zbliżyły nas do siebie na tyle, że był mi przyjacielem,\nktóry umiejętnie inspirował i niejako przy okazji przemycał „wiedzę tajemną”.\nZnaliśmy się krótko, zdążyłem zapisać zaledwie parę linijek w jego barwnym życiorysie i to na pięciu ostatnich stronicach. Po prawdzie to ani jemu, ani tym\nbardziej mnie to nie przeszkadzało. Tak naprawdę po raz pierwszy zobaczyłem go\nw roku 1992, podczas ułańskiego zjazdu. Stojąc wtedy na placu apelowym patrzyłem na niego, podchodzącego do mikrofonu. - O matko!, przemknęło mi\nprzez głowę, - Jeszcze jeden…, zniecierpliwiony kląłem w myślach, choć jednym\nuchem słuchałem tego co miał do powiedzenia, a jakże, o błękitno-karmazynowej\nlegendzie. Mówił z pasją i od serca, ale tak jakoś wzniośle - Ot kolejna niespokojna\ndusza, pomyślałem. Problem w tym, że cała uroczystość trwała dobrą „chwilę”\na jego przemówienie było którymś z kolei. Jednym słowem końca nie widać, a pot\npo plecach spływał. Nie powinno nikogo dziwić, wszak nieopierzony kandydat\nna oficera, w dodatku kawaler, rwał się niekoniecznie do 72-ek i parady w galowym\nmundurze, w letnie upały. W każdym razie nie był to szczyt marzeń, nawet w małej\nmieścinie na zachodniej granicy. Nadto oswajałem się z tą legendą powoli\ni od wielkiego dzwonu, bo zawsze było coś na wczoraj (choć uczciwie trzeba przyznać systematycznie - za sprawą „wodzostwa”). Takie to były czasy, że „młodzież”\nmogła podziwiać wojennych bohaterów tylko z daleka. Starszyzna zgodnie twierdzi17\nła, że musimy się wpierw zasłużyć. - Robota sama się nie zrobi, zdążycie się jeszcze\nnimi nacieszyć!, mówili. No chyba, że akurat wasz pododdział został wyróżniony\nspotkaniem z licznie przybyłymi weteranami. Takim sposobem „poznawaliśmy się”\naż do zakończenia żywota przez 73 pz UK w roku 1998.\nOstatnio przeglądałem nagrania z ułańskich spotkań, z lat dziewięćdziesiątych, podarowanych mi swego czasu przez śp. rtm. Mroczkowskiego, a które dzięki\npomocy kolegów Tomka i Przemka udało się zgrać z leciwych już kaset VHS. Jedno\nuderza od samego początku. Wszędzie pełno na tych nagraniach Tomasza, widać\ngo dosłownie wszędzie i ze wszystkimi od szeregowca po generała. Sam wiele razy\nwspominał, przy każdej nadarzającej się okazji, tą autentyczną i niepowtarzalną\natmosferę prawdziwego żołnierskiego święta. Osobiście zwróciłem uwagę na inną\nrzecz - jego zaangażowanie, zwłaszcza podczas spotkań z żołnierską młodzieżą.\nIle było w tych wystąpieniach „ognia” i z reguły ani słowa o sobie. Zawsze liczyli się\ninni i oczywiście jego ukochany pułk. Jako „gospodarz” potrafił też dyscyplinować\nniesfornych towarzyszy broni, co wyglądało dość zabawnie i zawsze czynione było\nPotem było tylko lepiej. Zapamiętałem zwłaszcza trudny okres związany\nz reorganizacją „pułku spod stacji” i jego osobisty sukces jakim bez wątpienia był\nBatalion Czołgów Ułanów Karpackich. Po latach okazało się, że walczył o niego\ndo upadłego. Gdy wyrzucali go drzwiami, wchodził oknem. No i ten nieopisany\nwyraz twarzy szczęśliwego i wzruszonego człowieka podczas wręczenia temuż\nbatalionowi sztandaru. Tajemnicą poliszynela jest liczba zelówek zdartych\nprzez naszego mistrza na warszawskich „parkietach”. Wreszcie kolejne „bitwy”\no zachowanie karpackiej tożsamości. Podziwiałem te jego manewry, a zwłaszcza\nwytrwałość i upór w ich realizacji.\nKiedy zawiązało się Stowarzyszenie Ułanów Karpackich, znów zaczęliśmy\nsię częściej spotykać. Ilość moich wizyt u „krakowskiej trójki” znacząco wzrosła,\nzwłaszcza podczas prac nad „Grande battaglią”.\nI tu parę słów o wspomnianych już „miętówkach”. U Tomasza liczyć mogłem\nzawsze na szczerą i konstruktywną rozmowę, szklaneczkę (której skrzętnie jako\nkierowca odmawiałem) i oblane czarną wedlowską czekoladą „miętówki”, których\npochłaniałem niezliczoną ilość, a Mistrz zawsze miał ich więcej niż byłem w stanie\nskonsumować. Tak mam słabość do słodyczy, a zwłaszcza tego niesamowitego\npołączenia świeżości polskiej mięty i oryginalnego smaku czarnej czekolady. Kiedyś\nnawet zażartowałem, że On i te jego „miętówki” to jedno, bo jego aktywność była\ndla mnie niczym mięta a roztropność jak czarna czekolada.\nPodczas naszego pożegnania (ostatniej drogi) przypomniałem sobie,\nże jedyne, co jest w stanie przeżyć śmierć człowieka to to, co dało się innym.\nTo na zawsze pozostaje wyryte w ich pamięci. Wszak nigdy nie umierają ci, którzy\nw pamięci żyją. Nieubłagana śmierć wyrwała z naszych szeregów Człowieka\nsumiennego, uczynnego i solidnego, który działalności „ku chwale pułku\ni Kawalerii” poświęcił wiele energii i pracy, nie szczędząc swojego zdrowia i wolnego czasu. Bycie dobrym człowiekiem to dla Niego była elementarna sprawa,\npodobnie jak być uczciwym i przyzwoitym.\nTe parę słów niech będzie swoistym hołdem i podziękowaniem, oddaniem czci\nCzłowiekowi honoru, który tak wiele nam wszystkim dał.\nTomasz jakiego zapamiętałem\nPamiętam jak wraz z członkami Stowarzyszenia Rekonstrukcji i Strzelectwa\nVnutrenniye Voiska wzięliśmy udział w formie swoistej ciekawostki na Ułańskim\nspotkaniu po latach w 2010 roku w Poznaniu. Przygotowaliśmy wraz z kolegami\ni koleżankami stanowisko, na którym zaprezentowaliśmy nasze uzbrojenie i wyposażenie. Wieczorem wraz z żoną, moim dowódcą ze Stowarzyszenia oraz jego partnerką zostaliśmy zaproszeni na Bal Ułański. Zrządzeniem losu usadzono nas nieopodal kombatantów Tomasza Skrzyńskiego oraz Mieczysława Heroda. Z początku\npojawiła się swoisty brak zaufania i wzajemnej niepewności. Zaczęło się od rozmowy z kolegą Andrzejem Furmanem. Mówiliśmy sobie jeszcze podówczas „per pan”.\nNie pasowało mi to, więc zaproponowałem Andrzejowi bruderszaft. Widząc to\nTomasz wstał i wyszedłszy na środek rozpoczął jedną ze swoich niesamowitych\nopowieści. Opowiedział o tym jakie były wzajemne relacje koleżeńskie między\nUłanami i użył wspaniałego stwierdzenia że „Panowie to są na zamkach”, które\nutkwiło mi w pamięci. Stwierdził, że on prosi aby mówić do niego „Tomku” a jak\nkomuś wydaje się to niewłaściwe to niech mówi „Tomaszu”. W czasie balu dużo\nrozmawialiśmy gdyż nasze mundury, przypominam iż nosiłem wtedy Rosyjski mun19\ndur oficerski, wywołały jego ciekawość. Dużo pytał o nasze motywacje do tego\nco robimy oraz o to jak odbierają nas ludzie. Nieopatrznie użyłem wtedy stwierdzenia Polskie Siły Zbrojne na Zachodzie i szybko zostałem sprostowany, że nie było\nsił zbrojnych na wschodzie czy zachodzie gdyż Polskie Siły Zbrojne były, są i zawsze\npowinny być jedne tak jak jedna jest Polska. Mimo iż w okresie powojennym wiele\nwycierpiał ze strony PRL’u oraz sowietów to mój mundur nie miał dla niego\nznaczenia, ale po rozmowie ze mną i moimi kolegami pochwalił nas za to że coś\nrobimy, że poświęcamy nasz czas na samokształcenie dla obronności. Był osobą\ndla której najważniejsze zawsze były dwie rzeczy: Człowiek i Polska. Nigdy nie oceniał człowieka po okładce ważne dla niego było to, co człowiek sobą reprezentuje\ni co ma w głowie. Kiedy tylko miałem możliwość z nim porozmawiać zawsze\nz niesłabnącą fascynacją słuchałem nie tylko tego co opowiadał o historii drugiej\nwojny światowej ale bardziej tego jak opowiadał o wierności, przyjaźni i honorze\nktóre im wtedy przyświecały. Pomimo iż czasy się zmieniły i współcześni młodzi\nludzie naśmiewają się raczej niż podziwiają weteranów tamtych lat, on i tak zawsze\ngotów był być żywą lekcją historii i patriotyzmu. Gdy wręczono mi Brązowy Medal\n„Za Zasługi Dla Obronności Kraju” Tomek odbierał Złoty. Po dekoracji z rąk generała\nMichnowicza Tomek pogratulował mi i mojej żonie otrzymanych odznaczeń, odparłem iż to jemu należą się gratulacje wskazując całą baterię medali i odznaczeń\nzdobiących jego pierś i szyję, on odparł iż to nic ważnego bo po prostu robili swoje.\nNajważniejszą lekcję jaką otrzymałem od niego była lekcja dana mi w Świątyni\nOpatrzności Bożej podczas uroczystości odsłonięcia Tablicy Pamiątkowej Pułku\nUłanów Karpackich. Podobnie jak wielu zebranych wtedy ułanów miałem łzy\nw oczach gdy Tomek podszedł o kuli do Tablicy i wodził palcem od nazwiska\ndo nazwiska kiwając przy każdym z nich głową jakby upewniał się że wszystko\nw porządku. Gdy później z nim rozmawiałem tego dnia powiedział do mnie że on\nmusi żyć i dawać świadectwo w ich imieniu. On nie jest bohaterem gdyż prawdziwi\nbohaterowie są wymienieni na tej tablicy. Uważam że całym swoim życiem pokazywał co to znaczy być dobrym człowiekiem i Polakiem. Dzień w którym dowiedziałem się że Tomek odszedł na „wieczną wartę” był dla mnie jednym z najsmutniejszych dni od wielu lat, zupełnie jakbym stracił członka rodziny. Przypomniało mi się\nwtedy jak stwierdził kiedyś, że teraz może spokojnie odejść, bo wie że są jeszcze\nw Polsce młodzi ludzie którzy w potrzebie Ojczyzny nie zawahają się stanąć w jej\nobronie. Cóż, czas pokona nawet największych z bohaterów.\n2010 - I remember with fond memories the first time we met Tomasz in the summer of 2010 in Krakow - my husband and I had travelled up from holidaying\nin Zakopane and Tomasz kindly offered to meet us in Krakow's Rynek Glowny\nto point out places of historical interest in this most beautiful of Poland's cites.\nWe preceded by having a coffee in the Rynek and I recall he showed us around\nthe beautiful Kosciol Mariacki, Sukiennice, Garrison Church of St Agnieska, pointing\nout significant military commemoration plaques at various points along our walking\ntour, and most interestingly he pointed out the College where one day as a student\nhe recalled a 'life-changing' moment when he was forced to hide & seek escape\nfrom the Nazi's forced eviction & deportation of all the students in the college.\nPicture 1 - 2012 - At Tomek's Krakow apartment with dear Wojciech Narebski.\n2012 - A further visit to Krakow afforded an opportunity to visit Tomek once more\nin his apartment - and give him a present of 'Lincolnshire Traditional Plum Bread'\nwhich he really enjoyed. To my delight, Tomek had asked Professor Wojciech\nNarebski to join us there and so I recall the utmost pleasure upon first meeting him\non that occasion - and we have remained very good friends!\nPicture 2 - 2012 - My husband Martinus with Tomek in his apartment\n- the book - Ulani Karpaccy (Bielatowicz) 1966 open on Tomek's knee.\n2013 - During that year my husband and I\nvisited Tomasz in Krakow once more - again\nvery pleased to give him the familiar 'Plum\nBread'! We spent a delightful few hours\nin his very comfortable apartment and he\nrecalled the fascinating story of his friendship with B-24 Liberator pilot Henry Lloyd\nLyne & the history of the Memorial plaque\nin Skaryszewski Park, Warsaw to honour\nthe crew who had died when this aircraft\nwas downed during the allied air lift in the\nWW2 Warsaw Uprising - 1944.\nPicture 3 - 2012 - At Świątyni Opatrzności Bożej\nw Wilanowie - Pulk Ulanow Karpacki Tablicy\nTOMASZ SKRZYŃSKI JAKIEGO ZAPAMIĘTAMY\nUłańskie Spotkanie po Latach … - CSWLąd w Poznaniu.Od lewej: Tomasz Skrzyński,\nPrzemysław Kopij,Komendant CSWLąd – płk dypl. Jarosław Wierzcholski.\nUłańskie Spotkanie po Latach … - CSWLąd w Poznaniu. Od lewej: Przemysław Kopij,\nJózef Pleban, Jerzy Palejowski, Tomasz Skrzyński, Mieczysław Herod, Jarosław But.\nPrzed muzeum Broni Pancernej na terenie CSWLąd w Poznaniu.Od lewej:\nMieczysław Herod, Tomasz Skrzyński, Józef Pleban.\nUłańskie Spotkanie Pokoleń. Kiekrz k/ Poznania 2010 r. Tomasz Skrzyński.\nWrzesień 2010 r. Stoją od lewej: Przemysław Kopij, Tadeusz Mroczkowski, Tomasz Skrzyński.\nTomasz Skrzyński z albumem Tadeusza Mroczkowskiego.\nWrzesień 2010 r. Stoją od lewej: Andrzej Furman, Danuta (Agata) Mroczkowska,\nTomasz Skrzyński, Tadeusz Mroczkowski.\nTomasz Skrzyński, Andrzej Furman\nWrzesień 2010r. Stoją od lewej: mjr Andrzej Furman,\nTomasz Skrzyński, chor. Przemysław Kopij\nSztab Generalny WP. Pożegnanie z mundurem. Stoją od lewej: chor. Przemysław Kopij,\ngen. broni Mieczysław Stachowiak, Tomasz Skrzyński, mjr Andrzej Furman.\nUłańskie Spotkanie 2011. Kosarzyn k/ Gubina. Od lewej:\nTomasz Skrzyński, Mieczysław Herod.\nUłańskie Spotkanie 2011. Honorowy Prezes Stowarzyszenia Ułanów Karpackich\n- Tomasz Skrzyński - podczas wręczania Ryngrafów Stowarzyszenia członkom SUK.\nBiałystok, czerwiec 2011 r. Uroczystość wręczenia sztandaru 18 BPR. Stoją od lewej:\nTomasz Skrzyński, Jacek Nitkiewicz -GR PUK, Mieczysław Herod.\nŚwiątynia Opatrzności Bożej w Warszawie, 1 września 2012 r. Stoją od lewej: Karola Skowrońska, Przemysław Kopij, Tomasz Skrzyński, Christine Bojen – Piotrowska, Simon Elmer.\nGubin 1990 r. Wręczenie broni. Stoją od lewej: ppłk dypl. Mieczysław Stachowiak - Dowódca\n73 pz Ułanów Karpackich, Tomasz Skrzyński.\nGubin 1994 r. Sala tradycji 73 pz Ułanów Karpackich. Od lewej: Tomasz Skrzyński,\nppłk dypl. Wiesław Michnowicz – Dowódca 73 pz Ułanów Karpackich, NN.\nUhonorowano ostatniego ułana karpackiego\n9 grudnia 2015 r. w Skawine odbyła się szczególna uroczystość. Rondo\nprzy obwodnicy miasta otrzymało imię ppor. Ułanów Karpackich Tomasza Skrzyńskiego. Decyzję o uhonorowaniu śp. Tomasza Skrzyńskiego podjęli radni miasta\nna wniosek Niezależnego Związku Harcerstwa „Czerwony Mak”. Fakt ten należy\nuznać za niezwykły z uwagi, iż wspomniana decyzja została podjęta w niespełna\npięć miesięcy od śmierci naszego mentora, Honorowego Prezesa Stowarzyszenia\nRondo im. ppor. Ułanów Karpackich Tomasza Skrzyńskiego w Skawinie\nW uroczystości udział wzięli znamienici goście, m.in. p. Anna Maria\nANDERS - córka gen. Władysława Andersa, prof. Wojciech NARĘBSKI – przyjaciel\nśp. Tomasza Skrzyńskiego, gen. bryg. Stanisław KOWALSKI – zastępca Dowódcy\nCentrum Operacji Lądowych – Dowództwo Komponentu Lądowego, Jacek\nPOLAŃCZYK – przedstawiciel Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjono31\nwanych, Paweł KOLASA - Burmistrz Skawiny. Ponadto udział wzięli: przedstawiciele\nwładz wojewódzkich i samorządowych, Grupa Rekonstrukcji Historycznej „Karpaty”, harcerze, oraz rodzina: syn Wojciech SKRZYŃSKI, wnuczka Joanna, wnuk Paweł\nz małżonką. Stowarzyszenie Ułanów Karpackich reprezentowali: kol. Marek\nPATEREK i kol. Przemysław KOPIJ.\nPosterunek honorowy wystawiła 6 Brygada Powietrznodesantowa\nim. gen broni Stanisława Sosabowskiego i GRH „Karpaty” w uniformach Pułku Ułanów Karpackich. Punktualnie o godz. 12.00 rozpoczęła się główna ceremonia.\nUroczystego odsłonięcia dokonał prof. Wojciech Narębski w asyście p. Anny Marii\nAnders, oraz Wojciecha Skrzyńskiego. Wspólne pamiątkowe zdjęcie zakończyło\npierwszą część uroczystości zorganizowanych przez Urząd Miasta w Skawinie.\nRondo im. ppor. Ułanów Karpackich Tomasza Skrzyńskiego w Skawinie.\nZdjęcie pamiątkowe uczestników uroczystości. Fot. NZH „Czerwony Mak”.\nW pałacyku „Sokół” odbyła się druga część uroczystości. Spotkanie zostało\npodzielone na dwie części, oficjalną i wspomnieniową. Podczas pierwszej z nich\nzostały wręczone m.in. odznaczenia „Pro Patria” przyznane przez Szefa UdSKiOR.\nCześć wspomnieniową zatytułowano: „Tomasz Skrzyński – jakiego znałem, jakiego\nzapamiętam”, podczas niej osobiste wspomnienia przedstawili: prof. Wojciech\nNarębski, Wojciech Skrzyński, Przemysław Kopij. Głos zabrała także p. Anna Maria\nAnders, przywołując wspomnienia ze spotkań we Włoszech, spod Monte Cassino,\nAncony. Ten wyjątkowy klimat pełen nostalgii, przeplatany był piosenkami,\n„Karpacka Brygada”, „Pamiętaj o tym wnuku …”. Część pełną wzruszeń podsumował Burmistrz Skawiny, zapraszając przybyłych gości na mały poczęstunek.\nPrzy filiżance kawy i herbaty w mniejszych już podgrupach wspominano śp. Tomasza.\nWspomnienia osobiste o śp. Tomaszu Skrzyńskim,\nczyta: prof. Wojciech Narębski Fot. NZH „Czerwony Mak”.\nNa zaproszenie Komendanta NZH „Czerwony Mak”, p. Kazimierza Dymanusa, przybyli goście udali się do pobliskiej harcówki, gdzie zwiedzono salę tradycji,\na w niej zdeponowane pamiątki po żołnierzach Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie.\nPamiątkowe zdjęcia, wpis do Księgi Gości zakończył ten pełen emocji i wrażeń dzień\npoświęcony zmarłemu, naszemu starszemu koledze, Ułanowi Karpackiemu.\nDecyzja Rady Miejskiej w Skawinie o nadaniu imienia rondu w ciągu ul. Energetyków.\n21. października 2015 roku odszedł od nas\nst.wachm. Pułku Ułanów Karpackich\nfundator sztandaru dla Batalionu Czołgów Ułanów Karpackich\nUczestnik trzech kampanii: wrześniowej, libijskiej, oraz włoskiej.\n„Szczur Tobrucki”- obrońca Tobruku.\nUhonorowany licznymi, wojennymi odznaczeniami polskimi i brytyjskimi\nw tym Krzyżem Walecznych, oraz Krzyżem Monte Cassino.\nZdemobilizowany w Anglii, emigruje do Stanów Zjednoczonych. Bierze aktywny udział w życiu\nPolonii Amerykańskiej. Przez wiele lat jest jednym z Dyrektorów w zarządzie głównym\nStowarzyszenia Weteranów Armii Polskiej w Ameryce. Przyczynił się do rozpropagowania\nwysiłku wojennego Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie i wysiłku Polski w I I Wojnie Światowej.\nW roku 1992, w dowód uznania pełnił funkcję Marszałka Parady Pułaskiego.\nCzłonek Stowarzyszenia Ułanów Karpackich.\nPostanowieniem Prezydenta RP nr 273 z dnia 14 września 2010r., uhonorowany\nKrzyżem Oficerskim Orderu Zasługi Rzeczypospolitej Polskiej.\nOdszedł jeden z ostatnich żyjących Ułanów Karpackich.\nCZEŚĆ JEGO PAMI ĘCI\nPrzedruk - Dla Ojczyzny Ratowania… Szkice z dziejów wychodźtwa polskiego w Ameryce\ni inne. ISBN 978-83-7399-225-2.\nPierwodruk - „Weteran", Nowy Jork, październik 1999 (cz. I); listopad 1999 (cz. II); styczeń\n2000 (cz. III); luty 2000 (cz. IV); marzec 2000 (cz. V)\nWspomnienia Ułana Karpackiego\nPochodził z Mazowsza, gdzie jego rodzice posiadali dziesięciomorgowe gospodarstwo rolne w dość zapadłej\nwsi - Majdan Kielczewski, pow.\nWęgrów. Tam też przyszedł\nna świat 5 października 1919\nroku. W czasie wojny polskobolszewickiej 1920 roku jego\nmatka na skutek nieszczęśliwego wypadku straciła nogę\ni od tej pory zmuszona była\nkorzystać z protezy. Ojciec był\nkolejarzem, co nie przeszkadzało mu w prowadzeniu własnego gospodarstwa rolnego.\nDzięki temu rodzina była\nw stanie w miarę dostatnio żyć\njak na warunki wiejskie.\nDo szkoły powszechnej od 1\ndo 4 klasy zmuszony był chodzić pieszo około 4 km codziennie bez względu\nna pogodę. Klasy wyższe kończył już w innej szkole w miejscowości oddalonej\nod domu około 7 kilometrów. Po skończeniu szkoły powszechnej kilkunastoletni\nCzesław Jakubik, bo o nim mowa, rozpoczął naukę w gimnazjum w Ostrowi Mazowieckiej. Miasto to było dość znane w Polsce z tamtejszej Szkoły Podchorążych\nPiechoty. Niestety, ze względu na tragedię rodzinną (śmierć ojca w katastrofie\nkolejowej) i znacznego pogorszenia się sytuacji finansowej rodziny, młody Czesław\nzmuszony był zmienić plany. Z matką na gospodarstwie został starszy brat Tadeusz\ni młodsza siostra Irena, natomiast on, aby nie przysparzać rodzinie kłopotów finansowych, zdecydował się wstąpić na ochotnika do wojska. Ze względu na atrakcyjność munduru wybrał żandarmerię (jako ochotnik miał prawo wyboru rodzaju\nwojsk). W kwietniu 1938 roku powołany został do Warszawy na Cytadelę, skąd po\ndwóch tygodniach przeniesiony został do Grudziądza do szkoły żandarmerii.\nPo trzymiesięcznym przeszkoleniu rekruckim rozpoczęły się wykłady z zakresu:\nhistorii Polski, prawa wojskowego, prawa cywilnego i kryminalistyki. Nauka nie była\nłatwa, dużo trzeba było się uczyć, aby zdać pomyślnie wszystkie wymagane egzaminy.\nZ pobytu w szkole żandarmerii p. Jakubik bardzo dobrze zapamiętał zdarzenie, kiedy to cala jego kompania w której służył, wraz z podoficerami odmówiła\nwykonania rozkazu nowemu dowódcy kompanii, który z czegoś niezadowolony\nchciał przesunąć całą kompanię w gorsze miejsce przed mszą św. przed kościołem\ngarnizonowym. Śledztwo w tej sprawie prowadził osobiście komendant szkoły.\nKapral Czesław Jakubik w szwadronie ochronnym żandarmerii\nMinisterstwa Spraw Wojskowych. Warszawa, 1939r.\nNie wykryto spisku, ponieważ był to odruchowy wyraz sprzeciwu wszystkich żołnierzy powstały w tej akurat sytuacji. Skończyło się to nocnym alarmem\ni karnym marszem pieszym (w pełnym oporządzeniu) długości około 80 km.\nPod koniec kursu nastąpił trzytygodniowy wyjazd na pobliski poligon, gdzie było\ndużo zajęć ogniowych. Wszyscy zakwaterowani zostali na ten czas w barakach\nobozu o nazwie Grupa, tego samego, gdzie w latach 1920-1922 zdemobilizowani\nz Wojska Polskiego ochotnicy z Ameryki oczekiwali na wyjazd do Stanów Zjednoczonych.\nPo ukończeniu szkoły w Grudziądzu Czesław Jakubik wysłany został\ndo Warszawy, skąd skierowano go na cztery miesiące do Ostrowi Mazowieckiej.\nW lutym 1939 roku ponownie został wysłany do Warszawy i przydzielony do szwadronu ochronnego żandarmerii, który zakwaterowany był w alei Szucha. Zadaniem\ntego szwadronu była ochrona instytucji wojskowych znajdujących się w stolicy.\nKapral Jakubik wyznaczony został do ochrony gmachu, w którym urzędował\ni mieszkał marszałek Edward Śmigły-Rydz. Na tarasie tego gmachu, znajdującego\nsię naprzeciw Belwederu, kpr. Jakubik miał okazję kilkakrotnie widzieć z daleka\nmarszałka, gdy ten samotnie, ubrany w wojskowy mundur bez czapki, wychodził\nna taras budynku i z papierosem w ręku przechadzał się przez około pół godziny.\nW tych czasach Czesław Jakubik kilkakrotnie odwiedzał najbliższych w Majdanie\nKielczewskim. Szczególnie matka była dumna z syna, który w mundurze z akselbantami prezentował się doskonale. Niestety, zbliżała się wojna, coraz więcej rezerwistów zgłaszało się do szwadronu, gdzie jednak brakowało dla nich umundurowania\ni miejsc do spania.\n1 września 1939 roku rano nad Warszawą pojawiły się niemieckie samoloty, które zaczęły zrzucać bomby. Niektórzy żołnierze strzelali z karabinów w stronę\nwrogich samolotów, ale bez skutku. Po kilku dniach, gdy najwyższe władze polskie\nopuściły Warszawę, wszyscy żołnierze ze szwadronu otrzymali rozkaz udania się\nbez broni do Lublina. Broń najwidoczniej potrzebna była dla tych co mieli bronić\nWarszawy. Z powodu braku transportu dano żołnierzom wolną rękę w dotarciu\ndo celu. Czesław Jakubik oraz kilku innych żołnierzy podróżowali rowerami, dzięki\nczemu, pomimo ciągłych nalotów i ostrzeliwania dróg zapchanych uciekinierami,\nbyli w stanie rozkaz wykonać. W Lublinie okazało się, że najwyższe władze zdążyły\njuż wyjechać na wschód. Żołnierze otrzymali rozkaz, aby udać się do Równego.\nI znów pokonywano drogi różnymi sposobami: rowerem, chwilami pieszo, gdy\nliczba uchodźców była zbyt wielka, pociągiem (nie rozstając się jednak z rowerem),\nco jednak nie było zbyt efektywne ze względu na długie przestoje i ataki samolotów\nhitlerowskich. W czasie tej drogi Czesław Jakubik, będąc umundurowany, odebrał\npolskiemu cywilowi nowiuteńki karabin zakonserwowany jeszcze w wazelinie, który\nosobnik ten otrzymał od wojska, gdy opróżniały one magazyny broni, opuszczając\njeden z garnizonów.\nGdy Czesław Jakubik z kolegą - zawodowym podoficerem, który towarzyszył mu od Warszawy - dotarł do Równego, okazało się, że władze polskie ewakuowały się na południe w kierunku granicy rumuńskiej. Otrzymał kolejny rozkaz,\naby podążać w tym samym kierunku. Po drodze znów naloty niemieckie, potęgujący się chaos i zamieszanie. Noce spędzano u przygodnych ludzi, najczęściej w wiejskich gospodarstwach. Pewnego dnia gdy zaszli na nocleg do jednego z nich, okazało się, że należało ono do Ukraińców, a jego żona podniosła krzyk, że nie chce\nw swoim domu polskich żołnierzy. Natomiast gospodarz podszedł do żołnierzy\ni powiedział: - Panowie, idźcie spać do stodoły, ja sam kiedyś służyłem w polskim\nwojsku i dobrze wiem co to znaczy. Rano gospodarz wpadł do stodoły z okrzykiem:\n- Panowie, uciekajcie! Rosjanie są na skraju wsi!\nUkrainiec pokazał jeszcze polskim żołnierzom właściwy kierunek ucieczki,\na oni (dziękując mu za ostrzeżenie) wskoczyli na rowery i szybko odjechali. Po pewnym czasie spotkali na drodze jadącą ciężarówkę, w której był polski żołnierz i dwie\nkobiety. W chwilę później rowery znalazły się na ciężarówce, która z rowerzystami\npodążyła w stronę węgierskiej granicy. Przed granicą był duży tłok. Czesław Jakubik\nz kolegą przyłączyli się do wojskowych, wśród których było kilku generałów\ni wszyscy razem oczekiwali na dalszy rozwój wydarzeń. Po kilku godzinach generałowie podjęli decyzję o przekroczeniu granicy węgierskiej. Na ziemi węgierskiej\nkapral Jakubik znalazł się tak jak opuścił Warszawę, tj. w wyjściowym mundurze\nz rogatywką, z rowerem i odebranym po drodze karabinem, który musiał oddać\nWęgrom po przekroczeniu granicy. Przy składaniu broni wielu polskich żołnierzy\nnie mogło powstrzymać łez. Węgrzy zaczęli organizować transporty kolejowe\ni rozsyłać polskich żołnierzy do różnych miejscowości. Transporty te nie były\nspecjalnie pilnowane. Na jednym z postojów Czesław Jakubik z nieodłącznym\nswoim kolegą wsiedli na rowery i przez nikogo nie niepokojeni odjechali na zachód,\nkierując się na Budapeszt. Ich celem było dotarcie do Jugosławii a stamtąd do Francji, ponieważ wiedziano już, że w Paryżu powstał nowy rząd polski z gen. Władysławem Sikorskim na czele, który przystąpił do tworzenia Armii Polskiej. Wszędzie\npo drodze spotykali się z wielką życzliwością i serdecznością miejscowej ludności,\nu której zawsze znajdowali pomoc w postaci noclegu i pożywienia, a także drob39\nnych kwot pieniężnych. Za Budapesztem „turyści Sikorskiego" zaszli na plebanię\nwęgierskiego kościoła katolickiego, gdzie zostali niezwykle gościnnie przyjęci\nprzez proboszcza, który podejmował polskich przybyszów przez prawie dwa\ntygodnie. Nie obeszło się bez wystawnych obiadów i znakomitego węgierskiego\nwina. Idyllę przerwała węgierska żandarmeria, tzw. koguty, która odstawiła\nmłodych Polaków do obozu dla polskich żołnierzy i oficerów w Domos, który\nw niczym nie przypominał typowego obozu dla internowanych, ponieważ wojskowi\n(podoficerowie i szeregowi) rozlokowani byli w kwaterach prywatnych, natomiast\noficerowie zamieszkiwali w stylowym pałacyku. Tam też Węgrzy skonfiskowali\nCzesławowi Jakubikowi rower, na którym wyjechał z Warszawy we wrześniu 1939\nroku. W Domos kpr. Jakubik z kolegami trafili akurat na zbiór śliwek, przy którym\npolscy żołnierze chętnie pomagali miejscowym gospodarzom. Po pewnym czasie\nwszystkich podoficerów i szeregowych przetransportowano do Budapesztu, gdzie\nzorganizowano dla nich obóz w nieczynnej fabryce, gdzie warunki pobytu zmieniły\nsię diametralnie na gorsze. Po dwóch miesiącach Czesławowi Jakubikowi udało się\nstamtąd uciec i dotrzeć do polskiej ambasady, gdzie stały wielkie kolejki oczekujących na otrzymanie dokumentów, aby wyjechać do Armii Polskiej we Francji.\nNiestety, pierwszeństwo mieli przede wszystkim lotnicy i żołnierze broni specjalnych, np. broń pancerna, artyleria itp. Urzędnicy ambasady skierowali Czesława\nJakubika do obozu cywilnego, gdzie miał oczekiwać na wyjazd do Francji. Dodatkowo wyposażyli go w pełne cywilne ubranie. Obóz ten znajdujący się około 50 km\nna północ od Budapesztu był tylko z nazwy obozem, ponieważ Polacy mieszkali\nna prywatnych kwaterach. Koszty ich zakwaterowania pokrywały władze węgierskie.\nWiosną 1940 roku, za cichym przyzwoleniem Węgrów, coraz większe\ngrupy polskich wojskowych opuszczały obozy dla internowanych, kierując się\nna Jugosławię. Była to duża zorganizowana akcja kierowana przez polską ambasadę\nw Budapeszcie. Kandydaci na żołnierzy przemieszczali się w kierunku strefy\nnadgranicznej z Jugosławią, gdzie oczekiwali na przerzut przez granicę. Po dwóch\nmiesiącach wyczekiwania nad rzeką Drawą Czesław Jakubik z grupą liczącą około 75\nosób w kwietniu 1940 roku przepłynął w łodziach graniczną rzekę, gdzie czekali już\nna nich jugosłowiańscy żołnierze, którzy zaprowadzili całą grupę Polaków na posiłek do pobliskiej karczmy. Stamtąd na furmankach wszyscy zostali przewiezieni\ndo najbliższej stacji kolejowej, skąd odjechali pociągiem osobowym do Zagrzebia.\nStamtąd po dwóch dniach, również pociągiem, wyjechali do Belgradu, gdzie\nna peronie przywitał ich pracownik polskiej ambasady. W Belgradzie wszyscy\notrzymali polskie paszporty i pieniądze na dalszą podróż. Tak zaopatrzona grupa\nwyruszyła dalej pociągiem przez całą Jugosławię i Grecję do Aten. Wszyscy\nzamieszkali w hotelach i oczekiwali na statek, który miał ich zabrać dalej. Po dziesięciu dniach zostali zaokrętowani na polski statek handlowy „Warszawa" i na tym\nskrawku wolnej Polski dopłynęli do Bejrutu, znajdującego się wówczas na terenie\nfrancuskiego protektoratu, który swoim zasięgiem obejmował Liban i Syrię.\nCzesław Jakubik na swej „Basi”, okolice Aleksandrii – 1940 r.\nZ Bejrutu „turystów Sikorskiego" skierowano do syryjskiej miejscowości\nHoms, gdzie organizowała się polska Samodzielna Brygada Strzelców Karpackich.\n12 czerwca 1940 roku Czesław Jakubik stał się żołnierzem tej formacji. On i jego\nkoledzy zostali umundurowani w stare francuskie mundury, pamiętające jeszcze\npierwszą wojnę światową. Niestety, Czesława Jakubika nie skierowano do plutonu\nżandarmerii istniejącego przy brygadzie, ponieważ był on już całkowicie obsadzony\nprzez żołnierzy zawodowych z przedwojennej polskiej żandarmerii.\nJakubik ze względu na znakomite warunki fizyczne, jakie sobą reprezentował, wcielony został do kawalerii. Jako kawalerzysta otrzymał prawdziwego\narabskiego konia, o którego musiał starannie dbać, a przede wszystkim nauczyć się\nna nim jeździć, ponieważ kawaleryjska jazda konna to duża umiejętność wymagają41\nca wielu długich ćwiczeń. Żołnierze powszechnie narzekali na złe wyżywienie, które\notrzymywali z francuskiego przydziału. Była to głównie baranina i paskudny barani\ntłuszcz, oraz kwaśne wino. Prawie wszyscy chorowali na żołądek. Pan Czesław\nwspomina, że w czasie całej jego kampanii wojennej najgorsze jedzenie było\nwłaśnie w Syrii. Żołnierzom dokuczały tam również wielkie upały i burze piaskowe,\ntzw. hamsiny, które dla polskich żołnierzy były absolutnie nowym zjawiskiem.\nCzerwony pustynny piasek wdzierał się dosłownie wszędzie i nie było sposobności\naby się przed nim uchronić. Działo się to wówczas, gdy Francja broniła się\nprzed hitlerowską agresją. Kiedy państwo to skapitulowało i powstał kolaboracyjny\nrząd marszałka Pétaina, polskim żołnierzom w Syrii przedstawiono wizję internowania, czego domagali się Niemcy. Żołnierze polscy zebrani na specjalnej zbiórce\nodpowiedzieli chóralnym śpiewem: „Nie rzucim ziemi skąd nasz ród..." Francuzi,\nwidząc taką postawę Polaków, z którymi w zdecydowanej większości sympatyzowali, wydali im z magazynów ostrą amunicję, karabiny maszynowe, armaty a także\nsamochody. Z tym całym sprzętem Samodzielna Brygada Karpacka przeszła\nza cichym francuskim przyzwoleniem do Palestyny, będącej pod protektoratem\nbrytyjskim. Do brygady dołączyli Polacy, służący w sąsiednich oddziałach francuskiej\nLegii Cudzoziemskiej oraz kilku francuskich oficerów.\nW ten sposób Czesław Jakubik od 1 lipca 1940 roku rozpoczął służbę\npod brytyjskim dowództwem, któremu operacyjnie podlegała teraz brygada. Jego\noddział rozlokowany został w małych dwuosobowych namiotach nad jeziorem\nGenezaret, co miało ten plus, że ludzie i konie mogły choć trochę się ochłodzić\nw wodzie, ponieważ temperatury wahały się w granicach 120-125 F. Tam też\nniektórzy żołnierze z dywizjonu kawalerii chroniąc się przed ostrymi promieniami\nsłońca, przyszywali do furażerek kawałki białej tkaniny osłaniającej kark. Dowództwo w końcu wydało rozkaz, aby wszyscy kawalerzyści nosili takowe osłony. Dzięki\ntemu dywizjon kawalerii wyróżniał się wyglądem w całej brygadzie. Po tygodniu\npolscy kawalerzyści przeniesieni zostali do miejscowości Latrun.\nTam przez 6 miesięcy trwało intensywne szkolenie i zapoznawanie się\nz nowoczesnym angielskim sprzętem oraz zgrywanie współdziałania poszczególnych pododdziałów. Tam też żołnierze brygady 15 sierpnia 1940 roku przeżyli\nswoje pierwsze Święto Żołnierza na obczyźnie. Było to duże wydarzenie, ponieważ\nna tę uroczystość zostali zaproszeni wysocy oficerowie brytyjscy i palestyńscy\nnotable. Po defiladzie miał miejsce żołnierski obiad, do którego serwowano dobre\nwino pochodzące z pobliskiego klasztoru w Emmaus należącego do francuskiego\nzakonu Trapistów. Mimo to wśród polskich żołnierzy panował nastój przygnębienia,\nponieważ wszyscy myślami, jak i też w rozmowach wracali do podobnych chwil,\njakie rok temu przeżywali jeszcze w wolnej Polsce.\nŚwięto Żołnierza. Latrun, 15. sierpnia 1940 r. Pierwszy z lewej - Czesław Jakubik\nW Latrun, położonym pomiędzy Tel Awiwem a Jerozolimą, pomimo żaru\nlejącego się wciąż z nieba, nastroje wśród żołnierzy wyraźnie się poprawiły, ponieważ warunki bytowe były zdecydowanie lepsze od tych, jakie były w Syrii, tym bardziej że dobre już było wyżywienie i ponadto żołnierzom wypłacano o wiele wyższy\nżołd. Pan Czesław wspomina, że w tej miejscowości z powodu braku owoców swoje\nwojskowe menu urozmaicał winogronami, które zdobywał w czasie nocnych\nwypraw na winnice należące do pobliskiego klasztoru. W dniach wolnych od zajęć\nżołnierzom organizowano wycieczki do historycznych biblijnych miejscowości,\ntakich jak: Jerozolima. Betlejem, Nazaret, nad Morze Martwe itp. Wszędzie spotykali się tam z serdecznym przyjęciem ze strony ludności żydowskiej, mówiącej\ngłównie po polsku. Czesław Jakubik wspomina o takim zdarzeniu: gdy pewien polski\npododdział po zajęciach ze strzelania wracał ze śpiewem ulicami Tel Awiwu,\nto mnóstwo Żydów wybiegło z domów na ulicę otoczywszy ze wszystkich stron\nżołnierzy i po chwili dowódca oddziału z zastępcą zostali na ulicy sami, ponieważ\nich podwładnych prawie siłą pozapraszano do okolicznych restauracji, kawiarń\ni prywatnych żydowskich domów, gdzie musieli odpowiadać (oczywiście po polsku)\nna mnóstwo pytań dotyczących Polski i tamtejszej ludności żydowskiej. Najczęściej\npytano o bliskich i znajomych, którzy znaleźli się pod okupacją niemiecką i sowiecką. Jednak mało który z żołnierzy był w stanie na te pytania odpowiedzieć. Zdesperowani dowódcy oddziału dopiero po dwóch godzinach i to przy pomocy żandarmerii zdołali na nowo sformować kolumnę i wrócić do miejsca zakwaterowania.\nKpr. Jakubik zaznał podobnej przygody, gdy jego pododdział wjechał ciężarówką\nna ulice Tel Awiwu. Bardzo szybko zostali otoczeni przez tłum krzyczących Żydów:\n- Czy jest ktoś z Sosnowca? Kto jest z Tomaszowa? Kto pochodzi\nPóźniej w rozmowie jeden Żyd z Polski mówił do kpr. Jakubika, pokazując na innego:\n- Patrz, ten nie chce ze mną rozmawiać. On się uważa za coś lepszego,\nponieważ pochodzi z Niemiec.\nDużym zaskoczeniem dla polskich żołnierzy było to, że w kioskach oprócz gazet\nangielskich znajdowali sporo miejscowej prasy żydowskiej w języku polskim.\nW grudniu 1940 roku brygada przetransportowana została z Palestyny\ndo Aleksandrii. Oddziały zostały rozproszone wśród piaszczystych wydm około\ndziesięciu mil od miasta we wsi Dekheila, ponieważ w nocy Aleksandria bombardowana była przez włoskie lotnictwo. W takich sytuacjach polscy ułani chwytając\nkonie za uzdę błyskawiczne opuszczali swój obóz i chronili się pomiędzy pustynnymi wzgórzami, dzięki czemu nigdy nie dosięgły ich nieprzyjacielskie bomby, tak jak\nto spotkało pododdział brygady, który rozlokowany był w okolicach aleksandryjskiego lotniska. W tym okresie zadaniem ułanów było patrolowanie pobliskich oaz\ni wybrzeża morskiego, chroniąc przed ewentualnymi nieprzyjacielskimi desantami.\nW czasie tych konnych patroli (w sile jednego plutonu) polscy żołnierze spotykali\nBeduinów żyjących w skrajnej nędzy w pobliżu oaz na pustyni. Pan Czesław twierdzi, że w czasie swojej całej wojennej tułaczki nigdzie nie spotkał większego\nubóstwa. Po dotarciu do oaz żołnierze już w pojedynkę udawali się na patrole\nw różnych kierunkach. W czasie takiego samotnego patrolu Czesław Jakubik\nnatknął się w rejonie słonego jeziora na kilka dzikich wielbłądów. Postanowił się\ndo nich zbliżyć, ale wówczas zaczęły uciekać. Rozpoczęła się gonitwa polskiego\nułana za wielbłądami, które okazały się w pustynnych warunkach zdecydowanie\nszybsze od kawaleryjskiego konia. Po około 10 minutach gonitwy p. Czesław,\nwidząc, że koń jest już zbyt zgrzany, zrezygnował z dalszego pościgu i zawrócił\nW lutym 1941 roku dywizjon kawalerii brygady przemianowany został\nna Pułk Ułanów Karpackich. Jego dowódcą pozostał mjr Władysław Bobiński. Ułani,\noprócz patrolowania okolic, pilnowali również robotników arabskich, pracujących\nprzy budowie schronów i innych umocnień. Później, już po zwycięskiej ofensywie\nangielskiej i rozbiciu ponad trzystutysięcznej armii włoskiej marszałka Rudolfa\nGrazianiego, doszło jeszcze pilnowanie wielkiej liczby jeńców włoskich, którzy\nw pustyni budowali dla siebie obozy jenieckie. To jednak trwało krótko, ponieważ\nułanom dano nowe zadanie, polegające na wyłapywaniu koni i mułów na terenach\nopanowanej przez Anglików Pustyni Libijskiej w okolicach Buq-Buq i Sidi Barrani.\nŻołnierze polscy na swojej drodze natrafiali na ogromne włoskie magazyny\nróżnorodnego sprzętu wojskowego, np. kompletne wyposażenie polowych szpitali\noraz żywność z dużymi składami wina włącznie. Znajdowano też wielkie beczki\nz winem, które pilnowane były przez australijskich żołnierzy. Kapral Jakubik potrafił\nna migi dogadać się z jednym z nich, który wyraził duże zainteresowanie jego furażerką z polskim orzełkiem. Australijczyk w zamian za to był gotów ofiarować swój\ncharakterystyczny kapelusz wojskowy. Transakcję ubito, pieczętując ją wspólnym\nwypiciem sporej ilości wina. Na chwiejących się nogach, w australijskim kapeluszu\nna głowie w dobrym humorze, kpr. Jakubik z dwoma pełnymi bańkami wina dotarł\ndo swoich żołnierzy, którzy przywitali go z nieskrywaną radością. No cóż, żołnierz\nna wojnie też musi mieć chwilę jakiejś przyjemności. Pamiątką po tamtej wyprawie\npozostała odznaka z australijskiego kapelusza, którą p. Czesław przechowuje\ndo dziś. Widnieje na niej napis: „AUSTRALIAN COMMONWELTH MILITARY FORCES".\nPo powrocie do Egiptu ułani ponownie zostali rozlokowani w pobliżu\nAleksandrii, ale wkrótce w związku z wielką ofensywą Niemców, którzy przyszli\nWłochom na pomoc, oddział w którym służył p. Czesław, został skierowany\ndo Mersa Matruh w pobliżu granicy z Libią. Przed wyjazdem ułani musieli zdać\nswoje konie i jak się później okazało było to rozstanie z wierzchowcami na zawsze.\nW Mersa Matruh ułani, już tylko z nazwy, budowali fortyfikacje obronne.\nPracę tą, pod ciągłymi nalotami samolotów niemieckich, wykonywali na równi\nz oddziałami nowozelandzkimi, hinduskimi i południowoafrykańskimi. Ta niecodzienna mieszanka narodowościowa spotykała się wieczorami w żołnierskim\nsklepie pod nazwą „NAFI", gdzie obok różnorodnych towarów można było także\nkupić ciepłe (niestety) australijskie piwo, które cieszyło się największym wzięciem.\nChóralne śpiewy w różnych językach kończyły te wesołe spotkania, rozpędzane\nczasem przez niespodziewane naloty bombowców niemieckich.\nPod koniec czerwca 1941 roku nadeszła wiadomość o ataku Niemiec hitlerowskich na Rosję Sowiecką. Wśród polskich żołnierzy zapanowała autentycznie\nwielka radość, że dwaj zaborcy Polski biją się teraz między sobą. Z tej okazji dowódca szwadronu, w którym służył kpr. Jakubik, kupił swoim ułanom beczkę wina, aby\nw ten sposób uczcić dobrą wiadomość. Po miesięcznym pobycie w Mersa Matruh\nUłanów Karpackich przewieziono do nadmorskiej miejscowości Sidi Baggush\nz zadaniem zabezpieczenia wybrzeża przed ewentualnym desantem nieprzyjaciela.\nW tym rejonie przebywali oni do połowy sierpnia 1941 roku, kiedy Pułk Ułanów\nKarpackich przemieszczony został do obozu przejściowego w El Amiriya nad słonym\njeziorem o nazwie Maryut w pobliżu Aleksandrii. Zdawano tam całe zbędne\noporządzenie i oczekiwano w pełnym pogotowiu na dalsze rozkazy.\nCzesław Jakubik – 1941 r.\nPewnej sierpniowej nocy 1941 roku Ułani Karpaccy zostali samochodami\nprzewiezieni do portu w Aleksandrii, gdzie zaokrętowano ich na brytyjskie okręty\nwojenne, które wczesnym rankiem na wielkiej prędkości skierowały się na zachód.\nDopiero na pełnym morzu polscy żołnierze dowiedzieli się od angielskich marynarzy, że płyną w stronę broniącej się w Libii, na dalekim niemieckim zapleczu twier46\ndzy Tobruk. W czasie tego rejsu okręty zostały zaatakowane przez samoloty\nniemieckie. Na szczęście zrzucone przez nie bomby okazały się niecelne. Około\npółnocy okręty dotarły do Tobruku. W porcie ponad lustro wody wystawały kominy\ni maszty zatopionych statków i okrętów, które miały mniej szczęścia w czasie\npoprzednich bombardowań niemieckich.\nW Tobruku Samodzielna Brygada Strzelców Karpackich miała zluzować\nbroniące się tam od kilku miesięcy oddziały australijskie. Pierwszą noc, w zupełnie\ndla siebie nieznanym terenie, żołnierze spędzili około 2 kilometrów od portu,\nobserwując nalot niemiecki na twierdzę. Wycie samolotów, gwizdy i wybuchy\nspadających w pobliżu bomb, jazgot karabinów maszynowych i dudnienie artylerii\nprzeciwlotniczej tworzyły niesamowicie groźną scenerię, mocno oddziałującą\nna psychikę młodego, często jeszcze nieostrzelanego żołnierza, który w tym\nmomencie przeżywał swoisty chrzest bojowy. Z czasem żołnierze zupełnie przyzwyczaili się do tego rodzaju sytuacji i traktowali je jako nieodłączny element frontowego życia.\nPułk Ułanów Karpackich po wylądowaniu w Tobruku przejął 28 sierpnia\n1941 roku pozycje obronne od hinduskiego Pułku Kawalerii. Było to zarazem\nwejście pułku do akcji. Od tamtego czasu dzień ten obchodzony jest jako święto\npułkowe. Pan Czesław wspomina, że jego szwadron (kawaleryjska nazwa kompanii)\nskierowano wpierw na pozycję obronną nad samym morzem, którą najlepiej\nwspomina z całego swojego pobytu w twierdzy. Od stanowisk nieprzyjacielskich\nodgradzał ją wielki jar Wadi Es Sehel długości około 4-5 mil, głęboki na kilkaset\nmetrów. Ta naturalna przeszkoda plus bliskość morza oraz wielkie, wygodne\nbunkry (zbudowane przez Włochów, gdy Tobruk był w ich rękach) powodowały,\nże pozycja uchodziła za najlepszą do obrony. Tam też Polacy urządzali nocą częste\nwypady w stronę pozycji włoskich. Po drodze trzeba było własnoręcznie rozbrajać\nminy i tworzyć wolne przejścia w polach minowych. Było to zajęcie bardzo niebezpieczne i pełne emocji. Celem takich wypadów było dojście pod same pozycje\nwroga, ustalenie dokładnego rozmieszczenia jego głównych środków ogniowych\ni przy sprzyjających okolicznościach schwytanie jeńca, tzw. języka, o co od dłuższego czasu dopominało się dowództwo obrony twierdzy. Przez dłuższy czas nikomu\nnie udawała się ta sztuka, aż wreszcie jeden z nocnych wypadów całego\n2 szwadronu, w którym służył Czesław Jakubik, dotarł do stanowisk włoskich, gdzie\nudało się kompletnie zaskoczyć zaspanych Włochów i po krótkiej walce na pięści\nschwytać żywcem dwóch żołnierzy: sierżanta i szeregowego, których po szczęśliwym wycofaniu się natychmiast odstawiono na tyły do dowództwa. Ułan, który\nschwytał tych jeńców, był Ślązakiem i za swój czyn odznaczony został Krzyżem\nWalecznych oraz wysokim odznaczeniem brytyjskim. W czasie tego samego wypadu przepadł bez wieści plutonowy Nosal. Trwające trzy dni poszukiwania nie dały\nżadnego rezultatu. Nigdy się już nie odnalazł. W tym rejonie kpr. Jakubik wielokrotnie chodził na nocne kilkuosobowe patrole i wypady całym plutonem. Brał też\nudział w dwóch natarciach, które wykonano siłami całego szwadronu. Na tej pozycji\ndużym zaskoczeniem dla polskich żołnierzy okazały się bardzo zimne noce, w czasie\nktórych wszyscy strasznie marzli, ponieważ mieli na sobie jedynie bluzy i krótkie\nszorty, które otrzymali jeszcze w Egipcie. Każdy, trzęsąc się z zimna, rozgrzewał się\njak mógł i szukał jakiegoś dodatkowego okrycia. Dopiero po pewnym czasie otrzymali cieplejsze umundurowanie, tj. battledressy.\nDuże wrażenie na żołnierzach wywarła wiadomość, że do twierdzy przyjechał na inspekcję gen. Władysław Sikorski - Naczelny Wódz i premier rządu RP. Pan\nCzesław wspomina, że nie miał wówczas okazji osobiście widzieć gen. Sikorskiego,\nale wiedział, że jest on w Tobruku (odczytany był na ten temat specjalny rozkaz)\ni że odwiedził on na pierwszej linii sąsiedni szwadron, gdzie m.in. udekorował\nKrzyżem Orderu Wojennego Virtuti Militari dowódcę ich szwadronu, rotmistrza\nSmodlibowskiego. Z okresu pobytu na tej nadmorskiej pozycji p. Czesław pamięta\nzdarzenie, które z niedowierzaniem komentowane było przez żołnierzy. Otóż\n2 szwadron posiadał do swojej dyspozycji prawdziwego osiołka, którego wykorzystywano do transportu wody z odległej studni. Osiołek ten nie reagował na to,\nco się wokół niego dzieje. Niestraszne dla niego były serie z broni maszynowej,\nczy wybuchy granatów i pocisków artyleryjskich. Świadczyły o tym kilkakrotnie\nprzestrzelone jego długie uszy. Pewnego razu kpr. Jakubik ze swoimi żołnierzami\nprzygotowywał w kociołku zawieszonym nad ogniskiem wspólny posiłek. Obok\nogniska stał potulnie, jak zawsze, wspomniany osiołek. W pewnej chwili wszyscy\nżołnierze odeszli wykonać jakąś pracę i w tym momencie nadleciał nieprzyjacielski\npocisk artyleryjski, który uderzył prosto w ognisko. Z kociołka pozostały nieliczne,\npowyginane fragmenty a osiołek... jak stał tak stał, nawet go nie drasnęło.\nPrzyszedł w końcu moment, kiedy trzeba było opuścić dogodne nadmorskie stanowiska, ponieważ Pułk Ułanów Karpackich otrzymał rozkaz obsadzenia\nnajtrudniejszej pozycji w systemie obrony Tobruku w rejonie Medauaru, zwanego\ntakże Wyłomem, gdzie parę miesięcy wcześniej Niemcy najgłębiej wdarli się\nw system linii obronnych twierdzy. W tym miejscu linie nieprzyjacielskie znajdowały\nsię w odległości zaledwie 80 do 100 metrów, tak że żołnierze polscy słyszeli\ngłośniejsze rozmowy prowadzone po włosku. Na tej pozycji nie było wygodnych,\nbezpiecznych bunkrów, w których mogłaby się schronić nawet cała kompania.\nZe względu na skaliste podłoże i cienką warstwę leżącego na nim piasku trzeba było\nspać w długich, ciasnych norach wykopanych jeszcze przez Australijczyków. Uciążliwy skwar, piaskowe burze, brak wody do picia, której przydział wynosił tylko 0,5\nlitra na dzień (w Afryce!), niemożność mycia się i kąpieli, przepocone i brudne\nmundury, brak świeżej bielizny i natrętne pchły powodowały, że żywot żołnierza\nna tej pozycji był nie do pozazdroszczenia. Stąd też właśnie wywodzi się słynne\npóźniejsze określenie „Szczury Tobruku". Pan Czesław wspomina, że na tej pozycji\nzmieniano załogę co 3 tygodnie. Polscy ułani wytrzymali tam bez zmiany 10 tygodni!\nTobruk. Cmentarz Wojenny.\nNa tej pozycji kpr. Jakubikowi zdarzyła się dość zabawna historia. Na jego\nstanowisko został przydzielony kpr. Reczko, który przybył z nowym transportem\nz Aleksandrii. Podoficer ten uprosił swojego kolegę, aby w nocy dał mu trochę\npostrzelać z karabinu maszynowego. Kpr. Jakubik zgodził się i następnej nocy kpr.\nReczko zastąpił go na stanowisku ogniowym, natomiast kpr. Jakubik poszedł spać\ndo swojej nory, która była tuż obok. Tym razem jednak położył się odwrotnie niż\nzazwyczaj, tj. głową do wyjścia. Po pewnym czasie kpr. Reczko w trakcie ostrzeliwania wrogich pozycji narobił wielkiego kurzu, którym śpiący w norze kpr. Jakubik\nzaczął się dusić. Po przebudzeniu wstał z legowiska, ruszył jak zawsze do przodu\nprzed siebie i... natknął się na ziemną ścianę. Z przerażeniem pomyślał, że został\nżywcem zasypany. Po opanowaniu się zaczął powoli obmacywać ściany i wreszcie\nznalazł wyjściowy otwór. To co kpr. Reczko usłyszał pod swoim adresem od wychodzącego z nory kolegi, jest nie do powtórzenia, tym bardziej że wystrzelał ponad\n2 tys. sztuk amunicji, niszcząc przy tym lufę karabinu maszynowego. W „nagrodę",\nten amator strzelania musiał później na własnych plecach taszczyć ciężkie skrzynki\nz amunicją z odległego magazynu na pierwszą linię.\nPewnego dnia miała miejsce wielka ulewa (rzadkość w tych stronach),\nktóra dokumentnie zalała pozycje polskie i włoskie. Stanowiska z bronią, okopy\ni rowy łącznikowe zamieniły się z powodu skalistego podłoża w szybko płynące\npotoki. Pan Czesław wspomina, że na swoim stanowisku nie dał się zaskoczyć\npłynącej transzejami wodzie, po prostu z przedpiersia okopu systematycznie ściągał\nworki z piaskiem i odgradzał się od wodnego żywiołu. Tym sposobem zbudował\nsobie całkiem niezłą tamę, dzięki czemu stanowiska jego drużyny nie zostały zalane. Na innych stanowiskach żołnierze polscy jak i włoscy (ratując się przed utonięciem) musieli wszyscy powychodzić z okopów. O dziwo, po obydwu stronach nikt\nwówczas nie strzelał do widocznego jak na dłoni przeciwnika. Gdy deszcz ustał,\nwszyscy (oprócz drużyny, w której był kpr. Jakubik) zabrali się za wykręcanie koców\ni wylewania wody z zalanych okopów. Wtedy Polacy ze zdumieniem zobaczyli,\njak ogromną liczbę włoskich żołnierzy mieli przed swoimi pozycjami. Ten niespodziewany żywioł na krótko pogodził walczące ze sobą wojska.\nCzesław Jakubik wspomina też, że niepisanym prawem, respektowanym\nprzez obie walczące strony, była tzw. wieczorna cisza ogniowa - trwająca\nod zmierzchu do godz. 23.00, poprzedzana trzema pociskami świetlnymi wystrzelanymi z jednej lub z drugiej strony. Wówczas można było odtransportować\nrannych na tyły, dowieźć na pierwszą linię obrony wodę, amunicję i żywność. Ten\nokres wykorzystywano też na tzw. podsłuch, kiedy pełzano pod same linie nieprzyjacielskich okopów w celu uzyskania najświeższych informacji o zamiarach przeciwnika. Od godz. 23.00 po ponownym wystrzeleniu trzech pocisków świetlnych\nna nowo odzywała się po obu stronach artyleria i karabiny maszynowe.\nW środku nocy, gdy było już cicho i spokojnie, ponownie wyruszano, czołgając się w stronę pozycji wroga z nadzieją schwytania „języka". Po drodze rozbrajano miny i tworzono w ten sposób przejścia w polach minowych. Zajęcie to\ndla kpr. Czesława Jakubika stało się z czasem rutynowe. Po odblokowaniu twierdzy\nTobruk przez 8 Armię Brytyjską, Pułk Ułanów Karpackich jeszcze przez parę tygodni\nprzebywał w Tobruku. Stąd wyjeżdżano samochodami na dalsze patrole.\nNa początku stycznia 1942 roku przyszedł rozkaz nakazujący przedyslokowanie pułku do Egiptu, gdzie miał być przeszkolony w broni pancernej. Reszta\njednostek brygady pozostała w Tobruku. Dużymi samochodami transportowymi\nPułk Ułanów Karpackich przewieziony został do Mena Camp, położonego w pobliżu\nGizy pod piramidami, gdzie ułani przeszli szkolenie w zakresie broni pancernej,\nm.in. kurs nauki jazdy na pojazdach pancernych. Dla żołnierzy miejsce to stanowiło\nwielką atrakcję. Nic dziwnego, że z tego okresu pozostało wiele pamiątkowych\nfotografii wykonanych na tle egipskich piramid. Kiedyś uczyli się o nich w szkołach\nw Polsce i nikomu wówczas, nawet w najśmielszych marzeniach, nie przyszłoby\ndo głowy, że jako polscy żołnierze będą się szkolić w ich cieniu! Zwiedzano także\ninne starożytne miejscowości, np. Memfis, Luksor, wyjeżdżano często do pobliskiego Kairu. W ramach uzupełnień pułk otrzymał po raz pierwszy żołnierzy, którzy\nwyszli z Rosji. Ułani Karpaccy nasłuchali się wówczas wstrząsających opowieści\no gehennie ludności polskiej na nieludzkiej, sowieckiej ziemi.\nPod Piramidami. Pierwszy z lewej – Czesław Jakubik. Egipt 1942 r.\nSzkolenie pod piramidami trwało około 6 miesięcy. Gdy niemieckie oddziały\npancerne gen. Rommla zaczęły się zbliżać do Kairu, Pułk Ułanów Karpackich w lipcu\n1942 roku w trybie alarmowym skierowany został w rejon obrony delty Nilu, gdzie\nprzebywał około 2 miesięcy. Z tego okresu p. Czesław przypomina sobie pewne\nzdarzenie, gdy otrzymał zadanie okopać zdobyczne włoskie działo. Miejscowy grunt\nbył tam twardy jak skała i praca, mimo wkładanego wielkiego wysiłku, praktycznie\nstała w miejscu. Przyglądali się temu Arabowie, którzy nie szczędzili złośliwych\nuwag pod adresem polskich żołnierzy. Wówczas jeden z Polaków wpadł na pomysł,\naby za pewną opłatą zatrudnić do tej pracy żartownisiów. Arabowie przyjęli tą\npropozycję z zapałem i w ciągu dwóch godzin za kilka marnych groszy działo zostało\nprzepisowo okopane. Jak się później okazało, cała ta praca poszła na marne,\nponieważ Niemcy nigdy nie zdołali dojść do tego rejonu.\nPrzebywając na pozycjach w delcie Nilu, kpr. Jakubik przeżył tam zabawną\nprzygodę. Pewnej nocy, gdy spał pod siatką z moskitiery, obudził się uderzony\nczymś w głowę. Po chwili poczuł następne uderzenie w plecy. Kompletnie zaskoczony zaczął rozglądać się na wszystkie strony, zadając sobie jednocześnie pytanie:\nco to może być? Czyżby Arabowie atakowali go kamieniami? Jakież było jego\nzdumienie, kiedy spostrzegł, że zamiast kamieni były to ciężkie, dorodne owoce\nmango, które (dojrzewając) spadały z drzewa, pod którym spał. Pan Czesław\ntwierdzi, że wówczas pierwszy raz w życiu skosztował ten owoc i nigdy już potem\nnie spotkał mango o tak wspaniałym smaku jak wówczas w Egipcie. Kiedy niemieckie niebezpieczeństwo minęło, p. Czesław i jego pułk ponownie znaleźli się\npod Kairem - w ogrodach króla egipskiego Faruka. W tym czasie pułk wizytował\ngen. Władysław Anders, który był przejazdem w Egipcie, w drodze do Londynu.\nW swoim przemówieniu do ułanów gen. Anders poinformował ich, że już wkrótce\nna Środkowym Wschodzie powstania duża jednostka operacyjna Wojska Polskiego.\nZapowiedź ta wkrótce się sprawdziła, ponieważ Pułk Ułanów Karpackich otrzymał\nrozkaz wyjazdu do Iraku, gdzie już trwała koncentracja polskich oddziałów, znajdujących się na Bliskim Wschodzie i tych, które przybywały z Rosji. Cały pułk załadowany został na statek w Port Saidzie i przez Morze Czerwone przewieziony\ndo Zatoki Perskiej. Później była Basra, Quizil-Ribat, Kirkuk, Mosul i Altun Kopru.\nPamiętne były kąpiele w rwącym i niebezpiecznym Tygrysie. Wszędzie dawał się\nwe znaki okropny upał, burze piaskowe i od czasu do czasu skorpiony, z którymi\nnasi żołnierze zabawiali się, urządzając pojedynki pomiędzy tymi jadowitymi stworzeniami, a nie mniej groźną tarantulą. No cóż, fantazja żołnierska nie zna granic.\nW czasie pobytu w Iraku do żołnierzy dotarła wiadomość o zbrodni katyńskiej i zerwaniu przez Rosję Sowiecką stosunków dyplomatycznych z rządem polskim w Londynie. Wywołało to wielkie poruszenie wśród wszystkich żołnierzy,\nszczególnie tych, którzy przybyli z Rosji, gdzie pozostawili swoje rodziny. Wystąpiły\nz tego powodu polityczne tarcia, głównie wśród kadry oficerskiej. Efektem tego\nbyła inspekcja oddziałów polskich w Iraku, przeprowadzona przez Naczelnego\nWodza i premiera gen. Władysława Sikorskiego. Pan Czesław wspomina, że w Kirkuku miał okazję widzieć i słuchać gen. Sikorskiego, gdy ten po dokonanym przeglądzie pododdziałów całego Wojska Polskiego, znajdującego się w Iraku, stojąc\nw samochodzie przemawiał przez mikrofon do wszystkich, kładąc nacisk na fakt,\nże prowadzenie polityki należy do niego. W czasie pobytu w Iraku Czesław Jakubik,\njak wielu innych żołnierzy, zachorował na malarię, która na 3 miesiące skutecznie\nwyeliminowała go z żołnierskich obowiązków. Po 8 miesiącach pobytu w Iraku\nw 1943 roku Pułk Ułanów Karpackich przewieziony został do Palestyny. Był to już\ndrugi pobyt ułanów w Ziemi Świętej. Po kilku miesiącach cały pułk przewieziony\nzostał samochodami z Palestyny do Egiptu do Port Saidu, gdzie Ułani Karpaccy mieli\nszczęście być zaokrętowani na polski statek pasażerski „Batory". Było to już\npo Bożym Narodzeniu w 1943 roku. Pan Czesław wspomina, że wszystkie polskie\noddziały „biły się" o to, by móc płynąć „Batorym”, ponieważ na jego pokładzie było\nbardzo dobre wyżywienie. Był to najbardziej widoczny objaw troski ze strony całej\nzałogi statku, aby na tym pływającym skrawku Rzeczypospolitej jak najlepiej przyjąć\nswoich rodaków-żołnierzy. Dowódca Pułku otrzymał na pamiątkę od kapitana\n„Batorego" banderę statku, dostając w zamian proporzec ułanów karpackich.\nPo trzech dniach podróży, w styczniu 1944 roku Pułk Ułanów Karpackich\nwylądował we włoskim porcie Taranto. Na ziemi włoskiej polskich żołnierzy zaskoczyła przede wszystkim pogoda. Zamiast słonecznego błękitu było pochmurno\ni przenikliwie zimo, od którego ułani po kilkuletnim pobycie w Afryce i na Bliskich\nWschodzie odwykli. Po wylądowaniu pułk rozlokowano w niedalekim obozie San\nBassilio, skąd dopiero w początkach marca kilka plutonów wsparcia wyruszyło\nna północ, by wejść do akcji bojowej nad rzeką Sangro. Kpr. Jakubikowi miesiąc ten\nminął na prawie conocnych górskich patrolach, które prowadził dowódca plutonu,\nppor. Adolf Bocheński. Patrole, te podobnie jak to było w Tobruku, były bardzo\nniebezpiecznym zajęciem, wszak trzeba było nocą penetrować, przeważnie zaminowany, nieprzyjacielski teren. Zdobywane tą drogą informacje o rozlokowanych\nsiłach wroga miały kapitalne znaczenie dla dalszych planowanych akcji pułku.\nNa patrole wychodziło się przeważnie w godz. 20.00-21.00, a wracało około godz.\n2.00-4.00. Wtedy też spożywano „kolację" i udawano się na spoczynek, który trwał\ndo godz. 13.00. Nigdy nie spożywano posiłków przed wyjściem na patrol w obawie\nprzed groźnymi następstwami w razie zranienia w brzuch. Kpr. Czesław Jakubik\nza uczestnictwo w dziesiątkach nocnych patroli odznaczony został na wniosek\nppor. Bocheńskiego Krzyżem Walecznych.\nW kwietniu 1944 roku pułk dotarł w rejon Monte Cassino, gdzie wyznaczono mu najbardziej skrajną pozycję na prawym skrzydle Polskiego 2 Korpusu.\nJuż pierwszej nocy po obsadzeniu nowych pozycji ppor. Bocheński ze swoim nieodłącznym już kpr. Jakubikiem wybrali się na nocny patrol w celu rozpoznania przedpola i stojącego na nim budynku, gdzie wg. wcześniejszych informacji „urzędował"\nniemiecki obserwator artyleryjski. Po bezszelestnym dotarciu do owego budynku\nokazało się, że nikogo tam nie ma. Zamiast Niemców znaleziono duży zapas wina\nw wielkich owiniętych słomą butlach oraz wiszące na drążkach wspaniałe włoskie\nszynki. Nic dziwnego, że patrol ten zakończył się nieoczekiwanie wspaniałą ucztą.\nKolejne patrole kpr. Czesław Jakubik prowadził już sam, ponieważ ppor. Bocheński,\nznając już jego doświadczenie mówił do niego krótko: - Jakubik, poprowadzisz dzisiaj patrol.\nI od tej pory było już tak każdej nocy zanim rozpoczęła się bitwa. Ppor. Bocheński dalej chodził na patrole, ale już z innymi żołnierzami. W czasie jednego\nz takich patroli, gdy weszli w głąb pozycji niemieckich na stokach Monte Cairo,\nzginął jego partner ułan Józef Rydzik, natomiast on sam blady jak ściana w postrzelanym mundurze powrócił rano. Poległy ułan Rydzik należał do sekcji kpr. Jakubika.\nPan Czesław (wspominając go) mówi, że był to dobry żołnierz i kolega. Znany był\nz oszczędnego sposobu życia i dzięki temu przez parę lat uzbierał sobie z żołdu\nniezły kapitał w różnych walutach. Cieszył się, że będzie miał z czym zacząć nowe\nżycie po powrocie do Polski. Jego obrabowane zwłoki znaleziono dopiero 10 dni\nW przeddzień rozpoczęcia bitwy o cały masyw górski w rejonie Monte\nCassino kpr. Jakubik poprowadził dzienny patrol całego plutonu na Passo Corno.\nW pewnym miejscu zostali ostrzelani przez Niemców ogniem z moździerzy i artylerii, co równało się wykonaniu zadania, ponieważ Niemcy zdradzili tym samym swoje stanowiska ogniowe.\nW dniu natarcia 2 szwadron, w którym służył kpr. Jakubik, przesunięty\nzostał do drugiego rzutu. Jego zadaniem było dostarczanie amunicji na pierwszą\nlinię. Straty wśród nacierających były poważne, zginęli radiooperator i obserwator\nartyleryjski, co pozbawiło atakujących łączności i wsparcia własnej artylerii. W tej\ntrudnej sytuacji celny ogień niemieckich strzelców wyborowych jeszcze bardziej\npotęgował zamieszanie. Padali zabici i ranni także wśród żołnierzy wspierającego\nrzutu. W tych gorących chwilach kpr. Jakubik ze skrzynką amunicji dotarł w pewnej\nchwili do leżącego przy cekaemie na pierwszej linii por. Popiela i zajął stanowisko\nobok niego. Ten jednak rozkazał mu uciekać tam skąd przyszedł. W drodze\npowrotnej trzeba było kryć się przed ogniem snajperów strzelających ze szczytu\nMonte Cairo. Kilku żołnierzy z plutonu p. Czesława zostało rannych, w tym jeden\nciężko. Żołnierz ten, trafiony w plecy, zmarł po paru miesiącach w szpitalu. O intensywności tych walk, o twardym niemieckim oporze świadczy fakt, że straty nacierającego w pierwszej linii 3 szwadronu sięgały 25% stanu osobowego. Wzięci tam\ndo niewoli żołnierze niemieccy mówili później, że myśleli, iż walczą z doborowymi\noddziałami komandosów, ponieważ takie wrażenie sprawiali na nich atakujący\nz furią polscy żołnierze.\nPan Czesław wspomina, że najcięższym dla niego zajęciem w tych dniach\nbyło ściąganie zwłok poległych kolegów z pobojowiska na Passo Corno, często\nw trudno dostępnych miejscach. Najlepiej było nie wiedzieć czyje zwłoki ściąga się\nna dół. W przypadku kpr. Jakubika było inaczej, ponieważ po charakterystycznie\nnoszonym do wewnątrz zegarku rozpoznał, że poległym, którym się zajął, był ułan\no nazwisku Angielski. Po zakończeniu walk w rejonie Monte Cassino kpr. Jakubik\nze swoim pułkiem, po trzytygodniowym odpoczynku i uzupełnieniu stanu osobowego plutonu, brał później udział w operacji adriatyckiej, będąc cały czas na czele\npostępujących oddziałów. Pułk działał tam już na swoich pojazdach pancernych.\nMając do swojej dyspozycji otwarty wóz rozpoznawczy, kpr. Jakubik ze swoją sekcją\ndaleko w przodzie prowadził rozpoznanie dróg, mostów itp. przed nadejściem\nwozów pancernych całego szwadronu. W zależności od sytuacji patrol jechał\nlub szedł pieszo. W czasie jednego z takich patroli w lipcu 1944 r. nad rzeką Musone kpr. Jakubik, oraz starszy ułan Adolf Szima (stary saper jeszcze z Polski) szli\nna poboczach drogi, sprawdzając wykonanymi z grubego drutu szpikulcami, czy nie\njest ona zaminowana. Sto metrów za nimi wolno jechał wóz rozpoznawczy i szła\nw pełnym pogotowiu reszta żołnierzy sekcji. W pewnym momencie kpr. Jakubik\ni saper Szima doszli do mostu, który okazał się zaminowany. Świadczyły o tym\nprzewody biegnące w poprzek mostu i ginące w jego filarach. Pan Czesław\ntak wspomina ten moment:\n„Wchodząc na most, zobaczyliśmy druty. Most jest zaminowany. Schodzę\npod most i widzę ładunki, krzyczę więc do Adolfa:\n- Przetnij druty!\n- Nie mam czym! - słyszę w odpowiedzi.\n- Masz Churchilla (tak nazywaliśmy wojskowy nóż)!\nAdolf przecina drut, a ja biegnę do stojącego w pobliżu małego domku, w\nktórym zastaję dwie kobiety - Włoszki. Pytam:\n- Dove Tedesco ? (Gdzie są Niemcy?)\n- Tedesco la wija (Niemcy uciekli) - odpowiadają przestraszone kobiety.\nWidocznie byli tak zajęci Włoszkami, że nie zdążyli wysadzić mostu". Najzabawniejsze z tej przygody było to, że w jakiś czas później, już po przeniesieniu do innego\noddziału, kpr. Jakubik dowiedział się, że towarzyszący mu na tym patrolu st. ułan\nSzima odznaczony został za rozminowanie wspomnianego mostu – orderem Virtuti\nPo nadejściu nocy, gdy w rejonie mostu znalazł się cały szwadron,\nkpr. Jakubik otrzymał zadanie, aby z dwoma żołnierzami sprawdzić sąsiednie wzgórze. Kapral dobrał sobie ułana, jednego z tych, którzy trafili do polskich oddziałów\nz armii niemieckiej, oraz młodego ułana, Gąska, który dopiero co przydzielony\nzostał z Junaków. W ciemnościach, skradając się cicho w górę niczym koty, podeszli\ndo wyznaczonego celu. Było cicho i spokojnie. Gdy mieli już wracać, uzbrojony\nw rkm ułan Gąska nagle powiedział ściszonym głosem, wskazując ręką miejsce\n- Tam się coś rusza.\n- Połóż się i oddaj kilka serii, zobaczymy co będzie - rozkazał kapral.\nNatychmiast dziesiątki pocisków pomknęło we wskazane miejsce. Po chwili wychyliły się tam białe prowizoryczne chorągiewki. Na polecenie kaprala ułan, znający\njęzyk niemiecki, wezwał zaskoczonych Niemców do wyjścia z ukrycia. Ci nie wiedząc, z jakimi siłami przeciwnika mają do czynienia, krzyknęli, żeby nie strzelać,\nponieważ chcą się poddać. I rzeczywiście po chwili zaczęli wychodzić z ukrycia\nz podniesionymi rękoma. Polscy żołnierze z przestrachem zauważyli, że Niemców\nwychodzi coraz więcej: jedna dziesiątka, druga, trzecia! Kpr. Jakubik rozkazał strzelcowi rkm pozostać na stanowisku i ubezpieczać go, gdy z drugim ułanem uzbrojeni\nw tomigany zbliżać się będą do Niemców. Po dojściu do stojących hitlerowców\nkpr. Jakubik zwrócił się do towarzyszącego mu ułana:\n- Mów po niemiecku, co ja mówię: Ręce do góry! Ustawić się\nw dwuszeregu 5 metrów jeden od drugiego!\nUłan tłumaczył rozkaz dowódcy, a Niemcy wykonali polecenie. Kpr. Jakubik (nie dając poznać po sobie strachu) przystąpił do ich rewidowania i rozbrajania.\nJak się okazało, prawie każdy z nich miał przy sobie broń krótką, niektórzy nawet\npo dwie sztuki. Wkrótce w kieszeniach i za koszulą kapral miał sporą liczbę pistoletów. Po rozbrojeniu i ustawieniu potulnych Niemców w kolumnę, sprowadzono ich\njak najszybciej do polskich stanowisk. Kpr. Jakubik, objuczony pistoletami jak wielbłąd towarem, wywołał w szwadronie sensację. Okazało się, że wśród zdobycznych\npistoletów było też kilka sztuk polskich „Visów". Jednego z nich wyprosił sam dowódca szwadronu st. wachmistrz Podwysocki, pozostałe trafiły w ręce innych żołnierzy. Pan Czesław z naciskiem podkreśla, że oprócz broni w czasie całej wojny\nnigdy niczego nie zabierał wziętym do niewoli czy też poległym żołnierzom\nprzeciwnika, bez względu na to czy byli to Niemcy, czy też Włosi.\n„Byli tacy co zabierali jeńcom różne rzeczy. Ja tego nie robiłem, bo takie\nmiałem zasady i może dlatego przeżyłem".\nZ okresu walk pod Ankoną p. Czesław przywołuje z pamięci niektóre obrazy pewnych wydarzeń, np. gdy w jednej wsi odkryli grupę uzbrojonych żołnierzy\nniemieckich ukrywających się w stajni między krowami. Na szczęście nie mieli już\nochoty na podejmowanie walki. Inny obraz to śmierć ułana Franciszka Nowaka. Był\nto wysoki żołnierz, znakomity przy tym pływak, który wielokrotnie uczestniczył\nw zawodach pływackich. W czasie jednej z akcji został trafiony rozrywającym pociskiem typu „dum dum". Leżąc ciężko ranny, przytomnym głosem mówił jeszcze do\nswoich kolegów: - Chłopcy, ja nie chcę umierać.\nW czasie walk pod Anconą, p. Czesław został ranny. Było to podczas\nnocnego natarcia całego szwadronu, kiedy to silny ogień artylerii niemieckiej\nzatrzymał atak przemęczonych polskich żołnierzy, którzy nie spali już od 3 dni.\nJeden z pocisków wybuchł blisko transportera opancerzonego, za którego kołami\nkpr. Jakubik szukał schronienia z dwoma żołnierzami. Wybuch pocisku ranił kaprala\ni jego żołnierzy. Z zagrożonego miejsca wywiózł ich jeepem do punktu opatrunkowego kapelan pułkowy ks. Malinowski. Stamtąd ranny w nogi kpr. Jakubik został\nprzewieziony sanitarką do szpitala polowego, gdzie ku jego zdziwieniu położono go\npomiędzy dwoma rannymi Niemcami. Po otrzymaniu jakiegoś zastrzyku natychmiast zasnął. Gdy rano się obudził, zobaczył, że Niemcy leżący obok niego zmarli\ni zostali już nakryci prześcieradłami. W czasie operacji okazało się, że odłamki\nutkwiły głęboko w kości i nie można ich było wyjąć w warunkach polowych. Kaprala\nJakubika przetransportowano na południe Włoch, do szpitala wojskowego nr 6.\nTam wyciągnięto mu dwa odłamki, a trzeci utkwił tak głęboko, że p. Czesław nosi\ngo do dnia dzisiejszego. Pobyt w szpitalu trwał około 3 tygodni, po czym kpr. Jakubik skierowany został na tygodniową rekonwalescencję do obozu wypoczynkowego\npołożonego nad samym morzem.\nPo zabliźnieniu się rany powrócił do pułku, który w tym czasie został już\nzluzowany i przebywał na zasłużonym wypoczynku w Arezzo. Tam też p. Czesław\ndowiedział się o śmierci swojego dowódcy, ppor. Adolfa Bocheńskiego, który zginął\npod Anconą rozerwany przez minę przeciwczołgową, zdetonowaną przez będącego\nz nim na patrolu wachmistrza Juraszka. Wśród żołnierzy 2 szwadronu, którzy\nz widokiem śmierci byli oswojeni - wszak co rusz wyrywała ona kogoś z ich szeregów, panowało powszechne przygnębienie. Żołnierze dobrze pamiętali, że ppor.\nBocheński uczył ich sztuki patrolowania, starał się o zaopatrzenie, gdy zawodziło\nkwatermistrzostwo, zastępował ich na służbie wartowniczej, razem z nimi wykonywał najcięższe nawet prace nie bacząc na swój stopień oficerski, udzielał zbawiennych rad gdy przychodzili do niego ze swoimi, nawet osobistymi problemami.\nZ jego śmiercią żołnierzom było bardzo trudno się pogodzić. Stracili bowiem najlepszego dowódcę, przyjaciela i powiernika.\nKpr. Czesławowi Jakubikowi nie dane było dotrwać do końca wojny\nze swoim szwadronem. W grudniu 1944 roku otrzymał przeniesienie na południe\nWłoch do kwatery głównej formującej się 14 Wielkopolskiej Brygady Pancernej.\nWkrótce całą brygadę, tj. trzy pułki, przetransportowano do Egiptu, gdzie na pustyni między Kairem a Kanałem Sueskim zaczęło się szkolenie na czołgach typu Sherman. Szkolenie trwało 6 miesięcy. W jego trakcie nadeszła z Europy wiadomość\no kapitulacji Niemiec i zakończeniu wojny. Z tej okazji miała miejsce w Kairze wielka\naliancka defilada zwycięstwa, ale bez udziału oddziałów polskich, które w tym dniu\nzamknięte zostały w swoich obozach z kategorycznym zakazem ich opuszczania!\nPóźniej był powrót do Włoch na okupację tego pięknego kraju. Dla żołnierzy polskich był to wówczas najlepszy okres, ponieważ (mimo że byli okupantami)\nludność włoska traktowała ich bardzo przychylnie. Żołnierze w większości przypadków mieszkali na kwaterach prywatnych, a że było tam dużo ładnych samotnych\ndziewcząt (Włosi poginęli na frontach lub siedzieli w różnych obozach jenieckich),\nstąd pojawiło się wiele polsko-włoskich małżeństw. Niektórzy żołnierze Polskiego\n2 Korpusu wbrew ogólnie panującym antysowieckim i antykomunistycznym nastrojom postanowili wracać do Polski. Utworzono dla nich przejściowy obóz pod Neapolem. Pan Czesław wspomina, że kiedyś (będąc już w stopniu plutonowego)\nodwoził tam samochodem pewnego oficera (ponoć hrabiego), który również zgłosił\nsię na wyjazd do Polski. Przy mundurze miał poobcinane naramienniki i guziki.\nUczynili mu to jego koledzy w kasynie oficerskim.\nW czerwcu 1946 roku Czesław Jakubik ze swoim oddziałem musiał z żalem\nopuścić słoneczną Italię. Miejscem docelowym była Wielka Brytania, gdzie\nwe wrześniu 1948 roku po dziesięcioletniej służbie został zwolniony z wojska\nw stopniu sierżanta, tj. wachmistrza. Po kilkuletnim kelnerowaniu w najlepszych\nrestauracjach Londynu Czesław Jakubik w 1956 roku wyjechał do Stanów Zjednoczonych, gdzie dzięki rzetelnej pracy, a także i szczęściu (jak sam powiada) dorobił\nsię znacznego majątku. Przeszedł drogę od kelnera, współwłaściciela wielkiej\nrestauracji, gdzie pracowało ponad 30 kelnerów, do właściciela firmy budującej\ndomy. Później przyszły inwestycje w ziemię, własna restauracja i fabryka chemiczna. Dzięki temu przeżywa obecnie spokojne lata na emeryturze, spędzając czas\nwe własnym domu na Florydzie. Pan Czesław nie zapomina o dawnych wojennych\nlatach, dzięki którym poznał wiele egzotycznych krajów, o jakich mu się we wczesnej młodości nawet nie śniło. Utrzymuje kontakty z kolegami rozsianymi na kilku\nkontynentach. Jest jednym z dyrektorów w Zarządzie Głównym Stowarzyszenia\nWeteranów Armii Polskiej w Ameryce, którego siedziba znajduje się w Nowym\nUtrzymuje także kontakty z Batalionem Czołgów Ułanów Karpackich\nw Gubinie, który przejął tradycje Pułku Ułanów Karpackich od 73 Pułku Zmechanizowanego. Dla Batalionu Czołgów, p. Czesław ufundował sztandar i osobiście\nwręczył go nowemu już pokoleniu żołnierzy, następców karpackich ułanów.\nTa piękna uroczystość odbyła się 28 września 1999 roku w Gubinie, na terenie\n5 Kresowej Brygady Zmechanizowanej, w dniu święta pułku. Należy dodać,\nże w głowicy ofiarowanego sztandaru, tuż pod orłem polskim, znajduje się puszka\nzawierająca ziemię z pól bitewnych Tobruku i Monte Cassino. Ziemię tę przekazał\nTomasz Skrzyński, zamieszkały w Krakowie, również b. żołnierz Pułku Ułanów\n17 listopada 2015 r. obchodziliśmy 70 rocznicę jednego z najważniejszych\nmomentów w historii Pułku Ułanów Karpackich, poświęcenia i wręczenia sztandaru\noddziałowi. Przypominamy to wydarzenie na naszych łamach przedrukiem\noficjalnej historii sztandaru z książki „Ułani Karpaccy" (str. 413-416), uzupełnionego\no tekstu kazania kapelana Pułku, ks. Jana Malinowskiego wygłoszonego z tej okazji\n(Ułan Karpacki nr 82 / lipiec – grudzień 1975 r.).\n[Nadszedł 17 listopada 1945 r., dzień wręczenia Pułkowi sztandaru\nufundowanego przez społeczeństwo polskie w Rzymie. Dawało ono w ten sposób\nwyraz swej łączności z wojskiem. Na czele komitetu organizacyjnego stanęła żona\nambasadora przy stolicy apostolskiej, pani Leonia Kazimierzowa Papee.\nPłachta sztandaru została wykonana w zakładach hafciarskich Watykanu.\nDrzewce wykonała pułkowa czołówka naprawcza z wycioru armatniego (drzewo\njesionowe). Składało się z dwóch kawałków połączonych mosiężnym gwintem. Orła\nsztandarowego wykonał z grubo posrebrzanej łuski pocisku armatniego, plutonowy\nPułku Ułanów Karpackich, Wiesław ŁABĘDZKI, artysta rzeźbiarz, późniejszy\nwykładowca w Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie. Sztandar ma wymiary i ogólny\nrysunek przepisowego sztandaru polskiej kawalerii.\nEmblematy i napisy na sztandarze należą chyba do wyjątkowych w historii\nnaszej wojskowości i przypominają raczej szlak marszów Wojsk Polskich na obczyźnie z epoki napoleońskiej. W doborze i zestawieniu ich znajdziemy historyczny zarys\ntego pułku kawalerii utworzonego na obczyźnie.\nPo jednej stronie widnieje czerwony krzyż o kształcie krzyża Virtuti Militari\nna białym tle z Orłem Polskim pośrodku. W polach płachty na białym tle są inicjały\n„U. K." (Ułani Karpaccy), otoczone wieńcem laurowym. Na ramionach krzyża cztery\nnajważniejsze bitwy w których Pułk brał udział, a więc: Tobruk, Monte Cassino,\nDruga strona płachty ma również czerwony rysunek krzyża Virtuti Militari\nz wyhaftowanymi w środku i otoczonymi wieńcem laurowym słowami : „Bóg Honor\ni Ojczyzna". W czterech rogach na białym tle mieszczą się w tarczach odznaki:\n2 Korpusu Polskiego i 8 Armii Brytyjskiej, a w dwóch rogach palemki pułkowe\nna niebiesko czerwonym tle. Płachtę sztandaru otaczają złote, frędzle. Hafty\nwykonane złotą nicią.\nI oto stanął Pułk wyszeregowany na stadionie w Maceracie, by ten drogowskaz i symbol wierności w marszu ku Polsce otrzymać z rąk Dowódcy Korpusu.\nWokół ołtarza polowego zajęli miejsca ambasador R.P. przy Watykanie PAPE i liczni\nprzedstawiciele kolonii polskiej w Rzymie. Generalicja, twórca Pułku płk Władysław\nBOBIŃSKI i delegaci poszczególnych oddziałów Polskiego 2 Korpusu, oraz delegacje\nspołeczeństwa włoskiego, w szczególności miasta Ankony, Maceraty i Civitanova.\nO godz. 9.00 rano przybył na stadion Dowódca Polskiego 2 Korpusu gen. Władysław\nANDERS w towarzystwie szefa sztabu gen. WIŚNIOWSKIEGO i brygadiera FRITHA,\nszefa misji brytyjskiej. Po powitaniu przez Dowódcę Warszawskiej Dywizji Pancernej\ngen. RAKOWSKIEGO, odebrał raport od Dowódcy Pułku, ppłk. Stanisława\nSztandar Pułku Ułanów Karpackich\nufundowany przez społeczeństwo polskie w Rzymie.\nPoświęcenie sztandaru przez kapelana Pułku, ks. Jana Malinowskiego.\nPo mszy św. odprawionej przez ks. dziekana CIEŃSKIEGO i po pięknym\nkazaniu wygłoszonym przez kapelana Pułku ks. MALINOWSKIEGO, odbyła się\nuroczystość wręczenia sztandaru. Matkami chrzestnymi sztandaru były dwie kilkuletnie dziewczynki, mianowicie Dorota PAWLIKOWSKA i Halina TRUSZÓWNA.\nW imieniu kolonii polskiej w Rzymie przemówił wiceprezes Związku Dziennikarzy\nR.P. pan Leonard KOCIEMSKI. Następnie głos zabrał Dowódca Korpusu, który\n„Ułani! W imieniu Pana Prezydenta Władysława Raczkiewicza wręczam\ndziś ten sztandar, ufundowany przez gorące serca społeczeństwa polskiego\nw Rzymie. Pan Prezydent polecił mi przekazać Wam jego pozdrowienia oraz\nserdeczne życzenia, abyście z tym sztandarem wrócili do niepodległej Polski. Kiedy\npatrzę na wasze szeregi, ze wzruszeniem przypominam sobie pierwsze z Wami\nspotkanie, kiedy to ujrzałem Was po wyjeździe z ziemi niewoli, jako pierwszy polski\noddział na wolnej ziemi. Mieliście już za sobą chlubne walki w pustyni libijskiej\npod dowództwem twórcy i organizatora Pułku płka Bobińskiego. Później oddaliście\nnabytą w tych walkach wiedzę szkoleniu dwu innych pułków kawalerii 12-tego i 15tego. Przyszły walki w Italii. Nie pora teraz wszystkie je wyliczać. Ale stwierdzam,\nże Pułk Ułanów Karpackich jest najstarszym pułkiem na obczyźnie i że nie przegrał\nnie tylko żadnej walki, ale ani jednej potyczki. Pod wypróbowanym dowództwem\nppłk. Zakrzewskiego przeszliście wielkie bitwy: Monte Cassino, Passo Corno,\nAnkonę, Pesaro i Bolonię. I słusznie przypadło właśnie Wam w udziale, żeście jako\npierwszy oddział 2 Korpusu weszli do Ankony. Zyskaliście sobie we wszystkich\nwalkach uznanie naszej wspaniałej piechoty, naszej potężnej artylerii, bratnich\npułków, oraz szacunek wszystkich oddziałów alianckich z którymi współpracowaliście tak często. Ułani! Za tę wspaniałą bojową pracę dziękuję Wam dziś jako d-ca\nKorpusu. Wiem, że w każdej pracy i w każdym zadaniu można liczyć na Pułk Ułanów\nMoment przekazania sztandaru. Od lewej: gen. Władysław Anders, D-ca 2 KP,\nppłk Stanisław Wyskota – Zakrzewski , D-ca Pułku.\nPanie Pułkowniku Zakrzewski, Dowódco Pułku, - zakończył swe przemówienie gen. Anders, - wręczając Ci dziś ten sztandar, życzę by wiódł Was dalej\nw ciężkim i długim marszu do Polski. Bo choć wiele jeszcze przeszkód w tym marszu\nmożemy napotkać, wiemy że jesteśmy zbrojnym ramieniem całego narodu polskiego, wierzymy w swe siły i wierzymy, że wrócimy do Polski takiej, za którą walczyliśmy i ginęliśmy, za którą lała się tak obficie krew naszych braci. Niech żyje Polska!\nOrkiestra odegrała hymn narodowy.\nPłk Zakrzewski odebrał z rąk d-cy Korpusu sztandar i złożył mu następujący\n„W dniu w którym z rąk Pana Generała otrzymaliśmy sztandar pułkowy,\nofiarowany nam przez społeczeństwo polskie w Rzymie, ślubujemy, że hasło Bóg,\nHonor i Ojczyzna będzie dla nas drogowskazem wszelkich naszych poczynań\nw dalszym marszu żołnierskim do Polski. Wierzymy, że Pan Generał nas tam\nPrzekazanie sztandaru pocztowi sztandarowemu. Od lewej:\npor. Wincenty Tomaszewski, wachm. Mieczysław Drelich, plut. Stanisław Kurak.\nPo oddaniu sztandaru w ręce pocztu, w skład którego wchodzili kawalerowie orderu Virtuti Militari: por. TOMASZEWSKI, wachm. DRELICH i plut. KURAK,\nodbyła się defilada Pułku przed d-cą Korpusu i gośćmi. Następnie wszyscy udali się\nna wystawę map, fotografii i wykresów ilustrujących historię Pułku, jego skład\nwedług województw, roczników, wykształcenia. Wśród eksponatów były pamiątki\nz pobytu w wielu krajach i zdobycze wojenne. 3 szwadron, jako szwadron sztandarowy w towarzystwie zastępcy d-cy Pułku odprowadził otrzymany sztandar uroczyście do pobliskiej Civitanova Marche. Uroczystość zakończył obiad żołnierski i przedstawienie teatru dramatycznego Korpusu, który odegrał "Zemstę" Fredry. Dzień ten\nwrył się w pamięć i serce każdego ułana.].\nTEKST KAZANIA KS.J. MALINOWSKIEGO\nPanie Generale i Panie Ambasadorze! Ułani;\nMatka - Polka żegnając swego syna wychodzącego z domu na wojnę daje\nmu różaniec, szkaplerz - rzecz najcenniejszą, najdroższą w jej pojęciu, symbol\nktóry w sobie skupia najszlachetniejsze uczucia troski i macierzyńskiego błogosławieństwa: „Idź synu - Ojczyzna Cię woła - niech błogosławi ci Bóg.".\nRolę takiej Matki w stosunku do żołnierzy, synów Ojczyzny spełnia społeczeństwo, dając znak widomy swych czystych, szczerych uczuć, trosk, wiary i swego\nbłogosławieństwa ofiarując sztandar. Taką oto chwilę przeżywamy dziś.\nBędąc od samego początku z Wami, przeżywając dni radosne i ciężkie, okres\nwszystkich walk do tej chwili, co jest bardzo rzadkim wypadkiem w historiach\npułków, jako jeden spośród Was, Wasz Kapelan, mówić będę co mi dyktuje serce.\nNiech przeto słowa płynące z serca, głęboko zapadną w serca Wasze. Gdy ciemne\nchmury przesłaniały niebo Europy, gdy Francja legła pod stopą najeźdźcy a świat\nzdawało się, że tonie w otchłani beznadziejności, niezniszczalny duch Samosierry\nuszedł z nami za morza, gdzie podjęliśmy wielkie echa przeszłości i budując na nich\ndodaliśmy nowe, krwią własną w historii je pisząc. Pamiętamy chwile doniosłe,\nchwile które szarpały strunami serca i duszy, które wychowały nas w pewnej\nswoistości i odrębności.\nRok 1940 - Syria, pierwsze nasze szeregi. Świadomi, że wolni i o wolność\nOjczyzny danym nam będzie walczyć. Palestyna, wspólna Komunia i Msza Św.\nna Golgocie Kalwarii. Przejście na linie obronne do Egiptu. Przemianowanie\nDywizjonu na Pułk. Moment, gdy płynęliśmy do owianej legendą twierdzy Tobruk.\nPierwsze wytęsknione strzały do wroga i pierwsza Msza Św. w bezpośredniej\nstyczności z wrogiem, gdzie jazgot i świst pocisków był akompaniamentem\nWaszych prostych modlitw. Pierwsze pełne determinacji wypady o których wróg\nsam głośno mówił, że odparto wielkie natarcie, a to były tylko poszczególne\nszwadrony, śmiało wgryzające się w pozycje wroga. Pierwsi jeńcy. Przerwanie\npierścienia, którym wróg nas zamknął, pościg za wrogiem - Acroma. Obrona Nilu,\ngdy nieprzyjaciel szedł śmiało na Suez. Święto 11 listopada w Iraku i złączenie się\nz braćmi, którzy wyszli z piekła cierpień i męk bolszewickich.\nPowrót do Europy na skrawku ojczystej ziemi - statku „Batorym". Pełne glorii\ntorowanie sobie drogi do Polski przez wiekopomne Monte Cassino, krwawą szarżą\nna Passo Corno, Anconę, Pesaro, Bolonię i wreszcie chwila klęski Teutonów. Także\ni dzień dzisiejszy głęboko się wryje w serce każdego z nas. Chwila, kiedy społeczeństwo polskie, ten symbol Matki ofiaruje nam sztandar. Wręczy i powierzy go nam\nDowódca Korpusu, który przez walkę i chwałę prowadzi nas do prawdziwej Polski.\nTak! Dzień to wielki, w którym też przewija się i nuta bólu, że dzieje się to\nz dala od Polski - na obcej ziemi; byłby dniem pełnego szczęścia, gdyby widział to\nLwów, Wilno, Warszawa, Poznań, Kraków, Gdynia, nasz Śląsk.\nU stóp Ołtarza Pańskiego leży i czeka na poświęcenie nasz sztandar. Sztandar tak szczodrze zroszony krwią naszą. Na jednej stronie widnieje Orzeł, po bokach\nnapisy naszych bitew. Na drugiej stronie w wieńcu laurowym napis: Bóg, Honor\ni Ojczyzna, w rogach emblematy Pułku. Co symbolizuje i czym ma być dla nas\nów sztandar? Sztandar jest symbolem naszej wiary i miłości względem Ojczyzny.\nŚwiadkiem uroczystych obietnic i świętych przysięg. Pomnikiem najdroższych\npamiątek i pól bitewnych.\nBóg i Ojczyzna - otulone wieńcem laurowym, to jeden wielki ołtarz. Żołnierz\notrzymujący go, to źdźbło mirry, którego przeznaczeniem spalić się na tym ołtarzu…\nSymbol naszej wiary i miłości do Ojczyzny - Orzeł Biały, który choć skrwawiony, lecz wolny, unosi się wysoko i prowadzi nas do Polski przez pustynię, góry,\nmorza. Nas, co z ziemi ojców przez wroga wygnani, deptać musimy obcych ludów\nłany. I słuchać z dala tych szatanów wycia, co ziemię naszą okuli w kajdany. Nas,\nktórym zwały czarnych chmur i zamieci światowych wypadków zasłaniają drogę,\nlecz nic nas nie wstrzyma - idziemy uparcie i twardo iść będziemy, bo tak nam każe\nwiara i miłość zrodzona i wyssana z ziemi Piastów a wypielęgnowana w gnieździe\nSztandar, to świadek naszych uroczystych obietnic i świętych przysięg.\nJak kamienie, które patriarcha Jakub pozbierał niegdyś i w stos ułożył, świadczyły\no przymierzu między nim a Bogiem - tak sztandary nasze świadczą o przymierzu\njakie zawarli z Ojczyzną Ojcowie nasi, dla siebie i dla nas - o przymierzu, które\nmyśmy przejęli i ślubowaniem potwierdzili.\nKtóż jak nie sztandar jest świadkiem wykonania obietnic, wskazań Ojców\nnaszych, testamentu i spuścizny nam przekazanej? - Na nie składali ślubowanie Ci\nspod Cecory, Kircholma, Smoleńska, Wiednia, Moskwy, Kijowa, Warszawy. I my,\nkość z kości, krew z krwi ich, tę samą przysięgę złożyliśmy, - to czynić będą i syny\nSztandar, pomnik najdroższych pamiątek i pól bitewnych. Na nim są\numieszczone miejscowości jak: Tobruk, Monte Cassino, Passo Corno, Ancona, Pesaro, Bolonia; - gdzie szerokim strumieniem lała się krew nasza i braci naszych, gdzie\ndroga usłana jest kośćmi najlepszych spośród nas. Tam też powstały ich kurhany\nmogilne, lecz ze śmierci i mogił ich wyrosło dla nas zwycięstwo, życie, chwała,\noraz legenda pól bitewnych których echa przekazywać będą wiekom - wieki.\nBóg i Ojczyzna to ołtarz Narodu naszego. To nić przewodnia, która wije się\nw poczynaniach naszych. Bóg i Ojczyzna to miłość, której pokolenia składały,\nskładają i składać będą źdźbła mirry serc synów swoich. W obronie wolności tej idei,\nszli ludzie w tajgi Sybiru, do więzień, na szubienice. Świat zwał ich straceńcami losu,\nstali się błogosławieni… Ta sama idea nakazała nam iść przeciw wszystkim\ni na przekór wszystkiemu. Jak Feniks z popiołów odradzać się. Z tą ideą oddali swe\nżycie Ci spośród nas, których szczątki kryją piaski libijskie i ziemia włoska. Ginęli\nz imieniem Boga i Ojczyzny na ustach, z wiarą w Jej przyszłość umierali. Mając\nw oczach gasnących obraz strzech i pól rodzinnych, ginęli za całą Polskę. Za Polskę\nOjców naszych, za prawo dźwigania polskiej przyszłości, na polskiej ziemi, polskimi\nMogiły ich, dla narodów pozostaną zawsze żywym dokumentem świętości\nnaszej sprawy, oraz dowodem, że na tym ołtarzu, jakim jest Bóg i Ojczyzna trzeba\nzłożyć wszystko. Przeto i dla nas dziś jest jedno przeznaczenie: albo ze sztandarem\ndo Polski, albo w cieniu jego... Chociaż nasi przyjaciele zapomnieli o tym, żeśmy byli\nnatchnieniem narodów i za 30 srebrników, czy miskę soczewicy sprzedali nas\nto niech pamiętają, że pozostaliśmy sumieniem świata i ono im nigdy nie da spokoju. Wierzcie, bo Bóg nie umarł i wkroczy w tę rozprawę ludów i po swojemu\nprzemówi. Legli już Teutonowie, legnie i ten barbarzyńca ze wschodu, a z woli Bożej\ni z krwi naszej w chwale i potędze wolną będzie POLSKA! I pokłonią się Matce Ziemi\nsztandary jej synów…\nPrzeto Ułani - z tym sztandarem pójdziemy i dojść musimy tam, dokąd\ntęsknią serca nasze - do Polski.\nCzy ślubujecie? - ślubujemy.\nO Polsko! Matko Nasza! - czy słyszysz ten głos, to ślubowanie?\nNie płacz, otrzyj tęskną łzę.\nW imię Boga zetrzem wroga, rozjaśnimy lica Twe.\nMy żołnierze, Twoje syny, My rycerze twoich snów.\nDoczekamy tej godziny, w Twoje progi przyjdziem znów.\nA Ty - o Boże! Daj nam Ojców naszych wiarę, daj nam Polakami być.\nItalia, 17 listopada 1945 r.\nks. Malinowski Jan\nKapelan Pułku Ułanów Karpackich\nDekretem z dnia 11 listopada 1966 roku w uznaniu czynów niezwykłego męstwa\nw okresie drugiej wojny światowej 1939 -1945\nKARPACKIEMU PUŁKOWI UŁANÓW\nKanclerz Kapituły W. Anders\nKsiądz Prałat Jan Malinowski, Major, Kapelan\nPułku Ułanów Karpackich – ur. 14 czerwca\n1910 r. w Jankowicach koło Opatowa. Syn\nMichała i Katarzyny z domu Kłosowskiej.\nSzkołę powszechną ukończył w Opatowie,\ngimnazjum w Sandomierzu (1930 r.) Świecenia\nkapłańskie otrzymał w 1933 r. podczas nauki\nna Uniwersytecie Warszawskim, kierunek\nhumanistyka. Po zakończeniu studiów pełnił\nobowiązki wikariusza i prefekta szkół w Sandomierzu. W kwietniu 1939 r., zostaje\nprzydzielony jako młodszy kapelan do Okręgowego Szpitala Wojskowego w Jarosławiu,\ngdzie zastaje go wojna.\nKampanię Wrześniową rozpoczyna jako kapelan pomocniczy, a później jako pełny\nkapelan z czołówką Szpitala Wojennego (nr 1002), przynosząc pociechę duchową\ni pilnując ewakuacji rannych żołnierzy. 22 września 1939 r. po ciężkiej walce\nz wojskami sowieckimi we wsi Dęmino koło Halicza, cała czołówka wraz z ks. kapelanem dostaje się do niewoli sowieckiej (obóz jeńców w Szepietówce) z której\nucieka sześć dni później. 27 listopada zostaje aresztowany przez Gestapo i osadzony w więzieniu w Skarżysku. Po trzech dniach ucieka i na polecenie władz organizacji konspiracyjnej wyrusza na Węgry. Po wielu perturbacjach przydzielony zostaje\njako kapelan do obozu internowanych oficerów polskich w Domos.\n27 kwietnia 1940 r. otrzymuje imienne wezwanie z Ministerstwa Spraw\nWojskowych w Paryżu. W związku z wezwaniem udaje się do Konsulatu Polskiego\nw Budapeszcie, skąd z grupą ochotników przez Zagrzeb, Belgrad, Pireus, statkiem\n„Warszawa” w dn. 10 czerwca 1940 r. dociera do Bejrutu (nr ew. 3397). 9 lipca\notrzymuje przydział jako kapelan do Pułku Ułanów Karpackich. Obrońca Tobruku.\nBierze udział w kampanii włoskiej Polskiego 2 Korpusu. W każdej akcji brał osobisty\nudział, organizując ewakuację rannych, wynosząc i grzebiąc poległych. Zawsze\nwykazywał wielką odwagę osobistą, często narażając się na niebezpieczeństwo.\nBył znaną i charakterystyczną sylwetką „ułańskiego kapelana”. Najpierw w Brygadzie Karpackiej, później w całym Polskiego 2 Korpusu.\nZa swą kapłańską i żołnierską posługę zostaje odznaczony m.in. Srebrnym Krzyżem\nOrderu Wojennego Virtuti Militari, Krzyżem Walecznych (dwukrotnie), Srebrnym\nKrzyżem Zasługi z Mieczami, Krzyżem Monte Cassino. Posiadał szereg odznaczeń\nPo wojnie osiedlił się w Argentynie, gdzie rozwijał swą pracę duszpasterską,\nspołeczną i opiekuńczą o silnym akcencie patriotycznym. Ostatnie lata swego życia\nspędził jako wikary parafii św. Brunona w Chicago. Do końca swego życia czynny\ni pełen poświecenia w swej pracy wśród polskiej polonii, w szczególności w związkach kombatanckich (m.in. Związek Karpatczyków).\nZmarł 4 grudnia 1974 r. w Chicago, żegnany przez całą polonię amerykańską. Historia życia ks. kapelana Jana Malinowskiego, to służba Bogu, bliźniemu\ni ukochanej Ojczyźnie.\nna podstawie: Ułan Karpacki nr 81 (styczeń – czerwiec 1975 r.)\n17 października 2015 r. w Poznaniu, odbyło się spotkanie\nZarządu Stowarzyszenia Ułanów Karpackich podczas którego kol.\nPrzemysław Kopij złożył rezygnację z piastowania funkcji Prezesa\nStowarzyszenia Ułanów Karpackich. Jak przyznał ustępujący\nPrezes, przyczyną rezygnacji były sprawy osobiste związane\nz chorobą ojca. Dodatkowym powodem była chęć niesienia pomoc przy redagowaniu czasopisma „Ułan Karpacki”, którego to po śmierci Tomasza Skrzyńskiego\npodjęło się Stowarzyszenie Ułanów Karpackich. Ustępujący Prezes przyznaje,\nże nie jest w stanie pogodzić wszystkich spraw jednocześnie. Zgodnie ze Statutem\nStowarzyszenia Ułanów Karpackich do czasu najbliższego Walnego Zebrania,\nkiedy to odbędą się wybory uzupełniające na nieobsadzone stanowisko, obowiązki\nPrezesa przejął Wiceprezes kol. Jan Rokosik.\nW imieniu własnym i Stowarzyszenia Ułanów Karpackich składam serdeczne podziękowania kol. Przemysławowi za ogromny wysiłek i wkład jaki wniósł\nw umacnianie pamięci i chwały Pułku Ułanów Karpackich. Dzięki Twojemu wysiłkowi powstało Stowarzyszenie i dzięki Tobie funkcjonowało przez 6 lat odnosząc\nwiele sukcesów, przywracając wiarę naszych weteranów, że pamięć o ich bohaterskich czynach nie zginie. Jednocześnie życzę wszelkiej pomyślności i wytrwałości\nw dalszym wysiłku na rzecz Stowarzyszenia i chwałę PUK.\nPełniącemu obowiązki Prezesa SUK kol. Janowi ROKOSIKOWI życzę\nsukcesów i wytrwałości w kierowaniu działalnością Stowarzyszenia i w osiąganiu\nSTOWARZYSZENIE UŁANÓW KARPACKICH (2009 – 2015)\nMijający rok dla naszej rodziny ułańskiej to czas wspomnień, uroczystości i przesunięć personalnych. Wspomnień o tych\nco odeszli na wieczną wartę, podniosłych uroczystości i zmian\nw sztafecie pokoleń, również w strukturach Stowarzyszenia\nUłanów Karpackich. Śmierć Tomasza Skrzyńskiego w czerwcu br.\nbyła momentem przełomowym dla Stowarzyszenia. W jednych z ostatnich rozmów\ntelefonicznych, śp. Tomasz poprosił mnie abym „zaopiekował” się „Ułanem\nKarpackim”, bym wspomógł w jego redagowaniu nowego redaktora naczelnego,\nkol. Andrzeja Furmana. Na domiar złego zachorował mój ojciec. Podjąłem więc\ndecyzję o rezygnacji z funkcji Prezesa, by poświęcić się nowym wyzwaniom, jakże\ntrudnym i wymagającym. Czasopismo „Ułan Karpacki” na przestrzeni przeszło\n70 lat stał się pisemkiem ponadczasowym. Zachowanie go w pamięci jest obowiązkiem spadkobierców ułańskich tradycji.\nPodsumowanie dotychczasowej działalności Stowarzyszenia w kilku\nzdaniach jest wręcz niemożliwe. Jak na młode Stowarzyszenie, które ma zaledwie\n6 lat, zdążyło już odcisnąć swe piętno w podtrzymywaniu tradycji, które do łatwych\nnie należą. Pozwólcie więc, że wymienię te najważniejsze wydarzenia.\nPubliczna Szkoła Podstawowa w Rzeszynku (woj. kujawsko – pomorskie) w roku\n2010 otrzymała imię: płk Stanisława Wyskota -Zakrzewskiego, dowódcy Pułku\nUłanów Karpackich. Stowarzyszenie zostało wówczas współorganizatorem podniosłych, pełnych wzruszeń uroczystości. Po dzień dzisiejszy utrzymywane są kontakty\nz placówką szkolną. Stowarzyszenie cyklicznie bierze udział w organizowanych\ndniach patrona szkoły, czy dnia dziecka.\nRok 2012 był rokiem upamiętniającym Ułanów z Karpackiego Pułku Ułanów i ich\nspadkobierców. Doprowadziliśmy do odsłonięcia dwóch tablic pamiątkowych.\n17 maja, w 68 rocznicę bitwy o Monte Cassino, na murach gubińskiego ratusza\nodsłonięto tablicę spadkobierców ułańskich tradycji, którzy służąc w 73 Pułku\nZmechanizowanym Ułanów Karpackich, oraz Batalionie Czołgów Ułanów Karpackich 5 Kresowej Brygady Zmechanizowanej, kultywowali ich tradycje. 1 września\nuroczystość wyjątkowa, która miała miejsce w Świątyni Opatrzności Bożej\nw Warszawie. W Panteonie Wielkich Polaków odsłonięto tablicę pamiątkową ku\nczci poległych Ułanów PUK. Organizatorem tych uroczystości byli: Stowarzyszenie\nUłanów Karpackich oraz Fundacja na Rzecz Tradycji Jazdy Polskiej z Grudziądza.\nPierwszy „mały” jubileusz Stowarzyszenia, który odbył się na terenie\nAkademii Obrony Narodowej w Rembertowie. Przyznane odznaczenia resortowe,\nmedale pamiątkowe, ryngrafy przybyłym na jubileuszowy zjazd jego członkom\ni zaproszonym gościom. Udzielająca się wówczas atmosfera i nastrój powodowała,\nże Stowarzyszenie jest już w pełni organizacją rozpoznawalną, mająca swój styl,\nposiadająca charakterystyczne „znaki rozpoznawcze” w postaci odznaki pułkowej\ni palemki. Również jak ich poprzednicy zrzeszeni w b. Związku Ułanów Karpackich\nz siedzibą w Derby, nosimy z dumą na swych marynarkach przyszyty haftowany\nemblemat świadczący o przynależności do naszej organizacji.\nMijający rok 2015 był równie udany, choćby z faktu nadania imienia:\n73 Pułk Zmechanizowany Ułanów Karpackich - Szkole Podstawowej nr 2 w Gubinie.\nTo właśnie tu, w Gubinie wszystko się zaczęło… Szkolny sztandar, który oprócz\nodznaki pułkowej, posiada pułkową palemkę z napisem: Tobruk i Monte Cassino.\nMożna zatem śmiało powiedzieć, że Ułani Karpaccy powrócili do Gubina na stałe\npo czternastoletniej przerwie kiedy to doszło do rozwiązania gubińskiego garnizonu.\nNa przestrzeni tych lat napotkałem wielu ludzi dobrej woli, osób z którymi\nnawiązałem osobiste relacje, trwające po dzień dzisiejszy. Nie sposób ich wszystkich wymienić, jednak wszyscy oni są bardzo oddani ułańskim tradycjom i wartościom. Chciałbym im wszystkim za to z całego serca serdecznie podziękować.\nOddaję Stowarzyszenie o ugruntowanej pozycji. Jestem pewien,\nże dotychczasowy Zarząd, a po wyborach uzupełniających już z nowym Prezesem\nbędą zmierzać dotychczasową drogą, którą wyznaczył nam były Honorowy Prezes –\nśp. Tomasz Skrzyński. Życzę im wszystkiego dobrego w realizacji kolejnych planów,\nchoć już skupiony na redagowaniu „Ułana Karpackiego” będę cały czas blisko związany ze Stowarzyszeniem, któremu dałem życie, a które przyszło na świat w roku\nSTREFA MILITARNA 2015 W GOSTYNIU ZA NAMI - RELACJA\nNa zlot dotarliśmy w czwartek późnym popołudniem. Po rozbiciu namiotu\ni szybkiej kolacji poszedłem na odprawę przed nocną grą terenową. Ze swoim Lee\nEnfield'em miałem wzmocnić grupę "cichociemnych" , której podstawą było\nSwarzędzkie Commando. Zadaniem naszym było przejść wyznaczoną trasą do punktu kontaktowego z "podziemiem" odebrać przesyłkę z częściami do V-2 i dostarczyć\nją na lądowisko. Zadaniami pobocznymi zlikwidowanie niemieckiej placówki\nprzy jazie i wysadzenie mostu kolejowego. Przy wykonywaniu zadania należało\nliczyć się z możliwością spotkania zwiadowczych jednostek sowieckich o niepewnym\nnastawieniu oraz zaminowaniem terenu. Obowiązywało umundurowanie i wyposażenie zgodne z epoką.\nDo naszej grupy został przydzielony rozjemca oraz rusznikarz. Na miejsce\ndotarliśmy grubo po zmroku. Księżyc miał wzejść dopiero za kilka godzin. Z braku\ninnych chętnych , na ochotnika zgłosiłem się jako zwiadowca. Nie mając informacji\no rozmieszczeniu niemieckich patroli od początku poruszaliśmy się skrycie. Okazało\nsię , że nasza, wydana kilkadziesiąt lat temu, mapa jest mocno nieaktualna i zabudowania ciągną się dużo dalej niż można było z niej odczytać. Po korekcie trafiliśmy\nna właściwą ścieżkę wiodącą w stronę lasu. Zrobiło się tak ciemno, że nie było\nwidać wyciągniętej ręki. Jedynym wskaźnikiem kierunku była przerwa w koronie\ndrzew , więc prowadząc patrzyłem w górę a nie pod nogi. Jakimś cudem nie pogubiliśmy się w tym lesie. W pewnym momencie zauważyłem delikatne światełko,\ndałem sygnał do zatrzymania. Światełko poruszyło się. Zamarliśmy w bezruchu.\nPostanowiłem sprawdzić co to. Czołgając się powoli zbliżałem się do jasnego punktu. Wtem kolejne światełko zapaliło się tuż przed moim nosem. Świetliki zrobiły\nsobie z nas zabawę.\nRuszyliśmy dalej. Prowadzenie przejął Przemek , gdyż światło owadów\nskutecznie osłabiło moje nocne widzenie na kilka minut. Na szczęście idąc za nim\nwypatrzyłem przecinkę krzyżującą się z "naszą" ścieżką i po przejściu kilkudziesięciu\nmetrów postanowiliśmy wrócić do niej i wydostać się z lasu , który dał już nam\nnieźle w kość. Przecinka doprowadziła nas do rzeki i jazu, którym według mapy\nmieliśmy przejść na drugą stronę. Saper jako pierwszy wszedł na koronę jazu\ni od razu odnalazł potykacz miny. Na wysokości 20 cm drut przecinał nam drogę.\nZapadła decyzja , że nie rozbrajamy pułapki tylko przechodzimy górą, jeden z kolegów miał czerwonym światełkiem latarki oświetlać drut kolejnym przechodzącym.\nSaper ruszył dalej a ja na czworaka dwa metry za nim. Uszliśmy do połowy jazu\ni niestety kolejny potykacz. Tego saper nie zauważył, był pod innym kątem i nastąpiła eksplozja. Łomotnęło tak , że się przewróciłem. Całe szczęście nic się nikomu\nnie stało. Na końcu jazu saper znalazł kolejny potykacz. W skrzynce zamontowanej\nprzy barierce jazu odnaleźliśmy informację od ruchu oporu, o przybliżonej lokalizacji\nposterunku niemieckiego. Usłyszeliśmy czyjeś głosy zbliżające się do nas od wschodu. Najprawdopodobniej Rosjanie. Szybka narada i decyzja, że podejmujemy próbę\nnamówienia ich do współpracy przy likwidacji niemieckiego posterunku. Kładę się\nw trawie na wale rzeki , koledzy zajmują stanowiska , żeby w razie problemów\ndać mi wsparcie. Rosjanie idą dosyć niedbale, ich "szepty" słychać z daleka. Podeszli\npod jaz, zastanawiają się co robić. Ich dowódca wysyła jednego bojca by sprawdził\nco jest na jazie. Nie chcę , żeby wlazł na potykacz więc nie wstając z trawy mówię\n"Towariszcz stoi, zdies miny" . Ruski podskoczył jak oparzony. Zamieszanie, sowieci\nkrzyczą "ruki wwierch". Spokojnie odpowiadam " tisze rebionki, kamandir idi siuda".\nDowódca sowietów podchodzi, jest bardzo zdziwiony co ja tutaj sam robię. Proponuję mu współpracę przy likwidacji posterunku Niemców. Jest bardzo nieufny,\nale daje się przekonać do współpracy. Wtedy podnosi się reszta naszej grupy.\nRosjanie są w szoku, że byli otoczeni, ich pewność siebie mocno spadła.\nPrzy przekraczaniu najbliższego rowu zostaję z tyłu , żeby sprawdzić czy nasi\nchwilowi sojusznicy nie szykują nam jakiejś niespodzianki. Po przejściu naszych\npołączonych grup czekam jeszcze dwie minuty. Nadchodzi jeszcze dwóch Rosjan.\nJeden dźwiga plecak, a więc też mają coś wysadzać. Ruszam za nimi , po kilkudziesięciu metrach doganiam ich i pytam co tu robią. Tłumaczą się innym od reszty\nswojej grupy zadaniem. Dołączamy do pozostałych , którzy natknęli się już\nna niemiecki patrol. W międzyczasie wzszedł Księżyc i świeci nam w plecy. Niemcy\nmają nas ładnie oświetlonych - my nie widzimy ich wcale. Nasi odciągają Niemców\nod rzeki , dochodzi do strzelaniny. W tym czasie Rosjanie skradają się wzdłuż brzegu\ni wpadają na niemiecką placówkę. Starcie skończone. Rosjanie przechodzą na drugą\nstronę rzeki a my kierujemy się w stronę wsi aby w pobliżu stacji kolejowej przejąć\nskrzynię z częściami do V-2. Księżyc świeci już bardzo jasno, zbliża się świt. Szybkim\nmarszem pokonujemy 3 kilometry do wsi, przeskakujemy szosę i skrajem pola kukurydzy skradamy się do przejazdu kolejowego. Nikt tam na nas nie czeka. Wraz\nz jednym z komandosów idziemy sprawdzić budynek stacji, może tam kogoś znajdziemy. Niestety tam również nie ma nikogo od partyzantów. Zaczyna robić się\njasno, zapada decyzja , że wysadzamy most i biegniemy na lądowisko. Dzielimy się\nna dwie grupy , ja z saperami skradamy się wzdłuż torów a Przemek z resztą grupy\nobchodzi most od prawej z zadaniem związania ewentualnej ochrony mostu walką.\nPodchodzimy niezauważeni pod most, a tam nikogo. Saperzy wychodzą założyć\nładunki a ja skradam się dalej. Widzę grupę partyzantów i Niemców pilnowanych\nprzez Rosjan. W tym czasie grupa Przemka atakuje most i natyka się tam tylko\nna sowieckich saperów. Okazuje się, że Rosjanie zaskoczyli Niemców na moście,\ngdyż Ci oczekiwali ataku od strony stacji, ale mina Sowietów nie wypaliła. Z kolei\nnasi saperzy założyli minę na przedmościu a nie na właściwym moście nad rzeką.\nWcześniej partyzanci wpadli w ręce Niemców i stracili skrzynię z częściami do V-2.\nRozjemcy decydują o zakończeniu gry. Jest godzina 4.00 rano. Po krótkiej drzemce\nmusiałem zająć się sprawami służbowymi a reszta GR Ułanów Karpackich zagospodarowaniem obozowiska. Od godziny 16 na teren zlotu zaczęli napływać pierwsi\nzwiedzający. Piątkowe popołudnie wykorzystaliśmy na obejrzenie dioram i dokonanie zakupów na stoiskach z militariami. Sobota to dzień dla zwiedzających, rotacyjnie obsadzaliśmy naszą dioramę aby pilnować sprzętu i udzielać informacji zwiedzającym.\nDiorama Grupy Rekonstrukcyjnej Pułku Ułanów Karpackich.\nOd lewej stoją: Łukasz Magnuszewski, Junak Adaś, Jacek Nitkiewicz, Marcin Dziedzic.\nGra terenowa zaowocowała nawiązaniem przyjaznych stosunków z rusznikarzami, którzy w przerwach w pracy udzielali nam instrukcji z zakresu rozkładania\ni czyszczenia broni. Zwiedzający okupowali teren Zlotu, aż do 21.00. Niedziela to\nw zasadzie dzień pakowania. Z rana odwiedził nas kolega Jan Rokosik, którego\nzapoznaliśmy z naszym wyposażeniem i uzbrojeniem. Na prośbę organizatorów,\nmieliśmy ich wspomóc w inscenizacji działań 1DP w Normandii. Z powodów\ntechnicznych inscenizacja bardzo się opóźniła i została mocno okrojona terenowo.\nJednak dała nam nieźle w kość z powodu upału i poruszania się bardzo blisko pól\npirotechnicznych. Zaraz po inscenizacji przystąpiliśmy do zwijania obozowiska.\nCzęść Grupy wyruszyła w drogę do domu a ja z Adamem czekaliśmy na oficjalne\nPowrót do Białegostoku odbył się bez problemów i o 21-szej mogliśmy\nwziąć prysznic w letniej wodzie , która w porównaniu z ciepłą wodą z Gostynia\nwydawała się ukropem.\nObchody Narodowego Święta Niepodległości w Gubinie\nPani Anna Maria Anders była nieobecna w maju br. podczas nadania\nimienia: 73 Pułk Zmechanizowany Ułanów Karpackich Szkole Podstawowej nr 2\nw Gubinie, z powodów osobistych. Przesłała wówczas pismo przewodnie, przesłanie dla młodzieży. Spełniła swą obietnicę przyjeżdżając do Gubina, by spotkać się\nz młodzieżą szkolną, oraz uczestniczyć w uroczystościach lokalnych z okazji Dnia\nNiepodległości, które odbyły się w dniu 12 listopada br. Mowa o Pani Annie Marii\nANDERS, córce gen. Władysława Andersa, Dowódcy Polskiego 2 Korpusu. Spotkanie\nzorganizowało Stowarzyszenie Ułanów Karpackich.\nPrzed budynkiem placówki szkolnej na tle pamiątkowej tablicy patrona szkoły.\nStoją od prawej: Bogusław Wypych, Anna Maria Anders, Przemysław Kopij.\nFot. Krzysztof Kaciunka.\nDzień zaczął się od spotkania z uczniami wspomnianej placówki szkolnej.\nPunktualnie o godz. 9.00 na terenie hali sportowej, Dyrektor Szkoły Podstawowej\nnr 2 im. 73 Pułku Zmechanizowanego Ułanów Karpackich Pan Bogusław WYPYCH\nprzywitał zaproszonych gości przybyłych z Warszawy: p. Annę Marię ANDERS,\nprzedstawiciela Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych,\np. Magdalenę SAWKO, Dyrektora Generalnego Instytutu Tradycji Rzeczypospolitej\ni Samorządu Terytorialnego, p. Gniewomira ROKOSZ – KUCZYŃSKEGO. Po oficjalnym powitaniu uczniowie zaprezentowali program artystyczny, przygotowany\nz okazji Dnia Niepodległości, który zrobił ogromne wrażenie. Głos zabrała p. Anna\nMaria Anders, wzruszona powiedziała m.in. o wychowaniu młodego pokolenia\nw duchu patriotyzmu, tak jak wychował ją jej ojciec, gen. Władysław Anders. Cześć\nartystyczna zakończyła się wspólnym zdjęciem. Dalsze obchody przeniosły się\ndo budynku szkoły, gdzie została zorganizowana wystawa w powstającej izbie\npamięci poświęconej patronowi szkoły. Pobyt zakończył się wpisem do pamiątkowej księgi gości.\nZ udziałem wojska, władz lokalnych, przedstawicieli Związków, Stowarzyszeń, mieszkańców Gubina, pod pomnikiem Wdzięczności odbyły się podniosłe\nuroczystości z okazji Dnia Niepodległości. Apel poległych, salwa honorowa, delegacje składające kwiaty, wszystko po to by uczcić pamięć tych, co walczyli za wolną\ni niepodległą Polskę. Anna Maria Anders do zebranych w swym przemówieniu\npowiedziała, że ojciec byłby dumny. Żałuje, że nie doczekał tych dni. Uroczystości\nzakończyły się defiladą szwadronu 15 Batalionu im. 15 Pułku Ułanów Poznańskich,\n17 Wielkopolskiej Brygady Zmechanizowanej z Międzyrzecza.\nGubiński Dom Kultury. Wręczenie okolicznościowego upominku od władz miasta.\nStoją od lewej: Bartłomiej Bartczak – Burmistrz m. Gubina, Anna Maria Anders,\nEdward Patek – Przewodniczący Rady Miejskiej w Gubinie. Fot. Krzysztof Kaciunka.\nZaproszeni goście przemieścili się do Gubińskiego Domu Kultury, gdzie odbyła się\nuroczysta sesja Rady Miejskiej w Gubinie. Wręczono honorowe obywatelstwa\nmiasta Gubina. Tu również owacyjnie powitano Annę Marię Anders, która tego\ndnia była honorowym gościem. Dzień zakończył się uroczystym obiadem.\nPo pełnym dniu wrażeń, zaskoczona tym co zobaczyła na zakończenie spotkania\noznajmiła, że do Gubina ponownie przyjedzie. Delegację Zaproszonych gości\nz Warszawy pożegnał Burmistrz miasta Gubina, Pan Bartłomiej BARTCZAK w asyście\nZastępcy, Pani Justyny KARPISIAK.\nW OBIEKTYWIE KRZYSZTOFA KACIUNKA\nGUBIN, 12 LISTOPADA 2015 r.\nPamiątkowe zdjęcie z uczniami SP nr 2 im. 73 pz UK w Gubinie.\nMoment wpisu do pamiątkowej księgi gości.\nUroczystość pod Pomnikiem Wdzięczności. Stoją od prawej:\nBartłomiej Bartczak, Anna Maria Anders, Edward Patek.\nTablica spadkobierców tradycji Ułanów Karpackich.\nStoją od prawej: Wojciech Sendera – Wiceprzewodniczący Rady Miejskiej,\nAnna Maria Anders, Justyna Karpisiak – Z-ca Burmistrza Gubina, Przemysław Kopij.\n1. Wojciech Skrzyński\n2. Paweł Skrzyński\nWszystkim ofiarodawcom po stokroć dziękuję. Bez tego wsparcia trudno\nbyłoby wydawać naszego „Ułana Karpackiego”.\nZainteresowanych podtrzymywaniem wsparcia wydawnictwa prosimy\no przekazywanie ewentualnych wpłat na konto skarbnika Stowarzyszenia\nOS. UŁAŃSKIE 27/2\nBZWBK S.A. - 26 1090 1450 0000 0001 1379 0293\nEBAN – PL - 26 1090 1450 0000 0001 1379 0293\nSWIFT (BIC code) – WBKPPLPP\nZ dopiskiem „Na Ułana”\nZespół redakcyjny „UŁANA KARPACKIEGO:\nAndrzej Furman, redaktor naczelny.\nPrzemysław Kopij, Joanna Skrzyńska, skład komputerowy.\nSkład i druk: COLąd - KL. Zam. Nr 2/D/2015\nZespół redakcyjny składa podziękowanie wszystkim, którzy\nw jakikolwiek sposób przyczynili się do powstania tego numeru.\nZespół redakcyjny zastrzega sobie prawo do skrótów i drobnych korekt\nszczególnie dotyczących historii Pułku.\nOs. Powstań Narodowych 26/6\nz dopiskiem: "Ułan Karpacki"\ntel. / +48 691-742-123 /\nemail: [email protected]szenieuk.pl\ntel. / +48 505-441-321 /\nMr Jerzy PALEJOWSKI\n31, Enfield Avenue,, New Waltham, Grimsby, DN36 4 England\ntel. / +44 1472-613-163 /