Powrót inteligencji. TKN: od wykładów uzupełniających do społecznej podmiotowości - Liberté!\nPowrót inteligencji. TKN: od wykładów uzupełniających do społecznej podmiotowości\n„W ciągu ostatniego roku – pisze w grudniu 1977 r. grupa polskich intelektualistów – wśród młodzieży akademickiej zrodził się ruch samokształceniowy połączony z żywymi dyskusjami światopoglądowymi. W ruchu tym uczestniczy młodzież różnych kierunków studiów, a także o różnych zapatrywaniach społecznych, filozoficznych czy religijnych”. Młodzież ta chciałaby „nie tylko kształcić się na dobrych specjalistów w wybranej przez siebie dziedzinie, ale także zdobyć podstawy do świadomego, czynnego i zgodnego z własnymi przekonaniami udziału w kulturze humanistycznej i w życiu społeczno-politycznym. W istniejących strukturach organizacyjnych i programowych wyższych uczelni ruch ten nie znajduje, jak dotąd, oparcia i pola dalszego rozwoju”.\nDlatego „uznając to dążenie młodzieży za wartość cenną dla ideowego oblicza przyszłej inteligencji i kultury polskiej, zainicjowaliśmy w Warszawie w październiku 1977 r. wykłady z niektórych dziedzin wiedzy społecznej i historycznej […], pragnęliśmy przyjść z pomocą powstającym grupom samokształceniowym w rozwijaniu ich zainteresowań, w rozszerzaniu wiedzy i kultury humanistycznej, prawnej i społeczno-politycznej, w atmosferze wolności słowa i przekonań, w duchu odpowiedzialności obywatelskiej”.\nTak powstała inicjatywa kilku osób rozwijała się świetnie. Na wykłady w domach prywatnych przychodziło kilkadziesiąt, a czasem i około stu osób. Sami wykładowcy planowali powiększenie ofert o kolejne zajęcia.\nKto doprowadził do przekształcenia tego ruchu i powstania Towarzystwa Kursów Naukowych dziś trudno już jednoznacznie odpowiedzieć. Może jego faktyczny twórca Andrzej Celiński ze Stefanem Amsterdamskim, Bronisław Geremek wraz z nimi, Jacek Kuroń i Adam Michnik, co było zgodne z wyobrażeniem o konieczności włączenia szerokiego kręgu inteligencji w „społeczeństwo alternatywne”. Odpowiedź nie jest jednoznaczna. Pewne wydaje się tylko to, że w najmniejszym stopniu zależało na tym gronu pierwszych sześciu wykładowców. Przecież zarówno Jerzy Jedlicki, jak i Jan Strzelecki będę się nowej inicjatywie przeciwstawiać, ten drugi nie podpisze się pod nią nigdy. A i postawa Tadeusza Kowalika, Tomasza Burka czy Bohdana Cywińskiego nie zawierała w sobie nic takiego, co zmuszałoby ich do powołania TKN-u. Nie było też realnego zagrożenia dla toczących się od jesieni wykładów. Owszem, SB udawało się wykruszyć niektórych właścicieli użyczanych na wykłady mieszkań. Ale ani sami wykładowcy, ani uczestnicy wykładów nie byli w tym okresie specjalnie prześladowani. Można powiedzieć, to był dopiero początek: zaskoczenie dla władz nieprzygotowanych na tego typu – zupełnie nową w historii PRL-u – aktywność. Wydaje się jednak, że władze, widząc co się dzieje, przygotowały reakcję bardzo rozsądną, ostrożną, próbując – wedle zachowanych partyjnych i esbeckich źródeł – środkami administracyjnymi doprowadzić do zaniechania raczej niż do brutalnego zablokowania całego przedsięwzięcia. Sam TKN powstaje w chwili, gdy zagrożenia bezpośredniego dla funkcjonowania wykładów nie ma. Gdy sen inteligencji o wolności w czasach Gierka, przynajmniej wolności w sferze kultury, wydawał się dla wielu spełniony, ale dla wielu został już nadszarpnięty przez ujawnioną niedawno na nowo brutalność polityki i działania cenzury. Stąd może tak wielki sukces w krótkim czasie – wydaje się, że w krótszym, niż powstawały niektóre listy protestacyjne wobec działań politycznych – zebrano pod Deklaracją założycielską podpisy przeszło 50 osób (po dwóch latach będzie ich około setki). I to osób nieprzypadkowych.\nZobaczmy, kim byli w oczach jednego z nich: „Lista sygnatariuszy jest istotnie urozmaicona. Przeważają wśród nich przedstawiciele nauk humanistycznych: filozofii, historii, filologii, teorii literatury i sztuki, ekonomii, pedagogiki, socjologii. Nauki ścisłe i przyrodnicze reprezentowane są przez matematyków, fizyków i biologów. Bardzo liczna jest grupa pisarzy, są i artyści. Obok osób starszych są również całkiem młode, przeważają jednak ludzie w sile wieku. Nie brak nazwisk bardzo wybitnych, a prawie wszyscy sygnatariusze są dobrze znani ze swej działalności. Do niektórych tylko i to wcale nielicznych dałoby się dopasować ściśle określoną etykietkę polityczną i wtedy okazałoby się, że są wśród nich ludzie nie tylko o różnych, ale niekiedy nawet przeciwstawnych przekonaniach. Można więc zaryzykować stwierdzenie, że grupa sygnatariuszy, zespolona troską o wychowanie młodzieży, jest rzetelną reprezentacją prawie całej aktywnej umysłowo polskiej inteligencji, głównie uczonych i pisarzy”.\nJest więc ważnym pytaniem, co w ten sposób przedstawiająca się grupa wnosi do analizy położenia polskiego inteligenta i jaki proponuje program działań.\nPrzyczyny deprecjacji roli inteligenta\nW Deklaracji programowej TKN-u z 22 stycznia 1978 r. znane nam już akcenty są inaczej rozłożone: tu zjawisko widocznej w oficjalnym nauczaniu nadmiernej specjalizacji wymaga nie tyle uzupełnień, co postulowali autorzy pierwszego dokumentu, lecz zostaje ukazane jako główne zagrożenie. Bowiem, jak piszą jej autorzy, dla „zrozumienia całości życia społecznego” potrzebna jest nie tyle specjalistyczna informacja, ile „głęboka wiedza o historycznej genezie dnia dzisiejszego we wszystkich jego wymiarach”. Znamienne jednak wydaje się to, że autorzy deklaracji opisują zjawisko to jako właściwe nie tylko Polsce, czy ustrojowi socjalistycznemu, lecz także znacznie szersze; z problemem zbyt daleko idącej specjalizacji nie mogą sobie bowiem poradzić „nigdzie w świecie”. Wszędzie obecnej pogoni za specjalizacją towarzyszy swoisty pragmatyzm zarówno w nauczaniu, jak i w badaniach. W związku z tym powstają dwa niebezpieczeństwa. Niebezpieczeństwo dezintegracji kultury, która ulega fragmentaryzacji i sztucznemu podziałowi na to, co specjalistyczne, instrumentalnie realizowane oraz na to, co nie jest do końca uchwytne dla nikogo, a na pewno nie dla wykonawcy specjalistycznych zadań. Drugie niebezpieczeństwo polega zaś na deprecjacji roli samego inteligenta, który staje się tylko wykonawcą wspomnianych powyżej zadań, „w których formułowaniu nie tylko nie uczestniczy, ale sensownie uczestniczyć nawet nie może”. Nie uczestniczy, bo w sytuacji ówczesnej Polski roli formułowania tych zadań winna jest sama „struktura władzy politycznej” sprzyjająca takiemu rozwiązaniu. Cały mechanizm doprowadzający do takiego położenia inteligenta wydaje się zresztą w przewrotny sposób logiczny. Inteligent bowiem w jego rezultacie „nie jest w stanie zdać sobie sprawy z charakteru jej [specjalizacji – przyp. MKG] konsekwencji”. I w tym kontekście jeszcze bardziej wyraźne jest znaczenie TKN-u jako swoistego katalizatora. W rezultacie nadmiernego pragmatyzmu i specjalizacji inteligent zostaje bowiem niejako uprzedmiotowiony, a nie zawsze jest przecież tego świadomy. Formuła działań TKN-u ma mu przywrócić możliwość funkcjonowania podmiotowego.\nW ten sposób twórcy tego tekstu wskazują – co prawda nie wprost – nową ważną perspektywę dla swojego działania: restytucję znaczenia roli inteligenta, nie tylko jako uczestnika wysokiej kultury, lecz także jako uczestnika życia społecznego. Przywracają znaczenie historycznej jego roli (wziętej z Żeromskiego – wtedy jeszcze obecnego w programach szkolnych i dyskusjach publicznych). Nie chodzi tu jednak o bierne sięganie do przeszłości. To, co ożywia zarówno młodzież studencką, jak i młodą inteligencję, jest bowiem przede wszystkim „potrzebą rozumienia epoki i społeczeństwa, w którym żyjemy, oraz chęć pogłębienia własnej samowiedzy. A bez poszukiwania prawdy o świecie i samym sobie nie mogą bowiem kształtować się twórcze, samodzielne, obywatelskie postawy ludzi”. Perspektywa sięgania do wiedzy o przeszłości, aby zrozumieć teraźniejszość, będzie dalej towarzyszyć kolejnym etapom działania TKN-u. Jest to odwrócenie przyjętego oficjalnie, ale i powszechnego wówczas – choć chyba niesformułowanego wprost – paradygmatu w socjalistycznych naukach społecznych zgodnie z którym wiedza o teraźniejszości ma być drogą do zrozumienia przeszłości.\nTa przyjęta przez TKN perspektywa wskazuje na jeszcze jeden przekaz. Niewystarczalność (albo wręcz nieistnienie) rzeczywistego obrazu całościowego, po prostu jego brak (mimo starań narzucenia go poprzez oficjalną ideologię). A potrzeba takiego obrazu jest dla autorów tego tekstu oczywista, piszą bowiem – przypomnijmy – że konieczne jest rozumienie „całości życia społecznego i epoki, w której żyjemy”.\nJesteśmy tu dosyć daleko od poetyki przytoczonego na początku dokumentu. Teraz wyraźnie zostaje wskazane jako priorytet nie uzupełnianie specjalistycznej wiedzy, ale nauczanie i prowadzenie badań naukowych w celu uzyskania obrazu całościowego w oparciu o prawdę, której brak podkreśla się w oficjalnym nauczaniu.\nAutorzy deklaracji chcą jednak przynajmniej na poziomie słów uniknąć bezpośredniej krytyki ówczesnego ustroju. Piszą o analizowanej sytuacji, a tym samym o swojej roli jako o pewnym ogólnym prawie czy zasadzie życia społecznego. Autorzy ci uznają więc, że nauka oficjalna zawsze ulega polityce i ideologii i stąd oczywiste są braki powstałe w wyniku płynącego dzięki niej wykształceniu. Ale tak jak stała jest tendencja do ulegania przez naukę dyktatowi polityki i ideologii, tak też zawsze „społeczeństwa tworzyły i tworzą instytucje oraz formy nauczania i samokształcenia poza systemami oświaty oficjalnej”. I przy takim ujęciu tekst ten może wydawać się mrugnięciem oka do władzy. Wy musicie tak funkcjonować, a my tak. I można byłoby legitymizować w ten sposób to niemal spiżowe prawo historii. W tej perspektywie oczywistości ograniczeń oficjalnej nauki i oczywistości nauki nieoficjalnej można lepiej zrozumieć konkretne kroki środowiska TKN-u: dążenie do formalnego, a przynajmniej faktycznego zalegalizowania – starania prof. Jana Kielanowskiego u prezesa PAN-u, formalnie opiekującego się stowarzyszeniami naukowymi. Ale porażka tej wyprawy była wliczona w jej ryzyko już przez samych autorów deklaracji. Dialektyka oficjalnego i nieoficjalnego czy życia równoległego zostaje przecież w samym tym tekście przezwyciężona. Napisane jest w nim bowiem wyraźnie, że temu dualizmowi trzeba „zaradzić”. TKN opowiada się więc za podmiotowością inteligenta i społeczeństwa w ich nierównym pojedynku z władzą.\nFormy działania społecznego\nMimo początkowych starań TKN nie stał się szerokim ruchem społecznym obecnym wyraźnie we wszystkich większych ośrodkach akademickich. Owszem, wielu tamtejszych uczonych podpisało się pod deklaracją, nie udało się jednak – bez pomocy kolegów z Warszawy – zorganizować – poza Krakowem – zajęć prowadzonych przez miejscowych wykładowców. TKN stał się bardziej wyrazem pewnej postawy. W jego pracach (szczególnie jako wykładowcy lub uczestnicy naukowych kolokwiów) brali udział nie tylko sygnatariusze, lecz także bardzo wielu wybitnych naukowców, którzy nie widzieli zapewne możliwości działania przynajmniej na pewnym obszarze intelektualnym w ramach oficjalnych struktur. Ułatwione to było poprzez nie do końca sformalizowane rozumienie uczestnictwa w środowisku.\n„TKN nie jest formalnym zrzeszeniem w sensie obowiązujących ustaw. Nie ma statutu, nie wybiera żadnych władz i dlatego także członkostwo TKN nie może być rozumiane nazbyt formalnie. Podpisanie deklaracji oznaczało tylko zgodność z wyłożonymi w niej zasadami oraz gotowość poparcia wynikającej z nich działalności. […] Lista sygnatariuszy dobrze reprezentuje pewną grupę społeczną. Wiemy dziś już z pewnością, że grupa ta jest w kraju bardzo liczna i listę «członków» łatwo można by poszerzyć. Nie wydaje się to potrzebne. W działalności TKN-u biorą udział, także jako wykładowcy, liczne osoby, których nie ma wśród sygnatariuszy. Niemniej zajść mogą okoliczności, w których publiczne wyrażenie czyjegoś poparcia w formie podpisania deklaracji okaże się wskazane” – pisał wówczas Jan Kielanowski. Rozwijając tę myśl dodajmy tu jeszcze, że obok pierwszego kręgu samych organizatorów i wybranych przez walne zgromadzenie sygnatariuszy deklaracji członków Komisji Programowej, drugiego kręgu – wykładowców, trzeciego – sygnatariuszy deklaracji, czwartego – uczestników kolokwiów spoza grona sygnatariuszy, już wkrótce wskazać będziemy mogli piąty – osób, które wystąpiły publicznie w obronie funkcjonowania TKN-u, szczególnie w momencie zagrożenia, jakie stworzyły akcje organizowanych przez władze bojówek w 1979 r., a nawet szósty krąg – autorów tekstów publikowanych przez TKN oraz stypendystów i recenzentów prac pisanych pod auspicjami TKN-u; a przecież gdzieś jeszcze niezupełnie jako wolne atomy funkcjonują wokół TKN-u inne grupy akolitów: właścicieli mieszkań użyczanych na wykłady, członków Studenckich Komitetów Solidarności i innych współorganizujących (czy tylko propagujących) zajęcia, a dopiero gdzieś poza tym siódmy krąg umożliwiający funkcjonowanie TKN-u: zorganizowana opozycja (w tym czasie przede wszystkim Komitet Obrony Robotników), stanowisko kościoła czy polityka władz wobec społeczeństwa. Nic więc dziwnego, że kwestia deklarowanej lub nie „opozycyjności” jest wtórna i mimo publicznego podkreślania lub – na odwrót – odcinania się od związków z KOR-em nawet niektórych członków TKN-u nie ma ona większego znaczenia. Polityczność czy niepolityczność TKN-u rozstrzyga się bowiem na zupełnie innej płaszczyźnie. „Zmierzając do prostowania skrzywień i uzupełnienia braków wykształcenia oficjalnego, TKN wychodzi z założenia, że przeinaczanie bądź przemilczanie prawdy jest zawsze niemoralne i hamować musi postęp, zarówno w stosunkach międzyludzkich, jak w nauce i gospodarce – niezależnie od ustroju albo ideologii. Przestrzeganie tej zasady powszechnie – przynajmniej formalnie – uznawanej nie może naruszać żadnej działalności politycznej, jeśli tylko opiera się ona na etycznych podstawach. Ci wszyscy wszakże, którzy są odpowiedzialni za wspomniane skrzywienia i braki, czuć się muszą widocznie zagrożeni, jeżeli w działalności TKN-u upatrują «polityczne niebezpieczeństwo»”. Pojawia się tu ważny w następnych latach motyw „etycznych podstaw polityki”, ale też aluzja autora tekstu sięga chyba nie tylko tych, którzy obserwowali wówczas TKN z pozycji uczestnictwa w grze czystej polityki, ale również tych spośród członków TKN-u, którzy – sami związani wówczas z rządzącą partią – nie widzą jeszcze możliwości, aby inni zbliżeni do niej przez wiele lat, ale niedawno ją porzucający, mówili językiem prawdy. Prawda okazuje się nad wyraz polityczna. Członkowie TKN-u są więc nieuchronnie uwikłani.\nProblem jest ważny, gdyż ideą TKN-u jest nie tylko wspieranie indywidualnych działań na rzecz prawdziwej nauki, lecz także wypracowanie pewnych nowych reguł życia społecznego: demokratycznego kompromisu. „Generalnie rzecz biorąc, wychodzimy z założenia, że działanie społeczne, jakie podjęliśmy, jest szczególnie ważne nie tylko ze względu na to, co robimy, ale również jak robimy: że działamy wspólnie i wspólnie ponosimy za tę działalność odpowiedzialność merytoryczną, że w przypadku różnicy zdań szukamy kompromisowych rozwiązań będących do przyjęcia dla wszystkich, że dopiero w toku wspólnej pracy stanowiska nasze mogą się zbliżać i że, aby się zbliżały, niezbędne jest wzajemne zaufanie. Sądzimy, iż sens istnienia Towarzystwa polega nie tylko na udzielaniu ochrony i merytorycznej pomocy pracy samokształceniowej, ale również na tworzeniu demokratycznych form działania społecznego tak niezbędnego dziś w kraju”.\nPotrzeba uniwersytetu bez cenzury\nJuż w opublikowanym w „Biuletynie Informacyjnym” komunikacie sześciu pierwszych wykładowców pisało, że w ramach tego, co wówczas powszechnie nazywano Uniwersytetem Latającym „wykłady z najrozmaitszych dziedzin (historia, socjologia, ekonomia, literatura) obejmują problematykę fałszowaną lub pomijaną na zajęciach uniwersyteckich”. Niewystarczalność przekazywanej tam wiedzy i niezgoda na jej cenzurowanie stało u podstaw całej opisywanej tu inicjatywy. Toteż nie jest może dziwne, że mimo zapisanego w oświadczeniu z czerwca 1978 r. uspokojenia, że TKN „nie stanowi wyzwania […] [dla] istniejących struktur państwowych ani obowiązujących w naszym kraju praw” pojawia się w nim bardzo wyraźna krytyka, nieusprawiedliwiana już istnieniem żadnej oczywistości polityczno-historycznej – systemu nauczania, nauki i badań. Wydaje się, że właśnie w tym okresie następuje też powolne przełamywanie w kwestii, czym ma być TKN, czy ma tylko uzupełniać, czy też stanowić własne projekty edukacyjne. Przestrzeń oficjalnego życia naukowego zdaje się wymagać nie tyle uzupełnienia, ile przynajmniej w pewnym stopniu zastąpienia niezależnymi formami uprawiania nauki: nie tylko wykładami, lecz także seminariami, nieocenzurowanymi publikacjami wyników badań i dyskusji nad nimi, zamawianiem niezależnych analiz naukowych, opieką nad konkretnymi badaniami. Twórcy TKN-u piszą: „Potrzeby, z których istnienia i niezaspokojenia powstała nasza inicjatywa, odczuwają wychowawcy różnych stopni systemu nauczania, choć z różnych względów trudno im o tym mówić. Odczuwa je środowisko ludzi nauki, niejednokrotnie bezradne w obliczu wzrastającego nacisku, pracujące w warunkach braku samorządności wyższych uczelni, broniące swego autentyzmu przed ingerencjami w życie naukowe, w swobodę dyskusji i publikacji, w niezależność zrzeszeń naukowych, badań i dociekań”. Padają tu słowa wskazujące jednoznacznie na brak samorządności i autonomii wyższych uczelni, cenzurowanie wydawnictw i wypowiedzi naukowych, a nawet kierunku badań.\nTowarzystwo Kursów Naukowych zaczyna zdawać sobie sprawę z tego, że samo jego istnienie, bez względu na przyjmowane przez jego środowisko uzasadnianie świadczy o charakterze nauki i nauczania oficjalnego. Może dlatego mówi już otwarcie o zagrożeniu edukacji narodowej nie tylko poprzez „nadmierne sformalizowanie studiów”, lecz przede wszystkim poprzez „monopolistyczne tendencje państwa” i „podporządkowanie, zwłaszcza nauk społecznych, wymogom propagandy i koniunktury politycznej”. Niby napisane jest tu to samo co przedtem, ale wówczas miało to przynajmniej z pewnej perspektywy charakter opisowy, po części zdawało się usprawiedliwiać taki stan jego nieuchronnością (ponaddziejową i ponadgraniczną). Teraz członkowie TKN-u piszą już wprost o „szkodach intelektualnych i moralnych, jakie przynosi […] cenzura polityczna podręczników historii i socjologii, a zwłaszcza arbitralna polityka kadrowa realizowana w uczelniach i instytucjach naukowych”. W niedalekiej przyszłości, jesienią 1978 r. problem samorządności uczelni, regulaminu studiów, polityki kadrowej powróci jako jeden z tematów walnego zebrania TKN-u, a model uniwersytetu stanie się jeszcze przedmiotem planowanego seminarium Bronisława Geremka, seminarium, które – w związku z Sierpniem 1980 r. – będzie musiało być odłożone na przyszłość.\nTym zmianom w sposobie analizowania rzeczywistości towarzyszy wyraźniejsza krystalizacja w postrzeganiu istotnych wartości. Już samo stwierdzenie, że „inicjatywa ta ma na celu wzbogacenie życia umysłowego i doświadczeń młodzieży o element spontaniczny, bezinteresowny, moralny” i przy ponownym podkreśleniu, że potrzebne jest „wychowanie naszego pokolenia w umiłowaniu prawdy i nauki, w duchu aktywności społecznej i intelektualnej” stanowiło pewne wyzwanie aksjologiczne dla ówczesnego systemu władzy i nauczania, gdzie przykłady kształtowania takich postaw dla współczesności były nader rzadkie.\nA przy równoczesnym niemal otwartym poparciu takich inicjatyw jak TKN przez episkopat, który wyraził „dezaprobatę dla wszystkich poczynań, które krępują ducha ludzkiego, tworzącego swobodnie wartości kultury” i stwierdził, że „Kościół będzie popierał takie inicjatywy, które dążą do ukazania kultury, wytworów ducha ludzkiego, historii Narodu w formie autentycznej, bo Naród ma prawo do obiektywnej prawdy o sobie”, stawało się oczywiste, że działanie na rzecz takich wartości „wymaga wyjścia za ramy oficjalnego kształcenia”. Ta nowa aksjologia ma szukać swojego źródła również w przeszłości, „wzmacniać szczególnie zachwiane poczucie tradycji i ciągłości historycznej”. Nie ma tam znajdywać gotowych recept. A raczej szukanie to ma „pobudzać do pryncypialnych dyskusji”, tak aby kształtować zarówno grupowe, jak i indywidualne postawy.\nTKN postawiło sobie za cel poparcie i organizację samokształcenia w dziedzinie nauk społecznych i humanistycznych wśród młodzieży studenckiej i młodej inteligencji w kraju. W świetle tego, co pisaliśmy wcześniej o nauce oficjalnej i nieoficjalnej, a także przedstawionej tu listy wykładowców (i wykładów) widać wyraźnie, że poprzez „samokształcenie” rozumiane jest tu nie kształcenie się studentów: indywidualne czy w grupach, ale kształcenie bez udziału władz oficjalnych: samokształcenie społeczeństwa, a może skromniej samokształcenie inteligencji, w którym biorą udział i studenci, i młodzi pracownicy nauki, i prowadzący zajęcia wykładowcy czy profesorowie. Jest to więc takie wspólne „samokształcenie” w ramach „nowego rodzaju więzi między wykładowcami a słuchaczami, jaki wytwarza się w czasie zajęć prowadzonych w ramach działalności TKN-u”, która „przełamuje urzędową sztywność i hierarchiczność, jakie wbrew wysiłkom wielu ludzi nauki rozpowszechniają się w naszych uczelniach”. Istotne wydaje się tutaj położenie akcentu na ów sympozjalny charakter spotkań w ramach nowej arystokracji ducha. Dotychczasowi opozycjoniści wobec władzy, sympatyzujący z rewizjonizmem (Jedlicki, Amsterdamski, Michnik, Kowalik), a więc ustawiający się w kontrze do oficjalnej ideologii i przynajmniej w części opozycyjni wobec nie do końca soborowego w swojej większości Kościoła, zwolennicy nurtu personalistycznego (Mazowiecki, Cywiński) tworzyć chcą teraz nową rzeczywistość nie poprzez dostrzeganie przeciwieństw i konfliktów, ale poprzez solidarystyczną ideę więzi społecznej. I – mimo wszystkich widocznych różnic – zaczynają od siebie: współpracując nad wspólnym programem niezależnych wykładów, a teraz chcą (deklaratywnie) pójść krok dalej, budując wspólnotę nie tylko uczonych (o czym mówiły świetnie wykłady Amsterdamskiego), lecz także na wzór średniowiecznego uniwersytetu wspólnotę uczących i uczonych. Okaże się to równocześnie zaczątkiem wielkiego projektu społecznego, politycznego, o czym wówczas nikt z nich chyba jeszcze nie wiedział.\nPodmiotowość społeczna czy polityczna\nSztandarowym pomysłem roku akademickiego 1978/1979 jest poprowadzenie nowego cyklu „Tradycja”, zbudowanego w całkiem inny sposób niż pozostałe wykłady. Zewnętrznie, ale i symbolicznie znaczące ma być zorganizowanie go – na wzór Krakowa – w obiekcie sakralnym. Nie mniej ważna jest też forma, każdy wykład ma prowadzić inna osoba. Na początek ks. Bronisław Dembowski w związanym ze środowiskiem Klubów Inteligencji Katolickiej Kościele św. Marcina mówi o „encyklikach społecznych kościoła, papieży Leona XIII i Piusa XI” Jest ledwie tydzień lub dwa po wyborze kardynała Wojtyły na tron papieski, pół roku przed jego wizytą w Polsce, i kilka miesięcy przed jego pierwszą encykliką. Niestety, ten wykład w warszawskim kościele okazuje się ostatnim, cykl trzeba przenieść do mieszkań prywatnych. Tu uświetnią go jeszcze m.in. Tadeusz Mazowiecki i Andrzej Kijowski, a także Marcin Król. Ten pierwszy znany ze świetnego wystąpienia sprzed roku na KIK-owskiej sesji poświęconej prawom człowieka, ten drugi jest autorem demistyfikującym polskie mity polityczne, i to te wydawałoby się najświętsze, gdzie może nie treść (poświęcona Poniatowskiemu i Kościuszce) jest ważna, ale odwaga zmierzenia się z polską tradycją i historią. Podobnie Król przywracający historyczną wartość myślenia konserwatywnego w niedawno opublikowanej wraz z Wojciechem Karpińskim książce „Sylwetki polityczne XIX wiekuˮ i tak wyraźnie już skrytykowanej przez Michnika.\nNie jest to przypadkowy dobór osób i tematów. Najważniejszym bowiem tekstem nie tylko tego roku akademickiego, ale może w ogóle TKN-u, jest przygotowany i opublikowany jesienią tego roku manifest: „Dlaczego tradycja?”. Ważnym z kilku powodów. Jest nie tyko krytyką sposobu patrzenia na historię w polskiej edukacji, ale krytyką jej instrumentalizacji, jej unicestwiania wobec potrzeb polityki współczesnej. TKN opowiada się w nim za budową tożsamości w oparciu o doświadczenie dnia dzisiejszego, ale też w oparciu o wartości (różnorodnej ideowo) przeszłości. Nie deklaruje się po stronie żadnego z głównych nurtów kultury narodowej. Dostrzega romantyzm i tradycję powstańczą na równi z liberalizmem i pracą organiczną, nie dezawuuje żadnego z tych i innych kierunków. Unika nazw: socjaliści, konserwatyści czy chrzescijańscy demokraci, ale nie rezygnuje chyba do końca z żadnej z tych tradycji.\nTekst ten definiuje też na nowo rolę inteligencji, której obowiązkiem jest „wiązać na powrót porwane wątki ideowe, odsłaniać obszary historii, do których wstęp publiczny został wzbroniony, przywracać, gdzie trzeba, właściwe proporcje postaciom, ruchom i zdarzeniom dziejowym”. Tekst „Dlaczego tradycja?” zapowiada też diagnozę „preparowania” tradycji we współczesnej kulturze i oświacie. I przynajmniej dwie takie analizy zostaną wkrótce przez to środowisko opracowane.\nAle tekst ten jest też – albo staje się mimo woli – manifestem politycznym tej (i chyba nie tylko tej) grupy. Autorzy piszą bowiem wyraźnie, że „naród o długiej i bogatej historii nie może być na czas nieograniczony biernym przedmiotem rządowej opieki” i – co ważniejsze – „że ma prawo i obowiązek sam sobie wyznaczać cele działania”. Autorzy opowiadają się za tradycją – pamiętajmy, że wedle nich współczesność ma być kształtowana także przez tradycję – demokracji politycznej, samoorganizowania się zrzeszeń robotniczych, ludowych, młodzieżowych, zawodowych i oświatowych. Widzą w naszych dziejach nieprzerwany wątek kształtowania się walki o prawa człowieka, w tym o „wielogłosowość” kultury narodowej. W związku z tym piszą o postulowanym wzorze „społeczeństwa otwartego, w którym każda kontrowersyjna sprawa będzie podlegała dyskusji, prowadzącej do […] wyjaśnienia, ale wcale niekoniecznie poprzez «uzgodnienie stanowisk»”.\nMożna więc widzieć w tym tekście zarys programu politycznego, który będzie realizowany najpierw środkami edukacyjnymi, a później, na przełomie 1979 i 1980 r. również środkami działań społecznych poprzez szukanie innych środowisk akceptujących podobny model myślenia (Konwersatorium „Doświadczenia i Przyszłość” i warszawski Klub Inteligencji Katolickiej), i w końcu, w sierpniu 1980 r. zdolny do sformułowania listu 64 intelektualistów otwierającego możliwość porozumienia robotników i władzy, listu będącego najważniejszym dokumentem politycznym w Polsce, który wyszedł spod piór członków TKN-u.\n Jest to przygotowany do publikacji dokument z 17 grudnia 1977 r. napisany pierwotnie na maszynie, uzupełniony odręcznymi poprawkami i podpisany początkowo przez pierwszych sześciu wykładowców: Tomasza Burka, Bohdana Cywińskiego, Jerzego Jedlickiego, Tadeusza Kowalika, Adama Michnika i Jana Strzeleckiego, a następnie uzupełniona o zapisane odręcznie nazwiska: Stefana Amsterdamskiego, Ireny Nowakowej, Adama Stanowskiego, Wiktora Woroszylskiego, Zbiory JJ − Karta AO IV/ 218,1., mps. z odręcznymi poprawkami.\n Por. pierwsza praca o miejscu TKN w środowisku opozycji: A. Friszke, Opozycja polityczna w PRL 1945–1980, Londyn 1994, s. 499–510.\n Z księgi zapisów GUKPPiW, Warszawa1977.\n Spis sygnatariuszy w aneksie do tego artykułu.\n Wywiad Adama Wojciechowskiego z prof. Janem Kielanowskim, członkiem Komisji Programowej TKN „Opinia”, nr 10–11 1978 r., s. 27–29.\n Deklaracja programowa TKN, [w:] R. Terlecki , Uniwersytet Latający i Towarzystwo Kursów Naukowych 1977–1981, Kraków–Rzeszów 2000.\n Poza Warszawą i Krakowem, pojedyncze wykłady prowadzili w Poznaniu Stanisław Barańczak, w Lublinie – Adam Kersten. Ale i w tych miastach, tak jak i w Łodzi, we Wrocławiu, w Szczecinie czy w Gdańsku działania TKN-u opierały się na środowisku warszawskim.\n Referat Komisji Programowej na Walne Zebranie TKN w dniu 12 marca 1978 r., [w:] Zbiory JJ − Karta AO IV/ 218,1, mps. powielony, s. 1–13+ 5a.\n „Biuletyn Informacyjny”, nr 16, listopad 1977, s. 4.\n Oświadczenie TKN-u na zakończenie pierwszego roku działalności oświatowej, 5 VI 1978, „Puls” 1978 nr 3, VIII, s. 108–110.\n Opisanie przez SB Walnego Zebrania TKN w dniu 15 października 1978 r., [w:] Kryptonim „Pegaz”, Służba Bezpieczeństwa wobec Towarzystwa Kursów Naukowych 1978–1980, Warszawa 2008, s. 179–180.\n Oświadczenie TKN z 5 czerwca 1978 r.\n Kościół popiera inicjatywy TKN, [w:] „Kultura”, Paryż 1978, nr 5, 63.\n Choć należałoby tu zauważyć, że pytanie o wartość różnych (acz nie wszystkich) tradycji ideowych jako wspólnego dobra wyniesionego z tradycji postaw inteligencji polskiej przełomu XIX i XX w. obecne jest w kultowej książce młodej inteligencji polskiej lat 70. XX w., por. B. Cywiński, Rodowody niepokornych, Warszawa 1971.\n Wspierane przez Kardynała Wojtyłę zajęcia odbywały się jesienią 1977 r. w obiektach sakralnych sióstr norbertanek i zakonu dominikanów.\n W. Karpiński, M. Król, Sylwetki polityczne XIX wieku, Kraków 1974.\n Ugoda, praca organiczna i myśl zaprzeczna, „Więź”, 1975, nr 9.\n Tekst ten nie był po roku 1989 publikowany jako osobny dokument , por. aneks do tego artykułu.\n Na pewno taką diagnozą będzie praca B. Cywińskiego „Zatruta humanistyka”\ni A. Kerstena „Czego nie ma w podręcznikach historii”.


Implanty zębów dla seniorów i nie tylko - wiadomości i aktualności stomatologiczne\nImplanty dla każdego? (fot. Shutterstock)\nPrzesuwanie się zębów, powstawanie szpar między zębami, z czasem zanik kości - braku nawet pojedynczego zęba - ze względu na konsekwencje - nie można lekceważyć – przestrzega dr n. med. Michał Knast z Dentim Clinic Medicover w Katowicach.\nBrak jednego zęba może zaburzyć pracę stawu skroniowo - żuchwowego, a to z kolei objawia się m.in. bólami głowy, trzaskami w okolicy ucha czy szybszym ścieraniem się zębów.\nNie zawsze brak jednego zęba (np. ze względu na zniszczony korzeń) umożliwia wstawienie korony.\nNiekiedy jedynym ratunkiem dla pacjentów, którzy stracili ząb, mogą być implanty.\nBrak jednego zęba to też problem\n– Nawet utraty pojedynczego zęba nie powinno się bagatelizować. Jeśli jest to ząb przedni, który był widoczny podczas mówienia, wtedy zwykle bardzo zależy nam na szybkim jego uzupełnieniu. Jeśli dotyczy to zębów trzonowych, niewidocznych i schowanych z tyłu, to długo zwlekamy z wizytą u dentysty. A to błąd. Lista konsekwencji jest długa, a te najdotkliwsze to m.in. przesuwanie się zębów sąsiadujących z ubytkiem, powstawanie szpar między zębami mogących powodować problemy z dziąsłami, a z czasem zanik kości, co sprawia, że coraz trudniej będzie taki brak uzupełnić – wyjaśnia dr n. med. Michał Knast z Dentim Clinic Medicover w Katowicach.\nKorona, most, korona na implancie\nTo jedno z najpowszechniejszych rozwiązań. Most składa się z minimum trzech tzw. punktów, czyli filarów i przęsła, które stanowią połączone korony ceramiczne imitujące te własne. Umieszcza się go na zębach sąsiadujących z ubytkiem, które wcześniej muszą być odpowiednio przygotowane. Szlifuje się je na kształt umożliwiający nałożenie koron. Jak wynika z opisu: żeby odbudować jeden ząb, trzeba pójść na kompromis i poświęcić dwa inne. Nie wszyscy pacjenci chcą się na to zgodzić. To prowadzi do rozwiązania, które pod wieloma względami naśladuje naturę, czyli implantów stomatologicznych.\nGdy implant jest jedynym ratunkiem\n– Podstawowym wymogiem, co do implantów jest ich biozgodność. To cecha, która zapewnia, że zostaną przyjęte przez organizm jak tkanka własna pacjenta, ale też gojenie i osteointegracja przebiegną szybko i sprawnie. By osiągnąć cel, powierzchnia implantu może być porowata, misternie ukształtowana lub specjalnie kondycjonowana. W efekcie ponad 95 proc. zabiegów jest zakończonych sukcesem – podkreśla dr n. med. Knast.\nImplanty antidotum na bezzębie?\nProteza ruchoma na kleju, czy proteza na implantach?\nNajpowszechniejszym leczeniem tego problemu jest proteza. W zależności od tego, ilu zębów nam brakuje, stosowana jest częściowa lub całkowita. To rozwiązanie ekonomiczne, ale nie do końca komfortowe i satysfakcjonujące. Eksperci oszacowali, że taka proteza zapewnia tylko 20 proc. pierwotnej siły zgryzu. Dla wielu osób to zbyt mało, jeśli zmiana diety na papkowatą bądź płynną nie przechodzi przez myśl.\nDla kogo implanty\n– Można powiedzieć, że samo wszczepienie implantu jest najkrótszym etapem całego leczenia, bo może trwać zaledwie kwadrans. Odpowiednie przygotowanie pacjenta przed zabiegiem, skrupulatna diagnostyka i planowanie skutkuje skróceniem procedury zabiegowej do minimum. Po zabiegu następuje rekonwalescencja i osteointegracja, czyli zrastanie się implantu z kością. To etap najdłuższy, na który poświęcamy kilka do kilkunastu tygodni – podsumowuje dr n. med. Michał Knast.\nimplantologia Dentim Clinic Medicover\n» Polacy w pandemii COVID zmagają się z pandemią próchnicy


TRÓJKĄTNY IMPLANT | alpha-dent.net\nACTIVE BIO — FILOZOFIA\nWszystkie genialne pomysły są proste\nMożecie sobie wyobrazić obracane koło trójkątne?\nOdpowiedź oczywista, i wiemy o tym, jak o niezmiennej stałej, którą interpretujemy poprzez geometrię form.\nTak samo niemożliwym jest obrócenie nowego implantu Active Bio od producenta Alpha Dent Implants z trójkątnym przekrojem ciała.\nACTIVE BIO — INNOWACJA\nActive Bio to innowacyjne rozwiązanie od producenta Alpha Dent Implants oraz czołowych ekspertów w dziedzinie implantologii zębowej.\nTrójkątny kształt ciała implantu w miejscu zamiany kości korowej w gąbczastą zapewnia maksymalny efekt antyrotacyjny.\nZe względu na powstanie nowej kości wokół części trójkątnej oraz dzięki podwyższonym właściwościom antyrotacyjnym wynikają warunki dla wcześniejszej rehabilitacji.\nNie koniecznym jest oczekiwanie w ciągu od 3 do 6 miesięcy aż osteointegracja całkowicie się skończy.\nPoczuj różnicę razem z Active Bio od producenta Alpha Dent Implants.\nDowiedź się o 9 tajemnych krokach\ndo zaangażowania pacjentów w zabieg implantacji\nSprawa dla prawdziwych profesjonalistów\n9 podstawowych porad, które znaczniej ulepszą Twoją praktykę\nACTIVE BIO — POWIERZCHNIA\nWszystkie implanty Alpha Dent mają wyjątkową aktywną i hydrofilową powierzchnię 3D Active, która ma wyraźną wielowarstwową mikroporowatą strukturę o grubości warstwy tlenku 10-12 mikronów.\nCała warstwa tlenku jest objęta mikroporami, które łączą się, tworząc powierzchnie wielowarstwową. Warstwa tlenku tytanu jest wzbogacona hydroksyapatytem wapna, przy czym powierzchnia implantu nie zawiera zanieczyszczeń.\nACTIVE BIO — ROZWIĄZANIE\nNa jakie problemy lekarza i pacjenta innowacyjny implant Active Bio służy rozwiązaniem?\nImplantolog, który kocha swoją pracę, zawsze chce być w stanie zaoferować swojemu pacjentowi jak najwięcej: najbardziej bezbolesne przeprowadzenie procedury implantacji i zmniejszenie okresu trwania procesu osteointegracji. Chce zagwarantować jakość, trwałość oraz stabilność konstrukcji.\nNowy implant Active Bio od producenta Aplha Dent Implants jest rewelacyjnym rozwiązaniem, które zapewnia dentyście te dodatkowe możliwości. Trójkątny kształt implantu nie zaprzecza standardowym pojęciom o implantach zębowych oraz ich kształtach. Wręcz przeciwnie, organicznie uzupełnia ich w proste efektywne cechy, które zapewniają maksymalnie pozytywne wyniki zabiegu implantacji zębowej zarówno dla lekarza jak i dla pacjenta. I to jest tak samo ważne, jak i pewność każdej osoby w dniu jutrzejszym. Po prostu poczuj różnicę!\nACTIVE BIO - PROTOKÓŁ\nActive Bio - klinika\nACTIVE BIO — SPECYFIKACJA\nACTIVEBIO — ZESTAWY\nACTIVEBIO — JEDNOŚĆ


Elektryczne biura - Design\nfot. mat. Archimental\nDrewno, szkło, beton i specjalnie zaprojektowana fototapeta ze schematem urządzenia elektrycznego - na to postawili architekci z pracowni Archimental realizując kameralne biuro w Będzinie.\nNiewielki wolnostojący budynek wśród zieleni, a w nim biura firmy zajmującej się wszystkim z dziedziny automatyki, sterowania i aparatury kontrolno-pomiarowej, czyli ogólnie szeroko pojętej elektryczności. - Dlatego zaprojektowana specjalnie do wnętrza fototapeta jest schematem urządzenia elektrycznego. Takie tapety tworzę sama, jeżeli nie uda mi się znaleźć czegoś dokładnie oddającego moje wyobrażenia. Mimo, że mamy do dyspozycji niezliczoną ilość gotowych fototapet tak jak w tym przypadku indywidualny wzór jest odpowiedniejszy. Jedna ze ścian pokryta jest folią Rowlux. To wielosoczewkowa poliwęglanowa folia, która oprócz połysku ma też głębię, która wprowadza do okładziny dynamikę - nadmienia Joanna Ochota, architekt, pracownia Archimental. Pozostałe elementy wnętrza takie jak pojawiające się drewno, szkło i beton równoważą się i tworzą razem przytulny, domowy klimat - dodaje.\nW pomieszczeniach biurowych najważniejszy jest komfort pracy i jej efektywność. Dlatego komfort akustyczny jest tak ważny, a niewłaściwe warunki mogą wpływać na zdrowie. - Zastosowanie systemów sufitowych i okładzin ściennych zapewniają doskonałą akustykę i komfort, a jednocześnie wysoką estetykę wnętrz. Na suficie zastosowano system sufitów podwieszanych listwowych, który składa się z listew profilowanych mocowanych zatrzaskowo do aluminiowego dźwigara nośnego. Taki sufit nie tyko poprawia akustykę, ale jest też ciekawym detalem wnętrza - podkreśla architekt. Co ciekawe, w biurze oświetlenie pojawia się również w podłodze.\nW projekcie wykorzystano m.in. meble marki Balma, sufit marki Barwa System, panele "drewniane" na ścianie od Inter Door, okładziny ścienne dostarczone przez firmę Muraspec.\nFinalne prace zakończyły się na przełomie grudnia 2018 r. i stycznia 2019 r.\nArchimental RSS Będzin RSS


live truth love: Rozdział 23\n- Nie płacz – szepnął do mnie Robert, który trzymał mnie za rękę,\n25 kwietnia. Tę datę zapamiętamy już do końca. To właśnie dwa dni temu, Sophie popełniła samobójstwo. Dla każdego z nas to wielka tragedia. Nie wiem nawet jakimi słowami mam opisać to co teraz czuję. Pewna jestem tylko bezradności, bezsilności i cholernej złości i nienawiści do samej siebie. Gdybym nie olała mojej przyjaciółki to teraz przytulałabym się do niej, zamiast stała nad jej trumną. To jedno z najtrudniejszych i najsmutniejszych wydarzeń w moim życiu. Po moim policzku spłynęła kolejna fala łez. Jak mam teraz żyć? Jak mam się pozbierać? Nie wyobrażam sobie tego wszystkiego bez Sophie. Była moją najlepszą przyjaciółką, siostrą. Od zawsze na zawsze. Tak miało być. Nikt nie może uwierzyć, że ta idealna, uśmiechnięta i zawsze miła Soph nie żyje. Ciężko znoszę jakiekolwiek rozstania. Tęsknie już po dniu, tygodniu. Rozłąka na miesiąc to dla mnie męka. Ale co mam powiedzieć o osobie, której już nie ma? Z którą nigdy nie będę płakać, śmiać się, żartować, kłócić, z którą nie będę mogła pisać, rozmawiać przez telefon? Nie umiem sobie tego po prostu wyobrazić. Najgorsze jest to, że od środka, z każdą chwilą coraz bardziej zżera mnie poczucie winy. Wiele razy chciałam dowiedzieć się, co Sophie naprawdę jest. Zauważałam to, ale wszyscy mówili mi, że dramatyzuję, jak zawsze. Czułam, że coś jest nie tak i zamiast zmusić ją by coś powiedziała wolałam pieprzyć się z Harrym. Ale dlaczego sama nie zwróciła się z pomocą do mnie i Molly? W końcu byłyśmy przyjaciółkami. Mogłyśmy sobie ufać. Pomogłybyśmy jej. W mojej głowie krążyło tysiące myśli.\n- Effy – wskazał dłonią Harry,\nStałam z moimi wszystkimi przyjaciółmi w jednej grupie. Z mojej lewej strony miałam Roberta, a z prawej – Harrego. Obok mnie stała też Molly. Powoli podchodziłam do wielkiej dziury. Stanęłam nad nią i poczułam na policzkach zimne łzy. Wzięłam głęboki oddech i spojrzałam się w dół. Leżała tam czarna, drewniana trumna. Nade mną stał ksiądz, a za nim najbliższa rodzina Sophie oraz nasi przyjaciele. Zza ramienia spostrzegłam Alexa z dziadkami Sophie. Nawet nie chcę sobie wyobrażać co oni muszą teraz przeżywać .Niedaleko od nich stał ojciec Soph. Jej mama nie jest w stanie się na tyle pozbierać, by iść na pogrzeb własnej córki. Ich rodzina się rozpada, i to właśnie było głównym powodem śmierci mojej przyjaciółki.\n- Boże – szepnęłam – Dlaczego to zrobiłaś? Miałaś mnie, Molly, Nialla. On cię kocha. Wszyscy cię kochamy. Nie wyobrażam sobie bez ciebie życia. Tęsknię za tobą. Za twoimi radami, za twoim śmiechem, za sposobem w jaki zarzucałaś włosami. Kocham cię i nigdy o tobie nie zapomnę – schyliłam się i na trumnę mojej przyjaciółki rzuciłam różę owiniętą w czarną koronkę.\nPo tym jak pogrzeb się zakończył wraz z Molly udałyśmy się do moich rodziców i jej mamy, którzy razem stali na obrzeżach cmentarza.\n- Jak się trzymasz kochanie? – przytuliła Molly jej mama,\n- A jak mam się trzymać? – pociągnęła nosem brunetka – Jest ciężko…\n- Taka tragedia – westchnęła moja mama,\n- Aż trudno uwierzyć, że ta dziewczyna, która odkąd pamiętam przychodziła do nas na nocowania… jej już po prostu nie ma – dodał mój tata,\n- Wracacie z nami? – zapytała się z troską moja mama,\n- Nie, my, wszyscy przyjaciele Soph, musimy teraz być razem – odpowiedziałam,\nOdeszłyśmy od naszych rodziców. Mijałyśmy rodzinę Lee. Jej ciotki, wujków, kuzynów i kuzynki. Znałyśmy ich wszystkich. Jednak najgorszym widokiem był widok płaczącego Alexa. Nie miałyśmy nawet siły by do niego podejść, bo same nie widziałybyśmy co powiedzieć.\n- Źle wyglądasz – szepnęła do mnie moja przyjaciółka,\nByłam blada, niewyspana i głodna. Od dawna nic nie jadłam, a ostatnie dwie noce spędziłam płacząc w poduszkę. Moja cera była poszarzała, pod oczami miałam sińce, a policzki były mokre od łez.\n- Nawet najgorszemu wrogowi nie życzę bycia na pogrzebie najlepszej przyjaciółki, która popełniła samobójstwo – powiedziałam cicho,\nDoszłyśmy do reszty i całą grupą ruszyliśmy do małego baru – restauracji oddalonego od tego cmentarza jakieś 20 minut drogi. To tam chcieliśmy usiąść i powspominać naszą przyjaciółkę. To było jedno z jej ulubionych miejsc w Londynie. Molly, Niall, Harry, Zayn, Louis, Liam, Eleanor, Danielle, Darren, Amber, Robert, Kate, Melanie, Naomi, Jay i ja. Wszyscy przyjaciele Sophie. Dla każdego z nas to niewyobrażalnie trudny czas. Nie wiem jak to teraz będzie. Jestem w takim szoku i bólu, że nie umiem poczuć nic, nic sensownego. Szliśmy w ciszy. Każdy pewnie rozmyślał jak wspaniała była Sophie, co mógł zrobić by nie dopuścić do jej śmierci. To najgorsze uczucie na świecie. Gdy dotarliśmy do restauracji, zajęliśmy miejsca, w rogu przy oknie. Musieliśmy złączyć dwa duże stoliki. Siedziałam obok Roberta i Molly. Każdy zmówił coś niewielkiego do jedzenia.\n- Ja poproszę tylko wodę – zwróciłam się do kelnerki,\n- Zjedz coś – nakłaniał mnie Harry,\n- Nie. Nie mam ochoty,\nChwilę później zapadła cisza. Przez brak jednej osoby atmosfera zmienia się diametralnie. Chciałam by ktoś coś powiedział, bo jeżeli ta cisza dłużej potrwa to zaraz znowu się rozpłaczę.\n- Wiecie co jest najgorsze? – wyszeptał Niall – To, że jej się podobałem. Miałem szanse… a ja ją kochałem. Od samego początku, gdy Liam chciał się z nią spotykać. Tak bardzo ją kochałem. Każde powitanie było takie cudowne. Gdy mogłem się w nią wtulić, pocałować ją w policzek. Kochałem w niej wszystko. Uśmiech, oczy, włosy, styl bycia, głos. Powiedzcie mi, że to chory sen, ja chcę się już z niego obudzić – po policzkach Nialla zaczęły spływać łzy, chłopak schował głowę w dłonie i próbował się uspokoić głęboko oddychając,\n- Dla każdego z nas to jest trudne – Molly złapała Irlandczyka za rękę,\n- To wszystko moja wina! – wybuchłam płaczem\n- Cicho… - Robert przytulił mnie i kołysząc próbował uspokoić,\nMój przyjaciel jest dla mnie teraz bardzo dobry. Taki o jakim marzyłam. Jest miły i opiekuńczy, troszczy się o mnie. Niestety szkoda, że w wyniku takich okoliczności.\n- Słyszałam tamtą rozmowę. Czułam, że z Sophie coś nie tak. Miliony razy próbowałam z nią rozmawiać. Chciałam się dowiedzieć co z nią. Chciałam pomóc… ale za każdym razem ona mnie zwodziła a ja się poddawałam. Nie miałam pojęcia co się u niej dzieje. Nie miałam pojęcia, że nienawidzi samej siebie, że chce umrzeć, że jej rodzina się rozpada, że w jej domu panuje piekło. Jak zupełnie obca osoba. Przecież byłyśmy najlepszymi przyjaciółkami, zawsze i na zawsze razem. Ciągle to powtarzała. Dlaczego nic nie powiedziała? Dlaczego ja nic nie zrobiłam?\n- Przestań się obwiniać – wyszeptała Molly – Nikt z nas nawet nie domyślał się, że dzieje się coś niedobrego,\n- Nie zrobiłaś nic złego. Troszczyłaś się o nią do samego końca. To ona tak wybrała. Może ciężko było jej się otworzyć i zwierzyć z takich problemów. W środku nienawidziła siebie najbardziej na świecie. Myślicie, że to łatwe pogrążać się przy przyjaciołach? Pokazywać, że czuje się zerem, że jej życie się rozpada? Było jej trudno… ale najważniejsze, że już nie cierpi – westchnął Harry – Nie, sam nie wiem co mówię, po prostu próbuję ją zrozumieć,\nZamknęłam na chwilę oczy. Wszystko zwaliło się w jednym momencie. Dorastanie to najgorszy etap w życiu każdego. Wszyscy mamy wtedy swoje tragedie, czy te małe, czy ogromne. Jesteśmy jeszcze tacy słabi, krusi, nieodporni na ból, przeciwności losu. Wszystko się pieprzy. Chciałabym zniknąć, lub zasnąć i obudzić się, gdy już będzie dobrze. Chciałabym poukładać wszystkie moje sprawy, pogodzić się ze śmiercią Soph, przemyśleć co jest między mną i Robertem, a co między mną a Harrym, poukładać relacje z rodzicami, zasypiać i budzić się z pewnością, stabilnością. Po prostu niech te złe chwile znikną.\n- Nie wierzę, że jej nie ma. To po prostu niemożliwe. To wszystko jest takie chore – przerwał ciszę Jay,\nTak naprawdę to każdy powtarzał to samo już od dwóch dni. Nikt nie wie, co powiedzieć, nikt nie wie, co dalej mamy robić. Nie wyobrażamy sobie tego wszystkiego bez niej. Nadal trudno nam w to uwierzyć. Jestem już zmęczona od łez, chwilami wydaje mi się, że to tylko wyobrażenie, zły sen, ale potem wzdycham i zdaję sobie sprawę, że to wszystko jest naprawdę, że muszę to przeżyć. Najgorsze, że ta historia jest prawdziwa, że musimy przejść przez to piekło.\n- Pamiętam, że jeszcze jakiś czas temu tutaj byliśmy. Siedzieliśmy przy tamtym stoliku – wskazał palcem Niall – Ja jak zwykle nawijałem, ona tylko się uśmiechała, była jakaś nieobecna. Nie zwróciłem na to uwagi. Wydawało mi się, że to tylko zły humor. Nawet przez myśl mi nie przyszło, że po miesiącu będę siedział w tym samym miejscu, po jej pogrzebie,\n- Wszyscy znają rozwiązanie gdy jest już za późno. Takie jest życie – powiedziała smutnym głosem Eleanor,\n- Ona nie zasłużyła na taki los. Była taka dobra, to nie powinno jej spotkać – pokiwał głową Liam,\nJeszcze przez jakiś czas siedzieliśmy w tej beznadziejnej atmosferze, co jakiś czas, wtrącając coś o Sophie. Za oknem zrobiło się już ciemno. Padał deszcz. Pogoda pasowała do naszego nastroju. Na pogrzebie było wręcz na odwrót. Ciepło, słonecznie, bezchmurnie, wiał lekki wiatr. W taką pogodę każdy powinien nabierać chęci do życia, do zmian, a nie stać na cmentarzu i płakać nad losem osiemnastoletniej dziewczyny, która postanowiła zakończyć swoje życie.\n- Chyba czas już się zbierać. Odprowadzę cię – zwrócił się do mnie Robert, kątem oka zwróciłam uwagę, że Harry cicho westchnął\nNa szczęście przynajmniej dzisiaj odpuścili sobie kłótnie i głupie docinki.\n- Może was podwiozę? Nie zmokniecie – zaproponował Styles,\n- Poradzimy sobie – delikatnie uśmiechnął się Robert,\nŻegnałam się z każdym po kolei. Przytulaliśmy się, dawaliśmy sobie buziaka w policzek. Każdy mówił mi, żebym się trzymała, że musimy przez to przejść. Cieszę się, że mam takich przyjaciół. Ostatnią osobą, z którą miałam się pożegnać był Harry,\n- Jutro się spotkamy. Będę z tobą. Potrzebujesz wsparcia, zaufaj mi, chcę się tobą zaopiekować – powiedział mi na ucho, ja tylko przytuliłam go,\nWyszłam z Robertem na zewnątrz i od razu uderzyła mnie fala zimnego i wilgotnego powietrza. Miałam na sobie tylko koronkową, czarną sukienkę. Mój przyjaciel zdjął z siebie kurtkę i założył mi ją na ramiona.\n- Dzięki – powiedziałam cicho,\nDo mojego domu było dość daleko, ale taki spacer dobrze nam zrobi. Mimo tego, że jest cholernie zimno, leje jak z cebra. Przynajmniej teraz nie będzie widać łez. Już po kilku minutach byliśmy cali mokrzy. Moje usta zaczęły drżeć, ponieważ całkowicie przemokłam. Szliśmy w ciszy. To takie dziwne. Robert jest teraz dla mnie taki dobry, miły i opiekuńczy, zupełnie jak nie on. Na ulicach były pustki. Westchnęłam i zapytałam się mojego przyjaciela o coś, co dręczyło mnie przez ostatnie dni:\n- Uważasz, że to co zrobiła to tchórzostwo czy odwaga? – spojrzałam mu prosto w oczy,\n- Kochałem Sophie jak siostrę, mimo, że tego nie okazywałem. Jest mi bardzo ciężko, ale dla mnie to tchórzostwo. Poddała się. Powinna walczyć, walczyć do końca, bo jej problemy były do rozwiązania. Każde problemy są do rozwiązania. Trzeba tylko znaleźć sposób, a jeżeli to mało możliwe to naszą jedyną nadzieją jest czas. Przecież wszystko by się w końcu ułożyło….\n- A według mnie postąpiła odważnie. Kto by pomyślał, że taka delikatna Sophie potrafiła tak bardzo się ranić, potrafiła się zabić. Nie każdy miałby na tyle odwagi. Większość z nas nie miałaby jej. Też chciałabym to wszystko cofnąć, chciałabym by się wtedy nie poddała, ale to co zrobiła było bardzo odważne. Postanowiła to zakończyć, zbyt długo była twarda, zbyt długo udawała. To wszystko się w niej kumulowało. Przestała zwracać jakąkolwiek uwagę na najważniejsze wartości, wiesz, przyjaźń, zaufanie, prawda. Nie była już sobą. W ogóle nie doceniała czegoś takiego jak życie, uważała, że jest tak beznadziejna, że jej życie nie jest nic warte. Podjęła ostateczną decyzję – pociągnęłam nosem – Nawet nie chcę sobie wyobrażać, co czuła gdy stała na krawędzi i gdy wiedziała, że to już koniec, że to jej ostatnie sekundy. Gdy wszyscy chcieliśmy ją powstrzymać,\nRobert złapał mnie w pasie i mocno przytulił. Staliśmy na środku ulicy, cali mokrzy. Dlaczego to wszystko musiało tak się potoczyć? To niesprawiedliwe. Nie wyobrażam sobie teraz nic. Wszystko po prostu straciło sens.\n- Ona nie chciałaby, żebyś płakała – pocałował mnie w mokre włosy,\n- Obiecaj mi, że ty mnie nigdy nie zostawisz – wtuliłam się w niego mocniej,\n- Obiecuję. Będę zawsze – uśmiechnął się – Tak jak Molly i reszta,\n- Sophie też miała być na zawsze – westchnęłam,\n- Razem damy radę – złapał mnie za rękę i ruszyliśmy dalej,\nTę część drogi szliśmy już w zupełnej ciszy. Oboje byliśmy pogrążeni we własnych myślach. Słychać było tylko nasze kroki, ciężkie oddechy i chlust kropel deszczu. Po tak okropnym dniu to działało nawet kojąco. Niech to wszystko minie. Niech coś zacznie wychodzić, niech wszystko się ułoży. Po prostu niech już będzie dobrze.\nco sądzicie o zachowaniu Roberta? czy pomiędzy nim a Effy, przez zmianę jego zachowania? a co z Harrym? piszcie w komentarzach co sądzicie o rozdziale? do końca bloga zostało jeszcze 5 rozdziałów. chcemy go zakończyć z jak największą liczbą obserwowanych, więc jeśli jeszcze nas nie obserwujecie - zróbcie to.\nprzypominamy, o nowym opowiadaniu z przygodami Alexis oraz Amandy - life is a trap\nAutor: Cassie & Zoey o 2:15 PM\nAnonimowy 22 marca 2013 15:10\nNie mogę w to uwierzyć. Czytając ten rozdział czułam się jakbym była ta razem z nimi. Brak Sophie...To jest straszne po prostu.. Ale to nie zmienia faktu, że rozdział jak zwykle super. <3\nMam pytanie do Effy i Roberta oraz Harrego.\nHarry : Czy czujesz coś do Effy ?\nEffy : Chciałabyś byś z Harrym czy raczej Robertem ? Do którego czujesz miłość ?\nRobert : Czujesz coś do Effy ? Coś więcej niż przyjaźń ?\nlive, truth, love 22 marca 2013 22:58\nHarry: tak, jest dla mnie ważna, bardzo mi na niej zależy i do samego początku mi się podobała,\nEffy: to bardzo trudne, bo mam teraz mętlik w głowie. nie wiem, z oboma chciałam się tylko przyjaźnić, a wyszło inaczej, nasze relacje są za bardzo skomplikowane,\nRobert: sam nie wiem, raz tak, raz nie, ale to trwa zbyt długo i mimo, że ciągle się kłócimy to chyba pomiędzy nami jest ta chemia i wydaje mi się, że jednak chciałbym czegoś więcej niż przyjaźni.\nAnonimowy 23 marca 2013 11:12\nHarry : masz zamiar zrobić drugi krok ( bo pierwszy już zrobiliście :), nie powinno to być w takiej kolejności, ale cóż ;) ) ?\nEffy : rozumiem cię, jednak w końcu będziesz musiała o tym z nimi porozmawiać, bo oby trzymasz w niepewności.\nRobert : zaczniesz jakoś działać w tym kierunku ? żeby was do siebie zbliżyć ? co myślisz o Harrym ?\nlive, truth, love 23 marca 2013 12:11\nHarry: nie wiem, ona i tak wie, że mi na niej zależy...\nEffy: wiem (to będzie w następnych rozdziałach)\nRobert: spróbuję. Harry mnie wkurza, bo myśli, że jak jest sławny i bogaty to jest lepszy. przyjaźniłem się z Effy przed jego pojawieniem się, a on wszystko skomplikował\nEmily Williams 22 marca 2013 15:46\nNo i znowu płaczę ! Nie mogę uwierzyć, że Soph już nie ma : c Będzie mi jej brakowało <3 Szkoda mi Nialla, Effy i Molly, ale i całej reszty <3 Biedni<3 Rozdział jest znakomity!\nLola B. 22 marca 2013 17:10\nryczę kurwaa znowu .\nrozdział wspaniały *_*\nserio, serio ;*\nCałujee Lolaa ; ***\nAnonimowy 22 marca 2013 17:50\npiekny rozdział.. wiadome ze nigdy nie wszystko bedzie sie konczylo happy endem...\nAnonimowy 22 marca 2013 19:05\nGenialny rozdział ;) Wciągam się coraz bardziej w tego bloga. mam pytanie. Kiedy kolejny rozdział ? ;)\nlive, truth, love 22 marca 2013 20:23\nhmm, jakoś na początku przyszłego tygodnia. to zależy od was i ilości komentarzy, a z powodu, że to mój rozdział, to pewnie będzie ich mało :( x - effy\nAnonimowy 22 marca 2013 22:34\nnieprawda, Effy nie zgadzam się z Tobą. Jesteś wspaniała :) nawet nie wiesz jak ja wyczekuje rozdziałów z Twojej perspektywy <3 Podziwiam Twoją wyobraźnie, Twój talent, pomysłowość, uczucie z jakim piszesz, niesamowicie opisane uczucia i przeróżne sytuacje, krótko mówiąc jesteś dobra w tym co robisz ^^ jesteś moim mistrzem ! <3 - Agata\nlive, truth, love 22 marca 2013 22:53\nbardzo dziękuję xx - effy\nFee 22 marca 2013 19:42\nRozdział jest taki smutny ;< Szkoda Sop\nMuszę cię pochwalić nie wiem jak dla ciebie ale pisanie właśnie takich rozdziałów jest trudne ..Ty dałaś sobie radę ta końcówka " uważasz , że była tchórzem czy była po porstu odważna " to było piękne takie oj no ...\nMyślę , że między Robertem a Effy coś się święci.Może to tylko moje domyśly Harry mówi , że chcę się nią zająć ale ja sądzę że ona już ma opiekuna Roberta.Co ja pisze ?! Mam jeszcze kilka teori ale się z nimi nie podziele bo są głupie\nlive, truth, love 22 marca 2013 20:24\nz chęcią ich wysłuchamy. lubimy wasze teorie, bo one czasem dają nam nowe pomysły, także, śmiało :) - effy\nZauwazyliscie, ze w kazdym opowiadaniu dziewczyn to Nialler traci swoja milosc? Bardzo fajny rozdzial, choc smutny :-(\nlive, truth, love 22 marca 2013 20:13\nwiemy tak jakoś wyszło, na początku nie chciałyśmy go ranić bo bardzo go kochamy ale tak po prostu musiało być, xx - Molly\nlive, truth, love 22 marca 2013 20:25\nw następnym blogu niall będzie szczęśliwy, obiecujemy! ♥ - effy\nCaroline 22 marca 2013 22:11\nRozdział smutny, szkoda mi Effy i pozostałych ;c. Mam nadzieję, że wszystko ułoży się pomyślnie.\nJade Bowtie 22 marca 2013 22:19\no matko tak szkoda mi ich i wgl że Sophie sie zabiła straszne mam nadzieje ze Effy bedzie z HArrym a z czuyjej perspektywy jest kolejny rozdział?\nlive, truth, love 22 marca 2013 22:44\nz mojej, xx - Molly\nAnonimowy 22 marca 2013 22:50\nsuper, cieszę się :) Effy, świetny rozdział *.*\nAnonimowy 22 marca 2013 22:38\nrozdział jest świetnie napisany :) kurczę, no nie wiem co mogłabym napisać. Effy jesteś cudowna <3 to jak piszesz... to jak odtwarzasz dla nas czytelniczek, ten nastrój... niesamowicie. Nie będę pisała komplementów ani nic z tych rzeczy, bo chyba wszystko wiadomo po przeczytaniu rozdziału z Twojej perspektywy <3\nPozdrawiam i czekam na następny, - Agata\nAnonimowy 22 marca 2013 22:46\nZapomniałam, pytania :\nRobert : Od pewnego czasu stosunki Twoje i Effy się skomplikowały, myślisz że te obecne trudne chwile zbliżą was do siebie ? Jak sobie to wszystko wyobrażasz ? Jakie będą tego skutki ?\nEffy : Nie chce Ciebie osądzać, nie mam takiego zamiaru i nie chciałabym cię obrazić, ale czy ty unikasz i zbywasz Harrego ? Czy to przez wydarzenie które miało miejsce ostatnio między wami ? Pytam z czystej ciekawości :) Zapomniałabym, jak się trzymasz po stracie przyjaciółki ?\nHarry : Jesteś zazdrosny o Roberta ? Bo jakby nie było to właśnie on pociesza F i spędza z nią czas.\n<3 - Agata\nlive, truth, love 22 marca 2013 23:22\nRobert: Effy potrzebuje teraz wsparcia i opieki. śmierć Sophie wszystko zmieniła. otworzyła mi oczy na pewne zachowania, trochę dojrzałem. będę wspierać F. nie wiem jakie będą tego skutki, bo tak naprawdę się nie zastanawiałem, ale moglibyśmy spróbować czegoś wiecęj,\nEffy: źle się czuję z tym co zrobiliśmy, bo poszliśmy za daleko. muszę sobie to wszystko poukładać, kim on dla mnie jest i czy coś do niego czuję. może i go unikam, ale to samo tak wychodzi, po prostu czasem nie umiem inaczej.\njest mi bardzo ciężko, nadal jestem w szoku i nie potrafię zaakceptować faktu, że Sophie już z nami nie ma...\nHarry: szczerze powiedziawszy to za nim nie przepadam. on wszystko psuje i przynosi same kłopoty, nie wierzę w jego nagłą zmianę. to ja byłem przez ten cały czas dla Effy, a on teraz nagle udaje idealnego przyjaciela i wpycha się między nas.\ncudowny, co tu dużo pisać ? uwielbiam rozdziały z Twojej perspektywy :) kurczę, no nie mogę się przyzwyczaić do braku Soph, biedne dziewczyny, biedny Niall. Ten to ma pecha...\nCzekam na kolejny, kiedy przewidujecie ? ;)\nlive, truth, love 22 marca 2013 22:54\njakoś na początku przyszłego tygodnia. to zależy od was i ilości komentarzy, a z powodu, że to mój rozdział, to pewnie będzie ich mało x - effy\nświetny, świetny, świetny, świetny, świetny, świetny, świetny, świetny, świetny, świetny, świetny, świetny ! Effs, kocham Cię normalnie za ten rozdział ! <3\nJuliette ;3 22 marca 2013 23:40\nMoim zdaniem bardzo uczuciowy rozdział. Szkoda mi ich wszystkich, bo stracili Sophie, przez jej brak chęci do życia. Ogólnie moim zdaniem to co ona zrobiła to tchórzostwo i tutaj zgadzam się z Robertem.\nNie oni nie mogą być ze sobą, ani nic, bo także nie wierzę w to, żeby mógł się zmienić tylko przez jedno wydarzenie.\nSzkoda, że do końca już tylko 5 rozdziałów ;c ale zaraz po tym zaczynacie nowego bloga więc tym się pocieszę xd\nCzekam na 23 rozdział :)\nAnonimowy 23 marca 2013 09:44\nznowu się poryczałam :) ale rozdział na prawdę świetny :**\nEffy trzymam kciuki za ciebie i Harrego :D\nAnonimowy 23 marca 2013 11:06\nboże no niesamowity :)\nNie, nie, Effs nie może być z Robertem, lubię go, ale jednak... Effy jest przeznaczona Harremu xd <3\nnie no cudowny <3 F masz ten talent, nie da się zaprzeczyć.\nBoże, ja normalnie żyję historią dziewczyn :)\nForeverYoung 23 marca 2013 12:56\nRobertowi mówimy nie ;p Nie no, zrobisz jak zechcesz, ale do niej pasuje bardziej Harry! ;) A rozdział ogólnie wspaniały, choć smutny. czekam na następny ^^\nAnonimowy 23 marca 2013 13:40\nNiesamowity, jak każdy ;)\nszkoda, że nie długo koniec. Wciągnęłam się w tego bloga ;c\nCzekam na rozdział z perspektywy Molly :D\nkurde, no jest im ciężko. to, że Soph nie żyje, pogrzeb i wgl.\ndobrze, że Robert chce wesprzeć Effy. no, ale, że dopiero teraz się obudził ?\njakoś dziwnie, że teraz zaczął sie nią bardziej przejmować.\nona i Molly potrzebują dużo wsparcia. mama nadzieję, że przez to wszystko Molly i Zayn się pogodzą, a z Harry'm i Effy będzie już tylko lepiej.\n(sorry, że z anonima)\nAle świetny *.* po prostu uwielbiam tego bloga :3\nEmily Williams 23 marca 2013 17:45\nDacie rade dodać rozdział do poniedziałku? : >\nlive, truth, love 23 marca 2013 19:13\nprzy tylu komentarzach to wątpię x - effy\nAlison and Amanda 23 marca 2013 18:38\nŚwietna robota Effs *.* Uroniłam niejedną łzę :) Tak strasznie brakuje mi Sophie : c\nN prawdę nie mogę się doczekać kolejnych ;)\nJesteście na prawdę utalentowane ;)\nTęsknie za Soph. <3\nAnonimowy 23 marca 2013 19:53\nCzuje się jak bym czytała dobrą książkę ;)\nPolecam na te "gorące" wiosenne wieczory ;]\nCzytałam wasz poprzedni blog, teraz ten i nie mogę się nadziwić :D GENIUSZ. !\nTęsknie za Zaynem .\nlive, truth, love 23 marca 2013 22:12\nteż za nim tęsknie, - Molly\nPotraficie podtrzymać emocje. To jest na prawdę dobry blog, tak jak poprzedni. Nie zdziwię się jak nie długo będzie można dostać wasze książki w księgarni ;) Ah. Fajnie by było. papierowa wersja tego opowiadania. :D Marzenia. No, ale powrócę do tematu. Genialny ;]\nOna powinna być z Harrym ! XD\nVampire 23 marca 2013 19:57\nCzuje te wszystkie emocje, które przekazujecie w opowiadaniu ;) Łza kręci się w oku.\nAnonimowy 23 marca 2013 21:17\nczy jutro uda wam się wstawić nowy rozdział ? :) Effs, muszę powiedzieć że się spisałaś ! Chcę już kolejny z Twojej perspektywy, oby szybko zleciało <3\nlive, truth, love 23 marca 2013 22:14\nraczej pojawi się w poniedziałek, xx - Molly\nlife takes bravery † 23 marca 2013 22:35\nciekawy i dość smutny rozdział, mam nadzieję że dziewczyny sobie poradzą i wszystko między nimi a chłopakami się ułoży :) Effy trzymam kciuki za Ciebie i Harrego <3\nAllie Jamie ♥ 24 marca 2013 01:20\nDodajcie jutro rozdział, proszę :D\nW sumie to już dzisiaj, haha\nAnonimowy 24 marca 2013 11:42\nTAK ! Przyłączam się, dodajcie dzisiaj nowy :)\nAnonimowy 24 marca 2013 11:44\nlife takes bravery † 24 marca 2013 11:46\nuncontrollable 24 marca 2013 11:48\nme too, xx ^^\nAnonimowy 24 marca 2013 13:09\ni ja <3! :D\nAnonimowy 24 marca 2013 13:26\nja też - Agata :)\nlive, truth, love 24 marca 2013 14:41\npogadam później z Effy i może dodamy dzisiaj rozdział, ale nic nie obiecuje, xx - Molly\nSophie.... 24 marca 2013 09:16\nChciałabym cię zachęcić do przeczytania mojego nowego opowiadania. Mam nadzieje, ze wpadniesz, przeczytasz, skomentujesz i zostaniesz na dłużej. To bardzo dla mnie ważna.\nAnonimowy 24 marca 2013 11:17\nświetny :D Nie mogę się doczekać kolejnego rozdziału. To jednak w poniedziałek ?\nsmutny rozdział ale i tak świetnie napisany :) Effs, pozazdrościć talentu <3\nPROSIMY WSTAWCIE NOWY ! :)


juras - wszystko na temat juras | CKM.PL\nArtykuły dla frazy : juras\nPrezentacja zawartości portalu dla wyrażenia juras. Przygotowany przez nas system wyszukiwania artykułów dla danego słowa kluczowego (w tym przypadku juras) daje możliwość bardzo szybkiego uzyskania satysfakcjonującej informacji dotyczącej tego, ile artykułów związanych z zapytaniem juras posiadamy w swoim serwisie. W tej chwili dla zapytania juras jesteśmy w stanie zaprezentować Ci 24 materiały. Najstarszy z artykułów na ten temat jest z Środa 02.03.2011 najnowszy z kolei został przez nas opublikowany Środa 16.08.2017. W naszym serwisie znajdziesz również 1 galerię opisaną słowem juras. Nasz portal daje Ci możliwość śledzenia nowych treści (pojawiających się dla interesującego Cię zapytania juras ) przez kanał RSS. Dzięki nam na bieżąco będziesz informowany o zmianach, nowych treściach dotyczących tematu juras.


Akademia Krajowych Standardów Rachunkowości - Polityka rachunkowości i jej zmiany. Zdarzenia po dniu bilansowym – KSR 7\nTermin rozpoczęcia rekrutacji\t 2019-09-16 Termin zakończenia rekrutacji\t 2020-01-20\nCelem usługi jest omówienie regulacji Krajowych Standardów Rachunkowości i pokazanie, w jaki sposób stosowanie przepisów prawa bilansowego może stać się prostsze. Każdy moduł omawia na przykładach kluczowe zagadnienia z punktu widzenia stosowania standardu. W zakresie wiedzy uczestnik będzie: - znał zasady ustanawiania i wprowadzania zmian polityki rachunkowości - znał przykłady wprowadzania zmian do polityki rachunkowości i przekształcania oraz prezentacji danych W zakresie umiejętności uczestnik będzie: - umiał wykonać Dane szacunkowe – przykłady. Ujmowanie zmian szacunków - potrafił Ujmować zdarzeń po dniu bilansowych W zakresie kompetencji społecznych: - nabędzie umiejętność samodzielnej pracy - nabędzie zdolność do uczenia się przez całe życie\nUsługa będzie realizowane w formie transmisji online w czasie rzeczywistym na platformie transmisje online.\n01.10.2019 r. – Polityka rachunkowości i jej zmiany. Zdarzenia po dniu bilansowym – KSR 7\n- znał zasady ustanawiania i wprowadzania zmian polityki rachunkowości\n- znał przykłady wprowadzania zmian do polityki rachunkowości i przekształcania oraz prezentacji danych\n- umiał wykonać Dane szacunkowe – przykłady. Ujmowanie zmian szacunków\n- potrafił Ujmować zdarzeń po dniu bilansowych\nPrzewidywany czas do przejścia kursu to 2,5h zegarowe.\n1 Polityka rachunkowości i jej zmiany. Zdarzenia po dniu bilansowym – KSR 7\t 2019-10-01 09:30 11:45 2:15


Modne gry planszowe – Sklep Basanti « Tradycja i nowoczesność: Usługi, podaż i popyt. Zbiór danych\nModne gry planszowe – Sklep Basanti\n„Planszówki” – znakomita rozrywka dla dorosłych i dzieci.\nGry planszowe są na powrót wyjątkowo popularne. Dzieje się tak nie bez przyczyny. Gry planszowe to znakomita zabawa dla wszystkich lubiących wyzwania. „Planszówki” to idealny pomysł na wykorzystanie wolnego wieczoru w gronie najbliższych.\nGry planszowe to gwarancja doskonałej przygody i potężna dawka dobrych wrażeń. Producenci oferują nam fascynującą i ciekawą fabułę. Najmniejszy detal jest dopracowany i ma swoją wagę. Wykonanie gier robi duże wrażenie. Bierzemy do ręki opakowanie pełne wielokolorowych elementów wyprodukowanych z produktów wysokiej jakości.\nGry planszowe to zabawa dla wszystkich – bez względu na liczbę wiosen. ”Planszówki” są pouczające i również bawią – doskonalą na przykład: umiejętność analitycznego myślenia, planowania, współpracy w grupie.\nBasanti – duży katalog gier planszowych.\nSklep wirtualny Basanti to szeroki wachlarz ”planszówek” dla najmłodszych i tych nieco starszych. Serwis proponuje na przykład: gry liczbowe, słowne i wojenne. Zabawy znakomite na domową imprezę i na spokojny wieczór „we dwoje”. Gry dla rodziców, dla dzieci oraz dla jednych i drugich.\nSklep Basanti to liczne promocje, atrakcyjne ceny oraz szybka wysyłka. Doradcy Basanti oferują pomoc przy szukaniu najwłaściwszej, dostosowanej do gustów i wymagań kupujących gry.\nZachęcamy do sprawdzania oferty serwisu!\nZnajdź najlepszą ”planszówkę” i baw się dobrze.\nWpis dzięki uprzejmości www.gryplanszowe-basanti.pl\nObejrzyj stronę Dodaj do ulubionych


Wegańska drożyzna - BLOG\n9 kwietnia 2018\tPODRÓŻE Zostaw komentarz 6 razy wyświetlono\nDolara dać za ciastko, którego koszt wyprodukowania jest kilkaset procent niższy? Nie dla mnie.\nZauważyłem, że co weganskie, to z reguły musi być też drogie. No bo tanie nie może być dobre – odwieczna zasada handlu.\nPrzypomina mi się historia dwóch sprzedawców na Allegro. Jeden sprzedawał kostiumy kąpielowe za kilkanaście złotych, a drugi kilkaset razy drożej. Zgadnijcie który więcej sprzedał? To samo tyczy się mody na weganizm.\nDrogo, małe porcje i to gadanie, że jakościowo dobre… Wyprodukowanie ziemniaka bez oprysków itd. jest tańsze niż wyprodukowanie ziemniaka z dodatkami (chemikalia kosztują, czas na oprysk, paliwo, eksploatacja maszyn rolniczych itd.).\nCeny są wyższe, bo działa marketing „drogie bo wegańskie więc i zdrowe bo drogie” i jest nadal mała względnie konkurencja w wielu miejscach.\n(zdjęcie przedstawia ciastko z knajpy wegańskiej w Hanoi)\nPrevious [WIETNAM] Francuski wpływ na wietnamską kaligrafię\nNext [WIETNAM] Fotografie z instagrama 12.03.2018 – 10.04.2018


Smażona pieczeń z indyka w sosie własnym. – MOJE WYPIEKI I DOMOWE GOTOWANIE\n– 1,4 kg fileta z indyka\n– słodka papryka, jarzynka domowa lub vegeta\nFilet z indyka płuczemy i osuszamy, a następnie przyprawiamy domową jarzynką lub vegetą i smażymy w garnku na oleju (pod częściowym przykryciem).\nJak włożymy indyka na rozgrzany olej to od razu dolewamy gorącą wodę na wysokość około 3 cm. Dusimy na małym ogniu od czasu do czasu przewracając indyka na każdą stronę. W między czasie dolewamy jeszcze wodę – całkowity czas duszenia i smażenia to około 90-100 minut.\nPo około 75 minutach duszenia nie dolewamy już wody i czekamy, aż nam całkowicie odparuje.\nKiedy zostanie sam tłuszcz posypujemy indyka słodką papryką i obsmażamy z każdej strony na rumiany kolor – przy przewracaniu fileta dodajemy jednak za każdym razem po kilka łyżek wody, żeby nasz indyk się za szybko nie spalił.\nGotową pieczeń kroimy na grubsze plastry po około 60 minutach od upieczenia.\nTradycyjny sos pieczeniowy robimy na bazie przypalonego tłuszczu po smażeniu mięsa.\nWrzucamy do garnka z tłuszczem pokrojone w pół plasterki 2 większe cebule, które solimy i przyprawiamy pieprzem. Smażymy często mieszając, aż zmięknie i zalewamy gorącą przegotowaną wodą (około 1 l).\nPo ponownym zagotowaniu próbujemy i ewentualnie jeszcze przyprawiamy sos solą, pieprzem oraz słodką lub ostrą papryką – jak sos jest mało esencjonalny w smaku to możemy dodać 1 kostkę pieczeniową.\nNa koniec dodajemy do gotowego sosu pokrojone plastry mięsa i podgrzewamy całość kilka minut.\nJasny sos pieczeniowy z cebulą.\ndróbindykmięsa w sosachpieczeń\n6 października 2018 Darek Mięsa w sosach - gulasz Leave a comment\nLeczo do słoików z kiełbasą, papryką, cebulą, pomidorami oraz cukinią. 92 views\nKetchup z pomidorów i czerwonej papryki. 73 views\nZrazy ( bitki ) ze schabu w sosie pieczeniowym. 33 views\nPieczeń wieprzowa z szynki w sosie własnym. 30 views\nKetchup z dyni, papryki i cebuli. 22 views\nSchab z cebulą w majonezie i ketchupie. 17 views\nKotlety schabowe panierowane tradycyjnie w mące, jajku i bułce tartej. 10 views\nSałatka makaronowa z szynką, ogórkami i czerwoną papryką. 8 views\nDżem z malin i jeżyn. 7 views\nZapiekane bitki ze schabu z pieczarkami, mozzarellą, pomidorami oraz cheddarem. 4 views\nCiapkapusta – panczkraut – kartofelkraut. 4 views\nDomowy sos koperkowy. 3 views\nDżem z malin. 3 views\nAjerkuchy z jabłkami. 2 views\nKluski-pierogi leniwe z białym serem, masłem oraz bułką tartą. 2 views\nDomowe batoniki musli. 2 views\nSałatka z wędzonym kurczakiem, ananasem, jajkami, białą papryką, selerem, szczypiorkiem i żółtym serem. 2 views\nPolędwiczki wieprzowe ( bitki ) w sosie kurkowym. 2 views


Gol Szłykowicza w Axpo Super League - WP SportoweFakty\nGol Szłykowicza w Axpo Super League\nW 27. kolejce szwajcarskiej Axpo Super League polski zawodnik zdobył gola. Jednak na listę strzelców nie wpisał się Kamil Grosicki z FC Sion (pojawił się na boisku w 56. minucie meczu przeciwko FC Aarau, a jego drużyna przegrała 0:2), ani Zbigniew Zakrzewski (wybiegł na murawę w 88. minucie w przegranym 2:3 spotkaniu z BSC Young Boys Berno).\nWojciech Święch 22 Marca 2008, 20:28\nW Szwajcarii gra jeszcze inny nasz rodak. Chodzi o Johnny'ego Szłykowicza, który reprezentuje barwy Neuchâtel Xamax. Zawodnik ten ma podwójne obywatelstwo - polskie i francuskie.\nJego klub podjął w sobotę aktualnego wicemistrza kraju - FC Zürich. Beniaminek objął prowadzenie już w 9. minucie, kiedy to piłkę w siatce umieścił Steven Lang. W 12. minucie Szłykowicz wpisał się do protokołu meczowego. Pomocnik zobaczył wówczas żółtą kartkę. Wynik spotkania w 35. minucie podwyższył Daniel Jo?o Paulo.\nPo przerwie, w 70. minucie, goście zdobyli kontaktową bramkę. Jej autorem był Andrés Vasquez. W 81. minucie Szłykowicz przymierzył z rzutu wolnego. Jednak jego uderzenie nie było celne. Polak pokonał golkipera przyjezdnych w doliczonym czasie gry, w 93. minucie i ustalił w ten sposób rezultat meczu na 3:1.\nPolski pomocnik w bieżącym sezonie ligowym wystąpił w 17 spotkaniach ligowych i zdobył w nich 5 bramek. Jest on synem Zbigniewa Szłykowicza, który niegdyś grał w Warmii Olsztyn oraz Zagłębiu Wałbrzych.\nNeuchâtel Xamax FC - FC Zürich 3:1 (2:0)\n1:0 - Lang 9'\n2:0 - Jo?o Paulo 35'\n2:1 - Vasquez 70'\n3:1 - Szłykowicz 90+3'\nZurych Liga szwajcarska Neuchatel Xamax Johnny Szłykowicz FC Zurych Pozostałe kraje Inne kraje Kamil Grosicki Zbigniew Zakrzewski Szwajcaria Polska Polacy za granicą Piłka nożna Piłka w Europie


Spotkanie z rolnikami z Gniezna - Przemiany na Szlaku Piastowskim\nSpotkanie z rolnikami z Gniezna\nW Urzędzie Miejskim odbyło się spotkanie prezydenta Gniezna Tomasza Budasza z mieszkańcami miasta prowadzącymi gospodarstwa rolne na terenach miejskich. Prezydent Gniezna podziękował wszystkim rolnikom za codzienny trud ciężkiej pracy w gospodarstwach rolnych, udział w delegacji dożynkowej oraz przedstawił plany dalszego rozwoju miasta.\nDyrektor Wydziału Ochrony Środowiska Marzena Dyc-Rewers przedstawiła informacje o znowelizowanej ustawie o czystości i porządku w gminach oraz obowiązkowej w przyszłym roku selektywnej zbiórce odpadów, a także informacje o złożonych wnioskach o pomoc dla gospodarstw rolnych poszkodowanych w tym roku w wyniku suszy. (obk)\nPrevNiebawem oddane do użytku zostaną dwa nowe przystanki autobusowe przy ul. Gdańskiej\nnextZmiana frontu w sprawie budowy ulicy Północnej. Deweloper porozumiał się z miastem


Naładuj swoje czakry – dr Anodea Judith. Uroda i Zdrowie - serwis nie tylko dla kobiet!\nNaładuj swoje czakry – dr Anodea Judith\nKażdy jest naładowany…\nWszyscy wiemy, co oznacza być „naładowanym”. To uczucie podniecenia, strachu, pobudzenia seksualnego lub irytacji. Nie mamy jednak pojęcia, jak wykorzystać ładunek do kreowania zachowań, które chcemy stworzyć. Ładunek jest bowiem określeniem dla podstawowej siły życiowej przebiegającej przez każdego z nas. Siła ta jest kluczowa, jeśli mamy stawić czoła trudnym sytuacjom, leczyć wcześniej odniesione rany i traumy oraz radzić sobie ze stresem współczesnego życia. Co więcej, dla każdego z nas kluczowe jest zrozumienie, jak opanować własną siłę życiową i stać się najlepszą wersją siebie.\nPoradnik kontrolowania swojego ładunku\nTa książka stanowi ważny wkład w rozwijającą się dziedzinę medycyny energetycznej. Jej autorka postrzega ładunek jako łącznik pomiędzy umysłem a ciałem. Wprowadza czytelnika w głęboką intymność z własną siłą życiową, a także umożliwia zrozumienie, w jaki sposób ładunek wpływa na ich relacje z bliskimi, dziećmi czy współpracownikami. Analizuje, w jaki sposób możemy się „przeładować” lub „nie doładować” i jak osiągnąć stan równowagi dzięki praktykom ładowania i rozładowania. Każdy rozdział zawiera proste ćwiczenia pozwalające wprowadzić te zasady w życie.\nKolejna publikacja bestsellerowej Autorki\nDr Anodea Judith to znana na całym świecie myślicielka i duchowa nauczycielka. Zdobyła tytuł magistra i doktora nauk w dziedzinie psychologii i zdrowia. Uważana jest za największą amerykańską ekspertkę od czakr i wydała kilka bestsellerów poruszających tę tematykę. Ta publikacja stanowi zwieńczenie jej dotychczasowej działalności i umożliwia samodzielne skorzystanie z wiedzy dotychczas zarezerwowanej dla uczestników prowadzonych przez nią kursów.\n• rozpoznać swój ładunek i odnaleźć przyczyny jego zablokowania,\n• zrozumieć łączność między ładunkiem a kompleksami,\n• wykorzystać typowe czynności, które ładują bądź rozładowują,\n• wykorzystać wyższe i niższe stany załadowania,\n• utrzymywać równowagę między wewnętrznym i zewnętrznym ładunkiem,\n• dokonywać autodiagnozy swojego poziomu energii,\n• korzystać z tappingu ładunku,\n• zarządzać własną strefą komfortu i traumami,\n• równoważyć czakry,\n• powiązać hormony stresu z chemią organizmu,\n• pracować z ładunkiem elektromagnetycznym serca.\nDzięki poradom Autorki:\n• zrozumiesz rezonans limbiczny,\n• wykorzystasz ładunek seksualny,\n• wzmocnisz orgazm,\n• pokonasz lęk i depresję,\n• wykonasz ćwiczenia oddechowe,\n• będziesz wyrażać własną prawdę,\n• naładujesz swoją wyobraźnię,\n• skorzystasz z energii kundalini,\n• wyzwolisz ładunek w ciele partnera.


Noże Sayre z głownią stałą - sklep Militaria.pl\nNoże Sayre z głownią stałą\nWytrzymałe noże chińskiej marki Sayre. Dzięki znakomitej relacji jakości wykonania oraz ceny, noże o stałej głowni Sayre cieszą się ogromną popularnością. Szczególnie wśród klientów szukających budżetowego narzędzia do pracy, które sprawdzi się w każdych warunkach. Wzmocnione klingi oraz dobrze wyprofilowane ostrza sprawią, iż noże doskonale sprawdzą się zarówno przy zastosowaniach typowo oudoroowych, jak i przy codziennym użytkowaniu. Ergonomicznie wyprofilowana rękojeść pozwala natomiast na długotrwałą i niemęczącą pracę z ostrzem.\n5autor: Pawel, 2022-05-27\nDobrze wykonane, ostre. Za tą cenę z pokrowcami są ok\n5autor: Pawel, 2022-05-20\nBardzo ładne wykonanie, rewelacyjna cena, super wygląd\n4autor: Jan, 2022-05-13\nNiestety nóż przyszedł tępy. Po naostrzeniu ok :)\n5autor: Gracjan, 2022-04-15\nNóż robi wrażenie. Ostrość bez zarzutu.\n5autor: Patryk, 2022-03-05\nza ta cene to jak za darmo! polecam!\nSayre knives to chińskie przedsiębiorstwo zajmujące się produkcją noży, multitooli oraz scyzoryków. Produkty marki Sayre charakteryzuje duża użyteczność oraz nietuzinkowe wzornictwo, często inspirowane młodzieżową popkulturą oraz grami komputerowymi jak m. in. noże karambit z serii Counter-Strike Global Offensive (CS GO). Sayre przy produkcji swoich noży używa wysokiej klasy stali nierdzewnej oraz wysoko węglowej (tzw. narzędziowej). Rękojeść natomiast stanowi najczęściej wytrzymałe tworzywo sztuczne lub wodoodporna micarta.\nJedną z ciekawszych kategorii w ofercie chińskiego producenta są zdecydowanie noże z głownią stałą Sayre. Dzięki wzmocnionej konstrukcji idealnie spiszą się w najcięższych i najbardziej wymagających zadaniach, takich jak rąbanie lub batonowanie drewna. Doskonale sprawdzi się podczas weekendowego wypadu w góry, na rybach lub biwaku. Nóż ze stałą głownią Sayre jest wspaniałym ogólnoużytkowym narzędziem, którego nie może zabraknąć w twoim plecaku!


Przetarg: Likwidacja barier architektonicznych poprzez budowę dźwigu osobowego  | Eurobudowa.pl\neurobudowa.pl > przetargi > ogłoszenia przetargowe > windy, dźwigi > przetargi śląskie > przetargi Wodzisław Śląski > Likwidacja barier architektonicznych poprzez budowę dźwigu osobowego\nWykonanie rozbiórki komina\nPrzetarg: Likwidacja barier architektonicznych poprzez budowę dźwigu osobowego\nLikwidacja barier architektonicznych poprzez budowę dźwigu osobowego\nDane kontaktowe Zamawiającego: ZESPÓŁ PLACÓWEK SZKOLNO - WYCHOWAWCZO - REWALIDACYJNYCH W WODZISŁAWIU ŚLĄSKIM\nNr telefonu: 32 4552300\n1. Przedmiotem zamówienia są roboty budowlane obejmujące wykonanie zadania pn.: ,,Likwidacja barier architektonicznych poprzez budowę dźwigu osobowego w Zespole Placówek Szkolno-Wychowawczo-Rewalidacyjnych w Wodzisławiu Śląskimi". Roboty budowlane realizowane będą na podstawie dokumentacji projektowej wykonanej przez Studio Architektury ,,BOBER" Waldemar Bober z Radlina oraz decyzji o pozwoleniu na budowę nr 0232/21 z dnia 18.02.2021 r.\n1) rozbiórkę istniejącej platformy dla osób niepełnosprawnych,\n2) uzupełnienie stropodachu nad segmentem B ok. 6,3 m2,\n3) wykonanie attyki przy uzupełnionym stropodachu,\n4) wykonanie obróbki blacharskiej,\n5) murowanie ścian szybu z bloczków betonowych kl. C16/20 ok. 26,5 m3,\n6) zamurowanie bloczkami z betonu komórkowego otworów drzwiowych ok. 22,0 m3,\n7) wykonanie nowych otworów drzwiowych w pomieszczeniach przylegających do nowoprojektowanego szybu szt. 6,\n8) rozbiórkę istniejących przewodów kominowych w pomieszczeniach przylegających do nowoprojektowanego szybu, wraz z odtworzeniem warstw posadzkowych,\n9) wykonanie nowych przewodów kominowych w pomieszczeniach przylegających do nowoprojektowanego szybu,\n10) przebudowę instalacji c.o. wraz z przeniesieniem grzejników kolidujących z projektowanym szybem dźwigu,\n11) przebudowę instalacji elektrycznych kolidujących z projektowanym szybem dźwigu,\n12) wykonanie płyty fundamentowej pod dźwig osobowy ok. 1,6 m3,\n13) wykucie otworów w istniejących stropach segmentu C pod wykonanie nowoprojektowanego szybu ok. 3,7 m3,\n14) montaż nowych nadproży,\n15) wykonanie tynków wewnętrznych ok. 63,0 m2,\n16) skucie i wypełnienie nierówności w ścianach ok. 335,0 m2,\n17) montaż dźwigu osobowego,\n18) wykonanie maskujących listew dylatacyjnych obwodowo przy wejściu do dźwigu (listwa ścienna i podłogowa),\n19) malowanie ścian ok. 335,0 m2,\n20) malowanie sufitów ok. 160,0 m2,\n21) montaż wykładzin PCV ok. 107,0 m2,\n22) wykonanie posadzki z płytek ceramicznych ok. 30,0 m2,\n23) uporządkowanie terenu budowy po wykonaniu wszystkich prac budowlanych.\nRoboty prowadzone będą przy obiekcie czynnym - placówce oświatowej. 3. Szczegółowy opis przedmiotu zamówienia określa projekt budowlano-wykonawczy, specyfikacje techniczne wykonania i odbioru robót budowlanych a także projektowane postanowienia umowy w sprawie zamówienia publicznego, stanowiące załączniki do Opisu przedmiotu zamówienia - Dział II SWZ.\nCPV: 45313100-5, 45223200-8, 45262300-4, 45262520-2, 45310000-3, 45311000-0, 45320000-6, 45331100-7, 45331210-1, 45453000-7\nDokument nr: 2021/BZP 00092052, ZPSWR.26.2.2021\nOtwarcie ofert: Termin otwarcia ofert: 2021-07-12 13:00\n- poczty elektronicznej: szkola@zpswr.wodzislaw.pl.\n3.6.) Wymagania techniczne i organizacyjne dotyczące korespondencji elektronicznej: 1. Wykonawca zamierzający wziąć udział w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego, musi posiadać konto na ePUAP. Wykonawca posiadający konto na ePUAP ma dostęp do następujących formularzy: ,,Formularz do złożenia, zmiany, wycofania oferty lub wniosku" oraz ,,Formularz do komunikacji".\n3. Przekazanie korespondencji przez wykonawcę poprzez portale wskazane w pkt 1 oznacza akceptację regulaminów, o którym mowa w pkt 2 powyżej.\n4. Dokumenty elektroniczne składane są przez wykonawcę za pośrednictwem dedykowanych formularzy: ,,Formularz złożenia, zmiany, wycofania oferty lub wniosku" i ,,Formularz do komunikacji", jako załączniki. Maksymalny rozmiar przesyłanych plików wynosi 150 MB.\n6. Zamawiający opublikował na stronie prowadzonego postępowania link do postępowania oraz ID postępowania. Dane postępowanie można wyszukać również na Liście wszystkich postępowań w miniPortalu, klikając wcześniej opcję ,,Dla Wykonawców" lub ze strony głównej z zakładki Postępowania.\nTERMIN SKŁADANIA ofert: 2021-07-12 12:00\n1. Zamawiający wymaga złożenia wadium w wysokości 5.000,00 zł (słownie: pięć tysięcy złotych 00/100).\n3. Wadium wnoszone w pieniądzu należy wpłacić przelewem na rachunek bankowy Zespołu Placówek Szkolno - Wychowawczo - Rewalidacyjnych w Wodzisławiu Śląskim numer: 05 1560 1094 2125 2062 2525 0002 z dopiskiem na blankiecie przelewu jakiego postępowania dotyczy.\n4. Dowód wniesienia wadium w formie pieniądza należy złożyć wraz z ofertą.\n5. W przypadku wniesienia wadium w formie gwarancji lub poręczenia wykonawca przekazuje zamawiającemu wraz z ofertą oryginał gwarancji lub poręczenia, w postaci elektronicznej. Wadium musi zabezpieczać ofertę przez cały okres związania ofertą.\n6. Wadium wniesione przez jednego ze wspólników konsorcjum w imieniu całego konsorcjum uważa się za wniesione prawidłowo\n4.1.2.) Numer referencyjny: ZPSWR.26.2.2021\n4.3.1.) Sposób oceny ofert: W celu wyboru najkorzystniejszej oferty zamawiający przyjął następujące kryteria - przypisując im odpowiednią wagę punktową: cena oferty (X1) - 90 pkt, okres gwarancji (X2) - 10 pkt. Łączna liczba punktów - ocena końcowa zostanie obliczona jako suma uzyskanych punktów w ww. kryteriach, zgodnie z poniższym wzorem: X = X1 + X2, gdzie: X1 - liczba punktów przyznana danej ofercie w kryterium cena oferty, X2 - liczba punktów przyznana danej ofercie w kryterium okres gwarancji, X - łączna liczba punktów uzyskana w kryteriach. Szczegółowo sposób oceny został opisany w rozdziale XIX działu I SWZ.\nO udzielenie zamówienia mogą ubiegać się wykonawcy, którzy posiadają zdolność techniczną lub zawodową do wykonania zamówienia tj.: 1) Wykonawca musi wykazać posiadanie doświadczenia niezbędnego do wykonania przedmiotu zamówienia, tj. wykazać, iż wykonał/zakończył (rozpoczęcie mogło nastąpić wcześniej) w okresie ostatnich pięciu lat przed upływem terminu składania ofert, a jeżeli okres prowadzenia działalności jest krótszy - w tym okresie, jedno zamówienie, którego przedmiotem była budowa szybu windy wraz z dostawą i montażem dźwigu osobowego lub osobowo - towarowego o minimum dwóch przystankach.\nPojęcie budowa należy rozumieć zgodnie z przepisami Prawa budowlanego (tekst jednolity Dz. U. z 2020 r. poz. 1333 ze zm.).\nUwaga: W związku z art. 118 ust. 2 ustawy Pzp: ,,W odniesieniu do warunków dotyczących wykształcenia, kwalifikacji zawodowych lub doświadczenia Wykonawcy mogą polegać na zdolnościach podmiotów udostępniających zasoby, jeśli podmioty te wykonają roboty budowlane lub usługi, do realizacji których te zdolności są wymagane." 2) Wykonawca musi wykazać dysponowanie osobami zdolnymi do wykonania zamówienia tj.:\n- jedną osobą, która będzie pełniła obowiązki kierownika budowy, posiadającą uprawnienia budowlane do kierowania robotami budowlanymi w specjalności konstrukcyjno-budowlanej,\n- jedną osobą, która będzie pełniła obowiązki kierownika robót, posiadającą uprawnienia budowlane do kierowania robotami elektrycznymi,\nlub spełniającą warunki, o których mowa w art. 12a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz.U. z 2020 poz. 1333 ze zm.) tj. osobą której odpowiednie kwalifikacje zawodowe zostały uznane na zasadach określonych w przepisach odrębnych lub spełniającą wymogi o których mowa w art. 20a ustawy z dnia 15.12.2000 r. o samorządach zawodowych architektów oraz inżynierów budownictwa (,,świadczenie usług transgranicznych").\n5.7.) Wykaz podmiotowych środków dowodowych na potwierdzenie spełniania warunków udziału w postępowaniu: 1) Wykaz robót budowlanych wykonanych nie wcześniej niż w okresie ostatnich 5 lat, a jeżeli okres prowadzenia działalności jest krótszy - w tym okresie, wraz z podaniem ich rodzaju, wartości, daty i miejsca wykonania oraz podmiotów, na rzecz których roboty te zostały wykonane, oraz załączeniem dowodów określających, czy te roboty budowlane zostały wykonane należycie, przy czym dowodami, o których mowa, są referencje bądź inne dokumenty sporządzone przez podmiot, na rzecz którego roboty budowlane zostały wykonywane, a jeżeli wykonawca z przyczyn niezależnych od niego nie jest w stanie uzyskać tych dokumentów - inne odpowiednie dokumenty. Okres, o którym wyżej mowa liczy się wstecz od dnia, w którym upływa termin składania ofert.\n2) Wykaz osób, skierowanych przez wykonawcę do realizacji zamówienia publicznego, w szczególności odpowiedzialnych za świadczenie usług, kontrolę jakości lub kierowanie robotami budowlanymi wraz z informacjami na temat ich kwalifikacji zawodowych, uprawnień niezbędnych do wykonania zamówienia publicznego, a także zakresu wykonywanych przez nie czynności oraz informacje o podstawie do dysponowania tymi osobami.\n1) Oświadczenie, o którym mowa w art. 125 ust. 1 ustawy Pzp o niepodleganiu wykluczeniu z postępowania oraz spełnianiu warunków udziału w postępowaniu, w zakresie wskazanym w rozdziale XIII SWZ - zgodnie z załącznikiem nr 2 do Działu III SWZ. Wykonawca, w przypadku polegania na zdolnościach technicznych lub zawodowych podmiotów udostępniających zasoby wraz z oświadczeniem, o którym wyżej mowa, składa także oświadczenie podmiotu udostępniającego zasoby, potwierdzające brak podstaw wykluczenia tego podmiotu oraz odpowiednio spełnianie warunków udziału w postępowaniu w zakresie, w jakim wykonawca powołuje się na jego zasoby - załącznik nr 3 do Działu III SWZ.\n2) Zobowiązanie podmiotu udostępniającego wykonawcy zasoby, do oddania mu do dyspozycji niezbędnych zasobów na potrzeby realizacji zamówienia lub inny podmiotowy środek dowodowy potwierdzający, że wykonawca realizując zamówienie, będzie dysponował niezbędnymi zasobami tych podmiotów (o ile wykonawca korzysta ze zdolności innych podmiotów na zasadach określonych w art. 118 ustawy Pzp). 3) Oświadczenie wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia (jeżeli dotyczy). 4) Pełnomocnictwo (jeżeli dotyczy). 5) Dowód wniesienia wadium.\n6. Wadium wniesione przez jednego ze wspólników konsorcjum w imieniu całego konsorcjum uważa się za wniesione prawidłowo.\n2) Wykonawcy wspólnie ubiegający się o udzielenie zamówienia, ustanawiają pełnomocnika do reprezentowania ich w postępowaniu albo reprezentowania ich w postępowaniu i zawarcia umowy w sprawie przedmiotowego zamówienia publicznego.\n3) Wykonawcy wspólnie ubiegający się o udzielenie zamówienia, zobowiązani się złożyć wraz z ofertą stosowne pełnomocnictwo - zgodnie z pkt 7 ppkt 4) rozdz. XI Działu I SWZ - nie dotyczy spółki cywilnej, o ile upoważnienie/pełnomocnictwo do występowania w imieniu tej spółki wynika z dołączonej do oferty umowy spółki bądź wszyscy wspólnicy podpiszą ofertę.\n4) Oferta musi być podpisana w taki sposób, by prawnie zobowiązywała wszystkich wykonawców występujących wspólnie (przez każdego z wykonawców lub upoważnionego pełnomocnika).\n5) Wszelka korespondencja prowadzona będzie wyłącznie z podmiotem występującym jako pełnomocnik wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia.\n6) W przypadku wspólnego ubiegania się o udzielenie zamówienie przez wykonawców oświadczenie, o którym mowa w art. 125 ustawy - pkt 7 ppkt 1) rozdziału XI Działu I SWZ) składa każdy z wykonawców wspólnie ubiegających się o zamówienie. Oświadczenia te potwierdzają spełnianie warunków udziału w postępowaniu w zakresie, w którym wykonawca wspólnie ubiegający się o udzielenie zamówienia wykazuje spełnianie warunków udziału w postępowaniu, oraz brak podstaw wykluczenia - każdy z wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia nie może podlegać wykluczeniu z postępowania w oparciu o wskazane w SWZ podstawy wykluczenia. Powyższe oznacza, iż:\na) Oświadczenie w zakresie braku podstaw wykluczenia musi złożyć każdy z wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia;\nb) Oświadczenie o spełnianiu warunków udziału składa podmiot, który w odniesieniu do danego warunku udziału w postępowaniu potwierdza jego spełnianie; dopuszcza się oświadczenie złożone łącznie, tj. podpisane przez wszystkie podmioty wspólnie składające ofertę lub przez pełnomocnika występującego w imieniu wszystkich podmiotów.\n7) W odniesieniu do warunków dotyczących wykształcenia, kwalifikacji zawodowych lub doświadczenia wykonawcy wspólnie ubiegający się o udzielenie zamówienia mogą polegać na zdolnościach tych z wykonawców, którzy wykonują roboty budowlane lub usługi, do realizacji których te zdolności są wymagane.\n8) W przypadku, o którym mowa w ppkt 7) powyżej, wykonawcy wspólnie ubiegający się o udzielenie zamówienia dołączają do oferty oświadczenie, z którego wynika, które roboty budowlane, dostawy lub usługi wykonują poszczególni wykonawcy.\nDostawa w formie leasingu operacyjnego z opcją wykupu fabrycznie nowego podestu ruchomego - podnośnika koszowego samojezdnego\nŚwiadczenie usług konserwacji dźwigów osobowych, dźwigów towarowych, schodołazu i platformy schodowej\nModernizacja dźwigu osobowego w budynku, zaprojektuj i wykonaj\n,,BUDOWA WINDY TOWAROWEJ\nPODEST RUCHOMY ZWYŻKA\nWymiana podnośnika dla niepełnosprawnych\nZaprojektowanie, wykonanie fabryczne, dostawa i montaż suwnicy\nOdtworzenie dźwigów towarowo-osobowych\nLegalizacja urządzenia chwytnego UC3-0B dźwigu towarowo osobowego\nBudowa szybu i montaż windy\nBudowa szybów windowych, zaprojektuj i wybuduj


Poczta • Kwiaciarnia internetowa - Skawina, Kwiatowa dostawa online • Kwiaty-prezenty.pl\n» Kwiaciarnia Skawina\nSkawina - miasto w województwie małopolskim położone w powiecie krakowskim bezpośrednio u bram Krakowa. Liczba ludności wynosi około 24 tysiące mieszkańców a miasto ma charakter głównie przemysłowy. Działa tu duża Elektrownia Skawina zaopatrująca Kraków i nie tylko w energię elektryczną. Oprócz tego wiele firm zlokalizowało tutaj swoje zakłady produkcyjne ze względu na idealne połączenia komunikacyjne i bliskość dużego miasta.\nW Skawinie i okolicach nasza kwiaciarnia internetowa dostarcza przesyłki kwiatów i prezentów na każdą okazję. Twoje kwiaty zamówione w naszym sklepie wykonywane i dostarczane są przez profesjonalnych florystów z wieloletnim doświadczeniem w branży. Kwiaty dostarczane są nawet w ciągu dwóch godzin od momentu złożenia zamówienia w naszej kwiaciarni online. Nasz kurier z kwiatami i prezentami zrealizuje każde zamówienie w Skawinie i okolicach profesjonalnie i ekspresowo. Kwiaty-prezenty.pl to Twoja kwiaciarnia internetowa-sprawdź nas a na pewno nie będziesz żałował.\nPrzykładowe miejscowości w których działa nasz kurier z kwiatami w rejonie miasta Skawina: Rzozów, Libertow, Gaj, Wrzosowice, Chorowice, Mogilany, Radziszów, Buków, Jurczyce, Kopanka, Ochodza, Polanka Hallera, Wola Radziszowska, Kulerzów, Tyniec, Krzęcin, Grabie, wielkie Drogi, Ochojno, Rzeszotary, Świątniki Górne, Konary i wiele innych. Dostawa kwiatów jest zawsze darmowa niezależnie od miejscowości.


19-09-2019, 10:01 admin\nOd 1 grudnia br. po trzymiesięcznej przerwie wznowi działalność Oddział Neurologii w szpitalu w Rudzie Śląskiej. - Mamy już skompletowany zespół lekarzy, z którymi podpisaliśmy stosowne umowy – podkreśla prezydent Grażyna Dziedzic. Trwające obecnie zawieszenie pracy oddziału spowodowane jest grupowym odejściem neurologów. Co ciekawe, to właśnie ci lekarze z powodu deficytu kadr figurują na liście 10 najbardziej „rozchwytywanych” specjalizacji w Polsce. Ta sprawa była jednym z tematów poruszanych podczas nadzwyczajnej sesji Rady Miasta, która w całości była poświęcona sytuacji rudzkiej lecznicy.\nArgumentując swoje niezadowolenie część radnych powoływała się na opinie niektórych obecnych i byłych pracowników lecznicy, a także na informacje ze spotkania z częścią związkowców, którzy mieli uskarżać się na złe warunki pracy, zbytnie obciążenie obowiązkami oraz trudne relacje z zarządem. Głos w tej sprawie zabrał obecny na sesji dr Tomasz Underman, przewodniczący Związku Zawodowego Lekarzy. – Nie było mnie na tym spotkaniu (...). Wielu radnych wie, że potrafię być bardzo krytyczny. (…) Związek Zawodowy Lekarzy często spiera się z Panią Prezes. To nie jest tak, że wszystko przebiega „gładko”, natomiast jak na razie nie musieliśmy wynosić naszych problemów poza szpital, jakoś z wszystkim udaje się dogadać. Mówię o swoim „podwórku”. (…) Pracuje się oczywiście ciężko, jest to problem ogólnopolski. (…) W Polsce jest bardzo wielki problem z lekarzami – bardzo „kuleje” interna, psychiatria, psychiatria dzieci. Możemy mieć olbrzymi problem niedługo i tutaj zarządy, dyrektorzy nic nie poradzą. To jest wolny zawód. Większość kolegów, którzy wybrali drogę wypowiedzeń na internie czy na neurologii w rozmowie ze mną mówiła, że wybrała ją z jednego powodu – nie dali rady presji ludzi, skargom – zaznaczył.\n- Cały szkopuł tkwi w tym, że w całym kraju brakuje lekarzy, a neurolodzy znajdują się na liście 10 specjalizacji lekarskich najtrudniejszych do pozyskania – zauważa wiceprezydent Krzysztof Mejer. Na problem ten zwracało już uwagę Polskie Towarzystwo Neurologiczne, które w marcu tego roku w liście do Ministra Zdrowia Łukasza Szumowskiego wyraziło zaniepokojenie nasilającym się kryzysem kadrowym w tej specjalności. „W obecnej chwili kryzys ten dotyczy najbardziej personelu szpitalnych oddziałów neurologii i oddziałów udarowych” – tłumaczyło PTN.\nNa ogólny niedobór kadry medycznej zwracał z kolei na początku czerwca cytowany przez portal RynekZdrowia.pl prof. dr hab. med. Andrzej Matyja, prezes Naczelnej Izby Lekarskiej, który podkreślał, że jesteśmy na szarym końcu Europy w liczbie lekarzy na tysiąc mieszkańców, a w całym kraju brakuje ich co najmniej 20 tysięcy. Na inny wątek zwrócił natomiast uwagę dr Józef Kurek, dziś honorowy prezes Związku Szpitali Powiatowych Województwa Śląskiego, który stwierdził, że szpitale powiatowe mają coraz większe kłopoty kadrowe już nie tylko z powodu odchodzenia lekarzy do większych ośrodków czy szpitali klinicznych, ale przede wszystkim dlatego, że „podkradają” ich placówki podstawowej opieki zdrowotnej. - POZ jest zdecydowanie lepiej dofinansowany od szpitali i w związku z tym stał się atrakcyjnym miejscem pracy dla wielu lekarzy. Istotne są też warunki zatrudnienia - w POZ pracuje się 5 dni w tygodniu za niekiedy dwu-, a nawet trzykrotnie większe pieniądze niż te proponowane lekarzom w szpitalach – wyjaśnił w wypowiedzi dla wspomnianego portalu.\n- Pomimo ciągłych wyzwań nasz szpital osiąga niezłe wyniki finansowe – uważa Mejer. – Za 2018 rok wskaźnik straty spółki, czyli to, jaki procent przychodów netto stanowił strata netto, wynosi -9. Choć jesteśmy „na minusie”, to trzeba pamiętać, że „ze świecą” szukać w pełni rentownego szpitala powiatowego, a na tle innych lecznic wypadamy całkiem dobrze – dodaje. Dla porównania wskaźnik straty w Piekarskim Centrum Medycznym wynosi -75,3, Sosnowieckim Szpitalu Miejskim -29,8, Szpitalu Miejskim w Siemianowicach Śląskich -17,2, Szpitalu w Pyskowicach -15,8, Szpitalu Miejskim w Zabrzu -12,4, a w Zespole Opieki Zdrowotnej w Świętochłowicach -9,7.\n- Od zawsze mówi się, że nakłady na służbę zdrowia są zbyt niskie i ciągle brakuje pieniędzy. To fakt. Ale robimy wszystko, by nasz szpital cały czas się rozwijał. Osobom, które już dawno nie były w placówce w Goduli czy Bielszowicach, trudno poznać te miejsca. To zasługa ciągle prowadzonych tam inwestycji, które w latach 2017-2019 pochłonęły ponad 20 mln zł, z czego 9,6 mln zł pochodzi z dokapitalizowania spółki przez miasto, 5,8 mln zł z dofinansowań unijnych i Ministerstwa Zdrowia, a 4,7 mln zł ze środków szpitala – wylicza prezydent Dziedzic.\nRudzki szpital cały czas poszerza też swoją ofertę. W ostatnich latach (2016 – 2019) w lecznicy uruchomiono Oddział Okulistyczny (13 łóżek - kontrakt NFZ), Oddział Rehabilitacji Dziennej (10 miejsc - kontrakt NFZ), Zakład Opiekuńczo–Leczniczy (16 łóżek - oddział komercyjny) oraz Oddział Opieki Paliatywnej (5 łóżek - w trakcie kontraktowania).