Beton. Praktyczny poradnik według firmy Sika. Preparaty antyadhezyjne - PDF\nBeton. Praktyczny poradnik według firmy Sika. Preparaty antyadhezyjne\nDownload "Beton. Praktyczny poradnik według firmy Sika. Preparaty antyadhezyjne"\n1 Beton Praktyczny poradnik według firmy Sika Składniki betonu Norma EN 206-1:2000 Beton Mieszanka betonowa Beton stwardniały Beton natryskowy Preparaty antyadhezyjne Pielęgnacja\n2 Sika firma z tradycją i doświadczeniem Sika rozpoczęła rozwój produkcji pierwszych domieszek do materiałów o spoiwie cementowym w roku 1910, w tym roku, kiedy firma została założona. W owym czasie podstawowe cele modyfikacji były następujące: skrócenie czasu wiązania zapraw cementowych, zwiększenie ich wodoszczelności lub wytrzymałości. Niektóre z tych najwcześniejszych materiałów są stosowane z powodzeniem aż do dzisiaj. Woda jest niezbędnym składnikiem betonu, gdyż zapewnia urabialność mieszanki betonowej i hydratację cementu, ale z drugiej strony, nadmiar wody w betonie stwardniałym niekorzystnie wpływa na jego właściwości. Z tego powodu Sika opracowała wiele produktów, które pozwalają na zmniejszenie ilości wody zarobowej przy jednoczesnym zachowaniu lub nawet poprawieniu konsystencji mieszanki betonowej, jej urabialności. Data Baza chemiczna Typowy wyrób Sika Główne działanie 1930 Lignosulfonian Plastocret Zmniejszenie wody do 10% 1940 Glukonian Plastiment Zmniejszenie wody do 10% oraz opóźnienie wiązania 1960 Sika Retarder, Fro-V Opóźnienie i napowietrzenie 1970 Naftalen Sikament-NN Zmniejszenie wody do 20% 1980 Melamina Sikament-300/-320 Zmniejszenie wody do 20%, zmniejszona zawartość powietrza 1990 Kopolimery winylowe Sikament-10/-12 Zmniejszenie wody do 25% Już od początku istnienia Sika zawsze była obecna wszędzie tam, gdzie cement, piasek, kruszywo grube i woda służyły do wyprodukowania zaprawy lub betonu Sika jest godnym zaufania partnerem przy wznoszeniu konstrukcji ekonomicznych i trwałych. Sika obecna na całym świecie Sika AG z siedzibą w Baar w Szwajcarii jest obecną na całym świecie firmą wyspecjalizowaną w dziedzinie chemii budowlanej. Sika jest liderem w technologii i produkcji materiałów do uszczelniania, klejenia, izolowania, wzmacniania i ochrony konstrukcji w budownictwie i przemyśle. Oferta firmy Sika zawiera wydajne domieszki do betonu, specjalistyczne zaprawy, uszczelniacze i kleje, materiały do izolacji i wzmacniania, systemy wzmacniania konstrukcji, posadzki i membrany wodoszczelne. Zespół redakcyjny Siki: T. Hirschi, H. Knauber, M. Lanz, J. Schlumpf, J. Schrabback, C. Spirig, U. Waeber Spis treści 1. Składniki betonu Definicje Spoiwa Kruszywo do betonu Domieszki do betonu Dodatki do betonu Najdrobniejsze frakcje Woda zarobowa Obliczanie objętości materiału Norma EN Definicje podane w normie Klasy ekspozycji związane z oddziaływaniem środowiska Klasyfikacja według konsystencji Klasy wytrzymałości na ściskanie Pojęcie współczynnika k (wyciąg z EN 206-1) Zawartość chlorków (wyciąg z EN 206-1) Specyfikacja betonu Kontrola zgodności Kontrola właściwości innych niż wytrzymałość Beton Główne zastosowania betonu Beton konstrukcji wykonywanych na mokro Beton do elementów prefabrykowanych Betony specjalne Beton pompowy Beton do nawierzchni Beton samozagęszczalny (SCC) Beton mrozoodporny Beton wysokiej wytrzymałości Beton w deskowaniu ślizgowym Beton odporny na działanie wody Beton architektoniczny Beton konstrukcji masywnych Beton zbrojony włóknami Beton ciężki 57 3\n3 Beton układany pod wodą Beton lekki Beton zagęszczany walcem (RCC) Beton barwiony Beton o konsystencji wilgotnej do prefabrykacji Beton o zwiększonej odporności na ogień Beton do segmentów tuneli Beton monolityczny Beton ziarnisty 4. Mieszanka betonowa 4.1 Właściwości mieszanki betonowej Urabialność Opóźnienie wiązania/beton w podwyższonej temperaturze Przyspieszanie wiązania/beton w obniżonej temperaturze Konsystencja Występowanie wody lub mleczka cementowego na powierzchni ( bleeding ) Wykończenie Gęstość mieszanki betonowej Zawartość powietrza Pompowalność Kohezja Temperatura mieszanki betonowej Współczynnik w/c Badania mieszanki betonowej Urabialność Pobieranie próbek Badanie konsystencji metodą opadu stożka Badanie konsystencji metodą stopnia zagęszczalności Badanie konsystencji metodą stolika rozpływowego Określanie gęstości mieszanki betonowej Określanie zawartości powietrza Inne metody badania konsystencji mieszanki betonowej Beton stwardniały Właściwości betonu stwardniałego Wytrzymałość na ściskanie Beton o wysokiej wytrzymałości wczesnej Wodoszczelność Mrozoodporność Powierzchnia betonu Skurcz Odporność na siarczany Odporność chemiczna Odporność na ścieranie Wytrzymałość na zginanie Wydzielanie ciepła hydratacji Reakcja alkalia-kruszywo Badania betonu stwardniałego 107 Wymagania dotyczące próbek i form 107 Wykonywanie i pielęgnacja próbek 108 Wytrzymałość próbek na ściskanie 109 Wymagania dotyczące maszyn wytrzymałościowych 111 Wytrzymałość próbek na zginanie 111 Wytrzymałość próbek na rozciąganie przy rozłupywaniu 113 Gęstość betonu stwardniałego 113 Głębokość penetracji wody pod ciśnieniem 114 Mrozoodporność 115 Beton natryskowy 116 Definicja 116 Wymagania jakości betonu natryskowego 117 Przyrost wytrzymałości wczesnej 118 Wykonywanie natrysku 119 Metody badań i pomiarów 125 Mokry system Sika 127 Beton natryskowy z włóknami stalowymi 128 Beton natryskowy odporny na siarczany 129 Beton natryskowy o podwyższonej ognioodporności Preparaty antyadhezyjne Działanie preparatów antyadhezyjnych Wymagania stawiane preparatom antyadhezyjnym Wybór odpowiedniego preparatu antyadhezyjnego Preparaty antyadhezyjne do deskowań nasiąkliwych Preparaty antyadhezyjne do deskowań nienasiąkliwych Wskazówki użycia Stosowanie preparatów antyadhezyjnych Czas oczekiwania przed betonowaniem Betonowanie\n4 8. Pielęgnacja Wstęp Składniki betonu 8.2 Metody pielęgnacji Sposoby pielęgnacji betonu Okres pielęgnacji 141 Domieszki do betonu a środowisko 143 Wstęp do wydania polskiego Niniejsza broszura jest tłumaczeniem z języka angielskiego broszury wydanej w grudniu Starano się możliwie wiernie zachować treść i formę oryginału. Przykładowo, cytowane w oryginale normy mają oznaczenia EN i numer normy, bez roku wprowadzenia i nazwy normy. Taką samą formę utrzymano na ogół w tłumaczeniu. Jeżeli w tekście jest numer normy EN 206-1, to polskim odpowiednikiem jest PN-EN 206-1:2003 Beton. Część 1: Wymagania, właściwości, produkcja i zgodność. Znając numer normy europejskiej można bez trudu znaleźć polski aktualny odpowiednik. W kilku miejscach podano przykłady norm PN-EN z numerami, głównie po to, żeby wykazać, że znając numer normy EN bez trudu można znaleźć aktualny odpowiednik normy PN-EN. Z drugiej strony w polskiej praktyce są stosowane również normy o statusie PN, co wynika z potrzeb krajowej praktyki budowlanej, np. na cementy specjalne lub rodzaje betonu, które nie są ujęte w normach europejskich. Normy te mają oznaczenia PN-B-xxxxx i zostały w miarę związku z tematem uwzględnione w tłumaczeniu. 1.1 Definicje Trzy główne składniki wystarczają aby wyprodukować beton: Spoiwo (cement) Kruszywo Woda Ze względu na ciągle rosnące wymagania co do jakości betonu, głównie jego trwałości, oraz wielkiemu postępowi w dziedzinie domieszek do betonu i ogólnie technologii betonu, możliwe jest obecnie otrzyma- nie wielu różnych rodzajów betonu. Beton Beton o uziarnieniu kruszywa > 8mm o gęstości zwykły w stanie suchym > 2000 kg/m 3, ale nie przekraczającej 2600 kg/m3 Beton Beton o gęstości w stanie suchym większej niż ciężki 2600 kg/m 3 Beton Beton o gęstości w stanie suchym większej niż 800 lekki kg/m 3, ale nie większej niż 2000 kg/m 3 Mieszanka Beton o gęstości w stanie suchym większej niż 800 betonowa kg/m 3, ale nie większej niż 2000 kg/m 3 Beton Beton, który jest w stanie stałym i który osiągnął stwardniały pewien poziom wytrzymałości Beton Beton wbudowany i zagęszczony, utrzymujący świeży nadany kształt, ale który nie osiągnął jeszcze mierzalnego wiązania (beton zielony, określenie stosowane głównie w prefabrykacji) 6 1. Składniki betonu 7\n5 1.2 Spoiwa 8 1. Składniki betonu Odmienne definicje mogą być stosowane w przypadku betonu natryskowego, betonu podawanego pompą, podawanego pojemnikami itd. Określają one wbudowywanie mieszanki betonowej do deskowań, postępowanie przy podawaniu w miejsce wbudowania (patrz następny rozdział). Cement (spoiwo hydrauliczne) jest to drobno zmielony materiał nieorganiczny, który po zmieszaniu z wodą daje zaczyn, wiążący i twardniejący w wyniku hydratacji oraz innych procesów, zachowujący po stwardnieniu wytrzymałość i trwałość także pod wodą. Głównymi surowcami stosowanymi do produkcji cementu portlandzkiego są wapień, margiel i glina, które są mieszane w określonych proporcjach. Ta mieszanka po wypaleniu w temperaturze około 1450 o C tworzy klinkier, który po zmieleniu z ewentualnymi dodatkami daje dobrze znany materiał budowlany. Oprócz cementów powszechnego użytku produkowane są cementy specjalne (oparte na klinkierze portlandzkim, glinowym i bezklinkierowe), stosowane w szczególnych przypadkach wynikających z warunków wykonawczych lub eksploatacyjnych betonów. Klasyfikacja cementów powszechnego użytku W Europie jest stosowana norma EN Skład, wymagania i kryteria zgodności dotyczące cementów powszechnego użytku. Norma dzieli cementy powszechnego użytku na następujące rodzaje: CEM I CEM II CEM III CEM IV CEM V Cement portlandzki Cement portlandzki wieloskładnikowy Cement hutniczy Cement pucolanowy Cement wieloskładnikowy Zgodnie z normą w cemencie mogą występować inne główne składniki niż klinkier cementu portlandzkiego (K) o następujących oznaczeniach: Granulowany żużel wielkopiecowy (S) Popiół lotny krzemionkowy (V) Popiół lotny wapienny (W) Pucolana naturalna (P) Pucolana przemysłowa (Q) Łupek palony (T) Wapień (kamień wapienny) (L) Pył krzemionkowy (D) Każdy rodzaj cementu może również zawierać składniki drugorzędne w ilości do 5% masy cementu. Składnikami drugorzędnymi mogą być mineralne materiały nieorganiczne lub składniki główne cementu wymienione w normie EN 197-1, o ile nie występują już w cemencie jako składniki zasadnicze. W zależności od ilości dodatków mineralnych w składzie cementu wyróżnia się jego rodzaje przedstawiono na następnej stronie. Główne rodzaje CEM I CEM II CEM III CEM IV CEM V Nazwa Cement portlandzki Cement portlandzki żużlowy Cement portlandzki krzemionkowy Cement portlandzki pucolanowy Cement portlandzki popiołowy Cement portlandzki łupkowy Cement portlandzki wapienny Cement portlandzki wieloskładnikowy3) Cement hutniczy Cement pucolanowy 3 ) Cement wieloskladnikowy 3 ) Oznaczenie Rodzaje cementów i ich skład wg EN Klinkier Żużel wielkopiecowy Pył krzemionkowy Skład (udział w procentach masy 1 ) Pucolana Składniki główne Popiół lotny Naturalna Wypalana Krzemionkowy Wapienny K S D 2 P Q V W T L 4 LL 5 CEM I CEM II/A-S CEM II/B-S CEM II A-D CEM II/A-P CEM II/B-P CEM II/A-Q CEM II/B-Q CEM II/A-V CEM II/B-V-V CEM II/A-W CEM II/B-W CEM II/A-T CEM II/B-T CEM II/A-L CEM II/B-L CEM II/A-LL CEM II/B-LL CEM II/A-M CEM II/B-M CEM III/A CEM III/B CEM III/C CEM IV/A CEM IV/B CEM V/A CEM V/B Wartości w tablicy odnoszą się do sumy składników głównych i składników drugorzędnych 2 Udział pyłu krzemionkowego jest ograniczony do 10% 3 W cementach portlandzkich wieloskładnikowych CEM II/A-M, w cementach pucolanowych CEM IV/A i CEM IV/B oraz w cementach wieloskładnikowych CEM V/A i CEM V/B główne składniki inne niż klinkier należy deklarować poprzez oznaczenie cementu 4 Całkowita ilość węgla organicznego (TOC) nie może przekraczać 0,2% wagowo 5 Całkowita ilość węgla organicznego (TOC) nie może przekraczać 0,5% wagowo 1. Składniki betonu 9 Łupek palony Wapień Składniki drugorzędne\n6 1.3 Kruszywo do betonu Wytrzymałość Cementy są podzielone na trzy klasy wytrzymałości w zależności od wytrzymałości zaprawy normowej po 28 dniach. Minimalne, wymagane wytrzymałości w poszczególnych klasach wynoszą 32,5, 42,5 i 52,5 N/ mm 2. Cementy o normalnej wytrzymałości wczesnej mają za symbolem klasy oznaczenie N a o dużej wytrzymałości dwudniowej mają dodatkowe oznaczenie R. Pełne informacje o poszczególnych składnikach podane są w normie PN-EN 197-1:2002 Rozdział 5: Składniki 5.1 Wstęp 5.2 Składniki główne 5.2 Składniki drugorzędne Piasek i żwir tworzą ziarnistą, przestrzenną strukturę, której pusta przestrzeń powinna być tak szczelnie wypełniona zaczynem cementowym jak to możliwe. Kruszywo stanowi około 80% masy betonu i 70 75% jego objętości. Optymalne użycie kruszywa co do jego rozmiaru i jakości podnosi jakość betonu. Do betonu zwykłego stosowane są kruszywa pochodzenia skalnego (naturalne, łamane), które w wytwórniach są uzdatniane przez kruszenie, przesiewanie, mieszanie i płukanie. Kruszywo do betonu jest odpowiednie, jeżeli nie ma wpływu na twardnienie cementu, ma wystarczająco dobrą przyczepność do stwardniałego zaczynu cementowego i nie wystawia trwałości betonu na ryzyko. Kruszywa zwykłe i specjalne Kruszywo zwykłe Kruszywo ciężkie Kruszywo lekkie Kruszywo twarde Kruszywo z recyklingu Gęstość Z zasobów naturalnych, np. koryta 2,2 3,0 kg/dm 3 rzek, żwir z moren polodowcowych i inne. Materiał niekruszony lub kruszony, np. urobek skalny przy budowie tunelu. Gęstość Takie jak baryty, ruda żelaza, granulat stalowy. Do produkcji be- > 3,0 kg/dm 3 tonu ciężkiego ograniczającego przenikanie promieniowania radioaktywnego. Gęstość Takie jak ekspandowane gliny, pumeks, polistyren. Do betonu lekkie- < 2,0 kg/dm 3 go, betonów izolacyjnych. Gęstość Takie jak kwarc, karborund. Stosowanie przeważnie do warstwo- > 2,0 kg/dm 3 wych posadzek betonowych. Gęstość około Powstałe w wyniku przeróbki nieorganicznego materiału stosowa- 2,4 kg/dm 3 nego uprzednio w budownictwie, zwykle betonu. Kruszywa normowe W Europie kruszywa są określone są normą EN 12620, czyli w Polsce norma ta ma numer PN-EN Norma ta jest bardzo obszerna i podawanie większej ilości szczegółów niż zamieszczone poniżej nie jest przedmiotem tej publikacji. Dalsze odniesienia do normy podane są w Rozdziale 2. Wybrane definicje zamieszczone w normie (wraz z dodatkowymi uwagami): Kruszywo naturalne Kruszywo pochodzenia mineralnego, poddane tylko obróbce mechanicznej i/lub płukaniu. Mieszanka kruszyw Kruszywo składające się z ziaren grubych i drobnych (piasek). Mie- -szanka kruszyw może być wytwarzana bez wcześniejszego oddzielania kruszywa grubego od drobnego lub przez wymieszanie kruszywa grubego z drobnym (piasek). Kruszywo z recyklingu Kruszywo wytworzone przez mechaniczna obróbkę nieorganicznego materiału uprzednio użytego jako materiał budowlany, np. beton. Wypełniacz (pył skalny) Kruszywo w większości przechodzące przez sito 0,063 mm, które jest dodawane w celu uzyskania specjalnych właściwości. Kategoria uziarnienia Określenie kruszywa przez dolny (d) i górny (D) rozmiar sita, wyrażone w postaci ułamka d/d. Kruszywo drobne (piasek) O wymiarach ziaren D równych 4 mm lub mniejszych. Kruszywo drobne może być produkowane przez naturalne oddzielenie od skał lub żwiru i/lub kruszenie skał lub żwiru lub przez obróbkę materiałów produkowanych przemysłowo. Kruszywo grube Określenie frakcji o większych rozmiarach o D równych 4 mm lub większych oraz d nie mniejszych niż 2 mm. Kruszywo pochodzenia naturalnego 0/8 mm Kruszywo pochodzenia lodowcowego lub/i rzecznego, o D nie większym niż 8 mm. Kruszywo takie może być wytworzone również przez wymieszanie kruszywa przetworzonego. Pyły Frakcja kruszywa o wymiarze ziaren przechodzących przez sito 0,063 mm. Uziarnienie kruszywa Rozkład wymiarów ziaren wyrażony w procentach masy przechodzącej przez określony zestaw sit. Frakcje przechodzące, krzywe uziarnienia Rozmiar cząstek jest wyrażany rozmiarem otworu sit przez które przechodzą badane cząstki Składniki betonu 1. Składniki betonu 11\n7 Zgodnie z normą EN stosowane sita muszą mieć otwory kwadratowe. Rodzaje stosowanych sit Otwór < 4 mm Otwór < 4 mm Siatka z metalowego drutu Otwory wycięte w blasze Norma PN-EN 12620:2004 ogółem ustala 26 wymagań i przypisuje im ujęte odpowiednimi normami odpowiednie oznaczenia. Odrębnie sformułowano wymagania dotyczące granic i tolerancji uziarnienia dla kruszywa grubego, kruszywa drobnego i naturalnego. Określenie składu ziarnowego metodą przesiewania określona jest normą PN-EN 933-1:2000. Do szczególnych zastosowań dopuszczone są kruszywa o uziarnieniu specjalnym, należy wówczas określić specjalne granice uziarnienia, stosując sita serii R20 według ISO 565:1990, z włączeniem odpowiednich sit spośród 0,063, 0,125,,500, 1, 4, 8, 16, 31,5 i 63 mm. Uziarnienie badanego kruszywa i pole zalecanego uziarnienia według EN Informacje praktyczne Optymalny kształt ziarna, naturalne/łamane Sześcienne/kuliste ziarna są sprawdzone jako lepsze niż ziarna wydłużone, które mogą wpływać niekorzystnie na konsystencję. Ziarna łamane mają trochę większą wodożądność ze względu na większą powierzchnię, ale beton ma większą wytrzymałość, zwłaszcza na rozciąganie. Przewaga kruszywa łamanego Powierzchnia kruszywa łamanego pochodzącego ze skał, dużych bloków itd. składa się tylko z powierzchni łamanych, podczas gdy kru-szywo łamane z otoczaków ma również powierzchnie naturalne. Kruszywo łamane jest obecnie stosowane przy budowie tuneli zgodnie z motto Miejsce wydobycia = miejsce wbudowania. Piaski z kamieniołomu Mogą być krępe ale również wydłużone lub płaskie, zależnie od skały. Nie prowadzą one do dobrej konsystencji a ich wodożądność jest ogólnie wyższa. Szkodliwe zanieczyszczenia Ił, humus, margiel, glina, gips i kruszywo zawierające siarczany, chlorki i alkalia są potencjalnie szkodliwe a ich obecność i możliwe zagrożenia musza być wyjaśnione. Przechodzi przez sito w % wagowo Górna granica Krzywa uziarnienia badanego kruszywa Dolna granica Fizyczne wymagania w stosunku do kruszyw Norma PN-EN 12620:2004 Kruszywa do betonu, Załącznik ZA1 (informacyjny) podaje zestawienie podstawowych właściwości kruszyw ze względu na zamierzone zastosowanie do przygotowania betonu do zastosowania w budynkach, do dróg i innych obiektów budowlanych. Zestawienie to obejmuje: kształt, wymiar i gęstość ziaren, obecność zanieczyszczeń, odporność na rozdrabnianie/kruszenie, odporność na polerowanie/ścieranie, skład/zawartość, stałość objętości, nasiąkliwość, stancje niebezpieczne (w tym promieniowanie radioaktywne), trwałość (zamrażanie/rozmrażanie, reaktywność alkalicznokrzemionkowa) Składniki betonu Wymiar otworów w mm Składnik Rozmiar cząstek w mm Zawartość w mieszance w % Pył wapienny 0 0,25 2,5 Piasek okrągły ,0 Piasek okrągły ,5 Żwir otoczakowy ,0 Żwir otoczakowy ,0 Żwir otoczakowy ,0 W tym przypadku zarówno piasek jak żwir były płukane a dla poprawienia konsystencji dodano drobnego wypełniacza. Trwałość Właściwość ta zależy głównie od odporności na zamrażanie/rozmrażanie kruszywa grubego, która musi być odpowiednia do przewidywanych warunków eksploatacji i sprawdzona gdy niezbędne. Alternatywne źródła kruszywa Złoża kruszywa zarówno grubego jak i drobnego są nieodnawialne i bardzo często na wyczerpaniu. W ostatnich latach rośnie zarówno zainteresowanie jak i stosowanie kruszyw odpadowych i z recyklingu. Najczęściej zagospodarowywane są: Beton z rozbiórki, który po przekruszeniu może zastąpić (z ograniczeniami) kruszywo grube, Odzyskiwanie kruszywa drobnego z instalacji płuczących kruszywo w żwirowniach. Przydatność kruszywa z recyklingu powinna być sprawdzona w każdym przypadku. 1. Składniki betonu 13\n8 1.4 Domieszki do betonu Stale rosnące wymagania ze strony użytkowników narzucają konieczność modyfikacji mieszanki betonowej i samego betonu. Powszechnym sposobem modyfikacji tych właściwości jest stosowanie domieszek. W przedmowie do PN-EN 206:2003 wśród norm powołanych wymienia się PN-EN 934-2, która daje precyzyjna definicje domieszki do betonu: domieszka materiał dodawany podczas wykonywania mieszanki betonowej w ilości nie przekraczającej 5 % masy cementu w betonie, w celu zmodyfikowania właściwości mieszanki betonowej lub stwardniałego betonu. W tej samej normie znajduje się klasyfikacja najbardziej popularnych domieszek. Domieszki redukujące ilość wody uplastyczniające Pozwalają na zmniejszenie ilości wody w danej mieszance betonowej bez wpływu na konsystencję lub na poprawę urabialności bez zwiększenia ilości wody lub na jednoczesne osiągnięcie obydwu efektów. Domieszki znacznie redukujące ilość wody upłynniające Pozwalają na znaczne zmniejszenie ilości wody w danej mieszance betonowej bez wpływu na konsystencję lub na znaczną poprawę urabialności bez zwiększenia ilości wody lub na jednoczesne osiągnięcie obydwu efektów. Domieszki zwiększające więźliwość wody Zmniejszają tendencję do wypływania wody na powierzchnię zagęszczonej mieszanki betonowej. Domieszki napowietrzające Wprowadzają w czasie procesu mieszania określoną ilość małych, równomiernie rozmieszczonych pęcherzyków powietrza, które pozostają w betonie po jego stwardnieniu. Napowietrzenie powoduje m.in. istotne zwiększenie mrozoodporności betonu stwardniałego. Domieszki przyśpieszające wiązanie Przyspieszają początek wiązania i wzrost wytrzymałości początkowej. Domieszki przyśpieszające twardnienie Przyspieszają początkowe twardnienie baz wpływu lub z wpływem na czas wiązania. Domieszki opóźniające wiązanie Opóźniają początek wiązania i utrzymują konsystencję. Domieszki zwiększające wodoodporność Zmniejszają kapilarną nasiąkliwość wodą betonu stwardniałego. Domieszki opóźniające/uplastyczniające Połączony efekt uplastyczniający (efekt zasadniczy) i opóźniacza wiązania (efekt drugorzędny). Domieszki opóźniające/upłynniające Połączony silny efekt uplastyczniający (efekt zasadniczy) i opóźniacza wiązania (efekt drugorzędny). Domieszki przyspieszające/uplastyczniające Połączony efekt uplastyczniający (efekt zasadniczy) i przyspieszacza wiązania (efekt drugorzędny). 1.5 Dodatki do betonu Dozowanie domieszek według PN-EN 206-1: Dozwolone dozowanie Małe dozowanie Do 5 % masy cementu (Efekt większego dozowania na zachowanie i trwałość musi być sprawdzony) Domieszki dozowane poniżej 0,2 % masy cementu są dozwolone jeśli rozcieńczone z częścią wody zarobowej Jeśli całkowita ilość stosowanych domieszek przekracza 3 l/m3 betonu, ilość wody którą zawierają musi być uwzględniona przy obliczaniu współczynnika woda/cement. Jeżeli stosowana jest więcej niż jedna domieszka, ich wzajemna zgodność musi być wcześniej sprawdzona. Efekty i stosowanie domieszek opisanych powyżej (i innych) są opisane szczegółowo w następnych rozdziałach. Dodatki do betonu są drobnoziarnistymi materiałami które są na ogół dodawane do betonu w znaczącej ilości (5% - 20%). Są stosowane w celu uzyskania lub poprawienia określonych właściwości mieszanki betonowej lub/i betonu stwardniałego. Norma EN i polski odpowiednik PN-EN wymienia dwa typy nieorganicznych dodatków do betonu. Typ I Zasadniczo nieaktywne materiały takie jak wypełniacze wapienne, pył kwarcowy i kolorowe pigmenty. Pigmenty W celu zabarwienia betonu są stosowane tlenki metali, głownie tlenki żelaza. Dodawane są w ilości 0,5-5% masy cementu. Muszą zachować kolor i być stabilne w alkalicznym środowisku cementu. W przypadku niektórych pigmentów rośnie wodożądność mieszanki, na co ma również wpływ ilość pigmentu. Mączki skalne (pył kwarcowy, mielony wapień) Mieszanki o małej ilości frakcji pylastych mogą być modyfikowane przez wprowadzenie maczek skalnych. Te nieaktywne składniki służą do poprawienia krzywej uziarnienia kruszywa. Rośnie wodożądność, zwłaszcza przy mączkach wapiennych. Inne rodzaje domieszek, które są dostępne na rynku, np. zmniejszające skurcz, inhibitory korozji stali, nie są jeszcze wymienione w normie PN- -EN Składniki betonu 1. Składniki betonu 15\n9 Właściwości mączek skalnych wg DIN Materiał Mączki skalne Właściwość Pył kwarcowy Pył wapienny Jednostka Gęstość kg/m 3 (ciężar właściwy) 1 Powierzchnia cm 2 /kg właściwa Ciężar kg/m 3 nasypowy * 1 Ciężar 0,2 ok. 40 % nasypowy * 1 *Ta właściwość powinna być uwzględniona przy obliczaniu pojemności silosów i innych obliczeniach 1 Doświadczenie obecne Typ II Pucolanowe lub inne materiały o ukrytych właściwościach hydraulicznych takie jak naturalne pucolany (tras) popiół lotny i pył krzemionkowy. Popiół lotny jest drobnym popiołem z elektrowni opalanych węglem, który może być użyty jako dodatek zarówno przy produkcji cementu jak i betonu. Jego skład zależy od głównie od rodzaju węgla, jego pochodzenia i warunków spalania. Pył krzemionkowy (mikrokrzemionka) składa się głównie ze sferycznych cząsteczek amorficznego tlenku krzemu pochodzącego z produkcji silikonu i związków silikonowych. Ma powierzchnię właściwą m 2 na gram i jest bardzo aktywna pucolaną. Dozowanie pyłu krzemionkowego wynosi od 5 % do maksimum 10 % wagi cementu. 1.6 Najdrobniejsze frakcje Beton o uziarnieniu kruszywa do 32 mm Beton o uziarnieniu kruszywa do 16 mm Najdrobniejsze składniki mieszanki betonowej i betonu to: cement frakcje kruszywa o uziarnieniu od 0 do 0,125 mm ewentualnie dodatek lub dodatki Najdrobniejsze składniki działają jak smar w mieszance betonowej i poprawiają urabialność oraz retencję wody. Powodują zmniejszenie tendencji do segregacji mieszanki betonowej i czynią jej zagęszczanie łatwiejszym. Z drugiej strony zbyt duża zawartość najdrobniejszych składników w mie- -szance czyni ją zbyt lepką. Można również spodziewać się zwiększonego skurczu i pełzania betonu, co wynika z większej zawartości wody. Podane niżej ilości są sprawdzone jako najlepsze: Kruszywo naturalne Składników najdrobniejszych pomiędzy 350 a 400 kg/m 3 Składników najdrobniejszych pomiędzy 400 a 450 kg/m 3 Kruszywo łamane Składników najdrobniejszych pomiędzy 375 a 425 kg/m 3 Składników najdrobniejszych pomiędzy 425 a 475 kg/m 3 Wyższa ilość składników najdrobniejszych jest przyjmowana zwykle dla betonu samozagęszczalnego (SCC). Właściwość Tabela porównawcza cement/pucolany Materiał Cementy CEM I 42,5* CEM II A-LL 32,5 R* Pucolany przemysłowe Popioły lotne Pył krzemionkowy Jednostka Gęstość ok ok ok kg/m 3 (ciężar właściwy) 1 Powierzchnia właściwa ok ok cm 2 /kg Ciężar ok ok kg/m 3 nasypowy * 1 Ciężar 2, % nasypowy * 1 Ciężar nasypowy * do 98 % * Dane dla przypadkowo wybranych cementów powszechnego użytku ** Ta właściwość powinna być uwzględniona przy obliczaniu pojemności silosów i innych obliczeniach 1 Według aktualnej wiedzy na temat pucolanów Składniki betonu 1. Składniki betonu 17\n10 1.7 Woda zarobowa Przydatność wody do produkcji betonu zależy od jej pochodzenia. Norma EN 1008 podaje następujące rodzaje: Woda pitna Odpowiednia do betonu. Nie ma potrzeby sprawdzania. Woda odzyskana z procesów przemysłowych, np. woda po myciu Na ogół przydatna do betonu, ale należy spełnić wymagania podane w Załączniku A powyższej normy, np. dodatkowa ilość cząstek stałych w betonie, wtedy kiedy woda pochodzi z mycia w przemyśle betonów nie może przekraczać 1 % całkowitej ilości kruszywa zawartej w betonie. Woda gruntowa Może być przydatna, ale musi być zbadana. Woda morska i zasolona Może być używana do betonu niezbrojonego lecz nie betonu zbrojonego lub sprężonego. W przypadku betonu zbrojonego lub z wbudowanymi elementami metalowymi nie można przekroczyć dopuszczalnej ilości chlorków w betonie. Woda ze ścieków Nie może być stosowana do betonu. Woda mieszana może pochodzić ze zmieszania wody odzyskanej z procesów w przemyśle betonów i wody z innego źródła. Należy spełnić warunki odnoszące się do wody mieszanej. Badania wstępne (EN 1008, Tablica 1) Najpierw wodę należy zbadać na ślady olejów i tłuszczu, środków spieniających (detergenty!), zawiesin, zapach (np. bez zapachu siarkowodoru po dodaniu kwasu solnego), odczyn ph ma być powyżej 4 i obecność humusu. Woda, która nie spełnia jednego lub kilku wymagań podanych w Tablicy 1, może być stosowana tylko wtedy kiedy spełnia podane niżej wymagania co do składu chemicznego a jej użycie nie ma negatywnego wpływu na czas wiązania i przyrost wytrzymałości (norma EN 1008 podaje metodykę badań). Właściwości chemiczne Chlorki Zawartość chlorków w wodzie nie może przekraczać wartości podanych poniżej: Zastosowanie Najwyższa zawartość chlorków w mg/l Beton sprężony lub zaprawa iniekcyjna 500 Beton zbrojony lub z wbudowanymi ele mentami metalowymi Beton bez zbrojenia lub metalowych ele mentów wbudowanych Siarka Zawartość siarki w wodzie zarobowej nie może przekraczać 2000 mg/l. Alkalia Jeżeli do betonu jest stosowane kruszywo wrażliwe na alkalia, musi być sprawdzona zawartość alkaliów w wodzie zarobowej. Zawartość alka- -liów (ekwiwalent Na 2 O) nie powinna być zwykle wyższa niż 1500 mg/l. Jeżeli wartość ta jest przekroczona, woda taka może być użyta pod warunkiem upewnienia się, że nie dojdzie do szkodliwych reakcji wszelkich alkaliów w betonie z krzemianami. Szkodliwe zanieczyszczenia Należy wykonać badania przede wszystkim na obecność cukrów, fosforanów, azotanów, ołowiu i cynku. O ile wyniki są pozytywne, należy określić ich ilości i porównać do dopuszczalnych limitów lub wykonać badania czasu wiązania mieszanki oraz wytrzymałości betonu na ściskanie. Granice analiz chemicznych: Składnik Najwyższa zawartość w mg/l Cukry 100 Fosforany, wyrażone jako P 2 O Azotany, wyrażone jako NO Ołów, wyrażony jako Pb Cynk, wyrażony jako Zn Czas wiązania i wytrzymałość Początek wiązania, na próbkach z badaną wodą, nie może być krót- -szy niż 1 godzina i nie może różnić więcej niż 25% od czasu wiązania na próbkach wykonanych przy użyciu wody destylowanej lub dejonizowanej. Koniec wiązania nie może być dłuższy niż 12 godzin i nie może różnić więcej niż 25% od czasu wiązania na próbkach wykonanych przy użyciu wody destylowanej lub dejonizowanej. Średnia wytrzymałość na ściskanie po 7 dniach na próbach z badaną wodą musi wynosić co najmniej 90% wytrzymałości na ściskanie na próbkach wykonanych przy użyciu wody destylowanej lub dejonizowanej. Granice analiz chemicznych: Składniki betonu 1. Składniki betonu 19\n11 1.8 Obliczanie objętości materiału Celem tego obliczenia jest określenie objętości betonu z ilości materiałów przyjętych do obliczenia. Objętość materiału należy rozumieć jako objętość poszczególnych składników betonu. Założenie obliczenia jest takie, że przyjęte ilości cementu, wody, kruszywa, domieszek i dodatków wymieszane w celu uzyskania 1 m 3 betonu oraz pory po zagęszczeniu zsumują się do objętości 1 m 3. Obliczone objętości i masy na 1 m 3 betonu Surowiec użyty do Dozowanie Potrzebna ilość Gęstość Wydajność projektowanego w % w kg na 1m 3 właściwaw w l na betonu (zgodnie kg/l 1 m 3 z recepturą) Cement Rodzaj: 3,15 kg (sprawdzić) Dodatkowe spoiwo Rodzaj: kg Dodatek pyłu krzemionkowego (dodatkowe spoiwo) Domieszka 1 Rodzaj: Domieszka 2 Rodzaj: kg kg kg 3,15 (sprawdzić) Spodziewana lub planowana zawartość powietrza 1 % = 10 l na 1 m 3 % _ Woda zarobowa w/c lub w/s = (uwzględnić wodę zawartą w kruszywie) kg 1,0 Całkowita objętość w litrach bez kruszywa grubego i piasku 297 Kruszywo (w stanie suchym) Cały beton kg kg na 1 m3) 2,65 (sprawdzić) kg/l (gęstość właściwa świeżego betonu)) (= dla 1000 l) 1000 l (= 1 m 3 ) = kierunek obliczeń Uwaga! Jeżeli całkowita ilość domieszki (domieszek) przekracza 3 l/m 3 betonu, ilość wody w domieszce (domieszkach) musi być uwzględniona przy obliczaniu współczynnika wodno-cementowego. Surowiec użyty do Dozowanie Potrzebna ilość Gę stość Wydajność projektowanego w % w kg na 1m 3 właściwaw w l na betonu ( z g o d n i e kg/l 1 m 3 z recepturą) Cement 3, Rodzaj: CEM I kg 325 (sprawdzić) Dodatkowe spoiwo Rodzaj: kg Dodatek pyłu 9 krzemionkowego (dodatkowe spoiwo) kg 19,5 3,15 (sprawdzić) Domieszka 1 Rodzaj: ViscoCrete (obliczona do sumy cementu i krzemionki) kg 4,13 Domieszka 2 Rodzaj: Spodziewana lub planowana zawartość powietrza 1 % = 10 l na 1 m 3 % 3,0 _ kg wraz z zawartą wodą Woda zarobowa w/c lub w/s = 155* (uwzględnić wodę zawartą w kruszywie) kg 155 1,0 Całkowita objętość w litrach bez kruszywa grubego i piasku 297 Kruszywo (w stanie suchym) kg 1863 Cały beton kg 2362 na 1 m 3 ) 2,65 (sprawdzić) kg/l (gęstość właściwa świeżego betonu)) 30 (= dla 1000 l) 1000 l (= 1 m 3 ) * teoretycznie około 1 litr wody powinien być dodany w zastępstwie suchej masy użytej domieszki Składniki betonu 1. Składniki betonu 21\n12 2. Norma EN 206-1:2000 Europejska norma betonowa EN-206-1:2000 była wprowadzona w Europie z okresami przejściowymi o różnej długości, zależnie od kraju. W Polsce norma na beton była wprowadzona w czerwcu 2003 roku i ma oznaczenie PN-EN 206-1:2003. Norma EN odnosi się do konstrukcji wykonywanych na mokro, elementów i konstrukcji prefabrykowanych i wyrobów prefabrykowanych konstrukcyjnych stosowanych w budynkach i budownictwie inżynieryjnym. Ma zastosowanie do: betonu zwykłego betonu ciężkiego betonu lekkiego betonu sprężonego W przygotowaniu są europejskie normy dla następujących rodzajów betonu: betonu natryskowego betonu do budowy dróg i innych powierzchnia narażonych na ruch 2.1 Definicje podane w normie Norma EN i krajowe odpowiedniki nie odnoszą się do: betonu komórkowego betonu spienionego betonu o otwartej strukturze (beton jamisty) zaprawy o maksymalnej średnicy ziaren 4 mm betonu o gęstości mniejszej niż 800 kg/m 3 betonu żaroodpornego W normie EN 206-1: wyraźnie rozdzielono funkcje przypisywane dwóm niezależnie działającym podmiotom, jakimi są producent mieszanki i wykonawca (zamawiający mieszankę betonową. Definicje betonu projektowanego i beton recepturowego podano niżej. Właściwości betonu, warunki użytkowania Beton projektowany Beton, którego wymagane właściwości i dodatkowe cechy są podane producentowi odpowiedzialnemu za dostarczenie betonu zgodnego z wymaganymi właściwościami i dodatkowymi cechami. Beton recepturowy Beton, którego skład i składniki, jakie powinny być użyte są podane producentowi odpowiedzialnemu za dostarczenie betonu o tak określonym składzie. Oddziaływanie środowiska Takie oddziaływania chemiczne i fizyczne na beton, które wpływają na niego lub na zbrojenie lub inne znajdujące się w nim elementy metalowe, a które nie zostały uwzględnione jako obciążenia w projekcie konstrukcyjnym Specyfikacja Końcowe zestawienie udokumentowanych wymagań technicznych dotyczących wykonania lub skladu betonu podane producentowi Normowy beton recepturowy Beton recepturowy, którego skład jest podany w normie przyjętej w kraju stosowania betonu Specyfikujący Osoba lub jednostka ustalająca specyfikację mieszanki betonowej i stwardniałego betonu. Producent Osoba lub jednostka produkująca mieszankę betonową. Wykonawca Osoba lub jednostka stosująca mieszankę betonową do wykonywania konstrukcji lub elementu. Zawartość wody w betonie Całkowita zawartość wody Woda dodana oraz woda już zawarta w kruszywie i znajdująca się na jego powierzchni, a także woda w domieszkach i dodatkach zastosowanych w postaci zawiesin jak również woda wynikająca z dodania lodu lub naparzania. Efektywna zawartość wody Różnica między całkowitą ilością wody w mieszance betonowej a ilością wody zaabsorbowaną przez kruszywo. Współczynnik woda/cement Stosunek efektywnej ilości wody do zawartości masy cementu w mieszance betonowej. Ładunek, dostarczanie, miejsce użycia Beton wytworzony na budowie Beton wyprodukowany na placu budowy przez wykonawcę na jego własny użytek. Beton towarowy Beton dostarczany jako mieszanka betonowa przez osobę lub jednostkę nie będącą wykonawcą. W znaczeniu niniejszej normy betonem towarowym jest również: - beton produkowany przez wykonawcę poza miejscem budowy, - beton produkowany na placu budowy, ale nie przez wykonawcę Norma EN 206-1: Norma EN 206-1:\n13 Ładunek Ilość mieszanki betonowej transportowana pojazdem, składająca się z jednego lub większej ilości zarobów. Zarób Ilość mieszanki betonowej wyprodukowana w jednym cyklu operacyjnym betoniarki lub ilość rozładowana w ciągu 1 min z betoniarki o pracy ciągłej. 2.2 Klasy ekspozycji związane z oddziaływaniem środowiska Oznaczenie Klasy XO Oddziaływania środowiska są sklasyfikowane jako klasy ekspozycji. Wybór klas ekspozycji zależy od warunków występujących w miejscu użycia betonu. Ta klasyfikacja oddziaływania nie wyklucza rozważenia warunków specjalnych występujących w miejscu użycia betonu lub zastosowania środków ochrony takich jak użycie stali nierdzewnej lub innego odpornego na korozje metalu i wykonanie powłok ochronnych na beton lub na zbrojenie. Beton może być przedmiotem więcej niż jednej opisanych akcji. Oddziaływania środowiska na jakie jest on narażony mogą stąd wymagać ich wyrażenia jako kombinacja klas ekspozycji. Tablica Opis środowiska Przykłady występowania klas ekspozycji Brak zagrożenia agresją środowiska lub zagrożenia korozją Dotyczy betonów niezbrojonych i nie zawierających innych elementów metalowych: wszystkie środowiska z wyjątkiem przypadków występowania zamrażania/ rozmrażania, ścierania lub agresji chemicznej Beton wewnątrz budynków o bardzo niskiej wilgotności powietrza Dotyczy betonów zbrojonych lub zawierających inne elementy metalowe: bardzo suche Korozja spowodowana karbonatyzacją XC1 Mokre, sporadycznie suche Beton wewnątrz budynków o niskiej wilgotności powietrza Beton stale zanurzony w wodzie XC2 Mokre, sporadycznie suche Powierzchnie betonu narażone na długotrwały kontakt z wodą Najczęściej fundamenty XC3 Umiarkowanie wilgotne Beton wewnątrz budynków o umiarkowanej lub wysokiej wilgotności powietrza Beton na zewnątrz osłonięty przed deszczem Oznaczenie Klasy Opis środowiska Przykłady występowania klas ekspozycji XC4 Cyklicznie mokre i suche Powierzchnie betonu narażone na kontakt z wodą, ale nie jak w klasie ekspozycji XC2 Korozja spowodowana chlorkami nie pochodzącymi z wody morskiej XD1 Umiarkowanie wilgotne Powierzchnie betonu narażone na działanie chlorków z powietrza XD2 Mokre, sporadycznie Baseny suche Beton narażony na działanie wody przemysłowej zawierającej chlorki XD3 Cyklicznie mokre i suche Elementy mostów narażone na działanie rozpylonych cieczy zawierających chlorki Nawierzchnie dróg Płyty parkingów Korozja spowodowana chlorkami z wody morskiej XS1 Narażenie na działanie Konstrukcje zlokalizowane na wybrzeżu lub w jego pobliżu soli zawartych w powietrzu, ale nie na bezpośredni kontakt z woda morską XS2 Stałe zanurzenie Elementy budowli morskich XS3 Strefy pływów, rozbryz- Elementy budowli morskich gów i aerozoli Agresywne oddziaływanie zamrażania/rozmrażania bez środków odladzających albo ze środkami odladzającymi XF1 Umiarkowanie nasyco- Pionowe powierzchnie betonowe narażone na deszcz i zamarzane wodą bez środków nie odladzających XF2 Umiarkowanie nasyco- Pionowe powierzchnie betonowe konstrukcji drogowych narażone ne wodą ze środkami na zamarzanie i działanie środków odladzających z powietrza odladzającymi XF3 Silnie nasycone Poziome powierzchnie betonowe narażone na deszcz i zamarzawodą bez środków nie odladzających XF4 Silne nasycenie wodą ze Jezdnie dróg i mostów narażone na działanie środków środkami odladzającymi odladzających lub wodą morską Powierzchnie betonowe narażone bezpośrednio na działanie aerozoli zawierających środki odladzające i zamarzanie Strefy rozbryzgu w budowlach morskich narażone na zamarzanie Agresja chemiczna XA1 Środowisko chemiczne Beton w oczyszczalniach ścieków, zbiorniki na zawiesiny mało agresywne zgodnie z tablicą XA2 Środowisko chemiczne Elementy betonowe stykające się z woda morską; elementy średnio agresywne zgod- w gruncie korodującym beton nie z tablicą XA3 Środowisko chemiczne Zakłady przemysłowe o wyziewach agresywnych w stosunku do silnie agresywne zgodnie betonu, zbiorniki na pasze, konstrukcje betonowe do odprowaz tablicą dzania spalin Norma EN 206-1: Norma EN 206-1:\n14 Wartości graniczne klas ekspozycji dotyczących agresji chemicznej gruntów naturalnych i wody gruntowej Tablica Związek Charakterystyka Jednostka XA1 XA2 XA3 chemiczna Woda gruntowa Siarczan 2- SO 4 mg/l 200 i 600 Dwutlenek węgla ph mg/l 6,5 i 5,5 CO 2 mg/l 15 agresywne i 40 Amoniak + NH 4 mg/l 15 i 30 Magnez MG 2+ mg/l 300 i 1000 Grunt Siarczany 2- SO 4 mg/l 2000 i 3000 > 600 i 3000 < 5,5 i 4,5 > 40 i 100 > 30 i 60 > 1000 i 3000 > 3000 i Lista klas ekspozycji i odpowiadająca najmniejsza zawartość cementu podana jest przy końcu rozdziału 2. > 3000 i 6000 < 4,5 i 4,0 > 100 aż do nasy - cenia > 60 i 100 > 3000 aż do nasy - cenia > i Klasyfikacja według konsystencji Klasy konsystencji podane niżej nie odpowiadają sobie bezpośrednio. Dla betonu wilgotnego, to jest betonu o malej zawartości wody, konsystencja nie jest klasyfikowana. Stopień zagęszczalności Oznaczenie klasy Stopień zagęszczalności CO 1 1,46 C1 1,45 do 1,26 C2 1,25 do 1,11 C3 1,10 do 1,04 Średnica rozpływu Oznaczenie klasy Stopień zagęszczalności F F2 350 do 410 F3 420 do 480 F4 490 do 550 F5 560 do 620 F6 630 Opad stożka Oznaczenie klasy Stopień zagęszczalności S1 10 do 40 S2 50 do 90 S3 100 do 150 S4 160 do 210 S Ve-Be Oznaczenie klasy Stopień zagęszczalności V V1 30 do 21 V2 20 do 11 V3 10 do 6 V4 do 3 1 Nie zaleca się stosowania w tym zakresie 2 Nie zaleca się stosowania w tym zakresie, ale stosuje się powszechnie dla betonu samozagęszczalnego Norma EN 206-1: Norma EN 206-1:\n15 2.4 Klasy wytrzymałości na ściskanie Wytrzymałość charakterystyczną można określać na walcach o średnicy 150 mm i wysokości 300 mm lub na próbkach sześciennych 150 mm. Klasy wytrzymałości na ściskanie betonu zwykłego i betonu ciężkiego Klasa wytrzymałości Wytrzymałość charakterystyczna próbki walcowej f ck.cyl MPa C 8/ C 12/ C 16/ C 20/ C 25/ C 35/ C 35/ C 40/ C 45/ C 50/ C 55/ C60/ C 70/ C80/ C 90/ C 100/ Klasy wytrzymałości na ściskanie betonu lekkiego Klasa wytrzymałości Wytrzymałość charakterystyczna próbki walcowej f ck.cyl MPa LC 8/9 8 9 LC 12/ LC 16/ LC 20/ LC 25/ LC 30/ Wytrzymałość charakterystyczna próbki sześciennej f ck. cube MPa Wytrzymałość charakterystyczna próbki sześciennej f ck. cube MPa Klasa wytrzymałości Wytrzymałość charakterystyczna próbki walcowej f ck.cyl MPa LC 35/ LC 40/ LC 45/ LC 50/ LC 55/ LC 60/ LC 70/ LC 80/ Klasy gęstości betonu lekkiego Wytrzymałość charakterystyczna próbki sześciennej f ck. cube MPa Klasa D1.0 D1.2 D1.4 D1.6 D1.8 D2.0 gęstości > 1000 > 1200 > 1400 > 1600 > 1800 i 1000 i i i i i Pojęcie współczynnika k (wyciąg z EN 206-1) Pojęcie współczynnika k umożliwia uwzględnienie dodatków typu II (popiół lotny, pył krzemionkowy) - przez zastąpienie terminu współczynnik woda/cement terminem współczynnik woda/(cement + k x dodatek - przez ustalenie minimalnej zawartości cementu. Wartość k zależy od określonego dodatku. Pojęcie współczynnika k dla popiołu lotnego zgodnego EN 450 Maksymalna ilość popiołu lotnego, uwzględniana w wartości współczynnika k, powinna spełniać warunek: popiół lotny/cement 0,33 masowo. W przypadku zastosowania większych ilości popiołu lotnego, jego nadmiaru nie należy uwzględniać przy obliczaniu współczynnika woda/(cement + k x popiół lotny) oraz w minimalnej ilości cementu Norma EN 206-1: Norma EN 206-1:\n16 Dla betonów zawierających cement CEM I zgodny z EN dopuszcza się następujące wartości współczynnika k: CEM I 32,5 k = 0,2 CEM I 42,5 i klasy wyższe k = 0,4 Minimalną ilość cementu wymagana w odpowiedniej klasie ekspozycji (patrz punkt 2.6) można zmniejszyć maksymalnie o ilość równą k x (minimalna zawartość cementu 200) kg/m3, a dodatkowo ilość (cement + popiół lotny) nie powinna być mniejsza niż minimalna zalecana ilość cementu. Pojęcie współczynnika k nie jest zalecane w przypadku betonów zawierających jednocześnie popioły lotne i cement CEM I odporny na siarczany w przypadku klas ekspozycji XA2 i XA3, jeżeli substancja agresywną jest siarczan. Pojęcie współczynnika k dla pyłu krzemionkowego zgodnego z PN- EN A1:2009. Maksymalna ilość pyłu krzemionkowego, uwzględniana we współczynniku woda/cement oraz w zawartości cementu, powinna spełniać warunek: pył krzemionkowy/cement 0,11 masowo. W przypadku użycia większych ilości pyłu krzemionkowego, jego nadmiaru nie należy uwzględniać w obliczaniu wartości współczynnika k. W przypadku betonów zawierających cement CEM I zgodny z EN dopuszcza się stosowanie następujących wartości współczynnika k: współczynnik w/c 0,45 k = 2,0 > 0,45 k = 2,0 z wyjątkiem klas ekspozycji XC i XF, dla których k = 1,0. Minimalna ilość cementu w zależności od klasy ekspozycji podana jest na str. 30. Jednoczesne użycie popiołu lotnego zgodnego z EN 450 i pyłu krzemionkowego zgodnego z PN-EN A1:2009. Dla zapewnienia wystarczającej alkaliczności betonu zbrojonego i sprężonego, należy spełnić następujące warunki maksymalnej ilości popiołu lotnego i pyłu krzemionkowego: popiół lotny (0,66 x cement 3 x pył krzemionkowy) wagowo pył krzemionkowy/cement 0,11 wagowo 2.6 Zawartość chlorków (wyciąg z EN 206-1) Zastosowanie betonu Bez zbrojenia stalowego lub innych elementów metalowych, z wyjątkiem uchwytów odpornych na korozję Ze zbrojeniem stalowym lub z innymi elementami metalowymi Ze stalowym zbrojeniem sprężającym Zawartość chlorków betonie, określana jako procentowa zawartość jonów chloru do masy cementu, nie powinna przekraczać wartości przewidzianej w wybranej klasie podanej w poniższej tablicy. Maksymalna zawartość chlorków w betonie Klasa zawartości chlorków a Cl 1,0 1,0% Cl 0,20 Cl 0,40 Cl 0,10 Cl 0,20 Maksymalna zawartość Clodniesiona do masy cementu b 0,20% 0,40% 0,10% 0,20% a Klasa zawartości chlorków odpowiednia dla betonu o specjalnym zastosowaniu, zależy od postanowień przyjętych w kraju stosowania betonu. b W przypadku stosowania dodatków typu II oraz ich uwzględniania w masie cementu, zawartość chlorków wyraża się jako procentową zawartość jonów chloru w odniesieniu do masy cementu wraz z całkowita masą uwzględnianych dodatków. Ilość ta nie może być zmniejszona o więcej niż 30 kg/m3 w betonie użytkowanym w klasach ekspozycji dla których minimalna zawartość cementu wynosi 300 kg/m 3. Dodatkowo, ilość (cement + k x pył krzemionkowy) nie może być mniejsza niż minimalna ilość cementu wymagana dla odpowiedniej klasy ekspozycji Norma EN 206-1: Norma EN 206-1:\n17 Klasy ekspozycji Korozja wywołana chlorkami Zamrażanie/Rozmnażanie Środki chemiczne Woda morska Chlorki niepochodzące z wody morskiej agresywne Korozja spowodowana karbonatyzacją Brak zagrożenia agresją środowiska lub zagrożenia korozjąt XO XC1 XC2 XC3 XC4 XS1 XS2 XS3 XD1 XD2 XD3 XF1 XF2 XF3 XF4 XA1 XA2 XA3 Maximum w/c Minimalna C12/15 C20/ C25/ C30/ C30/ C30/ C35/ C35/ C30/ C30/ C35/ C30/ C25/ C30/ C30/ C30/ C30/ C35/ klasa wytrzymałości Minimalna zawartość cementu kg/m 2 Minimalna a 4.0 a 4.0 a zawartość powietrza (%) Inne wy Kruszywo zgod- Produkt odporny na magania ne z EN siarczany b o odpowiedniej mrozoodporności a Gdy beton nie jest napowietrzony, zaleca się badanie jego właściwości użytkowych odpowiednią metodą, porównując z betonem, którego odporność na zamrażanie/rozmrażąnie w danej klasie eksopzycji jest potwierdzona b w przypadku gdy SO 2 wskazuje na klasy ekspozycji XA2 oraz XA3 jest niezmiennie ważne, aby stosować cement odporny na siarczany jest sklasyfikowany pod względem odporności na siarczany, zaleca sie stosowanie cementu o średniej lub wysokiej odporności na siarczany dla klasy ekspozycji XA2 (oraz dla klasy ekspozycji XA!, jeeśli występuje) oraz cementu o wysokiej odporności na siarczany dla klasy ekspozycji XA Specyfikacja betonu 2.8 Kontrola zgodności Produkcja Wprowadzenie normy EN rozszerzyło ilość wymagań podawanych przy zamawianiu betonu lub przy przetargach. Niżej podano przykład specyfikacji betonu projektowanego, do podawania pompą, z przeznaczeniem wykonania płyty dennej na gruncie w warunkach występowania wody gruntowej. Wymaganie zgodności z EN Wymaganie zgodności z EN Klasa wytrzymałości na ściskanie: C 30/37 Klasa ekspozycji: XC 4 Klasa zawartości chlorków: Cl 0,20 Maksymalny nominalny rozmiar ziarn kruszywa: 32 mm Klasa konsystencji: C3 Pompowalny Kontrola zgodności obejmuje ogół działań i decyzji podejmowanych według zasad zgodności, przyjętych przed sprawdzeniem zgodności betonu ze specyfikacją. Kontrola zgodności rozróżnia działania dla betonu projektowanego i betonu recepturowego. Pobieranie i badanie próbek betonu zwykłego i betonu ciężkiego należy przeprowadzać albo na betonach o indywidualnych składach albo na rodzinach betonów o ustalonej adekwatności. Minimalna częstotliwość pobierania próbek do oceny zgodności wg EN 206-1(beton projektowany) Pierwsze 50 m 3 produkcji Minimalna częstotliwość pobierania próbek Po pierwszych 50 m3 produkcji a Beton z certyfikatem kontroli produkcji Beton bez certyfikatu kontroli produkcji Początkowa (do 3 próbki 1/200 m 3 lub 1/150 m 3 lub momentu uzyska- 2/tydzień produkcji 1/dzień produkcji nia co najmniej 35 wyników badań) Ciągła b (po uzyska- 1/400 m 3 lub niu co najmniej 35 1/tydzień produkcji wyników badań) a Pobieranie próbek powinno być rozłożone w czasie produkcji i nie zaleca się pobierania więcej niż 1 próbki z każdych 25 m3 mieszanki. b Gdy odchylenie standardowe ostatnich 15 wyników przekracza 1,37 δ, częstotliwość pobierania próbek należy zwiększyć do częstotliwości wymaganej dla produkcji początkowej, do uzyskania następnych 35 wyników badań. Kryteria zgodności wytrzymałości na ściskanie patrz EN Norma EN 206-1: Norma EN 206-1:\n18 2.9 Kontrola właściwości innych niż wytrzymałość 3. Beton Zgodnie z EN należy wykonywać badania właściwości mieszanki betonowej i betonu inne niż wytrzymałość na ściskanie. Plan pobierania próbek i badań oraz kryteria zgodności podane są dla konsystencji mieszanki betonowej (urabialności), wytrzymałości przy rozłupywaniu, gęstości, zawartości cementu, zawartości powietrza, zawartości chlorków i współczynnika w/c. Szczegóły w normie. Szczegóły poszczególnych metod badania podane są w rozdziale 4 i rozdziale Główne zastosowania betonu Pożytecznym jest sklasyfikować zastosowania betonu na podstawie obserwacji gdzie i jak jest wytwarzany oraz do czego ma zastosowanie, gdyż od tych czynników zależą bardzo różne wymagania i właściwości. Struktura zużycia cementu w dwóch bliskich europejskich krajach w 2002 roku jest przykładem jak mogą różnić się sposoby wykorzystania cementu: Szwajcaria Niemcy Około 72% do produkcji Około 55% do produkcji betonu towarowego betonu towarowego Około 17% do firm Około 20% do producentów handlowych zaopatrujących wyrobów betonowych budownictwo Około 7% do produkcji Około 11% do produkcji prefabrykatów prefabrykatów Około 4% do innych Około 14% do innych zastosowań zastosowań Norma EN 206-1: Beton 35\n19 3.1.1 Beton konstrukcji wykonywanych na mokro Beton do konstrukcji na mokro mieszany na budowie lub dowożony z wytwórni pozostaje na stałe jako element konstrukcji w miejscu jego ułożenia i zagęszczenia w deskowaniu. Wytwornie betonu towarowego, które dostarczają beton, są obecnie tak powszechne na wielu rynkach, że wykonawca robót może być zaopatrzony w beton, a właściwie mieszankę betonową w sposób szybki i odpowiedzialny. Betoniarnia na placu budowy w dalszym ciągu jest rozwiązaniem ekonomicznym i dogodnym logistycznie w przypadkach dużych konstrukcji, kiedy beton jest potrzebny w sposób ciągły. Beton do konstrukcji na mokro może być produkowany w wielu odmianach i musi być zgodny z wielu wymaganiami zawartymi w specyfikacjach technicznych. Jego zastosowanie może być podzielone na następujące etapy: Opracowanie składu betonu Przed opracowaniem składu (receptury) betonu jego właściwości muszą być określone w wymaganiach dotyczących konkretnego obiektu. Powinny być zdefiniowane następujące parametry: - Wymagania wytrzymałości - Wymagania trwałości - Wymagania estetyczne - Maksymalny nominalny rozmiar kruszywa - Metoda układania - Szybkość układania - Konsystencja mieszanki - Ogólne warunki brzegowe (temperatura i inne) - Metoda i czas dostarczania - Okres pielęgnacji/dojrzewania - Określenie wymagań do badań - Skład mieszanki i specyfikacja - Badania wstępne - Korekta składu, jeżeli konieczna Betony otrzymane z tych parametrów są wyszczególnione w rozdziale 3.2. Właściwości mieszanki betonowej i jej badanie są omówione szczegółowo w rozdziale 4 a właściwości betonu i jego badanie w rozdziale 5. Produkcja Produkcja jest czynnikiem krytycznym dla otrzymywanego betonu a składa się zasadniczo z dozowania i mieszania składników. Na właściwości betonu podczas mieszania mogą mieć wpływ następujące czynniki: - Rodzaj mieszalnika - Podawanie składników - Wielkość mieszalnika - Kontrola jakości wytwórni - Intensywność mieszania - Operator betoniarki - Czas mieszania - Czyszczenie/konserwacja mieszalnika Superplastyfikatory powinny być na ogół mieszane z wodą zarobową lub dodawane do mieszanki razem z wodą (nie wcześniej). Dalsze informacje na ten temat są podane w kartach technicznych wyrobów Sika. Przygotowanie na budowie Przygotowanie na budowie składa się z: - Uruchomienia systemów dostarczania/układania betonu - Przygotowania deskowania z uwzględnieniem stosowania środków zmniejszania przyczepności - Sprawdzenie zbrojenia - Sprawdzenie deskowania (mocowanie, szczelność, dopuszczalne ciśnienie) - Dostarczenie narzędzi do zagęszczania (wibratory itd.) oraz do wykończenia (belki, zacieraczki) Dostarczanie Jeżeli beton jest dostarczany samochodami, należy uwzględnić następujące dodatkowe czynniki: - Czas dostarczania (warunki ruchu drogowego, możliwe korki itd.) - Określenie niezbędnych obrotów mieszalnika na betonowozie w czasie transportu - Nie pozostawiać betonowozu wystawionego na działanie słońca w czasie postoju/oczekiwania - Dla betonu samozagęszczalnego (SCC) określić maksymalną ilość betonu w betonowozie - Nie dodawać wody lub dodatkowej porcji domieszki, jeżeli nie jest to określone - Wymieszać starannie przed rozładunkiem ( 1 minuta na m 3 betonu) Układanie Beton jest na ogół układany w ograniczonym i określonym okresie. Następujące czynniki mają wpływ na tę operację, która jest krytyczna dla jakości betonu w konstrukcji: - Sprawdzenie dokumentu dostawy - Użycie właściwego sprzętu (wibratory itd.) - Unikanie nadmiernego okresu do czasu wbudowania - Ciągłe układanie i zagęszczanie - Powtórne zagęszczenie przy dużych objętościach - Podjąć odpowiednie środki w przypadku przerw w układaniu - Wykonać konieczne prace wykończeniowe (kontrola końcowa) Pielęgnacja Odpowiednia i prawidłowo wykonana pielęgnacja ma podstawowe znaczenie dla uzyskania stałej i odpowiedniej jakości betonu. Na jej skuteczność maja wpływ następujące czynniki: - Chronić od skrajnych warunków pogodowych (działanie słońca, wiatru, deszczu, mrozu itd.) - Po zakończeniu układania chronić przed wstrząsami i wibracją - Stosować firmowe środki pielęgnacji - Przykrywać folią lub matami przeciwmrozowymi - Utrzymywać w stanie wilgotnym i nawilżać gdy niezbędne - Stosować okres pielęgnacji odpowiedni do temperatury Dalsze szczegóły pielęgnacji podane są w rozdziale Beton 3. Beton 37\n20 3.1.2 Beton do elementów prefabrykowanych Beton do prefabrykatów jest stosowany do produkcji elementów które są dostarczane na budowę po ich stwardnieniu. Znika zatem praktyka długiej podróży mieszanki betonowej, co zmienia całą technologię wykonania. Beton stosowany do produkcji elementów prefabrykowanych wymaga uprzemysłowionej praktyki produkcji a dobry skład mieszanki betonowej i jej stała optymalizacja są podstawowe dla jakości. Następujące punkty są ważne na różnych etapach produkcji: Opracowanie składu betonu Przed opracowaniem składu (receptury) betonu jego właściwości musza być określone w wymaganiach dotyczących konkretnego rodzaju elementu, zamierzonego zastosowania i warunków eksploatacji. Zwykle powinny być zdefiniowane następujące parametry: - Wymagania wytrzymałości - Wymagania trwałości - Wymagania estetyczne - Maksymalny nominalny rozmiar kruszywa - Metoda układania - Szybkość układania - Konsystencja mieszanki - Ogólne warunki brzegowe (temperatura i inne) - Dostarczanie betonu i jego układanie - Okres pielęgnacji/dojrzewania - Określenie wymagań do badań - Uwzględnienie wymagań specyficznych dla danego rodzaju elementu - Określenie pielęgnacji - Skład mieszanki i specyfikacja - Badania wstępne - Korekta składu, jeżeli konieczna Betony otrzymane z tych parametrów są wyszczególnione w rozdziale 3.2. Właściwości mieszanki betonowej są omówione szczegółowo w rozdziale 4 a jej badanie w rozdziale 4.2. Właściwości betonu są podane w rozdziale 4 a jego badanie w rozdziale 5.2. Produkcja Produkcja jest czynnikiem krytycznym dla otrzymywanego betonu a składa się zasadniczo z dozowania i mieszania składników. Na właściwości betonu podczas mieszania mogą mieć wpływ następujące czynniki: - Rodzaj mieszalnika - Wielkość mieszalnika - Intensywność mieszania - Czas mieszania - Podawanie składników - Kontrola jakości wytwórni - Operator betoniarki - Czyszczenie/konserwacja mieszalnika 3.2 Betony specjalne Beton pompowy Superplastyfikatory powinny być na ogół mieszane z wodą zarobową lub dodawane do mieszanki razem z wodą (nie wcześniej). Dalsze informacje na ten temat są podane w kartach technicznych wyrobów Sika. Przygotowanie Przygotowanie w wytwórni prefabrykatów składa się z: - Dostarczenia form i sprzętu do transportu/podawania - Przygotowania form z uwzględnieniem stosowania środków zmniejszania przyczepności - Sprawdzenie zbrojenia - Sprawdzenia form (mocowanie, szczelność) - Dostarczenie narzędzi do zagęszczania oraz do wykończenia Układanie Beton jest na ogół układany w określonym, krótkim czasie. Następujące czynniki mają wpływ na pozytywne wykonanie tej operacji, która jest krytyczna dla jakości betonu w elemencie: - Sprawdzenie betonu przeznaczonego do układania - Użycie właściwego sprzętu (wibratory) - Unikanie nadmiernego okresu do czasu wbudowania - Ciągłe układanie i zagęszczanie - Bardzo staranne wykończenie - Kontrola końcowa Pielęgnacja Ze względu na zwykle ciągłą produkcję elementów prefabrykowanych, wymagane są krótkie czasy wykonania poszczególnych etapów, stąd również pielęgnacja musi być wykonana w ograniczonym czasie a na jej skuteczność maja wpływ następujące czynniki: - Uwzględnić pielęgnacje przy projektowaniu składu betonu - Stosować naparzanie, jeżeli konieczne - Po zakończeniu układania chronić przed wibracją - Stosować firmowe środki pielęgnacji - Przykrywać folią lub matami przeciwmrozowymi - Utrzymywać w stanie wilgotnym i nawilżać gdy niezbędne - Stosować okres pielęgnacji odpowiedni do temperatury Dalsze szczegóły pielęgnacji podane są w rozdziale 8. Obecnie beton pompowy ma wiele zastosowań spełnia wiele różnorodnych wymagań. Podstawowym warunkiem jest odpowiedni skład mieszanki betonowej, aby mogła być pompowana bez segregacji i zatykania przewodów. Skład Kruszywo - Maksymalna średnica: < 1/3 średnicy przewodów - Skład zaprawy w betonie pompowanym musi zapewniać dobrą spójność mieszanki dla uniknięcia jej segregacji w czasie podawania Beton 3. Beton 39\nBeton według normy PN-EN 206:2014\nBeton według normy PN-EN 206:2014 Beton według normy PN-EN 206:2014 Beton Wymagania, właściwości, produkcja i zgodność Informator został opracowany przez zespół Działu Pełnomocnika Zarządu ds. Badań i\nZAPRAWA CEMENTOWA OKREŚLENIE KONSYSTENCJI I WYKONANIE BELECZEK\nZAPRAWA ENTOWA OKREŚLENIE KONSYSTENCJI I WYKONANIE BELECZEK NORMY PN-EN 197-1:2012:. Część 1: Skład, wymagania i kryteria zgodności dotyczące cementów powszechnego użytku. PN-EN 196-1:2006: Metody badania\nWYTRZYMAŁOŚĆ NA ZGINANIE I ŚCISKANIE DREWNA ORAZ BELECZEK CEMENTOWYCH PO 28 DNIACH\nWYTRZYMAŁOŚĆ NA ZGINANIE I ŚCISKANIE DREWNA ORAZ BELECZEK ENTOWYCH PO 28 DNIACH NORMY PN-EN 197-1:2012:. Część 1: Skład, wymagania i kryteria zgodności dotyczące cementów powszechnego użytku. PN-EN 196-1:2006:\nDo betonu tradycyjnego Do betonu samozagęszczalnego Pracujemy obecnie Takie bywają efekty Tak moża pracować Beton tradycyjny Obniżenie kosztów betonu wyprodukowanego Zmniejszenie ilości wody nawet o 40%\nPIELĘGNACJA BETONU. dr inż. Grzegorz Bajorek\nPIELĘGNACJA BETONU dr inż. Grzegorz Bajorek Centrum Technologiczne Budownictwa przy Politechnice Rzeszowskiej Politechnika Rzeszowska - Katedra Konstrukcji Budowlanych 163 WYMAGANIA PROJEKTANTA (SPECYFIKUJĄCEGO):\nD - 05.03.04 NAWIERZCHNIA BETONOWA 1. WSTĘP 1.1. Przedmiot STWiORB Przedmiotem niniejszej Specyfikacji Technicznej Wykonania i Odbioru Robót Budowlanych (STWiORB) są wymagania ogólne dotyczące wykonania\nSZCZEGÓŁOWA SPECYFIKACJA TECHNICZNA D - 04.06.01 PODBUDOWA Z BETONU CEMENTOWEGO\nSZCZEGÓŁOWA SPECYFIKACJA TECHNICZNA D - 04.06.01 PODBUDOWA Z BETONU CEMENTOWEGO 49 SPIS TREŚCI 1. WSTĘP... 2. MATERIAŁY... 3. SPRZĘT... 4. TRANSPORT... 5. WYKONANIE ROBÓT... 6. KONTROLA JAKOŚCI ROBÓT...\n258 Podbudowa z chudego betonu D-04.06.01 1. WSTĘP 1.1. PRZEDMIOT ST Przedmiotem niniejszej Specyfikacji Technicznej są wymagania dotyczące podbudowy z chudego betonu w związku z inwestycją pn.: Stabilizacja\nkorozja cheminczna betonu\nkorozja cheminczna betonu str. 1 C2 Beton w konstrukcji musi charakteryzować się trwałością, czyli zachowaniem właściwości w założonych warunkach środowiska, przy minimalnych nakładach na konserwację,\nSZCZEGÓŁOWA SPECYFIKACJA TECHNICZNA D PODBUDOWA Z BETONU B 7,5\n- 56 - D-04.06.01 SZCZEGÓŁOWA SPECYFIKACJA TECHNICZNA D-04.06.01 PODBUDOWA Z BETONU B 7,5 - 57 - D-04.06.01 1. WSTĘP 1.1. Przedmiot SST Przedmiotem niniejszej szczegółowej specyfikacji technicznej (SST)\nSZCZEGÓŁOWA SPECYFIKACJA TECHNICZNA D PODBUDOWA Z BETONU C8/10\nSZCZEGÓŁOWA SPECYFIKACJA TECHNICZNA D-04.06.02 PODBUDOWA Z BETONU C8/10 1. Wstęp 1.1. Przedmiot SST. Przedmiotem niniejszej szczegółowej specyfikacji technicznej (SST) są wymagania dotyczące wykonania\nKontrowersyjne zapisy w specyfikacjach oraz błędy w wykonawstwie i robotach budowlanych uwagi i przykłady praktyczne\nKontrowersyjne zapisy w specyfikacjach oraz błędy w wykonawstwie i robotach budowlanych uwagi i przykłady praktyczne Skąd pomysł prezentacji? - Ponad 70% absolwentów Wydziałów Budownictwa trafia do pracy


Strażnik na osiedlu – Osiedle Popowice Wrocław\nPAWEŁ KWIOTEK jest nowym strażnikiem, skierowanym przez Straż Miejską na osiedla Pilczyce-Kozanów-Popowice Płn.\nOrganizacyjnie należy on do III Oddziału Straży Miejskiej przy ul. Kosmonautów. Jego rejon, to trzy wspomniane osiedla, po których porusza się on także w patrolu zmotoryzowanym. Na Popowicach przeważnie można go spotkać w placówce Straży Miejskiej, przy ul. Starogranicznej 28, w środy, w godzinach 18.00 – 20.00. Paweł Kwiotek, pracuje na zmiany w godzinach od 6.00-14.00, lub od 14.00 – 22.00 (czasem od 13.00-21.00).\nStrażnik miejski ma na Popowicach dużo pracy, ponieważ obejmują one dużo terenów zielonych, skwerów, trzeba też wziąć pod uwagę szkoły i przedszkola. Paweł Kwiotek zapoznał się już z większością problemów tego osiedla. Często sygnalizowaną przez mieszkańców sprawą są bezdomni oraz zachowanie się psów i ich właścicieli. Na ten temat SM otrzymuje wiele zgloszeń.\nMieszkańcom Popowic podajemy numer telefonu tego strażnika miejskiego : 600 908 532. Przypominamy, że nie jest to telefon alarmowy tak, jak 997 na policję lub 986 do Straży Miejskiej. To tam należy dzwonić w uzasadnionych sytuacjach. Natomiast Paweł Kwiotek będzie podejmował sprawy i problemy, zgłaszane mu przez mieszkańców osiedla. Jest przekonany, że będą z nim współpracować


Nowe drogi w Chwarznie i Wiczlinie - Gdynia\nKolejne drogi w dzielnicach Chwarzno i Wiczlino mają nową nawierzchnię - wykonaną w technologii płyt yomb. Inwestycje realizuje Zarząd Dróg i Zieleni a finansuje miasto. Mieszkańcy Chwarzna-Wiczlina mogą już jeździć po następujących utwardzonych drogach: Bpa Pelczara, fragmenty Kardynała Wyszyńskiego oraz końcowy odcinek Łanowej w kierunku Bojana - to w Wiczlinie, a Posejdona, Westy i Aresa w Chwarznie oraz po dwóch tzw. łącznikach pomiędzy Chwarznieńską a Okrężną na Starym Chwarznie.\nDługość tych dróg to około 2,8 km, a całkowity koszt modernizacji nawierzchni wyniósł prawie 2 miliony złotych. Prace sfinansowało miasto.\nW 2014 roku na program utwardzania dróg w technlogii płyt yomb zarezerwowano 3 mln zł.


Jak zapisać się do programu beta Samsung One UI 4.0? - Instalki.pl\nInstalki.pl » Aktualności » Software » Jak zapisać się do programu beta Samsung One UI 4.0?\nJak zapisać się do programu beta Samsung One UI 4.0?\nWtorek, 14 Wrzesień 2021 17:47, Wpisany przez Aleksander Piskorz\nDokładnie jak co roku, Samsung ogłosił rozpoczęcie zapisów do swojego nowego programu testów beta nakładki One UI 4.0. Koreańska firma poinformowała, iż samo oprogramowanie jest oparte o Androida 12 i oferuje szereg nowych funkcjonalności - w tym optymalizacje związane z wydajnością.\nProgram beta One UI jest w pełni obsługiwany i zarządzany przez Samsunga, a sama rejestracja w nim jest niezwykle łatwa.\nCo należy zrobić, aby zapisać się do testów One UI 4.0?\nAby zapisać się do programu beta testów nakładki One UI 4.0, najpierw należy pobrać na swoje urządzenie aplikację Samsung Members. Następnie pozostaje już tylko kilka kroków do wykonania.\nPo pierwsze, należy zalogować się w aplikacji Members, a jeśli nie posiadacie tam konta - analogicznie trzeba będzie je założyć. Później należy wcisnąć opcję “rejestracja w programie One UI beta” na bannerze pojawiającym się na stronie głównej aplikacji lub na stronie z powiadomieniami w programie.\nPo zapisaniu się do testów, wystarczy przejść do ustawień smartfona, kliknąć zakładkę “aktualizacja oprogramowania” i cierpliwie poczekać aż nowa wersja nakładki pobierze się na Wasze urządzenie. Warto pamiętać, że jak co roku (i w przypadku wszystkich testów beta) mamy do czynienia z oprogramowaniem, które może nie działać prawidłowo. Oznacza to, że po prostu musicie mocno przemyśleć, czy chcecie z niego korzystać na co dzień.\nWersja One UI 4.0 jest obecnie dostępna dla takich urządzeń, jak Samsung Galaxy S21, S21 Plus oraz S21 Ultra. W najbliższych tygodniach oprogramowanie powinno dotrzeć także na inne urządzenia Samsunga.\nProgram beta One UI jest obecnie dostępny w zaledwie siedmiu krajach: Polsce, Chinach, Wielkiej Brytanii, USA , Indiach, Niemczech oraz Korei Południowej.\nCieszy fakt, że z opisywanej możliwości będziemy mogli skorzystać w naszym kraju. Nie pozostaje więc nic innego, jak tylko się zapisywać!\nŹródło: Samsung Members / fot. Samsung


Raport - Gdańskie drogi na EURO\t‹‹ powrót do listy raportów\nPiłkarskie Mistrzostwa Europy zawitają do Gdańska już za 3 miesiące. Czy miasto przygotowało się pod względem komunikacji i infrastruktury? Remonty i inwestycje drogowe w związku z organizacją Euro miały poprawić sytuację kierowców na ulicach Gdańska. Czy zatem w mieście jeździ się lepiej?\nJak wynika z najnowszego raportu wykonanego przez serwis Korkowo.pl, sytuacja w Gdańsku nieznacznie się poprawiła. Prędkość osiągana w ścisłym centrum w godzinach porannego (06:00-09:00) i popołudniowego szczytu (16:00-18:00) oscyluje w granicach 23-25 km/h. Choć nie jest to najlepszy wynik, w mieście jeździ się szybciej niż trzy miesiące temu.\nZ podobną średnią prędkością jak jesienią poruszają się kierowcy w odległości 2-5 km od centrum. W godzinach komunikacyjnego szczytu wynosi ona 27 km/h. Nadal tradycyjnie korki tworzą się w południowych dzielnicach Gdańska. Najtrudniej jeździ się po Wrzeszczu, Oliwie i na Morenie. Zakorkowana jest ul. św. Wojciecha, Świętokrzyska, Łódzka, Warszawska, Kartuska i ul. Słowackiego. Im dalej od centrum tym średnia prędkość wzrasta, a korki maleją. Szansę na szybszą jazdę mają kierowcy dopiero na obrzeżach miasta. W odległości zarówno 5-10 km, jak i 10-15 km od centrum jedzie się ze średnią prędkością oscylującą w granicach 36-44 km/h. Czasu jest coraz mniej, a już teraz wiadomo, że nie wszystkie zaplanowane drogowe inwestycje będą gotowe na Euro. Kierowcom pozostaje uzbroić się w cierpliwość.\nDane o sytuacji drogowej zostały opracowane przez serwis Korkowo.pl, który prezentuje aktualne informacje o korkach na polskich drogach. Analizie poddano dane z urządzeń GPS umieszczonych w pojazdach poruszających się po ulicach Gdańska w godzinach od 06:00 do 21:00. W promieniu do 2 kilometrów od ścisłego centrum przeanalizowano prędkości z jakimi poruszają się kierowcy po wszystkich ulicach. W pozostałych odległościach (2-5 km, 5-10 km, 10-15 km) od ścisłego centrum zbadano główne trasy dojazdowe do centrum miasta.


lekarz Edyta Cygankiewicz Laryngolog | Opinie o lekarzu\nlaryngologRadomskolekarz Edyta Cygankiewicz\nLeczenie ucha tym razem trwało długo, był konieczny pobyt w szpitalu, ale nigdy w życiu żaden lekarz tak się mną nie zajął i nie dał takiego poczucia bezpieczeństwa. Jestem bardzo wdzięczna, szczerze polecam. Pogoda ducha i zawsze uśmiech oprócz kompetencji to jest dla mnie w ...\nLeczenie ucha tym razem trwało długo, był konieczny pobyt w szpitalu, ale nigdy w życiu żaden lekarz tak się mną nie zajął i nie dał takiego poczucia bezpieczeństwa. Jestem bardzo wdzięczna, szczerze polecam. Pogoda ducha i zawsze uśmiech oprócz kompetencji to jest dla mnie w chorobie bardzo ważna sprawa. Dziękuję.\nZ moją chorobą miałem i mam dużo problemów , walczę już około 30 lat. Poznałem dość dokładnie gabinety piotrkowskie , łódzkie i krakowskie - laryngologiczne, alergologiczne i chirurgiczne. W maju bardzo źle się czułem , w perspektywie miałem znowu kłopotliwy wyjazd do Krakowa , jednak ...\nZ moją chorobą miałem i mam dużo problemów , walczę już około 30 lat. Poznałem dość dokładnie gabinety piotrkowskie , łódzkie i krakowskie - laryngologiczne, alergologiczne i chirurgiczne. W maju bardzo źle się czułem , w perspektywie miałem znowu kłopotliwy wyjazd do Krakowa , jednak trafiłem do gabinetu na ulicy Sucharskiego. Stwierdzam bez żadnej przesady , że nie pamiętam kiedy ostatnio czułem się tak dobrze. Pozdrawiam wszystkich czytających tę opinię . Życzę sobie i wszystkim potrzebującym dużo szczęścia w radzeniu sobie z kłopotliwymi przewlekłymi takimi chorobami. Bo potrzeba nam jego dużo żeby trafić na właściwą osobę . Ja na taką trafiłem.\nWspaniała lekarka, która posiada intuicję lekarską i potrafi leczyć skutecznie. W kontakcie z pacjentem jest bardzo miła i bardzo rzeczowa. Polecam wszystkim Panią doktor.\nPolecam z czystym sumieniem Panią Edytę. Bardzo miły i podchodzący osobiście do każdego pacjenta lekarz, który poświęca każdemu pacjentowi tyle czasu ile potrzeba tłumacząc wszystko najprościej jak się da. Mocna 5.\nPolecam z czystym sumieniem Panią Edytę.\nBardzo miły i podchodzący osobiście do każdego pacjenta lekarz, który poświęca każdemu pacjentowi tyle czasu ile potrzeba tłumacząc wszystko najprościej jak się da. Mocna 5.\nWspaniały lekarz i wspaniały człowiek. Pani doktor jest profesjonalistą w każdym calu. Ma świetne podejście do pacjentów i to zarówno dorosłych jak i dzieci. Pełne zaangażowanie w pomoc pacjentowi. Przyjmuje aż do ostatniego pacjenta. Taki powinien być każdy lekarz. Polecam wszystkim.\n0 44 682 17 97\nWciąż poszukujesz "Laryngolog Radomsko"?


Strona główna Współpraca dwustronna Polonia w Chile\nPierwsze wzmianki o Polakach w Chile pochodzą z końca XVIII wieku i pierwszych dekad XIX wieku. Dotyczą one podróżników, żołnierzy napoleońskich, naukowców. W roku 1838 przybył do Chile Ignacy Domeyko, którego roli dla XIX-wiecznego Chile nie sposób przecenić – był reformatorem i wieloletnim rektorem Uniwersytetu w Santiago, twórcą nowoczesnej inżynierii, autorem około trzystu prac z dziedziny chemii, metalurgii i geologii.\nW okresie I wojny światowej w Chile mieszkało około 300 Polaków – głównie w Santiago, Valparaíso i Temuco. Byli to księża, rzemieślnicy, kupcy. W 1916 r. w Chile powstał Komitet Pomocy „Pro Polonia”, w skład którego weszli m.in. synowie Ignacego Domeyki. Działalność Komitetu umożliwiła integrację chilijskiej Polonii i utworzenie pierwszej organizacji polonijnej – Polskiego Koła Kulturalnego im. Ignacego Domeyki. Przy klubie działały biblioteka i czytelnia polska. W okresie międzywojennym w Chile działało Koło Polskie im. Marszałka Józefa Piłsudskiego, które stworzyło polską bibliotekę. W latach 20. i 30. do Chile przybyło około 1000 polskich Żydów, emigrantów ekonomicznych i politycznych.\nPodczas II wojny światowej przy Poselstwie RP w Santiago działał Komitet Pomocy Ofiarom Wojny, który organizował zbiórki pieniędzy i ubrań. Z Poselstwem RP współpracował również Związek Żydów Polskich w Chile.\nW latach 1947-1951 do Chile przybyło około 1500 polskich uchodźców – głównie ofiary robót przymusowych; w powojennej fali emigracji znaleźli się także żołnierze Polskich Sił Zbrojnych oraz byli więźniowie nazistowskich i sowieckich obozów koncentracyjnych. W roku 1949 powstało Zjednoczenie Polaków w Chile. W latach 50. ZPCh rozpoczęło wydawanie pisma „Polak w Chile”. Utworzono również Koło Stowarzyszenia Polskich Kombatantów.\nW latach 50. i 60. w Chile rozwinęli działalność m.in. filozof Bogumił Jasinowski, malarz i reżyser teatralny Raul Małachowski, fotografik Bogusław „Bob” Borowicz, grafik Maurycy Amster, teolog ks. Brunon Rychłowski. Znaną postacią był również poeta i krytyk Efraín Szmulewicz, autor cenionej biografii Pabla Nerudy.\nObecnie znakomita większość Polonii mieszka w Santiago. W Chile działa organizacja Zjednoczenie Polskie w Chile im. Ignacego Domeyki. Msze w języku polskim odbywają się od marca do listopada w każdą pierwszą niedzielę miesiąca, o godzinie 17.30. w kościele Matki Boskiej Częstochowskiej, który mieści się przy Calle Callao 3213, w dzielnicy Las Condes (Metro El Golf) w Santiago. Na czas wakacji letnich (styczeń – luty) wszystkie msze są odwołane.\nGrobowiec Ignacego Domeyki, Cmentarz Główny w Santiago


Paweł Olszewski: Co zrobić, aby zaistnieć w mediach? - rp.pl\nPaweł Olszewski: Co zrobić, aby zaistnieć w mediach?\nNiestety, medialne szkolenie Ravi Singha nie pomaga, skoro jeden z czołowych „młodych wilków” PO pyta o to na Facebooku\nPublikacja: 20.05.2011 08:42\nPoseł PiS śpi w noclegowni dla bezdomnych. Ani twarzy nie znam, ani nazwiska. Co jeszcze można zrobić, aby zaistnieć w mediach przed wyborami? – stwierdza z odrobiną zazdrości i dodaje - Domyślam się, ale aż się boję, co jeszcze wymyślą.\nPrzypomniało nam się, że jednym z pomysłów na „zaistnienie w mediach” były magiczne klapki z logo PO. Gdyby jednak posłowi Olszewskiemu i Donaldowi Tuskowi zabrakło pomysłów proponujemy, aby Stefan Niesiołowski i Kuba Wojewódzki poprowadzili talk-show, posłanka Joanna Mucha wystąpiła w konkursie Miss Polonia 2011 (dla nas już jest Miss, jakby co), zaś prezydent Bronisław Komorowski i minister Radosław Sikorski zorganizowali cykl wypraw survivalowych „Jak wyrwać się z matecznika”. Gdyby jednak i te pomysły zawiodły, pozostaje już tylko rzucanie jajami w opozycję.?


OPERACJĘ LEWEJ - Aktualne wydarzenia z kraju i zagranicy - Wyborcza.pl\nPrzez 32 lata żyłem bez lewej dłoni. Marzyłem, żeby ją mieć, ale nie wierzyłem, że to możliwe. Takie operacje przecież nie dzieją się u nas, co najwyżej w Stanach, a tu proszę popatrzeć, już poruszam palcami\nPech Arkadiusza Milika. Może pauzować nawet do końca sezonu Badanie rezonansem magnetycznym w słynnej rzymskiej klinice ortopedycznej wykazało u piłkarza reprezentacji Arkadiusza Milika całkowite zerwanie wiązadła krzyżowego lewego - poinformował klub Polaka SSC Napoli. W poniedziałek rano napastnik przejdzie w Rzymie operację.\nJazmine Raygoza, amerykańska nastolatka która przeszła operację pomniejszenia żołądka. Zdjęcie po lewej wykonano 18 czerwca 2011 roku, po prawej 16 września 2012 roku. W tym czasie nastolatka, dzięki diecie, ćwiczeniom fizycznym i operacji, schudła o 39 kilogramów. Jazmine Raygoza (z prawej\nstronie lewej ręki. Otaczają ją niedawno założone szwy. Amerykanin ma pod skórą chip komputerowy i baterie, które ładuje przykładając do skóry elektrody. W drugiej ręce trzyma tablet. Na monitorze śledzi informacje o sobie samym, które pochodzą z wnętrza jego ciała. Wyśle wiadomość o gorączce Dane wysyła\nnerwowe. Niektóre z implantów międzykolczystych można wprowadzać przez minimalne nacięcie na skórze, inne wymagają bardziej "otwartej" operacji. Implanty te nie są panaceum na wszystkie postacie wypuklin dysków ani na wszystkie bóle kręgosłupa. Pokrewne tematy: www.zapytajlekarza.mp.pl\nKrystyna i Elisabetta drążą pod Wisłą\nwszystkim. Od 1 sierpnia tunel jest gotowy, nic w nim nie kapie, wkrótce będzie tam można układać torowisko. W ślady Krystyny idzie tarcza Elisabetta. Na lewym brzegu Wisły powinna zameldować się na przełomie sierpnia i września. Na tym etapie budowy metra pod warszawską Pragą, Śródmieściem i Wolą powstanie\nidzie tarcza Elisabetta. Na lewym brzegu Wisły powinna zameldować się na przełomie sierpnia i września. Na tym etapie budowy metra pod warszawską Pragą, Śródmieściem i Wolą powstanie w sumie 10,5 km tuneli. Wszystkie mają być gotowe do października. Zostawia gotowy tunel Budowa 6-kilometrowego odcinka\nTorbiele trzustki to najogólniej rzecz ujmując, zbiorniki płynu znajdujące się w obrębie lub w bezpośrednim sąsiedztwie tego gruczołu. Znaczna większość torbieli trzustki to zmiany niezłośliwe, które zazwyczaj nie wymagają leczenia (i bardzo często nie powodują żadnych objawów). Obecnie to\nTenisistki solidaryzują się z Petrą Kvitovą\nNieznany sprawca podał się za inkasenta, który miał sprawdzić stan licznika energii elektrycznej. W rzeczywistości chciał okraść zawodniczkę. Doszło do szarpaniny, w wyniku której Kvitova została ranna w lewą rękę - tę, którą trzyma rakietę. Jeszcze we wtorek przeszła operację zakończoną sukcesem\nNa podstawie podanych informacji trudno jest ustalić rozpoznanie. W pytaniu brak jest informacji o przebiegu zabiegu, o wynikach kontrolnego badania USG jamy brzusznej, czy była potrzeba cewnikowania pęcherza w trakcie zabiegu? Do pełnej oceny sytuacji konieczne jest badanie pacj\nPetra Kvitova po operacji dłoni. "Czuje się dobrze"\ntrzyma rakietę. Petra Kvitova zraniona przez nożownika Czeszka została przewieziona do szpitala w Brnie. Tego samego dnia przeszła czterogodzinną - zakończoną sukcesem - operację w klinice w Vysoke nad Jizerou. Lekarze operowali wszystkie pięć palców lewej dłoni, w której miała uszkodzone\nProblemy Mateusza Miki z lewym kolanem zaczęły się w 2015 roku. Od tamtego czasu przechodził wiele zabiegów, korzystał z kuracji przeprowadzanej przez hiszpańskich specjalistów i bazującej na jonoforezie. Obecnie siatkarz podjął jednak decyzję, by skorzystać z rozwiązania, które z jednej strony\nryzykownej operacji? Kardiochirurdzy uznali jednak, że ryzyko związane z operacją jest zbyt duże. Ponowne przecięcie mostka z dużym prawdopodobieństwem doprowadziłoby do uszkodzenia by-passów. Co zamiast operacji? Ubytek w ścianie lewej komory często prowadzi wprost do śmierci. Nie ma specjalnych implantów\nMuszę powiedzieć, że pierwszy raz spotykam się z dzieckiem, u którego w wieku 3 miesięcy stwierdzono obecność wyrośli chrzęstno-kostnej, a ponadto zdecydowano się na jej usunięcie także we wczesnym wieku, bo 11 miesięcy. Z Pani opisu wynika, że dziecko ma mnogie wyrośle chrzęstno\nTenis. Wicemistrz olimpijski Juan Martin del Potro zrezygnował z Australian Open\n, od którego turnieju zacznie. Kariera 28-letniego tenisisty, triumfatora US Open 2009, kilka razy była przerywana kontuzjami. Przeszedł cztery operacje – jedną prawego nadgarstka i trzy lewego. W 2015 roku wystąpił tylko w dwóch turniejach, a powrócił na kort w lutym, po 11 miesiącach przerwy\nmiarkę, zmierzył nogi i coś pozaznaczał. Operacja skrócenia kości udowej lewej nogi trwała kilka godzin. Radosław był znieczulony, ale przytomny. – Było duże krwawienie, musieli mi przetaczać krew. Ale takie komplikacje się zdarzają, nie mogę mieć do nikogo pretensji. Po paru dniach wypisali mnie z\n32-letni Piotr urodził się bez lewej dłoni. Wprawdzie da się bez niej żyć, ale ludzie często traktowali go przez to protekcjonalnie. - Pracuję w Muzeum Zamojskich w Zamościu i cały czas mam kontakt z ludźmi. Turyści wreszcie przestaną na mnie patrzeć jak na kalekę. Poza tym na co dzień w pracy\nOperacja potrwa dwa tygodnie, została rozłożona na kilka etapów. Najpierw woda, która wypełnia prom, zostanie wypompowana, a potem w suchym doku ratownicy przystąpią do kluczowej części: poszukiwania ciał, które utknęły w kabinach. Jest ich co najmniej dziewięć, choć nie wykluczone, że więcej\nszarpaniny, w wyniku której Kvitova została ranna w lewą rękę - tę, którą trzyma rakietę. Zawodniczka jest pod opieką lekarzy na oddziale traumatologii w szpitalu w Brnie. Nieoficjalnie ma pocięte palce, niewykluczone jest też uszkodzenie ścięgien. Wówczas konieczna może być operacja. Napastnik zdołał\nwykończona, nadal musiała pomagać rodzicom w gospodarstwie i np. nosić wodę ze studni czy pracować w polu. Echo serca, które jej zrobiłam, wykazało, że jest ono znacznie powiększone, zwłaszcza lewa komora i lewy przedsionek, do tego prawie całkowicie zniszczona jest zastawka mitralna. Przyczyną choroby była\n, w której był 9-centymetrowy guz. - Pacjent był zakwalifikowany do operacji guza nerki. Przez pomyłkę, z winy chirurga, doszło do usunięcia nerki prawej zamiast lewej. Zostało narażone zdrowie i życie pacjenta, ale nie ma skutku śmiertelnego - mówił wtedy prof. Piotr Szyber, kierownik Kliniki\nDługie lata ciężkich treningów bardzo obciążają organizm i prędzej czy później pojawia się jakiś problem. Dlatego niezbyt się zdziwiłem, gdy jeszcze przed wyjazdem do Brazylii zaczęła dokuczać mi moja lewa, końsko-szpotawa, stopa. Na wizytę u lekarza zapisałem się za to niemal od razu po powrocie\nZarzuty dotyczą wypadku, do którego doszło w maju ub.r. na szkolnej strzelnicy. – W trakcie strzelania rykoszet z wystrzelonego pocisku trafił w lewe oko 16-letniego ucznia. Ustaliliśmy, że śrut odbił się od metalowej części tzw. kulochwytu i uderzył w ucznia – mówi prokurator Andrzej\nKontuzja rywala Marcina Gortata. Przedsezonowa porażka Wizards\nMahinmi z Wizards związał się w lipcu, podpisując czteroletni kontrakt o wartości 64 mln dol. W okresie przygotowawczym miał problemy z kolanem. Lekarze uznali, że musi przejść operację naprawienia częściowo naderwanej łąkotki przyśrodkowej w lewym kolanie. Jego powrót na parkiet zajmie od czterech\nTrzy lata po największej katastrofie w historii kraju u wybrzeży Korei Południowej trwa wydobywanie wraku promu "Sewol". Większość spośród 476 obecnych na pokładzie stanowili licealiści na wycieczce. Operacja potrwa dwa tygodnie, została rozłożona na kilka etapów. Najpierw woda, która\n- zwycięstwo nad rakiem. Pozostała po nim kilkunastocentymetrowa blizna na plecach wzdłuż kręgosłupa, przydomek ringowy "Miracle Man" (Człowiek-Cud) oraz niezachwiana pewność siebie, że nic gorszego nie może mu się w życiu zdarzyć niż nowotwór, operacja, 25 naświetlań, powolna rekonwalescencja z\n17-latek zaatakowany maczetą. Stracił lewą dłoń, przyszyli mu ją lekarze w Poznaniu\nodciął chłopakowi lewą dłoń. Karetka odwiozła go na SOR do szpitala dziecięcego w Prokocimiu. Stamtąd został przetransportowany do Ortopedyczno-Rehabilitacyjnego Szpitala Klinicznego im. Wiktora Wegi w Poznaniu Poznania, gdzie lekarze przyszyli dłoń (rokowania co do powodzenia operacji są bardzo ostrożne\nKimiko Date. 45-letnia Japonka wróciła na kort. Znów\n; Wszyscy założyli, że skoro muszę przejść operację, to zakończę karierę. A dla mnie to był tylko impuls do zmotywowania się. Uwielbiam wyzwania – mówi. Date już raz rzuciła tenis. Jako 26-latka, półfinalistka Wimbledonu i zawodniczka z czołowej dziesiątki WTA. Wznowiła starty w 2008 r., po dwunastu\nWażny piłkarz Lecha nie zagra ze Śląskiem. Doznał urazu na treningu\nw drugich połowach. W Chorzowie po wejściu z ławki zdobył bramkę, a Kolejorz wygrał 5:0. W niedzielnym spotkaniu ze Śląskiem Wrocław na lewym skrzydle wystąpi prawdopodobnie Radosław Majewski lub Darko Jevtić. Obaj są nominalnymi środkowymi pomocnikami, ale trener Bjelica wystawia ich również na\nwrześniu 2009 roku. Uważa, że radykalna operacja nie była konieczna, a jedynie ją okaleczyła. Pacjentka musi być rehabilitowana do końca życia. Lewa ręka często jej puchnie. Jest też mnóstwo czynności, których pani Jolanta nie może wykonywać: nie może myć okien, froterować podłogi, robić na drutach\nAdam Wiśniewski kończy karierę. "Teraz zajmę się biznesem"\nPolski. U szczytu kariery dostawał propozycje z klubów zagranicznych, niestety, plany przerwała kontuzja. W 2006 roku doznał poważnego urazu – zerwał więzadła krzyżowe w lewym kolanie. Po operacji i rocznej rehabilitacji, zanim znów wybiegł na parkiet, kontuzja się odnowiła. Kiedy po raz trzeci\ntworzy dobry zespół? - Pięć lat temu w czasie naszego jubileuszu jeden z gości, Leszek Waliszewski, szef firmy z Krosna, opowiedział taką anegdotę: "Wychodzi szef naprzeciw swoich pracowników i mówi: Dotykamy prawego policzka, lewego. Teraz broda! . Sam zamiast do brody sięga do policzka. Co robią\nobrzęk mózgu. Występował niedowład lewej strony ciała. Na szczęście kręgosłup nie został naruszony. Lekarze szybko przeprowadzili operację i wprowadzili małą w stan śpiączki farmakologicznej. Sylwia spędziła noc na policyjnym „dołku”. Po zdarzeniu przebadano ją alkomatem – wydmuchała\n;Lewy” w klubowej koszulce, „Lewy” podpisujący kontrakt, „Lewy” biegnący po bieżni i podpięty do dziesiątek czujników. Sportowcy wiecznie młodzi? Naukowcom udało się odwrócić proces starzenia mięśni Również na treningach piłkarze wykorzystują nowoczesny sprzęt. Grają z\nw klatkę piersiową. Kulka utkwiła w okolicach serca i aorty. Został przewieziony do szpitala przy ul. Grunwaldzkiej - mówi rzecznik wielkopolskiej policji Andrzej Borowiak. Kilkugodzinna operacja O 23 wieczorem mężczyzna trafił z Grunwaldzkiej do Wielkopolskiego Centrum Pulmonologii i\nczęść sezonu 2009/10 z powodu operacji barku. Przez to nie został mistrzem Europy, przez 11 lat jego pozycja w reprezentacji była bowiem niepodważalna. Wygrał z nią Ligę Światową. – I tak wytrzymał długo. Gdyby Mariusz Wlazły ze swoją delikatną budową grał tyle co on, prawdopodobnie już dawno\nMichał Jurecki doznał urazu we wtorkowym klasyku PGNiG Superligi: Vive Tauron Kielce - Orlen Wisła Płock (26:23). Złamał trzecią kość śródręcza prawej dłoni. Czeka go operacja i przynajmniej sześć tygodni przerwy w grze. A mundial we Francji rozpoczyna się 11 stycznia. To olbrzymia strata dla\n. Karabin obsługiwany przez emerytowanego żołnierza powinien być nabity specjalnie spreparowaną metalową kulą. Jak to się stało, że pocisk trafił w lewą kość udową operatora? To właśnie sprawdza warszawska prokuratura. Śledczy ustalają, jak doszło do wypadku i czy na planie dochowano procedur bezpieczeństwa\nTomasz Kalita, były rzecznik SLD, zmarł w wieku 37 lat\nTomasz Kalita miał 37 lat. W czerwcu wykryto u niego złośliwego guza mózgu - glejaka. Lekarze zdecydowali się na usunięcie guza kosztem niedowładu w lewej ręce i nodze. W następnych miesiącach Kalita przechodził rehabilitację, radio- i chemioterapię. - Żyję w rytmie 5/28. Pięć dni chemii, 28 dni\nwinaZakażenia są jak pożary - nie da się ich wyeliminować, ale trzeba im zapobiegać. Mnóstwo czynników ma znaczenie, m.in.: liczba osób leżących w szpitalnej sali, dieta, kąpiel, a nawet golenie. Pani Eryka cierpiała na zaćmę. Choroba dotknęła oboje oczu. W 2013 roku operowała lewe oko, prywatnie w klinice w\nPrawe kolano Sylvestra Colligana, 76-letniego weterana II wojny światowej z Beaumont w Teksasie, dawało się mocno we znaki już od dobrych pięciu lat. - Nie jest pan już młody - tłumaczył lekarz rodzinny. - Owszem, doktorze - odpowiadał pacjent. - Ale przecież moje lewe kolano nie jest młodsze od\nZastawką w zastawkę, czyli operacja w 3D. Pionierska operacja w Białymstoku\nlewej strony klatki piersiowej, dostali się do lewego przedsionka serca. I tam wszczepili sztuczną zastawkę (kosztuje ona około 60 tys. zł) do wszczepionej podczas poprzedniej operacji biologicznej zastawki mitralnej. Zgodę na przeprowadzenie takiej operacji musiało wydać Ministerstwo Zdrowia. Pionierskie zabiegi w Polsce: Noworodki z wadą serca operowane w brzuchu matki\nPolsce jest kilkaset takich osób. Mam 12-letnią pacjentkę, u której wykryłam zespół niedorozwoju lewej części serca. To był 23. tydzień ciąży. Dziewczynka przeszła trzy operacje, udało się przystosować układ krwionośny do pracy z sercem jednokomorowym. Jest w normalnej szkole, dobrze się uczy. Nigdy nie\nbankructwo, zarabianych na nielegalnym imporcie, handlu bronią, a także na kontraktach państwowych, nie był aż tak bardzo wymyślny. Polegał na tym, że zarejestrowane w Europie fikcyjne firmy wystawiały sobie lewe weksle, których poręczycielami byli obywatele Mołdawii i rosyjskie firmy krzaki z Rosji. Po\n- czy leworęczny? – pytali lekarze. – Prawo – odpowiadałem. – To dobrze, będzie łatwiej – mówili. Bo guz jest po prawej stronie mózgu, przez operację stracę więc częściowo sprawność w lewej części ciała. Czeka mnie żmudna rehabilitacja. Jeśli przeżyję. Ania namówiła mnie\nwysłano całości szczątków świętego, lecz tylko jego lewe żebra. Umieszczono je w specjalnej arce, którą zamknięto na specjalny zamek i opieczętowano. Arka jest dodatkowo chroniona osłoną ze szkła pancernego. Normalnie w bazylice w Bari nie można oglądać relikwii św. Mikołaja. Znajdują się w\n;. Aorta wstępująca jest to pierwsza część aorty, głównej, największej tętnicy ustroju, która wychodzi z lewej komory, rozpoczyna się tuż za tzw. zastawkami półksiężycowatymi. Leży bezpośrednio za górną połową mostka. Dlatego ból, najczęstszy pierwszy objaw, jest umiejscowiony w tej okolicy. Istota choroby\n; wspominał Tomasz Gollob. Trafił wówczas na stół operacyjny do prof. Marka Harata, który ratował mu życie także w niedzielę po wypadku na trasie motocrossu w Chełmnie. Kolejną operację, tym razem dolnej części kręgosłupa przeszedł dwa lata temu. – Każdy kolejny wypadek, niekoniecznie żużlowy, bo miałem\n, a do Prokocimia przyjeżdża najsławniejszy kardiochirurg dziecięcy na świecie William I. Norwood, który pierwszą w Europie operację zespołu niedorozwoju lewego serca HLHS u noworodka przeprowadził u nas. A to ta operacja, najważniejsza z trzech etapów, dzięki której ratowane są dzieci z tym zespołem\n- Wszystko zaczęło na rekolekcjach w Świętej Lipce - wspomina 36-letni Sebastian Pietrzak. Jest częściowo sparaliżowany po dziecięcym porażeniu mózgowym. Ma sprawną tylko lewą rękę. - Nauczyciele organizowali warsztaty, jednym z wielu była nauka robienia zdjęć. To moja pierwsza poważniejsza próba z\nguzem mózgu, którego wykryto u niego pod koniec maja. 37-letni polityk wystąpił z widocznymi bliznami na głowie po operacji mózgu. Chirurdzy usunęli mu glejaka, przeszedł radio- i chemioterapię. Po operacji ma trudności z poruszaniem lewą nogą i ręką. Wyznał, że chciałby również leczyć się olejem z\nkonieczności uregulowania zaległości. Ale bank nie wystawia faktury, bo na usługi bankowe VAT-u nie ma - mówi Krzysztof Olszewski, rzecznik prasowy mBanku. Z lewą fakturą na infolinię Niestety, bywają i poważniejsze problemy - faktury fałszywe. Mogą przyjść i pocztą tradycyjną, i mailem. Wyglądają identycznie\nTomasz Kalita opowiedział o swojej chorobie na antenie Polsat News. Na nagraniu wystąpił z odsłoniętą głową, na której widać ślady po operacji. - Pod koniec maja zderzyłem się z pociągiem. Wracałem ze spotkania partyjnego, byłem pasażerem w samochodzie. Miałem atak padaczkowy i zasłabłem. Trafiłem\nktórych aorta odchodzi z komory prawej, a powinna z lewej. W 2012 r. było zoperowanych w Polsce 79 noworodków z TGA, z czego wykrytych prenatalnie było 54. Dla porównania - w 2004 r. prenatalnie TGA rozpoznano tylko u 4 płodów, a operacji było 73. Na Zachodzie w takich przypadkach robi się aborcje? - W\nZobacz problematyczne wykresy\nProblem w tym, że na wykresie z lewej strony Zjednoczona Lewica z poparciem 7,5 proc. oraz PSL z poparciem 4,8 proc. są pod wyborczym progiem, czyli nie wchodzą do Sejmu, a na wykresie po prawej stronie - dostają się do Sejmu i uczestniczą w podziale mandatów\n. - Wówczas wiedzieliśmy już nieco więcej. Okazało się, że złamana kość ciemieniowa uciska na mózgowie. Do tego w lewej półkuli utworzył się dość duży krwiak i doszło do obrzęku mózgu - opowiada Agnieszka Kacperska, wiceprezeska Towarzystwa Przyjaciół Zwierząt "Arkadia" prowadzącego Przytulisko\nJoanna Jóźwik przyćmiła rekordzistkę świata\nprzyjaciółki z dzieciństwa. – Niedawno dowiedziałem się, że u Zuzi nie pracuje lewa komora serca. Jak najszybciej potrzebna jest operacja, którą można wykonać w Niemczech. Postanowiłem pomóc – mówił. Podczas mityngu stały też puszki, do których dorzucać się mogli kibice. Także drugi był Adam\npowiedzieć: "Dokończ to", i wyszedł z zagłębienia. Dominik B. twierdzi, że najpierw dostał od R. w kark, uciekał, ale poczuł drugie uderzenie, w tył głowy. Przewrócił się. Został uderzony dwa razy w prawą rękę, raz w lewą. Upadając, bicepsem przykrył twarz. Dzięki temu mógł oddychać, gdy został\nDariusz Fidyka: Nie czułem połowy swojego ciała, teraz to czucie wraca. Coś niesamowitego!\nPolsce. Ale jak udało im się te sprawy tak pomieszać? Nie mam pojęcia. Jak to się stało, że akurat pan został poddany innowacyjnej operacji? - Zgłosiłem się do dr. Tabakowa na konsultacje. Mój uraz widocznie przypadł mu do gustu. To było pchnięcie nożem, więc sama rana była niewielka. Natomiast\npacjentka szpitala przy ul. Borowskiej. Znajomi pani Bożeny zawsze mówili jej, że ma duże serce. Bo uczy z pasją i bardzo lubi dzieci. - Okazało się, że naprawdę jest duże i że to problem - mówi Stadler. Jej przegroda oddzielająca od siebie komory serca była z jednej strony przerośnięta. Przez to lewa\nPiorunujące skutki nieleczenia, na ratunek było za późno [LIST]\nCzytając artykuł "Piorunujące skutki leczenia" przypomniał mi się przypadek z mojego doświadczenia i nie mogę się powstrzymać, aby go nie opisać. Niestety, takie wydarzenia to u nas nie nowość. Z moim tatą było podobnie. Zaczęło się od złego samopoczucia i bólu z lewej strony brzucha\nPacjentką była 60-letnia kobieta z ciężką niewydolnością krążeniową, spowodowaną zapaleniem mięśnia sercowego. Choroba doprowadziła u niej do powiększenia serca. Tym samym zastawka, łącząca jej lewy przedsionek z lewą komorą, przestała się domykać. To powodowało, że krew cofała się, zamiast płynąć\nKazimiera Kot o tym szpitalu mówiła "mój szpital": - Przepracowałam tu 32 lata. Byłam sanitariuszką na porodówce. W 1999 r. odeszła na emeryturę, ale dalej chodziła do "swojego szpitala" - jako pacjentka. Dwa lata temu się przewróciła. Zaczęły się problemy z lewym kolanem. W\nWojna w Syrii. Dziewczynka z dziurą w sercu czeka na operację w Łodzi\npracy. Sytuacja w Syrii jest już bardzo zła. Mimo to młode małżeństwo decyduje się na powiększenie rodziny. 22 maja 2015 r. na świat przychodzi Perła. Pierwsza operacja - Już w tydzień po porodzie lekarz powiedział nam o jej problemie z sercem i dodał, że ze względu na sytuację w Syrii nie mogą podjąć\nczekał na nie kilka godzin. Popołudniowa diagnoza brzmiała jak wyrok: złamanie kręgosłupa w odcinku szyjnym, konieczna natychmiastowa operacja kręgów C5-C6. - Od lekarza usłyszałem, że moje szanse ocenia na 80 do 20, gdzie 20 to wózek inwalidzki do końca życia albo śmierć. Dla mnie - człowieka, który od\nPiekło Donbasu. Polscy policjanci pomogli spisać zeznania torturowanych Ukraińców. Powstał wstrząsający raport\npoczątek operacji antyterrorystycznej, jak oficjalnie nazywa się w Kijowie walki w Donbasie. Przez kolejne miesiące toczyły się tam zacięte boje. Dla mieszkańców wschodniej Ukrainy był to czas nie tylko regularnych ostrzałów, wybuchów, życia w prowizorycznych schronach i w zrujnowanych, pozbawionych prądu\nsamodzielnie jeść ani oddychać - pomagały mu w tym gastrostomia i tracheostomia. Pracował w biurze, ale unikał kontaktu z ludźmi. Lekarze z Poznania poradzili mu, by skontaktował się z chirurgami z Centrum Onkologii w Gliwicach. To tam na oddziale chirurgii rekonstrukcyjnej przeprowadzono pionierskie operacje\nznajdujących się na pokładzie. - "Alan Ruschel ma pęknięty krąg i złamaną prawą rękę. Przeszedł operację i później zostanie zbadany bardziej dokładnie. Rafael ma obrażenia klatki piersiowej i złamaną lewą nogę. Jest kilku innych ocalałych, ale ich przewieziono do innych placówek" - powiedział\nszerokością jezdni, odbijając się od bariery energochłonnej. Peruga doznał wielokrotnych złamań obojczyka, obrażeń kręgosłupa, głowy, miał pozrywane ścięgna barku. Rehabilitacja pochłonęła już ponad 20 tys. zł, a przed nim jeszcze kolejna operacja barku. Niedługo po wypadku ubezpieczyciel sędziego wstrzymał\nPo operacji kręgosłupa. "Walczę o powrót do zdrowia"\n. Niemniej i tak od dziecka mieszkał w Polsce. Ale jak udało im się te sprawy tak pomieszać? Nie mam pojęcia. Jak to się stało, że akurat pan został poddany innowacyjnej operacji? - Zgłosiłem się do dr. Tabakowa na konsultacje. Mój uraz widocznie przypadł mu do gustu. To było pchnięcie nożem, więc sama rana\n. Zabraknie natomiast jego rodaka Kennetha Gangnesa. Trzeci zawodnik poprzedniego sezonu na początku września podczas treningu w austriackim Stams doznał zerwania więzadeł krzyżowych w lewym kolanie, a według lekarzy rekonwalescencja po operacji będzie trwała minimum pół roku. Początek zmagań w PŚ opuści też\nKonrad Niedźwiedzki, medalista olimpijski w łyżwiarstwie szybkim, pod koniec maja miał poważny wypadek na treningu. Jadąc na rowerze, zderzył się z kombajnem. Siedem złamanych żeber. Przebite płuco. Potrzaskana łopatka, obojczyk i kości lewego ramienia. Myślałam, że po czymś takim powrót do pełnej\nStraciła nogę 1,5 roku po zamachu w Bostonie i napisała do niej przejmujący list. "Kocham cię, ale to koniec"\nrównież został ranny w zamachu. Przez ostatni 1,5 toku Rebekah przeszła 15 operacji, ostatecznie jednak na początku listopada zdecydowała, że to koniec walki - wybrała amputację lewej nogi poniżej kolana. I jak sama twierdzi, był to nie tylko jeden z najważniejszych, ale i piękniejszych dni w jej życiu\notrzymał. Aktorka Ewa Skibińska: Teatr Polski był atakowany i z prawej, i z lewej strony Dojdzie do próby odwołania? Z naszych informacji wynika, że w urzędzie marszałkowskim zawiązała się nieformalna koalicja na rzecz zmiany dyrektora Polskiego. Są w niej kluczowi urzędnicy i niektórzy radni sejmiku\nprezydent o autorytarnych zapędach, jest aparat wywiadu, którego działalność daleka jest od ideałów przejrzystości, wolności i demokracji. W erze kontrkultury lat 60. FBI prowadziła potężną operację o kryptonimie COINTELPRO przeciw wszystkim bez wyjątku, od prawa do lewa. Od partii komunistycznej, przez\ndoszło do powikłania, pękła rogówka. - Straciłem w tym oku wzrok - opowiada Madaliński. Zaćma: świat na szaro i za brudną szybą Przez kilkanaście miesięcy widział jeszcze lewym okiem. Niestety, zaczęła się tam tworzyć twarda narośl, która wrosła w rogówkę. Także na to oko przestał widzieć. - Przez dwa\nUSG piersi. Teraz mam o to trochę do siebie żal... Diagnoza Kiedy biorąc prysznic, wyczułam guzka na lewej piersi, nawet się nie wystraszyłam. To była połowa kwietnia ubiegłego roku. Wiedziałam, że od razu muszę to sprawdzić, ale już kiedyś wydawało mi się, że mam guza, a to był tylko powiększony\nMa 45 lat i sto procent ubytku zdrowia. Ranny weteran z Afganistanu walczy w sądzie o pieniądze na życie\nkolano lub piętę. Boli go też lewa noga - mięśnie zostały poważnie uszkodzone podczas eksplozji. Boli stłuczony bark, którym nie da się poruszyć, bolą nadwerężony kręgosłup i szwy po kolejnych operacjach. Bez morfiny nie da rady tego wytrzymać. Dawki są sukcesywnie zwiększane. Plus silne leki nasenne. Po\nzałatwione. Bilety tam i z powrotem zabukowane, operacje w klinice porozdzielane. Prof. Moll: - Męczyli mnie dwa tygodnie. Najpierw Roman Lekan do mnie zadzwonił. "Mamy dziewczynkę z hipoplazją lewego serca. Może byś przyleciał do nas ją zoperować?". Ale ja nie mogę. Jest koniec roku, masa spraw do\nfrankfurckim getcie w bankiera robiącego interesy z najważniejszymi monarchami. Wysłał synów do Paryża, Londynu, Wiednia i Neapolu (najstarszy syn pozostał we Frankfurcie), by tam prowadzili operacje finansowe na własną rękę, ale zgodnie z interesem rodziny. Według jednego z mitów początek fortuny dał skarbiec