Fabi & Tey: stycznia 2015\nTradycyjnie z lekkim opóźnieniem, ale chciałabym w skrócie podsumować miniony rok.\nJeśli chodzi o psy to był to dla mnie bardzo udany czas. W naszym agility zaszło sporo zmian, pierwszym przełomowym momentem było seminarium z Iwoną, która pokazała mi jak sprawić, żeby Fabi traktował agility jako jedną wielka sztuczkę. Nadal bywa różnie, ale w 2014 przeważały te lepsze dni. Pamiętam jak rok temu mówiłam, że nie pojedziemy na żadne bardziej zaawansowane seminarium, bo nie mam pewności czy Fabi będzie miał dobry dzień na pracę. Obecnie jesteśmy na rezerwie na semi z Lucie - szaleństwo :P Ostatnie seminarium było bardzo udane, biegało nam się razem cudownie! Zaliczyliśmy też debiut w openach, jednak byliśmy tylko 3 razy na zawodach, ale na każdych co najmniej raz staliśmy na podium, a dodatkowo mamy pierwszą łapkę do A2!\nByliśmy na jednym obikowym seminarium, przeżyliśmy też pierwsze samodzielne podróże. Fabi ma też swoją najlepszą psią-przyjaciółkę! Z żadnym innym psem się tak dobrze nie dogaduje, z Shivą razem spią, siedzą w jednej klateczce, a w wolnych chwilach wzajemnie zachęcają się do zabawy ;)\nPojawił się też pewien problem, a raczej powrócił po długim czasie. Mianowicie Fabi miewa problemy z pracą w rozproszeniach oraz w kontaktach z niektórymi dużymi psami. Jednak staram się nad tym pracować i mam nadzieję, że w tym roku uda mi się tego pozbyć.\nNie robię żadnych konkretnych postanowień, ale chciałabym pojechać na trochę większą ilość zawodów.. Mam nadzieję, że w tym roku zajdą u nas spore zmiany, między innymi przeniesiemy się do innego miasta ;)\nNatomiast 12 stycznia mały Szczurek skończył 5 lat! Jak ten czas szybko minął i mam nadzieję, że potrwa jeszcze dłuuugo :) Najlepszego Fabisiu :D\nfot. Gosia Kaczkowska\nAutor: Lenka o 16:50 3 komentarze:\nZostałam nominowana do LBA, czyli Liebster Blog Award.. O co chodzi?\nNominacja do Liebster Blog Award jest otrzymana od innego blogera w ramach uznania za dobrze wykonaną robotę. W ramach zabawy należy odpowiedzieć na 11 pytań autorstwa osoby, która nas nominowała, wymyślić swoje 11 pytań i wytypować blogi, którym przekażemy zabawę dalej.\nWykonam połowę zadania, ponieważ odpowiem na pytania ale nie będę nikogo nominować ;)\nNominację dostałam od Kasi (www.lucybordercollie.blogspot.com), a oto pytania:\n1. Co sprawiło, że zainteresowałeś się szkoleniem psów?\nPsy lubiłam od zawsze, a tor agility pierwszy raz zobaczyłam w programie telewizyjnym ,,Pies na medal" i od tamtego momentu zawsze marzyłam, aby mieć swojego psa i móc z nim trenować. Po kilku latach się udało, a pierwsze treningi pokazały jak słaby mamy z Fabim kontakt, więc zaczęłam bardziej interesować się posłuszeństwem, jednocześnie wkręcając się w agi.\n2. Jak spędzasz czas wolny?\nNa treningu/spacerze z psem, spotykając się ze znajomymi lub przy laptopie.\n3. Czy według Ciebie ważniejsza jest dobra zabawa, czy rygor i twarde dążenie do celu?\nOczywiście dobra zabawa! Jednak uważam, że potrzebna jest też konsekwencja.\n4. Jakie jest Twoje najważniejsze postanowienie na Nowy Rok?\nNie mam postanowień noworocznych, jednak chciałabym zdać maturę, rozwijać swoje umiejętności agilitowe, dostać się na studia w innym mieście oraz spełnić marzenie o drugim psie, ale kiedy to jeszcze nic pewnego ;) Może zacznę częściej coś pisać na blogu.\n5. Wolisz szkolenie pod okiem instruktora/doświadczonej osoby, czy robisz to na własną rękę, korzystając z np. Internetu?\nChciałabym móc trenować pod czyimś okiem, jednak uważam, że bieganie na własną rękę też daje dużą możliwość rozwoju. Obecnie robię to na własną rękę.\n6. Dlaczego postanowiłeś pisać bloga i czy zależy ci na wyświetleniach, komentarzach?\nChciałam mieć miejsce, gdzie mogę pisać o naszych poczynaniach (głównie agilitowych). Nie zależy mi, piszę dla siebie :)\n7. Czy twój zwierzak boi się huków (fajerwerki) i jak sobie z tym radzisz np. w Sylwestra?\nTak, ostatnio Fabi dużo gorzej radzi sobie z takimi rzeczami. Staram się odwracać jego uwagę i zachowywać normalnie, a w Sylwestra było w moim domu trochę ludzi, więc był szczęśliwy, o 24 nieco gorzej, ale u niego nie jest to jakaś straszna panika. Najczęściej chowa się do klatki, bo tam czuje się bezpiecznie i przeczekuje ten straszny czas.\n8. Lubisz marzyć, czy twardo stąpasz po ziemi?\nLubię marzyć, jednak staram się w miarę realnie ;)\n9. Twoje ulubione rasy psów?\nOczywiście małe, kudłate muppety :P Podoba mi się też kilka innych ras, ale nie każdą z nich mogłabym mieć.\n10. Potrafisz pogodzić życie zawodowe/szkolne z obowiązkami wobec zwierzaka?\nWydaje mi się, że tak. Chodzę do szkoły i sama zajmuję się Fabim, więc jakoś daję radę.\n11. Opisz Twoje hobby niezwiązane z kynologią (jeśli masz).\nKiedyś zaczęłam interesować się fotografią, jednak potem całkowicie wsiąknęłam w agility :)\nAutor: Lenka o 23:39 4 komentarze:\nAgility w 2014r.\nProwadzenie bloga wychodzi mi bardzo kiepsko, jednak nadal chciałabym chociaż co jakiś czas coś tutaj napisać. Fajnie jest wrócić do dawnych postów, powspominać i zobaczyć jak wiele się zmieniło :)\nCzas nadrobić drugą połowę minionego roku:\nNasze drugie openowe zawody - Eukanuba Agility Cup w Powsinie. Nasze biegi były dość zróżnicowane, kilka disów, kilka niezaliczonych strefek, błędy na slalomie ale też parę czystych biegów. Jednak najbardziej cieszą mnie...disy :P Yorek miał dobry humor, szalone pomysły na torze i fajne starty, a to dla mnie najważniejsze. Nie zgubiliśmy się na dworcu oraz pierwszy raz poruszaliśmy się komunikacją miejską całkiem sami po obcym mieście. Nocowaliśmy u koleżanki, gdzie yorek był bardzo grzecznym pieskiem, na zawodach było nieco gorzej, zdarzyło mu się parę razy obszczekać inne psy (mamy ostatnio z tym problem, ale walczymy z tym), jednak nie było tak źle.\nPierwsze treningowe zawody agility organizowane przez nasz klub! Bardzo malutkie, tylko dla naszych i zaprzyjaźnionych klubowiczów z Włocławka.\nNiestety dzień wcześniej Fabi pod moją nieobecność poczęstował się dość sporą jak na niego ilością karmy, więc później miał zakaz biegania. Yorkowi nic się nie stało, szybko doszedł do siebie. A ja w zamian za jednego małego smallika dostałam dwa belgi do biegania. W zacnej klasie minus zero biegałam z Ozzym oraz w openach z Mandalą. Poszło nam całkiem dobrze. Z Ozzym pierwszy bieg na czysto i 3. miejsce, drugi z jedną odmową i też 3. miejsce. Z Mandalą w jumpingu zaliczyłysmy disa, zaś agility pobiegłyśmy prawie na czysto (błąd suczki na slalomie) i 2. miejsce :) Bardzo fajne doświadczenie. Było to też szczególne wydarzenie, ponieważ nasi klubowicze mogli się w pewien sposób sprawdzić. Niby bardzo mini mini zawody, ale jednak stresik pewnie był. Wszyscy jednak spisali się cudownie i dostali dużą dawkę motywacji!\nPierwszy bieg z Ozzym:\nRównież w październiku odbyło się u nas seminarium agility z Moniką Rylską. Było wprost cudownie! Yorek biegał, skakał, slalomował i kochał piłeczkę. Udało nam się dobiec nawet do ostatniej przeszkody, popróbować kilka wersji, pomierzyć czasy, czyli agilitowo było całkiem zacnie. I tak cudownie było w sobotę, w niedzielę nieco gorzej, ale o tym już dawno zapomniałam. Poza tym chyba na każdym seminarium przychodzi moment rozmowy o motywacji i strefkach :P Jednak to też ma jakieś swoje ukryte pozytywne strony. Znowu wyszły nasze ostatnie problemy, jednak dało mi to jeszcze większą motywację do ogarnięcia emocji yorka(żeby nie było, kiedyś nie miał z tym problemów). Seminarium było bardzo fajne, tak więc mamy już zaplanowaną powtórkę! A Monika jest bardzo pozytywną osobą :D\nZdjęcia dość słabej jakości, ale mają swoją wartość - yorek biega!\nOdwiedziliśmy ulubioną koleżankę Fabiego - Shivę i Kasię we Włocławku. Była to też pierwsza wycieczka w moim planie kładeczkowym. Wypad bardzo udany i przyniósł całkiem nieoczekiwane skutki.\nW listopadzie byliśmy też na Andrzejkowych Zawodach Agility w Kluczu. Fabi był cudowny! Pierwszy był Jumping1, w którym dostaliśmy disa. Yorka wciągnął zły tunel(przecież mój pies kiedyś nie lubił tuneli?!). Pierwszy egzamin A1 na czysto i łapka do A2. Bardzo fajny bieg, spoko tuneliki i strefki, świetny slalom i fajne tempo. Drugi egzamin A1 troszeczkę gorzej, za wcześnie chciałam zacząć biec i poskutkowało to lekkim zawąchaniem tuż przed drugą hopką. Jednak zajęliśmy 2. i 3. miejsce na 9 psów. Dodatkowo nie pojawiły się problemy z poprzednich zawodów, czyli jest postęp, a to najważniejsze :D\nNa tych zawodach debiutował też nasz klubowy aussik, który od jakiegoś czasu trenuje pod moim okiem. Poszło im bardzo fajnie, gdyby nie jedna tyczka i strefka na palisadzie stanęliby na podium. Dodatkowo mieli bardzo fajne czasy. Jak na debiut było świetnie!\nAutor: Lenka o 02:14 1 komentarz:\nMilena & Tey (CG Alec)\nLucy Border Collie\nJak pokochać swojego psa?\nBosse ist Programm!\nMikMik & Ben\nMikMik goes A2


Zaćma – choroba, która prowadzi do ślepoty - Nppa\nPosted By: Mateusz Egzon Luty 3, 2017\nZaćma, inaczej katarakta, jest to zmętnienie soczewki oka. Problem ten dotyka najczęściej starsze osoby, które ukończyły 60-ty rok życia. W tego typu przypadkach mówimy o tzw. zaćmie naturalnej. Określamy ją tak, ponieważ spowodowana jest ona naturalnym procesem starzenia się organizmu i niewiele możemy zrobić, aby ją powstrzymać. Oczywiście, katarakta może również występować u młodszych osób, a nawet u dzieci (zaćma wrodzona), ale są to, na szczęście, nieliczne przypadki. A jak objawia się zaćma? Wbrew pozorom nie jest ona dokuczliwa, w szczególności w początkowym etapie. Na samym początku po prostu gorzej widzimy. Obraz wydaje nam się mniej wyraźny, a dodatkowo nasze oczy szybciej się męczą. Bardzo wiele osób obwinia ten stan rzeczy przepracowaniem i zmęczeniem, dlatego też nie odwiedzają okulisty. A, niestety, zaćma nie próżnuje. Dalej się rozwija, niszcząc nas wzrok. Niektóre osoby z tego powodu będą widziały koliste obwódki wokół źródeł światła, a u innych zmieni się percepcja barw, przez co w obrazie będzie dominował kolor czerwony i pomarańczowy.\nNa szczęście, zaćma nie jest chorobą nieuleczalną. Owszem, nieleczona może doprowadzić do ślepoty, dlatego tak ważne jest jej wykrycie. A w jaki sposób można usunąć kataraktę? Najlepszym sposobem jest operacja. Trwa ona zazwyczaj około 20 minut i, dzięki znieczuleniu miejscowemu, jest ona bezbolesna dla pacjenta. Niestety, w naszym kraju bardzo ciężko jest się zapisać na zabieg, a gdy już to zrobimy musimy czekać bardzo wiele czasu. Obecnie czeka się na zabieg na zaćmę 2-3 lata, co jest niedopuszczalne, w szczególności w przypadku starszych osób. Nic więc dziwnego, że coraz więcej osób decyduje się na wyjazd do Czech lub Niemiec. Dzięki dyrektywie transgranicznej możemy leczyć się nie tylko u naszych sąsiadów, ale także w innych krajach. Jakby tego było mało to po powrocie do Polski, możemy ubiegać się o refundację. Innym sposobem, aby zapobiec zaćmie, są środki farmakologiczne, do których głównie wlicza się krople do oczu. Warto jednak wspomnieć, że ich zadaniem jest hamowanie choroby, a nie jej wyleczenie. Dlatego jeżeli chcemy, aby zaćma stała się jedynie wspomnieniem, to powinniśmy postawić na operację.


„Szkoła żon i (…nie żon)” w Elblągu! Już...\nŚwięto literatury nadchodzi! IV edycja Festiwalu...\nKoniec Telewizji Elbląskiej!\nElbląska Orkiestra Kameralna/ostrożnie, to...\nJubileuszowy 10. Sezon Artystyczny\nKram Start odleciał beniaminkowi w drugiej połowie....\nBez żadnego zaskoczenia. Olimpia z kolejnym remisem w...\nConcordia w końcu z punktem. Bez goli w meczu w...\nUrodziny 16. Pomorskiej Dywizji Zmechanizowanej -...\nMiron Sycz: dziś historia się powtarza (+foto)\nMeblarze nie złamali Stali. Mielec niezdobyty (+...\nOperacja zakończona sukcesem. W Pasłęku mają nowy...\nRegion otwarty na Skandynawię (+foto)\nPrzegrywali bitwy, wygrali wojnę. „Dolinka”...\nKrajowa Mapa Zagrożeń Bezpieczeństwa objęła...\nWysocy rangą wojskowi brutalnie pobili policjantów....\nFinishparkiet - czy warto inwestować?\nRowerem do Krasnego Lasu? Miasto znalazło...


THE STUFF - podróż do męskiego świata - Dandy Lady\nTHE STUFF - podróż do męskiego świata\nSwój pierwszy poważny event zorganizowałam w 2014r. W tym roku pasję do męskiego świata połączyłam z moją najmocniejszą stroną – dobrą organizacją. Do tego współpraca ze wspaniałymi ludźmi, i tak oto przygotowaliśmy wydarzenie specjalnie dla Panów…\nChociaż minęło już troszkę czasu, z przyjemnością dzielę się z Wami relacją z tego dnia.\nPierwsza edycja The Stuff, która odbyła się 9 kwietnia w Warszawie, w Babce do wynajęcia, zakończyła się sukcesem. Odwiedziło nas ponad 2500 osób – w 80% mężczyźni. W strefie targowej pojawili się wystawcy z różnorodnym modowym asortymentem. Nie zabrakło marek streetwearowych i polskich projektantów. Obecni byli także designerzy z dodatkami, zegarkami, biżuterią, torbami, portfelami.\nNa wykładach poświęconych męskim zagadnieniom goście otrzymali solidny zastrzyk wiedzy i doświadczenia.\nObecni lokalni barberzy strzygli i przycinali brody na żywo proponując najnowsze trendy i stylizacje. Można także było skorzystać z tajskiego masażu.\nPo maratonie wśród różnorodnych stoisk można było zrelaksować się w strefie chillout, zjeść amerykańskie przysmaki z grilla i wypróbować nowe auta z najnowszych kolekcji.\nJestem niesamowicie dumna i dziękuję wszystkim osobom, które tworzyły ze mną ten projekt!\nA Was już dziś chciałam zaprosić na kolejną edycję w listopadzie. Więcej szczegółów niebawem! Koniecznie śledźcie nasz profil na FB, zapraszajcie znajomych i udostępniajcie – w końcu robimy to dla WAS!\nJestem pewna, że kolejna edycja przyniesie jeszcze więcej niespodzianek 🙂 Do zobaczenia!


Catalonia Barcelona Plaza, Hiszpania, Barcelona, wyjazd Gdańsk, OV, bez wyżywienia, last minute\nkod oferty: 167979 - 130 - 30889\n16.10.2021 06:25 -\nData powrotu: BCN 19.10.2021 10:10 - GDN 19.10.2021 13:20\nPrzy wylocie do Hiszpanii nie są potrzebne testy na koronawirusa. Po powrocie do Polski nie ma kwarantanny.\n4MC - Single Use Standard4RQ - Double Standard\nHotel położony w Barcelonie - Plaza España posiada 354 pokoi na 12 piętrach. Dla Państwa komfortu hotel posiada klimatyzację, 6 windy i lobby. W 12-piętrowym hotelu personel mówi po włosku, francusku, hiszpańsku, niemiecku i angielsku. Mobilność również na urlopie jest zapewniona dzięki wypożyczalni samochodów. Hotel posiada basen ze słodką wodą. W pobliżu hotelu znajdują się linia metra, sklepy, dworzec kolejowy, bary/restauracje, centrum miasta i przystanek autobusowy. Odległość od hotelu: informacja turystyczna (4 km), dyskoteka (8 km), Sagrada Família (4300 m), Palau Nacional d'Art (1 km) i Fuentes de Montjuïc (550 m). Hotel posiada garaż dla samochodów.\nHotel oferuje serwis pokojowy, kantor, usługi prasowania, pralnię i sejfy. Dostęp do Internetu w terminalach internetowych i bezprzewodowego poprzez hotspot. Rodzinny hotel oferuje usługi opiekunki, aby zapewnić rodzicom i najmłodszym gościom przyjemny pobyt. Hotel oferuje salę konferencyjną z następującym wyposażeniem: usługi tłumaczeniowe, catering, dostęp do Internetu i sekretariat. Godziny pracy recepcji: 24h.\nW hotelu znajdują się 4 restauracje.\nDodatkowe Informacje: Akceptujemy następujące formy płatności: karta Visa, Diners Club, karta Eurocard/MasterCard i American Express. Za korzystanie z niektórych urządzeń, ofert i aktywności mogą być pobierane dodatkowe opłaty. Podatek płatne na miejscu.\nZdjęcia z hotelu: Catalonia Barcelona Plaza


Prawdziwa historia POW - Kultura, Legionowo, Redakcja poleca, Wydarzenia - MIEJSCOWA\nZ okolic Muzeum Historycznego ostatnio nadeszła informacja o ukazaniu się długo oczekiwanej książki pt. „Peowiacy i ich losy (Jabłonna, Chotomów, Krubin, Wieliszew)”, autorstwa dra hab. Jacka Szczepańskiego. Przedstawił on w niej wyniki wieloletnich badań nad dziejami Polskiej Organizacji Wojskowej na terenie dzisiejszego powiatu legionowskiego. Wyniki, które dla wielu mogą być zaskakujące.\nZdaniem badającego dzieje Polskiej Organizacji Wojskowej historyka, nadeszła pora na zmianę dotychczasowego wyobrażenia o przebiegu rozbrojenia koszar niemieckich w Legionowie i w Zegrzu w listopadzie 1918 roku. Autor, dyrektor legionowskiego muzeum, ustalił też rzeczywiste okoliczności śmierci Antoniego Gawryszewskiego – peowiaka, którego nazwisko nosi jedna z legionowskich ulic. Ponadto przedstawił on nieznane dotąd dzieje organizacji peowiackich w Jabłonnie, Wieliszewie i Nowym Dworze Mazowieckim.\nW drugiej części swojej kolejnej książki na temat lokalnej przeszłości Jacek Szczepański umieścił 46 biogramy peowiaków z terenu dzisiejszego powiatu legionowskiego. Warto podkreślić, że w wielu przypadkach autor nawiązał kontakt z ich rodzinami, dzięki czemu najnowsza publikacja wzbogaciła się o nieznane dotąd szerzej fotografie.\nKsiążkę „Peowiacy i ich losy (Jabłonna, Chotomów, Krubin, Wieliszew)” opublikowało Muzeum Niepodległości w Warszawie we współpracy z Muzeum Historycznym w Legionowie. Jej recenzentami naukowymi są profesorowie Adam Czesław Dobroński, Aleksander Łuczak i Janusz Szczepański. Wydawnictwo można nabyć w legionowskich księgarniach oraz w kiosku muzealnym przy ul. A. Mickiewicza 23.\nPoprzedni artykułArena na kolarski finał\nNastępny artykułWezwania pod prądem


Tortury – barbarzyństwo czy rozsądek? « Wolne Media\nTortury – barbarzyństwo czy rozsądek?\nOpublikowano: 13.09.2014 | Kategorie: Historia, Prawo, Publicystyka\nWiększość ludzi uważa tortury za relikt dawnych, barbarzyńskich czasów, stosowany zawsze, by wydobyć z przesłuchiwanego potrzebne słowa. Tymczasem było to zabieg poddany szeregowi ograniczeń, zaś obecnie nadal możliwe jest wykorzystanie w procesie karnym informacji zdobytych dzięki torturom.\nW szkołach uczą nas, że Oświecenie przyniosło kaganek cywilizacji, dzięki któremu ostatecznie wznieśliśmy się ponad mroki barbarzyństwa, zakazując m. in. takich praktyk, jak wymuszanie wyjaśnień w procesie od oskarżonego za pomocą tortur. Nie wchodząc w spór, czy rzeczywiście od Rewolucji Francuskiej zmierzamy prostą drogą ku światłości, czy może stojąc nad przepaścią absolutyzmu zrobiliśmy ogromny krok naprzód, wskazać należy, że – z punktu widzenia orzecznictwa Europejskiego Trybunału Praw Człowieka – jest to prawdą jedynie w części i to tej mniej dla oskarżonego istotnej, bo dotyczącej deklaracji ideowych, a nie zasad dowodzenia.\nPROCES INKWIZYCYJNY I OGRANICZENIA W WYKORZYSTANIU TORTUR W “CONSTITUTIO CRIMINALIS CAROLINA”\nW XIII w. doszło do wykształcenia się nowego typu procesu – procesu inkwizycyjnego. Rozwój herezji i płynące z nich zagrożenie dla ówczesnego ładu społecznego opartego na Kościele Katolickim spowodował wydanie przez papieża Innocentego IV w 1252 r. bulli “Ad extirpanda” (“Aby wykorzenić”), w której określono zasady inkwizycyjnego modelu postępowania, do którego rozwoju doszło następnie w szczególności na terenie miast północnej Italii. Podstawowymi jego cechami było wszczynanie procesu z urzędu, skupienie w jednym ręku funkcji śledczego, oskarżyciela oraz sędziego, tajność i pisemność postępowania. Procedura ta dopuszczała stosowanie tortur celem uzyskania od oskarżonego wyjaśnień. Stosowanie tortur, wraz z obowiązywaniem zasady, iż confessio est regina probationium (przyznanie się jest królową dowodów) było potężną bronią w rękach wymiaru „sprawiedliwości”. Uzyskanie przyznania się do winy oskarżonego praktycznie prowadziło do pewnego skazania zwłaszcza, że w takim wypadku odstępowano od przeprowadzania innych dowodów.\nProces inkwizycyjny, jako model procedury karnej obowiązywał w wielu krajach aż do XIX w. Opierały się na nim takie zbiory praw, jak austriacka “Franciscana” z 1802 r., pruska “Preussische Criminalordung” z 1805 r., czy obowiązujący na ziemiach polskich aż do XX w. rosyjski XV tom “Zwodu Praw”.\nSukces tej procedury wynikał z dążeń do centralizacji władzy państwowej i kształtowania się absolutystycznych form władzy. Władcy, aby umocnić swoją pozycję w kraju, starali się zastąpić obowiązujące lokalne modele procesu skargowego procesem inkwizycyjnym. Jedną z takich prób było uchwalenie przez Sejm Rzeszy za panowania cesarza Karola V Habsburga w 1532 r. “Constitutio Criminalis Carolina”, będącej pierwszą kompletną kodyfikacją procedury karnej oraz prawa karnego materialnego w Europie. Co prawda zachowywała ona formalnie możliwość wystąpienia przez pokrzywdzonego z oskarżeniem wobec sprawcy, lecz wiązało się to dla niego ze sporym ryzykiem, ponieważ jeśliby jego zarzuty okazały się nieprawdziwe, groził mu proces o niesłuszne oskarżenie. Często też dokonywano jego uwięzienia wraz ze sprawcą. Z tej przyczyny bezpieczniejszą drogą było złożenie doniesienia o popełnionym przestępstwie, w efekcie którego postępowanie wszczynano już z urzędu.\nWarto na marginesie wspomnieć, że zapędom reformatorskim Karola V przeciwstawili się książęta Rzeszy, którzy wymogli na cesarzu zawarcie w “Carolonie” tzw. regułę salwatoryjną. Zgodnie z nią “Carolina” mogła być stosowana jedynie pomocniczo, w materii nie uregulowanej przez prawo miejscowe. Jednakże z racji przełomowości i wysokiej klasy profesjonalizmowi niniejszego dzieła, wypierała ona stopniowo prawa partykularne księstw Rzeszy.\nCo ciekawsze, twórcy “Caroliny” dostrzegli problem niesłusznych skazań w wyniku uzyskania od oskarżonego obarczających go wyjaśnień dzięki poddaniu go torturom. Art. 20 “Caroliny” stanowił, że nie można było oddać na męczarnie oskarżonego, dopóki nie zostaną zgromadzone przeciw niemu poszlaki oraz przestępstwo nie będzie mu wstępnie udowodnione podczas przesłuchania. Art. 16 zalecał natomiast stosowanie tortur w przypadkach „przestępstw oczywistych” (złapanie sprawcy na gorącym uczynku, znalezienie u niego przedmiotów pochodzących z przestępstwa). Ponadto nawet w przypadku uzyskania przyznania się oskarżonego w efekcie przesłuchania z użyciem tortur, wyznanie to nie mogło być podstawą do skazania oskarżonego. Gdyby tak się wszelako stało, to nie tylko wyrok taki nie powinien zostać uznany za ważny, lecz również sąd będzie zmuszony wypłacić oskarżonemu odszkodowanie za „uczynioną hańbę i cierpienie”. Zakaz dowodowy ustanowiony w art. 20 obchodzono jednak w bardzo prosty sposób – przesłuchiwano oskarżonego ponownie po odbyciu tortur. Takie „powtórne” przyznanie się było już dopuszczalnym środkiem dowodzenia winy oskarżonemu i zgodnie ze wspomnianą wyżej zasadą confessio est regina probationum najczęściej kończyło postępowanie dowodowe i prowadziło do uznania oskarżonego winnym zarzucanych mu czynów.\nNiezależnie od panującej w tym przedmiocie praktyki, “Carolina” jako pierwszy zbiór prawa miała na względzie zagrożenia, jakie dla poznania prawdy o przebiegu zdarzenia, niesie ze sobą stosowanie tortur. Pozbawiła ona mocy dowodowej przyznania się do winy oskarżonego uzyskanego w trakcie przesłuchania z wykorzystaniem męczarni oraz nakładała sankcję na organy, które dopuściły się wykorzystania takiego dowodu. Wbrew panującym opiniom, iż “Carolina” jest symbolem okrucieństwa epoki, uważam, że to właśnie ona wyznaczyła granicę, której śledczy nie mogą przekroczyć w procesie dowodzenia oskarżonemu winy. Granicę, która od XVI w. pomimo działalności oświeceniowych humanitarystów oraz ideologów praw człowieka wbrew pozorom nie przesunęła się znacznie w kierunku większego poszanowania praw osoby oskarżonej.\nPRZESŁUCHANIE W WYKORZYSTANIEM TORTUR W I. RZECZYPOSPOLITEJ\nW I. Rzeczypospolitej nie doszło do szerokiej recepcji procesu inkwizycyjnego. W prawie miejskim założenia tego postępowania (w wersji złagodzonej) zostały zawarte w pracy Bartłomieja Groickiego pt. “Postępek z praw cesarskich” (1559 r.). Decentralizacja, słabość i dezorganizacja władzy królewskiej, „złota wolność” sprawiły, że na ziemiach polskich aż do zaborów w prawie ziemskim obowiązywał skargowy model procesu karnego mający swoje korzenie w “Zwierciadle Saskim” oraz “Weichbildzie magdeburskim”.\nJednak nawet w prawie miejskim, w którym implementowano Zachodnie rozwiązania występowały elementu procesu skargowego. Tortury w przeważającej większości przypadków były zarządzane na wniosek oskarżyciela, którym był najczęściej pokrzywdzony. On też ponosił koszta torturowania oskarżonego. Mękom nie mógł zostać poddany oskarżony, któremu nie zarzucono przestępstwa, za które groziła kara śmierci lub okaleczenia. Sam proces w polskich sądach – w przeciwieństwie do zachodnich – był jawny.\nWbrew ogólnie panującym opiniom tortury nie były często stosowanym środkiem uzyskiwania wyjaśnień. M. Kamler wskazuje, że w Poznaniu stosowano je w raptem 6,5% spraw. Co prawda w Lublinie odsetek ten wyniósł aż 66,9%, lecz wskazać należy, że w mieście-siedzibie Trybunału, w księgach kryminalnych odnotowywano jedynie sprawy o najpoważniejsze przestępstwa. Z tej przyczyny wynik poznański wydaje się bliższy stanowi rzeczywistemu.\nZgodnie z normami postępowania wskazanymi w “Carolinie” oddanie oskarżonego na męki musiało opierać się na dostatecznych poszlakach wskazujących, że to on jest osobą, która mogła dopuścić się przestępstwa (zeznania świadków, próba ucieczki oskarżonego, nieścisłości w zeznaniach dotyczące zarzucanego mu czynu). Ponadto torturom można było poddać osobę, co do której istniało podejrzenie, że dopuściła się innych przestępstw lub działała wspólnie i w porozumieniu z innymi osobami. Sąd podejmował decyzję o oddaniu oskarżenia na męki po zastosowaniu wcześniej innych środków dowodowych. Dawano również oskarżonym możliwość obrony przez wnioskami o poddanie ich torturom, również z pomocą obrońcy. Pewne określone kategorie osób (dzieci do lat 14, szlachcice, osoby mające tytuł doktora, dostojnicy miejscy, kobiety ciężarne) nie mogły być przesłuchiwane z wykorzystaniem tortur. Niekiedy w uzasadnieniach dekretów o zastosowanie wobec oskarżonego tortur dokonywano przedstawienia analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego, wskazując na ujawnione dowodu lub nieścisłości w wyjaśnieniach obwinionego. Widać więc, że decyzji o ich zastosowaniu nie podejmowano pochopnie.\nWskazać trzeba, że zdarzały się przypadki, gdy – mimo przyznania się do winy oskarżonego dobrowolnie – decydowano się zastosować wobec niego tortury. Obecnie takie postępowanie jawić się może jako bezmyślny i okrutny rytualizm. Wydaje się jednak, że ówcześni postrzegali wyjaśnienia złożone podczas tortur za bardziej wiarygodne.\nPrzesłuchanie z wykorzystaniem tortur odbywało się najczęściej w specjalnie przygotowanej do tego celu izbie tortur. Znajdowała się ona w podziemiach ratusza. W mniejszych miejscowościach, nie tak dużych i bogatych, adoptowano na ten cel np. miejskie zabudowania gospodarcze. Przy mękach powinien znajdować się sędzia z dwiema (jakbyśmy to teraz określili) „osobami przybranymi do tej czynności” oraz pisarzem sądu (protokolantem). W XVI w. zdarzało się, że przesłuchującym był sam „mistrz małodobry”. Prócz przedstawicieli sądu w sali tortur zdarzało się, że zadawanym oskarżonemu mękom przypatrywał się oskarżyciel oraz obrońca obwinionego, który – pomimo przeciwwskazań w tej mierze zawartych w “Carolinie” – podejmował próby poprawienia sytuacji oskarżonego wnosząc o zaniechanie lub przełożenie terminu tortur, jak również zmianę ich charakteru.\nRodzaj mąk zadawanych oskarżonemu również podlegał prawnej limitacji. Polscy juryści (zresztą w ślad za zachodnimi przedstawicielami nauki prawa) potępiali wymyślne rodzaje tortur. Zasadniczo stosowano przeważnie dwa rodzaje mąk – „ciągnienie powrozem” (tj. wyciąganie stawów) oraz przypalanie skóry świecami. Zachodnie wynalazki, takie jak. zgniatanie nóg za pomocą „hiszpańskich butów” nie cieszyły się w kraju na Wisłą popularnością.\nJakub Czechowicz w “Praktyce kryminalnej” wskazuje, że dopuszczalnym było jedynie trzykrotne stosowanie „ciągnienia powrozem”. Zasada ta odnosiła się również do przypalania oskarżonego. Liczba zabiegów była uzależniona od poszlak zebranych w sprawie. Zalecenia te były traktowane jednakże bardzo luźno, choć na podkreślenie zasługuje fakt, że – wbrew popularnym wyobrażeniom – nie torturowano oskarżonego „do skutku”. Charakter zadawanych cierpień był określany przez sąd w dekrecie o wykorzystaniu tego rodzaju przesłuchania. Były one również zależne od stanu oskarżonego – jego wieku, kondycji fizycznej i statusu społecznego. Tortury nie mogły spowodować u niego trwałego kalectwa, ani tym bardziej śmierci. Były one wszak przecie jedynie sposobem przesłuchania, a nie karą samą w sobie.\nPrzed przystąpieniem do zadawania mąk przesłuchiwano oskarżonego. Przyznanie się przez niego do zarzutów formułowanych przez oskarżenie mogło spowodować uwolnienie go od tortur. Wskazać trzeba, że zdarzały się przypadki, gdy – mimo przyznania się do winy oskarżonego dobrowolnie – decydowano się zastosować wobec niego tortury. Obecnie takie postępowanie jawić się może jako bezmyślny i okrutny rytualizm. Wydaje się jednak, że ówcześni postrzegali wyjaśnienia złożone podczas tortur za bardziej wiarygodne. Szczególnie, że pod wpływem bólu oskarżony mógł przyznać się do popełnienia innych przestępstw, bądź zadenuncjować wspólników. Zgodnie z przepisami Caroliny, oskarżony dla ważności dowodu z przesłuchania z wykorzystaniem tortur, musiał potwierdzić złożone przez siebie zeznania. Przesłuchanie nie mogło odbyć się bezpośrednio po zakończeniu męczarni.\nPowtarzanie tortur w przypadku podtrzymywania przez oskarżonego twierdzenia o swojej niewinności możliwe było tylko w szczególnych przypadkach. Należały do nich: pojawienie się nieznanych wcześniej dowodów przeciw oskarżonemu, gdy udało dowieść się jego winę za pomocą innych środków dowodowych. Ponadto powtórzenie tortur było prawnie dopuszczalne, gdy oskarżony nie potwierdził swojego przyznania się do winy. W tym ostatnim przypadku ponowne tortury powinny być łagodniejsze. Zalecenia tego jednak często nie przestrzegano. W przypadku zbrodni zagrożonych kwalifikowaną karą śmierci dopuszczano trzykrotne przesłuchanie oskarżonego z poddaniem go torturom, jednak wyłącznie z powodu ujawnienia nowych dowodów winy.\nW KIERUNKU WOLNOŚCI OD TORTUR\nW XVIII podjęto starania w celu zakazania stosowania tortur. Wybitny przedstawiciel humanitaryzmu Cesare Beccaria w swoim najsłynniejszym dziele “O przestępstwa i karach” (1764 r.) przyrównywał tortury do średniowiecznych ordalii. Pisał również, że towarzyszące torturom _uczucie bólu może osiągnąć taki stopień, że owładnąwszy całym człowiekiem pozostawi torturowanemu jedyną tylko wolność. (…) W ten sposób niewinnie oskarżony przyznaje się pod wpływem bólu do winy w nadziei, że przerwie tym męki. Choć same wnioski C. Beccarii są niewątpliwie słuszne, to nie można (przynajmniej z punktu widzenia polskiej praktyki) zgodzić, że jedyną drogą do uniknięcia tortur było przyznanie się oskarżonego do winy. Jak wskazano wyżej, nie był to środek stosowany dowolnie oraz maksymalnie można było zostać poddanym takiemu przesłuchaniu trzykrotnie i to tylko w wyjątkowych okolicznościach. Indagowany miał więc świadomość, że nie będzie poddawany mękom bez końca.\nPolska znajdowała się w głównym nurcie krajów domagających się reformy procesu karnego zmierzającej do delegalizacji stosowania tortur. W skuteczność uzyskiwania za ich pomocą wiarygodnych wyjaśnień wątpił już Bartłomiej Groicki we wspomnianym dziele “Postępek z praw cesarskich”. Sejm zakazał przesłuchiwania z użyciem tortur w 1776 r. W Rosji, która za sprawą carycy Katarzyny II była uważana za pioniera w zakresie wdrażania w życie idei Oświecenia, nastąpiło to dopiero w 1801 r.\nRozwój ideologii prawnoczłowieczej doprowadził do powstania szeregu aktów prawnych, które miały na cel całkowite wyeliminowanie stosowania tortur. Art. 5 Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka stanowi, że “nie wolno nikogo torturować ani karać lub traktować w sposób okrutny, nieludzki lub poniżający”. Przepis o analogicznej treści znajdziemy w art. 7 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych (“Nikt nie będzie poddawany torturom lub okrutnemu, nieludzkiemu albo poniżającemu traktowaniu lub karaniu”). Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej w art. 40 również wskazuje na bezprawność stosowania tortur (“Nikt nie może być poddany torturom ani okrutnemu, nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu i karaniu”).\nKonwencja w sprawie zakazu stosowania tortur oraz innego okrutnego, nieludzkiego lub poniżającego traktowania albo karania przyjęta przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych dnia 10 grudnia 1984 r. i ratyfikowana przez Polską Rzeczpospolitą Ludową 26 lipca 1989 r. definiuje tortury, jako każde działanie, którym jakiejkolwiek osobie umyślnie zadaje się ostry ból lub cierpienie, fizyczne bądź psychiczne, w celu uzyskania od niej lub od osoby trzeciej informacji lub wyznania, w celu ukarania jej za czyn popełniony przez nią lub osobę trzecią albo o którego dokonanie jest ona podejrzana, a także w celu zastraszenia lub wywarcia nacisku na nią lub trzecią osobę albo w jakimkolwiek innym celu wynikającym z wszelkiej formy dyskryminacji, gdy taki ból lub cierpienie powodowane są przez funkcjonariusza państwowego lub inną osobę występującą w charakterze urzędowym lub z ich polecenia albo za wyraźną lub milczącą zgodą (art. 1 ust. 1). Ponadto Konwencja ta nakłada obowiązek na sygnatariuszy konwencji zapewnienia, aby jakiekolwiek oświadczenie, zostało złożone w wyniku zastosowania tortur, nie zostało wykorzystane w charakterze dowodu w postępowaniu, z wyjątkiem wypadku, gdy jest ono wykorzystywane przeciwko osobie oskarżonej o stosowanie tortur, jako dowód na to, że takie oświadczenie zostało złożone (art. 15). Strony Konwencji zobowiązują się również do penalizacji stosowania tortur oraz do ścigania osób, które dopuściły się stosowania tortur (art. 4, art. 7)\nZAKAZ STOSOWANIA TORTUR W POLSKIM PRAWIE KARNYM MATERIALNYM I PROCESOWYM\nPolski kodeks karny oraz kodeks postępowania karnego w pełni realizują powyższy standard. Art. 246 k.k. stanowi, że funkcjonariusz publiczny lub ten, który działając na jego polecenie w celu uzyskania określonych zeznań, wyjaśnień, informacji lub oświadczenia stosuje przemoc, groźbę bezprawną lub w inny sposób znęca się fizycznie lub psychicznie nad inną osobą, podlega karze pozbawienia wolności od roku do lat 10. Ponadto w art. 171 k.p.k. został ustanowiony zakaz wykorzystywania w procesie karnym dowodu z wyjaśnień oskarżonego wymuszonych za pomocą przymusu lub groźby bezprawnej.\nWszelako zakaz dowodowy z art. 171 k.p.k. odnosi się jedynie do wyjaśnień oskarżonego wymuszonych przemocą lub groźbą jej użycia. W żaden sposób nie wynika z niego zakaz korzystania z informacji uzyskanych w ten sposób w celu poszukiwania kolejnych dowodów. W polskim procesie karnym nie obowiązuje znana z procesu amerykańskiego teoria spożywania owoców zatrutego drzewa.\nTa zasada prawa dowodowego polega na odebraniu mocy dowodowej informacji uzyskanych przez organa ścigania z pogwałceniem procedur, jak również dowodów zebranych dzięki takim informacjom. Doktrynę tę można zobrazować poniższym wykresem\nA (a) → B (b) → C ( c) → D (d),\ngdzie wielkie litery A, B, C, D oznaczają przeprowadzone czynności dowodowe, a małe litery a, b, c, d uzyskane dzięki tym czynnościom informacje, mogące stanowić potencjalny dowód w procesie karnym.\nJeśli czynnością B byłoby przesłuchanie oskarżonego z wykorzystaniem tortur, to zarówno informacja b, jak i zdobyte za pomocą czynności C i D informacje c i d nie mogłyby zostać użyte w procesie, niezależnie od poprawności przeprowadzenia czynności C oraz D, ponieważ czynności C i D zostały dokonane w efekcie powzięcia przez organa ścigania informacji b.\na – może stanowić dowód w postępowaniu,\nb, c, d – nie może stanowić dowodu w postępowaniu.\nZasada ta jest charakterystyczną cechą postępowania w prawie anglosaskim i nie została przeniesiona na grunt prawa kontynentalnego. Nie zna go również polska procedura karna.\nDUCH “CAROLINY” DALEJ ŻYWY?\nW 1700 r. sąd w Dobczycach zgodnie z ówczesnym prawem zarządził wobec oskarżonego przesłuchanie z wykorzystaniem tortur m. in. dlatego, że ten nie chciał ujawnić tożsamości swoich wspólników, którzy – stosując obecną terminologię – mieli dopuścić się przestępstwa paserstwa, ukrywając przedmioty pochodzące z kradzieży dokonanych przez oskarżonego. Widocznie w sprawie tej nie udało się odnaleźć zrabowanych przedmiotów i koniecznym było ujawnienia miejsca ich przechowywania.\nWyobraźmy sobie, że taka sytuacja ma miejsce w realiach obecnych. Pomińmy wszak aspekt, że przeprowadzenia tortur nie nakazałby sąd, lecz doszłoby do nich w trakcie postępowania przygotowawczego oraz nie dość poważny, jak na czasy dzisiejsze, ciężar gatunkowy sprawy, który mógłby być wytłumaczeniem dla stosowania przymusu. Skupmy się na samej konstrukcji zasad obowiązujących w obecnym prawie dowodowym.\nWyjaśnienia oskarżonego nie będą mogły zostać skutecznie zaprezentowane w sądzie. Ten będzie musiał taki dowód wyłączyć stosując się do art. 171 §7 k.p.k. Jednakże oskarżony w swoich wyjaśnieniach podał adresy „dziupli” i dane osobowe paserów. Przybyli na wskazane przez niego miejsca funkcjonariusze dokonują przeszukań, okazując wymagany prawem nakaz przeszukania wydany przez sąd lub prokuratora albo legitymację służbową. W ich efekcie znajdują skradzione przedmioty i dokonują zatrzymania właścicieli mieszkań. Podczas przeprowadzonych zgodnie z normą art. 171 k.p.k. przesłuchań wszyscy zatrzymani przyznają się do popełnienia przestępstwa paserstwa (art. 291 k.k.) oraz wskazują, że to dobczycki oskarżony sprzedał/oddał w celu ukrycia znalezione u nich przedmioty.\nZgodnie z przepisami polskiej procedury karnej treść wyjaśnień Dobczyckiego złodzieja nie może stanowić dowodu winy ani jego, ani zatrzymanych paserów, ponieważ zostały one uzyskane w wyniku pogwałcenia ustanowionego w k.p.k. zakazu dowodowego. Jednakże, dowód z przeszukania „dziupli”, jak i wyjaśnienia złożone przez paserów, może zostać skutecznie zaprezentowany przed sądem, ponieważ sama czynność przeszukania, jak i odebranie wyjaśnień od paserów w żadem sposób nie naruszyło norm prawa procesowego określonych w k.p.k.\nTakie ukształtowanie procedury karnej nie różni się więc dalece od zakazu dopuszczania dowodu z przyznania się do winy oskarżonego, jeśli przyznanie to było uzyskane pod wpływem tortur wskazanego w “Carolinie”.\nPROBLEM DOWODÓW UZYSKANYCH POŚREDNIO W WYNIKU TORTUR W ORZECZNICTWIE EUROPEJSKIEGO TRYBUNAŁU PRAW CZŁOWIEKA\nW kwestii dopuszczalności dowodów uzyskanych pośrednio w wyniku tortur zabrał również głos Europejski Trybunał Praw Człowieka w sprawie Gäfgen v. Niemcy. M. Gäfgen dopuścił się zabójstwa jedenastoletniego syna znanego bankowca z Frankfurtu nad Menem. W czasie przesłuchania śledczy zagrozili mu możliwością zastosowania wobec niego tortur. Pod wpływem tej groźby M. Gäfgen wskazał miejsce ukrycia zwłok chłopca. Znalezione zwłoki oraz inne dowody, które zabezpieczono na miejscu ich ukrycia, posłużyły następnie w procesie przed sądem. Sprawa M. Gäfgena jest więc pod względem problemu dowodowego podobna do procesu dobczyckiego oskarżonego z końca XVII w., ponieważ również dotyczy problemu dopuszczalności dowodów uzyskanych pośrednio w wyniku tortur.\nM. Gäfgen w skardze do ETPCz podniósł zarzut naruszenia przez niemiecki sąd orzekający art. 6 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka (prawo do rzetelnego procesu sądowego) poprzez wykorzystanie w procesie dowodów pochodzących pośrednio w wyniku nieludzkiego traktowania.\nETPCz orzekł, iż zagrożenie M. Gäfgenowi stosowaniem wobec niego tortur w sposób oczywisty naruszyło art. 3 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka (“nikt nie może być poddany torturom ani nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu albo karaniu”). Stwierdził wszelako, że nie każde dopuszczenie dowodów uzyskanych z naruszeniem art. 3 Konwencji powoduje uznanie, że cały proces był prowadzony nierzetelnie. Będzie to miało jedynie miejsce, gdyby dowody te miały wpływ na toczące się postępowanie i przyczyniły się do skazania oskarżonego.\nZarówno Izba, jak i Wielka Izba ETPCz (M. Gäfgen wniósł o przekazanie sprawy do Wielkiej Izby – jest to objaw swoistej kontroli instancyjnej – na mocy art. 43 EKPCz) stosunkiem głosów odpowiednio 6:1 oraz 11:6 uznały, że w poddanej im pod rozwagę sprawie nie doszło do naruszenia art. 6 Konwencji. Tym samym wskazując, że dowody uzyskane pośrednio w wyniku zastosowania wobec oskarżonego tortur nie miały wpływu na toczące się postępowanie. Jest to wniosek o tyle niespodziewany, że prócz przyznania się do winy oskarżonego, dowody te stanowiły główny materiał dowodowy w sprawie. Podkreślić należy, że w czasach obecnych przyznanie się oskarżonego do winy nie ma tak dużej mocy dowodowej, jak w czasach procesu inkwizycyjnego, w myśl zasady confessio non est regina probationum (czyli zasady odwrotnej od tej obowiązującej w czasach funkcjonowania “Caroliny”).\nBrak teorii owoców zatrutego drzewa w polskim procesie karnym, niejasne określenie kryteriów powodujących wyłączenia dowodów pośrednio uzyskanych w wyniku zastosowania wobec oskarżonego tortur powodują, że ich skuteczne wykorzystanie (choć mało prawdopodobne ze względu na grożące oprawcy postępowanie karne) jest jak najbardziej możliwe do wyobrażenia.\nWydaje się, że świadomość skazanego, że w wyniku wykorzystania takiego dowodu w procesie, jego oprawca potencjalnie zostanie jego współlokatorem w celi, jest mało pocieszająca. Rozstrzygnięcie sporu, czy takie ukształtowanie prawa dowodowego, jest właściwe czy nie, pozostaje poza celem tego krótkiego artykułu. Zaznaczyć jednak trzeba, że pomimo Oświecenia, nawet w tak fundamentalnej kwestii, jak stosowanie tortur w procesie karnym nie zrobiliśmy znaczących postępów (?) od czasów zakazów dowodowych zawartych w “Constitutio Criminalis Carolina”. Z drugiej strony, prace analizujące praktykę sądową Rzeczypospolitej szlacheckiej wskazują, że tortury były środkiem szczególnym, którego stosowanie podlegało ściśle określonym regułom, nie mających nic wspólnego z sadystycznymi opisami przedstawianymi w głównym nurcie przedstawiania historii.\n C. Beccaria, O przestępstwa i karach (tłum. E. Rappaporta, Warszawa 1959) [w:] G. Bałtruszajtys, J. Kolarzowski, M. Paszkowska, K. Rajewski, Wybór źródeł do historii prawa sądowego czasów nowożytnych, Warszawa 2002, s. 31\n Art. 6 EKPCz:\n1. J. Bardach, B. Leśnodorski, M. Pietrzak, Historia ustroju i prawa polskiego, Warszawa 2000, s. 277-279.\n2. C. Beccaria, O przestępstwa i karach (tłum. E. Rappaporta, Warszawa 1959) [w:] G. Bałtruszajtys, J. Kolarzowski, M. Paszkowska, K. Rajewski, Wybór źródeł do historii prawa sądowego czasów nowożytnych, Warszawa 2002, s. 31.\n3. W. Jasiński, Karnoprocesowa dopuszczalność dowodów uzyskanych w wyniku tortur (standardy strasburskie), Państwo i Prawo 2011, z. 5.\n4. M. Mikołajczyk, Proces kryminalny w miastach Małopolski XVI – XVIII wieku, Katowice 2013, s. 283-328.\n5. W. Organiściak, Wincentego Skrzetuskiego poglądy na prawo karne, Problemy Prawa Karnego 2008, z. 26.\n6. K. Sójka-Zielińska, Historia Prawa, Warszawa 2005, s. 208-212.\n7. Europejska konwencja o zapobieganiu torturom oraz nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu albo karaniu.\nhttp://www.hfhrpol.waw.pl/pliki/Europejska_Konwencja_o_Zapobieganiu_Torturom.pdf, dostęp: 21 lipca 2014 r.\n8. Kodeks karny z dn. 6 czerwca 1997 r., Dz.U. Nr 88, poz. 553.\n9. Kodeks postępowania karnego z dn. 6 czerwca 1997 r., Dz.U. Nr 89, poz. 555.\n10. Konwencja o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności.\n11. Międzynarodowy Pakt Praw Obywatelskich i Politycznych.\n12. Powszechna Deklaracja Praw Człowieka (1948).\nTAGI: Inkwizycja, Tortury\nZiemianin: Realista ma rację. Oni w przeciwieństwie do Was coś robią buntują i nie obrażają. Nie Wasz...\nZiemianin: Realista ma rację. Oni w przeciwieństwie...


Sprawy rozwodowe – kancelaria adwokacka w Warszawie\nUsługi Adwokackie - rozwody, alimenty, separacje, spadki\nPrawo cywilne i rodzinne:\nreprezentowanie powoda i pozwanego przed Sądem w zakresie dochodzenia roszczeń wynikających z wszelkich stosunków cywilnoprawnych\nsporządzanie przedsądowych wezwań do zapłaty i sądowych wezwań do próby ugodowej\nreprezentowanie powoda i pozwanego w sprawach o rozwód i separację, alimenty, a także zniesienie małżeńskiej wspólności majątkowej\nreprezentowanie wnioskodawcy i uczestnika w sprawach o podział majątku\nprowadzenie spraw o alimenty (podwyższenie, obniżenie), a także: ustalenia odnośnie władzy rodzicielskiej, kontaktów rodzica z dzieckiem, sporów między rodzicami i dziećmi oraz pomiędzy rodzicami odnośnie istotnych spraw dziecka\nprowadzenie spraw spadkowych: stwierdzenie nabycia spadku, dział spadku, sprawy o zachowek i zabezpieczenie spadku\nprowadzenie spraw z zakresu prawa własności nieruchomości: sprawy o zasiedzenie, eksmisje, itp.\nKatarzyna Deresz-Lewandowska świadczy w kancelarii adwokackiej w Warszawie usługi z zakresu prawa cywilnego i rodzinnego, obejmujące m.in. sprawy rozwodowe i spadkowe.\nOferta dobrego warszawskiego adwokata dostosowana jest do potrzeb najbardziej wymagającego klienta, który oczekuje porady prawnej i profesjonalnego wsparcia w zakresie rozwodu, separacji czy alimentów.\nKancelarię adwokacką Katarzyny Deresz-Lewandowskiej w Warszawie wyróżnia profesjonalne i rzetelne prowadzenie każdej sprawy sądowej (np. o podział majątku, rozwodowej czy dotyczącej własności nieruchomości).\nJeśli zależy Państwu na tym, by sprawę rozwodową oddać w ręce sprawdzonego warszawskiego adwokata, zapraszamy do renomowanej kancelarii Katarzyny Deresz-Lewandowskiej. Reprezentowanie powoda i pozwanego przed sądami, organami administracji publicznej oraz innymi instytucjami w sprawach o rozwód, separację, alimenty, a także zniesienie małżeńskiej wspólności majątkowej odbywa się na najwyższym poziomie. Przez cały czas trwania sprawy adwokat dokłada wszelkich starań w celu skutecznego rozwiązania problemu.\nDługoletnie doświadczenie i rozległa wiedza prawnicza, wsparte doświadczeniem oraz wysoko rozwiniętymi umiejętnościami adwokat Katarzyny Deresz-Lewandowskiej gwarantują, że każda zlecona sprawa będzie prowadzona w sposób komfortowy, prowadząc do osiągnięcia najbardziej satysfakcjonujących klienta rezultatów.


Witagen-kroplowki.pl - klinika witaminowa | witagen-kroplowki.pl\nKatalog Firm - Kominki, Piece, Kotł...\nKominek i kominki z płaszczem wodnym, nowoczesne, elektryczne, kotły co, grzewcze i gazowe, norweskie. Na stronie prezentacja firm z całej Polski. Znajdziesz tutaj wkłady kominkowe, ogrodowe, akcesori...\nPrywatna uczelnia wyższa ZPSB, której siedziba znajduje się w Szczecinie, a jej wydziały znajdziemy również w Kołobrzegu, Świnoujściu, Gryficach, Stargardzie Szczecińskim. Oferuje wszystkim studentom ...\nNieruchomości - mieszkania, domy oraz działki na terenie miasta Tychy oraz okolic. Oferty mieszkań do wynajęcia, ogłoszenia zakupu nieruchomości. Zarejestruj sie za darmo i zamieść ogłoszenie, znajdź ...\nKatalog stron » Zdrowie, uroda » Kliniki » Witagen-kroplowki.pl - klinika witaminowa\nWitagen-kroplowki.pl - klinika witaminowa\nW klinice Wita-Gen oferujemy kroplówki witaminowe mające wiele zastosowań. To najlepsze i najskuteczniejsze rozwiązanie dla Twojego organizmu. Kroplówki podawane przez wykwalifikowanych specjalistów to gwarancja doboru właściwych substancji. Każda kuracja dostosowana jest indywidualnie do potrzeb danej osoby. Dożylne podawanie suplementów skutecznie oczyszcza organizm z wszelkiego rodzaju toksyn i go odżywia. Wlewy z witaminy C wspomagają układ odpornościowy, zmniejszają ryzyko zachorowań, a także przyczyniają się do regeneracji wątroby. Zapraszamy do kontaktu.\nSłowa kluczowe : kroplówki witaminowe, klinika witaminowa, wlewy z witaminy\nDodano dnia 22-09-2019, w kategorii Kliniki\nOdsłon: 2405, Kliknięć: 0\nNr telefonu: 884 734 734\nwlewy z witaminy\nCentrum Medyczno–Rehabilitacyjne RMedica.pl\nCentrum Zdrowia RMedica to miejsce, gdzie szeroko pojęta profilaktyka zdrowia oraz promocja zdrowego stylu życia są prio...\nJeśli posiadasz firmę w Trójmieście, zapoznaj się z ofertą przychodni Evi-MED, która świadczy usługi medyczne dla klient...


Koran/Otwierająca - Wikiźródła, wolna biblioteka\nKoran • Otwierająca • Surah al-Fâtiha Krowa→\nSurah al-Fâtiha Krowa→\nالعربيةazərbaycancabosanskiفارسی한국어hrvatskiBahasa Indonesiaעבריתമലയാളംрусскийсрпски / srpskiதமிழ்Türkçe\nwydany w Mekce — zawiera wierszy 7.\n1. Niech będzie chwała Bogu, władcy światów.\n2. On jest miłosierny i dobrotliwy.\n 3. On jest królem dnia sądnego.\n4. Ciebie Panie czcimy, i Twéj opieki wzywamy.\n5. Prowadź nas drogą zbawienia,\n6. Drogą tych, których obsypałeś Twemi dobrodziejstwy;\n7. A nie tych, którzy na Twój gniew zasłużyli i w błąd popadli.\n↑ Pierwszy rozdział ma tytuł fatihat ol kitab, rozdział rozpoczynający dzieło, albo poprostu el fatiha; zowią go także: el surat el'uafije rozdział uzupełniający wszystkie inne, el surat el kafije rozdział dostateczny, to jest zastępujący inne, el surat el hamd, albo el szukr, albo el dua rozdział chwały, dziękczynień i modlitw; el surat el szafije rozdział uzdrawiający; el szefa lekarstwo; asas podstawa; surat el kenz rozdział skarbu. Nazywają go jeszcze sab'ol mesani siedm wierszy powtarzanych, gdyż Muzułmanie odmawiają go częściej jak inne i tej modlitwie przypisują cudowne własności. Nazywają go nakoniec omm'ul kur'an matką Koranu, omm'ul kitab matką książki: nie należy mięszać znaczenia, jakie to słowo ma tutaj, z innemi ustępami Koranu, które w swojem miejscu wskażemy.\n↑ Po arabsku bissmilahi'rrahmani'rrahim. To wezwanie czyta się na czele wszystkich rozdziałów Koranu oprócz IX. Wyraz rahman odnosi się do Boga jako obejmującego w swem miłosierdziu wszystkie istoty bez żadnej różnicy, rahim przeciwnie oznacza miłościwego w znaczeniu bardziej określonem, to jest: względem dobrych, wiernych, czyli zasługujących na łaskę. Lubo przekład dany tutaj nie przedstawia różnicy istniejącéj między temi dwoma wyrazami arabskiemi, zachowaliśmy go wszakże dla tego, że jest ogólnie przyjęty.\n↑ Wyraz alemin znajdujący się w tekście był rozmaicie tłomaczony. Porównanie różnych ustępów gdzie się ten wyraz znajduje, dozwala nam przełożyć go raz przez świat, drugi raz przez wszystkich, ogół rodzaju ludzkiego.\n↑ Najwyższy sędzia i samowładny w dniu sądu ostatecznego; ponieważ w tym dniu przeznaczy jednym pobyt wieczny w raju, a drugim w piekle.\n↑ Kazimirski tłomaczy ten wyraz przez: Prosta ścieżka, to jest: islam, islamizm.\n↑ Tych, których obsypałeś i t. d. znaczy Proroków i posłańców Boga.\n↑ Kommentatorowie stosują te wyrazy: którzy na twój gniew zasłużyli do Żydów, a wyrazy: którzy w błąd popadli do Chrześcian. W ogólności Mahomet traktuje daleko łagodniej Chrześcian niż Żydów. Obacz Rozdział V. wiersz 85—87.\nPo ostatnim wierszu tego rozdziału potrzeba powiedzieć amin (amen); jest to sonnua (zwyczaj), opierający się na tych słowach Mahometa: „Gabryel nauczył mnie powtarzać amen, ile razy skończę odmawiać fatiha.“\nOstatnio edytowano 6 paź 2013 o 10:13\nTę stronę ostatnio edytowano 6 paź 2013, 10:13.


Archiwum: wolne media | Telewizja Republika\nTemat: wolne media\nKarczewski o uchwale Senatu dot. wolności mediów: wstyd, hańba i wychodzenie przed szereg\nNa początku lutego do wykazu prac legislacyjnych rządu wpisano projekt ustawy, którego konsekwencją będzie wprowadzenie składki z tytułu reklamy internetowej i reklamy konwencjonalnej. >\nZiemkiewicz o wolności mediów. Czy literatura jest mitem?\nW ostatnim czasie dużo mówi się o wolności mediów oraz rzekomej próbie ich zniewolenia. Tematem zainteresowali się także sami dziennikarze i publicyści.>\nByły prezydent Lech Wałęsa wziął udział w konferencji Free European Media, która odbyła się w czwartek w Gdańsku. Oznajmił co powinniśmy zrobić by budować w Europie nową epokę. Zdaniem Wałęsy, należy uzgodnić 10 laickich przykazań i przyjąć je w całej Europie.>\nPrasowi korespondenci w Rosji zagrożeni! Walka Putin-Trump\nW sobotę prezydent Rosji Władimir Putin, podpisał kontrowersyjną ustawę. Na jej mocy, władze będą mogły uznać zagraniczne media za „agentów”. Stanowi to zagrożenie dla niezależnych mediów oraz dla samych korespondentów. >\nSumliński o ... wolnych mediach!\nInwestuje tam, gdzie "wolność mediów jest zagrożona". George Soros wykupił ponad 11 proc. udziałów Agory\nFundusz MDIF Media Holdings kupił 5,35 mln akcji Agory stanowiących 11,22 proc. kapitału zakładowego spółki i dających 8,26 proc. głosów na jej walnym zgromadzeniu. Fundusz jest wspierany finansowo przez George'a Sorosa, kontrowersyjnego finansistę, inwestującego w projekty medialne w krajach, „gdzie dostęp do wolnych mediów jest zagrożony”. >\n"Nie ma netu, nie ma sieci, nie ma wykształconych dzieci!". Manifestacja KOD w Częstochowie\nW obronie wolnych mediów protestowali w sobotę w Częstochowie członkowie Komitetu Obrony Demokracji. "To nie Kuba, to nie Chiny, my internet wywalczymy" – brzmiało jedno ze haseł tej manifestacji.>\nKowalski o wolności mediów za czasów PO: Janek Pospieszalski powiedział mi, żebym nie mówił za dużo, bo mu program zdejmą\nTrzy razy byłem zaproszony do Jana Pospieszalskiego. Dwa razy nie wpuszczono mnie do studia choć już byłem. Raz mnie wpuścili, to Janek powiedział mi: Marian nie mów za dużo, bo mi zdejmą program – mówi na nagraniu zamieszczonym na portalu społecznościowym Marian Kowalski, były kandydat na prezydenta.>\nWolne media na świecie w coraz głębszym kryzysie. Problemem polityka, terroryzm i prywata właścicieli\nZ raportu opublikowanego przez fundację Freedom House wynika, że w 2014 roku gwałtownie pogorszyła się sytuacja wolnych mediów na świecie. Dziennikarze zmagają się z problemami dot. swobodnego przepływu informacji, często ryzykują własnym zdrowiem i życiem. Tylko 14 proc. mieszkańców świata ma dostęp do nieocenzurowanych informacji. To najgorszy wynik od 10 lat. >


Skup aut - mamAUTO\nSKUP UŻYWANYCH LUB USZKODZONYCH AUT\nChcesz sprzedać używany lub powypadkowy samochód?\nOferty sprzedaży pojazdów przyjmujemy osobiście w siedzibie firmy, pod numerem lub adresem email:\nSkupujemy samochody wszystkich marek i typów oraz w każdym stanie technicznym. Wystawiamy odpowiednie dokumenty, wypłacamy gotówkę do ręki lub przelewem w zależności od Państwa preferencji oraz oferujemy bezpłatny transport auta.\nOdbieramy pojazdy głównie na terenie województwa kujawsko-pomorskiego oraz z pobliskich miast i okolic:\nJeżeli mieszkasz dalej żaden problem, dogadamy się 🙂\nW przypadku współwłasności pojazdu, zaświadczenie o demontażu powinni podpisać wszyscy właściciele pojazdu lub upoważnić do złomowania jedną osobę.\nJeżeli dowód rejestracyjny został zatrzymany przez Policję, należy uzyskać zaświadczenie potwierdzające ten fakt lub kopię dowodu rejestracyjnego z Wydziału Komunikacji i przedłożyć w momencie sprzedaży. Jeżeli natomiast dowód rejestracyjny został zniszczony lub zagubiony, należy wypełnić oświadczenie.\nW przypadku, gdy pojazd został zakupiony, ale nie jest jeszcze przerejestrowany, należy przedstawić umowę kupna-sprzedaży pojazdu. Jeżeli umów takich jest więcej, należy przedłożyć wszystkie – od pierwszego właściciela widniejącego w dowodzie rejestracyjnym, aż do ostatniego nabywcy, który przekazuje auto do sprzedaży. Umowy muszą być czytelne, muszą posiadać wszystkie elementy niezbędne dla ważności umowy (Kodeks Cywilny).\nW przypadku, gdy współwłaścicielem auta jest bank bądź firma leasingowa, należy przedstawić zgodę na sprzedaż pojazdu lub dokument potwierdzający zakończenie umowy kredytu bądź leasingu.


Czego możemy się nauczyć od brytyjskiej publiczności? - Musicalna\nW naszym kraju teatr to nadal rozrywka dość droga i nie dla wszystkich. I chociaż nadal panuje okropne przekonanie (z którym staramy się walczyć), że musical to tylko „pióra w tyłku” i zdecydowanie podkategoria w porównaniu ze spektaklem dramatycznym, ceny biletów zdają się mówić coś innego. Bilety na musicale są jednymi z najdroższych, chociaż tu dużo zależy też od umiejscowienia teatru – najtańsze bilety można dostać w Chorzowie, dość tanie są też w Łodzi, najdroższe mają Warszawa czy Gdynia. Ceny oscylują w granicy 80 zł w mniejszych tatrach do 120 zł w największych. Zamiast jednego wyjścia do teatru możemy mieć 4 bilety do kina, co sprawia, że wiele osób wybiera tę drugą formę rozrywki. Jak to wygląda w Londynie? Średnio bilet na musical kosztuje ok. 40-50 funtów (chociaż tam widełki cenowe są naprawdę szerokie — za miejsca z ograniczoną widocznością — czyli zwykle barierką, która w ogóle nic nie zasłania, przynajmniej mi — płaci się już od ok. 20 funtów, najlepsze miejsca potrafią kosztować 150 czy 200 funtów, oczywiście w dużej mierze zależy to od tytułu). Za piwo w Londynie zapłacimy 5 funtów, pizza to koszt 10-12 funtów, a dwudaniowy obiad z butelką wina 70-80 funtów. Ludzie o wiele częściej wybierają więc wyjścia na musical jako formę codziennej rozrywki.\nCo widać bardzo dobrze w ubiorze, który jest po prostu… codzienny. Normą są dżinsy i zwykły T-shirt. U nas, chociaż coraz rzadziej można spotkać panie w sukniach wieczorowych, nadal do teatru ubieramy się dość elegancko. Akurat ja jestem fanką takich odświętnych ubiorów — lubię wyglądać bardziej elegancko, mimo że do teatru nie chodzę od wielkiego dzwonu, a kilka razy w miesiącu. W Londynie jednak przystosowałam się do ogółu — duży wpływ miał na to bagaż podręczny, z którym tam leciałam. Musiałam odpuścić eleganckie sukienki na rzecz zwykłego, codziennego stroju.\nLody w teatrze?\nPierwszym musicalem, który zobaczyłam na West Endzie, było moje ukochane Wicked. Zachwyt nad musicalem był na szczęście większy od szoku, który przeżyłam, kiedy w przerwie na salę wjechał… wózek z lodami. Lody w teatrach cieszą się ogromną popularnością i kolejki po nie są nawet w zimie. A sprzedają je w każdym teatrze, którym dotychczas byłam. Na Królu Lwie para obok mnie chrupała popcorn. A na Mary Poppins po komunikacie o wyłączeniu telefonów i zakazie nagrywania pojawiła się informacja dla dzieci, że mogą rozpakować słodycze. Jedzenie w teatrze na sali u nas jest nie do pomyślenia, tam jest najzwyklejszą rzeczą na świecie.\nPokaż, że Ci się podoba\nBrytyjska publiczność ma w sobie coś, czego bardzo im zazdroszczę. Umieją pokazywać, że coś im się podoba. Na porządku dziennym jest głośny śmiech, wiwatowanie, burza oklasków po wyjątkowo dobrym songu. Mam wrażenie, że my się trochę tego boimy. Boimy się głośno zaśmiać, więc tłumimy ten śmiech. Zaczynamy klaskać dopiero wtedy, gdy ktoś inny nieśmiało uderzy w dłonie jako pierwszy i podobnie wstajemy na koniec spektaklu. A tymczasem to nasza energia niesie aktorów. Pamiętam jeden ze spektakli Rodziny Addamsów, na który przyjechali goście z Teatru Muzycznego w Gdyni. I przy nich od razu czuło się tę energię. Głośno się śmiali, klaskali, wiwatowali, a razem z nimi publiczność, nagle ośmielona, przekonana, że można, że nikomu jej śmiech nie przeszkadza. I od razu inna energia szła też ze sceny. Często aktorzy, kiedy schodzą ze sceny po utworze, który z założenia jest bardzo komediowy, a publika słabo na niego zareagowała, zastanawiają się, czy na pewno dali z siebie wszystko, czy dobrze to zagrali. Jest to więc transakcja wiązana, która sprawia, że wszyscy ze spektaklu wychodzą bardziej zadowoleni.


Młody fotograf mody z Torunia – Brak limitów\nMłody fotograf mody z Torunia\n7 maja, 2016 Autor: Piotr Szczepański Kategoria: Usługi\nPewnego dnia poznałam pewnego pana. Był to jeden z tych przystojniaków, którymi interesują się wszystkie kobiety dookoła. Nie narzekał na brak propozycji spotkań i numerów w swoim telefonie. Zawsze miał do kogo zadzwonić, kiedy poczuł się samotny. Któraś na pewno przyleci.\nMoja znajomość z fotografem w Toruniu\nWiem, że to się sprawdzało. W każdym razie mnie jakoś szczególnie nie zauroczył. Nie lubiłam tego typu mężczyzn, przekonanych o swojej nadludzkiej atrakcyjności. Wydał mi się arogancki. Zajmował się fotografią i robił bez końca zdjęcia półnagim modelkom. Czasami trafiła się też jakaś sesja ślubna dla jakiejś bogatej pary czy magazynu ślubnego. Poznałam go przypadkiem w Toruniu na jakimś pokazie mody. Zagaił, jak to pewnie miał w zwyczaju, ale ja coś tam odburknęłam. Najwyraźniej to obudziło jego drzemiące ambicje i postanowił sobie mnie zdobyć. Nie wiem czy chciał, żeby tym razem to dla niego była fotografia ślubna? Mi nieprędko było do wychodzenia za mąż i całych tych bajerów. Chciałam być wolną kobietą. W ogóle nie interesowały mnie związki. Świat był przede mną otworem i póki co chciałam zająć się karierą. Fotograf Toruń jednak nie ustępował i w końcu zgodziłam się z nim spotkać. Było to podczas któregoś z jego kolejnych pobytów w Toruniu. Ja tutaj mieszkałam. Spotkaliśmy się, a ja grałam dalej niedostępną, mimo że tym razem wydał mi się rzeczywiście przystojny, a i podejście do życia lekko się zmieniło.\nWiedziałam jednak, że nie można na niego liczyć. Nie jestem przecież w stanie zmienić jego natury podrywacza i mieć go tylko dla siebie. Z tego względu znajomość nie była później kontynuowana. Wiem jednak, że byłam dla niego inspiracją i uraziłam ego.\nŹródłem informacji jest strona http://vfstudio.eu/oferta


ciastuch - Max3D.pl\nciastuch last won the day on October 9 2011\nciastuch had the most liked content!\nindian started following ciastuch June 25, 2019\nciastuch replied to ciastuch's topic in Work in progress (WIP)\nA może to wszystko o kant d... ? Może topologia siatki powinna być inna? Nie znam się, proszę o pomoc raz jeszcze. :) Ciastuch.\nWitam. Mam pytanie jako lamus w Gameart do masterów. Buduję sobie pierwszą postać do gry i nasunęło mi się pewne pytanie. Chodzi o model low poly, nad którym teraz pracuję. Czy takie rozwiązanie jest/będzie ok? [ATTACH=CONFIG]104572[/ATTACH][ATTACH=CONFIG]104573[/ATTACH] Chodzi tu o groupsmooth. Czy model dobrze będzie się prezentował w zaznaczonym przeze mnie miejscu po wrzuceniu na niego wypalonej normal mapy z HP, czy muszę przebudować model LP, żeby to wyglądało lepiej jako jedna smoothgrupa? Czy konieczne jest narzucenie jednej smoothgrupy na cały model, czy trzeba niemi popracować w tym miejscu? I Zawsze wydawało mi się, że do GameArtu narzuca się jedną smoothgrupę na cały model. Proszę o rozwianie moich wątpliwości i pomoc, bo lama ze mnie :) Ciastuch.\nciastuch replied to Pawlito's topic in Work in progress (WIP)\nW odbiciach na szybach widać świecące sferki pod lampami sufitowymi, wyłącz ich widoczność w odbiciach szyb :) Śledzę wątek od początku, CZADOWA praca :) Śledzę dalej ;) Pozdro.\nProblem z wykonaniem modelu\nciastuch replied to FortresMaximus's topic in Dyskusje, pytania i odpowiedzi\nW jakim sofcie masz zamiar to robić?\nciastuch replied to natas's topic in Rendering / Lighting / Shading\nŁooooo... :) Ależ przydatny tips ! :) Dzięki xmass Nie zapisywałem światła do pliku jeszcze i nie wyczytałem o tym nigdzie. Dzięks ;)\nRender region w Vray'u do MAX'a też ma błąd, że regiony różnią się delikatnie odcieniami;/ Testowane wielokrotnie i wkurza niemiłosiernie.\nPoszukuję tekstur gontu bitumicznego.\nciastuch replied to marcino's topic in Teksturowanie / Texturing\nmyślę, że taką teksturkę/ki może łatwo samemu zrobić. Photoshop albo nawet jakiś wektorowy program, by stworzyć podstawowy rys pojedynczego gontu i powielić + jakąś teksturę powierzchni gontu nałożyć, jakiś gradient dodać i wsio, potem przerobić na bump-mapę i jakie tylko potrzebujesz. Zaletą jest to, że jak będziesz robił na wektorach, możesz wypalić dowolnej wielkości teksturę.\nciastuch replied to boski's topic in Modeling\nMyślę, że to nie kwestia przeskalowanego po osi Y obiekcie. Chamfer będzie równy, pod warunkiem, że jego wartość będzie mniejsza od odległości najbliższej krawędzi od chamferowanej. W Twoim wypadku tak się stało - lewa czerwona krawędź.\nSofa i jej tekstury\nciastuch replied to Modzal's topic in Teksturowanie / Texturing\nW sumie na to samo wychodzi :) nie znam Colimo, ale po wypaleniu mapek z unwrapa wystarczy podminić warstwę z tex np. w photoshopie i wsio :) Ale po przejrzeniu możliwości Colimo - masz rację :)\nWitam, jeżeli chodzi o wielkość tekstur: rozpocząłbym od mniej więcej 200 dpi. Przy mimo weszystko niewielkim renderze (ten, który podałeś: 1500x100px) wydaje mi się, że 200 dpi powinno spokojnie wystarczyć, przelicz sobie jak duża powinna być tekstura. Pokusiłbym się nawet o np 180dpi bądź nawet niższą i przetestowałbym jak działa. Do oteksturowania polecam Unwrapa. Funkcja relax jest BAAAARDZO przydatna. Osobiście w ten sposób zrobiłbym to. Potem render to texture. Nie zapomnij o podmalówce wypalonych tekstur. Oczywiście, jak mniemam, sofa ma wyglądać na nową, nie zniszcząną, brudną i wytartą, tak? Delikatnie zróżnicowana tekstura zawsze jest lepsza i bardziej realistyczna. Aha, nie zapomnij o nitkach :) Naprawdę dodają duuuużo do fotoreala :) Przy tej wielkości wyjściowych obrazów nitki możesz umieścić w teksturze, będzie dobrze wyglądało. Wypal dla nich mapę normal + bump i będzie git :) Zobaczymy gdzieś na forum rezultat waszych prac? :) Pozdrawiam: Ciastuch.\nVray Rawlightning Szum\nciastuch replied to Modzal's topic in Rendering / Lighting / Shading\nPokaż ustawienia materiału i świateł, którymi świecisz. Musisz podkręcić ustawienia Subdivs. Miałem to samo i testowałem na wyższych ustawieniach - problem zanikał.\nciastuch replied to kliment woroszyłow's topic in Work in progress (WIP)\nCUDOWNIE... zasłoniłeś całą tą robotę przy silniku klapą :D... A tak na serio: uwielbiam oglądać Twoje prace :) I siatki, MEGA piękna robota. Uwielbiam te wszystkie detale. Z zapartym tchem czekam na upy :) Pozdro!


Dzielniki i przełączniki - 4/sch Info\nKamery przemysłowe rejestrują obraz który przesyłany jest do odbiorników. Do podziału odbieranej transmisji służą dzielniki obrazu, które dzielą go zazwyczaj na cztery części , dzięki czemu widoczna jest transmisja czterech różnych kanałów odtwarzanych w czasie rzeczywistym. Wyświetla poszczególne sekwencje kanałów z jak najwyższą jakością. Dzielniki można podzielić ze względu na czarno- białe oraz kolorowe. Zaletami z których słyną dzielniki obrazów są:\_n\n\_nPrzełącznik to urządzenie które łączy segmenty sieci komputerowej, które działa na drugiej warstwie modelu ISO/OSI, czyli łączach danych, jego celem jest przekazanie ramek pomiędzy segmentami. Pasywny przełącznik umożliwia podłączenie trzech odbiorników dzięki pomocy przewodów typu Euro scrat. Aktywne złącza wybierane są przy pomocy odpowiednich klawiszy. Urządzenia tego typu posiadają gniazda oraz przełączniki które pozwalają na wybór rodzaju pracy – wejście bądź wyjście.\nmetalowe krzesło meble na taras sklep internetowy ławki metalowe ogrodowe szczecin


pgwpae's MOBAFire Profile: League of Legends (LoL) Community Profile\nĆwiczenia dawane w celu jednostki pracujących albo zainteresowanych wytwórczością szkolenie excel zaawansowany dzisiejszej korporacji. W rytmu dwóch dni szkolenia decydujący podkreślenie znajdujący się położony na nierealne wprawie roboty z różnymi danymi oraz organizowania ich graficznej eksploracji. Szkolenie wyciągnięte w celu figur pracujących ewentualnie zainteresowanych książką w nowomodnej korporacji.\nNa pierwszym spotkaniu instruktor rozumie Twoją kompetencję natomiast przygotuje oprogramowanie ćwiczebny, którego zasięg będzie podlegałby od Twych utarczek tudzież potrzebowań. Lekcje mogą się odbywać w Twoim biurze, budynku czy też ani w kafejki. Możesz cwiczyć na swoim komputerze albo na niepolskim.\nW ciągu dwóch dni szkolenia nadrzędny podkreślenie mieszczący się umiejscowiony na użytkowe wprawie opowieści z obfitymi danymi a płodzenia ich graficznej analizy. Trening wyciągnięte w celu person pracujących bądź zaciekawionych umiejętnością jak analitycy danych. W szeregu dwóch dni szkolenia koronny odwijane są sztuki obróbki szczegółowych „sztywnych” pakietów z danymi zaś dynamicznej ich eksploracji.\nSzkolenia są oprowadzane w przychylnej aurze, jaka działa, iż cali gdybają się swobodnie natomiast nie boją się wymierzać dochodzeń. Rosła dawka ćwiczeń użytkowych bazujących na autentycznych tematach sprawia, że partycypanci kursów miętoszą nie lecz erudycję, aliści oraz praktycznego specjalności, które później znają na własną rękę korzystać w pobliżu dziennej pracy.\nŻeby twoja osoba uzyskać kontaktujemy się z wami bezpośrednio i wyrządzamy szereg badań pozwalających wnikliwie nazwać rodzaj wdrożonych dzięki nich zagadnień w Excelu tudzież urodę danych, na których pracują. Z racji temu przyrządzane szkolenie są z większym natężeniem pożądane, zaś użytkowego zastosowania nowych robocie odkąd razu wyraźnego.


Metale ciężkie wchłaniają się do organizmu przez układ oddechowy, pokarmowy i skórę. Na zatrucie metalami ciężkimi ma wpływ dieta, praca, środowisko naturalne bądź leki, które zażywasz. Objawy zatrucia są różnorodne i uzależnione od rodzaju i ilości metalu, jaki dostał się do organizmu.\nPierwsze objawy zatrucia metalami ciężkimi są zwykle pomijane, ponieważ są dość niespecyficzne. Stwierdzono, iż osoby bezobjawowe miały uszkodzenia wielonarządowe z powodu zatrucia metalami ciężkimi. Schorzenia przewlekłe występują przez długi czas w formie utajonej. Objawy zatrucia metalami ciężkimi łatwo jest pomylić z objawami innych, częstszych chorób.\nZa najbardziej niebezpieczne metale ciężkie uznaje się:\nDawka zatrucia ostrego/śmiertelnego po spożyciu wynosi od 300 do 350 mg kadmu.\nDiagnostyka polega na oznaczeniu ilościowym kadmu w bieżącej próbce moczu (pojawia się dopiero po uszkodzeniu nerek), wykonaniu rezonansu krwi na obecność metali ciężkich.\nLeczenie polega na płukaniu żołądka, podaniu środka przeczyszczającego, mleka z białkiem kurzym, podaniu związków antagonistycznych (cynk, miedź, żelazo, selen) i witaminy D. W zatruciach wziewnych podaje się tlen.W wyniku działań człowieka kadm jest głównym zanieczyszczeniem chemicznym środowiska.\nJego obecność jest zauważalna w powietrzu, wodzie, glebie, roślinach i tkankach zwierząt. Wykorzystywany jest w trakcie wytwarzania: tworzyw sztucznych, barwików, galwanicznych powłok ochronnych, prętów kadmowych, lutów i stopów, sztucznych ogni, farb fluorescencyjnych, alkaicznych baterii niklowo – kadmowych, nawozów sztucznych.\nKadm raz wprowadzony do środowiska nie podlega degradacji.\nKadm występuje w: roślinach (szpinak, sałata, tytoń). Podczas długoletniego palenia papierosów (również e-papierosów, w których dodatkowo wykryto chrom, mangan, nikiel i ołów) do organizmu palacza trafia około 15 mg kadmu. Organy kumulujące kadm: wątroba, nerki, jelita, gruczoły, płuca.\nbóle głowy, gorączka, zmęczenie, skurcze brzucha, wymioty, nudności, biegunka, duszność, zapalenie błony śluzowej nosa i gardła, rozedma płuc, obrzęk płuc, tachykardia, niedokrwistość, sinica (niebieskawe zabarwienie skóry i błon śluzowych), anosima (zanik węchu), zaburzenia pracy kanalików nerkowych, kamica nerkowa, białkomocz, osteomalacja (zmiękczenie kości), zwyrodnienie mięśnia sercowego, nadciśnienie tętnicze, przedwczesny poród, nowotwory.\nDiagnostyka: rezonas krwi na obecnośc metali ciężkich.\nLeczenie: 2,3-dimerkaptopropanol (BAL) do podawania domięśniowego albo kwas dimerkaptobursztynowy (dimercaptosuccinic acid) lub jego sole, lub odpowiadające im preparaty – stosowane w warunkach szpitalnych.\nrtęć pierwiastkowa: dawne termometry, barometry, ciśnieniomierze, lampy opalające i rtęciowe, termostaty starszych ekspresów do kawy, suszarki do włosów, baterie guzikowe, amalgamat stomatologiczny (wypełnienie zęba), antyperspiranty, biżuteria; wdychane pary rtęci są w 80% wchłaniane przez płuca;\nnieorganiczne sole rtęci: kosmetyki (maści wybielające, kremy przeciw piegom), zabawki; wchłaniane są z przewodu pokarmowego od około 2% do 15%;\norganiczne związki rtęci: zanieczyszczone ryby (głównie tuńczyk), timoresal (środek zwierający rtęć używany w kroplach do oczu, szczepionkach, płynach odczulających, płynach do soczewek), przetworzona żywność (głównie sery); wchłanianie z przewodu pokarmowego w ponad 90%; silne wchłanianie występuje również przez skórę i płuca.\nObjawy zatrucia rtęcią:\ndrżenie palców, duża pobudliwość, apatia, zapalenie dziąseł, palący ból w klatce piersiowej, kaszel, obrzęk płuc, zapalenie płuc, bóle mięśni, bóle stawów, utrata apetytu, spadek masy ciała, uszkodzenie CUN (zaburzenia pamięci krótkotrwałej, zaburzenia koordynacji, zaburzenie widzenia barw), niewyraźna mowa, uszkodzenie OUN (chory nie chce chodzić, stać siedzieć), niekontrolowane ruchy ciała, drżenie (nóg, ramion, języka, warg), niezborność chodu, polineuropatia, świąd, senność w ciągu dnia, brak koncentracji, bezsenność, światłowstręt, kłębuszkowe zapalenie nerek, niepłodność, niedociśnienie, choroba szalonego kapelusznika (utrata pamięci, patologiczna nieśmiałość i rozdrażnienie), eretyzm (wzmożona pobudliwość, chorobliwe rozdrażnienie), zaburzenia wzroku (zaburzenia pola widzenia, widzenie tunelowe, ślepota), utrata słuchu, zaczerwienienie skóry, zapalenie skóry, przeczulica dotykowa na skórze, mrowienie skóry, zaburzenie czucia.\nZwiązki rtęci intensywnie kumulowane są w płucach, nerkach, wątrobie, mózgu i układzie nerwowym. Rtęć wydala się głównie z moczem i kałem.\nDawka toksyczna wynosi około 0,5 g, śmiertelna przy ostrym zatruciu 20-50 g.\nDiagnostyka obejmuje badanie z ilościowym oznaczeniem ołowiu w krwi pełnej.\nLeczenie przewlekłego zatrucia polega na podaniu leków wiążących ołów i wysokich dawek witaminy B1 i B12.\nOłów występuje w: farbach, zanieczyszczonej glebie, wodzie pitnej (rury wykonane ze stopów ołowianych, które doprowadzają wodę do domów), zabawkach, pojemnikach do przechowywania żywności pomalowanych farbami zawierającymi ten metal.\nNa ostre zatrucia ołowiem najbardziej narażeni są pracownicy fabryk produkujących: akumulatory, łożyska, osłon zabezpieczających przed promieniowaniem radioaktywnym, tworzywa sztuczne, przemysłu papierniczego, garbarskich, hutniczych, czcionek drukarskich.\nWarzywa szczególnie kumulujące ołów: szczypior, sałata, rzodkiewka, marchew, pietruszka. Ponad 90% ołowiu kumulowana jest w korzeniach roślin.\nOłów skumulowany się przez lata w organizmie odkłada się w: mózgu, nerkach, płucach, wątrobie, kościach, dziąsłach (charakterystyczne ciemne linie), zębach, włosach i skórze (żółtawo-sine zabarwienie)\nObjawy zatrucia ołowiem u dzieci:\nzachowanie letargiczne (drażliwość, ospałość), brak chęci do uczestniczenia w zabawach, dyzartia (zaburzenie mowy), bóle głowy, porażenie układu pokarmowo-wydalniczego (brak apetytu, wymioty, bóle brzucha, zaparcia), bardzo duży wzrost wartości białka w surowicy krwi (hiperproteinemia), bladość powłoki skórnej (spowodowana niedokrwistością), ataksja (niezborność ruchów), uszkodzenie mózgu, neuropatia toksyczna nerwu wzrokowego, problemy behawioralne (zaburzenie funkcji poznawczych, deficyty językowe), zmiany kości widoczne w RTG (ołów odkłada się w kościach i zębach).\nObjawy zatrucia ołowiem u osób dorosłych:\ngorączka, ból głowy, zmęczenie, apatia, drażliwość, omamy, zaburzenie pamięci, bezsenność, objawy układu pokarmowo-wydalniczego (brak apetytu, wymioty, ból brzucha, zaparcia), ból stawów, osłabienie siły mięśni i ich drżenie, zmiany kostne (zaburzenia metabolizmu wapnia), brak koordynacji ruchów, silne napady bólów skurczowych w jamie brzusznej, nerwobóle, nadciśnienie tętnicze, niedokrwistość, białkomocz, krwiomocz, uszkodzenie mózgu, zmiany nastroju (wrogość, lęk, depresja), bezwiedne upuszczanie nadgarstka, niepłodność, spadek libido, nowotwory nerek, guzy gruczołów wydzielania wewnętrznego, gruczolaki płuc.\nDawka toksyczna wynosi około 10–50 mg, śmiertelna przy ostrym zatruciu 70–200 mg lub 1 mg/kg m.c./dzień.\nDiagnostyka polega na zbadaniu stężenia arsenu we krwi.\nLeczenie ostrego zatrucia polega na płukaniu żołądka z dodatkiem magnezji palonej, podaniu antidotum metallorum Sautera, leczeniu objawów zaburzeń wodno-elektrolitowych, podaniu środków chelatujących.\nPrzyszłość: zostały wykonane badania na zwierzętach potwierdzające działanie substancji ograniczających szkodliwy wpływ arsenu na organizm (tj. ekstrakt z zielonej herbaty, witamina D i kwasy omega 3). Ważne jest przeprowadzenie tego badania wśród ludzi.\nArsen występuje w :\npestycydach, piwie i winie (alkohol może upośledzać zdolność organizmu do detoksykacji arsenu), kakao, ryżu, owocach morza i rybach z ciemnym mięsem (np.\ntuńczyk, makrela łosoś, sardynki, miecznik), warzywach (np. kapusta, brukselka, jarmuż, kalafior). Arsen do żywności dostaje się z powietrza, szczególnie tego zanieczyszczonego pyłami spalinowymi.\nDlatego też arsen bywa obecny w warzywach i owocach.\nNieorganiczny arsen magazynuje się w płucach, wątrobie, nerkach, śledzionie, przewodzie pokarmowym. Niewielkie ilości można znaleźć w paznokciach, włosach i skórze.\nOstre zatrucie występuje, kiedy jednorazowo do organizmu wchłonie się duża dawka metalu ciężkiego. Objawy następują zwykle szybko i nie sposób je przeoczyć.\nObjawy zatrucia arsenem:\nból głowy, osłabienie, senność, splątanie, bóle mięśni, skurcze mięśni, dreszcze, podniesiona temperatura ciała, metaliczny posmak w ustach, zapalenie błony śluzowej gardła, przewlekłe zanikowe zmiany błon śluzowych, uszkodzenie mózgowia (encefalopatia), uszkodzenie nerwów obwodowych (neuropata obwodowa), rozpad osłonek mielinowych w układzie nerwowym (demielinizacja), białe pasma w obrębie płytki paznokciowej palców dłoni i stóp (Pasma Aldricha-Meesa), nadmierne rogowacenie skóry, kontaktowe przebarwienia i zapalenie skóry, głębokie zmarszczki na dłoniach i podeszwach stóp, ciemne przebarwienia skóry, obrzęki, zapalenie błony śluzowej żołądka i jelit, ból brzucha, biegunka, wymioty, gorączka, hemoliza (przedwczesny rozpad krwinek czerwonych), niedokrwistość (deficyt żelaza), choroba niedokrwienna kończyn, zaburzenia czynności mięśnia sercowego (kardiomiopatia), zaburzenia rytmu serca, zaburzenia równowagi kwasowo-zasadowej organizmu, nowotwory.\nArsen jest niezbędnym pierwiastkiem w organizmie ludzkim. Aktywizuje wytwarzanie czerwonych krwinek, przyśpiesza przemianę materii i powoduje wzrost i odnowę tkanek.\nDodatkowe metale, które mogą powodować zatrucie:\nObjawy zatrucia miedzią: biegunka, ból brzucha, wymioty, ślinotok, utrata masy ciała, przekrwienie błon śluzowych, tachykardia, bezmocz (anuria), krwiomocz, niedokrwistość (anemia), wzmożone pragnienie, osłabienie, żółtaczka. Miedź uszkadza wątrobę, naczynia krwionośne i krwinki czerwone.\nWchłanianie miedzi następuje w przewodzie pokarmowym. Spożywanie jednocześnie produktów zawierających dużo siarki (białka mleka, jaja, warzywa) znacząco zmniejsza wchłanianie miedzi do organizmu. Pokarmy zawierające cynk całkowicie blokują wchłanianie miedzi (np. owoce morza).\nPrzyczyny zatrucia miedzią: przedawkowanie środków przeciwpasożytniczych, spożywanie żywności z terenów bogatych w miedź, spożycie roślin zanieczyszczonych fungicydami, repelentami lub nawozami sztucznymi, dieta uboga w molibden.\nObjawy zatrucia chromem: objawy żołądkowo-jelitowe (brak apetytu,wymioty, biegunka, często z krwią), zaburzenia gospodarki wodno-elektrolitowej, wyciek śluzowo-ropny z nosa, krwawienie z nosa, kwasica, choroby płuc, rak płuc, choroby nerek, uszkodzenie narządów (wątroba, nerki, mięśnia sercowego), wrzody na skórze.\nWystępowanie chormu : szkło, ceramika i innych tworzywa z dodatkiem chromu; barwniki do tkanin, skór i futer, pigmenty i środki piorące, środki grzybobójcze i ochrony drewna, środki piorące, spalanie: paliw, papieru, drewna, odpadów.\nChrom jest niezbędnym pierwiastkiem, pobudza trzustkę do produkcji insuliny, reguluje poziom cukru we krwi, przyśpiesza spalanie tłuszczów, uczestniczy w przemianie białek i węglowodanów, wchodzi w skład niektórych enzymów i stymuluje działalność innych. Związki chromu wykazują działanie mutagenne (mutacje w komórkach rozrodczych), embriotoksyczne i teratogenne (działanie toksyczne na zarodek lub płód).\nObjawy zatrucia fosforem: bóle głowy, pocenie się, bóle brzucha, wymioty, brak apetytu, zwężanie źrenic, opadanie górnych powiek, polineuropatia czuciowo-ruchowa, skurcz oskrzeli, zaburzenie matabolizmu (węglowodanów, lipidów i białek), uszkodzenia (mięśnia sercowego, krwinek czerwonych i szpiku), niewydolność nerek, częstomocz, obecność białka w moczu, żółtaczka, zaburzenia przemiany wapniowej, kruchość i łamliwośc kości, w wydychanym powietrzem czuć zapach czosnku, rany oparzeniowe na skórze, wydłużony czas gojenia się ran. Fofor wchłania się przez skórę, układ oddechowy i układ pokarmowy. Związki szkodliwe występują w produktach do zwalczania gryzoni, nawozach fosforowych, sztucznych ogniach.\nMetale ciężkie występują w całym naszym otoczeniu. Znajdziemy je w pożywieniu, wodzie, powietrzu. U osób zdrowych, zdrowa wątroba może detoksykować poszczególne metale.\nU osób chorujących przewlekle na boreliozę i choroby odkleszczowe szlaki detoksykacji organizmu są przeważnie zamknięte, co powoduje wyjątkową podatność na zatrucie metalami ciężkimi.\nTo oznacza, że borelioza i zatrucie metalami ciężkimi idzie w parze.\nBez procesu detoksykacji zatrucie organizmu metalami ciężkimi prowadzi do chorób autoimmunologicznych, przewlekłych stanów zapalnych, zatoksycznienia narządów oraz nowotworów.\nZatrucie rtęcią – dlaczego to takie niebezpieczne?\nW popularnych jeszcze niedawno termometrach rtęć była naturalną jego częścią. Występowała tam w stanie ciekłym i tak naprawdę jest to naturalny stan tego metalu.\nTrujące natomiast dla nas są opary rtęci: wchłanianie jej przez drogi oddechowe z większością nieorganicznych i organicznych związków.\nDlatego właśnie do przypadkowego zatrucia rtęcią najczęściej dochodziło wśród 3 latków – po stłuczeniu termometru i zabawą rtęcią w postaci „kuleczek”.\nSama rtęć nie wchłania się do organizmu z przewodu pokarmowego. Z nieorganicznych związków najbardziej trujące są zawarte w niej inne substancje:\nsublimat – chlorek rtęciowy,\nO zatruciu cyjankiem możecie przeczytać w innym poście, gdzie opisujemy jego wpływ na nasz organizm.\nJeśli chodzi o toksyczne związki rtęci (ich wpływ na nasze zdrowie), to właśnie wiązanie się jonów rtęci i białek, które w rezultacie blokują ważne dla życia enzymy.\nDotyczy to każdej tkanki i narządu – dlatego zatrucie rtęcią jest tak niebezpieczne. Organiczne związki rtęci są przyczyną zmian zwyrodnieniowych, głównie w ośrodkowym układzie nerwowym.\nOczywiście metal ten występuje nie tylko w termometrze. Badania udowodniły, że spore ilości rtęci można znaleźć w:\nrybach: łosoś, ruńczyk, miecznik, makrela kawala, włócznik\ndymie z fabryk spalających węgiel,\nniektórych rodzajach farb,\nprzedmiotach służących do mierzenia ciśnienia krwi,\nNiepokojący może być fakt, że kobieta w ciąży, jak i ta karmiąca piersią może przekazać część rtęci dziecku poprzez łożysko lub pokarm. Dlatego tak ważne jest, by unikać bliższego kontaktu z tym metalem – kobieta w ciąży może nawet nie zauważyć, że sama jest zatruta rtęcią. Większość objawów u niej nie wystąpi.\nDoustne zatrucie się tym metalem powoduje pierwsze objawy już po kilkunastu minutach. Zaliczamy do nich:\ngwałtowne, nagłe wymioty z domieszką krwi,\nwstrząs i niewydolność krążenia,\nwrzodziejące i martwicze zmiany w jamie ustnej,\nczarny rąbek rtęciowy na dziąśle,\nZgłoszenie się do szpitala w przypadku zatrucia rtęcią jest niezwykle ważne – niektóre z objawów mogą spowodować śmierć w przeciągu około doby. Co ciekawe, jeszcze 100 lat temu uważano, że rtęć jest dobra na wszystko i zalecano leczenie nią np. brzydkich, głębokich ran.\nObjawy zatrucia rtęcią, jej formy oraz źródła – KtórędyProsto?!\nW medycynie, objawy związane ze sferą emocjonalną określane są jako Eretyzm (erethismus mercurialis), nazywany również chorobą szalonych kapeluszników.\nSą to charakterystyczne zmiany emocjonalne, które pojawiają się na wczesnym etapie zatrucia rtęcią i często poprzedzają objawy fizyczne. Do objawow tych należą m.in.\n: nadmierna nieśmiałość w obecności innych, pobudliwość, bezsenność, bóle głowy, depresja, otępienie, zespół przewlekłego zmęczenia, nadwrażliwość i rzadko halucynacje.\nBardzo wartościowym źródłem informacji na temat objawów zatrucia rtęcią są również starsze podręczniki medyczne, w których informacje były oparte bardziej na doświadczeniach niż badaniach. Przykładowo podręcznik „Cecil Textbook of Medicine” (wyd.\n7), wymienia takie objawy jak: drżenie gałek ocznych, warg, języka, palców oraz kończyn. Początkowo objawy te mają umiarkowane nasilenie, z czasem mogą stać się bardzo silne i mogą im towarzyszyć ciężkie do powstrzymania skurcze.\nOpis ten powstał na podstawie obserwacji osób, które zawodowo były narażone w tamtych latach na zatrucie rtęcią.\nOstre zatrucie rtęcią daje bardzo wyraźne objawy fizyczne i psychiczne.\nNatomiast przewlekłe zatrucie daje początkowo objawy psychiczne, często występują również objawy ze strony układu odpornościowego i pokarmowego, a czasem również ze strony układu nerwowego, zarówno obwodowego jak i ośrodkowego.\nIch nasilenie zalezy od czasu ekspozycji, rodzaju i wielkości. Z czasem pojawiają się również zaburzenia metabolizmu wątroby i rzadziej problemy endokrynne.\nPoczątkowo objawy przewlekłego zatrucia rtęcią dotyczą głównie ośrodkowego układu nerwowego.\nDopiero z czasem pojawiają się problemy z układem odpornościowym oraz pokarmowym, którym towarzyszą zaburzenia metaboliczne wątroby.\nZe względu na ogromne spektrum objawów zatrucia przewlekłego, nie jest możliwe określenie jego charakteystycznego obrazu. Objawy mogą być wręcz niezauważalne, aż po kompletną niepełnosprawność.\nObjawy pojawiają się i znikają, a im bardziej ktoś jest zatruty, tym częściej będą one wracały oraz będą coraz silniejsze.\nMożna przez lata normalnie funkcjonować, doświadczając jedynie krótkich okresów nasilenia objawów, podczas których wszystko będzie dla nas trudne lub kompletnie bezproduktywne.\nWraz z postępem zatrucia, okresy produktywności skracają się, a przerwy pomiędzy nimi oraz okresy „beznadziejne” wydłużają.\nZatrucie postępuje powoli, na początku pojawiają się nieznaczne zaburzenia np. popołudniowa senność, problemy ze wstawaniem i pobudzenie wieczorem. Pojawia się zmęczenie, niewyspanie, okresowe problemy z pamięcią i/lub koncentracją. Mówimy sobie, że mamy „po prostu gorsze dni”. Wraz z upływem czasu dni tych jest coraz więcej, mogą pojawić się różne alergie, czy nietolerancje pokarmowe.\nZmęczenie postępuje, pogłębiają się problemy ze snem i powoli pojawiają się pierwsze oznaki depresji. Okresy w miarę normalnego samopoczucia są coraz krótsze i jest ich coraz mniej. Zachowanie danej osoby zaczyna się zmieniać. Staje się nerwowa, wrażliwa i przesadnie reaguje na słowa innych. Zaczyna odbierać je jako krytykę i staje się coraz bardziej nieśmiała.\nUczucie napięcia pogłębia się i mogą pojawić się zaburzenia lękowe. Może również pojawić się nadwrażliwość na bodźce np. dźwięk, dotyk, światło, smak itp. Wycofanie społeczne przerywają okresy, podczas których pojawia się chęć na spotkania ze znajomymi lub rodziną oraz chęć na długie rozmowy.\nWraz z pogorszeniem się samopoczucia fizycznego i psychicznego, życie towarzyskie staje się zbyt wymagające, a więzi rozluźniają się i zanikają. Zmartwienia i obawy stają się dominującymi myślami. Zanika motywacja i radość życia. Uczucie lęku, smutku i bezradności staje się codziennością. Pozornie błahe problemy stają się przeszkodami nie do pokonania.\nNawet najprostsza czynność staje się niezwykle wymagająca. Objawy zaczynają dominować nad życiem codziennym. Normalne funkcjonowanie jest niezwykle trudne lub w ogóle przestało być możliwe. Uczucie ciągłego zmęczenia jest wykańczające, a byle „pierdoła” wytrąca z równowagi i dołuje. Osoba, która niegdyś była pełna energii i miała bystry umysł, staje się cieniem dawnego siebie.\nZdrowie fizyczne również się pogarsza. Objawy fizyczne mogą być pierwsze, ale równie dobrze to objawy psychiczne mogą poprzedzać te fizyczne, lub mogą iść razem w parze od samego początku.\nTo jedynie bardzo krótki i przykładowy opis. Przebieg zatrucia może być inny, objawów może być cała masa lub zaledwie kilka. Poniżej sporządziłem listę objawów, które może wywołać zatrucie rtęcią. W zależności od wielu czynników, można doświadczyć zaledwie kilku, jak i większości z nich.\nJeśli chorujesz przewlekle na jakąś, a zwłaszcza kilka chorób fizycznych, czy psychicznych, które mogą być wynikiem zatrucia rtęcią, a stan Twojego zdrowia nie poprawia się mimo leczenia to warto sprawdzić, czy to właśnie ona nie jest przyczyną twoich problemów.\nMiedź jest jedynym metalem, który wywołuje niemal te same objawy co rtęć i odróżnienia tych dwóch zatruć na podstawie samych objawów jest niemożliwe,\nO tym, czy warto wykonać to badanie zadecyduj sam.\nZapoznaj się z poniższą listą części objawów, które towarzyszą zatruciu rtęcią i miej na uwadzę, że istnieją również inne metale ciężkie oraz lekkie, które również wywołują rożne problemy zdrowotne i wykazują działanie agonistyczne (wzmacniające) względem siebie. Sam najlepiej będziesz w stanie ocenić w jak dużej mierze problem ten może dotyczyć Ciebie.\nRegularnie przedostające się do organizmu ludzkiego niewielkie ilości rtęci powodują zatrucie przewlekłe.\nZatrucie rtęcią zwiększa 2 -krotnie ryzyko rozwoju procesu nowotworowego.\nPrzewlekła ekspozycja na ten związek prowadzi do osłabienia, bólów głowy, zaburzeń żołądkowo-jelitowych, obrzęków i krwawień z dziąseł, co spowodowane jest stanem zapalnym jamy ustnej.\nGłównym objawem zapalenia jamy ustnej jest pojawienie się odkładania złogów rtęci wokół dziąseł – w postaci niebiesko-fioletowego rąbka. Dodatkowo, występują objawy ze strony ośrodkowego układu nerwowego (np.\nzaburzenia snu, upośledzenie koncentracji, zaburzenia pamięci).\nRtęć występuje w środowisku w postaci związków chemicznych o różnej toksyczności. Najbardziej szkodliwa dla człowieka jest metylortęć. Metylortęć kumuluje się w rybach i innych organizmach morskich. Wg. Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) – rtęć należy do 10 chemikaliów najbardziej szkodliwych dla zdrowia człowieka.\nRtęć. Podstępny zabójca – Kupuj odpowiedzialnie\nW Unii Europejskiej, w ciągu ostatnich 15 lat, celowe wykorzystanie rtęci stale się zmniejsza, dzięki przyjęciu i wdrożeniu przepisów ograniczających jej stosowanie w produktach takich jak baterie, lampy i nieelektroniczne urządzenia pomiarowe.\nZanieczyszczenie środowiska rtęcią może odbywać się jednak nadal drogą powietrzną. Jednym z głównych winowajców jest proces spalania węgla (w celu uzyskania energii elektrycznej).\nW naszym kraju ponad 90% energii elektrycznej uzyskuje się właśnie tą drogą – 59% z węgla kamiennego, 34%z węgla brunatnego. W Polsce występuje największa w Europie emisja rtęci do atmosfery – 14,9 ton rocznie, z czego ok. 9 ton pochodzi z procesów spalania węgla.\nRtęć uwalnia się do atmosfery z kominów, a kiedy toksyczne opary dostaną się do powietrza mogą przemieścić się tysiące kilometrów dalej. Przykładem może być Arktyka, do której, z powodu globalnych zjawisk pogodowych, masowo napływają trujące chemikalia.\nJest to przyczyną poważnych problemów zamieszkujących Arktykę Inuitów, w których krwi stwierdzono bardzo wysoki poziom stężenia tego pierwiastka. Bardzo niebezpieczne jest również niewłaściwe unieszkodliwianie odpadów (lamp fluorescencyjnych, starych baterii czy urządzeń elektronicznych).\nRtęć posiada pewne specyficzne cechy, jak lotność i zdolność do przybierania różnorodnych form. Może dość łatwo przemieszczać się między wodą, powietrzem i glebą, a w związku z tym, że jest bardzo trwała, jej akumulacja w środowisku jest wyjątkowo niebezpieczna.\nYou might be interested: Wypadanie włosów a hormony – androgeny, tarczyca, badania, leczenie\nDochodzi tu jeszcze do zjawiska metylacji, podczas którego rtęć przekształca się z formy nieorganicznej w organiczną (zawierającą atomy węgla), dzięki czemu jest dużo łatwiej wchłaniana przez żywe organizmy. Metylortęć, bo o niej mowa, może przedostać się z krwi do mózgu oraz przenikać przez barierę łożyskową do krwi płodu.\nGromadzi się nie tylko w mózgu, ale również w organach takich jak serce, wątroba i nerki.\nZwiązki rtęci stanowią ryzyko dla zdrowia nawet w bardzo małych, ale za to regularnie przyjmowanych dawkach. Skutki długotrwałej ekspozycji działania rtęci na zdrowie są bardzo poważne. Narażony jest przede wszystkim układ nerwowy.\nObjawy przewlekłego zatrucia małymi dawkami rtęci to osłabienie, bóle głowy i kończyn, fioletowe zabarwienie dziąseł, wypadanie zębów, zaburzenia pamięci i koncentracji. Rtęć odpowiedzialna jest również za nowotwory mózgu.\nObjawy w przypadku ostrego zatrucia rtęcią to wysypka, nadmierne pocenie się, drgawki, rozdrażnienie, bezsenność i jadłowstręt. W przypadku ostrego zatrucia rtęcią może dojść nawet do śmierci.\nZgodnie z rozporządzeniem (UE) NR 847/2012 zakazane jest wprowadzanie do obrotu termometrów rtęciowych. W praktyce jednak zdarza się, że na rynek europejski trafiają termometry sprowadzone np. z Chin. W tym momencie prawodawstwo unijne chroni konsumentów przed nadmierną ekspozycją na rtęć. Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/852 reguluje warunki i określa ograniczenia dotyczące handlu, produkcji, stosowania i tymczasowego składowania rtęci, związków rtęci i mieszanin. Jedną z istotnych regulacji jest częściowe ograniczenie stosowania amalgamatu w wypełnieniach dentystycznych, które obejmuje zakaz stosowania amalgamatu u kobiet w ciąży lub karmiących piersią oraz u dzieci poniżej 15 lat. W dodatku gabinety dentystyczne mają obowiązek stosowania specjalnego rodzaju kapsułkowanego amalgamatu oraz wyposażenia gabinetu w separatory, które zapobiegną uwalnianiu się szkodliwych odpadów do kanalizacji i zbiorników wodnych. Konwencja z Minamaty w sprawie rtęci została ratyfikowana przez Unię Europejską w maju 2017 roku. Zgodnie z zapisami konwencji od 2020 r. ma zacząć obowiązywać zakaz produkcji i handlu produktami zawierającymi rtęć. W konwencji znalazły się również zakazy związane w używaniem rtęci w produkcji przemysłowej, m.in. zakaz jej używania jako katalizatora w produkcji aldehydu octowego.\nRick Smith, Bruce Lourie ‘Mordercza gumowa kaczka’, Wydawnictwo Sonia Draga, 2010\n317 µg/ml – taką zawartość rtęci w moczu oznaczono u 32-letniego pacjenta Kliniki Anestezjologii i Intensywnej Terapii Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu. Dopuszczalna norma to ok. 5 µg/ml.\n– Nie mieliśmy dotychczas takiego przypadku – przyznaje prof. dr hab. med. Andrzej Kübler, kierownik kliniki. – Mało tego, nie słyszeliśmy o tak ciężkim zatruciu rtęcią w Polsce, a nawet w Europie.\nTego typu przypadki opisywane były w krajach Trzeciego Świata i mają związek z kopalniami srebra. Z reguły kończą się źle.\nTakże w naszej klinice nie mamy doświadczenia z zatruciami o tak ciężkim przebiegu.\nJak mówi prof. Kübler, wyjątkowość tego przypadku polega na tym, że według dostępnej wiedzy medycznej pacjent był nie do uratowania.\n32-letni Krzysztof z Wołowa do wrocławskiej kliniki trafił w Boże Narodzenie 2014 roku. Prawie miesiąc wcześniej został pacjentem Kliniki Neurologii USK we Wrocławiu ze względu na niepokojące objawy neurologiczne: zawroty głowy, zaburzenia równowagi, drgawki i zaburzenia mowy.\nPacjent miał ze sobą wyniki różnych badań i konsultacji, w tym wykluczające zatrucie rtęcią. Dlaczego rtęć? Pierwsze dolegliwości zaczęły się we wrześniu, wkrótce po rozpoczęciu pracy w zakładach chemicznych w Brzegu Dolnym.\nPonieważ miał kontakt z urządzeniami, w których wykorzystuje się ciekłą rtęć, zaczął podejrzewać, że jego problemy są związane z tym silnie toksycznym metalem, o czym informował kolejnych lekarzy, którzy próbowali go zdiagnozować. Jednak wstępne konsultacje i badania to wykluczyły.\nI na nich opierali się lekarze, nie podejmując, jak się okazało, właściwego leczenia.\nW Klinice Neurologii pobrano mocz i wysłano go na badanie poziomu rtęci. Wynik uzyskano dopiero po trzech tygodniach, 25 grudnia, wtedy też u chorego pojawiły się objawy niewydolności oddechowej, które były przyczyną przekazania go na oddział intensywnej terapii. Do objawów doszło zapalenie płuc i odma śródpiersia.\n– Wyniki badań toksykologicznych były szokujące – w moczu stwierdzono kilkudziesięciokrotne przekroczenie dopuszczalnych norm zawartości rtęci – relacjonuje dr n. med. Jakub Śmiechowicz, lekarz prowadzący.\nStan przyjętego na oddział intensywnej terapii pacjenta wciąż się pogarszał, a neurologiczne objawy się nasilały. Wkrótce chory był całkowicie sparaliżowany, nie mógł samodzielnie oddychać. Został podłączony do urządzeń podtrzymujących funkcje życiowe organizmu, konieczna była tracheotomia oraz zniesienie świadomości i eliminacja bólu.\nJednak sam fakt prawidłowego rozpoznania niewiele zmieniał. Dr Śmiechowicz przyznaje, że terapia penicylaminą (lek chelatujący, stosowany w zatruciach metalami ciężkimi) została zastosowana zbyt późno.\nSubstancja czynna wchodzi w reakcję z rtęcią, tworząc związek, który organizm może usunąć – ale zanim metal dostanie się do tkanek. Tymczasem wszystko wskazywało na to, że toksyczne działanie rtęci u pacjenta trwało już przeszło dwa miesiące.\nW tym czasie trucizna mogła uszkodzić już wszystkie organy.\n– Trzeba było ograniczyć się do leczenia objawowego i podtrzymywania funkcji organizmu za pomocą aparatury medycznej – wyjaśnia prof. Andrzej Kübler.\n– Życie pacjenta zależne było od mechanicznej wentylacji płuc, terapii nerkozastępczej stosowanej w celu przyspieszenia eliminacji rtęci z organizmu, sztucznego żywienia oraz ciągłej intensywnej pielęgnacji.\nChory był także pod stałą opieką fizjoterapeutów i rehabilitantów. To wszystko, co mogliśmy zrobić. Stan pacjenta ani się nie poprawiał, ani nie pogarszał.\nJednak po przeszło trzymiesięcznej intensywnej terapii zastępującej czynność organizmu pacjent nagle zaczął sam oddychać i powoli wracały mu także inne funkcje. W krótkim czasie poruszał wszystkimi kończynami, zaczął nawiązywać kontakt z otoczeniem.\n– Poprawa neurologiczna następowała szybko, a po usunięciu rurki tracheostomijnej mógł swobodnie rozmawiać – mówi dr Jakub Śmiechowicz. – Mimo to, gdy w maju był przekazywany do Kliniki Chorób Wewnętrznych i Zawodowych, wszystkie objawy neurologiczne jeszcze nie ustąpiły. Wciąż nie mógł np.\nsamodzielnie oddawać moczu, badanie EMG wykazywało wyraźną poprawę czynności unerwienia kończyn górnych, ale z utrzymywaniem się cech ciężkiej polineuropatii nerwów kończyn dolnych. Teraz pacjent rehabilituje się w rodzinnej miejscowości, jest samodzielny, choć w dalszym ciągu osłabiony.\nPrzez cały czas przebywania na oddziale intensywnej terapii pacjent był konsultowany przez prof. Annę Skoczyńską z Kliniki Chorób Wewnętrznych, Zawodowych i Nadciśnienia Tętniczego UM we Wrocławiu.\n– W leczeniu wszystkich chorób, a szczególnie zatruć, istotne znaczenie ma czas – dodaje dr Śmiechowicz. – Niemniej jednak kluczowe znaczenie miało podawanie leków odtruwających, głównie penicylaminy. Intensywna terapia pozwoliła utrzymać pacjenta przy życiu do czasu powrotu do zdrowia.