Global Voices po polsku » Więcej religii, mniej nauk ścisłych po reformie szkolnictwa w Indonezji · Global Voices po polsku » Print\nWięcej religii, mniej nauk ścisłych po reformie szkolnictwa w Indonezji\nTłumaczenie opublikowane 25 sierpień 2013 12:41 GMT 1\t · Napisane przez Mong Palatino Tłumaczone przez Ilona Świerczyńska\nKategorie: Azja Wschodnia, Indonezja, Edukacja, Media obywatelskie, Młodzież, Polityka, Rządy\nIndonezja przeprowadziła ostatnio reformę programu nauczania  [ang.] w ponad 6000 szkół, co natychmiast wywołało ostry sprzeciw  [ang.] z powodu braku przygotowań oraz usunięcia nauk ścisłych, języka angielskiego i technologii informacyjnej jako oddzielnych przedmiotów.\nNa poziomie podstawowym 11 przedmiotów zostało zredukowanych do 6, podczas gdy liczba zajęć wzrosła z 26 do 30 godzin tygodniowo. Nauczanie języka angielskiego i nauk ścisłych połączono z priorytetową tematyką, taką jak język indonezyjski, zajęcia z nacjonalizmu i religii. Przydzielono dwie dodatkowe godziny na lekcje religii. W ostatnim roku szkoły średniej od studentów wymagano dołączenia do państwowej organizacji harcerskiej w ramach zajęć ponadprogramowych.\nUczniowie szkoły podstawowej w Indonezji. Zdjęcie z witryny Flickr autorstwa Abdula Rahmana (LicencjaCC)\nPrzeznaczeniem skupienia się  [ang.] na edukacji obywatelskiej i religijnej jest rozwój “poczucia moralności i społecznej odpowiedzialności” wśród młodzieży. Reformy  [ang.] zostały określone zwłaszcza po to, by uczynić uczniów “tolerancyjnymi i pokojowymi” w odpowiedzi na rosnący problem przemocy w szkołach.\nPonadto, zostały wprowadzone nowe metody nauczania, oprócz promowania programu, który przyjmuje “integracyjną koncepcję tematyczną.”\nMirzatus Solikhah streszcza  [ang.] treść reformy programu nauczania:\nNowy program spełnia trzy główne komponenty edukacji: wiedzę, umiejętność i zachowanie. Wiedza jest udowadniana ogólnie poprzez lekcje. Umiejętność pochodzi z zajęć praktycznych, takich jak sporty, a zachowanie jest wynikiem wprowadzenia dodatkowego czasu na lekcje religii.\nNatychmiastowe działanie mogłoby być przyczyną zwolnień nauczycieli języka angielskiego oraz technologii informacyjnej:\nNauczyciele angielskiego i technologii informacyjnej mogą stracić pracę.\nW celu opracowania reform rząd musi zająć się następującymi sprawami:\nCo najmniej trzy ważne kwestie muszą zostać ustalone. Są to: podręczniki, szkolenia nauczycieli; zarządzanie oświatą.\nNauczyciele jednak, skarżą się, że otrzymali jedynie pięć dni szkoleń. Odnotowano także braki podręczników w kilku prowincjach. Jennifer dowiedziała się  [ang.] o problemie z lokalnej gazety:\nLokalna gazeta opublikowała dziś artykuł, według którego większość uczniów w docelowych szkołach nie otrzymała nawet swoich podręczników. Gdy zapytano o to ministra, jego odpowiedź brzmiała: bądźcie kreatywni, poszukajcie materiałów w internecie i skserujcie je!\nM. Faruq Ubaidillah jest zadowolony, że reformy dadzą uczniom więcej czasu  [ang.] na to, by skupili się oni na mniejszej liczbie przedmiotów:\n…ten gest sprawi, że uczniowie będą spędzać swój czas na zajęciach efektywnie i wydajnie podczas procesu nauczania i uczenia się. Nie muszą skupiać się na tak dużej liczbie przedmiotów, które tylko przyprawiają ich o skonsternowanie. Nie jest dobrze mieć mniej przedmiotów i skupiać się na nich bardziej, niż mieć ich więcej, lecz skupiać się na nich mniej. Co więcej, języka angielskiego można uczyć się poza szkołą.\nAle Harry Wardana nie popierał usunięcia  [ang.] nauk ścisłych i języka angielskiego jako oddzielnych przedmiotów:\nPrzyjrzycie się najbardziej nowoczesnym krajom, one przykładają naprawdę niedorzeczną troskę do polepszenia nauki i technologii. Wierzą, że unowocześnienie zaplecza naukowego naprawi to, o czym marzy kraj. Niestety, nasz rząd nie mówi tym samym językiem, dosłownie i w przenośni.\nCóż za przygnębiający mentalny krajobraz.\nThalia także wierzy, że usunięte przedmioty są znaczącymi  [ang.] składnikami fundamentalnej edukacji:\nProgram nauczania 2013 przykłada znaczenie wyższemu priorytetowi, a nie umiejętnościom i wiedzy.\nZastanawiam się czy rząd zapomniał, że dla osiągnięcia świetlanej przyszłości dobremu nastawieniu musi towarzyszyć wiedza. Co więcej, te przedmioty są bardzo ważne dla rozwoju dzieci.\nAgita Sesara pyta czy rząd i szkoły są gotowe  [ang.], by wdrożyć liczne reformy do nowego programu nauczania:\n…to będzie bardzo zasadnicza zmiana. Nie jest to jedynie kwestia eliminacji przedmiotów, ale całkowita metamorfoza podstawowych metod nauczania obecnego grona nauczycieli. Czy będą oni w stanie nadążyć za przemianami?\nCzy wszystkie zasoby i personel zaangażowany w edukację jest gotowy, by się przystosować? Odpowiedź brzmi nie, zatem zmiana będzie niczym innym, jak pustym gestem.\nEdukacja Międzynarodowa 2012 przytacza  [ang.] oskarżenie wniesione przez kilka środowisk, według którego reformy zostały przeprowadzone, by usprawiedliwić wprowadzenie większej liczby religijnych tematów w programie nauczania:\n…krytycy propozycji nie są zdania, że zmiana programu nauczania jest odpowiedzią. Niektórzy nauczyciele martwią się, że rząd i przywódcy religijni upraszczają problem, a także używają określeń, takich jak “budowanie charakteru” i “moralność”, by usprawiedliwić bardziej religijną edukację.\nMożliwe, że aby uspokoić przeciwników, rząd obiecał  [ang.] przeprowadzić w przyszłym miesiącu “Cenzus Programu Nauczania” by ocenić wpływ reform. Przeznaczył także więcej funduszy na szkolenia  [ang.] nauczycieli w ramach przygotowań do ogólnokrajowego wdrożenia reform w nadchodzącym roku.\nURL to article: https://pl.globalvoices.org/2013/08/wiecej-religii-mniej-nauk-scislych-po-reformie-szkolnictwa-w-indonezji/\n reformę programu nauczania: http://www.thejakartapost.com/news/2013/02/19/future-indonesia-depends-new-curriculum-minister.html\n ostry sprzeciw: http://www.thejakartapost.com/news/2013/07/16/govt-rolls-out-new-national-curriculum-despite-criticism.html\n skupienia się: http://acdpindonesia.wordpress.com/2013/07/29/educators-favor-new-curriculum-minister-says/\n dowiedziała się: http://cogitasia.com/by-the-numbers-indonesias-new-school-curriculum/\n więcej czasu: http://faruqubaidillah.wordpress.com/2013/06/11/implementing-new-curriculum-is-it-a-good-way-to-do/


Bazy nikotynowe – e-liquidy i shoty nikotynowe – ShishaSklep.pl\nOsobom palącym e-papierosy, które starają się ograniczyć palenie, ale wciąż potrzebują przynajmniej minimalnej dawki nikotyny, dedykujemy różnorodne bazy nikotynowe. To produkty w opakowaniach o pojemności 10 ml, stworzone z myślą o samodzielnym przygotowaniu aromatycznego płynu po zmieszaniu z wybranym premixem, który również sprzedajemy. Sprawdź ofertę ShishaSklep.pl i wybierz coś dla siebie!\nJeśli nie potrafisz zrezygnować z palenia tytoniu, możesz przynajmniej spróbować się ograniczyć, zastępując tradycyjne papierosy ich elektronicznymi odpowiednikami. W ofercie naszego sklepu znajdziesz profesjonalny sprzęt do palenia, a także różnorodne e-liquidy o skoncentrowanej dawce nikotyny. Możesz sięgnąć po szoty nikotynowe w poręcznych opakowaniach o pojemności 10 ml, zawierające od zaledwie 6 mg do nawet 18 mg nikotyny. Wystarczy, że zamówisz jedną z baz i rozcieńczysz ją z aromatycznym płynem. W kategorii vape czekają na Ciebie najwyższej jakości premixy o wielu atrakcyjnych nutach zapachowych, przystosowane do zmieszania z dowolnego rodzaju bazą. Stosując bazy nikotynowe i dostępne w sklepie aromaty, możesz tworzyć płyny zapachowe o podobnym działaniu jak papierosy (z nikotyną, ale o niezwykle przyjemnym, najczęściej owocowym smaku).\nSpróbuj ograniczyć palenie, sięgając po wybrane z oferowanych przez nas produktów dla vaperów. Odwiedzając nasz sklep, zamówisz wszystko, co potrzebne do palenia, w tym zawierające różne dawki nikotyny specjalne e-liquidy. Takie nikotynowe bazy możesz doprawiać ulubionymi aromatami – szeroki wybór tego typu produktów również znajdziesz w naszym sklepie. Zapraszamy do składania zamówień.\nJeśli przechodząc na elektronicznego papierosa nie chcesz rezygnować z możliwości raczenia się gęstym dymem z nikotyną, do przygotowania liquidu wykorzystaj oferowane przez nasz sklep internetowy specjalne bazy nikotynowe. To proste w użyciu shoty do liquidów, zawierające skoncentrowaną dawkę nikotyny, przeznaczone do zmieszania z wybranym premixem, ewentualnie z neutralną bazą i skoncentrowanym, dowolnego rodzaju aromatem.\nJak korzystać z nikotynowych baz do liquidów?\nPalenie elektronicznego papierosa wymaga użycia specjalnego rodzaju płynu – liquidu, który po podgrzaniu do odpowiedniej temperatury zmienia stan z ciekłego na gazowy. Generowana przez clearomizer para nadaje się do inhalacji. W sprzedaży znajdziesz gotowe do użycia liquidy o wybranych smakach. Jeśli jednak zależy Ci na personalizacji tego typu produktu, możesz przygotować go samodzielnie. Potrzebujesz do tego odpowiedniej bazy oraz aromatu. Baza nikotynowa do e-papierosa może być zmieszana z premixem (mieszanka glikolu, gliceryny i wybranego aromatu), ewentualnie dodana do mieszanki wykonanej z wybranej bazy neutralnej i aromatu. W ofercie shishasklep.pl znajdziesz shoty nikotynowe o różnej zawartości nikotyny, od renomowanej marki VIVO. To sprawdzone i wydajne produkty dla osób, którym nikotynowy nałóg nie pozwala rzucić palenia.\nKiedy sięgać po bazy nikotynowe?\nElektroniczne papierosy to częsty wybór osób próbujących rzucić palenie, które chcą w sposób stopniowy zmniejszać dawkę przyjmowanej nikotyny. Bazy nikotynowe zmieszane z premixem dają możliwość stopniowego obniżania stężenia nikotyny w liquidzie, tym samym ułatwiając wielu osobom rzucenie palenia. Nikotynowy shot do e papierosa to dobra opcja również dla tych palaczy, którzy chcą jedynie przejść z tradycyjnych papierosów na ich elektroniczną, wyróżniającą się nowoczesnym designem wersję. Korzystając z naszej oferty, możesz sięgać również po neutralne shoty do liquidów, bez nikotyny. Sprzedajemy bazy na glikolu propylenowym lub glicerynie roślinnej, ewentualnie będące mieszankami tych substancji – w zależności od proporcji stworzysz płyn generujący większe lub nieco mniejsze kłęby dymu.\nZapoznaj się z pełną ofertą sklepu i zamów potrzebne półprodukty do stworzenia liquidu o pożądanych przez siebie właściwościach. Jeśli potrzebujesz nikotyny, prezentowe shoty do liquidów będą strzałem w dziesiątkę. Możesz sięgnąć po bazy nikotynowe zawierające 6, 12, a nawet 18 mg nikotyny w 10 ml produktu. Oczywiście w sklepie znajdziesz również dedykowane im premixy, bazy neutralne i aromaty.\nE-liquid VIVO Shot NicoSALT 18mg 10ml\n12,99 PLN / szt. brutto\nE-liquid VIVO Shot NicoBase 18mg 10ml\nE-liquid VIVO Shot NicoBase 12mg 10ml\nE-liquid VIVO Shot NicoBase 6mg 10ml\n4.79 / 5.00 469 opinii


Adwokaci rozwody warszawa | NetOpis\nOpublikowany 12 kwietnia 2022 przez Bermar\nRozwód to dla wielu bardzo ciężkie przeżycie, które wiąże się z wielką dawką stresu. W takim wypadku potrzebna nam fachowa pomoc prawna. Adwokaci rozwody warszawa to specjaliści, którzy są w stanie pomóc w nawet najbardziej skomplikowanej sprawie.\nPostępowanie rozwodowe rozpoczyna się w momencie wniesienia pozwu, wraz z załącznikami w postaci odpisu skróconego aktu małżeńskiego oraz dowodów, o ile takowe są. Konieczna jest również opłata – 600 zł. Po sprawdzeniu pozwu przez sąd i spełnieniu wszystkich wymogów pismo jest wysyłane do strony pozwanej, czyli drugiego współmałżonka. Drugi małżonek, któremu mogą pomóc adwokaci rozwody warszawa, powinien w przeciągu 2 tygodni przygotować pismo, w którym przedstawi swoje stanowisko w sprawie i roszczenia. Jeżeli jednak tego nie zrobi, może stracić możliwość przedstawienia swoich racji.\nSprawa rozwodowa – jak wygląda i jak się na niej zachować?\nOto kilka ważnych wskazówek, które z pewnością adwokaci rozwody warszawa również przekazują swoim klientom na spotkaniach:\nniezbędne jest posiadanie dowodu tożsamości\ndo sali można wejść jedynie po wywołaniu sprawy wraz z adwokaci rozwody warszawa\nwchodzą małżonkowie i świadkowie\npo sprawdzeniu obecności i weryfikacji wszystkich osób na sali świadkowie wychodzą z\nsali, póki ponownie nie zostaną wezwani\nkażda ze stron jest przesłuchiwana\ndo sądu zwracamy się „wysoki sądzie”\nnie używamy wulgaryzmów i emocjonalnych wypowiedzi\nIle czasu trwa proces rozwodowy?\nCzęsto jest to nawet kilka miesięcy. Pamiętajmy, aby decyzji o rozwodzie nie podejmować zbyt pochopnie. Być może istnieje szansa na poprawę, w której może pomóc, chociażby terapia małżeńska. Kierując się po pomoc prawną, adwokaci rozwody warszawa z pewnością doradzą najlepsze rozwiązanie.\nWięcej na: https://dm-adwokaci.pl !


Piramida wieża okrągła 10 kostek leśne zwierzęta, janod - porównaj zanim kupisz\nPiramida wieża Leśne zwierzęta francuskiej producenta Janod składa się z 10 klocków w kształcie tub, stworzonych z najwyższej jakości kartonu. To wspaniała zabawka już dla rocznego dziecka, któremu sprawia radość jednocześnie budowanie, jak i przewracanie konstrukcji.\nKlocki są lekkie i bezpieczne, posiadają adekwatnie przeróżne wielkości, żeby można je było układać jeden na drugim, a po zabawie – schować jeden w drugi, we właściwej kolejności. Na ich ściankach znajdują się spektakularne, kolorowe obrazki leśnych zwierząt, m.in.\nptaszków, lisów, dzików czy zajączków. Na górnych ściankach są w dodatku umieszczone cyfry od 1 do 10, dzięki czemu mogą one służyć także starszym maluchom do nauki ich rozpoznawania i liczenia, a nawet jako pudełka na przybory do rysowania.\nZabawkę zaprojektowano we Francji. Zapakowana jest w estetyczne, kartonowe pudełko. Rewelacyjnie pasuje na upominek. Zabawki edukacyjne marki Janod wyróżniają niebanalne rozwiązania, wysoka jakość materiałów i precyzyjne wykonanie.\nw trakcie beztroskiej zabawy rozwijają zmysły dziecka i wspomagają jego rozwój dzięki mnogości funkcji. Dzięki przypisaniu do stosownej kategorii wiekowej, służą ćwiczeniu adekwatnych na danym etapie umiejętności, jak motoryka dłoni czy kojarzenie kształtów i barw.\nZabawka rozwija: • chęć odkrywania i eksperymentowania • umiejętność budowania i tworzenia Janod od 1970 roku niezmiennie projektuje zabawki, które są synonimem innowacyjności, francuskiego designu i najwyższej jakości.\nunikalne zabawki Janod wykonane są z drewna i innych świetnych materiałów, a najczęściej z dziecięcych marzeń! Janod – JUST PLAY kategoria: zabawki edukacyjne indeks: J02670 producent: Janod wiek: 12 m + ilość części: 10 materiał: karton design: Francja wymiary towaru: 14 x 14 x 90 cm waga produktu: 0,65 kg wymiary opakowania: 14,5 x 14,5 x 14,5 cm bezpieczeństwo i jakość: EN71-1; EN71-2, EN71-3; REACH\n86zł Piramida wieża okrągła 10 kostek leśne zwierzęta, janod


Dom na sprzedaż - Tomaszów Mazowiecki - Ludwików - RCH-DS-579 - 216.00m² - Renoma\n5 pokoi 216,00 m2 1 574,07 zł/m2\nDo sprzedania dom wolnostojący na Ludwikowie. Dom wybudowany w 1984 r., z pustaka, nieocieplony, w całości podpiwniczony o powierzchni całkowitej 215,70 m2 i użytkowej 118,28 m2. Dom znajduje się na dużej, płaskiej i zagospodarowanej działce o powierzchni 947 m2.\nOgrzewanie nowym piecem węglowym z możliwością palenia drzewem. Okna nowe, plastikowe wymienione w całym domu. Dach dwuspadowy pokryty eternitem. Nieruchomość podłączona do sieci elektrycznej oraz wodociągowej oraz sieci kanalizacyjnej.\nNa parterze znajduje się salon, jadalnia i otwarta kuchnia oraz toaleta, korytarz i wiatrołap. Na piętrze dwie sypialnie (jedna z balkonem), łazienka (do remontu) oraz pomieszczenie, gdzie można zrobić garderobę. W piwnicy znajduje się kotłownia wraz z 2 pomieszczeniami na opał, pomieszczenie gospodarcze oraz garaż wraz z małym warsztatem.\nDziałka, duża, zagospodarowana, z kostką brukową w części komunikacyjnej.\nSymbol oferty RCH-DS-579\nWymiary działki 18,5 x 52,5 m


Transporter: Nowa moc (2015) - recenzja filmu - Filmweb\nStrona główna Recenzje Transporter: Nowa moc Zemsta\nSkreinowi – typowi sztywniaka z umiarkowanym dystansem do siebie – daleko do ironicznego Jasona Stathama, ale ma atuty, których nie sposób nie zauważyć. Kiedy odsłania swoje ciało i pręży mięśnie ...\nJedna z pierwszych scena nowego "Transportera" pokazuje, z jakim typem bohatera będziemy mieli do czynienia. Elegancki Frank Martin (Ed Skrein) rozprawia się w parkingu podziemnym z typami, którzy chcą ukraść mu wypasione audi. Używa do tego tylko jednej ręki; z drugiej nie wypuszcza torebki z prezentem dla swojego ojca. Idzie mu to niezwykle gładko, a z pomocą przychodzi mu sam w pełni zautomatyzowany samochód. Z zatargu Frank wychodzi oczywiście zwycięsko, nawet na chwilę nie tracąc klasy i pięknego brytyjskiego akcentu.\nTym razem tytułowy transporter trafia w samo centrum akcji za sprawą tajemniczej żadnej zemsty kobiety, która zleca mu przewiezienie siebie i swojej przesyłki z punktu A do punktu B. Zadanie okazuje się o wiele bardziej skomplikowane, a w morderczą rozgrywkę zostaje wplątany także Frank senior, który odwiedza syna tuż po przejściu na emeryturę. Obaj – choć niepozorni – skrywają wiele umiejętności, dzięki którym wychodzą cało z dosłownie każdej opresji.\nSkreinowi – typowi sztywniaka z umiarkowanym dystansem do siebie – daleko do ironicznego Jasona Stathama, ale ma atuty, których nie sposób nie zauważyć. Kiedy odsłania swoje ciało i pręży mięśnie na ekranie, łatwo wybaczyć mu warsztatowe niedostatki. Zresztą bije się świetnie, a sceny, w których rozkłada na łopatki większych od siebie przeciwników, to najlepsze momenty filmu. O warstwę humorystyczną "Transportera" dba jego ojciec grany przez Raya Stevensona. Bez niego Skrein mógłby sobie nie poradzić z utrzymaniem uwagi widza. Stevenson wprowadza do filmu dużo lekkości, a dzięki jego urokowi "Transporter: Nowa moc" – mimo wielu niewiarygodnych, a czasem do bólu sztampowych wątków dostarcza przyjemnej, niezobowiązującej rozrywki.\nTrzecim niezwykłym męskim bohaterem filmu jest Audi S8. Nowy "Transporter" to właściwie jedna kilkudziesięciominutowa reklama tego samochodu: audi w deszczu, audi na zakręcie, audi w pędzie, audi w zwolnionym tempie. Gdyby ktoś nie dostrzegł wszystkich atutów tego pojazdu, Frank raz po raz zapewnia o jego wyjątkowości. Ale i ten promocyjny zabieg łatwo wybaczyć dzięki temu, że twórcom filmu udaje się go obrócić kilkukrotnie w żart.\nWydaje się, że to właśnie samoświadomość autorów nowego "Transportera" uratowała film przed porażką. Bo chociaż jest w nim sporo niedorzeczności, jest też dużo uroku. I dużo niezłych scen akcji. Czasem tyle wystarczy, by dobrze bawić się w kinie.\n54% użytkowników uznało tę recenzję za pomocną (95 głosów).


Płytki Lico Modern Loft Kalety ✔ e-ceglanafantazja.pl\nPłytki Lico Modern Loft Kalety– to lica z cegły wytwarzane z tak zwanej podstawy cegły . Podstawę stanowi górne oraz dolne lico cegły i właśnie z tej części wytwarzane są płytki Lico Modern Loft. Jej ogromną zaletą jest bardzo minimalne ryzyko pęknięć w transporcie z uwagi na bardzo mocny wypał cegły, z której płytka ceglana jest produkowana.\nilość Płytki Lico Modern Loft Kalety\nPłytki lico modern loft charakteryzują się nowoczesnym designem dzięki dociętym na prosto górnym i dolnym krawędziom. To rozwiązanie pomaga w fugowaniu płytek ceglanych. Faktura cegły jest bardziej nowoczesna niż w przypadku lica klasycznego. Cechą charakterystyczną jest większa ilość pozostałości po zaprawie, dzięki czemu Twoja ściana wygląda jeszcze bardziej autentycznie. Idealnie nadają się do wykorzystania w projektach wielkopowierzchniowych np. na elewacjach zewnętrznych budynków. Cechą charakterystyczną cegiełek Modern Loft Kalety jest nietuzinkowa miodowo, pomarańczowo, czerwona kolorystyka, która w doskonały sposób ociepla wnętrze.\nLico Classic Lubliniec Płytki Lico Classic Lubliniec - to starannie wyselekcjonowane lica wycięte z cegieł tzw. poniemieckich. Płytka ceglana wycięta…


Nowe funkcje w module Symfonia Finanse i Księgowość w wersji - PDF\nNowe funkcje w module Symfonia Finanse i Księgowość w wersji\nDownload "Nowe funkcje w module Symfonia Finanse i Księgowość w wersji 2010.1"\nAneta Weronika Małecka\n1 Symfonia Finanse i Księgowość 1 / 15 Nowe funkcje w module Symfonia Finanse i Księgowość w wersji Spis treści : Korzyści z nowej wersji 2 Zmiany w ewidencji dokumentów i rejestrów VAT 3 1. Znacznik UE czyli jak oznaczyć transakcje wewnątrzunijne? 3 2. Znacznik Usługa czyli jak wyróżnić sprzedaż usług poza terytorium Polski? 4 3. Nazwa i wartość usługi w rejestrze VAT 5 4. Dostawa towarów i świadczenie usług poza terytorium kraju 6 Sprzedaż usług na terytorium UE po nowelizacji jak zaewidencjonować? 7 5. Sprzedaż usługi do kraju unijnego 7 6. Wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów i sprzedaż usługi, wykazana na jednej fakturze 8 7. Sprzedaż kilku różnych usług do kraju unijnego, wykazana na jednej fakturze 9 Sprzedaż usług poza terytorium UE po nowelizacji jak zaewidencjonować? Sprzedaż usługi poza terytorium UE 11 Przeglądanie rejestrów VAT znaczniki UE i Usługa 12 Raporty i zestawienia dla VAT uwzględniające znacznik UE i Usługa 12 ZestRej2 13 Różnice Kursowe Podatkowe zmiany w wyliczaniu i zapisie do EDP 13 Data pozycji na Raporcie Kasowym miesięczny rok obrotowy 15\n2 Symfonia Finanse i Księgowość 2 / 15 Korzyści z nowej wersji 1. Bezpieczeństwo prawne o Dostosowanie do nowelizacji ustawy o podatku od towarów i usług wchodzącej w życie z dniem Umożliwiono wprowadzenie nazwy oraz wartości sprzedanych usług jako dodatkowej informacji w rejestrze VAT zgodnie z wymogiem art. 109 ust. 3a znowelizowanej ustawy o VAT. Informacje te są również importowane z programu Handel. Na potrzeby deklaracji VAT-UE umożliwiono oznaczenie, które rejestry VAT są transakcjami wewnątrzunijnymi i powinny być wykazywane w deklaracji VAT-UE. Informacja ta jest również importowana z programu Handel. Na potrzeby deklaracji VAT-UE umożliwiono oznaczenie, które rejestry VAT stanowią sprzedaż usług do Unii Europejskiej. Informacja ta jest również importowana z programu Handel. Na potrzeby deklaracji VAT-7 dodano nowy rodzaj rejestru VAT sprzedaży dla dostawy towarów oraz świadczenia usług poza terytorium kraju, m.in. dla transakcji stanowiących sprzedaż usług poza terytorium kraju, które są opodatkowane u odbiorcy. o Dostosowanie do Ustawy o podatku dochodowym możliwość prowadzenia 23 miesięcznego roku obrotowego wyliczanie różnic kursowych podatkowych od wartości, stanowiącej koszt uzyskania przychodu lub przychód podatkowy\n3 Symfonia Finanse i Księgowość 3 / 15 Zmiany w ewidencji dokumentów i rejestrów VAT 1. Znacznik UE czyli jak oznaczyć transakcje wewnątrzunijne? Aby uelastycznić mechanizm wykazywania kwot na deklaracji VAT-UE, podczas wprowadzania dokumentów Użytkownik może oznaczyć, które pozycje z rejestru VAT są transakcjami unijnymi. Aby mieć taką możliwość, należy w definicji dokumentu, który będzie służył do ewidencji transakcji wewnątrzunijnych, włączyć kolumnę UE: Rys. 1. Definiowanie dokumentów włączenie kolumny UE Kolumnę UE można włączyć dla dowolnego typu dokumentu, który posiada możliwość ewidencji rejestrów VAT (np. Faktura VAT sprzedaż, Faktura VAT zakup, Rachunek uproszczony sprzedaż itp.). Dla dokumentów Wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów oraz Faktura wewnętrzna WNT kolumna UE włączona jest na stałe. Po włączeniu kolumny, jest ona widoczna w czasie wprowadzania dokumentu w oknie rejestrów VAT: Rys. 2. Wprowadzanie dokumentu Rejestry VAT kolumna UE\n4 Symfonia Finanse i Księgowość 4 / 15 Dzięki takiemu rozwiązaniu, wartości z dowolnego typu dokumentu mogą zostać wykazane na deklaracji VAT-UE zgodnie z potrzebami firmy. Dodatkową zaletą jest możliwość ewidencji na jednym dokumencie transakcji wykazywanych w VAT-UE oraz tych nie wykazywanych na VAT-UE. Jednocześnie warto podkreślić, że zachowane zostało dotychczasowe działanie dokumentów Wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów oraz Faktura wewnętrzna WNT, poprzez następujące rozwiązanie: Dla WDT program automatycznie podpowiada znacznik UE dla rejestrów ze stawką 0% oraz nieopodatkowane Dla WNT program automatycznie podpowiada znacznik UE dla wszystkich rejestrów użytych na dokumencie Ważne! Znacznik UE może być importowany wraz z dokumentem z modułu Forte Handel za pomocą importu specjalnego (pliki *.txt) lub za pomocą mechanizmu Synchronizacji (z wykorzystaniem modułu Forte Integracja). Jest to szczególnie wygodne, gdyż prawidłowo wystawiona faktura w module Handel zostanie prawidłowo wykazana na deklaracji VAT-UE bez dodatkowych czynności ze strony księgowej, dekretującej dokument w module Finanse i Księgowość. 2. Znacznik Usługa czyli jak wyróżnić sprzedaż usług poza terytorium Polski? Nowelizacja Ustawy o VAT, od 1 stycznia 2010r. wprowadza obowiązek: Wykazywania sprzedaży usług do UE na deklaracji VAT-UE (nowy druk deklaracji VAT-UE nie był znany na dzień pisania niniejszego opracowania) Wykazywania sprzedaży usług poza terytorium kraju w Ewidencji Sprzedaży, wraz z nazwą sprzedanej usługi i jej wartością bez podatku VAT (w programie jest to wydruk Rejestru VAT Sprzedaż) W związku z powyższym wprowadzono możliwość oznaczania rejestrów, które są sprzedażą usługi poza terytorium kraju. W tym celu w definicji dokumentów sprzedaży dodano możliwość włączenia kolumny Usługa: Rys. 3. Definiowanie dokumentów włączenie kolumny Usługa\n5 Symfonia Finanse i Księgowość 5 / 15 Kolumnę Usługa można włączyć dla dokumentów sprzedaży: Faktura VAT sprzedaż, Rachunek uproszczony sprzedaż, Dokument exportowy, Wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów. Po włączeniu kolumny, jest ona widoczna w czasie wprowadzania dokumentu w oknie rejestrów VAT: Rys. 4. Wprowadzanie dokumentu Rejestry VAT kolumna Usługa Dzięki takiemu rozwiązaniu, można wyróżnić rejestry, które dotyczą sprzedaży usług poza terytorium kraju, by bezpośrednio z programu mieć możliwość wydrukowania: Deklaracji VAT-UE z podziałem na WNT, WDT i sprzedaż usług do UE Rejestrów VAT Sprzedaży z oznaczeniem, które rejestry dotyczą sprzedaży usług. Ważne! Znacznik Usługa może być importowany wraz z dokumentem z modułu Forte Handel za pomocą importu specjalnego (pliki *.txt) lub za pomocą mechanizmu Synchronizacji (z wykorzystaniem modułu Forte Integracja). Jest to szczególnie wygodne, gdyż prawidłowo wystawiona faktura w module Handel zostanie prawidłowo wykazana na deklaracji VAT-UE oraz w Rejestrach VAT Sprzedaży, bez dodatkowych czynności ze strony księgowej, dekretującej dokument w module Finanse i Księgowość. 3. Nazwa i wartość usługi w rejestrze VAT W związku ze znacznikiem Usługa, opisanym wyżej, Użytkownik ma dodatkową możliwość dodania do poszczególnych rejestrów: Nazwy usługi Wartości usługi\n6 Symfonia Finanse i Księgowość 6 / 15 Rys. 5. Wprowadzanie dokumentu, Rejestry VAT usługi w rejestrze Funkcja ta jest bardzo przydatna głównie wówczas, gdy firma świadczy wiele usług, ale chce je ewidencjonować w jednym rejestrze VAT sprzedaży. Na okoliczność pozycji usług, dodano nowe opcje w oknie rejestrów VAT: Dodaj usługę guzik pozwala na dodanie do rejestru VAT nowej linii na nazwę i wartość usługi. Uruchamiany jest również skrótem klawiszowym Alt+U Pokaż usługi gdy włączone, powoduje rozwinięcie listy wszystkich usług dodanych w rejestrach VAT. Jeżeli wyłączone, wówczas usługi są chowane, a widoczne są tylko rejestry VAT. Funkcja uruchamiana jest również guzikiem * (gwiazdka na klawiaturze numerycznej). Ważne! Pozycje usług, z nazwami i wartościami sprzedanych usług, mogą być importowane wraz z dokumentem z modułu Forte Handel za pomocą importu specjalnego (pliki *.txt) lub za pomocą mechanizmu Synchronizacji (z wykorzystaniem modułu Forte Integracja). Jest to szczególnie wygodne, gdyż nazwy i wartości usług przesłane do programu Finanse i Księgowość, zostaną prawidłowo zapisane w rejestrach VAT bez dodatkowej pracy księgowej, która dekretuje dokument. 4. Dostawa towarów i świadczenie usług poza terytorium kraju W deklaracji VAT-7, w pozycji 21, wykazywane są dostawy towarów oraz świadczenie usług poza terytorium kraju. Są to transakcje nieopodatkowane, ale gdyby były świadczone w Polsce, byłyby opodatkowane (stawkami innymi niż 0%). Jest to m.in. sprzedaż usług poza terytorium Polski. Zgodnie z nowelizacją ustawy o VAT, wchodzącą w życie z dniem 1 stycznia 2010r., większość takich transakcji będzie w Polsce nieopodatkowana i będzie wykazywana w pozycji 21 deklaracji VAT-7. W związku z tym w programie dodano nowy Rodzaj dla rejestrów typu Sprzedaż i Eksport, o nazwie Dostawa towarów i świadczenie usług poza terytorium kraju.\n7 Symfonia Finanse i Księgowość 7 / 15 Rys. 6. Definiowanie rejestrów VAT nowy Rodzaj: Dostawa towarów i świadczenie usług poza terytorium kraju Program automatycznie sumuje wartości z rejestrów tego rodzaju na deklaracjach VAT-7, VAT-7K i VAT- 7D, za pomocą funkcji ZestRej. Sprzedaż usług na terytorium UE po nowelizacji jak zaewidencjonować? 5. Sprzedaż usługi do kraju unijnego Załóżmy, że sprzedajemy usługę do kraju UE, która w Polsce byłaby opodatkowana stawką 7%. Zgodnie z nowelizacją ustawy o VAT, obowiązującą od 1 stycznia 2010r., taka sprzedaż musi być wykazana: Na deklaracji VAT-7 w poz. 21 Dostawa towarów oraz świadczenie usług poza terytorium kraju Na deklaracji VAT-UE (nowy druk deklaracji VAT-UE nie był znany na dzień pisania niniejszego opracowania) Na wydruku Rejestru Sprzedaży VAT, z oznaczeniem nazwy i wartości sprzedanej usługi Jaki rejestr VAT użyć? Do ewidencji VAT wykorzystaj rejestr zdefiniowany w następujący sposób: Typ: Sprzedaż Rodzaj: Dostawa towarów i świadczenie usług poza terytorium kraju Dzięki temu wartość z rejestru zostanie wykazana na deklaracji VAT-7 w poz. 21. Jakim dokumentem zaksięgować? Do zaksięgowania sprzedaży usług na terytorium UE możesz użyć dowolnego dokumentu sprzedaży obsługiwanego jak: Faktura VAT Sprzedaż, Rachunek uproszczony sprzedaż, Wewnątrzwspólnotowa Dostawa Towaru. Zalecane jest jednak użycie dokumentu Rachunek uproszczony sprzedaż. Podczas definiowania dokumentu zaznacz opcje: Pokaż kolumnę UE Pokaż kolumnę Usługa Domyślny rejestr: wybierz rejestr zdefiniowany jak w pkt. 0 Tak zdefiniowany dokument i rejestr VAT wykorzystaj do ewidencji sprzedaży usług do kraju unijnego. Podczas ewidencji rejestru VAT, oznacz znaczniki UE i Usługa. Tak oznaczony rejestr zostanie prawidłowo wykazany na deklaracji VAT-UE jako sprzedaż usług (nowy druk Informacji podsumowującej VAT-UE nie był znany na dzień pisania niniejszego opracowania). Pamiętaj(!), że kontrahent użyty na\n8 Symfonia Finanse i Księgowość 8 / 15 dokumencie musi posiadać prawidłowy NIP-UE (oznaczenie VIES) wpisany do kartoteki, aby sprzedaż do tego kontrahenta została wykazana na deklaracji VAT-UE. Jeżeli w jednym rejestrze VAT ewidencjonujesz sprzedaż różnych usług, wówczas możesz do rejestru dodać pozycje z nazwami tych usług i ich wartością bez podatku VAT. Sposób ewidencji VAT ilustruje rysunek poniżej: Rys. 7. Ewidencja rejestru VAT dla sprzedaży usługi do kraju UE. 6. Wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów i sprzedaż usługi, wykazana na jednej fakturze Załóżmy, że sprzedajemy do kraju UE towar wraz z usługą (usługa w Polsce byłaby opodatkowana stawką 7%). Zgodnie z nowelizacją ustawy o VAT, obowiązującą od 1 stycznia 2010r., taka sprzedaż musi być wykazana: Sprzedaż usługi na deklaracji VAT-7 w poz. 21 Dostawa towarów oraz świadczenie usług poza terytorium kraju WDT na deklaracji VAT-7 w poz. 30 Wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów Obie transakcje na deklaracji VAT-UE (nowy druk deklaracji VAT-UE nie był znany na dzień pisania niniejszego opracowania; istnieje przypuszczenie, że WDT i sprzedaż usług będą wykazywane w różnych rubrykach) Na wydruku Rejestru Sprzedaży VAT, z oznaczeniem nazwy i wartości sprzedanej usługi Jaki rejestr VAT użyć? Do ewidencji VAT wykorzystaj rejestr: Dla WDT taki jak dotychczas, nie musisz nic zmieniać. (typ: Sprzedaż, rodzaj: Zwykły, stawka domyślna: 0%) Dla sprzedaży usługi: o o Typ: Sprzedaż Rodzaj: Dostawa towarów i świadczenie usług poza terytorium kraju (Dzięki temu wartość z rejestru zostanie wykazana na deklaracji VAT-7 w poz. 21) Jakim dokumentem zaksięgować? Do zaksięgowania WDT i sprzedaży usług na terytorium UE na jednym dokumencie możesz użyć dowolnego dokumentu sprzedaży obsługiwanego jak: Faktura VAT Sprzedaż, Rachunek uproszczony sprzedaż, Wewnątrzwspólnotowa Dostawa Towaru. Zalecane jest jednak użycie dokumentu Wewnątrzwspólnotowa Dostawa Towaru.\n9 Symfonia Finanse i Księgowość 9 / 15 Podczas definiowania dokumentu zaznacz opcje: Pokaż kolumnę UE Pokaż kolumnę Usługa Tak zdefiniowany dokument i rejestry VAT wykorzystaj do ewidencji: WDT podczas ewidencji rejestru VAT oznacz znacznik UE sprzedaży usług do kraju unijnego podczas ewidencji rejestru VAT oznacz znaczniki UE i Usługa. Tak oznaczone rejestry zostaną prawidłowo wykazane: WDT na deklaracji VAT-7 w poz. 30, oraz na deklaracji VAT-UE jako WDT Sprzedaż usług do kraju UE na deklaracji VAT-UE jako sprzedaż usług (nowy druk Informacji podsumowującej VAT-UE nie był znany na dzień pisania niniejszego opracowania). Pamiętaj(!), że kontrahent użyty na dokumencie musi posiadać prawidłowy NIP-UE (oznaczenie VIES) wpisany do kartoteki, aby sprzedaż do tego kontrahenta została wykazana na deklaracji VAT- UE. Sposób ewidencji VAT ilustruje rysunek poniżej: Rys. 8. Ewidencja rejestru VAT dla WDT i sprzedaży usługi do kraju UE. 7. Sprzedaż kilku różnych usług do kraju unijnego, wykazana na jednej fakturze Załóżmy, że sprzedajemy usługi, które w Polsce byłyby opodatkowane następującymi stawkami: Usługa 1 22% Usługa 2 7% Usługa 3 zwolniona Zgodnie z nowelizacją ustawy o VAT, obowiązującą od 1 stycznia 2010r., taka sprzedaż musi być wykazana: Sprzedaż usługi opodatkowanej: o na deklaracji VAT-7 w poz. 21 Dostawa towarów oraz świadczenie usług poza terytorium kraju o na deklaracji VAT-UE (nowy druk deklaracji VAT-UE nie był znany na dzień pisania niniejszego opracowania) o Na wydruku Rejestru Sprzedaży VAT, z oznaczeniem nazwy i wartości sprzedanej usługi Sprzedaż usługi zwolnionej z VAT (lub opodatkowanej stawką 0%) o Tylko na wydruku Rejestru Sprzedaży VAT, z oznaczeniem nazwy i wartości sprzedanej usługi\n10 Symfonia Finanse i Księgowość 10 / 15 Jaki rejestr VAT użyć? Do ewidencji VAT wykorzystaj rejestry zdefiniowane w następujący sposób: Dla sprzedaży usług opodatkowanych: o Typ: Sprzedaż o Rodzaj: Dostawa towarów i świadczenie usług poza terytorium kraju Dzięki temu wartość z rejestru zostanie wykazana na deklaracji VAT-7 w poz. 21 Dla sprzedaży usługi zwolnionej z VAT o Typ: Sprzedaż o Rodzaj: VAT nie podlegający odliczeniu o Stawka: nieopodatkowane Dzięki temu wartość z rejestru nie będzie w ogóle wykazywana na deklaracji VAT-7. Jakim dokumentem zaksięgować? Do zaksięgowania sprzedaży usług na terytorium UE możesz użyć dowolnego dokumentu sprzedaży obsługiwanego jak: Faktura VAT Sprzedaż, Rachunek uproszczony sprzedaż, Wewnątrzwspólnotowa Dostawa Towaru. Zalecane jest jednak użycie dokumentu Rachunek uproszczony sprzedaż. Podczas definiowania dokumentu zaznacz opcje: Pokaż kolumnę UE Pokaż kolumnę Usługa Tak zdefiniowany dokument i rejestry VAT wykorzystaj do ewidencji: sprzedaży usług opodatkowanych podczas ewidencji rejestru VAT oznacz znaczniki UE i Usługa tak oznaczony rejestr zostanie prawidłowo wykazany na deklaracji VAT-UE (nowy druk Informacji podsumowującej VAT-UE nie był znany na dzień pisania niniejszego opracowania). sprzedaż usług zwolnionych z VAT podczas ewidencji rejestru VAT oznacz znacznik Usługa (bez znacznika UE rejestr nie zostanie wykazany na deklaracji VAT-UE) Pamiętaj(!), że kontrahent użyty na dokumencie musi posiadać prawidłowy NIP-UE (VIES) wpisany do kartoteki, aby sprzedaż do tego kontrahenta została wykazana na deklaracji VAT-UE. Jeżeli w jednym rejestrze VAT ewidencjonujesz sprzedaż różnych usług, wówczas możesz do rejestru dodać pozycje z nazwami tych usług i ich wartością bez podatku VAT. Sposób ewidencji VAT ilustruje rysunek poniżej: Rys. 9. Ewidencja rejestru VAT dla sprzedaży usług do kraju UE, podatkowych w Polsce i zwolnionych z VAT w Polsce\n11 Symfonia Finanse i Księgowość 11 / 15 Sprzedaż usług poza terytorium UE po nowelizacji jak zaewidencjonować? 8. Sprzedaż usługi poza terytorium UE Załóżmy, że sprzedajemy usługę poza terytorium UE, która w Polsce byłaby opodatkowana stawką 7%. Taka sprzedaż musi być wykazana: Na deklaracji VAT-7 w poz. 21 Dostawa towarów oraz świadczenie usług poza terytorium kraju Na wydruku Rejestru Sprzedaży VAT, z oznaczeniem nazwy i wartości sprzedanej usługi Jaki rejestr VAT użyć? Do ewidencji VAT wykorzystaj rejestr zdefiniowany w następujący sposób: Typ: Eksport (lub Sprzedaż) Rodzaj: Dostawa towarów i świadczenie usług poza terytorium kraju Dzięki temu wartość z rejestru zostanie wykazana na deklaracji VAT-7 w poz. 21. Jakim dokumentem zaksięgować? Do zaksięgowania sprzedaży usług poza terytorium UE możesz użyć dokumentu obsługiwanego jak: Dokument eksportowy (lub Rachunek uproszczony sprzedaż). Podczas definiowania dokumentu zaznacz opcję: Pokaż kolumnę Usługa Tak zdefiniowany dokument i rejestr VAT wykorzystaj do ewidencji sprzedaży usług poza terytorium UE. Podczas ewidencji rejestru VAT, oznacz znacznik Usługa. Tak oznaczony rejestr będzie mógł być wydrukowany na zestawieniach rejestrów VAT. Jeżeli w jednym rejestrze VAT ewidencjonujesz sprzedaż różnych usług, wówczas możesz do rejestru dodać pozycje z nazwami tych usług i ich wartością bez podatku VAT. Sposób ewidencji VAT ilustruje rysunek poniżej: Rys. 10. Ewidencja rejestru VAT dla sprzedaży usługi poza terytorium UE\n12 Symfonia Finanse i Księgowość 12 / 15 Przeglądanie rejestrów VAT znaczniki UE i Usługa Aby móc przeglądać rejestry ze znacznikami UE lub Usługa, w oknie Lista rejestrów VAT dodano możliwość wyszukiwania rejestrów z tymi znacznikami. Rys. 11. Znacznik UE i Usługa w kryteriach wyszukiwania rejestrów VAT Dodatkowo w oknie dostępne są dwie nowe kolumny, pokazujące znacznik UE i Usługa. Rys. 12. Lista rejestrów VAT z kolumnami UE i U(sługa). Raporty i zestawienia dla VAT uwzględniające znacznik UE i Usługa Do raportu Lista rejestrów z okna Lista rejestrów VAT dodano możliwość wydrukowania informacji o znacznikach UE i Usługa. Nowe kolumny drukowane są na zestawieniu przy rejestrach oznaczonych znacznikami. Rys. 13. Kryteria drukowania raportu Lista rejestrów.\n13 Symfonia Finanse i Księgowość 13 / 15 Dla raportu Zestawienie rejestrów VAT dodano parametr, pozwalający na wyszczególnienie na raporcie informacji o sumach z rejestrów ze znacznikiem UE. Dzięki temu można sprawdzić, czy wszystkie żądane rejestry posiadają znacznik UE, oraz czy przypadkiem znacznik został nadany niewłaściwemu rejestrowi. Dodatkowo znacznik UE jest brany pod uwagę w czasie podsumowywania kwot w tabelach w części Dane zbiorcze do zestawienia VAT-7. Rys. 14. Kryteria drukowania raportu Zestawienie rejestrów VAT. ZestRej2 Ze względu na nowe znaczniki w rejestrach: UE i Usługa, powstała nowa funkcja podatkowa ZestRej2, będąca modyfikacją funkcji ZestRej, a uwzględniająca nowe argumenty UE i Usługa. Różnice Kursowe Podatkowe zmiany w wyliczaniu i zapisie do EDP Według przepisów Ustawy o Podatku Dochodowym od Osób Prawnych (art. 12 ust. 4 pkt. 9, art. 12 ust. 4 pkt. 10, art. 16 ust. 1 pkt. 46) wynika: przychodem nie może być ani należny podatek od towarów i usług, ani zwrócona różnica tego podatku podatek od towarów i usług poza enumeratywnie wyliczonymi przypadkami nie może być uznany za koszty uzyskania przychodu Ponadto art. 15a ust. 2 i 3 mówią: 2. Dodatnie różnice kursowe powstają, jeżeli wartość: 1) przychodu należnego wyrażonego w walucie obcej po przeliczeniu na złote według kursu średniego ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski jest niższa od wartości tego przychodu w dniu jego otrzymania, przeliczonej według faktycznie zastosowanego kursu waluty z tego dnia, 2) poniesionego kosztu wyrażonego w walucie obcej po przeliczeniu na złote według kursu średniego ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski jest wyższa od wartości tego kosztu w dniu zapłaty, przeliczonej według faktycznie zastosowanego kursu waluty z tego dnia. Zgodnie z tymi przepisami, różnice kursowe podatkowe w czasie rozliczania należności i zobowiązań, mogą powstawać od np. kwoty netto, czyli innej niż różnice kursowe bilansowe. Dlatego w programie dodano możliwość wpisania innej podstawy do wyliczenia różnic kursowych podatkowych niż wartość rozrachunku. Podczas rozliczania transakcji, Różnice Kursowe Podatkowe są liczone od kwoty podanej w polu Podstawa dla RKP.\n14 Symfonia Finanse i Księgowość 14 / 15 W oknie Edycji rozrachunków dodano pole Podstawa dla RKP : Rys. 15. Pole Podstawa dla RKP w oknie Edycji/Wprowadzania rozrachunków Pole jest aktywne dla rozrachunków walutowych, powstających na koncie walutowym i tylko wówczas, gdy zaznaczono Nową transakcję Wartość podpowiadana jest taka sama jak dla nowej transakcji, ale Użytkownik może ją zmienić Wartość prezentowana w polu jest podana tylko w walucie obcej rozrachunku Dla transakcji pochodzących z Bilansu Otwarcia lub Obrotów Rozpoczęcia, Podstawę dla RKP można podać w oknie Składniki transakcji, otwieranym z listy Rozrachunków: Rys. 16. Pole Podstawa RKP w oknie Składniki transakcji. Dodatkowo, wartość nowego pola można obejrzeć w oknie z listą Rozrachunków. Została tam dodana nowa kolumna Pod. dla RKP. Data pozycji na Raporcie Kasowym W oknie dokumentów typu Raport Kasowy dodano pole Data dla pozycji. Dzięki temu pozycja z dokumentem np. KP lub KW, może posiadać swoją własną datę. Rys. 17. Pole Data w pozycji Raportu Kasowego Data dla pozycji Raportu Kasowego może być importowana z modułu Forte Handel: Importem specjalnym (pliki txt) lub za pomocą Synchronizacji (moduł Forte Integracja) Data dla pozycji jest drukowana również na wydruku raportu kasowego.\n15 Symfonia Finanse i Księgowość 15 / miesięczny rok obrotowy Umożliwiono założenie roku obrotowego, zawierającego 23 miesiące (okresy sprawozdawcze). W czasie trwania roku można również zmienić jego długość do 23 miesięcy. Koniec pliku


Warszawa Mokotów Rakowiecka, mieszkania do wynajęcia » nportal.pl\nJesteś tutaj nportal.pl mieszkania mazowieckie Warszawa Warszawa Mokotów Rakowiecka\nCichy apartament o wysokim standardzie w prestiżowym budynku vis a vis Parku Pole Mokotowskie. Do metra 3 minuty piechotą. Salon z aneksem kuchennym 33m2: · parkiet egzotyczny z kremową listwą przypodłogową 12cm, belgijski skórzany zestaw wypoczynkowy z wysokimi oparciami, meble Klose · meble kuchenne ATLAS fornir i lakier, zlewozmywak granitowy, zmywarka Bosch, lodówko - zamrażarka w zabudowie (no frost), kuchenka mikrofalowa w zabudowie, piekarnik i płyta elektryczne Sypialnia 14m2 · parkiet egzotyczny z listwą 12cm · łoże 160cm wraz z szafkami nocnymi\nZnaleziono 34 ogłoszenia, średnia cena 4012 zł (55 zł/m²)\n:: Krótko: Mokotów/Rakowiecka | Komfortowy apartament w bardzo dobrym standardzie | 141 m2 | 4 pokoje, duży balkon, łazienka i oddzielna toaleta | Miejsce postojowe | Świetna lokalizacja. :: Dla kogo? Idealny dla rodziny 2+1, 2+2 szukającej przestronnego, nowoczesnego apartamentu położonego w jednej z najlepszych lokalizacji w Warszawie. Dla osób, które cenią jasne wnętrza, komfort i kameralną atmosferę oraz bliskość rozległych terenów zielonych, gdzie można aktywnie spędzać czas na świeżym powietrzu. :: Atuty ? - Dobrze zaprojektowany z funkcjonalnym\n| ELEGANCKIE MIESZKANIE W ZNAKOMITEJ LOKALIZACJI NA MOKOTOWIE!!! BLISKO STACJI METRA!!! Do wynajęcia atrakcyjne, bardzo przytulne mieszkanie o powierzchni 23m2, usytuowane w zadbanej odnowionej kamienicy na Mokotowie. Mieszkanie jest świeżo po remoncie. Składa się z dobrze doświetlonego pokoju o pow.17m2 z pojemną szafą z dużymi lustrami, umeblowanej kuchni, która mieści się we wnęce oraz łazienki z wygodną kabiną prysznicową. Ekspozycja okien zachodnia. Budynek bardzo ładnie odnowiony. Elegancka klatka schodowa. Świetna lokalizacja!\nPrzestronne mieszkanie w sercu Starego Mokotowa - doskonałe na biuro! ROZKŁAD Mieszkanie składa się z 3 dużych pokoi, widnej oddzielnej kuchni kuchni, łazienki z wanną, przedpokoju oraz balkonu. STANDARD Dobry. Budynek 3 piętrowy, zadbany, posiadający ochronę. Mieszkanie znajduje się na 1 piętrze, jest częściowo umeblowane, odświeżone. LOKALIZACJA Budynek zlokalizowany jest przy ulicy Rakowieckiej 59 róg Fałata. W okolicy znajdują się restauracje, kawiarnie, sklepy i wiele innych usług. INFORMACJE DODATKOWE Budynek apartamentowy znajduje się na terenie\n4 pokoje 155 m² piętro 2/10\nMieszkanie świetne na biuro lub dla rodziny. Ten nowoczesny apartament został zaprojektowany przez znanego projektanta i wykonany z naturalnych materiałów najwyższej jakości. Apartament w pełni umeblowany i wyposażony w wysokiej klasy sprzęt (kino domowe) a także klimatyzację. Składa się z: 1. czterech pokoi, 2. wygodnej kuchni, 3. dwóch łazienek, 4. holu, 5. garderoby, 5. dwóch balkonów i jednej logi. Do mieszkania przynależy jedno miejsce postojowe -ale istniej możliwość wynajęcia jeszcze jednego. Do czynszu dla właściciela należy jeszcze doliczyć\nWe speak English! If you’re interested, don’t hesitate to contact us. #zostańwdomu: oferujemy m.in. możliwość wideoprezentacji mieszkań oraz podpisywanie umów najmu on-line NIE POBIERZEMY od Ciebie PROWIZJI na żadnym z etapów najmu lokalu. Współpraca z nami jest całkowicie bezpłatna. OPIS Prezentowany lokal jest dwupokojowym mieszkaniem, usytuowanym na bliskim Mokotowie, przy ul. Rakowieckiej. PARAMETRY NIERUCHOMOŚCI Ma ona powierzchnię 62m2 i składa się z: salonu z jadalnią, aneksu kuchennego, sypialni, garderoby (3m2), łazienki z prysznicem,\nCichy apartament 200metrów od metra Pole Mokotowskie w prestiżowym budynku Casa Verde,przy ul. Rakowieckiej. apartament wykończony i umeblowany w 2011 roku w wysokim standardzie. Salon z kuchnią 33m2, sypialnia 14m2, hall 7m2, łazienka 5m2, garderoba 3m2 oraz loggia 5m2, miejsce parkingowe w garażu podziemnym w cenie Oferowany czynsz najmu : 3200 zł + opłaty administracyjne 600 zł + energia elektryczna POLECAM I ZAPRASZAM DO OGLĄDANIA ___ ___ DODATKOWE INFORMACJE: Typ własności: własność Materiał budowlany: cegła Standard: wysoki Typ ścian:\nApartament dla Niej, dla Niego, dla Nich jest usytuowany na kameralnym, ekskluzywnym osiedlu tuż przy Polach Mokotowskich, na Starym Mokotowie. Apartamentowiec stoi z dala od ruchliwej ulicy, stąd szum aut i gwar przechodniów nie zakłóca ciszy Zakochanym. Przestrzeń osiedla jest zamknięta i dodatkowo objęta dyskretnym monitoringiem. Apartament składa się z salonu z oknami od podłogi do sufitu, kuchni w aneksie, sypialni, garderoby, łazienki i holu z pojemnymi szafami. W salonie stoi elegancki zestaw wypoczynkowy, ława, stół z krzesłami. W sypialni\nDo wynajęcia dużą kawalerkę, mieszkanie o łącznej powierzchni 37m ( pokój 23 m, kuchni 9m ).Mieszkanie po kapitalnym remoncie .W kuchni meble na wymiar, sprzęt AGD ( zmywarka ,piekarnik), oraz duża lodówka. W przedpokoju duża szafa na wymiar oraz nowoczesne pawlacze o dużej pojemność .W pokoju sofa i komoda oraz regał . Wysokość mieszkania 3,20 metry. W łazience wanna. Mieszkanie znajduje się w doskonałej lokalizacji Górnego Mokotowa , idąc spacerkiem 5 minut i wchodzimy do stacji metra Pole Mokotowskie Doskonała lokalizacja, w cichym, klimatycznym i\nCZYNSZ ADMINISTRACYJNY ZAWARTY W CENIE NAJMU !!!. 2 pokojowe, ciche, zadbane mieszkani e w bardzo dobrej lokalizacji- Stary Mokotów. Świetna komunikacja - metro, autobusy, tramwaje, pełna infrastruktura handlowo usługowa. Mieszkanie mieści się na 1 piętrze w 6 piętrowym budynku z windą. Składa się z: salonu połączonego z kuchnią (33m2), sypialni (14m2), garderoby (3m2), przedpokoju (7m2) oraz loggia (5m2). Pokoje w pełni umeblowane. Kuchnia wyposażona w AGD - lodówko zamrażarka, zmywarka, płyta, piekarnik oraz mikrofala. W garderobie półki.\nMieszkanie w świetnej lokalizacji idealne dla singla lub pary WE SPEAK ENGLISH – PLEASE DO NOT HESITATE TO CONTACT US Hamilton May prezentuje przestronne dwupokojowe mieszkanie w sąsiedztwie Pól Mokotowskich. Prezentowane mieszkanie ma 62 m² powierzchni całkowitej. Składa się na nią salon z aneksem kuchennym, sypialnia, łazienka z toaletą oraz garderoba. Mieszkanie jest w pełni umeblowane i wyposażone w sprzęt wysokiej klasy. Wchodząc przez przedpokój po prawej stronie mamy łazienkę z prysznicem i WC. Po lewej stronie znajdziemy pojemną garderobę oraz\n2 pokoje 62 m² piętro 1/9\nDwupokojowy apartament wykończony wyposażony i umeblowany w wysokim standardzie w inwestycji Casa Verde . Nieruchomość składa się z przestronnego salonu połączonego z aneksem kuchennym przytulnej sypialni z wyjściem na loggię łazienki oraz garderoby. Do dyspozycji najemcy jest miejsce parkingowe w garażu podziemnym 250 PLN. Doskonała lokalizacja w sercu Starego Mokotowa. W cenę najmu wliczony czynsz administracyjny. W okolicy znakomita infrastruktura handlowo-usługowa świetna komunikacja miejska (metro tramwaj autobus). Zapraszam na\nNa wynajem wyjątkowe,przestronne mieszkanie w apartamentowcu na warszawskim Mokotowie. Mieszkanie 2 pokojowe o powierzchni 63 m2, zlokalizowane na 2 piętrze, w eleganckim apartamentowcu o nowoczesnej architekturze, przy parku Pole Mokotowskie. Kameralna inwestycja, oddana do użytku w 2006 roku, znajduje się w drugiej linii zabudowy - idealna cisza. Na piętrze tylko 3 lokale. Mieszkanie jest słoneczne, ciche, z pięknym widokiem Mieszkanie składa się z dużego salonu z aneksem kuchennym, sypialni, garderoby, łazienki i przedpokoju. Nieruchomość posiada duże\nApartament dwupokojowy w budynku Casa Verde z loggią 5 m2 w pobliżu Pola Mokotowskiego i nieopodal stacji metra. Mieszkanie w pełni umeblowane. Kuchnia w aneksie, zabudowana i wyposażona w sprzęt AGD/ zmywarka, lodówko - zamrażarka w zabudowie (no frost), kuchenka mikrofalowa w zabudowie, piekarnik i płyta elektryczne/. Salon z aneksem ma powierzchnię 33 m2- skórzany zestaw wypoczynkowy z wysokimi oparciami, meble Klose. Sypialnia 14 m2 z podwójnym łóżkiem. W pokojach na podłodze parkiet egzotyczny. W łazience 5 m2 kabina prysznicowa oraz pralka. Hol\n| Przedstawiam do wynajęcia 3-pokojowe mieszkanie w bardzo zadbanej kamienicy w sercu Górnego Mokotowa, tuż przy stacji metra. Mieszkanie dwustronne, z wystawą okien PD/PN. Od strony podwórka duża kuchnia ok.20m i sypialnia 21m, od strony ulicy dwa pokoje o łącznej powierzchni 38m, łazienka 5m,, schowek 1m. Możliwość wydzielenia drugiej łazienki. Wysokość pomieszczeń 2,90 m. Kamienica po remoncie. Bardzo prężna wspólnota. Czynsz 5000 +23% VAT + liczniki ::DODATKOWE INFORMACJE | Rodzaj budynku: kamienica | Nadaje się na biuro: TAK | Komunikacja\n4 pokoje 146 m² piętro 4/10\n:Krótko:: Mokotów Górny, ul. Rakowiecka, Duży i wygodna przestrzeń idealna na cele biurowe, 146m2, 4 pokoje, duży taras. Miejsce postojowe. Obecnie kuchnia jest odzielona od salon na potrzeby poprzedniego Najemcy - biuro. :: Lokalizacja? Rakowiecka 34 to wyjątkowa inwestycja na Górnym Mokotowie. Elewacja z elementami piaskowca, klatki schodowe z naturalnym kamieniem, utrzymany w bardzo dobrej kondycji. Wejście przez reprezentacyjne lobby z portierem 24h. Budynek położony przy jednokierunkowej ulicy, zaledwie 3 km od ścisłego centrum, kilka minut spacerem\n2 pokoje 79 m² piętro 1/6\n| BUDYNEK: po remoncie kapitalnym w 2005r. Świetny punkt obok stacja metra POLE MOKOTOWSKIE, tramwaj, autobus oraz sklepy i restauracje. MIESZKANIE : składa się z dwóch niezależnych pokoi po 16m i dwóch pokoi w amfiladzie 20m i 16m, łazienki 4m, osobno wc( obecnie garderoba). Wysokość pomieszczeń 2,9m. Mieszkanie dwustronne, wystawa okien PD/PN. Mieszkanie do wynajęcia na cele biurowe. Do czynszu najmu należy doliczyć opłaty za wodę i energię elektryczną. Wynagrodzenie agencji ponosi Właściciel. ::DODATKOWE INFORMACJE | Rodzaj budynku: kamienica\n2 pokoje 62 m² piętro 5/8\nPiękny dwupokojowy apartament 62 m2 w centrum Starego Mokotowa, 200-300 m. od Metra Pola Mokotowskie. Mieszkanie kompletnie umeblowane i wyposażone, gotowe do wprowadzenia. Mieszkanie jest idealnie ciche, wysokie ok. 3 m. Okna na stronę zachodnią. Salon z anexem kuchennym ok. 25 m2, Sypialnia ok. 14 m2, łazienka 5 m2, przedpokój 7 m2, balkon ok. 5 m2. Nowa inwestycja "Casa Verde" z 2008 r. w pięknym zakątku Starego Mokotowa, pomiędzy ulicami Rakowiecką i Bruna, zaledwie kilka kroków od Pól Mokotowskich z pięknym widokiem na Stary Mokotów. Budynek o\nNajem średnioterminowy przy ulicy Rakowieckiej 43A NIERUCHOMOŚĆ: Koszt pośrednika ponosi w całości właściciel. Stylowe mieszkanie tuż obok stacji metra Pole Mokotowskie. Na mieszkanie składają się: ★ Wysoki salon z aneksem kuchennym : Wygodna kanapa + TV, stolik na kawę, biurko z krzesłem. Do posiłku będziecie mogli zasiąść przy małym stole z czterema krzesłami. Część kuchenna zaopatrzona została we wszystkie niezbędne przybory + lodówkę, dwupalnikową płytę elektryczną, zmywarka, mikrofalówkę, czajnik elektryczny, oraz zestaw do parzenia kawy i herbaty.\nMAMMY PRZYJEMNOŚĆ PAŃSTWU ZAPREZENTOWAĆ Apartament dwupokojowy na Górnym Mokotowie w bardzo dobrze skomunikowanym miejscu. Całkowicie wykończony i umeblowany. Salon ( parkiet egzotyczny z kremową listwą przypodłogową 12cm, belgijski skórzany zestaw wypoczynkowy z wysokimi oparciami, meble Klose) z wyposażonym aneksem kuchennym 33m2 ( meble kuchenne ATLAS fornir i lakier, zlewozmywak granitowy, zmywarka Bosch, lodówko - zamrażarka w zabudowie (no frost), kuchenka mikrofalowa w zabudowie, piekarnik i płyta elektryczne ), sypialnia 14m2 ( łoże 160cm wraz\nApartament 62m2 I piętro w nowym, prestiżowym budynku Casa Verde przy ul. Rakowieckiej 32A, naprzeciwko parku Pole Mokotowskie (przejście przez ulicę), 3 minuty piechotą do metra, cichy. Cena 3600zł (wliczony czynsz wraz z miejscem postojowym) plus opłaty licznikowe, kaucja miesięczna. Apartament wykończony, wyposażony i umeblowany w 2011 roku. Salon z aneksem kuchennym 33m2: parkiet egzotyczny z kremową listwą przypodłogową 12cm belgijski skórzany zestaw wypoczynkowy z wysokimi oparciami meble Klose drzwi i okna mahoniowe włoskie oświetlenie meble\n2 pokojowe mieszkanie 62m2 w prestiżowym apartamentowcu Casa Verde przy ul. Rakowieckiej, naprzeciwko parku Pole Mokotowskie, 3 minuty piechotą do metra. Salon z aneksem kuchennym 33m2: parkiet egzotyczny belgijski skórzany zestaw wypoczynkowy meble Klose drzwi i okna mahoniowe Kuchnia meble kuchenne ATLAS zlewozmywak granitowy zmywarka Bosch lodówko - zamrażarka w zabudowie kuchenka mikrofalowa w zabudowie piekarnik i płyta elektryczna Sypialnia 14m2: parkiet egzotyczny łoże 160cm wraz z szafkami nocnymi i komodą - obite skórą skórzane krzesło\nPiękny apartament w prestiżowym budynku przy ul. Rakowieckiej, na przeciwko Parku Pola Mokotowskie. Mieszkanie o powierzchni 62 m2 składa się z salonu z aneksem kuchennym, sypialni , garderoby oraz łazienki. Lokal został wykończony, wyposażony oraz meblowany w wysokim standardzie w 2012 roku. Do dyspozycji najemcy jest również miejsce w garażu podziemnym wliczone w cenę. W sprawie ofert prosimy o kontakt lub . Więcej interesujących ofert na naszej stronie Treść niniejszego ogłoszenia nie stanowi oferty handlowej w rozumieniu Kodeksu Cywilnego.\nBudynek położony pomiędzy ulicami Rakowiecką i Bruna, zaledwie kilka kroków od Pola Mokotowskiego. Świetna lokalizacja, wokół dużo zieleni, stacja metra Pole Mokotowskie, bardzo blisko do centrum. Do wynajęcia przestronny, luksusowy apartament w pięknym zakątku Starego Mokotowa, Nieruchomość w bardzo wysokim standardzie, urzadzona ze smakiem i wyczuciem stylu. Rozkład pomieszczeń: -Salon z aneksem kuchennym 47 m2 z wyjściem na zadbany taras 20 m2 -Sypialnia 20 m2 z wyjściem na taras 18 m2 -Sypialnia 16 m2 -Gabinet/sypialnia 15m2 -Łazienka z wanną i\nZnakomicie zlokalizowana przy stacji metra Pole Mokotowskie mieszkanie w odnowionej ,eleganckiej kamienicy.Wysokość 3 m,podwieszane sufity,wyposażona oddzielna z oknem i umeblowana kuchnia(lodówka,zmywarka)Dobrej jakości terakota i glazura. Balkon. Budynek: Kamienica odremontowana. Lokalizacja: Warszawa/Mokotów PodstawowePowierzchnia : 53,00 m2 Rok : 1937 Czynsz : 3 000 PLN Pokoi : 2 Podstawowe Meble : Tak Stan lokalu : Bardzo dobry Piętro : 2 Pomieszczenia Typ mieszkania : Rozkładowe Powierzchnia salonu : 27 m2 Typ kuchni : Otwarta Liczba łazienek : 1\nBukowińska 154 oferty\nObrzeżna 116 ofert\nBiały Kamień 111 ofert\nWielicka 94 oferty\nWarowna 35 ofert\nKazimierzowska 30 ofert\nPłyćwiańska 28 ofert\napartamenty 1788 ofert


Dyskusja wikipedystki:Fiszka - encyklopedia.biolog.pl\nSzablon:Transport zbiorowy w Łodzi\nPlik:SM Marynowy Kościół św Anny - wnętrze (1) ID 636928.jpg\nMistrzostwa Polski juniorów w lekkoatletyce\nDyskusja wikipedystki:Fiszka w encyklopedii\n1 Unsuk Chin\n2 Chicagowska Orkiestra Symfoniczna\n3 Szablon:Dyrygenci Filharmonii Nowojorskiej\n4 Z drobnostką - Gary Karr\nUnsuk Chinedytuj kod\nFajne, nie znałem tego człowieka. OK. Przy utworach ma być zwer. jak jest, czy zrew.? Hoa binh (dyskusja) 14:33, 22 sty 2021 (CET)\nChicagowska Orkiestra Symfonicznaedytuj kod\nKłaniam się uniżenie!\nW takich sytuacjach warto też tworzyć przekierowanie z oryginalnej nazwy, bo bywa czasem naprawdę sporo linkujących i mimo utworzenia hasła pozostają niestety czerwone linki do czegoś, co już jest. Pozdrawiam serdecznie! Hoa binh (dyskusja) 20:24, 7 lut 2021 (CET)\nSzablon:Dyrygenci Filharmonii Nowojorskiejedytuj kod\nDziękuję za przydatny szablon. Postaram się coś zaniebieścić, prawdopodobnie Seidla i Paura zrobię na dniach :) Hoa binh (dyskusja) 07:58, 26 lut 2021 (CET)\nZ drobnostką - Gary Karredytuj kod\nNie mam pojęcia, jak nazwać po polsku ten kontraba, ale forma z infoboksu "Karr-Koussevitzky 1611 Amati Bass" jest oczywiście słaba. Może masz pomysł? (To w Zgłośbłąd wyszło). Henryk Tannhäuser (...) 17:17, 2 mar 2021 (CET)\nW ostatnich dniach uzupełniłem kilka brakujących o haseł o śpiewakach i głównie (śpiewaczkach). Mam nadzieję, że będą do przyjęcia. Z kompozytorami sprawa nie wygląda źle, natomiast z wykonawcami jest słabo (jak widać, nie było takich osobistości jak np. Christa Ludwig). Hoa binh (dyskusja) 15:47, 16 mar 2021 (CET)\nNa podstawie artykułu: "Dyskusja wikipedystki:Fiszka" pochodzącego z Wikipedii


Dzień, którego nie było. Katarzyna Tretyn-Zečević - Magazyn O.pl\nGaleria Sztuki Wozownia w Toruniu: Katarzyna Tretyn-Zečević, Dzień, którego nie było, kuratorka: Natalia Cieślak, 25.08-24.09.2017 r.\nW okresie rewolucji kopernikańskiej do opisania zasad funkcjonowania Wszechświata często służyły metafory, które odegrały niezwykle istotną rolę w kształtowaniu światopoglądu epoki. „Obrazowe wyrażenia”, takie jak zegar – symbol kosmosu jako skomplikowanego, wieloelementowego mechanizmu, czy król – personifikacja gwiazdy zajmującej w Układzie Słonecznym prymarne miejsce, definiowały to, jak pojmowano rzeczywistość. Wraz z dynamicznym rozwojem nauki i postępem technologicznym wspomniane wyżej metafory nieuchronnie się jednak zdezawuowały, a dotychczasowy „świat przybliżony” miał – jak sądzono – zostać wkrótce zastąpiony przez pozytywistyczny „świat dokładny”. Choć zdominowała go dążność do scjentystycznej precyzji, paradoksalnie wypracował on nowe symboliczne kody (np. wizja kosmosu jako organizmu), co dobitnie świadczy o tym, że metaforyzację i naukowe wyjaśnienie łączą więzy nierozerwalne. Niektórzy filozofowie twierdzą nawet, że posługiwanie się przenośniami może być sposobem postępowania badawczego i jedną z dróg do nowych odkryć, ponieważ – jak ujęła to Hannah Arendt – „metafora dokonuje (…) przejścia od jednego stanu emocjonalnego, jakim jest myślenie, do innego, jakim jest bycie zjawiskiem wśród zjawisk”.\n„Katarzyna Tretyn-Zečević. Dzień, którego nie było”, Galeria Wozownia w Toruniu, 2017, widok wystawy (źródło: dzięki uprzejmości organizatora)\nSymboliczna analogia – jako swoista ilustracja efektów analitycznych spekulacji – ułatwia nam więc zrozumienie Wszechświata, unaocznia skomplikowane procesy w nim zachodzące oraz przybliża te przejawy rzeczywistości, których uchwycenie sprawia trudność. Jednak możliwa jest także sytuacja odwrotna, kiedy to fenomen naukowy staje się przenośnią. Przekonują nas o tym prace Katarzyny Tretyn-Zečević powstałe w ramach jej współpracy z Obserwatorium Astronomicznym w Piwnicach pod Toruniem. Dwuletnia kooperacja z pracownikami placówki i zgłębienie tematów, jakimi zajmują się oni zawodowo, uświadomiły artystce, że poprzez odwołanie się do efektów pracy astronomów można dotrzeć do sfery wewnętrznych, ogólnoludzkich wartości i wywołać egzystencjalną refleksję. Wychodząc – odwrotnie niż sugerowała Arendt – od zjawisk, wypracowała szereg metafor, które skłaniają do przemyśleń i postawienia sobie pytania, czy poszerzający się stan wiedzy o Wszechświecie pozwala nam również dowiedzieć się czegoś więcej o nas samych.\nNa prezentowanej w galerii Wozownia wystawie pt. Dzień, którego nie było Katarzyna Tretyn-Zečević odnosi się do interesujących ją kwestii poprzez dwojakiego rodzaju prace – multimedialne instalacje, w których prymarną rolę odgrywa warstwa akustyczna, oraz szeroko rozumiane formy obrazowe. Do pierwszej z wymienionych kategorii zalicza się Jestem (2015–). Bezpośrednią referencję dla tej realizacji stanowi tzw. Voyager Golden Record – płyta wypuszczona w kosmos w 1977 roku wraz z sondą badawczą NASA. Przechowuje ona szereg informacji, m.in. odgłosy natury i zwierząt, muzykę różnych epok, pozdrowienia wygłoszone w kilkudziesięciu językach czy też zdjęcia krajobrazów i istot zamieszkujących Ziemię. Artystka patrzy na ową „złotą płytę” jako na skompilowane z wielu źródeł świadectwo naszego istnienia oraz nośnik danych, które zobrazują potencjalnym znalazcom (obcym cywilizacjom lub ludziom z przyszłości) rozmaitość kultur i form życia na błękitnej planecie. Jej praca, złożona ze ścieżki dźwiękowej z powtarzającym się słowem „jestem” wypowiadanym przez osoby z różnych stron świata, jest niejako nową wersją Voyager Golden Record. Pokreślone zostaje tu napięcie między powszechnością języka jako systemu konstruowania wypowiedzi a pierwiastkiem indywidualizmu, przejawiającym się w sposobie artykulacji komunikatu. „(…) poczucie prywatności może się ukonstytuować dopiero w oparciu o poczucie powszechności, wypływające z podlegania schematowi języka”, a zatem umowny kod, jakim się porozumiewamy, pozwala stworzyć kontekst, na tle którego – za sprawą zróżnicowanej werbalnej ekspresji – ujawnia się nasza jednostkowość.\nJestem postrzegać należy w integralnym powiązaniu z pracą Anteriora (2017). Wykorzystane zostały w niej dane dotyczące emisji fal radiowych w przestrzeni kosmicznej. Artystka przetworzyła je na format dźwiękowy słyszalny dla ludzkiego ucha, a następnie zwizualizowała zapis audio w postaci sinusoidalnej linii wyświetlanej na półprzezroczystej „ścianie” białego woalu. Realizując swój projekt Katarzyna Tretyn-Zečević doprowadziła do sytuacji wyjątkowej – sprawiła, że odległe galaktyki zaczęły „komunikować się” z nami jakby w odpowiedzi na Voyager Golden Record. Tony, które odbieramy jako pulsujące szmery o zmiennej wysokości, przenikają się na wystawie z wypowiedziami bohaterów pracy Jestem. Owo wtopienie się głosu człowieka w „dźwięki kosmosu” uzmysławia, że nasze „bycie w świecie” nie redukuje się tylko do aspektu ziemskiego, ale wpisać je należy w znacznie szerszą przestrzeń – zarówno fizyczną, jak i myślową. W momencie, gdy zaczynamy zdawać sobie sprawę, że jesteśmy obywatelami Wszechświata, nasza tożsamość i miejsce, w jakim się lokujemy, siłą rzeczy muszą zostać poddane redefinicji.\nDodatkowy kontekst interpretacyjny nadaje instalacji jej tytuł. „Anteriora” to termin zaczerpnięty z archiwistyki, określający dokumenty przejęte po kimś lub wytworzone przed rozpoczęciem pewnej działalności, jednak w szerszym rozumieniu odnosi się także do okoliczności, jakie poprzedzały dany fakt lub zdarzenie. Idąc tym tropem omawianą pracę można odczytywać na kilku poziomach: jako repozytorium materiału dźwiękowego dostarczonego artystce przez kilkadziesiąt osób, które wzięły udział w jej projekcie, ale też – w luźnym znaczeniowo kontekście – jako odniesienie do tego wszystkiego, co było przed nami: do historii Wszechświata wywierającej wpływ na naszą teraźniejszość.\nJeszcze jedna instalacja z użyciem dźwięku prezentowana jest – nomen omen – w tzw. „laboratorium sztuki”. Nie słyszymy tu jednak człowieka, nie „przemawia” do nas też kosmos – tym razem głos zostaje oddany maszynie. Inkluzja (2017) to efekt przełożenia na fonię układu dziurkowań na taśmach, jakich używano kiedyś do zapisu danych czy programowania pierwszych komputerów. Zapomniany aparat do odtwarzania muzyki oraz perforowane papierowe wstęgi, które dawno wyszły z użycia, uzmysławiają, jak ogromny technologiczny postęp dokonał się na przestrzeni ostatnich dziesięcioleci. W pamięci mieć jednak należy, że do obecnego poziomu wiedzy docierano na drodze powolnej ewolucji. Każdy jej etap był równie ważny, a za nowymi odkryciami stały konkretne osoby. Dysharmonijna muzyka „zamknięta” w Inkluzji to więc z jednej strony „melodia przeszłości”, z drugiej – rodzaj „pieśni” wygrywanej dla upamiętnienia tych, którym ludzkość zawdzięcza kolejne wynalazki.\nKatarzyna Tretyn-Zečević, z cyklu „Voyager”, 2015 (źródło: dzięki uprzejmości organizatora)\nJak już wcześniej sygnalizowano, obok instalacji dźwiękowych na wystawie prezentowane są także prace zrealizowane w dominującym w twórczości Katarzyny Tretyn-Zečević medium obrazowym. W abstrakcyjnych, oszczędnych kompozycjach utrzymanych w tonacji bieli artystka bazuje na formie okręgu lub łuku oraz linii prostej, a kształty buduje przy pomocy przeszywających płótno srebrnych nici. W tej technice zrealizowała m.in. serię Voyager (2015). W jej skład wchodzą dwa monumentalne tryptyki czerpiące z projektów radioteleskopu RT-4 znajdującego się w Obserwatorium Astronomicznym w podtoruńskich Piwnicach, dziesięć kompozycji, dla których punktem wyjścia były widma fal radiowych emitowanych przez cząsteczki metanolu powstające wokół młodych masywnych gwiazd, oraz osiem płócien będących artystyczną interpretacją widm optycznych gwiazd, pozwalających na określenie ich temperatury, klasy jasności i składu chemicznego. Wspomniane wyniki pomiarów spektroskopowych wykorzystane zostały przez artystkę także w pracy Dzień, którego nie było (2017) prezentowanej w sali tzw. „archiwum”. Szybka z widocznymi liniami widmowymi obrazującymi dane uzyskane przez teleskop pochodzący z początków XX wieku, stała się podstawą projekcji, której finalny kształt wykazuje zaskakujące wizualne analogie z charakterystycznym dla Katarzyny Tretyn-Zečević językiem form obrazowych, opartych na kole i prostych.\nWyszyte – podobnie jak Voyager – zostały także przestrzenne obrazy z serii Śnij (2017). Nie tylko przełamano tu płaskość i dwuwymiarowość malarskiej kompozycji, ale i pojawił się nowy w œuvre artystki środek wyrazu: cień. Jego potencjał w pełni wyzyskany został w pracy Penumbra (2016). Cykl dwunastu kart wytłaczanych w bawełnianym papierze metodą blindprint inspirowany jest zaćmieniem Księżyca. Do zjawiska tego dochodzi w momencie, gdy Srebrny Glob „chowa się” za oświetlaną przez Słońce Ziemią i wkracza w obszar rzucanego przez planetę cienia. Kiedy wszystkie ciała niebieskie znajdą się w jednej linii, mamy do czynienia z zaćmieniem całkowitym, jednak gdy Księżyc przejdzie w obszar tzw. stożka półcienia Ziemi (penumbra), przesłania mu ona tylko fragment Słońca, co w efekcie daje zaćmienie częściowe.\nKatarzyna Tretyn-Zečević, z cyklu „Penumbra”, 2016 (źródło: dzięki uprzejmości organizatora)\nWykorzystanie w Penumbrze techniki druku „na ślepo”, czyli tłoczenia bez nanoszenia farby, sprawiło, że formy kreuje tu gra załamującego się na krawędziach zagłębień światła i kumulującego się wewnątrz nich cienia. Poszczególne kształty zyskują swą czytelność jednak tylko w określonych warunkach: w półcieniu i przy precyzyjnie ustawionym kącie padania świetlnych promieni – w pełnym blasku pozostają bowiem nieczytelne bądź ledwie dostrzegalne. Grafiki z tego cyklu można uznać za doskonałą ilustrację słów Hegla: „Dopiero w świetle określonym (…) można coś rozróżnić, gdyż dopiero zmącone światło i rozjaśniona ciemność zawierają różnicę w sobie samych i są tym samym bytem określonym, istnieniem (Dasein)”. Zarówno stwierdzenie filozofa, jak i prace artystki, dają się odczytywać jako metafora procesu (samo)poznania, możliwego tylko w stanach pośrednich wykluczających sytuacje skrajne. Jak Arystoteles na podstawie obserwacji częściowego zaćmienia Księżyca udowodnił, że Ziemia jest kulą, tak my, chcąc dociec tego, kim naprawdę jesteśmy, musimy spojrzeć na siebie „w określonym świetle” i wpisać się w konstelację czynników, które wpływają na nasze życiowe położenie.\nAndrzej Stoff, który badał związki literatury i astronomii, stwierdził, że artysta może odnieść się do zjawisk pozaziemskich jedynie poprzez projektowanie na Wszechświat tego, co ludzkie: „Tylko w ten sposób, inaczej niż nauka, może cokolwiek o nim powiedzieć”. Tym właśnie tropem idzie Katarzyna Tretyn-Zečević. Przywołując różne metody eksploracji kosmosu, wskazując na postępujący w czasie rozwój techniki i metodologii badawczej czy metaforyzując zjawiska astronomiczne i transponując je w zupełnie nowe konteksty, akcentuje zależność między sferą naukowego doświadczenia a płaszczyzną ludzkiej autorefleksji. Centralnym obiektem swoich artystycznych dociekań czyni bowiem właśnie człowieka, pojawiającego się w jej pracach zawsze na tle złożonej machiny Wszechświata. Wychodząc od problematyki, którą zajmują się przedmioty ścisłe, Katarzyna Tretyn-Zečević pokazała, że choć każdy dzień przynosi nowe odkrycia, ciągle sięgamy coraz dalej, wciąż istnieją sfery doświadczeń niedających się ująć w precyzyjny, matematyczny sposób. Pobrzmiewająca od czasów oświecenia zapowiedź, że naukowa spekulacja dostarczy nam obiektywnego obrazu świata i wiedzy o nas samych, rozminęła się z rzeczywistością. Dzień całkowitego wyeliminowania humanistycznych rozważań przez scjentyzm nie nastąpił. Wręcz przeciwnie – naukowa analiza dodatkowo ten namysł stymuluje.\nTekst pochodzi z katalogu wystawy Katarzyny Tretyn-Zečević Dzień, którego nie było, Galeria Sztuki Wozownia w Toruniu, 25.08 – 24.09.2017, kuratorka: Natalia Cieślak.\nW. Skoczny, Metafory okresu rewolucji kopernikańskiej, [wg:] http://www.opoka.org.pl/biblioteka/F/FB/metafory_kopernikanskie.html [stan z dn. 04.07.2017].\nPor.: J. Kmita, Wyjaśnienie naukowe a metafora, „Studia Filozoficzne” 1967, nr 3, s. 157.\nCyt. za: H. Arendt, Myślenie, tłum. H. Buczyńska-Garewicz, Warszawa 1991, s. 154. Cyt. w: A. Pawliszyn, Świat człowieka i kosmos poprzez metaforę, Poznań 1999, s. 156.\nA. Pawliszyn, Świat człowieka i kosmos…, dz. cyt., s. 141.\nInkluzja zakłada relację zawierania się jednego elementu / zbioru w drugim.\nCyt. za: G. W. F. Hegel, Nauka logiki, tłum. A. Landman, t.1, ks. 1, r. 1, uwaga 2, b.m. 1967, s. 110. Cyt. w: V. Stoichita, Krótka historia cienia, tłum. P. Nowakowski, Kraków 2001, s. 8.\nPenumbra to etymologicznie „prawie cień” (od łac. paenes – prawie i umbra – cień).\nJ. Włodarczyk, Księżyc w nauce i kulturze Zachodu, Poznań 2012, s. 112.\nA. Stoff, „Literacka astronomia”: Wiedza? Przeżycie? Metafora?, [w:] Poezja i astronomia, red. B. Burdziej, G. Halkiewicz-Sojak, Toruń 2006, s. 36.\nTags Galeria Sztuki Wozownia w Toruniu Katarzyna Tretyn-Zečević Natalia Cieślak Sztuki wizualne Toruń\nPoprzedni artykuł Oswajanie miłości\nNastępny artykuł „Serce miłości”, czyli między penerstwem a voguingiem