Nowoczesne zasady odżywiania [T. Colin Campbell, Thomas M. Campbell] << KLIKAJ I CZYTAJ ONLINE\n00284 004289 18761462 na godz. na dobę w sumie\nAutor: T. Colin Campbell, Thomas M. Campbell Liczba stron:\nISBN: 9788375792577 Data wydania: 2014-02-13\nTreść tej książki nie może zastępować fachowej opieki medycznej. Nie powinieneś wprowadzać żadnych zmian w sposobie odżywiania czy aktywności fizycznej bez konsultacji z lekarzem, w szczególności jeśli leczysz się z powodu chorób układu krążenia, podwyższonego ciśnienia krwi czy cukrzycy. Tytuł oryginalny: The China Study Copyright © 2004 by T. Colin Campbell, Ph.D. and Thomas M. Campbell II All Rights Reserved. This translation published under license. Wszelkie prawa zastrzeżone. Niniejszy przekład opublikowano na podstawie umowy licencyjnej. ISBN wydania oryginalnego: 978-1932100-66-2 WYDANIE POLSKIE: © for the Polish edition: Galaktyka Sp. z o.o., Łódź 2011 90-562 Łódź, ul. Łąkowa 3/5 tel. +42 639 50 18, 639 50 19, tel./fax 639 50 17 e-mail: info@galaktyka.com.pl; sekretariat@galaktyka.com.pl www.galaktyka.com.pl Wydanie książkowe: 978-83-7579-177-8 E-book (mobi): 978-83-7579-258-4 E-book (e-pub): 978-83-7579-257-7 Zdjęcie na okładce: © Mascarucci/Corbis/FotoChannels Konsultacja: mgr inż. Anna Wolska Redaktor prowadzący: Marek Janiak Redakcja: Iwona Cłapińska Korekta: Monika Ulatowska Projekt okładki: Jakub Kabała Konwersja do formatu EPUB/MOBI - InkPad.pl Księgarnia internetowa!!! Pełna informacja o ofercie, zapowiedziach i planach wydawniczych Zapraszamy www.galaktyka.com.pl kontakt e-mail: info@galaktyka.com.pl; sekretariat@galaktyka.com.pl Wszelkie prawa zastrzeżone. Bez pisemnej zgody wydawcy książka ta nie może być powielana w częściach, ani w całości. Nie może też być reprodukowana, przechowywana i przetwarzana z zastosowaniem jakichkolwiek środków elektronicznych, mechanicznych, fotokopiarskich, nagrywających i innych.\nSpis treści PODZIĘKOWANIA PRZEDMOWA SŁOWO WSTĘPNE WSTĘP CZĘŚĆ I. BADANIE CHIŃSKIE 1. Stajemy przed problemem, potrzebujemy rozwiązania 2. Królestwo białka 3. Wyłączyć nowotwór 4. Lekcja z Chin CZĘŚĆ II. CHOROBY CYWILIZACYJNE 5. Złamane serca 6. Otyłość 7. Cukrzyca 8. Powszechne rodzaje raka: rak piersi, prostaty i jelita grubego 9. Choroby autoimmunologiczne 10. Destrukcja o szerokim zasięgu: choroby kości, nerek, oczu i mózgu CZĘŚĆ III. PRZEWODNIK PO WŁAŚCIWYM ODŻYWIANIU 11. Dobrze jeść: osiem zasad odżywiania i zdrowia 12. Jak się odżywiać CZĘŚĆ IV. CZEMU NIE SŁYSZAŁEŚ O TYM WCZEŚNIEJ? 13. Ciemna strona nauki 14. Naukowy redukcjonizm 15. „Nauka” przemysłu 16. Czy rząd jest dla ludzi? 17. Czyje zdrowie chroni wielka medycyna? 18. Historia się powtarza DODATEK A. PYTANIA I ODPOWIEDZI: WPŁYW BIAŁKA W BADANIACH DOŚWIADCZALNYCH NA SZCZURACH DODATEK B. METODOLOGIA BADANIA CHIŃSKIEGO DODATEK C. ZWIĄZKI „WITAMINY” D PRZYPISY\n6 Otyłość BYĆ MOŻE MÓWILI o tym w mediach. Być może natrafiłeś kiedyś na szokujące statystyki dotyczące otyłości wśród Amerykanów. Być może po prostu zauważyłaś, że w warzywniaku spotykasz więcej otyłych ludzi niż kilka lat temu. Być może odwiedzałeś klasy, place zabaw lub przedszkola i zaobserwowałeś, jak problem nadwagi upośledza kondycję wielu dzieci i uniemożliwia im przebiegnięcie 10 metrów bez zadyszki. Trudno nie dostrzec współczesnej walki z nadwagą. Wystarczy otworzyć gazetę, włączyć radio lub telewizor, aby zobaczyć, że Stany Zjednoczone mają z tym problem. Tak naprawdę dwie trzecie Amerykanów ma nadwagę, a jedna trzecia społeczeństwa jest otyła. Nie dość, że są to wysokie liczby, to jeszcze tempo ich wzrostu jest przerażające (ryc. 1.2). Co oznaczają terminy „nadwaga” i „otyłość”? Standardowym wykładnikiem masy ciała jest BMI (body mass index, indeks masy ciała). Jest to stosunek wagi człowieka (w kilogramach, kg) do jego wzrostu (w metrach do kwadratu, m2). Według większości standardów nadwagę oznacza BMI większe niż 25, a otyłość BMI powyżej 30. Tę samą skalę stosuje się dla mężczyzn i kobiet. Możesz określić własne BMI, korzystając z tab. 6.1, gdzie waga podana jest w kilogramach, a wzrost w centymetrach. DZIECI Być może najbardziej przygnębiającym aspektem naszych problemów z nadmierną masą ciała jest zwiększająca się liczba dzieci cierpiących na nadwagę lub otyłość. Około 15% amerykańskiej młodzieży (w przedziale wiekowym 5–19 lat) ma nadwagę. Kolejne 15% jest nią zagrożone. Tab. 6.1. Indeks masy ciała Przed dziećmi z nadwagą pojawia się wiele psychologicznych i społecznych wyzwań. Jak wiadomo, dzieci są zazwyczaj otwarte i bezceremonialne, więc bywa, że plac zabaw staje się bezlitosnym miejscem. Dzieciom z nadwagą trudniej jest zawierać przyjaźnie, są one postrzegane jako leniwe i niezdarne. Istnieje większe prawdopodobieństwo, że wystąpią u nich problemy z nauką i zachowaniem, a niska samoocena nabyta w trakcie okresu dojrzewania może zostać im na zawsze. Cierpiących na nadwagę młodych ludzi z większym prawdopodobieństwem dotkną różnorodne problemy ze zdrowiem. Nierzadko mają oni podwyższony poziom cholesterolu, co może być zapowiedzią wielu różnych śmiertelnych chorób. Częściej mają problemy z nietolerancją glukozy i w konsekwencji z cukrzycą. Cukrzyca typu 2, do niedawna wykrywana wyłącznie u dorosłych, coraz częściej pojawia się u młodzieży. (Z rozdziałów siódmego i dziewiątego dowiesz się więcej na temat cukrzycy u dzieci). U otyłych dzieci prawdopodobieństwo podwyższonego ciśnienia krwi jest dziewięciokrotnie wyższe niż u dzieci z prawidłową masą ciała. Na zespół bezdechu sennego, który może prowadzić do upośledzenia funkcji poznawczych, cierpi jedno na dziesięć otyłych dzieci. Częstsze są również u nich problemy z układem kostno-stawowym. Co jednak najważniejsze, otyłe dziecko z dużo większym prawdopodobieństwem zostanie otyłym dorosłym, co poważnie podwyższa ryzyko długotrwałych problemów zdrowotnych. KONSEKWENCJE DLA DOROSŁYCH Jeśli cierpisz na otyłość, prawdopodobnie nie możesz robić wielu rzeczy, dzięki którym twoje życie byłoby przyjemniejsze. Być może zauważasz, że nie masz wystarczająco dużo energii do zabawy z wnukami (lub dziećmi), nie jesteś w stanie przemierzać pieszo długich dystansów, uprawiać sportu, wygodnie siedzieć w kinie czy samolocie lub prowadzić aktywnego życia seksualnego. Tak naprawdę nawet siedzenie na krześle bywa niemożliwe bez odczuwania bólu pleców lub stawów. Wielu osobom samo stanie bardzo obciąża kolana. Zbyt duży ciężar ciała tragicznie wpływa na mobilność fizyczną, pracę, zdrowie psychiczne, postrzeganie siebie i życie społeczne. Jak widzisz, nie chodzi o śmierć, lecz tak naprawdę o to, że osobę otyłą omija wiele przyjemniejszych rzeczy w życiu4. To jasne, że nikt nie pragnie mieć nadwagi. Czemu więc dwie trzecie Amerykanów ją ma? Dlaczego jedna trzecia społeczeństwa jest otyła? Brak pieniędzy nie jest problemem. W 1999 roku koszty opieki medycznej w związku z otyłością wyniosły około 70 mld dolarów5. W 2002 roku, trzy lata później, American Obesity Association (Amerykańskie Towarzystwo ds. Walki z Otyłością) obliczyło te koszty na 100 mld6. To nie wszystko. Dodajmy do tego jeszcze 30–40 mld dolarów, które wydajemy z własnej kieszeni, próbując uniknąć tycia5. Stosowanie specjalnych programów utraty zbędnych kilogramów i łykanie pigułek w celu zmniejszenia apetytu czy zmiany metabolizmu to nasz narodowy sport. To ekonomiczna czarna dziura, która wysysa z nas pieniądze, nie oferując nic w zamian. Wyobraź sobie, że płacisz 40 dolarów hydraulikowi, aby naprawił przeciekającą rurę w zlewie, a dwa tygodnie później ta sama rura wybucha, zalewając kuchnię, co kosztuje cię 500 dolarów. Jestem pewien, że nie wezwałbyś tego hydraulika ponownie! Czemu więc bezustannie próbujemy nowych diet, koktajli, batonów energetycznych i wierzymy w poradniki o odchudzaniu, skoro nie spełniają swoich obietnic? Podziwiam ludzi chcących osiągnąć właściwą wagę. Nie twierdzę, że osoby z nadwagą nie są wartościowe czy godne szacunku. Są, tak samo jak osoby chorujące na raka. Moja krytyka dotyczy systemu społecznego, który pozwala na powstawanie tego problemu, a nawet przyczynia się do niego. Moim zdaniem gubimy się w chaosie informacyjnym, co służy przede wszystkim napychaniu cudzych kieszeni. To, czego naprawdę potrzebujemy, to nowe rozwiązania, oparte na prawdziwych informacjach, a zarazem takie, na które nas stać. ROZWIĄZANIE Droga do utraty zbędnych kilogramów to przestrzeganie diety nieprzetworzonej opartej na produktach roślinnych (NPR), której towarzyszy odpowiednia ilość aktywności fizycznej. To nie może być chwilowy kaprys, lecz trwała zmiana stylu życia, która może zapewnić stały spadek wagi, minimalizując równocześnie ryzyko powstania chorób przewlekłych. Czy spotkałeś kiedykolwiek kogoś, kto regularnie spożywa świeże owoce, warzywa i pełne zboża, a do tego rzadko je mięso, śmieciowe jedzenie, takie jak czipsy, frytki i batoniki, lub nie je ich wcale? Jaki jest ciężar ciała tej osoby? Jeśli znasz dużo takich ludzi, prawdopodobnie zauważyłeś, że mają oni raczej prawidłową masę ciała. A teraz pomyśl o tradycyjnych kulturach świata, np. azjatyckich (Chiny, Japonia, Indie), w których kilka miliardów ludzi od tysięcy lat odżywia się dietą opartą głównie na produktach roślinnych. Do niedawna trudno było wyobrazić sobie tych ludzi z nadwagą. A teraz wyobraź sobie mężczyznę na meczu baseballowym kupującego dwa hot dogi i drugie piwo lub kobietę w barze szybkiej obsługi, zamawiającą cheeseburgera i frytki. Ci ludzie wyglądają inaczej, prawda? Niestety, mężczyzna zajadający się hot dogami, popijanymi piwem, stał się symbolem typowego Amerykanina. Odwiedzający mnie obcokrajowcy mówią, że jedną z pierwszych rzeczy, jakie zauważają po przyjeździe do Stanów, jest wyjątkowo duża liczba grubych ludzi. Rozwiązanie tego problemu nie wymaga ani magicznych sztuczek, ani rozszyfrowania skomplikowanych równań, opartych na grupie krwi i liczeniu węglowodanów, ani wywoływania duchów. Wystarczy zaufać swoim obserwacjom, kto jest szczupły, żywotny i zdrowy, a kto nie, lub wnioskom z badań, dużych jak i małych, które spójnie pokazują, że wegetarianie i weganie są szczuplejsi niż osoby jedzące mięso. W tych badaniach wegetarianie i weganie są od ponad 2 kg do prawie 14 kg lżejsi niż reszta populacji7–13. W pewnym badaniu interwencyjnym pacjentom z nadwagą pozwolono jeść tyle, ile chcieli, pod warunkiem że będą przestrzegać głównie niskotłuszczowej, nieprzetworzonej diety opartej na pokarmach roślinnych. Po trzech tygodniach każda z tych osób zrzuciła średnio 7,7 kg14. W Pritikin Center 4,5 tys. pacjentów, którzy przeszli przez taki trzytygodniowy program, uzyskało podobne wyniki. Odkryto tam, że dzięki diecie prawie w pełni roślinnej i aktywności fizycznej pacjenci tracili 5,5% masy ciała w przeciągu trzech tygodni15. Oto więcej opublikowanych wyników z badań wykorzystujących niskotłuszczową, pełnoziarnistą, w większości roślinną dietę: około 0,9–2,2 kg mniej po dwunastu dniach16, około 4,5 kg mniej po trzech tygodniach17, 18, 7,2 kg mniej po dwunastu tygodniach19, prawie 11 kg mniej po roku20. Wszystkie powyższe wyniki pokazują, że spożywanie diety nieprzetworzonej opartej głównie na pokarmach roślinnych pomaga schudnąć, co więcej, może się to stać całkiem szybko. Jedyne pytanie to: jak dużo kilogramów można stracić? W większości powyższych badań, ludzie, którzy tracili najwięcej kilogramów, mieli największą nadwagę21. Aby utrzymać efekt redukcji masy ciała, należy pozostać na diecie. Najważniejsze jest to, że taka metoda odchudzania sprzyja zachowaniu zdrowia. Niektórzy mimo przestrzegania diety roślinnej nie chudną. Istnieje kilka przyczyn. Po pierwsze, zmniejszenie masy ciała na takiej diecie jest bardzo mało prawdopodobne, jeśli zawiera ona zbyt dużo przetworzonych węglowodanów. Słodycze, ciasta i makarony nie pomogą. Produkty te są bogate w łatwo trawione cukry i skrobie, a ciasta dodatkowo w dużą ilość tłuszczu. Jak wspomniałem w rozdziale czwartym, te wysoko przetworzone, nienaturalne produkty nie są częścią diety opartej głównie na nieprzetworzonych pokarmach roślinnych, która pozwala zrzucić nadwagę i pozostać zdrowym. To jeden z głównych powodów, dla których dietę optymalną określam jako pełnoziarnistą dietę roślinną. Zauważ, że ścisła dieta wegetariańska nie zawsze oznacza to samo, co dieta oparta na nieprzetworzonych lub niskoprzetworzonych produktach, głównie roślinnych. Niektórzy po przejściu na wegetarianizm zastępują mięso nabiałem, tłuszczami dodanymi i rafinowanymi węglowodanami, takimi jak makarony z białej mąki, słodycze i ciasta. Ludzi tych nazywam „śmieciowymi wegetarianami”, ponieważ nie stosują odżywczej diety. Drugim powodem braku utraty zbędnych kilogramów może być brak aktywności fizycznej. Rozsądna ilość regularnej aktywności fizycznej na dłuższą metę się opłaca. Po trzecie, niektórzy ludzie mają skłonności do tycia, co może utrudniać odchudzanie. Jeśli należysz do tej grupy, musisz wyjątkowo pilnować przestrzegania diety i ćwiczeń. Zauważyliśmy, że w wiejskich rejonach Chin ludzi otyłych po prostu nie było, pomimo iż chińscy imigranci w krajach zachodnich cierpieli na tę przypadłość. Obecnie, gdy zwyczaje żywieniowe i styl życia w Chinach i krajach zachodnich są bardzo zbliżone, również sylwetki Chińczyków i mieszkańców Zachodu stają się bardziej podobne. Ludziom z predyspozycjami genetycznymi do tycia nie trzeba wiele byle jakiego jedzenia, by ich dieta zaczęła stwarzać problemy. Utrzymywanie prawidłowej masy ciała to wybór na całe życie. Sztuczki, które powodują niebywale dużą i szybką utratę kilogramów, nie działają na dłuższą metę. Krótkotrwałym korzyściom nie powinny towarzyszyć trwałe problemy zdrowotne, takie jak choroby nerek i serca, rak, choroby kości i stawów i inne problemy, które wiążą się z popularnymi dietami cud. Jeśli masa ciała przyrastała powoli, przez miesiące i lata, dlaczego zmniejszenie jej w przeciągu kilku tygodni miałoby być zdrowe? Traktowanie odchudzania jak wyścigu jest błędem; powoduje tylko spadek motywacji i szybki powrót do złych nawyków żywieniowych. Pewne badanie przeprowadzone na 21 105 wegetarianach i weganach13 wykazało, że indeks masy ciała był „niższy u osób, które stosowały dietę dłużej niż pięć lat”, niż u osób, które stosowały ją krócej. CZY TO POSKUTKUJE U CIEBIE Istnieje więc rozwiązanie problemu nadwagi. Czy możesz zastosować je w swoim życiu? Po pierwsze, zapomnij o liczeniu kalorii. Mówiąc ogólnie, możesz jeść tak dużo, jak chcesz, a mimo to tracić na wadze – pod warunkiem, że jesz właściwe pokarmy (szczegóły w rozdziale dwunastym). Po drugie, nie spodziewaj się wyrzeczeń, zniechęcenia czy mdłości – nie ma takiej potrzeby. Poczucie głodu oznacza, że coś jest nie tak, a długotrwały głód powoduje spowolnienie metabolizmu, czyli reakcję obronną organizmu. Co więcej, nasz organizm uzbrojony jest w mechanizmy, które naturalnie pozwalają odpowiednim produktom roślinnym odżywiać nas bez potrzeby myślenia o każdym kęsie, który wkładamy do ust. To wolny od zmartwień sposób odżywiania. Zapewnij organizmowi odpowiednią żywność, a będzie prawidłowo funkcjonował. W niektórych badaniach osoby na niskoprzetworzonej, niskotłuszczowej diecie roślinnej spożywają mniej kalorii. Nie dzieje się tak dlatego, że się głodzą. Prawdopodobnie spędzają więcej czasu na jedzeniu i spożywają większą ilość pokarmów niż osoby jedzące mięso22. To dlatego, że owoce, warzywa i pełne ziarna zbóż nie są tak kaloryczne w jednostce objętości (gęstość kaloryczna) jak żywność pochodzenia zwierzęcego i dodawane do przetworzonej żywności tłuszcze. W każdej porcji, na przykład łyżce, tych produktów znajduje się wyraźnie mniejsza liczba kalorii. Wiedz, że 1g tłuszczu zawiera 9 kalorii, podczas gdy białko i węglowodany zaledwie 4. Dodatkowo owoce, warzywa i zboża są bogate w błonnik, który zapewnia uczucie sytości22, 23, a mimo to prawie nie dostarcza kalorii. Spożywając zdrowy posiłek, możesz obniżyć liczbę spożywanych i trawionych kalorii, nawet jeśli jesz znacznie więcej. To jednak nie wyjaśnia jeszcze, jakie korzyści płyną z diety opartej na nieprzetworzonych pokarmach roślinnych (NPR). Te same argumenty, jakie wysunąłem przeciwko diecie Atkinsa i innym popularnym dietom niskowęglowodanowym (rozdział czwarty), pasują do badań, w których pacjenci przez krótki czas spożywają mniej kalorii na diecie roślinnej. Nie będą oni w stanie wytrwać na takiej niskokalorycznej diecie zbyt długo; utrata kilogramów spowodowana ograniczeniem kalorii rzadko jest trwała. Dlatego inne badania odgrywają kluczową rolę w wytłumaczeniu korzyści zdrowotnych roślinnej diety opartej na produktach nieprzetworzonych, głównie roślinnych. Według tych badań, trwała utrata wagi zależy od wielu więcej czynników niż tylko proste ograniczenie kalorii. Badania pokazują, że wegetarianie spożywają tyle samo lub nawet znacznie więcej kalorii niż osoby jedzące mięso, a mimo to są szczuplejsi11, 24, 25. Badanie chińskie wykazało, że Chińczycy na diecie roślinnej spożywali o wiele więcej kalorii na kilogram masy ciała niż Amerykanie. Większość ludzi automatycznie wyciągnie wniosek, że Chińczycy ci muszą być przez to ciężsi niż Amerykanie jedzący mięso. Lecz Chińczycy są szczuplejsi pomimo spożywania większej ilości jedzenia i kalorii. W dużej mierze zawdzięczają to swojej aktywności fizycznej, jednak powyższe porównanie dotyczy typowych Amerykanów i najmniej aktywnych Chińczyków – pracowników biurowych. Co więcej, badania przeprowadzone w Izraelu24 i Wielkiej Brytanii11, państwach, które nie kojarzą się z kulturą agrarną, również pokazały, że wegetarianie mogą spożywać tyle samo lub więcej kalorii niż osoby na diecie mięsnej, a mimo to nadal ważyć mniej. W czym tkwi sekret? Jednym z czynników, o jakim wspomniałem wcześniej, jest proces termogenezy, który dotyczy produkcji ciepła w trakcie trawienia. U wegetarian zaobserwowano odrobinę większe tempo metabolizmu w trakcie spoczynku26, co oznacza, że spalają nieco więcej kalorii w formie ciepła, niż odkładają w formie tłuszczu27. Stosunkowo nieduże przyspieszenie tempa metabolizmu przekłada się na znaczny wzrost liczby kalorii spalonych w ciągu doby. Większość ważnych aspektów tego procesu opisałem w rozdziale czwartym. WYSIŁEK FIZYCZNY Wyszczuplający efekt aktywności fizycznej jest oczywisty. Fakt ten popierają dowody naukowe. Niedawny przegląd wiarygodnych badań dostarczył porównania związku między masą ciała a ćwiczeniami28 i okazało się, że ludzie, którzy byli bardziej aktywni, ważyli mniej. Inny zestaw badań pokazywał, iż regularny wysiłek pomaga utrzymać ciężar ciała uzyskany w trakcie programów treningowych. Nie jest to zaskoczeniem. Podjęcie ćwiczeń na krótki okres to zły pomysł. Lepiej na stałe włączyć je do swojego życia, po to żeby być sprawnym fizycznie, a nie tylko spalić kalorie. Jak dużo wysiłku fizycznego potrzeba, by nie przybierać na wadze? W pewnej dobrej recenzji28 podano, że zaledwie 15–45 minut ćwiczeń dziennie wystarczy, by utrzymać masę ciała o 5–8 kg mniejszą, niż gdyby tych ćwiczeń nie było. Ciekawy jest też wniosek, że dzięki „spontanicznej” aktywności fizycznej związanej z codziennymi sprawunkami możemy spalić dodatkowo 100–800 kilokalorii dzienne29, 30. Ludzie, którzy regularnie są w ruchu, z pewnością odniosą większe korzyści zdrowotne od tych, którzy są uwięzieni w siedzącym trybie życia. Pozytywny wpływ, jaki wywiera połączenie diety i aktywności fizycznej, pokazał mi bardzo prosty eksperyment na zwierzętach. Przypomnę, że nasze zwierzęta eksperymentalne karmiliśmy dietą zawierającą albo 20% kazeiny (białka mleka krowiego), jak w tradycyjnym żywieniu, albo o wiele mniej kazeiny, tj. 5%. Szczury, które spożywały mniej białka, znacznie rzadziej chorowały na raka, miały niższy poziom cholesterolu we krwi i żyły dłużej. Przyjmowały również nieco więcej kalorii, lecz spalały je w postaci ciepła. Niektórzy z nas zauważyli w trakcie eksperymentów, że zwierzęta karmione mniejszą ilością kazeiny były bardziej aktywne. Aby sprawdzić, czy mamy rację, trzymaliśmy zwierzęta w klatkach z kołowrotkami wyposażonymi w liczniki obrotów. W ciągu pierwszego dnia szczury karmione dietą zawierającą 5% kazeiny dobrowolnie „ćwiczyły” w kołowrotku mniej więcej dwa razy częściej niż zwierzęta karmione dietą zawierającą 20% kazeiny31. Przez całe dwutygodniowe badanie różnica w aktywności się utrzymała. Możemy teraz podsumować bardzo ciekawe obserwacje dotyczące masy ciała. Dieta roślinna pozwala utrzymać ciężar ciała pod kontrolą na dwa sposoby. Po pierwsze, powoduje uwalnianie kalorii w postaci ciepła, zamiast magazynowania ich w postaci tkanki tłuszczowej. Nie potrzeba dużej ilości kalorii, aby w ciągu roku zauważyć różnicę. Po drugie, dieta roślinna wspiera aktywność fizyczną. A gdy spada waga, łatwiej być aktywnym. Dieta i aktywność fizyczna wspólnie redukują ciężar ciała i poprawiają ogólny stan zdrowia. W DOBRYM KIERUNKU Otyłość to najgroźniejszy sygnał słabego zdrowia, z jakim muszą zmierzyć się państwa zachodnie. Dziesiątki milionów osób staną się niepełnosprawne, dodatkowo obciążając system zdrowotny – bardziej niż kiedykolwiek. Dużo ludzi i instytucji pracuje nad zmniejszeniem tego problemu, ale już sam punkt wyjścia i sposób, w jaki działają, często pozbawiony jest logiki i wynika z dezinformacji. Po pierwsze, ludziom obiecuje się natychmiastowe efekty. Otyłości tymczasem nie da się zlikwidować w kilka tygodni czy miesięcy. Należy wystrzegać się diet i pigułek, które powodują nagłą utratę masy ciała, gdyż może to utrudniać zachowanie zdrowia w przyszłości. Dieta, która pomaga stracić zbędne kilogramy na krótką metę, powinna również pomóc utrzymać zdrowie na dłuższą metę. Po drugie, błędem jest koncentrowanie się tylko na otyłości bez uwzględnienia jej związku z innymi schorzeniami32, 33. Skupiamy przez to uwagę na leczeniu skutków zamiast innych chorób, które są ściśle powiązane z otyłością. Innymi słowy, tracimy z oczu kontekst. Moim zdaniem należy odrzucić tezę, iż znajomość genów pozwoli kontrolować otyłość. Kilka lat temu34–36 bardzo duże zainteresowanie wzbudziło odkrycie „genu otyłości”. Później odkryto drugi gen mający związek z otyłością, trzeci, czwarty i tak dalej. Celem poszukiwania genu otyłości jest umożliwienie naukowcom opracowania leku, który zlikwiduje lub zdezaktywuje przyczynę otyłości. To bardzo krótkowzroczne, jak i mało produktywne podejście. Wiara, że za otyłość odpowiedzialne są bliżej nieokreślone geny („to rodzinne”), pozwala nam zrzucać winę na przyczynę, której nie jesteśmy w stanie kontrolować. A możemy kontrolować przyczynę – wystarczy użyć widelca.\n7 Cukrzyca CUKRZYCA TYPU 2 TO NAJCZĘSTSZA odmiana cukrzycy, która często towarzyszy otyłości. W związku ze stale zwiększającą się masą ciała u Amerykanów, wskaźnik chorych na cukrzycę rośnie w zastraszającym tempie. Pomiędzy 1990 a 1998 rokiem liczba nowych przypadków cukrzycy (zapadalność) wzrosła o 33%1. Ponad 8% Amerykanów i 150 tys. młodych ludzi cierpi na tę chorobę – co daje w sumie 16 mln Amerykanów. Najgorsze, że jedna trzecia z nich jeszcze nie wie, że ma cukrzycę2. O tym, z jak poważną sytuacją mamy do czynienia, świadczy to, że dzieci w wieku dojrzewania chorują na typ cukrzycy, który dotąd zarezerwowany był dla dorosłych po czterdziestce. Jedna z gazet zwróciła uwagę na rozmiary epidemii, przywołując historię piętnastolatki ważącej prawie 160 kg, chorującej na „cukrzycę typu dorosłego” i dostającej zastrzyki z insuliny trzy razy dziennie3. Czym jest cukrzyca, czemu powinniśmy się nią przejmować oraz co możemy zrobić, aby jej uniknąć? DIABEŁ O DWÓCH TWARZACH Prawie wszystkie przypadki cukrzycy to cukrzyca typu 1 lub 2. Cukrzyca typu 1 rozwija się u dzieci i nastolatków i z tego powodu czasem nazywana jest cukrzycą typu dziecięcego. Ten rodzaj stanowi 5–10% wszystkich przypadków tej choroby. Cukrzyca typu 2, która stanowi 90–95% wszystkich przypadków, występowała zazwyczaj głównie u dorosłych po czterdziestce, przez co określano ją mianem cukrzycy typu dorosłego2. Ponieważ obecnie prawie 45% nowo wykrytych przypadków cukrzycy u dzieci to cukrzyca typu 24, odchodzi się od stosowania nazw odnoszących się do wieku i rozróżnia choroby za pomocą określenia typu 1 lub typu 24. Obydwa typy choroby zaczynają się od zaburzeń metabolizmu glukozy. Normalny metabolizm można opisać w poniższy sposób: Jem posiłek. Jest on trawiony, a zawarte w nim węglowodany rozbijane są na cukry proste, głównie glukozę. Glukoza dostaje się do krwi. W trzustce produkowana jest insulina, której celem jest rozprowadzenie glukozy po organizmie. Insulina zachowuje się jak odźwierny – otwiera glukozie drzwi do różnych komórek. Część glukozy przetwarzana jest bezpośrednio w energię, którą komórki wykorzystują natychmiast, a część przechowywana jest na później w formie tkanki tłuszczowej. Gdy u kogoś rozwija się cukrzyca, proces metabolizmu się załamuje. W przypadku cukrzycy typu 1 komórki produkujące insulinę w trzustce zostają zniszczone, przez co niemożliwe jest wytwarzanie odpowiedniej ilości insuliny. Dzieje się tak, ponieważ organizm sam siebie atakuje – cukrzyca typu 1 jest chorobą autoimmunologiczną (choroby te są opisane w rozdziale dziewiątym). Natomiast w przypadku cukrzycy typu 2 organizm, co prawda, produkuje insulinę, ale nie spełnia ona swojej roli. Stan ten nazywa się insulinoopornością. Polega on na tym, że gdy insulina zaczyna „rozkazywać” glukozie, gdzie ma zostać przydzielona, organizm nie reaguje. Insulina jest nieefektywna, a glukoza nie jest metabolizowana. Wyobraź sobie, że twoje ciało to lotnisko z obszernym parkingiem. Każda jednostka glukozy to jeden podróżny. Po posiłku poziom glukozy we krwi wzrasta. W naszym porównaniu oznacza to, że na lotnisku pojawia się dużo podróżnych. Przyjeżdżają oni, zostawiają samochody na parkingu i podchodzą do przystanku, z którego ma ich odebrać autobus międzyterminalowy. Gdy dalej wzrasta poziom cukru we krwi, wszystkie miejsca parkingowe na lotnisku zapełniają się, a wszyscy ludzie zbierają się na odpowiednich przystankach. Oczywiście, autobusy reprezentują insulinę. Na lotnisku dotkniętym cukrzycą pojawiają się niestety najróżniejsze problemy z autobusami. W przypadku cukrzycy typu 1 autobusów po prostu nie ma. Firma Trzustka, jedyny producent autobusów w tym wszechświecie, została zamknięta. Natomiast w przypadku cukrzycy typu 2 jest kilka autobusów, ale nie działają zbyt dobrze. W obydwu przypadkach podróżni nie docierają tam, gdzie chcą. System na lotnisku przestaje funkcjonować i powstaje chaos. W prawdziwym życiu sytuacji tej odpowiada wzrost poziomu cukru we krwi do niebezpiecznych wartości. Cukrzycę diagnozuje się właśnie po zaobserwowaniu podwyższonego poziomu cukru we krwi lub jego obecności w moczu. Jakie zagrożenia dla zdrowia wiążą się z zaburzeniami metabolizmu cukru? Pokazuje to streszczenie pochodzące z raportu amerykańskiego Centrum ds. Zapobiegania i Kontroli Chorób2, zamieszczone na następnej stronie. POWIKŁANIA ZWIĄZANE Z CUKRZYCĄ Choroby układu krążenia • 2–4 razy wyższe ryzyko śmierci z powodu chorób serca Udar • 2–4 razy wyższe ryzyko udaru Wysokie ciśnienie krwi • Ponad 70% cukrzyków ma podwyższone ciśnienie krwi Utrata wzroku • Cukrzyca to główny powód utraty wzroku u dorosłych Przewlekła niewydolność nerek • Cukrzyca to główna przyczyna zaawansowanych chorób nerek • Ponad 100 tys. cukrzyków przeszło w 1999 roku dializę lub przeszczep nerki Choroby układu nerwowego • 60–70% diabetyków cierpi na uszkodzenie układu nerwowego różnego stopnia Amputacje • Ponad 60% wszystkich amputacji kończyn dolnych przeprowadzanejest u cukrzyków Choroby jamy ustnej, dziąseł, przyzębia • Zwiększona częstość i dotkliwość chorób dziąseł, które mogą prowadzić do utraty zębów Powikłania w ciąży Zwiększona podatność na inne choroby Zgon Współczesne leki i chirurgia nie leczą cukrzycy. W najlepszym wypadku leki pozwalają cukrzykom prowadzić w miarę znośny tryb życia, jednak nigdy nie wyleczą przyczyn choroby. W konsekwencji diabetycy muszą zażywać leki przez całe życie, co czyni tę chorobę bardzo kosztowną. W Stanach Zjednoczonych pochłania ona ponad 130 mld dolarów rocznie2. Na szczęście jest nadzieja, a nawet coś więcej. To, co jemy, ma bardzo duży wpływ na tę chorobę. Odpowiednia dieta nie tylko zapobiega cukrzycy, ale ją leczy. Z czego składa się więc „odpowiednia” dieta? Prawdopodobnie znasz odpowiedź, lecz niech wyniki badań naukowych mówią same za siebie. ZABAWA W CHOWANEGO Cukrzyca, tak jak wiele innych chorób przewlekłych, pojawia się w niektórych częściach świata częściej niż w innych. Wiemy o tym już od stu lat. Dobrze udokumentowano również fakt, że populacje, w których cukrzyca występuje rzadziej, odżywiają się inaczej niż te, w których cukrzyca występuje częściej. Czy to przypadek? Prawie siedemdziesiąt lat temu H. P. Himsworth zebrał wszystkie istniejące badania i opracował raport, w którym porównał sposób odżywiania i liczbę zachorowań na cukrzycę w sześciu krajach. Odkrył, że w pewnych kulturach spożywano diety bogate w tłuszcze, podczas gdy w innych – bogate w węglowodany. Różnice w spożyciu tłuszczów i węglowodanów były odzwierciedleniem różnic w spożyciu żywności pochodzenia zwierzęcego i roślinnego. Ryc. 7.1 prezentuje zależność między odżywianiem a chorobami zaobserwowaną w kilku państwach na początku XX wieku5. Ryc. 7.1. Modele diet i wskaźniki cukrzycy, około 1925 roku4, 5 Po zwiększeniu spożycia węglowodanów i zmniejszeniu spożycia tłuszczu liczba zgonów z powodu cukrzycy obniżyła się z 20,4 do 2,9 na 100 tys. osób. Wniosek? Dieta bogata w węglowodany i uboga w tłuszcz – dieta roślinna – może pomóc w zapobieganiu cukrzycy. Trzydzieści lat później temat zgłębiono powtórnie. Po przyjrzeniu się czterem państwom z południowej Azji i Ameryki Południowej badacze ponownie doszli do wniosku, że dieta bogata w węglowodany ma związek z niską zachorowalnością na cukrzycę. Zauważyli, że w państwie z najwyższą liczbą zachorowań na cukrzycę, Urugwaju, stosowano „typowo zachodnią dietę – bogatą w kalorie, białko zwierzęce, tłuszcz [ogółem] i tłuszcz zwierzęcy”. Natomiast w państwach o niskiej zachorowalności na cukrzycę dieta „zawierała stosunkowo mniej białka (zwłaszcza zwierzęcego), tłuszczu i tłuszczu zwierzęcego. Największa proporcjonalnie ilość kalorii pochodziła z węglowodanów, a dokładniej z ryżu”6. Ci sami badacze rozszerzyli swoje badanie na jedenaście państw Ameryki Południowej i Środkowej oraz Azji. Najsilniejszy związek, jaki znaleźli, istniał między cukrzycą a nadmierną masą ciała7. Populacje, których dieta najbardziej przypominała dietę zachodnią, charakteryzowały się wyższym stężeniem cholesterolu we krwi, co z kolei było ściśle powiązane z liczbą zachorowań na cukrzycę7. Czy to nie brzmi znajomo? W JEDNEJ POPULACJI Być może te porównawcze międzykulturowe badania, wykonane przecież w odległej przeszłości, są zbyt ogólnikowe, a wyciągane z nich wnioski niekoniecznie są w pełni rzetelne. Być może różnice w liczbie przypadków cukrzycy w powyższych badaniach nie miały związku z dietą, ale bardziej z genetyką? Być może inne, niezmierzone czynniki, takie jak aktywność fizyczna, były ważniejsze? Lepszym badaniem byłoby określenie liczby zachorowań na cukrzycę w jednej populacji. Adwentyści Dnia Siódmego to dobry przykład takiej populacji. Są interesującym obiektem badań z powodu swoich zwyczajów żywieniowych: ich religia zachęca do wystrzegania się mięsa, ryb, jaj, kawy, alkoholu i wyrobów tytoniowych. Wskutek tego połowa z nich to wegetarianie. Lecz 90% tych wegetarian nadal spożywa nabiał i/lub jaja, czerpiąc znaczną liczbę kalorii ze źródeł pochodzenia zwierzęcego. Warto również zaznaczyć, że jedzący mięso adwentyści nie są specjalnie mięsożerni. Spożywają tygodniowo około trzech małych porcji wołowiny i mniej niż jedną małą porcję ryb i drobiu8. Znam mnóstwo ludzi, którzy jedzą tyle mięsa (w tym ryb i drobiu) co drugi dzień. W badaniach żywieniowych przeprowadzanych na adwentystach naukowcy porównują „umiarkowanych” wegetarian z „umiarkowanymi” mięsożercami. Nie ma między nimi dużej różnicy. Pomimo tego wegetarianie są o wiele zdrowsi od mięsożerców8. Adwentyści, którzy unikali mięsa, uniknęli również zrujnowania zdrowia przez cukrzycę. W porównaniu z osobami jedzącymi mięso wegetarianie o połowę rzadziej chorowali na cukrzycę8, 9. Co więcej, prawie o połowę rzadziej cierpieli z powodu otyłości8. W innym badaniu naukowcy przeanalizowali związki odżywiania i cukrzycy w populacji Amerykanów japońskiego pochodzenia w stanie Waszyngton10. Badani mężczyźni byli synami japońskich imigrantów osiadłych w Stanach Zjednoczonych. Co zaskakujące, cukrzyca występowała u nich ponad cztery razy częściej, niż wynosi średnia u mężczyzn zamieszkałych w Japonii w podobnym wieku. Dlaczego? Amerykanie japońskiego pochodzenia, u których rozwijała się cukrzyca, spożywali najwięcej białka pochodzenia zwierzęcego, tłuszczu zwierzęcego i cholesterolu – każdy z tych składników znajduje się wyłącznie w żywności pochodzenia zwierzęcego10. Również całkowite spożycie tłuszczu było wyższe u chorych na cukrzycę. Te same czynniki żywieniowe powodowały przybieranie na wadze. To drugie pokolenie Amerykanów japońskiego pochodzenia spożywało dietę bogatszą w mięso i zarazem uboższą w żywność roślinną niż dieta mężczyzn urodzonych w Japonii. Jak napisali badacze, „najwyraźniej zwyczaje żywieniowe japońskich mężczyzn żyjących w Stanach Zjednoczonych odzwierciedlają bardziej amerykański niż japoński styl odżywiania się”. Konsekwencje to czterokrotnie wyższa zapadalność na cukrzycę10. Przykłady innych badań: Naukowcy odkryli, że zwiększone spożycie tłuszczu miało związek z częstszym występowaniem cukrzycy typu 2 u 1,3 tys. mieszkańców San Luis w stanie Colorado. Według nich, „odkrycia potwierdzają hipotezę, według której diety bogate w tłuszcze i ubogie w węglowodany mają związek z atakiem cukrzycy nieinsulinozależnej [typu 2] u ludzi”11. W przeciągu ostatnich dwudziestu pięciu lat liczba przypadków cukrzycy typu 2 u japońskich dzieci potroiła się. Badacze odnotowali drastyczny wzrost spożycia białka zwierzęcego i tłuszczu zwierzęcego w ciągu ostatniego pięćdziesięciolecia. Według nich ta zmiana w odżywianiu, razem z niskim poziomem aktywności fizycznej, może być przyczyną tak dużego wzrostu zachorowań na cukrzycę12. W Anglii i Walii liczba zachorowań na cukrzycę znacząco zmniejszyła się w latach 1940–1950, w głównej mierze w trakcie drugiej wojny światowej, kiedy to znacznie zmienił się sposób odżywiania. W czasie wojny i po niej spożycie błonnika i zbóż wzrosło, podczas gdy tłuszczu zmalało. Ludzie odżywiali się w ten sposób z konieczności. Około 1950 roku zarzucono odżywianie oparte na zbożach i wrócono do spożywania większej ilości tłuszczu i cukru oraz mniejszej ilości błonnika. Jak można się było spodziewać, zachorowalność na cukrzycę wzrosła13. Przez sześć lat obserwowano 36 tys. kobiet mieszkających w stanie Iowa. Na początku badania żadna nie miała cukrzycy, jednakże choroba rozwinęła się u 1,1 tys. z nich po sześciu latach. Kobiety, u których ryzyko choroby było najniższe, spożywały najwięcej pełnych ziaren zbóż i błonnika14 – ich dieta zawierała najwięcej węglowodanów (tych złożonych, które znajdują się w żywności nieprzetworzonej). Wszystkie te odkrycia potwierdzają tezę, że diety wysokobłonnikowe, nieprzetworzone, oparte na pokarmach roślinnych, chronią przed cukrzycą, natomiast diety bogate w tłuszcz, białko i żywność odzwierzęcą przyczyniają się do rozwoju tej choroby. WYLECZYĆ NIEULECZALNE Wszystkie przytaczane wyżej badania polegały na obserwacjach. Zaobserwowane związki, nawet jeśli występowały często, mogły być wyłącznie przypadkowe i zaciemniać prawdziwy związek przyczynowo-skutkowy, jaki zachodzi między środowiskiem (w tym dietą) a chorobą. Istnieje jednak typ badania „kontrolowanego” czy interwencyjnego. Polega ono na zmianie diety ludzi, którzy mają już w pełni rozwiniętą cukrzycę typu 1 lub 2 albo łagodne objawy tej choroby (obniżona tolerancja glukozy). Lekarz medycyny James Anderson, jeden z najwybitniejszych naukowców badających dietę i cukrzycę, uzyskał wyjątkowe wyniki przy użyciu samej diety. W jednym ze swoich badań przyjrzał się skutkom diety bogatej w błonnik i węglowodany oraz ubogiej w tłuszcz. Zastosował ją, w warunkach szpitalnych, u dwudziestu pięciu pacjentów z cukrzycą typu 1 i dwudziestu pięciu pacjentów z cukrzycą typu 215. Żaden z jego pięćdziesięciu pacjentów nie miał nadwagi, wszyscy natomiast wstrzykiwali sobie insulinę w celu regulowania poziomu cukru we krwi. Eksperymentalna dieta Andersona składała się głównie z nieprzetworzonych produktów roślinnych i odpowiednika jednego lub dwóch kawałków mięsa dziennie. Badacz przez tydzień stosował u swoich pacjentów zachowawczą amerykańską dietę rekomendowaną przez American Diabetes Association (Amerykańskie Towarzystwo Diabetologiczne), a następnie na trzy tygodnie zmienił im sposób odżywiania na swoją eksperymentalną dietę „wege”. W trakcie tych czterech tygodni mierzył stężenie cukru i cholesterolu we krwi, ciężar ciała oraz zapotrzebowanie na leki. Wyniki badania były imponujące. Chorzy na cukrzycę typu 1 nie mogą wytwarzać insuliny. Trudno wyobrazić sobie, aby jakakolwiek zmiana w odżywianiu mogła wpłynąć na ich trudną sytuację. Jednakże po zaledwie trzech tygodniach chorzy na cukrzycę mogli obniżyć dawkę leków insulinowych średnio o 40%! Skład ich krwi bardzo się poprawił. Co równie ważne, poziom cholesterolu we krwi obniżył się o 30%15! Należy pamiętać, że zagrożenie dla diabetyków stanowią wtórne schorzenia, takie jak choroby serca czy udar. Zmniejszenie liczby czynników ryzyka tych powikłań poprzez poprawienie stężenia cholesterolu jest prawie tak ważne, jak wyleczenie hiperglikemii. Chorzy na cukrzycę typu 2, w odróżnieniu od diabetyków typu 1, nie doznali tak rozległych uszkodzeń trzustki, co daje nadzieję na poprawienie ich stanu. Gdy więc pacjenci Andersona z cukrzycą typu 2 przeszli na dietę bogatą w błonnik i ubogą w tłuszcz, wyniki zrobiły jeszcze większe wrażenie. Spośród dwudziestu pięciu pacjentów z cukrzycą typu 2 dwudziestu czterech mogło przerwać stosowanie leków! Ujmę to inaczej. Wszyscy, z wyjątkiem jednej osoby, mogli przerwać insulinoterapię po kilku tygodniach15! Jeden z mężczyzn chorował na cukrzycę przez dwadzieścia jeden lat i dziennie aplikował sobie trzydzieści pięć jednostek insuliny. Po trzech tygodniach restrykcyjnej diety mógł zmniejszyć dawkę do ośmiu jednostek dziennie. Po ośmiu tygodniach nie musiał już aplikować sobie insuliny15. Ryc. 7.2 pokazuje zmiany u pacjentów i obniżenie dawki insuliny na skutek diety roślinnej. To naprawdę znaczący wynik. Ryc. 7.2. Dawkowanie insuliny w reakcji na dietę W innym badaniu na czternastu szczupłych pacjentach z cukrzycą Anderson wykazał, że sama dieta jest w stanie obniżyć poziom cholesterolu we krwi o 32% w nieco ponad dwa tygodnie16. Niektóre wyniki widać na ryc. 7.3. Korzyści w postaci obniżenia stężenia cholesterolu we krwi z 206 na 141 mg/dL są zdumiewające – zwłaszcza jeśli weźmiemy pod uwagę szybkość tego procesu. Anderson zauważył też, że obniżenie poziomu cholesterolu będzie trwałe, jeśli pacjenci pozostaną na diecie; cholesterol utrzymał się na swoim poziomie przez kolejne cztery lata17. Inna grupa naukowców w Pritikin Center uzyskała równie spektakularne wyniki dzięki zalecaniu pacjentom z cukrzycą zastosowania niskotłuszczowej diety roślinnej i aktywności fizycznej. Z czterdziestu pacjentów, którzy musieli brać leki na początku programu, trzydziestu czterech mogło przerwać insulinoterapię po zaledwie dwudziestu sześciu dniach18. Ta sama grupa naukowców dowiodła, że korzyści płynące ze spożywania diety roślinnej będą się utrzymywać przez lata, jeśli jest ona kontynuowana19. Przytoczone powyżej przykłady robią wrażenie, ale ślizgają się po powierzchni wszystkich przeprowadzonych badań potwierdzających omawianą tezę. W pewnym artykule dokonano przeglądu dziewięciu publikacji, które opisują wykorzystanie w leczeniu pacjentów z cukrzycą diet bogatych w błonnik, wysokowęglowodanowych, oraz dwóch innych publikacji prezentujących wykorzystanie diet bogatych w błonnik ze „standardową” zawartością węglowodanów20. Każde z tych jedenastu badań dało wynik w postaci obniżenia poziomu cukru i cholesterolu we krwi. (Swoją drogą, suplementy błonnika, pomimo korzystnych właściwości, nie gwarantowały tak długotrwałego i powtarzalnego efektu jak zmiana diety na opartą na roślinach dietę nieprzetworzoną21.) SIŁA PRZYZWYCZAJEŃ Jak widać dzięki tym badaniom, można pokonać cukrzycę. Dwa niedawne badania analizowały, w jaki sposób połączenie diety i ćwiczeń wpływa na chorobę22, 23. W innym podzielono 3234 osoby zagrożone cukrzycą (hiperglikemia) na trzy grupy22. Pierwsza grupa – kontrolna – otrzymywała standardowe informacje dotyczące diety i placebo (bez efektu), druga otrzymywała standardowe informacje dotyczące diety i lek, metforminę, trzeciej grupie zalecono znaczną zmianę stylu życia. Składało się na nią przejście na umiarkowaną dietę niskotłuszczową oraz przestrzeganie planu ćwiczeń, którego celem było zrzucenie co najmniej 7% masy ciała. Po prawie trzech latach w trzeciej grupie było o 58% mniej przypadków cukrzycy niż w grupie kontrolnej. W drugiej grupie, otrzymującej lek, odnotowano zaledwie 31-procentowy spadek przypadków cukrzycy. W porównaniu z grupą kontrolną obydwie terapie poskutkowały, jednak widać wyraźnie, że zmiana stylu życia zapewnia lepszy efekt i jest bezpieczniejsza niż zażywanie leku. Co więcej, zmiana stylu życia rozwiązuje problemy zdrowotne, a leki nie. Ryc. 7.3. Cholesterol we krwi, na diecie wysokowęglowodanowej i wysokobłonnikowej Drugie badanie również wykazało, że liczba zachorowań na cukrzycę może zostać obniżona o 58% wyłącznie dzięki umiarkowanym zmianom stylu życia, obejmującym aktywność fizyczną, zrzucenie wagi i umiarkowanie niskotłuszczową dietę23. Wyobraź sobie, co stałoby się, gdyby ludzie przeszli na najzdrowszą dietę: nieprzetworzoną opartą na roślinach (NPR). Jestem prawie pewien, że praktycznie wszystkim przypadkom cukrzycy typu 2 można by zapobiec. Niestety, chaos informacyjny i stare nawyki sieją spustoszenie w naszym zdrowiu. Przyzwyczajenie do hot dogów, hamburgerów i frytek zabija nas. Nawet James Anderson, który uzyskał znakomite rezultaty u wielu pacjentów dzięki zastosowaniu prawie w pełni wegetariańskiej diety, nie jest odporny na tradycyjne porady zdrowotne. Pisze: „Idealnie, diety zapewniające 70% spożycia kalorii z węglowodanów i prawie 70 g błonnika dziennie dostarczają największych korzyści zdrowotnych osobom z cukrzycą. Jednakże diety te pozwalają na spożywanie zaledwie 30–60 g mięsa dziennie i jako niepraktyczne nie nadają się do użytku domowego dla wielu osób”20. Czemu Anderson, naprawdę dobry naukowiec, twierdzi, że takie diety są niepraktyczne, i przez to uprzedza ludzi, zanim przyjrzą się dowodom? Tak, zmiany stylu życia mogą być niepraktyczne. Zrezygnowanie z mięsa i fast foodów może wydawać się niepraktyczne, ale zastanawiam się, jak praktyczne jest ważenie prawie 160 kg i chorowanie na cukrzycę typu 2 w wieku piętnastu lat – tak jak dziewczyna, o której wspomniałem na początku rozdziału. Zastanawiam się, jak praktyczne jest poddanie się chorobie, której nie leczą leki ani chirurgia; która prowadzi problemów z sercem, udarów, ślepoty czy amputacji kończyn; i która może wymagać wstrzykiwania insuliny każdego dnia do końca życia. Radykalna zmiana diety może jest „niepraktyczna”, ale i warta zachodu.\n<a href="http://cyfroteka.pl/ebooki/Nowoczesne_zasady_odzywiania-ebookRO/p85558i119436" target="_blank" title="Nowoczesne zasady odżywiania [T. Colin Campbell, Thomas M. Campbell] - KLIKAJ I CZYTAJ ONLINE" > <img src="http://cyfroteka.pl/images/BRD.png" style="border:none;background:none transparent;box-shadow:none;-webkit-box-shadow:none;-webkit-border-radius:0;border-radius:0;" alt="Nowoczesne zasady odżywiania [T. Colin Campbell, Thomas M. Campbell] - KLIKAJ I CZYTAJ ONLINE"/></a>


Zapiski z Odludzia: odcinek pierwszy – łowy na wiwernę – punkt K\n2 marca, 2015 10 lutego, 2017 kaduceusz\nZapiski z Odludzia: odcinek pierwszy – łowy na wiwernę\nPodczas jednej z ostatnich dyskusji o erpegowych kampaniach zorientowałem się, że kiedy nie robię z nich notatek, to po kilku latach niewiele z nich pamiętam. Tak było z kampanią w Strzaskanych Niebiosach – mimo iż była fajna i sycąca, nie byłem sobie w stanie przypomnieć jak właściwie się skończyła. W przypadku mojej ostatniej kampanii, Odludzia, postanowiłem nie popełniać tego błędu.\nTen wpis to pierwszy z cyklu wpisów dotyczących sesji w Odludzie – naszą trochę fantasy, trochę westernową, trochę pustynną kampanię z twistem. Pomyślałem sobie ją jako takie moje magnum opus obliczone na kilka warstw historii i dziesiątki sesji. Póki co udało mi się dobrnąć raptem do połowy drugiej warstwy i nie jestem pewien co z tego będzie, ale potencjał do gry nadal jest spory.\nTak czy owak – pewien teaser klimatów świat znajdziecie w mojej prezentacji. Wyszedłem z założenia, że ja tworzę świat i jego tajemnice, a gracze tworzą swoje postacie, wokół których kręci się fabuła. Zadziałało to moim zdaniem bardzo fajnie. Przykładowo Tomek Sokoluk wymyślił sobie, że gra człowiekiem, którego barbarzyński szaman zaklął w ciało psa, a Andrzej Siwek stworzył postać kaznodziei, któremu wizje pokazały nadejście mesjasza i wyprowadzenie ludzi do lepszego świata. Ponieważ ci dwaj gracze pojawili się na pierwszej sesji, to ich postacie na długo ustawiły kampanię.\nPonieważ poprzednim razem, gdy spisywałem sesje (było to przy okazji kampanii sci-fi w Rdzeń 16), nie udało mi się tego doprowadzić do końca, tym razem poprosiłem o to graczy. Poniższe notki będą pisane z ich perspektywy, a więc jak sądze będą niezbyt zrozumiałe dla postronnego czytelnika. No, trudno, nie będziemy ich przepisywać; zostawimy jak są. Kto będzie chciał przeczytać, to przeczyta, a takie wpisy i tak są, tak jak pisałem, głównie pamiątką dla grających. Żeby można było śledzić jak motywy pojawiają się i wracają dodam streszczenie co ważniejszych wydarzeń w punktach. Oraz komentarz do sesji, o ile akurat będę miał taką fantazję.\nGnałem przez pustkowia jak wiatr, a strzały śmigały obok mnie. Nie byli w stanie mnie zatrzymac. Gdy stanałem na wzgórzu i spojrzałem w dół na obóz zawyłem. Niech mysla w swoich głowach co oznacza ten zew…\nInspiracja dla postaci Johannaha.\nAtcha – szkaradna córka Unty Worassa\nNakun, Radoban, Creetight – trójka awanturników, którzy akurat odwiedzają Oazę\nSesja 1: Czy drużyna zdobędzie sojusznika w Oazie?\nTomasz Pudło jako Strażnik Pustkowi\n+Andrzej Siwek jako Johanah Eremita\n+Tomasz Sokoluk jako Duch\nDuch przez kilka lat błąkał się po pustyni bez celu. Zapomniał już nawet jak się kiedyś nazywał, jako człowiek. Z tamtego życia pamięta tylko ostatnią wyprawę za Mur, gdzie zabił wodza barbarzyńców i zapłacił za to straszliwą karę. Cały oddziałktóym dowodził zginął. Ale to nie wszystko. Barbarzyński szaman za sprawą klątwy odebrał mu człowieczeństwo, więżąc ducha w ciele bestii z piekła rodem…\n[resztę uciął g+]\nOpis sesji utracony, nie wymyślę drugi raz. Skrót:\n[Bohaterowie docierają do Ostatniej Oazy przed Murem]\nOstatnia Oaza Przed Murem. Gabaż stary Oro jedzie po zwłoki śmiałka który postanowił na własnej skórze sprawdzić czy miejscowy szeryf Eyesworm jest najszybszym rewolwerowcem na Pustkowiach. Tuż obok wali się wieża – pierwsza emanacja sił Matki Natury.\nPoznajemy miejscowego Strażnika Studni Chetorpola. Nie podoba mu się obecność w Oazie grupy awanturników dowodzonej przez Nakuna. Duch wkrada się potem do snu Nakuna, okazuje się że wypełnia polecenia szeryfa Eyesworma.\n[Mowa Johannaha prowadzi do wizyty u bykoniowego barona]\nJohanah przemawia nad źródłem. Ludzie go słuchają. Eremita wysłuchuje ludzi. Trapi ich bestia, która porywa bydło. Właścicielem bykoni (niektórzy twierdzą że także Oazy) jest Unta Worass.\nBykoniowy baron przystaje na propozycję eremity odnalezienia bestii. W rogu komnaty można dostrzec jego płaczącą córkę – Adcze. Baron oprócz majątku obiecuje jej rękę – nic dziwnego, jest brzydka. Ale nikt nie chce pomóc eremicie w polowaniu na bestie – Matka Natura po raz drugi pokazuje swą obecność [w oddali nadchodzi burza piaskowa]. Skutecznie studzi zapał poganiaczy bydła.\n[Burza piaskowa zagania BG na ślad bandy Nakuna]\nPodczas tropienia bestii Matka Natura zsyła burzę piaskową. Duch odnajduje schronienie w jaskini, która się okazuje wyjściem z kompleksu podziemnych korytarzy. Johanah i Duch trafiają do wnętrza tajemniczych podziemi. Natrafiają na ślady ekipy Nakuna i kapłana który podróżował z nimi. Nie maja odwagi zapuszczać się głębiej.\nZa to po wyjściu natrafiają na trop, który prowadzi ich do wiwerny.\n[Śmiałe pochwycenie wiwerny]\nPosilająca się na koniu barbarzyńców podniebna potwora nie spodziewa się tego co zaraz nastąpi. Bezbronny eremita w asyście Ducha wskakuje na grzbiet bestii i po chwili unosi się do góry. Za kilka machnięć skrzydłami zaparkuje na jednej z wież Oazy.\nTymczasem Duch uwalnia parobka z rąk barbarzyńców polujących na wiwernę i przy okazji dowiaduje się, że barbarzyńcy noszą znak klanu, z którym Duch walczył za ludzkiego życia. Ponadto coś łączy go z wiwerną.\nSesja kończy się nawoływaniem tłumu do zabicia latającej bestii.\nJohannah spotyka Ducha i oswaja go – razem idą do oazy, wskazanej eremicie przez objawienie\nPierwsze spotkanie ze straznikiem studni Chetorpolem; obserwuje je awanturnik Nakun i jego banda\nJohannah przemawia do tłumu nad źródłem\nWizyta u bykoniowego barona. Johannah obiecuje zająć się bestią trapiącą bykonie\nDuch wkrada się do snu Nakuna i dowiaduje się, że pracuje on dla szeryfa Iceworma\nJohannah i Duch odnajdują na pustyni podziemia, w nich ślady drużyny Nakuna, wycofują się\nDrużyna napotyka bestię – ścigają ja też barbarzyńcy! – Johannah poskramia ją\nPo powrocie do oazy tłum nawołuje do zabicia latającej bestii\nStare wiatrowe wieże w Ostatniej Oazie przed Murem.\nDwa słowa o tytule pierwszej sesji – pierwotnie myślałem, żeby tak rozgrywać sesje, by każda odpowiadała na jakieś pytanie. Pierwszym miało być – czy drużyna zdobędzie sojusznika w Oazie. Prócz BNów, którzy odegrali na sesji dużą rolę mógł to być jeszcze Starszy Embers, trzymający się na uboczu doktor, albo Cioteczka Iris, właścicielka saloonu. Z tego pomysłu nic nie wyszło. Zapomniałem o tym już na drugiej sesji i później nie podnosiłem tematu ;-)\nDrugą ciekawą rzeczą która od razu stała się dla nas jasna, był dość mocny wpływ mechaniki na sesję. Z jednej strony dzięki połączeniu kart i kości można szybko dokonywać niezłych wyczynów (jak zapanowanie nad wiwerną przez Johannaha) i zawsze można spróbować, bo każdy test jest oparty o atrybut. Z drugiej strony atrybut Odwaga tak na tej sesji jak i czasem później (raz bardziej, raz mniej, zależnie od tego, czy akurat o nim pamiętałem) potrafił wpływać na losy śmiałków – tu np. sprawił, że nie odważyli się zapuścić głębiej w podziemia i ich sekret pozostał nieodkryty jeszcze przez kilka sesji.\n„Takie tam na wiwernie.” AS\nOkazało się też, że sesja na dwóch graczy są bardzo udane, bo jest sporo miejsca do rzeźbienia postaci. Duch dopiero odkrywał, że nie jest tylko wielkim psiskiem, a okazem psychopsa – budzącej przerażenie bestii, którą normalnie spotyka się po drugiej stornie Muru, na Splugawionych Ziemiach. Johannah zaś mgliście wykładał ludziom, że wiara w kapłanów i Pieśń Życia wiedzie ich na manowce, co pozwoliło później różnie interpretować jego słowa.\nOgólnie pierwsza sesja była udana.\nOpis następnej – za +/- tydzień. Mamy już sporo tych zapisków, więc zapewne przez jakiś czas będę je publikował po jeden na tydzień. Stay tuned.\nPrevious 2014 – mój rok z erpegami\nNext Zapiski z Odludzia: odcinek drugi – bałagan w Oazie\nZapiski z Odludzia: odcinek drugi | punkt K pisze:\n9 marca, 2015 o 9:40 am\n[…] Najpierw uwaga na boku – uzupełniliśmy z Tomkiem Sokolukiem poprzednią notkę o ilustracje, jakich używaliśmy na sesji. Możecie chcieć zerknąć. […]\n[…] Sesja 1: Johannah i Duch polują na potwora-wiwernę. Sesja 2: Bałagan w Oazie, każdy bierze inną misję (addendum). Sesja 3: Johannah i Duch pokonują kapłana w Oazie, po czym odkrywają jej podziemia. Sesja 4: Sol’ar i Dra’an walczą z czerwiami i bandytami. Sesja 5: Johannah i Duch pokonują szeryfa, ale Johannah ginie w obozie Rhudaura Sesja 6: Dra’ran błąka się po pustyni, trafia o miasta pod murem, gdzie zostaje gladiatorem Sesja 7: Nakun i Radoban wyprawiają się do Wąwozu Wyroczni. Radoban ginie, Nakun zostaje. Sesja 8: Dra’ran i Heiron mają pochwycić wiwernę, ale doprowadzają do katastrofy. Sesja 9: Sol’ar zostaje uwięziony przez Strażników Muru. Uwalnia go Duch. Sesja 10: Drużyna przegrupowuje się w ruinach Nowej Nadziei. Sesja 11: W wieży Malga drużyna ściera się z Masmą, a potem z kowalem Torgiem. Sesja 12: Drużyna bierze questa od wyroczni i mało nie ginie w potyczce nieopodal Oazy. Sesja 13: Drużyna uwalnia Masmę i Embersa, ale przypłaca to wypędzeniem kultu Johannaha. Sesja 14: Korzystając z wojennej zawieruchy drużyna porywa z Oazy kapłana Voxa. Sesja 15: Wyrocznia wyjawia prawdy dot. Odludzia. Zawarty zostaje pakt. […]\nZapiski z Odludzia S2E5: Z powrotem w Oazie 2 | punkt K pisze:\n25 Maj, 2015 o 7:32 am\n[…] szukasz pierwszego wpisu z tej serii, to znajdziesz go tutaj (a wszystkie odcinki […]\n[…] chodzi o prowadzone przeze mnie kampanie, to najdłuższą jest w tym momencie… Odludzie. Mamy ponad 40 sesji na liczniku a do końca jeszcze daleko. Inną długą kampanią, była […]\nOdludzie – Setting Kaduceusza | krokodyl z oczami na szypułkach pisze:\n26 września, 2015 o 1:26 pm\n[…] Jest tu. Opowiedziany obrazkami (w tej prezentacji). Bardzo działający na wyobraźnię. Chyba właśnie o to chodzi w fantasy. Polecam. […]\nZapiski z Odludzia S3E7: Praziarno | punkt K pisze:\n6 stycznia, 2017 o 4:21 pm\n[…] skopiowane z S3E1). Jeżeli ten raport z Odludzia widzicie jako pierwszy, to zachęcam, by zacząć od początku i sobie nie […]\nOdpowiedz na Odludzie – Setting Kaduceusza | krokodyl z oczami na szypułkach Anuluj pisanie odpowiedzi


Pożyczki dla bezrobotnych - Praca Koszalin\nDla zatrudnionych, Doradztwo zawodowe, Rynek pracy w Koszalinie 0 Komentarzy\nDla zatrudnionych, Doradztwo zawodowe, Rynek pracy w Koszalinie\nLokalni pracodawcy w Koszalinie mają możliwość skorzystania ze wsparcia Powiatowego Urzędu Pracy w Koszalinie w ramach utworzenia nowego stanowiska pracy dla osoby bezrobotnej. Program „Pierwszy Biznes – Wsparcie w Starcie II” zakłada wsparcie w postaci pożyczki na utworzenie stanowiska pracy, dla osoby zarejestrowanej w PUP Koszalin.\nJest to program polegający na wsparciu rozwoju przedsiębiorczości i tworzeniu warunków dla powstawania nowych miejsc pracy, które traktowane są jako swoisty element rozwoju rynku pracy oraz przeciwdziałania bezrobociu.\nProgram wsparcia, czyli pożyczka na podjęcie działalności gospodarczej może zostać wypłacona w maksymalnej wysokości do 20-krotności przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w kraju. Przewidziane jest to dla osób, które nie są zatrudnione i nie wykonują innej pracy zarobkowej. Skorzystać z pożyczki mogą także absolwenci szkół i uczelni wyższych, którzy ukończyli szkołę lub otrzymali tytuł zawodowy maksymalnie do 4 lat wstecz. O pożyczkę starać się mogą także zarejestrowani bezrobotni, studenci ostatniego roku studiów wyższych zarówno I i II stopnia oraz jednolitych magisterskich.\nPożyczka może zostać przyznana także w wysokości 6-krotności przeciętnego wynagrodzenia w ramach utworzenia stanowiska pracy dla bezrobotnego, w szczególności dla bezrobotnego skierowanego do pracy przez Powiatowy Urząd Pracy w Koszalinie.\nPowyższe obowiązuje w pierwszej kolejności dla osób, które uzyskały pożyczkę na podjęcie działalności gospodarczej. Następnie dla: podmiotów prowadzących działalność gospodarczą, niepublicznych szkół, niepublicznych przedszkoli oraz osób fizycznych, prawnych, jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej. W ramach tej pożyczki uwzględnione są także żłobki lub kluby dziecięce tworzone i prowadzone przez osoby fizyczne, prawne oraz jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej.\nProgram wsparcia zakłada także dodatkowe formy, którymi są: doradztwo oraz szkolenia przewidziane dla pożyczkobiorców biorących udział w programie. Działania skierowane są głównie na obszar dotyczący zakładania działalności gospodarczej, form opodatkowania działalności gospodarczej, prowadzenia księgowości, a także warunków ubiegania się o wsparcie.


Forum ogólnotematyczne - Popiszmy.pl :: Ktory polski raper najlepszy?\nForum ogólnotematyczne - Popiszmy.pl Strona Główna » Dyskutowanie na poważnie » Muzyka » Ktory polski raper najlepszy?\nKtory polski raper najlepszy?\nWysłany: 24 Wrzesień 2012, 11:55 Ktory polski raper najlepszy?\nKto jest Waszym ulubionym raperem?\nAle z zagranicy czy z Polski ? :D\nWysłany: 22 Październik 2012, 14:51\nJa lubie 2paca\nWysłany: 23 Październik 2012, 10:59\nJa lubię Peję, WWO i starego Pezeta :) Z zagranicznych to Eminem i Eazy-E\nWysłany: 25 Styczeń 2013, 19:43\nNie mam ulubionych ale coraz bardziej podoba mi sie styl Bonsona...\nWysłany: 6 Luty 2013, 08:53\njak dla mnie Eminem rządzi\nEldo i Fokus!\nWysłany: 11 Kwiecień 2013, 13:07\nSłoń i Eripe\nWysłany: 15 Kwiecień 2013, 19:39\nKazik! To pierwszy raper!\nWysłany: 16 Kwiecień 2013, 09:55\nWysłany: 17 Lipiec 2013, 17:48\nTo w Polsce są jeszcze dobrzy raperzy?\nWysłany: 22 Lipiec 2013, 13:34\nA co sądzicie o ostatniej płycie Pezeta???\nWysłany: 26 Lipiec 2013, 17:54\nELdo jest najlepszy!\nWysłany: 6 Sierpień 2013, 08:58\na co sądzicie o wschodzącej gwieździe polskiego rapu, niejakim Pikeju? ten to dopiero jest artysta pełną gębą :D\nWysłany: 16 Sierpień 2013, 12:11\nBoże to samo chciałem powiedzieć :D haha dno i metr mułu.\nrolety prawo wynajem wesela zdrowie prawo ślub badanie katowice klub niemcy lublin internet spółki noclegi odzież odzież depresja ubrania LOT szkolenia obuwie torby sauny Firma transportowa moda bilety wypoczynek rozrywka ogłoszenia wynajem przesyłki auto wyjazdy kantor spa telefon trampoliny buty badanie klub kurs badanie Zakopane biuro rachunkowe psy bilety dietetyk motoryzacja kolonie


Jacek Żakowski poprowadzi debatę "Czy student ma kulturę?" | Gazeta Wrocławska\nJacek Żakowski poprowadzi debatę "Czy student ma kulturę?"\nMH 16 grudnia 2013, 20:10\nDebata pod tytułem "Czy student ma kulturę?" odbędzie się już w środę w Kinie Nowe Horyzonty. Początek o godz. 18. Głównym gościem będzie profesor Barbara Fatyga, kulturoznawca, socjolog i antropolog kultury. Spotkanie poprowadzi znany dziennikarz Jacek Żakowski.\nZ kolei w czwartek, w godzinach 9-13, w Strefie Kultury Studenckiej – bud. C-18 PWr przy ulicy Hoene-Wrońskiego 12 – Jacek Żakowski oraz profesor Fatyga poprowadzą warsztat dotyczący kwestii poruszanych w trakcie debaty. Zarówno debata jak i warsztat będą próbą określenia czym była, jest i czym może być kultura studencka.\nnim o mnie bez,,, 16.12.2013 20:23:30\nNOWE Takie emerytury otrzymają seniorzy od lipca 2022. Mamy najnowsze stawki brutto i netto


Barwne przyczyny zwycięstwa opcji Brexitu - Biznes, Finanse i Prawo\nNika 19-02-2019, 21:59\nWedług holenderskiego psychologa Yapa Hollandera, biorąc pod uwagę napędy motywacyjne twórcy teorii Spiral Dynamics Clare W. Graves’a, po stronie zwolenników wyjścia z UE widzimy takie wartości jak sukces, elastyczność i zysk. To brzmi bardzo „pomarańczowo”: „Nie potrzebujemy was panowie, sami możemy wygrywać. Jesteśmy wystarczająco kompetentni i śmiało stawiamy czoło konkurencji”. Jest tu też trochę napędu „czerwonego”: „Kim do cholery jesteście, żeby nam mówić co mamy robić? To my tu jesteśmy szefami!”. W rozumieniu napędów motywacyjnych Gravesa w debacie publicznej strona będąca za opuszczeniem Unii Europejskiej brzmiała bardzo „pomarańczowo” i „czerwono”.\nZdaniem Yapa Hollandera z Mindsonar nie jest dużą niespodzianką, że obóz zwolenników wyjścia z UE rozpadł się po zwycięstwie. Nie stawiali oni przecież na pierwszym miejscu wartości bycia razem. A wiele z odpowiedzi zwycięskich polityków było charakterystycznych dla „czerwonego” napędu: „Nie sądzę, żeby on potrafił przewodzić państwu, ja o wiele lepiej nadaję się do tej roli!”.\nJak podkreśla Yap Hollander, obóz „za wyjściem” wydaje się mieć bardziej kinestetyczne argumenty, bazujące na konkretnych uczuciach: dumie, strachu, irytacji. Obóz „za pozostaniem” posiada argumenty bardziej wizualne: „Jeśli spojrzymy na aktualne dane, jeśli spojrzymy na sytuację globalną…”.\nWedług psychologa Yapa Hollandera:\nYap Hollander psychologia władzy psychologia przyczyny Brexitu Procontent Communication polityka politycy MindSonar Brexit


Spacerem po Dolinie Miłości\nData rozpoczęcia: 25.04.2014 Koniec imprezy: impreza jednodniowa\nZapraszamy Państwa w magiczną podróż po niezwykłym miejscu, w którym spotykają się bujna przyroda, niezwykła historia i ludowe legendy. Zapraszamy do odwiedzenia parku, który stworzyła miłość dwojga niezwykłych ludzi.\nNa 120 stronach znajdziemy ciekawostki przyrodnicze, obyczajowe, polityczne i wojenne, historię niezwykłej rodziny, która miała w sobie tyle fantazji, tęsknoty i konsekwencji, by przekształcać otaczający krajobraz, by przypominał ukochaną Francję.\n25 kwietnia (piątek), godz. 17.30,\nCentrum Informacji Turystycznej w Gryfinie, ul. Nadodrzańska 1


Moje ulubione bazy pod makijaż i nie tylko – Make-Up Today - bądź piękna!\nKolorówka Kosmetyki Recenzja\n21 lutego 2018 przez Marta Brak komentarzy\nA my jak to kobiety, ciągle rozmawiamy o makijażu, paznokciach, pielęgnacji. Może czas bliżej przejrzeć się produktom, dzięki którym makijaż nie zawsze wyglądałby tak dobrze? Dziś mowa o bazach, a dokładniej chcę przedstawić Wam moje top of the top baz pod makijaż, ale nie tylko.\nUwielbiane przez Youtuberki na całym świecie serum Farsali unicorn essence zawitało też u mnie jakiś czas temu. Zabrałam się do testowania bardzo ochoczo, gdyż na swojej skórze chciałam przekonać się – o co tyle zamieszania. Po pierwsze, serum przepięknie pachnie, tak słodko i trochę cukierkowo. Po nałożeniu na twarz ładnie ją rozświetla i bardzo szybko się wchłania. Mam uczucie odświeżonej i przygotowanej do makijażu cery. Sama skóra w makijażu też wygląda po nim bardzo ładnie – jedyne co to myślę, że może nie dać rady nawilżyć mocno suchej skóry. Z moją mieszaną radzi sobie jednak bardzo dobrze.\nSEPHORA / 30ml / 219zł\nTe serum Lancôme jest stałym elementem mojej wieczornej pielęgnacji od grudnia. Advanced Génifique ma silne działanie przeciwstarzeniowe i doskonale odżywia i nawilża skórę. Jak od razu sprawdziłam – doskonale nadaje się pod makijaż. Nie jest tłuste, ani ciężkie i bardzo szybko się wchłania pozostawiając skórę nawilżoną i gotową na dalsze makijażowe kroki. Dobrze dogaduje się ze wszystkimi moimi podkładami i sprawia, że dłużej wyglądają na skórze ładnie.\nSEPHORA / 30ml / 309zł\nSEPHORA / 50ml / 419zł\nZużywam opakowanie za opakowaniem. Mój największy hit! Jest genialna i niezastąpiona. Świetnie sprawdza się z każdym typem cery. Doskonała w sytuacjach, kiedy nie masz czasu na to, aż klasyczna baza wchłonie się w skórę. Wtedy wystarczy kilka psiknięć i gotowe – cera przygotowana. Photo Finish Primer water to odświeżająca mgiełka, która zawiera elektrolity. Mają one pozytywny wpływ na szybkie nawilżenie skóry. Mogę jeszcze dodać, że produkt jest bardzo wydajny – kto nie próbował niech za niego chwyci. Produkt może być też stosowany jako mgiełka już na gotowy makijaż, nadaje mu nieco lekkości i naturalności.\nSEPHORA / 100ml / 139zł (polujcie koniecznie na dostępność)\nKolejna perełka od marki Smashbox, czyli Photo Finish Primizer może trafić w sam środek serc osób z suchą cerą. Jest genialny produkt, który bardzo mocno nawilża skórę. Sprawdził się zarówno na mojej cerze mieszanej, ale też testowałam go n osobach z cerą suchą i skłonną do podrażnień. Baza bardzo ładnie wyciszyła cerę, dała jej mocny zastrzyk nawilżenia i poprawiła jej wygląd dosłownie w dwie minuty. Jestem pod dużym wrażeniem i wiem, że na tym jednym opakowaniu się nie skończy.\nSEPHORA / 30ml / 169zł\nTego się tu nie spodziewaliście co? Maskimizer to baza, ale nie pod makijaż. To baza pod używane przez Ciebie maseczki do twarzy i powoduje ona zmaksymalizowanie efektu nakładanego kosmetyku. Nieźle co? Przygotowuje ona skórę do nałożenia maseczki nawilżając ją i zmiękczając, a jednocześnie pobudza ją do lepszego przyjmowania składników odżywczych z maseczki. Przyzwyczaiłam się do niej tak, że używam praktycznie za każdym razem przed maseczkami i stanowi to dla mnie czystą przyjemność. Opryskuję twarz tym primerem i czasem dodatkowo delikatnie wklepuję ją w skórę. Bardzo fajny i pozytywnie zaskakujący produkt, który dobrze uzupełnia cału rytuał pielęgnacji.\nSEPHORA / 95ml / 75zł\nUrban Decay Eyeshadow Primer Potion i Smashbox 24 Hour Photo Finish Eyeshadow primer\nJak już wspominałam wielokrotnie, moje powieki są powiekami bardzo trudnymi i utrzymanie na nich cieni dłużej jak 4 godziny bez zrolowania czy zniknięcia graniczy w cudem. Cuda jednak czasem się zdarzają jak widać. Te dwie bazy czyli Urban Decay Eyeshadow Primer Potion i Smashbox 24 Hour Photo Finish Eyeshadow primer mogę nazwać mianem moich dwóch osobistych cudów. Jako pierwszą poznałam Urban Decay i niedawno do niej wróciłam jak okazało się, że radzi sobie jakoś lepiej niż wtedy, gdy ją na początku zapamiętałam. Obie bazy sprawują się najlepiej, gdy na powiekę (nawet pod samą brew) nakładamy jej niewielką ilość i dokładnie rozprowadzimy. Można od razu cieniować i nie trzeba bazy pudrować, co kiedyś miałam w zwyczaju. Próbowałam różnych połączeń i okazuje się, że na moim oku najlepiej trzymają się mimo wszystko suche i matowe cienie położone właśnie na te bazy. Czyli jak jest potrzeba to znajdzie się też metoda.\nUrban Decay / SEPHORA / 10ml / 99zł – 129zł\nSmashbox / SEPHORA / 10ml / 89zł\nDajcie mi koniecznie znać czego Wy używacie pod makijaż – chętnie podpatrzę coś nowego do wypróbowania. Znacie coś z wybranych przeze mnie produktów?\nbaza baza pod maseczkę bazy bazy pod cienie bazy pod makijaż co pod makijaż farsali lancome origins smaskbox urban decay\nLily Lolo Mineral Blusher - Doll Face


Wrzesień | 2019 | Andrzej Osiński - rozważania o sztuce i istnieniu\nDziecięce marzenia poety\nPewnego dnia, w porze pomiędzy latem a jesienią, siedziałem przy biurku i udawałem, że piszę poezję. Tak bardzo pragnąłem uchodzić za wieszcza, zresztą przez niejednego byłem już za takiego uważany. Spędziłem pół dnia na lekturze, i teraz wpatrywałem się w pomięte kartki arkusza, na którym poprzedniego dnia usiłowałem coś pisać. Na papierze znajdowały się jakieś mądre rzeczy, zanotowane drętwym, archaicznym językiem, mało celne pomysły, męczące opisy, żałosne dywagacje. Byłem rozczarowany tym, co czytałem na swoich kartkach, rozżalony tym, co poprzedniego dnia nanosiłem z niejaką radością i euforią, i co przez popołudniową godzinę rzeczywiście wyglądało jak poezja.\nA jednak z tych niepozornych linijek i stronic bije w niebo łuna pięknych i subtelnych uczuć; w ciągu nocy przeistoczyły się one w literaturę, a nie tylko koszmarny zapisany papier, którego w gruncie rzeczy było szkoda. W tej pełnej napięcia minucie zastanawiam się nad czymś, co nieraz już czułem i nad czym się pochylałem z uwagą, to znaczy komiczność i zarazem tragizm mego bytowania, nadąsanie i pretensję do faktycznego pisarstwa, głupotę oraz naiwność. Nadaremno usiłuję stworzyć za pomocą miłości własnej i uwielbienia dla minionej poezji coś, co mogłoby dorównać realnym wierszom. Nie pomogły nawet pusząca się naukowość ani wyczulony słuch, wiedziałem, że z naśladownictwa i nagiego wyksztalcenia nic zgoła nie da się stworzyć. (więcej…)\non 27 września 2019 at 9:18 Dodaj komentarz\nDemony poety (2)\nPogodny nastrój długich lipcowych dni już dawno minął. Czułem się wówczas jak gdybym przybił szczęśliwie do wyspy, drobnego punktu wypełnionego niemożliwym spokojem. I tak już ze mną jest zawsze – zaledwie polubię jakiś stan, ledwo sprawi mi on niekłamaną przyjemność, wszystko odchodzi i nagle gaśnie we mgle. A ja kontynuuję ten żywot, daremny i pełen żalu, trawiony ogniem niezaspokojonych pragnień, nieprawdopodobnego oczekiwania, które jakże często doprowadza mnie na skraj wariactwa i wściekłości. I nienawidzę czasem innych ludzi, gdyż ich obraz tkwi we mnie samym. Nie oburza mnie bowiem coś, czego we mnie samym po prostu nie ma.\nDo samotności przywykłem od dawna, nie ciąży mi ona zupełnie, nawet w rozochoconym towarzystwie. Zawsze zajęty sobą, zawsze ze sobą sam, tak gorączkowo pragnący wreszcie przeżyć na jawie coś innego, wyjść choć na chwilę z wąskiego kręgu mojego „ja” na świat, nawiązać z nim sojusz bądź pojąć walkę. Niekiedy, przebiegając wieczorem ulice, gnany niepokojem do utraty tchu, nie mogę ot tak wrócić do domu, zawołać do najbliższego okna, zaczaić się daleko za rogiem. I uznaję to wszystko za męczeństwo, i nie kryję się z myślą, że kiedyś naprawdę skrzywdzę się. A jednak tego nie robię! (więcej…)\non 27 września 2019 at 8:59 Dodaj komentarz\nDemony poety (1)\nCzuję jak wiele zapachów i smaków dzieciństwa nawiedza teraz moje wnętrze, przenikając do głębi, wyrażając się to żalem za utraconą przeszłością, to wewnętrznym dreszczem spełnienia. Przez pobudzoną pamięć przebiegają wartko ciche i zacienione uliczki, jasne domy i wysmukłe kościoły, uderzenia zegarów i ludzkie twarze. Widzę nasze przytulne mieszkanie skrywające swe drobne tajemnice i pełne nadziei, ale również lęków przed sennymi zmorami. Nęci mnie ono rozgrzanym powietrzem z kaloryferów, pachnącym ciastem i golonką, delikatnym suszem owoców i grzybów.\nDzieciństwo… Splatały się w nim dwa światy rozpostarte pomiędzy dniem a nocą: świat domu rodzinnego, dostępny na każde zawołanie, ciasne mieszkanie wypełnione głosem rodziców i brata, oraz świat inny, ten drugi, inaczej pachnący, mówiący i domagający się usilnie czegoś ode mnie, czegoś, co nie zawsze rozumiałem. Dom rodzinny był mi na wskroś znany, przenikał mnie miłością i surowością moich najbliższych, rozsądkiem i obowiązkami. Był to świat pogodny i łagodny, lśniący jasnością i czystością, spowity uprzejmymi słowami, życzliwością, i „dobrymi, umytymi rękoma” (Hermann Hesse i nast.); pachniał on czystą odzieżą i pięknem naszych uczuć. Nie śpiewano w nim chorałów, jak pisze Hesse, ale obchodzono podniośle święta, pokonywano drogi proste i trakty prowadzące w przyszłość, brano na siebie „obowiązki i przewinienia, wyrzuty sumienia i spowiedź, przebaczenie i mnóstwo drobnych postanowień” – a wszystko to skąpane w miłości i szacunku rodziny. Tak, to był świat życia czystego i pięknego, uładzonego i spokojnego. (więcej…)\non 20 września 2019 at 12:20 Dodaj komentarz


Hirsch 17920250-2-18 - Pasek • Zegarownia.pl\nStrona główna / AKCESORIA / Pasek Hirsch Forest Artisan Leather L 18 mm\nGdy tylko produkt: Pasek Hirsch Forest Artisan Leather L 18 mm będzie dostępny, otrzymasz powiadomienie na zostawiony poniżej adres e-mail.\nSeptember 3, 2021 99,00 zł\nPasek Hirsch Forest Artisan Leather L 17920250-2-18 to elegancki model utrzymany w czarnym kolorze. Tworzą go cielęca skóra oraz stalowe zapięcie na sprzączkę w kolorze srebrnym. Szerokość tego modelu to 18 mm. Produkt został objęty 12-miesięczną gwarancją.


Ukorzeniane aloesu - jak to zrobić? - LeOrganic Jak Ukorzenić Aloes? Dwa Sposoby | LeOrganic\nUkorzeniane aloesu – jak to zrobić?\nPiotr 20 października 2020 2 min read\nMatka natura stworzyła na świecie miliony roślin, które mają wyjątkowe zadanie do spełnienia – mają podnosić odporność człowieka, wspierać jego organizm w walce z chorobą czy umożliwiać mu dbanie o swoje ciało. Sok z aronii czy malin niesamowicie poprawia odporność, czosnek jest naturalnym antybiotykiem, a aloes świetnie łagodzi podrażnienia. Ta ostatnia roślina jest naprawdę wyjątkowa i posiada nieskończoną ilość właściwości. Dlatego warto mieć uprawiać ją w swojej kuchni, regularnie rozmnażając kolejne korzenie aloesu.\n1. Właściwości prozdrowotne aloesu\n2. Jak ukorzenić aloes?\n2.1. Trudniejsza metoda ukorzeniana aloesu\nWłaściwości prozdrowotne aloesu\nNie ma wątpliwości, że aloes to jedna z cenniejszych roślin, jakie rodzi nasza planeta. To sukulent, który w trudnych warunkach suszy musiał nauczyć się oszczędzać wodę. Dzięki gromadzeniu wody w liściach, aż 99% tej rośliny stanowi właśnie ten płyn. Pozostały jeden procent to składniki typu aminokwasy, minerały i cały szereg witamin. Doskonale aloes sprawdzał się od zawsze w leczeniu stano zapalnego jelit, u pacjentów z różnego rodzaju schorzeniami przewodu pokarmowego. Żel aloesowy jest niezastąpiony jeśli chodzi o łagodzenie oparzeń posłonecznych. Warto każdorazowo zabierać go ze sobą na wakacje. Właściwości nawilżające tej rośliny sprawiają, że jest ona szeroko wykorzystywana przy produkcji kosmetyków. Aloes na włosy stanowi naturalną i nieopisanie dobrą odżywkę. Nie trzeba jednak inwestować pieniędzy w produkty zawierające aloes. Można samemu przyrządzać domowe receptury oparte na bazie tej rośliny. Płukanki, wcierki czy maseczki do włosów wykonane z żelu aloesowego nadadzą włosom blasku i sprawią, że włosy przestaną się puszyć i łamać.\nWłaściwości i zalety aloesu można wymieniać bez końca.\nJak ukorzenić aloes?\nRozmnażanie aloesu nie jest wcale trudne. Można przeprowadzić je w dwojaki sposób. Najłatwiej jest korzystać z odrostów, które regularnie pojawiają się na dole pędu. Najlepszym okresem do pobierania odnóżek jest okres zaraz po kwitnięciu. Owe kawałki rośliny należy ukorzenić w ziemi, zmieszanej z piaskiem. Po tygodniu roślina powinna puścić pędy i zakorzenić się.\nTrudniejsza metoda ukorzeniana aloesu\nMożna również próbować rozmnażać tego sukulenta nie poprzez korzenie aloesu, a jego nasiona. Jest to jednak znacznie trudniejsza forma i wymaga nieco więcej zaangażowania.\nNext Właściwości zdrowotne pyłku pszczelego


Darmowa zupa nie dla jeleniogórzan - Jelonka.com\nDarmowa zupa nie dla jeleniogórzan\nAktualizacja: Poniedziałek, 23 stycznia 2006, 13:05\nNie zostaliśmy objęci programem “Posiłek dla potrzebujących” - mówi Danuta Tomaszczyk-Żarska, dyrektorka Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Jeleniej Górze.\nWedług pomysłu urzędników z Warszawy, od 1 stycznia 2005 roku ciepły posiłek dla ubogich mieszkańców miałyby fundować częściowo gminy oraz rząd.Warunek? Dochód na osobę w rodzinie objetej pomocą nie może przekraczać 474 złotych, a w przypadku osób samotnych - 691 złotych.- To dla mnie nieciekawa wiadomość, bo ledwo wiążemy koniec z końcem. Słyszałam o tym programie w telewizji. Szkoda, że nie trafi on do naszego miasta - mówi pani Mirosława z Jeleniej Góry.Zdaniem pracowników MOPS rządowy pomysł obciążyłby dodatkowo finanse ośrodka. Teraz na bony żywnościowe z ośrodków pomocy społecznej mogą liczyć podopieczni z dochodem do 316 złotych na osobę w rodzinie i 461 złotych w przypadku samotnych.


stal zbrojeniowa i stal ksztaltowa – Pokrycia dachowe i budownictwo\nDo najczęściej stosowanych w budownictwie wyrobów walcowanych należy stal zbrojeniowa i stal kształtowa. Stal zbrojeniowa wyrabiana jest w hutach w postaci stali okrągłej – w prętach o średnicy 8; -28 mm i długości do 12-; . -14 m. Stal o średnicach mniejszych dostarczana jest w kręgach. Wytrzymałość tej etali na rozciąganie wynosi około 2300 kGAcm2. Obok stali okrągłej produkowana jest stal zbrojeniowa grzebieniowa, o przekroju kwadratowym i żeberkowana na wszystkich 4 powierzchniach. Zadaniem żeberek jest zwiększyć przyczepność stali do betonu. Wytrzymałość na rozciąganie tej stali wynosi 3600 kG/cm2. [hasła pokrewne: betony specjalne, jakie rolety zewnętrzne, ergonomia w kuchni ]\nPowiązane tematy z artykułem: betony specjalne ergonomia w kuchni jakie rolety zewnętrzne\nUkłady pomieszczeń mogą tworzyć systemy: amfiladowy i korytarzowy. W systemie amfiladowym poszczególne pomieszczenia będą stanowiły nieprzerwany ciąg funkcjonalny, przez który odbywa się ruch. W systemie korytarzowym poszczególne pomieszczenia ustawione są wzdłuż wydzielonego ciągu komunikacyjnego, który nazywamy często korytarzem. Korytarz może być wykorzystany do obsłużenia po- mieszczeń jednostronnie lub dwustronnie. Schemat ideowy zależności funkcjonalnej rozwiązuje zagadnienia ... [Read more...]


Cycada 3301 - MACROWEB\nStrona główna Tagi Cycada 3301\nCycada 3301 - znajdujesz się na podstronie zatytułowanej: Cycada 3301. Oznacza to, że dowiesz się w tym miejscu wszystkiego, czego konkretny temat dotyczy. Możesz dodać tą podstronę do swoich ulubionych zakładek i śledzić przyszłe aktualizacje niniejszego tagu. Odwiedź również stronę główną serwisu i posiłkuj się nauką, technologią i przeróżnymi ciekawostkami z wody, ziemi i nieba. Prezentujemy również treści w serwisie YouTube i Facebook, zachęcamy do obserwowania naszych kanałów gdzie udostępniane są treści, które z pewnością Was zaciekawią. Piszemy i nagrywamy na tematy przyciągające uwagę!\nCycada 3301 - wszystko na ten temat


Podlascy Terytorialsi - Podlaskie24\nStrona główna » Podlascy Terytorialsi\nTerytorialsi po raz drugi wzięli udział w ćwiczeniu BULL RUN\nPodlascy terytorialsi wspólnie z żołnierzami 15 Brygady Zmechanizowanej oraz Batalionowej Grupy Bojowej NATO uczestniczyli w ćwiczeniu zgrywającym pk. BULL RUN W ćwiczeniu wzięły udział wybrane pododdziały z 11 batalionu lekkiej piechoty w Białymstoku, 13 batalionu lekkiej piechoty w Łomży, 14 batalionu lekkiej piechoty w Hajnówce, kompanii dowodzenia, kompanii saperów oraz Grupy Rozpoznania Obrazowego. Do głównych […]\nOpublikowano w WydarzeniaTagi: ćwiczenia BULL RUN,Podlascy TerytorialsiNapisz komentarz\nTerytorialsi alarmowo wezwani do jednostek\nUwaga pracodawcy! Od godz.15.00, ze względu na sytuację na granicy, żołnierze OT dwóch batalionów lekkiej piechoty (Białystok i Hajnówka) z 1 Podlaskiej Brygady OT zostali wezwani do swoich jednostek w trybie alarmowym. […]\nOpublikowano w WydarzeniaTagi: Podlascy Terytorialsi,terytorialsi,żołnierze,żołnierze 1 PBOT,żołnierze 1PBOTNapisz komentarz\nNa toruńskim poligonie odbyły się pierwsze w historii Wojsk Obrony Terytorialnej zawody użyteczno-bojowe sekcji lekkiej piechoty Zawody wygrali żołnierze 1 Podlaskiej Brygady Obrony Terytorialnej zdobywając tytuł najlepszej sekcji lekkiej piechoty w Polsce. W ubiegły weekend w ogólnopolskich zawodach użyteczno-bojowych wzięło udział prawie 150 terytorialsów z całej Polski. Do zmagań przystąpiło 12 sekcji lekkiej piechoty, z […]\nOpublikowano w WydarzeniaTagi: 1. Podlaska Brygada Obrony Terytorialnej,Centrum Szkolenia WOT,kpr. Przemysław Komła,Podlascy Terytorialsi,sekcja lekkiej piechoty,st. szer. Michał Krukowski,zawody użyteczno-bojowe,zawody WOT w ToruniuNapisz komentarz\nW Podlaskiem ruszyły „Wakacje z WOT”\nZamiast sandałów, okularów przeciwsłonecznych, strojów kąpielowych oraz walizek – buty taktyczne, gogle ochronne, zasobnik piechoty górskiej oraz mundur polowy. W ten sposób prawie 80 kandydatów do służby w 1 Podlaskiej Brygadzie Obrony Terytorialnej przez najbliższe szesnaście dni spędzi początek wakacji W piątek odbyło się najliczniejsze w tym roku powołanie do terytorialnej służby wojskowej. Kandydatów jest […]\nOpublikowano w WydarzeniaTagi: jak zostać terytorialsem,Podlascy Terytorialsi,Wakacje z WOT,żołnierzeNapisz komentarz


22 grudnia 2014 | 15:56\nPrezydenci: Łukaszenka i Poroszenko (HANDOUT / REUTERS / REUTERS)\nWizyta Aleksandra Łukaszenki w Kijowie wywołała niezadowolenie w Moskwie. Rosyjscy politycy oskarżają go o zdradę i straszą możliwą rewolucją na Białorusi.\nNiedzielna wizyta białoruskiego prezydenta Aleksandra Łukaszenki w Kijowie, jego spotkanie z Petrem Poroszenką i deklaracja udzielenia Ukrainie wszelkiej możliwej pomocy, a także decyzja o utworzeniu wspólnej ukraińsko-białoruskiej stacji telewizyjnej, która ma pokazywać Białorusinom prawdziwy obraz sytuacji na Ukrainie, wywołały falę oburzenia w Rosji.\n"To zdrada Rosji! On (...) utrzymuje kontakty z ludźmi, którzy doszli do władzy w wyniku przewrotu, który był projektem antyrosyjskim" - powiedział w wywiadzie dla rosyjskiej gazety "Kommiersant" jeden z liderów partii Sprawiedliwa Rosja Michaił Jemelianow.\nChcesz być przyjacielem USA? Skończysz jak Kaddafi\nZdaniem rosyjskich komentatorów Łukaszenka okazuje życzliwość wobec Kijowa, bo chce poprawić stosunki z Zachodem, a przede wszystkim ze Stanami Zjednoczonymi.\n- Z USA próbowali się już kolegować Milosević, Kaddafi, Husajn. I wiemy, jak skończyli. Teraz Stany Zjednoczone proponują Łukaszence nowe relacje. Tamte przykłady dowodzą, że to nie jest bezpieczne - powiedział szef komitetu ds. międzynarodowych Dumy Aleksiej Puszkow.\nW ostatnich miesiącach relacje Mińska i Moskwy po raz kolejny się ochłodziły. Białoruś nie tylko nie dołączyła się do antyzachodnich sankcji, które wprowadziła Rosja, ale też, wykorzystując brak kontroli celnej pomiędzy oboma państwami, zaczęła aktywnie przemycać na rosyjski rynek objętą restrykcjami zachodnią żywność. By powstrzymać ten proceder, Rosja faktycznie wprowadziła kontrolę celną, a później zakazała wwozu produkcji 23 największych białoruskich przedsiębiorstw mięsnych. Rosja naruszyła w ten sposób warunki funkcjonowania Unii Celnej, łączącej te dwa państwa. Mińsk oczywiście potraktował to jako zemstę za nieprzyłączenie się do antyzachodnich sankcji.\n- Ograniczenie dostaw mięsa do Rosji to polityka głupia i bezmyślna. Jeżeli dołączymy do rosyjskich sankcji, w ogóle zostaniemy goli i bosi - tłumaczył się Łukaszenka.\nRosyjskie media coraz częściej porównują działania Łukaszenki z polityką uprawianą przez byłego prezydenta Ukrainy Wiktora Janukowycza i straszą Mińsk możliwością białoruskiego Majdanu.\n- Coraz więcej Białorusinów spogląda w stronę Europy, a Zachód wydaje miliony na finansowanie rewolucji przeciw Łukaszence - straszyła w niedzielę rosyjska telewizja Ren TV.\nZa czarnorynkowy handel walutą - pod sąd\nTymczasem ekonomiczna sytuacja w Białorusi znacznie się pogorszyła. W piątek doszło do gwałtownego załamania kursu białoruskiego rubla. Zdaniem ekspertów przyczyną był nagły wzrost popytu na walutę spowodowany reakcją Białorusinów na załamanie się rubla rosyjskiego. Narodowy Bank Białorusi nie zdecydował się na dewaluacje, a zamiast tego wprowadził 30-procentowy podatek od kupna dewiz, który ma odstraszyć Białorusinów od kupowania waluty i w ten sposób utrzymać obecny kurs. Nowa regulacja w praktyce oznacza, że płacąc za 100 dolarów według oficjalnego kursu, Białorusin dostaje w kantorze tylko 70, resztę zjada podatek.\nWładze zaczęły łapać i karać ludzi handlujących walutą na czarno. W ciągu trzech dni, od 19 do 21 grudnia zatrzymano 19 osób. Wszyscy stanęli przed sądem, który orzekł kary grzywny i przepadek waluty.\nJednak nawet te drakońskie środki nie rozwiązały problemu. W poniedziałek na białoruskiej giełdzie walutowej popyt na dolary 12-krotnie przewyższał podaż, waluty brakowało w większości kantorów. - W całym kraju nie ma tyle dolarów, by zaspokoić dzisiejszy popyt - przyznał premier Michaił Miasnikowicz.\nPodatek od kupna walut oraz wprowadzony przez rząd kategoryczny zakaz podnoszenia cen towarów w sklepach powodują, że w najbliższym czasie Białorusini mogą zostać pozbawieni m.in. zagranicznych leków, do importu których trzeba dziś dopłacać.\nmoskwasadowa 22.12.2014, 16:18\nSowiecka propaganda zawsze była głupia i nie liczyła się z faktami, dyktatorzy popierani całymi dziesięcioleciami przez Kreml, czyli Husajn Miloszewicz czy Kaddafi nie upadli od flirtu z Zachodem, lecz dlatego że Zachód miał ich dosyć (a Kreml wspierał ich do końca). Łukaszenka słusznie robi w portki, bo widzi, że Putin stracił poczucie rzeczywistości - sam jest o wiele mądrzejszym dyktatorem od Putina (jasne - możliwości ma o wiele mniejsze) - nie ładuje się w żadne awantury międzynarodowe, jemu zależy na przewidywalnej Rosji, bez której upadnie błyskawicznie - biedna, izolowana Rosja, której nie stać na dotowanie Białorusi, to dla niego wyrok śmierci. Jego jedyną satysfakcją będzie to, że powieszą go tydzień po Putinie - tylko co to za radocha:)\nantoszek22 22.12.2014, 17:08\n@moskwasadowa Do kolekcji wpadek brakuje jeszcze Botoksowiczowi ekskomuniki rosyjskiej cerkwii kiedy się okaże, że jego głęboko skrywana wielka miłość to Niedźwiedź czyli Miszka długoletni ochroniarz .\nradocha1to 22.12.2014, 17:49\n@moskwasadowa "powieszą go tydzień po Putinie - tylko co to za radocha:)" Wypraszam sobie! Radocha będzie ogromna - i to podwójna!\nmakoshika 22.12.2014, 17:55\n@antoszek22 Kremlowski samiec alfa i tak musi już publicznie znosić razy w tyłek zadawane przez spedaloną Europę i gejowską Amerykę.\nmoskwasadowa 22.12.2014, 19:29\n@radocha1to dla nas owszem, ale Bat'ka się nie pcha na latarnię:)\nczoper62 22.12.2014, 21:19\n@moskwasadowa Ja wiem? Siedem dni - nie w kij dmuchał.\nantoszek22 22.12.2014, 21:59\n@makoshika Ja bym raczej zadał pytanie kto stoi za plecami tego podrzuconego dziadkowi "niedzwiedzia" którego on darzy tak wielka miłoscia, że na myśl o swoim lubym(ej ) zaczyna mówić jak lekki niedorozwój . Mały chińczyk czy duże KGB.\nmarinaklen 22.12.2014, 23:15\n@moskwasadowa Myślę, że pan Łukaszenko, przy całej ograniczoności, typowej dla wychowanka aparatu KPZR zrozumiał jedną prawdę: polityka zagraniczna- to swoisty brydż, w którym wybiera się partnera z potencjalnie silną kartą i w miarę czystymi intencjami. Obiektywnie oceniając, Putin w ohydny sposób zdradził swego protegowanego, Janukowicza, który obecnie jest zdany całkowicie na łaskę- i niełaskę pana Putlera. Jedna sprawa, że temu bandycie się to należy- a druga, moralna ocena jego promotora.\nGoscGPLUS: indywidualismus 22.12.2014, 23:30\n@moskwasadowa "powieszą go tydzień po Putinie" - piękna fraza, oczywiście rozumiem ją symbolicznie!\nGoscGPLUS: indywidualismus 22.12.2014, 23:50\n@moskwasadowa Taki fajny temat a nasz "przyjaciel" @alakyr śpi. Razem z @zal49. O kurde, ale podtekst mi "wyszł".\ntacx 22.12.2014, 17:03\nŁukaszenko czuje już smrodek truchła Putina. Putin jest już grillowany i batko wie że prędzej czy poźniej skończy się tarcza w postaci Moskwy i zostanie z Europą sam na sam. To cwany i bystry koles - tyle że dyktator.\nlechujarek69 23.12.2014, 12:02\n@tacx Miejmy nadzieję, że za 5-10 lat zostanie zrealizowany podobny scenariusz, co na Ukrainie. Rewolta społeczna i odsunięcie dyktatora wspomagane przez Zachód. O surowce nie muszą się martwić. Dostaną transport zwrotny ruskiego gazu od nas i nowy świeżutki z pływającego gazoportu na Litwie. Martwić może się tylko polski robotnik, bo zachodnie fabryki i montownie zamiast lokować się u nas, będą otwierane na Ukrainie i Białorusi, no ale taka już kolej rzeczy...\nastudencki 23.12.2014, 13:29\n@lechujarek69 Dokładnie tak będzie wszystkie centra usług i montownie przeniosą się na wschód u nas zostaną puste hale, biurowce i hulający w nich wiatr, no ale decyduje tutaj właściciel kapitału o on nie ma sentymentów. Polska musi jak najszybciej skumulować swój kapitał i lokować go w produkcji inaczej ekonomicznie zginiemy, pytanie jeszcze ile przetrwa UE i kasa z Brukseli .....\nwalecwiedenski 22.12.2014, 16:03\nTak mi wychodzi, ze sie kacapom siedzenie pali...\nsaint_just 22.12.2014, 19:38\n@walecwiedenski Tzn. z czego - a raczej z której strony - ci wychodzi? (Bo kacapom to wiadomo,że się pali.)\ndr.skrobisz 23.12.2014, 11:47\n@saint_just To już kochamy dobrotliwego demokratę Łukaszenkę, naszego odwiecznego przyjaciela?\nJohanna Haase 22.12.2014, 23:40\nHosanna! Dzięki, Pućka! W 12 miesięcy załatwisz kilka problemów międzynarodowych: 1. Ukraina chce na Zachód i ma cię w dupie. 2. Za chwilę na Zachód będzie chcieć Kazachstan i Białoruś - już szukają opcji, jak się wykręcić z tojej durnej Eurazji. 3. Wszystkie kraje, które mogły ewentualnie szukać jakiejś mitycznej trzeciej drogi: Mołdawia, Gruzja, Azerbejdżan, ba! nawet Armenia, a także Turcja, Bułgaria, Serbia, Słowenia, Węgry! - wszyscy oni wiedzą już, że jesteś kretynem i kłamcą. 4. Chiny traktowały cię serio do momentu, kiedy, kurduplu zacząłeś wyrywać im prezydentową. BTW - usłużne ch...ki z agencji przekręcały foty, żeby nie było widać, że jesteś O GŁOWĘ niższy od CHIŃSKIEGO prezydenta, a to już sztuka. 5. Ropa dzięki tobie staniała, podobnie jak gaz, na całym świecie. Ukraina - uwaga, to trzeba napisać dużymi literami - UKRAINA importuje gaz ze SŁOWACJI i z NORWEGII, bo nie chce twojego, Pućka, i to TANIEJ NIŻ RUSKI. To naprawdę sukces. 6. Tak obrzydziłeś igrzyska olimpijskie swoim bizancjum, że od Norwegii do Krakowa wszyscy się zastanawiają, po grzyba im taki splendor. Zostanie w kasie państwa kilkadziesiąt miliardów zł. 7. Uzbroimy się po zęby - miałeś problem z tarczą antyrakietową, teraz będziesz mieć dużo większy. Uruchamiamy drugi nadbrzeżny dywizjon rakietowy, kupujemy pociski dalekiego zasięgu, okręty podwodne uzbrojone w rakiety balistyczne, automatyczne systemy obrony plot, śmigłowce szturmowe i wielozadaniowe, uzbrajamy leopardy w pociski ze zubożonego uranu w przyspieszonym tempie. A mowa była tylko o jednej baterii patriotów gdzieś pod SŁupskiem. Masz sukces. Pućka. 8. Sprzedajemy uzbrojenie na prawo i lewo - Litwa, Łotwa, Estonia, Ukraina, Rumunia, Bułgaria, Gruzja. Dzięki, Pućka, w sumie powinieneś dostać prowizję. 9. Silnie wpłynąłeś na dywersyfikację eksportu z UE, w tym z Polski - Polska jest trzecim eksporterem mięsa do USA! Gdyby nie Pućka, dalej byśmy sprzedawali jak debile tanio to mięcho Ruskim. Teraz oni żrą buty, pardą, krokodyle, a my sprzedajemy mięso/owoce/warzywa wszędzie. 10. Kuba! Kuba postanowiła nie robić wielkiej kariery jako niezatapialny lotniskowiec dla wiekowych bombowców Pućki, a Amerykanie chętnie uznali, że warto w końcu zmądrzeć i za trzy lata (max) Kubańszycy będą mogli żyć jak normalni ludzie. 11. Porozumienie z Iranem prawie gotowe. Nawet z Asadem w Syrii Amerykanie się dogadają, byleby zrobić ci kuku na muniu. 12. Właściwie powinieneś ciulu dostać pokojową nagrodę Nobla.\ndwa-guziki 23.12.2014, 00:13\n@Johanna Haas Widac z pucka taki strateg jak z koziej doo ..py wyrzutnia rakiet i cieszy ten fakt niezmiernie !\nncs299 23.12.2014, 10:52\n@Johanna Haase Dawno nie czytałem tylu bzdur zebranych w jednym miejscu i do tego ponumerowanych. Szkoda czasu bym wytykał wszystkie głupoty ale by nie było.. pkt7).". zbroimy się po zęby .." to już od lat zbroimy się po żeby i w planach wygląda to wspaniale. NA razie to : nie mamy drugiego dywizjonu nadbrzeżnego, a jeśli chodzi o pierwszy to co z tego , że rakieta ma zasięg 200km jak radar ma zasięg 50km a o innych możliwościach rozpoznania celów ni widu ni słychu. Przy okazji cała reszta marynarki to muzeum ( 40 letnie fregaty, zresztą niesprawne, nawet jak były sprawne to ich zdolności "bojowe" wywoływały delikatne uśmieszki w czasie ćwiczeń z sojusznikami, 50 letnie darowane okręty podwodne) Zwykłej korwety nie potrafiliśmy przez 10 lat zbudować ( z litości nie wymienię ile korwet,fregat wybudowała w tym czasie Rosja. "kupujemy pociski dalekiego zasięgu:" - no tak Homara "kupujemy" już 10 rok. Aha ostatnio kupiliśmy zdrowo przepłacając 40 rakiet o Amerykanów. Przy tej cenie ( 20 mln zł za rakietę) trudno o cel w jaki opłacało by się je użyć "automatyczne systemy obrony plot" - serio żeśmy kupili? "śmigłowce szturmowe" - hę? w najlepszym razie pojawią się w Polsce za 10 lat "śmigłowce wielozadaniowe" -podziękuj Putinowi, że zgodził się kilka lat temu na szybko sprzedać 5 Mi-17 bo byłby wstyd w Afganistanie. Z aktualnego przetargu nic nie będzie a na pewno nie 70 śmigłowców bo tyle nie da się kupić za przeznaczane na to pieniądze -"..pociski ze zubożonego uranu" - a to sensacja, kto nam sprzeda takie rdzenie, ciekaw jestem bo chyba nie myślisz, że sami potrafimy coś takiego wyprodukować. A aa razie nie mamy , żadnej porządnej amunicji do czołgów za wyjątkiem resztek 20 letnich pocisków jakie dostaliśmy wiele lat temu wraz z pierwszą partią Leopardów. O pociskach do t-72 szkoda nawet mówić. ad8) "sprzedajemy uzbrojenie na prawo i lewo " - niezły dowcip ostatnie lata to prawdziwa zapaść polskiego eksportu uzbrojenia. Już nawet Ukraina w porównaniu z nami to potęga.\nmarinaklen 23.12.2014, 15:23\n@Johanna Haase Bardzo celny komentarz. Jak zwykle, zresztą.\nadam.2x 22.12.2014, 17:07\nPutin zamiast zbudować nowy CCCP okroi Rosję ze wszystkiego co jeszcze zostało po starym CCCP.\nGoscGPLUS: indywidualismus 22.12.2014, 23:44\n@adam.2x Jak Miloszewicz z Serbią był łaskaw uczynić. Na koniec stracił kolebkę i legendę w jednym.\ndante_waw 22.12.2014, 18:42\nSmieszna ta Unia Celna... jeszcze nie weszla w zycie a juz sie wszyscy odgradzaja granicami i strasza :).... Widac czego Rosja boi sie najbardziej... wspolpracy pomiedzy bylymi republikami radzieckimi bez.... POSREDNICTWA Rosji... bo zaraz okazuje sie ze Rosja niczego nikomu nie jest potrzebna... Rurociag TANAP Gruzji i Azerbejdzanu, wspolpraca polityczna Bialorusi i Ukrainy, wspolne wykorzystywanie terminalu LNG przez Baltow.\nprokuraturarejonowa 22.12.2014, 17:05\nEsz duraki w tej Mocbie... Łukaszenko był mocno prorosyjski, dotąd dokąd Mockba była w stanie okupować ekonomicznie Białoruś i szantażować ją gazowo. Jak te możliwości PootINowi się skończyły, to Łukaszenko zyskał pole manewru i może swobodnie skręcić tam gdzie Białorusi się bardziej opłaca, czyli na Zachód.\nzgryz3 22.12.2014, 19:59\n@prokuraturarejonowa Może nie wiesz, ale Łukaszenka jest Białorusinem z akającym językiem, nie zaś okającym Ukraińcem, i ma w paszporcie "Łukaszenka". Nie wierzysz - sprawdź w Wielkiej Encyklopedii Powszechnej.\nmaritt.g 22.12.2014, 21:59\n@zgryz3 Ukraińcy raczej ikują... Ale masz rację, okują też :)\nzgryz3 23.12.2014, 00:24\n@maritt.g Humorystyczna jest Twoja reakcja w stylu: "Wróbelek ma raczej lewe skrzydełko, ale masz rację - prawe też". Jest w ukraińskim okanie i jest ikawizm - to odrębne zjawiska, a Twoje "raczej" sugeruje, że nie bardzo rozumiesz językowej materii. Natomiast pierwsze słyszę, że Ukraińcy "ikują", "okują", ale też mogę czegoś nie wiedzieć.\nmiroslove 22.12.2014, 16:38\nZachód nie przejmuje się zbytnio Rosją. Naprawdę powinna się ona bać tylko swoich przyjaciół, którzy z chęcią wykorzystają moment słabości.


Georgette Mosbacher: "Ogromna wola" USA w sprawie wprowadzenia ruchu bezwizowego - wiadomosci.com\nGeorgette Mosbacher: “Ogromna wola” USA w sprawie wprowadzenia ruchu bezwizowego\nAmbasador USA w Polsce Georgette Mosbacher napisała, że istnieje “ogromna wola współpracy” w kwestii wprowadzeniu ruchu bezwizowego.\nSzefowa polskiego MSWiA Elżbieta Witek spotkała się dzisiaj z zastępcą sekretarza Departamentu Bezpieczeństwa Krajowego USA Elizabeth Neumann. Tematem rozmów było szeroko pojęte bezpieczeństwo oraz przygotowania Polski do wprowadzenia ruchu bezwizowego. W spotkaniu uczestniczyli też wiceminister Krzysztof Kozłowski oraz ambasador Georgette Mosbacher.\n“Ustalenia między Polską a USA dotyczące bezpieczeństwa i podpisanie stosownych umów jest konieczne, aby Polska mogła wejść do programu ruchu bezwizowego. Zarówno po stronie Polski jak i USA jest ogromna wola współpracy w tym zakresie” – napisała na Twitterze Georgette Mosbacher.\nPodczas spotkania Minister Elżbieta Witek podkreśliła, że Stany Zjednoczone są jednym z najważniejszych partnerów Polski w sferze bezpieczeństwa. W związku z czym Polska jest otwarta na współpracę służb policyjnych obu krajów. Chodzi między innymi o zwalczanie terroryzmu oraz przestępczości zorganizowanej.\nW kwestii wprowadzenia ruchu bezwizowego szefowa MSWiA podkreśliła pełną gotowość do współpracy w tym zakresie ze stroną amerykańską.\nInformacyjna Agencja Radiowa (IAR)//www.gov.pl/twitter/sp/dyd\nPILNE 7586 POLSKA 17075 Polska 2475 USA 3235 wizy 49\n75 temu wybuchło Powstanie Warszawskie


Poprawiono: czwartek, 12, październik 2017 14:12\nInformacja o udostępnieniu dokumentów do konsultacji tj. projektu Lokalnego Programu Rewitalizacji Gminy Sosnowica oraz formularza konsultacyjnego\nZakończenie prac nad LPR Gminy Sosnowica\nKonsultacje społeczne - aktualizacja Lokalnego Programu Rewitalizacji\nKonsultacje społeczne obszaru rewitalizacji Gminy Sosnowica dla potrzeb sporządzenia Lokalnego Programu Rewitalizacji\nGmina Sosnowica w konkursie dotacji na działania wspierające gminy w zakresie przygotowania programów rewitalizacji na terenie Województwa Lubelskiego - otrzymała dofinansowanie na opracowanie Lokalnego Programu Rewitalizacji w ramach projektu pn. „Program Rewitalizacji dla Gminy Sosnowica”. Zadanie współfinansowane jest ze środków Programu Operacyjnego Pomoc Techniczna 2014-2020.\n· Upowszechnienie rozumienia rewitalizacji jako procesu kompleksowych, interdyscyplinarnych przemian ukierunkowanych na wyprowadzenie obszarów zdegradowanych z kryzysu,\n· Wzmocnienie zdolności gmin do tworzenia mechanizmów partycypacji społecznej oraz angażowania mieszkańców, podmiotów publicznych, prywatnych oraz innych interesariuszy w przygotowanie programów rewitalizacji, a tym samym w wyprowadzanie z kryzysu obszarów zdegradowanych.\nPrzesłanką do złożenia wniosku w ramach konkursu był fakt, iż na terenie Gminy występują obszary o cechach właściwych dla obszarów zdegradowanych, na których występują negatywne zjawiska o charakterze społecznym, gospodarczym, środowiskowym oraz przestrzenno-funkcjonalnym. Na chwilę obecną Gmina nie posiada aktualnego Lokalnego Programu Rewitalizacji. Opracowany w ramach projektu Program stanowić będzie podstawę do ubiegania się o dotację z funduszy UE przy realizacji projektów rewitalizacyjnych, w tym z RPO WL na lata 2014-2020 oraz programowania finansowania przedsięwzięć rewitalizacyjnych ze źródeł własnych wnioskodawcy i podmiotów zaangażowanych w jego opracowanie i realizację.\nZarządzenie nr 18 Wójta Gminy Sosnowica z dnia 3 kwietnia 2017 r. w sprawie przeprowadzenia konsultacji społecznych w sprawie wyznaczenia obszaru zdegradowanego i obszaru rewitalizacji Gminy Sosnowica dla potrzeb sporządzenia Lokalnego Programu Rewitalizacji\nZarządzenie w sprawie określenia zasad wyznaczania składu oraz zasad działania Rady Rewitalizacji w Gminie Sosnowica