???Σ - ????Σ '99\nΑστήρ της Ανατολής - ΙΟΥΛΙΟΣ - ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ '99\nΗ Βεβαιότητα της Σωτηρίας\nΤα "5 Ψωμάκια και τα 2 Ψαράκια" της Ελλην. Ευαγγ. Εκκλησίας\nΗ Μοναδική Εξουσία του Ιησού\nΠοιος είν' Αυτός στον Οποίο οι\nΆνεμοι κι η ΘάλασσαΥπακούν\nΈνας Τυφλός, Αμίλητος,\n"Οποίος ξέρει ποιο είναι το καλό και δεν το κάνει, σ' αυτόν υπάρχει αμαρτία"\nΤο πρόβλημα της αμαρτίας είναι το πιο σοβαρό πρόβλημα του ανθρώπου. Πίσω από όλα τα άλλα προβλήματα που τον απασχολούν υπάρχει αυτό το πρόβλημα. Αλλά τι είναι ακριβώς η αμαρτία; Τι εννοούμε όταν λέμε αμαρτία;\nΑν θέλουμε να δώσουμε ένα σύντομο ορισμό του τι είναι αμαρτία θα λέγαμε ότι είναι η αντίθεση στο θέλημα του Θεού . Άρνηση του ανθρώπου να συμμορφωθεί με αυτό που του ζητά ο Θεός. Αυτή είναι η ρίζα από την οποία προέρχεται κάθε κακό, κάθε είδους αμαρτία.\nΟ Ιάκωβος στην επιστολή του επανειλημμένα ασχολείται με το πρόβλημα της αμαρτίας. Στο 1ο κεφ. εδ. 14-15 μας αναλύει την αρχή της και τις συνέπειές της. Από την επιθυμία του ανθρώπου ξεκινά. Ελεύθερος καθώς είναι παρασύρεται και δελεάζεται από την ίδια τη δική του επιθυμία. Η επιθυμία δουλεύει μέσα του και αφού πιάσει (αφού συλλάβει) γεννά την αμαρτία, και όταν η αμαρτία γίνει πράξη, όταν εκτελεσθεί γεννά τον θάνατο. Αυτή η ανάλυση είναι απόλυτα σύμφωνη με τη διήγηση της Γενέσεως, στην αρχική πτώση του πρωτοπλάστου. Η επιθυμία οδήγησε την Εύα και τον Αδάμ στην παράβαση και όταν αυτή η παράβαση συντελέστηκε, ακολούθησε αναπόφευκτα ο πνευματικός θάνατος σύμφωνα με το λόγο του Θεού "την ημέρα που θα φας από τον απαγορευμένο καρπό, την ίδια μέρα θα πεθάνεις!"\nΑυτή η αντίθεση στο θέλημα του Θεού έχει τη θετική και την αρνητική της άποψη. Ο ίδιος ο Ιάκωβος στο 4 κεφ.εδ.17 τονίζει την αρνητική άποψη. Και με αυτή θα ασχοληθούμε. "Εκείνος που ξέρει να κάμει το καλό και δεν το κάμει, διαπράττει αμαρτία". Όχι πια γιατί έκαμε κάτι αντίθετο με το θέλημα του Θεού , αλλά γιατί δεν έκαμε αυτό που ο Θεός του προστάζει να κάμει. Και αυτό που ο ίδιος αναγνωρίζει σαν σωστό.\nΣύμφωνα με αυτήν την αρχή, ο Θεός θεωρεί αμαρτία την παράλειψη· όταν παραλείπουμε να κάνουμε το καθήκον μας· αυτό που μπορούμε· αυτό που υποσχεθήκαμε· αυτό που ο Θεός μας παραγγέλλει, η άρνησή μας να το εκτελέσουμε μας κάμνει ενόχους μπροστά στο Θεό.\nΕκ πρώτης όψεως δεν φαίνεται να είναι τόσο δίκαιο αυτό το μέτρο. Να θεωρεί ο Θεός εξίσου ένοχο τον άνθρωπο που διέπραξε μία χοντρή αμαρτία και τον άνθρωπο που δεν διέπραξε τίποτα. Αν όμως σκεφθούμε λίγο βαθύτερα θα ιδούμε πόσο σωστή είναι αυτή η αρχή και πόσο φοβερά επικίνδυνο είναι το αμάρτημα της παραλείψεως.\nΑς πάρουμε όμως ένα δύο παραδείγματα από τη ζωή. Σε μία σιδηροδρομική γραμμή υπάρχει μία επικίνδυνη διάβαση διασταύρωση. Εκεί έχει τοποθετηθεί ένας φύλακας. Το καθήκον του είναι στην ορισμένη κρίσιμη στιγμή να ανάψει το κόκκινο φως ή να σηκώσει την κόκκινη σημαιούλα-να τεντώσει την αλυσίδα για να προφυλάξει τους ανθρώπους και τα οχήματα που διασταυρώνονται. Γι' αυτό έχει τοποθετηθεί σε αυτήν την θέση. Τη στιγμή όμως που πρέπει δεν κάνει τη δουλειά του. Αμελεί για οποιοδήποτε λόγο και παραλείπει. Ίσως αποκοιμήθηκε. Ίσως η προσοχή του αποσπάσθηκε σε κάτι άλλο και το μοιραίο γίνεται. Με την παράλειψή του έκανε έγκλημα. Προκάλεσε τον θάνατο ατόμων και τον τραυματισμό πολλών άλλων.\nΉξερε το καθήκον του. Ήξερε ποιο ήταν σωστό. Ήξερε τον κίνδυνο. Αλλά δεν έκανε αυτό που έπρεπε να κάνει στην κατάλληλη στιγμή.\nΗ υποθέστε πως είσθε στην παραλία κοντά στην θάλασσα. Βλέπετε κάποιο παιδί που κινδυνεύει να πνιγεί. Μπορείτε να απλώσετε το χέρι σας να το σώσετε. Η μπορείτε να φωνάξετε και να τρέξει κάποιος να πέσει στο νερό και να σώσει το παιδί που κινδυνεύει. Δεν κάμνετε όμως τίποτα. Παρακολουθείτε με απάθεια και αδιαφορία την τραγική σκηνή. Δεν κάμνετε τίποτε. Απλώς παραλείψατε να κινηθείτε. Και το αποτέλεσμα είναι να πνιγεί το παιδί. Έχετε ευθύνη ή όχι; Είσθε ένοχος και το βάρος της ενοχής θα πιέζει τη συνείδησή σας.\nΑκόμα ένα παράδειγμα. Εδώ ένας τεχνίτης που δουλεύει στο ναυπηγείο. Ένα μεγάλο καράβι ναυπηγείται. Μαζί με όλους τους άλλους που δουλεύουν για την κατασκευή του είσθε και σεις υπεύθυνος για την καλή στερεή και ασφαλή κατασκευή του. Παραλείπετε όμως σε μία στιγμή απροσεξίας να κάμετε σωστά το δικό σας μέρος. Δεν βιδώσατε καλά μία λαμαρίνα που βρίσκεται κοντά στην καρίνα του πλοίου. Η με ελαφρότητα τοποθετήσατε μία λαμαρίνα που είναι ελαττωματική. Κανένας δεν αντιλαμβάνεται την παράλειψη. Το καράβι μπαίνει στη θάλασσα. Χρωματισμένο και επιβλητικό ανοίγεται στον ωκεανό. Έρχεται η στιγμή της φουρτούνας. Και στην κρίσιμη στιγμή που παλεύει με τα άγρια κύματα, η ελαττωματική λαμαρίνα, ή αυτή που δεν την στερέωσαν καλά υποχωρεί από την πίεση της φουρτουνιασμένης θάλασσας και το καράβι βουλιάζει. Επιβάτες και ναύτες είναι μέσα στο νερό και πνίγονται. Δεν ήταν στην πρόθεσή σας να γίνετε εσείς αιτία μιας τέτοιας τραγωδίας. Όμως η παράλειψή σας, η βίδα που δεν σφίξατε, η λαμαρίνα που δεν ελέγξατε, προκάλεσε όλο αυτό το κακό. Είσαι ένοχος!\nΤα παραδείγματα αυτά φωτίζουν το νόημα των λόγων του Ιακώβου: Εκείνος που ξέρει να κάμει το καλό και δεν το κάμει είναι ένοχος αμαρτίας. Του καταλογίζεται αμαρτία.\nΑς δούμε τώρα πώς εφαρμόζεται η αρχή αυτή στην πνευματική σφαίρα.\n1. Η αμέλεια για τη σωτηρία μας είναι αμαρτία\nΗ σωτηρία μας προσφέρεται δωρεάν. Η χάρις του Θεού μας την προσφέρει. Ο Χριστός με το αίμα του μας την εξασφάλισε. Αλλά εμείς αδιαφορούμε. Περιφρονούμε. Μας προσκαλεί, αλλά εμείς με διάφορες προφάσεις δεν ερχόμαστε. Αγρόν αγόρασα· πάω να τον δω! Ένα ζευγάρι βόδια πήρα, θέλω να τα δοκιμάσω· γυναίκα ενυμφεύθηκα -έχε με παραιτημένο. Δεν έχω καιρό. Εάν μείνω έξω είμαι ή δεν είμαι υπεύθυνος;\nΜε μεγάλη απλότητα ένας Χριστιανός έθεσε αυτά τα δύο ερωτήματα με τις σωστές απαντήσεις:\n-Τι πρέπει να κάνω για να σωθώ;\n-Πίστεψε εις τον Ιησού Χριστό και θα σωθείς!\n-Και τι πρέπει να κάνω για να απολεσθώ;\n-Απολύτως τίποτα! Δεν χρειάζεται να κάμεις τίποτα. Παράλειψε να προσέξεις· να ακούσεις· να πιστέψεις· να δεχθείς. Και έχεις εξασφαλίσει την απώλειά σου. Είσαι χαμένος. Και θα μείνεις χαμένος χωρίς να κάμεις τίποτα.\nΤα Πνεύμα το Άγιο μας το τονίζει: "Πώς θα ξεφύγουμε αν αμελήσουμε τέτοια σωτηρία;" (Εβρ. 2:3).\nΌταν είναι άρρωστος και σου προσφέρεται το μόνο φάρμακο που μπορεί να σε θεραπεύσει και εσύ δεν το παίρνεις· ή το παίρνεις αλλά δεν το μεταχειρίζεσαι, το περιφρονείς, πώς περιμένεις να ξεφύγεις;\nΚαι είσαι άρρωστος πνευματικά. Όλοι οι άνθρωποι. Έχουμε μέσα στη φύση μας το μικρόβιο που οδηγεί στον πνευματικό θάνατο. Είσαι καταδικασμένος. Δεν έχεις ελπίδα γιατί είσαι κάτω από την οργή του Θεού. Και σου προσφέρει ο Θεός το μοναδικό φάρμακο. Σου το δίνει ο Χριστός. Παραλείπεις όμως να το πάρεις. Παραλείπεις να το θέσεις σε εφαρμογή. Τότε με την αμέλειά σου έχεις εξασφαλισμένη την απώλειά σου.\n2. Η αδιαφορία λοιπόν, γενικά είναι αμαρτία\nΗ αδιαφορία φέρνει και την αναβολή. Δημιουργεί κάποια ατονία πνευματική. Μία ανορεξία. Σβήνει από μέσα μας τη δυνατότητα να εκτιμήσουμε τις περιστάσεις και να σπεύσουμε. Στο τέλος τυφλώνει τον άνθρωπο.\nΟ Κύριος μας έδωσε μία πολύ διδακτική παραβολή επάνω σε αυτό το σημείο. Την βρίσκουμε στο Ευαγγέλιο του Λουκά (12:45-46). "Αν πει ο δούλος μέσα στην καρδιά του, βραδύνει να έλθει ο Κύριός μου· και αρχίσει να δέρνει τους δούλους και τας δούλας και να τρώγει και να πίνει και να μεθά· θα έλθει ο Κύριος του δούλου αυτού την ημέρα που δεν τον περιμένει και την ώρα που δεν υποπτεύεται..."\nΕίπε ακόμα ο Κύριός μας για τους Ιουδαίους: Αν δεν είχα έλθει και λαλήσει προς αυτούς, δεν θα είχαν αμαρτία* τώρα όμως δεν έχουσιν πρόφασιν περί της αμαρτίας αυτών...\nΈχεις ακούσει και συ τη φωνή του Χριστού. Έχει έλθει και στη δική σου πόρτα. Άνοιξε! Ξέρεις ότι θα σε καλέσει να δώσεις λογαριασμό. Ξέρεις ότι αυτός είναι ο δρόμος της ζωής. Αυτός είναι ο Σωτήρας σου. Σου το λέει η συνείδησή σου· σου το φωνάζει η ιστορία με την μαρτυρία όλων των τέκνων του Θεού. Σου το φωνάζει η πείρα της ζωής. Σου το αποκαλύπτει και σου το επιβεβαιώνει ο Λόγος του Θεού. Αν κωφεύσεις... Αν αδιαφορείς και αναβάλλεις είσαι ή δεν είσαι υπεύθυνος;\n3. Η επιπολαιότητα είναι αμαρτία\nΤι είναι επιπολαιότητα; Δεν είναι ακριβώς η παράλειψη να βάλεις στερεά και βαθιά θεμέλια στη ζωή σου και στον χαρακτήρα σου; Ξέρεις ότι σ' αυτόν τον κόσμο που ζούμε θα φυσήσουν οι άνεμοι· θα κατεβούν οι βροχές· θα πλημμυρίσουν τα ποτάμια. Και όμως με προχειρότητα και επιπολαιότητα κτίζεις το πνευματικό σου σπίτι. Στην άμμο! Σε ό,τι γρήγορο, φανταστικό , συναισθηματικό. Δεν θέλησες να εμβαθύνεις στο Λόγο του Θεού. Αρκέσθηκες στην επιφάνεια. Σ' αυτό που φαίνεται. Στα χείλη. Δεν στερεώθηκες στον βράχο τον ασάλευτο. Μην παραξενευθείς ότι θα σαλευθείς. Υπάρχουν πειρασμοί στον δρόμο σου και το ξέρεις· στενοχώριες, αρρώστιες, πόνοι, θάνατος. Αυτά είναι αναπόφευκτα. Πώς θα τα αντιμετωπίσεις; Πώς θ' αντέξεις; Πώς θα νικήσεις; Παραλείπεις να προσέξεις τα θεμέλια· αρκείσαι στη γνώση· στον τύπο· στον εαυτό σου. Είσαι ένοχος αμαρτίας και θα θερίσεις τον ανάλογο καρπό. Γιατί όποιος ξέρει να κάμει το καλό και δεν το κάμνει, σ' αυτόν είναι αμαρτία...\n4. Ακόμα όμως η παράλειψη να δώσουμε τη μαρτυρία μας και να φέρουμε τον καρπό που περιμένει από εμάς ο Κύριος-αυτή η παράλειψη είναι αμαρτία.\nΘα είσθε μάρτυρές μου είπε ο Χριστός όταν μας ευλόγησε. Σας απέστειλα για να φέρετε καρπό. Πώς θα παρουσιαστούμε με άδεια χέρια;\nΔιαβάζουμε στον Ιεζεκιήλ "εάν ο φύλακας βλέπει τον κίνδυνο, βλέπει την ρομφαία και δεν σαλπίσει και ο λαός δεν φυλαχθεί...το αίμα αυτού θέλω εκζητήσει εκ της χειρός του φύλακος. Και συ υιέ ανθρώπου εγώ σε έθεσα φύλακα εις τον οίκον Ισραήλ..."\nΑς μη νομίσουμε ότι αυτό είναι καθήκον μονάχα των ποιμένων και των πρεσβυτέρων -εκείνων που με ειδική εντολή ανέλαβαν το έργο του φύλακα, του επισκόπου. Στη νέα οικονομία είναι καθήκον όλων μας. Σε όλους δόθηκε η σάλπιγγα της αληθείας. Σιγά η σάλπιγγα; Υπάρχει ζωντανή μαρτυρία που σφραγίζεται με καρπό ζωής;\nΣτο τέλος αυτό θα είναι το κριτήριο: ξένος ήμουνα και δεν με εφιλοξενήσατε, γυμνός και δεν με εντύσατε.\nΤο αμάρτημα του ότι δεν εκάμαμε το καλό, το αμάρτημα της παραλείψεως.\nΌσο και αν μας απογοητεύει το γεγονός ότι δεν βρίσκουμε ανταπόκριση -εμείς οφείλουμε με άγρυπνο πνεύμα να κάμνουμε αυτό που μας έχει ανατεθεί.\nΟ Σαμουήλ είχε κάθε λόγο να είναι απογοητευμένος. Ο λαός που υπηρετούσε δοσμένος στη ματαιότητα, δεν επρόσεχε, δεν εκτιμούσε την πνευματική προσφορά του. Πώς αντιμετώπιζε την τόσο ελαφρά και επιπόλαιη συμπεριφορά του λαού;\nΑκούστε τι τους λέει (Α΄ Σαμ. 12:23). Αφού τους κάνει συστάσεις και παραινέσεις να μην βγουν από το δρόμο του Θεού και να κυνηγούν ματαιότητες, προσθέτει: "όσο για μένα μη γένοιτο να αμαρτήσω εις τον Κύριον, ώστε να παύσω να δέωμαι για σας. Αλλά θέλω σας διδάσκει την οδόν την αγαθήν και ευθείαν". Θα ήταν αμάρτημα αν παρέλειπε να το κάμει.\nΑς το σημειώσουμε αυτό. Είναι αμάρτημα αν δεν προσεύχομαι εγώ για σας και σεις για μένα. Αν δεν κάμνω αυτό που οφείλω για την οικοδομή σας. Και το ίδιο ισχύει για σας!\nΞέρω ποιο είναι το καθήκον μου· οι υποσχέσεις μου· η ομολογία μου. Το ότι δεν το κάμνω αυτό που ξέρω είναι αμαρτία.\nΈνας από τους πατέρες και απολογητές της εκκλησίας του Χριστού κατά τον δεύτερο αιώνα ήταν κάποιος που ονομαζόταν Ιουστίνος ο Μάρτυς. Αυτόν τον έφεραν μπροστά στον έπαρχο της Ρώμης με την απειλή να τον θανατώσουν επειδή ήταν χριστιανός. Ο έπαρχος τον περιγέλασε: "Νομίζεις ότι θα ανέβεις στον ουρανό για να λάβεις κάποια ανταμοιβή;" Ο Ιουστίνος έδωσε μία αξιομνημόνευτη απάντηση: "Δεν το νομίζω^ το γνωρίζω, και είμαι πλήρως πεπεισμένος".\nΗ δυνατότητα μιας τέτοιας ασάλευτης βεβαιότητας\nΗ αίσθηση μιας τέτοιας βεβαιότητας δεν είναι καθόλου σπάνια ανάμεσα στους πραγματικά αναγεννημένους. Απεναντίας είναι μία σχεδόν καθολική εμπειρία ανάμεσα στους πιστούς. Και λέω "σχεδόν" διότι υπάρχει ένα πολύ μικρό ποσοστό πραγματικών πιστών οι οποίοι στερούνται μια τέτοια βεβαιότητα για λόγους που θα αναπτύξουμε σε λίγο, ενώ θα έπρεπε και αυτοί να την έχουν και να την απολαμβάνουν. Όμως προτού αναπτύξουμε το θέμα είναι ανάγκη να εξηγήσουμε τι εννοούμε με την φράση "βεβαιότητα της σωτηρίας". Η φράση αυτή σημαίνει το να έχει ο πιστός του Ιησού Χριστού τη βεβαιότητα ότι οι αμαρτίες του όλες έχουν συγχωρεθεί, ότι βρίσκεται μέσα στη χάρη του Θεού, έχει την πεποίθηση ότι είναι σωσμένος, έχει την αίσθηση ότι η ενοχή του έχει εξαλειφθεί, ότι έχει τακτοποιηθεί με τον Θεό και ότι όταν πεθάνει θα πάει για πάντα μαζί με τον Χριστό. Η απόλαυση μιας τέτοιας βεβαιότητας θεωρείται τελείως αδύνατη από εκείνους που αγνοούν την Βιβλική διδασκαλία. Σαν παράδειγμα οι διάφορες αιρέσεις όχι μόνο τηρούν σιγή ιχθύος πάνω σ' αυτό το θέμα και ούτε καν το αναφέρουν ποτέ στις εκδόσεις τους αλλά και όταν τους προκαλέσεις να εκφέρουν την γνώμη τους αμέσως αρνούνται ότι είναι δυνατόν κάποιος να έχει αποκτήσει ποτέ του την αίσθηση ότι οι αμαρτίες του έχουν συγχωρεθεί. Επιπλέον η Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία αλλά και η επίσημη Εκκλησία στη χώρα μας αρνούνται την ύπαρξη αυτής της βεβαιότητας και διδάσκουν ότι οι πιστοί δεν μπορούν να είναι βέβαιοι για την σωτηρία τους εκτός από εκείνες τις σπάνιες περιπτώσεις που η βεβαιότητα δίνεται σε ορισμένους με θεϊκή αποκάλυψη. Και όμως ο Θεός όχι μόνο μας δίνει σωτηρία αλλά θέλει και να το γνωρίζουμε ότι μας έχει δώσει σωτηρία. Όταν κάποιος άνθρωπος σου δίνει ένα δώρο και το βάζει στα χέρια σου εσύ που τώρα το κρατάς έχεις το προνόμιο να χαίρεσαι για το δώρο που έλαβες. Θα ήταν παράλογο να αισθάνεσαι οποιαδήποτε αμφιβολία και μάλιστα προσβλητικό για τον ευεργέτη σου να φαίνεσαι μουτρωμένος και με την αμφιβολία ζωγραφισμένη στο πρόσωπό σου εάν πράγματι το δώρο που κρατάς είναι δικό σου ή όχι. Κατ' αντίστοιχο τρόπο όταν ο Θεός μας δίνει το δώρο της σωτηρίας θέλει να Τον ευχαριστήσουμε πράγμα που προϋποθέτει ότι έχουμε την αίσθηση ότι είμαστε σωσμένοι. Με άλλα λόγια η σωτηρία μας κάνει ασφαλείς για πάντα αλλά η βεβαιότητα της σωτηρίας μας κάνει να το ξέρουμε από τώρα. Ας δούμε τι λέει η Βίβλος.\nΌταν ο Ιωάννης έστειλε την πρώτη του καθολική επιστολή λέει στους παραλήπτες της: "Αυτά τα έγραψα προς εσάς που πιστεύετε στο όνομα του Υιού του Θεού για να γνωρίζετε ότι έχετε αιώνια ζωή" (Α΄ Ιωάν. 5:13). Δύσκολο να αρνηθείς την διδασκαλία αυτών των λόγων. Τους λέει ότι ο σκοπός της επιστολής του είναι να αποκτήσουν την βεβαιότητα ότι είναι σωσμένοι, ότι οι αμαρτίες τους έχουν συγχωρεθεί, ότι έχουν αιώνια ζωή. Δεν υπάρχει κάποια μυστικοπάθεια εδώ. Δεν υπάρχει τίποτα που να απαγορεύει στους χριστιανούς να γνωρίζουν και να είναι βέβαιοι ότι έχουν αιώνια ζωή. Κάθε άλλο μάλιστα, γίνεται υποχρέωσή μας να έχουμε βεβαιότητα διότι μας το παραγγέλλει ο λόγος του Θεού. Τα λόγια αυτά είναι σαφή και δεν αφήνουν περιθώρια ενδοιασμών. Μάλιστα η λέξη "ειδήτε" (= γνωρίζητε) είναι χαρακτηριστική. Τόσο σαν λέξη όσο και σαν χρόνος στον οποίο είναι τοποθετημένη αυτή η λέξη (είναι υποτακτική ενεστώτα) σημαίνει όχι να αυξηθούν σταδιακά σε βεβαιότητα, αλλά να κατέχουν εδώ και τώρα μία παρούσα βεβαιότητα της ζωής που έχουν λάβει από τον Χριστό.\nΗ βάση πάνω στην οποία στηρίζεται η βεβαιότητα των πιστών\nΗ βεβαιότητα των πιστών στηρίζεται και πρέπει να στηρίζεται σε μία στερεή βάση. Η ελπίδα της αιώνιας ζωής δεν είναι απλώς ένας ευσεβής πόθος ούτε απλώς μία ευχή. Εάν ήταν έτσι δεν θα ήταν ανάγκη να αναζητήσουμε κάποια βάση γιατί τα πράγματα που βρίσκονται μόνο στην σκέψη και στην φαντασία του ανθρώπου δεν υφίστανται στην πραγματικότητα και έτσι δεν χρειάζεται να ψάξουμε να βρούμε κάποια βάση γι' αυτά. Όταν όμως κάτι είναι πραγματικότητα πρέπει να στηρίζεται σε κάποια αλάνθαστη βάση η οποία αντλεί την εξουσία της όχι από τις γνώμες των ανθρώπων αλλά από τον Λόγο του Θεού. Και επειδή η σωτηρία είναι μία πραγματικότητα, για την βεβαιότητά της θα πρέπει να αναζητηθεί μία βάση. Με άλλα λόγια, πού στηρίζεται η βεβαιότητά μας ότι είμαστε σωσμένοι, ότι έχουμε σίγουρα αιώνια ζωή, ότι οι αμαρτίες μας είναι συγχωρημένες και ότι ο Θεός μας έχει αναγεννήσει. Προτού προχωρήσουμε στην απάντηση πρέπει να πούμε ότι εδώ μιλάμε για αληθινά σωσμένους ανθρώπους. Δεν μιλάμε για ανθρώπους που δεν έχουν μετανοήσει για τις αμαρτίες τους, δεν έχουν παραδοθεί στον Ιησού Χριστό και δεν έχουν αναγεννηθεί από το Πνεύμα του Θεού αλλά οι ίδιοι νομίζουν ότι είναι χριστιανοί ενώ η πραγματικότητα είναι το αντίθετο. Υπάρχουν εκατομμύρια άνθρωποι που το παίρνουν δεδομένο ότι είναι χριστιανοί χωρίς όμως να έχουν τις πνευματικές αποδείξεις για μια τέτοια ιδέα. Γι' αυτό χρειάζεται προσοχή και σοβαρότητα καθώς εξετάζουμε το θέμα αυτό. Είναι τραγικό να νομίζεις ότι είσαι χριστιανός και αμέσως μετά τον θάνατό σου να ξυπνήσεις μέσα σε μία φοβερή πραγματικότητα οπότε θα είναι και πολύ αργά να διορθωθεί ο,τιδήποτε. Είναι προτιμότερο να είσαι πραγματικός χριστιανός και να μην έχεις βεβαιότητα σωτηρίας παρά να είσαι χριστιανός και να έχεις ψεύτικη βεβαιότητα σωτηρίας. Ποια λοιπόν είναι η βάση πάνω στην οποία μπορούμε να στηρίξουμε την πεποίθησή μας:\nΣτηριζόμαστε στον αψευδή λόγο του Θεού: Τούτο σημαίνει ότι στην Αγία Γραφή υπάρχουν υποσχέσεις που είναι δοσμένες από τον Ίδιο τον Θεό. Μέσα σ' αυτές τις υποσχέσεις ο Θεός μας διαβεβαιώνει ότι Αυτός ανέλαβε να εκτελέσει την εξιλέωση των αμαρτιών μας και προς τούτο έστειλε τον Χριστό να λάβει την θέση μας επάνω στον σταυρό και σαν ο δικός μας αντικαταστάτης να υποφέρει και να υποστεί τις ποινικές κυρώσεις που ο δίκαιος νόμος του Θεού απαιτούσε. Ο Θεός επίσης μας φανερώνει ότι ικανοποιήθηκε από αυτή την εξιλέωση των αμαρτιών μας που εκτέλεσε ο Χριστός γι' αυτό και Τον ανέστησε από τους νεκρούς. Ο Θεός, μέσα στην Αγία Γραφή, υπόσχεται ότι όποιος στραφεί προς τον Χριστό για τη σωτηρία του από τις αμαρτίες του σώζεται, απελευθερώνεται και καθαρίζεται για πάντα από όλες αυτές. Ο Χριστός, μέσα στην Αγία Γραφή, υπόσχεται ότι όποιος έρθει σ' Αυτόν δεν θα τον βγάλει έξω και ο Θεός υπόσχεται ότι όποιος πιστεύει στον Χριστό, τον Υιό, έχει αιώνια ζωή. Είναι δυνατόν σε όλα αυτά ο Θεός να μας εξαπατά; Εάν ναι, τότε δεν μπορούμε να έχουμε βεβαιότητα σωτηρίας. Στην περίπτωση αυτή όμως δεν έχουμε ούτε καν σωτηρία. Δεν υπάρχει σωτηρία για κανέναν απολύτως. Γιατί η βεβαιότητα της σωτηρίας στηρίζεται στις ίδιες υποσχέσεις που στηρίζεται και η ίδια η σωτηρία. Οι υποσχέσεις όμως του Θεού είναι όλες αληθινές^ είναι ναι και αμήν. Αυτοί που έχουν προστρέξει στον Χριστό για καταφύγιο από την αμαρτία και την ενοχή της αμαρτίας είναι αιωνίως σωσμένοι και ασφαλείς. Μπορούμε να στηριζόμαστε σ' αυτές τις υποσχέσεις γιατί άλλωστε στηριζόμενοι σ' αυτές πρωτοπιστέψαμε στον Χριστό. Δεν θα στρεφόμασταν με όλη μας την καρδιά προς τον Χριστό εάν θεωρούσαμε τις υποσχέσεις Του αναξιόπιστες. Έτσι λοιπόν η πρώτη βάση της βεβαιότητας είναι ο γραπτός λόγος του Θεού. Η αλάνθαστη πεποίθησή μας πηγάζει από τον λόγο. Είναι θέμα εάν εμπιστευόμαστε αυτά που είπε ο Θεός. Ο πιστός οφείλει να μάθει να στέκεται σ' αυτά που διακηρύττει ο λόγος έστω κι αν περνάει μέσα από παροδικές αμφιβολίες και δεν αισθάνεται ότι είναι σωσμένος. Ακούμπα στον λόγο του Θεού. Εξασκήσου σ' αυτό και η καρδιά σου θα στερεωθεί σε βεβαιότητα που θα δώσει παρηγοριά, γλύκα και ομορφιά στην πορεία της χριστιανικής σου ζωής. Το συμπέρασμα λοιπόν είναι ότι το χυθέν αίμα του Χριστού μας κάνει ασφαλείς^ ο γραπτός λόγος του Θεού μας δίνει τη βεβαιότητα ότι είμαστε ασφαλείς.\nΤο δεύτερο έδαφος στο οποίο στηρίζεται η πεποίθησή μας ότι είμαστε σωσμένοι έχει να κάνει με τους καρπούς της σωτηρίας. Υπάρχουν στην Αγία Γραφή ορισμένα κριτήρια με βάση τα οποία μπορούμε να αξιολογήσουμε την κατάστασή μας και να εκτιμήσουμε εάν έχουμε ή όχι την σωτηρία. Αυτά θα μπορούσαμε να τα ονομάσουμε σημεία τα οποία αποτελούν τους καρπούς και την απόδειξη της σωτηρίας στην προσωπική μας ζωή. Αυτό το είδος της διαδικασίας απαιτεί κάποιο συλλογισμό εκ μέρους μας ο οποίος μας οδηγεί σε κάποιο συμπέρασμα σχετικά με το εάν πράγματι είμαστε παιδιά του Θεού. Υπάρχουν ορισμένα σημάδια τα οποία αλάνθαστα χαρακτηρίζουν την ζωή των αληθινά αναγεννημένων. Αν διαπιστώνουμε την ύπαρξη αυτών των σημείων στην προσωπική μας ζωή τότε έχουμε κάθε δικαίωμα να ευφρανθούμε με την πεποίθηση ότι είμαστε και μεις παιδιά του Θεού. Υπάρχουν τέτοια σημάδια μέσα στην Γραφή και ο χριστιανός θα πρέπει να διαβάζει την Γραφή του με τα μάτια του ανοιχτά για να εντοπίζει τέτοια πράγματα. Κυρίως όμως βρίσκονται στην Α΄ επιστολή του Ιωάννη. Λέγει λοιπόν: "Εξεύρομεν ότι πας ο γεννηθείς εκ του Θεού δεν αμαρτάνει". Αυτό δεν σημαίνει ότι ο χριστιανός γίνεται αναμάρτητος μόλις αναγεννηθεί αλλά ότι παύει να υπηρετεί την αμαρτία και να είναι σκλαβωμένος σ' αυτήν, δέσμιος και δούλος της. Δεν αμαρτάνει πια σαν τρόπο ζωής και συνήθεια χωρίς καμία αντίδραση, χωρίς να αποστρέφεται την αμαρτία και χωρίς να ενοχλείται από την αμαρτία. Τώρα πια βαδίζει σε διαφορετική κατεύθυνση και με διαφορετική νοοτροπία. Όσο περνάει ο καιρός και ωριμάζει κερδίζει όλο και περισσότερο έδαφος εις βάρος της αμαρτίας. Είναι πλέον φανερό ότι έχει σπάσει η δύναμη της αμαρτίας μέσα στην ζωή του. Είναι πια νέο κτίσμα εν Χριστώ. Βλέπεις κάποια διαφορά στη ζωή σου; Πρέπει να υπάρχει εάν είσαι ξαναδημιουργημένος από το Άγιο Πνεύμα. Τώρα μάλιστα διαπιστώνεις μία ριζική αλλαγή στην όλη στάση σου απέναντι στην αμαρτία. Τώρα αντιδράς απέναντί της και την αντιμάχεσαι. Τώρα πια δεν σε εξουσιάζει αλλά έχεις γίνει άγιος. Δεν μιλάμε απλώς για μία ηθική αναμόρφωση αλλά για μία ριζοσπαστική αλλαγή πορείας στη ζωή σου. Εάν παρατηρείς αυτή την νέα ζωή μέσα σου και εξωτερικά στις πράξεις σου τότε έχεις κάθε λόγο να πιστεύεις ότι είσαι σωσμένος. Πάλι λέγει: "Ημείς εξεύρομεν ότι μετέβημεν εκ του θανάτου εις την ζωήν, διότι αγαπώμεν τους αδελφούς." Άρα ένα άλλο σημάδι είναι η αγάπη προς τους αδελφούς. Ποια είναι η δική σου στάση απέναντι στους μαθητές του Ιησού Χριστού; Σε ελκύει η παρέα τους; Τους αγαπάς; Θέλεις να είσαι μαζί τους; Να ξοδεύεις χρόνο με αυτούς σε συνομιλία, κοινωνία, προσευχή και λατρεία του Κυρίου; Αισθάνεσαι μία συγγένεια μαζί τους που ξεπερνάει τους επίγειους δεσμούς; Ο αληθινός χριστιανός ταυτίζεται πνευματικά με τους άλλους αναγεννημένους. Αισθάνεται άνετα στην παρουσία τους. Αναγνωρίζει ότι ο Θεός έχει κάνει ένα ιδιαίτερο και πολύτιμο έργο στη ζωή τους. Βλέποντάς το μάλιστα αυτό χαίρεται και είναι ικανοποιημένος. Τους ενώνει ένας δεσμός που είναι το αίμα του Ιησού Χριστού, το έργο του Αγίου Πνεύματος και η ίδια πίστη στο ευαγγέλιο του Χριστού. Μάλιστα στην εκκλησία δεν πηγαίνουμε να λατρεύσουμε τον Θεό αλλά πηγαίνουμε να λατρεύσουμε τον Θεό μαζί με τους άλλους αδελφούς. Κατά αντίστοιχο τρόπο η συνεχής παραμονή μας στη συντροφιά κοσμικών ανθρώπων μας αφήνει ανικανοποίητους. Δεν μπορούμε να αναπαυθούμε ανάμεσά τους. Κάτι λείπει. Λείπει η παρουσία των αληθινών τέκνων του Θεού. Ώστε και με αυτό τον συλλογισμό μπορείς να καταλήξεις στο συμπέρασμα αν είσαι αληθινό παιδί του Θεού. Αυτός ο τρόπος είναι ο επαγωγικός τρόπος. Γνωρίζεις ότι τους χριστιανούς τους χαρακτηρίζουν ορισμένες ενδείξεις. Βλέπεις αυτές τις ενδείξεις να υπάρχουν στην δική σου ζωή. Μπορείς τώρα να βγάλεις το συμπέρασμα ότι είσαι ένας από τους εκλεγμένους του Θεού. Αυτές είναι ένδοξες αλήθειες του ευαγγελίου που κάνουν κάθε παιδί του Θεού να χαίρεται και να απολαμβάνει τις ευλογίες του Θεού στη ζωή του. Αυτά τα κριτήρια μας δόθηκαν γι' αυτό τον σκοπό. Ας τα χρησιμοποιήσουμε και ας τα αξιοποιήσουμε τόσο για την δική μας οικοδομή όσο και για αυτή των άλλων αδελφών. Αυτά εγράφησαν ούτως ώστε αυτοί που πιστεύουν στο όνομα του Ιησού "να γνωρίζουν ότι έχουν αιώνια ζωή".\nΤο τρίτο έδαφος στο οποίο στηρίζεται η βεβαιότητα ότι είμαστε προσωπικά σωσμένοι είναι η άμεση μαρτυρία του Αγίου Πνεύματος. Αυτού του είδους η βεβαιότητα είναι τελείως διαφορετική από τις δύο προαναφερθείσες. Διαφορετική όχι ως προς το αποτέλεσμα αλλά ως προς τη μέθοδο και την ένταση της βεβαιότητας που αισθανόμαστε μέσα μας ότι είμαστε πράγματι παιδιά του Θεού. Το αποτέλεσμα τόσο της άμεσης μαρτυρίας του Αγίου Πνεύματος που συζητάμε τώρα όσο και των δύο προηγούμενων μορφών βεβαιότητας που εξετάσαμε είναι το ίδιο: όλες αυτές οι μορφές βεβαιότητας μας δίνουν την βεβαιότητα και την σιγουριά ότι είμαστε προσωπικά σωσμένοι και ότι μετά τη ζωή αυτή θα αρπαχθούμε να ζήσουμε για πάντα στην παρουσία του Κυρίου μας Ιησού Χριστού. Η βεβαιότητα όμως που δημιουργείται μέσα μας ένεκα της άμεσης μαρτυρίας του Αγίου Πνεύματος είναι διαφορετική από τις δύο προαναφερθείσες ως προς την μέθοδο και την ένταση. Τα χωρία για μία προσεκτικότερη μελέτη αυτής της μορφής της βεβαιότητας βρίσκονται στην προς Ρωμαίους επιστολή, κεφ. 8:15,16: "... αλλ' ελάβετε Πνεύμα υιοθεσίας, δια του οποίου κράζομεν, Αββά, ο Πατήρ. Αυτό το Πνεύμα συμμαρτυρεί με το πνεύμα ημών, ότι είμεθα τέκνα Θεού". Κανένας χριστιανός δεν θα μπορούσε να ζητήσει υψηλότερη μορφή βεβαιότητας από αυτή που μας περιγράφεται εδώ! Είναι η πιο έντονη και ζωντανή βεβαιότητα που θα μπορούσαμε να νοιώσουμε στον κόσμο αυτό. Η βεβαιότητα ότι γνωρίζουμε τον Χριστό και ότι έχουμε κοινωνία μαζί Του, ότι ο Χριστός ζει μέσα μας και ότι είμαστε παιδιά του Θεού είναι τόσο ζωντανή που είναι στην κυριολεξία σαν ένας προθάλαμος του ουρανού και μία εξαίσια πρόγευση της αιώνιας δόξας στην ουράνια βασιλεία του Θεού. Μία τέτοια εμπειρία δεν προέρχεται απλώς από την πίστη μας στον γραπτό λόγο του Θεού, ούτε από την διαπίστωση ότι υπάρχουν μέσα στη ζωή μας οι καρποί της σωτηρίας και συνεπώς είμαστε σωσμένοι, πράγματα στα οποία ήδη αναφερθήκαμε. Σε μία τέτοια εμπειρία ο πιστός στην κυριολεξία βεβαιώνεται από το ίδιο το Άγιο Πνεύμα ότι είναι τέκνο Θεού. Δεν είναι κάποιο συμπέρασμα στο οποίο ο ίδιος καταλήγει αλλά η άμεση μαρτυρία του Πνεύματος του Θεού μέσα στην καρδιά του. Το έργο αυτό του Αγίου Πνεύματος ξεπερνά κάθε ανθρώπινη αντίληψη και περιγραφή. Μόνο όταν ένας πιστός γευθεί αυτή την εμπειρία καταλαβαίνει τι σημαίνει αυτό. Τόσο σήμερα αλλά και ανά όλους τους αιώνες υπήρξαν πιστοί που ομολόγησαν ότι γεύτηκαν μία τέτοια εμπειρία. Τέτοιες γλυκές και ζωντανές συναντήσεις με τον Χριστό όμως είναι τόσο ιερές που οι πιστοί αισθάνονται ότι είναι ιεροσυλία να μιλήσουν γι' αυτές. Εξάλλου, σε τέτοιες εξαίσιες εκδηλώσεις της χάριτος του Θεού ο πιστός αισθάνεται ακόμη πιο έντονα την δική του αναξιότητα και μηδαμινότητα και αυτό τον εμπνέει με ένα αίσθημα μεγαλύτερης ευγνωμοσύνης προς τον Θεό. Αυτό ανοίγει τον δρόμο στον πιστό για μια βαθύτερη σχέση με τον Θεό. Σαν αποτέλεσμα μιας τέτοιας άμεσης μαρτυρίας του Θεού στην καρδιά του πιστού είναι το ότι ο πιστός όχι μόνο νομίζει, ούτε απλώς το πιστεύει, αλλά ότι ακράδαντα το γνωρίζει ότι έχει μερίδα στην κληρονομιά των αγίων εις το αιώνιο φως. Όλα τα επιχειρήματα των απίστων και των αθέων που προσπαθούν να κλονίσουν οποιοδήποτε κομμάτι της πίστης του όχι μόνο δεν έχουν κανένα αποτέλεσμα αλλά ο πιστός τα αισθάνεται σαν άχυρα που εκσφενδονίζονται εναντίον ενός βράχου με σκοπό να τον συντρίψουν ή να τον μετακινήσουν.\nΠαρά το γεγονός όμως ότι αυτή η πτυχή του δόγματος της βεβαιότητος της σωτηρίας είναι μία από τις πιο υπέροχες διδασκαλίες της χριστιανικής πίστης και συνεπώς θα έπρεπε να το κηρύττουμε πιο συχνά, δυστυχώς δεν το κάνουμε. Ίσως διότι σπάνια επιζητούμε στις ημέρες μας μία τέτοια επέμβαση του Θεού στη ζωή μας. Ίσως διότι δεν αισθανόμαστε την πνευματική μας ανάγκη και φτώχια. Ίσως διότι η εποχή μας είναι εποχή του ρηχού αισθησιασμού που οι πιστοί ζητάνε εξωτερικές και εντυπωσιακές εμπειρίες, κραυγές και "πνευματικά" φαινόμενα που απλώς κάνουν εντύπωση στα μάτια και τα αυτιά του αφελούς χριστιανού αλλά δεν έχουν όμως καμία σχέση με τις καθαρά πνευματικές αλήθειες της Γραφής. Η μεγαλύτερη ίσως ζημιά της χαρισματικής κίνησης στις ημέρες μας είναι η ύπουλη μετατόπιση της έμφασης από τα καθαρώς πνευματικά και εσωτερικά στα καθαρά υλικά και εξωτερικά. Μίλησε σε κάποιον για το έργο της εσωτερικής βεβαιότητας ότι κάποιος είναι πνευματικά ενωμένος με τον Χριστό και κάτι τέτοιο τον αφήνει αδιάφορο διότι κάτι τέτοιο είναι αόρατο και εσωτερικό και δεν το βλέπουν οι άλλοι αλλά ούτε και "οικοδομεί" την εκκλησία. Μίλησέ του όμως για εξωτερικά και εντυπωσιακά "χαρίσματα" και αυτό τον ενδιαφέρει έντονα εφόσον "οικοδομεί" την εκκλησία (άσχετα αν αυτό γίνεται παραμερίζοντας την Αγία Γραφή ή πατώντας πάνω το πτώμα της). Πού είναι σήμερα οι πιστοί που θεωρούν την ζωντανή και έντονη παρουσία του Χριστού στη ζωή της την πιο ποθητή εμπειρία που θα μπορούσε ο πιστός να βιώσει; Πού είναι εκείνοι που θεωρούν την βεβαιότητα της ένωσής τους με τον Χριστό την πιο πολύτιμη περιουσία τους και που εκζητούν την μαρτυρία του Αγίου Πνεύματος στην καρδιά τους ότι είναι τέκνα Θεού; Πού είναι σήμερα οι πιστοί που θα ταυτίζονταν με την ομολογία αγίων ανθρώπων όπως του Ιωνάθαν ΄Εντουαρντς που στα γραπτά του διαβάζουμε: "Κάποτε, καθώς πήγαινα καβάλα σε άλογο, μέσα στο δάσος... κατέβηκα σ' έναν απόμερο τόπο, για να βυθισθώ, όπως συνήθιζα, σε πνευματικούς στοχασμούς και προσευχή, κι απήλαυσα μια ασυνήθιστη θέα της δόξας του Υιού του Θεού, ως Μεσίτου μεταξύ Θεού και ανθρώπων και της θαυμαστής, μεγάλης, γεμάτης, αγνής και γλυκιάς Χάρης Του και αγάπης και της άμεσης κι ευγενικής καταδεκτικότητάς Του. Αυτή η χάρη που παρουσιάσθηκε τόσο γαλήνια και γλυκιά, φάνηκε μεγάλη, πάνω από τους ουρανούς. Το πρόσωπο του Χριστού πρόβαλε απερίγραπτα έξοχο, άφθαστα υπέροχο, τόσο ώστε να σιγήσει κάθε σκέψη, κάθε αντίληψη, και αυτό συνέχισε, όσο μπορώ να κρίνω, περίπου μια ώρα".\nΌταν το Άγιο Πνεύμα μαρτυρεί μέσα στις καρδιές μας με ένα τόσο δυναμικό τρόπο, τότε η καρδιά του πιστού ξεχειλίζει από την βεβαιότητα ότι αυτός ανήκει στον Χριστό και ότι ο Θεός είναι Πατέρας του, ότι η καρδιά του είναι αναγεννημένη και ότι η ελπίδα της αιώνιας ζωής με τον Χριστό είναι η μεγαλύτερη και γλυκύτερη απόλαυση της ζωής του. Με όλα αυτά δεν εννοούμε ότι πρέπει πάντα να έχει μία τέτοια ασυνήθιστη ένταση.\nΗ ένταση μιας τέτοιας εμπειρίας ποικίλλει από πιστός σε πιστό, είναι όμως μία αξέχαστη και ευλογημένη εμπειρία.\nΑς επιστρέψουμε όμως στον 20ο αιώνα και συγκεκριμένα στα λόγια και τα σχόλια ενός διακεκριμένου ιεροκήρυκα, του Dr. Martin Lloyd Jones, ο οποίος σχολιάζοντας τα εδάφια Ρωμ. 8:15, 16 λέει τα εξής: "Είναι ένα υπέροχο πράγμα να πεις σε κάποιον ή κάποια που τον ή την αγαπάς ότι τον αγαπάς. Αλλά είναι ακόμα πιο υπέροχη η εμπειρία αυτός ή αυτή να σου λέει ότι σε αγαπά... Στο εδάφιο 15 εμείς λέμε στον Θεό ότι Τον αγαπάμε... αλλά εδώ (εδάφιο 16) είναι ο Θεός που μέσω του Αγίου Πνεύματος μας λέει ότι μας αγαπάει, και το κάνει με τον πιο αναμφισβήτητο τρόπο. Είναι προσωπικό και μυστικό".\nΟ μυστικός και εσωτερικός χαρακτήρας όμως αυτού του έργου δεν μειώνει καθόλου την αξία και πολυτιμότητά του^ απεναντίας την αυξάνει. Κάθε πιστός έχει υποχρέωση να εκζητήσει μία τέτοια στενή επαφή με τον Κύριο.\nΟι εχθροί της βεβαιότητας της σωτηρίας\nΗ σωτηρία είναι το γλυκό στο πιάτο μας αλλά η βεβαιότητα της σωτηρίας είναι το γλυκό στο στόμα μας. Αφού η βεβαιότητα της σωτηρίας είναι τόσο πολύτιμη επειδή γεμίζει τη ζωή μας με τόση παρηγοριά θα πρέπει όχι μόνο να την καλλιεργήσουμε για να δυναμώσει αλλά θα πρέπει και να την διαφυλάξουμε ώστε να μη χαθεί. Για να γίνει αυτό θα πρέπει να γνωρίζουμε εκείνα που βλάπτουν και υπονομεύουν αυτή τη βεβαιότητα. Αν υπάρχει έγκαιρη προειδοποίηση για όσα αποδυναμώνουν τη βεβαιότητα, θα υπάρξει και εκ μέρους μας η ανάλογη προσοχή.\nΟ πρώτος εχθρός της είναι η αμαρτία. Οι αναγεννημένοι άνθρωποι έχουν αποκτήσει μία υγιή ευαισθησία απέναντι στην αμαρτία. Ενώ οι μη αναγεννημένοι είναι "αναισθητούντες" (Εφεσ. 4:19). Το αποτέλεσμα αυτής της ευαισθησίας είναι να διακρίνουν αμαρτίες που στην πρότερη ζωή τους ούτε καν θα φανταζόντουσαν ότι υπάρχουν. Έτσι αρχίζουν να έχουν αμφιβολίες αν πράγματι είναι χριστιανοί. Το πρόβλημα γίνεται μεγαλύτερο φυσικά όταν οι αμαρτίες είναι μεγάλες και γίνονται ανεκτές στη ζωή του πιστού. Εάν αφήσουμε την αμαρτία να σταθεί ανάμεσα σε μας και στον Θεό ας μη μας φαίνεται παράξενο εάν δεν μπορούμε πια να διακρίνουμε το πρόσωπο και το χαμόγελο του Θεού. Ξέρουμε όλοι τι διαφορά κάνει όταν ο ήλιος συννεφιάζει. Η αμαρτία λυπεί το Άγιο Πνεύμα και τότε ο Παράκλητος αποσύρει, όχι την παρουσία Του, αλλά την γλυκύτητα αυτής της παρουσίας. Όταν ανεχόμαστε την αμαρτία μέσα στη ζωή μας αυτή δεν θα μας ευγνωμονήσει^ κάθε άλλο μάλιστα, θα καταστρέψει τη βεβαιότητά μας και σκοτεινές αμφιβολίες θα ταράζουν την ειρήνη μας. Γι' αυτό ας μην επιτρέπουμε καμία αμαρτία να εισέρχεται στην ζωή μας. Ας φυλάξουμε τους εαυτούς μας από κάθε μόλυσμα σαρκός και πνεύματος. Ας επιδιώξουμε αγιοσύνη εν φόβω Θεού. Ας μην ξεχνούμε ότι ο Θεός μας "εξέλεξε" όχι απλώς προς αιώνια ζωή αλλά "δια να είμεθα άγιοι και άμωμοι ενώπιον αυτού δια της αγάπης " (Εφεσ. 1:4).\nΈνας άλλος, τη φορά αυτή ύπουλος, εχθρός της βεβαιότητας είναι η ελαττωματική κατανόηση των αληθειών του ευαγγελίου της χάριτος του Θεού. Αν εσφαλμένα πιστεύουμε ότι η σωτηρία είναι το αποτέλεσμα συνεργασίας του ανθρώπου με τον Θεό τότε θα είναι δύσκολο να φθάσουμε στην βεβαιότητα της σωτηρίας. Και τούτο διότι πάντα θα μας κατατρώει η αμφιβολία εάν η δική μας συμβολή είναι επαρκής ή όχι. Αν όμως σωστά πιστεύουμε ότι η σωτηρία μας είναι εξ ολοκλήρου κατά χάρη και σε ποσοστό εκατό τοις εκατό που στηρίζεται στο έργο του Ιησού κατά την διάρκεια της ζωής Του και επάνω στον σταυρό, τότε καταλαβαίνουμε ότι το θεμέλιο αυτό είναι ασφαλές και μπορούμε να στηριζόμαστε σ' αυτό. Αν επιπλέον εσφαλμένα πιστεύω ότι η πίστη μου είναι έργο που προήλθε αποκλειστικά από μένα (όπως πιστεύουν οι Αρμινιανοί), τότε τι μου εγγυάται ότι δεν θα σβήσει στο μέλλον εφόσον είναι έργο δικό μου, δηλαδή ανθρώπινο. Συνεπώς ο φόβος μήπως χαθώ τελικά, θα με κυνηγάει σ' όλη μου τη ζωή. Ξεκαθάρισε λοιπόν εσφαλμένες αντιλήψεις για το ευαγγέλιο της χάριτος. Αύξησε τη γνώση σου στα θέματα της αλήθειας. Κατανόησε την βάση της σωτηρίας που είναι ο αναλλοίωτος χαρακτήρας του Θεού, το αποτελεσματικό έργο Του στην ψυχή του ανθρώπου, οι υποσχέσεις Του για σωτηρία εν Χριστώ Ιησού και το έργο του Χριστού επάνω στον σταυρό.\nΈνας τρίτος εχθρός είναι η πνευματική νωχέλεια. Παραμέληση πνευματικών καθηκόντων όπως η μελέτη της Βίβλου, η προσευχή και η κοινωνία με τους αδελφούς κόβει τις γραμμές επικοινωνίας με τον Θεό. Τότε μια σκιά πέφτει επάνω στην βεβαιότητα της σωτηρίας και δεν μπορούμε πια να αισθανθούμε ότι είμαστε πράγματι του Θεού. Αυτό συμβαίνει διότι έχουμε παραβιάσει τους πνευματικούς νόμους που ιδρύθηκαν από τον Θεό για την πνευματική μας άνεση και όταν υπάρχει αυτή η παραβίαση εξαφανίζεται και η άνεση της βεβαιότητας. Μην αμελείς ποτέ τα πνευματικά σου καθήκοντα, διότι μέσα από αυτά δυναμώνει η πίστη και με το δυνάμωμα της πίστης, δυναμώνει και η βεβαιότητα της σωτηρίας. (\nΜιχαίας 6:6-8, Μάρκος 6:30-44, Α΄Ιωάν. 4:1-5\nΤο γεγονός ότι ο Ιησούς είχε "αποστείλει" τους μαθητές σε συγκεκριμένη αποστολή (Μάρκ. 6:7-15) καθώς επίσης το ότι επιστρέφοντας οι Απόστολοι (για πρώτη φορά η χρήση του όρου από τον Μάρκο) αναφέρουν το τι έκαμαν ως επίσημοι απεσταλμένοι, υποδεικνύει πως η αποστολική διδασκαλία και διακονία είναι θεμελιωμένη σε αυτήν του Ιησού. Αμέσως κατευθύνονται, με εντολή του Ιησού "εις έρημον τόπον" προκειμένου να αναπαυθούν, ώστε ανασυγκροτημένοι φυσικά και πνευματικά να συνεχίσουν ορμητικά την συλλογική αποστολή τους υπό την μοναδική Μεσσιανική αποστολή που είχε αναλάβει ο Ιησούς από τον Πατέρα Του. Τα πλήθη, όμως, δεν τους αφήνουν ήσυχους. Προτρέχουν, λοιπόν, του Ιησού και των μαθητών Του, στο μέρος στο οποίο κατευθυνόταν το πλοιάριο παραλλήλως της ακτής, εφόσον ασυναίσθητα αλλά, ενδεχομένως, και συνειδητά αναζητούν, ως χαμένα πρόβατα, να αποκτήσουν ποιμένα. Ο Ιησούς τους ευσπλαγχνίζεται (δείχνει "ραχαμίμ" - ευσπλαχνία, ένα ιδιαίτερο θερμό συναίσθημα φροντίδας που αγγίζει το "δεύτερο μίλι", συγχωρεί αμαρτίες και αντικαθιστά την κρίση με την χάρη) διότι διακρίνει την ανάγκη τους για ποίμανση (Αριθ. 27:17). Η εικόνα υπάρχει ήδη ως προφητεία στην Παλαιά Διαθήκη (Ιεζεκ. 34:5-6) όπου ο προφήτης υπόσχεται μία νέα εποχή κατά την οποία ο Θεός θα ποιμάνει τον λαό Του. Ο Ιησούς, εκπληρώνοντας την θεϊκή βουλή, ανταποκρίνεται διδάσκοντας τα πλήθη και παρουσιάζει τον Εαυτό Του ως τον ποιμένα τους. Είναι, δηλαδή, κατά τον Μάρκο ο Μεσσιανικός ποιμένας του Ισραήλ, ο Οποίος ανταποκρίνεται στην εσώτερη ανθρώπινη ανάγκη για καθοδήγηση και διδαχή.\nΗ όλη ενέργεια του Ιησού προετοιμάζει τον αναγνώστη του Μάρκου για το θαύμα που πρόκειται να ακολουθήσει. Αργά το απόγευμα, οι μαθητές προτείνουν στον Ιησού να απολύσει το πλήθος για να βρουν και να αγοράσουν τροφές. Τους προκαλεί, όμως, ο Ιησούς να δώσουν οι ίδιοι οι μαθητές τροφή στο πλήθος. Και πιστεύω πως η ίδια πρόκληση απευθύνεται και σε εμάς σήμερα. Οι μαθητές και συνεπώς η εκκλησία (εμείς καθαυτοί) είμαστε η προέκταση του Κυρίου, να προσφέρουμε την τροφή εκείνη που θα ικανοποιήσει τις εσώτερες ανάγκες των ανθρώπων, ήτοι διδαχή και καθοδήγηση (Ματθ. 28:19-20). Αλλά η πρόκληση προεκτείνεται στις εξωτερικές - φυσικές ανάγκες των ανθρώπων, καθώς ο άνθρωπος δεν είναι μόνο ψυχή αλλά και σώμα, δεν είναι μόνο σώμα αλλά και ψυχή, σε μία ολιστική ύπαρξη. Δικαιολογημένα οι μαθητές διαμαρτύρονται για το κόστος των τροφών και δικαιολογημένα η Ελληνική Ευαγγελική Εκκλησία θα θεωρήσει πως το μεν κόστος είναι ανυπέρβλητο, οι δε πηγές ανύπαρκτες. Ωστόσο, "τα πέντε ψωμάκια και τα δύο ψαράκια" της Ε.Ε.Ε. είναι αρκετά για να αρχίσει να ασκεί διακονία και να εκπληρώνει την αποστολή που της έχει ανατεθεί, και η οποία συμπεριλαμβάνει την διττή ανάγκη του ανθρώπου, δηλαδή, την φυσική και πνευματική ως μία ολιστική ανάγκη.\nΠέραν, όμως, του ότι το γεύμα αυτό υποδεικνύει, επίσης, την Θεία Ευχαριστία αλλά πολύ περισσότερο το μελλοντικό Μεσσιανικό Δείπνο - Συμπόσιο στην Βασιλεία του Θεού, επί του παρόντος έχει να μας διδάξει αρκετά πράγματα.\nΑ. Την λανθασμένη ανθρωπολογία μας. Για αιώνες τώρα η εκκλησία διδάσκει πως η ψυχή είναι ανώτερη του σώματος και το σώμα είναι όχι μόνο κατώτερο αλλά και άνευ αξίας. Μία αντίληψη η οποία προέρχεται σε μεγάλο βαθμό από την αίρεση του Γνωστικισμού-Δοκητισμού καθώς επίσης και από τον Νεοπλατωνισμό. Δια του Νεοπλατωνισμού του Ιερού Αυγουστίνου, όπως και άλλων αρχαίων θεολόγων, αυτή η αντίληψη υπεισήλθε στην Χριστιανική θεολογία και εκκλησία. Σε τούτο το σημείο είναι απαραίτητη η παράθεση άλλων στοιχείων, όπως η Εβραϊκή λέξη "νέπες". Η λέξη αυτή σημαίνει πρωτίστως αναπνοή, ζωή, ύπαρξη, πρόσωπο και τέλος ψυχή. Δυστυχώς, όταν πραγματοποιήθηκε η μετάφραση της Παλαιάς Διαθήκης, των Εβδομήκοντα, η λέξη αυτή μεταφράσθηκε ως "ψυχή" στηριζόμενη κυρίως στην Ελληνική ψυχολογία παρά στην Εβραϊκή αντίληψη περί ανθρώπου. Ενώ, δηλαδή, στις περισσότερες περικοπές του Εβραϊκού κειμένου η λέξη "νέπες" σημαίνει ζωή ή ύπαρξη με μία ολιστική έννοια, οι Εβδομήκοντα τη μεταφράζουν "ψυχή". Καθώς, λοιπόν, οι συγγραφείς της Καινής Διαθήκης έχουν μπροστά τους, ως κείμενο της Παλαιάς Διαθήκης, το κείμενο των Εβδομήκοντα εφαρμόζουν την Ελληνική ορολογία για να περιγράψουν τον άνθρωπο, ως ύπαρξη, με την Εβραϊκή αντίληψη η οποία δεν είναι άλλη παρά ολιστική. Το αποτέλεσμα είναι μία λανθασμένη αντίληψη περί ανθρώπου όπου το σώμα, και κατ' επέκτασιν όλος ο φυσικός κόσμος, δεν έχει αξία ενώ η ψυχή είναι η μόνη οντότητα του ανθρώπου που ενδιαφέρει τον Θεό. Φυσικά, αντιστεκόμαστε στον μονισμό του Rudolph Bultmann κατά τον οποίο ο άνθρωπος συνίσταται μόνον από σώμα. Η πρόταση, όμως, που κάνουμε είναι, η ήδη αναθεωρημένη ανά τον κόσμο Βιβλική ανθρωπολογία κατά την οποία η ψυχή και το σώμα αποτελούν μίαν ολιστική ύπαρξη. Η δε αντίληψη, ως όρος, καλείται "ολιστικός δυαδισμός" σε αντίθεση με τον Νεοπλατωνικό δυαδισμό του Ιερού Αυγουστίνου και τον μονισμό του Bultmann. Εδώ θα πρέπει να προστεθεί, φυσικά, η έμφαση και αξία της εσχατολογικής αναστάσεως του ανθρωπίνου σώματος.\nΒ. Το πρώτο σημείο το οποίο σχολιάσαμε έχει ιδιαίτερη σημασία στην εφαρμογή της αποστολής της εκκλησίας. Παραδοσιακά, παρ' εκτός εξαιρέσεων, η εκκλησία ήταν μόνο θεωρητική-προφορική στον ευαγγελισμό της προκειμένου με αυτό της το μήνυμα να "σώσει ψυχές" για τον ουρανό. Από την άλλη πλευρά, ο εξ αριστερών πόλος των φιλελευθέρων θεολόγων κατέληξε στο Κοινωνικό Ευαγγέλιο, φροντίζοντας μόνο για το σώμα. Η αναθεώρηση που ήδη έγινε αλλά και συνεχίζει να γίνεται στην παγκόσμια εκκλησία είναι ότι η αποστολή της δεν συνίσταται στον ένα πόλο ούτε στον άλλο, μόνον. Καθώς η εκκλησία επανεξετάζει τις Γραφές ανακαλύπτει πτυχές της αλήθειας οι οποίες της ήταν άγνωστες, και συνεπώς αναθεωρεί τις θέσεις της, εξελίσσεται και οδεύει μπροστά με όραμα και ελπίδα. Έτσι, η αποστολή πλέον της εκκλησίας συνίσταται στην κάλυψη της διττής μεν, ολιστικής δε, ανθρώπινης ανάγκης, ταυτοχρόνως. Η φυσική και πνευματική ανάγκη του ανθρώπου αντιμετωπίζεται ως μία αδιαχώριστη ανάγκη. Ο δε όρος "ευαγγελισμός" στην αγγλική γλώσσα δεν είναι πλέον "evangelism", αλλά αντικαταστάθηκε από τον όρο "evangelization" καθώς ετυμολογικά έχει ολιστική έννοια. Φυσικά, εδώ προστίθεται η επιτακτικότητα της καλύψεως των αναγκών του φυσικού περιβάλλοντος (οικολογία) και η εν γένει κοινωνική-δημόσια συνεισφορά της εκκλησίας. Άλλωστε, με την Δεύτερη Έλευση του Κυρίου Ιησού Χριστού η παρούσα δημιουργία θα αποκατασταθεί-επανορθωθεί με τους Νέους Ουρανούς και τη Νέα Γη "εν οις δικαιοσύνη κατοικεί" (Β΄ Πέτρ. 3:13, Αποκ. 21:1). Εν ολίγοις, ο Θεός δεν πρόκειται να καταστρέψει την πρώτη δημιουργία ούτε να την θέσει στο καλάθι των αχρήστων εξαιτίας της ανθρώπινης μωρίας και αμαρτίας. Αντιθέτως, υπόσχεται να επανορθώσει τα κακώς κείμενα του ανθρώπου και στο φυσικό περιβάλλον. Γι' αυτόν ακριβώς τον λόγο η Εκκλησία καλείται να προετοιμάζει σε κάθε τομέα την ολοκλήρωση της Βασιλείας του Θεού, στην φυσική και πνευματική σφαίρα, στο παρόν, έχοντας υπόψη το ελπιδοφόρο μέλλον που ανοίγεται μπροστά της.\nΓ. Η αντίληψη του "ολιστικού δυαδισμού" εφαρμόζεται σε πολλές μορφές δυαδισμού και κατά την εφαρμογή η εκάστοτε μορφή δεν πρέπει να εμπεριέχει δύο αληθινά αντίθετες κατευθύνσεις (όπως, φως - σκοτάδι, Ιωάν. 1:5). Συνήθως, όμως, στις μορφές εκείνες του δυαδισμού όπου η κατεύθυνση των δύο αρχών είναι η αυτή με το επιπλέον στοιχείο της "ανταγωνιστικότητας" μεταξύ τους, η Βιβλική θεολογία παίζει ενοποιητικό ρόλο με ολιστική κατεύθυνση - συνύπαρξη.\nΈτσι, υπάρχει σήμερα μέσα στην Αναμορφωμένη Εκκλησία μία σχεδόν ίδια με το ζήτημα της πίστεως έμφαση στα έργα. Αυτό που ο Προτεσταντικός φονταμενταλισμός της Αμερικής διεχώρησε τόσο έντονα, δηλαδή, τα έργα από την πίστη, η Αναμορφωμένη Εκκλησία προσπαθεί να εναρμονίσει. Υπάρχει, λοιπόν, επιστροφή στο μότο των Αναμορφωτών, "Δικαίωσις δια της πίστεως μόνον αλλά μία πίστις η οποία δεν είναι μόνη". Μάλιστα για την ακρίβεια της θέσεως που αναφέρουμε, η σύγχρονη Βιβλική θεολογία δεν δίδει έμφαση στην ατομιστική πλευρά της σωτηρίας - δικαιώσεως δια της πίστεως, αλλά το κέντρο της είναι η εκπλήρωση της Βασιλείας του Θεού στο "εδώ και τώρα" (realized eschatology), αλλά και στο μέλλον ως τον θεοκεντρικό - χριστοκεντρικό θρίαμβο της ολοκληρώσεως - τελειοποιήσεως της Βασιλείας του Θεού με την Δεύτερη Έλευση του Χριστού. Στον πρακτικό τομέα της ζωής αυτό ερμηνεύεται ως, εμείς οι Χριστιανοί να είμαστε τα χέρια (έργα) και το στόμα (λόγια) του Θεού που εργαζόμαστε για την επέκταση της Βασιλείας του Θεού, στο σήμερα για το σήμερα και για το αύριο, με την δύναμη που αντλούμε από Εκείνον δια της πίστεως. Ο σωστός θεολόγος και Χριστιανός οφείλει να λέει, και πολύ περισσότερο να το βιώνει: "Ο Θεός θα κάμει το κάθε τι καθώς εγώ εκπληρώνω στο έπακρον το δικό μου καθήκον" (Ιάκ. 4:17).\nΔ. Στον φιλοσοφικό - γνωσιολογικό τομέα της ΙουδαιοΧριστιανικής πίστεως, και κατ' επέκταση στην καθημερινή ζωή, δεν υπάρχει κανένα μοντέλο διαχωρισμού της θεωρίας από την πράξη. Στην Παλαιά Διαθήκη υπάρχει ιδιαίτερη έμφαση στο "πράττειν" (doing) ενώ το "είναι" (being), ενδεχομένως, βρίσκεται σε δεύτερο πλάνο. Στην Καινή Διαθήκη ο Ιησούς πρώτος μιλά για το "είναι" χωρίς στο ελάχιστο να παραλείπει το "πράττειν". Ο Απόστολος Παύλος ως ο "φιλελεύθερος" της εποχής της Καινοδιαθηκικής συγγραφής δίνει περισσότερη έμφαση στο "είναι". Ο δε Ιάκωβος που αντιπροσώπευε την "συντήρηση" της πρώτης εκείνης αποστολικής εκκλησίας διατηρεί ένα μοντέλο περισσότερο Ιουδαϊκό, αυτό της εμφάσεως στο "πράττειν"1. Ωστόσο, αυτό που η αρχαία σχολή της Αθήνας διεχώριζε, ήτοι "η πράξις διάφορος της θεωρίας", η σχολή της Ιερουσαλήμ το ενοποίησε. Ο Προτεσταντικός φονταμενταλισμός, ένα υποπροϊόν του Ευρωπαϊκού Διαφωτισμού, διεχώρησε εντόνως την πράξη από την θεωρία νομίζοντας πως παραμένει στην Ιερουσαλήμ. Αντιθέτως, όμως, επέμενε στην διατήρηση της Αθηναϊκής σκέψεως, μάλιστα δε με άκριτο τρόπο. Ένα από τα αποτελέσματα, που συντίθεται σαφώς και από πληθώρα άλλων παραμέτρων με θετικό, ωστόσο, προσανατολισμό, είναι η σύμπτυξη της "ορθοπραξίας" με την "ορθοδοξία" της Θεολογίας της Απελευθερώσεως (Liberation Theology) και της θεολογίας της Ανατολικής Ορθόδοξης Εκκλησίας.\nΕ. Η τελευταία μορφή δυαδισμού που θα εξετάσουμε, κορωνίδα των μορφών που ήδη παρουσιάσαμε, είναι το πρόσωπο του Κυρίου μας Ιησού Χριστού με τις δύο φύσεις Του. Η Καινοδιαθηκική θεολογία είναι (κατά τη γνώμη του υποφαινόμενου) σαφής: ο Ιησούς Χριστός ήταν Θεός και Άνθρωπος. Τέλειος Θεός και τέλειος Άνθρωπος σε ένα πρόσωπο. Φυσικά, υπάρχει πληθώρα αντιρρήσεων από την αρχαιότητα μέχρι και σήμερα. Στην αρχαιότητα δόθηκε υπερέμφαση από την αίρεση του Γνωστικισμού στην θεότητα του Ιησού με υποσκελισμό - περιφρόνηση της ανθρωπότητάς Του. Σχεδόν ταυτοχρόνως, η αίρεση του Αριανισμού διεκήρυξε το πεπερασμένο του Υιού. Η φιλελεύθερη σχολή που ξεπήδησε από τον Ευρωπαϊκό Διαφωτισμό εξαφάνιζε γενικώς το στοιχείο της θεότητας , καθώς επίσης και του υπερφυσικού στοιχείου της Χριστιανικής πίστεως, με αποκορύφωμα την υπαρξιστική θεολογία (Existentialist Theology) του Rudolph Bultmann και του συστηματικού θεολόγου Paul Tillich, δίδοντας υπερέμφαση στην απομυθοποίηση γεγονότων και προσώπων των Ιερών Γραφών. Οι φονταμενταλιστές Χριστιανοί (τόσον Ορθόδοξοι και Καθολικοί όσο και Διαμαρτυρόμενοι) από την άλλη πλευρά ναι μεν διακηρύττουν ομολογιακά τις δύο φύσεις του Ιησού Χριστού, αλλά ταυτοχρόνως η πρακτική τους ζωή, η οποία συνήθως στηρίζεται σε κυριολεκτιστικές ερμηνείες περικοπών της Γραφής, είναι μάλλον Γνωστικού τύπου κατά τον οποίον ο ανθρώπινος παράγων στην Χριστιανική πίστη και ζωή είναι σε δεύτερο πλάνο αν δεν απαλείφεται, κιόλας, τελείως. Είναι σαφές όμως από την Καινή Διαθήκη ότι οι δύο φύσεις του Χριστού ήταν τέλειες και εναρμονισμένες σε ένα πρόσωπο, και σε κάθε περίσταση Εκείνος λειτουργούσε ισορροπημένα προκειμένου να φέρει σε κοινωνία και αρμονία τον άνθρωπο με τον Θεό (το ανθρώπινο στοιχείο με το θεϊκό). Ο πρώτος δεν εξαλείφεται μπροστά και μέσα στον δεύτερο. Αντιθέτως, αποκτά την αξία και την θέση που του πρέπει, καθώς διατηρεί την υπόστασή του, δίδοντας ταυτοχρόνως την αξία και την θέση που πρέπει στον Θεό τόσο μέσα στον εσώτερο ανθρώπινο κόσμο όσο και στην δημιουργία.\nΕν κατακλείδι, έχοντας υπόψη μας το μότο της Αναμορφωμένης Εκκλησίας, ecclesia reformanda semper reformanda (αναμορφωμένη εκκλησία διαρκώς αναμορφούμενη), θα πρέπει να δούμε με θετικό μάτι τις ακαδημαϊκές - θεολογικές εξελίξεις της παγκόσμιας εκκλησίας όντας ταυτοχρόνως προσεκτικοί, συνετοί αλλά και επιλεκτικοί ώστε, αφενός να μην υποπέσουμε στον ορθολογισμό που καθιστά την Χριστιανική πίστη και ζωή στείρα και κενή, αφετέρου να αποφύγουμε τον φανατικό φονταμενταλισμό που καταλήγει στην σκληρότητα των αφορισμών και δογματισμών. Η θεολογία μας θα πρέπει να εμπεριέχει Βιβλική ισορροπία, να χρησιμοποιεί τις διαρκώς ανανεούμενες πηγές και κυρίως, να οδηγεί σε πράξεις - έργα ευσεβείας, ακεραιότητας, αγιότητας, ειρήνης, δικαιοσύνης και αγάπης. Η θεολογία μπορεί να είναι διανόηση, αλλά εάν είναι μόνο διανόηση είναι προβληματική και άχρηστη, εάν όχι επικίνδυνη. Σε κάθε περίπτωση το πρότυπό μας θα πρέπει να είναι ο Κύριος Ιησούς Χριστός (Φιλ. 2:5), ο Οποίος έκαμε κι εδίδαξε (Πράξ. 1:1), έτσι ώστε η κοινότητα της πίστεως να βαδίσει στα χνάρια τα δικά Του. Ας πάρουμε, λοιπόν, στα χέρια μας "τα πέντε ψωμάκια και τα δύο ψαράκια" να τα προσφέρουμε δια της πίστεως στους ανθρώπους που πάσχουν και ταυτοχρόνως, ας τους προσφέρουμε το μήνυμα το σωτήριο του Ευαγγελίου εκπληρώνοντας έτσι την διττή αποστολή μας σε ολιστικές υπάρξεις που ζουν σε έναν ολιστικό κόσμο. (\n1. Είναι γεγονός αδιαμφισβήτητο πως, τόσον η Καινή Διαθήκη όσο και η Παλαιά είναι προϊόντα μιας θεολογικής ποικιλίας, εξαιτίας του ανθρωπίνου παράγοντα και της συνάφειας - πλαισίου μέσα από το οποίο ο κάθε συγγραφέας παρουσιάζει το κείμενό του. Ωστόσο, υπάρχει και ο θεϊκός παράγων της ενοποιήσεως (το ενωτικό) κατά την οποία οι Γραφές συνθέτουν κάποιο συγκεκριμένο κέντρο με τις παραμέτρους του και τα παράκεντρά του. Η εκάστοτε συντηρητική - φονταμενταλιστική θεολογία επέμενε στην ενότητα με σύνθεση χωρίς ποικιλία. Η φιλελεύθερη θεολογία επέμενε στην ποικιλία με υπερανάλυση χωρίς ενοποιητικό κέντρο. Ωστόσο, η ενότητα υπάρχει μέσα στην ποικιλία των συγγραφέων της Αγίας Γραφής και ο κάθε ένας συγγραφέας αλληλοσυμπληρώνει και ενισχύει με την επιχειρηματολογία του τον άλλον.\n2. Η εξουσία του Ιησού ανατρέπει όλα τα δεδομένα\n(Μτ 21, 28-32)\n"...οι τελώνες και οι πόρνες θα μπουν πριν από σας στη βασιλεία του Θεού".\nΘα ήμασταν άδικοι αν παραβλέπαμε ένα βασικό σημείο στην ψυχολογία και κατά συνέπεια στις αντιδράσεις των αντιπάλων του Ιησού, οι οποίοι βασικά ήταν όχι ο απλός λαός αλλά οι άρχοντες του οι θρησκευτικοί.\nΕμείς σαν χριστιανοί γεννημένοι και μεγαλωμένοι μέσα σ' ένα βιβλικό περιβάλλον και κουλτούρα ακόμα, δεν μπορούμε εύκολα να μπούμε στη θέση τους και να κατανοήσουμε τη νοοτροπία τους. Είναι ανάγκη, όμως, να σκεφτούμε προς στιγμήν κι αυτούς τους διδασκάλους του Ισραήλ, που ήταν κι αυτοί μεγαλωμένοι σε ένα ανάλογο πνευματικό περιβάλλον, και γαλουχημένοι με το νόμο, τους ψαλμούς και την τελετουργική ζωή του λαού τους, με όλα όσα πίστευαν, όσα βρήκαν κι όσα πρόσθεσαν ανά τους αιώνες οι ραββίνοι.\nΗ αδυναμία τους και συνεπώς το μειονέκτημά τους ήταν ότι οι μεταγενέστεροι δεν είχαν καμιά διάθεση να γυρίζουν πού και πού πίσω στην αρχική διδασκαλία των ιερών κειμένων και να αναθεωρούν τις διδασκαλίες τους. Θεωρώντας τα όλα δεδομένα κι απαραβίαστα, κατάντησαν να έχουν οικοδομήσει ένα φοβερό όγκο υποχρεώσεων και κανόνων, που όμως κάποτε ο Χριστός τούς κατηγόρησε ότι ούτε το μικρό τους δακτυλάκι δεν κουνούσαν για να βοηθήσουν το λαό να τα εκτελέσει.\nΈτσι, όταν ήρθε ο Ιησούς και έφερε το πλήρες φως της αποκάλυψης του Θεού πια, όλα αυτά φάνηκαν πενιχρά και διάφανα, και γκρεμίστηκαν σαν χάρτινοι πύργοι καμωμένοι από τραπουλόχαρτα.\nΒασική αντίληψη, λόγου χάριν, ήταν ότι ο λαός του Ισραήλ είναι ο εκλεκτός λαός με το νόμο του Θεού, τις παραδόσεις του και την ιστορία του ανά τους αιώνες, και όλοι οι άλλοι λαοί ήταν τα αλλόφυλα έθνη, οι ειδωλολάτρες, οι ακάθαρτοι, που καμιά δεν είχαν θέση στη βασιλεία του Θεού. Οποιοσδήποτε, λοιπόν, θα ερχόταν να αμφισβητήσει όλη αυτή τη νοοτροπία και το σκεπτικό, ήταν αποβλητέος, καταδικαστέος. Ήταν απόλυτα σίγουροι, μάλιστα, πως αυτοί σαν άρχουσα τάξη και σαν κάστα συμφερόντων ήταν πάντοτε εντάξει με το Θεό.\nΈτσι, όταν ο Ιησούς τους ρώτησε τη δική του ερώτηση για τους δυο γιους του μεγαλοκτηματία εκείνου, που ο ένας υποσχέθηκε πως θα πήγαινε στο χωράφι αλλά δεν πήγε κι ο άλλος έκανε τον δύσκολο αλλά τελικά πήγε, δεν δίστασαν να δώσουν τη σωστή απάντηση, χωρίς όμως να διανοούνται ότι εκείνοι ήταν που υποσχέθηκαν τα πάντα στον ουράνιο Πατέρα τους αλλά τελικά δεν έκαναν τίποτε.\nΚαι ήταν ανάγκη να σταθούν μπροστά στην ακαταμάχητη εξουσία του Υιού του Θεού, για να δουν την πνευματική τους φτώχεια. Τα λόγια που τους είπε ο Χριστός στη συνέχεια για το κήρυγμα του Ιωάννη, που το απέρριψαν, ήταν μια έμμεση απάντηση σ' αυτό που λίγο πρωτύτερα οι ίδιοι καμώθηκαν πως δεν ήξεραν, κι αρνήθηκαν να απαντήσουν. Γιατί η απάντηση του Ιησού είχε να τους πει ότι σημασία είχε το ένδοξο αποτέλεσμα του βαπτίσματος του Ιωάννη και όχι η όποια ερμηνεία έδιναν αυτοί σαν θεολόγοι εκείνης της εποχής. Σημασία είχε το έργο, η ενσυνείδητη πράξη στην οποία προσκαλούσε ο Ιωάννης το λαό, δηλαδή να μετανοήσουν, κι αυτό να το αποδείξουν με το βάπτισμά τους, παρά να εμπιστεύονται και να επιστηρίζονται στα λόγια ή στους τύπους και στις παραδόσεις τους.\nΗ "οδός της σωτηρίας" που κήρυττε ο Ιωάννης, ήταν αυτό που πραγματοποίησε ο πρώτος γιος. Ακόμα δηλαδή κι αυτοί που βαπτίστηκαν με το βάπτισμα του Ιωάννη, ενώ μέχρι τότε αρνούνταν να ακολουθήσουν το θέλημα του Θεού, με το βάπτισμα έδειξαν ότι πραγματικά ήθελαν να το πραγματοποιήσουνz κι όταν τους δόθηκε η ευκαιρία το έκαναν.\nΑπό την άλλη μεριά, το έργο που οι Ιουδαίοι διακήρυτταν σ' όλους τους τόνους ότι το έπρατταν --αλλά που για το Θεό δεν το έπρατταν-- δεν ήταν η τήρηση του Νόμου με όλο του το τελετουργικό συνακόλουθο αλλά το έργο της πίστεως που έπραξε ο απλός λαός. Ποτέ δεν παραδέχτηκαν οι Ιουδαίοι άρχοντες ότι στη ζωή του νόμου υπάρχει χώρος για τη μετάνοια που κήρυξε ο Ιωάννης και μετέπειτα ο Ιησούς σαν όρος για να μπουν στη βασιλεία του.\nΜήπως νομίζεις ότι είσαι τακτοποιημένος ενώπιον του Θεού, επειδή γεννήθηκες και μεγάλωσες με τη μελέτη της Βίβλου, εκπλήρωνες από μικρός κάποια θρησκευτικά καθήκοντα, γαλουχήθηκες με κάποια δόγματα, όσο βιβλικά κι αν είναι αυτά, κι αυτό είναι όλο; Μοιάζεις τραγικά μ' εκείνον τον πολλά υποσχόμενο γιο, που όμως δεν πραγματοποίησε στην πράξη το θέλημα του Πατέρα του. Θα ήταν, αλήθεια, ευχής έργο ν' αναθεωρήσουμε αυτή μας την αντίληψη. Να γυρίσουμε πίσω, να εξετάσουμε τον εαυτό μας στον καθρέφτη του Λόγου του Θεού, και να δούμε κατά πόσον ανήκουμε όχι σε κάποιο δόγμα, σε κάποια ομολογία, σε κάποια εκκλησία, αλλά αν ανήκουμε σ' εκείνους που "εποίησαν το θέλημα του πατρός".\n3. Η εξουσία του Ιησού εκπληρώνει το νόμο της Αγάπης\n"Να αγαπάς τον Κύριο το Θεό σου...και τον πλησίον σου..."\nΌλα αυτά τα περιστατικά που περιλαμβάνουν ερωτήσεις των Ιουδαίων, με σκοπό να φέρουν τον Ιησού σε δύσκολη θέση και στην ουσία ν' αμφισβητήσουν, να πλήξουν την εξουσία που όλοι διέκριναν ότι είχε ο Κύριος, είναι συνολικά πέντε περιπτώσεις με διαφορετικά θέματα η καθεμιά. Η πρώτη ήταν αυτή που κι εμείς είδαμε στην αρχή με το βάπτισμα του Ιωάννη (Μτ 21,23-27), η δεύτερη είναι το ερώτημα για το φόρο προς τον Καίσαρα (Μτ 22,15-22), η τρίτη είναι το ερώτημα για την ανάσταση --"ποιανού γυναίκα θα είναι εκείνη που είχε παντρευτεί 7 άντρες;" (Μτ 22,23-33). Η τέταρτη και η πέμπτη είναι το ερώτημα για τη μεγαλύτερη εντολή και για την προέλευση του υιού Δαβίδ, του Μεσσία (Μτ 22,34-46), που θα δούμε κι εμείς στη συνέχεια.\nΣχετικά με το ερώτημα για την πρώτη και μεγαλύτερη εντολή που απηύθυνε ένας νομοδιδάσκαλος εκ μέρους και των υπολοίπων Ιουδαίων στο Χριστό, πρέπει να πούμε μερικά πράγματα για το τι επικρατούσε τότε ανάμεσα στους ραββίνους. Πράγματι, ιστορικά είναι γνωστό ότι υπήρχε διαμάχη και έντονη συζήτηση στους κύκλους των ραββίνων κι ανάμεσα στους κριτικούς, στους ερμηνευτές του νόμου, σχετικά με τη σπουδαιότητα των εντολών. Επομένως μέσα σ' αυτό το πνεύμα έκανε κι ο νομοδιδάσκαλος αυτός την ερώτησή του, ένα πνεύμα που δεν ήταν άγνωστο στο Χριστό. Γι' αυτό και μερικοί σχολιαστές διατυπώνουν την άποψη ότι η ερώτηση ήταν περιπαικτική για το Χριστό και λόγω του τετριμμένου χαρακτήρα της, δηλ. ήταν σαν να τον ρωτούσαν πράγματα δημοτικού σχολείου, λ.χ. "πες μας το Α-Β του νόμου".\nΟι ραββίνοι, λοιπόν, είχαν υπολογίσει ότι στο Νόμο υπήρχαν 613 συγκεκριμένες εντολές, από τις οποίες 248 ήταν θετικές, καταφατικές εντολές και 365 ήταν απαγορευτικές. Όλες αυτές οι εντολές διακρίνονταν σε "βαριές" και σε "ελαφρές", ανάλογα με τη βαρύτητα του αντικειμένου τους. Γι' αυτό κι ο Ιωάννης γράφει πως οι εντολές του Χριστού "βαρείαι ουκ εισίν" (Α΄ Ιω 5,3). Αυτή τη διάκριση είχε υπόψη του.\nΤο είδος αυτό της ερώτησης προς τον Ιησού "Διδάσκαλε, ποια είναι η πρώτη και μεγάλη εντολή στο νόμο;" ήταν απόλυτα φυσιολογική σε μια συζήτηση μεταξύ ραββίνων, και δύσκολα μπορεί να πει κανείς ότι αποτελεί μορφή "δίκης" για τον Ιησού. Εξάλλου, ο ίδιος ο Χριστός έχει εμφανιστεί παλιότερα να διεκδικεί το δικαίωμα να ερμηνεύει ο ίδιος το νόμο ανεξάρτητα από τους ραββίνους, και μάλιστα να τον επαναδιατυπώνει (π.χ. "ηκούσατε ότι ερρέθη τοις αρχαίοις...εγώ δε λέγω υμίν").\nΗ απάντηση του Ιησού στο εδ. 37 αναφέρει δύο κείμενα του νόμου, τα οποία συνθέτουν το θεμέλιο της καινούριας ηθικής του ευαγγελίου. Οι εντολές που αναφέρει ο Κύριος λαμβάνονται από το Δτ 6,5 και από το Λευ 19,18. Το κείμενο του Δευτερονομίου αποτελεί και τμήμα του "Σεμά", δηλ. της επίσημης ομολογίας πίστεως των Εβραίων, που το απήγγελλαν κάθε Σάββατο στη συναγωγή. "Άκου, ω Ισραήλ, ο Κύριος ο Θεός μας είναι ένας. Και θα αγαπήσετε Κύριο τον Θεό σας με όλη σας την καρδιά με όλη σας την ψυχή και με όλη σας τη δύναμη..." (ένα συμπίλημα τριών περικοπών της Πεντατεύχου: Δτ 6,4-9z 11,13-21z Αρ 15,37-41).\nΤο καινούριο, όμως, που εισάγει ο Ιησούς στη διατύπωση αυτής της "πρώτης και μεγάλης εντολής" είναι ότι τοποθετεί το κείμενο του Λευιτικού στο ίδιο επίπεδο μ' εκείνο του Δευτερονομίου, έτσι ώστε να τη μετατρέψει σε "βαριά" εντολή. Ένας τέτοιος συνδυασμός των 2 εντολών, έτσι ώστε ν' αποτελούν στη συνέχεια μία εντολή δεν έχει όμοιόν του στην ιουδαϊκή φιλολογία.\nΕίναι χαρακτηριστικό ότι στο νόμο δεν αναφέρονται σαν δύο μεγαλύτερες εντολές ούτε δίνεται τόσο εμφανώς και σαφώς η ίδια βαρύτητα και στις δυο. Και μόνον ο Ματθαίος αναφέρει ότι απ' αυτές τις δύο εντολές "όλος ο νόμος και οι προφήται κρέμανται". Δηλαδή ότι αυτός ο συνδυασμός αποτελεί ολόκληρη την αποκάλυψη της Παλαιάς Διαθήκης. Τα καλά έργα έχουν αξία μόνο σαν πράξεις αγάπης προς το Θεό και προς τον πλησίον.\nΠόσο διαφορετική είναι η αλήθεια από κείνη που πολλές φορές εμείς νομίζουμε πως κατέχουμε! Έχουμε συνήθως την εντύπωση πως αν τελέσουμε έναν αριθμό καθηκόντων ή κάποιες τυπικές τελετουργικές πράξεις, έχουμε εκτελέσει το νόμο του Θεού. Μόνον ο Ιησούς, όμως, με τη μοναδική εξουσία που είχε ως Υιός Θεού, μπόρεσε να συγκεράσει και να συνδυάσει όλο το νόμο και τους προφήτες σε μία βασική εντολή.\nΟ Ιωάννης αργότερα, μερικές δεκάδες χρόνια μετά, θα γράψει ότι όποιος δεν αγαπάει τον πλησίον του, δεν γνώρισε ποτέ το Θεό. Κι από αυτό γνωρίζουμε κι εμείς ότι είμαστε παιδιά του Θεού --όχι επειδή κάνουμε κάποιες ομολογίες πίστεως ή εκτελούμε κάποια θρησκευτικά καθήκοντα-- αλλά επειδή αγαπάμε τους αδελφούς.\nΠόσο τηρούμε σήμερα αυτή τη μεγάλη εντολή; Στην εποχή μας, όπου οι βόμβες στη γειτονιά μας καταστρέφουν και γκρεμίζουν κάθε έννοια όχι αγάπης αλλά απλής ανθρώπινης αξιοπρέπειας και σεβασμού της ζωής, σε μια τέτοια εποχή καλούνται τα γνήσια παιδιά του Θεού να δείξουν ότι ανήκουν στο Χριστό αγαπώντας τους αδελφούς. Ας ανοίξουμε την προς Κορινθίους επιστολή να δούμε τι σημαίνει αγαπάω τους άλλους, και τότε θα καταλάβουμε πόσο τιποτένιοι και ελλιπείς είμαστε μπροστά στην πρώτη και μεγάλη εντολή, όπως την περιέγραψε και την ανέδειξε με το μοναδικό κύρος του αλλά και με το παράδειγμά του λίγο αργότερα ο Χριστός.\n4. Η εξουσία του Ιησού φέρνει τον άνθρωπο αντιμέτωπο με τον Μεσσία\n"Αν ο Δαβίδ ονομάζει το Μεσσία "Κύριο" πώς είναι απόγονός του;"\nΗ τελευταία, η πέμπτη, περίπτωση αντιλογίας και διένεξης του Ιησού με τους Φαρισαίους και τους άλλους νομοδιδασκάλους ήταν αυτή για το ποιανού απόγονος ήταν ο Μεσσίας.\nΜέχρι τώρα ο Χριστός απαντούσε στις ερωτήσεις τους. Τώρα τους θέτει κι εκείνος μια ερώτηση, αλλά αυτοί δεν ήταν σε θέση να του απαντήσουν.\nΜολονότι ο Κύριος απέσπασε στην αρχή από τους Φαρισαίους τη δημόσια δήλωση ότι ο Μεσσίας ήταν απόγονος του Δαβίδ, υπήρχε ήδη ένα μεγάλο ερμηνευτικό πρόβλημα μ' αυτό τον Ψαλμό. Το πρόβλημα εστιάζεται κυρίως στη φράση "ο Κύριος είπε στον Κύριό μου". Και γι' αυτό κι ο Ιησούς στάθηκε σ' αυτό το σημείο, για ν' αποδείξει την άγνοια των συνομιλητών του.\nΌπως ξέρουμε, το κείμενο της Καινής Διαθήκης είναι αναφορά από τους Εβδομήκοντα, που ο Ματθαίος το μεταφέρει ατόφιο χωρίς παραλλαγές. Περιέχει όμως μια ασάφεια που δεν υπάρχει στο εβραϊκό πρωτότυπο, απ' όπου μετέφρασαν οι Εβδομήκοντα.\nΟι Ιουδαίοι αυτής της περιόδου δεν αναφέρουν διόλου το όνομα Γιαχβέ (=Κύριος) για το Θεό αλλά το αντικαθιστούν με το Αδωνάι, έναν εβραϊκό γραμματικό τύπο που χρησιμοποιείται για τις θεότητες --μόνο). Εξάλλου ο όρος "αδωνί" (=κύριέ μου) είναι στην Παλαιά Διαθήκη ο συνήθης τύπος προσφώνησης του βασιλιά (λ.χ. "κύριέ μου, βασιλιά"). Στη μετάφραση, λοιπόν, των Εβδομήκοντα η φρ. του εβραϊκού που κατά λέξη θα πρέπει να είναι "είπε ο Κύριος στον κύριό μου" (ενν. το βασιλιά) αντικαταστάθηκε με τη φρ. "Είπε ο Κύριος στον Κύριό μου". Μ' αυτό το στίχο προφανώς ο Χριστός θέλησε να αναγκάσει τους Φαρισαίους να δεχτούν σχετικά με το πρόσωπό του αυτό που στην αρχή είχαν ομολογήσει δημόσια για το Μεσσία. Ένας σημερινός κριτικός του κειμένου θα μπορούσε να αντιτείνει πως στον εν λόγω Ψαλμό δεν μιλάει ο ίδιος ο Δαβίδ αλλά ο κήρυκας που αναγγέλλει την έναρξη της τελετής της στέψεως του βασιλιά. Κάτι τέτοιο όμως για τους Φαρισαίους ήταν αδιανόητο, κι έτσι το πρόβλημα παρέμενε άλυτο.\nΜε την ακαταμάχητη εξουσία του όμως ο Κύριός μας έθεσε τους αντιπάλους του μπροστά σ' ένα αδιέξοδο, που τους έλεγε ότι δεν ήταν άξιοι πνευματικοί ηγέτες του λαού του, αφού δεν μπορούσαν να λύσουν ένα ερμηνευτικό πρόβλημα των Γραφών. Το ίδιο αδιέξοδο, όμως, οδηγούσε και στο μεγαλείο του προσώπου του, αφού έδειχνε κατ' ευθείαν στον από Θεού Μεσσία, ότι ήταν όχι ένας απλός απόγονος του Δαβίδ, και συνεπώς υποδεέστερος, αλλά προϋπήρχε του Δαβίδ. Χρησιμοποίησε λοιπόν ο Κύριός την άγνοιά τους πάνω σ' ένα κειμενικό πρόβλημα για να τους αποστομώσει αλλά παράλληλα να τονίσει δημόσια πως ο ίδιος ως προϋπάρχων Κύριος ήταν ανώτερος κι από το Δαβίδ.\nΚάτι ανάλογο έκανε σχετικά και με τον Αβραάμ. "Πριν γεννηθεί ο Αβραάμ εγώ υπήρχα" (Ιω 8,58), τους είπε εκείνες τις ίδιες μέρες στη διδασκαλία του στο ναό. Σύμφωνα με την αντίληψη της εποχής ο αρχαιότερος ήταν και σπουδαιότερος. Έτσι, μ' αυτή τη λογική ο Κύριος προβάλλεται σαν ο αδιαμφισβήτητος προαιώνιος Μεσσίας.\nΕκείνο όμως που έκανε τότε, το κάνει κι απόψε ο Ιησούς: βάζει τον άνθρωπο μπροστά σ' ένα ερώτημα με αιώνιες προεκτάσεις και συνέπειες. "Εσείς τι νομίζετε για το Μεσσία;"\nΦίλε μου, πολλά έχεις ακούσει ενδεχομένως για τα θρησκευτικά πράγματα. Υπάρχουν εκατομμύρια απόψεις, θεωρίες, δόγματα, διδασκαλίες. Και είναι πιθανόν και ως πιστοί να έχουμε κάπως μπερδέψει κάποια πράγματα. Ίσως να μην κατανοούμε απόλυτα ορισμένες αλήθειες του Λόγου του Θεού, γιατί δεν έχουμε τις επιστημονικές βάσεις για κάτι τέτοιο.\nΌμως, εκείνο που θα κρίνει το αιώνιο μέλλον μας αλλά και θ' αποτελέσει ευλογία για τη ζωή μας, είναι αυτό ακριβώς το ερώτημα, που με την κυριαρχική του εξουσία έρχεται και θέτει στον καθένα μας ο Ιησούς: "Τι γνώμη έχεις εσύ για το Μεσσία;" Πίσω απ' αυτό υποκρύπτεται μια ακόμα πιο συγκεκριμένη και πιο προσωπική ερώτηση: "Έχεις δεχτεί τον Χριστό σαν το Μεσσία της καρδιάς σου και της ζωής σου;"\nΆσε τους άλλους να θεολογούν και να διαπληκτίζονται ακόμα. Το ερώτημα είναι εσύ έχεις δεχτείς το Χριστό στην καρδιά σου σαν τον από Θεού σταλμένο; Έχει γίνει ο προσωπικός σου σωτήρας ο Χριστός; Είναι ο καθημερινός σου αρχηγός, ο κεχρισμένος της ζωής σου, ό,τι πιο πολύτιμο έχεις σ' αυτό τον κόσμο;\nΑ, είναι ανάγκη να επανεκτιμήσουμε το μεγάλο θησαυρό των ψυχών μας, τον ίδιο τον Ιησού. Αυτόν τον Μαργαρίτη, για τον οποίο ο έμπορος εκείνος της παραβολής πούλησε όλα όσα είχε για να τον αγοράσει. Για χάρη του κι εμείς μαζί με τον Παύλο θα θεωρήσουμε όλες τις αξίες αυτής της ζωής σκύβαλα, προκειμένου να κερδίσουμε το Χριστό.(\nΤαπεινά ομολογούμε ενώπιόν Σου, Πατέρα των οικτιρμών, ότι όλες οι επαπειλούμενες στο νόμο Σου τιμωρίες δίκαια έπρεπε να επέλθουν επάνω μας λόγω του πλήθους των παραβάσεων και της σκληροκαρδίας μας. Επειδή όμως από την μεγάλη Σου ευσπλαχνία ευδόκησες να καταπαύσεις την αμαρτία δια του τιμίου αίματος του Μονογενούς Σου Υιού, και να επαναφέρεις την φωνή της χαράς και την πνευματική υγεία στις ψυχές μας, προσφέρουμε στη θεία Σου Μεγαλειότητα θυσία αινέσεως και ευχαριστίας αινούντες και μεγαλύνοντες το ένδοξο Όνομά Σου, για την προς εμάς τέτοια σωτηρία και πρόνοια, εν Χριστώ Ιησού του Κυρίου μας. Αμήν.\nΣωτηρία δια της τεκνογονίας και οι γυναίκες στην εκκλησία της Έφεσου.\nΑ΄ Τιμόθεον 5:15\nΌταν ο απ. Πέτρος έγραφε για τις επιστολές του αποστόλου Παύλου ότι "σ' αυτές υπάρχουν μερικά δυσνόητα σημεία" (Β΄ Πέτρου 3:16) είμαι σίγουρος ότι κοντά στα άλλα είχε στο νου του και το εδάφιο το οποίο θα προσπαθήσουμε να εξηγήσουμε στη μελέτη μας αυτή. Πριν όμως φτάσουμε στο εδάφιό μας αξίζει να δούμε για λίγο το ευρύτερο πλαίσιο της επιστολής που ο έμπειρος απόστολος των εθνών στέλνει στο πνευματικό παιδί του και ποιμένα της εκκλησίας της Εφέσου, τον Τιμόθεο.\nΕρμηνεύοντας τις επιστολές του απ. Παύλου\nΔιαβάζοντας τις επιστολές του απ. Παύλου πρέπει να κρατούμε πάντα στο νου μας ότι αυτά τα γραπτά είναι ως επί το πλείστον ποιμαντορικές οδηγίες που ο απόστολος απευθύνει σε συγκεκριμένες εκκλησίες για την αντιμετώπιση συγκεκριμένων ζητημάτων. Ένα από τα πιο σημαντικά καθήκοντα που έχουμε, λοιπόν, ερμηνεύοντας τα ιερά αυτά κείμενα είναι, στο μέτρο του δυνατού, να αναπλάθουμε το συγκεκριμένο εκείνο πλαίσιο, τις συγκεκριμένες εκείνες περιστάσεις μέσα στις οποίες το μήνυμα του αποστόλου αρχικά δόθηκε και κατανοήθηκε. Πριν, λοιπόν, περάσουμε και προσπαθήσουμε να κατανοήσουμε το νόημα της δήλωσης\nότι η γυναίκα "σωθήσεται δια της τεκνογονίας" καλό είναι να ανιχνεύσουμε ό,τι μπορούμε σχετικά με το ιστορικό - κοινωνικό πλαίσιο της Α' προς Τιμόθεον επιστολής.\nΤο πρόβλημα των ψευδοδιδασκάλων στην Έφεσο\nΜε μία γρήγορη ανάγνωση της Α΄ και Β΄ επιστολής προς Τιμόθεον διαπιστώνουμε ότι στην Έφεσο όπου διακονεί ο Τιμόθεος κυκλοφορούσαν διάφοροι ψευδοδιδάσκαλοι (δες π.χ. Α΄ Τιμόθεον 1:3 - 7, 4:1 -5 ) οι οποίοι κοντά στα άλλα δίδασκαν ένα είδος εσχατολογικού ασκητισμού που ως χαρακτηριστικό του είχε και την "απαγόρευση από το γάμο" (Α΄ Τιμόθεον 4:3. Για ανάλογα παραδείγματα δες και Α΄ Κορινθίους 7, Κολοσσαείς 2:16 - 23 κ.λ.π.). Σύμφωνα μάλιστα με δύο εκτεταμένες περικοπές, η πρώτη στην Α΄ προς Τιμόθεον 5:3 - 16 και η δεύτερη στην Β΄ προς Τιμόθεον 3:5 - 9 μαθαίνουμε ότι αυτοί οι ψευδοδιδάσκαλοι είχαν μεγάλη απήχηση σε ορισμένα "γυναικάρια φορτωμένα με κάθε λογής αμαρτίες... που συνεχώς μαθαίνουν και ποτέ δεν μπορούν να φτάσουν στην τέλεια γνώση της αλήθειας" (Β΄ Τιμ. 3:6 - 7). Αυτές οι γυναίκες, λοιπόν, λόγω της άγνοιάς τους έπεσαν θύματα στους ψευδοδιδασκάλους και έγιναν γρήγορα ένθερμες θιασώτριες των νέων αυτών απόψεων τις οποίες με ζήλο διέδιδαν. Μάλιστα ο απόστολος μας πληροφορεί ότι ανάμεσά τους βρίσκονταν και ορισμένες νέες χήρες που "συνήθιζαν στην αργία, γυρίζοντας από σπίτι σε σπίτι1. Κι όχι μόνο στην αργία συνήθιζαν αλλά ήταν και φλύαρες κι ανακατεύονταν σε ξένες υποθέσεις λέγοντας πράγματα που δεν πρέπει" (Α΄ Τιμόθεον 5:13).\nΣυνοψίζοντας, λοιπόν, θα μπορούσαμε να πούμε ότι στην επιστολή αυτή ο απόστολος Παύλος αντιμετωπίζει το πρόβλημα που δημιούργησε στην τοπική εκκλησία της Εφέσου η παρουσία μίας δραστήριας και φανατισμένης ομάδας γυναικών που με τον ενθουσιασμό του νεοφώτιστου προωθούσαν ορισμένες ψευδοδιδασκαλίες οι οποίες μάλιστα τις οδηγούσαν σε μία γενική υποτίμηση του θεσμού του γάμου και της οικογενειακής ζωής.\nΗ αντιμετώπιση του προβλήματος από τον απ. Παύλο\nΗ συμβουλή που ο απόστολος Παύλος δίνει στον Τιμόθεο για να αντιμετωπίσει αυτήν την ομάδα των γυναικών είναι σαφής και απόλυτη, "Δεν επιτρέπω σε γυναίκα να διδάσκει στην εκκλησία, ούτε να κάνει τον αφέντη στον άντρα αλλά να μένει σιωπηλή" (Α΄ Τιμόθεον 2:12). Την θέση του αυτή ο απόστολος Παύλος την αναπτύσσει στα εδ. 13 - 14 όπου παραθέτει μία αναλογία γνωστή σε όλους, "γιατί αν και ο Αδάμ πλάστηκε πρώτος και ύστερα η Εύα, δεν ήταν ο Αδάμ που απατήθηκε πρώτος αλλά η γυναίκα εξαπατήθηκε και έπεσε στην παράβαση" (δική μας ερμηνευτική παράφραση των εδ. 13 - 14). Το σημείο της αναλογίας είναι, κατά τη γνώμη μας, το εξής: όπως (το όπως μεταφράζει το "γάρ" του εδ. 13) η Εύα εξαπατήθηκε από τα ψέματα του όφι και παρέσυρε και τον Αδάμ έτσι και αρκετές γυναίκες στην εκκλησία της Εφέσου εξαπατήθηκαν από ψεύτικες διδασκαλίες και προσπαθούν με αυτές να παρασύρουν και την υπόλοιπη σύναξη.2\nΓια αυτό ο απόστολος δεν είναι διατεθειμένος να επιτρέψει να γίνει στην Έφεσο αυτό που έγινε στον κήπο της Εδέμ. Δεν πρόκειται να αφήσει τις γυναίκες της Εφέσου να κάνουν ό,τι η Εύα. Έτσι δίνει από τη μία πλευρά μία απαγόρευση, "διδάσκειν δε γυναικί ουκ επιτρέπω, ουδέ αυθεντείν ανδρός" (Α΄ Τιμ. 2:12). Από την άλλη πλευρά όμως, δίνει ορισμένες θετικές προτροπές, δηλαδή, δεν λέει μόνο τι δεν πρέπει να γίνεται αλλά και τι πρέπει να γίνεται. Οι θετικές αυτές προτροπές είναι οι εξής, "γυνή εν ησυχία μανθανέτω εν πάση υποταγή" (Α΄ Τιμ. 2:11) και "είναι εν ησυχία" (2:12β). Ας προσέξουμε τη λέξη "ησυχία" που επαναλαμβάνεται και κυριαρχεί στην παραίνεση του αποστόλου. Θα ήθελα να προτείνω ότι το νόημά της δεν είναι απλώς, "δεν μιλώ" αλλά "ζω και συμπεριφέρομαι με τρόπο κόσμιο, πράο και σεμνό". Η ίδια ακριβώς λέξη χρησιμοποιείται με αυτή την έννοια στο ίδιο κεφάλαιο, και συγκεκριμένα στο εδάφιο 2 όπου διαβάζουμε τη φράση, "ίνα ήρεμον και ησύχιον βίον διάγωμεν εν πάση ευσεβεία και σεμνότητι" (Α΄ Τιμ. 2:2). Επίσης το ίδιο νόημα έχει σε περικοπές όπως οι εξής, "και φιλοτιμείσθαι ησυχάζειν και πράσσειν τα ίδια και εργάζεσθαι ταις ιδίαις χερσίν υμών" (Α΄ Θεσσαλονικείς 4:11) και επίσης, "τοις δε τοιούτοις παραγγέλομεν και παρακαλούμεν εν κυρίω Ιησού Χριστώ ίνα μετά ησυχίας εργαζόμενοι τον εαυτών άρτον εσθίωσιν" (Β΄ Θεσσαλονικείς 3:12). Σε όλες αυτές τις περιπτώσεις η ουσία της παραίνεσης για "ησυχία" είναι η εγκατάλειψη μίας παρεκκλίνουσας συμπεριφοράς και η επιστροφή σε μία ζωή ευπρέπειας και ευσέβειας. Το ίδιο νόημα προτείνουμε, λοιπόν, ότι πρέπει να δώσουμε και στην παραίνεση του αποστόλου Παύλου στις γυναίκες της εκκλησίας της Εφέσου. Τις ζητά να σταματήσουν τις άπρεπες δραστηριότητές τους που τις οδηγούν στην καταστροφή και να επιστρέψουν σε μία ζωή ευπρέπειας και σεμνότητας. Η συμβουλή του αποστόλου Παύλου ήταν όπως είδαμε, οι γυναίκες να μαθαίνουν, σε καμιά περίπτωση δεν τις θέλει να μένουν στην άγνοια και στον θεολογικό αναλφαβητισμό. Πρέπει όμως αυτό να γίνεται, "εν ησυχία", δηλαδή στο πλαίσιο μίας ζωής ευπρέπειας, σεμνότητας και ευσέβειας.\nΤο επίμαχο εδάφιο: Σωτηρία δια της τεκνογονίας;\nΤην ίδια ακριβώς συμβουλή δίνει ο απόστολος Παύλος και με ένα ακόμη τρόπο. Έτσι λέει στις γυναίκες αυτές στο εδ. 15, ότι αυτό που θα τους γλυτώσει από τον αιώνιο όλεθρό τους είναι η "τεκνογονία".Τι εννοεί, όμως, με τον με τον όρο "τεκνογονία" και πώς οι γυναίκες θα σωθούν δια αυτής;\nΜε τον όρο "τεκνογονία" ο απόστολος Παύλος περιγράφει αυτό το είδος της ζωής "εν ησυχία" στην οποία κάλεσε λίγο πριν τις γυναίκες. Συχνά περιγράφουμε έναν τρόπο ζωής χρησιμοποιώντας κάτι αντιπροσωπευτικό που τον συμβολίζει. Λέμε, για παράδειγμα ότι κάποιος βγήκε από το πιοτό. Η λέξη "το πιοτό" συμβολίζει ένα συγκεκριμένο τρόπο ζωής. Έτσι, και ο όρος "τεκνογονία" δεν πρέπει να κατανοηθεί στενά αλλά ως ένα στοιχείο μιας ζωής που χαρακτηρίζεται από ευπρέπεια και σεμνότητα. Αυτή την κατανόηση, πιστεύουμε, υποστηρίζει η αμέσως επόμενη πρόταση στο εδ.15. Εκεί η έννοια της "τεκνογονίας" εξηγείται ως ένας τρόπος ζωής στον οποίο οι γυναίκες3 "μένουν στην πίστη και στην αγάπη και στην άγια ζωή, και έχουν κοσμιότητα". Η τεκνογονία είναι λοιπόν, ένα στοιχείο αντιπροσωπευτικό μιας ζωής που χαρακτηρίζεται από πίστη, ευσέβεια και ευπρέπεια.\nΠώς όμως αυτή η στάση ζωής θα "σώσει" τις γυναίκες;4 Εδώ αξίζει να δούμε ορισμένα πράγματα που λέει ο απόστολος στο κεφάλαιο ε'. Εκεί διαβάζουμε για ορισμένες νεαρές χήρες οι οποίες, σύμφωνα με την υπόθεσή μας, παρασυρμένες από τις ψεύτικες διδασκαλίες "ξεστράτισαν κι ακολούθησαν το σατανά" (5:15). Η ενασχόλησή τους με πράγματα που δεν καταλαβαίνουν και δεν έχουν τη διάκριση να αξιολογήσουν τις οδήγησε στον όλεθρο. Για σώσει τις υπόλοιπες ο απόστολος από την ίδια τραγική κατάληξη τις συμβουλεύει "να παντρεύονται, τεκνογονείν, οικοδεσποτείν" (5:14). Είναι αξιοσημείωτο ότι ο απ. Παύλος χρησιμοποιεί ακριβώς τον ίδιο όρο, "τεκνογονείν", τώρα όμως μαζί με άλλους που όλοι μαζί περιγράφουν ένα είδος ζωής που κάθε ένας στην Έφεσο που άκουγε την επιστολή θα καταλάβαινε ότι περιγράφει μία ζωή κόσμια και ευπρεπή. Με το να ζουν με αυτόν τον τρόπο εξηγεί στη συνέχεια ο απ. Παύλος δεν δίνουν τόπο στο σατανά να τις παρασύρει και να τις οδηγήσει στην καταστροφή, "μηδεμίαν αφορμήν διδόναι τω αντικειμένω λοιδορίας χάριν" (5:14). Ας θυμηθούμε ότι οι γυναίκες εκεί παρασυρμένες από τους ψευτοδιδασκάλους υποτιμούσαν την οικογενειακή ζωή επιδιώκοντας μία "ανώτερη πνευματικότητα". Αυτή η συμπεριφορά τις οδηγούσε όμως στον όλεθρο. Η "τεκνογονία" λοιπόν στην οποία τους καλεί ο απόστολος είναι πρώτα από όλα η απόρριψη και εγκατάλειψη των αιρετικών διδασκαλιών και του άπρεπου τρόπου ζωής και έπειτα η επιστροφή σε μία ζωή πίστης, αγάπης, αγιασμού και κοσμιότητας (2:15). Μόνο αυτή η "μεταστροφή" μπορεί να τις "σώσει" από τον βέβαιο όλεθρο στον οποίο οδηγούνται.\nΣυνοψίζοντας, λοιπόν, είδαμε ότι ο απόστολος Παύλος στην περικοπή αυτή έρχεται να αντιμετωπίσει ένα συγκεκριμένο πρόβλημα που υπήρχε στην τοπική εκκλησία της Εφέσου. Μία ομάδα γυναικών, παρασύρθηκε λόγω της άγνοιάς της και ασπάσθηκε ψεύτικες διδασκαλίες τις οποίες προσπάθησε στη συνέχεια να επιβάλλει πάνω στους υπολοίπους όπως ακριβώς είχε κάνει και η Εύα στον Αδάμ. Ο απ. Παύλος λοιπόν από τη μία πλευρά απαιτεί να σταματήσουν αμέσως την προσπάθειά τους να διδάσκουν με στόχο να διαφεντέψουν τους άνδρες στη σύναξη και από την άλλη να μάθουν καλύτερα τα βασικά της πίστεως καθώς ζουν μία ζωή ευπρέπειας και τάξης. Με αυτόν τον τρόπο ζωής - τον οποίο συνοψίζει με την λέξη "τεκνογονία" και επεξηγεί ως μία στάση πίστης, αγάπης, αγιασμού και κοσμιότητας - οι γυναίκες θα σώσουν τον εαυτό τους από την τραγική κατάληξη που άλλες γυναίκες είχαν οι οποίες επιμένοντας σε ανάρμοστες συμπεριφορές ξεστράτισαν και ακολούθησαν τον σατανά.\n1 Αυτή θα μπορούσε να είναι μία αναφορά σε κατ' οίκον συνάξεις που υπήρχαν στην πόλη της Εφέσου.\n2 Εδώ θα πρέπει να αποφύγουμε δύο, κατά τη γνώμη μας, λανθασμένα συμπεράσματα που αρκετοί εξάγουν από τα εδάφια αυτά. Το πρώτο είναι μια επιπόλαια σύνδεση του γεγονότος ότι ο Αδάμ δημιουργήθηκε πρώτος με μία υποτιθέμενη ανωτερότητα του άνδρα έναντι της γυναίκας. Μία προσεκτική ανάγνωση της Γένεσης αλλά και άλλων γραπτών του αποστόλου Παύλου (δες ιδιαίτερα Α΄ Κορινθίους 11:11 - 12) θα δείξει ότι ένας τέτοιος συσχετισμός είναι απλώς λανθασμένος. Το δεύτερο σημείο που πρέπει να προσέξουμε είναι μία απόλυτη ταύτιση της Εύας με το γυναικείο φύλο. Είναι λάθος να νομίζουμε ότι το εδάφιο αυτό διδάσκει ότι όλες οι γυναίκες παντού και πάντα είναι σαν την Εύα, δηλαδή επιρρεπείς στην αμαρτία. Στην Β΄ Κορινθίους 11:3 ο απ. Παύλος παρουσιάζει την Εύα ως σύμβολο όλων των πιστών της εκκλησίας της Κορίνθου. Μία αντίληψη που θέλει τις γυναίκες από τη φύση τους να είναι πιο αφελείς και πιο ευάλωτες στις ψεύτικες διδασκαλίες είναι απλώς λανθασμένη.\n3 Πιστεύουμε ότι ο πληθυντικός αριθμός του ρήματος δεν αναφέρεται στα παιδιά που είναι ο καρπός της "τεκνογονίας" αλλά στις γυναίκες. Δεν λέει, λοιπόν, το εδάφιο αυτό όπως ορισμένοι πιστεύουν, η γυναίκα θα σωθεί εφόσον τα παιδιά της θα παραμείνουν στην πίστη.\n4 Πριν αναπτύξουμε την απάντησή μας θα παραθέσουμε ορισμένες εξηγήσεις που δόθηκαν από διάφορους ερμηνευτές. Δυστυχώς ο χώρος δεν αρκεί για να εξηγήσουμε γιατί δεν συμφωνούμε με αυτές. Έτσι αρκούμαστε απλώς να τις παραθέσουμε. Ήδη αναφερθήκαμε (δες υποσ. 3) στην άποψη ότι ο Παύλος μιλά για σωτηρία των γυναικών εφόσον τα παιδιά τους μείνουν στην πίστη. Μερικοί άλλοι προτείνουν πως το εδάφιο αυτό διδάσκει ότι η γυναίκα θα σωθεί (δηλαδή, θα διατηρηθεί ζωντανή) κατά τη διάρκεια της τεκνογονίας, δηλαδή της γέννας. Βλέπουν μία τέτοια υπόσχεση ως ένα είδος ανατροπής της κατάρας που δόθηκε στην Εύα. Άλλοι πάλι πιστεύουν ότι στο εδάφιο αυτό ο Παύλος δεν μιλά γενικά για κάθε τεκνογονία αλλά για ΤΗΝ τεκνογονία ΤΗΣ γυναίκας, εννοώντας φυσικά τη γέννηση του Ιησού Χριστού από τη Μαρία. Υπάρχει μία ακόμη αρκετά γνωστή άποψη στην οποία όμως θα αναφερθούμε στη συνέχεια της μελέτης μας.\nΠοιος είν' Αυτός στον Οποίο οι Άνεμοι κι η Θάλασσα Υπακούν\nΈρχονται ώρες στη ζωή, που βρισκόμαστε μέσα σε μια μεγάλη θύελλα. Κι είναι τόσο συχνές αυτές. Έτσι ανώμαλη που κατάντησε τη ζωή μας η ανθρώπινη αμαρτία, δεν μπορεί παρά κι οι πλείστες λειτουργίες της φύσης που μας τριγυρίζει να' ναι κι αυτές ανώμαλες. Ανεμοστρόβιλοι, μπόρες, πλημμύρες, θαλασσοταραχές, χιονοθύελλες, σεισμοί. Να τις αποφύγουμε αποκλείεται. Να βρούμε έναν τρόπο να τις αντιμετωπίσουμε θαρραλέα και νικηφόρα, αυτό μόνο μένει. Τίποτ' άλλο.\nΨάξαμε μ' όλα τα μέσα να το βρούμε, σπάσαμε το κεφάλι μας, αιώνες ολόκληρους το προσπαθήσαμε. Δεν το βρήκαμε, ούτε και πρόκειται να το βρούμε εκεί που το ζητάμε. Όμως, είναι κάποιο, είναι κάπου, όπως η Αγία Γραφή μας φανερώνει, κι εμείς πεισματικά δε θέλουμε να το παραδεχτούμε, και το οποίο μόνο όταν επιτέλους το παραδεχτούμε γίνεται δικό μας μ' όλο τον πλούτο του και σ' όλες τις εκφάνσεις της ζωής μας. Κι αυτό είναι ένα Πρόσωπο, είναι ο Ιησούς Χριστός των Ευαγγελίων. Στην ανακάλυψη δε αυτή, λέμε τότε γεμάτοι έκσταση και μεις ό,τι είπαν οι μαθητές Του, κάποτε που Τον βρήκαν: "ΠΟΙΟΣ ΕΙΝ' ΑΥΤΟΣ, ΠΟΥ..."!\nΟι ευαγγελιστές, ο Ματθαίος στο κεφ. 8, ο Μάρκος στο 4 κι ο Λουκάς στο 8, μας αφηγούνται κι οι τρεις τους την ίδια τούτη ιστορία.\nΜια κουραστική μέρα είχε για όλους τους προηγηθεί. Πλήθη κόσμου τους τριγύριζε, κι ο Κύριος χρησιμοποιώντας το χρόνο, μες τον οποίο μπήκε ερχόμενος απ' την αιωνιότητά Του, σκόρπιζε τη θεραπεία Του σ' άρρωστα κορμιά, και μιλούσε τα ζωοποιά και παρήγορα λόγια Του σε κουρασμένες ψυχές, τις οποίες ήρθε να υπηρετήσει και να ξεκουράσει και να πάρει μαζί Του στον Ουρανό. Γι' αυτό και διαρκώς έλεγε: "Ελάτε σε μένα όλοι οι κουρασμένοι... κι εγώ θα σας ξεκουράσω" (Ματθ. 11:25), και "όποιος πιστεύει εις εμέ έχει ζωή αιώνια" (Ιωάν. 3:16). Στην πατρίδα Του, που προορίζει να πάρει όσους Τον δεχτούν, δεν υπάρχει κανείς μελλοθάνατος, κανείς κουρασμένος, κανείς νοσταλγός, κανείς θλιμμένος, κανείς κακοδιάθετος. Εκεί βασιλεύει η ειρήνη του Θεού, μέσα κι έξω στους λυτρωμένους Του. Κάτι που, και τώρα, σε κάποιο βαθμό ισχύει στη ζωή τους, όταν έχουν Αυτόν μέσα στη βάρκα τους, όπως διαπίστωσαν κι οι μαθητές εκείνο το ιστορικό γι' αυτούς απογευματινό.\nΚατά την υπόδειξη του Κυρίου, μπήκαν μαζί Του στο πλοίο τους, για να πάνε στην απέναντι όχθη. Ο Ιησούς, κουρασμένος σωματικά περισσότερο απ' αυτούς, δεδομένου ότι διαρκώς εκινείτο και δίδασκε, πρώτος ένιωσε την ανάγκη του ύπνου, κι ανήμπορος ξάπλωσε σε κάποια σχετικά βολική μεριά.\nΤο ότι "αυτός εκοιμάτο" εκεί, όπως οι ευαγγελιστές μας λένε, τούτο δε σήμαινε τίποτα διαφορετικό απ' αυτό. Δεν προσποιόταν πως κοιμάται, για να τους δοκιμάσει να δει τι θα 'καναν, όταν σε λίγο η τρικυμία θα ξέσπαγε, άσχετα αν επ' ευκαιρία θα συνέβαινε κι αυτό, όπως φαίνεται απ' τον έλεγχο που σε λίγο τους έκαμε: "Διατί είσθε δειλοί, ολιγόπιστοι;" (εδ. 26). Δεν έπαιζε θέατρο μπροστά τους, υποκρινόμενος το ρόλο του κοιμισμένου. Αυτό δε θα 'ταν ίδιο της άγιας θείας φύσης Του, που οπωσδήποτε είχε πλάι στην ανθρώπινη. Ο Θεός ό,τι είναι λέει κι ό,τι λέει είναι. Ό,τι γι' Αυτόν είναι αλήθεια είναι πάντα αλήθεια, ποτέ ψέμα, ποτέ αλήθεια και ψέμα μαζί. Ό,τι είναι άσπρο είναι άσπρο, ό,τι είναι μαύρο είναι μαύρο, όταν λέει ναι είναι ναι, όταν λέει όχι είναι όχι. Ο Θεός δεν είναι ό,τι κάθε φορά θέλει να είναι, αλλά είναι Αυτός που είναι. "Εγώ είμαι ο ων", αυτό είναι το όνομά Μου, είπε στο Μωυσή, όταν του φανερώθηκε στη βάτο (Γεν. 3:14).\nΟ Κύριος την ημέρα εκείνη δεν κοιμήθηκε ήσυχος πως, παρά το ξέσπασμα της τρικυμίας, αυτή δεν θα τους πλησίαζε, ούτε και θα δέσποζε επάνω τους. Ποτέ και πουθενά ο Κύριος δεν υπόσχεται κάτι τέτοιο. Στη ζωή αυτή που γεννηθήκαμε, η τρικυμία είναι μόνιμο καθεστώς. Ένα καθεστώς που ούτε ο Ίδιος δεν μπόρεσε ν' αποφύγει, σ' όλες της τις μορφές, σ' όλη της την ένταση, μέχρι του τέλους και στο τέλος της επί γης ζωής Του. Έτσι έπρεπε, αλλά κι έτσι μπόρεσε να' ναι τόσο Ανθρώπινος όσο και μεις οι άνθρωποι, ώστε να μας βοηθήσει και να μας σώσει "στο παντελές". "Πειρασθείς κατά πάντα καθ' ομοιότητα ημών χωρίς αμαρτίας, δύναται να βοηθήση τους πειραζομένους", μας λέει ο επιστολογράφος της προς Εβραίους επιστολής.\nΤίποτα λιγότερο απ' αυτό είναι το "από Θεού χαρισθέν εις ημάς" να ζήσουμε, το οποίο συγχρόνως είναι και το περισσότερο ευλογημένο και δοξασμένο. Αν, δια των παθημάτων και μόνο, ο Ιησούς πέτυχε τη σωτηρία μας και την ενθέωσή μας την αιώνια, πώς σε μας θα μπορούσε να συμβεί κάτι διαφορετικό ή ελαφρότερο; Πάρε το, λοιπόν, απόφαση, αδελφέ μου, πως αυτή θα 'ναι η ζωή σου. Μην επιθυμήσεις, πολύ περισσότερο ποτέ μη ζητήσεις απ' τον Κύριο να' σαι εσύ μια εξαίρεση στο αξίωμα αυτό, του οποίου Σχεδιαστής κι Εκτελεστής είν' ο Θεός. "Εάν συμπάσχωμεν δια να γείνωμεν και συμμέτοχοι της δόξης αυτού" (Ρωμ. 8:17).\nΚοιμήθηκε ο Κύριος βέβαιος όχι απλώς ότι η τρικυμία θα τους εύρισκε, αλλά και ότι τα νερά θα τους κατέκλυζαν, ότι αυτοί θα κατέβαλλαν απεγνωσμένες προσπάθειες να τα πετάξουν έξω απ' τη βάρκα και ότι θα 'φταναν τελικά στον κίνδυνο της ανατροπής και του πνιγμού. Τρομερές στιγμές στη ζωή ετούτες, που κληθήκαμε να ζήσουμε! Όμως, μαζί με τον Κύριο. Αυτό είναι το αξιοθαύμαστο και πρωτοφανές. Η ζωή μας να' ναι δεμένη με τον Θεό και στις πιο δύσκολες ώρες, που και Κείνος κάποτε τις έζησε!!\nΣτα εδάφια 24 και 25 ο Ματθαίος μας λέει: "Και ιδού τρικυμία μεγάλη έγεινεν εν τη θαλάσση, ώστε το πλοίον εσκεπάζετο υπό των κυμάτων^ αυτός δε εκοιμάτο. Και προσελθόντες οι μαθηταί αυτού εξύπνισαν αυτόν, λέγοντες^ Κύριε, σώσον ημάς, χανόμεθα". Η βάρκα είχε γεμίσει νερά. Προσπαθώντας οι μαθητές να τη διασώσουν η αγωνία τους μεγάλωνε, έφτασε στο έπακρο. Περίμεναν πως ο Κύριος μόνος Του θα 'πρεπε να ξυπνήσει και σαν ο Υιός του Θεού που ήταν, να τους σκεφτόταν, να τους λυπόταν, να τους διέσωζε, πριν αυτοί φτάσουν στο σημείο να Του το ζητήσουν.\nΈτσι πάντα σκεφτόμαστε οι άνθρωποι, γι' αυτό κι είμαστε γεμάτοι απαιτήσεις απ' τον Θεό. Γι' αυτό κι ο διάβολος, επωφελούμενος την ανυπομονησία μας και την απαιτητικότητά μας, μας δουλεύει κανονικά για να μας φέρει στο σημείο ν' απιστήσουμε, αν το καταφέρει δε, να μας κάμει και να βλαστημήσουμε τον Θεό. Αυτά έλεγε στον Ιώβ ο διάβολος, με όργανο τη γυναίκα του: "Δε βλέπεις τι μας βρήκε; Τι ελπίζεις, τι κάθεσαι; Βλαστήμα τον Θεό και πέθανε".\nΕυτυχώς, δεν τα κατάφεραν. Δεν μπόρεσαν να ησυχάσουν στο ότι και μόνο, Αυτός ήταν μαζί τους. Ξέσπασαν, έβαλαν τις φωνές, τίποτα δεν τους κρατούσε: "Κύριε, σώσε μας, χανόμαστε".\nΤον Θεό ποτέ και τίποτα δεν Τον νικάει. Είναι ισχυρότερος από κάθε δύναμη, από κάθε τρικυμία κι αντίθεση, από κάθε αρρώστια κι ελαττωματικότητα, απ' το διάβολο κι απ' το θάνατο. Μ' όλη τη φυσικότητα και την ευχέρεια, λες κι είχε μπροστά Του κάποιο συμβάν από κείνα που κάθε άνθρωπος θα μπορούσε νικηφόρα ν' αντιμετωπίσει, με μια Του λέξη, σε μια στιγμή "επετίμησε τους ανέμους και τη θάλασσα και έγεινε γαλήνη μεγάλη" (εδ. 26).\nΟ Μάρκος στο εδ. 4:41 κι ο Λουκάς στο 8:25, μας λένε πως οι μαθητές "εφοβήθησαν" πρώτα και μετά "εθαύμασαν". Να ένας τρόπος, τον οποίο ο ευλογημένος μας Κύριος χρησιμοποιεί για να μας φέρνει στο σημείο να Τον φοβόμαστε, πράγμα που πολύ συχνά δεν κάνουμε. Δίνει μια τέτοια λύση στο αδιέξοδό μας, φέρνει μια τέτοια έκβαση στην απελπισία μας, που πριν εκφράσουμε το θαυμασμό μας, η ψυχή μας γεμάτη φόβο λέει γι' Αυτόν: "Ποιος είν' Αυτός, ότι και οι άνεμοι και η θάλασσα υπακούουν εις αυτόν;" (εδ. 27). Ο δε Ματθαίος, στο εδ. 8:27, δίνει μια πιο λεπτομερή περιγραφή του θαυμασμού των μαθητών, προσθέτοντας τις λέξεις "οι δε άνθρωποι εθαύμασαν". Είν' ο ίδιος ευαγγελιστής, που στην κατονομασία των δώδεκα μαθητών, φτάνοντας στ' όνομά του, προσθέτει τη λέξη "... ο τελώνης", θέλοντας έτσι με τούτο και με το παραπάνω να δείξει το χάος που υπάρχει μεταξύ του Ανθρώπου - Υιού του Θεού και των λοιπών υιών των ανθρώπων, για να τονιστεί το μυστήριο της "Ενανθρώπησης" και το μέγεθος της συγκατάβασης του Θεού, να θελήσει να γίνει κι Αυτός ένας Άνθρωπος, μόνο και μόνο εξ αγάπης και για να τους σώσει.\nΌσο μεγάλα κι αν ήσαν τα θαύματα που ο Υιός του Θεού έκαμε, κι ακόμα κάνει, δεν θα μπορέσουν ποτέ, ούτε καν όλα μαζί, να παραβληθούν με Εκείνον που είναι το μεγαλύτερο ΘΑΥΜΑ των αιώνων. Αυτό ακριβώς είναι το Θαύμα που προκαλεί και μένα και σένα κι όλους τους δικούς Του, αδέλφια μου αγαπητά, ν' αναφωνούμε συχνά όταν Τον σκεφτόμαστε "ΠΟΙΟΣ ΕΙΝ' ΑΥΤΟΣ!", και πολύ περισσότερο όταν συγχρόνως γευόμαστε κάποιες απ' τις θαυμαστές επεμβάσεις Του, καθώς στη φωνή Του "και οι άνεμοι κι η θάλασσα υπακούουν"! Εις Αυτόν τιμή και κράτος και δόξα εις τους αιώνες.\nΟι μάνατζερ, σε οργανώσεις κάποιου μεγέθους, διακρίνονται σε: Γενικούς Μάνατζερ: Αυτοί είναι υπεύθυνοι για όλες τις λειτουργίες και δραστηριότητες του οργανισμού στο σύνολο του, ή κάποιου μεγάλου τμήματος αυτού. Π.χ., ο επικεφαλής κάποιας οργανώσεως είναι μάνατζερ ολόκληρης της οργανώσεως, το ίδιο και ο μάνατζερ κάποιας διευθύνσεως που καλύπτει κάποια μεγάλη γεωγραφική περιοχή. Αυτοί οι μάνατζερ έχουν την ευθύνη για ποικίλες δραστηριότητες. Σχετικοί τίτλοι είναι Πρόεδρος, Γενικός Διευθυντής, Περιφερειακός Διευθυντής κ.λπ. Λειτουργικούς Μάνατζερ: Σε αντίθεση με τους προηγούμενους, αυτοί οι μάνατζερ είναι υπεύθυνοι για κάποιο λειτουργικό τμήμα της οργανώσεως. Έτσι , σε μία επιχείρηση αυτοί ονομάζονται Οικονομικός Διευθυντής, Διευθυντής Εφοδιασμού, Παραγωγής, Λογιστηρίου κ.λπ. Συνήθως, αυτοί αναφέρονται στους γενικούς μάνατζερ. Μάνατζερ Έργου-Πρότζεκτ: Αυτοί οι μάνατζερ συντονίζουν τις δραστηριότητες ανθρώπων, που προέρχονται από διάφορους λειτουργικούς τομείς της οργανώσεως, και για τη διάρκεια του συγκεκριμένου έργου (πρότζεκτ) στο οποίο προΐστανται, π.χ., για την ανοικοδόμηση-εξωραϊσμό κάποιου κτιρίου. Όσο οι οργανώσεις αναγκάζονται να γίνονται πιο ευέλικτες και να ανταποκρίνονται ταχύτερα στις αλλαγές του περιβάλλοντός τους, τόσο περισσότερο μεθοδεύουν-χρησιμοποιούν πρότζεκτ-έργα.\nΤα Ιεραρχικά επίπεδα του μάνατζμεντ\nΟι μάνατζερ μπορεί να διαφοροποιηθούν και με βάση τη θέση τους στην οργανωτική ιεραρχία. Στο στρατό έχουμε ανώτατους, ανώτερους και κατώτερους αξιωματικούς και υπαξιωματικούς. Στις οργανώσεις υπάρχουν :\nΑνώτατοι-Ανώτεροι μάνατζερ: Αυτό το επίπεδο το αποτελούν ο υπ' αριθμόν ένα (ο ανώτατος) μάνατζερ και, ίσως, η μικρή ομάδα των μάνατζερ που αναφέρονται σ' αυτόν. Συνήθεις τίτλοι είναι Πρόεδρος, Γενικός Διευθυντής, Διευθύνων Σύμβουλος, Οικονομικός Διευθυντής, Διευθυντής Παραγωγής, Μάρκετινγκ, Προσωπικού κ.λπ. Στις μικρού μεγέθους επιχειρήσεις και οργανώσεις, ο ιδιοκτήτης, ο ιδρυτής ή ένα άτομο διαδραματίζει το ρόλο του ανώτατου μάνατζερ.\nΟι ανώτατοι και ανώτεροι μάνατζερ καθορίζουν την αποστολή της οργανώσεως, τους μακροχρόνιους στόχους και την στρατηγική της, και λαμβάνουν τις σοβαρές αποφάσεις που έχουν επίπτωση σ' ολόκληρη την οργάνωση. Οι ανώτατοι μάνατζερ επιβλέπουν και το αμέσως κατώτερο ιεραρχικό επίπεδο μάνατζμεντ, τους μεσαίους μάνατζερ. Μεσαίοι μάνατζερ: Αυτό το επίπεδο το αποτελούν οι μάνατζερ που έχουν την ευθύνη της υλοποιήσεως των στρατηγικών αποφάσεων των ιεραρχικά ανώτατων-ανώτερων κλιμακίων. Οι μεσαίοι μάνατζερ, όπως δηλώνει και ο τίτλος τους "μεσαίοι", βρίσκονται στο μέσον, μεταξύ ανώτατων και κατώτερων μάνατζερ. Αυτοί υποχρεούνται να εκτελούν τις αποφάσεις των ανώτατων μάνατζερ αλλά, ταυτόχρονα, και να βεβαιώνονται ότι οι ιεραρχικά κατώτεροι μάνατζερ (οι υφιστάμενοί τους), έχουν τις ικανότητες / δεξιοτεχνίες και τα απαραίτητα μέσα ώστε να λειτουργούν σωστά τα υπ' αυτούς τμήματα. Κατώτεροι μάνατζερ: Αυτοί οι μάνατζερ βρίσκονται στο κατώτερο επίπεδο της ιεραρχικής πυραμίδας του μάνατζμεντ, σε άμεση και συνεχή επαφή με τους μη-μάνατζερ, όπως τους τεχνίτες, εργάτες, βοηθητικό προσωπικό κ.λπ., που χρησιμοποιούνται για την παραγωγή των προϊόντων ή των υπηρεσιών του οργανισμού σε καθημερινή βάση. Και αυτού του επιπέδου οι μάνατζερ (προϊστάμενοι τμημάτων, εργοδηγοί κ.λπ.) βρίσκονται κάπου ενδιάμεσα, μεταξύ των μεσαίων μάνατζερ και του εργατοτεχνικού προσωπικού της οργανώσεως-οργανισμού, και πρέπει να εξισορροπούν τις πιέσεις που αυτοί ασκούν επάνω τους.\nΑυτού του επιπέδου οι μάνατζερ έχουν άμεση καθημερινή επιρροή στην απόδοση του ανθρώπινου δυναμικού ολόκληρης της οργανώσεως. Δηλαδή, αυτοί ηγούνται των "οπλιτών" που διεξάγουν τις επιχειρησιακές μάχες.\nΔεξιοτεχνίες των μάνατζερ\nΑνεξάρτητα από το ιεραρχικό επίπεδο και το λειτουργικό τομέα απασχολήσεώς τους, οι μάνατζερ, κατά τα προαναφερθέντα, χρειάζονται κάποιες δεξιοτεχνίες για την επιτυχή διεξαγωγή του έργου τους.\nΤέτοιες δεξιοτεχνίες είναι η τεχνική, η οποία περιλαμβάνει την χρήση εργαλείων, τεχνικών και γνώσεων απαραιτήτων για τη διεξαγωγή κάποιου συγκεκριμένου έργου. Αυτές οι δεξιοτεχνίες αποκτώνται μέσω μαθήσεως σε σχολεία-σχολές και, στη συνέχεια, αναπτύσσονται περαιτέρω με την πρακτική εξάσκηση και εφαρμογή σε κάποιο λειτουργικό τομέα της οργανώσεως, όπως της παραγωγής, το λογιστήριο, το μάρκετινγκ κ.ά. Την τεχνική δεξιοτεχνία χρειάζονται ιδιαίτερα οι μάνατζερ του πρώτου ιεραρχικού επιπέδου, διότι αυτοί επιβλέπουν ανθρώπους, οι οποίοι χρησιμοποιούν τα εργαλεία και τις τεχνικές της ιδιαίτερης εξειδικεύσεώς τους.\nΆλλη δεξιοτεχνία είναι αυτή των διαπροσωπικών σχέσεων. Εφ' όσον όλοι οι μάνατζερ εργάζονται με ανθρώπους και μέσω ανθρώπων, πρέπει να είναι σε θέση να δημιουργούν, να καλλιεργούν και να αναπτύσσουν σχέσεις συνεργασίας με αυτούς, και να παρακινούν τους υφισταμένους τους σε ηθελημένη και σύμφωνα με τις δυνατότητές τους απόδοση. Αυτή η δεξιοτεχνία είναι το ίδιο σημαντική για όλα τα ιεραρχικά επίπεδα του μάνατζμεντ.\nΤέλος, χρειάζεται η δεξιοτεχνία συλλήψεως αφηρημένων νοημάτων, αναλύσεως προβλημάτων και λήψεως αποφάσεων. Αυτή η δεξιοτεχνία ικανώνει τους μάνατζερ, ιδιαίτερα τους μάνατζερ των ανώτερων ιεραρχικών επιπέδων, να αντιλαμβάνονται την οργάνωση σαν σύνολο, στο πλαίσιο του ιδιαίτερου περιβάλλοντός της, και να κατανοούν πώς τα διάφορα οργανωτικά της τμήματα συνδέονται μεταξύ τους σε ενιαίο οργανικό σύνολο. Βοηθάει ακόμα, να αντιλαμβάνονται οι μάνατζερ ποιες μπορεί να είναι οι επιπτώσεις από κάποια τους απόφαση στο σύνολο και στα επιμέρους τμήματα της οργανώσεως. Αυτή η δεξιοτεχνία είναι ιδιαίτερα σημαντική για τους ανώτατους και ανώτερους μάνατζερ, και για έναν πρόσθετο λόγο. Αυτοί είναι υπεύθυνοι για τη μακροχρόνια ευημερία της οργανώσεως και πρέπει συνεχώς να μεθοδεύουν αλλαγές και να παίρνουν έγκαιρα διορθωτικές αποφάσεις, όταν διαφαίνεται ότι κάτι πρέπει να αλλάξει γιατί δεν πηγαίνει καλά, ή υπάρχει κίνδυνος να μην επιτευχθούν οι στόχοι της οργανώσεως, ή για να εξασφαλιστεί η συνέχιση της λειτουργίας της.\nΕίναι προφανές ότι, οι παραπάνω δεξιοτεχνίες-ικανότητες των μάνατζερ δεν είναι έμφυτες. Σπάνια κάποιος γεννιέται με όλες αυτές τις δεξιοτεχνίες. Γεννιούνται όμως άτομα με κάποια "μαγιά", με μία προδιάθεση για "κάτι". Στη συνέχεια, αυτή τη μαγιά, την αναπτύσσουν περαιτέρω με διάφορους τρόπους σε πραγματική δεξιοτεχνία-ικανότητα. Η βελτίωση αυτών των δεξιοτεχνιών για τους μάνατζερ πρέπει να είναι συνεχής.\nΑπό τα παραπάνω, πρέπει να έγινε φανερό, ότι άσχετα από το πόσο ικανός, έξυπνος και εργατικός μπορεί να είναι κάποιος μάνατζερ, οι οργανωτικοί στόχοι δεν πετυχαίνονται μόνο από τους μάνατζερ. Το μάνατζμεντ προϋποθέτει συνεργασία με ανθρώπους, και μέσω ανθρώπων πετυχαίνονται τα όποια αποτελέσματα πετυχαίνονται. Εφ' όσον, λοιπόν, αυτό αποτελεί παραδοχή, και εφ' όσον η συμπεριφορά των ανθρώπων είναι απρόβλεπτη, και η συνεργασία με αυτούς δύσκολη, οι δε καταστάσεις συνεχώς αλλάζουν, γίνεται φανερό ότι δεν υπάρχει ένας μοναδικός τρόπος αντιμετωπίσεώς αυτών των προβλημάτων. Η κάθε κατάσταση αποτελεί ξεχωριστή περίπτωση. Ακόμη, πρέπει να τονιστεί ότι, στο μάνατζμεντ δεν υπάρχει επιστήμη (που προσδιορίζει σχέσεις αιτίου και αιτιατού για κάθε φαινόμενο), υπάρχουν όμως κάποιες "γενικές αρχές", που καθοδηγούν τους μάνατζερ στο έργο τους και τη λήψη των αποφάσεων. Το σύνολο των γενικών αρχών γύρω από κάποιο αντικείμενο (π.χ., την παρακίνηση, την ηγεσία κ.λπ.) αποτελεί τη θεωρία του αντικειμένου. Οι διάφορες θεωρίες διδάσκονται σε σχολές που προετοιμάζουν αυτούς που προορίζονται για να ασχοληθούν με το μάνατζμεντ στην πράξη. Πέραν όμως των γνώσεων, απαιτείται και το στοιχείο " τέχνη " (ικανότητα) να κάνει κάποιος να γίνονται τα πράγματα που θέλει. Δηλαδή, το μάνατζμεντ είναι ταυτόχρονα συνδυασμός γνώσεων (γενικών αρχών, θεωριών, κανόνων κ.λπ.) και τέχνης.\nΆρα, ο ρόλος των μάνατζερ είναι παρόμοιος εκείνου των καταλυτών, που βοηθούν να πραγματοποιούνται οι χημικές ενώσεις, χωρίς όμως οι ίδιοι οι καταλύτες να παίρνουν μέρος σ' αυτές. Ή, οι μάνατζερ είναι κάτι σαν τους αρχιμουσικούς, ή τους κώουτς των αθλητικών ομάδων. Οι μάνατζερ δεν εκτελούν τεχνικό έργο. Η προσφορά τους στη συλλογική προσπάθεια πραγματοποιείται μέσω των λειτουργιών του σχεδιασμού-προ-γραμματισμού, της οργανώσεως, της στελεχώσεως, της κατευθύνσεως και του ελέγχου, που είναι το κύριο έργο τους. Τέλος, η προσφορά των μάνατζερ είναι καθοριστικής σημασίας για την επιτυχία οποιασδήποτε οργανωμένης συλλογικής προσπάθειας.\nΈνας Τυφλός, Αμίλητος, Αβοήθητος Θεολόγος\nΑν θεολόγος είναι εκείνος που ρίχνει φως στη φύση του Θεού, ένας από τους πιο αποτελεσματικούς θεολόγους που γνώρισα ποτέ, ήταν ένα παιδί που δεν άρθρωσε ποτέ ούτε μια λέξη.\nΌταν η Μάντυ γεννήθηκε, η πρώτη αντίδραση του παιδιάτρου ήταν "ωχ!". Και κατόπιν: "Πρέπει να μετρήσουμε αυτό το κεφάλι".\nΣε μένα, τον περήφανο πατέρα, αυτό το νεογέννητο κοριτσάκι, φαινόταν το ίδιο φυσιολογικό, όπως τα άλλα δύο που ήδη είχαμε. Αλλά στο έμπειρο μάτι του νεογνολόγου το κεφάλι έμοιαζε μικρό. Και είχε δίκιο. Αντί της φυσιολογικής διαμέτρου των 35 cm., το κεφαλάκι της Μάντυ ήταν μόνο 31 cm.\nΣύντομα μάθαμε ότι η κατάσταση της Μάντυ ονομαζόταν μικροκεφαλία (μικρός εγκέφαλος) και ότι μπορεί να προκαλούσε κάποιες διανοητικές διαταραχές. Κατά την διάρκεια των πρώτων λίγων μηνών που ακολούθησαν, αντιληφθήκαμε τη σοβαρότητα αυτών των διαταραχών. Η Μάντυ υπέφερε από βαριά καθυστέρηση.\nΣτην αρχή, προσευχόμασταν να μπορέσει η Μάντυ να αναπτύξει κάποιες ικανότητες. Αλλά, σταδιακά, η γυναίκα μου, η Σούζαν, κι εγώ, έπρεπε να αποδεχθούμε τα γεγονότα: η Μάντυ ποτέ δεν θα περπατούσε, δεν θα καθόταν, ούτε θα χρησιμοποιούσε τα χέρια της. Υπέφερε συχνά από κρίσεις. Τα μάτια της χρειάστηκε να εγχειριστούν όταν ήταν τριών μηνών, λόγω καταρράκτη.\nΣτην ηλικία των δεκαοκτώ μηνών, απώλεσε την ικανότητα της κατάποσης, κι έτσι μάθαμε να της δίνουμε τα φάρμακα και την ειδική τροφή της από ένα σωληνάκι, το οποίο εμφυτεύτηκε χειρουργικά στο στομάχι της. Ποτέ δεν μάθαμε αν μπορούσε να δει ή να ακούσει. Οι μόνες στιγμές που την είδαμε να αντιδρά σε κάποιο ερέθισμα, ήταν όταν καμιά φορά χαλάρωνε αισθητά την ώρα ενός ζεστού μπάνιου.\nΚι όμως, αυτό το παιδί, που κάποιοι μπορεί να θεώρησαν ένα "ωχ!", ένα λάθος, είχε μια θαυμαστή ικανότητα να στρέφει τη σκέψη των ανθρώπων στον Θεό και να τους ενσταλάζει βαθιά μηνύματα για τον Ουράνιο Πατέρα.\nΈνας Καλός Πατέρας δεν συμπεριφέρεται στα παιδιά του με τον ίδιο τρόπο\nΠριν να γίνω ο ίδιος πατέρας, υπέθετα ότι το να είσαι γονιός σημαίνει πως πρέπει να αντιμετωπίζεις όλα τα παιδιά σου με τον ίδιο τρόπο. Αλλά η ίδια μεταχείριση, όπως σύντομα ανακάλυψα, δεν είναι ούτε δίκαιη ούτε αποτελεί ένδειξη αγάπης. Για μερικά παιδιά, μια αυστηρή ματιά είναι αρκετή για να διορθώσουν την κακή συμπεριφορά τους, κάνοντάς τα μάλιστα να ξεσπάσουν σε κλάματα. Για άλλα, μπορεί να χρειαστούν πιο επίπονες μέθοδοι απλά και μόνο για να κεντριστεί η προσοχή τους και να αντιληφθούν την προσβολή. Δικαιοσύνη δεν είναι να ποδοπατείς ένα ήρεμο πνεύμα ούτε να μην μπορείς να τιθασεύσεις ένα πιο ανήσυχο πνεύμα, αντιμετωπίζοντας όλα τα παιδιά με τον ίδιο τρόπο.\nΣε ένα βαθύτερο επίπεδο, συλλογίστηκα πολλές φορές τη φαινομενική αδικία των επιλογών του Θεού: Γιατί εγώ γεννήθηκα σε ένα υγιές σπιτικό, με γονείς που αγαπούσαν ο ένας τον άλλον, ενώ άλλοι γεννιούνται σε σπίτια διαλυμένα και αντιμετωπίζουν τον πόνο ή ακόμα και την κακοποίηση; Γιατί μερικοί ακούν για τον Ιησού Χριστό σε μικρή ηλικία και συχνά, μέσα σε ένα θερμό περιβάλλον, και προχωρούν με φυσική ακολουθία προς την πίστη, ενώ άλλοι ακούν το όνομα του Ιησού μόνο σε βρισιές και έχουν ελάχιστες ευκαιρίες να γνωρίσουν την αγάπη Του;\nΌταν η Μάντυ ήρθε στην οικογένειά μας, η αντιμετώπιση των "δίκαιων αδικιών" του Θεού, έγινε αναπόφευκτη. Στην αρχή ήθελα να φωνάξω: "Αδικία!". Πνιγόμουν στο εδάφιο 28 του 8ου κεφαλαίου της προς Ρωμαίους επιστολής. Σίγουρα, μπορούσα να φανταστώ τα πάντα να συντελούν στο δικό μου καλό, στο καλό των άλλων μου παιδιών, ή και στο καλό της εκκλησίας μας λόγω της επιρροής της Μάντυ, αλλά πού βρισκόταν το καλό για την ίδια τη Μάντυ;\nΌταν διάβαζα την ιστορία του Δαβίδ και της Βηρσαβεέ, δεν ενδιαφερόμουν πια για τη μοιχεία ή για τον εκ προμελέτης φόνο. Αυτές οι όψεις της ιστορίας ήταν εύκολο να εξηγηθούν. Όχι, επικέντρωνα την προσοχή μου στον τρόπο με τον οποίο ο Θεός μεταχειρίστηκε τους δύο γιους που γεννήθηκαν ως αποτέλεσμα της ένωσης του Δαβίδ και της Βηρσαβεέ. Ο ένας, ο ανώνυμος γιος, πέθανε εξαιτίας της κρίσης του Θεού στην αμαρτία του Δαβίδ· ο δεύτερος, ο Σολομών -ο οποίος καλείται επίσης Ιεδιδίας (που σημαίνει "αγαπημένος από τον Κύριο"), απόλαυσε τις πιο γενναιόδωρες ευλογίες του Θεού. Σκότωσε ο Θεός τον ένα για να τιμωρήσει τον Δαβίδ (αν και ο Δαβίδ ούτε καν θρήνησε για το θάνατό του); Πώς μπορεί αυτό να ήταν δίκαιο;\nΑκόμα δεν έχω όλες τις απαντήσεις, αλλά μέσω της Μάντυ, ο Θεός μου φανέρωσε ξεκάθαρα, ότι μπορεί οι συνθήκες της ζωής μας να διαφέρουν σημαντικά, αυτό όμως δεν σημαίνει ότι Εκείνος μας αγαπάει λιγότερο. Στη Μάντυ είχε αναθέσει να ζήσει με την έλλειψη πολλών από τις δυνατότητες, που ως τότε θεωρούσα δεδομένες. Αλλά ο σκοπός Του γι' αυτήν ήταν το ίδιο σημαντικός όσο για οποιονδήποτε άλλον.\nΟ Θεός διοχετεύει την αγάπη Του με τρόπους που ξαφνιάζουν\nΚαθώς ενημερωνόμασταν για τη μικροκεφαλία και τις κρίσεις, πηγαίνοντας για φυσιοθεραπείες στο νοσοκομείο και μαθαίνοντας να δίνουμε τα φάρμακα με ένα σωληνάκι από τη μύτη της Μάντυ, το πιο βαθύ μας ερώτημα δεν ήταν τόσο, "Γιατί συμβαίνει αυτό σε μας;". Γνωρίζαμε και οι δυο μας Χριστιανούς που είχαν περάσει από πολύ χειρότερες δοκιμασίες. Οι πιστοί δεν είναι απρόσβλητοι.\nΤο ερώτημά μας κυρίως ήταν: "Πού βρίσκεται ο Θεός μέσα σ' αυτή την κατάσταση;". Έμοιαζε απών. Αισθανόμασταν μόνοι. Όμως, λίγον καιρό μετά την εγχείριση της Μάντυ για καταρράκτη, ξαφνικά έλαμψε φως. Ο παιδίατρός μας ήταν Χριστιανός. Εκείνος μας σύστησε έναν παιδο-νευρολόγο, ο οποίος καθώς εξέταζε τη Μάντυ, μας ρώτησε: "Σε ποιον στηρίζεστε για ενίσχυση;". "Στους φίλους μας απ' την εκκλησία, και σε τελική ανάλυση στον Θεό". "Χαίρομαι που το ακούω", είπε ο γιατρός Zurbrugg. "Είμαι κι εγώ πιστός και θέλω να ξέρετε ότι θα προσεύχομαι για σας καθώς αντιμετωπίζουμε μαζί την κατάσταση της Μάντυ".\nΜια απ' τις νοσοκόμες και κάποιος άλλος απ' το προσωπικό του νοσοκομείου που παρευρίσκονταν στο χειρουργείο κατά τη διάρκεια της εγχείρισης, μας είπαν, χωριστά ο καθένας, ότι ήταν κι εκείνοι πιστοί και ότι προσεύχονταν για την πνευματική και συναισθηματική μας υγεία, καθώς είχαν παράλληλα την ιατρική φροντίδα της κόρης μας.\nΗ οπτικός που προσάρμοσε στα μάτια της Μάντυ τους φακούς επαφής, μας είπε: "Είστε πιστοί; Άκουσα πως είστε. Είμαι κι εγώ πιστή και θα προσεύχομαι για όλη σας την οικογένεια".\nΤους πρώτους τρεις μήνες μετρήσαμε επτά διαφορετικούς ανθρώπους στην ιατρική κοινότητα, οι οποίοι μας είπαν πως ήταν Χριστιανοί και ότι προσεύχονταν για μας. Ξαφνικά αντιληφθήκαμε ότι δεν μπορούσαμε πια να λέμε: "Πού είναι ο Θεός;". Είχε στείλει τους αντιπροσώπους Του. Βρισκόταν εκεί, μέσα στους ανθρώπους Του. Αρχίσαμε να βλέπουμε "τον Θεό μέσα στο σώμα Του", όχι πια στην ιατρική κοινότητα, αλλά μέσα στην εκκλησία.\nΣτις συναθροίσεις, η Μάντυ έγινε σύντομα "το παιδί της εκκλησίας". Μόλις φθάναμε, πολλά ζευγάρια χέρια απλώνονταν για να την πάρουν αγκαλιά. Άνθρωποι που δεν φανταζόμουν -αγόρια στην εφηβεία, μια γυναίκα που είχε πρόσφατα χηρέψει, άντρες που δεν εκδήλωναν συχνά ενδιαφέρον για τα μωρά- περίμεναν τη σειρά τους για να την κρατήσουν. Μετά το τέλος της λατρείας, έπρεπε να ψάξουμε να τη βρούμε καθώς γυρνούσε από αγκαλιά σε αγκαλιά.\nΟι άνθρωποι έβρισκαν πρακτικούς τρόπους για να μας ενισχύσουν, προσέχοντας το μωρό ή παίρνοντας τη Μάντυ στο σπίτι τους για το βράδυ προσφέροντάς μας έτσι μια νύχτα ανενόχλητου ύπνου. Τα Χριστούγεννα, μια νεαρή μητέρα μας έφερε ζύμη μπισκότων, λέγοντάς μας: "Ξέρω ότι δεν έχετε χρόνο να φτιάξετε τη ζύμη, αλλά μπορείτε να ευχαριστηθείτε τη μυρωδιά φρεσκοψημένων μπισκότων στο σπίτι σας, βάζοντας αυτά στο φούρνο". Άλλοι απλά μας διαβεβαίωναν ότι προσεύχονταν για μας. Καταλάβαμε ότι ο Θεός διοχέτευε την αγάπη και τη δύναμή Του σε μας, μέσω των χεριών, των ποδιών και της αγκαλιάς Του -μέσω του σώματος του Χριστού.\nΗ επιτυχία μετριέται με διαφορετικά σταθμά\nΙατρικά, η ζωή της Μάντυ ήταν δύσκολη. Το ανεπαρκές ανοσοποιητικό της σύστημα την καθιστούσε ευάλωττη σε μολύνσεις και πνευμονίες. Οι κρίσεις της ποτέ δεν μπορούσαν να ελεγχθούν.\nΚι όμως η ιατρική πλευρά δεν ήταν η μόνη, ούτε καν η πιο σημαντική στη ζωή της Μάντυ. Θυμάμαι πως είχα διαβάσει την περιγραφή του C.S. Lewis, για τα παιδιά στην παραλία, που ποτέ δεν πρόσεξαν το κύμα που πάφλαζε, τα κρωξίματα των γλάρων, ή την αίσθηση του ήλιου και του αέρα στο δέρμα τους. Γιατί; Επειδή έπαιζαν με κομμάτια σπασμένου γυαλιού κοντά στον κάδο των σκουπιδιών. Όταν κοιτάξαμε πέρα απ' το σπασμένο γυαλί της ιατρικής κατάστασης της Μάντυ, αρχίσαμε να αντικρίζουμε έναν κόσμο που ποτέ δεν είχαμε αντιληφθεί.\nΌταν η Μάντυ ήταν παρούσα, οι σκέψεις των ανθρώπων στρέφονταν προς μια πνευματική κατεύθυνση. Φίλοι στη γειτονιά, στο σχολείο, στην ομάδα στήριξης του νοσοκομείου, ακόμα και ξένοι στο μανάβικο, ρωτούσαν γι' αυτήν. Και πολύ γρήγορα οι συζητήσεις θα περνούσαν από την ιατρική κατάσταση σε πιο βαθιά ερωτήματα: "Γιατί συμβαίνουν αυτά τα πράγματα; Τι μπορούμε να μάθουμε από ένα τέτοιο παιδί; Ποιο είναι το μέλλον του; Από πού προέρχεται η δύναμη για να την φροντίζετε";\nΟι ερωτήσεις αυτές παρέμεναν στο μυαλό μας καθώς συχνά μας τις έθεταν κι άλλοι -Χριστιανοί και μη-Χριστιανοί. Δεν είχαμε εύκολες απαντήσεις, αλλά για όλα αυτά τα ερωτήματα οι μόνες απαντήσεις που έμοιαζαν να έχουν κάποιο νόημα, ήταν όλες πνευματικές: Οι ανεξήγητοι αλλά αιώνιοι σκοποί του Θεού, μια νέα κατανόηση του τι είναι αληθινά σημαντικό, η ελπίδα της ανάστασης και η δύναμη που έρχεται από τον λαό του Θεού. Αρχίσαμε να αναγνωρίζουμε τη δύναμη του αδύναμου.\nΌταν κάποτε η Μάντυ νοσηλευόταν λόγω γρίππης, έπεσε σε κώμα για δύο μέρες. Κατά τη διάρκειά τους, μια υπάλληλος του νοσοκομείου εμπιστεύθηκε σε μια Χριστιανή νοσοκόμα που περιποιόταν τη Μάντυ: "Ξέρω από καιρό ότι πρέπει να κάνω κάτι για να δεχθώ τον Θεό στη ζωή μου, και θα ήθελα να το κάνω εδώ, στο δωμάτιο της Μάντυ, γιατί κάθε φορά που περνώ απ' το δωμάτιό της, βλέπω αγγέλους να πετούν πάνω απ' την κούνια της". Δεν μπόρεσα ποτέ να αποκτήσω μια πιο ολοκληρωμένη περιγραφή των "αγγέλων", αλλά ο,τιδήποτε κι αν ήταν αυτό που εκείνη η γυναίκα έβλεπε ή ένιωθε, κάτι σχετικό με τη Μάντυ ξεκλείδωσε το πνεύμα της και της άνοιξε το δρόμο για τον Χριστό.\nΜια οικογένεια στην εκκλησία, μας είπε ότι ο νεαρός γιος τους, ο οποίος πάντα αρνιόταν να προσευχηθεί δυνατά, είχε δει τη Μάντυ και είχε ακούσει ότι ήταν πάρα πολύ άρρωστη. Εκείνο το βράδυ προσευχήθηκε την πρώτη του προσευχή -για τη Μάντυ. Οι γονείς του μας είπαν ότι συνεχίζει να είναι θερμός στις προσευχές του. Μια νεαρή ψυχή προσηλωμένη σε κάποιον που είχε τόση ανάγκη, ξεκίνησε μια νέα σχέση με τον Θεό.\nΤον Φεβρουάριο του 1992, η Μάντη κόλλησε μια πνευμονία που το σωματάκι της δεν είχε τη δύναμη να ξεπεράσει. Παρ' όλες τις προσευχές μας και τις προσπάθειες των γιατρών, μετά από πέντε μέρες άρχισα να υποψιάζομαι ότι δεν θα την ξαναπαίρναμε ποτέ στο σπίτι.\nΤην Πέμπτη το απόγευμα, η Σούζαν κι εγώ καθήσαμε στο δωμάτιο της Μάντυ κρατώντας την αγκαλιά. Μια σειρά από ανθρώπους σταμάτησαν για επίσκεψη:\nΈνας συνάδελφος απ' τη δουλειά μας δήλωσε: "Δεν έχω να σας πω τίποτε. Απλά ένιωσα την ανάγκη να είμαι κοντά στη Μάντυ". Μας είπε για το χαμό ενός αγαπημένου του προσώπου, κάποια χρόνια νωρίτερα. Κι ύστερα έφυγε.\nΜια εθελόντρια στο νοσοκομείο, η οποία ήρθε φαινομενικά για να μας συμπαρασταθεί, ανακουφίστηκε καθώς μας εμπιστεύθηκε την ιστορία του διαζυγίου της, του δεύτερου γάμου της, της αίσθησης αποξένωσης απ' τον Θεό και τώρα την επιθυμία της να ανανεώσει τον δεσμό της μ' Εκείνον.\nΚάποια άλλη νοσηλεύτρια ξέσπασε σε κλάματα και μας είπε ότι μεγάλωσε εσωτερική σε κάποιο σχολείο μακριά από τους ιεραποστόλους γονείς της, χωρίς να θυμώσει ποτέ ανοιχτά με τους γονείς της, αλλά και χωρίς να νιώσει ποτέ κοντά τους (ή κοντά στον Θεό). Τώρα, φροντίζοντας τη Μάντυ, ανυπομονούσε να ξανακερδίσει μια στενή σχέση τόσο με τον Ουράνιο όσο και με τον επίγειο πατέρα της.\nΚαθόμουν εκεί έκπληκτος. Στην παρουσία ενός παιδιού που πέθαινε, ενός παιδιού που δεν μπορούσε να μιλήσει, είχαμε μια μικρή "αναβίωση" -άνθρωποι να εξομολογούνται τις αμαρτίες τους και να πλησιάζουν πιο κοντά στον Θεό.\nΣτις 7.00 μ.μ., η Μάντυ άφησε το "επίγειο σκήνωμά" της για εκείνο που είναι "αχειροποίητο".\nΣτις εβδομάδες που ακολούθησαν, ακόμα κι όταν θρηνούσαμε για την απουσία της, συνεχίζαμε να ακούμε για την επίδρασή της.\nΈνας κύριος, τον οποίο πάντα θεωρούσα αδιάφορο για τα πνευματικά πράγματα (αν και η γυναίκα του παρακολουθούσε τακτικά τις συνάξεις της εκκλησίας), μας έγραψε: "Ποτέ δεν κράτησα τη Μάντυ, αν και πού και πού χάιδευα το μάγουλό της καθώς η γυναίκα μου την κρατούσε. Όμως έμαθα πολλά απ' αυτήν. Θα με έχετε ίσως δει να στέκομαι μόνος μου ακουμπισμένος στον τοίχο, στην είσοδο της εκκλησίας. Δεν μιλώ σε πολλούς ανθρώπους. Αισθάνομαι σαν ένα άδειο πηγάδι. Δεν έχω πολλά να πω. Αλλά αν ο Θεός μπορεί να χρησιμοποιήσει κάποιον σαν τη Μάντυ, ίσως μπορεί να χρησιμοποιήσει κι ένα άδειο πηγάδι σαν εμένα". Το ενδιαφέρον του για τα πνευματικά ζητήματα ξαναζωντάνεψε.\nΜπορεί ένα τυφλό, αμίλητο, αβοήθητο βρέφος να είναι ένα "επιτυχημένο ανθρώπινο όν"; Αν επιτυχία είναι η εκπλήρωση των σκοπών του Θεού, θεωρώ τη Μάντυ ιδιαίτερα επιτυχημένη.\nΜπορεί μια διακονία που διεκόπη σύντομα, να είναι ευλογημένη από τον Θεό; Η επίγεια διακονία της Μάντυ διάρκεσε μόνο δύο χρόνια, αλλά έχει αιώνια σημασία. Και υποψιάζομαι ότι αυτός είναι ο τρόπος με τον οποίο μετράται η αληθινή επιτυχία.\nΟ Θεός χρησιμοποιεί περίεργα μέσα για την πραγματοποίηση των σκοπών Του\nΤη μέρα μετά την κηδεία, πέρασα το πρωινό στο γραφείο μου. Ένας από τους συνεργάτες μου, ο Πωλ, ήρθε να μου πει ότι του είχε αρέσει η τελετή της κηδείας.\n"Σ' ευχαριστώ", είπα. "Η Σούζαν κι εγώ θέλαμε να τιμήσουμε τη Μάντυ και να τιμήσουμε και τον Θεό, και αυτό είναι μια μεγάλη πρόκληση, ποτέ δεν μπορείς να το κάνεις σωστά. Θέλαμε να πούμε πώς η Μάντυ πλούτισε τις ζωές μας".\n"Δεν μπορώ να μην σκέφτομαι", είπε ο Πωλ, "πως η Μάντυ ήταν ένα πολύ σπουδαίο παιδί. Όπως όλοι μας, είχε κι αυτή πάνω της τα σημάδια του κόσμου που βρίσκεται σε πτώση. Η "μόλυνση" αυτού του αμαρτωλού κόσμου κατέστρεψε το μυαλό και το σώμα της. Καταστρέφει κι εμάς τους υπόλοιπους το ίδιο σοβαρά. Η αρρώστια της ψυχής μας είναι πολύ σοβαρή, αλλά κάνουμε ό,τι μπορούμε για να την καλύψουμε. Ο Θεός έχει μόνο έναν σκοπό στη ζωή -τη λύτρωση. Και χρησιμοποιεί μερικά ασυνήθιστα μέσα για να εκπληρώσει το σκοπό του.\nΜαζί σκεφτήκαμε μερικά παραδείγματα: ένα νεαρό άντρα κλεισμένο σε μια Αιγυπτιακή φυλακή επειδή απέκρουσε μια ξελογιάστρα γυναίκα, μια καιόμενη βάτο, έναν δραπέτη που τραύλιζε, ένα Ρωμαϊκό σταυρό, μια δωδεκάδα παρορμητικών μαθητών, και, πολύ πρόσφατα, ένα παιδί που δεν είπε ποτέ ούτε μια λέξη, ούτε κάθισε από μόνο του. Πράγματι, ο Θεός χρησιμοποιεί περίεργα μέσα για να πραγματοποιήσει τον σπουδαίο σκοπό της λύτρωσης.\nΜαζί διαβάσαμε το εδάφιο 27 του πρώτου κεφαλαίου της Α΄ Κορινθίους επιστολής: "Αλλά αυτούς που ο κόσμος τους θεωρεί μωρούς, εκείνους διάλεξε ο Θεός για να ντροπιάσει τελικά τους σοφούς· κι αυτούς που ο κόσμος τους θεωρεί ανίσχυρους, εκείνους διάλεξε ο Θεός για να ντροπιάσει τελικά τους κατά κόσμον ισχυρούς".\nΓι' αυτό το λόγο σας λέω, ο πιο σπουδαίος καθηγητής θεολογίας που ξέρω, έζησε στο σπίτι μας. Έμεινε λιγότερο από δύο χρόνια, αλλά η επιρροή της είναι αιώνια. (\nτου Marshall Shelley από το περιοδικό Christianity Today