Ras Online - ފަޟީލަތުއްޝައިޚް ޙުސައިން ޞަލާޙުއްދީނުގެ އަދަބީ ޚިދުމަތްތަކު ތެރެއިން\nފަޟީލަތުއްޝައިޚް ޙުސައިން ޞަލާޙުއްދީނުގެ އަދަބީ ޚިދުމަތްތަކު ތެރެއިން\nމުޙައްމަދު ނާޖިހް 21 މޭ 2020 - 14:52\nދަރަވަންދޫގޭ ހުސައިން ދީދީއަކީ ދިވެހިރާއްޖެއިން ކިޔަވައިވިދާޅުވެގެން، މިފަހުގެ ތާރީޚެއްގަ ދިވެހިރާއްޖޭގައި އިލްމު ފަތުރުއްވަން، ވަކީން ޚާއްސަކޮށް ދީނީ އިލްމު ފަތުރުއްވަން އެންމެ ބޮޑަށް މަސައްކަތްކުރި ދަންނަބޭކަލުންގެ ތެރޭގަ ހިމެނުނު އައްޝައިޚް ހުސައިން ސަލާހުއްދީނެވެ. އެމަނިކުފާނު ދިވެހި އަދަބިއްޔާތަށް ކުރައްވާފައިވާ ޚިދުމަތަކީ އަދި އަދަށް ދާންވެސް އިތުރު އެއްވެސް ދިވެއްސަކަށް ކޮށްދެވިފައިވާ ނުވާ ވަރުގެ ބޮޑު ޚިދުމަތެކެވެ.\nމި ލިޔުން މި ޚާއްސަކުރަނީ އެމަނިކުފާނު ލިޔުއްވި ބައެއް ފޮތްތަކުގެ ކުރު ތައާރަފެއް ދިނުމަށެވެ. މި މައުލޫމާތު ނަގާފައި މިވަނީ އެމަނިކުފާނު ލިޔުއްވި ބައެއް ފޮތްތަކުގެ މައްޗަށް މުލަކަތޮޅު މުލީ އަބްދުލްލާ ސާދިގު (ހެންވޭރު އާމުލީގެ)، އާދެ އަޅުގަނޑުމެންގެ ސޯދުބެ، 1 ރަބީއުލްއައްވަލް 1374 ހ. (28 އޮކްޓޯބަރު 1954) ގެ ސަރުކާރުގެ ޚަބަރު ނޫހުގައި ލިޔުއްވާފައިވާ ލިޔުމަކުންނެވެ.\nއަރަބި ނަންތައް ދުވަސްވީ ޗާޕަކުން ބަލައިގެން ލިޔުނުއިރު ކުށެއް ލިޔެވިފައި އޮތުމަކީ އެކަށީގެންވާ ކަމެކެވެ. ކުށެއް ފެނިއްޖެނަމަ ކޮމެންޓެއްގެ ގޮތުގައި ފާހަގަކޮށްދިނުން އެދެމެވެ.\n1- الدرة البهية فى ترجمة الاحكام الشرعية\nމިއީ ފިގުހުގެ ކުޑަ މުގައްދިމާއެކެވެ.3ފަހަރެއްގެ މަތިން (1909، 1912، 1913) މިފޮތުގެ 17200 ކޮޕީ ޗާޕުކުރެވުނެވެ. ސަފުހާގެ އަދަދަކީ 56 އެވެ.\n2- البرهان على الأيمان\nމިއީ ކުޑަކުދީންމަށް އީމާންކަމާއި އިސްލާމްކަން ދަސްކޮށްދޭން ފަސޭހަވާނޭހެން ލިޔުއްވާފައިވާ ފޮތެކެވެ. ފޮތް ޗާޕުކުރެވުނީ 1931 ގައެވެ. ސަފުހާގެ އަދަދަކީ 32 އެވެ.\n3- الحسنات فى ترجمة الأذكار والدعوات الواردة فى الصلاة المفروضات\nމިއީ ނަމާދުކުރުމުގައި ކިޔޭ ޒިކުރު ތަސްބީހައާއި ދުއާތަކުގެ ދިވެހި ތަރުޖަމާއެކެވެ. ދެ ފަހަރެއްގެ މަތިން (1930، 1931) 2000 ކޮޕީ ޗާޕުކުރެވުނެވެ. ސަފުހާގެ އަދަދަކީ 100 އެވެ.\n4- النهجةالسويه فى ترجمة الأربعين النورية\nމިފޮތް ޗާޕުކުރެވުނީ 1916 ގައެވެ. ސަފުހާގެ އަދަދަކީ 72 އެވެ.\n5- تسديدالأذهان فى تجويد القرآن\nމިފޮތް ޗާޕުކުރެވުނީ 1931 ގައެވެ. ސަފުހާގެ އަދަދަކީ 48 އެވެ.\n6- اليكم ايهاالنواب\nމިއީ ކާވެނީގެ ހުކުމްތަކުގެ ތެރެއިން ކޮންމެހެން ބޭނުންވާ މައުލޫމާތުގެ މައްޗަށް އެކުލެވިގެންވާ ފޮތެކެވެ. ފޮތް ޗާޕުކުރެވުނީ 1926 ގައެވެ. ސަފުހާގެ އަދަދަކީ 24 އެވެ.\n7- ކާވެނީގެ ސުވާލުތައް\nމިއީ ކާވެންޏަށް ފަނޑިޔާރުގެއަށް އަންނަ މީހުންނާ ކުރެވޭ ސުވާލުތަކާއި އޭގެ ޖަވާބުތަކުގެ މައްޗަށް އެކުލެވިގެންވާ ފޮތެކެވެ. ފޮތް ޗާޕުކުރެވުނީ 1931 ގައެވެ. ސަފުހާގެ އަދަދަކީ 40 އެވެ.\n8- التحفة الأدبية لطلاب اللغة المحلديبية\nމިއީ ދިވެހިބަހުގެ މައްޗަށް ލިޔެފައިވާ ކުޑަފޮތެކެވެ. މިފޮތް ޗާޕުކުރެވުނީ 1958 (؟) ގައެވެ. ސަފުހާގެ އަދަދަކީ 48 އެވެ.\n9- جوهرة التوحيد\nމިއީ ތައުހީދު އިލްމުގެ މައްޗަށް ދިވެހިބަހުން ހައްދަވާފައިވާ ޅެންފޮތެކެވެ. މިފޮތް ޗާޕުކުރެވުނީ 1939 ގައެވެ. ޖުމްލަ 1000 ފޮތް ޗާޕުކުރެވުނެވެ. ސަފުހާގެ އަދަދަކީ 28 އެވެ.\n10- އައްސުލްތާން ހަސަން ނޫރައްދީން (2) ރަދުންނަށް ރަސްކަމަށް ކޮލިލުމަށްފަހު، ރަދުންގެ ފަރާތުން މާލޭގެ ހަތަރު އަވަށަށާއި ރާއްޖެއަށް ނެރުއްވި އަމުރުފުޅުތަކުގެ މައްޗަށް އެކުލެވިގެންވާ ފޮތެއް. މިފޮތް ޗާޕުކުރެވުނީ 1938 ގައެވެ. ސަފުހާގެ އަދަދަކީ 28 އެވެ.\n11- السيرة النبوية بااللغةالمحلديبية މިއީ ސަލާމާއި ސަލަވާތްލެއްވި ކީރިތި މާތްރަސޫލާގެ ސިޔަރަތުގެ މައްޗަށް ލިޔުއްވާފައިވާ ފޮތެކެވެ. ފޮތް ޗާޕުކުރެވުނީ3ބަޔަށް ބަހައިގެން 1937 ގައެވެ. ފޮތުގެ3ބައިގައިވަނީ ޖުމްލަ 1654 ސަފުހާއެވެ.\n12- ތަސްބީހައާއި ތަހްލީލު ކިޔާގޮތް ލިޔެފައިވާ ކުޑަ ފޮތެއް. ފޮތް ޗާޕުކުރެވުނީ 1938 ގައެވެ. ސަފުހާގެ އަދަދަކީ 8 އެވެ.\n13- ޚުތުބާ ފޮތް 1 އަދި 2\nމިއީ ހުކުރު ޚުތުބާ ފޮތުގެ ދެ ފޮތެވެ. ޗާޕުކުރެވުނީ 1927 ގައެވެ. ފޮތެއްގައި އެކުލެވިގެންވަނީ 48 ސަފުހާއެވެ.\n14- ޚުތުބާ ފޮތް\nމިއީ މާލޭގައި ޗާޕުކުރެވުނު ޚުތުބާ ފޮތެކެވެ. ޗާޕުގެ ތާރީޚެއް ނޭނގެއެވެ. ފޮތުގައި ވަނީ 54 ސަފުހާއެވެ.\n15- احسن العبر فى خبر ولادة خير البشر\nމިއީ ވޯރާ ވިޔަފާރިވެރިޔަކު ބުންބާއިން ޗާޕުކޮށްދިން ކުޑަ މައުލޫދު ފޮތެކެވެ. ޖުމްލަ 2000 ފޮތް ޗާޕުކުރެވުނެވެ.\n16- فتح الملك المجيب فى ترجمة مسلك قريب\nމިއީ 1906 ގައި އައްޑޫ މީދޫގައި ހުންނެވިއިރު އެރަށު އެޅެގޭ މުހައްމަދު ދީދީއަށް ތަރުޖަމާކޮށްދެއްވި އަޅުކަމާބެހޭ ފޮތެކެވެ. ސަފުހާގެ އަދަދަކީ 162 އެވެ.\nމިއީ 1935 ގައި ކޮޅުމަޑުލު އޮމަދޫގައި ހުންނަވައިގެން ލިޔުއްވި އަޅުކަމުގެ ފޮތެކެވެ. ފޮތް ތަޚުސީސްކުރެއްވީ މެދުގަނޑުވަރު ތުއްތުގޮމަޔަށެވެ. ފޮތުގައިވަނީ 58 ސަފުހާއެވެ.\n18- كتاب الفطرة لأهل التفكر والعبرة\nމިއީ ގަލޮޅުގޭ މުހައްމަދު ދީދީ ވިދާޅުވެގެން ލިޔުއްވި އިސްލާމްދީނުގެ އަގާއިދުތަކުގެ މައްޗަށް ލިޔުއްވި ފޮތެކެވެ. ފޮތުގައިވަނީ 278 ސަފުހާއެވެ.\n19- سورة الفاتحة ގެ މާނަ\nމިއީ 1940 ގައި ލިޔުއްވި ފޮތެކެވެ. ފޮތުގައިވަނީ 26 ސަފުހާއެވެ.\n20- ترجمة السياسة الشرعية للعلامه جمال الدين الأفغانى\nމިއީ 1922 ގައި ތަރުޖަމާކުރެއްވި ފޮތެކެވެ. ފޮތުގައި ވަނީ 76 ސަފުހާއެވެ.\n21- ހާރުދަމުގެ ވައި\nމިއީ 1922 ގައި ލިޔުއްވި ޚިޔާލީ ކުރުވާހަކައެކެވެ. ފޮތުގައި ވަނީ 18 ސަފުހާއެވެ.\n22- هداية الرحمن الى ترجمة رسائل السيد احمد زينى دحلآن\nމިއީ 1940 ގައި އަބްދުލްމަޖީދު ރަންނަބަނޑޭރި ކިލަގެފާނަށް ތަރުޖަމާކޮށްދެއްވި ފޮތެކެވެ.\nމިއީ 1940 ގައި ކުރެއްވި ތަރުޖަމާއެކެވެ. ތަރުޖަމާގެ އަސްލަކީ خلاصة الكلام فى اركان الأسلام އެވެ. ސަފުހާގެ އަދަދަކީ 50 އެވެ.\n24- الترقية فى التربية\nމިއީ މާބަނޑުމީހުން އުޅެންވީ ގޮތާއި ކުދީން ތަރުބިއްޔަތު ކުރުމުގެ މައްޗަށް ލިޔުއްވާފައިވާ ފޮތެކެވެ. ސަފުހާގެ އަދަދަކީ 129 އެވެ.\n25- އެމަނިކުފާނަށް އެކިއެކި އެދުރުންގެ ކިބައިން ލިބިވަޑައިގެންނެވި ބޭހާއި ގުޅޭ ލިޔުންތައް އެއްކޮށް 1939 ގައި ޖަމާކޮށްފައިވާ ފޮތެއް. ސަފުހާގެ އަދަދަކީ 171 އެވެ.\n26- العبرة لأهل الخبرة\nމިފޮތަކީ ބޮޑުހަނގުރާމައިގެ ބައެއް ވާހަކަތަކާއި އެދުވަސްވަރުގައި ރާއްޖެއަށް ޖެހުނު ތަދުމަޑު ހާލު ބަޔާންކޮށްދެއްވާފައިވާ ފޮތެކެވެ.\n27- برهان المبين فى ان رسالة نبينا محمد كانت رحمة للعالمين\nމިއީ السيد العلامة صدقه دحلان ގެ މިއުރާޖު މައުލޫދުގެ ތަރުޖަމާއެކެވެ. ތަރުޖަމާކުރެއްވީ 1930 ގައެވެ. ސަފުހާގެ އަދަދަކީ 40 އެވެ.\n28- شرف الأنام مولود ގެ ތަރުޖަމާ\nމިއީ 1935 ގައި ކޮޅުމަޑުލު އޮމަދޫގައި ހުންނަވައިގެން ކުރެއްވި ތަރުޖަމާއެކެވެ. ސަފުހާގެ އަދަދަކީ 214 އެވެ.\n29- ތާނަ ޚުތުބާ ފޮތް\nމިއީ ދިވެހި ބަހުން ލިޔުއްވައި މާލޭ ހުކުރު މިސްކިތުގައި އެކި ދުވަހު ވިދާޅުވި ޚުތުބާތައް އެއްކުރައްވައިގެން ހެއްދެވި ފޮތެކެވެ. ސަފުހާގެ އަދަދަކީ 338 އެވެ.\n30- تقريرات المدرسية\nމިއީ އެކި ދުވަސްމަތިން މަދުރަސަތުއްސަނިއްޔާ (މިހާރުގެ މަޖީދިއްޔާ) ގައި ދެއްވާފައިވާ ތަގުރީރުތައް އެއްކޮށް ޖަމާކުރައްވައި ލިޔުއްވާފައިވާ ފޮތެކެވެ. ސަފުހާގެ އަދަދަކީ 254 އެވެ.\n31- تقريرات صلاح الدين\nމިއީ ދައުލަތުގެ އެކިއެކި ކަންކަމުގެ ތެރޭގައި އެމަނިކުފާނު ދެއްވާފައިވާ ތަގުރީރުތައް އެއްކޮށް ޖަމާކުރައްވައި ލިޔުއްވާފައިވާ ފޮތެކެވެ. ސަފުހާގެ އަދަދަކީ 45 އެވެ. 1940 ގައި މިފޮތް މުހައްމަދު އަމީން ދޮށިމޭނާ ކިލަގެފާނަށް ވެދުމަށް އެރުވިއެވެ.\n32- ތައުބާ ނަމާދު\nމިއީ 22 ސަފުހާގެ މައްޗަށް އެކުލެވިގެންވާ ވަރަށް ކުޑަކުޑަ ފޮތެކެވެ.\n33- ފުރަބަންޑާރަ ފަރާތުން މާލޭގައި ކިޔާ ހަތަރު އަވަށު މައުލޫދުގެ ތަގުރީރުތައް އެއްކޮށް ޖަމާކުރައްވާފައިވާ 58 ސަފުހާގެ ފޮތެއް.\n34- ބޮޑުތަކުރުފާނު ވާހަކަ މިއީ މިއީ އައްސުލްތާން އަލްޣާޒީ މުހައްމަދު ސިރީ ސަވާދީއްތަ މަހާރަދުންގެ ވާހަކައެވެ. ފޮތް ލިޔުއްވީ 1940 ގައެވެ. ސަފުހާގެ އަދަދަކީ 349 އެވެ.\n35- ދޮންބީފާނު ވާހަކަ މިއީ 1921 ގައި ލިޔުއްވި ވާހަކައެކެވެ. މިފޮތަށް ރިވާޔަތު ކަރީމުއްދީނޭވެސް ކިޔައެވެ. ފޮތުގައިވަނީ 340 ސަފުހާއެވެ.\n36- ސުވޭހު ކާވެނިފުޅު މިއީ އައްސުލްތާނު މުހައްމަދު އިމާދުއްދީން (6) ގެ ރަސްކަން ބަދަލުވީ ދުވަސްވަރުގެ ވާހަކަތައް ބަޔާންކޮށްފައިވާ ފޮތެކެވެ. ފޮތުގައިވަނީ 141 ސަފުހާއެވެ.\n37- رواية نعمان و مريم މިއީ 1933 ގައި ލިޔުއްވާފައިވާ ވާހަކަ ފޮތެކެވެ. ފޮތުގައިވަނީ 338 ސަފުހާއެވެ.\n38- އިބްނުބަތޫތާގެ ދަތުރުނާމާއިން ދިވެހިރާއްޖޭގެ ވާހަކަތައް ނަންގަނެވުނު ބައިގެ ތަރުޖަމާ. މިއީ 1922 ގައި އެކުލަވާލެއްވި ފޮތެކެވެ. ފޮތުގައިވަނީ 98 ސަފުހާއެވެ.\n39- ދެކުނުގެ ހަތްއޮޑިއެއް އެފްރިކާއަށް ބެހުނު ވާހަކައާއި އައްޑޫ މީދޫ އެދުރުގޭ އަހުމަދު ދީދީ މުމްބާސާގައި އަވަހާރަވީ ވާހަކަ ލިޔުއްވާފައިވާ ފޮތް. ލިޔުއްވީ 1924 ގައެވެ. ސަފުހާގެ އަދަދަކީ 153 އެވެ.\n40- سفرنامه عبدالمجيد\nމިއީ އަބްދުލްމަޖީދު ރަންނަބަނޑޭރި ކިލަގެފާނު 1929 ގައި ކުރެއްވި ހައްޖު ދަތުރުފުޅާ ގުޅޭ ފޮތެވެ. މިއީ ކިލެގެފާނު ލިޔުއްވައި ސަލާހުއްދީން އެޑިޓްކުރެއްވި 289 ސަފުހާގެ ފޮތެކެވެ.\n41- ދިވެހީންގެ سفرنامه\nމިއީ 1928 ގައި ސަލާހުއްދީނުގެ ބައްޕަގެ އަރިހުގައި ހައްޖަށް ވަޑައިގެންނެވި ދަތުރުގެ މައްޗަށް ލިޔުއްވައި އަބްދުލްމަޖީދު ރަންނަބަނޑޭރި ކިލަގެފާނަށް ވެދުމަށް އެރުވި ފޮތެކެވެ. ލިޔެ ނިންމެވީ 17 އޮގަސްޓް 1928 ގައެވެ. ފޮތުގައި ވަނީ 120 ސަފުހާއެވެ.\n42- ކުދިވާހަކަ ފޮތް\nމިއީ 1939 ގައި ލިޔުއްވި 28 ވާހަކައިގެ މައްޗަށް އެކުލެވޭ 226 ސަފުހާގެ ފޮތެކެވެ.\n43- ރޮކަމްބޯލްދަރީގެ ވާހަކަ\nމިއީ ބޮޑުހަނގުރާމައިގެ ތެރޭގައި ރޫސީވިލާތުގައި ހިނގި ބައެއް ކަންކަމުގެ މައްޗަށް ލިޔެފައިވާ ފޮތެއްގެ ތަރުޖަމާއެކެވެ. ފޮތް ލިޔުއްވީ 1939 ގައެވެ. ސަފުހާގެ އަދަދަކީ 153 އެވެ.\n44- ބައްތިއުނދުނާއި ބަދިގޭއުނދުން\nމިއީ 1929 ގައި ލިޔުއްވި 42 ސަފުހާގެ ފޮތެކެވެ.\n45- حجގެ ވާހަކައާއި تميمގެ ވާހަކަ\nމިއީ އެމަނިކުފާނުގެ ދަރިކަނބަލުން އައްނަބީލާ ފާތިމަތު ސައީދު ހައްޖަށް ވަޑައިގަންނަވަން އުޅުއްވި ދުވަސްވަރު އެކަމަނާއަށް ލިޔުއްވައިދެއްވި ފޮތެކެވެ. ފޮތުގައިވަނީ 68 ސަފުހާއެވެ.\n46- اللمعة الظاهرة فى كتاب الدرة الفاخرة الامام حجة الأسلام الغزالى\nމިއީ 1943 ގައި ލިޔުއްވާފައިވާ ފޮތެކެވެ. ފޮތުގައިވަނީ 216 ސަފުހާއެވެ.\n47- العمدة فى ترجمة البردة\nމިއީ 1929 ގައި ލިޔުއްވި ފޮތެކެވެ. ފޮތުގައި ވަނީ 91 ސަފުހާއެވެ.\nމިއީ ރަބީއުލްއައްވަލް މަހު ކިޔާ ދުއާތައް އެކުލެވިގެންވާ ފޮތެކެވެ. ދުއާތަކުގެ ތެރޭގައި ފޮނަދޫ ޚަތީބު ތަކުރުފާނު ހެއްދެވި ދުއާއަކާއި އިބްރާހީމް މަޖުދުއްދީން ފަނޑިޔާރު ތަކުރުފާނު ހެއްދެވި ދުއާއަކާއި ދެކުނުގޭ ދޮންމަނިކު ހެއްދެވި ދުއާއެއް ހިމެނެއެވެ.\n49- نفحة العنبرية فى أخبار ولادة خير البرية\nމިއީ މައުލޫދު ފޮތެކެވެ.\n50- نفحة المسك الذكى فى بعض منظومات الشيخ على النسكى وكتاب الأرشاد الأديب الى من نظم الشعر بالعربية من علماء محلديب\nމިއީ 1938 ގައި ލިޔުއްވާފައިވާ ފޮތެކެވެ. ސަފުހާގެ އަދަދަކީ 231 އެވެ.\nއެކުލަވާލީ: މުހައްމަދު ނާޖިހު


Civil Service Muvazzafunge Musaaraige Massalaigai Majileehah Kulli Massala Eh - Vaguthu\n(ބިލެތްދޫ ދާއިރާގެ މެންބަރު އަހުމަދު ހަލީމް، (ދޮންބިލަތް\nމުސާރަ ބޮޑު ނުކޮށްގެން ސިވިލް ސާވިސް މުވައްޒަފުން އިހުތިޖާޖުކުރަން ފަށާފައި ވަނިކޮށް، ސިވިލް ސާވިސް މުވައްޒަފުންގެ މުސާރައިގެ އޮޮނިގަނޑު އަވަހަށް ނިންމާ، މުވައްޒަފުންގެ މުސާރަ ބޮޑުކުރުން އަަވަސްކުރަން ގޮވާލާ ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހަށް ކުއްލި މައްސަލައެއް ހުށަހަޅައިފިއެވެ.\nމިއަދު ކުރިއަށްދާ މަޖިލިހުގެ ޖަލްސާގައި އެ މައްސަލަ ހުށަހެޅުއްވީ ބިތްއްދޫ ދާއިރާގެ މެންބަރު އަހުމަދު ހަލީމެވެ. އެ ކުއްލި މައްސަލަ މަޖިލީހަށް ބަލައިގަތީ އެ ވޯޓުގައި ބައިވެރިވެވަޑައިގަތް 30 މެންބަރުންގެ ވޯޓުގެ އިއްތިފާގުންނެވެ.\nއެ މައްސަލަ ހުށަޙަޅުއްވަމުން ހަލީމް ވަނީ ސިވިލް ސާވިސް މުވައްޒަފުންގެ މުސާރަ ބޮޑުކުރަން ގޮވާލައިފައެވެ. ރާއްޖެ ހިންގުމުގައި އަބަދުވެސް އެންމެ އިސް ދައުރެއް އަދާ ކުރަމުން އަންނަ އެއް ބަޔަކީ ދިވެހި ސިވިލް ސާވިސް މުވައްޒަފުންކަން ފާހަގަކުރައްވާ ހަލީމް ވަނީ ސިވިލް ސާވިސް މުވައްޒަފުންނަށް ތައުރީފުކުރައްވައިފައެވެ.\nއަދި އެ މުވައްޒަފުންނަށް ލިބެމުންދާ އުޖޫރައަކީ އެފަދަ މުވައްޒަފުން މެދު ނުކެނޑި ކުރަމުންދާ މަސައްކަތާ އަޅާ ބަލާއިރު އެކަށީގެންވާ އުޖޫރައެއް ނޫން ކަމަށް އެމްޑީޕީ އިން އަބަދުވެސް ގަބޫލުކުރާ ކަމަށް އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ.\nމިފަދަ މައްސަލަ އެއް މަޖިލީހަށް ހުށަހަޅާފައި މި ވަނީ މުސާރައިގެ މައްސަލަ ސަރުކާރުގެ ސަމާލުކަމަށް ގެނައުމުގެ ގޮތުން މިއަދު ގިނަ އަދަދެއްގެ ސިވިލް ސާވެންޓުން ކަޅު ހެދުމުގައި މަސައްކަތަށް ނުކުންނަން ފަށާފައި ވަނިކޮށެވެ.\nސިވިލް ސާވެންޓުންގެ އެސޯސިއޭޝަނުން ވަނީ އާދީއްތަ ދުވަހު ކަޅު ހެދުމުގައި އޮފީހަށް ނިކުމެ ކުރިއަށް ގެންދާ ހިމޭން އިހްތިޖާޖަށް ސަރުކާރުން ސަމާލުކަން ނުދީފިނަމަ ހޯމަ ދުވަހު މަސައްކަތް ހުއްޓާލާނެ ކަމުގެ އިންޒާރުވެސް ދީފައެވެ.\nސިވިލް ސާވެންޓުން ސަރުކާރަށް ކުރާ ޑިމާންޑުތަކުގެ ތެރޭގައި ދަށް ފަންތީގެ މުވައްޒަފުންގެ މުސާރަ ބޮޑުކުރުން ހިމެނެއެވެ. އަދި ސެޓްފިކެޓް ހުށަހެޅުމުން ވަޒީފާގެ ކުރިއެރުން ލިބޭގޮތް ހެދުމާއި ސިޔާސީ މަގާމުތަކުގައި ތިއްބަވާ ބޭފުޅުންނަށް ލިބޭ ގޮތަށް ސިވިލް ސާވެންޓުންނަށް ވެސް ލިވިން އެލަވަންސް ދިނުން ހިމެނެއެވެ. ހަމައެހެންމެ މިނިމަމް ވޭޖު އަވަސްކޮށްދިނުމާއި ސްކޫލުތަކުގެ އިދާރީ މުވައްޒަފުންނަށް އިތުރު އެލަވަންސެއް ހަމަޖައްސައިދިނުން ހިމެނެއެވެ.\nސިވިލް ސާވެންޓުންގެ މުސާރަ ބޮޑު ކުރުމަށް އަންނަ އަހަރުގެ ދައުލަތުގެ ބަޖެޓްގައި ހިމަނާނެ ކަމަށް ރައީސް އިބްރާހިމް މުހައްމަދު ސޯލިހް މީގެ ކުރިން ވައުދުވެވަޑައިގެންނެވިއެވެ. އަދި ސަރުކާރު މުވައްޒަފުންގެ މުސާރަތައް އެއްހަމަ ކުރުމަށް ޕޭ ކޮމިޝަނެއް އުފެއްދި ފަހުން އަހަރުތަކެއް ފާއިތުވެފައި ވީނަމަވެސް އަދިވެސް މުސާރަތައް އެއްހަމަ ކުރުމުގެ މަސައްކަތް އެކަށީގެންވާ ގޮތަށް ކުރިއަށް ނުދާތީ މުވައްޒަފުންނާއި އާއްމުން ދަނީ އެ ކޮމިޝަނަށް ފާޑުކިޔަމުންނެވެ.\nސެޕްޓެމްބަރު 20, 2021 10:42\nކޯޓްތަކާއި ޞިއްޙީ މަރްކަޒުގެ މުޥައްޒަފުންނަށް ދޭ ވަޡީފާއަށް ނުކުނަނާތީ ދަުވާލަކަށްދޭ އެލަވަންސެއް! ނަމަވެސް ސިވިލްސާވަންޓުންނަކަށް ނުދޭ އެ އެލަވަންސެއް! ސިވިލް މުޥައްޒަފުންވެސް ކޮންމެ ދުވަހަކު ވަޒީފާއަށް ނުކުމޭ! މިހިރީ މުޥައްޒަފުންގެ ފަރަގުތައް ހުންނަގޮތް!\nސެޕްޓެމްބަރު 20, 2021 10:43\nތިކަމުގައި ސަރުކާރު ގޯހެއްނޫން ސިވިލް ސަރވިސް ކޮމިޝަން ގޯހީ!\nސެޕްޓެމްބަރު 20, 2021 10:44\nއިންތިހާބު ކައިރި ވީމާ ރައްޔިތުމީހާ ފެންނާނެ!\nސެޕްޓެމްބަރު 20, 2021 11:57\nސިވިލްސާވަންޓުން އިހުތިޖާޖެއް ފެށީމާ ތިޔަ ބިރުގަތީ މާ އަވަހަކަށެެވެ. ކުޑަކުދިން ލޮއްސާން ދޮންކެޔޮވަކެއް ދޭނަމޭ، މެޓައެއް ދޭނަމޭ ބުނީމާ ކުޑަކުދިންހެން ވަރަށް ގިނަފަހަރު ހުއްޓާލައިގެން މަޑުން ތިބެފީމެވެ. އެހެންނަމަވެސް މިފަހަރު މިތިބީ އެގޮތަށް ހުއްޓާލާކަށް ނޫނެވެ. މިފަހަރު ދޭނަމޭ ބުނެގެން ހުއްޓާލެވޭކަށް ނެތެވެ. މިފަހަރު ހުއްޓާލެވެންއޮތީ ދިނީމާ ކައިގެންނެވެ. ކޮންމެފަހަރަކު އަނދުނެއް ނޭޅުވޭނެއެވެ.\nސެޕްޓެމްބަރު 20, 2021 12:59\nސިވިލްސަރވަންޓުންނަށް އެންމެ ހެޔޮއެދޭ މީހަކީ ދޮންބިލެތް އަޙްމަދުކަމަށް ނިންމައިފިން. މިހުރިހާ ދުވަހު މެމްބަރުންތައް އުޅުނީ އަމިއްލަ ފައިދާއަށް. 6000 ރ ލިބޭ މުވައްޒަފުން ވޯޓުތައް ދީގެން މެމްބަރުން ހޮވީމަ އުޅުނީ ތިމާގެ އަމިއްލަ އަންބޮނޑި ބޮޑުކުރަން. މުވައްޒަފުން ދަރަނިވެރިވެ އަނގަޔާ އަތާދިމާނުވޭ. އިދާރީ މުވައްޒަފުން ތިބީ ގޮތްހުސްވެފަ. 30 40 އަހަރު ސަރުކާރުގަ އުޅެފަ މުސްކުޅިވީ ދުވަހު 6000 ރ ހިފައިގެން ގެއަށް ވަންނައިރު ދަރަނިދައްކާފަ ދަނޑިސައިބޯންޏެއް ނުގަނެވޭ. ބޮޑުމުސާރަ ލިބޭ މީހުންގެ ދަރިން ކުކުޅުކާ ރަސްޓޯރަންޓަށްގޮސް ޕިއްޒާ ކާއިރު އިދާރީ މީހުންގެ ދަރިންނަށް ގަރުދިޔަކޮޅެއްވެސް ލިބެނީ މީހަކު ދިނިއްޔާ. މީ ޖޯކެއްނޫން ޙަޤީޤަތް މިކަމުގާސަރުކާރުތަކުން ވަނީ އިހުމާލުވެފަ. ގެދޮރުގަނޑެއްނެތި ބިކަވެފަވާއިރުވެސް ޕެންޝަން ފަންޑުންވެސް މިސްޤާލެއްގެ މިންވަރު ދޭކަށް ސަރުކާރުތަކަށް ނުކެރުނު. މުސްކުޅިންނަށް 5000 ރ ކޮމިޓީތަކަށް 5000 ލިބޭ. މުވައްޒަފުމީހާ ގެއަށް ގެންދަން ކިރިޔާ 5000 ހަމަވަނީ.\nސެޕްޓެމްބަރު 20, 2021 13:02\nގާސިމުގެ ފިނޭންސް މިނިސްޓަރ ކަމުގަ ވިސްނާނުލާ ފެއްޓި މަޖިލީހު މެމްބަރުންގެ މުސާރަބޮޑުކުރުމަކީ އޭނަ މިގައުމުގެ އިގުތިސާދު ފުނޑާލާ ގައުމީ ލޯބި ހިތްތަކުން ފޮހެލާ އޭނަފަދަ ހައްދުފަހަނައަޅާފައިވާ ހަމައެކަނި މާއްދިއްޔަތައް ލޯބިކުރުމުގެ ވިސްނުން މީސްތަކުންގެ ހިތްތަކުގަ އަށަގެންނެވި ދުވަސް\n........... .އެދުވަހަކީ ޕޯޗުގީޒުން މިގައުމު ހިފި ދުވަހައްވުރެވެސް މާގެއްލުންބޮޑު ދުވަހެއް.


ނަމަވެސް… – ދިވެހި ނޫސް\nHome ⁄ ވާހަކަ ⁄ ނަމަވެސް…\nރަށުގެ މަަލަމަތި ފެންނަން ފަށައިފިއެވެ. ބޯގަސްތަކުންނާއި ދިގު ރުއްތަކުން ބަރާކޮށްފައިވާއިރު ރަށުގެ މަލަމަތި ހާދަހާ ހިތްގައިމެވެ. ރަށުގެ ދެކޮޅުގައި ކޮޅަށް ނަގާފައި އެހުރީ ވާދަވެރި ދެ ނެޓްވޯކްގެ ބޮޑު އެންޓަނާއެވެ. ރަށުގެ ހުދު ބޯކިރު ފޮދެއްފަދަ ދޮންވެލިގަނޑު ހާމައަށް ފެންނަން އޮތް އިރު އެންމެ ކުނިކޮޅެއްގެ އަސަރު ވެސް ފެންނާން ނެތުމުން އަދިވެސް ރަށުގެ ރައްޔިތުން ރަށުތެރެ ސާފުކުރުމަށް ބާއްވާ އަހަމިއްޔަތު ވަރަށް ރަނގަަޅަށް ވެސް ހާމަވެގެން ދިޔައެވެ. އެ ވިލުނޫކުލައިގެ މޫދުގައި އެއްވެސް ބިރުވެރިކަމެއްނެތި މިނިވަންކަމާއި އުފާވެރިކަމާއެކު ތުއްތު ކުދިންތަކެއް ސަކަރާތްޖަހަމުން ދިޔައެވެ. ލޯންޗު ފަޅަށް ވަނުމާއެކު ދެން ފެނުނީ މާހިތްގައިމު މަންޒަރެކެވެ. އެކި ސައިޒުތަކުގެ މަސްދޯނިތަކުން ރަށުގެ ފަޅު ބަރާކޮށްފައިވާތީއެވެ. އަދިވެސް ރަށުގައި މަސްވެރިކަމުގެ ރޫހުއޮތްކަން ހާމަވެގެން ދިއުމުން ހިތަށް ލިބުނީ ކޮންފަދަ ހިތްހަމަޖެހުމެއްކަން ވެސް ބަޔާންކޮށްދޭކަށް ނޭނގެއެވެ. އާއެކެވެ. މިއީ އަހަރެންގެ އުފަން ބިމެވެ. 13 އަހަރު ވޭތުވެދިޔައިރު ވެސް އެއްވެސް ބަދަލެއް ރަށަށް އައިސްފައި ނުވެއެެވެ.\nމަގުގެ އެއްކައިރިން މަޑުމަޑު ހިނގުމެއްގައި ގެއާ ދިމާއަށް އަހަރެން ހިނގަމުން ދިޔައިރު އެންމެން ގެ ވެސް ނަޒަރު ހުއްޓިފައި ހުރީ އަހަންނަށެވެ. އެއީ ކީއްްވެގެންކަން ޚުދު އަަހަރެންނަށް ވެސް އެނގެއެވެ. ނަމަވެސް އެކަމަށް މާ ބޮޑު ސަމާލުކަމެއްނުދީ އަހަރެން ދިޔައީ އަހަރެންގެ ކެތްތެރިކަން ކޮޅުންލާފައި ވާތީއެވެ. މަންމަގެ ކޮނޑުގައި ބޯ އަޅާލައިގެން އޮވެ އެ މަންމަގެ އޯގާތެރި ފިރުމުންތަކަށް ފެން ބޮވައިގަނެފައިވާތީއެވެ. ބައްޕަގެ ގައިގައި އޮޅުލައިގަނެ ބާރުބާރަށް ރޯންފަށައި 13 އަހަރު ވަންދެން ހިތުގައި ހިނގި ހުރިހާ އިހުސާސްތަކަކާއި ޖަޒްބާތުތަކެއް ބަންޑުންކޮށްލަން ބޭނުންވެފައިވާތީއެވެ. ކައިރީގައި ސަކަރާތްޖެހި ކޮއްކޮމެން ބޮޑުވުމުން ހުންނާނެ ގޮތް ބަލައިލުމަށް އަހަރެންގެ ހިތް ހުއްޓާނުލާ ގޮވަމުން ދާތީއެވެ.\nގޭގެ މައިދޮރު ހުޅުވައިލީމެވެ. އެންމެ ބަދަލެއް ވެސް އައިސްފައި ނުވެއެވެ. ގޭގެ އެއްކައިރީ އަދިވެސް އެހުރީ އަހަރެންގެ މި ދެއަތުން އިންދާފައިވާ މަތަރެސްމާ ގަސްތަކެވެ. ގޭގެ އަންބަލަމުގައި އަދިވެސް އަހަރެން ކުޅެން ގެންގުޅުނުު ބޯޅަ އޭގެ ޖާގާގައި އޮތެވެ. ކޮންމެ ދުވަހަކުވެސް އަހަރެން ހަވީރު ކުޅެން ދިއުމަށް ލައި ޖާރޒީ އަދިވެސް އެއިނީ އަހަރެން ރޯނުގައި ހިއްކަން އެޅިގޮތަށެވެ.\nގޭތެރޭގެ މާހައުލަށް ބަލައިލުމަށް މާކަ ގިނަ ވަގުތުތަކެއް ނުލިބުނެވެ. އަހަރެންގެ ކުރިމަތީ ފެންނާން އެހުރީ އަހަރެންގެ މަންމައެވެ. 09 މަހާއި 09 ދުވަސް ވަންދެން އަހަރެން އެ ހަށިގަނޑުގެ ތެރޭގައި ބޭއްވުމަަށްފަހު އެތަށް ތަދާއި ވޭންތަކާއެކު އަހަރެން މި ދުނިޔެއަށް އުފަންކުރުވި އިންސާނާއެވެ. އަވަހަށް ބާރުބާރަށް ދުއްވައިގަތީމެވެ. 13 އަހަރު ވަންދެން އަހަރެން މި ދެކުނު ހުވަފެން ހަޤީޤަތަކަށް ހެދުމަށްޓަކައެވެ. މަންމަގެ ގައިގައި އޮލުލައިގަނުމަށްފަހު ބާރުބާރަށް ރޯންފެށީމެވެ. ގިސްލަ ގިސްލަމުންނެވެ. މިއަދު އަހަންނަށް ހުރިހާ އުފަލެއް ލިބުނު ކަހަލައެވެ. ހަށިގަނޑުގައި އަޅަމުންދިޔަ ވޭންތަކާއި ތަދުތަކަށް ޝިފާއެއް ލިބުނު ކަހަލައެވެ.\nލިބެމުން މިދިޔައީ ވަގުތީ އުފަލެއްކަން އަހަންނަށް އިހުސާސްކުރެވުނީ މަންމަ އަހަރެން ގަޔާ ދުރުކޮށްލުމުންނެވެ. އެމަންމަ ނުރުހުމުގެ ނަޒަރަކުން އަހަރެން ކައިރީ އަހައިލީ ތިއީ ކާކު ކަމަށް ހެއްޔެެވެ؟ އަހަރެންގެ ފައިދަށުން ހީވީ ބިންގަނޑު ދަމާގަތްހެންނެވެ. ވަކި އުމުރަކަށް ދިއުމުން ދަރިން މައިންބަފައިން މަތިން ހަނދާންނެތޭ ވާހަކަ މަދުން ނަމަވެސް އަޑުއަހަމެވެ. ނަމަވެސް މަންމަ އަކު އަދި އޭނާގެ އުފަންދަރިއެއް މަތިން ހަނދާން ނެތުނު ވާހަކަ އަދި އަޑުއެހީ މި އަލަށެވެ. އަހަރެން އެ މަންމަގެ ދެލޮލަށް ބަލާލައިފައި ބުނީމެވެ.” މަންމާއެވެ! ހަމަ އަހަރެން ނޭނގޭ ހެއްޔެވެ؟ މިއީ ތިމަންމަގެ ދަރިއެކެވެ. މިއީ ތި މަންމަގެ ބަނޑުން އެންމެ ފުރަތަމަ ދުނިޔެއަށް އުފަންކުރުވި އިންސާނެވެ. މިއީ މަންމަގެ ރުޝްދީއެވެ. އަހުމަދު ރުޝްދީ އަބްދު ﷲ އެވެ.”\n“ރުޝްދީއޭ! އަހަރެމެން ނުހުންނާނެ ރުޝްދީ ކިޔާ ދަރިއެއް! ބޭފުޅާއަށް ވަދެވިގެން ތިއުޅެނީ ނުބާ ގެޔަކަށް!”\nކަންފަތުގައި މިފަހަރު ޖެހުނީ މަންމަގެ އަޑެއް ނޫނެވެ. އަހަރެންގެ ބައްޕަގެ އަޑެވެ. އަޑުގައިވާ ހަރުކަށިކަމުން ޖެހިލުން ވިއެއްކަމަކު ބައްޕަގެ ދެލޮލަށް އަސަރާއެކު ބަލައިލީމެވެ. ބާރުބާރަށް ގޮސް ބައްޕާއ ކިޔާ ބައްޕަގެ ގައިގައި އޮޅުލައިގަތީމެވެ. 13 އަހަރު ވޭތުވެދިޔަ އިރުވެސް ބައްޕައަކަށް އެއްވެސް ބަދަލެއް އައިސްފައި ނުވެއެވެ. އަދިވެސް އެ ކަސްރަތީ ހަށިގަނޑުގައި ބާރު އެބަހުއްޓެވެ.\n” ކިހާ ބޮޑު މުސީބާތެއްތަ މި ލައިގަތީ! ކަލޭ ކައިރީ މިބުނަނީ އަަހަރެމެން ނުހުންނާނޭ ރުޝްދީ ކިޔާ ދަރިއެއް! އަކުރުތަކުގައި ފިލި ޖަހާފަ ދިވެހި ބަހުން މިބުނަނީ އަހަރެމެން ނުހުންނާނެ ރުޝްދީ ކިޔާ ދަރިއެއް! ފުލުހުންނަށް ނުގުޅަނީސް މިތަނުން ރައްކާވޭ!”\nބައްޕަގެ ގާގައި ހުރި އެންމެ ބާރަކަށް އަހަރެން ނަގައި ހޫރުވައިލިއެވެ. އަދި ބާރުބާރަށް އަހަރެން ކޮށްޕައިލިއެވެ. ފެންޑާގެ ތަޅުންގަނޑުގެ މައްޗަށް އަހަރެން ބާރުބާރަށް ވެއްޓުނެއްކަމަކު އަހަންނަށް އެއްވެސް ތަދެއް އިހުސާސެއް ނުކުރެވެއެވެ. އެތަދަށްވުރެ ހިތުގައި އަޅަމުންދިޔަ ތަދު މާބޮޑެވެ. މާ ވޭންގަދައެވެ. އެވަގުތު ގޭގެ ދޮރުން ބޭރަށް ޒުވާން ދެ ފިރިހެނުން ބޯ ދިއްކޮށްލިއެވެ. ކިތަންމެ ބޮޑުވެފައި ވީ ނަމަވެސް އެއީ އަހަރެންގެ ކޮއްކޮ ޝާމިނާއި ޝާހިދު ކަން އެނގުނެވެ. ނަމަވެސް އެކުދިން ވެސް އަހަރެން ފެނުމާއެކު މޫނު ކުނިކޮށްލުމަށްފަހު ގެޔަށް ވަނީއެވެ. އަހަރެންނާއެކު ޖެހި ސަކަރާތްތައް ހަނދާން ނެތުނީ ބާއެވެ؟ ތިންމީހުން އެކަކު އަނެއްކަކާ ތޮޅެ ރޮށްވާލައި މަލާމާތްކޮށް މަޖާކުރަމުން އުޅުނު ހަނދާން ނުވަނީ ބާއެވެ؟\nއަހަރެން ހުރީ ގަނބުކައިފައެވެ. ކަންތައްތައް ވަމުންދާގޮތާ މެދު ހައިރާން ވެފައެވެ. ކަންތައް ވަމުން މިދަނީ އަހަރެން ދެކުނު ހުވަފެންތަކާ މުޅިން ހިލާފަށެވެ. ބައްޕަގެ އިތުރު ހަމަލާއެއް އައުމުގެ ކުރިން އަވަހަށް ގެއިން ދިއުމަށް ތެދުވީމެވެ. ތެދުވެ އަތުގައި ހޭކިފައި ހުރި ހިރަފުހާއި ވެލި ފޮޅައިލީމެެވެ. އަދި ގޭގެ މައި ދޮރާ ދިމާއަށް ހިނގާ ގަންނަން އުޅުނު ވަގުތު ގޭގެ ދޮރުގެ ކައިރީ ހުއްޓި މިހުރިޙާ މަންޒަރެއް ބެލުމަށް ހުރި މީހާ ފެނުމުން އަހަންނަށް ހައިރާންވެވުނެވެ. އެއީ ކުޑައިރުއްސުރެއް އަހަރެންގެ ކައިރީ އަބަދުވެސް އުލޭ މާޒިން އެވެ. އަހަރެންގެ އެންމެ ގާތް އެކުވެރިޔާއެވެ. ތުއްތުއިރުއްސުރެއް އެހީތެރިކަމަށް އަހަންނަށް ބޭނުން ޖެހުނު ކޮންމެ ދުވަހަކު އަހަންނަށް އެހީތެރިވާ އެހީތެރިޔާއެވެ. އަހަރެން މިއީ ކަނާއަތް ކަމުގައި ވަނީނަމަ އެއީ އަހަރެންފެ ވައަތޭ ބުންޏަސް ދޮގަކަށް ނުވާނެއެެވެ. ނަމަވެސް މާޒިންގެ ނަން އަހަރެންގެ ދުލުން ފުރިހަމައަށް ބޭރުނުވަނީސް ޗޮކެއް ކަނޑައިލުމަށްފަހު މާޒިން ގެއިން ބޭރަށް ނިކުތެވެ.\nހަތަރު އުދަރެސް ފެނު ޖެހިއްޖެެއެވެ. ހަދާނެ ގޮތް ހުސްވެއްޖެއެވެ. މި ހުރިހާ ދުވަހަކު އަހަރެން 13 އަހަރުވަންދެން ޖަލުގައި މި އޮތީ މި މަންޒަރު ދެކެން ހެއްޔެވެ؟ ވަރުބަލިކަމެއްނެތި 5000 ދުވަހުގެ އިންތިޒާރުގައި އަހަރެން ހުރީ މި އޯގާތެރިކަމަށް ފެންބޮވައިގެން ހެއްޔެވެ؟ ދެމުންދިޔަ އަނިޔާއަށް ކެތްކޮށްލައިގެން ހިތަށް ހަމަޖެހުމެއް ގެނެސްގެން ހުރީ މި މަދަދުވެރި އަތްތަކަށް އުއްމީދުކޮށްގެން ހެއްޔެވެ؟ ޤަބޫލުކުރަމެވެ. އަހަރެންވެސް ކުށްތައް ކުރީމެވެ. ބޮޑު ފާފަތަކަށް އަރައިގަތީމެވެ. ނުބައި އެކުވެރިންތަކަކާއި ގުޅި ނުބާ ގޯޅިއެއް އެޅުނީއެވެ. މަސްތުވާތަކެތީގެ ވަކިތަކުގައި ބަންދުވީއެވެ. ނަމަވެސް ޤަބޫލުކުރަން ޖެހެއެވެ. ކުށްކުރެވޭނީ އިންސާނުންނަށެވެ. ހުރިހާ މީހުންނަށް ވެސް ދެވަނަ ފުރުޞަތެއް ހައްޤެވެ. އެހެންނޫންނަމަ، ދީނުގައި ތައުބާވުން ލައްވަވާފައި ނުވާނެއެވެ.\nވާންފަށަށް ބާރުކޮށްލީމެވެ. ބަންޑުންޖެހިފައިވާ ގޮނޑި ނެގެމަށް ފަހު ރަނގަޅުކޮށްލާ ގޮނޑީގެ މައްޗަށް އެރީމެބެ. ޖަހާފައިވާ ގޮށް ކަރަށް ހެޔޮވަރު ކޮށްލީމެވެ. އިތުރަށް ކެތްކުރާނެ ހިތްވަރު އަހަރެންގެ ހަށިގަނޑުގައި ނެތުމުންނެވެ. ތަދުތަކާއި ވޭންތަކުން ހިތް ދެފަޅިވުމުންނެވެ. އަހަރެންގެ އާއިލާއަށާއި މިތުރުންނަށް ލަދެއްގެ ގޮތުގައި ހުރުމަށް އަހަރެން ބޭނުންނުވާތީއެވެ.\nޝަމްވީލް Listing Owner\nވާހަކައިގެ ނިންމުމަށްވުރެއް ބޮޑަށް އިސްކަމެއްދީފައިވަނީ ވާހަކައިގެ ކޮންސެޕްޓް އަންގައިދެވޭތޯ! މިއީ ވެސް މުޖުތަމައުގައި މަދުން ނަމަވެސް ހިނގާ ކަމަކަށް ވާތީ އެކަމަށް މީހުން ހޭލުންތެރިކުރުމަކީ ވެސް މުހިއްމުކަމެއް! ވާހަކައިގެ ނިންމުމުގައި އަމިއްލަ އަށް މަރުވާވަހަކަ ގެނެސްފައި ވީނަމަވެސް އެއީ އެންމެ ރަނގަޅު ކަމެއްގެ ގޮތުގައެއް ނުދެކެން! ވާހަކައިގައި ހިނގާ ހުރިހާ ކަމަކީ އަބަދުވެސް އެންމެ ރަނގަޅު ގޮތް ކަމުގައި ހަމަ ނުވެދާނެ! (:\nވަރައް އިބުރައްތެރި ވާހަކައެއް\nThese days writers are encouraging to suicide in there stories why can’t they get toamuch more interesting ending are they out of ideas these stories are givingareally bad message concerning our community\nދިވެހި ވާހަކައަކަށް އިނގިރޭސި ބަހުން ކޮމެންޓު ތި ޖަހަނީ. ކޮން ކަމަކަށް ތޯ ތި އެންކަރޭޖް ކުރަނީ\nSuicide is never the solution, bro\nDidn’t like the message this story is giving\nމިއީ ހަމަ ރާއްޖޭގަ ހިނގާ ކަމެއް. ވާހަކައެއްގެ ސިފައިގަ ގެނައުން އެއީ މައްސަލައެއް ކަމަށް ނުދެކެން. މިވާހަކަ ސައިޓަކީ ވީހާވެސް އޮތެންޓިކް އަސްލާ އެއްގޮތް ވާހަކަ އަބަދުވެސް ގެނެސްދޭ ސައިޓެއް. މީގެން ވެސް ފިލާވަޅު ނަގަންވީ އެގޮތަށް އާއިލާ މީހުންނާ ގުޅުން ނުކެނޑުމަށް. އީމާންކަމެއް ހުރިއްޔާ މިކަހަލަ ވާހަކަ ކިޔަކަސް މަގެއް ނޯޅޭނެ ބްރޯ\nކޮރޯނާއަށް ޕޮޒިޓިވްވި މީހުނާ ކޮންޓެކްޓްވި 173 މީހުން ފާހަގަ ކުރެވިފައިވޭ


Admit Kohgen Faruvaa Dhey Meehunge Adhadhu 123, ICU Gai5- Vaguthu\nއެޑްމިޓް ކޮށްގެން ފަރުވާދޭ މީހުންގެ އަދަދު 123 އަށް، އައިސީޔޫގައި ފަހެއް\nރާއްޖެ އިން ކޮވިޑް-19 އަށް ފައްސިވާ މީހުންގެ އަދަދު ދުވަހުން ދުވަހަށް އިތުރުވަމުން އަންނައިރު ހޮސްޕިޓަލްގައި އެޑްމިޓް ކޮށްގެން ފަރުވާ ދެމުންދާ މީހުންގެ އަދަދު 123 އަށް އަރައިފިއެވެ. މީގެތެރެއިން ފަސް މީހަކަށް ފަރުވާ ދެމުން އަންނަނީ އައިސީޔޫގައެވެ.\nއެޗްޕީއޭ އިން މިރޭ ވިދާޅުވީ މި ވަގުތު ފަސް މީހަކަށް އައިސީޔޫގައި ފަރުވާ ދެމުންދާއިރު އެކަކު އޮތީ ވެންޓިލޭޓަރުގައެވެ. ހުޅުމާލެ މެޑިކަލް ފެސިލިޓީގައި 115 މީހަކަށް ދަނީ ފަރުވާ ދެމުންނެވެ.\nކޮވިޑް-19 އަށް ފައްސިވާ މީހުންގެ އަދަދު އިތުރުވުމުން އޮތް އެންމެ ބޮޑު ކަންބޮޑުވުމަކީ ވެސް އެޑްމިޓް ކުރަން ޖެހޭ މީހުންގެ އަދަދު އިތުރުވުމެވެ. މާލޭ ސަރަހައްދުގައި ކޮވިޑް ބަލި މީހުންނަށް ފަރުވާ ދިނުމަށް ހާއްސަކޮށްފައި ހުރީ 260 ވަރަކަށް އެނދު ކަމަށް އެޗްއީއޯސީ އިން ކުރިން ހާމަކޮށްފައިވާ މައުލޫމާތުތަކުން ދައްކައެވެ.\nއަތޮޅުތަކުގައި ކޮވިޑަށް ފައްސިވާ މީހުންގެ އަދަދު އިތުރުވަމުން ދާއިރު ދާދިފަހުން އަތޮޅުތަކުން ފައްސިވި ގިނަ މީހުން ވެސް އިތުރު ފަރުވާއަށް ވަނީ މާލެ ގެނެސްފައެވެ.\nއެޑްމިޓް ކުރާނެ ޖާގަ ހޮސްޕިޓަލްގައި ހުރި ނަމަވެސް އެޑްމިޓް ކުރަން ޖެހޭ މީހުންގެ އަދަދު އިތުރުވުމުން އެންމެ ބޮޑެތި ދަތިތައް ކުރިމަތިވަނީ ބަލި މީހުންނަށް ފަރުވާ ދިނުމަށް އެކަށީގެންވާ އަދަދަށް ނަރުހުންނާއި ޑޮކްޓަރުން ނެތުމުންނެވެ.\nމީގެ ކުރިން ވެސް އެޗްއޯސީއަށް ލަފާ އަރުވާ ޓެކްނިކަލް އެޑްވައިޒަރީ ގްރޫޕްގެ (ޓެގް) އިން ވިދާޅުވެފައި ވަނީ ދުނިޔޭގެ އެހެން ގައުމުތަކުން ވެސް ގިނަ ބަޔަކު މަރުވާން މެދުވެރިވާ އެންމެ ބޮޑު ސަބަބަކީ ހޮސްޕިޓަލްތަކަށް ބާރުބޮޑުވެ، ބަލި މީހުންނަށް ފަރުވާ ނުދެވުން ކަމަށެވެ.\nއޭޕްރީލް 26, 2021 00:24\nވެކްސިން ޖަހަން ބޭނުންވާ އެތައްބަޔަކަށް ފުރަތަމަ ޑޯޒް ޖަހަން ހަދަންވީ ގޮތެއް ނޭނގެ\nއޭޕްރީލް 26, 2021 01:28\nއެބަ ރަނގަޅުވެއެއްނު.. ކަލޭމެން ދޮގުހަދައިގެން ގަދަކަމުން ވެކްސިން ޖަހުވާފަ ލުއިނުދޭތީވެސް ވާނެ ތިކަަހަކަަލަ ކަންކަން. ދޮގުހަދާ ބައެއް އެޗްޕީއޭމީ..


އެޗް.އާރ.ސީ.އެމްގައި މަސައްކަތްކުރާ އަންހެން މުވައްޒަފުންނައް އިތުރު އިނާޔަތްތަކެއް ހަމަޖައްސައިފި.\nބައިނަލްއަޤުވާމީ އަންހެނުންގެ ދުވަހުގެ މުނާސަބަތުގައި ހިއުމަން ރައިޓްސް ކޮމިޝަނުގައި މަސައްކަތްކުރާ އަންހެން މުވައްޒަފުންނަށް ޚާއްސަ އިނާޔަތްތަކެއްގެގޮތުގައި ވިހެއުމާއި ގުޅިގެން ދެވޭ ޗުއްޓީގެ ގޮތުގައި މުވައްޒަފުންނަށް ދެވޭ ޗުއްޓީ6މަސްދުވަހަށް އިތުރުކޮށް، މާބަނޑު އަންހެނުންނަށް މެންދުރު ކެއުމަށް ދެވޭ 1 ގަޑިއިރުގެ ހުސް ވަގުތުކޮޅުގެ އިތުރުން "ފްލެކްސިބަލް ބްރޭކް" ގެ ގޮތުގައި 1 ގަޑިއިރު، ނެގޭނެގޮތައް ކޮމިޝަނުން ނިންމައިފިއެވެ.\nމި ނިންމުމުގެ މަޤްޞަދަކީ ކޮމިޝަންގައި މަސައްކަތް ކުރާ އަންހެން މުވައްޒަފުންނަށް ވަޒީފާގައި ދެމިތިބުމުގައާއި، މަތީ ފަންތީގެ މަޤާމުތަކަށް ދިއުމުގައި ދިމާވާ ގޮންޖެހުންތައް ނައްތާލާ، މަސައްކަތު މާހައުލުގައި މިންތީގެ ހަމަހަމަކަން ޤާއިމުކުރުމަށް މަގުފަހިކުރުމެވެ.\nޤާނޫނު ނަންބަރު 2008/2 (ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނު) އިން ކަނޑައަޅާފައިވާ މިންވަރަށްވުރެ އިތުރަށް ކޮމިޝަނުގެ މުވައްޒަފުންނަށް ދެވޭ އިނާޔަތްތަކުގެ ތެރޭގައި، އަނބިމީހާ ވިހެއުމާ ގުޅިގެން ފިރިހެން މުވައްޒަފުންނަށް ޗުއްޓީގެ ގޮތުގައިދެވޭ 10 ދުވަހާއި އަންހެން މުވައްޒަފަކަށް ދަރިއަކު ލިބޭ ހިސާބުން ފެށިގެން ދަރިފުޅުގެ އުމުރުން ދޮޅު އަހަރު ވަންދެން ދަރިފުޅުގެގާތައް ދިނުމަށް ދެވޭ 1 ގަޑިއިރުގެ ހުސް ވަގުތުކޮޅާއި މުވައްޒަފުންނަށް މެންދުރު ކެއުމަށްދެވޭ 1 ގަޑިއިރުގެ ހުސް ވަގުތުކޮޅު ހިމެނެއެވެ.\nކޮމިޝަނުގެ މުވައްޒަފުންގެ މިންތީގެ ނިސްބަތަށް ބަލާއިރު، މުވައްޒަފުންގެ 67 އިންސައްތައަކީ އަންހެން މުވައްޒަފުންނެވެ. ޚާއްސަކޮށް ކޮމިޝަންގެ ޑިޕާޓްމަންޓްތަކުގެ އިސްވެރިންގެ ތެރެއިން 55 އިންސައްތައަކީ އަންހެނުންނެވެ. އަދި ކޮމިޝަންގެ5މެންބަރުންގެ ތެރެއިން3މެންބަރުންނަކީ އަންހެން މެންބަރުންކަންވެސް ފާހަގަ ކުރަމެވެ.


ތިޔަ އަސަރު 36 – Esfiya\n“ރީމް ތަ މަސްހުނި ހެދީ؟” ހުރިހާ ތަށިތައް ރީމް ކައިރިއަށް ގެންގޮސް ނިމުމުން މޭޒުމަތީގައި ހުރި މަސްހުނި ތައްޓަށް ބަލާލަމުން ޝަނުމް އަހައިލިއެވެ.\n“ނުބައީ ތަ؟” ފަހަތަށް އެބުރި ޝަނުމްއާއި ދިމާލަށް ބަލާލަމުން ރީމް އަހައިލިއެވެ. އޭރު ޝަނުމް އޭގެ ރަހަ ބަލަނީއެވެ. ރީމް ވަރަށް ފަރުވާތެރި ކަމާއި އެކީ ޝަނުމްގެ މޫނު މައްޗަށް އަރަމުން ދިޔަ ކުލަ ވަރު ބަލަމުން ދިޔައެވެ.\n“ނުބައީ ތަ؟” ދެވަނަ ފަހަރަށް ރީމް އެ ސުވާލުކޮށްލީ ޝަނުމް އެތިކޮޅެއް ކާލުމަށްފަހު މޭގައި އަތް އަޅާލުމުންނެވެ.\n“ޝަނުމް!….” ޝަނުމް ޖަވާބެއް ނުދިނުމުން ރީމް ޝަނުމް ކައިރިއަށް ޖެހިލައި ކޮނޑުގައި ހިފާލީ ހާސްވެފައި ހުރެއެވެ.\n“ނޫން!!!” ވަރަށް ވަރުން އެހެން ބުނެލުމަށްފަހު ޝަނުމް އުދަގުލުން ދެތިން ފަހަރެއްގެ މަތިން ކެއްސާލިއެވެ.\nޝަނުމް އަށް ވަމުން ދާ ވަރު ފެނިފައި ރީމް އަވަސް އަވަހަށް ފުރިޖުން ފެން ފުޅިއެއް ނަގައި ރައްޓަކަށް އަޅާލުމަށްފަހު ޝަނުމް އަށް ބޯންދޭން އުޅުނެވެ. ހެނދުނު ހެނދުނާއި ހަރު އެއްޗެއް ކިޔުމުގެ ކުރިން ޝަނުމް ފެން ބޯން ޖެހޭނެއެވެ. އެހެންނޫނީ އަގަޔަށް ލާ ފުރަތަމަ އެތިކޮޅު ހީވާނީ މޭ ތެރޭ ތާށިވެގެން އުޅޭހެންނެވެ. ނޭވާ ނުލެވި އުދަގޫވެ ކެއްސަން ފަށައިގަންނަނީ އެހެންވެއެވެ.\nރީމް ދިން ފެން ތަށިން ފޮދެއް ބޯ ލުމާއި އެކީ ނަސީބަކުން މި ފަހަރު އެއްކޮށް ރަގަޅުވެއްޖެއެވެ. އެކަމަކު ދެ ލޯ ވަނީ ފެންކަޅިވެފައެވެ.\n“ޝަނުމް، އަހަރެން އެހާ ގިނައިން މިރުސް ނާޅަން، ދައްތަ އަހަރެން ކައިރީ ބުނި ވަރަށް މިރުސް އެޅީ” ހަމަޖެހިލައި ޝަނުމް އޭނާ އަށް ބަލާލި ގޮތުން ރީމް ބުނެލިއެވެ.\n“އެއީ ކުޅިވެގެން ވީ ކަމެއް ނޫން، ބައެއް ފަހަރު ވާ ގޮތެއް އެއީ” ރީމް ހާސްވެފައިވާ ތަން ފެނިފައި ޝަނުމް ބުނެލިއެވެ.\n“ދެން ކީއްވެ ޑޮކްޓަރަށް ނުދައްކަނީ، ހިނގާ ސައިބޮއިގެން ހޮސްޕިޓަލަށް ދާން” ޝަނުމް އަށް ކަމެއް ދިމާވެދާނެ ކަމަށްޓަކައި ރީމް ބިރުގަނެއެވެ. ޝަނުމް އޭނާ ދެކެ ލޯބި ނުވިޔަސް އެހިތުގައި ޝަނުމް އަށް ދެވިފައިވާ މަގާމް ކުޑައެއް ނުވެއެވެ. ދުވަސް ފާއިތުވި ވަރަކަށް ވާ ލޯބި އިތުރު ވަނީއެވެ.\n“އެކަން ނިމިއްޖޭ މިހާރު، ދެން ފަހަރަކުން ފެން ފޮދެއް ބޯ ލުމަށްފަހު ނޫނީ ނުކެއިމަ އެހެން ނުވާނެ” އެހެން ބުނެލުމަށްފަހު ޝަނުމް މޭޒު މައްޗަށް ސައިނެގުމަށް ރީމް އަށް އެހީތެރިވެދޭން އުޅުނެވެ. ރީމް ދޭތެރެ ދޭތެރެއިން ޝަނުމް އަށް ބަލައިލަނީ ޝަނުމް އަށް އެއްވެސް ކަމެއް ވޭ ތޯ ބެލުމަށެވެ.\n“ހުރިހާ އެއްޗެއް ވެސް ވަރަށް މީރު، ހާއްސަކޮށް މަސްހުނި” ކައި ނިމުނު އިރުވެސް ރީމްގެ ސަމާލުކަން އޭނާގެ މޫނުން ނުނެއްޓޭތީ ޝަނުމް ބުނެލިއެވެ.\n“ވަރަށް އުފާވެއްޖެ ، އިއްޔެ ހަތަރުދަމު ދައްތައާއި އެކީ ބަދިގޭގަ އުޅުނީ ޝަނުމް އަށް އެއްމެ މީރުވާނެހެން …….” އެހެން ބުނެ ތެދުވެ ތަށިތައް ނަގަމުން ދިޔަ ރީމް ގެ ޖުމްލަ ފުރިހަމަ ނުކުރެވުނީ ފައި ކައްސާލާފައި ބިން މައްޗަށް ވެއްޓެމުންނެވެ.\nރީމް ވެއްޓުމާއި އެކު ޝަނުމް އަވަސް އަވަހަށް ތެދުވެ ރީމް އަށް އެހީވެ ދިނުމަށް އަވަސްވެގަތެވެ.\nރީމް ކައިރީ އިށީދެ ޝަނުމް ރީމްގެ ބަނޑުގައި އެއް ފަރާތުން ހިފާލައި ރީމް ތެދުކުރުވަން އުޅުނެވެ. ޝަނުމް ބަނޑުގައި ހިފުމާއި އެކު ރީމްއަށް ލިބުނީ ކުއްލި ސިހުމެކެވެ. އަވަސް އަވަހަށް ޝަނުމްގެ އަތުގައި ހިފައި ދުރަށް ލާން އުޅުނެވެ.\n“މި ތަނަށް ތަދުވަނީ ތަ” ރީމް އުޅުނު ގޮތުން ޝަނުމް އަތް ނަގައި އެތަން ބަލާލަން އުޅުނެވެ. ވެއްޓުނު ގޮތުން ރީމް ލައިގެން ހުރި ޓީޝާޓުން އެ ތަންކޮޅުވަނީ ކަޝްފުވެފައެވެ. އަދި ހުޅުވާފައި ހުރި ކަބަޑުގެ ދޮރުގެ ކަނުގައި ޖެހި އެތަންވަނީ ހަން މަށައިގެން ގޮސްފައެވެ. ޝަނުމް ބަލާލި ގޮތުން ރީމް އަވަސް އަވަހަށް އެތަން ފޮރުވާލަން އުޅުނެވެ.\n“އަތް ނުޖައްސާ އިހަށް މަޑުކުރޭ، އަހަރެން އެބަ އަންނަން” އެހެން ބުނެލުމަށްފަހު ޝަނުމް އެތަނުން ތެދުވިއެވެ. އަދި ބަދިގޭގެ ކަބަޑުން ފަސްޓް އެއިޑް ބޮކްސް ނަގައި ރީމްގެ ބަނޑުގައި އަޅަން އުޅުނެވެ.\n“ކޮންތާކަށް ތި ދަނީ؟ ބޭސް އަޅައިގެން ދާން މަޑުކޮށްލަންވީ އެއްނު” ޝަނުމް ބަލާލިއިރު ރީމް ތެދުވެގެން ދާން ހިނގައިގަންނަނީއެވެ.\n“އެއީ އެވަރު ކަމެއް ނޫނޭ، ރަގަޅުވެދާނެ” ތަދުވިޔަސް އަދި ލޭ އަންނަމުން ދިޔަ ނަމަވެސް ރީމް ހުރީ ލަދުންނެވެ. އެހެންކަމުން އެކަމަށް ކެތްކޮށްލީއެވެ.\n“ޔަގީން ތަ؟ ތަދުވާ ނަމަ ބުނެލާތި. އޭރުން ޑޮކްޓަރަށް ދާން ދެވޭނެއެއްނު” ޝަނުމް ކަންބޮޑުވުމުގެ ރާގަކަށް ބުނެލިއެވެ.\nރީމް މައްސަލައެއް ނެތޭ ބުނުމުން ޝަނުމް ކޮޓަރިއަށް ދިޔައެވެ. ޝަނުމް ދިޔުމުން ރީމް ސިއްރު ސިއްރުން ފަސްޓް އެއިޑް ބޮކްސް ހިފައިގެން ގޮސް އެބައިގައި ހުންނަ ހުސް ކޮޓަރިއަށް ދިޔައެވެ.\nއެ ދުވަހު ހަގީގަތް ހާމަވުމަށްފަހު ހިންދު ހޮސްޕިޓަލަށް ނުގޮސް ގޭގައި މަޑު ކުރުމަށް ނިންމިއެވެ. އަޝްވިން އެތައް ނަސޭހަތެއް ދިނުމުން ވެސް ހިންދު ހުރީ ގޮތް ދޫކުރާ ފަދަ ހިޔާލެއްގައެއް ނޫނެވެ.\n“މަންމަ ކައިރިއަށް ނުދިޔަސް ހިނގާ ބައްޕަގެ ހާލު ބަލާލާފަ އަންނަން، ހިންދު ނުދިޔައީމަ ބައްޕަ ދެރަވާނެ އެއްނު” އެނދުގެ ހެޑްބޯޑުގައި ލެގިލައިގެން ދެފައި ދިގުކޮށްގެން އިން ހިންދު ކައިރީ އިށީދެލަމުން އަޝްވިން ބުނެލިއެވެ.\n“ނުދާނަން!” ކުޑަ ކުއްޖެއްހެން މޫނު ހަދާލަމުން ހިންދު ބުނެލިއެވެ.\n“އެ ކީއްވެ؟ ބަލިމީހުން ކައިރިއަށް ޒިޔާރަތް ކުރަންވާނެ.. އަދި ރުޅި މޫނު ހަދައިލައިގެން އެއްވެސް މީހަކާއި ވާހަކަ ނުދައްކާ ހުންނާކަށް ނުވާނެ” ހިންދުގެ އަތުގައި ހިފާލަމުން އަޝްވިން ބުނެލިއެވެ.\n“އަޝްވިން ވެސް ތި ބަލަނީ މަންމަމެން ދިފާއު ކުރެވޭ ތޯ ތަ؟ ނޭނގޭތަ އެމީހުން އަހަންނަށް އެހެން ހެދީ އަހަރެން އެއްވެސް ކުށެއް ނެތިކަން” ދެބުމަ ގޮށް ޖަހާލައި އަޝްވިން އާއި ދިމާލަށް ބަލާލަމުން ހިންދު ބުނެލިއެވެ.\n“އެނގޭ ތިކަން، އިންސާނުންނަށް ކުށްކުރެވޭނެ ، އެކުށްތަކަށް މާފުކޮށް ދިނުމަކީ ދެން ތިބި މީހުން ކުރަން ޖެހޭނެ ކަމެއް.. މިހެން ބުނާއިރު އެނގޭ ހިންދުގެ މަންމަމެން ކުރީ އާދައިގެ ކަމެއް ނޫންކަން. އަދި މާފަށް އެދުމުން އެކަން ނުވާ ކަމަކަށް ނުވާނެކަން.. އެކަމަކު އެއީ މަންމަ.. ހިންދު ޖެހޭނެ މަންމައަށް މާފުކޮށްދޭން.. މައިންބަފައިން އެތައް އަނިޔާއެއް ދިނަސް އެމީހުން އަހަރަމެންނަށްޓަކައި ކޮށްދިން އެއްވެސް ކަމެއްގެ އަގު އަހަރަމެންނަށް އަދާނުކުރެވޭނެ.. ވަގުތު އޮތްވައި ގުޅުން އިސްލާހުކުރަން ވާނެ.. މާދަމާ ދާން ހަދައިގެން ވަގުތު ފާއިތުވެދާނެ” ހިންދު ގެ ބޮލުގައި ފިރުމާލަމުން އަޝްވިން ހިންދުއަށް ވިސްނުވައިދެވޭތޯ އުޅުނެވެ.\n“އެވަރަށް އަނިޔާ ދިނަސް އަދިވެސް މަންމަމެން ދެކެ ލޯބިވަން.. ވަރަށް ބޭނުން މަންމަ އަހަރެންގެ ގައިގައި ފިރުމާލަން.. އަދި ވަރަށް ބޭނުން މަންމަ އުގުގައި ނިދާލަން” އުފަލާއި ހިތާމަ އެކުވެ ހިންދުގެ ދެލޯ ފެންކަޅިވިއެވެ.\n“އެހެންވީމަ ހިނގާ އަވަހަށް ދާން.. އީޝް މިއަދު ގުޅާފަ ވަރަށް ގިނައިން އެހި އިތުރު މާމައެއް ލިބުނީހެއްޔޯ” ދުރުގައި ހުއްޓަސް އަޝްވިން ކޮންމެ ދުވަހަކު ތިން އިރަށް އީޝްއަށް ގުޅައި ހަދައެވެ. އަދި ގުޅައިގެން އޮވެ އީޝް ނިންދަވަން ލިއުޝާއަށް އެހީތެރިވެދެއެވެ.\n“އަޝްވިން! އަހަރެން ބޭނުން ކުއްޖެއް ހޯދަން” ދެމީހުން އެކުގައި ކޮޓަރިން ނިކުންނަނިކޮށް ހިންދު ބުނެލި ޖުމްލައިން އަޝްވިން ހިންދުގެ އަތުގައި ހިފައި ކޮޓަރިއަށް ވެއްދިއެވެ.\n“ހިނގާ އަވަހަށް” އަތްދަނޑި މައްޗަށް ލައިގެން ގޮސް ހިންދު އެނދުގައި ބާއްވަމުން އަޝްވިން ބުނެލިއެވެ.\n“މި ގަޑީ؟، އަހަރެން ހީކުރީ މަންމަމެން ކައިރިއަށް ދާން ކަމަށް މިއުޅެނީ” ސުވާލުގެ ނަޒަރުން އަޝްވިން އާއި ދިމާލަށް ބަލާލަމުން ހިންދު ބުނެލިއެވެ.\n“ނޫން މިގަޑިއަކު ނޫން.. ހިންދު ކިޔަވާ ނިމުނީމަ! އަހަރެން ބަލައިލީ ހިންދު ތައްޔާރަށް ހުރި ތޯ… ބިރުން ހަލާކުވާ ވަރު ވެފައެއްނު ތި އޮތީ” އެހެން ބުނެ އަޝްވިން ހިންދުގެ ނިތްކުރީގައި ލޯބިން ބޮސްދިނެވެ.\nއެރޭގެ ޖަލްސާއަށް ފަހު ކާއިންގެ އުޅުމަށް އަންނަ ބަދަލުތައް އަޝްވާ ދިޔައީ ފާހަގަކުރަމުންނެވެ. ގިނަ ވަގުތު އިންނަނީ އަތުގައި އޮތް ފޯނުން ކޮންމެވެސް އެއްޗެއް އަޑު އަހަން ހެޑްސެޓް ޖަހައިގެން ގެންގުޅޭ ކުޑަ ފޮތުގައި އެއްޗެއް ލިޔާށެވެ. އޮފީހުގެ މަސައްކަތްތައް ބަރާބަރަށް ކުރިއަސް ކާއިންއަށް މި އަންނަ ބަދަލުތަކާއި މެދު އަޝްވާ ކަންބޮޑުވިއެވެ. އަދި ވަކިން ހާއްސަކޮށް ކާއިން އޭނާ އަށް ކަމެއް ސިއްރު ކުރާހެން ހީވުމުންނެވެ. ދެތިން ފަހަރެއްގެ މަތިން އަޝްވާ އަޑުއަހަނީ ކޯއްޗެއް ތޯ ސުވާލުކުރުމުން ވެސް ކާއިން ވާހަކަ އޮޅުވާލައެވެ. ކާއިންއަށް ސިއްރުން އެއީ ކޯއްޗެއް ތޯ ބަލަން އުޅުމުން ލިބުނު ކާމިޔާބީ އެއް ނެތެވެ.\n“ކާއިން! ކާއިން އެއްނު ބުނީ އަހަންނަށް ކޮންމެ ކަމެއްގައި ވެސް އިތުބާރު ކުރާނަމޭ.. ދެން ކީއްވެ ތި އަޑު އަހަނީ ކޯއްޗެއް ކަން އަހަރެން ކައިރީ ނުބުނެވިގެން ތިއުޅެނީ” ހަތަރެއް ޖެހުމާއި އެކީ އޮފީހުގެ އެހެން މުވައްޒަފުން ގެޔަށް ދިޔަ ނަމަވެސް އަޝްވާ މަޑުކޮށްލީ ކާއިން އާއި ވާހަކަ ދައްކާލެވޭނެ ފުރުސަތެއް ހޯދާލުމަށެވެ.\n“މީ އެއްޗެއް ނޫން” އަޝްވާގެ އަޑު އިވުމުން ކާއިން އޭނާ އަތުގައި އޮތް ފޮތް ލައްޕާލައި ކަންފަތަށް ޖަހާފައި ހުރި ހެޑްސެޓް ނައްޓާލަމުން އަވަސް އަވަހަށް ބުނެލިއެވެ.\n“ދެން ކީއްވެ އަހަންނަށް ސިއްރުން ތި އަޑު އަހާ އެއްޗެއް ތި އަޑު އަހަނީ، މިއަދު ވެސް އެތައް ފަހަރެއްގެ މަތިން ތި ފޮތް ބަލާލެވޭ ތޯ އަހަރެން އުޅެފިން، އެކަމަކު އެހެން މީހެއްގެ ނަޒަރުވެސް ތިއަށް އަމާޒުވާން ކާއިން ބޭނުން ނުވާކަން އަހަންނަށް ފާހަގަ މިވަނީ” ކާއިން ކައިރީ ހުރި ގޮނޑީގައި އިށީދެލަމުން އަޝްވާ ބުނެލިއެވެ.\nއަޝްވާ އެހެން ބުނުމުން ކާއިން ފުން ނޭވާއެއް ލައި އިސްޖަހައިލަމުން ގޮނޑީގައި ލެގިލިއެވެ. މިހުރިހާ ވާހަކަ އެއް އޭނާ އަޝްވާ އަށް ކިޔައިދޭނީ ފަހެ ކިހިނަކުން ބާ އޭ ހިތަށް އަރުވަމުންނެވެ؟\n“ކާއިން، ތީ އަހަރެން ކައިރީ ބުނެވޭ ވަރަށް ވުރެ ބޮޑު ވާހަކައެއް ކަމަށް ގަބޫލުކުރެވިދާނެ.. އެކަމަކު ކާއިންގެ މުޅި ދިރިއުޅުން ތިއަށް ބަރޯސާވާކަށް އަހަރެން ބޭނުމެއް ނޫން.. މިއަދު ކާއިންގެ މަންމަ އަހަންނަށް ގުޅާފަ ބުނި ކާއިން މިހާރު ގެޔަށް ކާން ނާންނަ ވާހަކަ.. އެހެން ވިއްޔާ ބުރޭކަށޭ ކިޔާފަ މިވީ ދެތިން ދުވަސް ތެރޭ ކޮންތާކަށް ތި ދަނީ…. އެއްމެ ކުޑަމިނުން ދާ ތަނެއް ބުނެލާ ނަމަ ކާއިންގެ މަންމެން ހާސްވެގެން އުޅޭކަށް ނުޖެހޭނެ އެއްނު.. ޖަލްސާ އޮތް ރޭ ވެސް ކިހާ ދެރަކޮށް ކަންތައް ވީ. އެއްވެސް މީހެއް ބޭނުމެއް ނުވާނެ ކާއިންއަށް ދެރައެއް ލިބޭ ތަން ދެކޭކަށް” ކާއިންގެ ކޮނޑުގައި ހިފައި އަޝްވާ ކަންބޮޑުވުމުގެ ރާގަކަށް ބުނެލިއެވެ.\n“އަހަންނަށް ކަމެއް ވެއްޖެ ނަމަ އަޝްވާ ދެރަވާނެ ތަ؟ ” އަޝްވާގެ ވާހަކަތައް ނިމުމުން އިރުކޮޅަކު ވިސްނަން އިނދެފައި ކާއިން އަހާލިއެވެ.\n“އާން! ވަރަށް ބޮޑަށް… އެހެންވެ އެއްނު އަހަރެން މި ހުރިހާ ވާހަކައެއް މި ދައްކަނީ” އަދިވެސް އިސްޖަހައިގެން އިން ކާއިންއަށް ބަލާލަމުން އަޝްވާ ބުނެލިއެވެ.\n“އަހަންނަށް ކަމެއް ވެއްޖެ ނަމަ އަޝްވާ ދެރަވާންވީ ސަބަބަކީ ކޮބާ؟ އަހަރެން ނެތަސް އަޝްވާ ލޯބިވާ އަދި އަޝްވާ ދެކެ ލޯބިވާ އެތައް ބަޔަކު ތިބޭނެ އެއްނު” ކާއިންގެ ސުވާލަކީ އެއްވެސް އަސަރެއް މޫނުމަތިން ނުދައްކާ ކުރި ސުވާލަކަށް ވިޔަސް އޭގެ ޖަވާބު ކާއިންއަށް ވަރަށް މުހިއްމެވެ. ހަޔާތުގެ ކޮންމެ ކަމެއް މިހާރު ގުޅިފައިވާ އެކަކީ އަޝްވާ ކަމުންނެވެ.\n“އަހަރެން އަދި ކިތައް ފަހަރު ބުނުމުން ކާއިން އަށް އަހަރެންގެ ޖަވާބު ވިސްނޭނީ؟” އެހެން ބުނެލުމަށްފަހު ހީލައި އަޝްވާ ކާއިންގެ އަތުގައި ހިފައި އޭނާގެ ވާހަކައާއި ކުރިއަށް ދިޔައެވެ.\n“މި ފަހަރު ރަނގަޅަށް ކަނުލައި އަޑުއަހާ، އަހަރެންގެ އާއިލާ ފިޔަވައި ކާއިން ތީ މިހާރު އަހަރެންގެ އެއްމެ ގާތް އެކަކު.. އަހަންނަށް ކޮންމެ ކަމެއް ވެސް އެއްވެސް ހުރަހެއް ނެތި ކާއިން އާއި ހިއްސާކުރެވޭ… ތީ އަހަރެންގެ ހަޔާތަށް އައި އަހަރެން އެއްމެ ރުޅި އަންނަ އެކަމަކު އެއްމެ ލޯބިވާ އެކަކު.. އަހަންނަށް އެނގޭ ކާއިން ވެސް އަހަރެން ދެކެ ވަރަށް ލޯބިވާކަން” ފަހު ޖުމްލަ ބުނެލަމުން އަޝްވާ ކާއިންގެ ކޮލުގައި ހިފާލިއެވެ.\nއަޝްވާ ކާއިން ހެއްވަން އުޅުނަސް މިއަދު އެކަން ވާނެހެން ހީވޭ ހެއްޔެވެ؟ އަދި އަޝްވާ އެ ދިން ޖަވާބަކީ ކާއިން އުއްމީދުކޮށްގެން ހުރި ޖަވާބަށް ވެއްޖެ ހެއްޔެވެ؟\nއެރޭ ވީ ކަންތަކަށް ފަހު ކާއިން ހުންނަނީ ހިތް ބިރުގެންފައެވެ. ކަމެއް ވެދާނީ ނިންޖެއް ނާދެއެވެ. ނިދޭ ރެއެއް ނަމަ އިރުއިރުކޮޅައި ހޭލެވި މަންމަމެން ގޭގައި އުޅޭ ތޯ ބެލެވެއެވެ.\n“ކާއިން، ކިހިނެތްވީތަ؟ ކާއިން ކަމަކާއި ބިރުގަންނަ ނަމަ އެ ވާހަކަ އަހަންނާއި ހިއްސާކޮށްލަންވީ އެއްނު.. ” އަޝްވާ އޭނާގެ ވާހަކަ އެއްކޮށް ދައްކާ ނިންމާނުލެވެނީސް ކާއިން އަޝްވާ ގައިގައި ބައްދައިގަތެވެ.\n“އަހަރެން އަޝްވާ ކައިރީ ބުނަން ބޭނުންވާ އެތައް ވާހަކަތަކެއް އެބަ ހުރި.. އެކަމަކު މިއީ އެއިން އެއްވެސް ވާހަކައަކަށް އެއްމެ ރަނގަޅު ވަގުތެއް ނޫން.. އަޝްވާ ތި ބުނިހެން އަހަރެން އަޝްވާ ދެކެ ވަރަށް ލޯބިވޭ.. ވަރަށް ވަރަށް ބޮޑަށް.. އެކަމަކު މަގޭ ޗެރީ، ހިތަށް އަރާ މިއަށް ވުރެ ބޮޑަށް ކިޔައިދެވޭނެ ނަމަ އޭ.. އެކަމަކު އަހަރެން ނެތިން އަމިއްލަ އެދުން އިސްކުރާކަށް… އެޔަށް ވުރެ ބޮޑަށް އަޝްވާގެ ރައްކާތެރިކަމާއި ސަލާމަތަށް ވިސްނަން އަހަރެން ބޭނުން.. އަހަރެން ބުނަން ބޭނުންވާ އެއްމެ ވާހަކައަކުން ވެސް އަޝްވާ އަހަރެންގެ ހަޔާތުން ބީވެދާނެ ކަމުގެ ބިރު އަހަންނަށް އެބަ ކުރެވޭ..” ކާއިން ނުސީދާކޮށް އޭނާގެ ހާލަތު އަޝްވާއަށް އިއްވައިދިނެވެ. މުޅި ސިކުނޑި ބަރުކޮށްފައިވަނީ އެތައް ކަމަކުންނެވެ. ހިއްސާކޮށްލެވޭނެ އެއްވެސް ފަރާތެއް ނެތިއެވެ. ދުނިޔެ އޭނާއަށް ކުރިމަތި ކުރުވަމުން މިދަނީ ކޮން ފަދަ އިމްތިހާނެއް ހެއްޔެވެ؟ ލޯބިވާ އެއްމެން ބީވެދާނެ ކަމުގެ ބިރުން މީހާއަށް ވަނީ ސިހުން ލިބިފައެވެ.\n“ކާއިން، ތިހެން ނުބުނޭ… ކާއިންއަށް ހުރިހާ ކަމެއް ވެސް އަހަންނަށް ކިޔައިދެވޭނެ.. ކޮންމެ ހާލެއްގައި ވެސް އަހަރެން ކާއިން ކައިރީ ހުންނާނެ ކަން އެނގެއެއްނު” ކާއިންގެ ބުރަކަށީގައި ފިރުމާލަމުން އަޝްވާ ބުނެލިއެވެ. އަދި މި ވީހާ ތަނަކަށް ކާއިން މިހާ ދެރަވެފައި ހުރި ތަން އަޝްވާ އަށް ނުފެނެއެވެ.\nއަޝްވާ އެހެން ބުންޏަސް ކަންތައް ވާނީ އެހެން ހެއްޔެވެ؟ ލޯބިވާކަން ހާމަކުރުމުން އަޝްވާ ދުރަށް ނުގޮސް ހުންނާނެ ހެއްޔެވެ؟ ދުރަށް ނުދިޔަ ނަމަވެސް އެލޯބި އަބުރާ ނުލިބުމަކީ ވޭން ހުރި ކަމަކަށް ވާނެކަން ޔަގީނެވެ. ދެން ހުރީ މައިންބަފައިންގެ ކަންތަކެވެ. އޭގެ ހުރިހާ ހަގީގަތެއް އެނގޭ ދުވަހު އަޝްވާ އޭނަ ދޫކޮށްފައި ނުދާނެ ހެއްޔެވެ؟ އަޝްވާގެ ހިތުގެ މިތުރާއަށް ހަމަލާ ދިނީ ކާއިންގެ ބައްޕަގެ އަދުއްވުން ކަން އެނގޭ ދުވަހު އަޝްވާ އެކަމުގެ ބަދަލު ނުހޯދައި ހުންނާނެ ހެއްޔެވެ؟ އަދި މިހާރު އެމީހުން އެދަނީ ކާއިންއާއި ގުޅުމެއް އޮންނަމަ އޮތް މީހެއްގެ ރައްކާތެރި ކަމާއި މެދު ސުވާލު އުފައްދަމުންނެވެ. އެއް ފަރާތުގައި ލޯބިވާ އާއިލާއެވެ. އަނެއް ފަރާތުގައި ދެން ތިބީ ކާއިން އާއި ގުޅުން އޮތް މީހުންނެވެ. އޭގެތެރޭގައި އަޝްވާ ވެސް ހިމެނެއެވެ. އެއްމެން ސަލާމަތް ކުރުމަށް ކާއިންއަށް އޮތް ގޮތަކީ ކޮބައި ހެއްޔެވެ؟\nކާއިން އަޝްވާ އަށް ދުރަށް ޖެހިލައި އަޝްވާގެ މޫނަށް ރަނގަޅަށް ބަލައިލިއެވެ. އަޝްވާގެ ސޫރަ ހިތު ތެރޭގައި ބިންވަޅު ނެގިފައި ވީ ނަމަވެސް ބަލާ ފޫހިނުވާނެ ބެލުމަކުންނެވެ. ތައުރީފު ކުރަން ފަށަން ވީ އަޝްވާގެ ކޮން ސިފައަކުން ކަމެއް ކާއިންއަށް ނޭނގުނެވެ. އެއްވެސް އައިބުކަމެއް ނެތެވެ. ކާއިން އަބަދު ބުނާހެން ދެ ޗެރީހެން ފުފިފައި އޮތް ދެ ކޮލެވެ. ދެކޮލުގައި ހުންނަ އަޑިކޮޅު އެހާމެ ފުރިހަމައެވެ. ފުޅާ ހިނިތުންވުމަކާއި މަސްތުކުރުވާ ބެލުމެކެވެ. ކާއިން ހިތު ތެރޭގައި އަޝްވާގެ ހަށިގަނޑުގެ ފުރިހަމަ ކަމާއި އެއްވަރަށް އެ ނަފުސުގެ ރީތިކަމަށް ފުން ލޯބެއް ދެވިފައިވެއެވެ. ގުރުބާންތައް ވުމުގައި އެއީ އެއްވަނައެވެ. އަމިއްލަ އެދުން އެއް ފަރާތްކޮށްލުމުގައި ނަމޫނާއެކެވެ. އެހެން މީހުންނަށް އަޅާލައި އެހީ ވުމުގައި ދެވަނައެއް ނުވާނެ ފަރާތެކެވެ. އަދިވެސް އެތައް ކަމެއް ކާއިންއަށް އަޝްވާ އާއި ބެހޭ ގޮތުން ލިސްޓު ކުރެވިދާނެއެވެ.\n“ކާއިން” އެސްފިޔަ ވެސް ޖަހާލަން ހަނދާން ނެތިފައި ކާއިން އޭނާއާއި ދިމާލަށް ބަލަހައްޓައިގެން ހުރި ގޮތުން އަޝްވާ ގޮވާލިއެވެ.\nކާއިން އެޔަށް ޖަވާބެއް ދިނީ ލުއި އެހެންނަމަވެސް މާނަ ފުން ހިނިތުންވުމަކުންނެވެ. އަދި އެޔަށްފަހު އަޝްވާގެ މޫނުން ދޫކޮށްލައި އަނެއްކާވެސް ގޮނޑީގައި ލެގިލައި އިސްޖަހައިލިއެވެ. ކާއިންގެ އެއަމަލުން އަޝްވާއަށް ނަގަންވީ މާނަ ނޭނގުނެވެ.\nއަޝްވާ ކާއިން ކުރެން ވެގެން އުޅޭ ގޮތް އެހިގެން ނޫޅެނީސް އެތަނަށް އޮފީހުގެ މަސައްކަތު މީހާ އައެވެ. ކާއިން ކައިރިއަށް އައުމުގެ ކުރިން އަޝްވާ އޭނަ އަތަށް ލާރި ދީ ކާއިންއަށް ކާނެ އެއްޗެއް ގެނެއައުމަށް އެދުނެވެ. އެމީހާ ގެނައި ކާ އެއްޗެހި އަޝްވާ އާއި ހަވާލުކޮށްފައި ދިޔުމުން އަޝްވާ ކާއިންއަށް ކާން ދޭން މޭޒުމަތީގައި ހުރި ގަނޑުތަކާއި ފައިލްތައް އެއް ފަރާތަކަށް ޖައްސާލިއެވެ.\n“އާދޭ ސައި ކޮޓަރިއަށް” އަޝްވާ އޮންނަނީ ސައި ކޮޓަރި ފިޔަވައި އޮފީހުގެ އެހެން ތަންތަނުގައި ކެއުން މަނާކޮށްފައެވެ.\n“ނޫނޭ،މި ތަން ރަނގަޅު ވާނެ… އަހަރެން ވެސް މިހިރީ ވަރަށް ބަނޑުހައިވެފައި” ކާ އެއްޗެހީގެ ވަސް ދުވުމުން ކާއިން ބަނޑުހައިވެއްޖެކަން މޫނުމަތިން ފެނުމުން އަޝްވާ ހިތްހަމަޖެހުނެވެ.\n“ޝަނުމް ނުލިބުނަސް އަޝްވާ ދެކެ ލޯބިވާނެ އެތައް ބަޔަކު ތިބޭނެކަން ހަނދާން ކުރައްޗޭ.. ބައެއް ފަހަރު ތިމާގެ އަލަތު ލޯބިވާ ފަރާތަކީ ތިމާ އެއްމެ އުފަލުގައި ބެހެއްޓޭނެ މީހާއަށް ނުވެދާނެ.. މިއަދު ލިބޭ ދެރައަކީ މާދަމާ ލިބޭ އުފަލަށްވެސް ވެދާނެ.. އެއިން ކަމަކާއި ހެދި އަޝްވާގެ އެހެން އުފާތަކަށް ހުރަސް އެޅޭ ފަދަ އެއްވެސް ކަމެއް ނުކުރާތި.. ބައިވަރު ކުދިން ހޯދާތި… ހަތަރެއް ފަހެއް ކީއްކުރަން ދިހަ އެއް ހޯދަން ބޭނުން ވިޔަސް އެފަދަ މީހަކާއި ނޫނީ މެރީ ކުރާތި” ގެނައި ބަތް ޕާރުސަލުން އެތިކޮޅެއް ކާލުމަށް ފަހު ކާއިން ނަސޭހަތް ދިނުމާއިގެން ކުރިއަށް ދާން ފެށުމުން އަޝްވާއަށް ސުވާލުގެ ނަޒަރުން ކާއިންއާއި ދިމާލަށް ބަލާލެވުނެވެ.\n“ކީކޭ ބުނަން ތި އުޅެނީ؟” ކާއިން ވާހަކަ ދައްކާ ނިމުމުން އަޝްވާ ބުނެލިއެވެ. ކާއިން ކުރިން ވެސް މިކަހަލަ ނަސޭހަތް އަޝްވާ އަށް ދިނަސް މިއަދު ގެ ސީރިއަސް ކަމާއި އެކީ ކާއިން އެހެން ބުނުމުގެ މަގުސަދު އަޝްވާއަށް އޮޅުނެވެ.\n“ކާއިން ތި އުޅެނީ އަނެއްކާ ވެސް އެބުރި އެމެރިކާއަށް ބަދަލުވާން ތަ؟” ކާއިންގެ ބަހުގެ ރާގާއި މާނައިން އަޝްވާ އޭނާއަށް ހީވާ އެއްޗެއް ބުނެލިއެވެ.\n“ނޫން އެނޫން ކޮންމެވެސް ތާކަށް.. ޗެރީ އަންނަންޗޭ ލައިފު އާއި ބެހޭ ގޮތުން ވާހަކަ ދައްކާލާ ހަދާލަން، އެކަނި އުޅޭއިރު އަހަރެން ވަރަށް ފޫހިވާނެ.. އަދި ވަރަށް މިސްވާނެ ޗެރީ މަތިން” ގަދަކަމުން ހިނިތުންވެލަމުން ކާއިން ބުނެލިއެވެ.\n“ދާ ތަނެއްގެ ނަން ބުނީމައެއްނު އަހަންނަށް ކާއިން ކައިރިއަށް ދެވޭނީ” އަޝްވާ ދެރަވިއެވެ. ކާއިން ދަނީ ހެއްޔެވެ؟ އޭރުން ދެން ކަންތައް ބަދަލުވާނެ ގޮތާއި މެދު އަވަސް އަވަހަށް ވިސްނާލެވުނެވެ. އަޝްވާ ބުނިހެން ކާއިން އަކީ އޭނާގެ ހަޔާތުގެ އެއްބައެވެ. އެބަޔާއި ނުލައި އުޅެން ދަސްކުރުމަކީ އުދަގޫ ކަމަކަށް ވާނެކަން ޔަގީނެވެ.\n“ނޭނގެ އަދި ވަކި ތަނެއް، ފަހަރެއްގައި ލަންކާއަށް ނޫނީ ކޮންމެވެސް ދުރު ތަނަކަށް” ހިންދިރުވާލުމަށްފަހު ކާއިން އެހެން ބުނެލިއެވެ. ނު ރޯން ވަރަށް ހިތްވަރުކޮށްގެންނެވެ.\n“ލަންކާއަށް ދާނަމަ އަހަރެން ވަރަށް ގިނައިން ދާނަން އިނގޭ، ދެ މީހުން އެއްކޮށް ޝޮޕިންކޮށްލަން ވަރަށް މަޖާވާނެ” ދެރަ ވިޔަސް އަޝްވާ ވެސް ބެލީ އެކަން މޫނުމަތިން ނުދެއްކޭތޯއެވެ.\nއަޝްވާ ވަރަށް ގިނައިން ވިޔަފާރި ކޮށްލާނަމޭ ބުނުމުން ކާއިންއަށް އުފަލާއި އެއް ވަރަށް ހިތާމަ ވެސް ލިބުނެވެ. އުފާވީ އަޝްވާ އަކީ މާލޭގައި އުޅޭއިރުވެސް އަހަރަކު ދެތިން ފަހަރެއްގެ މަތިން ނޫނީ ވިޔަފާރިކޮށްލުމަށޭ ބުނެ ބޭރަށް ނުކުންނަ ކުއްޖަކަށް ނުވުމުން، ކާއިން ކައިރިއަށް އަންނަ ބަހަނާއެއްގެ ގޮތުން އެކަން ދެއްކުމުންނެވެ. ދެރައީ އަޝްވާއާއި އެކީ އެކަންތައް ކޮށްލުމަށް ކާއިންއަށް ނުހުރެވޭނެތީއެވެ. އަދި އެ ރީތި ހިނިތުންވުން ފެނުމުން ވެސް މަހުރޫމް ވާނެތީއެވެ.\nދެމީހުން އެކުގައި ވަރަށް ގިނަ އިރު ވަންދެން ވާހަކަދައްކަން ތިއްބެވެ. ކާއިން އަޝްވާގެ ކޮންމެ ހަރަކާތެއް، ކޮންމެ ބަލާލުމެއް ހިތުގައި ބިންވަޅު ނަގަމުން ދިޔައެވެ. ލޯތްބަށް އިއުތިރާފުވާން ފުރުސަތު ނުލިބެނީސް މިޖެހެނީ މުޅި އުމުރަށް އަލްވަދާއު ކިޔަން ތައްޔާރު ވާށެވެ. ހިތުގެ ހާލަތު އިސްނަގައި ބުނުމުގެ ހިތްވަރެއް ނެތެވެ. ބޭނުން ނުވަނީ އެއް ނޫނެވެ. ވަރަށް ވެސް ބޭނުމެވެ. އެހެނަސް ތަގުދީރު މި ކުޅުނު ސަމާސާގެ ހިތިކަން އަރު ތެރޭގައި ލާން ފަށައިފިއެވެ.\n“އިންތިޒާރު ކުރާނަމެވެ. މާނަ ނެތް އިންތިޒާރެއް ޖެހުނަސް ތި ނަން މި ހިތުން ނުފިލާނެކަން ޔަގީނެވެ. ތިޔަ އަސަރު މި ހިތު ތެރެއިން ފިލައިގެން ނުދާނެ ކަމަށް ވައުދުވަމެވެ. ދެ ދުނިޔޭގެ ހުރިހައި އުފަލެއް ތި އުނގަށް ޖަމާކޮށްދެއްވުމަށް ދުއާ ކުރާނަމެވެ. އެ ދުވަހަކުން ތި ކުރާ ހިތާމަތަށް މަތިން ހަނދާން ނެތޭނެކަން ޔަގީނެވެ. ދުރުގައި ހުއްޓަސް ހިތާމާއިގެ ފަރުބަދަތައް ތި ހިތާއި ދުރުކޮށްދޭ ނަމެވެ. ބިރުވެރިކަމުގެ ކަޅު ބޯ ވިލާތައް ވެސްމެއެވެ. އަބަދު ވެސް ތި ފަރި ހިނިތުންވުމުން ޖަރީވެގެން ހުންނާށެވެ.” ދުލުން ބަޔާންކޮށް ނުދެވުނަސް ކާއިން ތަކުރާރުކޮށް އެތައް ފަހަރެއްގެ މަތިން އަޝްވާއަށް ބަލާލުމަށްފަހު ހިނިތުންވުމުގެ ޒަރީއާއިން އަޝްވާއަށް އެ ބަސްތައް އިއްވައި ދިނެވެ.\nމޫސުމް އެހާ ރަނގަޅު ދުވަސްކޮޅެއް ނޫންކަމުން މިއަދު ވެސް ވެގެން މިދަނީ އުޑު މަތި ބަނަ ދުވަހަކަށެވެ. ޖެހޭ ވައިރޯޅިތަކުން ހީވަނީ މަގުމަތީގައި ހުރި ގަސްތައް ދެންމެ ދެންމެ އަކު މުލިން ލުހިގެން ހިނގައިދާނެހެންނެވެ. ފަޒާގައި ވަނީ ގަދަ ފިންޏެކެވެ.\n“ޑިޔުޓީ ނިންމާލާފަ ބަލާ އަންނާނަން ދޯ؟” ސައިކަލުގެ ފަހަތު ސީޓުން ފައިބަމުން ރީމް ބުނެލިއެވެ.\n“އާން، އެކަމަކު ކަމެއް ދިމާ ވެއްޖެއްޔާ އަހަންނަށް ގުޅާލާތި.. އަހަރެން ފޯނު ނުނަގައިފިނަމަ ނީޒާއަށް ގުޅާލާތި” ނީޒާ އަކީ ރީމްއަށް ރައްކާތެރިކަން ފޯރުކޮށްދިނުމަށް މާހިލް ހަމަޖެއްސި ފުލުސް އޮފިސަރެވެ. މިހާރު ވެސް ޝަނުމް ގޭގައި ނޫޅޭ ވަގުތެއް ނަމަ ނީޒާ ރީމް އާއި އެކީ ގިނަ ވަގުތެއް ހޭދަކުރެއެވެ.\n“މައްސަލަ އެއް ނެތް.. ޝަނުމް ވެސް ބަލައިގެން އުޅޭތި. ވަރަށް ވިއްސާރަ ދުވަހެއް ވީމަ ކަނޑު ގަދަ ވެދާނެ” އެހެން ބުނެ ޝަނުމް އަށް ލުއި ހިނިތުންވުމެއް ހަދިޔާ ކުރުމަށްފަހު ރީމް ގެއިން އެތެރެއަށް ވަނެވެ.\n“މަންމާ! ކޯއްޗެއް ތި ތައްޔާރުކޮށްލަނީ” ގޭގެ ދޮރުން ވަދެވުމާއި އެކީ ނޭފަތުގައި ޖެހުނު މީރު ވަހާއި އެކު ރީމް އަހައިލިއެވެ.\n“ދެން އެގެއެއްނު ދޮންތަ އަންނަ ވާހަކަ ބުނުމުން މަންމަ ހުރިހާ ބާވަތެއް ތައްޔާރު ކުރާނެކަން” އެ ސުވާލަށް ޖަވާބު ދިނީ ރީމްގެ ކޮއްކޮ ނީމާއެވެ.\n“އެހެންތަ! އެހެންވެ މާ ދެރަވެފަ ދޯ ތި އިނީ” ނީމާ އާއި ޖެއްސުންކޮށްލާނަމޭ ހިތައި ރީމް ބުނެލިއެވެ.\n“އައްދޭ، އަހަރެން ވަކި ކޮން ދެރައެއް ވަނީ.. މަންމަ އަހަންނަށް ނުދީފިނަމަ ދޮންތަގެ ތަށިން ކާން ފައްޓާނީ” ރީމް އައިސް އޭނާ ކުރިމަތީ އިން ގޮނޑީގައި އިށީނުމުން ނީމާ ބުނެލިއެވެ.\nއަމީހާ އޭނާގެ ދެ ދަރިންނަށް ބަލައިލިއެވެ. ދެ ދަރިންގެ ދެކެ ލޯބި ވިޔަސް އޭނާއަށް އެ ލޯބި ބޮޑަށް ދެއްކެނީ ރީމް އަށެވެ. ސަބަބު މިއަދާއި ހަމައަށް ސިއްރެއްގެ ގޮތުގައި އޮތަސް ހަގީގަތް ހާމަކުރަންވީ ވަގުތު އައިސް ކުޑަތަން ވަނީއެވެ. ހާސްވެ ކަންބޮޑުވަނީ ހަގީގަތް ހާމަ ކުރުމަށްފަހު މިއުޅޭ އުފާވެރި ދިރިއުޅުމުގެ އުފަލުން މަހޫރުވާނެ ކަން އެނގޭތީއެވެ. މިގުދާދުގެ މާފު ކީއްކުރަން އެއްމެ ކުޑަމިނުން ރީމްގެ މާފު އޭނާއަށް ނުލިބޭނެތީއެވެ.\nއަމީހާ މި ފުން ހިޔާލުތަކުގައި ހުއްޓައި މިގުދާދު އައިސް އެމީހުންނާއި ބައިވެރިވެލިއެވެ. މިގުދާދު އައުމުން އަމީހާ އޭނާގެ އާއިލާއަށް ފުރިހަމަ ސަޔެއް ތައްޔާރުކޮށްދިނެވެ.\n“މަންމާ، ހުރިހާ އެއްޗެއް ވެސް ވަރަށް މީރު” ސައިބޮއި ނިންމާލުމަށްފަހު އެއްމެން ސިޓިންރޫމަށް ޖަމާވެ ހަމަޖެހުމުން ރީމް ބުނެލިއެވެ.\n“މަންމަ ވަރަށް އުފާވެއްޖެ ދަރިފުޅަށް މަންމަގެ ކެއްކުން މީރު ވީމަ… މަންމަގެ ތި ދެ ދަރިންނަކީ މަންމައަށް މުޅި ހަޔާތުގައި ވެސް ލިބުނު އެއްމެ ބޮޑު ނަސީބު.. ” ރީމް އާއި ނީމާއަށް ބަލާލަމުން އަމީހާ ބުނެލިއެވެ.\n“މަންމަ ތި ކުދިންގެ ދެކެ އިންތާހައަށް ލޯބިވަން. އެއްވެސް މީހެއްގެ ފަރާތުން ތި ކުދިންނަށް ދެރައެއް ލިބޭ ތަން ދެކުމަކީ މަންމަގެ މައި ލަގޮނޑިއަށް ކެތްކުރެވޭނެ ކަމެއް ނޫން” އަމީހާ އިތުރުކޮށްލިއެވެ.\n“މަންމާ! ކިހިނެތް ވީ ތޯ… މަންމަ ބަލީތަ؟” އެއްމެ ކުޑައަށް ހުރި ނީމާ ކަންބޮޑުވިއެވެ. އަމީހާ އޭނާއާއި ރީމްގެ ފަރަގު ކުރުންތައް ގެންގުޅުނަސް ދެމީހުންގެ މެދުގައިވާ ލޯބި ވަރުގަދައެވެ.\n“ތެދެއް، ކީއްވެ ކުއްލިއަކަށް ތި ކަހަލަ ވާހަކައެއް ފަށައިގަތީ؟ ” ނީމާ އާއި އެއްބައިވެލަމުން މިގުދާދު އަހައިލިއެވެ. މިހާރަކަށް އައިސް އަމީހާ އޭނާއަށް ގުޅާ މިންވަރު ކުރިއާއި އަޅައިބަލައި އިރު ގިނަވެއްޖެއެވެ. މިގުދާދު ރޭ ވެސް އޭގެ ސަބަބު އެއްސެއްވެ. އަމީހާ ބުނީ ހަނދާން ވާތީ ގުޅަނީ ކަމަށެވެ.\n“މަންމަ ބައްޔެއް ނޫން.. އެކަމަކު މަންމަ ގެ އެބަ އޮތް ތި ދެ ކުދިންނާއި އަދި ބައްޕައާއި ހިއްސާކޮށްލަން ވަރަށް ބޮޑު ވާހަކައެއް.. މަންމަ އޭރު މި ކަންތައް ކުރީ މިއީ އެއްމެ ރަނގަޅު ގޮތް ކަމަށް ބެލެވޭތީ، އެކަމަކު މިއަދު ވިސްނިއްޖެ އެއީ މަންމައަށް ހެދުނު ވަރަށް ބޮޑު ގޯހެއްކަން… މި ވާހަކަ އަޑު އެހުމަށްފަހު މަންމަ ހީކުރަން ތި ކުދިންގެ މާފު މަންމައަށް ލިބޭނެ ކަމަށް” އެހެން ބުނެލުމަށްފަހު އަމީހާ ހުރިހާ ވާހަކަތަކެއް އެއްމެ ފުރަތަމަ ކަމުން ނިޔަލަށް ކިޔައިދޭން ފަށައިގަތެވެ. ހިތް އަވަސް ވެ އަދި ބިރުގެންފައިވާ ހާލުގައެވެ. އެއްވެސް މީހެއްގެ މާފު އޭނާއަށް ހައްގު ނޫނަސް މާފު ލިބި ހިތް ރުހޭނެ ކަމުގެ ފޮނި އުއްމީދާއި އެކީގައެވެ.\nއަމީހާ ކިޔައިދިން ވާހަކަތަކުން ރީމް އާއި ނީމާ ހައިރާންވެފައި ތިއްބަސް އެއްމެން ބޮޑު ޝޮކެއް ލިބިފައިވަނީ ރީމް އަށެވެ. އޭނާއަށް މިއުޅެވެނީ އަވާމެންދުރެއް ފަދަ ދުނިޔެއެއްގައި ހެއްޔެވެ؟\nރީމްއަށް މިހާވަރު ވަމުންދާއިރު މިގުދާދުއަށް ލިބެމުންދާ ހައިރާން ވަކި ކުޑައެއް ނޫނެވެ. ލޯބިން ކަމަށް އުޅުނު ދިރިއުޅުން ވިއްސިވިހާލި ވަނީއެވެ. އަމީހާގެ ކޮންމެ ބަހަކުން އޭނާއަށް މިއުޅެވެނީ ބޭވަފާތެރި މަކަރުވެރި އަދި އަމިއްލަ އެދުމުގައި ވެސް އިންތިހާއަށް ގޮސްފައިވާ މީހަކާއިއެކު ކަން ހާމަވަމުން ދިޔައެވެ.\n“މިގުދާދު، އަހަންނަށް މާފުކޮށްދީ.. މިއޮތް ހާ ދުވަހު މިކަން ސިއްރުކޮށްގެން ހުރެވުނީތީ މާފަށް އެދެން…” އަމީހާގެ ވާހަކަތައް ނިމުނު އިރުވެސް އެއްވެސް މީހެއް އެއްވެސް އެއްޗެއް ނުބުނާތީ އަމީހާގެ ހާސްކަން އިތުރުވިއެވެ. އިވުނު ވާހަކަތަކާއި އެކު އެއްމެން ތިބީ ޖެހި ބުދުތަކެއްހެންނެވެ.\n“މިގުދާދު…” ދެތިން ފަހަރެއްގެ މަތިން މިގުދާދުއަށް ގޮވާލައި ވާހަކަ ނުދެއްކުމުން، ކެތްތެރިކަން ކުޑަވެފައިވާ މީހެއް ހެން އަމީހާ މިގުދާދުގެ އަތުގައި ހިފައި ތަޅުވާލިއެވެ.\n“ހަބަރުދާރު އަހަރެން ގައިގަ ތި މަކަރުވެރި އަތް ނުޖައްސާތި! ” މިގުދާދުގެ އަޑު މުޅި ސިޓިންރޫމްގެ ތެރޭގައި ގުގުމާލިއެވެ. އަމީހާ ދެއްކިހާ ދަޅައަކަށް ހެއްލިގެން މިއޮތްހާ ދުވަހު އޭނާ ހުރީ އަމީހާއަށް ކުރާ އިތުބާރަކާއި ވާ ލޯތްބެއްގެ ބޮޑުކަމުންނެވެ. އެހެނަސް އެކަންތައް މިވީ އޭނާއަށް ފެނުނު ބިލާކަށް ނޫން ހެއްޔެވެ؟\n“މިގުދާދު… އަހަންނަށް މާފުކޮށްދީ.. އަހަންނަށް މިހާރު ވިސްނިއްޖެ” އަމީހާ ވާހަކަ ދެއްކި އިރު ހޯސްލާފައި ލޮލުން ކަރުނަ ފައިބަމުން ދިޔައެވެ.\n“ރީމް އަކީ އަހަރެންގެ ދަރިއަކަށް ނުވި ނަމަވެސް، އިނުމުގެ ކުރިން އަހަންނަށް ހަގީގަތް ކިޔައިދިން ނަމަ މިއަދު މިހެން ކަންތައް ވާކަށް ނުޖެހޭނެ. އަހަރެން ރިސޯޓަށް ދިޔުމުން ދައްތައާއި ދެމީހުން ކުޅުނު ކުޅިގަނޑަކީ ތިއީ ދޯ؟ އަދި އޭގެ ފަހުން މިހާރު ބާވީސް އަހަރު މި ވަނީ ، ހަގީގަތް ކިޔައިދޭން ބޭނުން ނަމަ ކީއްވެ ކުރިން ނުކިޔައި ދިނީ؟ ކީއްވެ އޮޅުވާލައި މަކަރު ހެދީ. ރީމްއަށް އޭނާގެ ބައްޕް އޮޅުވާލައި އަހަންނަށް އަހަރެންގެ ދަރިން ވަކި ނުކުރެވޭ ހިސާބަށް އަމީހާ ކަންތައް ގެންގޮސްފި.. ތި ކަހަލަ ނުލަފާ މީހަކަށް އެއްވެސް މީހެއްގެ މާފެއް ނުލިބޭނެ. މިއަދު ދެރަވެގެން އުޅުނަސް އެކަމުގެ ފައިދާއެއް ނެތް.. ވަގުތު ފާއިތުވެއްޖެ.. އަހަރެން އަމީހާ ވަރިކޮށްފިން.. މި މައްސަލަ އިތުރަށް ހޫނު ނުވަނީސް މިތަނުން ނިކުމެގެން ދޭ.. އެހެންނޫނީ ނިކުންނަ ނަތީޖާ ވަރަށް ހިތިވާނެ” މިގުދާދު އިންޒާރު ދިނެވެ.\n“ނޫން! އަހަރެން ވަރި ނުކުރޭ! އަހަރެން އެ ހުރިހާ ކަމެއް ވެސް ކުރީ އެއީ ރީމް އަށް އެއްމެ ރަނގަޅު ގޮތް ކަމަށްވީމަ” މިގުދާދު އެތަނުން ދާން އުޅުމުން އަމީހާ ގޮސް މިގުދާދުގެ އަތުގައި ހިފަމުން ބުނެލިއެވެ.\n“އަދި ކިތައް ފަހަރު ތަ ބުނަންވީ އަހަންނާއި ދުރުގަ ހުންނާށޭ!!!” އަމީހާ އޭނާގެ އަތުގައި ހިފުމުން މިގުދާދު އިތުރަށް ރުޅިގަދަވިއެވެ. އެހެންކަމުން އަމީހާގެ އަތް ފޮޅުވާލުމަށްފަހު ލެވުނުހާ ބާރެއް ލާފައި އަމީހާގެ ކޯމަތީގައި ޖަހާލިއެވެ. މިގުދާދު ޖެހި ބާރުކަމުން އަމީހާ ބިން މައްޗަށް ވެއްޓުނެވެ.\nއެ މަންޒަރު ބަލަން އިން ރީމް އިނީ ލިބުނު ޝޮކާއި އެކީ އަދިވެސް ހަރަކާތް ހުއްޓިފައެވެ. ނީމާ އަށް މަންމައަށް އެހީވެދޭން ކޮޅަށް ތެދުވިއެވެ. އެހެންނަމަވެސް މިގުދާދު މިހާ ރުޅިއައިސްފައި ހުއްޓައި އޭނާ ދުވަހަކުވެސް ނުދެކޭތީ ދެން ކަންތައް ކުރަންވީ ގޮތެއް ނޭނގިފައި ހުއްޓެވެ.\n“ކަލޭ ތިހިރީ ވަރިކޮށްފަ!! އަދިވެސް ބުނަންވީތަ؟ ކަލޭ ތިހިރީ ވަރިކޮށްފަ” ތިރި ވެލައި އަމީހާގެ އަތުގައި ހިފައި ބާރު ކުރަމުން މިގުދާދު ބުނެލިއެވެ. ހިނދަކަށް ހިނދަކަށް ރުޅިގަނޑު ދިޔައީ ކެކިގެންނެވެ.\n“ރީމްއަށް މާ ހެޔޮ އެދިގެން އުޅުނީ އަދިވެސް ތި ބުނާ މީހެއް ދެކެ ލޯބިވާތީ އެއްނު.. އެކަމަކު ހަނދާން ކުރާތި، ތީ ރީމްއަށް ކޮށްދިން ހެޔޮ ކަމެއް ނޫން.. އަމިއްލަ އެދުމެއް ނެތި ތިހާ ބޮޑު ބޭއިންސާފަކާއި އޮޅުވާލުމެއް އެއްވެސް މީހަކު ނުވާނެ” އެހެން ބުނެ އަމީހާ އަތުން ދޫކޮށްލުމަށްފަހު މިގުދާދު ނީމާއަށް ބަލައިލިއެވެ.\n“ނީމާ! އާދޭ މިތަނުން ދާން.. ކެހިވެރިން ތިބޭނީ އަބަދުވެސް އެގޮތުގައި” މިގުދާދު އަންނަމުންދާ ރުޅިއާއި އެއްވަރަށް ދެރަވެސްވިއެވެ.\n“އޭރުން މަންމަ…” ނީމާ ހުރީ ހަދާނެ ގޮތް ހުސްވެފައެވެ. އާއެކެވެ. މަންމަ ހެދީ ވަރަށް ބޮޑު ގޯހެކެވެ. އެހެނަސް އެއީ މަންމަ ނޫން ހެއްޔެވެ؟ އެހާލަށް ދޫކޮށްފައި ދެވޭނެ ހެއްޔެވެ؟\n“މި އަންހެނާ ކުރި ނުބައި އަމަލު ފެނިފައި އަދިވެސް ބޭނުމީ އޭނަގެ ކަރުނަތައް ފުހެދޭން ހުންނަންތަ؟ ހަމަ މިހާރު އާދޭ އަހަންނާއި އެކީ!” އަތުން އިޝާރާތްކޮށް މިގުދާދު އަމުރުކޮށްލިއެވެ.\nނީމާ އަމީހާއަށް ބަލާލިއެވެ. ކުޑަކުއްޖެއްހެން ދެ ކަކޫ ޖައްސައިގެން ރޯން އިން އިރު ހުއްޓުމެއް ނެތި ފައިބަމުންދާ ކަރުނަތަކުން އަމީހާއަށް ލިބެމުންދާ ކެކުޅުންތައް އިންތިހާއަށް ގޮސްފައިވާކަން އެގެއެވެ. މަންމަ ކުރީ ބޮޑު ކުށެއް ނަމަވެސް މަންމަ އިން ހާލު ފެނިފައި ނީމާގެ ހިތުގައިވެސް ޖަހައިލީ ހަމްދަރުދީގެ ވިންދެކެވެ. އެހެންކަމުން އަމީހާ ކައިރިއަށް ތިރިވެ ކަރުނަތައް ފުހެދޭން އަވަސްވެގަތެވެ.\nނީމާގެ ހަރަކާތުން މިގުދާދު އައީ އަމަކަށު ރުޅިއެއްނޫނެވެ. އެހެންނަމަވެސް އޭނާގެ ދެއަތުން ނީމާއަށް އަނިޔާއެއް ދެވިދާނެތީ އިތުރު ބަހެއް ނުބުނެ އެތަނުން ނިކުމެގެން ދިޔައެވެ.\nމިގުދާދު ދިޔަ ތާ ވީ އެއްމެ މިނެޓެކެވެ. ރީމް ވެސް އެތަނުން ދާން ތެދުވިއެވެ.\n“ދަރިފުޅާ، މަންމަ ދޫކޮށް ނުދޭ” ރީމް ދާތަން ފެނުމުން އަމީހާ އަޑުން އަޑުނަގައި ރޯލަމުން ބުނެލިއެވެ. އެހެންނަމަވެސް ރީމްއަށް އެއަޑު އިވުނުހެން ހީނުވެއެވެ. ފަހަތްވެސް ބަލާނުލައި އެތަނުން ނިކުމެގެން ދިޔައެވެ.\nރީމް ބޭރަށް ނިކުތުމާއި އެކު ބޯކޮށްފައިވާ ކަޅު ވިލާތަކުން ވާރޭ އޮއްސާލިއެވެ. ހީވަނީ ރީމްގެ ނިކުންނާނެ އިރެއްގެ އިންތިޒާރެއްގައި މަޑުކޮށްގެން ތިބިހެންނެވެ. ވެހެމުން ދިޔަ ވާރެއަށް ފަރުވާލެއް ނުދީ ރީމް އަވަސް ހިނގުމެއްގައި ގެޔާއި ހަމައަށް ދެވޭތޯ އުޅުނެވެ.\nހެނދުނު ހެނދުނައި ތެދުވެގެން ކާއިން މާކޯނި ގެޔަށް އައީ ޝައިމްއާއި އަޝްވާ އާއި އޭނާގެ އެއްމެ ފަހުގެ އަލްވަދާއު ކިޔުމަށެވެ. ޝައިމް އާއި އަޝްވާ އެތައް ފަހަރެއްގެ މަތިން ކާއިން ދާން އުޅޭ ސަބަބު އެއްސެވެ. ކޮންމެ ފަހަރަކުވެސް ކާއިންގެ ޖަވާބަކަށް ވެފައި އޮންނަނީ މިކަންތަކުން މިންޖުވާން ދިގު މުއްދަތަކަށް ބޭރަށް ބަދަލުވާން ޖެހޭކަމެވެ. އަދި އިތުރު ތަފުސީލް އެކޮޅަށް ދިޔުމުން ދޭނެ ކަމަށެވެ.\nކާއިން ފުރަން އުޅޭތީ އަޝްވާ ހެނދުނު އޮފީހަށް ނުގޮސް މަޑުކޮށްލީ އެއްމެން އެކުގައި މަޖާ ވަގުތު ކޮޅެއް ހިއްސާކޮށްލުމަށެވެ.\n“ވަރަށް މީރު އެނގޭ ހުރިހާ އެއްޗެއް ވެސް.. ހާއްސަކޮށް ކަޅު ސައިތަށި.. ވަނައެއް ދޭ ނަމަ އެއްވަނަ ދޭނަން” އަޝްވާ އޭނާއަށް ލަޑެއް ދިނުމުގެ ގޮތުން ސިއްރު ސިއްރުން ކަޅު ސައިތައްޓަށް ލޮނު އަޅަން ހުރި ތަން ކާއިން ދުއްޓެވެ. އެކަން އެނގި އަޝްވާ ނޫޅޭ ވަގުތެއް ބަލާފައި ކާއިން އެ ސައިތަށި ސިންކަށް އަޅައިލައި ސައިކުރާއިން އަލުން ސައިއެޅިއެވެ. ސައިބޯން ފެށީއްސުރެ އަޝްވާ ކާއިންއަށް ބަލާފައި ހެމުން ދަނީ އޭނާގެ ރޭވުން ކާމިޔާބު ވެއްޖެ ކަމަށް ހީކޮށެވެ. ސައި ފޮދެއް ބޯލާ އިރު ކާއިން މޫނުމައްޗަށް ގެންނަމުންދާ ކުލަވަރު ތަކަކީ ގަސްދުގައި ގެންނަ ކުލަވަރުތަކެއް ކަމަށް ނޭނގޭތީއެވެ.\nކާއިން މިކަން ކުރީ އަޝްވާގެ ލަޑުން މިންޖުވުމަށް ވުރެ ބޮޑަށް އަދި އެއްމެ ފަހަރަކު ނަމަވެސް އޭނާއާއި ހެދި އަޝްވާ ހޭތަން ދެކެން ބޭނުންވާތީއެވެ. އެ ހިނިތުންވުން ފެންނަ ހިނދު ހިތް އުފަލުން ނަށާތީއެވެ.\nއެއްމެން އެކުގައި ވަގުތުކޮޅެއް ހޭދަކޮށްލުމަށްފަހު ކާއިން އަޝްވާ ގޮވައިގެން ބޭރަށް ނިކުތެވެ.\n“އަހަރެން ނެތަސް ގިނައިން ކައިގެން ހުންނައްޗޭ.. އޮފީހުގެ ފުރިޖުގައި ހުންނާނެ ޗެރީ އަށް އެއްމެ މީރު އައިސްކުރީމާއި އެހެން އެއްޗެހި ވެސް.. ” ސިޑި ކައިރީގައި ހުރެ ކާއިން އަޝްވާ އާއި ވާހަކަ ދައްކަމުން ދިޔައެވެ.\n“ކާއިން އަންނަންވާ އިރަށް އަހަރެން މިއަށް ވުރެ ބޮޑަށް ފަލަކޮށްލަން ދޯ ތި އުޅެނީ’ ކާއިން އާއި ދިމާލަށް ލޯ އަޅާލަމުން އަޝްވާ ބުނެލިއެވެ.\n“ފަލަވުމަކީ މައްސަލައެއް ނޫން.. ތިމާގެ ރީތިކަމަކީ ބޭރު ފުށުން ފެންނަ ރީތި ކަމަށް ވުރެ ނަފުސުގެ ރީތިކަން ކަން ޗެރީ އަހަންނަށް ދަސްކޮށްދީފި.. ” އަޝްވާގެ ދެކޮލުގައި ހިފާލަމުން ކާއިން ބުނެލިއެވެ.\n“އަހަރެން ދަނީ އޭ ދެން.. ” ކާއިން ދެން ހިފާލީ އަޝްވާގެ ނޭފަތުގެ ކޮޅުގައެވެ.\n“ކާއިން، ބަލައިގެން އުޅެއްޗޭ.. މޮޔަ ކަމެއް ނުކުރާތި.. އެކަހަލަ ކަމެއް ކުރަން ހިތަށް އެރުމުން އަހަންނަށް ގުޅާލާތި.. އޭރުން އަހަރެން ދުވެފަ ދާނަން ކާއިން ހުއްޓުވަން… ” އަޝްވާގެ ދެލޯ ފެންކަޅިވިއެވެ. އަދި މަދު ސިކުންތުކޮޅެއްގެ ތެރޭގައި ކަރުނަތައް އޭގެ މަގާމް ދޫކޮށް އޮހިގަތެވެ. ކާއިން ދަނީއެވެ. އަޝްވާ ބުނިހެން އޭނާއަށް ހީވަނީ ހަށިގަނޑުން އެއްބައި އުނިވާން އުޅޭހެންނެވެ.\n“ޔަގީން! އަޝްވާ ވެސް ބަލައިގެން އުޅޭތި. ތީ އަހަރެންގެ ނަންބާރ ވަން އަދި އަހަރެން އެއްމެ ބެސްޓް ގާލް.. އައި ވިލް އޯލް ވޭސް ލަވް ޔޫ އިނގޭ” ކާއިން އަޝްވާގެ ގައިގައި ބައްދައިގަތެވެ. ހިތުގެ ހާލަތު ކާއިންގެ ލޮލުން އޮހިގަތް ކަރުނަތަކުން ފެނިގެން ދިޔައެވެ. ގިސްލެވެން ފެށުނެވެ.\n“ކާއިން… އައި ލަވް ޔޫ ޓޫ..” އަޝްވާ ކާއިން ދެކެ ވަނީ އިޝްގީ ލޯތްބެއް ނޫންކަން އެގުމުން ކާއިންގެ ހިތުގައި އިތުރަށް ރިއްސާލިއެވެ. ކާއިންގެ ގައިން ދުރަށް ޖެހިލައި ކާއިންގެ މޫނަށް ރަގަޅަށް ބަލާލުމަށްފަހު ހިނިތުންވެލިއެވެ.\nއަޝްވާ އެހެން ބުނެލީ އެ ވަގުތު އެ އަޑު އިވޭ ހިސާބުގައި އެހެން މީހަކު ހުރިކަން ނޭނގިއެވެ.\nWow thanx maroon … avahah up kohlyma v salhi n i m first…\nThanku ainth .. yes u got first.. loves ?\nA very good morning to all readers. Haveahappy saturday. Much love. Tc.\nAmeehaa divorce vee. Reem ameehaa ah visnaanulaaedhiyaee. Kaain konthaakah dhaan ulheyhen thi kudhinna heevany??\nThanks ☺ v ufaaveyjje avahah up kohlyma ??\nThanku axy ?\nalhey varah sad mi part. poor ameeha. ashwa and kain ge part so sad. alhey roon kain dhani konthanakah tha? please dnt send him off. or is he going to jail to save his father? im sad mi part kiyaafa. anyway i think shanum ah hen adu ivuny ashwa loveyoutoo buni iru ?. if so again another misunderstanding will arise. v reethi waiting for the nxt part. alhey kain dhiyumuge kurin ingeyne nama reem ei kokko kan. tc maroon love it\nHey annoying reader.. ameehaa ah ves egen jeheyne dhw ehaa faseyhain maaf nulibey kamehkan eyna kuree. And husbandah kihaa bodu ladeh edhiny…. yes kaain dhaan kamaheulheny. Maybe jail or maybe somewhere else. Shanum reem egeyah laafa vy duty ga ey. Ekam hama aisdhaane dhw geyahves kameh jehigen. Eyrunelaigethy aneh kanthah.. siblings kan kommeves gothakun kaain ah angaanan. Loves . So happy to see ur comment. ❤??\nAshwa when buni iru aduahan huree shanum kanneyge dho?\nAmeehaa ah ehen hadhaakah nuvaane ey? … Everyone makes mistakes.. dho maroon\nYes crystal. But they have to learn from it.. Ameehaa ah visnunu iru vaguthu faaithu vejje. Ekam i hope she will be happy adhi fahun\nHehem maybe ?\nHeyy maroon… vrh vrh reethi mi prt wx.. ham num 1 ey bunelrnii… finally reem dhwh mii kaain ge sister.. kaain ah ingeynii kn irakun.? Ethaa adu ahan hurii kaak? Lots of questions without ans… nxt part ga knms eh suvrl ehge ans libeyne kamah heekuran…. vrh vrh vrh reethi… yuh r the best authur… ly\nKaain ah egeyne adhi fahun… adu ahan huredhaane dhw komme myheh ves. Maybe shanum? Maybe shaim? Or malaka or her dad…v v ufaa vejje story kamudhaa kan angaalyma..loves. thanku mishy ?\nWow hadha avahah miyadhu thi update kohly v reethi abadhuves inthizaruga\nThanku Any.. v ufaa vejje thihaa inthizaaru kuraathy. Loves ?\nMasha Allah wow wow wow mihaa avahah up kohly dhw… Alhey haadha bodu visnungandehge thereashey kiyun therin khonme faharaku maroo thi dhookohlany… V molhu igey… Thigothah hedhyma kiyaahiyvaa varu ithurah boduvegen dhaany… Mifaharuves bunaany sifa kohdhinun hama ehvanaey …. Hama evareh nethey buneveyny… Alhe haadha haadha molhey Maroo … Shann mihiry hama mulhin kosvefa… Story v v hamajehey igey… Thi molhukamah hama bunaane ehcheh neynge dhen… Ehaaves molhu… Ehbayah vure anehbai maa maa rythi n maa maa interesting… Thigothah story liyan egeyne namaey shann ves hithah araa… Furathama story eh liyan maroo kihineh kanthah kury??? V balailaa hiyvey maroo story liyan ulheyiru masahkah kuriah dhaagoeh… Hama rythikamun igey mihen mi bunyves… Shann ah maroo vareh hama nethey bunelaany… Thy hama abadhuves ehvana… Shann ge dhuaa aky thirogun maroo ah Kuriah dheven oeh enme mahchakah dhevun… Luv u n Miss u…??????????????????????????????\n? so many so many loves..❤\nShann maroon ah thikuraa thaureef haadha bodey.. ?v v v happy vejje..story liyan emme furathama balany girl and boyge mizaaju. Family ves include koggen. Dhn eyah fahu dhemyhun dhimaa vegen baivaru haadhisaathah gennaany. Hus vedhaane kanthah emyhunge mizaajaai dhiri ulhumah balaafa.\nKomme meehakahves vaahaka liyeveyne kan yageen. U need some possible ideas.\nShann ves vaahaka liyan vynu.. hehe..v v v ufaa vejje comment kiyaalaafa. Abadhuves shann ge commentah inthizaaru kuran. Thy maroon ah libey v v bodu hiyvareh. Love u. Miss u ngey.. ❤?❤??❤ Tc u and baby ?\nMaroon mi part ves vvvvvvvvvvvv reethi? komme dhuvahaku kiyan ekam miadhu comment mi kury mi part kiyaafa hama rovijje plx plx kaain ah dhera gotheh viya nudhehchey nd kaain nd ashwa dhuru nukurey plx plx maroo ur story is the best keep it up plx kaain ah dheragotheh viya nudhehchey\nThanku isha. I hope kaain is safe too.. v ufaa vejje story kiyaakan agaala dhinyma. Kaain and ashwa dhw… kaain dhaan ulhenyaa kihinei ekan vaany??\nLoves. So happy to read ur comment ekam nurohchey justastory ??\nMaroon thi hen nubuney .kihinehhey ekan vaany.please. vvv dheravehje thihen bunima.i want kaain and ashwa so badly.i knw it’s up to u. Ekm ves kaain dheke hama loobi veveny.i m living in this???\nThanki kailaan…. hehe kaain ge fan eh dhw.. i will try my best to keep him safe.. but eyrun dhn vaany kihinei baa.. someone needs to tell the truth and solve this huge problem.. maazin and hana ge reyvungadu miee.. but emyhunna kaamiyaabu kohdhyfa story nimmaalyma huthuru vaane ennu…hehe.. and i love him tooo ??\nWow ❤❤❤…. Mi part vx haadha reehchey Maasha Allah ???…. V v intresting ???… Keep up the good work maroon ☺☺☺… Kaakubaa adu ahanehury??? May be shanum or shaim… Heheheh…. Kaain dhaan ulhey thaneh eh gothakah vx neynge guess kohlan vx… This story is hama superb ????… Curiously waiting for the next part… Take care n loves ????❤???\nThanku pinky shifoo.. shanum ah vejjeyya he will be heart broken dhw again. Shaim ah vejjeyya think of what he will do to kaain. Kaain kurinves bunefa dhw othh ashwa aai ekahala gulhumeh nubaavahcheh…tc. loves.. ??\nWTH kaain ! amila ah bodi bon dhw eulheny.reem dhaa thanun maazin raheenu kuraane kanneyge. kaakah baa eadu eivuny.\nMasha allah stry hama vvv salhi.keep it up.\nWaiting4next part.if u can tonyt one part up kohladhy bala.\nHaveagreat day.???\nThanku friends. Maazin aky molhu meeheh might do that too..eadu ivunu meeheh balaalama next part in..v try kuraanan ngey.. loves tc u too haveagreat day ??\nyagyney shanum hunnaany adu ahan kan.. ashvaa n kaain ge vaahaka..\nHehehe poh.. vedhaane hama.. ??\nWoww..varah loabi mi part ves???..curious to know who was that person…maroon ashwa and shanum gulheynetha…they’re so cute together..?❤keep kaain safe..n good morning to u too…waitting impateintly for next part…avahah upkohladhechey…loves?❤?❤\nThanku clickashot. V ufaa vejje thihaa busy koh ulhemunves habareh velythy. Abt ashwa and shanum bunelan beynumy they might still happen.. loves ? tc ❤\nSo shanum and reem kaiveni sakha nuvane dhw….eyra ashwaashanum libryni ..ye\nEi? Courtun balaany register koffa name aky bappa kamah . unless he have some kind of proof they will not change fathers name.\nEkam still ashwa and shanum is possible ?\nHe will be safe ?\nmaroo hama reachah ves rovihjje haadha emotional vaahaka ey kaain bunany I just love him loabivumaky kushehnoonehnun ehbai meebunnah eygen kighey foni asareh kurias aharumen kahala meeheun ulhenjeheny veynaa kekulhumuga insaafeh noon namaves minvarah shukurkuran dhaskohffin maroo alhe hama haadha molhey you are improving your telant day by day love you big koh next part ah ❤??????????????❤❤❤❤❤❤? inthizaar kurevey curiousity is killin me\nThanku dear. Yes love isntacrime and no one shud be punished for that. Yet we face so many unexpected things in life. Alhey nurohchey. Just and imaginatio ngey.. v v ufaa vejje comment kiyaalaafa loves tc ??\nWoah ??vvv reethi ?bt kaain dhaathi I’m so sad??kaain plxx come back soon ok??I hope one more part kiyaalan libeyne kamah today?maroon u r so so gud??luv u n keep going ???\nThanku dear. In sha Allah avahah up kohdheyveythw balaanan ngey. Kaain dhany dhw… loves tc ?\nAdhi eh part maroon pls pls pls pls pls ❤❤❤❤????❤❤??\nMireaku hiyeh nuvey vaanahen. But i will try my best ??\nVvvv reethi…plx plx kaain aa aswa gulhuvaathi..bakee iny kithah episode\nThanku maaisha.. baakee inee 20 varakah parts . They might be the couple to be ?\neh part uo kondheebaa please\nEven though I don’t comment, I read all the parts of this story, plx maroon ashwa ah anga dhybala kaain loabi vaakan…. n reem ah anga dhybala kaain aky brother kan.. maybtogether they can find some solution..\nThanku choppi. Yes kaain ah angan vegen miulheny. As of kaain ashwa i wud say he might say that ey… yes solution ah emmenah egeigen hoadheythw miulheny ? v ufaa vejje kiyaakan anagaalyma ?\nWow??varah reethi mi part vex ? waiting for next part ? pls one more part miadhu maroon pls Kain ah dheraeh nudhythi Kain n ashva v gulhy\nThanku zaaraa. Kaain and ashwa might happen hama.. i will try my best ngey.. ekam yageen kosheh noon. ?\nVarah reethi story…. Alhey kaain dhanytha ashwaa dhookohfa…….ashwaa kain dheke loabi vaagoi hadhaaaba…….lots of love ❤?\nThanku maikko.. he is planing on leaving dhw.. ashwa still loves shanum but lets see if she can fall for kaain.. ?\nV v v kamudhey mi part ves. When is next part? I really hopeeadu ivuny shaim ah kamah ? majaa vaane eyrun\nThanku sammy. There isahuge possibility dhw.. hehe.. ?\nAsluves dhw… reem mnge kaivenives rangalheh nuvaane eh nu… ehn meehaku valyy dhinyyma… eiii reem ge bappa eh nooneh ehn v ma ameehaa ahev rangalhah hn heevanii….. ?nu dhw… sad\nKaiveni sahha vaane. Faafa kuree ameehaa, not migdaad or anyone else. And court in balaany dad aky registry koffa onna meehaa kamah..thanku story reader ?\nRovijje..hama rangalhah vx rovijje..maroon alhe mirey eh prt up kolla dheyn v nu..plz plz plz plz kaain & ashwa gulhuvahche….kaain dhaathee varah dhera vey.. and shanum reem dheke lwbi vahen vx heevey eba mihaaru…alhe plx kaain aa ashwa gulhuva bala..handhaan kurahche maroon..kaain ah dhera gotheh hadhaifiyaa dhuvahaku vx maafeh nukuraanan…whn next\nAlhey v dhera vejje ruimey bunyma. Its just an imagination ngey.. kaain dhaan ulhenya kihinei ashwa aai gulhuvaany. As of shanum, he isaman of character. Cares abt ppl. Ekam might fall for reem in the end dhw…. omg maafeh nukuraanan tha hama ? so sad dhw\nThanku kkk ??\nBtw aswaa aa kaain gulhuvaaa…????\nPossible dhw. Ekam kaain genddhiya nudhee hifahattan vaane thihen vaan beynun vanya ?\nwow wow v loabi ngey haadha molhey maroon alhe kaakah baa adu ivuny alhe Shanum akah nun ngey saim ah reem nd shanum ehaa gaaiy nukohba plx plx plx shanum nd ashwa gulhuva ba vvvvvvv reeeeeethi vaahaka kiyaahithun ovaa enimuny asaru gadha hisaabakunney thi ninmaali next partah inthizaar kureveny kiyaahithun keh madhuvefa vv loabi ngey maroon hama molhiyyey buneveyni sifakurumuge baithah genesdheyleh haadha furihama ey kaain saiboan indhegen jehsi vahtharu vx heevany filmakunemanxaru sifavihen haadha reeeeechey story. mikiyuni v lahun dhw time nulibeythy gud nit Maroon miss u so much n loveess\nThanku ashwa… v v ufaa vejje comment kiyaalaafa.its possible thi in komme meehakahves adu ivun.. shanum and reem marry koggen ulhenya ehen ves kanthah vaane dhw baeh faharu. Ekam still ashwa and shanum still possible ngey.. story lahun kiyas comment kollythy v v ufaa vejje. Miss u. Loves… ?? tc\nKaain and ashwa pls pls\nKaain and ashwa\nSo glad some readers are with them now ?\nV rythi story. .. keep it up. . I think shanum eyy adu ahan hury. .. aslu ekam kaain mihaaru dhakka serious vaahaka thakun hithuga vs jehey??? kaain maruvan dhany tha??? Noony eyna dad ge kuhh eyna boa mahchah gennany tha?? Ekam ehn nuhadhaa ?? kaain jalahh nudhey ashwa kihaa dheravaanoa. …maroon plx kaain ah visnaadhyba ?? v hurt dn kaain ah loabi nulibeythy …. maroon avahah up kohdhehcheyy next part ??love you ???❤\nThanku twingirl.. kaain ah visnaidheyn huree ashwa and shaim, but emyhunna sirrun kanthah kuraneulheny.. visneyne nama ey maroon hithahves ara.. i dnt think filan dhiyas maruvaan ulhefaanehen. Maybe jail ah dhaan ulhedhaane.loves. v ufaa vejje thihaa shaugaai eky story kiyaathy. Tc ??\nHey dear… v v loabi ingey story… v dhera vey comment nukureveythy…. v varun story vx kiyeny.. i m really sorry… ekam v kiyaa hiy vey mi story…? keep it up darl..❤\nKyve shanum nd reem kaiveni sahha nuvaanvy. Edhemyhunn thimaagetha. Shanumge Family aa reemge Family. I can’t understand maroon.\nMivaahaka aky varah varah reethi vaahaka eh. Maroon ur the Best writer\nAshvaa and kaain gulhen beynun. Shanum vy gurubaany, gurubaany ehge gothuga baavaa.\nWowwwww……aavahah next episod up kolla dheeba please..\nBeynumeh noon kaain aa ashwa gulheykah. Edhe meehun hama best friends ge gothuga thibefa ashwa n shanum gulhuvabala please maroon\nAlhe maroon akah nun thikan vaany\naslu beynun vany shanum nd ashwa gulhen plx plx maroon ashwa nd shanum ngey gulhuvaani kaain aky ashwa best friend ehnnuegoiy maa salhi vaane ekam v dheravey kaain ah kanthah dhimaavaa gothun aslu dad kuri kusheh ge adhabu kaain libigannaakah nujeheyne\nHello guys due to some personal reasons todays part mirey las gadieggai upkohdheynan\nIts ok maroon we are waiting for the next part\nok lahun namaves up kohdhey na mennun\nWowwww…v v asaru gadha..kaain aai ashwa gulhuvahchey..nd ameeha ah ehn nuhadhaa..ameeha ah eynage kurevunu kushah thaubaa vehje ey..nd i think shanum ah hen ashwba ehn buni adu ivuny\nWhen is the next part??? Kiyaa hiyy vanyyy\nKobaa next part…. kiyaahinvany.. vvvvv salhi mi story ❤❤????\nnext part kobatha maroon\nވޭން ( ޕާޓް 2)


BREAKING: Covid Ge Haalathaa Gulhigen Internet Ge Agu Iulaan Kurun Fas Koffi - Vaguthu\nކޮވިޑްގެ ހާލަތާ ގުޅިގެން އިންޓަނެޓުގެ އަގު އިއުލާން ކުރުން ފަސްކޮށްފި\nރާއްޖޭގައި ހަލުވިކަމާ އެކު ފެތުރެމުން އަންނަ ކޮވިޑް-19 ގެ ހާލަތާ ގުޅިގެން އިންޓަނެޓުގެ އަގު އިއުލާން ކުރުން ފަސްކޮށްފިއެވެ.\nއިންޓަނެޓުގެ އަގަށް އަންނަ ބަދަލުތައް އިއުލާން ކުރަން ޓެކްނޮލޮޖީ މިނިސްޓްރީގެ ފަރާތުން ފުރަތަމަ ނިންމީ އިއްޔެއެވެ. އެކަމަކު، އެ އަގުތައް އިއުލާން ކުރުން ކުއްލި ގޮތަކަށް މިއަދަށް ފަސް ކުރިއެވެ. ނަމަވެސް އެނގިފައިވާ ގޮތުން ކޮވިޑްގެ ހާލަތު ގޯސްވެފައިވާތީ އަގުތައް އިއުލާން ކުރުން މިހާރު ވަނީ މުއްދަތެއް ނެތް ގޮތަށް ފަސްކޮށްފައެވެ. އެ ތާރީހު ފަހުން އިއުލާން ކުރާ ގޮތަށް ވަނީ ހަމަޖެހިފައެވެ.\nއިންޓަނެޓުގެ އަގުތައް މިއަދު ހާމަކުރަން އުޅޭ ވާހަކަ ރައީސް އޮފީހުގެ ތަރުޖަމާނު މުހައްމަދު މަބްރޫކް އަޒީޒް ދޮގު ކުރައްވައެވެ.\nމަބްރޫކް ވިދާޅުވީ އިންޓަނެޓުގެ އަގު މިއަދު ހެޔޮ ކުރާނެ ކަމަށް އިއުލާންކޮށްފައި ނުވާނެ ކަމަށެވެ. އިންޓަނެޓުގެ އަގު ހެޔޮކުރުމަށް މަޝްވަރާ ކުރެވި އަގުތަކެއް ކަނޑައެޅިފައިވާ ކަމަށެވެ. އަދި އެކަމުގައި ޝެޑިއުލާ އެއްގޮތަށް ކުރިއަށްދާ ކަމަށް އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ.\n"ވަކި ދުވަހަކު އިއުލާން ކުރާނެ ކަމަކަށް ބުނެފައެއް ނުވާނެ،" މަބްރޫކް ވިދާޅުވިއެވެ.\nއިންޓަނެޓުގެ އަގު ހެޔޮ ކުރުމަކީ ރައީސް އިބްރާހިމް މުހައްމަދު ސޯލިހްގެ ވައުދުފުޅެކެވެ. އެކަމަކު އެ ވައުދު ފުއްދުމަށް އެކި ފަހަރުމަތިން ތާރީހުތައް ދީފައިވާތީ ރައްޔިތުންގެ ނުރުހުން ވެސް ސަރުކާރަށް ވަނީ ވަރަށް ބޮޑަށް އަމާޒުވެފައެވެ.\nސަރުކާރާއި އިންޓަނެޓުގެ ހިދުމަތްދޭ ފަރާތްތަކާ ދެމެދު ނިންމާފައި އޮތީ އެންމެ ބޮޑު ބަދަލަކަށް ފިކްސް ބްރޯޑް ބޭންޑްގެ ހިދުމަތުގެ އަގަށް ބަދަލު ގެނައުމަށެވެ. މީގެ ކުރިން އިންޓަނެޓްގެ ޚިދުމަތް ދެމުންދާ ފަރާތްތަކާ ސަރުކާރުން ބައްދަލުކޮށް އިންޓަނެޓުގެ އަގަށް ގެންނަ ބަދަލުތައް ޚިއްސާކޮށްފައިވެއެވެ. މި މައުލޫމާތުތައް ވަނީ "ވަގުތު" އަށް ލިބި ކަށަވަރު ކުރެވިފައެވެ.\nއެންމެ ފުރަތަމަ މުވާސަލަތީ ޚިދުމަތާއި އިންފޮމޭޝަން ޓެކްނޮލޮޖީގެ ދާއިރާ ވަރުގަދަ ކުރުމަށް ވަކި ވުޒާރާއެއް ވެސް މި ސަރުކާރުން އުފެއްދެވިއެވެ. އެކަމަކު އޭރު މިނިސްޓަރު މުހައްމަދު މަލީހް ޖަމާލަށް ނަތީޖާ ނުނެރެވުނު ކަމަށް ބުނެ މިނިސްޓަރު ކަމުން މަޖިލީހުން އިތުބާރު ނެތް ކަމުގެ ވޯޓެއް ނަގައިގެން އެ މަގާމުން ދުރުކުރިއެވެ.\nމެއި 25, 2021 11:40\nރައްޔިތުންއެހާބޭނުންވެފަތި ކަމެއް ކޮވިޑުގެހާލަތާހެދި ނުކު ރަންބުނުމަކީ ތާކުންތާކުޖެހޭކަމެއްނޫން.. ކޮވިޑުގެހާލަތު އެނގިތިބެގެން މުޅި ރާއްޖެއަށްފަތު ރަން ހުޅުވާލިއި ރުހިތައްނޭ ރި ކަހި ރުވަކެކޭވެސް ، ކު ރަންބޭނުންކޮންމެކަމެއްކު ރަމުންދިޔަބަޔަކު މިއަދުތިހެންބުނީމާ ސަޕް ރައިސްވާކަށްނުޖެހޭ\nމެއި 25, 2021 11:44\nދިވެހި ރާއްޖޭގެ ނެޓްވޯކަށް ކޮވިޑް ޖެހުނީބާ؟؟\nދިވެހި ރާއްޖޭގައި ހެދިފައިވާ މާލިއްޔަތު ޤާނޫނަށް އަމަލުކު ރުން ވެސް ހުއްޓިޖެ ކޮވިޑާއި ހެދި.\nއެކަމަކު ލޯކަލް ކައުންސިލް އިންތިޙާބް މަޑުޖައްސާލަން ނުކެ ރުނު. ޢޮޅުން ބޮޅުން\nފެއިލް ވެފަ ހުރިހާ ކަމަކުން ، ދެން ކޯއްޗެއް ހެދޭނީ...ހުސް ވަގުން\nމާނަވަ ރަށްސާފު! މިއޮތްހާދުވަސްވަންދެން މަލީހުމެންކު ރިމަސައްކަތުގެނަތީޖާވެސް މޭޒުމަތީގާބާއްވައިގެންތިބެފާ އެސޮ ރަށް އެކަމެއްނުކު ރެވުނިމީހުންދެއްތޯތިޔައީ ؟؟ އަނެއްކާއެމަންޖެވެސްބޭ ރުކޮށްލަންއުޅެނީދޯ؟\nކުރިޔައް އޮތްރިޔާސީ އިންތިހަބު މިގޮތައް ނުވެއް ޖެއްޔާ ކިތައްމެ ހާވެސްރަނގަޅު މިވެސް ސަރުކާރެކޯ (ރައްޔިތުންނައް އޮޅުވާލުން ވައްކަން ކުރުން ނޫންކަމެއް ނެއް)\nމެއި 25, 2021 11:48\nތިޔަ ފަސްކުރުން ދެމިގެން ދާނެ މަށައް ބައްޕަ ކިޔާފަ ކާފަ ކިޔަން ދެން\nމެއި 25, 2021 11:49\nކަންކަންނު ނުކުރެވުނީމާ ހުރިހާ ކަމެއްވެސް ތިޖަހަނީ ކޮވިޑް ބޮލައް ދޮގުހަދަން ވެެސްނޭން ގެނީ\nމެއި 25, 2021 11:51\nމެއި 25, 2021 11:55\nމެއި 25, 2021 11:56\nތަމެން ގަރުނޭ މެން ދެން އިސްތިއުފާ ދޭންވީއޭ ތަމެން އިސްތިއުފާ ތަމެން އިސްތިއުފާ ތަމެން އިސްތިއުފާ ތަމެން އިސްތިއުފާ ތަމެން އިސްތިއުފާ ތަމެން އިސްތިއުފާ ތަމެން އިސްތިއުފާ ތަމެން އިސްތިއުފާ ތަމެން އިސްތިއުފާ ތަމެން އިސްތިއުފާ ތަމެން އިސްތިއުފާ ތަމެން އިސްތިއުފާ ތަމެން އިސްތިއުފާ ތަމެން އިސްތިއުފާ ތަމެން އިސްތިއުފާ ތަމެން އިސްތިއުފާ ތަމެން އިސްތިއުފާ ތަމެން އިސްތިއުފާ ތަމެން އިސްތިއުފާ ތަމެން އިސްތިއުފާ ތަމެން އިސްތިއުފާ ތަމެން އިސްތިއުފާ ތަމެން އިސްތިއުފާ ތަމެން އިސްތިއުފާ ތަމެން އިސްތިއުފާ ތަމެން އިސްތިއުފާ ތަމެން އިސްތިއުފާ ތަމެން އިސްތިއުފާ ތަމެން އިސްތިއުފާ ތަމެން އިސްތިއުފާ ތަމެން އިސްތިއުފާ ތަމެން އިސްތިއުފާ ތަމެން އިސްތިއުފާ\nރައްޔިތުންނަށް ލުޔެއްލިބޭކަމެއް އޮތިއްޔާ ކޮންމެވެސް އެއްޗެކޭކިޔައިގެން ލަސްކުރެވޭތޯ ބަލަންވާނެ.\nމެއި 25, 2021 11:59\nކޮވިޑުގެ ހާލަތާ ގުޅިގެން 2023 ގެ ރިޔާސީ އިންތިޚާބު އޮންނާނެބާ؟\nމެއި 25, 2021 13:16\nހަމަ އިބިލީހު ކާވެންޏަށް މިދަނީ. ރައީސްކަމުގައި މިހާރު މިހުރީ އިބިލީސްބާ؟\nމެއި 25, 2021 14:15\nއިއްޔެ އަނގަ ފޭ ކޮއްފަ ހަބަރުތަކުގެ މާދަމާ އިޢުލާން ކުރާނަމޭ ބުނި އިރު ނޭންގޭތޯ ކޮވިޑްގެ ޙާލަތު އޮޮތް ގޮތެއް. ރައްޔިތުން ހިތްހަމަ ޖައްސާށޭ ކިޔާފަ ތިކަހަލަ ދޮގުތއް ހެދުން ހުއްޓާލަން ވެއްޖެއެއްނު މިހާރު.\nމިހާރު ރައްޔިތުންގެ އިތުބާރެއް ނުކުރޭ\nއިންޓަރނެޓް ގެ އަގުތައް އިއުލާން ކުރަން ކުރިން ނިންމި އިރު ކޮވިޑް ގެ ހާލަތު ނެތްތޯ\nމެއި 25, 2021 16:53\nސަރުކާރުން ބޭނުންވާކަން ކަން ކުރެވޭ. އެކި އެކި ނަންނަމުގަ ބަދަލުދީ ވައްކަން ކޮއް ހެދޭ. ރައްޔަތުން ނައް ފައިދާ ވާނެ ކަމެއް ކުރަން ވީމަ ކޮވިޑް.\nރައީސް ކަމާ ހަވާލު ވެ 100 ދުވަސް ތެރޭ ކުރަން ބުނި ކަމެއް ތީ. އެ އިރު ކޮވިޑް އެއް ނެތް ދޯ. ކީއް ވެ އޭރު ނުވީ. މިހާރު ގުނބޯ ހައްދާތާ3އަހަރު ވަނީ ެެެެެެެެެެ\nޢިންތިހާބައް ފަސްކޮށްލީ ދެއްތޯ\nކޮވިޑް އާ ގުޅީގެން ފުރީ އިންޓަނެޓް ދޭންވީ ނޫންތަ\nމެއި 26, 2021 14:58\nދެން ހެޔޮ އަގުހެޔޮ ނުކުރިޔަސް\nތިހެން ގަނަތެޅި މިހާރު މުސްކުޅި ވެއްޖެ\nމެއި 27, 2021 02:15\nކަލޯ ރާވެރިންގެ ދަރިންނަށް ވެސް ތިނެތިން އެކަތި އޮވޭ ހަނދާންކުރާތި.


Dhe dhuniyey ge hayaai kaamiyaabu kureveynee Islami ageedhaa ah thabaa vegen | Mihaaru\nމާލެ: ޖުލައި 10، 2020: ކޮވިޑް-19 އިން ރައްކާތެރިވުމަށް އެޅި ފިޔަވަޅުތަކުގެ ތެރެއިން މާލެ ސަރަހައްދުގެ މިސްކިތްތަކުގައި ހުކުރު ނަމާދުކުރުން ހުއްޓާލިތާ ތިން މަސް ފަހުން ހުކުރު ނަމާދު ކުރަން ފެށުން: މިއަދުން ފެށިގެން މާލެ އާއި ވިލިމާލެ އަދި ހުޅުމާލޭގެ މިސްކިތްތަކުގައިި ހުކުރު ނަމާދު ކުރާނެ ކަމަށް އިސްލާމިކް މިނިސްޓްރީން ބުނި.-- ފޮޓޯތައް: އަހުމަދު އަވްޝަން އިލްޔާސް /މިހާރު\nދެ ދުނިޔޭގެ ހަޔާތް ކާމިޔާބު ކުރެވޭނީ އިސްލާމީ ޢަޤީދާ އަށް ތަބާވެގެން\n20 ނޮވެމްބަރ 2020 - 14:48\nއިސްލާމީ ސަގާފަތާއި ޢިލްމު ލިބިފައި ނުވާ، ނުވަތަ ފުރިހަމަ ގޮތުގައި އެ ސަގާފަތާއި ޢިލްމު ދޭހަވެފައި ނުވާ މީހުން ދެކޭ ގޮތުގައި އިންސާނާގެ ހަޔާތަކީ ހަމައެކަނި ދުނިޔަވީ ހަޔާތެވެ. އަދި މި ހަޔާތުގައި އިންސާނާގެ ދައުރަކީ ހިތްހަމަ ޖެއްސުމާއި އުފާކުރުމާއި އެދުންތައް ފުއްދުމެވެ. އަދި މިކަމުގައި ކޮންމެ ފަދަ ހުރަހެއް ދިމާވިއަސް ކޮންމެ ގޮތަކުން ނަމަވެސް އެ ހުރަހެއް ގިރާކޮށް ވާދަވެރި ވުމެވެ. އޭރުން އާޚިރުގައި "ކާމިޔާބު ވާނީ އެންމެ ގާބިލު" މީހާ އަށެވެ. މިފަދަ ބައެއް މީހުންގެ ނަޒަރުގައި ކައުނުގައި މިވާ ހުރިހާ އެއްޗެއް އުފެދިފައި މިވަނީ އެތަކެތި އަމިއްލައަށެވެ. އަނެއް ބަޔަކު ގަބޫލު ކުރާ ގޮތުގައި ކައުނުގައިވާ ތަކެތި އެންމެ ފުރަތަމަ ހެއްދެވި ފަރާތެއް ވެ އެވެ. މިގޮތުން މި ތަކެތީގެ އަސްލު ހެއްދެވުމަށް ފަހު ދެން އެފަރާތުގެ ދައުރު އެހިސާބުން ވަނީ ނިމިފަ އެވެ. ވީމާ އެ ތަކެތީގެ ދިރުން ދެމިގެން އެދަނީ އެތަކެތީގެ އަމިއްލަ ބާރުންނެވެ.\nއެހެންކަމުން، ކައުނުގައިވާ ދިރޭ ކޮންމެ އެއްޗަކީވެސް އެފަދަ އެހެން ހުރިހާ އެއްޗެއްސާ ދާއިމީ ހަނގުރާމައެއްގައި ދިރިއުޅެމުންދާ އެއްޗެކެވެ. ކާމިޔާބު ލިބޭނީ އޭގެ ތެރެއިން އެންމެ ގާބިލު އެއްޗަކަށެވެ.\nކައުނާއި، ހެއްދެވި ފަރާތާ މެދު މި އިޝާރާތްކުރި ފަދައިން ގަބޫލު ކުރާ ބަޔަކަށް ﷲ އަށް އީމާންވުމަކީ މުހިންމު ކަމަކަށް ނުވާނެ އެވެ. އަދި ފަހަރެއްގައި ﷲ ވޮޑިގެންވާ ކަމަށް މިބައި މީހުން ގަބޫލު ކުރި ނަމަވެސް އެކަލާނގެއަށް އަޅުވެތިވެ ﷲ އަށް އީމާންވުމުގެ ޢަޤީދާ އާއި ޝަރީއާ އަށް ތަބާވާން ޖެހޭނެ ކަމަކަށް މިފަދަ މީހުން ގަބޫލެއް ނުކުރާނެ އެވެ. އެ މީހުން ދެކޭ ގޮތުގައި ﷲ އަށް އެކަމުން ލިބޭ ފައިދާއެއް ނުވަތަ ގެއްލުމެއްވެސް ނެތް ކަމަށްވާއިރު، އެމީހަކު ބޭނުން ގޮތަކަށް އެ މީހެއްގެ ދިރިއުޅުން ބައްޓަން ކުރުމުގެ ފުރުސަތު އޮންނަން ޖެހޭނެ އެވެ. ވީމާ މުޅި އުމުރު އެއްކޮށް އަޅުވެތިކަމުގައި ހޭދަ ކުރުމުގެ އެއްވެސް މާނައެއް ނެތް ކަމަށެވެ.\nކީރިތި ޤުރުއާނާއި މާތް ނަބިއްޔާ ﷺ ގެ ސުންނަތުގެ އަލީގައި މިކަންކަމާ މެދު ނަޒަރު ހިންގާލުމުން ފާހަގަވާ ކަމަކީ، މާތް ﷲ މި ކައުނާއި ކައުނުގައިވާ އެންމެހާ މަޚްލޫޤުން އުފެއްދެވުމަށް އެކަލާނގެ އިރާދަކުރެއްވި ހިނދު، އެކަލާނގެ ހިކުމަތްވަންތަ ކަމުގެ ދަށުން، އެ މަޚްލޫޤުންގެ ތެރެއިން އެއް ވައްތަރު ޚާއްޞަކޮށް އިޚްތިޔާރު ކުރެއްވުމަށް ވެސް އިރާދަ ކުރެއްވެވި ކަމެވެ. އެމަޚްލޫޤަކީ އިންސާނާ އެވެ. އިންސާނާއަށް ލިބިގެންވާ ޚާއްސަ ކަމުގެ ތެރެއިން އެއް ކަމަކީ ކައުނުގައިވާ އެންމެހާ އެއްޗެތި އޭނާއަށްޓަކައި ކިޔަމަންތެރި ކުރެއްވިގެން ވުމެވެ. އަދި ބިން ޢިމާރާތްކޮށް ބިމުގެ ޚަލީފާކަން އަދާ ކުރުމުގެ މަސްއޫލިއްޔަތު އިންސާނާ އަށް ހަވާލު ކުރެއްވިގެން ވުމެވެ.\nމިފަދަ ޢަޤީދާއެއް ގެންގުޅޭ ބަޔަކަށް ދޭ ޖަވާބަކުން އެބައި މީހުންނަށް ލިބޭނެ މަންފާއެއް ފަހަރެއްގައި ނޯވެދާނެ އެވެ. އެހެންނަމަވެސް މިފަދަ ޢަޤީދާތަކާ މެދު ފުރިހަމަ އިޖާބައެއް ލިބުމަކީ އީމާންވެގެންތިބި މީހުންނަށް އިތުރު ޔަގީންކަމަކާއި އަލިކަމެއް ހަމަކަށަވަރުން ވެސް ލިބޭނެ ކަމެކެވެ. ކީރިތި ޤުރުއާނާއި މާތް ނަބިއްޔާ ﷺ ގެ ސުންނަތުގެ އަލީގައި މިކަންކަމާ މެދު ނަޒަރު ހިންގާލުމުން ފާހަގަވާ ކަމަކީ، މާތް ﷲ މި ކައުނާއި ކައުނުގައިވާ އެންމެހާ މަޚްލޫޤުން އުފެއްދެވުމަށް އެކަލާނގެ އިރާދަކުރެއްވި ހިނދު، އެކަލާނގެ ހިކުމަތްވަންތަ ކަމުގެ ދަށުން، އެ މަޚްލޫޤުންގެ ތެރެއިން އެއް ވައްތަރު ޚާއްޞަކޮށް އިޚްތިޔާރު ކުރެއްވުމަށް ވެސް އިރާދަ ކުރެއްވެވި ކަމެވެ. އެމަޚްލޫޤަކީ އިންސާނާ އެވެ. އިންސާނާއަށް ލިބިގެންވާ ޚާއްސަ ކަމުގެ ތެރެއިން އެއް ކަމަކީ ކައުނުގައިވާ އެންމެހާ އެއްޗެތި އޭނާއަށްޓަކައި ކިޔަމަންތެރި ކުރެއްވިގެން ވުމެވެ. އަދި ބިން ޢިމާރާތްކޮށް ބިމުގެ ޚަލީފާކަން އަދާ ކުރުމުގެ މަސްއޫލިއްޔަތު އިންސާނާ އަށް ހަވާލު ކުރެއްވިގެން ވުމެވެ. (އަލްބަޤަރާ 30 އަދި ހޫދު 61). މި މުހިންމު ދައުރު އިންސާނާ އަދާ ކުރަން ޖެހެނީ މާތް ﷲ އެކަށައަޅުއްވާފައިވާ ވަކި މަންހަޖަކާ އެއްގޮތަށެވެ. އެގޮތަށް އިންސާނާ އެކަން ކޮށްފިނަމަ މާތް ﷲ އަށް އެ އަޅުވެތިވެވެނީ އެވެ. އަދި އެއަޅުވެތިވުން އޮންނަ މިންވަރެއްގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށް އޭނާއަށް އުޚްރަވީ ހަޔާތުގައި ޖަޒާ ލިބޭނެ އެވެ. ނަމަވެސް ސުވާލަކީ މިގޮތަށް ﷲ އަށް އިންސާނާ އަޅުވެތިވާންވީ ކީއްވެހެއްޔެވެ؟\nއިސްވެ ދެންނެވުނު މަގުސަދަށްޓަކައި މާތް ﷲ އިންސާނާ ހެއްދެވިއިރު އެ މަގުސަދު ފުރިހަމައަށް ކާމިޔާބު ކުރެވޭނެ ފަދަ ވަރަށް ޚާއްސަ ސިފަތަކަކާއި ގާބިލުކަމެއް ﷲ އޭނާގެ ކިބައިގައި ލައްވަވާފައި ވެ އެވެ. މިގޮތުން ބުއްދި އާއި ވިސްނުމުގެ ބާރު ދެއްވެވި އެވެ. އަދި ހިއްސުތަކުގެ ބާރު ދެއްވެވި އެވެ. މި ދެބާރުގެ އެހީގައި ޢިލްމު ލިބިގަތުމާއި، ކަންކަން ހޯދައި ދިރާސާ ކުރުމުގެ ބާރު ދެއްވެވި އެވެ. އަދި އަމިއްލަ އެދުންވެރިކަން ދެއްވެވި އެވެ. އަދި އޭގެ އެހީގައި މިލްކު ކުރުމާއި ހޯދައިގަތުގެ ދަހިވެތިކަން ދެއްވެވި އެވެ. ކަންކަން ތަދުބީރުކޮށް ރޭވުމާއި ކަންކަން ކުރުމުގެ ގާބިލުކަން ދެއްވި އެވެ. އަދި އޭގެ އެހީގައި ބާރުފޯރުވުމާއި ކޮންޓްރޯލު ކުރުމުގެ ދަހިވެތިކަން ދެއްވި އެވެ. ލޯތްބާއި ފޫހިވުމާއި ރުޅި ފަދަ ތަފާތު މުހިންމު އިހުސާސްތަކާއި ޝުއޫރުތައް އިންސާނާގެ ކިބައިގައި ލެއްވެވި އެވެ.\nމިދެންނެވި ބާރުތަކާއި ސިފަތައް އިންސާނާއަށް މާތް ﷲ ނުދެއްވާނަމަ އޭނާއަށް ހަމަ އެންމެ ކަމެއްވެސް ކުރުމުގެ ކުޅަދާނަކަމެއް ނުލިބުނީހެވެ. ނަމަވެސް މި ބާރުތަކާއި ސިފަތަތަކީ ދެމިޔަލީ ކަނޑިއެއް ފަދަ އެއްޗެއްސެވެ. އޭގެ ބޭނުން ކަނޑައެޅިފައިވާ ވަކިގޮތްތަކެއްގެ މަތިން ނުކޮށްފިނަމަ ބަލާ އާއި މުސީބާތްތަކާ ކުރިމަތިލާން ޖެހޭނެ އެވެ. އެއިން ކޮންމެ ސިފައަކީވެސް އިންސާނާ އެއާމެދު ޣާފިލުވެ އޭނާގެ ދަރަޖަ ހަނދާން ނެތި ބޮޑާވުމަށް މަގު ހުޅުވިފައިވާ ސިފައެކެވެ. ފަހަރެއްގައި އިންސާނާ އިލާހިއްޔަ ވަންތަ ދަރަޖައަށް ދެވުނު ކަމުގެ އިހުސާސް ވެސް ކުރުވާފާނެ ސިފައެކެވެ. މިއީ ވަރަށް ނުރައްކާތެރި ކަމެކެވެ. އަނެއްކޮޅުން މިއިން ކޮންމެ ސިފައެއްވެސް އޭގެ ނުރަނގަޅު ގޮތުގައި ބޭނުން ކުރެވިއްޖަ ނަމަ އޭގެ ގެއްލުން އެހެން މަޚްލޫޤުންނަށް ފޯރައެވެ. މިގޮތުން އެހެން މީހުންނަށް އަނިޔާވެރިވުމަށާއި ނިކަމެތިންގެ މައްޗަށް ނުފޫޒު ފޯރުވުމަށް ބާރާއި ކޮންޓްރޯލު ބޭނުން ކުރެވިދާނެއެވެ. އެހެންމީހުންގެ މުދަލާއި ގެދޮރު ނުހައްގުން އަތުލުމަށް މިލްކު ކުރުމަށް އޮންނަ ދަހިވެތިކަން ބޭނުން ކުރެވިދާނެ އެވެ. އަދި މިކަންކަމުގެ ނަތީޖާއެއްގެ ގޮތުން މީސްތަކުންގެ މެދުގައި ދެކޮޅުވެރިކަމާއި އަރާރުންވުންތައް އުފެދޭނެ އެވެ. ތާރީޚު ދައްކައިދީފައިވާ ހަގީގަތަކީ މިއީ އެވެ.\nއެހެންކަމުން ހަމައެކަނި ދިރިއުޅުމުގެ ހަޔާތަށް ވިސްނާލިއަސް އިންސާނުން އަމިއްލައަށް ހަދާ ގަވައިދުތަކާއި އުސޫލުތަކަކީ ވަކި ވަގުތަކަށް ވަކި ބަޔަކަށް ފިޔަވައި އެހެން މީހުންނަށް ފަހަރެއްގައި އެއިން ގެއްލުންހުރި އެއްޗަކަށް ވެސް ވެދާނެ އެވެ. އެހެން ކަމަށްވާނަމަ އުޚްރަވީ ހަޔާތް އޮތް ކަމަށް ގަބޫލު ކުރާ ބަޔަކަށް ﷲ ގެ މަންހަޖު ފިޔަވައި ސަލާމަތުގެ އެހެން މަގެއް ނެތެވެ. އެކަލާނގެ އަންގަވަނީ އެކަލާނގެ ހަޒުރަތުގައި ދީނަކީ ހަމައެކަނި އިސްލާމްދީން ކަމަށެވެ. (އާލްޢިމްރާން 19). ހަމައެފަދައިން އެކަލާނގެ އަންގަވަނީ ދީނެއްގެ ގޮތުގައި އިސްލާމް ފިޔަވައި އެހެން ދީނެއް އިޚްތިޔާރުކޮށްފިނަމަ އެކަން އެކަލާނގެ ގަބޫލު ނުކުރައްވާނެ ކަމަށެވެ. އަދި އާޚިރަތުގައި އެފަދަ މީހުންނަކީ ގެއްލެނިވެގެންވާ މީހުން ކަމުގައެވެ (އާލްޢިމްރާން 85)..\nއެހެންކަމުން މިސިފަތަކާއި ބާރުތައް ނުބައި ގޮތުގައި ބޭނުން ނުކޮށް އިންސާނާއަށާއި އޭނާގެ ވަށައިގެންއުޅޭ އެހެން އިންސާނުންނާއި ހުރިހާ މަޚްލޫޤުންނަށް އެންމެ އިންސާފުވެރި އަދުލު ވެރި ގޮތެއްގައި ބޭނުން ކުރުމަށް ގަވައިދުތަކަކާއި އުސޫލުތަކެއް އޮންނަން ޖެހެ އެވެ. މި ގަވައިދުތަކާއި އުސޫލުތަކަކީ އިންސާނާއަށް އެކަނި އެންމެ ފުރިހަމަ ގޮތުގައި ތައްޔާރު ކުރެވޭނެ އެއްޗެއް ނޫނެވެ. ސަބަބަކީ އިންސާނާ އަކީ އަބަދުވެސް އަމިއްލަ ނަފްސުގެ ފައިދާއާ މެދު ބޮޑަށް ވިސްނާ އަދި ހަވާނަފްސުގެ އެދުންތަކަށް ލެނބުމުގެ ބާރު އޮންނަ މަޚްލޫޤަކަށް ވާތީ އެވެ. އަދި އަމިއްލަ މަންފާ އާއި ހަވާނަފްސުގެ އެދުންތައް އެއްކިބާ ކޮށްގެން މިފަދަ ގަވައިދުތަކަކާއި އުސޫލުތަކެއް ހެދިއަސް ޒަމާނާއި ތަން ބަދަލުވެގެންދާ ހިނދު މިގޮތުން ހެދޭ ގަވައިދުތައް އެހެން ބަޔަކަށް ކަމަކު ނުދާނެތީ އެވެ.\nއެހެންކަމުން ހަމައެކަނި ދިރިއުޅުމުގެ ހަޔާތަށް ވިސްނާލިއަސް އިންސާނުން އަމިއްލައަށް ހަދާ ގަވައިދުތަކާއި އުސޫލުތަކަކީ ވަކި ވަގުތަކަށް ވަކި ބަޔަކަށް ފިޔަވައި އެހެން މީހުންނަށް ފަހަރެއްގައި އެއިން ގެއްލުންހުރި އެއްޗަކަށް ވެސް ވެދާނެ އެވެ. އެހެން ކަމަށްވާނަމަ އުޚްރަވީ ހަޔާތް އޮތް ކަމަށް ގަބޫލު ކުރާ ބަޔަކަށް ﷲ ގެ މަންހަޖު ފިޔަވައި ސަލާމަތުގެ އެހެން މަގެއް ނެތެވެ. އެކަލާނގެ އަންގަވަނީ އެކަލާނގެ ހަޒުރަތުގައި ދީނަކީ ހަމައެކަނި އިސްލާމްދީން ކަމަށެވެ. (އާލްޢިމްރާން 19). ހަމައެފަދައިން އެކަލާނގެ އަންގަވަނީ ދީނެއްގެ ގޮތުގައި އިސްލާމް ފިޔަވައި އެހެން ދީނެއް އިޚްތިޔާރުކޮށްފިނަމަ އެކަން އެކަލާނގެ ގަބޫލު ނުކުރައްވާނެ ކަމަށެވެ. އަދި އާޚިރަތުގައި އެފަދަ މީހުންނަކީ ގެއްލެނިވެގެންވާ މީހުން ކަމުގައެވެ (އާލްޢިމްރާން 85).\nވީމާ މިދެންނެވި މައްސަލައަށް އޮތް ހައްލަކީ އިސްލާމީ ޢަޤީދާ އަށް އިންސާނާ ތަބާވުމެވެ. އެހެނީ އިސްލާމީ ޢަޤީދާ ފިޔަވައި މިކައުނު އުފެއްދެވި ފަރާތުން ބާވާލެއްވި، އަދި އެއަށް ބަދަލެއް ނާންނަ އެއްވެސް ޢަޤީދާއެއް އަދި ނިޒާމެއް މިދުނިޔެއަކު ނެތެވެ. އިންސާނާ އަށް ސަލާމަތްކަން ލިބިގެންވަނީ އިސްލާމީ ޢަޤީދާގަ އެވެ. އަދި ފަރުދީގޮތުންނާއި ޖަމާއަތުގެ ގޮތުން އިންސާނާ އަށް ދެ ދުނިޔޭގައި މަންފާ ލިބެން އޮތީ މި ޢަޤީދާ ގަ އެވެ. މިސަބަބަށްޓަކައި މާތް ﷲ އަންގަވަނީ އެކަލާނގެ ބާވާލެއްވި މަންހަޖަށް ތަބާވުމަށެވެ. އަދި ތަންދޮރު ނުދަންނަ މީހުންގެ އެދުންތަކަށް ތަބާނުވުމަށެވެ. (އަލްޖާޘިޔަތު 18). އަދި ހަގީގީ ޢިލްމު، އެބަހީ ﷲ ގެ ވަހީ އައުމަށްފަހު އެހެންބައެއްގެ އެދުންތަކަށް ތަބާވުމަކީ އަނިޔާވެރިންގެ ތެރެއިންވުން ކަމަށެވެ. (އަލްބަގަރާ 145). އަދި ﷲ ގެ ހިދާޔަތުގެ ބޭރުން އެ މީހެއްގެ ހަވާނަފްސުގެ އެދުންތަކަށް ތަބާވާ މީހާއަށް ވުރެ ގެއްލެނިވުން ބޮޑު އެހެން މީހެއް ނުހުންނާނެ ކަމަށެވެ. (އަލްޤަޞަޞް 50).\nމިނޫންވެސް މިފަދަ އެތައް އާޔަތަކުން ކަށަވަރު ކޮށްދެނީ އިސްލާމީ ޢަޤީދާއަށް އިންސާނުން ތަބާވާން ޖެހޭ ކަމެވެ. އަދި މި ޢަޤީދާ ބަލައިގެންފައިވާ މުސްލިމުން ދުވަހަކުވެސް މި ޢަޤީދާ ދޫކޮށްނުލައި ވަރުގަދައަށް ހިފަހައްޓައިގެން ތިބެން ޖެހޭ ކަމެވެ. ހަވާނަފްސުގެ ބައެއް އެދުންތައް މި ޢަޤީދާއަށް ތަބާވާ މީހަކަށް ނުފުއްދި ފަހަރެއްގައި ހިގައިދާނެ އެވެ. އެހެންނަމަވެސް ދުނިޔަވީ ހަޔާތުގައި އިންސާނަކަށް ފުދޭ މިންވަރަށް އުފާވެރިކަމާއި ބާއްޖަވެރިކަން މަތީ ދިރިއުޅުމުގެ ފުރުސަތު ހަމަޔަގީނުންވެސް ގެއްލިގެން ނުދާނެ އެވެ. އަދި ހަމަ ކަށަވަރުން އުޚްރަވީ ހަޔާތުގެ ސަލާމަތާއި މަންފާ ހޯދޭނެ އެހެން އެއްވެސް މަގެއް އިސްލާމީ ޢަޤީދާއަށް ތަބާވެގެން މެނުވީ ނުލިބޭނެ އެވެ.


ކުނި ވަކިނުކޮށް ނެރޭނަމަ ބޮޑެތި ޖޫރިމަނާތަކެއް ކުރާގޮތަށް ކަނޑައަޅައިފި ކުނި ވަކިނުކޮށް ނެރޭނަމަ ބޮޑެތި ޖޫރިމަނާތަކެއް ކުރާގޮތަށް ކަނޑައަޅައިފި\nކުނި ވަކިނުކޮށް ނެރޭނަމަ ބޮޑެތި ޖޫރިމަނާތަކެއް ކުރާގޮތަށް ކަނޑައަޅައިފި\nބ. އޭދަފުށީގައި އުފެދޭ ފަނާނުވާ ޒާތުގެ ކުނިތައް ގެތަކުން ނެގުމަށްފަހު ކުނި އަޅާ ސަރަހައްދައް އުކާލަނީ / ފޮޓޯ ޕީ.އެސް.އެމް ނިއުސް\nގޭގެއިންނާއި، އިމާރާތްތަކުންނާއި، އޮފީސްތަކާއި އަދި އެހެނިހެން ރަސްމީ ތަންތަނުން ކުނި ނެރޭއިރު ބައިބަޔަށް ވަކިކުރުމަށްފަހު ނެރެންޖެހޭގޮތަށް ކުނި މެނޭޖުކުރުމާބެހޭ ގަވާއިދަށް އިޞްލާޙު ގެނެސްފިއެވެ. މި އިޞްލާޙުގެ ދަށުން ހުރިހާ ރަށެއްގައިވެސް، ކުނި އުފައްދާ ފަރާތުން އެ ކުނި މެނޭޖްކުރުމަށް ދާ ޚަރަދަށް ޤާނޫނީގޮތުން ޒިންމާވާންޖެހޭނެއެވެ. އަދި ބައިބަޔަށް ކުނި ވަކިނުކޮށް ނެރޭ ފަރާތްތައް ޖޫރިމަނާކުރުމަށްވެސް އިޞްލާޙުގައި ހިމަނާފައިވެއެވެ.\nރާއްޖޭގައި ކުނި މެނޭޖުކުރުމުގެ މަސައްކަތްތައް ބެލެހެއްޓުމަށް އެކުލަވާލާފައިވާ "ކުނި މެނޭޖުކުރުމާބެހޭ ގަވާއިދު"ގެ5ވަނަ އިޞްލާޙު މިހާރު ވަނީ ސަރުކާރުގެ ގެޒެޓްގައި ޝާޢިއުކޮށްފައެވެ. މި އިޞްލާޙުގައި ގަވާއިދުގެ ތަންފީޒީ އިދާރާއަށް ގެނެސްފައިވާ އިޞްލާޙާއި، ކުނި ބައިބަޔަށް ވަކިކުރުމާއި، ބޮޑެތި (ބަލްކް) ކުންންޏާމެދު އަމަލުކުރާނެ ގޮތާއި، ކުނި މެނޭޖުކުރުމުގެ ޕްލޭން އެކުލަވާލުމާއި އަދި ކުނީގެ ރިކޯޑު ބެލެހެއްޓުން ހިމަނާފައިވެއެވެ.\nމި އިޞްލާހުގެ ދަށުން ހުރިހާ ރަށެއްގައިވެސް، ކުނި އުފައްދާ ފަރާތުން އެ ކުނި މެނޭޖުކުރުމަށް ދާ ޚަރަދަށް ޤާނޫނީގޮތުން ޒިންމާ ވާން ޖެހޭނެއެވެ. އަދި ގޭގެއިންނާއި، އިމާރާތްތަކުންނާއި، އޮފީސްތަކާއި އަދި އެހެނިހެން ރަސްމީ ތަންތަނުން ނެރޭ ކުނި ވަކިކޮށްފައި ބަހައްޓަންޖެހޭނެ ބައިތައްވެސް ހިމަނާފައިވެއެވެ. އެގޮތުން މާލެ ސިޓީ ފިޔަވައި ރާއްޖޭގެ މީހުން ދިރިއުޅޭ ރަށްރަށާއި ސިޓީތަކުންނާއި ސިނާޢީ ރަށްރަށުންނާއި ރިސޯޓުތަކުން އަދި އެހެނިހެން ކުނި އުފައްދާ ތަންތަނުގައި ކުނި ބަހައްޓަންޖެހޭނީ4ބަޔަކަށް ވަކިކޮށްފައެވެ. އަދި މާލޭ ސިޓީގެ ކުނި އުފައްދާ ތަންތަނުގައި ކުނި ބަހައްޓަންޖެހޭނީ3ބަޔަކަށް ވަކިކޮށްފައެވެ.\nމަޢުދަނާއި ބިއްލޫރީގެ ބާވަތްތައް\nމި އިޞްލާޙުގެ ދަށުން މި ގަވާއިދަށް އަމަލުކުރަން ފަށާ ދުވަހުން ފެށިގެން ކުނި އެއްތަނުން އަނެއްތަނަށް އުފުލުމުގެ ހުއްދަ ދީފައިވާ އެއްގަމު އަދި ކަނޑުގެ އުޅަދުތަކުގައިވެސް ކުނި އުފުލަން ޖެހޭނީ ބައިބަޔަށް ވަކިކޮށްގެން އެއްބައި އަނެއްބަޔާ އެއްނުވާނެހެން ވަކިންނެވެ. އަދި މިގޮތަށް ޢަމަލު ނުކުރާ ފަރާތްތައް ޖޫރިމަނާކުރުމަށް މިގަވާއިދުގައި ވާނީ ހިމަނާފައެވެ.\nމި އިޞްލާޙުގައިވާގޮތުން މާލެ ސިޓީ ފިޔަވައި ރާއްޖޭގެ މީހުން ދިރިއުޅޭ ރަށްރަށާއި ސިޓީތަކުންނާއި ސިނާޢީ ރަށްރަށުންނާއި ރިސޯޓުތަކުން ކުނި އުފައްދާ ތަންތަނުގައި ކުނި ވަކި ކުރުމުގެ މާއްދާއަށް އަމަލުކުރަން ފަށާނީ 1 ޖަނަވަރީ 2022 އިން ފެށިގެންނެވެ. އަދި މާލެ ސިޓީގެ ކުނި އުފައްދާ ތަންތަނުގައި ކުނި ވަކިކުރުމުގެ މާއްދާއަށް ޢަމަލުކުރަން ފަށާނީ 1 ޖޫން 2022 އިން ފެށިގެންނެވެ. ޔުޓިލިޓީ ރެގިއުލޭޓަރީ އޮތޯރިޓީ އުފެއްދުމާއި ގުޅިގެން ކުނި މެނޭޖުކުރުމާއިބެހޭ ގަވާއިދު ތަންފީޒު ކުރާނެ ފަރާތްތައްވެސް ވަނީ މި އިޞްލާހުގައި ހިމަނާފައެވެ. އެގޮތުން މިގަވާއިދު ތަންފީޒުކުރުމުގައި އެންވަޔަރަންމެންޓަލް ޕްރޮޓެކްޝަން އޭޖެންސީ އަދި ޔުޓިލިޓީ ރެގިއުލޭޓަރީ އޮތޯރިޓީގެ ޒިންމާތައް ވަކިކޮށް ބަޔާންކޮށްފައިވެއެވެ.\nކުނި މެނޭޖުކުރުމުގެ މަސައްކަތްތައް ކުރާ ފަރާތްތަކުން އެފަރާތްތަކުން މެނޭޖުކުރާ ކުނި އުފައްދާ ރަށުގެ ނުވަތަ ދާއިރާގެ ނުވަތަ ސަރަޙައްދުގެ ކުނި މެނޭޖުކުރުމުގެ ޕްލޭނެއް އެކުލަވާލަންވާނެކަމަށް އަލަށް ގެނައި އިޞްލާޙުގައި ބުނެފައިވެއެވެ. އެގޮތުން ރަށުގައި ނުވަތަ ދާއިރާގައި ކުނި މެނޭޖުކުރުމަށް ހަމަޖެހިފައިވާ އުސޫލުތަކާއި، އުފެދޭ ކުނީގެ ބާވަތްތަކާއި މިންވަރާއި، ކުނި މަދުކުރުމަށް އަޅާނެ ފިޔަވަޅުތައް އަދި މީގެ އިތުރުން ކުނި މެނޭޖުކުރުމުގެ ޕްލޭންގައި ހިމަނަންޖެހޭ އެހެނިހެން ބައިތަކުގެ ތަފްޞީލު މި އިޞްލާޙުގައި ހިމަނާފައިވެއެވެ.


އައިޝާ އަޝްރަފް 01 ޖުލައި 2020\nމުޅި ރާއްޖޭގެ ތައުލީމީ ދާއިރާއަށް އައި ކަޅު ދުވަސްތަކަކަށް ފަހު މިއަދު ސްކޫލުތައް ހުޅުވާލީ ދުވަހަކުވެސް ނުދެކޭ ފަދަ ގޮތެއްގަ އެވެ. ސްކޫލް މާހައުލުގައި ފެންނަ އެތައް ކަމެއް މިއަަދު ބަދަލު ކޮށްލައިފި އެވެ. ސްކޫލް ގޯތިތެރޭން އިވޭ ކުދިންގެ އެކި އެކި ވާހަކަތަކާއި ހިނުމާއި ސަކަރާތްޖެހުމުގެ އެ އުފާވެރި މާހައުލު މިއަދު ބަދަލުވެއްޖެ އެވެ. ފެންނަނީވެސް ތަފާތު މަންޒަރެކެވެ. ހަތަރު މަސް ފަަހުން، ސްކޫލްތަކުގެ އެ ގޭޓުތައް ހުޅުވާލީ ދަަރިވަރުންނަށް މަރުހަބާ ކިޔަމުންނެވެ. އުފާވެރި މޫނުތަކެއް ފެނުނު ކަމުގައި ވިޔަސް ބެލެނިވެރިންގެ މޫނުމަތިން ފެންނަނީ ނުތަނަވަސްކަމާއި ކަންބޮޑުވުމެވެ.\nބިރު އެބަ އޮތެވެ. ބެލެނިވެރިންނާއި ޓީޗަރުުންނާއި ކިޔަވާ ކުދިންގެ މެދުގައިވެސް މެ އެވެ. އެކަކު އަނެކަކާ ވާހަކަދައްކަންވެސް ޖެހިލުންވެ ތިބެ، މިއަދު ބެލެނިވެރިން ސްކޫލްތަކަށް ކުދިން އެ ފޮނުވީ އެ ކުދިންގެ ތައުލީމީ މުސްތަގުބަލަށް ވިސްނާފަ އެވެ. މިއަދު ސްކޫލަށް ވެއްދި ކޮންމެ ކުއްޖެއް ކައިރީ ވެސް މަންމަ ބުނެލަ އެވެ. "ބަސް އަހައިގެން ގޮނޑިން ނުތެދުވެ އިންނައްޗޭ. ޓީޗަރުންގެ އިރުޝާދުތަކަށް ސަމާލުވައްޗޭ. ނަމަ ނަމަ މާސްކު ނުނަގައްޗޭ!" މިފަދަ އެތައް ނަސޭހަތެއް ސްކޫލް ގޭޓު ކަައިރިން އިވުނެވެ. އަދި ހަލަނި ކުދިންނަށް އެތައް ފަހަރަކު ތަކުރާރުކޮށެވެ.\nސްކޫލްތަކުގައި އެކި ކަހަލަ މާކުތައް ޖަހާފަ އެވެ. ގައިދުރުކަމަކީ މިހާރު ދަންނަ ކަމެކެވެ. އެހެންޏާ ކްލާހުގައި އުޅޭ ރައްޓެހި ކުދިން ފެނުމުން ގޮސް ކައިރި ވެލައި މޮޅެތި ވާހަކަދައްކަ އެވެ. މާސްކުތަކުން ނިވާވެ ތިބެ، މިއަދު އެކަންކަން އޮތީ ބިރުވެރިކަމެއްގެ ގޮތުގަ އެވެ. ދެތިން ފޫޓުގެ ދުރުމިނުގައި ގޮނޑި އާއި މޭޒުތައް ބަހައްޓައި، ކުލައިން ފާހަގަ ޖަހާފަ އެވެ. އަދި ފުރިފައި އޮތް ހަލަބޮލި ކްލާހުގައި މިއަދު ތިބީ މަދު ބަޔެކެވެ. ދެ ބަޔަކަށް ބަހާލައި ދިމާވީ ކްލާހުގެ އެއްބަޔަކާއެވެ. ސްކޫލުގެ އެކި ތަންތަނުގައި ކޮވިޑް އާ ގުޅުންހުރި ޕޯސްޓަރުތަކެވެ. ހުސް ނަސޭހަތެވެ.\nއިސްކަންދަރު ސްކޫލުގައި އެކި ކަހަލަ އިރުޝާދުތައް ޖަހާފައި --\nވޭތުވެދިޔަ ހަތަރު މަހު، އެޑިއުކޭޝަން މިނިސްޓްރީ އާއި ސްކޫލުތައް ގުޅިގެންް ތައްޔާރީތައްވީ މި ދުވަހަށެވެ. އެމަޖެންސީ ރެސްޕޯންސް ޕްލޭން އެއް ހަދައި އެ ޕްލޭންގައިވާ ގޮތަށް ސްކޫލުތަކުގައި ކިޔަވައިދިނުމަށެވެ. ކޮވިޑް ބަލީގެ ނުރައްކަލެއް ނެތް ރަށްރަށުގައި ހުރިހާ ގްރޭޑަކަށް ވެސް ކިޔަވައިދޭނެ އެވެ. މާލެ ސަރަހައްދުގައި މި މަރުހަލާގައި ކިޔަވައިދޭން ފެށީ ގްރޭޑު9އިން މައްޗަށެވެ. ކޮންމެ ކްލާހެއް ދެ ބަޔަކަށް ބަހާލައިގެންނެވެ.\nއެޑިއުކޭޝަން މިނިސްޓްރީން އިއްޔެ ބުނީ، ރައްކާތެރިކަމާއެކު ސްކޫލުތަކުގައި ކިޔަވައިދިނުމަށް ވާންޖެހޭ ތައްޔާރީތައް މިހާރު ވަނީ ވެފަ އެވެ. އޭގެތެރޭގައި ރަށްރަށަށް ފޮނުވަންޖެހޭ އަތްދޮންނަ ސާމާނާއި ތާމޯމީޓަރު ދިނުމާއި ބެލެނިވެރިންނާއި ސްކޫލުގެ ސްޓާފުން މި ކަމަށް ހޭލުންތެރިކުރުން ހިމެނެ އެވެ.\nކްލާސްްރޫމްގައި ކިޔަވައިދެނީ ދެ ބަޔަކަށް ބަހާލައިގެން\nސްކޫލުތައް ހުޅުވާ އަލުން ކިޔެވުން ފެށުމަށް ކެތް މަދުވެފައި ތިބިކަން އެޑިއުކޭޝަން މިނިސްޓަރު ޑރ. އައިޝަތު އަލީ އެކި ގޮތްގޮތަށް، މިނިސްޓަރުގެ ޓްވިޓާ އެކަައުންޓުގައި ބުނަމުން އަންނަތާ ދުވަސްކޮޅެއް ވެއްޖެ އެވެ. އެކި ކަހަލަ ވީޑިއޯތައް މެދުވެރިކޮށް އެކި ބަހުރުވައިން ދިޔައީ ބުނަމުންނެވެ.\nޕަބްލިކް ސާވިސް މީޑިއާ (ޕީއެސްއެމް) ގެ ރާއްޖެ މިއަދު ޕްރޮގްރާމުގައި ރޭ ވާހަކަދައްކަވަމުން އެޑިއުކޭޝަން މިނިސްޓަރު ވިދާޅުވީ، މިއަދު ސްކޫލުތައް އަލުން ހުޅުވާލާ ވަގުތު ވާނީ ވަރަށް އުފާވެރި ވަގުތަކަށް ކަމަށެވެ. އަދި އެ މަންޒަރު ދެކޭ ހިތުން ހުންނަތާ ދުވަސްތަކެއް ވެއްޖެ ކަމަށެވެ. މިނިސްޓަރު ވަނީ ސްކޫލްތަކުގެ ރައްކާތެރިކަން ބެލެހެއްޓޭނެ ކަމުގެ ޔަގީންކަން ބެލެނިވެރިންނަށް ދެއްވާފަ އެވެ.\n"ވަރަށް އުފާވެރި ވަގުތަށް ހަގީގަތުގައި ވާނީ ދަރިވަރުން ސްކޫލަށް އަންނައިރު. އަޅުގަނޑުމެން ވެސް މި ތިބީ އެ މަންޒަރު ދެކޭ ހިތުން، ދުށުމަށް ދާން ހަމަ ތައްޔާރަށް. ސްކޫލަށް ފޮނުވައިދެއްވާށޭ ދަރިވަރުން. އަޅުގަނޑުމެން ރައްކާތެރިކަން ޔަގީންކޮށްދޭނަމޭ" އެޑިއުކޭޝަން މިނިސްޓަރު ވިދާޅުވި އެވެ.\nއަތްްދޮންނަ ފުޅިތައް ސްކޫލް ގޭޓް ކައިރީ ބަހައްޓާފަައި\nނިއު ނޯމަލްގައި ދަރިވަރުން އަލުން ކިޔެވުން ފެށި އިރު ކިޔަވައިދެނީ ތިން ގޮތަކަށެވެ. އެއީ، ނިއު ނޯމަލް އަށް ބަދަލުވި ނަމަވެސް އެއް ދަންފަޅިއަށް ކިޔަވައިދޭ ސްކޫލުތަކާއި މީގެ ކުރިން އެއްދަންފަޅިއަށް ކިޔަވައިދިން ނަމަވެސް އާ އުސޫލާ އެކު ދެ ދަންފަޅިއަށް ކިޔަވައިދިނުން ބަދަލުކުރި ސްކޫލުތަކުގެ އިތުރުން ހަފުތާގެ ބައެއް ދުވަސް ދުވަހު ސްކޫލަށް ގޮސްގެން ކިޔެވުން ކުރިއަށްގެންދާ ސްކޫލުތަކެވެ.\nއަތޮޅުތެރޭގެ ގިނަ ސްކޫލުތަކުގައި ކިޔަވައިދެނީ ފުރަތަމަ ދެ ގޮތަށެވެ. މާލޭގެ ގިނަ ސްކޫލުތައް ކިޔަވައިދެނީ ހަފްތާގެ ބައެއް ދުވަސްދުވަހު ސްކޫލަށް ގޮސް، އެހެން ދުވަސްތަކުގައި ވާޗުއަލްކޮށެވެ. ސްކޫލުތައް ކޮންމެ ދެ ހަފްތާ އަކުން (14 ދުވަހުން) ހެލްތު ޕްރޮޓެކްޝަން އެޖެންސީ އިން ރިވިއު ކުރެ އެވެ.\nމިއަދު ތައުލީމީ ދާއިރާއިން އެޅީ ބޮޑު ފިޔަވަޅެކެވެ. ކުދިންގެ ރައްކާތެރިކަން ކަށަވަރު ކުރުމަކީ މުހިއްމު ކަމަކަށްވާއިރު އެ ޔަގީންކަން ބެލެނިވެރިންނަށް މިއަދު އެޑިއުކޭޝަން މިނިސްޓްރީން އެބަ ދެ އެވެ.\n"ބިރުގަނޭ ކުދިން އަލުން ފޮނުވަންވެސް. މި ހުރިހާ ދުވަހު ގޭގައި ބައިތިއްބައިގެން އުޅުނީ އެމީހުންގެ ރައްކަލަށް. މިއަދު މިފޮނުވަނީ ކިޔެވުން މުހިއްމު ވީމައި" ހުޅުމާލޭގައި ހުންނަ ރެހެންދި ސްކޫލަށް އޭނާގެ ދަރިފުޅު ވެއްދުމަށްފަހު ބެލެނިވެރިއެއް ގޭޓު ކައިރީ ހުރެ ބުނެލި އެވެ.\nކުދިން މާސްކު އަޅުވާ އަތަށް ސެނިޓައިޒާ ފުޅި ދީ ތައްޔާރީތަކާއެކު ސްކޫލަށް އެ ފޮނުވީ އަލުން ސްކޫލްތަކުގައި ބޮޑު ތަޅުއަޅުވައި ސްކޫލް ބަންދު ކުރާނެ ދުވަހެއް ނުފެންނާނެކަމުގެ އުއްމީދުގަ އެވެ. ސްކޫލްތަކުގެ ޓީޗަރުންނާއި ސްޓާފުންގެވެސް މިއަދު ހުރީ މިކަހަލަ އިހުސާސެކެވެ.


SunOnline:4Nations Cup: Fahuvaguthu Bangladesh balikoh Lanka final ah\nފޯ ނޭޝަންސް ކަޕް: ފަހުވަގުތު ބަންގްލަދޭޝް ބަލިކޮށް ލަންކާ ފައިނަލަށް\nޢަބްދުﷲ އައިމަން 16 Nov 2021, 22:52\nލަންކާއާއި ބަންގްލަދޭޝް ބައްދަލު ކުރި މެޗުގެ ތެރެއިން --- ފޮޓޯ/ފޫޓްބޯލް ސްރީލަންކާ\nމަހިންދަ ރާޖަޕަކްސަ ފޯ ނޭޝަންސް ކަޕުގެ ގުރޫޕް ސްޓޭޖުގެ ފަހު މެޗުގައި ބަންގްލަދޭޝް ބަލިކޮށް، ހޯސްޓް ނޭޝަން ސްރީލަންކާއިން ފައިނަލުގެ ދެވަނަ ޖާގަ ހޯދައިފިއެވެ.\nލަންކާގައި މިރޭ ކުޅުނު މެޗުގައި ބަންގްލަދޭޝް އަތުން ހޯމް ޓީމު ކުރި ހޯދީ 1-2 ގެ ނަތީޖާއަކުންނެވެ. މި މޮޅާއެކު ކުޅުނު ތިން މެޗުން ހަތަރު ޕޮއިންޓް ހޯދައި، ދެވަނައިގެ ގޮތުގައި ލަންކާއިން ވަނީ ފައިނަލަށް ދަތުރު ކޮށްފައެވެ. އެ ޓީމުން ފައިނަލުގައި ބައްދަލު ކުރާނީ މިއަދު ހަވީރު ރާއްޖެ އަތުން ޕޮއިންޓެއް ހޯދައިގެން އެއްވަނައިގެ ގޮތުގައި ފައިނަލްގެ ޖާގަ ހޯދި ސީޝެލްސްއާއެވެ.\nމި މެޗުން ލިބުނު ބައްޔާއެކު ބަންގްލަދޭޝްއަށް ފައިނަލުގެ ޖާގަ ގެއްލުނީ ޖެހި ގޯލުގެ ތަފާތުންނެވެ. ބަންގްލަދޭޝްއިން ސީޝެލްސްއާ އެއްވަރުކޮށް ރާއްޖެ އަތުން މޮޅުވެގެން ހަތަރު ގޯލު ޖެހި ނަމަވެސް ލަންކާއިން ވަނީ މުބާރާތުގައި ބަންގްލަދޭޝްއަށް ވުރެން ގިނަ ގޯލު ޖަހައިފައެެވެ. މުބާރާތުގެ އެންމެ ދަށުން ޕޮއިންޓް ލިބުނީ ދެ ޕޮއިންޓް ލިބުނު ރާއްޖެއަށެވެ.\nވިއްސާރައިގެ ސަބަބުން ވަރަށް ބޮޑަށް ހަލާކުވެފައިވާ ކޮލަމްބޯގެ ރޭސްކޯސް ސްޓޭޑިއަމްގައި މިރޭ ކުޅުނު މެޗު ފަށައިގެން ލަންކާ އިން ދިޔައީ ހަލުވި ދުވެލީގައި ކުޅެ، ބަންގްލަދޭޝް ހާފުގެ ތެެރެއިން ލިބޭ ފުރުސަތުތަކުގައި އެޓޭކްކުރެވޭތޯ ބަލަމުންނެވެ.\nނަތީޖާއަކަށްވީ މެޗުގެ ފުރަތަމަ ހާފުގައި ލަންކާއިން ލީޑު ނެގުމެވެ. ލަންކާގެ ކަވިންދޫ އިޝާން ޖެހި ބޯޅަ ބަންގްލަދޭޝްގެ ކީޕަރު އަނީސުއްރަހްމާން ޒީކޯ އަތުގައި ޖެހިފައި ނުކުތްއިރު، ގޯލު ކުރިމަތީގައި ހުރި ވަސީމް ރަޒީކް ވަނީ ގޯލަށް ވައްދާލައިފައެވެ. މިއީ މި މުބާރާތުގައި އޭނާ ޖެހި ފަސްވަނަ ގޯލެވެ. އޭނާ އަނެއް ހަތަރު ގޯލު ޖެހީ ރާއްޖެ ކޮޅަށެވެ.\nއޭގެ އިރަކޮޅެއް ފަހުން ބަންގްލަދޭޝްއަށް ވަނީ ނަތީޖާ ހަމަހަމަ ކުރަން ރަނުގެ ފުރުސަތެއް ލިބި ބޭކާރުވެފައެވެ. ލަންކާގެ ޑިފެންޑަރު ޑަކްސަން ގޯލު ރޮނގުމަތީގައި ހުރެ ބަންގްލަދޭޝްގެ ކުޅުންތެރިއެެއް އުފެއްދި ހަމަލާ އަތުން ދިފާއު ކުރުމުން އޭނާއަށް ރަތް ކާޑު ދައްކާ ބަންގްލަދޭޝްއަށް ވަނީ ޕެނަލްޓީއެއް ލިބިފައެވެ. އެކަމަކު ބަންގްލަދޭޝްގެ ޓޯޕޫ ބަރްމަން ޖެހި ބޯޅަ ދިޔައީ ހުރަސް ދަނޑިމަތިންނެެވެ.\nބަންގްލަދޭޝްއިން މެޗުގެ ނަތީޖާ ހަމަހަމަ ކުރީ72 ވަނަ މިނިޓްގައެވެ. އޭރިއާތެރެއަށް ހުރަސްވި ބޯޅަ މުހައްމަދު އިބްރާހިމް ވަނީ ވެއްޓިގެންފައި ގޯލުގެ ތެރެއަށް ފޮނުވާލައިފައެވެ. އޭގެ ފަހުން ބަންގްލަދޭޝް އިން ލީޑުނަގަން ފޮނުވާލި ބޯޅައެއް ލަންކާ ކީޕަރު ސުޖަން ވަނީ މަތަކޮށްފައެވެ.\nލަންކާއިން މެޗުގައި ދެވަނަ ފަހަރަށް ލީޑު ނެގީ މެޗުގެ 89 ވަނަ މިނަޓުގައި ލިބުނު ޕެނަލްޓީއަކުންނެވެ. މިއީ ބަންގްލަދޭޝްގެ ކުޅުންތެރިއަކު އަތުގައި ބޯޅަ ޖެހުމުން ރެފްރީ ދިން ޕެނަލްޓީއެކެވެ. އެ ބޯޅަ ގޯލަށް ފޮނުވާލީ ވަސީމްއެވެ. އެ ގޯލާއެކު އޭނާ މި މުބާރާތުގައި ޖެހި ގޯލުގެ އަދަދު ވަނީ ހަޔަކަށް އަރައިފައެވެ.