Rola polo-kinaz(y) w regulacji cyklu komórkowego mechanizm translokacji i tworzenia kompleksów białkowych przez polokinazy - PDF\nDownload "Rola polo-kinaz(y) w regulacji cyklu komórkowego mechanizm translokacji i tworzenia kompleksów białkowych przez polokinazy"\n1 Rola polo-kinaz(y) w regulacji cyklu komórkowego mechanizm translokacji i tworzenia kompleksów białkowych przez polokinazy Janina Kaczanowska Dominika Piwońska Andrzej Kaczanowski Instytut Zoologii, Wydział Biologii, Uniwersytet Warszawski, Warszawa Instytut Zoologii, Wydział Biologii, Uniwersytet Warszawski, ul. Miecznikowa 1, Warszawa; tel. (022) Artykuł otrzymano 7 lipca 2005 r. Artykuł zaakceptowano 12 lipca 2005 r. Słowa kluczowe: cykl komórkowy, polo kinaza, PLK Wykaz skrótów: APC/C (ang. anaphase promoting complex) białkowy kompleks promujący wejście w anafazę cyklosom (ligaza ubikwityny proteasomów); APC Cdc20 kompleks APC/C z kofaktorem FIZZY aktywny w anafazie kieruje do degradacji białka posiadające sekwencję destruction box np. większość cyklin i sekurynę; APC Hct1/ Cdh1 (ang. APC with Hct1 /Cdh1) kompleks wraz z kofaktorem kieruje w telofazie do degradacji białka posiadające sekwencję KEN box ; ATM i ATR (ang. ataxia telangiectasis mutated i ATM- related kinase) kinazy alarmowe punktu kontrolnego replikacji, aktywowane w przypadku uszkodzenia DNA; Cdc2 (CDK1, Cdc2 p34) białko, które wraz z cykliną B tworzy kompleks MPF (ang. mitosis promoting factor) aktywujący wejście komórek w mitozę lub w mejozę; cdc5 gen kinazy z rodziny Polo u Saccharomyces cerevisiae; cdc14 gen kodujący tyrozynową fosfatazę główną regulującą wejście komórek w cytokinezę i przejście komórek do interfazy; Cdc25A, Cdc25B i Cdc25C izoformy głównej fosfatazy tyrozynowej regulującej wejście komórek w mitozę; Cdks lub CDKs (ang. cyclin dependent kinases) rodzina kinaz serynowo/treoninowych aktywowanych przyłączeniem regulatorowych cyklin; Chfr (ang. checkpoint and fha and ring domains enzyme) ligaza proteolitycznej degradacji białek, aktywowana przez czynniki stresowe w punkcie kontrolnym profazy; Chk1 (ang. checkpoint kinase 1) kinaza aktywowana kinazą ATR po uszkodzeniu DNA; Cut1 białko zwane separyną lub separazą o aktywności proteazy cysteinowej rozcina obrączki kohezyn łączących dwie chromatydy w anafazie; Cut2/Pds1- sekuryna hamuje aktywację separaz miezbędną do rozdzielenia chromatyd; γturc (ang. γ-tubulin ring complex) białkowy kompleks zawierający γ-tubulinę fosforylowany przez polokinazę i ułatwiający nukleację mikrotubul; Hsp90 (ang. heat shock protein) białko należące do rodziny białek szoku cieplnego; NES (ang. nuclear export signal) sygnał eksportu z jądra; NimA (ang. never in mitosis A) kinaza serynowo-treoninowa biorąca udział w regulacji cyklu komórkowego; p53 antyonkogen, czynnik transkrypcyjny; Pin1 (ang. cis/trans-propyl isomerase) izomeraza prolinowa aktywująca wiele enzymów w cyklu komórkowym; Ser-(pSer/pThr)-(Pro/X) sekwencja białkowa wiązana przez domenę PBD; SCF (ang. SKP1, cullins, F-box) kofaktor regulujący ubikwitylację białek rozpoznawanych przez białko sensora F-Box w proteasomach; SIN (ang. septum inducing network) grupa białek indukująca tworzenie przegrody u drożdży Schizosaccharomyces pombe; Xcdc25 homolog fosfatazy Cdc25C występujący u Xenopus; xplkk- kinaza aktywująca Plx, kinazę z rodziny Polo u Xenopus Podziękowanie: Ten artykuł jest częścią realizacji projektu badawczego KBN PO4C STRESZCZENIE Polokinazy są powszechnie występującą podrodziną mitotycznych kinaz serynowo-treoninowych koordynujących przemiany w cyklu komórkowym Eukaryota. Główna mitotyczna kinaza Plk1 (ang. polo-like-kinase 1) w komórkach ulegających mitozie przemieszcza się i przejściowo występuje w centrosomach, kinetochorach i wrzecionie mitotycznym, będąc odpowiedzialna za wytworzenie dwubiegunowego wrzeciona mitotycznego. Aktywność polokinazy jest regulowana na poziomie stabilności tego białka i przez akcję nadrzędnych kinaz, tak że aktywność Plk1 jest najwyższa w metafazie i zanika w okresie wychodzenia komórek z mitozy. Regulacja lokalizacji i aktywacji Plk1 przebiega w dwóch etapach. Karboksylowy koniec cząsteczki zawierajacy fosfoepitop wiąże się z odpowiednią mitotyczną fosfoproteiną a następnie przez konformację allosteryczną zostaje odsłonięta część katalityczna i polokinaza fosforyluje wiele substratów. Plk1 reguluje zarówno przejścia z jednej fazy cyklu do następnej, jak też aktywuje niektóre punkty kontrolne cyklu. Współudział cyklino-zależnych kinaz i polokinaz w regulacji cyklu komórkowego I translokacji białek Tajemnica regulacji przebiegu cyklu komórkowego doczekała się już trzech serii fundamentalnych odkryć. Pierwsze i drugie to wykrycie mechanizmu naprzemiennych stadiów aktywacji i wygaszania całej serii procesów w cyklu komórkowym regulowanych w tzw. punktach przejścia z danego stadium cyklu do następnego (tzw. punktach kontrolnych cyklu nagroda Nobla w 2001 i w 2004 roku) (Rys. 1), a następnie, że pewne zaburzenia tych procesów prowadzą komórki do apoptozy (Nobel 2002). Obecnie kluczowe pytania dotyczą mechanizmów koordynacji w trakcie mitozy przemian w chromosomach, wrzecionie i w cytoszkielecie dzielącej się komórki. Celem tego artykułu jest omówienie mechanizmu udziału podrodziny kinaz serynowo-troninowych, polokinaz, w regulacji przebiegu cyklu komórkowego. Wyróżnikiem podrodziny polokinaz jest obecność na niekatalitycznym, karboksylowym końcu białka charakterystycznej domeny poloboksu PBD (ang. polobox domain). Ta część białka decyduje między innymi o lokalizacji polokinaz w komórce i o rozpoznawaniu przez nie substratów [1,2,3,4]. Polokinazy spełniają w komórce co najmniej trzy funkcje: a) regulują kolejność występowania niektórych wydarzeń w cyklu komórkowym; b) decydują o lokalizacji i przemieszczaniu się określonych białek z cytoplazmy do jądra, lub ich eksporcie z jądra, oraz o pojawianiu się pewnych białek w biegunach wrzeciona mitotycznego, centromerach, a następnie we wrzecionie mitotycznym  oraz c) ich udział jest istotny w aktywacji punktów kontrolnych regulujących prawidłowy przebieg cyklu komórkowego. WSPÓŁUDZIAŁ MITOTYCZNYCH KINAZ I POLOKINAZ W REGULACJI CYKLU KOMÓRKOWEGO Przebieg cyklu komórkowego komórek eukaryotycznych oznacza realizację szeregu istotnych procesów związanych z przechodzeniem komórki rodzicielskiej przez kolejne stadia prowadzące do powstania dwóch genetycznie identycznych 24\n2 Rysunek 1. Główne fazy cyklu komórkowego Eukaryota. Objaśnienia: Interfaza (kolor żółty tła) obejmuje: stadium G0 komórki spoczynkowe, G1 stadium wzrostu komórki i faza indukcji wejścia w cykl komórkowy, S faza całkowitej replikacji DNA jądrowego, G2 faza przygotowań do wejścia w mitozę. Mitoza (kolor zielony tła); stadium profazy stadium rozproszenia otoczki jądrowej, kondensacji chromatyny i tworzenia dwubiegunowego wrzeciona z podczepionymi chromosomami; stadium metafazy tworzenia płytki metafazowej chromosomów w obrębie dwubiegunowego wrzeciona; stadium anafazy segregacja potomnych chromatyd do biegunów wrzeciona mitotycznego, stadium telofazy tworzenia jąder potomnych, oraz stadium cytokinezy rozdziału komórek potomnych i ostatecznego rozdziału resztek wrzeciona mitotycznego wraz z przemieszczaniem się tzw. białek podróżnych, tworzenia przegrody, lub zaciskającego się pierścienia pomiędzy komórkami potomnymi i stadium ostatecznego wyjścia komórek potomnych z mitozy. Oznacza to uzyskanie organizacji i funkcjonowania charakterystycznego dla komórki spoczynkowej, czyli wejście do interfazy. Czerwone strzałki pomiędzy stadiami cyklu oznaczają główne punkty kontrolne w cyklu komórkowym (patrz Rys. 2). komórek potomnych (Rys. 1). Wiodącą rolę w cyklu komórkowym Eukaryota pełnią serynowo-treoninowe kinazy cyklino-zależne CDK (ang. cyclin-dependent kinases). Kinazy te są aktywowane przez przyłączanie do nich okresowo syntetyzowanych regulatorowych białek tzw. cyklin. Kompleks okresowo aktywnej CDK kinazy z odpowiednią dla danego stadium cyklu cykliną, (kompleks cyklina-cdk), fosforyluje szereg białek i współdziała z aktywacją polokinaz . Ta współzależność także reguluje przebieg proteolizy cyklin . Po spełnieniu swojej funkcji poszczególna kinaza CDK jest inaktywowana albo przez defosforylację przez naczelne fosfatazy, albo przez proteolizę jej własnej cykliny. Proteoliza poszczególnych rodzajów cyklin odbywa się w proteasomach (w kompleksach białek zdolnych do ubikwitylacji swoich substratów). Proteasomy zmieniają swoją specyfikę substratową po odpowiedniej aktywacji i przyłączeniu białkowych kofaktorów, a ich działanie w niektórych stadiach cyklu jest kontrolowane przez polokinazę . Taka zmiana specyfiki proteolizy może powodować proteolityczną degradację aktywnych cyklin danego stadium cyklu komórkowego i co za tym idzie przejście komórki do następnego stadium cyklu (Rys. 2, szlaki proteolizy). Najważniejszy jest jednak udział aktywnej polokinazy w wytworzeniu dwubiegunowego wrzeciona mitotycznego zarówno u drożdży, jak w komórkach Drosophila i ssaków [8,9]. Obok tego włącznikiem mitozy jest tak zwana główna kinaza CDK1 regulowana przez cyklinę B (Rys 2; aktywacja Cdc25 i kompleksu cyklina B-CDK1). Aktywacja tej kinazy jest stymulowana mitogenną aktywacją kinaz sygnału zewnętrznego (szlaku ERK, aktywacja szlaku RTK-RAS-kaskady MAP kinaz), w którym może brać udział polokinaza Plk3 . Aktywny kompleks cyklina B-CDK1 pobudza aktywację trzech innych podrodzin wykonawczych kinaz serynowo-treoninowych, a mianowicie: właśnie Polokinaz, kinaz typu Aurora i kinaz pokrewnych NIMA-RK (ang. NIMA-related kinases) [11,12]. Inaktywacja kompleksu głównej kinazy cyklina B-CDK1 jest sprzężona z inaktywacją polokinaz [13,14] i zachodzi w okresie przejścia komórek do interfazy (Rys. 1; przejście do interfazy). Przejście od stadium cytokinezy do stadium popodziałowego komórek potomnych jest okresem ubikwitylacji (i degradacji proteolitycznej) polokinazy Plk1 w komórkach linii człowieka , i homologicznej polokinazy Cdc5 w komórkach drożdży pączkujących . Natomiast niemitotyczne białka Plk2 i Plk3 nie podlegają proteolizie i są związane z białkami kompleksów integryn w strukturach błony komórkowej . ROLA POLOKINAZ W PRZEMIESZCZANIU SIĘ KOMPLEKSÓW BIAŁEK W TRAKCIE CYKLU KOMóRKOWEGO W cyklu komórkowym obserwuje się przemieszczanie białek z cytoplazmy do jądra i na odwrót, a polokinazy uczestniczą w takich translokacjach. Translokacje takich białek jak polokinazy, cykliny, oraz fosfatazy Cdc25 i Cdc14 w trakcie cyklu komórkowego drożdży są warunkiem prawidłowego przebiegu mitozy oraz jej synchronizacji z prawidłowo umiejscowioną cytokinezą . Te procesy są także krytyczne dla prawidłowej orientacji wrzeciona kariokinetycznego w komórce i dla stabilności biegunów wrzeciona mitotycznego [18,19]. Wykazano, że polokinazy w wielu przypadkach warunkują przemiany w lokalizacji poszczególnych zespołów białek [5,10,20,21,22,23]. Toyoshima-Morimoto i inni  wykryli udział polokinaz w regulacji eksportu białek kontrolujących cykl komórkowy. Polokinazy są także tzw. białkami podróżującymi (ang. passenger proteins), przemieszczającymi się w trakcie mitozy z okolicy kinetochorów chromosomów do wrzeciona międzybiegunowego. Przemieszczenie polokinazy drożdży pączkujących z cytoplazmy do biegunów wrzeciona mitotycznego w profazie jest niezbędne dla ukończenia mitozy i cytokinezy . Tak więc polokinazy w trakcie mitozy działają okresowo, i to wiążę się ze zmianą ich lokalizacji w komórce [20,25]. ROLA POLOKINAZ W AKTYWACJI PUNKTÓW KONTROLNYCH CYKLU Polokinazy mitotyczne uczestniczą kilkakrotnie w regulacji przebiegu cyklu komórkowego i są sprzężone z aktywacją i zanikiem aktywności kinaz zależnych od cyklin [8,25,26]. Złożony, a jednocześnie zachowany w ewolucji, cykl przemian w komórkach różnych Eukaryota jest jednak pod specjalną kontrolą mechanizmów zatrzymujących te procesy w przypadku, gdy poprzednie stadium nie zostało ukończone, lub przebiega w sposób wadliwy. Te nadrzędne mechanizmy (kontrolujące ukończenie wszystkich procesów określonego stadium cyklu komórkowego) pozwalające na przejście do następnego stadium noszą nazwę punktów kontrolnych cyklu (ang. cell cycle checkpoints) . Jeżeli jeden z kluczowych procesów (np. aktywacja odpowiedniej cykliny, albo niezakłócony przebieg replikacji DNA) nie jest prawidłowy, lub jest opóźniony, wtedy od- Postępy Biochemii 52 (1)\n3 bywa się aktywacja odpowiednich punktów kontrolnych, co powoduje zatrzymanie przebiegu cyklu komórki (Rys. 1, strzałki czerwone wskazują na główne punkty kontrolne w cyklu). Aktywacja niektórych punktów kontrolnych cyklu jest sprzężona z degradacją (ubikwitylacją) polokinaz , lub odwrotnie, z ich aktywacją [20, 26]. Zrozumiałe jest, że często złe funkcjonowanie polokinazy odbywa się w komórkach linii transformowanych, w których nieprawidłowo funkcjonują punkty kontrolne w cyklu , a mutacje genu plk powodują niestabilność białka polokinazy . Te zaskakujące dane o występowaniu i funkcji polokinaz wyjaśniły badania nad mechanizmem działania polokinaz oraz badania dotyczące charakterystyki molekularnej polokinaz, które będą omawiane w następnych rozdziałach. Te wiadomości wstępne pozwolą w ostatnim rozdziale syntetycznie omówić rolę polokinaz w przebiegu cyklu mitotycznego. Mechanizm działania polokinaz: Wyjątkowa rola polo-kinazy i izomerazy peptydylo-prolylowej Pin1 w tworzeniu stabilnych kompleksów białko-białko Istotną kwestią jest zrozumienie mechanizmu działania polokinaz powodujących kooperację różnych ścieżek sygnalizacji i sprzęgania wielu przemian strukturalnych w danym stadium cyklu. Sprzęganie różnych ścieżek metabolicznych jest często związane z pojawianiem się zdolności białek do tworzenia złożonych kompleksów bezpośrednio, lub z pomocą białek adaptorowych. Taki mechanizm okresowego pojawiania się oddziaływań wzajemnych białko-białko występuje np. w przypadku kinaz tyrozynowych, sprzęgających aktywację receptora kinazy tyrozynowej z aktywacją Rysunek 2. Główne fazy cyklu komórkowego ze wskazaniem na krytyczne: aktywacje wejścia w mitozę, zmiany charakteru proteolizy i przechodzenia potomnych komórek do interfazy. Objaśnienia: Stadia cyklu i punkty progowe jak na Rys. 1. Punkt kontrolny wejścia w mitozę (przejście z fazy G2 do fazy M) regulowany aktywacją fosfatazy Cdc 25 aktywująca kompleks cyklina B-CDK1, oraz wyjścia z mitozy związany z aktywacją pewnej izoformy fosfatazy Cdc14. Strzałka niebieska w środku rysunku oznacza kolejne stadia funkcjonowania proteolizy typu interfazowego ( z kofaktorem SCF) aż do punktu kontrolnego przejścia metafazowo-anafazowego w którym zmienia się typ proteolizy (typu APC/C CDC20 ) (strzałka fioletowa), a następnie po zadziałaniu fosfatazy Cdc14 zmienia się na typ proteolizy charakteryzujący komórki wychodzące z mitozy (typu APC/ C CDH1 ) (strzałka żółta), kontynuowanej w interfazie aż do stadium wejścia komórki w następny cykl replikacji. Jednocześnie większość proteasomów w komórce już w na początku interfazy włącza typ proteolizy interfazowej (SCF). białka Ras w ścieżce sygnalizacji mitogennej MEK/ERK. Sprzęgnięcie takie jest stymulowane przez uprzednią fosforylację receptora. W ten sposób np. ufosforylowana tyrozyna w domenie np. SH2 (ang. src homology domain 2) sprzęga sygnalizację czynnikami wzrostu z aktywacją białek Ras . Pojawiły się przypuszczenia, że być może fosforylacja przez cyklino-zależne kinazy CDK samej polokinazy powoduje taką jej zmianę, że polokinaza ma możliwość tworzenia nowych kompleksów białek i ich łączną translokację np. przez otoczkę jądrową . Elia i inni  scharakteryzowali domenę fosfopeptydową charakterystyczną dla motywów fosfo-serynowych (pser) i fosfotreoninowych (pthr), które pojawiają się w cyklu jako substraty kinaz mitotycznych i współdziałają z polokinazami. Jest to nowy typ doświadczeń z zakresu proteomiki, który potwierdził przypuszczenia o współdziałaniu kinaz mitotycznych i części regulatorowej (poloboksu) polokinaz w kontroli przebiegu cyklu komórki . Otóż sekwencja poloboksu (PBD) rozpoznaje substrat i wyznacza jego lokalizację w komórce. Okazało się, że sekwencja rozpoznawanego substratu jest już zazwyczaj fosfopeptydem, a więc sekwencją już ufosforylowaną, aby polokinaza mogła ją rozpoznać, stworzyć kompleks, a sama zostać aktywowaną kinazą. Czyli, w skrócie, mamy dwustopniową reakcję: rozpoznanie przez domenę PBD substratu na podstawie już ufosforylowanej sekwencji i aktywację samego enzymu. Warto prześledzić w jaki sposób Elia i inni  określili rolę polokinazy w stosunku do sukcesywnych aktywacji kolejnych kinaz mitotycznych. W pierwszym doświadczeniu spośród puli 680 zbiorów cdna genomu człowieka linii HeLa in vitro transkrybowanych, a następnie zsyntetyzowanych białek badacze szukali tylko tych peptydów, które będą tworzyły kompleksy z ufosforylowanymi fosfopeptydami, ale nie będą ich tworzyły ze zdefosforylowanymi ich odpowiednikami. Z gamy możliwych peptydów do badań wybrano tylko takie, które stanowiły substraty dla dwóch typów kinaz mitotycznych regulujących cykl komórkowy, a mianowicie fosforylowane przez kinazy CDK i jednocześnie przez kinazy ścieżki mitogennej MEK/ERK. Już było uprzednio wiadome, że tego typu fosfopeptydy są rozpoznawane przez monoklonalne przeciwciało MPM-2, jeżeli mają motyw pthr/pser-pro-x, a więc motyw, w którym ufosforylowane treonina i seryna są topograficznie związane z obecnością proliny . Właśnie taki układ ufosforylowanego motywu jest substratem dla izomerazy prolinowej (izomerazy peptydylo-prolilowej), która powoduje powstanie izomerycznej formy danego białka z izomeru zakrzywionego cis na wyprostowany izomer trans w regionie domeny prolinowej pthr/pser-pro-x. A dopiero taka izomeryzacja umożliwia sprzęgnięcie tego peptydu z innym białkiem. Otóż, pośród ogromnej liczby testowanych peptydów Elia i inni  wykryli zaledwie dwa klony białek, które ufosforylowane tworzyły kompleksy białkowe, podczas gdy ich nieufosforylowane odpowiedniki nie tworzyły takich kompleksów. Jednym było białko enzymu właśnie izomerazy prolinowej Pin1, co świadczyło jak dobre były teoretyczne założenia ich pracy. Drugim klonem białek była część regulatorowa polokinazy, PBD (ang. Polo-Box- Domain), stanowiąca dwa razy powtórzony, ale niepełny 26\n4 poloboks połączony z niefunkcjonalną i niepełną częścią katalityczną tej kinazy. Oznacza to, że polokinaza w jej części niekatalitycznej w domenie poloboksu jest odpowiedzialna za oddziaływanie białko-białko ufosforylowane, a więc, że tylko peptydy ufosforylowane przez kinazy mitotyczne stają się zdolne do podczepienia polokinazy. I to oddziaływanie domeny PBD z innymi białkami jest niezbędne zarówno dla aktywacji funkcji jak i lokalizacji polokinazy w czasie mitozy . W drugim doświadczeniu Elia i współpracownicy  badali różne delecje polokinazy, co pozwoliło wykryć, że sprzęgnięcie okolicy fosfoepitopu białka ufosforylowanego przez kinazę CDK z polokinazą wymaga obecności w części karboksylowej tej kinazy aż dwóch poloboksów i ich części łącznikowej. A więc domena PBD, czyli PB1+część łącznikowa+pb2 rozpoznaje fosfoepitop substratu ufosforylowanego przez CDK, a to aktywuje jednocześnie część enzymatyczną polokinazy w jej części aminoterminalnej. Te wyniki dobrze odpowiadają modelowi aktywacji i translokacji polokinazy rozpoznającej fosfoepitop ufosforylowany przez cyklino-zależne kinazy. Analiza struktury krystalicznej polokinazy człowieka  wykazuje, że w polokinazie nieaktywna części PBD i część katalityczna peptydu są zgięte w ten sposób, że centrum aktywne enzymu jest zasłonięte. Dopiero oddziaływanie fosfoepitop białka-substratu i PBD polokinazy nie tylko wiąże te dwa białka w kompleks, ale także aktywuje polokinazę, przypuszczalnie przez allosteryczną zmianę konformacji polokinazy, odsłaniając jej część katalityczną zdolną do fosforylowania substratów. A więc zakotwiczenie polokinazy na ufosforylowanym epitopie zapewnia nie tylko nieprzypadkową lokalizację strukturalną polokinazy, ale także takie podczepienie jednocześnie powoduje aktywację enzymatyczną polokinazy. Fosfopeptyd wiąże się do miejsca pomiędzy dwoma poloboksami [2,4] i wtedy może tworzyć kompleks z odpowiednim białkiem i to właśnie decyduje o zmianie lokalizacji polokinaz z jednoczesną ich aktywacją [2,4,36] (Rys. 3). Identyfikacja PBD jako mediatora lokalizującego aktywną polokinazę pozwala zrozumieć mechanizm zakotwiczenia tej kinazy częścią poloboksu PBD w poszczególnych strukturach np. w centrosomach, kinetochorach, czy też w Rysunek 3. Model dwustopniowej aktywacji polokinazy. A. schemat nieaktywnej molekuły polokinazy ze wskazaniem na część poloboksową z łącznikiem (kolor pomarańczowy) z nieufosforylowanym potencjalnym miejscem wiązania fosfoepitopu Ser-(pSer/pThr)-(Pro/X)- z domeną PBD (czerwone kółko). Część katalityczna polokinazy (kolor żółty), która jest zasłonięta przez część poloboksową i wobec tego jest nieaktywna. B. Aktywacja polokinazy poprzez fosforylację fosfoepitopu przez kinazy mitotyczne, powoduje zmiany konformacji molekuły, (wyprostowanie części) C. Zdolność do tworzenia kompleksu części poloboksowej z innym białkiem (niebieskim) determinuje lokalizację polokinazy, a odsłonięcie części katalitycznej powoduje jednocześnie aktywację samej polokinazy (więcej objaśnień w tekście). części środkowej wrzeciona mitotycznego w telofazie i to nawet wtedy, gdy mutanty polokinazy nie mają aktywności enzymatycznej . Warto zauważyć, że fosforylacja substratu przez aktywną polokinazę może spowodować, że ufosforylowane białko w sekwencji NES przestaje być aktywnym czynnikiem eksportu białek z jądra i to białko nadal pozostaje w jądrze. Toyoshima-Morimoto i inni  stwierdzili, że polokinaza fosforyluje sekwencję NES, powodując jej wyłączenie, np. w przypadku fosfatazy Cdc25 i cykliny B. Oznacza to, że fosforylacja przez polokinazę powoduje inaktywację sygnału NES, czyli właśnie wtedy staje się białkiem gromadzonym w jądrze i umożliwia kontakt z białkami jądrowymi. Te dane wskazują na rolę regulacyjną spełnianą przez izomerazę Pin1 i kinazy typu polokinaz w przebiegu cyklu komórkowego [33,36]. Molekularna charakterystyka polokinaz WYSTĘPOWANIE GENU, MUTANTY, GENY PARALOGICZNE I KOMPLEMENTACJA FUNKCJI POLOKINAZ Nazwa polo odnosi się do mutanta muszki owocowej Drosophila melanogaster scharakteryzowanego w homozygotycznych larwach . Homozygotyczne larwy polo - /polo - nie przeżywają, natomiast istnieją również hypomorficzne allele genu polo. Najbardziej znamienna cecha zmutowanego fenotypu pojawiała się we wczesnych fazach mitozy neuroblastów larw w postaci kolistego ułożenia bardzo skondensowanych chromosomów wokół tylko jednego bieguna wrzeciona mitotycznego. Takie ułożenie chromosomów cechujące komórki, w których jest zakłócony proces tworzenia wrzeciona dwubiegunowego nazwano mitozą monopolarną. Następnie Ohkura i in.  zbadali mutanta cdc 5 (homologa genu polo) w pączkujących drożdżach i stwierdzili, że w różnych stadiach mitozy i mejozy mutanta pojawiały się obok mitozy monopolarnej inne defekty, co wskazywało na udział produktu genu polo w wielu stadiach cyklu komórkowego. Homologi tego genu odkryto w wielu innych organizmach, między innymi u Schizosaccharomyces pombe (plo 1), Candida albicans (CaCDC5), Xenopus laevis (plx 1, plx2, plx3), Trypanosoma brucei (tbplk), Caenorhabditis elegans (plk-1, lub plc1 i plc2) i Aspergillus nidulans oraz u ssaków, w tym u człowieka [5,38,39,40]. Polokinazy występują zatem zarówno u grzybów, jak i u zwierząt, a nawet, przynajmniej u niektórych, pierwotniaków . Obecność polokinaz u roślin jest słabiej zbadana, choć analiza sekwencji DNA ryżu wykazała obecność sekwencji podobnej do sekwencji poloboksu (inf. niepublikowana dr E. Joachimiak). Przynajmniej w przypadku polokinazy Cdc5 pączkujących drożdży, w części amino-terminalnej występuje tzw. destruction box (podobny do motywu destruction box w cyklinach) ułatwiający degradację proteasomalną białka, ale tej części nie wykryto w Plk1 ssaków . O ile u drożdży i Drosophila zidentyfikowano tylko pojedynczy gen polokinazy, to wyższe kręgowce posiadają kilka takich genów, z których plk1 (ang. polo-like kinase 1) wykazuje największe podobieństwo do genu polo Drosophila . Polokinazy ssaków, Snk i Fnk, znane też jako Plk2 i Plk3, zostały znalezione u myszy i opisano też ich odpowiedniki u człowieka: hsnk i Prk. U ssaków występuje także czwar- Postępy Biochemii 52 (1)\n5 ta polokinaza Sak, która podobnie jak Snk/hSnk działa raczej we wcześniejszych stadiach cyklu, natomiast Fnk/Prk, ostatnio nazywana też Plk3 działa także (choć nie tylko) w czasie mitozy . Przeszukiwania genomów i studia proteomiczne  pozwalają przypuszczać, że w trakcie ewolucji duplikacjom genu pojedynczej polokinazy (tak jak to jest w drożdżach) towarzyszyły zmiany w lokalizacji i funkcji genów plk1, plk2 i plk3 komórek linii ssaków. Plk1 występująca w centrosomach i kinetochorach reguluje wejście w mitozę, oraz cytokinezę i przejście do interfazy. Kinaza Plk2 jest wymagana do duplikacji centrosomów, jej aktywność wzrasta w fazie G1. Przypuszcza się, że podobnie jak Plk3 odgrywa istotne funkcje postmitotyczne, zwłaszcza w komórkach nerwowych. Plk3 reguluje także współdziałanie przemian w centrosomach z przebiegiem mitozy, i przemianami w aparacie Golgiego. Jest też aktywnym enzymem związanym z odpowiedzią na czynniki stresu, oraz na uszkodzenia struktury DNA. Nadekspresja Plk3 w hodowlach tkankowych komórek ssaczych hamuje proliferację i indukuje apoptozę. Co więcej Plk3, podobnie jak Plk1 wiązała się z białkiem p53, fosforylując to białko. Jednak w odróżnieniu od fosforylacji przeprowadzanej przez Plk1 i hamującej funkcje białka p53, Plk3 powoduje prawdopodobnie aktywację funkcji p53 . Jak się wydaje polokinazy regulują także mapę wzrostu samej komórki i jej kształt . Trzeba podkreślić, że działanie podstawowej izoformy Plk1 w regulacji cyklu komórkowego jest tak konserwowane w ewolucji, że wykazano doświadczalnie, że jest ona w stanie z powodzeniem zastępować swe homologi u tak odległych ewolucyjnie organizmów jak komórki ssaków i drożdże. Zdolność do komplementacji termosensytywnej mutacji cdc5-1 w temperaturze restrykcyjnej posiada też Plk3 [44,45]. CHARAKTERYSTYKA MOLEKULARNA GENU, TRANSKRYPTU I BIAŁKA POLOKINAZ, WARUNKI AKTYWACJI POLOKINAZ Transkrypt pierwotny. Sekwencjonowanie genu polo kinazy, i polo-like kinaz oraz dane bioinformatyczne wskazują, że ten gen, lub jego homologi daje transkrypt pierwotny długości około Kb/kpz, który jest oflankowany niekodującymi 5 UTR, na który składa się 219 Bp/pz, oraz 3 UTR składający się z 330 lub 593 Bp/pz. Transkrypt pierwotny składa się z 5 egzonów. Ostateczne cdna polokinazy wynosi około Bp/pz . Ludzka polokinaza (Plk1) mapuje się na pozycji p12 chromosomu 16, i nie wykazuje sprzężenia ze znanymi genami związanymi z transformacjami nowotworowymi . Charakterystyka białka. Aktualnie obecność domeny, lub domen typu polobox przyjmuje się jako kryterium przynależności do tej rodziny kinaz. Białko polokinazy typu dzikiego (typu Plk1) migruje w żelu jako dublet 67 kda, który po traktowaniu fosfatazą migruje jako pojedyncze białko składające się z 577 reszt aminokwasowych. Białko Plk2 migruje w żelu jako pojedyncze białko 78 kda. Wszystkie białka należące do tej grupy oprócz wysoce konserwatywnej, aminoterminalnej domeny katalitycznej (50-65% homologii)  posiadają w niekatalitycznej części C końcowej region 30 aminokwasów wykazujący także wysoką homologię. Są to 1, 2 lub 3 oddzielne konserwatywne regiony poloboksu [1,32]. Ponadto wewnątrz domeny katalitycznej w tzw. subdomenie I znajduje się sekwencja GxGGFAxC (gdzie x oznacza dowolny aminokwas), typowa dla polokinaz, która różni się od kanonicznej sekwencji GxGxxGxV występującej w innych kinazach serynowo-treoninowych . Część znajdująca się pomiędzy domeną katalityczną a częścią poloboksu jest słabo konserwowana i u poszczególnych Plks ma różną długość . Ale ta część ma pewne znaczenie, gdyż dopiero z poloboksem tworzy pełną domenę PBD. Prawdopodobnie część łącznikowa, różna w Plk1 i Plk2/Snk powoduje różną specyficzność substratową tych kinaz . Substraty polokinaz i regulacja aktywności enzymatycznej kinazy. Optymalnymi substratami dla Plk1 (a zatem prawdopodobnie także dla innych Plk) są miejsca serynowe w sekwencjach bogatych w hydrofobowe i kwaśne aminokwasy . Z tego powodu jako probierz aktywności Plks stosowana jest kazeina (jednocześnie wiadomo też, że Plks nie fosforylują histonu H1) . Do grupy niekwestionowanych substratów Plks należą: fosfataza Cdc25C , cyklina B1 , tubuliny α, β i γ [30, 46], pewne białka centrosomalne [20,25,41,47,48], białka towarzyszące mikrotubulom , nadrzędne kinazy mitotyczne Myt1  i Wee1 , podjednostka kohezyny , a także białka motoryczne należące do grupy kinezyn, białko stabilizujące mikrotubule TCTP  oraz kofaktory proteasomów . Regulacja aktywności enzymatycznej kinazy. W części katalitycznej wszystkich polokinaz znajduje się subdomena VIII (inaczej pętla T, nazwana segmentem aktywacyjnym) odpowiedzialna za aktywność kinazową polokinaz. Subdomena ta zawiera konserwowaną ewolucyjnie treoninę (w Plx Xenopus jest to Thr201, a w Plk1 myszy jest to Thr210), której fosforylacja powoduje aktywację enzymu. Zamiana tej treoniny na kwas asparaginowy (co konformacyjnie przypomina fosforylację), tak w Plk1 jak i w Plx1 powodowała podwyższenie aktywności kinazowej tych polokinaz. Jest to zatem następny dowód na istotność fosforylacji odpowiedniej treoniny dla aktywacji enzymatycznej polokinaz . Aktywacja polokinazy Plx przez nadrzędną kinazę xplkk1 i krytyczne fosfoepitopy polokinaz. W genomie Xenopus laevis udało się zidentyfikować nadrzędną kinazę aktywującą Plx1 przez fosforylację odpowiedniej kluczowej treoniny Plx1. Tę nadrzędną kinazę nazwano xplkk1. Spokrewniona z nią pewna kinaza ssaków (SLK) ma także pewną zdolność do fosforylacji i aktywacji egzogennej Plk1. Chociaż zmiany jej aktywności w trakcie cyklu komórkowego, w porównaniu ze zmianami aktywności Plk1 są niewielkie, jednak uznaje się ją za kinazę odpowiadającą za aktywność Plk1 u ssaków .Według innych, późniejszych danych  Plx1 fosforylowana jest głównie w czterech miejscach: na Ser-260 i Ser-326 na skutek autofosforylacji oraz na Thr-201 (przez kinazę białkową A) i Ser-340 (przez kompleks Cdk1-cyklina B). Natomiast xplkk fosforyluje głównie Thr-210. Istotną rolę może odgrywać też fosforylacja innych aminokwasów polokinazy, np. mutacja Plx, naśladująca fosforylację Ser128 (Ser 137 dla Plk1), powoduje dalsze zwiększenie aktywności tej kinazy . Jak się wydaje w komórkach linii HeLa, Plk jest fosforylowana głównie w dwóch miejscach: w tym jedna to Thr\n6  lub na Ser137 i Thr210 . Stwierdzono, że podmienienie Ser137 lub Thr210 na kwas asparaginowy (Asp), naśladujący strukturalnie fosfoepitop, powoduje zwiększenie aktywności Plk. Co więcej, ekspresja zmutowanego konstruktu, w którym zamiast Ser13 podstawiono Asp powodowała zatrzymanie przebiegu cyklu komórkowego w fazie S ze zduplikowanymi centrosomami, które jednak pozostają blisko siebie i nie tworzą dwubiegunowego wrzeciona. Podobnie ekspresja Plk wraz z podmienioną Thr210 na kwas asparaginowy powoduje zatrzymanie komórek HeLa w trakcie mitozy . Rola białek opiekuńczych (czaperonów) w regulacji aktywności polokinaz. Do zachowania aktywności polokinaz i uchronienia ich przed degradacją potrzebna jest ich interakcja z białkiem opiekuńczym Hsp90. Hsp90 należy do rodziny silnie konserwowanych ewolucyjnie białek opiekuńczych obecnych u wszystkich Eukaryota, zwanych białkami szoku cieplnego (ang. heat shock protein). Interakcja białek z Hsp90 prowadzi do modulacji struktury białek, przedłuża ich okres półtrwania i ułatwia ich interakcje np. kinazy CDK1 i polokinazy . Ta interakcja odbywa się na centrosomach i jest niezależna od obecności mikrotubul . Podobnie Hsp90 gromadzi się na centromerach chromatyny, także niezależnie od obecności mikrotubul wrzeciona mitotycznego . Zgodnie z oczekiwaniami, po zablokowaniu wiązania polokinazy z Hsp90 specyficznym kompetycyjnym inhibitorem (laktacystyną), kinaza ta ulegała inaktywacji i szybkiej degradacji . Taka komórka traktowana laktacystyną zachowuje się wtedy jak komórka mutanta null polokinazy , co przejawia się zarówno w złej segregacji centrosomów, jak i nieprawidłowym wrzecionem podziałowym i zaburzonym rozdziałem chromatyd. Zatem Hsp90, prócz ochrony Plks przed degradacją, wpływa też na aktywność tego enzymu . Kluczowa rola poloboksu w zmianie lokalizacji polokinaz(y). Nawet wtedy gdy zmutowana część katalityczna kinazy Plk nie funkcjonuje, a więc kiedy jest to niefunkcjonalne enzymatycznie białko (ang. dead kinase), obecność odcinka polobox wystarcza do przemieszczenia takiej defektywnej polokinazy do centrosomów, do związania jej z Hsp90, z translokacją tego białka z kinetochorów do strefy środkowej wrzeciona w trakcie anafazy i do tzw. śródciałka (ang. midbody) w trakcie cytokinezy . Natomiast mutacja w regionie domeny polobox, nie wpływająca na aktywność kinazową polokinazy, zarówno w mysiej Plk jak i u jej homologa Cdc5 Saccharomyces cerevisiae uniemożliwiała funkcjonalną komplementację termosensytywnej mutacji polokinazy cdc5-1 o prawidłowej budowie poloboksu ale nieczynnej enzymatycznie. Ten wyjątkowy brak komplementacji w tym przypadku wynika z nieprawidłowej lokalizacji w drożdżu własnej nieczynnej polokinazy cdc5-1 i zmutowanych w poloboksach białek Plk i Cdc5 . Rola polokinaz(y) w regulacji przebiegu cyklu komórkowego Obecnie wiadomo, że polokinazy biorą udział w szeregu wydarzeń ważnych dla prawidłowego przebiegu cyklu komórkowego , kontroli stabilizacji innych białek i na dyslokację struktur [20,41,55]. A jednak najnowsze badania [23,37] z użyciem techniki RNAi wskazują, że główną funkcją Plk1 jest nadanie dwubiegunowego charakteru wrzecionu mitotycznemu (ang. bi-orientation of the mitotic spindle). Okazało się, że inne niewątpliwe funkcje Plk1 mogą być kompensowane alternatywnymi mechanizmami, bo komórki, w których brakuje Plk1 jednak wchodzą w opóźnioną i niezbyt prawidłową mitozę. A oto główne etapy udziału polokinaz w kontroli przebiegu cyklu komórkowego. POBUDZENIE SYNTEZY POLOKINAZ W INTERFAZIE W większości typów komórek w okresie interfazy nie ma syntezy i aktywności głównej polokinazy Plk1, natomiast Plk2 i Plk3 (zapewne ewolucyjnie wtórnie) są zależne od aktywacji komórki czynnikami wzrostu . W fazie G1 aktywacja czynnika transkrypcyjnego forkhead- pobudza między innymi transkrypcję i syntezę cykliny B i polokinaz(y), a więc białek krytycznych dla wejścia komórek w mitozę [12,56] (Rys. 4: splk1). PUNKT KONTROLNY WEJŚCIA KOMÓREK W REPLIKACJĘ DNA ORAZ PUNKT KONTROLNY STYMULOWANY USZKODZENIEM W REPLIKACJI DNA (ang. S DNA damage checkpoint) Różne inhibitory replikacji DNA powodują zatrzymanie komórek w fazie G1 związanych z mechanizmem aktywacji kaskady specjalnego typu kinaz wykonawczych z podrodziny kinaz NIMA-RK (ang. NIMA related kinases) znajdujących się w jąderku . Uszkodzenia DNA, które mogą wystąpić np. na skutek nieukończenia replikacji DNA w fazie S, lub też pękania jednej lub dwóch nici DNA pod wpływem różnych czynników mutagennych takich jak czynniki chemiczne (adriamycyna, hydroksymocznik), czy promieniowanie γ i UV, powodują zatrzymanie przebiegu cyklu. Głównymi białkami wykrywającymi takie uszkodzenia w komórkach Rysunek 4. Główne regulacje przebiegu cyklu komórkowego związane z aktywnością polokinazy. Objaśnienia stadiów według Rys. 1. splk1 stadium syntezy i aktywacji polokinazy mitotycznej; PLK1-p53 i PLK1- ATM i ATR zatrzymanie (czerwony znak zatrzymania) przechodzenia do następnych stadiów cyklu przez aktywację punktów kontrolnych związanych albo z obecnością inhibitorów replikacji, albo z powstaniem uszkodzeń DNA w trakcie replikacji, PLK1-Chfr udział polokinazy w aktywacji punktu kontrolnego wejścia w mitozę związany z aktywacją ligazy ubikwitylowej Chfr (czerwona strzałka); PLK1-Cdc25 główna funkcja polokinazy w aktywacji fosfatazy Cdc25 oraz regulacja dwubiegunowego charakteru wrzeciona mitotycznego (czerwone strzałki); PLK1-APC/C Cdc20 udział polokinazy w aktywacji zmiany typu proteolizy w punkcie kontrolnym przejścia od metafazy do anafazy (czerwony znak zatrzymania); dplk degradacja proteolityczna wszystkich cyklin mitotycznych i polokinazy w okresie wychodzenia komórek potomnych z mitozy. Postępy Biochemii 52 (1)\n7 ssaków są kinazy alarmowe ATM, ATR (ang. Ataxia Telengiactasis Mutated, i ATM-related kinase/rad3) i Chk1 (ang. checkpoint kinase 1) zatrzymujące wejście komórek w mitozę. Aktywacja tego punktu progowego jest sprzężona, ale pośrednio, z inaktywacją polokinazy [61,62] (Ryc 4; PLK1-p53 i PLK1-ATM I ATR). W komórkach ssaków Plk1 fosforyluje główne białko supresorowe p53 i łączy się fizycznie z sekwencjami p53 wiążącymi DNA. Ten fizyczny kontakt Plk1 z p53 hamuje funkcję proapoptotyczną tego czynnika transkrypcyjnego. Natomiast Plk3 w komórkach ssaków działa w sposób odwrotny. Białko p53 jest wciąż aktywne po ufosforylowaniu go przez Plk3  i aktywuje syntezę białka p21, które jest inhibitorem cyklu komórkowego. Polokinaza uczestniczy w procesach reperacji uszkodzeń DNA. Reperacja wiąże się z przyłączeniem kompleksu białek do nici DNA w miejscu jego uszkodzenia [63,64]. PRÓG KONTROLNY ZWIĄZANY Z AKTYWACJĄ ŚCIEŻKI STRESU I FUNKCJONOWANIA TOPOIZOMERAZY II W INTERfAZIE Aktywacja tego punktu kontrolnego (Rys. 4: PLK1-Chfr) związana jest z różnymi stresami takimi jak stres osmotyczny, stres zimna, czynniki zakłócające polimeryzację mikrotubul lub uszkadzajace DNA w jądrze komórkowym i powoduje aktywację ligazy ubikwitylowej Chfr (białka z domeną forkhead i kofaktorem ring) [28,58]. Punkt kontrolny powoduje, że komórki w stadium prometafazy z częściową kondensacją chromosomów, a nawet z aktywnymi kinazami cyklinozależnymi (cykliną A-cdk2 i cykliną B-cdk1) wracają z powrotem do stadium interfazy . Aktywne białko Chfr ubikwityluje polokinazę Plk1 i inaktywuje MPF . W fazie G2 inhibitory funkcjonowania topoizomerazy II w jądrze nie dozwalają na wejście komórek w mitozę przez uruchamianie kinazy alarmowej ATR i inhibicję działania polokinazy Plk1. Jak się okazało inhibitory topoizomerazy II oraz deacetylazy histonu także aktywują tę ścieżkę stresową . Mechanizm adaptacji punktu kontrolnego przy dłogotrwałym działaniu słabej koncentracji czynników uszkadzających replikację. W przypadku drożdży wykryto, że punkt kontrolny związany z uszkodzeniem DNA początkowo zatrzymuje podział komórek, podobnie jak w komórkach kręgowców, ale po paru godzinach następuje adaptacja do obecności tych uszkodzeń. W tej adaptacji o nie znanym jeszcze mechanizmie, znowu kluczową rolę odgrywa polokinaza (Cdc5) i kazeinowa kinaza II, bo brak tych dwóch kinaz powoduje brak zdolności do adaptacji komórek drożdży zatrzymanych na tym progu . ROLA POLOKINAZ W REGULACJI PUNKTU KONTROLNEGO WEJŚCIA W MITOZĘ Aktywacja przejścia G2-M. Można wyróżnić kilka funkcji polokinaz w przejściu od G2 do M. Pierwszym warunkiem wejścia komórek w mitozę jest zniesienie inhibicji aktywności kompleksu cyklina B-CDK1, zwanego także kompleksem MPF (ang. mitosis promoting factor). Inhibicja MPF odbywa się przez fosforylacje na CDK1 (na thr14 i tyr15) dwóch kluczowych aminokwasów przez nadrzędne kinazy (Myt1, Wee1). Z kolei polokinaza (Plx komórek Xenopus) działa jako represor tych nadrzędnych kinaz fosforylując nadrzędną kinazę jądrową Myt1 . Podobnie kinaza Wee1 drożdży podlega inhibicji pod wpływem Plk1  (Ryc 4; PLK1-Cdc25 i PLK1 bieguny mitotyczne). Uaktywnienie i translokacja do jądra MPF wymaga nie tylko zniesienia inhibicji przez Wee1 i Myt1 kinazy, ale także aktywnego zadziałania głównej fosfatazy tyrozynowej Cdc25C (Ryc 2; aktywacja fosfatazy Cdc25). Białko Cdc25 jest fosfatazą działającą antagonistycznie do nadrzędnych kinaz inhibujących wejście w mitozę (Myt1, Wee1) usuwając reszty fosforanowe z thr14 i tyr15 z MPF . Równocześnie polokinaza fosforyluje cyklinę B na ser 147 znajdującej się w sekwencji NES (ang. nuclear exsport signal), a to powoduje zablokowanie mechanizmu wyrzucania kompleksu MPF z terenu jądra. Oznacza to, dosyć przewrotnie, translokację cykliny B-CDK1 do jądra. Podobnie ssacza Plk1 fosforyluje sekwencje NES na serynie 198 w fosfatazie Cdc25 co powoduje zmianę lokalizacji tej fosfatazy [6, 39]. Aktywacji Cdc25 towarzyszy fosforylacja części aminoterminalnej enzymu. Jest jednak kwestią sporną, czy istotnie tę fosforylację przeprowadza polokinaza, bo komórki pozbawione Plk1 jednak wchodziły w prometafazę, a niektóre z nich po okresowym zatrzymaniu w tym stadium wchodziły w anafazę . Być może, że do translokacji fosfatazy Cdc25 z cytoplazmy do jądra potrzebne jest także zniesienie wiązania tej fosfatazy z białkiem stabilizującym jego lokalizację w cytoplazmie. Wiadomo bowiem, że białka wiążą się z miejscami fosfoserynowymi różnych białek regulując w ten sposób ich funkcję. W przypadku Cdc25 człowieka miejscem wiążącym białko jest ufosforylowana seryna 216. Defosforylacja tej seryny zachodzi w komórkach w fazie M, a również wykazano, że ta defosforylacja znosi wiązanie białka do fosfatazy Cdc25 . W komórkach Xenopus aktywny MPF inicjuje kondensację chromosomów i rozpad otoczki jądrowej w przypadku mitozy zwierzęcej i roślinnej (ale nie ma tego procesu w komórkach drożdży, glonów i pierwotniaków) oraz formowanie wrzeciona mitotycznego. Rola polokinaz w wyodrębnianiu chromosomów mitotycznych. W komórkach Drosophila polokinaza występuje w okresie interfazy jako śladowe białko na terenie cytoplazmy, a w profazie pojawia się w jądrze, a także występuje na kondensujących chromosomach w regionie centromerów [5,54]. Rola polokinazy w wiązaniu kohezyn do zduplikowanej nici DNA jest związana z podjednostką kohezyny (Scc1) odpowiedzialną za połączenie obu chromatyd we wczesnych stadiach mitozy w drożdżach [50,66]. Dysocjacja kohezyn od chromosomów w trakcie mitozy jest także regulowana przez polokinazę, ale nie wpływa na kondensację chromatyny i wiązanie kondensyn [23,67]. W komórkach człowieka polokinaza (Plk1) powodowała częściową stratę kohezji chromatyd w profazie gdy jeszcze nie nastąpiła degradacja kohezyny SCC1. W profazie w obecności aktywności MPF i NIMA kinaz drożdży i u Aspergillus z kolei uaktywniają się kinazy z rodziny Aurora. Ta kolejna kaskada aktywacji jest bezpośrednio skorelowana z fosforylacją histonu H3 i z kondensacją chromosomów . Rola polokinaz w tworzeniu biegunów wrzeciona mitotycznego i osiągnięcia stadium metafazy. Centrosom (to znaczy 30\n8 podwójna centriola i otaczający ją zespół centrosomalnych białek peryferycznych) na ogół podlega duplikacji w fazie S (Rys. 1; faza replikacji DNA). Każda centriola stymuluje powstanie drugiej nowej centrioli, a obydwa zespoły rekrutują wokół siebie zespół białek centrosomów. Centrosom pełni w komórce funkcję centrum polimeryzacji mikrotubul, w skrócie MTOC (ang. microtubule organizing center). Aktywacja kinazy Plk2 (Snk) w okresie przejścia komórki z fazy G1 do S jest niezbędna dla translokacji polokinazy do centrosomów. Przemieszczenie CDK i polokinazy do centrosomów jest konieczne dla ich duplikacji, a jest to także związane z fosforylacją białek centrosomu przez kompleks cyklina E-CDK2 kinaza . W fazie aktywności cykliny E- CDK2, jeszcze przed inicjacją replikacji DNA, polokinaza Plk1 fosforyluje i stabilizuje lokalizację kompleksu inicjującego mikrotubulogenezę w centriolach (na centrach nukleacji tzw. γ TuRC, ang. γ-tubulin ring complex) . W okresie interfazy stosunkowo stabilne mikrotubule wychodzące z centrosomu są zwykle organizatorem rozmieszczenia organelli w komórce i tworzą szlaki transportu wewnątrz komórki. Natomiast przed podziałem odbywa się zmiana ich funkcji zanikają mikrotubule interfazowe, a wytwarzają się bieguny wrzeciona podziałowego. Jak się wydaje cały szereg innych białek (w tym kinazy z grupy NIMA kinaz) są niezbędne w procesie dojrzewania centrioli potomnej i wytworzenia drugiego bieguna wrzeciona mitotycznego [41,47,48] i powodują przyłączenie kilku innych białek towarzyszących mikrotubulom [47,49]. Punkt kontrolny wrzeciona mitotycznego (ang. spindle checkpoint). (Ryc 4: PLK1-bieguny). W trakcie wczesnej mitozy tworzą się dwa aktywne bieguny nukleujące wrzeciono mitotyczne. Bieguny te są związane z otoczką jądrowa w przypadku mitozy wewnątrz jądra drożdży (ang. spindle polar bodies), lub są to cytoplazmatyczne centrosomy zawierające dwie centriole w komórkach zwierzęcych, gdy otoczka jądrowa jest rozpraszana w trakcie wejścia do mitozy. Zgodnie z oczekiwaniami komórki pozbawione genu plk1 aktywują punkt kontrolny tworzenia wrzeciona mitotycznego i albo nie wchodzą w podział, albo tworzą wrzeciono jednobiegunowe. Ale z drugiej strony, w drożdżach to nadekspresja genu plo1 powoduje nie tylko tworzenie wrzecion monopolarnych, ale stanowi również punkt kontrolny cyklu komórkowego . Komórki takie wykazują nieprawidłową organizację kinetochorów i są zatrzymane w stadium prometafazy ze skondensowanymi chromosomami w mitozie jednobiegunowej. A więc te na razie sprzeczne wyniki bardzo dobrych doświadczeń wskazują, że zagadka kontroli dwubiegunowego charakteru wrzeciona nie jest jeszcze rozwikłana. Co więcej, okazało się, że pewna izoforma fosfatazy Cdc14 (Cdc14A) reguluje separację centrosomów i segregację chomosomów , a więc działa na stadium znacznie wcześniejszym, niż inna izoforma Cdc14 odpowiedzialna za proces wychodzenia komórek z mitozy Rys. 2, cdc14). Polokinaza również zapewnia fosforylację białką związanego z β tubuliną  i prawidłową lokalizację i funkcjonowanie białek motorycznych typu kinezyn, które zawierają także destruction box a więc podlegają ubikwitylacji i proteolizie po aktywacji APC/cyklosomów w anafazie. Na przykład kinezyna CHO1/MKLP1, która jest fosforylowana przez Plk1 in vivo i in vitro jest przemieszczana wraz z Plk1 do centralnej części wrzeciona mitotycznego i do śródciałka . Do mikrotubul wrzeciona kariokinetycznego przyczepiają się także białka motoryczne zdolne po aktywacji do przesuwania się po mikrotubulach wrzeciona albo w kierunku plus (+) spolaryzowanej mikrotubuli (większość kinezyn), lub w kierunku biegunów minus (-) (a więc w kierunku biegunów białka motoryczne z grupy dynein). Niektóre białka centrosomu pozostają na nim do stadium telofazy i przytrzymują końce minusowe mikrotubuli wokoło powierzchni centrosomów. Polokinaza aktywuje te białka fosforylując je, co umożliwia prawidłowe ich funkcjonowanie [25,53] i zachowanie dwubiegunowego charakteru wrzeciona , chociaż nie jest to już niezbędne dla wykonania prawidłowej cytokinezy . Synchronizowane komórki ssaków pozbawione Plk1 (techniką RNAi) nie tworzą wyraźnych i skupionych biegunów wrzeciona mitotycznego, nie są związane z centrosomami i nie przytrzymują mikrotubuli wokoło biegunów. A więc polokinaza (Plk1) jest potrzebna do wytworzenia prawidłowego i funkcjonalnego wrzeciona z polokinazą skondensowaną w centrosomach lub biegunach wewnątrzjądrowego wrzeciona drożdży . Zastosowanie inhibitora kinazy Aurora (hesperadyny), co stabilizuje połączenia pomiędzy kinetochorami i mikrotubulami powoduje, że komórki bez Plk1 jednak uzyskują aktywację APC/cyklosomów ale wtedy wychodzą z mitozy bez segregacji chromosomów i bez cytokinezy . Takie komórki mają tendencję do wchodzenia w apoptozę, a zjawisko to jest powszechne w komórkach linii transformowanych nowotworowo pozbawionych genu plk1 . Polokinazy biorą udział we fragmentacji aparatu Golgiego. W komórkach linii ssaków wykazano, że w czasie mitozy odbywa się rozdzielenie aparatu Golgiego pomiędzy dwie powstające komórki potomne, a białko Plk1 fosforyluje in vivo C-końcową część białka GRASP65 (ang. Golgi reassembly stacking protein) związanego z aparatem Golgiego (o masie 65 kda), które funkcjonuje w trakcie odtwarzaniu aparatu Golgiego już po podziale komórki. Wydaje się, że fosforylacja tego białka (jak też innych białek związanych z aparatem Golgiego) ma znaczenie dla fragmentacji aparatu Golgiego w trakcie mitozy. Jednak aktywność samej Plk nie wystarcza, aby stabilizować funkcjonowanie aparatu Golgiego i jeszcze nie wiadomo jakie inne białka są niezbędne . ROLA POLOKINAZ W PUNKCIE KONTROLNYM PRZEJŚCIA OD METAFAZY DO ANAFAZY W trakcie przejścia metafazowo-anafazowego uaktywnia się proteoliza białek zawierających motyw destruction box i prawdopodobnie białek zawierających sekwencję PEST, a więc między innymi cykliny A i E oraz samej polokinazy (typu Plk1), oraz białka z grupy sekuryn [14,21] (Rys. 4; PLK1-APC/C cdc20 ). Proteasomy interfazy i wczesnej fazy mitozy są aktywowane przez kompleks SCF (Rys. 2, strzałka niebieska) i wobec tego cykliny nie są degradowane. Jednakże proteasomy ufosforylowane zarówno przez kompleks MPF, jak i przez polokinazę wraz z kofaktorem Cdc20/fizzy tworzą proteasomy anafazowe APC CDC20 [7,21] (Rys. 2, strzałka fioletowa) zdolne do degradowania większości cyklin i innych nowych substratów. Na rolę tego Postępy Biochemii 52 (1)\n9 ufosforylowania proteasomów przez polokinazę wskazuje fakt, że komórki HeLa poddane działaniu inhibitora chaperonów, który powoduje wtórnie degradację polokinazy zostają w cyklu mitotycznym zatrzymane na stadium metafazy . Degradacja sekuryny jako punkt kontrolny w przebiegu cyklu komórkowego. Sekuryna (białko Pds1 w drożdżach Saccharomyces cerevisiae, Cut 2 w Schizosaccharomyces pombe i homologi Pds1 kręgowców) jest inhibitorem wejścia komórek w anafazę . Sekuryna staje się jednak substratem proteasomów typu APC CDC20 i jest właśnie wtedy degradowana proteolitycznie. Sekuryna w profazie i w metafazie hamuje aktywność białka Esp1 (Saccharomyces cerevisiae), czy też białka Cut1 (Schizosaccharomyces pombe), nazwanego separyną albo separazą. Separaza jest białkiem o aktywności proteazy cysteinowej, ale poprzez jej związanie z sekuryną ten enzym jest nieaktywny we wczesnych stadiach mitozy. Dopiero degradacja proteolityczna sekuryny umożliwia aktywację enzymatyczną separazy, która rozcina pierścienie kohezyn a to powoduje rozdział chromatyd. Skoro siostrzane chromatydy podczepione są przez mikrotubule do przeciwnych biegunów wrzeciona mitotycznego to rozlepianie centromerów działaniem separazy prowadzi do anafazowej segregacji chromatyd. A więc reasumując, polokinazy poprzez aktywację APC/cyclosomów włączają degradację sekuryny i to wyzwala aktywność separazy i dwubiegunowy rozdział chromatyd . ROLA POLOKINAZ W TELOFAZIE, CYTOKINEZIE I W PRZEJŚCIU KOMÓREK POTOMNYCH W INTERFAZĘ W trakcie anafazy (komórek embrionalnych Drosophila) odbywa się przemieszczanie się aktywnej polokinazy z centromerów do centralnej części wrzeciona mitotycznego, a następnie resztki pozostają w tzw. śródciałku tworzonym w trakcie cytokinezy . Ta translokacja obejmuje kompleks białek centromerowo-kinetochorowych w tym polokinazę, kinazę Aurora, białko BIR i białko kinetochorowe INCENP (ang. inner centrosomal protein). Aktywna polokinaza lokalizuje grupę białek podróżująch w środkowym regionie wrzeciona z przeciwstawnie skierowanymi mikrotubulami wybiegającymi z obu biegunów tego wrzeciona i tworzy z nich strukturalną przegrodę . Aktywna separaza zwalnia z jąderka drugą główną fosfatazę cyklu komórkowego Cdc14 inicjujacą telofazę i następne etapy przejścia komórek drożdży przez cytokinezę i wyjścia z mitozy . Uwolnienie fosfatazy Cdc14 z jąderka pozwala zdefosforylować kompleks białek podróżujących we wrzecionie mitotycznym w okresie telofazy. W okresie przejścia od anafazy do telofazy odbywa się stopniowo zmiana typu proteolizy przez proteasomy zdefosforylowane , które stają się proteasomami typu APC/C CDH1 (Rys. 2, strzałka żółta). Powoduje to degradację wszystkich typów cyklin, w tym cykliny B, co powoduje kompletną inaktywację cyklino-zależnych kinaz. W tym okresie odbywa się także ostateczna proteoliza białka PLK1 oraz innych białek towarzyszących mitozie (z motywem KEN)(Rys 4; dplk1, strzałka). Cytokineza. Cytokinezie towarzyszy ostateczny rozdział potomnych jąder połączonych zanikającym wrzecionem mikrotubuli rozciągającym się pomiędzy obydwoma biegunami z białkami podróżującymi z resztkową polokinazą . Udział polokinazy w regulacji przebiegu cytokinezy odnosi się zarówno do procesów wyboru miejsca podziału komórki , mechanizmu przemieszczania się polokinaz i białek podróżujących w trakcie telofazy i cytokinezy, jak też roli polokinaz w wychodzeniu ze stadium mitozy i osiągania interfazy . Polokinaza (Cdc5 drożdży pączkujących) wchodzi w skład mechanizmu MEN (ang. mitotic exit network) warunkującego zarówno prawidłowe przemieszczenie jednego bieguna wrzeciona mitotycznego do pączka, jak też przemieszczenia polokinazy do granicy pomiędzy pączkiem a komórką rodzicielską . Obecność funkcjonalnego poloboksu warunkuje, że w trakcie cytokinezy do pierścienia aktynowego i towarzyszącego mu pierścienia polokinazy dołącza trzeci pierścień struktur septynowych . O ile cyklina B i sama Plk1 podlegają proteolizie w telofazie, to uwolniona z jąderka i aktywna fosfataza Cdc14 po podziale przemieszcza się z powrotem do jąderka, a następnie pewna frakcja tej fosfatazy stabilizuje interfazowy centrosom . Zaburzenia przebiegu cytokinezy w komórkach z defektywną, lub nieobecną polokinazą. Mutanty drożdży Saccharomyces pombe ze stratą funkcji białka Plo1 powodowały nie tylko zatrzymanie się komórek na stadium przejścia z G2 do M ze skondensowaną chromatyną i monopolarnym wadliwym wrzecionem, ale także wykazywały liczne niefunkcjonalne zawiązki przegród (septae). Takie komórki były zatrzymane w cytokinezie [8,44]. W tych drożdżach strata funkcji białka w mutantach plo1 powodowała zaburzenia w determinacji miejsca podziału komórki . Drożdże pączkujące pozbawione funkcjonalnej polokinazy Cdc5 przybierają kształt wrzeciona z jądrami prawie rozdzielonymi, ale połączonymi cienkim mostem chromatyny z zaburzeniami w przebiegu cytokinezy i licznymi zawiązkami sept. Brak polokinazy powodował brak tworzenia obrączki polokinazy na granicy pomiędzy tworzonym pączkiem i komórką rodzicielską. Takie komórki tworzą liczne septy, a pączki mają zmieniony elipsoidalny kształt co sugeruje zmianę strefy lokalizacji wzrostu i nie kończą cytokinezy . Użycie przeciwciał anty-septynom sugeruje, że powstaniu licznych sept towarzyszy zlokalizowanie polokinazy w tych septach. Te komórki tworzyły także dodatkowe pierścienie aktynowe, a towarzyszyło temu wytworzenie licznych (a nie tylko dwóch) biegunów wewnątrzjądrowego wrzeciona mitotycznego. Te dane wskazują, że cała domena poloboksu wraz z końcem terminalnym C jest związana z organizacją pojedynczych struktur pierścienia cytokinezy, z regulacją mapy wzrostu korteksu i przebiegiem samej cytokinezy [44,45]. Inne mutanty komórek ssaków z defektywnym regionem poloboksu nie są zdolne do prawidłowej orientacji wrzeciona mitotycznego w komórce . Eliminacja genu plk1 z genomów wykazała, że obecność polokinazy Plk1 jest niezbędna dla ukończenia mitozy komórek linii człowieka i pączkujących drożdży [14, 15]. Znakomitych publikacji na temat roli polokinaz w cyklu komórkowym Eukaryota jest wiele. Coraz więcej mamy wiadomości, w jaki sposób polokinazy regulują przebieg mitozy. Z badań tych wynika, że polokinazy są wielokrotnie regulatorami poszczególnych 32\nREGULACJA CYKLU KOMÓRKOWEGO UDZIAŁ JONÓW WAPNIA, FAKTY I HIPOTEZY. ta n i Sh e ld ansk i 1986, W h ita k e r i Pa t e l\nKosm os PROBLEMY N AU K ^IO I^G IC ZN YC H Tom 46, 1997 Numer 4 (237) Strony 529-536 Polskie Towarzystwo Przyrodników im. Kopernika B a r b a r a G r z e la k o w s k a - S z t a b e r t Zakład. Biochemii\nPostepy Hig Med Dosw (online), 2014; 68: 1050-1068 e-issn 1732-2693 www.phmd.pl Review Received: 2014.02.03 Accepted: 2014.07.08 Published: 2014.08.29 Rola centrosomów w komórkach i ich potencjalny udział


Kolczasty krzew o wolnym wzroście, regularnym, kulistym pokroju, gęsto ugałęziony. Dorasta do wysokości 1-1,2 m i 1 m szerokości.\nLiście drobne, owalne, wybarwione na intensywnie żółty kolor gęsto rosnące na czerwonawych gałązkach. Jesienią wybarwiają się na różne odcienie złota i czerwieni, na zimę opadają.\nKwitnie w maju. Kwiaty umieszczone są na gałązkach pojedynczo lub w pączkach i mają intensywnie żółty kolor. Czerwone, nieduże owoce pojawiają się na przełomie sierpnia i września. Pozostają one na gałęziach przez całą zimę urozmaicając śnieżnobiały, monotonny krajobraz.\nRośliny dobrze rosną w każdej glebie, umiarkowanie wilgotnej. Stanowisko powinno być półcieniste, wtedy najładniej się wybarwiają, w pełnym słońcu liście mogą ulec poparzeniu. Krzew ten jest niezwykle odporny na mróz i zanieczyszczenia powietrza.\nKrzew idealny na niskie żywopłoty oraz do barwnych kontrastowych kompozycji ogrodowych. Ze względu na ładny naturalny pokrój, krzewu tego raczej się nie przycina, warto go natomiast co 2 lata prześwietlić.\nWIERZBA JAPOŃSKA HAKURO NISHIKI FORMA KRZACZASTA Salix Intergra "Hakuro Nishiki" Forma : roślina w pojemniku P13 Wiek: 2 lata Wysokość: około 20-30 cm\nLAWENDA WĄSKOLISTNA DWARF BLUE Lavandula angustifolia "Dwarf Blue" Forma :w pojemniku C-1 Wiek: 2 lata Wysokość: 15-20 cm\nSUCHODRZEW CHIŃSKI "Lonicera pileata" Forma : roślina w pojemniku C2 Wiek: 2 lata Wysokość: około 15 cm (przycięty na zimę)\nTawułka andersa GRANAT\nTAWUŁKA ARENDSA GRANAT Astilbe x arendsii "Granat" Forma : roślina w pojemniku C2 Wiek: 2 lata Wysokość: uzależniona od pory roku\nPłomyk Floks szydlasty ATROPURPUREA\nFLOKS SZYDLASTY ATROPURPUREA Phlox subulata ”Atropurpurea" Forma : roślina w pojemniku P9 Wiek: 2 lata Wysokość: uzależniona od pory roku\nModrzew europejski KÓRNIK na pniu\nMODRZEW EUROPEJSKI KÓRNIK Larix decidua 'Kórnik' Forma : roślina w pojemniku C3 Wiek: 2 lata Wysokość: około 120 cm


Co będzie modne w tym sezonie? Sprawdź na targach [ZDJĘCIA] | Poznań Nasze Miasto\nCo będzie modne w…\nNM 5 marca 2019, 14:46\nW dniach 5-6 marca na terenie Poznań Congress Center (pawilon nr 15 MTP) odbywa się kolejna edycja Targów Mody Poznań. Wśród wystawców znaleźli się nie tylko ci z Polski, ale również pochodzący z różnych stron świata. Dzięki targom uczestnicy mają okazję zobaczyć, co będzie modne w tym sezonie. Waldemar Wylegalski\nW tej edycji Targów Mody Poznań zdecydowanie postawiono na wygodę. Pojawiło się wiele luźnych krojów i lekkich tkanin.\n- Jestem projektantką i sama sprzedaję swoje kolekcje. Na tych targach proponujemy nową linię, bardziej dostępną cenowo i taką streetwearową, więc to jest taka moda bardziej na luzie, stąd też możemy pozwolić sobie na odrobinę szaleństwa, chociażby poprzez bardzo żywe, jaskrawe kolory. Mamy dużo rzeczy oversize'owych, więc mamy dużo bluz, które mogą być nawet sukienkami, czy parki, zaczerpnięte z męskiego stylu - mówi Lidia Kalita, projektantka i właścicielka sklepu "Lidia Kalita".\nPodobnie jest na stoisku firmy Bastet.\n- U nas króluje tzw. moda uliczna, więc pojawiają się naszywki, taśmy, siatki, paski, agrafki, wszystko ma być luźne, wygodne - tak, żeby czuć się w nich dobrze. Nasze rzeczy, choć dość młodzieżowe, podobają się starszym paniom, więc nasz przedział wiekowy to od 20 lat do 60+. Na pewno są to kobiety aktywne, które nie boją pokazać się w czymś wyróżniającym się z tłumu - mówi Joanna z firmy Bastet.\nJednak nie tylko streetwear możemy spotkać na targach.\n- Obracamy się w trendach bardzo dziewczęcych, więc mamy pastele, falbanki, plisy. Jesteśmy firmą, która te same kroje proponuje dorosłym kobietom, jak i małym dziewczynkom, więc mama z córką, ubierając nasze rzeczy, mogą wyglądać tak samo. Na życzenie na ubrankach dziecięcych możemy wyszyć też imię dziecka. Nasze kolekcje znajdują się w wielu butikach w Poznaniu - tłumaczy Katarzyna Radecka, właścicielka sklepu Malinne.pl\nPojawiły się również firmy, w których możemy znaleźć coś na wieczór.\n- Mamy dwie marki - jedna - La Venne - przeznaczona jest dla kobiet "plus size". Tam są dzianiny dzienne, z wiskozą, bardzo oddychające. To taka kolekcja na co dzień, ale z pazurem, dla kobiet, które nie chcą ubierać się staro i nie koniecznie wszystko chcą zakrywać. Druga kolekcja - Semper - jest bardziej wieczorowa. Tu mamy np. garsonki z takich typowo channel-owskich tkanin i kolekcje typowo karnawałową i imprezową - dużo długich sukien, wszystko zwiewne, z falbankami. To kolekcja dla kobiet, które chcą ubrać się z klasą, ale nie chcą się przebrać - mówi Ewa Pieszała z firmy Semper.\nTargi mody to nie tylko odzież. Wśród wystawców pojawiają się również ci, którzy zajmują się produkcją i sprzedażą obuwia.\n- My mamy towar dla kobiet, które mają własne zdanie. To jest obuwie zarówno sportowe jak i bardziej wyjściowe. Jest tu dużo printów i świecidełek. W takich bardzo nowoczesnych i nieszablonowych formach. To kolekcja dla kobiet, które są odważne i nie boją się tego, co powie ich koleżanka - mówi pani Edyta z firmy Scaviola.\nDopełnieniem kobiecego stroju jest torebka. Tych również nie brakuje w pawilonie nr 15.\n- Mamy designerskie torebki filcowe. Specjalizujemy się w nadrukach, które klasycznie szyte są na maszynach. W tej kolekcji dominują motywy zwierzęce. Kierujemy je do młodych kobiet. Mówiąc młodych, mam na myśli również kobiety w wieku 50+ - mówi Adam Pietraszek z firmy Arco Design z Łodzi.\nNa stoiskach są również świecidełka, czyli kolczyki, bransoletki i naszyjniki.\n- Jesteśmy właścicielem marki biżuterii modowej, Wykonujemy ją głównie ze stopu cynku, który jest antyalergiczny. Niektóre rzeczy są pozłacane, posrebrzane, ale to również skóra naturalna, miedź, mosiądz, akryl. To biżuteria która pasuje na wieczór i na oficjalne spotkanie, ale jest też taka typowo letnia, sportowa, która pasuje także do dżinsów i t-shirtu - tłumaczy Piotr Sulich z firmy Yvon.\nWyjątkiem wśród wystawców, jest firma LivCo Corsetii Fashion, która na swoim stoisku prezentuje też bieliznę.\n- Jesteśmy jedynym stoiskiem na tych targach, na którym oprócz odzieży damskiej znajdziemy również bieliznę. W kolekcji mamy gorsety i tzw. trzy w jednym - czyli szlafroczki, koszulki i majteczki - takie zestawy. Wciąż jeszcze bardzo ładnie sprzedaje się body. Bo nie wystarczy tylko ubrać się do łóżka, ale bardzo ładnie wygląda też, jak kobiety zakładają to pod żakiety, garsonki. To jest taka rzecz, która przyciąga i to nie tylko mężczyznę, i bardzo ładnie wygląda w wersji biznesowej - mówi Piotr Kolanowski z firmy LivCo Corsetti Fashion.\nTargi potrwają do środy. Odbywają się one w pawilonie nr 15, czyli Poznań Congress Center. We wtorek, o godz. 18.45 rozpocznie się X Jubileuszowa Gala Polskiej Mody oraz pokaz mody. Dodatkowo w środę będzie okazja do zobaczenia kolekcji studentów Wzornictwa Uniwersytetu Technologiczno- Humanistycznego w Radomiu.\nTeren MTP otwarty jest w godz. od 9 do 17. Bilet wielokrotnego wejścia dla profesjonalistów to koszt 10 zł. Bilet jednorazowego wstępu dla publiczności to 112 zł.\nOwacje na stojąco dla domu mody Valentino podczas prezentacji kolekcji jesień/zima 2019 w Paryżu - zobacz wideo:


Dziecinna rewolucja: Wyjść i nie zwariować???!!...\nWyjść i nie zwariować???!!...\nTak sobie dzisiaj powspominam.\nPrzypomniało mi się pierwsze wyjście z mężem, po porodzie KAcperra.\nAkurat trafiła się okazja, urodziny Nenkowego kolegi.\nWyzwanie zostało podjęte. Kacperek miał półtora miesiąca.\nI właśnie ten dzień zapamiętałam od początku do końca. Klatka po klatce - jak w filmie.\nI nie wiem, czy to było aż tak traumatyczne przeżycie dla mnie? Czy też może tak przyjemne?\nTak czy owak, w pamięci pozostało.\nTo był chłodny marzec. Mama wyszykowała się, wymalowała i ubrała jak na wybory miss świata.\nZ 50 razy patrzyłam w lustro przed wyjściem, aby upewnić się że wszytko jest zapięte na ostatni guzik.\nPóźnym popołudniem przyszła moja Siostra, aby zająć się małym smrodkiem. Z lekka wystraszona malutkimi gabarytami Kacperra, ogarnęła organizację i podjęła się wyzwania. Z niepokojem powierzyłam jej skarb i zniknęliśmy z Tomasem za drzwiami.\nZe znajomymi spotkaliśmy się w umówionym miejscu. Jakieś 10min od domu. I zaczęło się...\nTelefon sprawdzałam co raz. Smsa pisałam co 5min, dzwoniłam co godzinę.\nMiałam nadzieje, że to wyjście będzie nieziemską zabawą, taki Kac Vegas, a okazało się Kac WaWa.\nI tak, jak tylko zamknęły się drzwi za nami, nasz mały synio postanowił zrobić prezent cioci, zapakowany w pampersa.\nJak dojechaliśmy ze znajomymi do klubu, nerwowo szukałam telefonu aby dowiedzieć się czy Siostra daje sobie radę. I oczywiście dawała sobie znakomicie, to tylko mama nie dawała sobie rady ze świadomością opuszczenia dziecka, na rzecz dobrej zabawy.\nW klubie okazało się, że już zapomniałam jaki tam panuje klimat. Ciemno, śmierdzi fajkami, denna muzyka i wieeeele ludzi. A do tego alkohol okazał się równie dużą klapą. I w głowie ciągłe...hymmm..co z moim synkiem???...Psuć mężowi zabawę i wracać do domu? Czy zostać jeszcze chwilkę i odreagować?\nCo tu robić, co tu robić? O telefon....żadnej informacji....może coś się stało? MOŻE COŚ SIĘ DZIEJE!?\nPatrze na Nenka i wiem, że nie mogę przerwać mu zabawy wśród znajomych, których tak dawno nie widział. Rozglądam się, widzę piękne kobiety, szczęśliwe, śmiejące się. Wszyscy dobrze się bawią a ja szaleje wewnętrznie i chcę wracać do domu!! Do dziecka!!\nTo oznaczało jedno, młodzieńcze życie skończyło się z dniem 24.02.2011. Nie potrafię się już dobrze bawić, nie sprawia mi to przyjemności. Chce siedzieć w domu z dzieckiem, z rodziną.\nPodobnie było jak wysłaliśmy malucha do żłobka. Mama poszła do pracy, tata też.\nKiedy, pierwszego dnia zaprowadziłam malucha na zajęcia, myślałam że z szoku doznam zawału.\nPuścił moją rękę i pobiegł do dzieci, nawet się nie obejrzał, nawet nie zapłakał.....nawet nie zatęsknił.\nSerce się matce kraja na taki widok i zachowanie.\nPoszłam do domu. Sprzątałam, gotowałam i poprałam. Wszystko zrobione średnio w dwie godziny. Do pracy na 16 a tu dopiero 10. Co robić? Jest tak cicho, tak spokojnie. Spróbowałam zasnąć, odespać półtora roczne co pół godzinne wstawanie. Aleeeee się nie dało!! Może jakiś serial i gorąca kawa? Nic z tego. Głowa pełna myśli. Co z moim KAcperro. Czy zjadł? Czy spał? Mało nie oszalałam...\nI tak źle, i tak nie dobrze. Co z nami Matkami jest nie tak? Z jednej strony, chciałybyśmy czasami odpocząć od tych rozwrzeszczanych bachorków a z drugiej, nie umiemy zorganizować sobie czasu bez nich.\nW kinie filmu obejrzeć się nie da, bo na telefon co 15min patrzymy. W pracy średnio skupione bo o dziecku myślimy. Na imprezie zabawa okazuje się do bani, bo co to za zabawa bez rodziny?\nCzy jeszcze się da wyjść samej? Odpocząć, ale tak naprawdę odpocząć? Nie wariować? A może my już jesteśmy wariatkami? Jak wyjść i nie zwariować?!!\n(...)Jednym z warunków ludzkiej wolności jest czas.\nMądrze go wykorzystując uczymy się wolności.\nTak wygląda nasza wolność, jak wygląda nasz czas.\nPrzynajmniej po części... (...)\nAutor: Unknown o piątek, września 20, 2013\nEwelina K. 20.9.13\nFaktycznie my mamy tak mamy. Marudzimy, ze chcemy do ludzi, a jak sie z domu wyrwiemy to mysli nam wariuja i po 5 minutach chcemy juz wracac. Moze to przez to, ze przeciez tylko my najlepiej znamy nasze dzieci i przeciez tylko my potrafimy zajac sie nimi najlepiej. Ale czasem trzeba chocby na te piec minut samotnosci sobie pozwolic by odetchnac. Ale ja ostatni raz bez dzieci to wyszlam wieczorem do apteki. Ciezko przy dwojce sie wyrwac- zwlaszcza, ze Zosia dopiero 4 ma miesiace.\nDziecinna rewolucja 20.9.13\nOjjj takie wyjście do Apteki staje się spacerem milowym :D A jakim przyjemnym :))\nEjjj tak zle nie było wtedy :P Kacper nie tylko się wtedy skupkał, ale i obsiusiał ciocie <3 :D i da się wyjść i nie zwariować! Przynajmniej wtedy można odreagować wszystkie stresy dnia codziennego :) juz się nie mogę doczekać!\nBoże a kiedy ja?!\nKasia D. 20.9.13\nJa jeszcze nigdy nie zostawiłam tak Kornelii [dzis prawie 14 miesiecy], ale pewnie głownie dlatego, ze karmilam, i karmie nadal, piersia... ;)\nczasem mam ochote wyjsc, nie powiem, ale poki jest tak "malutka", wmawiam sobie, ze tylko mnie potrzebuje, to mnie zawola jak sie obudzi w nocy, nie babcie czy ciocie...\nna pewno coś w tym jest, chociaż pewnie pisząc to przesadzam ;)\njedno jest pewne! jak kobieta decyduje się na dziecko, takie sytuacje ma po prostu w głowie zakodowane i wyzbyć się tego nie da ;)\nlepiej konkretnie wyszaleć się "przed" i później spokojnie siedzieć w domu ;)\nja tak miałam i polecam ;)\nNie przesadzasz. Prawdę mówisz!!\nGratuluję wytrwałości w karmieniu :) Mi mleczko zanikło bardzo szybko:( i pewnie jak bym karmiła to tez bym sie nie ruszyła.\nPozdrawiam i śmigam na bloga;)\nMamine Skarby 21.9.13\nMiałam podobnie... choć jak Laura miała 11 miesięcy to wybraliśmy się na weselicho i mała została na noc z dziadkami. Na początku się denerwowałam ale w końcu porwał mnie wir zabawy i aż wstyd się przyznać ale dopiero jak wracaliśmy nad ranem do domu to pomyślałam, czy dobrze jej się śpi w nowym miejscu..\nAle do żłobka to sobie na razie nie wyobrażam (Laura ma 12 miesięcy) to pewnie trzeba sporo czasu, by jakoś przywyknąć..\nDziecinna rewolucja 21.9.13\nKacperro do żłobka poszedł jak miał 2latka. To i tak za mało:D Jak dla mamy zresztą dla mamy zawsze dziecko ma za mało:D haha. Takie zapomnienie i oddanie się zabawie myślę że działa kojąco. Tylko kurcze, czemu ja tak nie potrafię !?\nKac Wawa :) boskie!\nDziecinna rewolucja 22.9.13\nOOoo proszę:D Musze chyba w końcu się przemóc bo wszyscy mówią że dno. A tu proszę, aż się skusze.\nDorota S 25.9.13\nhehe...skąd ja to znam :)\nDziecinna rewolucja 25.9.13\nhaha życiowe? Co?\nA my ostatnio byliśmy na imprezie i powiem Ci, że tego mi brakowało;d dorywczo dwa dni po 5 godzin robiłam na promocji a potem integracja była z zespołem z pracy i wybawiliśmy się chyba za wszystkie czasy;d uwierz mi da się tak!;d tzn ja tak tylko mam jak wiem, że Filipka zostawiłam z moją mamą, bo zaraz po mnie i Pawle wiem, że ona się nim najlepiej zajmie:) gdyby został z kimś innym to bym chyba oszalała. Na początku miałam okropne z tym problemy żeby gdziekolwiek go zostawić, ale teraz ze względu też na to, że w weekendy studiuje, przywykłam może do tego i jakoś prościej mi wyjść gdzieś z mężem bez dziecka:) wydaję mi się, że to kwestia właśnie dopuszczenia do siebie tej myśli i po woli, po woli się człowiek przyzwyczaja, że jego dziecko może czuć się dobrze też w towarzystwie dziadków cioć czy kogoś tam;d ja np nigdy nie mogę go zostawić z teściami i mam z tym problem, szlak mnie trafia jak o tym pomyślę i nigdy bym nie wyszła jakbym miała go z nimi zostawić;d\nDla mnie Filip też jest ciągle na coś za mały haha;d ale to chyba każda mama tak ma;p


Portal pracy HR biznes\n» Portal pracy HR biznes\nSkontaktuj się z właścicielem tego wpisu Strona WWW: hrbiznes.pl Link nie działa/spam ? Dodano: 11 04 2014r. Wyświetleń: 458\nW odróżnieniu od wielu stron oferujących ogłoszenia o pracę hrbiznes. pl wyróżnia się prostotą użytkowania i przejrzystością. Baza ofert pracy jest na bieżąco aktualizowana, zaś strona główna eksponuje najnowsze wiadomości ze świata rynku pracy, co z pewnością zainteresuje nie jedną osobę pracującą w dziale human resources. Portal pracy ten jest świetnym przystankiem dla osoby która planuje zrobić kolejny krok na drodze swojej kariery.\nportal pracy, oferty pracy, baza ofert pracy\nNa witrynie poznasz tajniki jak poprawnie napisać podanie o pracę oraz swój życiorys. Wielu ludzi nie zdaje sobie sprawy jak bardzo ważne jest prawidłowo zrobione CV. Brzydko wykonane CV w zasadzie pr...\nOferty.gorlice.pl to elegancki i prosty w obsłudze ogólno-tematyczny serwis ogłoszeniowy. Można w nim dodawać różnego rodzaju ogłoszenia jak np. sprzedam dom, szukam pracy, dam pracę, kupię samochód, ...\nInterimo jest nowoczesną i dynamicznie rozwijającą się profesjonalną agencją pracy tymczasowej, która wyspecjalizowała się w usługach pracy tymczasowej i optymalizacji płac i kadr. Firma jest obecna n...\nIntensive Group Sp. z o.o. »\nNasza firma działa na rynku rekrutacji oraz doradztwa personalnego. Dokładamy wszelkich starań, aby efektem naszej współpracy z przedsiębiorcami był rozwój ich firm. Możemy to osiągnąć poprzez połącze...


Prezent Ręcznik, ręczniki z Twoją dedykacją, haftem z Misiowej Krainy.\nRęcznik, ręczniki z Twoją dedykacją, haftem z Misiowej Krainy.\nMałe ręczniki z Twoją dedykacją Mycie rąk nie musi być już tak nudne dla Maluszków! Kolorowe ręczniczki z dedykacją umilą tą czynność. Dodatkowo bardzo trudno je zgubić w przedszkolu, w podróży lub domu – specjalnie haftowane imię pomaga odszukać właściciela. Na Twoje życzenie wyhaftujemy imię lub inną dedykację w wybranych przez Ciebie kolorach. Ręcznik z Twoją dedykacją zapakowany jest w...\nMałe ręczniki z Twoją dedykacją Mycie rąk nie musi być już tak nudne dla Maluszków! Kolorowe ręczniczki z dedykacją umilą tą czynność. Dodatkowo bardzo trudno je zgubić w przedszkolu, w podróży lub domu – specjalnie haftowane imię pomaga odszukać właściciela. Na Twoje życzenie wyhaftujemy imię lub inną dedykację w wybranych przez Ciebie kolorach. Ręcznik z Twoją dedykacją zapakowany jest w folię, ozdobiony wstążeczką i karteczką z życzeniami. Wymiar: 30×50 cm. Skład: 100% bawełna. Kolory: cappuccino, niebieski i fioletowy.\nKocyk, letnie kocyki z Twoj...\nKocyk, zimowe kocyki z Twoj...\nApaszka, zimowe apaszki z T...\nRęcznik, ręczniki z Twoja...\nPomysł na Prezent: Ręcznik, ręczniki z Twoją dedykacją, haftem z Misiowej Krainy. znajdziesz również w innych kategoriach\nBoże Narodzenie - 25.12ChrzestCzas kąpieliDzień Dziecka - 1.06ImieninyKról wyobraźniMały mądralińskiMały sportowiecMyślę o TobieNarodziny dzieckaNowoczesnyOryginalnyPowrót do szkołyPraktycznySpersonalizowanyStylowyŚw. Mikołaj - 6.12WielkanocŻywe srebro


Polki zagrają o złoto z Turczynkami\nwww.radioem.pl → Polki zagrają o złoto z Turczynkami\nPolskie siatkarki po kilku słabych sezonach znów cieszą swoją grą kibiców. W sobotę w Baku powalczą z Turczynkami o złoty medal Igrzysk Europejskich. W fazie grupowej podopieczne Jacka Nawrockiego pokonały rywalki 3:2.\nKryształowa Hala w Baku. Igrzyska w Azerbejdżanie potrwają do 28 czerwca.\tZURAB KURTSIKIDZE /PAP/EPA\nTurniej siatkarek w Baku, w przeciwieństwie do męskiego, jest silnie obsadzony. Z czołowych reprezentacji tylko Rosja i Włochy przysłały odmłodzone drużyny. Dlatego tym większy jest sukces Polek, które w drodze do finału pokonały m.in. wicemistrzynie Europy - Niemki oraz mistrzynie z 2011 roku - Serbki. Oba spotkania wygrały po 3:2.\nZ Turczynkami biało-czerwone spotkały się na inaugurację igrzysk i zwyciężyły po zaciętym spotkaniu 3:2. Selekcjoner reprezentacji wysoko ocenia finałowego rywala.\n"Oglądając półfinał Turcji z Azerbejdżanem widać było, że w zespole tureckim jest lepsza gra systemowa, są bardziej zgrane. Zwyciężyły przed igrzyskami w prestiżowym turnieju w Montreux, tutaj dotarły do finału. To świadczy o tym, jak silny jest to przeciwnik. Ta niemal kompletna drużyna, która jest już praktycznie zbudowana na mistrzostwa Europy i turniej kwalifikacyjny do igrzysk olimpijskich" - powiedział PAP Nawrocki.\nRywalizacja w Baku ma nie tylko wymiar prestiżowy; jest również ważna w kontekście Rio de Janeiro. Uczestnicy otrzymają bowiem punkty do rankingu europejskiego, a tylko siedem w nim najwyżej sklasyfikowanych reprezentacji plus gospodarz Turcja weźmie udział w kwalifikacyjnym turnieju kontynentalnym. Odbędzie się on w styczniu przyszłego roku w Ankarze.\nMecz Polski z Turcją rozpocznie się o godz. 15.30. Dwie i pół godziny wcześniej Serbki zagrają o brązowy medal z zespołem Azerbejdżanu.\npublikacja 27.06.2015 08:21


Solidna agencja seo miasto Tarnowskie Góry jak dobrze wybrać?\nZdobywanie linków do naszej strony www dla firmy z miasta Tarnowskie Góry pozycjonowanie stron internetowej. Pozycjonować możemyw różnych sposobach, np. katalogowanie i wiele innych sposobów. Kampania seo należy do podstawowych metod promowania dzięki pozycjonowaniu nasza internetowa strona zyskuje nowych klientów, użytkowników. Wybić swoją stronę możemy na wiele możliwości, od pozycjonowania poprzez dodawanie w otwartych artykułu lub katalogu linku prowadzącym do pozycjonowanej internetowej witryny miasto Tarnowskie Góry, czy zrobienie własnego niepowtarzalnego zaplecza pozycjonerskie, które będzie pozycjonowało naszą stronę internetową. Dlatego że pozycjonowanie stron może być jedną z najkorzystniejszych form reklamowania stron, trudno się dziwić, iż ciągle wzrasta ciekawość tą sprawą.\nMarketing sklepu online z pozycjonowaniem na przykładzie miasta Tarnowskie Góry\nWielokrotnie myślałeś jak pozycjonować swą stronę internetową. Jest na to bardzo łatwy sposób to znaczy przez Kampanii sem/seo. Pozycjonowanie www stron to długi niekiedy pochłaniający bardzo dużo cennego czasu i jest to jest to proces bardzo bardzo powolny, który trwa nieustannie..\nTania agencja seo od pozycjonowania stron www i internetowych sklepów – Tarnowskie Góry oferuje skuteczność.\nPozycjonować możemy na wiele sposobów, od pozycjonowanie stron Tarnowskie Góry telefon kontaktowy do seo agencji (+48)796336116, a mail info@pozycjonowanie.tgory.pl. W obecnych czasach W internecie można przeprowadzać reklamę mieć nawet mały budżet przeznaczony na ten cel w sieci jest to bardzo dobry sposób promowania wlanego wizerunku. W internecie Reklamować możemy siebie czy określony produkt. Wypromować możemy na wiele sposobów, od pozycjonowania przez umieszczanie w publicznych katalogu lub artykułu wpisu z linkiem prowadzącym do pozycjonowanej internetowej strony miasto Tarnowskie Góry, lub też postawienie własnego niepowtarzalnego zaplecza seo, które będzie promowało naszą internetową stronę. Zdobywanie linków to podstawa dla firmy z miasta Tarnowskie Góry pozycjonowanie stron www.


Raport IDC: Dell liderem terminali thin | Branden\nStrona główna Rynek Dane Raport IDC: Dell liderem terminali thin\nWyniki te potwierdzają słuszność nieprzerwanych inwestycji firmy Dell w doskonalenie zabezpieczeń całej oferty terminali thin client oraz uwidaczniają, że klientom coraz bardziej zależy na instalacji bezpiecznych terminali tego typu.\nWoman seated at desk with headset on, using Dell Wyse Quad-Display thin client (7020), with four Dell P2714H Monitors and Dell KM714 keyboard and mouse.\nFirma Dell umocniła się na pozycji lidera wśród dostawców bezpiecznych terminali thin client. Według najnowszego raportu IDC przedsiębiorstwo było w 2015 roku czołowym dostawcą terminali zero client i rozwiązań z systemem ThinOS /1/\nWyniki badania podkreślają wagę, jaką firmy przykładają do bezpieczeństwa\nNowe badanie przeprowadzone przez firmę Freeform Dynamics /2/ również odzwierciedla rosnące zapotrzebowanie na wbudowane zabezpieczenia, dostępne w terminalach thin client i rozwiązaniach Dell Wyse ThinOS. Jego wyniki dowodzą, że przedsiębiorstwa częściej uwzględniają dziś bardzo bezpieczne rozwiązania thin client w swoich ogólnych strategiach informatycznych. Aż 77% respondentów stwierdziło, że to właśnie bezpieczeństwo było głównym powodem przejścia na terminale thin client.\nBusinessman seated at desk using Wyse T10D cloud client, Dell P2314H widescreen flat panel monitor and Dell KB813 Smartcard Keyboard.\nW badaniu tym wzięło udział 220 menedżerów z całego świata. Zgromadzone dane pokazują, jak duży nacisk firmy kładą na rozwiązania zapewniające bezobsługowe bezpieczeństwo. Z raportu wynika, że zdaniem 69% menedżerów większe bezpieczeństwo cechujące terminale thin client i zero client to istotna korzyść dla ich przedsiębiorstw, natomiast 70% twierdzi, że rozwiązania te stanowią naturalny element nowoczesnego środowiska korporacyjnego. Firmy szukają również rozwiązań, które nie obciążą ich informatyków i coraz częściej inwestują w produkty zapewniające pełne bezpieczeństwo w całym cyklu życia, bez konieczności nieustannego wprowadzania aktualizacji.\nDell Wyse 3000 Series (Model 3290) Thin Client Desktop on a brushed metal desk in a hotel lobby (with luggage cart in background), shown with Dell P2214H monitor and KM632 wireless keyboard (Burgundy), with default screen showing global weather map.\n– Bezpieczeństwo staje się najważniejszą kwestią dla firm, które chcą wdrożyć nowe rozwiązania technologiczne. Z badań wynika, że 95% ryzyka rozpoczyna się na poziomie punktu końcowego. Niedawna seria przypadków naruszeń bezpieczeństwa danych pokazała, jak ważna jest bezpieczna infrastruktura. Coraz więcej klientów widzi w terminalach zero client Wyse i rozwiązaniach ThinOS rozsądny sposób na zwiększenie bezpieczeństwa pracowników. Struktura wielu innych terminali thin client wymaga regularnego aktualizowania zabezpieczeń. Ich producenci często zalecają też stosowanie oprogramowania antywirusowego do ochrony przed zaawansowanymi zagrożeniami APT i szkodliwym oprogramowaniem rezydującym w pamięci. W przypadku terminali zero client i thin client z systemem ThinOS firmy Dell jest inaczej — informatycy nie muszą poświęcać im tak wiele uwagi — powiedział Jeff McNaught, dyrektor ds. strategii w dziale klienckich systemów przetwarzania w chmurze (Cloud Client-Computing) w firmie Dell.\nRaport z badania Dell dotyczącego bezpieczeństwa danych\nDell Data Security Survey: Niemal trzy czwarte ankietowanych liderów obszarów biznesowych i informatycznych sądzi, że bezpieczeństwo danych jest priorytetem dla menedżerów najwyższego szczebla w ich firmach. Badanie wykazało również rosnące zapotrzebowanie na wdrażanie prostych, trwałych zabezpieczeń — 58% liderów niepokoi się o niekorzystny wpływ, jaki brak specjalistów ds. zabezpieczeń wywrze na ich bezpieczne infrastruktury, a 67% uważa, że zabezpieczenia stosowane obecnie w ich firmach obciążają ich działy IT.\nObawy te wpływają na decyzje o zakupie podejmowane przez firmy z różnych sektorów. W bezpieczne technologie thin client, mające poprawić bezpieczeństwo w przedsiębiorstwie, inwestują zarówno klienci ze ściśle regulowanych branż (takich jak służba zdrowia czy usługi finansowe), jak i z innych obszarów rynku.\nBezpieczeństwo danych jest niestety coraz bardziej zagrożone we wszystkich przedsiębiorstwach, a szkodliwe oprogramowanie może zaatakować każdego użytkownika czy firmę, niezależnie od wielkości, branży czy lokalizacji. Możliwość wdrożenia bezpiecznych terminali thin client przy jednoczesnym zwiększeniu produktywności i energooszczędności, podkreśla wszechstronność i liczne zalety środowisk VDI — powiedział Jeff McNaught.\n/1/ IDC Worldwide Quarterly Enterprise Client Device Tracker, IV kwartał 2015 r.\n/1/„Thin Client Devices Revisited”, październik 2015 r., Freeform Dynamics\nPoprzedni artykułCyberzagrożenia: celem finanse i udukacja\nNastępny artykułEricsson i Netia przedłużają umowę serwisową


Grzegorz Ciechowski. Oko w oko z legendą - Pomorze Zachodnie Travel\n26 października 2018 o 19:00 – 22:00\n„Grzegorz Ciechowski. Oko w oko z legendą" – pod takim hasłem Radio Szczecin i Stowarzyszenie OFFicyna zaprasza szczecinian na spotkanie i koncert poświęcony pamięci jednego z najważniejszych polskich artystów i ikony polskiej sceny muzycznej.\nW tym roku mija dokładnie 35 lat od wydania debiutanckiej płyty zespołu Republika zatytułowanej „Nowe sytuacje". Krążek, który zawiera takie przeboje jak „Śmierć w bikini", „Halucynacje" w ciągu zaledwie miesiąca rozszedł się w nakładzie 260 tys. egzemplarzy i na stałe wpisał się w polskiej historię muzyki. Ciechowski skomponował wszystkie utwory, napisał do nich teksty i szybko stał się niekwestionowanym liderem zespołu. Pod koniec 1986 zadebiutował jako „Obywatel G.C." tworząc takie utwory, jak przebój „Nie pytaj o Polskę" i „Tak... tak... to ja". W 1996 pod nazwą „Grzegorz z Ciechowa" wydał płytę OjDADAna z muzyką nawiązującą do polskiego folkloru, zawierającą m.in. utwór „Piejo kury, piejo".\nCiechowski udzielał się też jako producent płytowy. Pomagał takim artystom jak Kayah, Kasia Kowalska, Justyna Steczkowska, czy Marcin Rozenek. W tym roku – w nawiązaniu do jubileuszowego wydawnictwa – ukazała się książka Grzegorza Ciechowskiego Obcy astronom zbierająca po raz pierwszy w jednej publikacji wszystkie poetyckie teksty piosenek autora.\nZ okazji 100. Rocznicy odzyskania przez Polskę niepodległości Radio Szczecin i Stowarzyszenie Officyna chcą przypomnieć postać i dorobek Grzegorza Ciechowskiego.\nO godz. 19.00 w Studiu koncertowym S-1 Radia Szczecin odbędzie się koncert zespołu FONETYKA. Warszawska formacja w 2016 roku wydała album zatytułowany „Ciechowski". Na krążku znalazło się 8 utworów napisanych do nieznanych szerzej wcześniej i niewykorzystanych przez Grzegorza Ciechowskiego tekstów.\nPo koncercie zapraszamy wszystkich fanów i sympatyków twórczości Grzegorza Ciechowskiego na panel dyskusyjny poświęcony roli, miejscu i znaczeniu tego artysty nie tylko na mapie muzycznej, ale także literackiej. W spotkaniu wezmą udział: Andrzej Świetlik (fotograf), Przemysław Wałczuk (lider Fonetyki i dysponent praw Ciechowskiego). Spotkanie poprowadzi Konrad Wojtyła.\nKoncert Fonetyki odbędzie się w ramach projektu „Radio Szczecin dla Niepodległej".


Kalendarz szczepień ochronnych na 2020 rok. Czy coś się zmienia?\nHelloZdrowie › Zdrowie › Kalendarz szczepień ochronnych na 2020 rok. Jakie czekają nas zmiany?\nKalendarz szczepień ochronnych na 2020 r. / Fot. Teksomolika/Freepik\nOpublikowano: 23.10.2019 17:46\nGłówny Inspektorat Sanitarny opublikował kalendarz szczepień ochronnych na 2020 r. Czy nowy kalendarz zawiera istotne zmiany w porównaniu z obecnie obowiązującym? Kiedy należy przeprowadzić szczepienie przeciw odrze, śwince i różyczce? Czy szczepionki przeciw rotawirusom i HPV będą bezpłatne?\nKalendarz szczepień ochronnych zawiera listę szczepień obowiązkowych, które są bezpłatne oraz szczepień odpłatnych zalecanych, które nie są refundowane przez państwo. Główny Inspektorat Sanitarny co roku publikuje nowy Program Szczepień Ochronnych. Wykaz bezpłatnych szczepień obowiązkowych uwzględnia potrzeby epidemiologiczne, ale w powiązaniu z możliwościami finansowymi kraju. Dlatego nowe szczepienia obowiązkowe w kalendarzu szczepień pojawiają się stosunkowo rzadko, za to są obecne na liście szczepień zalecanych, za które musimy zapłacić.\nKalendarz szczepień ochronnych na 2020 rok – jakie zmiany?\nKalendarz szczepień – szczepienia obowiązkowe na 2020 r.\nKalendarz szczepień – szczepienia zalecane na 2020 r.\nSzczepienia w Polsce – statystyki\n16 października Główny Inspektorat Sanitarny opublikował Program Szczepień Ochronnych na 2020 r. Jakie zmiany pojawiły się w najnowszym PSO? Nowy kalendarz szczepień utrzymał wprowadzoną w ubiegłym roku zmianę, dotyczącą szczepienia przeciw odrze, śwince i różyczce. W związku z sytuacją epidemiologiczną odry w Europie, drugą, przypominającą dawkę szczepionki przeciwko odrze, śwince i różyczce przeniesiono z 10. na 6. rok życia.\nJan Bondar, rzecznik GIS poinformował, że w PSO na 2020 r. nie ma w zasadzie większych zmian. Rodzice i eksperci, którzy liczyli, że w nowym kalendarzu do kategorii szczepień obowiązkowych zostaną wprowadzone szczepienia przeciw rotawirusom, muszą niestety uzbroić się w cierpliwość. Mimo, że Prezes Agencji Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji rekomendował „stosowanie w powszechnym szczepieniu realizowanym w ramach Programu Szczepień Ochronnych (PSO) szczepionki przeciwko rotawirusom”, szczepienie to pozostaje nadal na liście szczepień zalecanych. Rocznie w Polsce jest hospitalizowanych 50 tys. dzieci z powodu ciężkich infekcji rotawirusowych.\nKalendarz szczepień obowiązkowych na 2020 r. nie poszerzy się także o szczepienie przeciwko HPV, ani o szczepienia przeciwko meningokokom czy ospie wietrznej.\nZgodnie z wcześniejszymi informacjami, szczepionka przeciw grypie może być podawana również donosowo – według wskazań producenta (chodzi o dostępną od tego sezonu donosową szczepionkę 4-walentną, dedykowaną dzieciom powyżej 24. miesiąca życia).\nw 19 roku życia: Dt (trzecia dawka szczepienia przypominającego DTP)\nW Programie Szczepień Ochronnych na 2020 r. na liście szczepień zalecanych pojawiły się szczepienia przeciw meningokokom, rotawirusom, grypie, ospie wietrznej, gruźlicy, kleszczowemu zapaleniu mózgu, wzwA, wzwB w wymienionych grupach narażonych na zakażenie.\nJak również, niektóre szczepienia np. przeciw durowi brzusznemu, wściekliźnie, żółtej gorączce czy cholerze, które wykonuje się u osób wyjeżdżających w rejony, gdzie nie występująca u nas choroba, może zagrozić ich życiu i zdrowiu.\nZ danych Państwowego Zakładu Higieny i Głównego Inspektoratu Sanitarnego wynika, że liczba niezaszczepionych dzieci i młodzieży do 19 roku życia w ostatnich latach drastycznie wzrosła. I tak: w 2010 roku odnotowano 3.437 odmów, w 2011 roku – 4.689, w 2012 roku – 5.340, w 2013 roku – 7.248. W 2014 roku zarejestrowano już 12.681 odmów, w 2015 roku – 16.689, w 2016 roku – 23.147, natomiast w 2017 było ich już 30.089.\nJeśli liczba zaszczepionych w populacji osób będzie się zbliżała do poziomu 80-85 proc., dojdzie do powrotu chorób, które dotychczas były skutecznie zwalczane a nawet istniała nadzieja na ich wyeliminowanie.\n– Jedna osoba chora na odrę zaraża 17 innych – taki jest współczynnik. I obecnie, nawet jeżeli ta osoba niezaszczepiona rozsiewa chorobę dalej, to dookoła są pacjenci, którzy są zaszczepieni. Ten kokon z zaszczepionych osób ucina rozprzestrzenianie się odry i dlatego jesteśmy bezpieczni. Póki wyszczepialność będzie na dobrym poziomie, tak jak jest w Polsce na ten moment, to nie mamy się o co martwić, bo działa odpowiedzialność zbiorowa. Ale jeśli przekroczymy próg wyszczepialności, to epidemia może się szerzyć i ogniska będą się rozrastały – tłumaczył w rozmowie z Hello Zdrowie pediatra, Łukasz Durajski.\nOdra to najbardziej zaraźliwa choroba infekcyjna, na drugim miejscu jest krztusiec, następnie niezwykle groźne powodujące bezpośrednie zagrożenie dla życia: tężec, błonica i polio.


9 tysięcy EUR miesięcznie. Przygoda Niemki.\nWiktoria Schucher, czyli jak robić w życiu to, co kocha się najbardziej i jeszcze na tym zarobić\nO 32-latce głośno było w ubiegłym roku. Młoda kobieta dotarła do takich krajów jak: Rosja, USA, Hiszpania czy Czechy. W każdym z nich AustralijkaNiemka óżowanie i korzystanie z takich atrakcji zwykle kosztuje majątek. Ale w przypadku Sorelle było zupełnie inaczej. Nie musiała kupować biletów ani płacić za pobyt w kolejnych miejscach. To ona za to wszystko dostawała jeszcze wypłatę – 9 tysięcy EUR miesięcznie (prawie 75 tysięcy złotych). Jej głównym zadaniem było przygotowywanie relacji z kolejnych wypraw, a także umieszczanie zdjęć w serwisie Instagram.\nW pamięć zapadło jej magiczne otoczenie zamka, w którym przyskrzyniła się w Szkocji. Też sama nieruchomość przypominała jej obiekt z opowieści. Później na jej trasie wypatrzył się Paryrz i stan Montana z USA. Położoną na Dominikanie i słynną wśród obieżyświatów miejscowość Punta Cana nazwała mianem edenu na ziemi. Na Bahamach oganiała czas w George Town, w posiadłości słynnej pośród hollywoodzkich gwiazd; na Kostaryce pomieszkiwała w 6-kondygnacyjnej, ekskluzywnej nieruchomości z piętrowym basenem. Do jej dyspozycji był w tym miejscu pełen personel, który dbał o to, by niczego jej nie zabrakło. W Europie zwiedziła hiszpańską Berselonu a także chorwacką wysepkę Brač. Na indonezyjskiej wyspie Lękali miała promocję ucapić się w domu, który w całego szeregu plebiscytach ujmowany był określeniem jednego z najseksowniejszych na ziemii. Stamtąd dotarła do Pekinu i na Chyli.\nUbiegając się o tę pracę, Wiktoria Schucher pokonała 14 tysięcy osób, które – trudno się dziwić – też zamarzyły o luksusowych wakacjach, za które płaci hojny pracodawca. W tym wypadku była to firma ThirdHome, oferująca krótkoterminowy wynajem nieruchomości dla najbardziej zamożnych klientów. Przygoda Niemki trwała trzy miesiące. Utwierdziła ją też w przekonaniu, że podróżowanie jest tym, na co warto w życiu stawiać.\nKategorie Wybierz kategorię Opinie (3) W Urzędach Pracy (3) Zarobki (2)\n7 marca 2019 14 czerwca 2020 wypatruj.pl\t0\nZ całą pewnością wiele osób zarejestrowanych w Urzędzie Pracy zdążyło się już przekonać o tym, że nie ma co liczyć\n26 października 2018 3 stycznia 2020 wypatruj.pl\t0\nAktualnie zarejestrowanie się w Urządze Pracy nie ma większego sensu. Najczęściej jedyną korzyścią jest ubezpieczenie zdrowotne. Pamiętajmy jednak, że za\nA w Urzędach Pracy ciągle to samo\n29 grudnia 2017 21 lutego 2019 wypatruj.pl\t0\nNiskie zarobki z pewnością stanowią poważny problem dla wielu osób, jednakże lepsze to niż bycie bezrobotnym. W Urzędach Pracy może\nWarszawa, ul. Grzybowska 78, b.215\n© 2012-2019 Wszelkie prawa zastrzeżone


Studenci przyznali nagrody – Gazeta Parlamentarna\nStudenci przyznali nagrody\nW dniu 28 lutego 2014 roku w Hotelu Rzeszów odbyła się piąta edycja Gali „Laur Studentów 2014” organizowana przez Samorząd Studentów Uniwersytetu Rzeszowskiego. Patronat Honorowy nad uroczystością objął Rektor Uniwersytetu Rzeszowskiego prof. dr hab. Aleksander Bobko.\nGala „Laur Studentów 2014” to wydarzenie, które jest okazją dla studentów, aby uhonorować osoby, organizacje, firmy i instytucje wspierające ich codzienną działalność ale także aby wyrazić wdzięczność wybranym osobom spośród społeczności akademickiej za zaangażowanie w pracę ze studentami.\nW trakcie trwania uroczystości zostały wręczone nagrody w 9 kategoriach. Pierwsza\nz nich to „Instytucja wspierająca studentów”. Nagroda w tej kategorii przyznawana jest instytucji, której nie jest obojętna przyszłość studentów i absolwentów. Instytucja wyróżniona przez studentów to wzór do naśladowania i motor rozwoju. Nagrodę otrzymał: Podkarpacki Bank Spółdzielczy.\nKolejna nagroda przyznana została w kategorii „Firma Przyjazna Studentom”. Jest to wyróżnienie przyznawane firmie, która w szczególny sposób przyczynia się do wspierania pracy Samorządu Studentów UR. Swoim zaangażowaniem i pomocą motywuje do dalszego rozwoju\ni aktywizowania środowiska akademickiego. Jest to dla studentów kategoria niezwykle ważna, gdyż wsparcie takiej firmy często daje możliwość na zrealizowanie projektów. Nagrodę otrzymał Powszechny Zakład Ubezpieczeń.\nKategoria „Media” to z kolei wyróżnienie dla aktywnie promującego działalność studencką medium. Nagroda ta stanowi najważniejsze wyróżnienie przyznawane przez społeczność akademicką proaktywnemu medium wyszczególniając promocję działalności akademickiej w 2013 roku oraz profesjonalizm dziennikarski. Dzięki współpracy z mediami inicjatywy studenckie docierają do społeczności lokalnej i regionalnej. Nagroda została przyznana TVP Rzeszów.\nCzwartą kategorią, w której wręczane są nagrody jest „Odkrycie Roku”. Laur przyznawany jest osobom, które są odkryciem wśród społeczności studenckiej. Poprzez swoje zaangażowanie\ni prace nad sobą są wzorem do naśladowania i dumą Uniwersytetu Rzeszowskiego. Wyróżniona w tej kategorii została studentka Jennifer Mytych – nagrodzona przez premiera Donalda Tuska oraz minister nauki i szkolnictwa wyższego prof. dr hab. Barbarę Kudrycką dyplomem oraz symbolicznym czekiem na realizację projektu naukowego zatytułowanego: „Identyfikacja nowych zagrożeń związanych ze stosowaniem nanocząsteczek złota, srebra, krzemu oraz nanodiamentów na proces przedwczesnego starzenia się komórek ludzkich”. Studentka jest również zdobywczynią Stypendium Prezesa Rady Ministrów.\nKolejna kategoria „Miejsce Przyjazne Studentom”. Jest to nagroda przyznawana organizacjom i instytucjom, którym nie jest obojętny czas wolny studenta. Dzięki nim możliwy jest kontakt z kulturą, dobra zabawa, a przede wszystkim zdobywanie umiejętności w organizowaniu czasu wolnego w sposób jak najbardziej aktywny i kształcący. Wyróżnione tej kategorii zostało Kino Helios.\nSzósta Kategoria, w której przyznawane jest wyróżnienie to „Osobowość Roku”. Nagroda wręczana jest osobie, która swoim zaangażowaniem przyczyniła się do rozwoju środowiska studenckiego. Jest to szczególnie ważne wyróżnienie, gdyż studenci, chcę podziękować za jej pomoc\ni wsparcie w tworzeniu struktur samorządowych. W tym roku nagrodę zdobył Stanisław Mazur – dyrektor Centrum Medycznego „Medyk” w Rzeszowie.\nKolejna Nagroda przyznawana jest w kategorii „ProStudent”. Jest ona największym wyróżnieniem akademickim, gdyż wręcza się ją osobom za całokształt ich działalności w rozwój obszaru akademickiego. Są to osoby, które w szczególny sposób zapisały się w sercach studentów swoją postawą oraz działalnością na Uniwersytecie Rzeszowskim. Nagrodę zdobył Prof. dr hab. Aleksander Bobko – rektor Uniwersytetu Rzeszowskiego.\nDziewiąta a zarazem ostatnia kategoria to „Przyjaciel studentów”. Zwycięzcy zostali wyłonieni w drodze plebiscytu przeprowadzonego na każdym wydziale. Poprzez tą nagrodę studenci chcą podziękować takim osobom, które są dla nich wzorem do naśladowania, które z radością wprowadziły je w funkcjonowanie wydziału, udzieliły pomocy i wsparcia, a dodatkowo wykazały się wielkim zrozumieniem i kulturą osobistą w relacjach ze studentami. W tej kategorii przyznanych zostało 12 wyróżnień, które trafiły na ręce magistrów, doktorów i profesorów z poszczególnych wydziałów. Nagrodzeni zostali: dr Dorota Semków- Chajko (Wydział Prawa i Administracji), dr hab. Prof. UR Emilian Zadarko (Wydział Wychowania Fizycznego), dr Aleksandra Kwiatkowska (Pozawydziałowy Zamiejscowy Instytut Biotechnologii Stosowanej i Nauk Podstawowych), dr Krzysztof Piróg (Wydział Socjologiczno-Historyczny), prof. UR dr hab. Mirosław Dymon (Wydział Muzyki), prof. UR dr hab. Zenon Ożóg (Wydział Filologiczny), dr n. med. Barbara Zych (Wydział Medyczny), dr inż. Artur Ostromęcki (Wydział Ekonomii), prof. UR dr hab. inż. Zbigniew Czerniakowski, (Wydział Biologiczno-Rolniczy), dr Waldemar Lib (Wydział Matematyczno-Przyrodniczy), mgr Aneta Suslinnikow (Wydział Sztuki), dr Hubert Sommer (Wydział Pedagogiczny).\nPodczas uroczystości została wręczona również nagroda specjalna w formie podziękowania, którą otrzymał Dawid Paśko, przewodniczący w latach 2011-2013, za całokształt swojej pracy\ni zaangażowanie, jakim wykazał się podczas pełnienia swojej funkcji.\nNa zakończenie gali zostały również wręczone wyróżnienia za wsparcie i pomoc dla: Grzegorza Kolasińskiego (Rzecznika Prasowego UR), Adama Maryniak (nauczyciel Centrum Sportu i Rekreacji UR), Heleny Wilk (Kierownik Działu Studenckiego UR), Tadeusza Maruta (Pełnomocnika Rektora ds. domów studenckich UR).