တိပိဋက: ၄။ မေဏ္ဍကပဥှော\n၁။ အထ (မိလိန္ဒပဥှ၊၁ဝ၃) ခေါ မိလိန္ဒော ရာဇာ ကတာဝကာသော နိပစ္စ ဂရုနော ပါဒေ သိရသိ အဉ္ဇလိံ ကတွာ ဧတဒဝေါစ ''ဘန္တေ နာဂသေန၊ ဣမေ တိတ္ထိယာ ဧဝံ ဘဏန္တိ [မူကွဲ-ဝဉ္စော ဘဝတိ အဖလော (သီ၊ ပီ၊ က၊)] 'ယဒိ ဗုဒ္ဓေါ ပူဇံ သာဒိယတိ၊ န ပရိနိဗ္ဗုတော ဗုဒ္ဓေါ သံယုတ္တော လောကေန အန္တောဘဝိကော လောကသ္မိံ လောကသာဓာရဏော၊ တသ္မာ တဿ ကတော အဓိကာရော အဝဉ္ဈော ဘဝတိ သဖလော။ ယဒိ ပရိနိဗ္ဗုတော ဝိသံယုတ္တော လောကေန နိဿဋော သဗ္ဗဘဝေဟိ၊ တဿ ပူဇာ နုပ္ပဇ္ဇတိ၊ ပရိနိဗ္ဗုတော န ကိဉ္စိ သာဒိယတိ၊ အသာဒိယန္တဿ ကတော အဓိကာရော ဝဉ္ဈော ဘဝတိ အဖလော'တိ ဥဘတော ကောဋိကော ဧသော ပဥှော၊ နေသော ဝိသယော အပ္ပတ္တမာနသာနံ၊ မဟန္တာနံ ယေဝေသော ဝိသယော၊ ဘိန္ဒေတံ ဒိဋ္ဌိဇာလံ ဧကံသေ ဌပယ၊ တဝေသော ပဥှော အနုပ္ပတ္တော၊ အနာဂတာနံ ဇိနပုတ္တာနံ စက္ခုံ ဒေဟိ ပရဝါဒနိဂ္ဂဟာယာ''တိ။\nထေရော အာဟ ''ပရိနိဗ္ဗုတော၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝါ၊ န စ ဘဂဝါ ပူဇံ သာဒိယတိ၊ ဗောဓိမူလေ ယေဝ တထာဂတဿ သာဒိယနာ ပဟီနာ၊ ကိံ ပန အနုပါဒိသေသာယ နိဗ္ဗာနဓာတုယာ ပရိနိဗ္ဗုတဿ။ ဘာသိတမ္ပေတံ၊ မဟာရာဇ၊ ထေရေန သာရိပုတ္တေန ဓမ္မသေနာပတိနာ --\n'''ပူဇိယန္တာ [မူကွဲ-ပူဇိတာ (သျာ၊)] အသမသမာ၊ သဒေဝမာနုသေဟိ တေ။\nန သာဒိယန္တိ သက္ကာရံ၊ ဗုဒ္ဓါနံ ဧသ ဓမ္မတာ'''တိ။\nရာဇာ အာဟ ''ဘန္တေ နာဂသေန၊ ပုတ္တော ဝါ ပိတုနော ဝဏ္ဏံ ဘာသတိ၊ ပိတာ ဝါ ပုတ္တဿ ဝဏ္ဏံ ဘာသတိ၊ န စေတံ ကာရဏံ ပရဝါဒါနံ နိဂ္ဂဟာယ၊ ပသာဒပ္ပကာသနံ နာမေတံ၊ ဣင်္ဃ မေ တွံ တတ္ထ ကာရဏံ သမ္မာ ဗြူဟိ သကဝါဒဿ ပတိဋ္ဌာပနာယ ဒိဋ္ဌိဇာလဝိနိဝေဌနာယာ''တိ။\nထေရော အာဟ ''ပရိနိဗ္ဗုတော၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝါ၊ န စ ဘဂဝါ ပူဇံ သာဒိယတိ၊ အသာဒိယန္တေဿဝ တထာဂတဿ ဒေဝမနုဿာ ဓာတုရတနံ ဝတ္ထုံ ကရိတွာ တထာဂတဿ ဉာဏရတနာရမ္မဏေန သမ္မာပဋိပတ္တိံ သေဝန္တာ တိေဿာ သမ္ပတ္တိယော ပဋိလဘန္တိ။\n''ယထာ (မိလိန္ဒပဥှ၊၁ဝ၄၊ မဟာရာဇ၊ မဟတိမဟာအဂ္ဂိက္ခန္ဓော ပဇ္ဇလိတွာ နိဗ္ဗာယေယျ၊ အပိ နု ခေါ သော၊ မဟာရာဇ၊ မဟာအဂ္ဂိက္ခန္ဓော သာဒိယတိ တိဏကဋ္ဌုပါဒါန''န္တိ? ''ဇလမာနောပိ သော၊ ဘန္တေ၊ မဟာအဂ္ဂိက္ခန္ဓော တိဏကဋ္ဌုပါဒါနံ န သာဒိယတိ၊ ကိံ ပန နိဗ္ဗုတော ဥပသန္တော အစေတနော သာဒိယတိ? ''တသ္မိံ ပန၊ မဟာရာဇ၊ အဂ္ဂိက္ခန္ဓေ ဥပရတေ ဥပသန္တေ လောကေ အဂ္ဂိ သုညော ဟောတီ''တိ။ ''န ဟိ၊ ဘန္တေ၊ ကဋ္ဌံ အဂ္ဂိဿ ဝတ္ထု ဟောတိ ဥပါဒါနံ၊ ယေ ကေစိ မနုဿာ အဂ္ဂိကာမာ၊ တေ အတ္တနော ထာမဗလဝီရိယေန ပစ္စတ္တပုရိသကာရေန ကဋ္ဌံ မန္ထယိတွာ [မူကွဲ-မဒ္ဒိတွာ (က၊)] အဂ္ဂိံ နိဗ္ဗတ္တေတွာ တေန အဂ္ဂိနာ အဂ္ဂိကရဏီယာနိ ကမ္မာနိ ကရောန္တီ''တိ။ ''တေန ဟိ၊ မဟာရာဇ၊ တိတ္ထိယာနံ ဝစနံ မိစ္ဆာ ဘဝတိ 'အသာဒိယန္တဿ ကတော အဓိကာရော ဝဉ္ဈော ဘဝတိ အဖလော'တိ။\n''ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ မဟတိမဟာအဂ္ဂိက္ခန္ဓော ပဇ္ဇလိ၊ ဧဝမေဝ ဘဂဝါ ဒသသဟဿိယာ [မူကွဲ-ဒသသဟဿိမှိ (သီ၊ ပီ၊ က၊)] လောကဓာတုယာ ဗုဒ္ဓသိရိယာ ပဇ္ဇလိ။ ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ မဟတိမဟာအဂ္ဂိက္ခန္ဓော ပဇ္ဇလိတွာ နိဗ္ဗုတော၊ ဧဝမေဝ ဘဂဝါ ဒသသဟဿိယာ လောကဓာတုယာ ဗုဒ္ဓသိရိယာ ပဇ္ဇလိတွာ အနုပါဒိသေသာယ နိဗ္ဗာနဓာတုယာ ပရိနိဗ္ဗုတော။ ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ နိဗ္ဗုတော အဂ္ဂိက္ခန္ဓော တိဏကဋ္ဌုပါဒါနံ န သာဒိယတိ၊ ဧဝမေဝ ခေါ လောကဟိတဿ သာဒိယနာ ပဟီနာ ဥပသန္တာ။ ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ မနုဿာ နိဗ္ဗုတေ အဂ္ဂိက္ခန္ဓေ အနုပါဒါနေ အတ္တနော ထာမဗလဝီရိယေန ပစ္စတ္တပုရိသကာရေန ကဋ္ဌံ မန္ထယိတွာ အဂ္ဂိံ နိဗ္ဗတ္တေတွာ တေန အဂ္ဂိနာ အဂ္ဂိကရဏီယာနိ ကမ္မာနိ ကရောန္တိ၊ ဧဝမေဝ ခေါ ဒေဝမနုဿာ တထာဂတဿ ပရိနိဗ္ဗုတဿ အသာဒိယန္တေဿဝ ဓာတုရတနံ ဝတ္ထုံ ကရိတွာ တထာဂတဿ ဉာဏရတနာရမ္မဏေန သမ္မာပဋိပတ္တိံ သေဝန္တာ တိေဿာ သမ္ပတ္တိယော ပဋိလဘန္တိ၊ ဣမိနာပိ၊ မဟာရာဇ၊ ကာရဏေန တထာဂတဿ ပရိနိဗ္ဗုတဿ အသာဒိယန္တေဿဝ ကတော အဓိကာရော အဝဉ္ဈော ဘဝတိ သဖလော။\n''အပရမ္ပိ၊ မဟာရာဇ၊ ဥတ္တရိံ ကာရဏံ သုဏောဟိ ယေန ကာရဏေန တထာဂတဿ ပရိနိဗ္ဗုတဿ အသာဒိယန္တေဿဝ ကတော အဓိကာရော အဝဉ္ဈော ဘဝတိ သဖလော။ ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ မဟတိမဟာဝါတော ဝါယိတွာ ဥပရမေယျ၊ အပိ နု ခေါ သော၊ မဟာရာဇ၊ ဥပရတော ဝါတော သာဒိယတိ ပုန နိဗ္ဗတ္တာပန''န္တိ? ''န ဟိ၊ ဘန္တေ၊ ဥပရတဿ ဝါတဿ အာဘောဂေါ ဝါ (မိလိန္ဒပဥှ၊၁ဝ၅) မနသိကာရော ဝါ ပုန နိဗ္ဗတ္တာပနာယ''။ ''ကိံ ကာရဏံ''? ''အစေတနာ သာ ဝါယောဓာတူ''တိ။ ''အပိ နု တဿ၊ မဟာရာဇ၊ ဥပရတဿ ဝါတဿ ဝါတောတိ သမညာ အပဂစ္ဆတီ''တိ? ''န ဟိ၊ ဘန္တေ၊ တာလဝဏ္ဋဝိဓူပနာနိ ဝါတဿ ဥပ္ပတ္တိယာ ပစ္စယာ၊ ယေ ကေစိ မနုဿာ ဥဏှာဘိတတ္တာ ပရိဠာဟပရိပီဠိတာ၊ တေ တာလဝဏ္ဋေန ဝါ ဝိဓူပနေန ဝါ အတ္တနော ထာမဗလဝီရိယေန ပစ္စတ္တပုရိသကာရေန တံ နိဗ္ဗတ္တေတွာ တေန ဝါတေန ဥဏှံ နိဗ္ဗာပေန္တိ ပရိဠာဟံ ဝူပသမေန္တီ''တိ။ ''တေန ဟိ၊ မဟာရာဇ၊ တိတ္ထိယာနံ ဝစနံ မိစ္ဆာ ဘဝတိ 'အသာဒိယန္တဿ ကတော အဓိကာရော ဝဉ္ဈော ဘဝတိ အဖလော'တိ။\n''ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ မဟတိမဟာဝါတော ဝါယိ၊ ဧဝမေဝ ဘဂဝါ ဒသသဟဿိယာ လောကဓာတုယာ သီတလမဓုရသန္တသုခုမမေတ္တာဝါတေန ဥပဝါယိ။ ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ မဟတိမဟာဝါတော ဝါယိတွာ ဥပရတော၊ ဧဝမေဝ ဘဂဝါ သီတလမဓုရသန္တသုခုမမေတ္တာဝါတေန ဥပဝါယိတွာ အနုပါဒိသေသာယ နိဗ္ဗာနဓာတုယာ ပရိနိဗ္ဗုတော။ ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ဥပရတော ဝါတော ပုန နိဗ္ဗတ္တာပနံ န သာဒိယတိ၊ ဧဝမေဝ လောကဟိတဿ သာဒိယနာ ပဟီနာ ဥပသန္တာ။ ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ တေ မနုဿာ ဥဏှာဘိတတ္တာ ပရိဠာဟပရိပီဠိတာ၊ ဧဝမေဝ ဒေဝမနုဿာ တိဝိဓဂ္ဂိသန္တာပပရိဠာဟပရိပီဠိတာ။ ယထာ တာလဝဏ္ဋဝိဓူပနာနိ ဝါတဿ နိဗ္ဗတ္တိယာ ပစ္စယာ ဟောန္တိ၊ ဧဝမေဝ တထာဂတဿ ဓာတု စ ဉာဏရတနဉ္စ ပစ္စယော ဟောတိ တိဿန္နံ သမ္ပတ္တီနံ ပဋိလာဘာယ။ ယထာ မနုဿာ ဥဏှာဘိတတ္တာ ပရိဠာဟပရိပီဠိတာ တာလဝဏ္ဋေန ဝါ ဝိဓူပနေန ဝါ ဝါတံ နိဗ္ဗတ္တေတွာ ဥဏှံ နိဗ္ဗာပေန္တိ ပရိဠာဟံ ဝူပသမေန္တိ၊ ဧဝမေဝ ဒေဝမနုဿာ တထာဂတဿ ပရိနိဗ္ဗုတဿ အသာဒိယန္တေဿဝ ဓာတုဉ္စ ဉာဏရတနဉ္စ ပူဇေတွာ ကုသလံ နိဗ္ဗတ္တေတွာ တေန ကုသလေန တိဝိဓဂ္ဂိသန္တာပပရိဠာဟံ နိဗ္ဗာပေန္တိ ဝူပသမေန္တိ။ ဣမိနာပိ၊ မဟာရာဇ၊ ကာရဏေန တထာဂတဿ ပရိနိဗ္ဗုတဿ အသာဒိယန္တေဿဝ ကတော အဓိကာရော အဝဉ္ဈော ဘဝတိ သဖလောတိ။\n''အပရမ္ပိ၊ မဟာရာဇ၊ ဥတ္တရိံ ကာရဏံ သုဏောဟိ ပရဝါဒါနံ နိဂ္ဂဟာယ။ ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ပုရိသော ဘေရိံ အာကောဋေတွာ သဒ္ဒံ နိဗ္ဗတ္တေယျ၊ ယော သော ဘေရိသဒ္ဒေါ ပုရိသေန နိဗ္ဗတ္တိတော၊ သော သဒ္ဒေါ အန္တရဓာယေယျ၊ အပိ နု ခေါ သော၊ မဟာရာဇ၊ သဒ္ဒေါ သာဒိယတိ ပုန နိဗ္ဗတ္တာပန''န္တိ? ''န ဟိ၊ ဘန္တေ၊ အန္တရဟိတော သော သဒ္ဒေါ၊ နတ္ထိ တဿ ပုန ဥပ္ပါဒါယ အာဘောဂေါ (မိလိန္ဒပဥှ၊၁ဝ၆) ဝါ မနသိကာရော ဝါ၊ သကိံ နိဗ္ဗတ္တေ ဘေရိသဒ္ဒေ အန္တရဟိတေ သော ဘေရိသဒ္ဒေါ သမုစ္ဆိန္နော ဟောတိ။ ဘေရီ ပန၊ ဘန္တေ၊ ပစ္စယော ဟောတိ သဒ္ဒဿ နိဗ္ဗတ္တိယာ၊ အထ ပုရိသော ပစ္စယေ သတိ အတ္တဇေန ဝါယာမေန ဘေရိံ အကောဋေတွာ သဒ္ဒံ နိဗ္ဗတ္တေတီ''တိ။ ''ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝါ သီလသမာဓိပညာဝိမုတ္တိဝိမုတ္တိဉာဏဒဿနပရိဘာဝိတံ ဓာတုရတနဉ္စ ဓမ္မဉ္စ ဝိနယဉ္စ အနုသိဋ္ဌဉ္စ [မူကွဲ-အနုသတ္ထိဉ္စ (သီ၊ ပီ၊)] သတ္ထာရံ ဌပယိတွာ သယံ အနုပါဒိသေသာယ နိဗ္ဗာနဓာတုယာ ပရိနိဗ္ဗုတော၊ န စ ပရိနိဗ္ဗုတေ ဘဂဝတိ သမ္ပတ္တိလာဘော ဥပစ္ဆိန္နော ဟောတိ၊ ဘဝဒုက္ခပဋိပီဠိတာ သတ္တာ ဓာတုရတနဉ္စ ဓမ္မဉ္စ ဝိနယဉ္စ အနုသိဋ္ဌဉ္စ ပစ္စယံ ကရိတွာ သမ္ပတ္တိကာမာ သမ္ပတ္တိယော ပဋိလဘန္တိ၊ ဣမိနာပိ၊ မဟာရာဇ၊ ကာရဏေန တထာဂတဿ ပရိနိဗ္ဗုတဿ အသာဒိယန္တေဿဝ ကတော အဓိကာရော အဝဉ္ဈော ဘဝတိ သဖလောတိ။\n''ဒိဋ္ဌဉ္စေတံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ အနာဂတမဒ္ဓါနံ။ ကထိတဉ္စ ဘဏိတဉ္စ အာစိက္ခိတဉ္စ 'သိယာ ခေါ ပနာနန္ဒ၊ တုမှာကံ ဧဝမဿ အတီတသတ္ထုကံ ပါဝစနံ နတ္ထိ နော သတ္ထာတိ၊ န ခေါ ပနေတံ၊ အာနန္ဒ၊ ဧဝံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ ယော ဝေါ၊ အာနန္ဒ၊ မယာ ဓမ္မော စ ဝိနယော စ ဒေသိတော ပညတ္တော၊ သော ဝေါ မမစ္စယေန သတ္ထာ'တိ။ ပရိနိဗ္ဗုတဿ တထာဂတဿ အသာဒိယန္တဿ ကတော အဓိကာရော ဝဉ္ဈော ဘဝတိ အဖလောတိ၊ တံ တေသံ တိတ္ထိယာနံ ဝစနံ မိစ္ဆာ အဘူတံ ဝိတထံ အလိကံ ဝိရုဒ္ဓံ ဝိပရီတံ ဒုက္ခဒါယကံ ဒုက္ခဝိပါကံ အပါယဂမနီယန္တိ။\n''အပရမ္ပိ၊ မဟာရာဇ၊ ဥတ္တရိံ ကာရဏံ သုဏောဟိ ယေန ကာရဏေန တထာဂတဿ ပရိနိဗ္ဗုတဿ အသာဒိယန္တေဿဝ ကတော အဓိကာရော အဝဉ္ဈော ဘဝတိ သဖလော။ သာဒိယတိ နု ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ အယံ မဟာပထဝီ 'သဗ္ဗဗီဇာနိ မယိ သံဝိရုဟန္တူ'''တိ? ''န ဟိ၊ ဘန္တေ''တိ။ ''ကိဿ ပန တာနိ၊ မဟာရာဇ၊ ဗီဇာနိ အသာဒိယန္တိယာ မဟာပထဝိယာ သံဝိရုဟိတွာ ဒဠှမူလဇဋာပတိဋ္ဌိတာ ခန္ဓသာရသာခါပရိဝိတ္ထိဏ္ဏာ ပုပ္ဖဖလဓရာ ဟောန္တီ''တိ? ''အသာဒိယန္တီပိ၊ ဘန္တေ၊ မဟာပထဝီ တေသံ ဗီဇာနံ ဝတ္ထုံ ဟောတိ ပစ္စယံ ဒေတိ ဝိရုဟနာယ၊ တာနိ ဗီဇာနိ တံ ဝတ္ထုံ နိဿာယ တေန ပစ္စယေန သံဝိရုဟိတွာ ဒဠှမူလဇဋာပတိဋ္ဌိတာ ခန္ဓသာရသာခါပရိဝိတ္ထိဏ္ဏာ ပုပ္ဖဖလဓရာ ဟောန္တီ''တိ။ ''တေန (မိလိန္ဒပဥှ၊၁ဝ၇) ဟိ၊ မဟာရာဇ၊ တိတ္ထိယာ သကေ ဝါဒေ နဋ္ဌာ ဟောန္တိ ဟတာ ဝိရုဒ္ဓါ၊ သစေ တေ ဘဏန္တိ 'အသာဒိယန္တဿ ကတော အဓိကာရော ဝဉ္ဈော ဘဝတိ အဖလော' တိ။\n''ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ မဟာပထဝီ၊ ဧဝံ တထာဂတော အရဟံ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ။ ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ မဟာပထဝီ န ကိဉ္စိ သာဒိယတိ၊ ဧဝံ တထာဂတော န ကိဉ္စိ သာဒိယတိ။ ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ တာနိ ဗီဇာနိ ပထဝိံ နိဿာယ သံဝိရုဟိတွာ ဒဠှမူလဇဋာပတိဋ္ဌိတာ ခန္ဓသာရသာခါပရိဝိတ္ထိဏ္ဏာ ပုပ္ဖဖလဓရာ ဟောန္တိ၊ ဧဝံ ဒေဝမနုဿာ တထာဂတဿ ပရိနိဗ္ဗုတဿ အသာဒိယန္တေဿဝ ဓာတုဉ္စ ဉာဏရတနဉ္စ နိဿာယ ဒဠှကုသလမူလပတိဋ္ဌိတာ သမာဓိက္ခန္ဓဓမ္မသာရသီလသာခါပရိဝိတ္ထိဏ္ဏာ ဝိမုတ္တိပုပ္ဖသာမညဖလဓရာ ဟောန္တိ၊ ဣမိနာပိ၊ မဟာရာဇ၊ ကာရဏေန တထာဂတဿ ပရိနိဗ္ဗုတဿ အသာဒိယန္တေဿဝ ကတော အဓိကာရော အဝဉ္ဈော ဘဝတိ သဖလောတိ။\n''အပရမ္ပိ၊ မဟာရာဇ၊ ဥတ္တရိံ ကာရဏံ သုဏောဟိ ယေန ကာရဏေန တထာဂတဿ ပရိနိဗ္ဗုတဿ အသာဒိယန္တေဿဝ ကတော အဓိကာရော အဝဉ္ဈော ဘဝတိ သဖလော။ သာဒိယန္တိ နု ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ ဣမေ သြဋ္ဌာ ဂေါဏာ ဂဒြဘာ အဇာ ပသူ မနုဿာ အန္တောကုစ္ဆိသ္မိံ ကိမိကုလာနံ သမ္ဘဝ''န္တိ? ''န ဟိ၊ ဘန္တေ''တိ။ ''ကိဿ ပန တေ၊ မဟာရာဇ၊ ကိမယော တေသံ အသာဒိယန္တာနံ အန္တောကုစ္ဆိသ္မိံ သမ္ဘဝိတွာ ဗဟုပုတ္တနတ္တာ ဝေပုလ္လတံ ပါပုဏန္တီ''တိ? ''ပါပဿ၊ ဘန္တေ၊ ကမ္မဿ ဗလဝတာယ အသာဒိယန္တာနံ ယေဝ တေသံ သတ္တာနံ အန္တောကုစ္ဆိသ္မိံ ကိမယော သမ္ဘဝိတွာ ဗဟုပုတ္တနတ္တာ ဝေပုလ္လတံ ပါပုဏန္တီ''တိ။ ''ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ တထာဂတဿ ပရိနိဗ္ဗုတဿ အသာဒိယန္တေဿဝ ဓာတုဿ စ ဉာဏာရမ္မဏဿ စ ဗလဝတာယ တထာဂတေ ကတော အဓိကာရော အဝဉ္ဈော ဘဝတိ သဖလောတိ။\n''အပရမ္ပိ၊ မဟာရာဇ၊ ဥတ္တရိံ ကာရဏံ သုဏောဟိ ယေန ကာရဏေန တထာဂတဿ ပရိနိဗ္ဗုတဿ အသာဒိယန္တေဿဝ ကတော အဓိကာရော အဝဉ္ဈော ဘဝတိ သဖလော။ သာဒိယန္တိ နု ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ ဣမေ မနုဿာ ဣမေ အဋ္ဌနဝုတိ ရောဂါ ကာယေ နိဗ္ဗတ္တန္တူ''တိ? ''န ဟိ၊ ဘန္တေ''တိ။ ''ကိဿ ပန တေ၊ မဟာရာဇ၊ ရောဂါ အသာဒိယန္တာနံ ကာယေ နိပတန္တီ''တိ? ''ပုဗ္ဗေ ကတေန၊ ဘန္တေ၊ ဒုစ္စရိတေနာ''တိ။ ''ယဒိ၊ မဟာရာဇ၊ ပုဗ္ဗေ ကတံ အကုသလံ ဣဓ (မိလိန္ဒပဥှ၊၁ဝ၈) ဝေဒနီယံ ဟောတိ၊ တေန ဟိ၊ မဟာရာဇ၊ ပုဗ္ဗေ ကတမ္ပိ ဣဓ ကတမ္ပိ ကုသလာကုသလံ ကမ္မံ အဝဉ္ဈံ ဘဝတိ သဖလန္တိ။ ဣမိနာပိ၊ မဟာရာဇ၊ ကာရဏေန တထာဂတဿ ပရိနိဗ္ဗုတဿ အသာဒိယန္တေဿဝ ကတော အဓိကာရော အဝဉ္ဈော ဘဝတိ သဖလောတိ။\n''သုတပုဗ္ဗံ ပန တယာ၊ မဟာရာဇ၊ နန္ဒကော နာမ ယက္ခော ထေရံ သာရိပုတ္တံ အာသာဒယိတွာ ပထဝိံ ပဝိဋ္ဌော''တိ? ''အာမ၊ ဘန္တေ၊ သုယျတိ၊ လောကေ ပါကဋော ဧသော''တိ။ ''အပိ နု ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ ထေရော သာရိပုတ္တော သာဒိယိ နန္ဒကဿ ယက္ခဿ မဟာပထဝိဂိလန''န္တိ [မူကွဲ-ပဝတ္တမာနေပိ (သျာ)] ''ဥဗ္ဗတ္တိယန္တေပိ၊ ဘန္တေ၊ သဒေဝကေ လောကေ ပတမာနေပိ ဆမာယံ စန္ဒိမသူရိယေ ဝိကိရန္တေပိ သိနေရုပဗ္ဗတရာဇေ ထေရော သာရိပုတ္တော န ပရဿ ဒုက္ခံ သာဒိယေယျ။ တံ ကိဿ ဟေတု? ယေန ဟေတုနာ ထေရော သာရိပုတ္တော ကုဇ္ဈေယျ ဝါ ဒုေဿယျ ဝါ၊ သော ဟေတု ထေရဿ သာရိပုတ္တဿ သမူဟတော သမုစ္ဆိန္နော၊ ဟေတုနော သမုဂ္ဃါတိတတ္တာ၊ ဘန္တေ၊ ထေရော သာရိပုတ္တော ဇီဝိတဟာရကေပိ ကောပံ န ကရေယျာ''တိ။ ''ယဒိ၊ မဟာရာဇ၊ ထေရော သာရိပုတ္တော နန္ဒကဿ ယက္ခဿ ပထဝိဂိလနံ န သာဒိယိ၊ ကိဿ ပန နန္ဒကော ယက္ခော ပထဝိံ ပဝိဋ္ဌော''တိ? ''အကုသလဿ၊ ဘန္တေ၊ ကမ္မဿ ဗလဝတာယာ''တိ။ ''ယဒိ၊ မဟာရာဇ၊ အကုသလဿ ကမ္မဿ ဗလဝတာယ နန္ဒကော ယက္ခော ပထဝိံ ပဝိဋ္ဌော၊ အသာဒိယန္တဿာပိ ကတော အပရာဓေါ အဝဉ္ဈော ဘဝတိ သဖလော။ တေန ဟိ၊ မဟာရာဇ၊ အကုသလဿပိ ကမ္မဿ ဗလဝတာယ အသာဒိယန္တဿ ကတော အဓိကာရော အဝဉ္ဈော ဘဝတိ သဖလောတိ။ ဣမိနာပိ၊ မဟာရာဇ၊ ကာရဏေန တထာဂတဿ ပရိနိဗ္ဗုတဿ အသာဒိယန္တေဿဝ ကတော အဓိကာရော အဝဉ္ဈော ဘဝတိ သဖလောတိ။\n''ကတိ နု ခေါ တေ၊ မဟာရာဇ၊ မနုဿာ၊ ယေ ဧတရဟိ မဟာပထဝိံ ပဝိဋ္ဌာ၊ အတ္ထိ တေ တတ္ထ သဝဏ''န္တိ? ''အာမ၊ ဘန္တေ၊ သုယျတီ''တိ။ ''ဣင်္ဃ တွံ၊ မဟာရာဇ၊ သာဝေဟီ''တိ? ''စိဉ္စမာဏဝိကာ၊ ဘန္တေ၊ သုပ္ပဗုဒ္ဓေါ စ သက္ကော၊ ဒေဝဒတ္တော စ ထေရော၊ နန္ဒကော စ ယက္ခော၊ နန္ဒော စ မာဏဝကောတိ။ သုတမေတံ၊ ဘန္တေ၊ ဣမေ ပဉ္စ ဇနာ မဟာပထဝိံ ပဝိဋ္ဌာ''တိ။ ''ကိသ္မိံ တေ၊ မဟာရာဇ၊ အပရဒ္ဓါ''တိ? ''ဘဂဝတိ စ၊ ဘန္တေ၊ သာဝကေသု စာ''တိ။ ''အပိ နု ခေါ၊ မဟာရာဇ (မိလိန္ဒပဥှ၊၁ဝ၉၊ ဘဂဝါ ဝါ သာဝကာ ဝါ သာဒိယိံသု ဣမေသံ မဟာပထဝိပဝိသန''န္တိ? ''န ဟိ ဘန္တေ''တိ။ ''တေန ဟိ၊ မဟာရာဇ၊ တထာဂတဿ ပရိနိဗ္ဗုတဿ အသာဒိယန္တေဿဝ ကတော အဓိကာရော အဝဉ္ဈော ဘဝတိ သဖလော''တိ။ ''သုဝိညာပိတော၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ ပဥှော ဂမ္ဘီရော ဥတ္တာနီကတော၊ ဂုယှံ ဝိဒံသိတံ၊ ဂဏ္ဌိ ဘိန္နော၊ ဂဟနံ အဂဟနံ ကတံ၊ နဋ္ဌာ ပရဝါဒါ၊ ဘဂ္ဂါ ကုဒိဋ္ဌီ၊ နိပ္ပဘာ ဇာတာ ကုတိတ္ထိယာ၊ တွံ ဂဏီဝရပဝရမာသဇ္ဇာ''တိ။\n၂။ ''ဘန္တေ နာဂသေန၊ ဗုဒ္ဓေါ သဗ္ဗညူ''တိ? ''အာမ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝါ သဗ္ဗညူ၊ န စ ဘဂဝတော သတတံ သမိတံ ဉာဏဒဿနံ ပစ္စုပဋ္ဌိတံ၊ အာဝဇ္ဇနပဋိဗဒ္ဓံ ဘဂဝတော သဗ္ဗညုတဉာဏံ၊ အာဝဇ္ဇိတွာ ယဒိစ္ဆကံ ဇာနာတီ''တိ။ ''တေန ဟိ၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ ဗုဒ္ဓေါ အသဗ္ဗညူတိ။ ယဒိ တဿ ပရိယေသနာယ သဗ္ဗညုတဉာဏံ ဟောတီ''တိ။ ''ဝါဟသတံ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ ဝီဟီနံ အဍ္ဎစူဠဉ္စ ဝါဟာ ဝီဟိသတ္တမ္ဗဏာနိ ဒွေ စ တုမ္ဗာ ဧကစ္ဆရာက္ခဏေ ပဝတ္တစိတ္တဿ ဧတ္တကာ ဝီဟီ လက္ခံ ဌပီယမာနာ [မူကွဲ-ဌပီယမာနေ (သီ၊ ပီ၊)] ပရိက္ခယံ ပရိယာဒါနံ ဂစ္ဆေယျုံ?\n''တတြိမေ သတ္တဝိဓာ စိတ္တာ ပဝတ္တန္တိ၊ ယေ တေ၊ မဟာရာဇ၊ သရာဂါ သဒေါသာ သမောဟာ သကိလေသာ အဘာဝိတကာယာ အဘာဝိတသီလာ အဘာဝိတစိတ္တာ အဘာဝိတပညာ၊ တေသံ တံ စိတ္တံ ဂရုကံ ဥပ္ပဇ္ဇတိ ဒန္ဓံ ပဝတ္တတိ။ ကိံ ကာရဏာ? အဘာဝိတတ္တာ စိတ္တဿ။ ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ဝံသနာဠဿ ဝိတတဿ ဝိသာလဿ ဝိတ္ထိဏ္ဏဿ သံသိဗ္ဗိတဝိသိဗ္ဗိတဿ သာခါဇဋာဇဋိတဿ အာကဍ္ဎိယန္တဿ ဂရုကံ ဟောတိ အာဂမနံ ဒန္ဓံ။ ကိံ ကာရဏာ? သံသိဗ္ဗိတဝိသိဗ္ဗိတတ္တာ သာခါနံ။ ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ ယေ တေ သရာဂါ သဒေါသာ သမောဟာ သကိလေသာ အဘာဝိတကာယာ အဘာဝိတသီလာ အဘာဝိတစိတ္တာ အဘာဝိတပညာ၊ တေသံ တံ စိတ္တံ ဂရုကံ ဥပ္ပဇ္ဇတိ ဒန္ဓံ ပဝတ္တတိ။ ကိံ ကာရဏာ? သံသိဗ္ဗိတဝိသိဗ္ဗိတတ္တာ ကိလေသေဟိ၊ ဣဒံ ပဌမံ စိတ္တံ။\n''တတြိဒံ ဒုတိယံ စိတ္တံ ဝိဘတ္တမာပဇ္ဇတိ -- ယေ တေ၊ မဟာရာဇ၊ သောတာပန္နာ ပိဟိတာပါယာ ဒိဋ္ဌိပ္ပတ္တာ ဝိညာတသတ္ထုသာသနာ၊ တေသံ တံ စိတ္တံ တီသု (မိလိန္ဒပဥှ၊၁၁ဝ) ဌာနေသု လဟုကံ ဥပ္ပဇ္ဇတိ လဟုကံ ပဝတ္တတိ။ ဥပရိဘူမီသု ဂရုကံ ဥပ္ပဇ္ဇတိ ဒန္ဓံ ပဝတ္တတိ။ ကိံ ကာရဏာ? တီသု ဌာနေသု စိတ္တဿ ပရိသုဒ္ဓတ္တာ ဥပရိ ကိလေသာနံ အပ္ပဟီနတ္တာ။ ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ဝံသနာဠဿ တိပဗ္ဗဂဏ္ဌိပရိသုဒ္ဓဿ ဥပရိ သာခါဇဋာဇဋိတဿ အာကဍ္ဎိယန္တဿ ယာဝ တိပဗ္ဗံ တာဝ လဟုကံ ဧတိ၊ တတော ဥပရိ ထဒ္ဓံ။ ကိံ ကာရဏာ? ဟေဋ္ဌာ ပရိသုဒ္ဓတ္တာ ဥပရိ သာခါဇဋာဇဋိတတ္တာ။ ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ ယေ တေ သောတာပန္နာ ပိဟိတာပါယာ ဒိဋ္ဌိပ္ပတ္တာ ဝိညာတသတ္ထုသာသနာ၊ တေသံ တံ စိတ္တံ တီသု ဌာနေသု လဟုကံ ဥပ္ပဇ္ဇတိ လဟုကံ ပဝတ္တတိ၊ ဥပရိဘူမီသု ဂရုကံ ဥပ္ပဇ္ဇတိ ဒန္ဓံ ပဝတ္တတိ။ ကိံ ကာရဏာ? တီသု ဌာနေသု စိတ္တဿ ပရိသုဒ္ဓတ္တာ ဥပရိ ကိလေသာနံ အပ္ပဟီနတ္တာ၊ ဣဒံ ဒုတိယံ စိတ္တံ။\n''တတြိဒံ တတိယံ စိတ္တံ ဝိဘတ္တမာပဇ္ဇတိ -- ယေ တေ၊ မဟာရာဇ၊ သကဒါဂါမိနော၊ ယေသံ ရာဂဒေါသမောဟာ တနုဘူတာ၊ တေသံ တံ စိတ္တံ ပဉ္စသု ဌာနေသု လဟုကံ ဥပ္ပဇ္ဇတိ လဟုကံ ပဝတ္တတိ၊ ဥပရိဘူမီသု ဂရုကံ ဥပ္ပဇ္ဇတိ ဒန္ဓံ ပဝတ္တတိ။ ကိံ ကာရဏာ? ပဉ္စသု ဌာနေသု စိတ္တဿ ပရိသုဒ္ဓတ္တာ ဥပရိ ကိလေသာနံ အပ္ပဟီနတ္တာ။ ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ဝံသနာဠဿ ပဉ္စပဗ္ဗဂဏ္ဌိပရိသုဒ္ဓဿ ဥပရိ သာခါဇဋာဇဋိတဿ အာကဍ္ဎိယန္တဿ ယာဝ ပဉ္စပဗ္ဗံ တာဝ လဟုကံ ဧတိ၊ တတော ဥပရိ ထဒ္ဓံ။ ကိံ ကာရဏာ? ဟေဋ္ဌာ ပရိသုဒ္ဓတ္တာ ဥပရိ သာခါဇဋာဇဋိတတ္တာ။ ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ ယေ တေ သကဒါဂါမိနော၊ ယေသံ ရာဂဒေါသမောဟာ တနုဘူတာ၊ တေသံ တံ စိတ္တံ ပဉ္စသု ဌာနေသု လဟုကံ ဥပ္ပဇ္ဇတိ လဟုကံ ပဝတ္တတိ၊ ဥပရိဘူမီသု ဂရုကံ ဥပ္ပဇ္ဇတိ ဒန္ဓံ ပဝတ္တတိ။ ကိံ ကာရဏာ? ပဉ္စသု ဌာနေသု စိတ္တဿ ပရိသုဒ္ဓတ္တာ ဥပရိ ကိလေသာနံ အပ္ပဟီနတ္တာ၊ ဣဒံ တတိယံ စိတ္တံ။\n''တတြိဒံ စတုတ္ထံ စိတ္တံ ဝိဘတ္တမာပဇ္ဇတိ -- ယေ တေ၊ မဟာရာဇ၊ အနာဂါမိနော၊ ယေသံ ပဉ္စောရမ္ဘာဂိယာနိ သညောဇနာနိ ပဟီနာနိ၊ တေသံ တံ စိတ္တံ ဒသသု ဌာနေသု လဟုကံ ဥပ္ပဇ္ဇတိ လဟုကံ ပဝတ္တတိ၊ ဥပရိဘူမီသု ဂရုကံ ဥပ္ပဇ္ဇတိ ဒန္ဓံ ပဝတ္တတိ။ ကိံ ကာရဏာ? ဒသသု ဌာနေသု စိတ္တဿ ပရိသုဒ္ဓတ္တာ ဥပရိ ကိလေသာနံ အပ္ပဟီနတ္တာ။ ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ဝံသနာဠဿ ဒသပဗ္ဗဂဏ္ဌိပရိသုဒ္ဓဿ ဥပရိ သာခါဇဋာဇဋိတဿ အာကဍ္ဎိယန္တဿ ယာဝ ဒသပဗ္ဗံ တာဝ လဟုကံ ဧတိ၊ တတော ဥပရိ ထဒ္ဓံ။ ကိံ ကာရဏာ? ဟေဋ္ဌာ ပရိသုဒ္ဓတ္တာ ဥပရိ သာခါဇဋာဇဋိတတ္တာ။ ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ ယေ တေ အနာဂါမိနော၊ ယေသံ ပဉ္စောရမ္ဘာဂိယာနိ သညောဇနာနိ ပဟီနာနိ၊ တေသံ တံ (မိလိန္ဒပဥှ၊၁၁၁) စိတ္တံ ဒသသု ဌာနေသု လဟုကံ ဥပ္ပဇ္ဇတိ လဟုကံ ပဝတ္တတိ၊ ဥပရိဘူမီသု ဂရုကံ ဥပ္ပဇ္ဇတိ ဒန္ဓံ ပဝတ္တတိ။ ကိံ ကာရဏာ? ဒသသု ဌာနေသု စိတ္တဿ ပရိသုဒ္ဓတ္တာ ဥပရိ ကိလေသာနံ အပ္ပဟီနတ္တာ၊ ဣဒံ စတုတ္ထံ စိတ္တံ။\n''တတြိဒံ ပဉ္စမံ စိတ္တံ ဝိဘတ္တမာပဇ္ဇတိ -- ယေ တေ၊ မဟာရာဇ၊ အရဟန္တော ခီဏာသဝါ ဓေါတမလာ ဝန္တကိလေသာ ဝုသိတဝန္တော ကတကရဏီယာ သြဟိတဘာရာ အနုပ္ပတ္တသဒတ္ထာ ပရိက္ခီဏဘဝသညောဇနာ ပတ္တပဋိသမ္ဘိဒါ သာဝကဘူမီသု ပရိသုဒ္ဓါ၊ တေသံ တံ စိတ္တံ သာဝကဝိသယေ လဟုကံ ဥပ္ပဇ္ဇတိ လဟုကံ ပဝတ္တတိ၊ ပစ္စေကဗုဒ္ဓဘူမီသု ဂရုကံ ဥပ္ပဇ္ဇတိ ဒန္ဓံ ပဝတ္တတိ။ ကိံ ကာရဏာ? ပရိသုဒ္ဓတ္တာ သာဝကဝိသယေ၊ အပရိသုဒ္ဓတ္တာ ပစ္စေကဗုဒ္ဓဝိသယေ။ ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ဝံသနာဠဿ သဗ္ဗပဗ္ဗဂဏ္ဌိပရိသုဒ္ဓဿ အာကဍ္ဎိယန္တဿ လဟုကံ ဟောတိ အာဂမနံ အဒန္ဓံ။ ကိံ ကာရဏာ? သဗ္ဗပဗ္ဗဂဏ္ဌိပရိသုဒ္ဓတ္တာ အဂဟနတ္တာ ဝံသဿ။ ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ ယေ တေ အရဟန္တော ခီဏာသဝါ ဓေါတမလာ ဝန္တကိလေသာ ဝုသိတဝန္တော ကတကရဏီယာ သြဟိတဘာရာ အနုပ္ပတ္တသဒတ္ထာ ပရိက္ခီဏဘဝသညောဇနာ ပတ္တပဋိသမ္ဘိဒါ သာဝကဘူမီသု ပရိသုဒ္ဓါ၊ တေသံ တံ စိတ္တံ သာဝကဝိသယေ လဟုကံ ဥပ္ပဇ္ဇတိ လဟုကံ ပဝတ္တတိ၊ ပစ္စေကဗုဒ္ဓဘူမီသု ဂရုကံ ဥပ္ပဇ္ဇတိ ဒန္ဓံ ပဝတ္တတိ။ ကိံ ကာရဏာ? ပရိသုဒ္ဓတ္တာ သာဝကဝိသယေ၊ အပရိသုဒ္ဓတ္တာ ပစ္စေကဗုဒ္ဓဝိသယေ၊ ဣဒံ ပဉ္စမံ စိတ္တံ။\n''တတြိဒံ ဆဋ္ဌံ စိတ္တံ ဝိဘတ္တမာပဇ္ဇတိ -- ယေ တေ၊ မဟာရာဇ၊ ပစ္စေကဗုဒ္ဓါ သယမ္ဘုနော အနာစရိယကာ ဧကစာရိနော ခဂ္ဂဝိသာဏကပ္ပါ သကဝိသယေ ပရိသုဒ္ဓဝိမလစိတ္တာ၊ တေသံ တံ စိတ္တံ သကဝိသယေ လဟုကံ ဥပ္ပဇ္ဇတိ လဟုကံ ပဝတ္တတိ၊ သဗ္ဗညုဗုဒ္ဓဘူမီသု ဂရုကံ ဥပ္ပဇ္ဇတိ ဒန္ဓံ ပဝတ္တတိ။ ကိံ ကာရဏာ? ပရိသုဒ္ဓတ္တာ သကဝိသယေ မဟန္တတ္တာ သဗ္ဗညုဗုဒ္ဓဝိသယဿ။ ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ပုရိသော သကဝိသယံ ပရိတ္တံ နဒိံ ရတ္တိမ္ပိ ဒိဝါပိ ယဒိစ္ဆက အစ္ဆမ္ဘိတော သြတရေယျ၊ အထ ပရတော မဟာသမုဒ္ဒံ ဂမ္ဘီရံ ဝိတ္ထတံ အဂါဓမပါရံ ဒိသွာ ဘာယေယျ၊ ဒန္ဓာယေယျ န ဝိသဟေယျ သြတရိတုံ။ ကိံ ကာရဏာ? တိဏ္ဏတ္တာ [မူကွဲ-စိဏ္ဏတ္တာ (သီ၊ သျာ၊ ပီ၊)] သကဝိသယဿ၊ မဟန္တတ္တာ စ မဟာသမုဒ္ဒဿ။ ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ ယေ တေ ပစ္စေကဗုဒ္ဓါ သယမ္ဘုနော အနာစရိယကာ ဧကစာရိနော ခဂ္ဂဝိသာဏကပ္ပါ သကဝိသယေ ပရိသုဒ္ဓဝိမလစိတ္တာ၊ တေသံ (မိလိန္ဒပဥှ၊၁၁၂) တံ စိတ္တံ သကဝိသယေ လဟုကံ ဥပ္ပဇ္ဇတိ လဟုကံ ပဝတ္တတိ၊ သဗ္ဗညုဗုဒ္ဓဘူမီသု ဂရုကံ ဥပ္ပဇ္ဇတိ ဒန္ဓံ ပဝတ္တတိ။ ကိံ ကာရဏာ? ပရိသုဒ္ဓတ္တာ သကဝိသယေ မဟန္တတ္တာ သဗ္ဗညုဗုဒ္ဓဝိသယဿ၊ ဣဒံ ဆဋ္ဌံ စိတ္တံ။\n''တတြိဒံ သတ္တမံ စိတ္တံ ဝိဘတ္တမာပဇ္ဇတိ -- ယေ တေ၊ မဟာရာဇ၊ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓါ သဗ္ဗညုနော ဒသဗလဓရာ စတုဝေသာရဇ္ဇဝိသာရဒါ အဋ္ဌာရသဟိ ဗုဒ္ဓဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတာ အနန္တဇိနာ အနာဝရဏဉာဏာ၊ တေသံ တံ စိတ္တံ သဗ္ဗတ္ထ လဟုကံ ဥပ္ပဇ္ဇတိ လဟုကံ ပဝတ္တတိ။ ကိံ ကာရဏာ? သဗ္ဗတ္ထ ပရိသုဒ္ဓတ္တာ။ အပိ နု ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ နာရာစဿ သုဓေါတဿ ဝိမလဿ နိဂ္ဂဏ္ဌိဿ သုခုမဓာရဿ အဇိမှဿ အဝင်္ကဿ အကုဋိလဿ ဒဠှစာပသမာရူဠှဿ ခေါမသုခုမေ ဝါ ကပ္ပါသသုခုမေ ဝါ ကမ္ဗလသုခုမေ ဝါ ဗလဝနိပါတိတဿ ဒန္ဓာယိတတ္တံ ဝါ လဂ္ဂနံ ဝါ ဟောတီ''တိ? ''န ဟိ၊ ဘန္တေ၊ ''ကိံ ကာရဏာ''? ''သုခုမတ္တာ ဝတ္ထာနံ သုဓေါတတ္တာ နာရာစဿ နိပါတဿ စ ဗလဝတ္တာ''တိ၊ ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ ယေ တေ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓါ သဗ္ဗညုနော ဒသဗလဓရာ စတုဝေသာရဇ္ဇဝိသာရဒါ အဋ္ဌာရသဟိ ဗုဒ္ဓဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတာ အနန္တဇိနာ အနာဝရဏဉာဏာ၊ တေသံ တံ စိတ္တံ သဗ္ဗတ္ထ လဟုကံ ဥပ္ပဇ္ဇတိ လဟုကံ ပဝတ္တတိ။ ကိံ ကာရဏာ? သဗ္ဗတ္ထ ပရိသုဒ္ဓတ္တာ၊ ဣဒံ သတ္တမံ စိတ္တံ။\n''တတြ၊ မဟာရာဇ၊ ယဒိဒံ သဗ္ဗညုဗုဒ္ဓါနံ စိတ္တံ၊ တံ ဆန္နမ္ပိ စိတ္တာနံ ဂဏနံ အတိက္ကမိတွာ အသင်္ချေယျေန ဂုဏေန ပရိသုဒ္ဓဉ္စ လဟုကဉ္စ။ ယသ္မာ စ ဘဂဝတော စိတ္တံ ပရိသုဒ္ဓဉ္စ လဟုကဉ္စ၊ တသ္မာ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝါ ယမကပါဋိဟီရံ ဒေဿတိ။ ယမကပါဋိဟီရေ၊ မဟာရာဇ၊ ဉာတဗ္ဗံ ဗုဒ္ဓါနံ ဘဂဝန္တာနံ စိတ္တံ ဧဝံ လဟုပရိဝတ္တန္တိ၊ န တတ္ထ သက္ကာ ဥတ္တရိံ ကာရဏံ ဝတ္တုံ၊ တေပိ၊ မဟာရာဇ၊ ပါဋိဟီရာ သဗ္ဗညုဗုဒ္ဓါနံ စိတ္တံ ဥပါဒါယ ဂဏနမ္ပိ သင်္ခမ္ပိ ကလမ္ပိ ကလဘာဂမ္ပိ န ဥပေန္တိ၊ အာဝဇ္ဇနပဋိဗဒ္ဓံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတော သဗ္ဗညုတဉာဏံ၊ အာဝဇ္ဇေတွာ ယဒိစ္ဆကံ ဇာနာတိ။\n''ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ပုရိသော ဟတ္ထေ ဌပိတံ ယံ ကိဉ္စိ ဒုတိယေ ဟတ္ထေ ဌပေယျ ဝိဝဋေန မုခေန ဝါစံ နိစ္ဆာရေယျ၊ မုခဂတံ ဘောဇနံ ဂိလေယျ၊ ဥမ္မီလေတွာ ဝါ နိမီလေယျ၊ နိမီလေတွာ ဝါ ဥမ္မီလေယျ၊ သမိဉ္ဇိတံ ဝါ ဗာဟံ ပသာရေယျ၊ ပသာရိတံ ဝါ ဗာဟံ သမိဉ္ဇေယျ၊ စိရတရံ ဧတံ၊ မဟာရာဇ၊ လဟုတရံ ဘဂဝတော သဗ္ဗညုတဉာဏံ၊ လဟုတရံ အာဝဇ္ဇနံ၊ အာဝဇ္ဇေတွာ ယဒိစ္ဆကံ ဇာနာတိ၊ အာဝဇ္ဇနဝိကလမတ္တကေန န တာဝတာ ဗုဒ္ဓါ ဘဂဝန္တော အသဗ္ဗညုနော နာမ ဟောန္တီ''တိ။\n''အာဝဇ္ဇနမ္ပိ (မိလိန္ဒပဥှ၊၁၁၃၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ ပရိယေသနာယ ကာတဗ္ဗံ၊ ဣင်္ဃ မံ တတ္ထ ကာရဏေန သညာပေဟီ''တိ။ ''ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ပုရိသဿ အဍ္ဎဿ မဟဒ္ဓနဿ မဟာဘောဂဿ ပဟူတဇာတရူပရဇတဿ ပဟူတဝိတ္တူပကရဏဿ ပဟူတဓနဓညဿ သာလိဝီဟိယဝတဏ္ဍုလတိလမုဂ္ဂမာသပုဗ္ဗဏ္ဏာပရဏ္ဏသပ္ပိတေလနဝနီတခီရဒဓိမဓုဂုဠဖာဏိတာ စ ခဠောပိကုမ္ဘိပီဌရကောဋ္ဌဘာဇနဂတာ ဘဝေယျုံ၊ တဿ စ ပုရိသဿ ပါဟုနကော အာဂစ္ဆေယျ ဘတ္တာရဟော ဘတ္တာဘိကင်္ခီ၊ တဿ စ ဂေဟေ ယံ ရန္ဓံ ဘောဇနံ၊ တံ ပရိနိဋ္ဌိတံ ဘဝေယျ၊ ကုမ္ဘိတော တဏ္ဍုလေ နီဟရိတွာ ဘောဇနံ ရန္ဓေယျ၊ အပိ စ ခေါ သော၊ မဟာရာဇ၊ တာဝတကေန ဘောဇနဝေကလ္လမတ္တကေန အဓနော နာမ ကပဏော နာမ ဘဝေယျာ''တိ? ''န ဟိ၊ ဘန္တေ၊ စက္ကဝတ္တိရညော ဃရေပိ၊ ဘန္တေ၊ အကာလေ ဘောဇနဝေကလ္လံ ဟောတိ၊ ကိံ ပန ဂဟပတိကဿာ''တိ? ''ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ တထာဂတဿ အာဝဇ္ဇနဝိကလမတ္တကံ သဗ္ဗညုတဉာဏံ အာဝဇ္ဇေတွာ ယဒိစ္ဆကံ ဇာနာတိ။\n''ယထာ ဝါ ပန၊ မဟာရာဇ၊ ရုက္ခော အဿ ဖလိတော သြဏတဝိနတော ပိဏ္ဍိဘာရဘရိတော၊ န ကိဉ္စိ တတ္ထ ပတိတံ ဖလံ ဘဝေယျ၊ အပိ နု ခေါ သော၊ မဟာရာဇ၊ ရုက္ခော တာဝတကေန ပတိတဖလဝေကလ္လမတ္တကေန အဖလော နာမ ဘဝေယျာ''တိ? ''န ဟိ၊ ဘန္တေ၊ ပတနပဋိဗဒ္ဓါနိ တာနိ ရုက္ခဖလာနိ၊ ပတိတေ ယဒိစ္ဆကံ လဘတီ''တိ။ ''ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ တထာဂတဿ အာဝဇ္ဇနပဋိဗဒ္ဓံ သဗ္ဗညုတဉာဏံ အာဝဇ္ဇေတွာ ယဒိစ္ဆကံ ဇာနာတီ''တိ။\n''ဘန္တေ နာဂသေန၊ အာဝဇ္ဇေတွာ အာဝဇ္ဇေတွာ ဗုဒ္ဓေါ ယဒိစ္ဆကံ ဇာနာတီ''တိ? ''အာမ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝါ အာဝဇ္ဇေတွာ အာဝဇ္ဇေတွာ ယဒိစ္ဆကံ ဇာနာတီ''တိ။\n''ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ စက္ကဝတ္တီ ရာဇာ ယဒါ စက္ကရတနံ သရတိ 'ဥပေတု မေ စက္ကရတန'န္တိ၊ သရိတေ စက္ကရတနံ ဥပေတိ၊ ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ တထာဂတော အာဝဇ္ဇေတွာ အာဝဇ္ဇေတွာ ယဒိစ္ဆကံ ဇာနာတီ''တိ။ ''ဒဠှံ၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ ကာရဏံ၊ ဗုဒ္ဓေါ သဗ္ဗညူ၊ သမ္ပဋိစ္ဆာမ ဗုဒ္ဓေါ သဗ္ဗညူ''တိ။\n၃။ ''ဘန္တေ နာဂသေန၊ ဒေဝဒတ္တော ကေန ပဗ္ဗာဇိတော''တိ? ''ဆ ယိမေ၊ မဟာရာဇ၊ ခတ္တိယကုမာရာ ဘဒ္ဒိယော စ အနုရုဒ္ဓေါ စ အာနန္ဒော စ ဘဂု စ ကိမိလော (မိလိန္ဒပဥှ၊၁၁၄) [မူကွဲ-ကိမ္ဗိလော (သီ၊ ပီ၊) မ၊ နိ၊ ၂။၁၆၆) ပဿိတဗ္ဗံ] စ ဒေဝဒတ္တော စ ဥပါလိကပ္ပကော သတ္တမော အဘိသမ္ဗုဒ္ဓေ သတ္ထရိ သကျကုလာနန္ဒဇနနေ ဘဂဝန္တံ အနုပဗ္ဗဇန္တာ နိက္ခမိံသု၊ တေ ဘဂဝါ ပဗ္ဗာဇေသီ''တိ။ ''နနု၊ ဘန္တေ၊ ဒေဝဒတ္တေန ပဗ္ဗဇိတွာ သံဃော ဘိန္နော''တိ? ''အာမ၊ မဟာရာဇ၊ ဒေဝဒတ္တေန ပဗ္ဗဇိတွာ သံဃော ဘိန္နော၊ န ဂိဟီ သံဃံ ဘိန္ဒတိ၊ န ဘိက္ခုနီ၊ န သိက္ခမာနာ၊ န သာမဏေရော၊ န သာမဏေရီ သံဃံ ဘိန္ဒတိ၊ ဘိက္ခု ပကတတ္တော သမာနသံဝါသကော သမာနသီမာယံ ဌိတော သံဃံ ဘိန္ဒတီတိ။ သံဃဘေဒကော၊ ဘန္တေ၊ ပုဂ္ဂလော ကိံ ကမ္မံ ဖုသတီ''တိ? ''ကပ္ပဋ္ဌိတိကံ၊ မဟာရာဇ၊ ကမ္မံ ဖုသတီ''တိ။\n''ကိံ ပန၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ ဗုဒ္ဓေါ ဇာနာတိ 'ဒေဝဒတ္တော ပဗ္ဗဇိတွာ သံဃံ ဘိန္ဒိဿတိ၊ သံဃံ ဘိန္ဒိတွာ ကပ္ပံ နိရယေ ပစ္စိဿတီ'''တိ? ''အာမ၊ မဟာရာဇ၊ တထာဂတော ဇာနာတိ 'ဒေဝဒတ္တော ပဗ္ဗဇိတွာ သံဃံ ဘိန္ဒိဿတိ၊ သံဃံ ဘိန္ဒိတွာ ကပ္ပံ နိရယေ ပစ္စိဿတီ'''တိ။ ''ယဒိ၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ ဗုဒ္ဓေါ ဇာနာတိ 'ဒေဝဒတ္တော ပဗ္ဗဇိတွာ သံဃံ ဘိန္ဒိဿတိ၊ သံဃံ ဘိန္ဒိတွာ ကပ္ပံ နိရယေ ပစ္စိဿတီ'တိ၊ တေန ဟိ၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ ဗုဒ္ဓေါ ကာရုဏိကော အနုကမ္ပကော ဟိတေသီ သဗ္ဗသတ္တာနံ အဟိတံ အပနေတွာ ဟိတမုပဒဟတီတိ ယံ ဝစနံ၊ တံ မိစ္ဆာ။ ယဒိ တံ အဇာနိတွာ ပဗ္ဗာဇေသိ၊ တေန ဟိ ဗုဒ္ဓေါ အသဗ္ဗညူတိ၊ အယမ္ပိ ဥဘတော ကောဋိကော ပဥှော တဝါနုပ္ပတ္တော၊ ဝိဇဋေဟိ ဧတံ မဟာဇဋံ၊ ဘိန္ဒ ပရာပဝါဒံ၊ အနာဂတေ အဒ္ဓါနေ တယာ သဒိသာ ဗုဒ္ဓိမန္တော ဘိက္ခူ ဒုလ္လဘာ ဘဝိဿန္တိ၊ ဧတ္ထ တဝ ဗလံ ပကာသေဟီ''တိ။\n''ကာရုဏိကော၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝါ သဗ္ဗညူ စ၊ ကာရုညေန၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝါ သဗ္ဗညုတဉာဏေန ဒေဝဒတ္တဿ ဂတိံ သြလောကေန္တော အဒ္ဒသ ဒေဝဒတ္တံ အာပါယိကံ ကမ္မံ [မူကွဲ-အပရာပရိယကမ္မံ (သီ၊ သျာ၊ ပီ၊)] အာယူဟိတွာ အနေကာနိ ကပ္ပကောဋိသတသဟဿာနိ နိရယေန နိရယံ ဝိနိပါတေန ဝိနိပါတံ ဂစ္ဆန္တံ၊ တံ ဘဂဝါ သဗ္ဗညုတဉာဏေန ဇာနိတွာ ဣမဿ အပရိယန္တကတံ ကမ္မံ မမ သာသနေ ပဗ္ဗဇိတဿ ပရိယန္တကတံ ဘဝိဿတိ၊ ပုရိမံ ဥပါဒါယ ပရိယန္တကတံ ဒုက္ခံ ဘဝိဿတိ၊ အပဗ္ဗဇိတောပိ အယံ မောဃပုရိသော ကပ္ပဋ္ဌိယမေဝ ကမ္မံ အာယူဟိဿတီတိ ကာရုညေန ဒေဝဒတ္တံ ပဗ္ဗာဇေသီ''တိ။\n''တေန ဟိ၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ ဗုဒ္ဓေါ ဝဓိတွာ တေလေန မက္ခေတိ၊ ပပါတေ ပါတေတွာ ဟတ္ထံ ဒေတိ၊ မာရေတွာ ဇီဝိတံ ပရိယေသတိ၊ ယံ သော ပဌမံ ဒုက္ခံ (မိလိန္ဒပဥှ၊၁၁၅) ဒတွာ ပစ္ဆာ သုခံ ဥပဒဟတီ''တိ? ''ဝဓေတိပိ၊ မဟာရာဇ၊ တထာဂတော သတ္တာနံ ဟိတဝသေန၊ ပါတေတိပိ သတ္တာနံ ဟိတဝသေန၊ မာရေတိပိ သတ္တာနံ ဟိတဝသေန၊ ဝဓိတွာပိ၊ မဟာရာဇ၊ တထာဂတော သတ္တာနံ ဟိတမေဝ ဥပဒဟတိ၊ ပါတေတွာပိ သတ္တာနံ ဟိတမေဝ ဥပဒဟတိ၊ မာရေတွာပိ သတ္တာနံ ဟိတမေဝ ဥပဒဟတိ။ ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ မာတာပိတရော နာမ ဝဓိတွာပိ ပါတယိတွာပိ ပုတ္တာနံ ဟိတမေဝ ဥပဒဟန္တိ၊ ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ တထာဂတော ဝဓေတိပိ သတ္တာနံ ဟိတဝသေန၊ ပါတေတိပိ သတ္တာနံ ဟိတဝသေန၊ မာရေတိပိ သတ္တာနံ ဟိတဝသေန၊ ဝဓိတွာပိ၊ မဟာရာဇ၊ တထာဂတော သတ္တာနံ ဟိတမေဝ ဥပဒဟတိ၊ ပါတေတွာပိ သတ္တာနံ ဟိတမေဝ ဥပဒဟတိ၊ မာရေတွာပိ သတ္တာနံ ဟိတမေဝ ဥပဒဟတိ၊ ယေန ယေန ယောဂေန သတ္တာနံ ဂုဏဝုဍ္ဎိ ဟောတိ၊ တေန တေန ယောဂေန သဗ္ဗသတ္တာနံ ဟိတမေဝ ဥပဒဟတိ။ သစေ၊ မဟာရာဇ၊ ဒေဝဒတ္တော န ပဗ္ဗာဇေယျ၊ ဂိဟိဘူတော သမာနော နိရယသံဝတ္တနိကံ ဗဟုံ ပါပကမ္မံ ကတွာ အနေကာနိ ကပ္ပကောဋိသတသဟဿာနိ နိရယေန နိရယံ ဝိနိပါတေန ဝိနိပါတံ ဂစ္ဆန္တော ဗဟုံ ဒုက္ခံ ဝေဒယိဿတိ၊ တံ ဘဂဝါ ဇာနမာနော ကာရုညေန ဒေဝဒတ္တံ ပဗ္ဗာဇေသိ၊ 'မမ သာသနေ ပဗ္ဗဇိတဿ ဒုက္ခံ ပရိယန္တကတံ ဘဝိဿတီ'တိ ကာရုညေန ဂရုကံ ဒုက္ခံ လဟုကံ အကာသိ။\n''ယထာ ဝါ၊ မဟာရာဇ၊ ဓနယသသိရိဉာတိဗလေန ဗလဝါ ပုရိသော အတ္တနော ဉာတိံ ဝါ မိတ္တံ ဝါ ရညာ ဂရုကံ ဒဏ္ဍံ ဓာရေန္တံ အတ္တနော ဗဟုဝိဿတ္ထဘာဝေန သမတ္ထတာယ ဂရုကံ ဒဏ္ဍံ လဟုကံ အကာသိ၊ ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝါ ဗဟူနိ ကပ္ပကောဋိသတသဟဿာနိ ဒုက္ခံ ဝေဒယမာနံ ဒေဝဒတ္တံ ပဗ္ဗာဇေတွာ သီလသမာဓိပညာဝိမုတ္တိဗလသမတ္ထဘာဝေန ဂရုကံ ဒုက္ခံ လဟုကံ အကာသိ။\n''ယထာ ဝါ ပန၊ မဟာရာဇ၊ ကုသလော ဘိသက္ကော သလ္လကတ္တော ဂရုကံ ရောဂံ ဗလဝေါသဓဗလေန လဟုကံ ကရောတိ၊ ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ ဗဟူနိ ကပ္ပကောဋိသတသဟဿာနိ ဒုက္ခံ ဝေဒယမာနံ ဒေဝဒတ္တံ ဘဂဝါ ရောဂညုတာယ ပဗ္ဗာဇေတွာ ကာရုညဗလော ပတ္ထဒ္ဓဓမ္မောသဓဗလေန ဂရုကံ ဒုက္ခံ လဟုကံ အကာသိ။ အပိ နု ခေါ သော၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝါ ဗဟုဝေဒနီယံ ဒေဝဒတ္တံ အပ္ပဝေဒနီယံ ကရောန္တော ကိဉ္စိ အပုညံ အာပဇ္ဇေယျာ''တိ? ''န ကိဉ္စိ၊ ဘန္တေ၊ အပုညံ အာပဇ္ဇေယျ အန္တမသော ဂဒ္ဒူဟနမတ္တမ္ပီ''တိ။ ''ဣမမ္ပိ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ ကာရဏံ အတ္ထတော သမ္ပဋိစ္ဆ၊ ယေန ကာရဏေန ဘဂဝါ ဒေဝဒတ္တံ ပဗ္ဗာဇေသိ။\n''အပရမ္ပိ (မိလိန္ဒပဥှ၊၁၁၆၊ မဟာရာဇ၊ ဥတ္တရိံ ကာရဏံ သုဏောဟိ၊ ယေန ကာရဏေန ဘဂဝါ ဒေဝဒတ္တံ ပဗ္ဗာဇေသိ။ ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ စောရံ အာဂုစာရိံ ဂဟေတွာ ရညော ဒေဿယျုံ၊ 'အယံ ခေါ၊ ဒေဝ၊ စောရော အာဂုစာရီ၊ ဣမဿ ယံ ဣစ္ဆသိ၊ တံ ဒဏ္ဍံ ပဏေဟီ'တိ။ တမေနံ ရာဇာ ဧဝံ ဝဒေယျ 'တေန ဟိ၊ ဘဏေ၊ ဣမံ စောရံ ဗဟိနဂရံ နီဟရိတွာ အာဃာတနေ သီသံ ဆိန္ဒထာ''တိ၊ 'ဧဝံ ဒေဝါ'တိ ခေါ တေ ရညော ပဋိဿုတွာ တံ ဗဟိနဂရံ နီဟရိတွာ အာဃာတနံ နယေယျုံ။ တမေနံ ပေဿယျ ကောစိဒေဝ ပုရိသော ရညော သန္တိကာ လဒ္ဓဝရော လဒ္ဓယသဓနဘောဂေါ အာဒေယျဝစနော ဗလဝိစ္ဆိတကာရီ၊ သော တဿ ကာရုညံ ကတွာ တေ ပုရိသေ ဧဝံ ဝဒေယျ 'အလံ၊ ဘော၊ ကိံ တုမှာကံ ဣမဿ သီသစ္ဆေဒနေန၊ တေန ဟိ ဘော ဣမဿ ဟတ္ထံ ဝါ ပါဒံ ဝါ ဆိန္ဒိတွာ ဇီဝိတံ ရက္ခထ၊ အဟမေတဿ ကာရဏာ ရညော သန္တိကေ ပဋိဝစနံ ကရိဿာမီ'တိ။ တေ တဿ ဗလဝတော ဝစနေန တဿ စောရဿ ဟတ္ထံ ဝါ ပါဒံ ဝါ ဆိန္ဒိတွာ ဇီဝိတံ ရက္ခေယျုံ။ အပိ နု ခေါ သော၊ မဟာရာဇ၊ ပုရိသော ဧဝံ ကာရီ တဿ စောရဿ ကိစ္စကာရီ အဿာ''တိ? ''ဇီဝိတဒါယကော သော၊ ဘန္တေ၊ ပုရိသော တဿ စောရဿ၊ ဇီဝိတေ ဒိန္နေ ကိံ တဿ အကတံ နာမ အတ္ထီ''တိ? ''ယာ ပန ဟတ္ထပါဒစ္ဆေဒနေ ဝေဒနာ၊ သော တာယ ဝေဒနာယ ကိဉ္စိ အပုညံ အာပဇ္ဇေယျာ''တိ? ''အတ္တနော ကတေန သော၊ ဘန္တေ၊ စောရော ဒုက္ခဝေဒနံ ဝေဒယတိ၊ ဇီဝိတဒါယကော ပန ပုရိသော န ကိဉ္စိ အပုညံ အာပဇ္ဇေယျာ''တိ။ ''ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝါ ကာရုညေန ဒေဝဒတ္တံ ပဗ္ဗာဇေသိ 'မမ သာသနေ ပဗ္ဗဇိတဿ ဒုက္ခံ ပရိယန္တကတံ ဘဝိဿတီ'တိ။ ပရိယန္တကတဉ္စ၊ မဟာရာဇ၊ ဒေဝဒတ္တဿ ဒုက္ခံ၊ ဒေဝဒတ္တော၊ မဟာရာဇ၊ မရဏကာလေ --\n'''ဣမေဟိ အဋ္ဌီဟိ တမဂ္ဂပုဂ္ဂလံ၊ ဒေဝါတိဒေဝံ နရဒမ္မသာရထိံ။\nသမန္တစက္ခုံ သတပုညလက္ခဏံ၊ ပါဏေဟိ ဗုဒ္ဓံ သရဏံ ဥပေမီ'တိ။\n''ပါဏုပေတံ သရဏမဂမာသိ။ ဒေဝဒတ္တော၊ မဟာရာဇ၊ ဆ ကောဋ္ဌာသေ ကတေ ကပ္ပေ အတိက္ကန္တေ ပဌမကောဋ္ဌာသေ သံဃံ ဘိန္ဒိ၊ ပဉ္စ ကောဋ္ဌာသေ နိရယေ ပစ္စိတွာ တတော မုစ္စိတွာ အဋ္ဌိဿရော နာမ ပစ္စေကဗုဒ္ဓေါ ဘဝိဿတိ။ အပိ နု ခေါ သော၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝါ ဧဝံ ကာရီ ဒေဝဒတ္တဿ ကိစ္စကာရီ အဿာ''တိ? ''သဗ္ဗဒဒေါ၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ တထာဂတော ဒေဝဒတ္တဿ၊ ယံ တထာဂတော (မိလိန္ဒပဥှ၊၁၁၇) ဒေဝဒတ္တံ ပစ္စေကဗောဓိံ ပါပေဿတိ၊ ကိံ တထာဂတေန ဒေဝဒတ္တဿ အကတံ နာမ အတ္ထီ''တိ? ''ယံ ပန၊ မဟာရာဇ၊ ဒေဝဒတ္တော သံဃံ ဘိန္ဒိတွာ နိရယေ ဒုက္ခဝေဒနံ ဝေဒယတိ၊ အပိ နု ခေါ ဘဂဝါ တတောနိဒါနံ ကိဉ္စိ အပုညံ အာပဇ္ဇေယျာ''တိ? ''န ဟိ၊ ဘန္တေ၊ အတ္တနာ ကတေန၊ ဘန္တေ၊ ဒေဝဒတ္တော ကပ္ပံ နိရယေ ပစ္စတိ၊ ဒုက္ခပရိယန္တကာရကော သတ္ထာ န ကိဉ္စိ အပုညံ အာပဇ္ဇတီ''တိ။ ''ဣမမ္ပိ ခေါ၊ တွံ မဟာရာဇ၊ ကာရဏံ အတ္ထတော သမ္ပဋိစ္ဆ၊ ယေန ကာရဏေန ဘဂဝါ ဒေဝဒတ္တံ ပဗ္ဗာဇေသိ။\n''အပရမ္ပိ၊ မဟာရာဇ၊ ဥတ္တရိံ ကာရဏံ သုဏောဟိ၊ ယေန ကာရဏေန ဘဂဝါ ဒေဝဒတ္တံ ပဗ္ဗာဇေသိ။ ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ကုသလော ဘိသက္ကော သလ္လကတ္တော ဝါတပိတ္တသေမှသန္နိပါတဥတုပရိဏာမဝိသမပရိဟာရသြပက္ကမိကောပက္ကန္တံ ပူတိကုဏပဒုဂ္ဂန္ဓာဘိသဉ္ဆန္နံ အန္တောသလ္လံ သုသိရဂတံ ပုဗ္ဗရုဟိရသမ္ပုဏ္ဏံ ဝဏံ ဝူပသမေန္တော ဝဏမုခံ ကက္ခဠတိခိဏခါရကဋုကေန ဘေသဇ္ဇေန အနုလိမ္ပတိ ပရိပစ္စနာယ၊ ပရိပစ္စိတွာ မုဒုဘာဝမုပဂတံ သတ္ထေန ဝိကန္တယိတွာ ဍဟတိ သလာကာယ၊ ဒဍ္ဎေ ခါရလဝဏံ ဒေတိ၊ ဘေသဇ္ဇေန အနုလိမ္ပတိ ဝဏရုဟနာယ ဗျာဓိတဿ သောတ္ထိဘာဝမနုပ္ပတ္တိယာ၊ အပိ နု ခေါ သော၊ မဟာရာဇ၊ ဘိသက္ကော သလ္လကတ္တော အဟိတစိတ္တော ဘေသဇ္ဇေန အနုလိမ္ပတိ၊ သတ္ထေန ဝိကန္တေတိ၊ ဍဟတိ သလာကာယ၊ ခါရလဝဏံ ဒေတီ''တိ? ''န ဟိ၊ ဘန္တေ၊ ဟိတစိတ္တော သောတ္ထိကာမော တာနိ ကိရိယာနိ ကရောတီ''တိ။ ''ယာ ပနဿ ဘေသဇ္ဇကိရိယာကရဏေန ဥပ္ပန္နာ ဒုက္ခဝေဒနာ၊ တတောနိဒါနံ သော ဘိသက္ကော သလ္လကတ္တော ကိဉ္စိ အပုညံ အာပဇ္ဇေယျာ''တိ? ''ဟိတစိတ္တော၊ ဘန္တေ၊ သောတ္ထိကာမော ဘိသက္ကော သလ္လကတ္တော တာနိ ကိရိယာနိ ကရောတိ၊ ကိံ သော တတောနိဒါနံ အပုညံ အာပဇ္ဇေယျ၊ သဂ္ဂဂါမီ သော၊ ဘန္တေ၊ ဘိသက္ကော သလ္လကတ္တော''တိ။ ''ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ ကာရုညေန ဘဂဝါ ဒေဝဒတ္တံ ပဗ္ဗာဇေသိ ဒုက္ခပရိမုတ္တိယာ။\n''အပရမ္ပိ၊ မဟာရာဇ၊ ဥတ္တရိံ ကာရဏံ သုဏောဟိ၊ ယေန ကာရဏေန ဘဂဝါ ဒေဝဒတ္တံ ပဗ္ဗာဇေသိ။ ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ပုရိသော ကဏ္ဋကေန ဝိဒ္ဓေါ အဿ၊ အထညတရော ပုရိသော တဿ ဟိတကာမော သောတ္ထိကာမော တိဏှေန ကဏ္ဋကေနဝါ သတ္ထမုခေန ဝါ သမန္တတော ဆိန္ဒိတွာ ပဂ္ဃရန္တေန လောဟိတေန တံ ကဏ္ဋကံ နီဟရေယျ၊ အပိ နု ခေါ သော၊ မဟာရာဇ၊ ပုရိသော အဟိတကာမော တံ ကဏ္ဋကံ နီဟရတီ''တိ? ''န ဟိ၊ ဘန္တေ၊ ဟိတကာမော သော၊ ဘန္တေ၊ ပုရိသော သောတ္ထိကာမော တံ ကဏ္ဋကံ နီဟရတိ။ သစေ (မိလိန္ဒပဥှ၊၁၁၈) သော၊ ဘန္တေ၊ တံ ကဏ္ဋကံ န နီဟရေယျ၊ မရဏံ ဝါ သော တေန ပါပုဏေယျ မရဏမတ္တံ ဝါ ဒုက္ခ''န္တိ။ ''ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ တထာဂတော ကာရုညေန ဒေဝဒတ္တံ ပဗ္ဗာဇေသိ ဒုက္ခပရိမုတ္တိယာ။ သစေ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝါ ဒေဝဒတ္တံ န ပဗ္ဗာဇေယျ၊ ကပ္ပကောဋိသတသဟဿမ္ပိ ဒေဝဒတ္တော ဘဝပရမ္ပရာယ နိရယေ ပစ္စေယျာ''တိ။\n''အနုသောတဂါမိံ၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ ဒေဝဒတ္တံ တထာဂတော ပဋိသောတံ ပါပေသိ၊ ဝိပန္ထပဋိပန္နံ ဒေဝဒတ္တံ ပန္ထေ ပဋိပါဒေသိ၊ ပပါတေ ပတိတဿ ဒေဝဒတ္တဿ ပတိဋ္ဌံ အဒါသိ၊ ဝိသမဂတံ ဒေဝဒတ္တံ တထာဂတော သမံ အာရောပေသိ၊ ဣမေ စ၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ ဟေတူ ဣမာနိ စ ကာရဏာနိ န သက္ကာ အညေန သန္ဒေဿတုံ အညတြ တဝါဒိသေန ဗုဒ္ဓိမတာ''တိ။\n၄။ ''ဘန္တေ နာဂသေန၊ ဘာသိတမ္ပေတံ ဘဂဝတာ -- 'အဋ္ဌိမေ၊ ဘိက္ခဝေ [မူကွဲ-အဋ္ဌိမေ အာနန္ဒ (အ၊ နိ၊ ခ ၈။၇ဝ)]၊ ဟေတူ အဋ္ဌ ပစ္စယာ မဟတော ဘူမိစာလဿ ပါတုဘာဝါယာ'တိ။ အသေသဝစနံ ဣဒံ၊ နိေဿသဝစနံ ဣဒံ၊ နိပ္ပရိယာယဝစနံ ဣဒံ၊ နတ္ထညော နဝမော ဟေတု မဟတော ဘူမိစာလဿ ပါတုဘာဝါယ။ ယဒိ၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ အညော နဝမော ဟေတု ဘဝေယျ မဟတော ဘူမိစာလဿ ပါတုဘာဝါယ၊ တမ္ပိ ဟေတုံ ဘဂဝါ ကထေယျ။ ယသ္မာ စ ခေါ၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ နတ္ထညော နဝမော ဟေတု မဟတော ဘူမိစာလဿ ပါတုဘာဝါယ၊ တသ္မာ အနာစိက္ခိတော ဘဂဝတာ၊ အယဉ္စ နဝမော ဟေတု ဒိဿတိ မဟတော ဘူမိစာလဿ ပါတုဘာဝါယ၊ ယံ ဝေဿန္တရေန ရညာ မဟာဒါနေ ဒီယမာနေ သတ္တက္ခတ္တုံ မဟာပထဝီ ကမ္ပိတာတိ။ ယဒိ၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ အဋ္ဌေဝ ဟေတူ အဋ္ဌ ပစ္စယာ မဟတော ဘူမိစာလဿ ပါတုဘာဝါယ၊ တေန ဟိ ဝေဿန္တရေန ရညာ မဟာဒါနေ ဒီယမာနေ သတ္တက္ခတ္တုံ မဟာပထဝီ ကမ္ပိတာတိ ယံ ဝစနံ၊ တံ မိစ္ဆာ။ ယဒိ ဝေဿန္တရေန ရညာ မဟာဒါနေ ဒီယမာနေ သတ္တက္ခတ္တုံ မဟာပထဝီ ကမ္ပိတာ၊ တေန ဟိ အဋ္ဌေဝ ဟေတူ အဋ္ဌ ပစ္စယာ မဟတော ဘူမိစာလဿ ပါတုဘာဝါယာတိ တမ္ပိ ဝစနံ မိစ္ဆာ။ အယမ္ပိ ဥဘတော ကောဋိကော ပဥှော သုခုမော ဒုန္နိဝေဌိယော (မိလိန္ဒပဥှ၊၁၁၉) အန္ဓကရဏော စေဝ ဂမ္ဘီရော စ၊ သော တဝါနုပ္ပတ္တော၊ နေသော အညေန ဣတ္တရပညေန သက္ကာ ဝိသဇ္ဇေတုံ အညတြ တဝါဒိသေန ဗုဒ္ဓိမတာ''တိ။\n''ဘာသိတမ္ပေတံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ -- 'အဋ္ဌိမေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဟေတူ အဋ္ဌ ပစ္စယာ မဟတော ဘူမိစာလဿ ပါတုဘာဝါယာ'တိ။ ယံ ဝေဿန္တရေန ရညာ မဟာဒါနေ ဒီယမာနေ သတ္တက္ခတ္တုံ မဟာပထဝီ ကမ္ပိတာ၊ တဉ္စ ပန အကာလိကံ ကဒါစုပ္ပတ္တိကံ အဋ္ဌဟိ ဟေတူဟိ ဝိပ္ပမုတ္တံ၊ တသ္မာ အဂဏိတံ အဋ္ဌဟိ ဟေတူဟိ။\n''ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ လောကေ တယော ယေဝ မေဃာ ဂဏီယန္တိ ဝဿိကော ဟေမန္တိကော ပါဝုသကောတိ။ ယဒိ တေ မုဉ္စိတွာ အညော မေဃော ပဝဿတိ၊ န သော မေဃော ဂဏီယတိ သမ္မတေဟိ မေဃေဟိ၊ အကာလမေဃောတွေဝ သင်္ခံ ဂစ္ဆတိ။ ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ ဝေဿန္တရေန ရညာ မဟာဒါနေ ဒီယမာနေ ယံ သတ္တက္ခတ္တုံ မဟာပထဝီ ကမ္ပိတာ၊ အကာလိကံ ဧတံ ကဒါစုပ္ပတ္တိကံ အဋ္ဌဟိ ဟေတူဟိ ဝိပ္ပမုတ္တံ၊ န တံ ဂဏီယတိ အဋ္ဌဟိ ဟေတူဟိ။\n''ယထာ ဝါ ပန၊ မဟာရာဇ၊ ဟိမဝန္တာ ပဗ္ဗတာ ပဉ္စ နဒိသတာနိ သန္ဒန္တိ၊ တေသံ၊ မဟာရာဇ၊ ပဉ္စန္နံ နဒိသတာနံ ဒသေဝ နဒိယော နဒိဂဏနာယ ဂဏီယန္တိ။ သေယျထီဒံ၊ ဂင်္ဂါ ယမုနာ အစိရဝတီ သရဘူ မဟီ သိန္ဓု သရဿတီ ဝေတြဝတီ ဝီတံသာ စန္ဒဘာဂါတိ၊ အဝသေသာ နဒိယော နဒိဂဏနာယ အဂဏိတာ။ ကိံ ကာရဏာ? န တာ နဒိယော ဓုဝသလိလာ။ ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ ဝေဿန္တရေန ရညာ မဟာဒါနေ ဒီယမာနေ ယံ သတ္တက္ခတ္တုံ မဟာပထဝီ ကမ္ပိတာ၊ အကာလိကံ ဧတံ ကဒါစုပ္ပတ္တိကံ အဋ္ဌဟိ ဟေတူဟိ ဝိပ္ပမုတ္တံ၊ န တံ ဂဏီယတိ အဋ္ဌဟိ ဟေတူဟိ။\n''ယထာ ဝါ ပန၊ မဟာရာဇ၊ ရညော သတမ္ပိ ဒွိသတမ္ပိ တိသတမ္ပိ အမစ္စာ ဟောန္တိ၊ တေသံ ဆ ယေဝ ဇနာ အမစ္စဂဏနာယ ဂဏီယန္တိ။ သေယျထီဒံ၊ သေနာပတိ ပုရောဟိတော အက္ခဒေဿာ ဘဏ္ဍာဂါရိကော ဆတ္တဂ္ဂါဟကော ခဂ္ဂဂ္ဂါဟကော။ ဧတေ ယေဝ အမစ္စဂဏနာယ ဂဏီယန္တိ။ ကိံ ကာရဏာ? ယုတ္တတ္တာ ရာဇဂုဏေဟိ၊ အဝသေသာ အဂဏိတာ၊ သဗ္ဗေ အမစ္စာတွေဝ သင်္ခံ ဂစ္ဆန္တိ။ ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ ဝေဿန္တရေန ရညာ မဟာဒါနေ ဒီယမာနေ ယံ သတ္တက္ခတ္တုံ မဟာပထဝီ ကမ္ပိတာ၊ အကာလိကံ ဧတံ ကဒါစုပ္ပတ္တိကံ အဋ္ဌဟိ ဟေတူဟိ ဝိပ္ပမုတ္တံ၊ န တံ ဂဏီယတိ အဋ္ဌဟိ ဟေတူဟိ။\n''သုယျတိ (မိလိန္ဒပဥှ၊၁၂ဝ) နု ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ ဧတရဟိ ဇိနသာသနေ ကတာဓိကာရာနံ ဒိဋ္ဌဓမ္မသုခဝေဒနီယကမ္မံ၊ ကိတ္တိ စ ယေသံ အဗ္ဘုဂ္ဂတာ ဒေဝမနုေဿသူ''တိ? ''အာမ၊ ဘန္တေ၊ သုယျတိ ဧတရဟိ ဇိနသာသနေ ကတာဓိကာရာနံ ဒိဋ္ဌဓမ္မသုခဝေဒနီယကမ္မံ၊ ကိတ္တိ စ ယေသံ အဗ္ဘုဂ္ဂတာ ဒေဝမနုေဿသု သတ္တ ဇနာတိ''။ ''ကေ စ တေ၊ မဟာရာဇာ''တိ? ''သုမနော စ၊ ဘန္တေ၊ မာလာကာရော၊ ဧကသာဋကော စ ဗြာဟ္မဏော၊ ပုဏ္ဏော စ ဘတကော၊ မလ္လိကာ စ ဒေဝီ၊ ဂေါပါလမာတာ စ ဒေဝီ၊ သုပ္ပိယာ စ ဥပါသိကာ၊ ပုဏ္ဏာ စ ဒါသီတိ ဣမေ သတ္တ ဒိဋ္ဌဓမ္မသုခဝေဒနီယာ သတ္တာ၊ ကိတ္တိ စ ဣမေသံ အဗ္ဘုဂ္ဂတာ ဒေဝမနုေဿသူ''တိ။\n''အပရေပိ သုယျန္တိ နု ခေါ အတီတေ မာနုသကေနေဝ သရီရဒေဟေန တိဒသဘဝနံ ဂတာ''တိ? ''အာမ၊ ဘန္တေ၊ သုယျန္တီ''တိ။ ''ကေ စ တေ၊ မဟာရာဇာ''တိ? ''ဂုတ္တိလော စ ဂန္ဓဗ္ဗော၊ သာဓီနော စ ရာဇာ၊ နိမိ စ ရာဇာ၊ မန္ဓာတာ စ ရာဇာတိ ဣမေ စတုရော ဇနာ သုယျန္တိ၊ တေနေဝ မာနုသကေန သရီရဒေဟေန တိဒသဘဝနံ ဂတာ''တိ။ ''သုစိရမ္ပိ ကတံ သုယျတိ သုကတဒုက္ကဋန္တိ? သုတပုဗ္ဗံ ပန တယာ၊ မဟာရာဇ၊ အတီတေ ဝါ အဒ္ဓါနေ ဝတ္တမာနေ ဝါ အဒ္ဓါနေ ဣတ္ထန္နာမဿ ဒါနေ ဒီယမာနေ သကိံ ဝါ ဒွိက္ခတ္တုံ ဝါ တိက္ခတ္တုံ ဝါ မဟာပထဝီ ကမ္ပိတာ''တိ? ''န ဟိ ဘန္တေ''တိ။ ''အတ္ထိ မေ၊ မဟာရာဇ၊ အာဂမော အဓိဂမော ပရိယတ္တိ သဝနံ သိက္ခာဗလံ သုဿူသာ ပရိပုစ္ဆာ အာစရိယုပါသနံ၊ မယာပိ န သုတပုဗ္ဗံ 'ဣတ္ထန္နာမဿ ဒါနေ ဒီယမာနေ သကိံ ဝါ ဒွိက္ခတ္တုံ ဝါ တိက္ခတ္တုံ ဝါ မဟာပထဝီ ကမ္ပိတာ'တိ ဌပေတွာ ဝေဿန္တရဿ ရာဇဝသဘဿ ဒါနဝရံ။ ဘဂဝတော စ၊ မဟာရာဇ၊ ကဿပဿ၊ ဘဂဝတော စ သကျမုနိနောတိ ဒွိန္နံ ဗုဒ္ဓါနံ အန္တရေ ဂဏနပထံ ဝီတိဝတ္တာ ဝဿကောဋိယော အတိက္ကန္တာ၊ တတ္ထပိ မေ သဝနံ နတ္ထိ 'ဣတ္ထန္နာမဿ ဒါနေ ဒီယမာနေ သကိံ ဝါ ဒွိက္ခတ္တုံ ဝါ တိက္ခတ္တုံ ဝါ မဟာပထဝီ ကမ္ပိတာ'တိ။ န၊ မဟာရာဇ၊ တာဝတကေန ဝီရိယေန တာဝတကေန ပရက္ကမေန မဟာပထဝီ ကမ္ပတိ၊ ဂုဏဘာရဘရိတာ၊ မဟာရာဇ၊ သဗ္ဗသောစေယျကိရိယဂုဏဘာရဘရိတာ ဓာရေတုံ န ဝိသဟန္တီ မဟာပထဝီ စလတိ ကမ္ပတိ ပဝေဓတိ။\n''ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ သကဋဿ အတိဘာရဘရိတဿ နာဘိယော စ နေမိယော စ ဖလန္တိ အက္ခော ဘိဇ္ဇတိ၊ ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ သဗ္ဗသောစေယျကိရိယဂုဏဘာရဘရိတာ မဟာပထဝီ ဓာရေတုံ န ဝိသဟန္တီ စလတိ ကမ္ပတိ ပဝေဓတိ။\n''ယထာ (မိလိန္ဒပဥှ၊၁၂၁) ဝါ ပန၊ မဟာရာဇ၊ ဂဂနံ အနိလဇလဝေဂသဉ္ဆာဒိတံ ဥဿန္နဇလဘာရဘရိတံ အတိဝါတေန ဖုဋိတတ္တာ နဒတိ ရဝတိ ဂဠဂဠာယတိ၊ ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ မဟာပထဝီ ရညော ဝေဿန္တရဿ ဒါနဗလဝိပုလဥဿန္နဘာရဘရိတာ ဓာရေတုံ န ဝိသဟန္တီ စလတိ ကမ္ပတိ ပဝေဓတိ။ န ဟိ၊ မဟာရာဇ၊ ရညော ဝေဿန္တရဿ စိတ္တံ ရာဂဝသေန ပဝတ္တတိ၊ န ဒေါသဝသေန ပဝတ္တတိ၊ န မောဟဝသေန ပဝတ္တတိ၊ န မာနဝသေန ပဝတ္တတိ၊ န ဒိဋ္ဌိဝသေန ပဝတ္တတိ၊ န ကိလေသဝသေန ပဝတ္တတိ၊ န ဝိတက္ကဝသေန ပဝတ္တတိ၊ န အရတိဝသေန ပဝတ္တတိ၊ အထ ခေါ ဒါနဝသေန ဗဟုလံ ပဝတ္တတိ 'ကိန္တိ အနာဂတာ ယာစကာ မမ သန္တိကေ အာဂစ္ဆေယျုံ၊ အာဂတာ စ ယာစကာ ယထာကာမံ လဘိတွာ အတ္တမနာ ဘဝေယျု'န္တိ သတတံ သမိတံ ဒါနံ ပတိ မာနသံ ဌပိတံ ဟောတိ။ ရညော၊ မဟာရာဇ၊ ဝေဿန္တရဿ သတတံ သမိတံ ဒသသု ဌာနေသု မာနသံ ဌပိတံ ဟောတိ ဒမေ သမေ ခန္တိယံ သံဝရေ ယမေ နိယမေ အက္ကောဓေ အဝိဟိံသာယံ သစ္စေ သောစေယျေ။ ရညော၊ မဟာရာဇ၊ ဝေဿန္တရဿ ကာမေသနာ ပဟီနာ၊ ဘဝေသနာ ပဋိပ္ပဿဒ္ဓါ၊ ဗြဟ္မစရိယေသနာယ ယေဝ ဥဿုက္ကံ အာပန္နော၊ ရညော၊ မဟာရာဇ၊ ဝေဿန္တရဿ အတ္တရက္ခာ [မူကွဲ-ပရရက္ခာယ (သီ၊ ပီ၊)] ပဟီနာ၊ သဗ္ဗသတ္တရက္ခာယ ဥဿုက္ကံ အာပန္နော 'ကိန္တိ ဣမေ သတ္တာ သမဂ္ဂါ အဿု အရောဂါ သဓနာ ဒီဃာယုကာ'တိ ဗဟုလံ ယေဝ မာနသံ ပဝတ္တတိ။ ဒဒမာနော စ၊ မဟာရာဇ၊ ဝေဿန္တရော ရာဇာ တံ ဒါနံ န ဘဝသမ္ပတ္တိဟေတု ဒေတိ၊ န ဓနဟေတု ဒေတိ၊ န ပဋိဒါနဟေတု ဒေတိ၊ န ဥပလာပနဟေတု ဒေတိ၊ န အာယုဟေတု ဒေတိ၊ န ဝဏ္ဏဟေတု ဒေတိ၊ န သုခဟေတု ဒေတိ၊ န ဗလဟေတု ဒေတိ၊ န ယသဟေတု ဒေတိ၊ န ပုတ္တဟေတု ဒေတိ၊ န ဓီတုဟေတု ဒေတိ၊ အထ ခေါ သဗ္ဗညုတဉာဏဟေတု သဗ္ဗညုတဉာဏရတနဿ ကာရဏာ ဧဝရူပေ အတုလဝိပုလာနုတ္တရေ ဒါနဝရေ အဒါသိ၊ သဗ္ဗညုတံ ပတ္တော စ ဣမံ ဂါထံ အဘာသိ --\n'''ဇာလိံ ကဏှာဇိနံ ဓီတံ၊ မဒ္ဒိဒေဝိံ ပတိဗ္ဗတံ။\nစဇမာနော န စိန္တေသိံ၊ ဗောဓိယာ ယေဝ ကာရဏာ'တိ။\n''ဝေဿန္တရော၊ မဟာရာဇ၊ ရာဇာ အက္ကောဓေန ကောဓံ ဇိနာတိ၊ အသာဓုံ သာဓုနာ ဇိနာတိ၊ ကဒရိယံ ဒါနေန ဇိနာတိ၊ အလိကဝါဒိနံ သစ္စေန ဇိနာတိ၊ သဗ္ဗံ အကုသလံ ကုသလေန ဇိနာတိ။ တဿ ဧဝံ ဒဒမာနဿ ဓမ္မာနုဂတဿ ဓမ္မသီသကဿ [မူကွဲ-ဓမ္မာသီသကဿ (က၊)] ဒါနနိဿန္ဒဗလဝ [မူကွဲ-ဒါနနိဿန္ဒဗလ (သီ၊ ပီ၊)] ဝီရိယဝိပုလဝိပ္ဖာရေန ဟေဋ္ဌာ မဟာဝါတာ သဉ္စလန္တိ (မိလိန္ဒပဥှ၊၁၂၂) သဏိကံ သဏိကံ သကိံ သကိံ အာကုလာကုလာ ဝါယန္တိ သြနမန္တိ ဥန္နမန္တိ ဝိနမန္တိ၊ ဆိန္နပတ္တပါဒပါ [မူကွဲ-သီန္နပ္ပတ္တပါဒပါ (သီ၊)] ပပတန္တိ၊ ဂုမ္ဗံ ဂုမ္ဗံ ဝလာဟကာ ဂဂနေ သန္ဓာဝန္တိ၊ ရဇောသဉ္စိတာ ဝါတာ ဒါရုဏာ ဟောန္တိ၊ ဂဂနံ ဥပ္ပီဠိတာ ဝါတာ ဝါယန္တိ၊ သဟသာ ဓမဓမာယန္တိ၊ မဟာဘီမော သဒ္ဒေါ နိစ္ဆရတိ၊ တေသု ဝါတေသု ကုပိတေသု ဥဒကံ သဏိကံ သဏိကံ စလတိ၊ ဥဒကေ စလိတေ ခုဗ္ဘန္တိ မစ္ဆကစ္ဆပါ၊ ယမကယမကာ ဦမိယော ဇာယန္တိ၊ ဇလစရာ သတ္တာ တသန္တိ၊ ဇလဝီစိ ယုဂနဒ္ဓေါ ဝတ္တတိ၊ ဝီစိနာဒေါ ပဝတ္တတိ၊ ဃောရာ ဗုဗ္ဗုဠာ [မူကွဲ-ပုဗ္ဗုဠာ (က၊)] ဥဋ္ဌဟန္တိ၊ ဖေဏမာလာ ဘဝန္တိ၊ ဥတ္တရတိ မဟာသမုဒ္ဒေါ၊ ဒိသာဝိဒိသံ ဓာဝတိ ဥဒကံ၊ ဥဒ္ဓံသောတပဋိသောတမုခါ သန္ဒန္တိ သလိလဓာရာ၊ တသန္တိ အသုရာ ဂရုဠာ နာဂါ ယက္ခာ၊ ဥဗ္ဗိဇ္ဇန္တိ 'ကိံ နု ခေါ၊ ကထံ နု ခေါ၊ သာဂရော ဝိပရိဝတ္တတီ'တိ၊ ဂမနပထမေသန္တိ ဘီတစိတ္တာ၊ ခုဘိတေ လုဠိတေ ဇလဓာရေ ပကမ္ပတိ မဟာပထဝီ သနဂါ သသာဂရာ၊ ပရိဝတ္တတိ သိနေရုဂိရိ ကူဋသေလသိခရော ဝိနမမာနော ဟောတိ၊ ဝိမနာ ဟောန္တိ အဟိနကုလဗိဠာရကောဋ္ဌုကသူကရမိဂပက္ခိနော၊ ရုဒန္တိ ယက္ခာ အပ္ပေသက္ခာ၊ ဟသန္တိ ယက္ခာ မဟေသက္ခာ ကမ္ပမာနာယ မဟာပထဝိယာ။\n''ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ မဟတိ မဟာပရိယောဂေ ဥဒ္ဓနဂတေ ဥဒကသမ္ပုဏ္ဏေ အာကိဏ္ဏတဏ္ဍုလေ ဟေဋ္ဌတော အဂ္ဂိ ဇလမာနော ပဌမံ တာဝ ပရိယောဂံ သန္တာပေတိ၊ ပရိယောဂေါ သန္တတ္တော ဥဒကံ သန္တာပေတိ၊ ဥဒကံ သန္တတ္တံ တဏ္ဍုလံ သန္တာပေတိ၊ တဏ္ဍုလံ သန္တတ္တံ ဥမ္မုဇ္ဇတိ နိမုဇ္ဇတိ၊ ဗုဗ္ဗုဠကဇာတံ ဟောတိ၊ ဖေဏမာလာ ဥတ္တရတိ၊ ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ ဝေဿန္တရော ရာဇာ ယံ လောကေ ဒုစ္စဇံ၊ တံ စဇိ၊ တဿ တံ ဒုစ္စဇံ စဇန္တဿ ဒါနဿ သဘာဝနိဿန္ဒေန ဟေဋ္ဌာ မဟာဝါတာ ဓာရေတုံ န ဝိသဟန္တာ ပရိကုပ္ပိံသု [မူကွဲ-ပရိကမ္ပိံသု (က)] မဟာဝါတေသု ပရိကုပိတေသု [မူကွဲ-ပရိခုဗ္ဘိတေသု (သျာ၊)] ဥဒကံ ကမ္ပိ၊ ဥဒကေ ကမ္ပိတေ မဟာပထဝီ ကမ္ပိ၊ ဣတိ တဒါ မဟာဝါတာ စ ဥဒကဉ္စ မဟာပထဝီ စာတိ ဣမေ တယော ဧကမနာ ဝိယ အဟေသုံ မဟာဒါနနိဿန္ဒေန ဝိပုလဗလဝီရိယေန နတ္ထေဒိသော၊ မဟာရာဇ၊ အညဿ ဒါနာနုဘာဝေါ၊ ယထာ ဝေဿန္တရဿ ရညော မဟာဒါနာနုဘာဝေါ။ ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ မဟိယာ ဗဟုဝိဓာ မဏယော ဝိဇ္ဇန္တိ။ သေယျထီဒံ၊ ဣန္ဒနီလော မဟာနီလော ဇောတိရသော ဝေဠုရိယော ဥမ္မာပုပ္ဖေါ သိရီသပုပ္ဖေါ မနောဟရော သူရိယကန္တော စန္ဒကန္တော ဝဇိရော ခဇ္ဇောပနကော ဖုဿရာဂေါ (မိလိန္ဒပဥှ၊၁၂၃) လောဟိတင်္ဂေါ မသာရဂလ္လောတိ၊ ဧတေ သဗ္ဗေ အတိက္ကမ္မ စက္ကဝတ္တိမဏိ အဂ္ဂမက္ခာယတိ၊ စက္ကဝတ္တိမဏိ၊ မဟာရာဇ၊ သမန္တာ ယောဇနံ သြဘာသေတိ။ ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ ယံ ကိဉ္စိ မဟိယာ ဒါနံ ဝိဇ္ဇတိ အပိ အသဒိသဒါနံ ပရမံ၊ တံ သဗ္ဗံ အတိက္ကမ္မ ဝေဿန္တရဿ ရညော မဟာဒါနံ အဂ္ဂမက္ခာယတိ၊ ဝေဿန္တရဿ၊ မဟာရာဇ၊ ရညော မဟာဒါနေ ဒီယမာနေ သတ္တက္ခတ္တုံ မဟာပထဝီ ကမ္ပိတာ''တိ။\n''အစ္ဆရိယံ၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ ဗုဒ္ဓါနံ၊ အဗ္ဘုတံ၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ ဗုဒ္ဓါနံ၊ ယံ တထာဂတော ဗောဓိသတ္တော သမာနော အသမော လောကေန ဧဝံခန္တိ ဧဝံစိတ္တော ဧဝံအဓိမုတ္တိ ဧဝံအဓိပ္ပါယော၊ ဗောဓိသတ္တာနံ၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ ပရက္ကမော ဒက္ခာပိတော၊ ပါရမီ စ ဇိနာနံ ဘိယျော သြဘာသိတာ၊ စရိယံ စရတောပိ တာဝ တထာဂတဿ သဒေဝကေ လောကေ သေဋ္ဌဘာဝေါ အနုဒဿိတော။ သာဓု၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ ထောမိတံ ဇိနသာသနံ၊ ဇောတိတာ ဇိနပါရမီ၊ ဆိန္နော တိတ္ထိယာနံ ဝါဒဂဏ္ဌိ၊ ဘိန္နော ပရာပဝါဒကုမ္ဘော [မူကွဲ-ဂုမ္ဗော တယာ ဝိဒ္ဓံသိတော (သျာ)] ပဥှော ဂမ္ဘီရော ဥတ္တာနီကတော၊ ဂဟနံ အဂဟနံ ကတံ၊ သမ္မာ လဒ္ဓံ ဇိနပုတ္တာနံ နိဗ္ဗာဟနံ [မူကွဲ-နိဗ္ဗာယနံ (က)] ဧဝမေတံ ဂဏိဝရပဝရ တထာ သမ္ပဋိစ္ဆာမာ''တိ။\n၅။ ''ဘန္တေ နာဂသေန၊ တုမှေ ဧဝံ ဘဏထ 'သိဝိရာဇေန ယာစကဿ စက္ခူနိ ဒိန္နာနိ၊ အန္ဓဿ သတော ပုန ဒိဗ္ဗစက္ခူနိ ဥပ္ပန္နာနီ'တိ၊ ဧတမ္ပိ ဝစနံ သကသဋံ သနိဂ္ဂဟံ သဒေါသံ 'ဟေတုသမုဂ္ဃါတေ အဟေတုသ္မိံ အဝတ္ထုသ္မိံ နတ္ထိ ဒိဗ္ဗစက္ခုဿ ဥပ္ပါဒေါ'တိ သုတ္တေ ဝုတ္တံ၊ ယဒိ၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ သိဝိရာဇေန ယာစကဿ စက္ခူနိ ဒိန္နာနိ၊ တေန ဟိ 'ပုန ဒိဗ္ဗစက္ခူနိ ဥပ္ပန္နာနီ'တိ ယံ ဝစနံ၊ တံ မိစ္ဆာ၊ ယဒိ ဒိဗ္ဗစက္ခူနိ ဥပ္ပန္နာနိ၊ တေန ဟိ 'သိဝိရာဇေန ယာစကဿ စက္ခူနိ ဒိန္နာနီ'တိ ယံ ဝစနံ၊ တမ္ပိ မိစ္ဆာ။ အယမ္ပိ ဥဘတော ကောဋိကော ပဥှော ဂဏ္ဌိတောပိ ဂဏ္ဌိတရော ဝေဌတောပိ ဝေဌတရော ဂဟနတောပိ ဂဟနတရော၊ သော တဝါနုပ္ပတ္တော၊ တတ္ထ ဆန္ဒမဘိဇနေဟိ နိဗ္ဗာဟနာယ ပရဝါဒါနံ နိဂ္ဂဟာယာ''တိ။\n''ဒိန္နာနိ (မိလိန္ဒပဥှ၊၁၂၄၊ မဟာရာဇ၊ သိဝိရာဇေန ယာစကဿ စက္ခူနိ၊ တတ္ထ မာ ဝိမတိံ ဥပ္ပါဒေဟိ၊ ပုန ဒိဗ္ဗာနိ စ စက္ခူနိ ဥပ္ပန္နာနိ၊ တတ္ထာပိ မာ ဝိမတိံ ဇနေဟီ''တိ။ ''အပိ နု ခေါ၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ ဟေတုသမုဂ္ဃါတေ အဟေတုသ္မိံ အဝတ္ထုသ္မိံ ဒိဗ္ဗစက္ခု ဥပ္ပဇ္ဇတီ''တိ? ''န ဟိ၊ မဟာရာဇာ''တိ။ ''ကိံ ပန၊ ဘန္တေ၊ ဧတ္ထ ကာရဏံ၊ ယေန ကာရဏေန ဟေတုသမုဂ္ဃါတေ အဟေတုသ္မိံ အဝတ္ထုသ္မိံ ဒိဗ္ဗစက္ခု ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ ဣင်္ဃ တာဝ ကာရဏေန မံ သညာပေဟီ''တိ?\n''ကိံ ပန၊ မဟာရာဇ၊ အတ္ထိ လောကေ သစ္စံ နာမ၊ ယေန သစ္စဝါဒိနော သစ္စကိရိယံ ကရောန္တီ''တိ? ''အာမ၊ ဘန္တေ၊ အတ္ထိ လောကေ သစ္စံ နာမ၊ သစ္စေန၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ သစ္စဝါဒိနော သစ္စကိရိယံ ကတွာ ဒေဝံ ဝဿာပေန္တိ၊ အဂ္ဂိံ နိဗ္ဗာပေန္တိ၊ ဝိသံ ပဋိဟနန္တိ၊ အညမ္ပိ ဝိဝိဓံ ကတ္တဗ္ဗံ ကရောန္တီ''တိ။ ''တေန ဟိ၊ မဟာရာဇ၊ ယုဇ္ဇတိ သမေတိ သိဝိရာဇဿ သစ္စဗလေန ဒိဗ္ဗစက္ခူနိ ဥပ္ပန္နာနီတိ၊ သစ္စဗလေန၊ မဟာရာဇ၊ အဝတ္ထုသ္မိံ ဒိဗ္ဗစက္ခု ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ သစ္စံ ယေဝ တတ္ထ ဝတ္ထု ဘဝတိ ဒိဗ္ဗစက္ခုဿ ဥပ္ပါဒါယ။\n''ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ယေ ကေစိ သတ္တာ သစ္စမနုဂါယန္တိ 'မဟာမေဃော ပဝဿတူ'တိ၊ တေသံ သဟ သစ္စမနုဂီတေန မဟာမေဃော ပဝဿတိ၊ အပိ နု ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ အတ္ထိ အာကာသေ ဝဿဟေတု သန္နိစိတော 'ယေန ဟေတုနာ မဟာမေဃော ပဝဿတီ'''တိ? ''န ဟိ၊ ဘန္တေ၊ သစ္စံ ယေဝ တတ္ထ ဟေတု ဘဝတိ မဟတော မေဃဿ ပဝဿနာယာ''တိ။ ''ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ နတ္ထိ တဿ ပကတိဟေတု၊ သစ္စံ ယေဝေတ္ထ ဝတ္ထု ဘဝတိ ဒိဗ္ဗစက္ခုဿ ဥပ္ပါဒါယာတိ။\n''ယထာ ဝါ ပန၊ မဟာရာဇ၊ ယေ ကေစိ သတ္တာ သစ္စမနုဂါယန္တိ 'ဇလိတပဇ္ဇလိတမဟာအဂ္ဂိက္ခန္ဓော ပဋိနိဝတ္တတူ'တိ၊ တေသံ သဟ သစ္စမနုဂီတေန ဇလိတပဇ္ဇလိတမဟာအဂ္ဂိက္ခန္ဓော ခဏေန ပဋိနိဝတ္တတိ။ အပိ နု ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ အတ္ထိ တသ္မိံ ဇလိတပဇ္ဇလိတေ မဟာအဂ္ဂိက္ခန္ဓေ ဟေတု သန္နိစိတော 'ယေန ဟေတုနာ ဇလိတပဇ္ဇလိတမဟာအဂ္ဂိက္ခန္ဓော ခဏေန ပဋိနိဝတ္တတီ''တိ? ''န ဟိ၊ ဘန္တေ၊ သစ္စံ ယေဝ တတ္ထ ဝတ္ထု ဟောတိ တဿ ဇလိတပဇ္ဇလိတဿ မဟာအဂ္ဂိက္ခန္ဓဿ ခဏေန ပဋိနိဝတ္တနာယာ''တိ။ ''ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ နတ္ထိ တဿ ပကတိဟေတု၊ သစ္စံ ယေဝေတ္ထ ဝတ္ထု ဘဝတိ ဒိဗ္ဗစက္ခုဿ ဥပ္ပါဒါယာတိ။\n''ယထာ ဝါ ပန၊ မဟာရာဇ၊ ယေ ကေစိ သတ္တာ သစ္စမနုဂါယန္တိ 'ဝိသံ ဟလာဟလံ အဂဒံ ဘဝတူ'တိ။ တေသံ သဟ သစ္စမနုဂီတေန ဝိသံ ဟလာဟလံ ခဏေန (မိလိန္ဒပဥှ၊၁၂၅) အဂဒံ ဘဝတိ၊ အပိ နု ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ အတ္ထိ တသ္မိံ ဟလာဟလဝိသေ ဟေတု သန္နိစိတော 'ယေန ဟေတုနာ ဝိသံ ဟလာဟလံ ခဏေန အဂဒံ ဘဝတီ'''တိ? ''န ဟိ၊ ဘန္တေ၊ သစ္စံ ယေဝ တတ္ထ ဟေတု ဘဝတိ ဝိသဿ ဟလာဟလဿ ခဏေန ပဋိဃာတာယာ''တိ။ ''ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ ဝိနာ ပကတိဟေတုံ သစ္စံ ယေဝေတ္ထ ဝတ္ထု ဘဝတိ ဒိဗ္ဗစက္ခုဿ ဥပ္ပါဒါယာတိ။\n''စတုန္နမ္ပိ၊ မဟာရာဇ၊ အရိယသစ္စာနံ ပဋိဝေဓာယ နတ္ထညံ ဝတ္ထု၊ သစ္စံ ဝတ္ထုံ ကတွာ စတ္တာရိ အရိယသစ္စာနိ ပဋိဝိဇ္ဈန္တီတိ။ အတ္ထိ၊ မဟာရာဇ၊ စီနဝိသယေ စီနရာဇာ၊ သော မဟာသမုဒ္ဒေ ကီဠိတုကာမော [မူကွဲ-ဗလိံ ကာတုကာမော (သီ၊ ပီ၊)] စတုမာသေ စတုမာသေ သစ္စကိရိယံ ကတွာ သဟ ရထေန အန္တောမဟာသမုဒ္ဒေ ယောဇနံ ပဝိသတိ၊ တဿ ရထသီသဿ ပုရတော ပုရတော မဟာဝါရိက္ခန္ဓော ပဋိက္ကမတိ၊ နိက္ခန္တဿ ပုန သြတ္ထရတိ၊ အပိ နု ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ သော မဟာသမုဒ္ဒေါ သဒေဝမနုေဿနပိ လောကေန ပကတိကာယဗလေန သက္ကာ ပဋိက္ကမာပေတု''န္တိ? ''အတိပရိတ္တကေပိ၊ ဘန္တေ၊ တဠာကေ ဥဒကံ န သက္ကာ သဒေဝမနုေဿနပိ လောကေန ပကတိကာယဗလေန ပဋိက္ကမာပေတုံ၊ ကိံ ပန မဟာသမုဒ္ဒေ ဥဒက''န္တိ? ''ဣမိနာပိ၊ မဟာရာဇ၊ ကာရဏေန သစ္စဗလံ ဉာတဗ္ဗံ 'နတ္ထိ တံ ဌာနံ၊ ယံ သစ္စေန န ပတ္တဗ္ဗ'န္တိ။\n''နဂရေ၊ မဟာရာဇ၊ ပါဋလိပုတ္တေ အသောကော ဓမ္မရာဇာ သနေဂမဇာနပဒအမစ္စဘဋဗလမဟာမတ္တေဟိ ပရိဝုတော ဂင်္ဂံ နဒိံ [မူကွဲ-ဂင်္ဂါနဒိံ (သီ၊)] နဝသလိလသမ္ပုဏ္ဏံ သမတိတ္ထိကံ သမ္ဘရိတံ ပဉ္စယောဇနသတာယာမံ ယောဇနပုထုလံ သန္ဒမာနံ ဒိသွာ အမစ္စေ ဧဝမာဟ 'အတ္ထိ ကောစိ၊ ဘဏေ၊ သမတ္ထော၊ ယော ဣမံ မဟာဂင်္ဂံ ပဋိသောတံ သန္ဒာပေတု'န္တိ။ အမစ္စာ အာဟံသု 'ဒုက္ကရံ ဒေဝါ'တိ။\n''တသ္မိံ ယေဝ ဂင်္ဂါကူလေ ဌိတာ ဗန္ဓုမတီ နာမ ဂဏိကာ အေဿာသိ ရညာ ကိရ ဧဝံ ဝုတ္တံ 'သက္ကာ နု ခေါ ဣမံ မဟာဂင်္ဂံ ပဋိသောတံ သန္ဒာပေတု'န္တိ၊ သာ ဧဝမာဟ 'အဟဥှိ နဂရေ ပါဋလိပုတ္တေ ဂဏိကာ ရူပူပဇီဝိနီ အန္တိမဇီဝိကာ၊ မမ တာဝ ရာဇာ သစ္စကိရိယံ ပဿတူ'တိ။ အထ သာ သစ္စကိရိယံ အကာသိ၊ သဟ တဿာ သစ္စကိရိယာယ ခဏေန သာ မဟာဂင်္ဂါ ဂဠဂဠာယန္တီ ပဋိသောတံ သန္ဒိတ္ထ မဟတော ဇနကာယဿ ပဿတော။\n''အထ ရာဇာ ဂင်္ဂါယ အာဝဋ္ဋဦမိဝေဂဇနိတံ ဟလာဟလသဒ္ဒံ သုတွာ ဝိမှိတော အစ္ဆရိယဗ္ဘုတဇာတော အမစ္စေ ဧဝမာဟ 'ကိဿာယံ၊ ဘဏေ၊ မဟာဂင်္ဂါ ပဋိသောတံ သန္ဒတီ'တိ? 'ဗန္ဓုမတီ၊ မဟာရာဇ၊ ဂဏိကာ တဝ ဝစနံ သုတွာ (မိလိန္ဒပဥှ၊၁၂၆) သစ္စကိရိယံ အကာသိ၊ တဿာ သစ္စကိရိယာယ မဟာဂင်္ဂါ ဥဒ္ဓံမုခါ သန္ဒတီ'တိ။\n''အထ သံဝိဂ္ဂဟဒယော ရာဇာ တုရိတတုရိတော သယံ ဂန္တွာ တံ ဂဏိကံ ပုစ္ဆိ 'သစ္စံ ကိရ၊ ဇေ၊ တယာ သစ္စကိရိယာယ အယံ ဂင်္ဂါ ပဋိသောတံ သန္ဒာပိတာ'တိ? 'အာမ ဒေဝါ'တိ။ ရာဇာ အာဟ 'ကိံ တေ တတ္ထ ဗလံ အတ္ထိ၊ ကော ဝါ တေ ဝစနံ အာဒိယတိ အနုမ္မတ္တော၊ ကေန တွံ ဗလေန ဣမံ မဟာဂင်္ဂံ ပဋိသောတံ သန္ဒာပေသီ'တိ? သာ အာဟ 'သစ္စဗလေနာဟံ၊ မဟာရာဇ၊ ဣမံ မဟာဂင်္ဂံ ပဋိသောတံ သန္ဒာပေသိ'န္တိ။ ရာဇာ အာဟ 'ကိံ တေ သစ္စဗလံ အတ္ထိ စောရိယာ ဓုတ္တိယာ အသတိယာ ဆိန္နိကာယ ပါပိယာ ဘိန္နသီလာယ [မူကွဲ-ပါပိကာယ ဘိန္နသီမာယ (သီ၊)] ဟိရိအတိက္ကန္တိကာယ အန္ဓဇနပလောဘိကာယာ'တိ။ 'သစ္စံ၊ မဟာရာဇ၊ တာဒိသိကာ အဟံ၊ တာဒိသိကာယပိ မေ၊ မဟာရာဇ၊ သစ္စကိရိယာ အတ္ထိ၊ ယာယာဟံ ဣစ္ဆမာနာ သဒေဝကမ္ပိ လောကံ ပရိဝတ္တေယျ'န္တိ။ ရာဇာ အာဟ 'ကတမာ ပန သာ ဟောတိ သစ္စကိရိယာ၊ ဣင်္ဃ မံ သာဝေဟီ'တိ။ 'ယော မေ၊ မဟာရာဇ၊ ဓနံ ဒေတိ ခတ္တိယော ဝါ ဗြာဟ္မဏော ဝါ ဝေေဿာ ဝါ သုဒ္ဒေါ ဝါ အညော ဝါ ကောစိ၊ တေသံ သမကံ ယေဝ ဥပဋ္ဌဟာမိ၊ ''ခတ္တိယော''တိ ဝိသေသော နတ္ထိ၊ ''သုဒ္ဒေါ''တိ အတိမညနာ [မူကွဲ-အတိမညမာနော (က၊)] နတ္ထိ၊ အနုနယပ္ပဋိဃဝိပ္ပမုတ္တာ ဓနဿာမိကံ ပရိစရာမိ၊ ဧသာ မေ ဒေဝ သစ္စကိရိယာ၊ ယာယာဟံ ဣမံ မဟာဂင်္ဂံ ပဋိသောတံ သန္ဒာပေသိ'န္တိ။\n''ဣတိပိ၊ မဟာရာဇ၊ သစ္စေ ဌိတာ န ကိဉ္စိ အတ္ထံ န ဝိန္ဒန္တိ။ ဒိန္နာနိ စ၊ မဟာရာဇ၊ သိဝိရာဇေန ယာစကဿ စက္ခူနိ၊ ဒိဗ္ဗစက္ခူနိ စ ဥပ္ပန္နာနိ၊ တဉ္စ သစ္စကိရိယာယ။ ယံ ပန သုတ္တေ ဝုတ္တံ 'မံသစက္ခုသ္မိံ နဋ္ဌေ အဟေတုသ္မိံ အဝတ္ထုသ္မိံ နတ္ထိ ဒိဗ္ဗစက္ခုဿ ဥပ္ပါဒေါ'တိ။ တံ ဘာဝနာမယံ စက္ခုံ သန္ဓာယ ဝုတ္တံ၊ ဧဝမေတံ၊ မဟာရာဇ၊ ဓာရေဟီ''တိ။ ''သာဓု၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ သုနိဗ္ဗေဌိတော ပဥှော၊ သုနိဒ္ဒိဋ္ဌော နိဂ္ဂဟော၊ သုမဒ္ဒိတာ ပရဝါဒါ၊ ဧဝမေတံ တထာ သမ္ပဋိစ္ဆာမီ''တိ။\n၆။ ''ဘန္တေ နာဂသေန၊ ဘာသိတမ္ပေတံ ဘဂဝတာ 'တိဏ္ဏံ ခေါ ပန၊ ဘိက္ခဝေ၊ သန္နိပါတာ ဂဗ္ဘဿ အဝက္ကန္တိ [မူကွဲ-ဂဗ္ဘဿာဝက္ကန္တိ (မ၊ နိ၊ ၁။၄ဝ၈)] ဟောတိ၊ ဣဓ မာတာပိတရော စ သန္နိပတိတာ (မိလိန္ဒပဥှ၊၁၂၇) ဟောန္တိ၊ မာတာ စ ဥတုနီ ဟောတိ၊ ဂန္ဓဗ္ဗော စ ပစ္စုပဋ္ဌိတော ဟောတိ၊ ဣမေသံ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ တိဏ္ဏံ သန္နိပါတာ ဂဗ္ဘဿ အဝက္ကန္တိ ဟောတီ'တိ၊ အသေသဝစနမေတံ၊ နိေဿသဝစနမေတံ၊ နိပ္ပရိယာယဝစနမေတံ၊ အရဟဿဝစနမေတံ၊ သဒေဝမနုဿာနံ မဇ္ဈေ နိသီဒိတွာ ဘဏိတံ၊ အယဉ္စ ဒွိန္နံ သန္နိပါတာ ဂဗ္ဘဿ အဝက္ကန္တိ ဒိဿတိ၊ ဒုကူလေန တာပသေန ပါရိကာယ တာပသိယာ ဥတုနိကာလေ ဒက္ခိဏေန ဟတ္ထင်္ဂုဋ္ဌေန နာဘိ ပရာမဋ္ဌာ၊ တဿ တေန နာဘိပရာမသနေန သာမကုမာရော နိဗ္ဗတ္တော။ မာတင်္ဂေနာပိ ဣသိနာ ဗြာဟ္မဏကညာယ ဥတုနိကာလေ ဒက္ခိဏေန ဟတ္ထင်္ဂုဋ္ဌေန နာဘိ ပရာမဋ္ဌာ၊ တဿ တေန နာဘိပရာမသနေန မဏ္ဍဗျော နာမ မာဏဝကော နိဗ္ဗတ္တောတိ။ ယဒိ၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ ဘဂဝတာ ဘဏိတံ 'တိဏ္ဏံ ခေါ ပန၊ ဘိက္ခဝေ၊ သန္နိပါတာ ဂဗ္ဘဿ အဝက္ကန္တိ ဟောတီ'တိ။ တေန ဟိ သာမော စ ကုမာရော မဏ္ဍဗျော စ မာဏဝကော ဥဘောပိ တေ နာဘိပရာမသနေန နိဗ္ဗတ္တာတိ ယံ ဝစနံ၊ တံ မိစ္ဆာ။ ယဒိ၊ ဘန္တေ၊ တထာဂတေန ဘဏိတံ 'သာမော စ ကုမာရော မဏ္ဍဗျော စ မာဏဝကော နာဘိပရာမသနေန နိဗ္ဗတ္တာ''တိ၊ တေန ဟိ 'တိဏ္ဏံ ခေါ ပန၊ ဘိက္ခဝေ၊ သန္နိပါတာ ဂဗ္ဘဿ အဝက္ကန္တိ ဟောတီ'တိ ယံ ဝစနံ၊ တမ္ပိ မိစ္ဆာ။ အယမ္ပိ ဥဘတော ကောဋိကော ပဥှော သုဂမ္ဘီရော သုနိပုဏော ဝိသယော ဗုဒ္ဓိမန္တာနံ၊ သော တဝါနုပ္ပတ္တော၊ ဆိန္ဒ ဝိမတိပထံ၊ ဓာရေဟိ ဉာဏဝရပ္ပဇ္ဇောတ''န္တိ။\n''ဘာသိတမ္ပေတံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ 'တိဏ္ဏံ ခေါ ပန၊ ဘိက္ခဝေ၊ သန္နိပါတာ ဂဗ္ဘဿ အဝက္ကန္တိ ဟောတိ၊ ဣဓ မာတာပိတရော စ သန္နိပတိတာ ဟောန္တိ၊ မာတာ စ ဥတုနီ ဟောတိ၊ ဂန္ဓဗ္ဗော စ ပစ္စုပဋ္ဌိတော ဟောတိ၊ ဧဝံ တိဏ္ဏံ သန္နိပါတာ ဂဗ္ဘဿ အဝက္ကန္တိ ဟောတီ'တိ။ ဘဏိတဉ္စ 'သာမော စ ကုမာရော မဏ္ဍဗျော စ မာဏဝကော နာဘိပရာမသနေန နိဗ္ဗတ္တာ''တိ။ ''တေန ဟိ၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ ယေန ကာရဏေန ပဥှော သုဝိနိစ္ဆိတော ဟောတိ၊ တေန ကာရဏေန မံ သညာပေဟီ''တိ။\n''သုတပုဗ္ဗံ ပန တယာ၊ မဟာရာဇ၊ သံကိစ္စော စ ကုမာရော ဣသိသိင်္ဂေါ စ တာပသော ထေရော စ ကုမာရကဿပေါ 'ဣမိနာ နာမ တေ နိဗ္ဗတ္တာ''တိ? ''အာမ၊ ဘန္တေ၊ သုယျတိ၊ အဗ္ဘုဂ္ဂတာ တေသံ ဇာတိ၊ ဒွေ မိဂဓေနုယော တာဝ ဥတုနိကာလေ ဒွိန္နံ တာပသာနံ ပဿာဝဋ္ဌာနံ အာဂန္တွာ သသမ္ဘဝံ ပဿာဝံ ပိဝိံသု၊ တေန ပဿာဝသမ္ဘဝေန သံကိစ္စော စ ကုမာရော ဣသိသိင်္ဂေါ စ တာပသော နိဗ္ဗတ္တာ။ ထေရဿ ဥဒါယိဿ ဘိက္ခုနုပဿယံ ဥပဂတဿ (မိလိန္ဒပဥှ၊၁၂၈) ရတ္တစိတ္တေန ဘိက္ခုနိယာ အင်္ဂဇာတံ ဥပနိဇ္ဈာယန္တဿ သမ္ဘဝံ ကာသာဝေ မုစ္စိ။ အထ ခေါ အာယသ္မာ ဥဒါယိ တံ ဘိက္ခုနိံ ဧတဒဝေါစ 'ဂစ္ဆ ဘဂိနိ၊ ဥဒကံ အာဟရ အန္တရဝါသကံ ဓေါဝိဿာမီ'တိ။ 'အာဟရယျ အဟမေဝ ဓေါဝိဿာမီ'တိ။ တတော သာ ဘိက္ခုနီ ဥတုနိသမယေ တံ သမ္ဘဝံ ဧကဒေသံ မုခေန အဂ္ဂဟေသိ၊ ဧကဒေသံ အင်္ဂဇာတေ ပက္ခိပိ၊ တေန ထေရော ကုမာရကဿပေါ နိဗ္ဗတ္တောတိ ဧတံ ဇနော အာဟာ''တိ။\n''အပိ နု ခေါ တွံ၊ မဟာရာဇ၊ သဒ္ဒဟသိ တံ ဝစန''န္တိ? ''အာမ ဘန္တေ၊ ဗလဝံ တတ္ထ မယံ ကာရဏံ ဥပလဘာမ၊ ယေန မယံ ကာရဏေန သဒ္ဒဟာမ 'ဣမိနာ ကာရဏေန နိဗ္ဗတ္တာ''တိ။ ''ကိံ ပနေတ္ထ၊ မဟာရာဇ၊ ကာရဏ''န္တိ? ''သုပရိကမ္မကတေ၊ ဘန္တေ၊ ကလလေ ဗီဇံ နိပတိတွာ ခိပ္ပံ သံဝိရုဟတီ''တိ။ ''အာမ မဟာရာဇာ''တိ။ ''ဧဝမေဝ ခေါ၊ ဘန္တေ၊ သာ ဘိက္ခုနီ ဥတုနီ သမာနာ သဏ္ဌိတေ ကလလေ ရုဟိရေ ပစ္ဆိန္နဝေဂေ ဌိတာယ ဓာတုယာ တံ သမ္ဘဝံ ဂဟေတွာ တသ္မိံ ကလလေ ပက္ခိပိ၊ တေန တဿာ ဂဗ္ဘော သဏ္ဌာသိ၊ ဧဝံ တတ္ထ ကာရဏံ ပစ္စေမ တေသံ နိဗ္ဗတ္တိယာ''တိ။ ''ဧဝမေတံ၊ မဟာရာဇ၊ တထာ သမ္ပဋိစ္ဆာမိ၊ ယောနိပ္ပဝေသေန ဂဗ္ဘော သမ္ဘဝတီတိ။ သမ္ပဋိစ္ဆသိ ပန၊ တွံ မဟာရာဇ၊ ထေရဿ ကုမာရကဿပဿ ဂဗ္ဘာဝက္ကမန''န္တိ? ''အာမ ဘန္တေ''တိ။ ''သာဓု၊ မဟာရာဇ၊ ပစ္စာဂတောသိ မမ ဝိသယံ၊ ဧကဝိဓေနပိ ဂဗ္ဘာဝက္ကန္တိံ ကထယန္တော မမာနုဗလံ ဘဝိဿသိ၊ အထ ယာ ပန တာ ဒွေ မိဂဓေနုယော ပဿာဝံ ပိဝိတွာ ဂဗ္ဘံ ပဋိလဘိံသု၊ တာသံ တွံ သဒ္ဒဟသိ ဂဗ္ဘဿာဝက္ကမန''န္တိ? ''အာမ၊ ဘန္တေ၊ ယံ ကိဉ္စိ ဘုတ္တံ ပီတံ ခါယိတံ လေဟိတံ၊ သဗ္ဗံ တံ ကလလံ သြသရတိ၊ ဌာနဂတံ ဝုဍ္ဎိမာပဇ္ဇတိ။ ယထာ၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ ယာ ကာစိ သရိတာ နာမ၊ သဗ္ဗာ တာ မဟာသမုဒ္ဒံ သြသရန္တိ၊ ဌာနဂတာ ဝုဍ္ဎိမာပဇ္ဇန္တိ။ ဧဝမေဝ ခေါ၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ ယံ ကိဉ္စိ ဘုတ္တံ ပီတံ ခါယိတံ လေဟိတံ၊ သဗ္ဗံ တံ ကလလံ သြသရတိ၊ ဌာနဂတံ ဝုဍ္ဎိမာပဇ္ဇတိ၊ တေနာဟံ ကာရဏေန သဒ္ဒဟာမိ မုခဂတေနပိ ဂဗ္ဘဿ အဝက္ကန္တိ ဟောတီ''တိ။ ''သာဓု၊ မဟာရာဇ၊ ဂါဠှတရံ ဥပဂတောသိ မမ ဝိသယံ၊ မုခပါနေနပိ ဒွယသန္နိပါတော ဘဝတိ။ သံကိစ္စဿ စ၊ မဟာရာဇ၊ ကုမာရဿ ဣသိသိင်္ဂဿ စ တာပသဿ ထေရဿ စ ကုမာရကဿပဿ ဂဗ္ဘာဝက္ကမနံ သမ္ပဋိစ္ဆသီ''တိ? ''အာမ၊ ဘန္တေ၊ သန္နိပါတော သြသရတီ''တိ။\n''သာမောပိ၊ မဟာရာဇ၊ ကုမာရော မဏ္ဍဗျောပိ မာဏဝကော တီသု သန္နိပါတေသု အန္တောဂဓာ၊ ဧကရသာ ယေဝ ပုရိမေန၊ တတ္ထ ကာရဏံ ဝက္ခာမိ။ ဒုကူလော (မိလိန္ဒပဥှ၊၁၂၉) စ၊ မဟာရာဇ၊ တာပသော ပါရိကာ စ တာပသီ ဥဘောပိ တေ အရညဝါသာ အဟေသုံ ပဝိဝေကာဓိမုတ္တာ ဥတ္တမတ္ထဂဝေသကာ၊ တပတေဇေန ယာဝ ဗြဟ္မလောကံ သန္တာပေသုံ။ တေသံ တဒါ သက္ကော ဒေဝါနမိန္ဒော သာယံ ပါတံ ဥပဋ္ဌာနံ အာဂစ္ဆတိ။ သော တေသံ ဂရုကတမေတ္တတာယ ဥပဓာရေန္တော အဒ္ဒသ အနာဂတမဒ္ဓါနေ ဒွိန္နမ္ပိ တေသံ စက္ခူနံ အန္တရဓာနံ၊ ဒိသွာ တေ ဧဝမာဟ 'ဧကံ မေ၊ ဘောန္တော၊ ဝစနံ ကရောထ၊ သာဓု ဧကံ ပုတ္တံ ဇနေယျာထ၊ သော တုမှာကံ ဥပဋ္ဌာကော ဘဝိဿတိ အာလမ္ဗနော စာ'တိ။ 'အလံ၊ ကောသိယ၊ မာ ဧဝံ ဘဏီ'တိ။ တေ တဿ တံ ဝစနံ န သမ္ပဋိစ္ဆိံသု။ အနုကမ္ပကော အတ္ထကာမော သက္ကော ဒေဝါနမိန္ဒော ဒုတိယမ္ပိ။ ပ ။ တတိယမ္ပိ တေ ဧဝမာဟ 'ဧကံ မေ၊ ဘောန္တော၊ ဝစနံ ကရောထ၊ သာဓု ဧကံ ပုတ္တံ ဇနေယျာထ၊ သော တုမှာကံ ဥပဋ္ဌာကော ဘဝိဿတိ အာလမ္ဗနော စာ'တိ။ တတိယမ္ပိ တေ အာဟံသု 'အလံ၊ ကောသိယ၊ မာ တွံ ခေါ အမှေ အနတ္ထေ နိယောဇေဟိ၊ ကဒါယံ ကာယော န ဘိဇ္ဇိဿတိ၊ ဘိဇ္ဇတု အယံ ကာယော ဘေဒနဓမ္မော၊ ဘိဇ္ဇန္တိယာပိ ဓရဏိယာ ပတန္တေပိ သေလသိခရေ ဖလန္တေပိ အာကာသေ ပတန္တေပိ စန္ဒိမသူရိယေ နေဝ မယံ လောကဓမ္မေဟိ မိဿယိဿာမ၊ မာ တွံ အမှာကံ သမ္မုခဘာဝံ ဥပဂစ္ဆ၊ ဥပဂတဿ တေ ဧသော ဝိဿာသော၊ အနတ္ထစရော တွံ မညေ'တိ။\nတတော သက္ကော ဒေဝါနမိန္ဒော တေသံ မနံ အလဘမာနော ဂရုကတော ပဉ္ဇလိကော ပုန ယာစိ 'ယဒိ မေ ဝစနံ န ဥဿဟထ ကာတုံ၊ ယဒါ တာပသီ ဥတုနီ ဟောတိ ပုပ္ဖဝတီ၊ တဒါ တွံ၊ ဘန္တေ၊ ဒက္ခိဏေန ဟတ္ထင်္ဂုဋ္ဌေန နာဘိံ ပရာမသေယျာသိ၊ တေန သာ ဂဗ္ဘံ လစ္ဆတိ၊ သန္နိပါတော ယေဝေသ ဂဗ္ဘာဝက္ကန္တိယာ'တိ။ 'သက္ကောမဟံ၊ ကောသိယ၊ တံ ဝစနံ ကာတုံ၊ န တာဝတကေန အမှာကံ တပေါ ဘိဇ္ဇတိ၊ ဟောတူ'တိ သမ္ပဋိစ္ဆိံသု။ တာယ စ ပန ဝေလာယ ဒေဝဘဝနေ အတ္ထိ ဒေဝပုတ္တော ဥဿန္နကုသလမူလော ခီဏာယုကော အာယုက္ခယပ္ပတ္တော ယဒိစ္ဆကံ သမတ္ထော သြက္ကမိတုံ အပိ စက္ကဝတ္တိကုလေပိ။ အထ သက္ကော ဒေဝါနမိန္ဒော တံ ဒေဝပုတ္တံ ဥပသင်္ကမိတွာ ဧဝမာဟ 'ဧဟိ ခေါ၊ မာရိသ၊ သုပဘာတော တေ ဒိဝသော၊ အတ္ထသိဒ္ဓိ ဥပဂတာ၊ ယမဟံ တေ ဥပဋ္ဌာနမာဂမိံ၊ ရမဏီယေ တေ သြကာသေ ဝါသော ဘဝိဿတိ၊ ပတိရူပေ ကုလေ ပဋိသန္ဓိ ဘဝိဿတိ၊ သုန္ဒရေဟိ မာတာပိတူဟိ ဝဍ္ဎေတဗ္ဗော၊ ဧဟိ မေ ဝစနံ ကရောဟီ'တိ ယာစိ။ ဒုတိယမ္ပိ။ ပ ။ တတိယမ္ပိ ယာစိ သိရသိ ပဉ္ဇလိကတော။\nတတော (မိလိန္ဒပဥှ၊၁၃ဝ သော ဒေဝပုတ္တော ဧဝမာဟ 'ကတမံ တံ၊ မာရိသ၊ ကုလံ၊ ယံ တွံ အဘိက္ခဏံ ကိတ္တယသိ ပုနပ္ပုန'န္တိ။ 'ဒုကူလော စ တာပသော ပါရိကာ စ တာပသီ'တိ။ သော တဿ ဝစနံ သုတွာ တုဋ္ဌော သမ္ပဋိစ္ဆိ 'သာဓု၊ မာရိသ၊ ယော တဝ ဆန္ဒော၊ သော ဟောတု၊ အာကင်္ခမာနော အဟံ၊ မာရိသ၊ ပတ္ထိတေ ကုလေ ဥပ္ပဇ္ဇေယျံ၊ ကိမှိ ကုလေ ဥပ္ပဇ္ဇာမိ အဏ္ဍဇေ ဝါ ဇလာဗုဇေ ဝါ သံသေဒဇေ ဝါ သြပပါတိကေ ဝါ'တိ? 'ဇလာဗုဇာယ၊ မာရိသ၊ ယောနိယာ ဥပ္ပဇ္ဇာဟီ'တိ။ အထ သက္ကော ဒေဝါနမိန္ဒော ဥပ္ပတ္တိဒိဝသံ ဝိဂဏေတွာ ဒုကူလဿ တာပသဿ အာရောစေသိ 'အသုကသ္မိံ နာမ ဒိဝသေ တာပသီ ဥတုနီ ဘဝိဿတိ ပုပ္ဖဝတီ၊ တဒါ တွံ၊ ဘန္တေ၊ ဒက္ခိဏေန ဟတ္ထင်္ဂုဋ္ဌေန နာဘိံ ပရာမသေယျာသီ'တိ။ တသ္မိံ၊ မဟာရာဇ၊ ဒိဝသေ တာပသီ စ ဥတုနီ ပုပ္ဖဝတီ အဟောသိ၊ ဒေဝပုတ္တော စ တတ္ထူပဂေါ ပစ္စုပဋ္ဌိတော အဟောသိ၊ တာပသော စ ဒက္ခိဏေန ဟတ္ထင်္ဂုဋ္ဌေန တာပသိယာ နာဘိံ ပရာမသိ၊ ဣတိ တေ တယော သန္နိပါတာ အဟေသုံ၊ နာဘိပရာမသနေန တာပသိယာ ရာဂေါ ဥဒပါဒိ၊ သော ပနဿာ ရာဂေါ နာဘိပရာမသနံ ပဋိစ္စ မာ တွံ သန္နိပါတံ အဇ္ဈာစာရမေဝ မညိ၊ ဦဟသနမ္ပိ [မူကွဲ-ဟသနမ္ပိ (က၊)] သန္နိပါတော၊ ဥလ္လပနမ္ပိ သန္နိပါတော၊ ဥပနိဇ္ဈာယနမ္ပိ သန္နိပါတော၊ ပုဗ္ဗဘာဂဘာဝတော ရာဂဿ ဥပ္ပါဒါယ အာမသနေန သန္နိပါတော ဇာယတိ၊ သန္နိပါတာ သြက္ကမနံ ဟောတီတိ။\n''အနဇ္ဈာစာရေပိ၊ မဟာရာဇ၊ ပရာမသနေန ဂဗ္ဘာဝက္ကန္တိ ဟောတိ။ ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ အဂ္ဂိ ဇလမာနော အပရာမသနောပိ ဥပဂတဿ သီတံ ဗျပဟန္တိ၊ ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ အနဇ္ဈာစာရေပိ ပရာမသနေန ဂဗ္ဘာဝက္ကန္တိ ဟောတိ။\n''စတုန္နံ၊ မဟာရာဇ၊ ဝသေန သတ္တာနံ ဂဗ္ဘာဝက္ကန္တိ ဟောတိ ကမ္မဝသေန ယောနိဝသေန ကုလဝသေန အာယာစနဝသေန၊ အပိ စ သဗ္ဗေပေတေ သတ္တာ ကမ္မသမ္ဘဝါ ကမ္မသမုဋ္ဌာနာ။\n''ကထံ၊ မဟာရာဇ၊ ကမ္မဝသေန သတ္တာနံ ဂဗ္ဘာဝက္ကန္တိ ဟောတိ? ဥဿန္နကုသလမူလာ၊ မဟာရာဇ၊ သတ္တာ ယဒိစ္ဆကံ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ ခတ္တိယမဟာသာလကုလေ ဝါ ဗြာဟ္မဏမဟာသာလကုလေ ဝါ ဂဟပတိမဟာသာလကုလေ ဝါ ဒေဝေသု ဝါ အဏ္ဍဇာယ ဝါ ယောနိယာ ဇလာဗုဇာယ ဝါ ယောနိယာ သံသေဒဇာယ ဝါ ယောနိယာ သြပပါတိကာယ ဝါ ယောနိယာ။ ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ပုရိသော အဍ္ဎော (မိလိန္ဒပဥှ၊၁၃၁) မဟဒ္ဓနော မဟာဘောဂေါ ပဟူတဇာတရူပရဇတော ပဟူတဝိတ္တူပကရဏော ပဟူတဓနဓညော ပဟူတဉာတိပက္ခော ဒါသိံ ဝါ ဒါသံ ဝါ ခေတ္တံ ဝါ ဝတ္ထုံ ဝါ ဂါမံ ဝါ နိဂမံ ဝါ ဇနပဒံ ဝါ ယံ ကိဉ္စိ မနသာ အဘိပတ္ထိတံ၊ ယဒိစ္ဆကံ ဒွိဂုဏတိဂုဏမ္ပိ ဓနံ ဒတွာ ကိဏာတိ၊ ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ ဥဿန္နကုသလမူလာ သတ္တာ ယဒိစ္ဆကံ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ ခတ္တိယမဟာသာလကုလေ ဝါ ဗြာဟ္မဏမဟာသာလကုလေ ဝါ ဂဟပတိမဟာသာလကုလေ ဝါ ဒေဝေသု ဝါ အဏ္ဍဇာယ ဝါ ယောနိယာ ဇလာဗုဇာယ ဝါ ယောနိယာ သံသေဒဇယ ဝါ ယောနိယာ သြပပါတိကာယ ဝါ ယောနိယာ။ ဧဝံ ကမ္မဝသေန သတ္တာနံ ဂဗ္ဘာဝက္ကန္တိ ဟောတိ။\n''ကထံ ယောနိဝသေန သတ္တာနံ ဂဗ္ဘာဝက္ကန္တိ ဟောတိ? ကုက္ကုဋာနံ၊ မဟာရာဇ၊ ဝါတေန ဂဗ္ဘာဝက္ကန္တိ ဟောတိ။ ဗလာကာနံ မေဃသဒ္ဒေန ဂဗ္ဘာဝက္ကန္တိ ဟောတိ။ သဗ္ဗေပိ ဒေဝါ အဂဗ္ဘသေယျကာ သတ္တာ ယေဝ၊ တေသံ နာနာဝဏ္ဏေန ဂဗ္ဘာဝက္ကန္တိ ဟောတိ။ ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ မနုဿာ နာနာဝဏ္ဏေန မဟိယာ စရန္တိ၊ ကေစိ ပုရတော ပဋိစ္ဆာဒေန္တိ၊ ကေစိ ပစ္ဆတော ပဋိစ္ဆာဒေန္တိ၊ ကေစိ နဂ္ဂါ ဟောန္တိ၊ ကေစိ ဘဏ္ဍူ ဟောန္တိ သေတပဋဓရာ၊ ကေစိ မောဠိဗဒ္ဓါ ဟောန္တိ၊ ကေစိ ဘဏ္ဍူ ကာသာဝဝသနာ ဟောန္တိ၊ ကေစိ ကာသာဝဝသနာ မောဠိဗဒ္ဓါ ဟောန္တိ၊ ကေစိ ဇဋိနော ဝါကစီရဓရာ [မူကွဲ-ဝါကစီရာ (က၊)] ဟောန္တိ၊ ကေစိ စမ္မဝသနာ ဟောန္တိ၊ ကေစိ ရသ္မိယော နိဝါသေန္တိ၊ သဗ္ဗေပေတေ မနုဿာ နာနာဝဏ္ဏေန မဟိယာ စရန္တိ၊ ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ သတ္တာ ယေဝ တေ သဗ္ဗေ၊ တေသံ နာနာဝဏ္ဏေန ဂဗ္ဘာဝက္ကန္တိ ဟောတိ။ ဧဝံ ယောနိဝသေန သတ္တာနံ ဂဗ္ဘာဝက္ကန္တိ ဟောတိ။\n''ကထံ ကုလဝသေန သတ္တာနံ ဂဗ္ဘာဝက္ကန္တိ ဟောတိ? ကုလံ နာမ၊ မဟာရာဇ၊ စတ္တာရိ ကုလာနိ အဏ္ဍဇံ ဇလာဗုဇံ သံသေဒဇံ သြပပါတိကံ။ ယဒိ တတ္ထ ဂန္ဓဗ္ဗော ယတော ကုတောစိ အာဂန္တွာ အဏ္ဍဇေ ကုလေ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ သော တတ္ထ အဏ္ဍဇော ဟောတိ။ ပ ။ ဇလာဗုဇေ ကုလေ။ ပ ။ သံသေဒဇေ ကုလေ။ ပ ။ သြပပါတိကေ ကုလေ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ သော တတ္ထ သြပပါတိကော ဟောတိ။ တေသု တေသု ကုလေသု တာဒိသာ ယေဝ သတ္တာ သမ္ဘဝန္တိ။ ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ဟိမဝတိ နေရုပဗ္ဗတံ ယေ ကေစိ မိဂပက္ခိနော ဥပေန္တိ၊ သဗ္ဗေ တေ (မိလိန္ဒပဥှ၊၁၃၂) သကဝဏ္ဏံ ဝိဇဟိတွာ သုဝဏ္ဏဝဏ္ဏာ ဟောန္တိ၊ ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ ယော ကောစိ ဂန္ဓဗ္ဗော ယတော ကုတောစိ အာဂန္တွာ အဏ္ဍဇံ ယောနိံ ဥပဂန္တွာ သဘာဝဝဏ္ဏံ ဝိဇဟိတွာ အဏ္ဍဇော ဟောတိ။ ပ ။ ဇလာဗုဇံ။ ပ ။ သံသေဒဇံ။ ပ ။ သြပပါတိကံ ယောနိံ ဥပဂန္တွာ သဘာဝဝဏ္ဏံ ဝိဇဟိတွာ သြပပါတိကော ဟောတိ၊ ဧဝံ ကုလဝသေန သတ္တာနံ ဂဗ္ဘာဝက္ကန္တိ ဟောတိ။\n''ကထံ အာယာစနဝသေန သတ္တာနံ ဂဗ္ဘာဝက္ကန္တိ ဟောတိ? ဣဓ၊ မဟာရာဇ၊ ကုလံ ဟောတိ အပုတ္တကံ ဗဟုသာပတေယျံ သဒ္ဓံ ပသန္နံ သီလဝန္တံ ကလျာဏဓမ္မံ တပနိဿိတံ၊ ဒေဝပုတ္တော စ ဥဿန္နကုသလမူလော စဝနဓမ္မော ဟောတိ။ အထ သက္ကော ဒေဝါနမိန္ဒော တဿ ကုလဿ အနုကမ္ပာယ တံ ဒေဝပုတ္တံ အာယာစတိ 'ပဏိဓေဟိ၊ မာရိသ၊ အသုကဿ ကုလဿ မဟေသိယာ ကုစ္ဆိ'န္တိ။ သော တဿ အာယာစနဟေတု တံ ကုလံ ပဏိဓေတိ။ ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ မနုဿာ ပုညကာမာ သမဏံ မနောဘာဝနီယံ အာယာစိတွာ ဂေဟံ ဥပနေန္တိ၊ အယံ ဥပဂန္တွာ သဗ္ဗဿ ကုလဿ သုခါဝဟော ဘဝိဿတီတိ။ ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ သက္ကော ဒေဝါနမိန္ဒော တံ ဒေဝပုတ္တံ အာယာစိတွာ တံ ကုလံ ဥပနေတိ။ ဧဝံ အာယာစနဝသေန သတ္တာနံ ဂဗ္ဘာဝက္ကန္တိ ဟောတိ။\n''သာမော၊ မဟာရာဇ၊ ကုမာရော သက္ကေန ဒေဝါနမိန္ဒေန အာယာစိတော ပါရိကာယ တာပသိယာ ကုစ္ဆိံ သြက္ကန္တော။ သာမော၊ မဟာရာဇ၊ ကုမာရော ကတပုညော၊ မာတာပိတရော သီလဝန္တော ကလျာဏဓမ္မာ၊ အာယာစကော သက္ကော၊ တိဏ္ဏံ စေတောပဏိဓိယာ သာမော ကုမာရော နိဗ္ဗတ္တော။ ဣဓ၊ မဟာရာဇ၊ နယကုသလော ပုရိသော သုကဋ္ဌေ အနူပခေတ္တေ ဗီဇံ ရောပေယျ၊ အပိ နု တဿ ဗီဇဿ အန္တရာယံ ဝိဝဇ္ဇေန္တဿ ဝုဍ္ဎိယာ ကောစိ အန္တရာယော ဘဝေယျာ''တိ? ''န ဟိ၊ ဘန္တေ၊ နိရုပဃာတံ ဗီဇံ ခိပ္ပံ သံဝိရုဟေယျာ''တိ။ ''ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ သာမော ကုမာရော မုတ္တော ဥပ္ပန္နန္တရာယေဟိ တိဏ္ဏံ စေတောပဏိဓိယာ နိဗ္ဗတ္တော။\n''အပိ နု ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ သုတပုဗ္ဗံ တယာ ဣသီနံ မနောပဒေါသေန ဣဒ္ဓေါ ဖီတော မဟာဇနပဒေါ သဇနော သမုစ္ဆိန္နော''တိ? ''အာမ၊ ဘန္တေ၊ သုယျတိ။ မဟိယာ ဒဏ္ဍကာရညံ [မူကွဲ-ဒဏ္ဍကီရညံ (မ၊ နိ၊ ၂။၆၅)] မဇ္ဈာရညံ ကာလိင်္ဂါရညံ မာတင်္ဂါရညံ၊ သဗ္ဗံ တံ အရညံ အရညဘူတံ၊ သဗ္ဗေပေတေ ဇနပဒါ ဣသီနံ မနောပဒေါသေန ခယံ ဂတာ''တိ။ ''ယဒိ (မိလိန္ဒပဥှ၊၁၃၃၊ မဟာရာဇ၊ တေသံ မနောပဒေါသေန သုသမိဒ္ဓါ ဇနပဒါ ဥစ္ဆိဇ္ဇန္တိ၊ အပိ နု ခေါ တေသံ မနောပသာဒေန ကိဉ္စိ နိဗ္ဗတ္တေယျာ''တိ? ''အာမ ဘန္တေ''တိ။ ''တေန ဟိ၊ မဟာရာဇ၊ သာမော ကုမာရော တိဏ္ဏံ ဗလဝန္တာနံ စေတောပသာဒေန နိဗ္ဗတ္တော ဣသိနိမ္မိတော ဒေဝနိမ္မိတော ပုညနိမ္မိတောတိ။ ဧဝမေတံ၊ မဟာရာဇ၊ ဓာရေဟိ။\n''တယောမေ၊ မဟာရာဇ၊ ဒေဝပုတ္တာ သက္ကေန ဒေဝါနမိန္ဒေန အာယာစိတာ ကုလံ ဥပ္ပန္နာ။ ကတမေ တယော? သာမော ကုမာရော မဟာပနာဒေါ ကုသရာဇာ၊ တယောပေတေ ဗောဓိသတ္တာ''တိ။ ''သုနိဒ္ဒိဋ္ဌာ၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ ဂဗ္ဘာဝက္ကန္တိ၊ သုကထိတံ ကာရဏံ၊ အန္ဓကာရော အာလောကော ကတော၊ ဇဋာ ဝိဇဋိတာ၊ နိစ္ဆုဒ္ဓါ ပရဝါဒါ၊ ဧဝမေတံ တထာ သမ္ပဋိစ္ဆာမီ''တိ။\n၇။ ''ဘန္တေ နာဂသေန၊ ဘာသိတမ္ပေတံ ဘဂဝတာ 'ပဉ္စေဝ ဒါနိ၊ အာနန္ဒ၊ ဝဿသတာနိ [မူကွဲ-ဝဿသဟဿာနိ (သီ၊) ပဿ အ၊ နိ၊ ခ ၈။၅၁] သဒ္ဓမ္မော ဌဿတီ'တိ။ ပုန စ ပရိနိဗ္ဗာနသမယေ သုဘဒ္ဒေန ပရိဗ္ဗာဇကေန ပဥှံ ပုဋ္ဌေန ဘဂဝတာ ဘဏိတံ 'ဣမေ စ၊ သုဘဒ္ဒ [မူကွဲ-ဒီ၊ နိ၊ ၂။၂၁၄) ပဿိတဗ္ဗံ]၊ ဘိက္ခူ သမ္မာ ဝိဟရေယျုံ၊ အသုညော လောကော အရဟန္တေဟိ အဿာ'တိ၊ အသေသဝစနမေတံ၊ နိေဿသဝစနမေတံ၊ နိပ္ပရိယာယဝစနမေတံ။ ယဒိ၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ တထာဂတေန ဘဏိတံ 'ပဉ္စေဝ ဒါနိ၊ အာနန္ဒ၊ ဝဿသတာနိ သဒ္ဓမ္မော ဌဿတီ'တိ၊ တေန ဟိ 'အသုညော လောကော အရဟန္တေဟိ အဿာ'တိ ယံ ဝစနံ၊ တံ မိစ္ဆာ။ ယဒိ တထာဂတေန ဘဏိတံ 'အသုညော လောကော အရဟန္တေဟိ အဿာ'တိ၊ တေန ဟိ 'ပဉ္စေဝ ဒါနိ၊ အာနန္ဒ၊ ဝဿသတာနိ သဒ္ဓမ္မော ဌဿတီ'တိ တမ္ပိ ဝစနံ မိစ္ဆာ။ အယမ္ပိ ဥဘတော ကောဋိကော ပဥှော ဂဟနတောပိ ဂဟနတရော ဗလဝတောပိ ဗလဝတရော ဂဏ္ဌိတောပိ ဂဏ္ဌိတရော၊ သော တဝါနုပ္ပတ္တော၊ တတ္ထ တေ ဉာဏဗလဝိပ္ဖာရံ ဒေဿဟိ မကရော ဝိယ သာဂရဗ္ဘန္တရဂတော''တိ။\n''ဘာသိတမ္ပေတံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ 'ပဉ္စေဝ ဒါနိ၊ အာနန္ဒ၊ ဝဿသတာနိ သဒ္ဓမ္မော ဌဿတီ'တိ။ ပရိနိဗ္ဗာနသမယေ စ သုဘဒ္ဒဿ ပရိဗ္ဗာဇကဿ ဘဏိတံ (မိလိန္ဒပဥှ၊၁၃၄) 'ဣမေ စ၊ သုဘဒ္ဒ၊ ဘိက္ခူ သမ္မာ ဝိဟရေယျုံ၊ အသုညော လောကော အရဟန္တေဟိ အဿာ'တိ။ တဉ္စ ပန၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတော ဝစနံ နာနတ္ထဉ္စေဝ ဟောတိ နာနာဗျဉ္ဇနဉ္စ၊ အယံ သာသနပရိစ္ဆေဒေါ၊ အယံ ပဋိပတ္တိ ပရိဒီပနာတိ ဒူရံ ဝိဝဇ္ဇိတာ တေ ဥဘော အညမညံ။ ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ နဘံ ပထဝိတော ဒူရံ ဝိဝဇ္ဇိတံ၊ နိရယံ သဂ္ဂတော ဒူရံ ဝိဝဇ္ဇိတံ၊ ကုသလံ အကုသလတော ဒူရံ ဝိဝဇ္ဇိတံ၊ သုခံ ဒုက္ခတော ဒူရံ ဝိဝဇ္ဇိတံ။ ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ တေ ဥဘော အညမညံ ဒူရံ ဝိဝဇ္ဇိတာ။\n''အပိ စ၊ မဟာရာဇ၊ မာ တေ ပုစ္ဆာ မောဃာ အဿ [မူကွဲ-အဿု (သီ၊ သျာ)] ရသတော တေ သံသန္ဒိတွာ ကထယိဿာမိ 'ပဉ္စေဝ ဒါနိ၊ အာနန္ဒ၊ ဝဿသတာနိ သဒ္ဓမ္မော ဌဿတီ'တိ ယံ ဘဂဝါ အာဟ၊ တံ ခယံ ပရိဒီပယန္တော သေသကံ ပရိစ္ဆိန္ဒိ၊ ဝဿသဟဿံ၊ အာနန္ဒ၊ သဒ္ဓမ္မော တိဋ္ဌေယျ၊ သစေ ဘိက္ခုနိယော န ပဗ္ဗာဇေယျုံ။ ပဉ္စေဝ ဒါနိ၊ အာနန္ဒ၊ ဝဿသတာနိ သဒ္ဓမ္မော ဌဿတီတိ။ အပိ နု ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝါ ဧဝံ ဝဒန္တော သဒ္ဓမ္မဿ အန္တရဓာနံ ဝါ ဝဒေတိ အဘိသမယံ ဝါ ပဋိက္ကောသတီ''တိ? ''န ဟိ ဘန္တေ''တိ။ ''နဋ္ဌံ၊ မဟာရာဇ၊ ပရိကိတ္တယန္တော သေသကံ ပရိဒီပယန္တော ပရိစ္ဆိန္ဒိ။ ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ပုရိသော နဋ္ဌာယိကော သဗ္ဗသေသကံ ဂဟေတွာ ဇနဿ ပရိဒီပေယျ 'ဧတ္တကံ မေ ဘဏ္ဍံ နဋ္ဌံ၊ ဣဒံ သေသက'န္တိ။ ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝါ နဋ္ဌံ ပရိဒီပယန္တော သေသကံ ဒေဝမနုဿာနံ ကထေသိ 'ပဉ္စေဝ ဒါနိ၊ အာနန္ဒ၊ ဝဿသတာနိ သဒ္ဓမ္မော ဌဿတီ'တိ။ ယံ ပန၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ ဘဏိတံ 'ပဉ္စေဝ ဒါနိ၊ အာနန္ဒ၊ ဝဿသတာနိ သဒ္ဓမ္မော ဌဿတီ'တိ၊ သာသနပရိစ္ဆေဒေါ ဧသော။\n''ယံ ပန ပရိနိဗ္ဗာနသမယေ သုဘဒ္ဒဿ ပရိဗ္ဗာဇကဿ သမဏေ ပရိကိတ္တယန္တော အာဟ 'ဣမေ စ၊ သုဘဒ္ဒ၊ ဘိက္ခူ သမ္မာ ဝိဟရေယျုံ၊ အသုညော လောကော အရဟန္တေဟိ အဿာ'တိ၊ ပဋိပတ္တိပရိဒီပနာ ဧသာ၊ တွံ ပန တံ ပရိစ္ဆေဒဉ္စ ပရိဒီပနဉ္စ ဧကရသံ ကရောသိ။ ယဒိ ပန တေ ဆန္ဒော၊ ဧကရသံ ကတွာ ကထယိဿာမိ၊ သာဓုကံ သုဏောဟိ မနသိကရောဟိ အဝိက္ခိတ္တမာနသော [မူကွဲ-အဝိစလမာနသော (သီ၊) အဝိမာနသော (ပီ၊ က)]\n''ဣဓ၊ မဟာရာဇ၊ တဠာကော ဘဝေယျ နဝသလိလသမ္ပုဏ္ဏော သမ္မုခမုတ္တရိယမာနော ပရိစ္ဆိန္နော ပရိဝဋုမကတော၊ အပရိယာဒိဏ္ဏေ ယေဝ တသ္မိံ (မိလိန္ဒပဥှ၊၁၃၅) တဠာကေ ဥဒကူပရိ မဟာမေဃော အပရာပရံ အနုပ္ပဗန္ဓော အဘိဝေဿယျ၊ အပိ နု ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ တသ္မိံ တဠာကေ ဥဒကံ ပရိက္ခယံ ပရိယာဒါနံ ဂစ္ဆေယျာ''တိ? ''န ဟိ ဘန္တေ''တိ။ ''ကေန ကာရဏေန မဟာရာဇာ''တိ? ''မေဃဿ၊ ဘန္တေ၊ အနုပ္ပဗန္ဓတာယာ''တိ။ ''ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ ဇိနသာသနဝရသဒ္ဓမ္မတဠာကော အာစာရသီလဂုဏဝတ္တပဋိပတ္တိဝိမလနဝသလိလသမ္ပုဏ္ဏော ဥတ္တရိယမာနော ဘဝဂ္ဂမဘိဘဝိတွာ ဌိတော။ ယဒိ တတ္ထ ဗုဒ္ဓပုတ္တာ အာစာရသီလဂုဏဝတ္တပဋိပတ္တိမေဃဝဿံ အပရာပရံ အနုပ္ပဗန္ဓာပေယျုံ အဘိဝဿာပေယျုံ။ ဧဝမိဒံ ဇိနသာသနဝရသဒ္ဓမ္မတဠာကော စိရံ ဒီဃမဒ္ဓါနံ တိဋ္ဌေယျ၊ အရဟန္တေဟိ လောကော အသုညော ဘဝေယျ၊ ဣမမတ္ထံ ဘဂဝတာ သန္ဓာယ ဘာသိတံ 'ဣမေ စ၊ သုဘဒ္ဒ၊ ဘိက္ခူ သမ္မာ ဝိဟရေယျုံ၊ အသုညော လောကော အရဟန္တေဟိ အဿာ'တိ။\n''ဣဓ ပန၊ မဟာရာဇ၊ မဟတိ မဟာအဂ္ဂိက္ခန္ဓေ ဇလမာနေ အပရာပရံ သုက္ခတိဏကဋ္ဌဂေါမယာနိ ဥပသံဟရေယျုံ၊ အပိ နု ခေါ သော၊ မဟာရာဇ၊ အဂ္ဂိက္ခန္ဓော နိဗ္ဗာယေယျာ''တိ? ''န ဟိ၊ ဘန္တေ၊ ဘိယျော ဘိယျော သော အဂ္ဂိက္ခန္ဓော ဇလေယျ၊ ဘိယျော ဘိယျော ပဘာသေယျာ''တိ။ ''ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ ဒသသဟဿိယာ [မူကွဲ-ဒသသဟဿိမှိ (ဗဟူသု)] လောကဓာတုယာ ဇိနသာသနဝရမ္ပိ အာစာရသီလဂုဏဝတ္တပဋိပတ္တိယာ ဇလတိ ပဘာသတိ။ ယဒိ ပန၊ မဟာရာဇ၊ တဒုတ္တရိံ ဗုဒ္ဓပုတ္တာ ပဉ္စဟိ ပဓာနိယင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတာ သတတမပ္ပမတ္တာ ပဒဟေယျုံ၊ တီသု သိက္ခာသု ဆန္ဒဇာတာ သိက္ခေယျုံ၊ စာရိတ္တဉ္စ သီလံ သမတ္တံ ပရိပူရေယျုံ၊ ဧဝမိဒံ ဇိနသာသနဝရံ ဘိယျော ဘိယျော စိရံ ဒီဃမဒ္ဓါနံ တိဋ္ဌေယျ၊ အသုညော လောကော အရဟန္တေဟိ အဿာတိ ဣမမတ္ထံ ဘဂဝတာ သန္ဓာယ ဘာသိတံ 'ဣမေ စ၊ သုဘဒ္ဒ၊ ဘိက္ခူ သမ္မာ ဝိဟရေယျုံ၊ အသုညော လောကော အရဟန္တေဟိ အဿာ'တိ။\n''ဣဓ ပန၊ မဟာရာဇ၊ သိနိဒ္ဓသမသုမဇ္ဇိတသပ္ပဘာသဝိမလာဒါသံ [မူကွဲ-သပ္ပဘံ သုဝိမလာဒါသံ (သီ၊)] သဏှသုခုမဂေရုကစုဏ္ဏေန အပရာပရံ မဇ္ဇေယျုံ၊ အပိ နု ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ တသ္မိံ အာဒါသေ မလကဒ္ဒမရဇောဇလ္လံ ဇာယေယျာ''တိ? ''န ဟိ၊ ဘန္တေ၊ အညဒတ္ထု ဝိမလတရံ ယေဝ ဘဝေယျာ''တိ။ ''ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ ဇိနသာသနဝရံ ပကတိနိမ္မလံ ဗျပဂတကိလေသမလရဇောဇလ္လံ၊ ယဒိ တံ ဗုဒ္ဓပုတ္တာ အာစာရသီလဂုဏဝတ္တပဋိပတ္တိသလ္လေခဓုတဂုဏေန ဇိနသာသနဝရံ သလ္လက္ခေယျုံ [မူကွဲ-သလ္လိက္ခေယျုံ (သီ၊ ပီ)] ဧဝမိဒံ ဇိနသာသနဝရံ စိရံ ဒီဃမဒ္ဓါနံ တိဋ္ဌေယျ၊ အသုညော စ လောကော အရဟန္တေဟိ အဿာတိ (မိလိန္ဒပဥှ၊၁၃၆) ဣမမတ္ထံ ဘဂဝတာ သန္ဓာယ ဘာသိတံ 'ဣမေ စ၊ သုဘဒ္ဒ၊ ဘိက္ခူ သမ္မာ ဝိဟရေယျုံ၊ အသုညော လောကော အရဟန္တေဟိ အဿာ'တိ။ ပဋိပတ္တိမူလကံ၊ မဟာရာဇ၊ သတ္ထုသာသနံ ပဋိပတ္တိကာရဏံ ပဋိပတ္တိယာ အနန္တရဟိတာယ တိဋ္ဌတီ''တိ။\n''ဘန္တေ နာဂသေန၊ 'သဒ္ဓမ္မန္တရဓာန'န္တိ ယံ ဝဒေသိ၊ ကတမံ တံ သဒ္ဓမ္မန္တရဓာန''န္တိ? ''တီဏိမာနိ၊ မဟာရာဇ၊ သာသနန္တရဓာနာနိ။ ကတမာနိ တီဏိ? အဓိဂမန္တရဓာနံ ပဋိပတ္တန္တရဓာနံ လိင်္ဂန္တရဓာနံ၊ အဓိဂမေ၊ မဟာရာဇ၊ အန္တရဟိတေ သုပ္ပဋိပန္နဿာပိ ဓမ္မာဘိသမယော န ဟောတိ၊ ပဋိပတ္တိယာ အန္တရဟိတာယ သိက္ခာပဒပညတ္တိ အန္တရဓာယတိ၊ လိင်္ဂံယေဝ တိဋ္ဌတိ၊ လိင်္ဂေ အန္တရဟိတေ ပဝေဏုပစ္ဆေဒေါ ဟောတိ၊ ဣမာနိ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ တီဏိ အန္တရဓာနာနီ''တိ။\n''သုဝိညာပိတော၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ ပဥှော၊ ဂမ္ဘီရော ဥတ္တာနီကတော၊ ဂဏ္ဌိ ဘိန္နော၊ နဋ္ဌာ ပရဝါဒါ ဘဂ္ဂါ နိပ္ပဘာ ကတာ၊ တွံ ဂဏိဝရဝသဘမာသဇ္ဇာတိ။\n၈။ ''ဘန္တေ နာဂသေန၊ တထာဂတော သဗ္ဗံ အကုသလံ ဈာပေတွာ သဗ္ဗညုတံ ပတ္တော၊ ဥဒါဟု သာဝသေသေ အကုသလေ သဗ္ဗညုတံ ပတ္တော''တိ? ''သဗ္ဗံ၊ မဟာရာဇ၊ အကုသလံ ဈာပေတွာ ဘဂဝါ သဗ္ဗညုတံ ပတ္တော၊ နတ္ထိ ဘဂဝတော သေသေကံ အကုသလ''န္တိ။\n''ကိံ ပန၊ ဘန္တေ၊ ဒုက္ခာ ဝေဒနာ တထာဂတဿ ကာယေ ဥပ္ပန္နပုဗ္ဗာ''တိ? ''အာမ၊ မဟာရာဇ၊ ရာဇဂဟေ ဘဂဝတော ပါဒေါ သကလိကာယ [မူကွဲ-သက္ခလိကာယ (သျာ၊ က၊)] ခတော၊ လောဟိတပက္ခန္ဒိကာဗာဓေါ ဥပ္ပန္နော၊ ကာယေ အဘိသန္နေ ဇီဝကေန ဝိရေကော ကာရိတော၊ ဝါတာဗာဓေ ဥပ္ပန္နေ ဥပဋ္ဌာကေန ထေရေန ဥဏှောဒကံ ပရိယိဋ္ဌ''န္တိ။\n''ယဒိ (မိလိန္ဒပဥှ၊၁၃၇၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ တထာဂတော သဗ္ဗံ အကုသလံ ဈာပေတွာ သဗ္ဗညုတံ ပတ္တော၊ တေန ဟိ ဘဂဝတော ပါဒေါ သကလိကာယ ခတော၊ လောဟိတပက္ခန္ဒိကာ စ အာဗာဓေါ ဥပ္ပန္နောတိ ယံ ဝစနံ၊ တံ မိစ္ဆာ။ ယဒိ တထာဂတဿ ပါဒေါ သကလိကာယ ခတော၊ လောဟိတပက္ခန္ဒိကာ စ အာဗာဓေါ ဥပ္ပန္နော၊ တေန ဟိ တထာဂတော သဗ္ဗံ အကုသလံ ဈာပေတွာ သဗ္ဗညုတံ ပတ္တောတိ တမ္ပိ ဝစနံ မိစ္ဆာ။ နတ္ထိ၊ ဘန္တေ၊ ဝိနာ ကမ္မေန ဝေဒယိတံ၊ သဗ္ဗံ တံ ဝေဒယိတံ ကမ္မမူလကံ၊ တံ ကမ္မေနေဝ ဝေဒယတိ၊ အယမ္ပိ ဥဘတော ကောဋိကော ပဥှော တဝါနုပ္ပတ္တော၊ သော တယာ နိဗ္ဗာဟိတဗ္ဗော''တိ [မူကွဲ-နိဗ္ဗာယိတဗ္ဗောတိ (က)]\n''န ဟိ၊ မဟာရာဇ၊ သဗ္ဗံ တံ ဝေဒယိတံ ကမ္မမူလကံ။ အဋ္ဌဟိ၊ မဟာရာဇ၊ ကာရဏေဟိ ဝေဒယိတာနိ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ၊ ယေဟိ ကာရဏေဟိ ပုထူ သတ္တာ ဝေဒနာ ဝေဒိယန္တိ။ ကတမေဟိ အဋ္ဌဟိ? ဝါတသမုဋ္ဌာနာနိပိ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ ဣဓေကစ္စာနိ ဝေဒယိတာနိ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ၊ ပိတ္တသမုဋ္ဌာနာနိပိ ခေါ၊ မဟာရာဇ။ ပ ။ သေမှသမုဋ္ဌာနာနိပိ ခေါ၊ မဟာရာဇ။ ပ ။ သန္နိပါတိကာနိပိ ခေါ၊ မဟာရာဇ။ ပ ။ ဥတုပရိဏာမဇာနိပိ ခေါ၊ မဟာရာဇ။ ပ ။ ဝိသမပရိဟာရဇာနိပိ ခေါ၊ မဟာရာဇ။ ပ ။ သြပက္ကမိကာနိပိ ခေါ၊ မဟာရာဇ။ ပ ။ ကမ္မဝိပါကဇာနိပိ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ ဣဓေကစ္စာနိ ဝေဒယိတာနိ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ။ ဣမေဟိ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ အဋ္ဌဟိ ကာရဏေဟိ ပုထူ သတ္တာ ဝေဒနာ ဝေဒယန္တိ။ တတ္ထ ယေ တေ ပုဂ္ဂလာ 'သတ္တေ ကမ္မံ ဝိဗာဓတီ'တိ ဝဒေယျုံ၊ တေ ဣမေ ပုဂ္ဂလာ သတ္တကာရဏံ ပဋိဗာဟန္တိ။ တေသံ တံ ဝစနံ မိစ္ဆာ''တိ။ ''ဘန္တေ နာဂသေန၊ ယဉ္စ ဝါတိကံ ယဉ္စ ပိတ္တိကံ ယဉ္စ သေမှိကံ ယဉ္စ သန္နိပါတိကံ ယဉ္စ ဥတုပရိဏာမဇံ ယဉ္စ ဝိသမပရိဟာရဇံ ယဉ္စ သြပက္ကမိကံ၊ သဗ္ဗေတေ ကမ္မသမုဋ္ဌာနာ ယေဝ၊ ကမ္မေနေဝ တေ သဗ္ဗေ သမ္ဘဝန္တီ''တိ။\n''ယဒိ၊ မဟာရာဇ၊ တေပိ သဗ္ဗေ ကမ္မသမုဋ္ဌာနာဝ အာဗာဓာ ဘဝေယျုံ၊ န တေသံ ကောဋ္ဌာသတော လက္ခဏာနိ ဘဝေယျုံ။ ဝါတော ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ ကုပ္ပမာနော ဒသဝိဓေန ကုပ္ပတိ သီတေန ဥဏှေန ဇိဃစ္ဆာယ ဝိပါသာယ အတိဘုတ္တေန ဌာနေန ပဓာနေန အာဓာဝနေန ဥပက္ကမေန ကမ္မဝိပါကေန။ တတြ ယေ တေ နဝ ဝိဓာ၊ န တေ အတီတေ၊ န အနာဂတေ၊ ဝတ္တမာနကေ ဘဝေ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ၊ တသ္မာ န ဝတ္တဗ္ဗာ 'ကမ္မသမ္ဘဝါ သဗ္ဗာ ဝေဒနာ'တိ။ ပိတ္တံ၊ မဟာရာဇ၊ ကုပ္ပမာနံ တိဝိဓေန ကုပ္ပတိ သီတေန ဥဏှေန ဝိသမဘောဇနေန။ သေမှံ၊ မဟာရာဇ၊ ကုပ္ပမာနံ တိဝိဓေန ကုပ္ပတိ သီတေန ဥဏှေန အန္နပါနေန။ ယော (မိလိန္ဒပဥှ၊၁၃၈) စ၊ မဟာရာဇ၊ ဝါတော ယဉ္စ ပိတ္တံ ယဉ္စ သေမှံ၊ တေဟိ တေဟိ ကောပေဟိ ကုပ္ပိတွာ မိဿီ ဟုတွာ သကံ သကံ ဝေဒနံ အာကဍ္ဎတိ။ ဥတုပရိဏာမဇာ၊ မဟာရာဇ၊ ဝေဒနာ ဥတုပရိယာမေန ဥပ္ပဇ္ဇတိ။ ဝိသမပရိဟာရဇာ ဝေဒနာ ဝိသမပရိဟာရေန ဥပ္ပဇ္ဇတိ။ သြပက္ကမိကာ၊ မဟာရာဇ၊ ဝေဒနာ အတ္ထိ ကိရိယာ၊ အတ္ထိ ကမ္မဝိပါကာ၊ ကမ္မဝိပါကဇာ ဝေဒနာ ပုဗ္ဗေ ကတေန ကမ္မေန ဥပ္ပဇ္ဇတိ။ ဣတိ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ အပ္ပံ ကမ္မဝိပါကဇံ၊ ဗဟုတရံ အဝသေသံ။ တတ္ထ ဗာလာ 'သဗ္ဗံ ကမ္မဝိပါကဇံ ယေဝါ'တိ အတိဓာဝန္တိ။ တံ ကမ္မံ န သက္ကာ ဝိနာ ဗုဒ္ဓဉာဏေန ဝဝတ္ထာနံ ကာတုံ။\n''ယံ ပန၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတော ပါဒေါ သကလိကာယ ခတော၊ တံ ဝေဒယိတံ နေဝ ဝါတသမုဋ္ဌာနံ၊ န ပိတ္တသမုဋ္ဌာနံ၊ န သေမှသမုဋ္ဌာနံ၊ န သန္နိပါတိကံ၊ န ဥတုပရိဏာမဇံ၊ န ဝိသမပရိဟာရဇံ၊ န ကမ္မဝိပါကဇံ၊ သြပက္ကမိကံ ယေဝ။ ဒေဝဒတ္တော ဟိ၊ မဟာရာဇ၊ ဗဟူနိ ဇာတိသတသဟဿာနိ တထာဂတေ အာဃာတံ ဗန္ဓိ၊ သော တေန အာဃာတေန မဟတိံ ဂရုံ သိလံ ဂဟေတွာ 'မတ္ထကေ ပါတေဿာမီ'တိ မုဉ္စိ၊ အထညေ ဒွေ သေလာ အာဂန္တွာ တံ သိလံ တထာဂတံ အသမ္ပတ္တံ ယေဝ သမ္ပဋိစ္ဆိံသု၊ တာသံ ပဟာရေန ပပဋိကာ ဘိဇ္ဇိတွာ ဘဂဝတော ပါဒေ ပတိတွာ ရုဟိရံ [မူကွဲ-နိပတိတွာ ရုဓိရံ (သျာ၊)] ဥပ္ပါဒေသိ၊ ကမ္မဝိပါကတော ဝါ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတော ဧသာ ဝေဒနာ နိဗ္ဗတ္တာ ကိရိယတော ဝါ၊ တတုဒ္ဓံ နတ္ထညာ ဝေဒနာ။\n''ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ခေတ္တဒုဋ္ဌတာယ ဝါ ဗီဇံ န သမ္ဘဝတိ ဗီဇဒုဋ္ဌတာယ ဝါ။ ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ ကမ္မဝိပါကတော ဝါ ဘဂဝတော ဧသာ ဝေဒနာ နိဗ္ဗတ္တာ ကိရိယတော ဝါ၊ တတုဒ္ဓံ နတ္ထညာ ဝေဒနာ။\n''ယထာ ဝါ ပန၊ မဟာရာဇ၊ ကောဋ္ဌဒုဋ္ဌတာယ ဝါ ဘောဇနံ ဝိသမံ ပရိဏမတိ အာဟာရဒုဋ္ဌတာယ ဝါ၊ ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ ကမ္မဝိပါကတော ဝါ ဘဂဝတော ဧသာ ဝေဒနာ နိဗ္ဗတ္တာ ကိရိယတော ဝါ၊ တတုဒ္ဓံ နတ္ထညာ ဝေဒနာ။ အပိ စ၊ မဟာရာဇ၊ နတ္ထိ ဘဂဝတော ကမ္မဝိပါကဇာ ဝေဒနာ၊ နတ္ထိ ဝိသမပရိဟာရဇာ ဝေဒနာ၊ အဝသေသေဟိ သမုဋ္ဌာနေဟိ ဘဂဝတော ဝေဒနာ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ တာယ စ ပန ဝေဒနာယ န သက္ကာ ဘဂဝန္တံ ဇီဝိတာ ဝေါရောပေတုံ။\n''နိပတန္တိ (မိလိန္ဒပဥှ၊၁၃၉၊ မဟာရာဇ၊ ဣမသ္မိံ စာတုမဟာဘူတိကေ [မူကွဲ-စာတုမ္မဟာဘူတိကေ (သီ၊)] ကာယေ ဣဋ္ဌာနိဋ္ဌာ သုဘာသုဘဝေဒနာ။ ဣဓ၊ မဟာရာဇ၊ အာကာသေ ခိတ္တော လေဍ္ဍု မဟာပထဝိယာ နိပတတိ၊ အပိ နု ခေါ သော၊ မဟာရာဇ၊ လေဍ္ဍု ပုဗ္ဗေ ကတေန မဟာပထဝိယာ နိပတီ''တိ? ''န ဟိ၊ ဘန္တေ၊ နတ္ထိ သော၊ ဘန္တေ၊ ဟေတု မဟာပထဝိယာ၊ ယေန ဟေတုနာ မဟာပထဝီ ကုသလာကုသလဝိပါကံ ပဋိသံဝေဒေယျ၊ ပစ္စုပ္ပန္နေန၊ ဘန္တေ၊ အကမ္မကေန ဟေတုနာ သော လေဍ္ဍု မဟာပထဝိယံ နိပတတိ။ ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ မဟာပထဝီ၊ ဧဝံ တထာဂတော ဒဋ္ဌဗ္ဗော။ ယထာ လေဍ္ဍု ပုဗ္ဗေ အကတေန မဟာပထဝိယံ နိပတတိ၊ ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ တထာဂတဿ ပုဗ္ဗေ အကတေန သာ သကလိကာပါဒေ နိပတိတာ။\n''ဣဓ ပန၊ မဟာရာဇ၊ မနုဿာ မဟာပထဝိံ ဘိန္ဒန္တိ စ ခဏန္တိ စ၊ အပိ နု ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ တေ မနုဿာ ပုဗ္ဗေ ကတေန မဟာပထဝိံ ဘိန္ဒန္တိ စ ခဏန္တိ စာ''တိ? ''န ဟိ ဘန္တေ''တိ။ ''ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ ယာ သာ သကလိကာ ဘဂဝတော ပါဒေ နိပတိတာ၊ န သာ သကလိကာ ပုဗ္ဗေ ကတေန ဘဂဝတော ပါဒေ နိပတိတာ။ ယောပိ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတော လောဟိတပက္ခန္ဒိကာဗာဓေါ ဥပ္ပန္နော၊ သောပိ အာဗာဓေါ န ပုဗ္ဗေ ကတေန ဥပ္ပန္နော၊ သန္နိပါတိကေနေဝ ဥပ္ပန္နော၊ ယေ ကေစိ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတော ကာယိကာ အာဗာဓာ ဥပ္ပန္နာ၊ န တေ ကမ္မာဘိနိဗ္ဗတ္တာ၊ ဆန္နံ ဧတေသံ သမုဋ္ဌာနာနံ အညတရတော နိဗ္ဗတ္တာ။\n''ဘာသိတမ္ပေတံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ ဒေဝါတိဒေဝေန သံယုတ္တနိကာယဝရလဉ္ဆကေ မောဠိယသီဝကေ [မူကွဲ-မောလိယသိဝကေ (သျာ၊ က၊) သံ၊ နိ၊ ၄။၂၆၉) ပဿိတဗ္ဗံ] ဝေယျာကရဏေ --\n'''ပိတ္တသမုဋ္ဌာနာနိပိ ခေါ၊ သီဝက၊ ဣဓေကစ္စာနိ ဝေဒယိတာနိ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ။ သာမမ္ပိ ခေါ ဧတံ၊ သီဝက၊ ဝေဒိတဗ္ဗံ၊ ယထာ ပိတ္တသမုဋ္ဌာနာနိပိ ဣဓေကစ္စာနိ ဝေဒယိတာနိ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ။ လောကဿပိ ခေါ ဧတံ၊ သီဝက၊ သစ္စသမ္မတံ၊ ယထာ ပိတ္တသမုဋ္ဌာနာနိပိ ဣဓေကစ္စာနိ ဝေဒယိတာနိ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ။ တတြ၊ သီဝက၊ ယေ တေ သမဏဗြာဟ္မဏာ ဧဝံဝါဒိနော ဧဝံဒိဋ္ဌိနော ''ယံ ကိဉ္စာယံ ပုရိသပုဂ္ဂလော ပဋိသံဝေဒေတိ သုခံ ဝါ ဒုက္ခံ ဝါ အဒုက္ခမသုခံ ဝါ၊ သဗ္ဗံ တံ ပုဗ္ဗေ ကတဟေတူ''တိ။ ယဉ္စ သာမံ ဉာတံ၊ တဉ္စ အတိဓာဝန္တိ၊ ယဉ္စ လောကေ သစ္စသမ္မတံ၊ တဉ္စ အတိဓာဝန္တိ။ တသ္မာ တေသံ သမဏဗြာဟ္မဏာနံ မိစ္ဆာတိ ဝဒါမိ။\n'''သေမှသမုဋ္ဌာနာနိပိ (မိလိန္ဒပဥှ၊၁၄ဝ) ခေါ၊ သီဝက၊ ဣဓေကစ္စာနိ ဝေဒယိတာနိ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ။ ဝါတသမုဋ္ဌာနာနိပိ ခေါ၊ သီဝက။ ပ ။ သန္နိပါတိကာနိပိ ခေါ၊ သီဝက။ ပ ။ ဥတုပရိဏာမဇာနိပိ ခေါ၊ သီဝက။ ပ ။ ဝိသမပရိဟာရဇာနိပိ ခေါ၊ သီဝက။ ပ ။ သြပက္ကမိကာနိပိ ခေါ၊ သီဝက။ ပ ။ ကမ္မဝိပါကဇာနိပိ ခေါ၊ သီဝက၊ ဣဓေကစ္စာနိ ဝေဒယိတာနိ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ။ သာမမ္ပိ ခေါ ဧတံ၊ သီဝက၊ ဝေဒိတဗ္ဗံ၊ ယထာ ကမ္မဝိပါကဇာနိပိ ဣဓေကစ္စာနိ ဝေဒယိတာနိ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ။ လောကဿပိ ခေါ ဧတံ၊ သီဝက၊ သစ္စသမ္မတံ၊ ယထာ ကမ္မဝိပါကဇာနိပိ ဣဓေကစ္စာနိ ဝေဒယိတာနိ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ။ တတြ၊ သီဝက၊ ယေ တေ သမဏဗြာဟ္မဏာ ဧဝံဝါဒိနော ဧဝံဒိဋ္ဌိနော ''ယံ ကိဉ္စာယံ ပုရိသပုဂ္ဂလော ပဋိသံဝေဒေတိ သုခံ ဝါ ဒုက္ခံ ဝါ အဒုက္ခမသုခံ ဝါ၊ သဗ္ဗံ တံ ပုဗ္ဗေ ကတဟေတူ''တိ။ ယဉ္စ သာမံ ဉာတံ၊ တဉ္စ အတိဓာဝန္တိ၊ ယဉ္စ လောကေ သစ္စသမ္မတံ၊ တဉ္စ အတိဓာဝန္တိ။ တသ္မာ တေသံ သမဏဗြာဟ္မဏာနံ မိစ္ဆာတိ ဝဒါမီ'''တိ။\n''ဣတိပိ၊ မဟာရာဇ၊ န သဗ္ဗာ ဝေဒနာ ကမ္မဝိပါကဇာ၊ သဗ္ဗံ၊ မဟာရာဇ၊ အကုသလံ ဈာပေတွာ ဘဂဝါ သဗ္ဗညုတံ ပတ္တောတိ ဧဝမေတံ ဓာရေဟီ''တိ။ ''သာဓု၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ ဧဝမေတံ တထာ သမ္ပဋိစ္ဆာမီ''တိ။\n၉။ ''ဘန္တေ နာဂသေန၊ တုမှေ ဘဏထ 'ယံ ကိဉ္စိ ကရဏီယံ တထာဂတဿ၊ သဗ္ဗံ တံ ဗောဓိယာ ယေဝ မူလေ ပရိနိဋ္ဌိတံ၊ နတ္ထိ တထာဂတဿ ဥတ္တရိံ ကရဏီယံ၊ ကတဿ ဝါ ပတိစယော'တိ၊ ဣဒဉ္စ တေမာသံ ပဋိသလ္လာနံ ဒိဿတိ။ ယဒိ၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ ယံ ကိဉ္စိ ကရဏီယံ တထာဂတဿ၊ သဗ္ဗံ တံ ဗောဓိယာ ယေဝ မူလေ ပရိနိဋ္ဌိတံ၊ နတ္ထိ တထာဂတဿ ဥတ္တရိံ ကရဏီယံ၊ ကတဿ ဝါ ပတိစယော၊ တေန ဟိ 'တေမာသံ ပဋိသလ္လီနော'တိ ယံ ဝစနံ၊ တံ မိစ္ဆာ။ ယဒိ တေမာသံ ပဋိသလ္လီနော၊ တေန ဟိ 'ယံ ကိဉ္စိ ကရဏီယံ၊ တထာဂတဿ၊ သဗ္ဗံ တံ ဗောဓိယာ ယေဝ မူလေ ပရိနိဋ္ဌိတ'န္တိ တမ္ပိ ဝစနံ မိစ္ဆာ (မိလိန္ဒပဥှ၊၁၄၁။ နတ္ထိ ကတကရဏီယဿ ပဋိသလ္လာနံ၊ သကရဏီယေဿဝ ပဋိသလ္လာနံ ယထာ နာမ ဗျာဓိတေဿဝ ဘေသဇ္ဇေန ကရဏီယံ ဟောတိ၊ အဗျာဓိတဿ ကိံ ဘေသဇ္ဇေန။ ဆာတေဿဝ ဘောဇနေန ကရဏီယံ ဟောတိ၊ အဆာတဿ ကိံ ဘောဇနေန။ ဧဝမေဝ ခေါ၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ နတ္ထိ ကတကရဏီယဿ ပဋိသလ္လာနံ၊ သကရဏီယေဿဝ ပဋိသလ္လာနံ။ အယမ္ပိ ဥဘတော ကောဋိကော ပဥှော တဝါနုပ္ပတ္တော၊ သော တယာ နိဗ္ဗာဟိတဗ္ဗော''တိ။\n''ယံ ကိဉ္စိ၊ မဟာရာဇ၊ ကရဏီယံ တထာဂတဿ၊ သဗ္ဗံ တံ ဗောဓိယာ ယေဝ မူလေ ပရိနိဋ္ဌိတံ၊ နတ္ထိ တထာဂတဿ ဥတ္တရိံ ကရဏီယံ၊ ကတဿ ဝါ ပတိစယော၊ ဘဂဝါ စ တေမာသံ ပဋိသလ္လီနော၊ ပဋိသလ္လာနံ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ ဗဟုဂုဏံ၊ သဗ္ဗေပိ တထာဂတာ ပဋိသလ္လီယိတွာ သဗ္ဗညုတံ ပတ္တာ၊ တံ တေ သုကတဂုဏမနုဿရန္တာ ပဋိသလ္လာနံ သေဝန္တိ။ ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ပုရိသော ရညော သန္တိကာ လဒ္ဓဝရော ပဋိလဒ္ဓဘောဂေါ တံ သုကတဂုဏမနုဿရန္တော အပရာပရံ ရညော ဥပဋ္ဌာနံ ဧတိ။ ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ သဗ္ဗေပိ တထာဂတာ ပဋိသလ္လီယိတွာ သဗ္ဗညုတံ ပတ္တာ၊ တံ တေ သုကတဂုဏမနုဿရန္တာ ပဋိသလ္လာနံ သေဝန္တိ။\n''ယထာ ဝါ ပန၊ မဟာရာဇ၊ ပုရိသော အာတုရော ဒုက္ခိတော ဗာဠှဂိလာနော ဘိသက္ကမုပသေဝိတွာ သောတ္ထိမနုပ္ပတ္တော တံ သုကတဂုဏမနုဿရန္တော အပရာပရံ ဘိသက္ကမုပသေဝတိ။ ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ သဗ္ဗေပိ တထာဂတာ ပဋိသလ္လီယိတွာ သဗ္ဗညုတံ ပတ္တာ၊ တံ တေ သုကတဂုဏမနုဿရန္တာ ပဋိသလ္လာနံ သေဝန္တိ။\n''အဋ္ဌဝီသတိ ခေါ ပနိမေ၊ မဟာရာဇ၊ ပဋိသလ္လာနဂုဏာ၊ ယေ ဂုဏေ သမနုဿရန္တာ [မူကွဲ-သမနုပဿန္တာ (သီ၊ ပီ၊)] တထာဂတာ ပဋိသလ္လာနံ သေဝန္တိ။ ကတမေ အဋ္ဌဝီသတိ? ဣဓ၊ မဟာရာဇ၊ ပဋိသလ္လာနံ ပဋိသလ္လီယမာနံ အတ္တာနံ ရက္ခတိ၊ အာယုံ ဝဍ္ဎေတိ၊ ဗလံ ဒေတိ၊ ဝဇ္ဇံ ပိဒဟတိ၊ အယသမပနေတိ၊ ယသမုပနေတိ၊ အရတိံ ဝိနောဒေတိ၊ ရတိမုပဒဟတိ၊ ဘယမပနေတိ၊ ဝေသာရဇ္ဇံ ကရောတိ၊ ကောသဇ္ဇမပနေတိ၊ ဝီရိယမဘိဇနေတိ၊ ရာဂမပနေတိ၊ ဒေါသမပနေတိ၊ မောဟမပနေတိ၊ မာနံ နိဟန္တိ၊ ဝိတက္ကံ ဘဉ္ဇတိ၊ စိတ္တံ ဧကဂ္ဂံ ကရောတိ၊ မာနသံ သ္နေဟယတိ [မူကွဲ-သောဘယတိ (သီ)] ဟာသံ ဇနေတိ၊ ဂရုကံ ကရောတိ၊ လာဘမုပ္ပါဒယတိ၊ နမဿိယံ ကရောတိ (မိလိန္ဒပဥှ၊၁၄၂၊ ပီတိံ ပါပေတိ၊ ပါမောဇ္ဇံ ကရောတိ၊ သင်္ခါရာနံ သဘာဝံ ဒဿယတိ၊ ဘဝပ္ပဋိသန္ဓိံ ဥဂ္ဃါဋေတိ၊ သဗ္ဗသာမညံ ဒေတိ။ ဣမေ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ အဋ္ဌဝီသတိ ပဋိသလ္လာနဂုဏာ၊ ယေ ဂုဏေ သမနုဿရန္တာ တထာဂတာ ပဋိသလ္လာနံ သေဝန္တိ။\n''အပိ စ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ တထာဂတာ သန္တံ သုခံ သမာပတ္တိရတိံ အနုဘဝိတုကာမာ ပဋိသလ္လာနံ သေဝန္တိ ပရိယောသိတသင်္ကပ္ပါ။ စတူဟိ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ ကာရဏေဟိ တထာဂတာ ပဋိသလ္လာနံ သေဝန္တိ။ ကတမေဟိ စတူဟိ? ဝိဟာရဖာသုတာယပိ၊ မဟာရာဇ၊ တထာဂတာ ပဋိသလ္လာနံ သေဝန္တိ၊ အနဝဇ္ဇဂုဏဗဟုလတာယပိ တထာဂတာ ပဋိသလ္လာနံ သေဝန္တိ၊ အသေသအရိယဝီထိတောပိ တထာဂတာ ပဋိသလ္လာနံ သေဝန္တိ၊ သဗ္ဗဗုဒ္ဓါနံ ထုတထောမိတဝဏ္ဏိတပသတ္ထတောပိ တထာဂတာ ပဋိသလ္လာနံ သေဝန္တိ။ ဣမေဟိ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ စတူဟိ ကာရဏေဟိ တထာဂတာ ပဋိသလ္လာနံ သေဝန္တိ။ ဣတိ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ တထာဂတာ ပဋိသလ္လာနံ သေဝန္တိ န သကရဏီယတာယ၊ န ကတဿ ဝါ ပတိစယာယ၊ အထ ခေါ ဂုဏဝိသေသဒဿာဝိတာယ တထာဂတာ ပဋိသလ္လာနံ သေဝန္တီ''တိ။ ''သာဓု၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ ဧဝမေတံ တထာ သမ္ပဋိစ္ဆာမီ''တိ။\n၁ဝ။ ''ဘန္တေ နာဂသေန၊ ဘာသိတမ္ပေတံ ဘဂဝတာ 'တထာဂတဿ ခေါ၊ အာနန္ဒ၊ စတ္တာရော ဣဒ္ဓိပါဒါ ဘာဝိတာ ဗဟုလီကတာ ယာနီကတာ ဝတ္ထုကတာ အနုဋ္ဌိတာ ပရိစိတာ သုသမာရဒ္ဓါ၊ သော အာကင်္ခမာနော၊ အာနန္ဒ၊ တထာဂတော ကပ္ပံ ဝါ တိဋ္ဌေယျ ကပ္ပါဝသေသံ ဝါ'တိ။ ပုန စ ဘဏိတံ 'ဣတော တိဏ္ဏံ မာသာနံ အစ္စယေန တထာဂတော ပရိနိဗ္ဗာယိဿတီ'တိ။ ယဒိ၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ ဘဂဝတာ ဘဏိတံ 'တထာဂတဿ ခေါ၊ အာနန္ဒ၊ စတ္တာရော ဣဒ္ဓိပါဒါ ဘာဝိတာ။ ပ ။ ကပ္ပါဝသေသံ ဝါ'တိ၊ တေန ဟိ တေမာသပရိစ္ဆေဒေါ မိစ္ဆာ။ ယဒိ၊ ဘန္တေ၊ တထာဂတေန ဘဏိတံ 'ဣတော တိဏ္ဏံ မာသာနံ အစ္စယေန တထာဂတော ပရိနိဗ္ဗာယိဿတီ'တိ၊ တေန ဟိ ''တထာဂတဿ ခေါ၊ အာနန္ဒ၊ စတ္တာရော ဣဒ္ဓိပါဒါ ဘာဝိတာ။ ပ ။ ကပ္ပါဝသေသံ ဝါ'တိ (မိလိန္ဒပဥှ၊၁၄၃) တမ္ပိ ဝစနံ မိစ္ဆာ။ နတ္ထိ တထာဂတာနံ အဋ္ဌာနေ ဂဇ္ဇိတံ။ အမောဃဝစနာ ဗုဒ္ဓါ ဘဂဝန္တော တထဝစနာ အဒွေဇ္ဈဝစနာ။ အယမ္ပိ ဥဘတော ကောဋိကော ပဥှော ဂမ္ဘီရော သုနိပုဏော ဒုန္နိဇ္ဈာပယော တဝါနုပ္ပတ္တော၊ ဘိန္ဒေတံ ဒိဋ္ဌိဇာလံ၊ ဧကံသေ ဌပယ၊ ဘိန္ဒ ပရဝါဒ''န္တိ။\n''ဘာသိတမ္ပေတံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ 'တထာဂတဿ ခေါ၊ အာနန္ဒ၊ စတ္တာရော ဣဒ္ဓိပါဒါ ဘာဝိတာ။ ပ ။ ကပ္ပါဝသေသံ ဝါ'တိ၊ တေမာသပရိစ္ဆေဒေါ စ ဘဏိတော၊ သော စ ပန ကပ္ပေါ အာယုကပ္ပေါ ဝုစ္စတိ။ န၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝါ အတ္တနော ဗလံ ကိတ္တယမာနော ဧဝမာဟ၊ ဣဒ္ဓိဗလံ ပန မဟာရာဇ၊ ဘဂဝါ ပရိကိတ္တယမာနော ဧဝမာဟ 'တထာဂတဿ ခေါ၊ အာနန္ဒ၊ စတ္တာရော ဣဒ္ဓိပါဒါ ဘာဝိတာ။ ပ ။ ကပ္ပါဝသေသံ ဝါ'တိ။\n''ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ရညော အဿာဇာနီယော ဘဝေယျ သီဃဂတိ အနိလဇဝေါ၊ တဿ ရာဇာ ဇဝဗလံ ပရိကိတ္တယန္တော သနေဂမဇာနပဒဘဋဗလဗြာဟ္မဏဂဟပတိကအမစ္စဇနမဇ္ဈေ ဧဝံ ဝဒေယျ 'အာကင်္ခမာနော မေ၊ ဘော၊ အယံ ဟယဝရော သာဂရဇလပရိယန္တံ မဟိံ အနုဝိစရိတွာ ခဏေန ဣဓာဂစ္ဆေယျာ'တိ၊ န စ တံ ဇဝဂတိံ တဿံ ပရိသာယံ ဒေဿယျ၊ ဝိဇ္ဇတိ စ သော ဇဝေါ တဿ၊ သမတ္ထော စ သော ခဏေန သာဂရဇလပရိယန္တံ မဟိံ အနုဝိစရိတုံ။ ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝါ အတ္တနော ဣဒ္ဓိဗလံ ပရိကိတ္တယမာနော ဧဝမာဟ၊ တမ္ပိ တေဝိဇ္ဇာနံ ဆဠဘိညာနံ အရဟန္တာနံ ဝိမလခီဏာသဝါနံ ဒေဝမနုဿာနဉ္စ မဇ္ဈေ နိသီဒိတွာ ဘဏိတံ 'တထာဂတဿ ခေါ၊ အာနန္ဒ၊ စတ္တာရော ဣဒ္ဓိပါဒါ ဘာဝိတာ ဗဟုလီကတာ ယာနီကတာ ဝတ္ထုကတာ အနုဋ္ဌိတာ ပရိစိတာ သုသမာရဒ္ဓါ၊ သော အာကင်္ခမာနော၊ အာနန္ဒ၊ တထာဂတော ကပ္ပံ ဝါ တိဋ္ဌေယျ ကပ္ပါဝသေသံ ဝါ'တိ။ ဝိဇ္ဇတိ စ တံ၊ မဟာရာဇ၊ ဣဒ္ဓိဗလံ ဘဂဝတော၊ သမတ္ထော စ ဘဂဝါ ဣဒ္ဓိဗလေန ကပ္ပံ ဝါ ဌာတုံ ကပ္ပါဝသေသံ ဝါ၊ န စ ဘဂဝါ တံ ဣဒ္ဓိဗလံ တဿံ ပရိသာယံ ဒေဿတိ၊ အနတ္ထိကော၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝါ သဗ္ဗဘဝေဟိ၊ ဂရဟိတာ စ တထာဂတဿ သဗ္ဗဘဝါ။ ဘာသိတမ္ပေတံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ 'သေယျထာပိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အပ္ပမတ္တကောပိ ဂူထော ဒုဂ္ဂန္ဓော ဟောတိ (မိလိန္ဒပဥှ၊၁၄၄။ ဧဝမေဝ ခေါ အဟံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အပ္ပမတ္တကမ္ပိ ဘဝံ န ဝဏ္ဏေမိ အန္တမသော အစ္ဆရာသံဃာတမတ္တမ္ပီ'တိ အပိ နု ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝါ သဗ္ဗဘဝဂတိယောနိယော ဂူထသမံ ဒိသွာ ဣဒ္ဓိဗလံ နိဿာယ ဘဝေသု ဆန္ဒရာဂံ ကရေယျာ''တိ? ''န ဟိ ဘန္တေ''တိ။ ''တေန ဟိ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝါ ဣဒ္ဓိဗလံ ပရိကိတ္တယမာနော ဧဝရူပံ ဗုဒ္ဓသီဟနာဒမဘိနဒီ''တိ။ ''သာဓု၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ ဧဝမေတံ တထာ သမ္ပဋိစ္ဆာမီ''တိ။\n၁။ ''ဘန္တေ (မိလိန္ဒပဥှ၊၁၄၅) နာဂသေန၊ ဘာသိတမ္ပေတံ ဘဂဝတာ 'အဘိညာယာဟံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဓမ္မံ ဒေသေမိ နော အနဘိညာယာ'တိ။ ပုန စ ဝိနယပညတ္တိယာ ဧဝံ ဘဏိတံ 'အာကင်္ခမာနော၊ အာနန္ဒ၊ သံဃော မမစ္စယေန ခုဒ္ဒါနုခုဒ္ဒကာနိ သိက္ခာပဒါနိ သမူဟနတူ'တိ။ ကိံ နု ခေါ၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ ခုဒ္ဒါနုခုဒ္ဒကာနိ သိက္ခာပဒါနိ ဒုပ္ပညတ္တာနိ၊ ဥဒါဟု အဝတ္ထုသ္မိံ အဇာနိတွာ ပညတ္တာနိ၊ ယံ ဘဂဝါ အတ္တနော အစ္စယေန ခုဒ္ဒါနုခုဒ္ဒကာနိ သိက္ခာပဒါနိ သမူဟနာပေတိ? ယဒိ၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ ဘဂဝတာ ဘဏိတံ 'အဘိညာယာဟံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဓမ္မံ ဒေသေမိ နော အနဘိညာယာ'တိ၊ တေန ဟိ 'အာကင်္ခမာနော၊ အာနန္ဒ၊ သံဃော မမစ္စယေန ခုဒ္ဒါနုခုဒ္ဒကာနိ သိက္ခာပဒါနိ သမူဟနတူ'တိ ယံ ဝစနံ၊ တံ မိစ္ဆာ။ ယဒိ တထာဂတေ ဝိနယပညတ္တိယာ ဧဝံ ဘဏိတံ 'အာကင်္ခမာနော၊ အာနန္ဒ၊ သံဃော မမစ္စယေန ခုဒ္ဒါနုခုဒ္ဒကာနိ သိက္ခာပဒါနိ သမူဟနတူ'တိ တေန ဟိ 'အဘိညာယာဟံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဓမ္မံ ဒေသေမိ နော အနဘိညာယာ'တိ တမ္ပိ ဝစနံ မိစ္ဆာ။ အယမ္ပိ ဥဘတော ကောဋိကော ပဥှော သုခုမော နိပုဏော ဂမ္ဘီရော သုဂမ္ဘီရော ဒုန္နိဇ္ဈာပယော၊ သော တဝါနုပ္ပတ္တော၊ တတ္ထ တေ ဉာဏဗလဝိပ္ဖာရံ ဒေဿဟီ''တိ။\n''ဘာသိတမ္ပေတံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ 'အဘိညာယာဟံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဓမ္မံ ဒေသေမိ နော အနဘိညာယာ'တိ၊ ဝိနယပညတ္တိယာပိ ဧဝံ ဘဏိတံ 'အာကင်္ခမာနော၊ အာနန္ဒ၊ သံဃော မမစ္စယေန ခုဒ္ဒါနုခုဒ္ဒကာနိ သိက္ခာပဒါနိ သမူဟနတူ'တိ၊ တံ ပန၊ မဟာရာဇ၊ တထာဂတော ဘိက္ခူ ဝီမံသမာနော အာဟ 'ဥက္ကလေဿန္တိ [မူကွဲ-ဥက္ကဍ္ဎိဿန္တိ (သီ)] ဥဿက္ကိဿန္တိ (သျာ၊)] နု ခေါ မမ သာဝကာ မယာ ဝိဿဇ္ဇာပီယမာနာ မမစ္စယေန ခုဒ္ဒါနုခုဒ္ဒကာနိ သိက္ခာပဒါနိ၊ ဥဒါဟု အာဒိယိဿန္တီ'တိ။\n''ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ စက္ကဝတ္တီ ရာဇာ ပုတ္တေ ဧဝံ ဝဒေယျ 'အယံ ခေါ၊ တာတာ၊ မဟာဇနပဒေါ သဗ္ဗဒိသာသု သာဂရပရိယန္တော၊ ဒုက္ကရော၊ တာတာ၊ တာဝတကေန ဗလေန ဓာရေတုံ၊ ဧထ တုမှေ၊ တာတာ၊ မမစ္စယေန ပစ္စန္တေ ပစ္စန္တေ ဒေသေ ပဇဟထာ'တိ။ အပိ နု ခေါ တေ၊ မဟာရာဇ၊ ကုမာရာ ပိတုအစ္စယေန (မိလိန္ဒပဥှ၊၁၄၆) ဟတ္ထဂတေ ဇနပဒေ သဗ္ဗေ တေ ပစ္စန္တေ ပစ္စန္တေ ဒေသေ မုဉ္စေယျု''န္တိ? ''န ဟိ ဘန္တေ၊ ရာဇတော [မူကွဲ-ရာဇာနော (သီ၊ ပီ)] ဘန္တေ၊ လုဒ္ဓတရာ [မူကွဲ-လဒ္ဓတရာ (က၊)] ကုမာရာ ရဇ္ဇလောဘေန တဒုတ္တရိံ ဒိဂုဏတိဂုဏံ ဇနပဒံ ပရိဂ္ဂဏှေယျုံ [မူကွဲ-ပရိကဍ္ဎေယျုံ (သီ၊ ပီ)] ကိံ ပန တေ ဟတ္ထဂတံ ဇနပဒံ မုဉ္စေယျု''န္တိ? ''ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ တထာဂတော ဘိက္ခူ ဝီမံသမာနော ဧဝမာဟ 'အာကင်္ခမာနော၊ အာနန္ဒ၊ သံဃော မမစ္စယေန ခုဒ္ဒါနုခုဒ္ဒကာနိ သိက္ခာပဒါနိ သမူဟနတူ'တိ။ ဒုက္ခပရိမုတ္တိယာ၊ မဟာရာဇ၊ ဗုဒ္ဓပုတ္တာ ဓမ္မလောဘေန အညမ္ပိ ဥတ္တရိံ ဒိယဍ္ဎသိက္ခာပဒသတံ ဂေါပေယျုံ၊ ကိံ ပန ပကတိပညတ္တံ သိက္ခာပဒံ မုဉ္စေယျု''န္တိ?\n''ဘန္တေ နာဂသေန၊ ယံ ဘဂဝါ အာဟ 'ခုဒ္ဒါနုခုဒ္ဒကာနိ သိက္ခာပဒါနီ'တိ၊ ဧတ္ထာယံ ဇနော သမ္မူဠှော ဝိမတိဇာတော အဓိကတော သံသယပက္ခန္ဒော။ ကတမာနိ တာနိ ခုဒ္ဒကာနိ သိက္ခာပဒါနိ၊ ကတမာနိ အနုခုဒ္ဒကာနိ သိက္ခာပဒါနီတိ? ဒုက္ကဋံ၊ မဟာရာဇ၊ ခုဒ္ဒကံ သိက္ခာပဒံ၊ ဒုဗ္ဘာသိတံ အနုခုဒ္ဒကံ သိက္ခာပဒံ၊ ဣမာနိ ဒွေ ခုဒ္ဒါနုခုဒ္ဒကာနိ သိက္ခာပဒါနိ၊ ပုဗ္ဗကေဟိပိ၊ မဟာရာဇ၊ မဟာထေရေဟိ ဧတ္ထ ဝိမတိ ဥပ္ပါဒိတာ၊ တေဟိပိ ဧကဇ္ဈံ န ကတော ဓမ္မသဏ္ဌိတိပရိယာယေ ဘဂဝတာ ဧသော ပဥှော ဥပဒိဋ္ဌောတိ။ စိရနိက္ခိတ္တံ၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ ဇိနရဟဿံ အဇ္ဇေတရဟိ လောကေ ဝိဝဋံ ပါကဋံ ကတ''န္တိ။\n၂။ ''ဘန္တေ နာဂသေန၊ ဘာသိတမ္ပေတံ ဘဂဝတာ 'နတ္ထာနန္ဒ တထာဂတဿ ဓမ္မေသု အာစရိယမုဋ္ဌီ'တိ၊ ပုန စ ထေရေန မာလုကျပုတ္တေန [မူကွဲ-မာလုဍ္ဍကျပုတ္တေန (သီ၊ သျာ၊ ပီ၊) သံ၊ နိ၊ ၄။၉၅၊ အ၊ နိ၊ ၁။၄။၂၅၇) ပဿိတဗ္ဗံ] ပဥှံ ပုဋ္ဌော န ဗျာကာသိ။ ဧသော ခေါ၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ ပဥှော ဒွယန္တော [မူကွဲ-ဒွယတော (သီ၊)] ဧကန္တနိဿိတော ဘဝိဿတိ အဇာနနေန ဝါ ဂုယှကရဏေန ဝါ။ ယဒိ၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ ဘဂဝတာ ဘဏိတံ 'နတ္ထာနန္ဒ တထာဂတဿ ဓမ္မေသု အာစရိယမုဋ္ဌီ'တိ၊ တေန ဟိ ထေရဿ မာလုကျပုတ္တဿ အဇာနန္တေန န (မိလိန္ဒပဥှ၊၁၄၇) ဗျာကတံ။ ယဒိ ဇာနန္တေန န ဗျာကတံ၊ တေန ဟိ အတ္ထိ တထာဂတဿ ဓမ္မေသု အာစရိယမုဋ္ဌိ။ အယမ္ပိ ဥဘတော ကောဋိကော ပဥှော တဝါနုပ္ပတ္တော၊ သော တယာ နိဗ္ဗာဟိတဗ္ဗော''တိ။\n''ဘာသိတမ္ပေတံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ 'နတ္ထာနန္ဒ တထာဂတဿ ဓမ္မေသု အာစရိယမုဋ္ဌီ'တိ၊ အဗျာကတော စ ထေရေန မာလုကျပုတ္တေန ပုစ္ဆိတော ပဥှော၊ တဉ္စ ပန န အဇာနန္တေန န ဂုယှကရဏေန။ စတ္တာရိမာနိ၊ မဟာရာဇ၊ ပဥှဗျာကရဏာနိ။ ကတမာနိ စတ္တာရိ? ဧကံသဗျာကရဏီယော ပဥှော ဝိဘဇ္ဇဗျာကရဏီယော ပဥှော ပဋိပုစ္ဆာဗျာကရဏီယော ပဥှော ဌပနီယော ပဥှောတိ။\n''ကတမော စ၊ မဟာရာဇ၊ ဧကံသဗျာကရဏီယော ပဥှော? 'ရူပံ အနိစ္စ'န္တိ ဧကံသဗျာကရဏီယော ပဥှော၊ 'ဝေဒနာ အနိစ္စာ'တိ။ ပ ။ 'သညာ အနိစ္စာ'တိ။ ပ ။ 'သင်္ခါရာ အနိစ္စာ'တိ။ ပ ။ 'ဝိညာဏံ အနိစ္စ''န္တိ ဧကံသဗျာကရဏီယော ပဥှော၊ အယံ ဧကံသဗျာကရဏီယော ပဥှော။\n''ကတမော ဝိဘဇ္ဇဗျာကရဏီယော ပဥှော? 'အနိစ္စံ ပန ရူပ'န္တိ ဝိဘဇ္ဇဗျာကရဏီယော ပဥှော၊ 'အနိစ္စာ ပန ဝေဒနာ'တိ။ ပ ။ 'အနိစ္စာ ပန သညာ'တိ။ ပ ။ 'အနိစ္စာ ပန သင်္ခါရာ'တိ။ ပ ။ 'အနိစ္စံ ပန ဝိညာဏ'န္တိ ဝိဘဇ္ဇဗျာကရဏီယော ပဥှော၊ အယံ ဝိဘဇ္ဇဗျာကရဏီယော ပဥှော။\n''ကတမော ပဋိပုစ္ဆာဗျာကရဏီယော ပဥှော? 'ကိံ နု ခေါ စက္ခုနာ သဗ္ဗံ ဝိဇာနာတီ'တိ အယံ ပဋိပုစ္ဆာဗျာကရဏီယော ပဥှော။\n''ကတမော ဌပနီယော ပဥှော? 'သဿတော လောကော'တိ ဌပနီယော ပဥှော၊ 'အသဿတော လောကော'တိ။ 'အန္တဝါ လောကော'တိ။ 'အနန္တဝါ လောကော'တိ။ 'အန္တဝါ စ အနန္တဝါ စ လောကော'တိ။ 'နေဝန္တဝါ နာနန္တဝါ လောကော'တိ။ 'တံ ဇီဝံ တံ သရီရ'န္တိ။ 'အညံ ဇီဝံ အညံ သရီရ'န္တိ။ 'ဟောတိ တထာဂတော ပရံ မရဏာ'တိ။ 'န ဟောတိ တထာဂတော ပရံ မရဏာ'တိ။ 'ဟောတိ စ န စ ဟောတိ တထာဂတော ပရံ မရဏာ'တိ။ 'နေဝ ဟောတိ န န ဟောတိ တထာဂတော ပရံ မရဏာ'တိ ဌပနီယော ပဥှော၊ အယံ ဌပနီယော ပဥှော။\n''ဘဂဝါ၊ မဟာရာဇ၊ ထေရဿ မာလုကျပုတ္တဿ တံ ဌပနီယံ ပဥှံ န ဗျာကာသိ။ သော ပန ပဥှော ကိံ ကာရဏာ ဌပနီယော? န တဿ ဒီပနာယ ဟေတု (မိလိန္ဒပဥှ၊၁၄၈) ဝါ ကာရဏံ ဝါ အတ္ထိ၊ တသ္မာ သော ပဥှော ဌပနီယော။ နတ္ထိ ဗုဒ္ဓါနံ ဘဂဝန္တာနံ အကာရဏမဟေတုကံ ဂိရမုဒီရဏ''န္တိ။ ''သာဓု၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ ဧဝမေတံ တထာ သမ္ပဋိစ္ဆာမီ''တိ။\n၃။ ''ဘန္တေ နာဂသေန၊ ဘာသိတမ္ပေတံ ဘဂဝတာ 'သဗ္ဗေ တသန္တိ ဒဏ္ဍဿ၊ သဗ္ဗေ ဘာယန္တိ မစ္စုနော'တိ၊ ပုန ဘဏိတံ 'အရဟာ သဗ္ဗဘယမတိက္ကန္တော'တိ။ ကိံ နု ခေါ၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ အရဟာ ဒဏ္ဍဘယာ တသတိ၊ နိရယေ ဝါ နေရယိကာ သတ္တာ ဇလိတာ ကုထိတာ တတ္တာ သန္တတ္တာ တမှာ ဇလိတဂ္ဂိဇာလကာ မဟာနိရယာ စဝမာနာ မစ္စုနော ဘာယန္တိ။ ယဒိ၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ ဘဂဝတာ ဘဏိတံ 'သဗ္ဗေ တသန္တိ ဒဏ္ဍဿ၊ သဗ္ဗေ ဘာယန္တိ မစ္စုနော'တိ၊ တေန ဟိ 'အရဟာ သဗ္ဗဘယမတိက္ကန္တော'တိ ယံ ဝစနံ၊ တံ မိစ္ဆာ။ ယဒိ ဘဂဝတာ ဘဏိတံ 'အရဟာ သဗ္ဗဘယမတိက္ကန္တော'တိ၊ တေန ဟိ 'သဗ္ဗေ တသန္တိ ဒဏ္ဍဿ၊ သဗ္ဗေ ဘာယန္တိ မစ္စုနော'တိ တမ္ပိ ဝစနံ မိစ္ဆာ။ အယံ ဥဘတော ကောဋိကော ပဥှော တဝါနုပ္ပတ္တော၊ သော တယာ နိဗ္ဗာဟိတဗ္ဗော''တိ။\n''နေတံ၊ မဟာရာဇ၊ ဝစနံ ဘဂဝတာ အရဟန္တေ ဥပါဒါယ ဘဏိတံ 'သဗ္ဗေ တသန္တိ ဒဏ္ဍဿ၊ သဗ္ဗေ ဘာယန္တိ မစ္စုနော'တိ။ ဌပိတော အရဟာ တသ္မိံ ဝတ္ထုသ္မိံ၊ သမူဟတော ဘယဟေတု အရဟတော။ ယေ တေ၊ မဟာရာဇ၊ သတ္တာ သကိလေသာ၊ ယေသဉ္စ အဓိမတ္တာ အတ္တာနုဒိဋ္ဌိ၊ ယေ စ သုခဒုက္ခေသု ဥန္နတာဝနတာ၊ တေ ဥပါဒါယ ဘဂဝတာ ဘဏိတံ 'သဗ္ဗေ တသန္တိ ဒဏ္ဍဿ၊ သဗ္ဗေ ဘာယန္တိ မစ္စုနော'တိ။ အရဟတော၊ မဟာရာဇ၊ သဗ္ဗဂတိ ဥပစ္ဆိန္နာ၊ ယောနိ ဝိဒ္ဓံသိတာ၊ ပဋိသန္ဓိ ဥပဟတာ၊ ဘဂ္ဂါ ဖာသုကာ၊ သမူဟတာ သဗ္ဗဘဝါလယာ၊ သမုစ္ဆိန္နာ သဗ္ဗသင်္ခါရာ၊ ဟတံ ကုသလာကုသလံ၊ ဝိဟတာ အဝိဇ္ဇာ၊ အဗီဇံ ဝိညာဏံ ကတံ၊ ဒဍ္ဎာ သဗ္ဗကိလေသာ၊ အတိဝတ္တာ လောကဓမ္မာ၊ တသ္မာ အရဟာ န တသတိ သဗ္ဗဘယေဟိ။\n''ဣဓ၊ မဟာရာဇ၊ ရညော စတ္တာရော မဟာမတ္တာ ဘဝေယျုံ အနုရက္ခာ လဒ္ဓယသာ ဝိဿာသိကာ ဌပိတာ မဟတိ ဣဿရိယေ ဌာနေ။ အထ ရာဇာ ကိသ္မိဉ္စိ (မိလိန္ဒပဥှ၊၁၄၉) ဒေဝ ကရဏီယေ သမုပ္ပန္နေ ယာဝတာ သကဝိဇိတေ သဗ္ဗဇနဿ အာဏာပေယျ 'သဗ္ဗေဝ မေ ဗလိံ ကရောန္တု၊ သာဓေထ တုမှေ စတ္တာရော မဟာမတ္တာ တံ ကရဏီယ'န္တိ။ အပိ နု ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ တေသံ စတုန္နံ မဟာမတ္တာနံ ဗလိဘယာ သန္တာသော ဥပ္ပဇ္ဇေယျာ''တိ? ''န ဟိ ဘန္တေ''တိ။ ''ကေန ကာရဏေန မဟာရာဇာ''တိ။ ''ဌပိတာ တေ၊ ဘန္တေ၊ ရညာ ဥတ္တမဋ္ဌာနေ၊ နတ္ထိ တေသံ ဗလိ၊ သမတိက္ကန္တဗလိနော တေ၊ အဝသေသေ ဥပါဒါယ ရညာ အာဏာပိတံ 'သဗ္ဗေဝ မေ ဗလိံ ကရောန္တူ'တိ။ ''ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ နေတံ ဝစနံ ဘဂဝတာ အရဟန္တေ ဥပါဒါယ ဘဏိတံ၊ ဌပိတော အရဟာ တသ္မိံ ဝတ္ထုသ္မိံ၊ သမူဟတော ဘယဟေတု အရဟတော၊ ယေ တေ၊ မဟာရာဇ၊ သတ္တာ သကိလေသာ၊ ယေသဉ္စ အဓိမတ္တာ အတ္တာနုဒိဋ္ဌိ၊ ယေ စ သုခဒုက္ခေသု ဥန္နတာဝနတာ၊ တေ ဥပါဒါယ ဘဂဝတာ ဘဏိတံ 'သဗ္ဗေ တသန္တိ ဒဏ္ဍဿ၊ သဗ္ဗေ ဘာယန္တိ မစ္စုနော'တိ။ တသ္မာ အရဟာ န တသတိ သဗ္ဗဘယေဟီ''တိ။\n''နေတံ၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ ဝစနံ သာဝသေသံ၊ နိရဝသေသဝစနမေတံ 'သဗ္ဗေ'တိ။ တတ္ထ မေ ဥတ္တရိံ ကာရဏံ ဗြူဟိ တံ ဝစနံ ပတိဋ္ဌာပေတု''န္တိ။\n''ဣဓ၊ မဟာရာဇ၊ ဂါမေ ဂါမဿာမိကော အာဏာပကံ အာဏာပေယျ 'ဧဟိ၊ ဘော အာဏာပက၊ ယာဝတာ ဂါမေ ဂါမိကာ၊ တေ သဗ္ဗေ သီဃံ မမ သန္တိကေ သန္နိပါတေဟီ'တိ။ သော 'သာဓု သာမီ'တိ သမ္ပဋိစ္ဆိတွာ ဂါမမဇ္ဈေ ဌတွာ တိက္ခတ္တုံ သဒ္ဒမနုဿာဝေယျ 'ယာဝတာ ဂါမေ ဂါမိကာ၊ တေ သဗ္ဗေ သီဃသီဃံ သာမိနော သန္တိကေ သန္နိပတန္တူ'တိ။ တတော တေ ဂါမိကာ အာဏာပကဿ ဝစနေန တုရိတတုရိတာ သန္နိပတိတွာ ဂါမဿာမိကဿ အာရောစေန္တိ 'သန္နိပတိတာ၊ သာမိ၊ သဗ္ဗေ ဂါမိကာ၊ ယံ တေ ကရဏီယံ တံ ကရောဟီ'တိ။ ဣတိ သော၊ မဟာရာဇ၊ ဂါမဿာမိကော ကုဋိပုရိသေ သန္နိပါတေန္တော သဗ္ဗေ ဂါမိကေ အာဏာပေတိ၊ တေ စ အာဏတ္တာ န သဗ္ဗေ သန္နိပတန္တိ၊ ကုဋိပုရိသာ ယေဝ သန္နိပတန္တိ၊ 'ဧတ္တကာ ယေဝ မေ ဂါမိကာ'တိ ဂါမဿာမိကော စ တထာ သမ္ပဋိစ္ဆတိ၊ အညေ ဗဟုတရာ အနာဂတာ ဣတ္ထိပုရိသာ ဒါသိဒါသာ ဘတကာ ကမ္မကရာ ဂါမိကာ ဂိလာနာ ဂေါမဟိံသာ အဇေဠကာ သုဝါနာ၊ ယေ အနာဂတာ၊ သဗ္ဗေ တေ အဂဏိတာ၊ ကုဋိပုရိသေ ယေဝ ဥပါဒါယ အာဏာပိတတ္တာ 'သဗ္ဗေ သန္နိပတန္တူ'တိ။ ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ နေတံ ဝစနံ ဘဂဝတာ အရဟန္တေ ဥပါဒါယ ဘဏိတံ၊ ဌပိတော အရဟာ တသ္မိံ ဝတ္ထုသ္မိံ၊ သမူဟတော ဘယဟေတု အရဟတော၊ ယေ တေ၊ မဟာရာဇ၊ သတ္တာ သကိလေသာ၊ ယေသဉ္စ အဓိမတ္တာ အတ္တာနုဒိဋ္ဌိ၊ ယေ (မိလိန္ဒပဥှ၊၁၅ဝ) စ သုခဒုက္ခေသု ဥန္နတာဝနတာ၊ တေ ဥပါဒါယ ဘဂဝတာ ဘဏိတံ 'သဗ္ဗေ တသန္တိ ဒဏ္ဍဿ၊ သဗ္ဗေ ဘာယန္တိ မစ္စုနော'တိ။ တသ္မာ အရဟာ န တသတိ သဗ္ဗဘယေဟိ။\n''အတ္ထိ၊ မဟာရာဇ၊ သာဝသေသံ ဝစနံ သာဝသေသော အတ္ထော၊ အတ္ထိ သာဝသေသံ ဝစနံ နိရဝသေသော အတ္ထော၊ အတ္ထိ နိရဝသေသံ ဝစနံ သာဝသေသော အတ္ထော၊ အတ္ထိ နိရဝသေသံ ဝစနံ နိရဝသေသော အတ္ထော။ တေန တေန အတ္ထော သမ္ပဋိစ္ဆိတဗ္ဗော။\n''ပဉ္စဝိဓေဟိ၊ မဟာရာဇ၊ ကာရဏေဟိ အတ္ထော သမ္ပဋိစ္ဆိတဗ္ဗော အာဟစ္စပဒေန ရသေန အာစရိယဝံသေန [မူကွဲ-အာစရိယဝံသတာယ (ပီ၊ က၊)] အဓိပ္ပါယာ ကာရဏုတ္တရိယတာယ။ ဧတ္ထ ဟိ အာဟစ္စပဒန္တိ သုတ္တံ အဓိပ္ပေတံ။ ရသောတိ သုတ္တာနုလောမံ။ အာစရိယဝံသောတိ အာစရိယဝါဒေါ။ အဓိပ္ပါယောတိ အတ္တနော မတိ။ ကာရဏုတ္တရိယတာတိ ဣမေဟိ စတူဟိ သမေန္တံ [မူကွဲ-သမေတံ (သီ၊)] ကာရဏံ။ ဣမေဟိ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ ပဉ္စဟိ ကာရဏေဟိ အတ္ထော သမ္ပဋိစ္ဆိတဗ္ဗော။ ဧဝမေသော ပဥှော သုဝိနိစ္ဆိတော ဟောတီ''တိ။\n''ဟောတု၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ တထာ တံ သမ္ပဋိစ္ဆာမိ။ ဌပိတော ဟောတု အရဟာ တသ္မိံ ဝတ္ထုသ္မိံ၊ တသန္တု အဝသေသာ သတ္တာ၊ နိရယေ ပန နေရယိကာ သတ္တာ ဒုက္ခာ တိဗ္ဗာ ကဋုကာ ဝေဒနာ ဝေဒယမာနာ ဇလိတပဇ္ဇလိတသဗ္ဗင်္ဂပစ္စင်္ဂါ ရုဏ္ဏကာရုညကန္ဒိတပရိဒေဝိတလာလပ္ပိတမုခါ အသယှတိဗ္ဗဒုက္ခာဘိဘူတာ အတာဏာ အသရဏာ အသရဏီဘူတာ အနပ္ပသောကာတုရာ အန္တိမပစ္ဆိမဂတိကာ ဧကန္တသောကပရာယဏာ ဥဏှတိခိဏစဏ္ဍခရတပနတေဇဝန္တော ဘီမဘယဇနကနိနာဒမဟာသဒ္ဒါ သံသိဗ္ဗိတဆဗ္ဗိဓဇာလာမာလာကုလာ သမန္တာ သတယောဇနာနုဖရဏစ္စိဝေဂါ ကဒရိယာ တပနာ မဟာနိရယာ စဝမာနာ မစ္စုနော ဘာယန္တီ''တိ? ''အာမ၊ မဟာရာဇာ''တိ။\n''နနု၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ နိရယော ဧကန္တဒုက္ခဝေဒနီယော၊ ကိဿ ပန တေ နေရယိကာ သတ္တာ ဧကန္တဒုက္ခဝေဒနီယာ နိရယာ စဝမာနာ မစ္စုနော ဘာယန္တိ၊ ကိဿ နိရယေ ရမန္တီ''တိ? ''န တေ၊ မဟာရာဇ၊ နေရယိကာ သတ္တာ နိရယေ ရမန္တိ၊ မုဉ္စိတုကာမာဝ တေ နိရယာ။ မရဏေဿဝ သော [မူကွဲ-မရဏေဿသော (သီ၊ ပီ)] မဟာရာဇ၊ အာနုဘာဝေါ၊ ယေန တေသံ သန္တာသော ဥပ္ပဇ္ဇတီ''တိ။ ''ဧတံ ခေါ၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ န သဒ္ဒဟာမိ၊ ယံ မုစ္စိတုကာမာနံ စုတိယာ သန္တာသော ဥပ္ပဇ္ဇတီတိ၊ ဟာသနီယံ (မိလိန္ဒပဥှ၊၁၅၁၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ တံ ဌာနံ၊ ယံ တေ ပတ္ထိတံ လဘန္တိ၊ ကာရဏေန မံ သညာပေဟီ''တိ။\n''မရဏန္တိ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ ဧတံ အဒိဋ္ဌသစ္စာနံ တာသနီယဋ္ဌာနံ၊ ဧတ္ထာယံ ဇနော တသတိ စ ဥဗ္ဗိဇ္ဇတိ စ။ ယော စ၊ မဟာရာဇ၊ ကဏှသပ္ပဿ ဘာယတိ၊ သော မရဏဿ ဘာယန္တော ကဏှသပ္ပဿ ဘာယတိ။ ယော စ ဟတ္ထိဿ ဘာယတိ။ ပ ။ သီဟဿ။ ပ ။ ဗျဂ္ဃဿ။ ပ ။ ဒီပိဿ။ ပ ။ အစ္ဆဿ။ ပ ။ တရစ္ဆဿ။ ပ ။ မဟိံသဿ။ ပ ။ ဂဝယဿ။ ပ ။ အဂ္ဂိဿ။ ပ ။ ဥဒကဿ။ ပ ။ ခါဏုကဿ။ ပ ။ ကဏ္ဋကဿ ဘာယတိ။ ယော စ သတ္တိယာ ဘာယတိ၊ သော မရဏဿ ဘာယန္တော သတ္တိယာ ဘာယတိ။ မရဏေဿဝ သော [မူကွဲ-မရဏေဿသော (သီ၊ ပီ)] မဟာရာဇ၊ သရသသဘာဝတေဇော [မူကွဲ-သရသဘာဝတေဇော (သီ၊ ပီ)] တဿ သရသသဘာဝတေဇေန သကိလေသာ သတ္တာ မရဏဿ တသန္တိ ဘာယန္တိ၊ မုစ္စိတုကာမာပိ၊ မဟာရာဇ၊ နေရယိကာ သတ္တာ မရဏဿ တသန္တိ ဘာယန္တိ။\n''ဣဓ၊ မဟာရာဇ၊ ပုရိသဿ ကာယေ မေဒေါ ဂဏ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇေယျ။ သော တေန ရောဂေန ဒုက္ခိတော ဥပဒ္ဒဝါ ပရိမုစ္စိတုကာမော ဘိသက္ကံ သလ္လကတ္တံ အာမန္တာပေယျ။ တဿ ဝစနံ သော ဘိသက္ကော သလ္လကတ္တော သမ္ပဋိစ္ဆိတွာ တဿ ရောဂဿ ဥဒ္ဓရဏာယ ဥပကရဏံ ဥပဋ္ဌာပေယျ၊ သတ္ထကံ တိခိဏံ ကရေယျ၊ ယမကသလာကာ [မူကွဲ-ဒဟနသလာကံ (က၊)] အဂ္ဂိမှိ ပက္ခိပေယျ၊ ခါရလဝဏံ နိသဒါယ ပိသာပေယျ၊ အပိ နု ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ တဿ အာတုရဿ တိခိဏသတ္ထကစ္ဆေဒနေန ယမကသလာကာဒဟနေန ခါရလောဏပ္ပဝေသနေန တာသော ဥပ္ပဇ္ဇေယျာ''တိ? ''အာမ ဘန္တေ''တိ။ ''ဣတိ၊ မဟာရာဇ၊ တဿ အာတုရဿ ရောဂါ မုစ္စိတုကာမဿာပိ ဝေဒနာဘယာ သန္တာသော ဥပ္ပဇ္ဇတိ။ ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ နိရယာ မုစ္စိတုကာမာနမ္ပိ နေရယိကာနံ သတ္တာနံ မရဏဘယာ သန္တာသော ဥပ္ပဇ္ဇတိ။\n''ဣဓ၊ မဟာရာဇ၊ ပုရိသော ဣဿရာပရာဓိကော ဗဒ္ဓေါ သင်္ခလိကဗန္ဓနေန ဂဗ္ဘေ ပက္ခိတ္တော ပရိမုစ္စိတုကာမော အဿ၊ တမေနံ သော ဣဿရော မောစေတုကာမော ပက္ကောသာပေယျ။ အပိ နု ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ တဿ ဣဿရာပရာဓိကဿ ပုရိသဿ 'ကတဒေါသော အဟ'န္တိ ဇာနန္တဿ ဣဿရဒဿနေန သန္တာသော ဥပ္ပဇ္ဇေယျာ''တိ? ''အာမ ဘန္တေ''တိ။ ''ဣတိ၊ မဟာရာဇ၊ တဿ ဣဿရာပရာဓိကဿ ပုရိသဿ ပရိမုစ္စိတုကာမာဿာပိ ဣဿရဘယာ သန္တာသော ဥပ္ပဇ္ဇတိ။ ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ နိရယာ မုစ္စိတုကာမာနမ္ပိ နေရယိကာနံ သတ္တာနံ မရဏဘယာ သန္တာသော ဥပ္ပဇ္ဇတီ''တိ။\n''အပရမ္ပိ (မိလိန္ဒပဥှ၊၁၅၂၊ ဘန္တေ၊ ဥတ္တရိံ ကာရဏံ ဗြူဟိ၊ ယေနာဟံ ကာရဏေန သြကပ္ပေယျ''န္တိ။ ''ဣဓ၊ မဟာရာဇ၊ ပုရိသော ဒဋ္ဌဝိသေန အာသီဝိသေန ဒဋ္ဌော ဘဝေယျ၊ သော တေန ဝိသဝိကာရေန ပတေယျ ဥပ္ပတေယျ ဝဋ္ဋေယျ ပဝဋ္ဋေယျ၊ အထညတရော ပုရိသော ဗလဝန္တေန မန္တပဒေန တံ ဒဋ္ဌဝိသံ အာသီဝိသံ အာနေတွာ တံ ဒဋ္ဌဝိသံ ပစ္စာစမာပေယျ၊ အပိ နု ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ တဿ ဝိသဂတဿ ပုရိသဿ တသ္မိံ ဒဋ္ဌဝိသေ သပ္ပေ သောတ္ထိဟေတု ဥပဂစ္ဆန္တေ သန္တာသော ဥပ္ပဇ္ဇေယျာ''တိ? ''အာမ ဘန္တေ''တိ။ ဣတိ၊ မဟာရာဇ၊ တထာရူပေ အဟိမှိ သောတ္ထိဟေတုပိ ဥပဂစ္ဆန္တေ တဿ သန္တာသော ဥပ္ပဇ္ဇတိ။ ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ နိရယာ မုစ္စိတုကာမာနမ္ပိ နေရယိကာနံ သန္တာနံ မရဏဘယာ သန္တာသော ဥပ္ပဇ္ဇတိ။ အနိဋ္ဌံ၊ မဟာရာဇ၊ သဗ္ဗသတ္တာနံ မရဏံ၊ တသ္မာ နေရယိကာ သတ္တာ နိရယာ ပရိမုစ္စိတုကာမာပိ မစ္စုနော ဘာယန္တီ''တိ။ ''သာဓု၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ ဧဝမေတံ တထာ သမ္ပဋိစ္ဆာမီ''တိ။\n၄။ ''ဘန္တေ နာဂသေန၊ ဘာသိတမ္ပေတံ ဘဂဝတာ --\n'''န အန္တလိက္ခေ န သမုဒ္ဒမဇ္ဈေ၊ န ပဗ္ဗတာနံ ဝိဝရံ ပဝိဿ။\nန ဝိဇ္ဇတီ သော ဇဂတိပ္ပဒေသော၊ ယတ္ထဋ္ဌိတော မုစ္စေယျ မစ္စုပါသာ'တိ။\n''ပုန ဘဂဝတာ ပရိတ္တာ စ ဥဒ္ဒိဋ္ဌာ။ သေယျထိဒံ၊ ရတနသုတ္တံ မေတ္တသုတ္တံ ခန္ဓပရိတ္တံ မောရပရိတ္တံ ဓဇဂ္ဂပရိတ္တံ အာဋာနာဋိယပရိတ္တံ အင်္ဂုလိမာလပရိတ္တံ။ ယဒိ၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ အာကာသဂတောပိ သမုဒ္ဒမဇ္ဈဂတောပိ ပါသာဒကုဋိလေဏဂုဟာပဗ္ဘာရဒရိဗိလဂိရိ ဝိဝရပဗ္ဗတန္တရဂတောပိ န မုစ္စတိ မစ္စုပါသာ၊ တေန ဟိ ပရိတ္တကမ္မံ မိစ္ဆာ။ ယဒိ ပရိတ္တကရဏေန မစ္စုပါသာ ပရိမုတ္တိ ဘဝတိ၊ တေန ဟိ 'န အန္တလိက္ခေ။ ပ ။ မစ္စုပါသာ'တိ တမ္ပိ ဝစနံ မိစ္ဆာ။ အယမ္ပိ ဥဘတော ကောဋိကော ပဥှော ဂဏ္ဌိတောပိ ဂဏ္ဌိတရော တဝါနုပ္ပတ္တော၊ သော တယာ နိဗ္ဗာဟိတဗ္ဗော''တိ။\n''ဘာသိတမ္ပေတံ (မိလိန္ဒပဥှ၊၁၅၃၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ 'န အန္တလိက္ခေ။ ပ ။ မစ္စုပါသာ'တိ၊ ပရိတ္တာ စ ဘဂဝတာ ဥဒ္ဒိဋ္ဌာ၊ တဉ္စ ပန သာဝသေသာယုကဿ ဝယသမ္ပန္နဿ အပေတကမ္မာဝရဏဿ၊ နတ္ထိ၊ မဟာရာဇ၊ ခီဏာယုကဿ ဌိတိယာ ကိရိယာ ဝါ ဥပက္ကမော ဝါ။\n''ယထာ မဟာရာဇ မတဿ ရုက္ခဿ သုက္ခဿ ကောဠာပဿ နိသ္နေဟဿ ဥပရုဒ္ဓဇီဝိတဿ ဂတာယုသင်္ခါရဿ ကုမ္ဘသဟေဿနပိ ဥဒကေ အာကိရန္တေ အလ္လတ္တံ ဝါ ပလ္လဝိတဟရိတဘာဝေါ ဝါ န ဘဝေယျ။ ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ ဘေသဇ္ဇပရိတ္တကမ္မေန နတ္ထိ ခီဏာယုကဿ ဌိတိယာ ကိရိယာ ဝါ ဥပက္ကမော ဝါ၊ ယာနိ တာနိ၊ မဟာရာဇ၊ မဟိယာ သြသဓာနိ ဘေသဇ္ဇာနိ၊ တာနိပိ ခီဏာယုကဿ အကိစ္စကရာနိ ဘဝန္တိ။ သာဝသေသာယုကံ၊ မဟာရာဇ၊ ဝယသမ္ပန္နံ အပေတကမ္မာဝရဏံ ပရိတ္တံ ရက္ခတိ ဂေါပေတိ၊ တဿတ္ထာယ ဘဂဝတာ ပရိတ္တာ ဥဒ္ဒိဋ္ဌာ။\n''ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ကဿကော ပရိပက္ကေ ဓညေ မတေ သဿနာဠေ ဥဒကပ္ပဝေသနံ ဝါရေယျ၊ ယံ ပန သဿံ တရုဏံ မေဃသန္နိဘံ ဝယသမ္ပန္နံ၊ တံ ဥဒကဝဍ္ဎိယာ ဝဍ္ဎတိ။ ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ ခီဏာယုကဿ ဘေသဇ္ဇပရိတ္တကိရိယာ ဌပိတာ ပဋိက္ခိတ္တာ၊ ယေ ပန တေ မနုဿာ သာဝသေသာယုကာ ဝယသမ္ပန္နာ၊ တေသံ အတ္ထာယ ပရိတ္တဘေသဇ္ဇာနိ ဘဏိတာနိ၊ တေ ပရိတ္တဘေသဇ္ဇေဟိ ဝဍ္ဎန္တီ''တိ။\n''ယဒိ၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ ခီဏာယုကော မရတိ၊ သာဝသေသာယုကော ဇီဝတိ၊ တေန ဟိ ပရိတ္တဘေသဇ္ဇာနိ နိရတ္ထကာနိ ဟောန္တီ''တိ? ''ဒိဋ္ဌပုဗ္ဗော ပန တယာ၊ မဟာရာဇ၊ ကောစိ ရောဂေါ ဘေသဇ္ဇေဟိ ပဋိနိဝတ္တိတော''တိ? ''အာမ၊ ဘန္တေ၊ အနေကသတာနိ ဒိဋ္ဌာနီ''တိ။ ''တေန ဟိ၊ မဟာရာဇ၊ 'ပရိတ္တဘေသဇ္ဇကိရိယာ နိရတ္ထကာ'တိ ယံ ဝစနံ၊ တံ မိစ္ဆာ ဘဝတီ''တိ။\n''ဒိဿန္တိ၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ ဝေဇ္ဇာနံ ဥပက္ကမာ ဘေသဇ္ဇပါနာနုလေပါ၊ တေန တေသံ ဥပက္ကမေန ရောဂေါ ပဋိနိဝတ္တတီ''တိ။ ''ပရိတ္တာနမ္ပိ၊ မဟာရာဇ၊ ပဝတ္တီယမာနာနံ သဒ္ဒေါ သုယျတိ၊ ဇိဝှါ သုက္ခတိ၊ ဟဒယံ ဗျာဝဋ္ဋတိ၊ ကဏ္ဌော အာတုရတိ။ တေန တေသံ ပဝတ္တေန သဗ္ဗေ ဗျာဓယော ဝူပသမန္တိ၊ သဗ္ဗာ ဤတိယော အပဂစ္ဆန္တီတိ။\n''ဒိဋ္ဌပုဗ္ဗော ပန တယာ၊ မဟာရာဇ၊ ကောစိ အဟိနာ ဒဋ္ဌော မန္တပဒေန ဝိသံ ပါတီယမာနော ဝိသံ စိက္ခဿန္တော ဥဒ္ဓမဓေါ အာစမယမာနော''တိ? ''အာမ၊ ဘန္တေ (မိလိန္ဒပဥှ၊၁၅၄၊ အဇ္ဇေတရဟိပိ တံ လောကေ ဝတ္တတီ''တိ။ ''တေန ဟိ၊ မဟာရာဇ၊ 'ပရိတ္တဘေသဇ္ဇကိရိယာ နိရတ္ထကာ'တိ ယံ ဝစနံ၊ တံ မိစ္ဆာ ဘဝတိ။ ကတပရိတ္တဥှိ၊ မဟာရာဇ၊ ပုရိသံ ဍံသိတုကာမော အဟိ န ဍံသတိ၊ ဝိဝဋံ မုခံ ပိဒဟတိ၊ စောရာနံ ဥက္ခိတ္တလဂုဠမ္ပိ န သမ္ဘဝတိ၊ တေ လဂုဠံ မုဉ္စိတွာ ပေမံ ကရောန္တိ၊ ကုပိတောပိ ဟတ္ထိနာဂေါ သမာဂန္တွာ ဥပရမတိ၊ ပဇ္ဇလိတမဟာအဂ္ဂိက္ခန္ဓောပိ ဥပဂန္တွာ နိဗ္ဗာယတိ၊ ဝိသံ ဟလာဟလမ္ပိ ခါယိတံ အဂဒံ သမ္ပဇ္ဇတိ၊ အာဟာရတ္ထံ ဝါ ဖရတိ၊ ဝဓကာ ဟန္တုကာမာ ဥပဂန္တွာ ဒါသဘူတာ သမ္ပဇ္ဇန္တိ၊ အက္ကန္တောပိ ပါသော န သံဝရတိ [မူကွဲ-န သံစရတိ (သီ)]\n''သုတပုဗ္ဗံ ပန တယာ၊ မဟာရာဇ၊ 'မောရဿ ကတပရိတ္တဿ သတ္တဝဿသတာနိ လုဒ္ဒကော နာသက္ခိ ပါသံ ဥပနေတုံ၊ အကတပရိတ္တဿ တံ ယေဝ ဒိဝသံ ပါသံ ဥပနေသီ''တိ? ''အာမ၊ ဘန္တေ၊ သုယျတိ၊ အဗ္ဘုဂ္ဂတော သော သဒ္ဒေါ သဒေဝကေ လောကေ''တိ။ ''တေန ဟိ၊ မဟာရာဇ 'ပရိတ္တဘေသဇ္ဇကိရိယာ နိရတ္ထကာ'တိ ယံ ဝစနံ၊ တံ မိစ္ဆာ ဘဝတိ။\n''သုတပုဗ္ဗံ ပန တယာ၊ မဟာရာဇ၊ 'ဒါနဝေါ ဘရိယံ ပရိရက္ခန္တော သမုဂ္ဂေ ပက္ခိပိတွာ ဂိလိတွာ ကုစ္ဆိနာ ပရိဟရတိ၊ အထေကော ဝိဇ္ဇာဓရော တဿ ဒါနဝဿ မုခေန ပဝိသိတွာ တာယ သဒ္ဓိံ အဘိရမတိ၊ ယဒါ သော ဒါနဝေါ အညာသိ၊ အထ သမုဂ္ဂံ ဝမိတွာ ဝိဝရိ၊ သဟ သမုဂ္ဂေ ဝိဝဋေ ဝိဇ္ဇာဓရော ယထာကာမံ [မူကွဲ-ယေန ကာမံ (က၊)] ပက္ကာမီ''တိ? ''အာမ၊ ဘန္တေ၊ သုယျတိ၊ အဗ္ဘုဂ္ဂတော သောပိ သဒ္ဒေါ သဒေဝကေ လောကေ''တိ။ ''နနု သော၊ မဟာရာဇ၊ ဝိဇ္ဇာဓရော ပရိတ္တဗလေန [မူကွဲ-မန္တဗလေန (?)] ဂဟဏာ မုတ္တော''တိ။ ''အာမ ဘန္တေ''တိ။ ''တေန ဟိ၊ မဟာရာဇ၊ အတ္ထိ ပရိတ္တဗလံ။\n''သုတပုဗ္ဗံ ပန တယာ၊ မဟာရာဇ၊ 'အပရောပိ ဝိဇ္ဇာဓရော ဗာရာဏသိရညော အန္တေပုရေ မဟေသိယာ သဒ္ဓိံ သမ္ပဒုဋ္ဌော [မူကွဲ-သံသဋ္ဌော (သီ၊)] ဂဟဏပ္ပတ္တော သမာနော ခဏေန အဒဿနံ ဂတော မန္တဗလေနာ''တိ။ ''အာမ၊ ဘန္တေ၊ သုယျတီ''တိ။ ''နနု သော၊ မဟာရာဇ၊ ဝိဇ္ဇာဓရော ပရိတ္တဗလေန ဂဟဏာ မုတ္တော''တိ? ''အာမ ဘန္တေ''တိ။ ''တေန ဟိ၊ မဟာရာဇ၊ အတ္ထိ ပရိတ္တဗလ''န္တိ။\n''ဘန္တေ နာဂသေန၊ 'ကိံ သဗ္ဗေ ယေဝ ပရိတ္တံ ရက္ခတီ'တိ? ''ဧကစ္စေ၊ မဟာရာဇ၊ ရက္ခတိ၊ ဧကစ္စေ န ရက္ခတီ''တိ။ ''တေန ဟိ၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ ပရိတ္တံ န သဗ္ဗတ္ထိက''န္တိ? ''အပိ နု ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ ဘောဇနံ သဗ္ဗေသံ ဇီဝိတံ ရက္ခတီ''တိ? ''ဧကစ္စေ၊ ဘန္တေ (မိလိန္ဒပဥှ၊၁၅၅၊ ရက္ခတိ၊ ဧကစ္စေ န ရက္ခတီ''တိ။ ''ကိံ ကာရဏာ''တိ။ ''ယတော၊ ဘန္တေ၊ ဧကစ္စေ တံ ယေဝ ဘောဇနံ အတိဘုဉ္ဇိတွာ ဝိသူစိကာယ မရန္တီ''တိ။ ''တေန ဟိ၊ မဟာရာဇ၊ ဘောဇနံ န သဗ္ဗေသံ ဇီဝိတံ ရက္ခတီ''တိ? ''ဒွီဟိ၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ ကာရဏေဟိ ဘောဇနံ ဇီဝိတံ ဟရတိ အတိဘုတ္တေန ဝါ ဥသ္မာဒုဗ္ဗလတာယ ဝါ၊ အာယုဒဒံ၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ ဘောဇနံ ဒုရုပစာရေန ဇီဝိတံ ဟရတီ''တိ။ ''ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ ပရိတ္တံ ဧကစ္စေ ရက္ခတိ၊ ဧကစ္စေ န ရက္ခတိ။\n''တီဟိ၊ မဟာရာဇ၊ ကာရဏေဟိ ပရိတ္တံ န ရက္ခတိ ကမ္မာဝရဏေန၊ ကိလေသာဝရဏေန၊ အသဒ္ဒဟနတာယ။ သတ္တာနုရက္ခဏံ၊ မဟာရာဇ၊ ပရိတ္တံ အတ္တနာ ကတေန အာရက္ခံ ဇဟတိ၊ ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ မာတာ ပုတ္တံ ကုစ္ဆိဂတံ ပေါသေတိ၊ ဟိတေန ဥပစာရေန ဇနေတိ၊ ဇနယိတွာ အသုစိမလသိင်္ဃာဏိကမပနေတွာ ဥတ္တမဝရသုဂန္ဓံ ဥပလိမ္ပတိ၊ သော အပရေန သမယေန ပရေသံ ပုတ္တေ အက္ကောသန္တေ ဝါ ပဟရန္တေ ဝါ ပဟာရံ ဒေတိ။ တေ တဿ ကုဇ္ဈိတွာ ပရိသာယ အာကဍ္ဎိတွာ တံ ဂဟေတွာ သာမိနော ဥပနေန္တိ၊ ယဒိ ပန တဿာ ပုတ္တော အပရဒ္ဓေါ ဟောတိ ဝေလာတိဝတ္တော။ အထ နံ သာမိနော မနုဿာ အာကဍ္ဎယမာနာ ဒဏ္ဍမုဂ္ဂရဇာဏုမုဋ္ဌီဟိ တာဠေန္တိ ပေါထေန္တိ၊ အပိ နု ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ တဿ မာတာ လဘတိ အာကဍ္ဎနပရိကဍ္ဎနံ ဂါဟံ သာမိနော ဥပနယနံ ကာတု''န္တိ? ''န ဟိ ဘန္တေ''တိ။ ''ကေန ကာရဏေန၊ မဟာရာဇာ''တိ။ ''အတ္တနော၊ ဘန္တေ၊ အပရာဓေနာ''တိ။ ''ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ သတ္တာနံ အာရက္ခံ ပရိတ္တံ အတ္တနော အပရာဓေန ဝဉ္ဈံ ကရောတီ''တိ [မူကွဲ-ကာရေတီတိ (သီ)] ''သာဓု၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ သုဝိနိစ္ဆိတော ပဥှော၊ ဂဟနံ အဂဟနံ ကတံ၊ အန္ဓကာရော အာလောကော ကတော၊ ဝိနိဝေဌိတံ ဒိဋ္ဌိဇာလံ၊ တွံ ဂဏိဝရပဝရမာသဇ္ဇာ''တိ။\n၅။ ''ဘန္တေ နာဂသေန၊ တုမှေ ဘဏထ 'လာဘီ တထာဂတော စီဝရပိဏ္ဍပါတသေနာသနဂိလာနပ္ပစ္စယဘေသဇ္ဇပရိက္ခာရာန'န္တိ။ ပုန စ တထာဂတော ပဉ္စသာလံ ဗြာဟ္မဏဂါမံ ပိဏ္ဍာယ ပဝိသိတွာ ကိဉ္စိဒေဝ အလဘိတွာ ယထာဓေါတေန (မိလိန္ဒပဥှ၊၁၅၆) ပတ္တေန နိက္ခန္တောတိ။ ယဒိ၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ တထာဂတော လာဘီ စီဝရပိဏ္ဍပါတသေနာသနဂိလာနပ္ပစ္စယဘေသဇ္ဇပရိက္ခာရာနံ၊ တေန ဟိ ပဉ္စသာလံ ဗြာဟ္မဏဂါမံ ပိဏ္ဍာယ ပဝိသိတွာ ကိဉ္စိဒေဝ အလဘိတွာ ယထာဓေါတေန ပတ္တေန နိက္ခန္တောတိ ယံ ဝစနံ၊ တံ မိစ္ဆာ။ ယဒိ ပဉ္စသာလံ ဗြာဟ္မဏဂါမံ ပိဏ္ဍာယ ပဝိသိတွာ ကိဉ္စိဒေဝ အလဘိတွာ ယထာဓေါတေန ပတ္တေန နိက္ခန္တော၊ တေန ဟိ လာဘီ တထာဂတော စီဝရပိဏ္ဍပါတသေနာသနဂိလာနပ္ပစ္စယဘေသဇ္ဇပရိက္ခာရာနန္တိ တမ္ပိ ဝစနံ မိစ္ဆာ။ အယမ္ပိ ဥဘတော ကောဋိကော ပဥှော သုမဟန္တော ဒုန္နိဗ္ဗေဌော တဝါနုပ္ပတ္တော၊ သော တယာ နိဗ္ဗာဟိတဗ္ဗော''တိ။\n''လာဘီ၊ မဟာရာဇ၊ တထာဂတော စီဝရပိဏ္ဍပါတသေနာသနဂိလာနပ္ပစ္စယဘေသဇ္ဇပရိက္ခာရာနံ၊ ပဉ္စသာလဉ္စ ဗြာဟ္မဏဂါမံ ပိဏ္ဍာယ ပဝိသိတွာ ကိဉ္စိဒေဝ အလဘိတွာ ယထာဓေါတေန ပတ္တေန နိက္ခန္တော၊ တဉ္စ ပန မာရဿ ပါပိမတော ကာရဏာ''တိ။ ''တေန ဟိ၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ ဘဂဝတော ဂဏနပထံ ဝီတိဝတ္တကပ္ပေ [မူကွဲ-ဂဏနပထဝီတိဝတ္တေ ကပ္ပေ (သီ၊)] အဘိသင်္ခတံ ကုသလံ ကိန္တိ နိဋ္ဌိတံ၊ အဓုနုဋ္ဌိတေန မာရေန ပါပိမတာ တဿ ကုသလဿ ဗလဝေဂံ [မူကွဲ-တံ ကုသလဗလဝေဂဝိပ္ဖာရံ (သီ၊)] ကိန္တိ ပိဟိတံ၊ တေန ဟိ၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ တသ္မိံ ဝတ္ထုသ္မိံ ဒွီသု ဌာနေသု ဥပဝါဒေါ အာဂစ္ဆတိ၊ ကုသလတောပိ အကုသလံ ဗလဝတရံ ဟောတိ၊ ဗုဒ္ဓဗလတောပိ မာရဗလံ ဗလဝတရံ ဟောတီတိ၊ တေန ဟိ ရုက္ခဿ မူလတောပိ အဂ္ဂံ ဘာရတရံ ဟောတိ၊ ဂုဏသမ္ပရိကိဏ္ဏတောပိ ပါပိယံ ဗလဝတရံ ဟောတီ''တိ။ ''န၊ မဟာရာဇ၊ တာဝတကေန ကုသလတောပိ အကုသလံ ဗလဝတရံ နာမ ဟောတိ၊ န ဗုဒ္ဓဗလတောပိ မာရဗလံ ဗလဝတရံ နာမ ဟောတိ။ အပိ စေတ္ထ ကာရဏံ ဣစ္ဆိတဗ္ဗံ။\n''ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ပုရိသော ရညော စက္ကဝတ္တိဿ မဓုံ ဝါ မဓုပိဏ္ဍိကံ ဝါ အညံ ဝါ ဥပါယနံ အဘိဟရေယျ၊ တမေနံ ရညော ဒွါရပါလော ဧဝံ ဝဒေယျ 'အကာလော၊ ဘော၊ အယံ ရညော ဒဿနာယ၊ တေန ဟိ၊ ဘော၊ တဝ ဥပါယနံ ဂဟေတွာ သီဃသီဃံ ပဋိနိဝတ္တ၊ ပုရေ တဝ ရာဇာ ဒဏ္ဍံ ဓာရေဿတီ'တိ [မူကွဲ-မာ တေ ရာဇာ ဒဏ္ဍံ ပါပေယျာတိ (သီ)] တတော သော ပုရိသော ဒဏ္ဍဘယာ တသိတော ဥဗ္ဗိဂ္ဂေါ တံ ဥပါယနံ အာဒါယ သီဃသီဃံ ပဋိနိဝတ္တေယျ၊ အပိ နု ခေါ သော၊ မဟာရာဇ၊ ရာဇာ စက္ကဝတ္တီ တာဝတကေန ဥပါယနဝိကလမတ္တကေန ဒွါရပါလတော ဒုဗ္ဗလတရော နာမ ဟောတိ (မိလိန္ဒပဥှ၊၁၅၇၊ အညံ ဝါ ပန ကိဉ္စိ ဥပါယနံ န လဘေယျာ''တိ? ''န ဟိ၊ ဘန္တေ၊ ဣဿာပကတော သော၊ ဘန္တေ၊ ဒွါရပါလော ဥပါယနံ နိဝါရေသိ၊ အညေန ပန ဒွါရေန သတသဟဿဂုဏမ္ပိ ရညော ဥပါယနံ ဥပေတီ''တိ။ ''ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ ဣဿာပကတော မာရော ပါပိမာ ပဉ္စသာလကေ ဗြာဟ္မဏဂဟပတိကေ အနွာဝိသိ၊ အညာနိ ပန အနေကာနိ ဒေဝတာသတသဟဿာနိ အမတံ ဒိဗ္ဗံ သြဇံ ဂဟေတွာ ဥပဂတာနိ 'ဘဂဝတော ကာယေ သြဇံ သြဒဟိဿာမာ'တိ ဘဂဝန္တံ နမဿမာနာနိ ပဉ္ဇလိကာနိ ဌိတာနီ''တိ။\n''ဟောတု၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ သုလဘာ ဘဂဝတော စတ္တာရော ပစ္စယာ လောကေ ဥတ္တမပုရိသဿ၊ ယာစိတောဝ ဘဂဝါ ဒေဝမနုေဿာဟိ စတ္တာရော ပစ္စယေ ပရိဘုဉ္ဇတိ၊ အပိ စ ခေါ ပန မာရဿ ယော အဓိပ္ပါယော၊ သော တာဝတကေန သိဒ္ဓေါ၊ ယံ သော ဘဂဝတော ဘောဇနဿ အန္တရာယမကာသိ။ ဧတ္ထ မေ၊ ဘန္တေ၊ ကင်္ခါ န ဆိဇ္ဇတိ၊ ဝိမတိဇာတောဟံ တတ္ထ သံသယပက္ခန္ဒော။ န မေ တတ္ထ မာနသံ ပက္ခန္ဒတိ၊ ယံ တထာဂတဿ အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ သဒေဝကေ လောကေ အဂ္ဂပုဂ္ဂလဝရဿ ကုသလဝရပုညသမ္ဘဝဿ အသမသမဿ အနုပမဿ အပ္ပဋိသမဿ ဆဝကံ လာမကံ ပရိတ္တံ ပါပံ အနရိယံ ဝိပန္နံ မာရော လာဘန္တရာယမကာသီ''တိ။\n''စတ္တာရော ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ အန္တရာယာ အဒိဋ္ဌန္တရာယော ဥဒ္ဒိဿ ကတန္တရာယော ဥပက္ခဋန္တရာယော ပရိဘောဂန္တရာယောတိ။ တတ္ထ ကတမော အဒိဋ္ဌန္တရာယော? အနောဒိဿ အဒဿနေန အနဘိသင်္ခတံ ကောစိ အန္တရာယံ ကရောတိ 'ကိံ ပရဿ ဒိန္နေနာ'တိ၊ အယံ အဒိဋ္ဌန္တရာယော နာမ။\n''ကတမော ဥဒ္ဒိဿ ကတန္တရာယော? ဣဓေကစ္စံ ပုဂ္ဂလံ ဥပဒိသိတွာ ဥဒ္ဒိဿ ဘောဇနံ ပဋိယတ္တံ ဟောတိ၊ တံ ကောစိ အန္တရာယံ ကရောတိ၊ အယံ ဥဒ္ဒိဿ ကတန္တရာယော နာမ။\n''ကတမော ဥပက္ခဋန္တရာယော? ဣဓ ယံ ကိဉ္စိ ဥပက္ခဋံ ဟောတိ အပ္ပဋိဂ္ဂဟိတံ၊ တတ္ထ ကောစိ အန္တရာယံ ကရောတိ၊ အယံ ဥပက္ခဋန္တရာယော နာမ။\n''ကတမော ပရိဘောဂန္တရာယော? ဣဓ ယံ ကိဉ္စိ ပရိဘောဂံ၊ တတ္ထ ကောစိ အန္တရာယံ ကရောတိ၊ အယံ ပရိဘောဂန္တရာယော နာမ။ ဣမေ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ စတ္တာရော အန္တရာယာ။\n''ယံ ပန မာရော ပါပိမာ ပဉ္စသာလကေ ဗြာဟ္မဏဂဟပတိကေ အနွာဝိသိ၊ တံ နေဝ ဘဂဝတော ပရိဘောဂံ န ဥပက္ခဋံ န ဥဒ္ဒိဿကတံ၊ အနာဂတံ အသမ္ပတ္တံ အဒဿနေန (မိလိန္ဒပဥှ၊၁၅၈) အန္တရာယံ ကတံ၊ တံ ပန နေကဿ ဘဂဝတော ယေဝ၊ အထ ခေါ ယေ တေ တေန သမယေန နိက္ခန္တာ အဗ္ဘာဂတာ၊ သဗ္ဗေပိ တေ တံ ဒိဝသံ ဘောဇနံ န လဘိံသု၊ နာဟံ တံ၊ မဟာရာဇ၊ ပဿာမိ သဒေဝကေ လောကေ သမာရကေ သဗြဟ္မကေ သဿမဏဗြာဟ္မဏိယာ ပဇာယ သဒေဝမနုဿာယ၊ ယော တဿ ဘဂဝတော ဥဒ္ဒိဿ ကတံ ဥပက္ခဋံ ပရိဘောဂံ အန္တရာယံ ကရေယျ။ သစေ ကောစိ ဣဿာယ ဥဒ္ဒိဿ ကတံ ဥပက္ခဋံ ပရိဘောဂံ အန္တရာယံ ကရေယျ၊ ဖလေယျ တဿ မုဒ္ဓါ သတဓာ ဝါ သဟဿဓာ ဝါ။\n''စတ္တာရောမေ၊ မဟာရာဇ၊ တထာဂတဿ ကေနစိ အနာဝရဏီယာ ဂုဏာ။ ကတမေ စတ္တာရော? လာဘော၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတော ဥဒ္ဒိဿ ကတော ဥပက္ခဋော န သက္ကာ ကေနစိ အန္တရာယံ ကာတုံ၊ သရီရာနုဂတာ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတော ဗျာမပ္ပဘာ န သက္ကာ ကေနစိ အန္တရာယံ ကာတုံ၊ သဗ္ဗညုတံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတော ဉာဏရတနံ န သက္ကာ ကေနစိ အန္တရာယံ ကာတုံ၊ ဇီဝိတံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတော န သက္ကာ ကေနစိ အန္တရာယံ ကာတုံ။ ဣမေ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ စတ္တာရော တထာဂတဿ ကေနစိ အနာဝရဏီယာ ဂုဏာ၊ သဗ္ဗေပေတေ၊ မဟာရာဇ၊ ဂုဏာ ဧကရသာ အရောဂါ အကုပ္ပါ အပရူပက္ကမာ အဖုသာနိ ကိရိယာနိ။ အဒဿနေန၊ မဟာရာဇ၊ မာရော ပါပိမာ နိလီယိတွာ ပဉ္စသာလကေ ဗြာဟ္မဏဂဟပတိကေ အနွာဝိသိ။\n''ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ရညော ပစ္စန္တေ ဒေသေ ဝိသမေ အဒဿနေန နိလီယိတွာ စောရာ ပန္ထံ ဒူသေန္တိ။ ယဒိ ပန ရာဇာ တေ စောရေ ပေဿယျ၊ အပိ နု ခေါ တေ စောရာ သောတ္ထိံ လဘေယျု''န္တိ? ''န ဟိ၊ ဘန္တေ၊ ဖရသုနာ ဖာလာပေယျ သတဓာ ဝါ သဟဿဓာ ဝါ''တိ။ ''ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ အဒဿနေန မာရော ပါပိမာ နိလီယိတွာ ပဉ္စသာလကေ ဗြာဟ္မဏဂဟပတိကေ အနွာဝိသိ။\n''ယထာ ဝါ ပန၊ မဟာရာဇ၊ ဣတ္ထီ သပတိကာ အဒဿနေန နိလီယိတွာ ပရပုရိသံ သေဝတိ၊ ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ အဒဿနေန မာရော ပါပိမာ နိလီယိတွာ ပဉ္စသာလကေ ဗြာဟ္မဏဂဟပတိကေ အနွာဝိသိ။ ယဒိ၊ မဟာရာဇ၊ ဣတ္ထီ သာမိကဿ သမ္မုခါ ပရပုရိသံ သေဝတိ၊ အပိ နု ခေါ သာ ဣတ္ထီ သောတ္ထိံ လဘေယျာ''တိ? ''န ဟိ၊ ဘန္တေ၊ ဟနေယျာပိ တံ၊ ဘန္တေ၊ သာမိကော ဝဓေယျာပိ ဗန္ဓေယျာပိ ဒါသိတ္တံ ဝါ ဥပနေယျာ''တိ။ ''ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ အဒဿနေန မာရော ပါပိမာ နိလီယိတွာ ပဉ္စသာလကေ ဗြာဟ္မဏဂဟပတိကေ အနွာဝိသိ။ ယဒိ၊ မဟာရာဇ၊ မာရော ပါပိမာ ဘဂဝတော ဥဒ္ဒိဿ ကတံ ဥပက္ခဋံ ပရိဘောဂံ အန္တရာယံ (မိလိန္ဒပဥှ၊၁၅၉) ကရေယျ၊ ဖလေယျ တဿ မုဒ္ဓါ သတဓာ ဝါ သဟဿဓာ ဝါ''တိ။ ''ဧဝမေတံ၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ စောရိကာယ ကတံ မာရေန ပါပိမတာ၊ နိလီယိတွာ မာရော ပါပိမာ ပဉ္စသာလကေ ဗြာဟ္မဏဂဟပတိကေ အနွာဝိသိ။ သစေ သော၊ ဘန္တေ၊ မာရော ပါပိမာ ဘဂဝတော ဥဒ္ဒိဿ ကတံ ဥပက္ခဋံ ပရိဘောဂံ အန္တရာယံ ကရေယျ၊ မုဒ္ဓါ ဝါဿ ဖလေယျ သတဓာ ဝါ သဟဿဓာ ဝါ၊ ကာယော ဝါဿ ဘုသမုဋ္ဌိ ဝိယ ဝိကိရေယျ၊ သာဓု၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ ဧဝမေတံ တထာ သမ္ပဋိစ္ဆာမီ''တိ။\n၆။ ''ဘန္တေ နာဂသေန၊ တုမှေ ဘဏထ 'ယော အဇာနန္တော ပါဏာတိပါတံ ကရောတိ၊ သော ဗလဝတရံ အပုညံ ပသဝတီ'တိ။ ပုန စ ဘဂဝတာ ဝိနယပညတ္တိယာ ဘဏိတံ 'အနာပတ္တိ အဇာနန္တဿာ'တိ။ ယဒိ၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ အဇာနိတွာ ပါဏာတိပါတံ ကရောန္တော ဗလဝတရံ အပုညံ ပသဝတိ၊ တေန ဟိ 'အနာပတ္တိ အဇာနန္တဿာ'တိ ယံ ဝစနံ၊ တံ မိစ္ဆာ။ ယဒိ အနာပတ္တိ အဇာနန္တဿ၊ တေန ဟိ 'အဇာနိတွာ ပါဏာတိပါတံ ကရောန္တော ဗလဝတရံ အပုညံ ပသဝတီ'တိ တမ္ပိ ဝစနံ မိစ္ဆာ။ အယမ္ပိ ဥဘတော ကောဋိကော ပဥှော ဒုရုတ္တရော ဒုရတိက္ကမော တဝါနုပ္ပတ္တော၊ သော တယာ နိဗ္ဗာဟိတဗ္ဗော''တိ။\n''ဘာသိတမ္ပေတံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ 'ယော အဇာနန္တော ပါဏာတိပါတံ ကရောတိ၊ သော ဗလဝတရံ အပုညံ ပသဝတီ'တိ။ ပုန စ ဝိနယပညတ္တိယာ ဘဂဝတာ ဘဏိတံ 'အနာပတ္တိ အဇာနန္တဿာ'တိ။ တတ္ထ အတ္ထန္တရံ အတ္ထိ။ ကတမံ အတ္ထန္တရံ? အတ္ထိ၊ မဟာရာဇ၊ အာပတ္တိ သညာဝိမောက္ခာ၊ အတ္ထိ အာပတ္တိ နောသညာဝိမောက္ခာ။ ယာယံ၊ မဟာရာဇ၊ အာပတ္တိ သညာဝိမောက္ခာ၊ တံ အာပတ္တိံ အာရဗ္ဘ ဘဂဝတာ ဘဏိတံ 'အနာပတ္တိ အဇာနန္တဿာ''တိ။ ''သာဓု၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ ဧဝမေတံ တထာ သမ္ပဋိစ္ဆာမီ''တိ။\n၇။ ''ဘန္တေ (မိလိန္ဒပဥှ၊၁၆ဝ) နာဂသေန၊ ဘာသိတမ္ပေတံ ဘဂဝတာ 'တထာဂတဿ ခေါ၊ အာနန္ဒ၊ န ဧဝံ ဟောတိ ''အဟံ ဘိက္ခုသံဃံ ပရိဟရိဿာမီ'''တိ ဝါ၊ ''မမုဒ္ဒေသိကော ဘိက္ခုသံဃော''တိ ဝါ'တိ။ ပုန စ မေတ္တေယျဿ ဘဂဝတော သဘာဝဂုဏံ ပရိဒီပယမာနေန ဘဂဝတာ ဧဝံ ဘဏိတံ ''သော အနေကသဟဿံ ဘိက္ခုသံဃံ ပရိဟရိဿတိ၊ သေယျထာပိ အဟံ ဧတရဟိ အနေကသတံ ဘိက္ခုသံဃံ ပရိဟရာမီ''တိ။ ယဒိ၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ ဘဂဝတာ ဘဏိတံ 'တထာဂတဿ ခေါ၊ အာနန္ဒ၊ န ဧဝံ ဟောတိ ''အဟံ ဘိက္ခုသံဃံ ပရိဟရိဿာမီ''တိ ဝါ၊ ''မမုဒ္ဒေသိကော ဘိက္ခုသံဃော''တိ ဝါ'တိ၊ တေန ဟိ အနေကသတံ ဘိက္ခုသံဃံ ပရိဟရာမီတိ ယံ ဝစနံ၊ တံ မိစ္ဆာ။ ယဒိ တထာဂတေန ဘဏိတံ 'သော အနေကသဟဿံ ဘိက္ခုသံဃံ ပရိဟရိဿတိ၊ သေယျထာပိ အဟံ ဧတရဟိ အနေကသတံ ဘိက္ခုသံဃံ ပရိဟရာမီ'တိ၊ တေန ဟိ တထာဂတဿ ခေါ၊ အာနန္ဒ၊ န ဧဝံ ဟောတိ 'အဟံ ဘိက္ခုသံဃံ ပရိဟရိဿာမီ'တိ ဝါ၊ 'မမုဒ္ဒေသိကော ဘိက္ခုသံဃော'တိ ဝါတိ တမ္ပိ ဝစနံ မိစ္ဆာ၊ အယမ္ပိ ဥဘတော ကောဋိကော ပဥှော တဝါနုပ္ပတ္တော၊ သော တယာ နိဗ္ဗာဟိတဗ္ဗော''တိ။\n''ဘာသိတမ္ပေတံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ 'တထာဂတဿ ခေါ၊ အာနန္ဒ၊ န ဧဝံ ဟောတိ ''အဟံ ဘိက္ခုသံဃံ ပရိဟရိဿာမီ''တိ ဝါ၊ ''မမုဒ္ဒေသိကော ဘိက္ခုသံဃော''တိ ဝါ'တိ။ ပုန စ မေတ္တေယျဿာပိ ဘဂဝတော သဘာဝဂုဏံ ပရိဒီပယမာနေန ဘဂဝတာ ဘဏိတံ 'သော အနေကသဟဿံ ဘိက္ခုသံဃံ ပရိဟရိဿတိ၊ သေယျထာပိ အဟံ ဧတရဟိ အနေကသတံ ဘိက္ခုသံဃံ ပရိဟရာမီ'တိ။ ဧတသ္မိဉ္စ၊ မဟာရာဇ၊ ပဥှေ ဧကော အတ္ထော သာဝသေသော၊ ဧကော အတ္ထော နိရဝသေသော။ န၊ မဟာရာဇ၊ တထာဂတော ပရိသာယ အနုဂါမိကော၊ ပရိသာ ပန တထာဂတဿ အနုဂါမိကာ။ သမ္မုတိ၊ မဟာရာဇ၊ ဧသာ 'အဟ'န္တိ 'မမာ'တိ၊ န ပရမတ္ထော ဧသော၊ ဝိဂတံ၊ မဟာရာဇ၊ တထာဂတဿ ပေမံ၊ ဝိဂတော သိနေဟော၊ 'မယှ'န္တိပိ တထာဂတဿ ဂဟဏံ နတ္ထိ၊ ဥပါဒါယ ပန အဝဿယော ဟောတိ။\n''ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ပထဝီ ဘူမဋ္ဌာနံ သတ္တာနံ ပတိဋ္ဌာ ဟောတိ ဥပဿယံ၊ ပထဝိဋ္ဌာ စေတေ သတ္တာ၊ န စ မဟာပထဝိယာ 'မယှေတေ'တိ အပေက္ခာ ဟောတိ၊ ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ တထာဂတော သဗ္ဗသတ္တာနံ ပတိဋ္ဌာ ဟောတိ (မိလိန္ဒပဥှ၊၁၆၁) ဥပဿယံ၊ တထာဂတဋ္ဌာ [မူကွဲ-တထာဂတပတိဋ္ဌာ ဧဝ (သီ၊)] စေတေ သတ္တာ၊ န စ တထာဂတဿ 'မယှေတေ'တိ အပေက္ခာ ဟောတိ။ ယထာ ဝါ ပန၊ မဟာရာဇ၊ မဟတိမဟာမေဃော အဘိဝဿန္တော တိဏရုက္ခပသုမနုဿာနံ ဝုဍ္ဎိံ ဒေတိ သန္တတိံ အနုပါလေတိ။ ဝုဋ္ဌူပဇီဝိနော စေတေ သတ္တာ သဗ္ဗေ၊ န စ မဟာမေဃဿ 'မယှေတေ'တိ အပေက္ခာ ဟောတိ။ ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ တထာဂတော သဗ္ဗသတ္တာနံ ကုသလဓမ္မေ ဇနေတိ အနုပါလေတိ၊ သတ္ထူပဇီဝိနော စေတေ သတ္တာ သဗ္ဗေ၊ န စ တထာဂတဿ 'မယှေတေ'တိ အပေက္ခာ ဟောတိ။ တံ ကိဿ ဟေတု? အတ္တာနုဒိဋ္ဌိယာ ပဟီနတ္တာ''တိ။\n''သာဓု၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ သုနိဗ္ဗေဌိတော ပဥှော ဗဟုဝိဓေဟိ ကာရဏေဟိ၊ ဂမ္ဘီရော ဥတ္တာနီကတော၊ ဂဏ္ဌိ ဘိန္နော၊ ဂဟနံ အဂဟနံ ကတံ၊ အန္ဓကာရော အာလောကော ကတော၊ ဘဂ္ဂါ ပရဝါဒါ၊ ဇိနပုတ္တာနံ စက္ခုံ ဥပ္ပါဒိတ''န္တိ။\n၈။ ''ဘန္တေ နာဂသေန၊ တုမှေ ဘဏထ 'တထာဂတော အဘေဇ္ဇပရိသော'တိ၊ ပုန စ ဘဏထ 'ဒေဝဒတ္တေန ဧကပ္ပဟာရံ ပဉ္စ ဘိက္ခုသတာနိ ဘိန္နာနီ'တိ။ ယဒိ၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ တထာဂတော အဘေဇ္ဇပရိသော၊ တေန ဟိ ဒေဝဒတ္တေန ဧကပ္ပဟာရံ ပဉ္စ ဘိက္ခုသတာနိ ဘိန္နာနီတိ ယံ ဝစနံ၊ တံ မိစ္ဆာ။ ယဒိ ဒေဝဒတ္တေန ဧကပ္ပဟာရံ ပဉ္စ ဘိက္ခုသတာနိ ဘိန္နာနိ၊ တေန ဟိ 'တထာဂတော အဘေဇ္ဇပရိသော'တိ တမ္ပိ ဝစနံ မိစ္ဆာ။ အယမ္ပိ ဥဘတော ကောဋိကော ပဥှော တဝါနုပ္ပတ္တော၊ ဂမ္ဘီရော ဒုန္နိဝေဌိယော၊ ဂဏ္ဌိတောပိ ဂဏ္ဌိတရော၊ ဧတ္ထာယံ ဇနော အာဝဋော နိဝုတော သြဝုတော ပိဟိတော ပရိယောနဒ္ဓေါ၊ ဧတ္ထ တဝ ဉာဏဗလံ ဒေဿဟိ ပရဝါဒေသူ''တိ။\n''အဘေဇ္ဇပရိသော၊ မဟာရာဇ၊ တထာဂတော၊ ဒေဝဒတ္တေန စ ဧကပ္ပဟာရံ ပဉ္စ ဘိက္ခုသတာနိ ဘိန္နာနိ၊ တဉ္စ ပန ဘေဒကဿ ဗလေန၊ ဘေဒကေ ဝိဇ္ဇမာနေ နတ္ထိ၊ မဟာရာဇ၊ အဘေဇ္ဇံ နာမ။ ဘေဒကေ သတိ မာတာပိ ပုတ္တေန ဘိဇ္ဇတိ၊ ပုတ္တောပိ မာတရာ ဘိဇ္ဇတိ၊ ပိတာပိ ပုတ္တေန ဘိဇ္ဇတိ၊ ပုတ္တောပိ ပိတရာ ဘိဇ္ဇတိ၊ ဘာတာပိ ဘဂိနိယာ ဘိဇ္ဇတိ၊ ဘဂိနီပိ ဘာတရာ ဘိဇ္ဇတိ၊ သဟာယောပိ (မိလိန္ဒပဥှ၊၁၆၂) သဟာယေန ဘိဇ္ဇတိ၊ နာဝါပိ နာနာဒါရုသံဃဋိတာ ဦမိဝေဂသမ္ပဟာရေန ဘိဇ္ဇတိ၊ ရုက္ခောပိ မဓုကပ္ပသမ္ပန္နဖလော အနိလဗလဝေဂါဘိဟတော ဘိဇ္ဇတိ၊ သုဝဏ္ဏမ္ပိ ဇာတိမန္တံ [မူကွဲ-ဇာတရူပမ္ပိ (သီ၊)] လောဟေန ဘိဇ္ဇတိ။ အပိ စ၊ မဟာရာဇ၊ နေသော အဓိပ္ပါယော ဝိညူနံ၊ နေသာ ဗုဒ္ဓါနံ အဓိမုတ္တိ၊ နေသော ပဏ္ဍိတာနံ ဆန္ဒော 'တထာဂတော ဘေဇ္ဇပရိသော'တိ။ အပိ စေတ္ထ ကာရဏံ အတ္ထိ၊ ယေန ကာရဏေန တထာဂတော ဝုစ္စတိ 'အဘေဇ္ဇပရိသော'တိ။ ကတမံ ဧတ္ထ ကာရဏံ? တထာဂတဿ၊ မဟာရာဇ၊ ကတေန အဒါနေန ဝါ အပ္ပိယဝစနေန ဝါ အနတ္ထစရိယာယ ဝါ အသမာနတ္တတာယ ဝါ ယတော ကုတောစိ စရိယံ စရန္တဿပိ ပရိသာ ဘိန္နာတိ န သုတပုဗ္ဗံ၊ တေန ကာရဏေန တထာဂတော ဝုစ္စတိ 'အဘေဇ္ဇပရိသော'တိ။ တယာပေတံ၊ မဟာရာဇ၊ ဉာတဗ္ဗံ 'အတ္ထိ ကိဉ္စိ နဝင်္ဂေ ဗုဒ္ဓဝစနေ သုတ္တာဂတံ၊ ဣမိနာ နာမ ကာရဏေန ဗောဓိသတ္တဿ ကတေန တထာဂတဿ ပရိသာ ဘိန္နာ'တိ? ''နတ္ထိ ဘန္တေ၊ နော စေတံ လောကေ ဒိဿတိ နောပိ သုယျတိ။ သာဓု၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ ဧဝမေတံ တထာ သမ္ပဋိစ္ဆာမီ''တိ။\nဣမသ္မိံ ဝဂ္ဂေ အဋ္ဌ ပဥှာ။\n၁။ ''ဘန္တေ (မိလိန္ဒပဥှ၊၁၆၃) နာဂသေန၊ ဘာသိတမ္ပေတံ ဘဂဝတာ 'ဓမ္မော ဟိ၊ ဝါသေဋ္ဌ၊ သေဋ္ဌော ဇနေတသ္မိံ ဒိဋ္ဌေ စေဝ ဓမ္မေ အဘိသမ္ပရာယေ စာ'တိ။ ပုန စ 'ဥပါသကော ဂိဟီ သောတာပန္နော ပိဟိတာပါယော ဒိဋ္ဌိပ္ပတ္တော ဝိညာတသာသနော ဘိက္ခုံ ဝါ သာမဏေရံ ဝါ ပုထုဇ္ဇနံ အဘိဝါဒေတိ ပစ္စုဋ္ဌေတီ'တိ။ ယဒိ၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ ဘဂဝတာ ဘဏိတံ 'ဓမ္မော ဟိ၊ ဝါသေဋ္ဌ၊ သေဋ္ဌော ဇနေတသ္မိံ ဒိဋ္ဌေ စေဝ ဓမ္မေ အဘိသမ္ပရာယေ စာ'တိ၊ တေန ဟိ 'ဥပါသကော ဂိဟီ သောတာပန္နော ပိဟိတာပါယော ဒိဋ္ဌိပ္ပတ္တော ဝိညာတသာသနော ဘိက္ခုံ ဝါ သာမဏေရံ ဝါ ပုထုဇ္ဇနံ အဘိဝါဒေတိ ပစ္စုဋ္ဌေတီ'တိ ယံ ဝစနံ၊ တံ မိစ္ဆာ။ ယဒိ 'ဥပါသကော ဂိဟီ သောတာပန္နော ပိဟိတာပါယော ဒိဋ္ဌိပ္ပတ္တော ဝိညာတသာသနော ဘိက္ခုံ ဝါ သာမဏေရံ ဝါ ပုထုဇ္ဇနံ အဘိဝါဒေတိ ပစ္စုဋ္ဌေတိ'၊ တေန ဟိ 'ဓမ္မော ဟိ၊ ဝါသေဋ္ဌ၊ သေဋ္ဌော ဇနေတသ္မိံ ဒိဋ္ဌေ စေဝ ဓမ္မေ အဘိသမ္ပရာယေ စာတိ တမ္ပိ ဝစနံ မိစ္ဆာ။ အယမ္ပိ ဥဘတော ကောဋိကော ပဥှော တဝါနုပ္ပတ္တော၊ သော တယာ နိဗ္ဗာဟိတဗ္ဗော''တိ။\n''ဘာသိတမ္ပေတံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ 'ဓမ္မော ဟိ၊ ဝါသေဋ္ဌ၊ သေဋ္ဌော ဇနေတသ္မိံ ဒိဋ္ဌေ စေဝ ဓမ္မေ အဘိသမ္ပရာယေ စာ'တိ၊ 'ဥပါသကော စ ဂိဟီ သောတာပန္နော ပိဟိတာပါယော ဒိဋ္ဌိပ္ပတ္တော ဝိညာတသာသနော ဘိက္ခုံ ဝါ သာမဏေရံ ဝါ ပုထုဇ္ဇနံ အဘိဝါဒေတိ ပစ္စုဋ္ဌေတိ'။ တတ္ထ ပန ကာရဏံ အတ္ထိ။ ကတမံ တံ ကာရဏံ?\n''ဝီသတိ ခေါ ပနိမေ၊ မဟာရာဇ၊ သမဏဿ သမဏကရဏာ ဓမ္မာ ဒွေ စ လိင်္ဂါနိ၊ ယေဟိ သမဏော အဘိဝါဒနပစ္စုဋ္ဌာနသမာနနပူဇနာရဟော ဟောတိ။ ကတမေ ဝီသတိ သမဏဿ သမဏကရဏာ ဓမ္မာ ဒွေ စ လိင်္ဂါနိ? သေဋ္ဌော [မူကွဲ-သေဋ္ဌဘူမိသယော (သီ၊ သျာ)] သေဋ္ဌော ယမော (ပီ၊)] ဓမ္မာရာမော၊ အဂ္ဂေါ နိယမော၊ စာရော ဝိဟာရော သံယမော သံဝရော ခန္တိ သောရစ္စံ ဧကတ္တစရိယာ ဧကတ္တာဘိရတိ ပဋိသလ္လာနံ ဟိရိသြတ္တပ္ပံ ဝီရိယံ အပ္ပမာဒေါ သိက္ခာသမာဒါနံ [မူကွဲ-သိက္ခာပဓာနံ (သီ၊ သျာ)] သုက္ကာဝဒါနံ (က၊)] ဥဒ္ဒေသော ပရိပုစ္ဆာ သီလာဒိအဘိရတိ နိရာလယတာ သိက္ခာပဒပါရိပူရိတာ၊ ကာသာဝဓာရဏံ၊ ဘဏ္ဍုဘာဝေါ။ ဣမေ ခေါ (မိလိန္ဒပဥှ၊၁၆၄၊ မဟာရာဇ၊ ဝီသတိ သမဏဿ သမဏကရဏာ ဓမ္မာ ဒွေ စ လိင်္ဂါနိ။ ဧတေ ဂုဏေ ဘိက္ခု သမာဒါယ ဝတ္တတိ၊ သော တေသံ ဓမ္မာနံ အနူနတ္တာ ပရိပုဏ္ဏတ္တာ သမ္ပန္နတ္တာ သမန္နာဂတတ္တာ အသေက္ခဘူမိံ အရဟန္တဘူမိံ သြက္ကမတိ၊ သေဋ္ဌံ ဘူမန္တရံ သြက္ကမတိ၊ အရဟတ္တာသန္နဂတောတိ အရဟတိ ဥပါသကော သောတာပန္နော ဘိက္ခုံ ပုထုဇ္ဇနံ အဘိဝါဒေတုံ ပစ္စုဋ္ဌာတုံ။\n'''ခီဏာသဝေဟိ သော သာမညံ ဥပဂတော၊ နတ္ထိ မေ သော သမယော'တိ [မူကွဲ-တံ သာမည''န္တိ (?)] အရဟတိ ဥပါသကော သောတာပန္နော ဘိက္ခုံ ပုထုဇ္ဇနံ အဘိဝါဒေတုံ ပစ္စုဋ္ဌာတုံ။\n'''အဂ္ဂပရိသံ သော ဥပဂတော၊ နာဟံ တံ ဌာနံ ဥပဂတော'တိ အရဟတိ ဥပါသကော သောတာပန္နော ဘိက္ခုံ ပုထုဇ္ဇနံ အဘိဝါဒေတုံ ပစ္စုဋ္ဌာတုံ။\n'''လဘတိ သော ပါတိမောက္ခုဒ္ဒေသံ သောတုံ၊ နာဟံ တံ လဘာမိ သောတု'န္တိ အရဟတိ ဥပါသကော သောတာပန္နော ဘိက္ခုံ ပုထုဇ္ဇနံ အဘိဝါဒေတုံ ပစ္စုဋ္ဌာတုံ။\n'''သော အညေ ပဗ္ဗာဇေတိ ဥပသမ္ပာဒေတိ ဇိနသာသနံ ဝဍ္ဎေတိ၊ အဟမေတံ န လဘာမိ ကာတု'န္တိ အရဟတိ ဥပါသကော သောတာပန္နော ဘိက္ခုံ ပုထုဇ္ဇနံ အဘိဝါဒေတုံ ပစ္စုဋ္ဌာတုံ။\n'''အပ္ပမာဏေသု သော သိက္ခာပဒေသု သမတ္တကာရီ၊ နာဟံ တေသု ဝတ္တာမီ'တိ အရဟတိ ဥပါသကော သောတာပန္နော ဘိက္ခုံ ပုထုဇ္ဇနံ အဘိဝါဒေတုံ ပစ္စုဋ္ဌာတုံ။\n'''ဥပဂတော သော သမဏလိင်္ဂံ၊ ဗုဒ္ဓါဓိပ္ပါယေ ဌိတော၊ တေနာဟံ လိင်္ဂေန ဒူရမပဂတော'တိ အရဟတိ ဥပါသကော သောတာပန္နော ဘိက္ခုံ ပုထုဇ္ဇနံ အဘိဝါဒေတုံ ပစ္စုဋ္ဌာတုံ။\n'''ပရူဠှကစ္ဆလောမော သော အနဉ္ဇိတအမဏ္ဍိတော အနုလိတ္တသီလဂန္ဓော၊ အဟံ ပန မဏ္ဍနဝိဘူသနာဘိရတော'တိ အရဟတိ ဥပါသကော သောတာပန္နော ဘိက္ခုံ ပုထုဇ္ဇနံ အဘိဝါဒေတုံ ပစ္စုဋ္ဌာတုံ။\n''အပိ စ၊ မဟာရာဇ၊ 'ယေ တေ ဝီသတိ သမဏကရဏာ ဓမ္မာ ဒွေ စ လိင်္ဂါနိ၊ သဗ္ဗေပေတေ ဓမ္မာ ဘိက္ခုဿ သံဝိဇ္ဇန္တိ၊ သော ယေဝ တေ ဓမ္မေ ဓာရေတိ၊ အညေပိ တတ္ထ သိက္ခာပေတိ၊ သော မေ အာဂမော သိက္ခာပနဉ္စ နတ္ထီ'တိ အရဟတိ (မိလိန္ဒပဥှ၊၁၆၅) ဥပါသကော သောတာပန္နော ဘိက္ခုံ ပုထုဇ္ဇနံ အဘိဝါဒေတုံ ပစ္စုဋ္ဌာတုံ။\n''ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ရာဇကုမာရော ပုရောဟိတဿ သန္တိကေ ဝိဇ္ဇံ အဓီယတိ၊ ခတ္တိယဓမ္မံ သိက္ခတိ၊ သော အပရေန သမယေန အဘိသိတ္တော အာစရိယံ အဘိဝါဒေတိ ပစ္စုဋ္ဌေတိ 'သိက္ခာပကော မေ အယ'န္တိ၊ ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ 'ဘိက္ခု သိက္ခာပကော ဝံသဓရော'တိ အရဟတိ ဥပါသကော သောတာပန္နော ဘိက္ခုံ ပုထုဇ္ဇနံ အဘိဝါဒေတုံ ပစ္စုဋ္ဌာတုံ။\n''အပိ စ၊ မဟာရာဇ၊ ဣမိနာပေတံ ပရိယာယေန ဇာနာဟိ ဘိက္ခုဘူမိယာ မဟန္တတံ အသမဝိပုလဘာဝံ။ ယဒိ၊ မဟာရာဇ၊ ဥပါသကော သောတာပန္နော အရဟတ္တံ သစ္ဆိကရောတိ၊ ဒွေဝ တဿ ဂတိယော ဘဝန္တိ အနညာ တသ္မိံ ယေဝ ဒိဝသေ ပရိနိဗ္ဗာယေယျ ဝါ၊ ဘိက္ခုဘာဝံ ဝါ ဥပဂစ္ဆေယျ။ အစလာ ဟိ သာ၊ မဟာရာဇ၊ ပဗ္ဗဇ္ဇာ၊ မဟတီ အစ္စုဂ္ဂတာ၊ ယဒိဒံ ဘိက္ခုဘူမီ''တိ။ ''ဉာဏဂတော၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ ပဥှော သုနိဗ္ဗေဌိတော ဗလဝတာ အတိဗုဒ္ဓိနာ တယာ၊ န ယိမံ ပဥှံ သမတ္ထော အညော ဧဝံ ဝိနိဝေဌေတုံ အညတြ တဝါဒိသေန ဗုဒ္ဓိမတာ''တိ။\n၂။ ''ဘန္တေ နာဂသေန၊ တုမှေ ဘဏထ 'တထာဂတော သဗ္ဗသတ္တာနံ အဟိတမပနေတွာ ဟိတမုပဒဟတီ'တိ။ ပုန စ ဘဏထ အဂ္ဂိက္ခန္ဓူပမေ ဓမ္မပရိယာယေ ဘညမာနေ 'သဋ္ဌိမတ္တာနံ ဘိက္ခူနံ ဥဏှံ လောဟိတံ မုခတော ဥဂ္ဂတ'န္တိ။ အဂ္ဂိက္ခန္ဓူပမံ၊ ဘန္တေ၊ ဓမ္မပရိယာယံ ဒေသေန္တေန တထာဂတေန သဋ္ဌိမတ္တာနံ ဘိက္ခူနံ ဟိတမပနေတွာ အဟိတမုပဒဟိတံ။ ယဒိ၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ တထာဂတော သဗ္ဗသတ္တာနံ အဟိတမပနေတွာ ဟိတမုပဒဟတိ၊ တေန ဟိ အဂ္ဂိက္ခန္ဓူပမေ ဓမ္မပရိယာယေ ဘညမာနေ သဋ္ဌိမတ္တာနံ ဘိက္ခူနံ ဥဏှံ လောဟိတံ မုခတော ဥဂ္ဂတန္တိ ယံ ဝစနံ၊ တံ မိစ္ဆာ။ ယဒိ အဂ္ဂိက္ခန္ဓူပမေ ဓမ္မပရိယာယေ ဘညမာနေ သဋ္ဌိမတ္တာနံ ဘိက္ခူနံ ဥဏှံ လောဟိတံ မုခတော ဥဂ္ဂတံ၊ တေန ဟိ တထာဂတော သဗ္ဗသတ္တာနံ အဟိတမပနေတွာ ဟိတမုပဒဟတီတိ တမ္ပိ ဝစနံ မိစ္ဆာ။ အယမ္ပိ ဥဘတော ကောဋိကော ပဥှော တဝါနုပ္ပတ္တော၊ သော တယာ နိဗ္ဗာဟိတဗ္ဗော''တိ။\n''တထာဂတော (မိလိန္ဒပဥှ၊၁၆၆၊ မဟာရာဇ၊ သဗ္ဗသတ္တာနံ အဟိတမပနေတွာ ဟိတမုပဒဟတိ၊ အဂ္ဂိက္ခန္ဓူပမေ ဓမ္မပရိယာယေ ဘညမာနေ သဋ္ဌိမတ္တာနံ ဘိက္ခူနံ ဥဏှံ လောဟိတံ မုခတော ဥဂ္ဂတံ၊ တဉ္စ ပန န တထာဂတဿ ကတေန၊ တေသံ ယေဝ အတ္တနော ကတေနာ''တိ။\n''ယဒိ၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ တထာဂတော အဂ္ဂိက္ခန္ဓူပမံ ဓမ္မပရိယာယံ န ဘာသေယျ၊ အပိ နု တေသံ ဥဏှံ လောဟိတံ မုခတော ဥဂ္ဂစ္ဆေယျာတိ၊ န ဟိ၊ မဟာရာဇ၊ မိစ္ဆာပဋိပန္နာနံ တေသံ ဘဂဝတော ဓမ္မပရိယာယံ သုတွာ ပရိဠာဟော ကာယေ ဥပ္ပဇ္ဇိ၊ တေန တေသံ ပရိဠာဟေန ဥဏှံ လောဟိတံ မုခတော ဥဂ္ဂတ''န္တိ။ ''တေန ဟိ၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ တထာဂတေဿဝ ကတေန တေသံ ဥဏှံ လောဟိတံ မုခတော ဥဂ္ဂတံ၊ တထာဂတော ယေဝ တတ္ထ အဓိကာရော တေသံ နာသနာယ၊ ယထာ နာမ၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ အဟိ ဝမ္မိကံ ပဝိသေယျ၊ အထညတရော ပံသုကာမော ပုရိသော ဝမ္မိကံ ဘိန္ဒိတွာ ပံသုံ ဟရေယျ၊ တဿ ပံသုဟရဏေန ဝမ္မိကဿ သုသိရံ ပိဒဟေယျ၊ အထ တတ္ထေဝ သော အဿာသံ အလဘမာနော မရေယျ၊ နနု သော၊ ဘန္တေ၊ အဟိ တဿ ပုရိသဿ ကတေန မရဏပ္ပတ္တော''တိ။ ''အာမ မဟာရာဇာ''တိ။ ''ဧဝမေဝ ခေါ၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ တထာဂတော ယေဝ တတ္ထ အဓိကာရော တေသံ နာသနာယာ''တိ။\n''တထာဂတော၊ မဟာရာဇ၊ ဓမ္မံ ဒေသယမာနော အနုနယပ္ပဋိဃံ န ကရောတိ၊ အနုနယပ္ပဋိဃဝိပ္ပမုတ္တော ဓမ္မံ ဒေသေတိ၊ ဧဝံ ဓမ္မေ ဒေသီယမာနေ ယေ တတ္ထ သမ္မာပဋိပန္နာ၊ တေ ဗုဇ္ဈန္တိ။ ယေ ပန မိစ္ဆာပဋိပန္နာ၊ တေ ပတန္တိ။ ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ပုရိသဿ အမ္ဗံ ဝါ ဇမ္ဗုံ ဝါ မဓုကံ ဝါ စာလယမာနဿ ယာနိ တတ္ထ ဖလာနိ သာရာနိ ဒဠှဗန္ဓနာနိ၊ တာနိ တတ္ထေဝ အစ္စုတာနိ တိဋ္ဌန္တိ၊ ယာနိ တတ္ထ ဖလာနိ ပူတိဝဏ္ဋမူလာနိ ဒုဗ္ဗလဗန္ဓနာနိ၊ တာနိ ပတန္တိ။ ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ တထာဂတော ဓမ္မံ ဒေသယမာနော အနုနယပ္ပဋိဃံ န ကရောတိ၊ အနုနယပ္ပဋိဃဝိပ္ပမုတ္တော ဓမ္မံ ဒေသေတိ၊ ဧဝံ ဓမ္မေ ဒေသီယမာနေ ယေ တတ္ထ သမ္မာပဋိပန္နာ၊ တေ ဗုဇ္ဈန္တိ။ ယေ ပန မိစ္ဆာပဋိပန္နာ၊ တေ ပတန္တိ။\n''ယထာ ဝါ ပန၊ မဟာရာဇ၊ ကဿကော ဓညံ ရောပေတုကာမော ခေတ္တံ ကသတိ၊ တဿ ကသန္တဿ အနေကသတသဟဿာနိ တိဏာနိ မရန္တိ။ ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ တထာဂတော ပရိပက္ကမာနသေ သတ္တေ ဗောဓေန္တော [မူကွဲ-ဗောဓေတုံ (သီ၊)] အနုနယပ္ပဋိဃဝိပ္ပမုတ္တော (မိလိန္ဒပဥှ၊၁၆၇) ဓမ္မံ ဒေသေတိ၊ ဧဝံ ဓမ္မေ ဒေသီယမာနေ ယေ တတ္ထ သမ္မာပဋိပန္နာ၊ တေ ဗုဇ္ဈန္တိ။ ယေ ပန မိစ္ဆာပဋိပန္နာ၊ တေ တိဏာနိ ဝိယ မရန္တိ။\n''ယထာ ဝါ ပန၊ မဟာရာဇ၊ မနုဿာ ရသဟေတု ယန္တေန ဥစ္ဆုံ ပီဠယန္တိ၊ တေသံ ဥစ္ဆုံ ပီဠယမာနာနံ ယေ တတ္ထ ယန္တမုခဂတာ ကိမယော၊ တေ ပီဠိယန္တိ။ ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ တထာဂတော ပရိပက္ကမာနသေ သတ္တေ ဗောဓေန္တော ဓမ္မယန္တမဘိပီဠယတိ [မူကွဲ-ဓမ္မယန္တမတိပီဠယတိ (က)] ယေ တတ္ထ မိစ္ဆာပဋိပန္နာ၊ တေ ကိမီ ဝိယ မရန္တီ''တိ။\n''နနု၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ တေ ဘိက္ခူ တာယ ဓမ္မဒေသနာယ ပတိတာ''တိ? ''အပိ နု ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ တစ္ဆကော ရုက္ခံ တစ္ဆန္တော [မူကွဲ-ရက္ခန္တော (သီ၊ ပီ၊] ဥဇုကံ ပရိသုဒ္ဓံ ကရောတီ''တိ? ''န ဟိ၊ ဘန္တေ၊ ဝဇ္ဇနီယံ အပနေတွာ တစ္ဆကော ရုက္ခံ ဥဇုကံ ပရိသုဒ္ဓံ ကရောတီ''တိ။ ''ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ တထာဂတော ပရိသံ ရက္ခန္တော န သက္ကောတိ ဗောဓနေယျေ [မူကွဲ-အဗောဓနီယေ (သျာ၊)] သတ္တေ ဗောဓေတုံ၊ မိစ္ဆာပဋိပန္နေ ပန သတ္တေ အပနေတွာ ဗောဓနေယျေ သတ္တေ ဗောဓေတိ၊ အတ္တကတေန ပန တေ၊ မဟာရာဇ၊ မိစ္ဆာပဋိပန္နာ ပတန္တိ။\n''ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ကဒလီ ဝေဠု အဿတရီ အတ္တဇေန [မူကွဲ-အတ္တဇေန ဖလေန (သီ၊)] ဟညတိ၊ ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ ယေ တေ မိစ္ဆာပဋိပန္နာ၊ တေ အတ္တကတေန ဟညန္တိ ပတန္တိ။\n''ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ စောရာ အတ္တကတေန စက္ခုပ္ပါဋနံ သူလာရောပနံ သီသစ္ဆေဒနံ ပါပုဏန္တိ၊ ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ ယေ တေ မိစ္ဆာပဋိပန္နာ၊ တေ အတ္တကတေန ဟညန္တိ ပတန္တိ [မူကွဲ-ဇိနသာသနာ ပတန္တိ (သီ၊ ပီ)] ယေသံ၊ မဟာရာဇ၊ သဋ္ဌိမတ္တာနံ ဘိက္ခူနံ ဥဏှံ လောဟိတံ မုခတော ဥဂ္ဂတံ၊ တေသံ တံ နေဝ ဘဂဝတော ကတေန၊ န ပရေသံ ကတေန၊ အထ ခေါ အတ္တနော ယေဝ ကတေန။\n''ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ပုရိသော သဗ္ဗဇနဿ အမတံ ဒဒေယျ၊ တေ တံ အမတံ အသိတွာ အရောဂါ ဒီဃာယုကာ သဗ္ဗီတိတော [မူကွဲ-သဗ္ဗီတိယာ (သီ၊)] ပရိမုစ္စေယျုံ၊ အထညတရော ပုရိသော ဒုရုပစာရေန တံ အသိတွာ မရဏံ ပါပုဏေယျ၊ အပိ နု ခေါ သော၊ မဟာရာဇ၊ အမတဒါယကော ပုရိသော တတောနိဒါနံ ကိဉ္စိ အပုညံ အာပဇ္ဇေယျာ''တိ? ''န ဟိ၊ ဘန္တေ''တိ။ ''ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ တထာဂတော ဒသသဟဿိယာ လောကဓာတုယာ ဒေဝမနုဿာနံ အမတံ ဓမ္မဒါနံ (မိလိန္ဒပဥှ၊၁၆၈) ဒေတိ၊ ယေ တေ သတ္တာ ဘဗ္ဗာ၊ တေ ဓမ္မာမတေန ဗုဇ္ဈန္တိ။ ယေ ပန တေ သတ္တာ အဘဗ္ဗာ၊ တေ ဓမ္မာမတေန ဟညန္တိ ပတန္တိ။ ဘောဇနံ၊ မဟာရာဇ၊ သဗ္ဗသတ္တာနံ ဇီဝိတံ ရက္ခတိ၊ တမေကစ္စေ ဘုဉ္ဇိတွာ ဝိသူစိကာယ မရန္တိ၊ အပိ နု ခေါ သော၊ မဟာရာဇ၊ ဘောဇနဒါယကော ပုရိသော တတောနိဒါနံ ကိဉ္စိ အပုညံ အာပဇ္ဇေယျာ''တိ? ''န ဟိ၊ ဘန္တေ''တိ။ ''ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ တထာဂတော ဒသသဟဿိယာ လောကဓာတုယာ ဒေဝမနုဿာနံ အမတံ ဓမ္မဒါနံ ဒေတိ၊ ယေ တေ သတ္တာ ဘဗ္ဗာ၊ တေ ဓမ္မာမတေန ဗုဇ္ဈန္တိ။ ယေ ပန တေ သတ္တာ အဘဗ္ဗာ၊ တေ ဓမ္မာမတေန ဟညန္တိ ပတန္တီ''တိ။ ''သာဓု၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ ဧဝမေတံ တထာ သမ္ပဋိစ္ဆာမီ''တိ။\n၃။ ''ဘန္တေ နာဂသေန၊ ဘာသိတမ္ပေတံ တထာဂတေန --\n'''ကာယေန သံဝရော သာဓု [မူကွဲ-ဓ၊ ပ၊ ၃၆၁]၊ သာဓု ဝါစာယ သံဝရော။\nမနသာ သံဝရော သာဓု၊ သာဓု သဗ္ဗတ္ထ သံဝရော'တိ။\n''ပုန စ တထာဂတော စတုန္နံ ပရိသာနံ မဇ္ဈေ နိသီဒိတွာ ပုရတော ဒေဝမနုဿာနံ သေလဿ ဗြာဟ္မဏဿ ကောသောဟိတံ ဝတ္ထဂုယှံ ဒေဿသိ။ ယဒိ၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ ဘဂဝတာ ဘဏိတံ 'ကာယေန သံဝရော သာဓူ'တိ၊ တေန ဟိ သေလဿ ဗြာဟ္မဏဿ ကောသောဟိတံ ဝတ္ထဂုယှံ ဒေဿသီတိ ယံ ဝစနံ၊ တံ မိစ္ဆာ။ ယဒိ သေလဿ ဗြာဟ္မဏဿ ကောသောဟိတံ ဝတ္ထဂုယှံ ဒေဿတိ၊ တေန ဟိ 'ကာယေန သံဝရော သာဓူ'တိ တမ္ပိ ဝစနံ မိစ္ဆာ။ အယမ္ပိ ဥဘတော ကောဋိကော ပဥှော တဝါနုပ္ပတ္တော၊ သော တယာ နိဗ္ဗာဟိတဗ္ဗော''တိ။\n''ဘာသိတမ္ပေတံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ 'ကာယေန သံဝရော သာဓူ'တိ၊ သေလဿ စ ဗြာဟ္မဏဿ ကောသောဟိတံ ဝတ္ထဂုယှံ ဒဿိတံ။ ယဿ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ တထာဂတေ ကင်္ခါ ဥပ္ပန္နာ၊ တဿ ဗောဓနတ္ထာယ ဘဂဝါ ဣဒ္ဓိယာ တပ္ပဋိဘာဂံ ကာယံ ဒေဿတိ၊ သော ယေဝ တံ ပါဋိဟာရိယံ ပဿတီ''တိ။\n''ကော (မိလိန္ဒပဥှ၊၁၆၉) ပနေတံ၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ သဒ္ဒဟိဿတိ၊ ယံ ပရိသဂတော ဧကော ယေဝ တံ ဂုယှံ ပဿတိ၊ အဝသေသာ တတ္ထေဝ ဝသန္တာ န ပဿန္တီတိ။ ဣင်္ဃ မေ တွံ တတ္ထ ကာရဏံ ဥပဒိသ၊ ကာရဏေန မံ သညာပေဟီ''တိ။ ''ဒိဋ္ဌပုဗ္ဗော ပန တယာ၊ မဟာရာဇ၊ ကောစိ ဗျာဓိတော ပုရိသော ပရိကိဏ္ဏော ဉာတိမိတ္တေဟီ''တိ။ ''အာမ ဘန္တေ''တိ။ ''အပိ နု ခေါ သာ၊ မဟာရာဇ၊ ပရိသာ ပဿတေတံ ဝေဒနံ၊ ယာယ သော ပုရိသော ဝေဒနာယ ဝေဒယတီ''တိ။ ''န ဟိ ဘန္တေ၊ အတ္တနာ ယေဝ သော၊ ဘန္တေ၊ ပုရိသော ဝေဒယတီ''တိ။ ''ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ ယေဿဝ တထာဂတေ ကင်္ခါ ဥပ္ပန္နာ၊ တေဿဝ တထာဂတော ဗောဓနတ္ထာယ ဣဒ္ဓိယာ တပ္ပဋိဘာဂံ ကာယံ ဒေဿတိ၊ သော ယေဝ တံ ပါဋိဟာရိယံ ပဿတိ။\n''ယထာ ဝါ ပန၊ မဟာရာဇ၊ ကဉ္စိဒေဝ ပုရိသံ ဘူတော အာဝိသေယျ၊ အပိ နု ခေါ သာ၊ မဟာရာဇ၊ ပရိသာ ပဿတိ တံ ဘူတာဂမန''န္တိ? ''န ဟိ၊ ဘန္တေ၊ သော ယေဝ အာတုရော တဿ ဘူတဿ အာဂမနံ ပဿတီ''တိ။ ''ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ ယေဿဝ တထာဂတေ ကင်္ခါ ဥပ္ပန္နာ၊ တေဿဝ တထာဂတော ဗောဓနတ္ထာယ ဣဒ္ဓိယာ တပ္ပဋိဘာဂံ ကာယံ ဒေဿတိ၊ သော ယေဝ တံ ပါဋိဟာရိယံ ပဿတီ''တိ။\n''ဒုက္ကရံ၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ ဘဂဝတာ ကတံ၊ ယံ ဧကဿပိ အဒဿနီယံ၊ တံ ဒေဿန္တေနာ''တိ။ ''န၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝါ ဂုယှံ ဒေဿသိ၊ ဣဒ္ဓိယာ ပန ဆာယံ ဒေဿသီ''တိ။ ''ဆာယာယပိ၊ ဘန္တေ၊ ဒိဋ္ဌာယ ဒိဋ္ဌံ ယေဝ ဟောတိ ဂုယှံ၊ ယံ ဒိသွာ နိဋ္ဌံ ဂတော''တိ။ ''ဒုက္ကရဉ္စာပိ၊ မဟာရာဇ၊ တထာဂတော ကရောတိ ဗောဓနေယျေ သတ္တေ ဗောဓေတုံ။ ယဒိ၊ မဟာရာဇ၊ တထာဂတော ကိရိယံ ဟာပေယျ၊ ဗောဓနေယျာ သတ္တာ န ဗုဇ္ဈေယျုံ။ ယသ္မာ စ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ ယောဂညူ တထာဂတော ဗောဓနေယျေ သတ္တေ ဗောဓေတုံ၊ တသ္မာ တထာဂတော ယေန ယေန ယောဂေန ဗောဓနေယျာ ဗုဇ္ဈန္တိ၊ တေန တေန ယောဂေန ဗောဓနေယျေ ဗောဓေတိ။\n''ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ဘိသက္ကော သလ္လကတ္တော ယေန ယေန ဘေသဇ္ဇေန အာတုရော အရောဂေါ ဟောတိ၊ တေန တေန ဘေသဇ္ဇေန အာတုရံ ဥပသင်္ကမတိ၊ ဝမနီယံ ဝမေတိ၊ ဝိရေစနီယံ ဝိရေစေတိ၊ အနုလေပနီယံ အနုလိမ္ပေတိ၊ အနုဝါသနီယံ အနုဝါသေတိ။ ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ တထာဂတော ယေန ယေန ယောဂေန ဗောဓနေယျာ သတ္တာ ဗုဇ္ဈန္တိ၊ တေန တေန ယောဂေန ဗောဓေတိ။\n''ယထာ (မိလိန္ဒပဥှ၊၁၇ဝ) ဝါ ပန၊ မဟာရာဇ၊ ဣတ္ထီ မူဠှဂဗ္ဘာ ဘိသက္ကဿ အဒဿနီယံ ဂုယှံ ဒေဿတိ၊ ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ တထာဂတော ဗောဓနေယျေ သတ္တေ ဗောဓေတုံ အဒဿနီယံ ဂုယှံ ဣဒ္ဓိယာ ဆာယံ ဒေဿသိ။ နတ္ထိ၊ မဟာရာဇ၊ အဒဿနီယော နာမ သြကာသော ပုဂ္ဂလံ ဥပါဒါယ။ ယဒိ၊ မဟာရာဇ၊ ကောစိ ဘဂဝတော ဟဒယံ ဒိသွာ ဗုဇ္ဈေယျ၊ တဿပိ ဘဂဝါ ယောဂေန ဟဒယံ ဒေဿယျ၊ ယောဂညူ၊ မဟာရာဇ၊ တထာဂတော ဒေသနာကုသလော။\n''နနု၊ မဟာရာဇ၊ တထာဂတော ထေရဿ နန္ဒဿ အဓိမုတ္တိံ ဇာနိတွာ တံ ဒေဝဘဝနံ နေတွာ ဒေဝကညာယော ဒေဿသိ 'ဣမိနာယံ ကုလပုတ္တော ဗုဇ္ဈိဿတီ'တိ၊ တေန စ သော ကုလပုတ္တော ဗုဇ္ဈိ။ ဣတိ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ တထာဂတော အနေကပရိယာယေန သုဘနိမိတ္တံ ဟီဠေန္တော ဂရဟန္တော ဇိဂုစ္ဆန္တော တဿ ဗောဓနဟေတု ကကုဋပါဒိနိယော အစ္ဆရာယော ဒေဿသိ။ ဧဝမ္ပိ တထာဂတော ယောဂညူ ဒေသနာကုသလော။\n''ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ တထာဂတော ထေရဿ စူဠပန္ထကဿ ဘာတရာ နိက္ကဍ္ဎိတဿ ဒုက္ခိတဿ ဒုမ္မနဿ ဥပဂန္တွာ သုခုမံ စောဠခဏ္ဍံ အဒါသိ 'ဣမိနာယံ ကုလပုတ္တော ဗုဇ္ဈိဿတီ'တိ၊ သော စ ကုလပုတ္တော တေန ကာရဏေန ဇိနသာသနေ ဝသီဘာဝံ ပါပုဏိ။ ဧဝမ္ပိ၊ မဟာရာဇ၊ တထာဂတော ယောဂညူ ဒေသနာကုသလော။\n''ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ တထာဂတော ဗြာဟ္မဏဿ မောဃရာဇဿ ယာဝ တတိယံ ပဥှံ ပုဋ္ဌော န ဗျာကာသိ 'ဧဝမိမဿ ကုလပုတ္တဿ မာနော ဥပသမိဿတိ၊ မာနူပသမာ အဘိသမယော ဘဝိဿတီ'တိ၊ တေန စ တဿ ကုလပုတ္တဿ မာနော ဥပသမိ၊ မာနူပသမာ သော ဗြာဟ္မဏော ဆသု အဘိညာသု ဝသီဘာဝံ ပါပုဏိ။ ဧဝမ္ပိ၊ မဟာရာဇ၊ တထာဂတော ယောဂညူ ဒေသနာကုသလော''တိ။\n''သာဓု၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ သုနိဗ္ဗေဌိတော ပဥှော ဗဟုဝိဓေဟိ ကာရဏေဟိ၊ ဂဟနံ အဂဟနံ ကတံ၊ အန္ဓကာရော အာလောကော ကတော၊ ဂဏ္ဌိ ဘိန္နော၊ ဘဂ္ဂါ ပရဝါဒါ၊ ဇိနပုတ္တာနံ စက္ခုံ တယာ ဥပ္ပါဒိတံ၊ နိပ္ပဋိဘာနာ တိတ္ထိယာ၊ တွံ ဂဏိဝရပဝရမာသဇ္ဇာ''တိ။\n၄။ ''ဘန္တေ (မိလိန္ဒပဥှ၊၁၇၁) နာဂသေန၊ ဘာသိတမ္ပေတံ ထေရေန သာရိပုတ္တေန ဓမ္မသေနာပတိနာ 'ပရိသုဒ္ဓဝစီသမာစာရော အာဝုသော တထာဂတော၊ နတ္ထိ တထာဂတဿ ဝစီဒုစ္စရိတံ၊ ယံ တထာဂတော ရက္ခေယျ 'မာ မေ ဣဒံ ပရော အညာသီ'တိ။ ပုန စ တထာဂတော ထေရဿ သုဒိန္နဿ ကလန္ဒပုတ္တဿ အပရာဓေ ပါရာဇိကံ ပညပေန္တော ဖရုသာဟိ ဝါစာဟိ မောဃပုရိသဝါဒေန သမုဒါစရိ၊ တေန စ သော ထေရော မောဃပုရိသဝါဒေန မင်္ကုစိတ္တဝသေန ရုန္ဓိတတ္တာ ဝိပ္ပဋိသာရီ နာသက္ခိ အရိယမဂ္ဂံ ပဋိဝိဇ္ဈိတုံ။ ယဒိ၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ ပရိသုဒ္ဓဝစီသမာစာရော တထာဂတော၊ နတ္ထိ တထာဂတဿ ဝစီဒုစ္စရိတံ၊ တေန ဟိ တထာဂတေန ထေရဿ သုဒိန္နဿ ကလန္ဒပုတ္တဿ အပရာဓေ မောဃပုရိသဝါဒေန သမုဒါစိဏ္ဏန္တိ ယံ ဝစနံ၊ တံ မိစ္ဆာ။ ယဒိ ဘဂဝတာ ထေရဿ သုဒိန္နဿ ကလန္ဒပုတ္တဿ အပရာဓေ မောဃပုရိသဝါဒေန သမုဒါစိဏ္ဏံ၊ တေန ဟိ ပရိသုဒ္ဓဝစီသမာစာရော တထာဂတော၊ နတ္ထိ တထာဂတဿ ဝစီဒုစ္စရိတန္တိ တမ္ပိ ဝစနံ မိစ္ဆာ။ အယမ္ပိ ဥဘတော ကောဋိကော ပဥှော တဝါနုပ္ပတ္တော၊ သော တယာ နိဗ္ဗာဟိတဗ္ဗော''တိ။\n''ဘာသိတမ္ပေတံ၊ မဟာရာဇ၊ ထေရေန သာရိပုတ္တေန ဓမ္မသေနာပတိနာ 'ပရိသုဒ္ဓဝစီသမာစာရော အာဝုသော တထာဂတော၊ နတ္ထိ တထာဂတဿ ဝစီဒုစ္စရိတံ၊ ယံ တထာဂတော ရက္ခေယျ 'မာ မေ ဣဒံ ပရော အညာသီ'တိ။ အာယသ္မတော စ သုဒိန္နဿ ကလန္ဒပုတ္တဿ အပရာဓေ ပါရာဇိကံ ပညပေန္တေန ဘဂဝတာ မောဃပုရိသဝါဒေန သမုဒါစိဏ္ဏံ၊ တဉ္စ ပန အဒုဋ္ဌစိတ္တေန အသာရမ္ဘေန ယာထာဝလက္ခဏေန။ ကိဉ္စ တတ္ထ ယာထာဝလက္ခဏံ၊ ယဿ၊ မဟာရာဇ၊ ပုဂ္ဂလဿ ဣမသ္မိံ အတ္တဘာဝေ စတုသစ္စာဘိသမယော န ဟောတိ၊ တဿ ပုရိသတ္တနံ မောဃံ အညံ ကယိရမာနံ အညေန သမ္ဘဝတိ၊ တေန ဝုစ္စတိ 'မောဃပုရိသော'တိ။ ဣတိ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ အာယသ္မတော သုဒိန္နဿ ကလန္ဒပုတ္တဿ သတာဝဝစနေန သမုဒါစိဏ္ဏံ၊ နော အဘူတဝါဒေနာ''တိ။\n''သဘာဝမ္ပိ၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ ယော အက္ကောသန္တော ဘဏတိ၊ တဿ မယံ ကဟာပဏံ ဒဏ္ဍံ ဓာရေမ၊ အပရာဓေါ ယေဝ သော ဝတ္ထုံ နိဿာယ ဝိသုံ ဝေါဟာရံ အာစရန္တော အက္ကောသတီ''တိ။ ''အတ္ထိ ပန၊ မဟာရာဇ၊ သုတပုဗ္ဗံ (မိလိန္ဒပဥှ၊၁၇၂) တယာ ခလိတဿ အဘိဝါဒနံ ဝါ ပစ္စုဋ္ဌာနံ ဝါ သက္ကာရံ ဝါ ဥပါယနာနုပ္ပဒါနံ ဝါ''တိ? ''န ဟိ၊ ဘန္တေ၊ ယတော ကုတောစိ ယတ္ထ ကတ္ထစိ ခလိတော၊ သော ပရိဘာသနာရဟော ဟောတိ တဇ္ဇနာရဟော၊ ဥတ္တမင်္ဂမ္ပိဿ ဆိန္ဒန္တိ ဟနန္တိပိ ဗန္ဓန္တိပိ ဃာတေန္တိပိ ဈာပေန္တိပီ''တိ [မူကွဲ-ဇာပေန္တိပီတိ (သီ၊ ပီ)] ''တေန ဟိ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ ကိရိယာ ယေဝ ကတာ၊ နော အကိရိယာ''တိ။\n''ကိရိယမ္ပိ၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ ကုရုမာနေန ပတိရူပေန ကာတဗ္ဗံ အနုစ္ဆဝိကေန၊ သဝနေနပိ၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ တထာဂတဿ သဒေဝကော လောကော သြတ္တပ္ပတိ ဟိရိယတိ ဘိယျော ဒဿနေန တတုတ္တရိံ ဥပသင်္ကမနေန ပယိရုပါသနေနာ''တိ။ ''အပိ နု ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ တိကိစ္ဆကော အဘိသန္နေ ကာယေ ကုပိတေ ဒေါသေ သိနေဟနီယာနိ ဘေသဇ္ဇာနိ ဒေတီ''တိ? ''န ဟိ၊ ဘန္တေ၊ တိဏှာနိ လေခနီယာနိ ဘေသဇ္ဇာနိ ဒေတီ''တိ။ ''ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ တထာဂတော သဗ္ဗကိလေသဗျာဓိဝူပသမာယ အနုသိဋ္ဌိံ ဒေတိ၊ ဖရုသာပိ၊ မဟာရာဇ၊ တထာဂတဿ ဝါစာ သတ္တေ သိနေဟယတိ၊ မုဒုကေ ကရောတိ။ ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ဥဏှမ္ပိ ဥဒကံ ယံ ကိဉ္စိ သိနေဟနီယံ သိနေဟယတိ၊ မုဒုကံ ကရောတိ၊ ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ ဖရုသာပိ တထာဂတဿ ဝါစာ အတ္ထဝတီ ဟောတိ ကရုဏာသဟဂတာ။ ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ပိတုဝစနံ ပုတ္တာနံ အတ္ထဝန္တံ ဟောတိ ကရုဏာသဟဂတံ၊ ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ ဖရုသာပိ တထာဂတဿ ဝါစာ အတ္ထဝတီ ဟောတိ ကရုဏာသဟဂတာ။ ဖရုသာပိ၊ မဟာရာဇ၊ တထာဂတဿ ဝါစာ သတ္တာနံ ကိလေသပ္ပဟာနာ [မူကွဲ-ကိလေသပ္ပဟာနာယ (သီ၊)] ဟောတိ။ ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ဒုဂ္ဂန္ဓမ္ပိ ဂေါမုတ္တံ ပီတံ ဝိရသမ္ပိ အဂဒံ ခါယိတံ သတ္တာနံ ဗျာဓိံ ဟနတိ၊ ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ ဖရုသာပိ တထာဂတဿ ဝါစာ အတ္ထဝတီ ကရုဏာသဟဂတာ။ ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ မဟန္တောပိ တူလပုဉ္ဇော [မူကွဲ-တူလပိစု (သီ၊ သျာ၊)] ပရဿ ကာယေ နိပတိတွာ ရုဇံ န ကရောတိ၊ ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ ဖရုသာပိ တထာဂတဿ ဝါစာ န ကဿစိ ဒုက္ခံ ဥပ္ပါဒေတီ''တိ။ ''သုဝိနိစ္ဆိတော၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ ပဥှော ဗဟူဟိ ကာရဏေဟိ၊ သာဓု၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ ဧဝမေတံ တထာ သမ္ပဋိစ္ဆာမီ''တိ။\n၅။ ''ဘန္တေ (မိလိန္ဒပဥှ၊၁၇၃) နာဂသေန၊ ဘာသိတမ္ပေတံ တထာဂတေန --\n'''အစေတနံ ဗြာဟ္မဏ အဿုဏန္တံ၊ ဇာနော အဇာနန္တမိမံ ပလာသံ။\nအာရဒ္ဓဝီရိယော ဓုဝံ အပ္ပမတ္တော၊ သုခသေယျံ ပုစ္ဆသိ ကိဿ ဟေတူ'တိ [မူကွဲ-ဇာ၊ ၁။၄။၂၅]။\nပုန စ ဘဏိတံ --\n'''ဣတိ ဖန္ဒနရုက္ခောပိ၊ တာဝဒေ အဇ္ဈဘာသထ။\nမယှမ္ပိ ဝစနံ အတ္ထိ၊ ဘာရဒွါဇ သုဏောဟိ မေ'တိ [မူကွဲ-ဇာ၊ ၁။၁၃။၂ဝ]။\n''ယဒိ၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ ရုက္ခော အစေတနော၊ တေန ဟိ ဖန္ဒနေန ရုက္ခေန ဘာရဒွါဇေန သဟ သလ္လပိတန္တိ ယံ ဝစနံ၊ တံ မိစ္ဆာ။ ယဒိ ဖန္ဒနေန ရုက္ခေန ဘာရဒွါဇေန သဒ္ဓိံ သလ္လပိတံ၊ တေန ဟိ ရုက္ခော အစေတနောတိ တမ္ပိ ဝစနံ မိစ္ဆာ။ အယမ္ပိ ဥဘတော ကောဋိကော ပဥှော တဝါနုပ္ပတော၊ သော တယာ နိဗ္ဗာဟိတဗ္ဗော''တိ။\n''ဘာသိတမ္ပေတံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ 'ရုက္ခော အစေတနော'တိ၊ ဖန္ဒနေန စ ရုက္ခေန ဘာရဒွါဇေန သဒ္ဓိံ သလ္လပိတံ၊ တဉ္စ ပန ဝစနံ လောကသမညာယ ဘဏိတံ။ နတ္ထိ၊ မဟာရာဇ၊ အစေတနဿ ရုက္ခဿ သလ္လာပေါ နာမ၊ အပိ စ၊ မဟာရာဇ၊ တသ္မိံ ရုက္ခေ အဓိဝတ္ထာယ ဒေဝတာယေတံ အဓိဝစနံ ရုက္ခောတိ၊ ရုက္ခော သလ္လပတီတိ စေသာ လောကပဏ္ဏတ္တိ၊ ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ သကဋံ ဓညဿ ပရိပူရိတံ ဓညသကဋန္တိ ဇနော ဝေါဟရတိ၊ န စ တံ ဓညမယံ သကဋံ၊ ရုက္ခမယံ သကဋံ၊ တသ္မိံ သကဋေ ဓညဿ ပန အာကိရိတတ္တာ ဓညသကဋန္တိ ဇနော ဝေါဟရတိ၊ ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ န ရုက္ခော သလ္လပတိ၊ ရုက္ခော အစေတနော၊ ယာ ပန တသ္မိံ ရုက္ခေ အဓိဝတ္ထာ ဒေဝတာ၊ တဿာ ယေဝ တံ အဓိဝစနံ ရုက္ခောတိ၊ ရုက္ခော သလ္လပတီတိ စေသာ လောကပဏ္ဏတ္တိ။\n''ယထာ ဝါ ပန၊ မဟာရာဇ၊ ဒဓိံ မန္ထယမာနော တက္ကံ မန္ထေမီတိ ဝေါဟရတိ၊ န တံ တက္ကံ၊ ယံ သော မန္ထေတိ၊ ဒဓိံ ယေဝ သော မန္ထေန္တော တက္ကံ မန္ထေမီတိ ဝေါဟရတိ၊ ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ န ရုက္ခော သလ္လပတိ၊ ရုက္ခော အစေတနော (မိလိန္ဒပဥှ၊၁၇၄။ ယာ ပန တသ္မိံ ရုက္ခေ အဓိဝတ္ထာ ဒေဝတာ၊ တဿာယေဝ တံ အဓိဝစနံ ရုက္ခောတိ၊ ရုက္ခော သလ္လပတီတိ စေသာ လောကပဏ္ဏတ္တိ။\n''ယထာ ဝါ ပန၊ မဟာရာဇ၊ အသန္တံ သာဓေတုကာမော သန္တံ သာဓေမီတိ ဝေါဟရတိ၊ အသိဒ္ဓံ သိဒ္ဓန္တိ ဝေါဟရတိ၊ ဧဝမေသာ လောကသမညာ၊ ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ န ရုက္ခော သလ္လပတိ၊ ရုက္ခော အစေတနော။ ယာ ပန တသ္မိံ ရုက္ခေ အဓိဝတ္ထာ ဒေဝတာ၊ တဿာယေဝ တံ အဓိဝစနံ ရုက္ခောတိ၊ ရုက္ခော သလ္လပတီတိ စေသာ လောကပဏ္ဏတ္တိ၊ ယာယ၊ မဟာရာဇ၊ လောကသမညာယ ဇနော ဝေါဟရတိ၊ တထာဂတောပိ တာယေဝ လောကသမညာယ သတ္တာနံ ဓမ္မံ ဒေသေတီ''တိ။ ''သာဓု၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ ဧဝမေတံ တထာ သမ္ပဋိစ္ဆာမီ''တိ။\n၆။ ''ဘန္တေ နာဂသေန၊ ဘာသိတမ္ပေတံ ဓမ္မသင်္ဂီတိကာရကေဟိ ထေရေဟိ --\n'''စုန္ဒဿ ဘတ္တံ ဘုဉ္ဇိတွာ၊ ကမ္မာရဿာတိ မေ သုတံ။\nအာဗာဓံ သမ္ဖုသီ ဓီရော၊ ပဗာဠှံ မာရဏန္တိက'န္တိ [မူကွဲ-ဒီ၊ နိ၊ ၂။၁၉ဝ]။\n''ပုန စ ဘဂဝတာ ဘဏိတံ 'ဒွေမေ၊ အာနန္ဒ၊ ပိဏ္ဍပါတာ သမသမဖလာ သမဝိပါကာ အတိဝိယ အညေဟိ ပိဏ္ဍပါတေဟိ မဟပ္ဖလတရာ စ မဟာနိသံသတရာ စ။ ကတမေ ဒွေ? ယဉ္စ ပိဏ္ဍပါတံ ပရိဘုဉ္ဇိတွာ တထာဂတော အနုတ္တရံ သမ္မာသမ္ဗောဓိံ အဘိသမ္ဗုဇ္ဈိ၊ ယဉ္စ ပိဏ္ဍပါတံ ပရိဘုဉ္ဇိတွာ တထာဂတော အနုပါဒိသေသာယ နိဗ္ဗာနဓာတုယာ ပရိနိဗ္ဗာယတိ။ ဣမေ ဒွေ ပိဏ္ဍပါတာ သမသမဖလာ သမဝိပါကာ၊ အတိဝိယ အညေဟိ ပိဏ္ဍပါတေဟိ မဟပ္ဖလတရာ စ မဟာနိသံသတရာ စာ'တိ။ ယဒိ၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ ဘဂဝတော စုန္ဒဿ ဘတ္တံ ဘုတ္တာဝိဿ [မူကွဲ-ဘုဉ္ဇိတွာ (သီ၊)] ခရော အာဗာဓေါ ဥပ္ပန္နော၊ ပဗာဠှာ စ ဝေဒနာ ပဝတ္တာ မာရဏန္တိကာ၊ တေန ဟိ 'ဒွေမေ၊ အာနန္ဒ၊ ပိဏ္ဍပါတာ သမသမဖလာ သမဝိပါကာ အတိဝိယ အညေဟိ ပိဏ္ဍပါတေဟိ မဟပ္ဖလတရာ စ မဟာနိသံသတရာ စာ'တိ ယံ ဝစနံ၊ တံ မိစ္ဆာ။ ယဒိ ဒွေမေ ပိဏ္ဍပါတာ သမသမဖလာ သမဝိပါကာ အတိဝိယ အညေဟိ ပိဏ္ဍပါတေဟိ မဟပ္ဖလတရာ စ (မိလိန္ဒပဥှ၊၁၇၅) မဟာနိသံသတရာ စ၊ တေန ဟိ ဘဂဝတော စုန္ဒဿ ဘတ္တံ ဘုတ္တာဝိဿ [မူကွဲ-ဘုဉ္ဇိတွာ (သီ၊)] ခရော အာဗာဓေါ ဥပ္ပန္နော၊ ပဗာဠှာ စ ဝေဒနာ ပဝတ္တာ မာရဏန္တိကာတိ တမ္ပိ ဝစနံ မိစ္ဆာ။ ကိံနု ခေါ၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ သော ပိဏ္ဍပါတော ဝိသဂတတာယ မဟပ္ဖလော၊ ရောဂုပ္ပါဒကတာယ မဟပ္ဖလော၊ အာယုဝိနာသကတာယ မဟပ္ဖလော၊ ဘဂဝတော ဇီဝိတဟရဏတာယ မဟပ္ဖလော? တတ္ထ မေ ကာရဏံ ဗြူဟိ ပရဝါဒါနံ နိဂ္ဂဟာယ၊ ဧတ္ထာယံ ဇနော သမ္မူဠှော လောဘဝသေန အတိဗဟုံ ခါယိတေန လောဟိတပက္ခန္ဒိကာ ဥပ္ပန္နာတိ။ အယမ္ပိ ဥဘတော ကောဋိကော ပဥှော တဝါနုပ္ပတ္တော၊ သော တယာ နိဗ္ဗာဟိတဗ္ဗော''တိ။\n''ဘာသိတမ္ပေတံ၊ မဟာရာဇ၊ ဓမ္မသင်္ဂီတိကာရကေဟိ ထေရေဟိ --\nအာဗာဓံ သမ္ဖုသီ ဓီရော၊ ပဗာဠှံ မာရဏန္တိက'န္တိ။\n''ဘဂဝတာ စ ဘဏိတံ 'ဒွေမေ၊ အာနန္ဒ၊ ပိဏ္ဍပါတာ သမသမဖလာ သမဝိပါကာ အတိဝိယ အညေဟိ ပိဏ္ဍပါတေဟိ မဟပ္ဖလတရာ စ မဟာနိသံသတရာ စ။ ကတမေ ဒွေ? ယဉ္စ ပိဏ္ဍပါတံ ပရိဘုဉ္ဇိတွာ တထာဂတော အနုတ္တရံ သမ္မာသမ္ဗောဓိံ အဘိသမ္ဗုဇ္ဈိ၊ ယဉ္စ ပိဏ္ဍပါတံ ပရိဘုဉ္ဇိတွာ တထာဂတော အနုပါဒိသေသာယ နိဗ္ဗာနဓာတုယာ ပရိနိဗ္ဗာယတိ [မူကွဲ-ပရိနိဗ္ဗာယိ (သီ)] ဣမေ ဒွေ ပိဏ္ဍပါတာ သမသမဖလာ သမဝိပါကာ၊ အတိဝိယ အညေဟိ ပိဏ္ဍပါတေဟိ မဟပ္ဖလတရာ စ မဟာနိသံသတရာ စာ'တိ။\n''သော ပန ပိဏ္ဍပါတော ဗဟုဂုဏော အနေကာနိသံသော။ ဒေဝတာ၊ မဟာရာဇ၊ ဟဋ္ဌာ ပသန္နမာနသာ 'အယံ ဘဂဝတော ပစ္ဆိမော ပိဏ္ဍပါတော'တိ ဒိဗ္ဗံ သြဇံ သူကရမဒ္ဒဝေ အာကိရိံသု။ တဉ္စ ပန သမ္မာပါကံ လဟုပါကံ [မူကွဲ-ဗဟုပါကံ (သီ၊)] မနုညံ ဗဟုရသံ ဇဋ္ဌရဂ္ဂိတေဇဿ ဟိတံ။ န၊ မဟာရာဇ၊ တတောနိဒါနံ ဘဂဝတော ကောစိ အနုပ္ပန္နော ရောဂေါ ဥပ္ပန္နော၊ အပိ စ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတော ပကတိဒုဗ္ဗလေ သရီရေ ခီဏေ အာယုသင်္ခါရေ ဥပ္ပန္နော ရောဂေါ ဘိယျော အဘိဝဍ္ဎိ။\n''ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ပကတိယာ ဇလမာနော အဂ္ဂိ အညသ္မိံ ဥပါဒါနေ ဒိန္နေ ဘိယျော ပဇ္ဇလတိ၊ ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတော ပကတိဒုဗ္ဗလေ သရီရေ ခီဏေ အာယုသင်္ခါရေ ဥပ္ပန္နော ရောဂေါ ဘိယျော အဘိဝဍ္ဎိ။\n''ယထာ ဝါ ပန၊ မဟာရာဇ၊ သောတော (မိလိန္ဒပဥှ၊၁၇၆) ပကတိယာ သန္ဒမာနော အဘိဝုဋ္ဌေ မဟာမေဃေ ဘိယျော မဟောဃော ဥဒကဝါဟကော ဟောတိ၊ ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတော ပကတိဒုဗ္ဗလေ သရီရေ ခီဏေ အာယုသင်္ခါရေ ဥပ္ပန္နော ရောဂေါ ဘိယျော အဘိဝဍ္ဎိ။\n''ယထာ ဝါ ပန၊ မဟာရာဇ၊ ပကတိယာ အဘိသန္နဓာတု ကုစ္ဆိ အညသ္မိံ အဇ္ဈောဟရိတေ ဘိယျော အာယမေယျ [မူကွဲ-အာမယေယျ (သီ)] ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတော ပကတိဒုဗ္ဗလေ သရီရေ ခီဏေ အာယုသင်္ခါရေ ဥပ္ပန္နော ရောဂေါ ဘိယျော အဘိဝဍ္ဎိ၊ နတ္ထိ၊ မဟာရာဇ၊ တသ္မိံ ပိဏ္ဍပါတေ ဒေါသော၊ န စ တဿ သက္ကာ ဒေါသံ အာရောပေတု''န္တိ။\n''ဘန္တေ နာဂသေန၊ ကေန ကာရဏေန တေ ဒွေ ပိဏ္ဍပါတာ သမသမဖလာ သမဝိပါကာ အတိဝိယ အညေဟိ ပိဏ္ဍပါတေဟိ မဟပ္ဖလတရာ စ မဟာနိသံသတရာ စာ''တိ? ''ဓမ္မာနုမဇ္ဇနသမာပတ္တိဝသေန၊ မဟာရာဇ၊ တေ ဒွေ ပိဏ္ဍပါတာ သမသမဖလာ သမဝိပါကာ အတိဝိယ အညေဟိ ပိဏ္ဍပါတေဟိ မဟပ္ဖလတရာ စ မဟာနိသံသတရာ စာ''တိ။\n''ဘန္တေ နာဂသေန၊ ကတမေသံ ဓမ္မာနံ အနုမဇ္ဇနသမာပတ္တိဝသေန တေ ဒွေ ပိဏ္ဍပါတာ သမသမဖလာ သမဝိပါကာ အတိဝိယ အညေဟိ ပိဏ္ဍပါတေဟိ မဟပ္ဖလတရာ စ မဟာနိသံသတရာ စာ''တိ? ''နဝန္နံ၊ မဟာရာဇ၊ အနုပုဗ္ဗဝိဟာရသမာပတ္တီနံ အနုလောမပ္ပဋိလောမသမာပဇ္ဇနဝသေန တေ ဒွေ ပိဏ္ဍပါတာ သမသမဖလာ သမဝိပါကာ အတိဝိယ အညေဟိ ပိဏ္ဍပါတေဟိ မဟပ္ဖလတရာ စ မဟာနိသံသတရာ စာ''တိ။\n''ဘန္တေ နာဂသေန၊ ဒွီသု ယေဝ ဒိဝသေသု အဓိမတ္တံ တထာဂတော နဝါနုပုဗ္ဗဝိဟာရသမာပတ္တိယော အနုလောမပ္ပဋိလောမံ သမာပဇ္ဇီ''တိ? ''အာမ၊ မဟာရာဇာ''တိ။ ''အစ္ဆရိယံ၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ အဗ္ဘုတံ ဘန္တေ နာဂသေန။ ယံ ဣမသ္မိံ ဗုဒ္ဓက္ခေတ္တေ အသဒိသံ ပရမဒါနံ၊ တမ္ပိ ဣမေဟိ ဒွီဟိ ပိဏ္ဍပါတေဟိ အဂဏိတံ။ အစ္ဆရိယံ၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ အဗ္ဘုတံ၊ ဘန္တေ နာဂသေန။ ယာဝ မဟန္တာ နဝါနုပုဗ္ဗဝိဟာရသမာပတ္တိယော၊ ယတြ ဟိ နာမ နဝါနုပုဗ္ဗဝိဟာရသမာပတ္တိဝသေန ဒါနံ မဟပ္ဖလတရံ ဟောတိ မဟာနိသံသတရဉ္စ။ သာဓု၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ ဧဝမေတံ တထာ သမ္ပဋိစ္ဆာမီ''တိ။\n၇။ ''ဘန္တေ (မိလိန္ဒပဥှ၊၁၇၇) နာဂသေန၊ ဘာသိတမ္ပေတံ တထာဂတေန 'အဗျာဝဋာ တုမှေ၊ အာနန္ဒ၊ ဟောထ တထာဂတဿ သရီရပူဇာယာ'တိ။ ပုန စ ဘဏိတံ --\n'''ပူဇေထ နံ ပူဇနိယဿ ဓာတုံ။\nဧဝံ ကရာ သဂ္ဂမိတော ဂမိဿထာ'တိ။\n''ယဒိ၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ တထာဂတေန ဘဏိတံ 'အဗျာဝဋာ တုမှေ၊ အာနန္ဒ၊ ဟောထ တထာဂတဿ သရီရပူဇာယာ'တိ၊ တေန ဟိ 'ပူဇေထ နံ ပူဇနိယဿ ဓာတုံ၊ ဧဝံ ကရာ သဂ္ဂမိတော ဂမိဿထာ'တိ ယံ ဝစနံ၊ တံ မိစ္ဆာ။ ယဒိ တထာဂတေန ဘဏိတံ 'ပူဇေထ နံ ပူဇနိယဿ ဓာတုံ၊ ဧဝံ ကရာ သဂ္ဂမိတော ဂမိဿထာ'တိ၊ တေန ဟိ 'အဗျာဝဋာ တုမှေ အာနန္ဒ၊ ဟောထ တထာဂတဿ သရီရပူဇာယာ'တိ တမ္ပိ ဝစနံ မိစ္ဆာ။ အယမ္ပိ ဥဘတော ကောဋိကော ပဥှော တဝါနုပ္ပတ္တော၊ သော တယာ နိဗ္ဗာဟိတဗ္ဗော''တိ။\n''ဘာသိတမ္ပေတံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ 'အဗျာဝဋာ တုမှေ၊ အာနန္ဒ၊ ဟောထ တထာဂတဿ သရီရပူဇာယာ'တိ၊ ပုန စ ဘဏိတံ 'ပူဇေထ နံ ပူဇနိယဿ ဓာတုံ၊ ဧဝံ ကရာ သဂ္ဂမိတော ဂမိဿထာ'တိ၊ တဉ္စ ပန န သဗ္ဗေသံ ဇိနပုတ္တာနံ ယေဝ အာရဗ္ဘ ဘဏိတံ 'အဗျာဝဋာ တုမှေ၊ အာနန္ဒ၊ ဟောထ တထာဂတဿ သရီရပူဇာယာ'တိ။ အကမ္မံ ဟေတံ၊ မဟာရာဇ၊ ဇိနပုတ္တာနံ ယဒိဒံ ပူဇာ၊ သမ္မသနံ သင်္ခါရာနံ၊ ယောနိသော မနသိကာရော၊ သတိပဋ္ဌာနာနုပဿနာ၊ အာရမ္မဏသာရဂ္ဂါဟော၊ ကိလေသယုဒ္ဓံ၊ သဒတ္ထမနုယုဉ္ဇနာ၊ ဧတံ ဇိနပုတ္တာနံ ကရဏီယံ၊ အဝသေသာနံ ဒေဝမနုဿာနံ ပူဇာ ကရဏီယာ။\n''ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ မဟိယာ ရာဇပုတ္တာနံ ဟတ္ထိအဿရထဓနုထရုလေခမုဒ္ဒါသိက္ခာခဂ္ဂမန္တသုတိ- သမ္မုတိယုဒ္ဓယုဇ္ဈာပနကိရိယာ ကရဏီယာ၊ အဝသေသာနံ ပုထုဝေဿသုဒ္ဒါနံ ကသိ ဝဏိဇ္ဇာ ဂေါရက္ခာ ကရဏီယာ၊ ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ အကမ္မံ ဟေတံ ဇိနပုတ္တာနံ ယဒိဒံ ပူဇာ၊ သမ္မသနံ သင်္ခါရာနံ၊ ယောနိသော မနသိကာရော၊ သတိပဋ္ဌာနာနုပဿနာ၊ အာရမ္မဏသာရဂ္ဂါဟော၊ ကိလေသယုဒ္ဓံ၊ သဒတ္ထမနုယုဉ္ဇနာ၊ ဧတံ ဇိနပုတ္တာနံ ကရဏီယံ၊ အဝသေသာနံ ဒေဝမနုဿာနံ ပူဇာ ကရဏီယာ။\n''ယထာ ဝါ ပန၊ မဟာရာဇ၊ ဗြာဟ္မဏမာဏဝကာနံ ဣရုဝေဒံ ယဇုဝေဒံ သာမဝေဒံ အထဗ္ဗဏဝေဒံ လက္ခဏံ ဣတိဟာသံ ပုရာဏံ နိဃဏ္ဍု ကေဋုဘံ အက္ခရပ္ပဘေဒံ ပဒံ ဝေယျာကရဏံ ဘာသမဂ္ဂံ ဥပ္ပါတံ သုပိနံ နိမိတ္တံ ဆဠင်္ဂံ စန္ဒဂ္ဂါဟံ (မိလိန္ဒပဥှ၊၁၇၈) သူရိယဂ္ဂါဟံ သုက္ကရာဟုစရိတံ ဥဠုဂ္ဂဟယုဒ္ဓံ [မူကွဲ-သြဠုဂ္ဂဟယုဒ္ဓံ (က၊)] ဒေဝဒုန္ဒုဘိဿရံ သြက္ကန္တိ ဥက္ကာပါတံ ဘူမိကမ္မံ [မူကွဲ-ဘူမိကမ္ပံ (သီ၊ ပီ၊)] ဒိသာဒါဟံ ဘုမ္မန္တလိက္ခံ ဇောတိသံ လောကာယတိကံ သာစက္ကံ မိဂစက္ကံ အန္တရစက္ကံ မိဿကုပ္ပါဒံ သကုဏရုတရဝိတံ [မူကွဲ-သကုဏရုတံ (သီ၊)] သိက္ခာ ကရဏီယာ၊ အဝသေသာနံ ပုထုဝေဿသုဒ္ဒါနံ ကသိ ဝဏိဇ္ဇာ ဂေါရက္ခာ ကရဏီယာ၊ ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ အကမ္မံ ဟေတံ ဇိနပုတ္တာနံ ယဒိဒံ ပူဇာ၊ သမ္မသနံ သင်္ခါရာနံ၊ ယောနိသော မနသိကာရော၊ သတိပဋ္ဌာနာနုပဿနာ၊ အာရမ္မဏသာရဂ္ဂါဟော၊ ကိလေသယုဒ္ဓံ၊ သဒတ္ထမနုယုဉ္ဇနာ၊ ဧတံ ဇိနပုတ္တာနံ ကရဏီယံ၊ အဝသေသာနံ ဒေဝမနုဿာနံ ပူဇာ ကရဏီယာ၊ တသ္မာ၊ မဟာရာဇ၊ တထာဂတော 'မာ ဣမေ အကမ္မေ ယုဉ္ဇန္တု၊ ကမ္မေ ဣမေ ယုဉ္ဇန္တူ'တိ အာဟ 'အဗျာဝဋာ တုမှေ၊ အာနန္ဒ၊ ဟောထ တထာဂတဿ သရီရပူဇာယာ'တိ။ ယဒေတံ၊ မဟာရာဇ၊ တထာဂတော န ဘဏေယျ၊ ပတ္တစီဝရမ္ပိ အတ္တနော ပရိယာဒါပေတွာ ဘိက္ခူ ဗုဒ္ဓပူဇံ ယေဝ ကရေယျု''န္တိ။ ''သာဓု၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ ဧဝမေတံ တထာ သမ္ပဋိစ္ဆာမီ''တိ။\n၈။ ''ဘန္တေ နာဂသေန၊ တုမှေ ဘဏထ 'ဘဂဝတော ဂစ္ဆန္တဿ အယံ အစေတနာ မဟာပထဝီ နိန္နံ ဥန္နမတိ၊ ဥန္နတံ သြနမတီ'တိ၊ ပုန စ ဘဏထ 'ဘဂဝတော ပါဒေါ သကလိကာယ ခတော'တိ။ ယာ သာ သကလိကာ ဘဂဝတော ပါဒေ ပတိတာ၊ ကိဿ ပန သာ သကလိကာ ဘဂဝတော ပါဒါ န နိဝတ္တာ။ ယဒိ၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ ဘဂဝတော ဂစ္ဆန္တဿ အယံ အစေတနာ မဟာပထဝီ နိန္နံ ဥန္နမတိ၊ ဥန္နတံ သြနမတိ၊ တေန ဟိ 'ဘဂဝတော ပါဒေါ သကလိကာယ ခတော'တိ ယံ ဝစနံ၊ တံ မိစ္ဆာ။ ယဒိ ဘဂဝတော ပါဒေါ သကလိကာယ ခတော၊ တေန ဟိ 'ဘဂဝတော ဂစ္ဆန္တဿ အယံ အစေတနာ မဟာပထဝီ နိန္နံ ဥန္နမတိ ဥန္နတံ သြနမတီ'တိ တမ္ပိ ဝစနံ မိစ္ဆာ။ အယမ္ပိ ဥဘတော ကောဋိကော ပဥှော တဝါနုပ္ပတ္တော၊ သော တယာ နိဗ္ဗာဟိတဗ္ဗော''တိ။\n''သစ္စံ (မိလိန္ဒပဥှ၊၁၇၉၊ မဟာရာဇ၊ အတ္ထေတံ ဘဂဝတော ဂစ္ဆန္တဿ အယံ အစေတနာ မဟာပထဝီ နိန္နံ ဥန္နမတိ ဥန္နတံ သြနမတိ၊ ဘဂဝတော စ ပါဒေါ သကလိကာယ ခတော၊ န စ ပန သာ သကလိကာ အတ္တနော ဓမ္မတာယ ပတိတာ၊ ဒေဝဒတ္တဿ ဥပက္ကမေန ပတိတာ။ ဒေဝဒတ္တော၊ မဟာရာဇ၊ ဗဟူနိ ဇာတိသတသဟဿာနိ ဘဂဝတိ အာဃာတံ ဗန္ဓိ၊ သော တေန အာဃာတေန 'မဟန္တံ ကူဋာဂါရပ္ပမာဏံ ပါသာဏံ ဘဂဝတော ဥပရိ ပါတေဿာမီ'တိ မုဉ္စိ။ အထ ဒွေ သေလာ ပထဝိတော ဥဋ္ဌဟိတွာ တံ ပါသာဏံ သမ္ပဋိစ္ဆိံသု၊ အထ နေသံ သမ္ပဟာရေန ပါသာဏတော ပပဋိကာ ဘိဇ္ဇိတွာ ယေန ဝါ တေန ဝါ ပတန္တီ ဘဂဝတော ပါဒေ ပတိတာ''တိ။\n''ယထာ စ၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ ဒွေ သေလာ ပါသာဏံ သမ္ပဋိစ္ဆိံသု၊ တထေဝ ပပဋိကာပိ သမ္ပဋိစ္ဆိတဗ္ဗာ''တိ? ''သမ္ပဋိစ္ဆိတမ္ပိ၊ မဟာရာဇ၊ ဣဓေကစ္စံ ပဂ္ဃရတိ ပသဝတိ န ဌာနမုပဂစ္ဆတိ၊ ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ဥဒကံ ပါဏိနာ ဂဟိတံ အင်္ဂုလန္တရိကာဟိ ပဂ္ဃရတိ ပသဝတိ န ဌာနမုပဂစ္ဆတိ၊ ခီရံ တက္ကံ မဓုံ သပ္ပိ တေသံ မစ္ဆရသံ မံသရသံ ပါဏိနာ ဂဟိတံ အင်္ဂုလန္တရိကာဟိ ပဂ္ဃရတိ ပသဝတိ န ဌာနမုပဂစ္ဆတိ၊ ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ သမ္ပဋိစ္ဆနတ္ထံ ဥပဂတာနံ ဒွိန္နံ သေလာနံ သမ္ပဟာရေန ပါသာဏတော ပပဋိကာ ဘိဇ္ဇိတွာ ယေန ဝါ တေန ဝါ ပတန္တီ ဘဂဝတော ပါဒေ ပတိတာ။\n''ယထာ ဝါ ပန၊ မဟာရာဇ၊ သဏှသုခုမအဏုရဇသမံ ပုဠိနံ မုဋ္ဌိနာ ဂဟိတံ အင်္ဂုလန္တရိကာဟိ ပဂ္ဃရတိ ပသဝတိ န ဌာနမုပဂစ္ဆတိ၊ ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ သမ္ပဋိစ္ဆနတ္ထံ ဥပဂတာနံ ဒွိန္နံ သေလာနံ သမ္ပဟာရေန ပါသာဏတော ပပဋိကာ ဘိဇ္ဇိတွာ ယေန ဝါ တေန ဝါ ပတန္တီ ဘဂဝတော ပါဒေ ပတိတာ။\n''ယထာ ဝါ ပန၊ မဟာရာဇ၊ ကဗဠော မုခေန ဂဟိတော ဣဓေကစ္စဿ မုခတော မုစ္စိတွာ ပဂ္ဃရတိ ပသဝတိ န ဌာနမုပဂစ္ဆတိ၊ ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ သမ္ပဋိစ္ဆနတ္ထံ ဥပဂတာနံ ဒွိန္နံ သေလာနံ သမ္ပဟာရေန ပါသာဏတော ပပဋိကာ ဘိဇ္ဇိတွာ ယေန ဝါ တေန ဝါ ပတန္တီ ဘဂဝတော ပါဒေ ပတိတာ''တိ။\n''ဟောတု၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ သေလေဟိ ပါသာဏော သမ္ပဋိစ္ဆိတော၊ အထ ပပဋိကာယပိ အပစိတိ ကာတဗ္ဗာ ယထေဝ မဟာပထဝိယာ''တိ? ''ဒွါဒသိမေ၊ မဟာရာဇ၊ အပစိတိံ န ကရောန္တိ။ ကတမေ ဒွါဒသ? ရတ္တော ရာဂဝသေန အပစိတိံ န ကရောတိ၊ ဒုဋ္ဌော ဒေါသဝသေန၊ မူဠှော မောဟဝသေန၊ ဥန္နတော (မိလိန္ဒပဥှ၊၁၈ဝ) မာနဝသေန၊ နိဂ္ဂုဏော အဝိသေသတာယ၊ အတိထဒ္ဓေါ အနိသေဓနတာယ၊ ဟီနော ဟီနသဘာဝတာယ၊ ဝစနကရော အနိဿရတာယ၊ ပါပေါ ကဒရိယတာယ၊ ဒုက္ခာပိတော ပဋိဒုက္ခာပနတာယ၊ လုဒ္ဓေါ လောဘာဘိဘူတတာယ၊ အာယူဟိတော အတ္ထသာဓနတာယ [မူကွဲ-အတ္ထသာဓနေန (သျာ၊ ပီ၊ က၊)] အပစိတိံ န ကရောတိ။ ဣမေ ခေါ မဟာရာဇ ဒွါဒသ အပစိတိံ န ကရောန္တိ။ သာ စ ပန ပပဋိကာ ပါသာဏသမ္ပဟာရေန ဘိဇ္ဇိတွာ အနိမိတ္တကတဒိသာ ယေန ဝါ တေန ဝါ ပတမာနာ ဘဂဝတော ပါဒေ ပတိတာ။\n''ယထာ ဝါ ပန၊ မဟာရာဇ၊ သဏှသုခုမအဏုရဇော အနိလဗလသမာဟတော အနိမိတ္တကတဒိသော ယေန ဝါ တေန ဝါ အဘိကိရတိ၊ ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ သာ ပပဋိကာ ပါသာဏသမ္ပဟာရေန ဘိဇ္ဇိတွာ အနိမိတ္တကတဒိသာ ယေန ဝါ တေန ဝါ ပတမာနာ ဘဂဝတော ပါဒေ ပတိတာ။ ယဒိ ပန၊ မဟာရာဇ၊ သာ ပပဋိကာ ပါသာဏတော ဝိသုံ န ဘဝေယျ၊ တမ္ပိ တေ သေလာ ပါသာဏပပဋိကံ ဥပ္ပတိတွာ ဂဏှေယျုံ။ ဧသာ ပန၊ မဟာရာဇ၊ ပပဋိကာ န ဘူမဋ္ဌာ န အာကာသဋ္ဌာ၊ ပါသာဏသမ္ပဟာရဝေဂေန ဘိဇ္ဇိတွာ အနိမိတ္တကတဒိသာ ယေန ဝါ တေန ဝါ ပတမာနာ ဘဂဝတော ပါဒေ ပတိတာ။\n''ယထာ ဝါ ပန၊ မဟာရာဇ၊ ဝါတမဏ္ဍလိကာယ ဥက္ခိတ္တံ ပုရာဏပဏ္ဏံ အနိမိတ္တကတဒိသံ ယေန ဝါ တေန ဝါ ပတတိ၊ ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ ဧသာ ပပဋိကာ ပါသာဏသမ္ပဟာရဝေဂေန အနိမိတ္တကတဒိသာ ယေန ဝါ တေန ဝါ ပတမာနာ ဘဂဝတော ပါဒေ ပတိတာ။ အပိ စ၊ မဟာရာဇ၊ အကတညုဿ ကဒရိယဿ ဒေဝဒတ္တဿ ဒုက္ခာနုဘဝနာယ ပပဋိကာ ဘဂဝတော ပါဒေ ပတိတာ''တိ။ ''သာဓု၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ ဧဝမေတံ တထာ သမ္ပဋိစ္ဆာမီ''တိ။\n၉။ ''ဘန္တေ နာဂသေန၊ ဘာသိတမ္ပေတံ ဘဂဝတာ 'အာသဝါနံ ခယာ သမဏော ဟောတီ'တိ။ ပုန စ ဘဏိတံ --\n'''စတုဗ္ဘိ ဓမ္မေဟိ သမင်္ဂိဘူတံ၊ တံ ဝေ နရံ သမဏံ အာဟု လောကေ'တိ။\nတတြိမေ (မိလိန္ဒပဥှ၊၁၈၁) စတ္တာရော ဓမ္မာ ခန္တိ အပ္ပါဟာရတာ ရတိဝိပ္ပဟာနံ အာကိဉ္စညံ။ သဗ္ဗာနိ ပနေတာနိ အပရိက္ခီဏာသဝဿ သကိလေသေဿဝ ဟောန္တိ။ ယဒိ၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ အာသဝါနံ ခယာ သမဏော ဟောတိ၊ တေန ဟိ 'စတုဗ္ဘိ ဓမ္မေဟိ သမင်္ဂိဘူတံ၊ တံ ဝေ နရံ သမဏံ အာဟု လောကေ'တိ ယံ ဝစနံ၊ တံ မိစ္ဆာ။ ယဒိ စတုဗ္ဘိ ဓမ္မေဟိ သမင်္ဂိဘူတော သမဏော ဟောတိ၊ တေန ဟိ 'အာသဝါနံ ခယာ သမဏော ဟောတီ'တိ တမ္ပိ ဝစနံ မိစ္ဆာ၊ အယမ္ပိ ဥဘတော ကောဋိကော ပဥှော တဝါနုပ္ပတ္တော၊ သော တယာ နိဗ္ဗာဟိတဗ္ဗော''တိ။\n''ဘာသိတမ္ပေတံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ 'အာသဝါနံ ခယာ သမဏော ဟောတီ'တိ။ ပုန စ ဘဏိတံ 'စတုဗ္ဘိ ဓမ္မေဟိ သမင်္ဂိဘူတံ၊ တံ ဝေ နရံ သမဏံ အာဟု လောကေ'တိ။ တဒိဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ဝစနံ တေသံ တေသံ ပုဂ္ဂလာနံ ဂုဏဝသေန ဘဏိတံ 'စတုဗ္ဘိ ဓမ္မေဟိ သမင်္ဂိဘူတံ၊ တံ ဝေ နရံ သမဏံ အာဟု လောကေ'တိ၊ ဣဒံ ပန နိရဝသေသဝစနံ 'အာသဝါနံ ခယာ သမဏော ဟောတီ'တိ။\n''အပိ စ၊ မဟာရာဇ၊ ယေ ကေစိ ကိလေသူပသမာယ ပဋိပန္နာ၊ တေ သဗ္ဗေ ဥပါဒါယုပါဒါယ သမဏော ခီဏာသဝေါ အဂ္ဂမက္ခာယတိ။ ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ယာနိ ကာနိစိ ဇလဇထလဇပုပ္ဖာနိ၊ ဝဿိကံ တေသံ အဂ္ဂမက္ခာယတိ၊ အဝသေသာနိ ယာနိ ကာနိစိ ဝိဝိဓာနိ ပုပ္ဖဇာတာနိ၊ သဗ္ဗာနိ တာနိ ပုပ္ဖာနိ ယေဝ၊ ဥပါဒါယုပါဒါယ ပန ဝဿိကံ ယေဝ ပုပ္ဖံ ဇနဿ ပတ္ထိတံ ပိဟယိတံ။ ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ ယေ ကေစိ ကိလေသူပသမာယ ပဋိပန္နာ၊ တေ သဗ္ဗေ ဥပါဒါယုပါဒါယ သမဏော ခီဏာသဝေါ အဂ္ဂမက္ခာယတိ။\n''ယထာ ဝါ ပန၊ မဟာရာဇ၊ သဗ္ဗဓညာနံ သာလိ အဂ္ဂမက္ခာယတိ၊ ယာ ကာစိ အဝသေသာ ဝိဝိဓာ ဓညဇာတိယော၊ တာ သဗ္ဗာ ဥပါဒါယုပါဒါယ ဘောဇနာနိ သရီရယာပနာယ၊ သာလိ ယေဝ တေသံ အဂ္ဂမက္ခာယတိ။ ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ ယေ ကေစိ ကိလေသူပသမာယ ပဋိပန္နာ၊ တေ သဗ္ဗေ ဥပါဒါယုပါဒါယ သမဏော ခီဏာသဝေါ အဂ္ဂမက္ခာယတီ''တိ။ ''သာဓု၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ ဧဝမေတံ တထာ သမ္ပဋိစ္ဆာမီ''တိ။\n၁ဝ။ ''ဘန္တေ (မိလိန္ဒပဥှ၊၁၈၂) နာဂသေန၊ ဘာသိတမ္ပေတံ ဘဂဝတာ 'မမံ ဝါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပရေ ဝဏ္ဏံ ဘာသေယျုံ၊ ဓမ္မဿ ဝါ၊ သံဃဿ ဝါ ဝဏ္ဏံ ဘာသေယျုံ၊ တတြ တုမှေဟိ န အာနန္ဒော၊ န သောမနဿံ၊ န စေတသော ဥပ္ပိလာဝိတတ္တံ ကရဏီယ'န္တိ ပုန စ တထာဂတော သေလဿ ဗြာဟ္မဏဿ ယထာဘုစ္စေ ဝဏ္ဏေ ဘညမာနေ အာနန္ဒိတော သုမနော ဥပ္ပိလာဝိတော ဘိယျော ဥတ္တရိံ သကဂုဏံ ပကိတ္တေသိ --\n'''ရာဇာဟမသ္မိ သေလာတိ၊ ဓမ္မရာဇာ အနုတ္တရော။\nဓမ္မေန စက္ကံ ဝတ္တေမိ၊ စက္ကံ အပ္ပဋိဝတ္တိယ'န္တိ [မူကွဲ-မ၊ နိ၊ ၂။၃၉၉]။\n''ယဒိ၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ ဘဂဝတာ ဘဏိတံ 'မမံ ဝါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပရေ ဝဏ္ဏံ ဘာသေယျုံ၊ ဓမ္မဿ ဝါ သံဃဿ ဝါ ဝဏ္ဏံ ဘာသေယျုံ၊ တတြ တုမှေဟိ န အာနန္ဒော၊ န သောမနဿံ၊ န စေတသော ဥပ္ပိလာဝိတတ္တံ ကရဏီယ'န္တိ၊ တေန ဟိ သေလဿ ဗြာဟ္မဏဿ ယထာဘုစ္စေ ဝဏ္ဏေ ဘညမာနေ အာနန္ဒိတော သုမနော ဥပ္ပိလာဝိတော ဘိယျော ဥတ္တရိံ သကဂုဏံ ပကိတ္တေသီတိ ယံ ဝစနံ၊ တံ မိစ္ဆာ။ ယဒိ သေလဿ ဗြာဟ္မဏဿ ယထာဘုစ္စေ ဝဏ္ဏေ ဘညမာနေ အာနန္ဒိတော သုမနော ဥပ္ပိလာဝိတော ဘိယျော ဥတ္တရိံ သကဂုဏံ ပကိတ္တေသိ၊ တေန ဟိ 'မမံ ဝါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပရေ ဝဏ္ဏံ ဘာသေယျုံ၊ ဓမ္မဿ ဝါ သံဃဿ ဝါ ဝဏ္ဏံ ဘာသေယျုံ၊ တတြ တုမှေဟိ န အာနန္ဒော၊ န သောမနဿံ၊ န စေတသော ဥပ္ပိလာဝိတတ္တံ ကရဏီယ'န္တိ တမ္ပိ ဝစနံ မိစ္ဆာ။ အယမ္ပိ ဥဘတော ကောဋိကော ပဥှော တဝါနုပ္ပတ္တော၊ သော တယာ နိဗ္ဗာဟိတဗ္ဗော''တိ။\n''ဘာသိတမ္ပေတံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ 'မမံ ဝါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပရေ ဝဏ္ဏံ ဘာသေယျုံ၊ ဓမ္မဿ ဝါ သံဃဿ ဝါ ဝဏ္ဏံ ဘာသေယျုံ၊ တတြ တုမှေဟိ န အာနန္ဒော၊ န သောမနဿံ၊ န စေတသော ဥပ္ပိလာဝိတတ္တံ ကရဏီယ'န္တိ။ သေလဿ စ ဗြာဟ္မဏဿ ယထာဘုစ္စေ ဝဏ္ဏေ ဘညမာနေ ဘိယျော ဥတ္တရိံ သကဂုဏံ ပကိတ္တိတံ --\nဓမ္မေန စက္ကံ ဝတ္တေမိ၊ စက္ကံ အပ္ပဋိဝတ္တိယ'န္တိ။\n''ပဌမံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ ဓမ္မဿ သဘာဝသရသလက္ခဏံ သဘာဝံ အဝိတထံ ဘူတံ တစ္ဆံ တထတ္ထံ ပရိဒီပယမာနေန ဘဏိတံ 'မမံ ဝါ ဘိက္ခဝေ၊ ပရေ (မိလိန္ဒပဥှ၊၁၈၃) ဝဏ္ဏံ ဘာသေယျုံ၊ ဓမ္မဿ ဝါ သံဃဿ ဝါ ဝဏ္ဏံ ဘာသေယျုံ၊ တတြ တုမှေဟိ န အာနန္ဒော၊ န သောမနဿံ၊ န စေတသော ဥပ္ပိလာဝိတတ္တံ ကရဏီယ'န္တိ။ ယံ ပန ဘဂဝတာ သေလဿ ဗြာဟ္မဏဿ ယထာဘုစ္စေ ဝဏ္ဏေ ဘညမာနေ ဘိယျော ဥတ္တရိံ သကဂုဏံ ပကိတ္တိတံ 'ရာဇာဟမသ္မိ သေလာတိ၊ ဓမ္မရာဇာ အနုတ္တရော'တိ တံ န လာဘဟေတု၊ န ယသဟေတု၊ န အတ္တဟေတု၊ န ပက္ခဟေတု၊ န အန္တေဝါသိကမျတာယ၊ အထ ခေါ အနုကမ္ပာယ ကာရုညေန ဟိတဝသေန ဧဝံ ဣမဿ ဓမ္မာဘိသမယော ဘဝိဿတိ တိဏ္ဏဉ္စ မာဏဝကသတာနန္တိ၊ ဧဝံ ဘိယျော ဥတ္တရိံ သကဂုဏံ ဘဏိတံ 'ရာဇာဟမသ္မိ သေလာတိ၊ ဓမ္မရာဇာ အနုတ္တရော'တိ။ ''သာဓု၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ ဧဝမေတံ တထာ သမ္ပဋိစ္ဆာမီ''တိ။\n၁၁။ ''ဘန္တေ နာဂသေန၊ ဘာသိတမ္ပေတံ ဘဂဝတာ 'အဟိံသယံ ပရံ လောကေ၊ ပိယော ဟောဟိသိ မာမကော'တိ။ ပုန စ ဘဏိတံ 'နိဂ္ဂဏှေ နိဂ္ဂဟာရဟံ၊ ပဂ္ဂဏှေ ပဂ္ဂဟာရဟ'န္တိ။ နိဂ္ဂဟော နာမ၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ ဟတ္ထစ္ဆေဒေါ ပါဒစ္ဆေဒေါ ဝဓေါ ဗန္ဓနံ ကာရဏာ မာရဏံ သန္တတိဝိကောပနံ၊ န ဧတံ ဝစနံ ဘဂဝတော ယုတ္တံ၊ န စ ဘဂဝါ အရဟတိ ဧတံ ဝစနံ ဝတ္တုံ။ ယဒိ၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ ဘဂဝတာ ဘဏိတံ 'အဟိံသယံ ပရံ လောကေ၊ ပိယော ဟောဟိသိ မာမကော''တိ၊ တေန ဟိ ''နိဂ္ဂဏှေ နိဂ္ဂဟာရဟံ၊ ပဂ္ဂဏှေ ပဂ္ဂဟာရဟ''န္တိ ယံ ဝစနံ၊ တံ မိစ္ဆာ။ ယဒိ တထာဂတေန ဘဏိတံ ''နိဂ္ဂဏှေ နိဂ္ဂဟာရဟံ၊ ပဂ္ဂဏှေ ပဂ္ဂဟာရဟ''န္တိ၊ တေန ဟိ ''အဟိံသယံ ပရံ လောကေ၊ ပိယော ဟောဟိသိ မာမကော''တိ တမ္ပိ ဝစနံ မိစ္ဆာ။ အယမ္ပိ ဥဘတော ကောဋိကော ပဥှော တဝါနုပ္ပတ္တော၊ သော တယာ နိဗ္ဗာဟိတဗ္ဗော''တိ။\n''ဘာသိတမ္ပေတံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ 'အဟိံသယံ ပရံ လောကေ၊ ပိယော ဟောဟိသိ မာမကော'တိ၊ ဘဏိတဉ္စ 'နိဂ္ဂဏှေ နိဂ္ဂဟာရဟံ၊ ပဂ္ဂဏှေ ပဂ္ဂဟာရဟ'န္တိ (မိလိန္ဒပဥှ၊၁၈၄။ 'အဟိံသယံ ပရံ လောကေ၊ ပိယော ဟောဟိသိ မာမကော'တိ သဗ္ဗေသံ၊ မဟာရာဇ၊ တထာဂတာနံ အနုမတံ ဧတံ၊ ဧသာ အနုသိဋ္ဌိ၊ ဧသာ ဓမ္မဒေသနာ၊ ဓမ္မော ဟိ၊ မဟာရာဇ၊ အဟိံသာလက္ခဏော၊ သဘာဝဝစနံ ဧတံ။ ယံ ပန၊ မဟာရာဇ၊ တထာဂတော အာဟ 'နိဂ္ဂဏှေ နိဂ္ဂဟာရဟံ၊ ပဂ္ဂဏှေ ပဂ္ဂဟာရဟ'န္တိ၊ ဘာသာ ဧသာ၊ ဥဒ္ဓတံ၊ မဟာရာဇ၊ စိတ္တံ နိဂ္ဂဟေတဗ္ဗံ၊ လီနံ စိတ္တံ ပဂ္ဂဟေတဗ္ဗံ။ အကုသလံ စိတ္တံ နိဂ္ဂဟေတဗ္ဗံ၊ ကုသလံ စိတ္တံ ပဂ္ဂဟေတဗ္ဗံ။ အယောနိသော မနသိကာရော နိဂ္ဂဟေတဗ္ဗော၊ ယောနိသော မနသိကာရော ပဂ္ဂဟေတဗ္ဗော။ မိစ္ဆာပဋိပန္နော နိဂ္ဂဟေတဗ္ဗော၊ သမ္မာပဋိပန္နော ပဂ္ဂဟေတဗ္ဗော။ အနရိယော နိဂ္ဂဟေတဗ္ဗော အရိယော ပဂ္ဂဟေတဗ္ဗော။ စောရော နိဂ္ဂဟေတဗ္ဗော၊ အစောရော ပဂ္ဂဟေတဗ္ဗော''တိ။\n''ဟောတု၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ ဣဒါနိ တွံ ပစ္စာဂတောသိ မမ ဝိသယံ၊ ယမဟံ ပုစ္ဆာမိ၊ သော မေ အတ္ထော ဥပဂတော။ စောရော ပန၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ နိဂ္ဂဏှန္တေန ကထံ နိဂ္ဂဟေတဗ္ဗော''တိ? ''စောရော၊ မဟာရာဇ၊ နိဂ္ဂဏှန္တေန ဧဝံ နိဂ္ဂဟေတဗ္ဗော၊ ပရိဘာသနီယော ပရိဘာသိတဗ္ဗော၊ ဒဏ္ဍနီယော ဒဏ္ဍေတဗ္ဗော၊ ပဗ္ဗာဇနီယော ပဗ္ဗာဇေတဗ္ဗော၊ ဗန္ဓနီယော ဗန္ဓိတဗ္ဗော၊ ဃာတနီယော ဃာတေတဗ္ဗော''တိ။ ''ယံ ပန၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ စောရာနံ ဃာတနံ၊ တံ တထာဂတာနံ အနုမတ''န္တိ? ''န ဟိ၊ မဟာရာဇာ''တိ။ ''ကိဿ ပန စောရော အနုသာသနီယော အနုမတော တထာဂတာန''န္တိ? ''ယော သော၊ မဟာရာဇ၊ ဃာတီယတိ၊ န သော တထာဂတာနံ အနုမတိယာ ဃာတီယတိ၊ သယံကတေန သော ဃာတီယတိ၊ အပိ စ ဓမ္မာနုသိဋ္ဌိယာ အနုသာသီယတိ၊ သက္ကာ ပန၊ မဟာရာဇ၊ တယာ ပုရိသံ အကာရကံ အနပရာဓံ ဝီထိယံ စရန္တံ ဂဟေတွာ ဃာတယိတု''န္တိ? ''န သက္ကာ၊ ဘန္တေ''တိ။ ''ကေန ကာရဏေန၊ မဟာရာဇာ''တိ? ''အကာရကတ္တာ၊ ဘန္တေ''တိ။ ''ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ န စောရော တထာဂတာနံ အနုမတိယာ ဟညတိ၊ သယံကတေန သော ဟညတိ၊ ကိံ ပနေတ္ထ အနုသာသကော ကိဉ္စိ ဒေါသံ အာပဇ္ဇတီ''တိ? ''န ဟိ ဘန္တေ''တိ။ ''တေန ဟိ၊ မဟာရာဇ၊ တထာဂတာနံ အနုသိဋ္ဌိ သမ္မာနုသိဋ္ဌိ ဟောတီ''တိ။ ''သာဓု၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ ဧဝမေတံ တထာ သမ္ပဋိစ္ဆာမီ''တိ။\n၁၂။ ''ဘန္တေ (မိလိန္ဒပဥှ၊၁၈၅) နာဂသေန၊ ဘာသိတမ္ပေတံ ဘဂဝတာ 'အက္ကောဓနော ဝိဂတခိလောဟမသ္မီ'တိ၊ ပုန စ တထာဂတော ထေရေ သာရိပုတ္တမောဂ္ဂလ္လာနေ သပရိသေ ပဏာမေသိ၊ ကိံ နု ခေါ၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ တထာဂတော ကုပိတော ပရိသံ ပဏာမေသိ၊ ဥဒါဟု တုဋ္ဌော ပဏာမေသိ၊ ဧတံ တာဝ ဇာနာဟိ ဣမံ နာမာတိ? ယဒိ၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ ကုပိတော ပရိသံ ပဏာမေသိ၊ တေန ဟိ တထာဂတဿ ကောဓေါ အပ္ပဋိဝတ္တိတော၊ ယဒိ တုဋ္ဌော ပဏာမေသိ၊ တေန ဟိ အဝတ္ထုသ္မိံ အဇာနန္တေန ပဏာမိတာ။ အယမ္ပိ ဥဘတော ကောဋိကော ပဥှော တဝါနုပ္ပတ္တော၊ သော တယာ နိဗ္ဗာဟိတဗ္ဗော''တိ။\n''ဘာသိတမ္ပေတံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ 'အက္ကောဓနော ဝိဂတခိလောဟမသ္မီ'တိ၊ ပဏာမိတာ စ ထေရာ သာရိပုတ္တမောဂ္ဂလ္လာနာ သပရိသာ၊ တဉ္စ ပန န ကောပေန၊ ဣဓ၊ မဟာရာဇ၊ ကောစိဒေဝ ပုရိသော မဟာပထဝိယာ မူလေ ဝါ ခါဏုကေ ဝါ ပါသာဏေ ဝါ ကဌလေ ဝါ ဝိသမေ ဝါ ဘူမိဘာဂေ ခလိတွာ ပတတိ၊ အပိ နု ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ မဟာပထဝီ ကုပိတာ တံ ပါတေတီ''တိ? ''န ဟိ၊ ဘန္တေ၊ နတ္ထိ မဟာပထဝိယာ ကောပေါ ဝါ ပသာဒေါ ဝါ၊ အနုနယပ္ပဋိဃဝိပ္ပမုတ္တာ မဟာပထဝီ၊ သယမေဝ သော အလသော ခလိတွာ ပတိတောတိ။ ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ နတ္ထိ တထာဂတာနံ ကောပေါ ဝါ ပသာဒေါ ဝါ၊ အနုနယပ္ပဋိဃဝိပ္ပမုတ္တာ တထာဂတာ အရဟန္တော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓါ၊ အထ ခေါ သယံ ကတေနေဝ တေ အတ္တနော အပရာဓေန ပဏာမိတာ။\n''ဣဓ ပန၊ မဟာရာဇ၊ မဟာသမုဒ္ဒေါ န မတေန ကုဏပေန သံဝသတိ၊ ယံ ဟောတိ မဟာသမုဒ္ဒေ မတံ ကုဏပံ၊ တံ ခိပ္ပမေဝ နိစ္ဆုဘတိ ထလံ ဥဿာရေတိ။ အပိ နု ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ မဟာသမုဒ္ဒေါ ကုပိတော တံ ကုဏပံ နိစ္ဆုဘတီ''တိ? ''န ဟိ၊ ဘန္တေ၊ နတ္ထိ မဟာသမုဒ္ဒဿ ကောပေါ ဝါ ပသာဒေါ ဝါ၊ အနုနယပ္ပဋိဃဝိပ္ပမုတ္တော မဟာသမုဒ္ဒေါ''တိ။ ''ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ နတ္ထိ တထာဂတာနံ ကောပေါ ဝါ ပသာဒေါ ဝါ၊ အနုနယပ္ပဋိဃဝိပ္ပမုတ္တာ တထာဂတာ အရဟန္တော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓါ၊ အထ ခေါ သယံ ကတေနေဝ တေ အတ္တနော အပရာဓေန ပဏာမိတာ။\n''ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ပထဝိယာ ခလိတော ပတီယတိ၊ ဧဝံ ဇိနသာသနဝရေ ခလိတော ပဏာမီယတိ။ ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ သမုဒ္ဒေ မတံ ကုဏပံ နိစ္ဆုဘီယတိ (မိလိန္ဒပဥှ၊၁၈၆၊ ဧဝံ ဇိနသာသနဝရေ ခလိတော ပဏာမီယတိ။ ယံ ပန တေ၊ မဟာရာဇ၊ တထာဂတော ပဏာမေသိ၊ တေသံ အတ္ထကာမော ဟိတကာမော သုခကာမော ဝိသုဒ္ဓိကာမော 'ဧဝံ ဣမေ ဇာတိဇရာဗျာဓိမရဏေဟိ ပရိမုစ္စိဿန္တီ'တိ ပဏာမေသီ''တိ။ ''သာဓု၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ ဧဝမေတံ တထာ သမ္ပဋိစ္ဆာမီ''တိ။\nဣမသ္မိံ ဝဂ္ဂေ ဒွါဒသ ပဥှာ။\n၁။ ''ဘန္တေ (မိလိန္ဒပဥှ၊၁၈၇) နာဂသေန၊ ဘာသိတမ္ပေတံ ဘဂဝတာ 'ဧတဒဂ္ဂံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ မမ သာဝကာနံ ဘိက္ခူနံ ဣဒ္ဓိမန္တာနံ ယဒိဒံ မဟာမောဂ္ဂလ္လာနော'တိ။ ပုန စ ကိရ သော လဂုဠေဟိ ပရိပေါထိတော ဘိန္နသီသော သဉ္စုဏ္ဏိတဋ္ဌိမံသဓမနိဆိန္နပရိဂတ္တော ပရိနိဗ္ဗုတော [မူကွဲ-ဓမနိမဇ္ဇပရိကတ္တော (သီ၊ ပီ)] ဓမ္မနိမိဉ္ဇပရိဂတ္တော (သျာ)] ယဒိ၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ ထေရော မဟာမောဂ္ဂလ္လာနော ဣဒ္ဓိယာ ကောဋိံ ဂတော၊ တေန ဟိ လဂုဠေဟိ ပေါထိတော ပရိနိဗ္ဗုတောတိ ယံ ဝစနံ၊ တံ မိစ္ဆာ။ ယဒိ လဂုဠေဟိ ပရိပေါထိတော ပရိနိဗ္ဗုတော၊ တေန ဟိ ဣဒ္ဓိယာ ကောဋိံ ဂတောတိ တမ္ပိ ဝစနံ မိစ္ဆာ။ ကိံ န သမတ္ထော ဣဒ္ဓိယာ အတ္တနော ဥပဃာတံ အပနယိတုံ၊ သဒေဝကဿပိ လောကဿ ပဋိသရဏံ ဘဝိတုံ အရဟောတိ? အယမ္ပိ ဥဘတော ကောဋိကော ပဥှော တဝါနုပ္ပတ္တော၊ သော တယာ နိဗ္ဗာဟိတဗ္ဗော''တိ။\n''ဘာသိတမ္ပေတံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ 'ဧတဒဂ္ဂံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ မမ သာဝကာနံ ဘိက္ခူနံ ဣဒ္ဓိမန္တာနံ ယဒိဒံ မဟာမောဂ္ဂလ္လာနော'တိ။ အာယသ္မာ စ မဟာမောဂ္ဂလ္လာနော လဂုဠဟတော ပရိနိဗ္ဗုတော၊ တဉ္စ ပန ကမ္မာဓိဂ္ဂဟိတေနာ''တိ။\n''နနု၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ ဣဒ္ဓိမတော ဣဒ္ဓိဝိသယောပိ ကမ္မဝိပါကောပိ ဒွေ အစိန္တိယာ၊ အစိန္တိယေန အစိန္တိယံ အပနယိတဗ္ဗံ။ ယထာ နာမ၊ ဘန္တေ၊ ကေစိ ဖလကာမာ ကပိတ္ထေန ကပိတ္ထံ ပေါထေန္တိ၊ အမ္ဗေန အမ္ဗံ ပေါထေန္တိ၊ ဧဝမေဝ ခေါ၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ အစိန္တိယေန အစိန္တိယံ ပေါထယိတွာ အပနေတဗ္ဗ''န္တိ? ''အစိန္တိယာနမ္ပိ၊ မဟာရာဇ၊ ဧကံ အဓိမတ္တံ ဗလဝတရံ၊ ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ မဟိယာ ရာဇာနော ဟောန္တိ သမဇစ္စာ၊ သမဇစ္စာနမ္ပိ တေသံ ဧကော သဗ္ဗေ အဘိဘဝိတွာ အာဏံ ပဝတ္တေတိ။ ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ တေသံ အစိန္တိယာနံ ကမ္မဝိပါကံ ယေဝ အဓိမတ္တံ ဗလဝတရံ၊ ကမ္မဝိပါကံ ယေဝ သဗ္ဗေ အဘိဘဝိယ အာဏံ ပဝတ္တေတိ၊ ကမ္မာဓိဂ္ဂဟိတဿ အဝသေသာ ကိရိယာ သြကာသံ န လဘန္တိ။\n''ဣဓ (မိလိန္ဒပဥှ၊၁၈၈) ပန၊ မဟာရာဇ၊ ကောစိ ပုရိသော ကိသ္မိဉ္စိဒေဝ ပကရဏေ အပရဇ္ဈတိ၊ န တဿ မာတာ ဝါ ပိတာ ဝါ ဘဂိနီ ဝါ ဘာတရော ဝါ သခီ ဝါ သဟာယကာ ဝါ [မူကွဲ-ဘဂိနိဘာတရော ဝါ သခိသဟာယကာ ဝါ (သီ၊ ပီ၊ က၊)] တာယန္တိ၊ အထ ခေါ ရာဇာ ယေဝ တတ္ထ အဘိဘဝိယ အာဏံ ပဝတ္တေတိ။ ကိံ တတ္ထ ကာရဏံ? အပရာဓိကတာ။ ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ တေသံ အစိန္တိယာနံ ကမ္မဝိပါကံ ယေဝ အဓိမတ္တံ ဗလဝတရံ၊ ကမ္မဝိပါကံ ယေဝ သဗ္ဗေ အဘိဘဝိယ အာဏံ ပဝတ္တေတိ၊ ကမ္မာဓိဂ္ဂဟိတဿ အဝသေသာ ကိရိယာ သြကာသံ န လဘန္တိ။\n''ယထာ ဝါ ပန၊ မဟာရာဇ၊ မဟိယာ ဒဝဍာဟေ သမုဋ္ဌိတေ ဃဋသဟဿမ္ပိ ဥဒကံ န သက္ကောတိ နိဗ္ဗာပေတုံ၊ အထ ခေါ အဂ္ဂိ ယေဝ တတ္ထ အဘိဘဝိယ အာဏံ ပဝတ္တေတိ။ ကိံ တတ္ထ ကာရဏံ? ဗလဝတာ တေဇဿ။ ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ တေသံ အစိန္တိယာနံ ကမ္မဝိပါကံ ယေဝ အဓိမတ္တံ ဗလဝတရံ၊ ကမ္မဝိပါကံ ယေဝ သဗ္ဗေ အဘိဘဝိယ အာဏံ ပဝတ္တေတိ၊ ကမ္မာဓိဂ္ဂဟိတဿ အဝသေသာ ကိရိယာ သြကာသံ န လဘန္တိ၊ တသ္မာ၊ မဟာရာဇ၊ အာယသ္မတော မဟာမောဂ္ဂလ္လာနဿ ကမ္မာဓိဂ္ဂဟိတဿ လဂုဠေဟိ ပေါထိယမာနဿ ဣဒ္ဓိယာ သမန္နာဟာရော နာဟောသီ''တိ။ ''သာဓု၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ ဧဝမေတံ တထာ သမ္ပဋိစ္ဆာမီ''တိ။\n၂။ ''ဘန္တေ နာဂသေန၊ ဘာသိတမ္ပေတံ ဘဂဝတာ 'တထာဂတပ္ပဝေဒိတော၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဓမ္မဝိနယော ဝိဝဋော ဝိရောစတိ နော ပဋိစ္ဆန္နော'တိ။ ပုန စ ပါတိမောက္ခုဒ္ဒေသော ကေဝလဉ္စ ဝိနယပိဋကံ ပိဟိတံ ပဋိစ္ဆန္နံ။ ယဒိ၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ ဇိနသာသနေ ယုတ္တံ ဝါ ပတ္တံ ဝါ သမယံ လဘေထ၊ ဝိနယပဏ္ဏတ္တိ ဝိဝဋာ သောဘေယျ။ ကေန ကာရဏေန? ကေဝလံ တတ္ထ သိက္ခာ သံယမော နိယမော သီလဂုဏအာစာရပဏ္ဏတ္တိ အတ္ထရသော ဓမ္မရသော ဝိမုတ္တိရသော။ ယဒိ၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ ဘဂဝတာ ဘဏိတံ 'တထာဂတပ္ပဝေဒိတော၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဓမ္မဝိနယော ဝိဝဋော ဝိရောစတိ နော ပဋိစ္ဆန္နော'တိ၊ တေန ဟိ 'ပါတိမောက္ခုဒ္ဒေသော ကေဝလဉ္စ ဝိနယပိဋကံ ပိဟိတံ ပဋိစ္ဆန္န'န္တိ ယံ ဝစနံ၊ တံ မိစ္ဆာ။ ယဒိ ပါတိမောက္ခုဒ္ဒေသော ကေဝလဉ္စ ဝိနယပိဋကံ ပိဟိတံ ပဋိစ္ဆန္နံ၊ တေန ဟိ 'တထာဂတပ္ပဝေဒိတော၊ (မိလိန္ဒပဥှ၊၁၈၉) ဘိက္ခဝေ၊ ဓမ္မဝိနယော ဝိဝဋော ဝိရောစတိ နော ပဋိစ္ဆန္နော'တိ တမ္ပိ ဝစနံ မိစ္ဆာ။ အယမ္ပိ ဥဘတော ကောဋိကော ပဥှော တဝါနုပ္ပတ္တော၊ သော တယာ နိဗ္ဗာဟိတဗ္ဗော''တိ။\n''ဘာသိတမ္ပေတံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ 'တထာဂတပ္ပဝေဒိတော၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဓမ္မဝိနယော ဝိဝဋော ဝိရောစတိ နော ပဋိစ္ဆန္နော'တိ။ ပုန စ ပါတိမောက္ခုဒ္ဒေသော ကေဝလဉ္စ ဝိနယပိဋကံ ပိဟိတံ ပဋိစ္ဆန္နံ၊ တဉ္စ ပန န သဗ္ဗေသံ၊ သီမံ ကတွာ ပိဟိတံ။\n''တိဝိဓေန၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ ပါတိမောက္ခုဒ္ဒေသော သီမံ ကတွာ ပိဟိတော၊ ပုဗ္ဗကာနံ တထာဂတာနံ ဝံသဝသေန ပါတိမောက္ခုဒ္ဒေသော သီမံ ကတွာ ပိဟိတော၊ ဓမ္မဿ ဂရုကတ္တာ ပိဟိတော၊ ဘိက္ခုဘူမိယာ ဂရုကတ္တာ ပိဟိတော။\n''ကထံ ပုဗ္ဗကာနံ တထာဂတာနံ ဝံသဝသေန ပါတိမောက္ခုဒ္ဒေသော သီမံ ကတွာ ပိဟိတော၊ ဧသော ဝံသော၊ မဟာရာဇ၊ သဗ္ဗေသံ ပုဗ္ဗကာနံ တထာဂတာနံ ယဒိဒံ ဘိက္ခုမဇ္ဈေ ပါတိမောက္ခုဒ္ဒေသော အဝသေသာနံ ပိဟိတော။ ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ခတ္တိယာနံ ခတ္တိယမာယာ ခတ္တိယေသု ယေဝ စရတိ၊ ဧဝမေတံ ခတ္တိယာနံ လောကဿ ပဝေဏီ အဝသေသာနံ ပိဟိတာ။ ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ ဧသော ဝံသော သဗ္ဗေသံ ပုဗ္ဗကာနံ တထာဂတာနံ ယဒိဒံ ဘိက္ခုမဇ္ဈေ ပါတိမောက္ခုဒ္ဒေသော အဝသေသာနံ ပိဟိတော။\n''ယထာ ဝါ ပန၊ မဟာရာဇ၊ မဟိယာ ဂဏာ ဝတ္တန္တိ၊ သေယျထိဒံ၊ မလ္လာ အတောဏာ ပဗ္ဗတာ ဓမ္မဂိရိယာ ဗြဟ္မဂိရိယာ နဋကာ နစ္စကာ လင်္ဃကာ ပိသာစာ မဏိဘဒ္ဒါ ပုဏ္ဏဗဒ္ဓါ စန္ဒိမသူရိယာ သိရိဒေဝတာ ကာလိဒေဝတာ၊ သိဝါ ဝသုဒေဝါ ဃနိကာ အသိပါသာ ဘဒ္ဒိပုတ္တာတိ၊ တေသံ တေသံ ရဟဿံ တေသု တေသု ဂဏေသု ယေဝ စရတိ၊ အဝသေသာနံ ပိဟိတံ။ ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ ဧသော ဝံသော သဗ္ဗေသံ ပုဗ္ဗကာနံ တထာဂတာနံ ယဒိဒံ ဘိက္ခုမဇ္ဈေ ပါတိမောက္ခုဒ္ဒေသော အဝသေသာနံ ပိဟိတော။ ဧဝံ ပုဗ္ဗကာနံ တထာဂတာနံ ဝံသဝသေန ပါတိမောက္ခုဒ္ဒေသော သီမံ ကတွာ ပိဟိတော။\n''ကထံ ဓမ္မဿ ဂရုကတ္တာ ပါတိမောက္ခုဒ္ဒေသော သီမံ ကတွာ ပိဟိတော? ဓမ္မော၊ မဟာရာဇ၊ ဂရုကော ဘာရိယော၊ တတ္ထ သမ္မတ္တကာရီ အညံ အာရာဓေတိ၊ တံ တတ္ထ ပရမ္ပရာသမ္မတ္တကာရိတာယ ပါပုဏာတိ၊ န တံ တတ္ထ ပရမ္ပရာသမ္မတ္တကာရိတာယ ပါပုဏာတိ၊ မာ စာယံ သာရဓမ္မော ဝရဓမ္မော (မိလိန္ဒပဥှ၊၁၉ဝ) အသမ္မတ္တကာရီနံ ဟတ္ထဂတော သြညာတော အဝညာတော ဟီဠိတော ခီဠိတော ဂရဟိတော ဘဝတု၊ မာ စာယံ သာရဓမ္မော ဝရဓမ္မော ဒုဇ္ဇနဂတော သြညာတော အဝညာတော ဟီဠိတော ခီဠိတော ဂရဟိတော ဘဝတူတိ။ ဧဝံ ဓမ္မဿ ဂရုကတ္တာ ပါတိမောက္ခုဒ္ဒေသော သီမံ ကတွာ ပိဟိတော။\n''ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ သာရဝရပဝရအဘိဇာတဇာတိမန္တရတ္တလောဟိတစန္ဒနံ နာမ သဝရပုရမနုဂတံ သြညာတံ အဝညာတံ ဟီဠိတံ ခီဠိတံ ဂရဟိတံ ဘဝတိ၊ ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ မာ စာယံ သာရဓမ္မော ဝရဓမ္မော ပရမ္ပရာအသမ္မတ္တကာရီနံ ဟတ္ထဂတော သြညာတော အဝညာတော ဟီဠိတော ခီဠိတော ဂရဟိတော ဘဝတု၊ မာ စာယံ သာရဓမ္မော ဝရဓမ္မော ဒုဇ္ဇနဂတော သြညာတော အဝညာတော ဟီဠိတော ခီဠိတော ဂရဟိတော ဘဝတူတိ။ ဧဝံ ဓမ္မဿ ဂရုကတ္တာ ပါတိမောက္ခုဒ္ဒေသော သီမံ ကတွာ ပိဟိတော။\n''ကထံ ဘိက္ခုဘူမိယာ ဂရုကတ္တာ ပါတိမောက္ခုဒ္ဒေသော သီမံ ကတွာ ပိဟိတော၊ ဘိက္ခုဘာဝေါ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ လောကေ အတုလိယော အပ္ပမာဏော အနဂ္ဃိယော၊ န သက္ကာ ကေနစိ အဂ္ဃါပေတုံ တုလေတုံ ပရိမေတုံ၊ မာယံ ဧဝရူပေ ဘိက္ခုဘာဝေ ဌိတော လောကေန သမသမော ဘဝတူတိ ဘိက္ခူနံ ယေဝ အန္တရေ ပါတိမောက္ခုဒ္ဒေသော စရတိ။ ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ လောကေ ဝရပဝရဘဏ္ဍံ ဝတ္ထံ ဝါ အတ္ထရဏံ ဝါ ဂဇတုရင်္ဂရထသုဝဏ္ဏရဇတမဏိမုတ္တာဣတ္ထိရတနာဒီနိ ဝါ ဝိဇိတကမ္မသူရာ ဝါ [မူကွဲ-နိဇ္ဇိတကမ္မသူရာ ဝါ (သီ၊ ပီ၊)] သဗ္ဗေ တေ ရာဇာနမုပဂစ္ဆန္တိ၊ ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ ယာဝတာ လောကေ [မူကွဲ-လောကေ သိက္ခာ (သီ၊ ပီ၊)] သုဂတာဂမပရိယတ္တိအာစာရသံယမသီလသံဝရဂုဏာ၊ သဗ္ဗေ တေ ဘိက္ခုသံဃမုပဂတာ ဘဝန္တိ။ ဧဝံ ဘိက္ခုဘူမိယာ ဂရုကတ္တာ ပါတိမောက္ခုဒ္ဒေသော သီမံ ကတွာ ပိဟိတော''တိ။ ''သာဓု၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ ဧဝမေတံ တထာ သမ္ပိဋိစ္ဆာမီ''တိ။\n၃။ ''ဘန္တေ နာဂသေန၊ ဘာသိတမ္ပေတံ ဘဂဝတာ 'သမ္ပဇာနမုသာဝါဒေ ပါရာဇိကော ဟောတီ'တိ။ ပုန စ ဘဏိတံ 'သမ္ပဇာနမုသာဝါဒေ လဟုကံ အာပတ္တိံ (မိလိန္ဒပဥှ၊၁၉၁) အာပဇ္ဇတိ ဧကဿ သန္တိကေ ဒေသနာဝတ္ထုက'န္တိ။ ဘန္တေ နာဂသေန၊ ကော ပနေတ္ထ ဝိသေသော၊ ကိံ ကာရဏံ၊ ယဉ္စေကေန မုသာဝါဒေန ဥစ္ဆိဇ္ဇတိ၊ ယဉ္စေကေန မုသာဝါဒေန သတေကိစ္ဆော ဟောတိ? ယဒိ၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ ဘဂဝတာ ဘဏိတံ 'သမ္ပဇာနမုသာဝါဒေ ပါရာဇိကော ဟောတီ'တိ၊ တေန ဟိ 'သမ္ပဇာနမုသာဝါဒေ လဟုကံ အာပတ္တိံ အာပဇ္ဇတိ ဧကဿ သန္တိကေ ဒေသနာဝတ္ထုက'န္တိ ယံ ဝစနံ၊ တံ မိစ္ဆာ။ ယဒိ တထာဂတေန ဘဏိတံ 'သမ္ပဇာနမုသာဝါဒေ လဟုကံ အာပတ္တိံ အာပဇ္ဇတိ ဧကဿ သန္တိကေ ဒေသနာဝတ္ထုက'န္တိ၊ တေန ဟိ 'သမ္ပဇာနမုသာဝါဒေ ပါရာဇိကော ဟောတီ'တိ တမ္ပိ ဝစနံ မိစ္ဆာ။ အယမ္ပိ ဥဘတော ကောဋိကော ပဥှော တဝါနုပ္ပတ္တော၊ သော တယာ နိဗ္ဗာဟိတဗ္ဗော''တိ။\n''ဘာသိတမ္ပေတံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ 'သမ္ပဇာနမုသာဝါဒေ ပါရာဇိကော ဟောတီ'တိ။ ဘဏိတဉ္စ 'သမ္ပဇာနမုသာဝါဒေ လဟုကံ အာပတ္တိံ အာပဇ္ဇတိ ဧကဿ သန္တိကေ ဒေသနာဝတ္ထုက'န္တိ၊ တဉ္စ ပန ဝတ္ထုဝသေန ဂရုကလဟုကံ ဟောတိ။ တံ ကိံ မညသိ၊ မဟာရာဇ၊ ဣဓ ကောစိ ပုရိသော ပရဿ ပါဏိနာ ပဟာရံ ဒဒေယျ၊ တဿ တုမှေ ကိံ ဒဏ္ဍံ ဓာရေထာ''တိ? ''ယဒိ သော၊ ဘန္တေ၊ အာဟ 'နက္ခမာမီ'တိ၊ တဿ မယံ အက္ခမမာနေ ကဟာပဏံ ဟရာပေမာ''တိ ''ဣဓ ပန၊ မဟာရာဇ၊ သော ယေဝ ပုရိသော တဝ ပါဏိနာ ပဟာရံ ဒဒေယျ၊ တဿ ပန ကော ဒဏ္ဍော''တိ? ''ဟတ္ထမ္ပိဿ၊ ဘန္တေ၊ ဆေဒါပေယျာမ၊ ပါဒမ္ပိ ဆေဒါပေယျာမ၊ ယာဝ သီသံ ကဠီရစ္ဆေဇ္ဇံ ဆေဒါပေယျာမ၊ သဗ္ဗမ္ပိ တံ ဂေဟံ ဝိလုမ္ပာပေယျာမ၊ ဥဘတောပက္ခေ [မူကွဲ-ဥဘတောပေဿ (သီ၊ ပီ၊ က၊)] ယာဝ သတ္တမံ ကုလံ သမုဂ္ဃါတာပေယျာမာ''တိ။ ''ကော ပနေတ္ထ၊ မဟာရာဇ၊ ဝိသေသော၊ ကိံ ကာရဏံ၊ ယံ ဧကဿ ပါဏိပ္ပဟာရေ သုခုမော ကဟာပဏော ဒဏ္ဍော၊ ယံ တဝ ပါဏိပ္ပဟာရေ ဟတ္ထစ္ဆေဇ္ဇံ ပါဒစ္ဆေဇ္ဇံ ယာဝ ကဠီရစ္ဆေဇ္ဇံ သဗ္ဗဂေဟာဒါနံ ဥဘတောပက္ခေ ယာဝ သတ္တမကုလာ သမုဂ္ဃါတော''တိ? ''မနုဿန္တရေန၊ ဘန္တေ''တိ။ ''ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ သမ္ပဇာနမုသာဝါဒေါ ဝတ္ထုဝသေန ဂရုကလဟုကော ဟောတီ''တိ။ ''သာဓု၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ ဧဝမေတံ တထာ သမ္ပဋိစ္ဆာမီ''တိ။\n၄။ ''ဘန္တေ (မိလိန္ဒပဥှ၊၁၉၂) နာဂသေန၊ ဘာသိတမ္ပေတံ ဘဂဝတာ ဓမ္မတာဓမ္မပရိယာယေ 'ပုဗ္ဗေဝ ဗောဓိသတ္တာနံ မာတာပိတရော နိယတာ ဟောန္တိ၊ ဗောဓိ နိယတာ ဟောတိ၊ အဂ္ဂသာဝကာ နိယတာ ဟောန္တိ၊ ပုတ္တော နိယတော ဟောတိ၊ ဥပဋ္ဌာကော နိယတော ဟောတီ'တိ။ ပုန စ တုမှေ ဘဏထ 'တုသိတေ ကာယေ ဌိတော ဗောဓိသတ္တော အဋ္ဌ မဟာဝိလောကနာနိ ဝိလောကေတိ၊ ကာလံ ဝိလောကေတိ၊ ဒီပံ ဝိလောကေတိ၊ ဒေသံ ဝိလောကေတိ၊ ကုလံ ဝိလောကေတိ၊ ဇနေတ္တိံ ဝိလောကေတိ၊ အာယုံ ဝိလောကေတိ၊ မာသံ ဝိလောကေတိ၊ နေက္ခမ္မံ ဝိလောကေတီ'တိ။ ဘန္တေ နာဂသေန၊ အပရိပက္ကေ ဉာဏေ ဗုဇ္ဈနံ နတ္ထိ၊ ပရိပက္ကေ ဉာဏေ န သက္ကာ နိမေသန္တရမ္ပိ အာဂမေတုံ၊ အနတိက္ကမနီယံ ပရိပက္ကမာနသံ။ ကသ္မာ ဗောဓိသတ္တော ကာလံ ဝိလောကေဟိ 'ကမှိ ကာလေ ဥပ္ပဇ္ဇာမီ'တိ။ အပရိပက္ကေ ဉာဏေ ဗုဇ္ဈနံ နတ္ထိ၊ ပရိပက္ကေ ဉာဏေ န သက္ကာ နိမေသန္တရမ္ပိ အာဂမေတုံ၊ ကသ္မာ ဗောဓိသတ္တော ကုလံ ဝိလောကေတိ 'ကုမှိ ကုလေ ဥပ္ပဇ္ဇာမီ'တိ။ ယဒိ၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ ပုဗ္ဗေဝ ဗောဓိသတ္တဿ မာတာပိတရော နိယတာ၊ တေန ဟိ 'ကုလံ ဝိလောကေတီ'တိ ယံ ဝစနံ၊ တံ မိစ္ဆာ။ ယဒိ ကုလံ ဝိလောကေတိ၊ တေန ဟိ 'ပုဗ္ဗေဝ ဗောဓိသတ္တဿ မာတာပိတရော နိယတာ'တိ တမ္ပိ ဝစနံ မိစ္ဆာ။ အယမ္ပိ ဥဘတော ကောဋိကော ပဥှော တဝါနုပ္ပတ္တော၊ သော တယာ နိဗ္ဗာဟိတဗ္ဗော''တိ။\n''နိယတာ၊ မဟာရာဇ၊ ပုဗ္ဗေဝ ဗောဓိသတ္တဿ မာတာပိတရော၊ ကုလဉ္စ ဗောဓိသတ္တော ဝိလောကေတိ။ ကိန္တိ ပန ကုလံ ဝိလောကေတိ 'ယေ မေ မာတာပိတရော၊ တေ ခတ္တိယာ ဥဒါဟု ဗြာဟ္မဏာ'တိ။ ဧဝံ ကုလံ ဝိလောကေတိ။\n''အဋ္ဌန္နံ၊ မဟာရာဇ၊ ပုဗ္ဗေဝ အနာဂတံ သြလောကေတဗ္ဗံ ဟောတိ။ ကတမေသံ အဋ္ဌန္နံ? ဝါဏိဇဿ၊ မဟာရာဇ၊ ပုဗ္ဗေဝ ဝိက္ကယဘဏ္ဍံ သြလောကေတဗ္ဗံ ဟောတိ၊ ဟတ္ထိနာဂဿ ပုဗ္ဗေဝ သောဏ္ဍာယ အနာဂတော မဂ္ဂေါ သြလောကေတဗ္ဗော ဟောတိ၊ သာကဋိကဿ ပုဗ္ဗေဝ အနာဂတံ တိတ္ထံ သြလောကေတဗ္ဗံ ဟောတိ၊ နိယာမကဿ ပုဗ္ဗေဝ အနာဂတံ တီရံ သြလောကေတွာ နာဝါ ပေသေတဗ္ဗာ ဟောတိ၊ ဘိသက္ကဿ ပုဗ္ဗေဝ အာယုံ သြလောကေတွာ အာတုရော ဥပသင်္ကမိတဗ္ဗော ဟောတိ၊ ဥတ္တရသေတုဿ ပုဗ္ဗေဝ ထိရာထိရဘာဝံ ဇာနိတွာ အဘိရုဟိတဗ္ဗံ ဟောတိ၊ ဘိက္ခုဿ ပုဗ္ဗေဝ အနာဂတံ ကာလံ ပစ္စဝေက္ခိတွာ ဘောဇနံ ဘုဉ္ဇိတဗ္ဗံ ဟောတိ၊ ဗောဓိသတ္တာနံ ပုဗ္ဗေဝ ကုလံ သြလောကေတဗ္ဗံ ဟောတိ (မိလိန္ဒပဥှ၊၁၉၃) 'ခတ္တိယကုလံ ဝါ ဗြာဟ္မဏကုလံ ဝါ'တိ။ ဣမေသံ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ အဋ္ဌန္နံ ပုဗ္ဗေဝ အနာဂတံ သြလောကေတဗ္ဗံ ဟောတီ''တိ။ ''သာဓု၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ ဧဝမေတံ တထာ သမ္ပဋိစ္ဆာမီ''တိ။\n၅။ ''ဘန္တေ နာဂသေန၊ ဘာသိတမ္ပေတံ ဘဂဝတာ 'န၊ ဘိက္ခဝေ၊ အတ္တာနံ ပါတေတဗ္ဗံ၊ ယော ပါတေယျ၊ ယထာဓမ္မော ကာရေတဗ္ဗော'တိ။ ပုန စ တုမှေ ဘဏထ 'ယတ္ထ ကတ္ထစိ ဘဂဝါ သာဝကာနံ ဓမ္မံ ဒေသယမာနော အနေကပရိယာယေန ဇာတိယာ ဇရာယ ဗျာဓိနော မရဏဿ သမုစ္ဆေဒါယ ဓမ္မံ ဒေသေတိ၊ ယော ဟိ ကောစိ ဇာတိဇရာဗျာဓိမရဏံ သမတိက္ကမတိ၊ တံ ပရမာယ ပသံသာယ ပသံသတီ'တိ။ ယဒိ၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ ဘဂဝတာ ဘဏိတံ 'န၊ ဘိက္ခဝေ၊ အတ္တာနံ ပါတေတဗ္ဗံ၊ ယော ပါတေယျ၊ ယထာဓမ္မော ကာရေတဗ္ဗော'တိ၊ တေန ဟိ 'ဇာတိယာ ဇရာယ ဗျာဓိနော မရဏဿ သမုစ္ဆေဒါယ ဓမ္မံ ဒေသေတီ'တိ ယံ ဝစနံ၊ တံ မိစ္ဆာ။ ယဒိ ဇာတိယာ ဇရာယ ဗျာဓိနော မရဏဿ သမုစ္ဆေဒါယ ဓမ္မံ ဒေသေတိ၊ တေန ဟိ 'န၊ ဘိက္ခဝေ၊ အတ္တာနံ ပါတေတဗ္ဗံ၊ ယော ပါတေယျ၊ ယထာဓမ္မော ကာရေတဗ္ဗော''တိ တမ္ပိ ဝစနံ မိစ္ဆာ။ အယမ္ပိ ဥဘတော ကောဋိကော ပဥှော တဝါနုပ္ပတ္တော၊ သော တယာ နိဗ္ဗာဟိတဗ္ဗော''တိ။\n''ဘာသိတမ္ပေတံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ 'န၊ ဘိက္ခဝေ၊ အတ္တာနံ ပါတေတဗ္ဗံ၊ ယော ပါတေယျ၊ ယထာဓမ္မော ကာရေတဗ္ဗော'တိ။ ယတ္ထ ကတ္ထစိ ဘဂဝတာ သာဝကာနံ ဓမ္မံ ဒေသယာမာနေန စ အနေကပရိယာယေန ဇာတိယာ ဇရာယ ဗျာဓိနော မရဏဿ သမုစ္ဆေဒါယ ဓမ္မော ဒေသိတော၊ တတ္ထ ပန ကာရဏံ အတ္ထိ၊ ယေန ဘဂဝါ ကာရဏေန ပဋိက္ခိပိ သမာဒပေသိ စာ''တိ။\n''ကိံ ပနေတ္ထ၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ ကာရဏံ၊ ယေန ဘဂဝါ ကာရဏေန ပဋိက္ခိပိ သမာဒပေသိ စာ''တိ? ''သီလဝါ၊ မဟာရာဇ၊ သီလသမ္ပန္နော အဂဒသမော သတ္တာနံ ကိလေသဝိသဝိနာသနေ၊ သြသဓသမော သတ္တာနံ ကိလေသဗျာဓိဝူပသမေ၊ ဥဒကသမော သတ္တာနံ ကိလေသရဇောဇလ္လာပဟရဏေ၊ မဏိရတနသမော သတ္တာနံ သဗ္ဗသမ္ပတ္တိဒါနေ၊ နာဝါသမော သတ္တာနံ စတုရောဃပါရဂမနေ၊ သတ္ထဝါဟသမော သတ္တာနံ ဇာတိကန္တာရတာရဏေ၊ ဝါတသမော သတ္တာနံ (မိလိန္ဒပဥှ၊၁၉၄) တိဝိဓဂ္ဂိသန္တာပနိဗ္ဗာပနေ၊ မဟာမေဃသမော သတ္တာနံ မာနသပရိပူရဏေ၊ အာစရိယသမော သတ္တာနံ ကုသလသိက္ခာပနေ၊ သုဒေသကသမော သတ္တာနံ ခေမပထမာစိက္ခဏေ။ ဧဝရူပေါ၊ မဟာရာဇ၊ ဗဟုဂုဏော အနေကဂုဏော အပ္ပမာဏဂုဏော ဂုဏရာသိ ဂုဏပုဉ္ဇော သတ္တာနံ ဝဍ္ဎိကရော သီလဝါ 'မာ ဝိနဿီ'တိ သတ္တာနံ အနုကမ္ပာယ ဘဂဝါ သိက္ခာပဒံ ပညပေသိ 'န၊ ဘိက္ခဝေ၊ အတ္တာနံ ပါတေတဗ္ဗံ၊ ယော ပါတေယျ၊ ယထာဓမ္မော ကာရေတဗ္ဗော'တိ။ ဣဒမေတ္ထ၊ မဟာရာဇ၊ ကာရဏံ၊ ယေန ကာရဏေန ဘဂဝါ ပဋိက္ခိပိ။ ဘာသိတမ္ပေတံ၊ မဟာရာဇ၊ ထေရေန ကုမာရကဿပေန ဝိစိတြကထိကေန ပါယာသိရာဇညဿ ပရလောကံ ဒီပယမာနေန 'ယထာ ယထာ ခေါ ရာဇည သမဏဗြာဟ္မဏာ သီလဝန္တော ကလျာဏဓမ္မာ စိရံ ဒီဃမဒ္ဓါနံ တိဋ္ဌန္တိ၊ တထာ တထာ ဗဟုံ ပုညံ ပသဝန္တိ၊ ဗဟုဇနဟိတာယ စ ပဋိပဇ္ဇန္တိ ဗဟုဇနသုခါယ လောကာနုကမ္ပာယ အတ္ထာယ ဟိတာယ သုခါယ ဒေဝမနုဿာန'န္တိ။\n''ကေန ပန ကာရဏေန ဘဂဝါ သမာဒပေသိ? ဇာတိပိ၊ မဟာရာဇ၊ ဒုက္ခာ၊ ဇရာပိ ဒုက္ခာ၊ ဗျာဓိပိ ဒုက္ခော၊ မရဏမ္ပိ ဒုက္ခံ၊ သောကောပိ ဒုက္ခော၊ ပရိဒေဝေါပိ ဒုက္ခော၊ ဒုက္ခမ္ပိ ဒုက္ခံ၊ ဒေါမနဿမ္ပိ ဒုက္ခံ၊ ဥပါယာသောပိ ဒုက္ခော၊ အပ္ပိယေဟိ သမ္ပယောဂေါပိ ဒုက္ခော၊ ပိယေဟိ ဝိပ္ပယောဂေါပိ ဒုက္ခော၊ မာတုမရဏမ္ပိ ဒုက္ခံ၊ ပိတုမရဏမ္ပိ ဒုက္ခံ၊ ဘာတုမရဏမ္ပိ ဒုက္ခံ၊ ဘဂိနိမရဏမ္ပိ ဒုက္ခံ၊ ပုတ္တမရဏမ္ပိ ဒုက္ခံ၊ ဒါရမရဏမ္ပိ ဒုက္ခံ၊ ဒါသမရဏမ္ပိ ဒုက္ခံ [မူကွဲ-ဣဒံ ဝါကျံ သီ၊ ပီ၊ ပေါတ္ထကေသု နတ္ထိ]၊ ဉာတိမရဏမ္ပိ ဒုက္ခံ၊ ဉာတိဗျသနမ္ပိ ဒုက္ခံ၊ ရောဂဗျသနမ္ပိ ဒုက္ခံ၊ ဘောဂဗျသနမ္ပိ ဒုက္ခံ၊ သီလဗျသနမ္ပိ ဒုက္ခံ၊ ဒိဋ္ဌိဗျသနမ္ပိ ဒုက္ခံ၊ ရာဇဘယမ္ပိ ဒုက္ခံ၊ စောရဘယမ္ပိ ဒုက္ခံ၊ ဝေရိဘယမ္ပိ ဒုက္ခံ၊ ဒုဗ္ဘိက္ခဘယမ္ပိ ဒုက္ခံ၊ အဂ္ဂိဘယမ္ပိ ဒုက္ခံ၊ ဥဒကဘယမ္ပိ ဒုက္ခံ၊ ဦမိဘယမ္ပိ ဒုက္ခံ၊ အာဝဋ္ဋဘယမ္ပိ ဒုက္ခံ၊ ကုမ္ဘီလဘယမ္ပိ ဒုက္ခံ၊ သုသုကာဘယမ္ပိ ဒုက္ခံ၊ အတ္တာနုဝါဒဘယမ္ပိ ဒုက္ခံ၊ ပရာနုဝါဒဘယမ္ပိ ဒုက္ခံ၊ ဒဏ္ဍဘယမ္ပိ ဒုက္ခံ၊ ဒုဂ္ဂတိဘယမ္ပိ ဒုက္ခံ၊ ပရိသာသာရဇ္ဇဘယမ္ပိ ဒုက္ခံ၊ အာဇီဝကဘယမ္ပိ ဒုက္ခံ၊ မရဏဘယမ္ပိ ဒုက္ခံ၊ ဝေတ္တေဟိ တာဠနမ္ပိ ဒုက္ခံ၊ ကသာဟိ တာဠနမ္ပိ ဒုက္ခံ၊ အဒ္ဓဒဏ္ဍကေဟိ တာဠနမ္ပိ ဒုက္ခံ၊ ဟတ္ထစ္ဆေဒနမ္ပိ ဒုက္ခံ၊ ပါဒစ္ဆေဒနမ္ပိ ဒုက္ခံ၊ ဟတ္ထပါဒစ္ဆေဒနမ္ပိ ဒုက္ခံ၊ ကဏ္ဏစ္ဆေဒနမ္ပိ ဒုက္ခံ၊ နာသစ္ဆေဒနမ္ပိ ဒုက္ခံ၊ ကဏ္ဏနာသစ္ဆေဒနမ္ပိ ဒုက္ခံ၊ ဗိလင်္ဂထာလိကမ္ပိ ဒုက္ခံ၊ သင်္ခမုဏ္ဍိကမ္ပိ ဒုက္ခံ၊ ရာဟုမုခမ္ပိ ဒုက္ခံ၊ ဇောတိမာလိကမ္ပိ ဒုက္ခံ၊ ဟတ္ထပဇ္ဇောတိကမ္ပိ ဒုက္ခံ၊ ဧရကဝတ္တိကမ္ပိ ဒုက္ခံ၊ စီရကဝါသိကမ္ပိ ဒုက္ခံ၊ ဧဏေယျကမ္ပိ ဒုက္ခံ (မိလိန္ဒပဥှ၊၁၉၅၊ ဗဠိသမံသိကမ္ပိ ဒုက္ခံ၊ ကဟာပဏိကမ္ပိ ဒုက္ခံ၊ ခါရာပတစ္ဆိကမ္ပိ ဒုက္ခံ၊ ပလိဃပရိဝတ္တိကမ္ပိ ဒုက္ခံ၊ ပလာလပီဌကမ္ပိ ဒုက္ခံ၊ တတ္တေန တေလေန သြသိဉ္စနမ္ပိ ဒုက္ခံ၊ သုနခေဟိ ခါဒါပနမ္ပိ ဒုက္ခံ၊ ဇီဝသူလာရောပနမ္ပိ ဒုက္ခံ၊ အသိနာ သီသစ္ဆေဒနမ္ပိ ဒုက္ခံ၊ ဧဝရူပါနိ၊ မဟာရာဇ၊ ဗဟုဝိဓာနိ အနေကဝိဓာနိ ဒုက္ခာနိ သံသာရဂတော အနုဘဝတိ။\n''ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ဟိမဝန္တပဗ္ဗတေ အဘိဝုဋ္ဌံ ဥဒကံ ဂင်္ဂါယ နဒိယာ ပါသာဏ သက္ခရ ခရ မရုမ္ဗ အာဝဋ္ဋ ဂဂ္ဂလက ဦမိကဝင်္ကစဒိက အာဝရဏနီဝရဏမူလကသာခါသု ပရိယောတ္ထရတိ၊ ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ ဧဝရူပါနိ ဗဟုဝိဓာနိ အနေကဝိဓာနိ ဒုက္ခာနိ သံသာရဂတော အနုဘဝတိ။ ပဝတ္တံ၊ မဟာရာဇ၊ ဒုက္ခံ၊ အပ္ပဝတ္တံ သုခံ။ အပ္ပဝတ္တဿ ဂုဏံ ပဝတ္တဿ [မူကွဲ-ပဝတ္တေ (သီ၊ ပီ၊ က၊)] စ ဘယံ ဒီပယမာနော၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝါ အပ္ပဝတ္တဿ သစ္ဆိကိရိယာယ ဇာတိဇရာဗျာဓိမရဏသမတိက္ကမာယ သမာဒပေသိ၊ ဣဒမေတ္ထ၊ မဟာရာဇ၊ ကာရဏံ၊ ယေန ကာရဏေန ဘဂဝါ သမာဒပေသီ''တိ။ ''သာဓု၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ သုနိဗ္ဗေဌိတော ပဥှော၊ သုကထိတံ ကာရဏံ၊ ဧဝမေတံ တထာ သမ္ပဋိစ္ဆာမီ''တိ။\n၆။ ''ဘန္တေ နာဂသေန၊ ဘာသိတမ္ပေတံ ဘဂဝတာ 'မေတ္တာယ၊ ဘိက္ခဝေ၊ စေတောဝိမုတ္တိယာ အာသေဝိတာယ ဘာဝိတာယ ဗဟုလီကတာယ ယာနီကတာယ ဝတ္ထုကတာယ အနုဋ္ဌိတာယ ပရိစိတာယ သုသမာရဒ္ဓါယ ဧကာဒသာနိသံသာ ပါဋိကင်္ခါ။ ကတမေ ဧကာဒသ? သုခံ သုပတိ၊ သုခံ ပဋိဗုဇ္ဈတိ၊ န ပါပကံ သုပိနံ ပဿတိ၊ မနုဿာနံ ပိယော ဟောတိ၊ အမနုဿာနံ ပိယော ဟောတိ၊ ဒေဝတာ ရက္ခန္တိ၊ နာဿ အဂ္ဂိ ဝါ ဝိသံ ဝါ သတ္ထံ ဝါ ကမတိ [မူကွဲ-သတ္ထံ ကမတိ (သျာ၊) အ၊ နိ၊ ခ ၁၁။၁၅) ပဿိတဗ္ဗံ]၊ တုဝဋံ စိတ္တံ သမာဓိယတိ၊ မုခဝဏ္ဏော ဝိပ္ပသီဒတိ၊ အသမ္မူဠှော ကာလံ ကရောတိ၊ ဥတ္တရိံ အပ္ပဋိဝိဇ္ဈန္တော ဗြဟ္မလောကူပဂေါ ဟောတီ'တိ။ ပုန စ တုမှေ ဘဏထ 'သာမော ကုမာရော မေတ္တာဝိဟာရီ မိဂသံဃေန ပရိဝုတော ပဝနေ ဝိစရန္တော ပီဠိယက္ခေန ရညာ ဝိဒ္ဓေါ ဝိသပီတေန သလ္လေန တတ္ထေဝ မုစ္ဆိတော ပတိတော'တိ။\n''ယဒိ (မိလိန္ဒပဥှ၊၁၉၆၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ ဘဂဝတာ ဘဏိတံ 'မေတ္တာယ ဘိက္ခဝေ။ ပ ။ ဗြဟ္မလောကူပဂေါ ဟောတီ'တိ၊ တေန ဟိ ''သာမော ကုမာရော မေတ္တာဝိဟာရီ မိဂသံဃေန ပရိဝုတော ပဝနေ ဝိစရန္တော ပီဠိယက္ခေန ရညာ ဝိဒ္ဓေါ ဝိသပီတေန သလ္လေန တတ္ထေဝ မုစ္ဆိတော ပတိတော'တိ ယံ ဝစနံ၊ တံ မိစ္ဆာ။ ယဒိ သာမော ကုမာရော မေတ္တာဝိဟာရီ မိဂသံဃေန ပရိဝုတော ပဝနေ ဝိစရန္တော ပီဠိယက္ခေန ရညာ ဝိဒ္ဓေါ ဝိသပီတေန သလ္လေန တတ္ထေဝ မုစ္ဆိတော ပတိတော၊ တေန ဟိ 'မေတ္တာယ၊ ဘိက္ခဝေ။ ပ ။ သတ္ထံ ဝါ ကမတီ'တိ တမ္ပိ ဝစနံ မိစ္ဆာ။ အယမ္ပိ ဥဘတော ကောဋိကော ပဥှော သုနိပုဏော ပရိသဏှော သုခုမော ဂမ္ဘီရော၊ အပိ သုနိပုဏာနံ မနုဇာနံ ဂတ္တေ သေဒံ မောစေယျ၊ သော တဝါနုပ္ပတ္တော၊ ဝိဇဋေဟိ တံ မဟာဇဋာဇဋိတံ၊ အနာဂတာနံ ဇိနပုတ္တာနံ စက္ခုံ ဒေဟိ နိဗ္ဗာဟနာယာ''တိ။\n''ဘာသိတမ္ပေတံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ 'မေတ္တာယ ဘိက္ခဝေ။ပေ၊။။ သတ္ထံ ဝါ ကမတီ'တိ။ သာမော စ ကုမာရော မေတ္တာဝိဟာရီ မိဂသံဃေန ပရိဝုတော ပဝနေ ဝိစရန္တော ပီဠိယက္ခေန ရညာ ဝိဒ္ဓေါ ဝိသပီတေန သလ္လေန တတ္ထေဝ မုစ္ဆိတော ပတိတော၊ တတ္ထ ပန၊ မဟာရာဇ၊ ကာရဏံ အတ္ထိ။ ကတမံ တတ္ထ ကာရဏံ? နေတေ၊ မဟာရာဇ၊ ဂုဏာ ပုဂ္ဂလဿ၊ မေတ္တာဘာဝနာယေတေ ဂုဏာ၊ သာမော၊ မဟာရာဇ၊ ကုမာရော ဃဋံ ဥက္ခိပန္တော တသ္မိံ ခဏေ မေတ္တာဘာဝနာယ ပမတ္တော အဟောသိ။\n''ယသ္မိံ၊ မဟာရာဇ၊ ခဏေ ပုဂ္ဂလော မေတ္တံ သမာပန္နော ဟောတိ၊ န တဿ ပုဂ္ဂလဿ တသ္မိံ ခဏေ အဂ္ဂိ ဝါ ဝိသံ ဝါ သတ္ထံ ဝါ ကမတိ။ တဿ ယေ ကေစိ အဟိတကာမာ ဥပဂန္တွာ တံ န ပဿန္တိ၊ န တသ္မိံ သြကာသံ လဘန္တိ။ နေတေ၊ မဟာရာဇ၊ ဂုဏာ ပုဂ္ဂလဿ၊ မေတ္တာဘာဝနာယေတေ ဂုဏာ။ ဣဓ၊ မဟာရာဇ၊ ပုရိသော သင်္ဂါမသူရော အဘေဇ္ဇကဝစဇာလိကံ သန္နယှိတွာ သင်္ဂါမံ သြတရေယျ၊ တဿ သရာ ခိတ္တာ ဥပဂန္တွာ ပတန္တိ ဝိကိရန္တိ၊ န တသ္မိံ သြကာသံ လဘန္တိ၊ နေသော၊ မဟာရာဇ၊ ဂုဏော သင်္ဂါမသူရဿ၊ အဘေဇ္ဇကဝစဇာလိကာယေသော ဂုဏော၊ ယဿ သရာ ခိတ္တာ ဥပဂန္တွာ ပတန္တိ ဝိကိရန္တိ။ ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ နေတေ ဂုဏာ ပုဂ္ဂလဿ၊ မေတ္တာဘာဝနာယေတေ ဂုဏာ။\n''ယသ္မိံ၊ မဟာရာဇ၊ ခဏေ ပုဂ္ဂလော မေတ္တံ သမာပန္နော ဟောတိ၊ န တဿ ပုဂ္ဂလဿ တသ္မိံ ခဏေ အဂ္ဂိ ဝါ ဝိသံ ဝါ သတ္ထံ ဝါ ကမတိ။ တဿ ယေ ကေစိ အဟိတကာမာ ဥပဂန္တွာ တံ န ပဿန္တိ၊ တသ္မိံ သြကာသံ န လဘန္တိ၊ နေတေ (မိလိန္ဒပဥှ၊၁၉၇၊ မဟာရာဇ၊ ဂုဏာ ပုဂ္ဂလဿ၊ မေတ္တာဘာဝနာယေတေ ဂုဏာ။ ဣဓ ပန၊ မဟာရာဇ၊ ပုရိသော ဒိဗ္ဗံ အန္တရဓာနံ မူလံ ဟတ္ထေ ကရေယျ၊ ယာဝ တံ မူလံ တဿ ဟတ္ထဂတံ ဟောတိ၊ တာဝ န အညော ကောစိ ပကတိမနုေဿာ တံ ပုရိသံ ပဿတိ။ နေသော၊ မဟာရာဇ၊ ဂုဏော ပုရိသဿ၊ မူလေဿသော ဂုဏော အန္တရဓာနဿ၊ ယံ သော ပကတိမနုဿာနံ စက္ခုပထေ န ဒိဿတိ။ ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ နေတေ ဂုဏာ ပုဂ္ဂလဿ၊ မေတ္တာဘာဝနာယေတေ ဂုဏာ။\n''ယသ္မိံ၊ မဟာရာဇ၊ ခဏေ ပုဂ္ဂလော မေတ္တံ သမာပန္နော ဟောတိ၊ န တဿ ပုဂ္ဂလဿ တသ္မိံ ခဏေ အဂ္ဂိ ဝါ ဝိသံ ဝါ သတ္ထံ ဝါ ကမတိ။ တဿ ယေ ကေစိ အဟိတကာမာ ဥပဂန္တွာ တံ န ပဿန္တိ၊ န တသ္မိံ သြကာသံ လဘန္တိ။ နေတေ၊ မဟာရာဇ၊ ဂုဏာ ပုဂ္ဂလဿ၊ မေတ္တာဘာဝနာယေတေ ဂုဏာ။ ယထာ ဝါ ပန၊ မဟာရာဇ၊ ပုရိသံ သုကတံ မဟာလေဏမနုပ္ပဝိဋ္ဌံ မဟတိမဟာမေဃော အဘိဝဿန္တော န သက္ကောတိ တေမယိတုံ၊ နေသော၊ မဟာရာဇ၊ ဂုဏော ပုရိသဿ၊ မဟာလေဏေဿသော ဂုဏော၊ ယံ မဟာမေဃော အဘိဝဿမာနော န တံ တေမေတိ။ ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ နေတေ ဂုဏာ ပုဂ္ဂလဿ၊ မေတ္တာဘာဝနာယေတေ ဂုဏာ။\n''ယသ္မိံ၊ မဟာရာဇ၊ ခဏေ ပုဂ္ဂလော မေတ္တံ သမာပန္နော ဟောတိ၊ န တဿ ပုဂ္ဂလဿ တသ္မိံ ခဏေ အဂ္ဂိ ဝါ ဝိသံ ဝါ သတ္ထံ ဝါ ကမတိ။ တဿ ယေ ကေစိ အဟိတကာမာ ဥပဂန္တွာ တံ န ပဿန္တိ၊ န တဿ သက္ကောန္တိ အဟိတံ ကာတုံ နေတေ၊ မဟာရာဇ၊ ဂုဏာ ပုဂ္ဂလဿ၊ မေတ္တာဘာဝနာယေတေ ဂုဏာ''တိ။ ''အစ္ဆရိယံ၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ အဗ္ဘုတံ ဘန္တေ နာဂသေန၊ သဗ္ဗပါပနိဝါရဏာ မေတ္တာဘာဝနာ''တိ။ ''သဗ္ဗကုသလဂုဏာဝဟာ၊ မဟာရာဇ၊ မေတ္တာဘာဝနာ ဟိတာနမ္ပိ အဟိတာနမ္ပိ၊ ယေ တေ သတ္တာ ဝိညာဏဗဒ္ဓါ၊ သဗ္ဗေသံ မဟာနိသံသာ မေတ္တာဘာဝနာ သံဝိဘဇိတဗ္ဗာ''တိ။\n၇။ ''ဘန္တေ နာဂသေန 'ကုသလကာရိဿပိ အကုသလကာရိဿပိ ဝိပါကော သမသမော၊ ဥဒါဟု ကောစိ ဝိသေသော အတ္ထီ'တိ? ''အတ္ထိ၊ မဟာရာဇ၊ ကုသလဿ (မိလိန္ဒပဥှ၊၁၉၈) စ အကုသလဿ စ ဝိသေသော၊ ကုသလံ၊ မဟာရာဇ၊ သုခဝိပါကံ သဂ္ဂသံဝတ္တနိကံ၊ အကုသလံ ဒုက္ခဝိပါကံ နိရယသံဝတ္တနိက''န္တိ။\n''ဘန္တေ နာဂသေန၊ တုမှေ ဘဏထ 'ဒေဝဒတ္တော ဧကန္တကဏှော၊ ဧကန္တကဏှေဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော၊ ဗောဓိသတ္တော ဧကန္တသုက္ကော၊ ဧကန္တသုက္ကေဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော'တိ။ ပုန စ ဒေဝဒတ္တော ဘဝေ ဘဝေ ယသေန စ ပက္ခေန စ ဗောဓိသတ္တေန သမသမော ဟောတိ၊ ကဒါစိ အဓိကတရော ဝါ။ ယဒါ ဒေဝဒတ္တော နဂရေ ဗာရာဏသိယံ ဗြဟ္မဒတ္တဿ ရညော ပုရောဟိတပုတ္တော အဟောသိ၊ တဒါ ဗောဓိသတ္တော ဆဝကစဏ္ဍာလော အဟောသိ ဝိဇ္ဇာဓရော၊ ဝိဇ္ဇံ ပရိဇပ္ပိတွာ အကာလေ အမ္ဗဖလာနိ နိဗ္ဗတ္တေသိ၊ ဧတ္ထ တာဝ ဗောဓိသတ္တော ဒေဝဒတ္တတော ဇာတိယာ နိဟီနော ယသေန စ နိဟီနော။\n''ပုန စပရံ ယဒါ ဒေဝဒတ္တော ရာဇာ အဟောသိ မဟာ မဟီပတိ သဗ္ဗကာမသမင်္ဂီ၊ တဒါ ဗောဓိသတ္တော တဿူပဘောဂေါ အဟောသိ ဟတ္ထိနာဂေါ သဗ္ဗလက္ခဏသမ္ပန္နော၊ တဿ စာရုဂတိဝိလာသံ အသဟမာနော ရာဇာ ဝဓမိစ္ဆန္တော ဟတ္ထာစရိယံ ဧဝမဝေါစ 'အသိက္ခိတော တေ၊ အာစရိယ၊ ဟတ္ထိနာဂေါ၊ တဿ အာကာသဂမနံ နာမ ကာရဏံ ကရောဟီ'တိ၊ တတ္ထပိ တာဝ ဗောဓိသတ္တော ဒေဝဒတ္တတော ဇာတိယာ နိဟီနော လာမကော တိရစ္ဆာနဂတော။\n''ပုန စပရံ ယဒါ ဒေဝဒတ္တော မနုေဿာ အဟောသိ ပဝနေ နဋ္ဌာယိကော၊ တဒါ ဗောဓိသတ္တော မဟာပထဝီ နာမ မက္ကဋော အဟောသိ၊ ဧတ္ထပိ တာဝ ဒိဿတိ ဝိသေသော မနုဿဿ စ တိရစ္ဆာနဂတဿ စ၊ တတ္ထပိ တာဝ ဗောဓိသတ္တော ဒေဝဒတ္တတော ဇာတိယာ နိဟီနော။\n''ပုန စပရံ ယဒါ ဒေဝဒတ္တော မနုေဿာ အဟောသိ သောဏုတ္တရော နာမ နေသာဒေါ ဗလဝါ ဗလဝတရော နာဂဗလော၊ တဒါ ဗောဓိသတ္တော ဆဒ္ဒန္တော နာမ နာဂရာဇာ အဟောသိ။ တဒါ သော လုဒ္ဒကော တံ ဟတ္ထိနာဂံ ဃာတေသိ၊ တတ္ထပိ တာဝ ဒေဝဒတ္တောဝ အဓိကတရော။\n''ပုန စပရံ ယဒါ ဒေဝဒတ္တော မနုေဿာ အဟောသိ ဝနစရကော အနိကေတဝါသီ၊ တဒါ ဗောဓိသတ္တော သကုဏော အဟောသိ တိတ္တိရော မန္တဇ္ဈာယီ၊ တဒါပိ သော ဝနစရကော တံ သကုဏံ ဃာတေသိ၊ တတ္ထပိ တာဝ ဒေဝဒတ္တောဝ ဇာတိယာ အဓိကတရော။\n''ပုန (မိလိန္ဒပဥှ၊၁၉၉) စပရံ ယဒါ ဒေဝဒတ္တော ကလာဗု နာမ ကာသိရာဇာ [မူကွဲ-ကာသိကရာဇာ (က၊)] အဟောသိ၊ တဒါ ဗောဓိသတ္တော တာပသော အဟောသိ ခန္တိဝါဒီ။ တဒါ သော ရာဇာ တဿ တာပသဿ ကုဒ္ဓေါ ဟတ္ထပါဒေ ဝံသကဠီရေ ဝိယ ဆေဒါပေသိ၊ တတ္ထပိ တာဝ ဒေဝဒတ္တော ယေဝ အဓိကတရော ဇာတိယာ စ ယသေန စ။\n''ပုန စပရံ ယဒါ ဒေဝဒတ္တော မနုေဿာ အဟောသိ ဝနစရော၊ တဒါ ဗောဓိသတ္တော နန္ဒိယော နာမ ဝါနရိန္ဒော အဟောသိ၊ တဒါပိ သော ဝနစရော တံ ဝါနရိန္ဒံ ဃာတေသိ သဒ္ဓိံ မာတရာ ကနိဋ္ဌဘာတိကေန စ၊ တတ္ထပိ တာဝ ဒေဝဒတ္တော ယေဝ အဓိကတရော ဇာတိယာ။\n''ပုန စပရံ ယဒါ ဒေဝဒတ္တော မနုေဿာ အဟောသိ အစေလကော ကာရမ္ဘိယော နာမ၊ တဒါ ဗောဓိသတ္တော ပဏ္ဍရကော နာမ နာဂရာဇာ အဟောသိ၊ တတ္ထပိ တာဝ ဒေဝဒတ္တော ယေဝ အဓိကတရော ဇာတိယာ။\n''ပုန စပရံ ယဒါ ဒေဝဒတ္တော မနုေဿာ အဟောသိ ပဝနေ ဇဋိလကော၊ တဒါ ဗောဓိသတ္တော တစ္ဆကော နာမ မဟာသူကရော အဟောသိ၊ တတ္ထပိ တာဝ ဒေဝဒတ္တော ယေဝ ဇာတိယာ အဓိကတရော။\n''ပုန စပရံ ယဒါ ဒေဝဒတ္တော စေတီသု သူရပရိစရော နာမ ရာဇာ အဟောသိ ဥပရိ ပုရိသမတ္တေ ဂဂနေ ဝေဟာသင်္ဂမော၊ တဒါ ဗောဓိသတ္တော ကပိလော နာမ ဗြာဟ္မဏော အဟောသိ၊ တတ္ထပိ တာဝ ဒေဝဒတ္တော ယေဝ အဓိကတရော ဇာတိယာ စ ယသေန စ။\n''ပုန စပရံ ယဒါ ဒေဝဒတ္တော မနုေဿာ အဟောသိ သာမော နာမ၊ တဒါ ဗောဓိသတ္တော ရုရု နာမ မိဂရာဇာ အဟောသိ၊ တတ္ထပိ တာဝ ဒေဝဒတ္တော ယေဝ ဇာတိယာ အဓိကတရော။\n''ပုန စပရံ ယဒါ ဒေဝဒတ္တော မနုေဿာ အဟောသိ လုဒ္ဒကော ပဝနစရော၊ တဒါ ဗောဓိသတ္တော ဟတ္ထိနာဂေါ အဟောသိ၊ သော လုဒ္ဒကော တဿ ဟတ္ထိနာဂဿ သတ္တက္ခတ္တုံ ဒန္တေ ဆိန္ဒိတွာ ဟရိ၊ တတ္ထပိ တာဝ ဒေဝဒတ္တော ယေဝ ယောနိယာ အဓိကတရော။\n''ပုန စပရံ ယဒါ ဒေဝဒတ္တော သိင်္ဂါလော အဟောသိ ခတ္တိယဓမ္မော၊ သော ယာဝတာ ဇမ္ဗုဒီပေ ပဒေသရာဇာနော တေ သဗ္ဗေ အနုယုတ္တေ အကာသိ၊ တဒါ (မိလိန္ဒပဥှ၊၂ဝဝ) ဗောဓိသတ္တော ဝိဓုရော နာမ ပဏ္ဍိတော အဟောသိ၊ တတ္ထပိ တာဝ ဒေဝဒတ္တော ယေဝ ယသေန အဓိကတရော။\n''ပုန စပရံ ယဒါ ဒေဝဒတ္တော ဟတ္ထိနာဂေါ ဟုတွာ လဋုကိကာယ သကုဏိကာယ ပုတ္တကေ ဃာတေသိ၊ တဒါ ဗောဓိသတ္တောပိ ဟတ္ထိနာဂေါ အဟောသိ ယူထပတိ၊ တတ္ထ တာဝ ဥဘောပိ တေ သမသမာ အဟေသုံ။\n''ပုန စပရံ ယဒါ ဒေဝဒတ္တော ယက္ခော အဟောသိ အဓမ္မော နာမ၊ တဒါ ဗောဓိသတ္တောပိ ယက္ခော အဟောသိ ဓမ္မော နာမ၊ တတ္ထပိ တာဝ ဥဘောပိ သမသမာ အဟေသုံ။\n''ပုန စပရံ ယဒါ ဒေဝဒတ္တော နာဝိကော အဟောသိ ပဉ္စန္နံ ကုလသတာနံ ဣဿရော၊ တဒါ ဗောဓိသတ္တောပိ နာဝိကော အဟောသိ ပဉ္စန္နံ ကုလသတာနံ ဣဿရော၊ တတ္ထပိ တာဝ ဥဘောပိ သမသမာ အဟေသုံ။\n''ပုန စပရံ ယဒါ ဒေဝဒတ္တော သတ္ထဝါဟော အဟောသိ ပဉ္စန္နံ သကဋသတာနံ ဣဿရော၊ တဒါ ဗောဓိသတ္တောပိ သတ္ထဝါဟော အဟောသိ ပဉ္စန္နံ သကဋသတာနံ ဣဿရော၊ တတ္ထပိ တာဝ ဥဘောပိ သမသမာ အဟေသုံ။\n''ပုန စပရံ ယဒါ ဒေဝဒတ္တော သာခေါ နာမ မိဂရာဇာ အဟောသိ၊ တဒါ ဗောဓိသတ္တောပိ နိဂြောဓေါ နာမ မိဂရာဇာ အဟောသိ၊ တတ္ထပိ တာဝ ဥဘောပိ သမသမာ အဟေသုံ။\n''ပုန စပရံ ယဒါ ဒေဝဒတ္တော သာခေါ နာမ သေနာပတိ အဟောသိ၊ တဒါ ဗောဓိသတ္တောပိ နိဂြောဓေါ နာမ ရာဇာ အဟောသိ၊ တတ္ထပိ တာဝ ဥဘောပိ သမသမာ အဟေသုံ။\n''ပုန စပရံ ယဒါ ဒေဝဒတ္တော ခဏ္ဍဟာလော နာမ ဗြာဟ္မဏော အဟောသိ၊ တဒါ ဗောဓိသတ္တော စန္ဒော နာမ ရာဇကုမာရော အဟောသိ၊ တဒါ သော ခဏ္ဍဟာလော ယေဝ အဓိကတရော။\n''ပုန စပရံ ယဒါ ဒေဝဒတ္တော ဗြဟ္မဒတ္တော နာမ ရာဇာ အဟောသိ၊ တဒါ ဗောဓိသတ္တော တဿ ပုတ္တော မဟာပဒုမော နာမ ကုမာရော အဟောသိ၊ တဒါ သော ရာဇာ သကပုတ္တံ စောရပပါတေ ခိပါပေသိ၊ ယတော ကုတောစိ ပိတာဝ ပုတ္တာနံ အဓိကတရော ဟောတိ ဝိသိဋ္ဌောတိ၊ တတ္ထပိ တာဝ ဒေဝဒတ္တော ယေဝ အဓိကတရော။\n''ပုန (မိလိန္ဒပဥှ၊၂ဝ၁) စပရံ ယဒါ ဒေဝဒတ္တော မဟာပတာပေါ နာမ ရာဇာ အဟောသိ၊ တဒါ ဗောဓိသတ္တော တဿ ပုတ္တော ဓမ္မပါလော နာမ ကုမာရော အဟောသိ၊ တဒါ သော ရာဇာ သကပုတ္တဿ ဟတ္ထပါဒေ သီသဉ္စ ဆေဒါပေသိ၊ တတ္ထပိ တာဝ ဒေဝဒတ္တော ယေဝ ဥတ္တရော အဓိကတရော။\nအဇ္ဇေတရဟိ ဥဘောပိ သကျကုလေ ဇာယိံသု။ ဗောဓိသတ္တော ဗုဒ္ဓေါ အဟောသိ သဗ္ဗညူ လောကနာယကော၊ ဒေဝဒတ္တော တဿ ဒေဝါတိဒေဝဿ သာသနေ ပဗ္ဗဇိတွာ ဣဒ္ဓိံ နိဗ္ဗတ္တေတွာ ဗုဒ္ဓါလယံ အကာသိ။ ကိံ နု ခေါ၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ ယံ မယာ ဘဏိတံ၊ တံ သဗ္ဗံ တထံ ဥဒါဟု ဝိတထ''န္တိ?\n''ယံ တွံ၊ မဟာရာဇ၊ ဗဟုဝိဓံ ကာရဏံ သြသာရေသိ၊ သဗ္ဗံ တံ တထေဝ၊ နော အညထာ''တိ။ ''ယဒိ၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ ကဏှောပိ သုက္ကောပိ သမသမဂတိကာ ဟောန္တိ၊ တေန ဟိ ကုသလမ္ပိ အကုသလမ္ပိ သမသမဝိပါကံ ဟောတီ''တိ? ''န ဟိ၊ မဟာရာဇ၊ ကုသလမ္ပိ အကုသလမ္ပိ သမသမဝိပါကံ ဟောတိ၊ န ဟိ၊ မဟာရာဇ၊ ဒေဝဒတ္တော သဗ္ဗဇနေဟိ ပဋိဝိရုဒ္ဓေါ၊ ဗောဓိသတ္တေနေဝ ပဋိဝိရုဒ္ဓေါ။ ယော တဿ ဗောဓိသတ္တေန ပဋိဝိရုဒ္ဓေါ၊ သော တသ္မိံ တသ္မိံ ယေဝ ဘဝေ ပစ္စတိ ဖလံ ဒေတိ။ ဒေဝဒတ္တောပိ၊ မဟာရာဇ၊ ဣဿရိယေ ဌိတော ဇနပဒေသု အာရက္ခံ ဒေတိ၊ သေတုံ သဘံ ပုညသာလံ ကာရေတိ၊ သမဏဗြာဟ္မဏာနံ ကပဏဒ္ဓိကဝဏိဗ္ဗကာနံ နာထာနာထာနံ ယထာပဏိဟိတံ ဒါနံ ဒေတိ။ တဿ သော ဝိပါကေန ဘဝေ ဘဝေ သမ္ပတ္တိယော ပဋိလဘတိ။ ကေဿတံ၊ မဟာရာဇ၊ သက္ကာ ဝတ္တုံ ဝိနာ ဒါနေန ဒမေန သံယမေန ဥပေါသထကမ္မေန သမ္ပတ္တိံ အနုဘဝိဿတီတိ?\n''ယံ ပန တွံ၊ မဟာရာဇ၊ ဧဝံ ဝဒေသိ 'ဒေဝဒတ္တော စ ဗောဓိသတ္တော စ ဧကတော အနုပရိဝတ္တန္တီ'တိ၊ သော န ဇာတိသတဿ အစ္စယေန သမာဂမော အဟောသိ၊ န ဇာတိသဟဿဿ အစ္စယေန၊ န ဇာတိသတသဟဿဿ အစ္စယေန၊ ကဒါစိ ကရဟစိ ဗဟူနံ အဟောရတ္တာနံ အစ္စယေန သမာဂမော အဟောသိ။ ယံ ပနေတံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ ကာဏကစ္ဆပေါပမံ ဥပဒဿိတံ မနုဿတ္တပ္ပဋိလာဘာယ၊ တထူပမံ၊ မဟာရာဇ၊ ဣမေသံ သမာဂမံ ဓာရေဟိ။\n''န၊ မဟာရာဇ၊ ဗောဓိသတ္တဿ ဒေဝဒတ္တေနေဝ သဒ္ဓိံ သမာဂမော အဟောသိ၊ ထေရောပိ၊ မဟာရာဇ၊ သာရိပုတ္တော အနေကေသု ဇာတိသတသဟေဿသု ဗောဓိသတ္တဿ ပိတာ အဟောသိ၊ မဟာပိတာ အဟောသိ၊ စူဠပိတာ အဟောသိ (မိလိန္ဒပဥှ၊၂ဝ၂၊ ဘာတာ အဟောသိ၊ ပုတ္တော အဟောသိ၊ ဘာဂိနေယျော အဟောသိ၊ မိတ္တော အဟောသိ။\n''ဗောဓိသတ္တောပိ၊ မဟာရာဇ၊ အနေကေသု ဇာတိသတသဟေဿသု ထေရဿ သာရိပုတ္တဿ ပိတာ အဟောသိ၊ မဟာပိတာ အဟောသိ၊ စူဠပိတာ အဟောသိ၊ ဘာတာ အဟောသိ၊ ပုတ္တော အဟောသိ၊ ဘာဂိနေယျော အဟောသိ၊ မိတ္တော အဟောသိ၊ သဗ္ဗေပိ၊ မဟာရာဇ၊ သတ္တနိကာယပရိယာပန္နာ သံသာရသောတမနုဂတာ သံသာရသောတေန ဝုယှန္တာ အပ္ပိယေဟိပိ ပိယေဟိပိ သမာဂစ္ဆန္တိ။ ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ဥဒကံ သောတေန ဝုယှမာနံ သုစိအသုစိကလျာဏပါပကေန သမာဂစ္ဆတိ၊ ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ သဗ္ဗေပိ သတ္တနိကာယပရိယာပန္နာ သံသာရသောတမနုဂတာ သံသာရသောတေန ဝုယှန္တာ အပ္ပိယေဟိပိ ပိယေဟိပိ သမာဂစ္ဆန္တိ။ ဒေဝဒတ္တော၊ မဟာရာဇ၊ ယက္ခော သမာနော အတ္တနာ အဓမ္မော ပရေ အဓမ္မေ နိယောဇေတွာ သတ္တပညာသဝဿကောဋိယော သဋ္ဌိ စ ဝဿသတသဟဿာနိ မဟာနိရယေ ပစ္စိ၊ ဗောဓိသတ္တောပိ၊ မဟာရာဇ၊ ယက္ခော သမာနော အတ္တနာ ဓမ္မော ပရေ ဓမ္မေ နိယောဇေတွာ သတ္တပညာသဝဿကောဋိယော သဋ္ဌိ စ ဝဿသတသဟဿာနိ သဂ္ဂေ မောဒိ သဗ္ဗကာမသမင်္ဂီ၊ အပိ စ၊ မဟာရာဇ၊ ဒေဝဒတ္တော ဣမသ္မိံ ဘဝေ ဗုဒ္ဓံ အနာသာဒနီယမာသာဒယိတွာ သမဂ္ဂဉ္စ သံဃံ ဘိန္ဒိတွာ ပထဝိံ ပါဝိသိ၊ တထာဂတော ဗုဇ္ဈိတွာ သဗ္ဗဓမ္မေ ပရိနိဗ္ဗုတော ဥပဓိသင်္ခယေ''တိ။ ''သာဓု၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ ဧဝမေတံ တထာ သမ္ပဋိစ္ဆာမီ''တိ။\n၈။ ''ဘန္တေ နာဂသေန၊ ဘာသိတမ္ပေတံ ဘဂဝတာ --\n'''သစေ လဘေထ ခဏံ ဝါ ရဟော ဝါ၊ နိမန္တကံ [မူကွဲ-နိဝါတကံ (ကုဏာလဇာတကေ)] ဝါပိ လဘေထ တာဒိသံ။\nသဗ္ဗာဝ [မူကွဲ-သဗ္ဗာပိ (သီ၊ ပီ၊)] ဣတ္ထီ ကယိရုံ [မူကွဲ-ကရေယျုံ (သီ၊ ပီ၊ က၊)] နု ပါပံ၊ အညံ အလဒ္ဓါ ပီဌသပ္ပိနာ သဒ္ဓိ'န္တိ။\n''ပုန စ ကထီယတိ 'မဟောသဓဿ ဘရိယာ အမရာ နာမ ဣတ္ထီ ဂါမကေ ဌပိတာ ပဝုတ္ထပတိကာ ရဟော နိသိန္နာ ဝိဝိတ္တာ ရာဇပ္ပဋိသမံ သာမိကံ ကရိတွာ သဟေဿန (မိလိန္ဒပဥှ၊၂ဝ၃) နိမန္တီယမာနာ ပါပံ နာကာသီ'တိ။ ယဒိ၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ ဘဂဝတာ ဘဏိတံ 'သစေ။ ပ ။ သဒ္ဓိ'န္တိ တေန ဟိ 'မဟောသဓဿ ဘရိယာ။ ပ ။ နာကာသီ'တိ ယံ ဝစနံ၊ တံ မိစ္ဆာ။ ယဒိ မဟောသဓဿ ဘရိယာ။ ပ ။ နာကာသိ၊ တေန ဟိ 'သစေ။ ပ ။ သဒ္ဓိ'န္တိ တမ္ပိ ဝစနံ မိစ္ဆာ။ အယမ္ပိ ဥဘတော ကောဋိကော ပဥှော တဝါနုပ္ပတ္တော၊ သော တယာ နိဗ္ဗာဟိတဗ္ဗော''တိ။\n''ဘာသိတမ္ပေတံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ 'သစေ။ ပ ။ သဒ္ဓိ'န္တိ။ ကထီယတိ စ 'မဟောသဓဿ ဘရိယာ ။ ပ ။ နာကာသီ'တိ။ ကရေယျ သာ၊ မဟာရာဇ၊ ဣတ္ထီ သဟဿံ လဘမာနာ တာဒိသေန ပုရိသေန သဒ္ဓိံ ပါပကမ္မံ၊ န သာ ကရေယျ သစေ ခဏံ ဝါ ရဟော ဝါ နိမန္တကံ ဝါပိ တာဒိသံ လဘေယျ၊ ဝိစိနန္တီ သာ၊ မဟာရာဇ၊ အမရာ ဣတ္ထီ န အဒ္ဒသ ခဏံ ဝါ ရဟော ဝါ နိမန္တကံ ဝါပိ တာဒိသံ။\n''ဣဓ လောကေ ဂရဟဘယာ ခဏံ န ပဿိ၊ ပရလောကေ နိရယဘယာ ခဏံ န ပဿိ၊ ကဋုကဝိပါကံ ပါပန္တိ ခဏံ န ပဿိ၊ ပိယံ အမုဉ္စိတုကာမာ ခဏံ န ပဿိ၊ သာမိကဿ ဂရုကတာယ ခဏံ န ပဿိ၊ ဓမ္မံ အပစာယန္တီ ခဏံ န ပဿိ၊ အနရိယံ ဂရဟန္တီ ခဏံ န ပဿိ၊ ကိရိယံ အဘိန္ဒိတုကာမာ ခဏံ န ပဿိ။ ဧဝရူပေဟိ ဗဟူဟိ ကာရဏေဟိ ခဏံ န ပဿိ။\n''ရဟောပိ သာ လောကေ ဝိစိနိတွာ အပဿန္တီ ပါပံ နာကာသိ။ သစေ သာ မနုေဿဟိ ရဟော လဘေယျ၊ အထ အမနုေဿဟိ ရဟော န လဘေယျ။ သစေ အမနုေဿဟိ ရဟော လဘေယျ၊ အထ ပရစိတ္တဝိဒူဟိ ပဗ္ဗဇိတေဟိ ရဟော န လဘေယျ။ သစေ ပရစိတ္တဝိဒူဟိ ပဗ္ဗဇိတေဟိ ရဟော လဘေယျ၊ အထ ပရစိတ္တဝိဒူနီဟိ ဒေဝတာဟိ ရဟော န လဘေယျ။ သစေ ပရစိတ္တဝိဒူနီဟိ ဒေဝတာဟိ ရဟော လဘေယျ၊ အတ္တနာဝ ပါပေဟိ ရဟော န လဘေယျ။ သစေ အတ္တနာဝ ပါပေဟိ ရဟော လဘေယျ၊ အထ အဓမ္မေန ရဟော န လဘေယျ။ ဧဝရူပေဟိ ဗဟုဝိဓေဟိ ကာရဏေဟိ ရဟော အလဘိတွာ ပါပံ နာကာသိ။\n''နိမန္တကမ္ပိ သာ လောကေ ဝိစိနိတွာ တာဒိသံ အလဘန္တီ ပါပံ နာကာသိ။ မဟောသဓေါ၊ မဟာရာဇ၊ ပဏ္ဍိတော အဋ္ဌဝီသတိယာ အင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတော။ ကတမေဟိ အဋ္ဌဝီသတိယာ အင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတော? မဟောသဓေါ၊ မဟာရာဇ၊ သူရော ဟိရိမာ သြတ္တပ္ပီ သပက္ခော မိတ္တသမ္ပန္နော ခမော သီလဝါ သစ္စဝါဒီ သောစေယျသမ္ပန္နော အက္ကောဓနော အနတိမာနီ အနုသူယကော ဝီရိယဝါ အာယူဟကော သင်္ဂါဟကော သံဝိဘာဂီ သခိလော နိဝါတဝုတ္တိ သဏှော အသဌော အမာယာဝီ အတိဗုဒ္ဓိသမ္ပန္နော ကိတ္တိမာ ဝိဇ္ဇာသမ္ပန္နော ဟိတေသီ ဥပနိဿိတာနံ (မိလိန္ဒပဥှ၊၂ဝ၄) ပတ္ထိတော သဗ္ဗဇနဿ ဓနဝါ ယသဝါ။ မဟောသဓေါ၊ မဟာရာဇ၊ ပဏ္ဍိတော ဣမေဟိ အဋ္ဌဝီသတိယာ အင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတော။ သာ အညံ တာဒိသံ နိမန္တကံ အလဘိတွာ ပါပံ နာကာသီ''တိ။ ''သာဓု၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ ဧဝမေတံ တထာ သမ္ပဋိစ္ဆာမီ''တိ။\n၉။ ''ဘန္တေ နာဂသေန၊ ဘာသိတမ္ပေတံ ဘဂဝတာ 'ဝိဂတဘယသန္တာသာ အရဟန္တော'တိ။ ပုန စ နဂရေ ရာဇဂဟေ ဓနပါလကံ ဟတ္ထိံ ဘဂဝတိ သြပတန္တံ ဒိသွာ ပဉ္စ ခီဏာသဝသတာနိ ပရိစ္စဇိတွာ ဇိနဝရံ ပက္ကန္တာနိ ဒိသာဝိဒိသံ ဧကံ ဌပေတွာ ထေရံ အာနန္ဒံ။ ကိံ နု ခေါ၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ တေ အရဟန္တော ဘယာ ပက္ကန္တာ၊ ပညာယိဿတိ သကေန ကမ္မေနာတိ ဒသဗလံ ပါတေတုကာမာ ပက္ကန္တာ၊ ဥဒါဟု တထာဂတဿ အတုလံ ဝိပုလမသမံ ပါဋိဟာရိယံ ဒဋ္ဌုကာမာ ပက္ကန္တာ? ယဒိ၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ ဘဂဝတာ ဘဏိတံ 'ဝိဂတဘယသန္တာသာ အရဟန္တော'တိ၊ တေန ဟိ 'နဂရေ။ ပ ။ အာနန္ဒ'န္တိ ယံ ဝစနံ တံ မိစ္ဆာ။ ယဒိ နဂရေ ရာဇဂဟေ ဓနပါလကံ ဟတ္ထိံ ဘဂဝတိ သြပတန္တံ ဒိသွာ ပဉ္စ ခီဏာသဝသတာနိ ပရိစ္စဇိတွာ ဇိနဝရံ ပက္ကန္တာနိ ဒိသာဝိဒိသံ ဧကံ ဌပေတွာ ထေရံ အာနန္ဒံ၊ တေန ဟိ 'ဝိဂတဘယသန္တာသာ အရဟန္တော'တိ တမ္ပိ ဝစနံ မိစ္ဆာ။ အယမ္ပိ ဥဘတော ကောဋိကော ပဥှော တဝါနုပ္ပတ္တော၊ သော တယာ နိဗ္ဗာဟိတဗ္ဗော''တိ။\n''ဘာသိတမ္ပေတံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ 'ဝိဂတဘယသန္တာသာ အရဟန္တော'တိ၊ နဂရေ ရာဇဂဟေ ဓနပါလကံ ဟတ္ထိံ ဘဂဝတိ သြပတန္တံ ဒိသွာ ပဉ္စ ခီဏာသဝသတာနိ ပရိစ္စဇိတွာ ဇိနဝရံ ပက္ကန္တာနိ ဒိသာဝိဒိသံ ဧကံ ဌပေတွာ ထေရံ အာနန္ဒံ၊ တဉ္စ ပန န ဘယာ၊ နာပိ ဘဂဝန္တံ ပါတေတုကာမတာယ။\n''ယေန ပန၊ မဟာရာဇ၊ ဟေတုနာ အရဟန္တော ဘာယေယျုံ ဝါ တာသေယျုံ ဝါ၊ သော ဟေတု အရဟန္တာနံ သမုစ္ဆိန္နော၊ တသ္မာ ဝိဂတဘယသန္တာသာ အရဟန္တော၊ ဘာယတိ နု၊ မဟာရာဇ၊ မဟာပထဝီ ခဏန္တေပိ ဘိန္ဒန္တေပိ ဓာရေန္တေပိ သမုဒ္ဒပဗ္ဗတဂိရိသိခရေတိ? ''န ဟိ၊ ဘန္တေ''တိ။ ''ကေန ကာရဏေန မဟာရာဇာ''တိ? ''နတ္ထိ၊ ဘန္တေ၊ မဟာပထဝိယာ သော ဟေတု၊ ယေန ဟေတုနာ မဟာပထဝီ (မိလိန္ဒပဥှ၊၂ဝ၅) ဘာယေယျ ဝါ တာသေယျ ဝါ''တိ။ ''ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ နတ္ထိ အရဟန္တာနံ သော ဟေတု၊ ယေန ဟေတုနာ အရဟန္တော ဘာယေယျုံ ဝါ တာသေယျုံ ဝါ။\n''ဘာယတိ နု၊ မဟာရာဇ၊ ဂိရိသိခရံ ဆိန္ဒန္တေ ဝါ ဘိန္ဒန္တေ ဝါ ပတန္တေ ဝါ အဂ္ဂိနာ ဒဟန္တေ ဝါ''တိ? ''န ဟိ၊ ဘန္တေ''တိ။ ''ကေန ကာရဏေန မဟာရာဇာ''တိ? ''နတ္ထိ၊ ဘန္တေ၊ ဂိရိသိခရဿ သော ဟေတု၊ ယေန ဟေတုနာ ဂိရိသိခရံ ဘာယေယျ ဝါ တာသေယျ ဝါ''တိ။ ''ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ နတ္ထိ အရဟန္တာနံ သော ဟေတု၊ ယေန ဟေတုနာ အရဟန္တော ဘာယေယျုံ ဝါ တာသေယျုံ ဝါ။\n''ယဒိပိ၊ မဟာရာဇ၊ လောကဓာတုသတသဟေဿသု ယေ ကေစိ သတ္တနိကာယပရိယာပန္နာ သဗ္ဗေပိ တေ သတ္တိဟတ္ထာ ဧကံ အရဟန္တံ ဥပဓာဝိတွာ တာသေယျုံ၊ န ဘဝေယျ အရဟတော စိတ္တဿ ကိဉ္စိ အညထတ္တံ။ ကိံ ကာရဏံ? အဋ္ဌာနမနဝကာသတာယ။\n''အပိ စ၊ မဟာရာဇ၊ တေသံ ခီဏာသဝါနံ ဧဝံ စေတောပရိဝိတက္ကော အဟောသိ 'အဇ္ဇ နရဝရပဝရေ ဇိနဝရဝသဘေ နဂရဝရမနုပ္ပဝိဋ္ဌေ ဝီထိယာ ဓနပါလကော ဟတ္ထီ အာပတိဿတိ၊ အသံသယမတိဒေဝဒေဝံ ဥပဋ္ဌာကော န ပရိစ္စဇိဿတိ၊ ယဒိ မယံ သဗ္ဗေပိ ဘဂဝန္တံ န ပရိစ္စဇိဿာမ၊ အာနန္ဒဿ ဂုဏော ပါကဋော န ဘဝိဿတိ၊ န ဟေဝ စ တထာဂတံ သမုပဂမိဿတိ ဟတ္ထိနာဂေါ၊ ဟန္ဒ မယံ အပဂစ္ဆာမ၊ ဧဝမိဒံ မဟတော ဇနကာယဿ ကိလေသဗန္ဓနမောက္ခော ဘဝိဿတိ၊ အာနန္ဒဿ စ ဂုဏော ပါကဋော ဘဝိဿတီ'တိ။ ဧဝံ တေ အရဟန္တော အာနိသံသံ ဒိသွာ ဒိသာဝိဒိသံ ပက္ကန္တာ''တိ။ ''သုဝိဘတ္တော၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ ပဥှော၊ ဧဝမေတံ နတ္ထိ အရဟန္တာနံ ဘယံ ဝါ သန္တာသော ဝါ၊ အာနိသံသံ ဒိသွာ အရဟန္တော ပက္ကန္တာ ဒိသာဝိဒိသ''န္တိ။\n၁ဝ။ ''ဘန္တေ နာဂသေန၊ တုမှေ ဘဏထ 'တထာဂတော သဗ္ဗညူ'တိ။ ပုန စ ဘဏထ 'တထာဂတေန သာရိပုတ္တမောဂ္ဂလ္လာနပ္ပမုခေ ဘိက္ခုသံဃေ ပဏာမိတေ (မိလိန္ဒပဥှ၊၂ဝ၆) စာတုမေယျကာ စ သကျာ ဗြဟ္မာ စ သဟမ္ပတိ ဗီဇူပမဉ္စ ဝစ္ဆတရုဏူပမဉ္စ ဥပဒေဿတွာ ဘဂဝန္တံ ပသာဒေသုံ ခမာပေသုံ နိဇ္ဈတ္တံ အကံသူ'တိ။ ကိံ နု ခေါ၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ အညာတာ တာ ဥပမာ တထာဂတဿ၊ ယာဟိ တထာဂတော ဥပမာဟိ သြရတော ခမိတော ဥပသန္တော နိဇ္ဈတ္တံ ဂတော? ယဒိ၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ တထာဂတဿ တာ ဥပမာ အညာတာ၊ တေန ဟိ ဗုဒ္ဓေါ အသဗ္ဗညူ၊ ယဒိ ဉာတာ၊ တေန ဟိ သြကဿ ပသယှ ဝီမံသာပေက္ခော ပဏာမေသိ၊ တေန ဟိ တဿ အကာရုညတာ သမ္ဘဝတိ။ အယမ္ပိ ဥဘတော ကောဋိကော ပဥှော တဝါနုပ္ပတ္တော၊ သော တယာ နိဗ္ဗာဟိတဗ္ဗော''တိ။\n''သဗ္ဗညူ၊ မဟာရာဇ၊ တထာဂတော၊ တာဟိ စ ဥပမာဟိ ဘဂဝါ ပသန္နော သြရတော ခမိတော ဥပသန္တော နိဇ္ဈတ္တံ ဂတော။ ဓမ္မဿာမီ၊ မဟာရာဇ၊ တထာဂတော၊ တထာဂတပ္ပဝေဒိတေဟေဝ တေ သြပမ္မေဟိ တထာဂတံ အာရာဓေသုံ တောသေသုံ ပသာဒေသုံ၊ တေသဉ္စ တထာဂတော ပသန္နော 'သာဓူ'တိ အဗ္ဘာနုမောဒိ။\n''ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ဣတ္ထီ သာမိကဿ သန္တကေနေဝ ဓနေန သာမိကံ အာရာဓေတိ တောသေတိ ပသာဒေတိ၊ တဉ္စ သာမိကော 'သာဓူ'တိ အဗ္ဘာနုမောဒတိ၊ ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ စာတုမေယျကာ စ သကျာ ဗြဟ္မာ စ သဟမ္ပတိ တထာဂတပ္ပဝေဒိတေဟေဝ သြပမ္မေဟိ တထာဂတံ အာရာဓေသုံ တောသေသုံ ပသာဒေသုံ၊ တေသဉ္စ တထာဂတော ပသန္နော 'သာဓူ'တိ အဗ္ဘာနုမောဒိ။\n''ယထာ ဝါ ပန၊ မဟာရာဇ၊ ကပ္ပကော ရညော သန္တကေနေဝ သုဝဏ္ဏဖဏကေန ရညော ဥတ္တမင်္ဂံ ပသာဓယမာနော ရာဇာနံ အာရာဓေတိ တောသေတိ ပသာဒေတိ၊ တဿ စ ရာဇာ ပသန္နော 'သာဓူ'တိ အဗ္ဘာနုမောဒတိ၊ ယထိစ္ဆိတမနုပ္ပဒေတိ၊ ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ စာတုမေယျကာ စ သကျာ ဗြဟ္မာ စ သဟမ္ပတိ တထာဂတပ္ပဝေဒိတေဟေဝ သြပမ္မေဟိ တထာဂတံ အာရာဓေသုံ တောသေသုံ ပသာဒေသုံ၊ တေသဉ္စ တထာဂတော ပသန္နော 'သာဓူ'တိ အဗ္ဘာနုမောဒိ။\n''ယထာ ဝါ ပန၊ မဟာရာဇ၊ သဒ္ဓိဝိဟာရိကော ဥပဇ္ဈာယာဘတံ ပိဏ္ဍပါတံ ဂဟေတွာ ဥပဇ္ဈာယဿ ဥပနာမေန္တော ဥပဇ္ဈာယံ အာရာဓေတိ တောသေတိ ပသာဒေတိ၊ တဉ္စ ဥပဇ္ဈာယော ပသန္နော 'သာဓူ'တိ အဗ္ဘာနုမောဒတိ၊ ဧဝမေဝ (မိလိန္ဒပဥှ၊၂ဝ၇) ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ စာတုမေယျကာ စ သကျာ ဗြဟ္မာ စ သဟမ္ပတိ တထာဂတပ္ပဝေဒိတေဟေဝ သြပမ္မေဟိ တထာဂတံ အာရာဓေသုံ တောသေသုံ ပသာဒေသုံ၊ တေသဉ္စ တထာဂတော ပသန္နော 'သာဓူ'တိ အဗ္ဘာနုမောဒိတွာ သဗ္ဗဒုက္ခပရိမုတ္တိယာ ဓမ္မံ ဒေသေသီ''တိ။ ''သာဓု၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ ဧဝမေတံ တထာ သမ္ပဋိစ္ဆာမီတိ။\n၁။ ''ဘန္တေ (မိလိန္ဒပဥှ၊၂ဝ၈) နာဂသေန၊ ဘာသိတမ္ပေတံ ဘဂဝတာ --\n'''သန္ထဝတော ဘယံ ဇာတံ၊ နိကေတာ ဇာယတေ ရဇော။\nအနိကေတမသန္ထဝံ၊ ဧတံ ဝေ မုနိဒဿန'န္တိ။\n''ပုန စ ဘဂဝတာ ဘဏိတံ 'ဝိဟာရေ ကာရယေ ရမ္မေ၊ ဝါသယေတ္ထ ဗဟုဿုတေ'တိ။ ယဒိ၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ တထာဂတေန ဘဏိတံ 'သန္ထဝတော ဘယံ ဇာတံ၊ နိကေတာ ဇာယတေ ရဇော။ အနိကေတမသန္ထဝံ၊ ဧတံ ဝေ မုနိဒဿန'န္တိ၊ တေန ဟိ 'ဝိဟာရေ ကာရယေ ရမ္မေ၊ ဝါသယေတ္ထ ဗဟုဿုတေ'တိ ယံ ဝစနံ၊ တံ မိစ္ဆာ။ ယဒိ တထာဂတေန ဘဏိတံ 'ဝိဟာရေ ကာရယေ ရမ္မေ၊ ဝါသယေတ္ထ ဗဟုဿုတေ'တိ၊ တေန ဟိ 'သန္ထဝတော ဘယံ ဇာတံ၊ နိကေတာ ဇာယတေ ရဇော။ အနိကေတမသန္ထဝံ၊ ဧတံ ဝေ မုနိဒဿန'န္တိ တမ္ပိ ဝစနံ မိစ္ဆာ။ အယမ္ပိ ဥဘတော ကောဋိကော ပဥှော တဝါနုပ္ပတ္တော၊ သော တယာ နိဗ္ဗာဟိတဗ္ဗော''တိ။\n''ဘာသိတမ္ပေတံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ 'သန္ထဝတော ဘယံ ဇာတံ၊ နိကေတာ ဇာယတေ ရဇော။ အနိကေတမသန္ထဝံ၊ ဧတံ ဝေ မုနိဒဿန'န္တိ။ ဘဏိတဉ္စ 'ဝိဟာရေ ကာရယေ ရမ္မေ၊ ဝါသယေတ္ထ ဗဟုဿုတေ'တိ။ ယံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ ဘဏိတံ 'သန္ထဝတော ဘယံ ဇာတံ၊ နိကေတာ ဇာယတေ ရဇော။ အနိကေတမသန္ထဝံ၊ ဧတံ ဝေ မုနိဒဿန'န္တိ၊ တံ သဘာဝဝစနံ အသေသဝစနံ နိေဿသဝစနံ နိပ္ပရိယာယဝစနံ သမဏာနုစ္ဆဝံ သမဏသာရုပ္ပံ သမဏပ္ပတိရူပံ သမဏာရဟံ သမဏဂေါစရံ သမဏပ္ပဋိပဒါ သမဏပ္ပဋိပတ္တိ။ ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ အာရညကော မိဂေါ အရညေ ပဝနေ စရမာနော နိရာလယော အနိကေတော ယထိစ္ဆကံ သယတိ၊ ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ ဘိက္ခုနာ 'သန္ထဝတော ဘယံ ဇာတံ၊ နိကေတာ ဇာယတေ ရဇော။ အနိကေတမသန္ထဝံ၊ ဧတံ ဝေ မုနိဒဿန'န္တိ စိန္တေတဗ္ဗံ။\n''ယံ ပန၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ ဘဏိတံ 'ဝိဟာရေ ကာရယေ ရမ္မေ၊ ဝါသယေတ္ထ ဗဟုဿုတေ'တိ၊ တံ ဒွေ အတ္ထဝသေ သမ္ပဿမာနေန ဘဂဝတာ ဘဏိတံ။ ကတမေ ဒွေ? ဝိဟာရဒါနံ နာမ သဗ္ဗဗုဒ္ဓေဟိ ဝဏ္ဏိတံ အနုမတံ ထောမိတံ (မိလိန္ဒပဥှ၊၂ဝ၉) ပသတ္ထံ၊ တံ တေ ဝိဟာရဒါနံ ဒတွာ ဇာတိဇရာမရဏာ ပရိမုစ္စိဿန္တီတိ။ အယံ တာဝ ပဌမော အာနိသံသော ဝိဟာရဒါနေ။\n''ပုန စပရံ ဝိဟာရေ ဝိဇ္ဇမာနေ ဘိက္ခုနိယော ဗျတ္တသင်္ကေတာ ဘဝိဿန္တိ၊ သုလဘံ ဒဿနံ ဒဿနကာမာနံ၊ အနိကေတေ ဒုဒ္ဒဿနာ ဘဝိဿန္တီတိ။ အယံ ဒုတိယော အာနိသံသော ဝိဟာရဒါနေ။ ဣမေ ဒွေ အတ္ထဝသေ သမ္ပဿမာနေန ဘဂဝတာ ဘဏိတံ 'ဝိဟာရေ ကာရယေ ရမ္မေ၊ ဝါသယေတ္ထ ဗဟုဿုတေ'တိ၊ န တတ္ထ ဗုဒ္ဓပုတ္တေန အာလယော ကရဏီယော နိကေတေ''တိ။ ''သာဓု၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ ဧဝမေတံ တထာ သမ္ပဋိစ္ဆာမီ''တိ။\n၂။ ''ဘန္တေ နာဂသေန၊ ဘာသိတမ္ပေတံ ဘဂဝတာ --\n'''ဥတ္တိဋ္ဌေ နပ္ပမဇ္ဇေယျ၊ ဥဒရေ သံယတော သိယာ'တိ။\n''ပုန စ ဘဂဝတာ ဘဏိတံ 'အဟံ ခေါ ပနုဒါယိ၊ အပ္ပေကဒါ ဣမိနာ ပတ္တေန သမတိတ္တိကမ္ပိ ဘုဉ္ဇာမိ၊ ဘိယျောပိ ဘုဉ္ဇာမီ'တိ။ ယဒိ၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ ဘဂဝတာ ဘဏိတံ 'ဥတ္တိဋ္ဌေ နပ္ပမဇ္ဇေယျ၊ ဥဒရေ သံယတော သိယာ'တိ၊ တေန ဟိ 'အဟံ ခေါ ပနုဒါယိ၊ အပ္ပေကဒါ ဣမိနာ ပတ္တေန သမတိတ္ထိကမ္ပိ ဘုဉ္ဇာမိ၊ ဘိယျောပိ ဘုဉ္ဇာမီ'တိ ယံ ဝစနံ၊ တံ မိစ္ဆာ။ ယဒိ တထာဂတေန ဘဏိတံ 'အဟံ ခေါ ပနုဒါယိ၊ အပ္ပေကဒါ ဣမိနာ ပတ္တေန သမတိတ္ထိကမ္ပိ ဘုဉ္ဇာမိ၊ ဘိယျောပိ ဘုဉ္ဇာမီ'တိ၊ တေန ဟိ 'ဥတ္တိဋ္ဌေ နပ္ပမဇ္ဇေယျ၊ ဥဒရေ သံယတော သိယာ'တိ တမ္ပိ ဝစနံ မိစ္ဆာ။ အယမ္ပိ ဥဘတော ကောဋိကော ပဥှော တဝါနုပ္ပတ္တော၊ သော တယာ နိဗ္ဗာဟိတဗ္ဗော''တိ။\n''ဘာသိတမ္ပေတံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ 'ဥတ္တိဋ္ဌေ နပ္ပမဇ္ဇေယျ၊ ဥဒရေ သံယတော သိယာ'တိ၊ ဘဏိတဉ္စ 'အဟံ ခေါ ပနုဒါယိ၊ အပ္ပေကဒါ ဣမိနာ ပတ္တေန သမတိတ္တိကမ္ပိ ဘုဉ္ဇာမိ၊ ဘိယျောပိ ဘုဉ္ဇာမီ'တိ။ ယံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ ဘဏိတံ 'ဥတ္တိဋ္ဌေ နပ္ပမဇ္ဇေယျ၊ ဥဒရေ သံယတော သိယာ'တိ၊ တံ သဘာဝဝစနံ အသေသဝစနံ နိေဿသဝစနံ နိပ္ပရိယာယဝစနံ ဘူတဝစနံ တစ္ဆဝစနံ ယာထာဝဝစနံ အဝိပရီတဝစနံ ဣသိဝစနံ မုနိဝစနံ ဘဂဝန္တဝစနံ အရဟန္တဝစနံ (မိလိန္ဒပဥှ၊၂၁ဝ) ပစ္စေကဗုဒ္ဓဝစနံ ဇိနဝစနံ သဗ္ဗညုဝစနံ တထာဂတဿ အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ ဝစနံ။\n''ဥဒရေ အသံယတော၊ မဟာရာဇ၊ ပါဏမ္ပိ ဟနတိ၊ အဒိန္နမ္ပိ အာဒိယတိ၊ ပရဒါရမ္ပိ ဂစ္ဆတိ၊ မုသာပိ ဘဏတိ၊ မဇ္ဇမ္ပိ ပိဝတိ၊ မာတရမ္ပိ ဇီဝိတာ ဝေါရောပေတိ၊ ပိတရမ္ပိ ဇီဝိတာ ဝေါရောပေတိ၊ အရဟန္တမ္ပိ ဇီဝိတာ ဝေါရောပေတိ၊ သံဃမ္ပိ ဘိန္ဒတိ၊ ဒုဋ္ဌေန စိတ္တေန တထာဂတဿ လောဟိတမ္ပိ ဥပ္ပါဒေတိ။ နနု၊ မဟာရာဇ၊ ဒေဝဒတ္တော ဥဒရေ အသံယတော သံဃံ ဘိန္ဒိတွာ ကပ္ပဋ္ဌိယံ ကမ္မံ အာယူဟိ [မူကွဲ-အာယူဟတိ (က)] ဧဝရူပါနိ၊ မဟာရာဇ၊ အညာနိပိ ဗဟုဝိဓာနိ ကာရဏာနိ ဒိသွာ ဘဂဝတာ ဘဏိတံ 'ဥတ္တိဋ္ဌေ နပ္ပမဇ္ဇေယျ၊ ဥဒရေ သံယတော သိယာ'တိ။\n''ဥဒရေ သံယတော၊ မဟာရာဇ၊ စတုသစ္စာဘိသမယံ အဘိသမေတိ၊ စတ္တာရိ သာမညဖလာနိ သစ္ဆိကရောတိ၊ စတူသု ပဋိသမ္ဘိဒါသု အဋ္ဌသု သမာပတ္တီသု ဆသု အဘိညာသု ဝသီဘာဝံ ပါပုဏာတိ၊ ကေဝလဉ္စ သမဏဓမ္မံ ပူရေတိ။ နနု၊ မဟာရာဇ၊ သုကပေါတကော ဥဒရေ သံယတော ဟုတွာ ယာဝ တာဝတိံသဘဝနံ ကမ္ပေတွာ သက္ကံ ဒေဝါနမိန္ဒံ ဥပဋ္ဌာနမုပနေသိ၊ ဧဝရူပါနိ၊ မဟာရာဇ၊ အညာနိပိ ဗဟုဝိဓာနိ ကာရဏာနိ ဒိသွာ ဘဂဝတာ ဘဏိတံ 'ဥတ္တိဋ္ဌေ နပ္ပမဇ္ဇေယျ၊ ဥဒရေ သံယတော သိယာ'တိ။\n''ယံ ပန၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ ဘဏိတံ 'အဟံ ခေါ ပနုဒါယိ အပ္ပေကဒါ ဣမိနာ ပတ္တေန သမတိတ္တိကမ္ပိ ဘုဉ္ဇာမိ၊ ဘိယျောပိ ဘုဉ္ဇာမီ'တိ၊ တံ ကတကိစ္စေန နိဋ္ဌိတကိရိယေန သိဒ္ဓတ္ထေန ဝုသိတဝေါသာနေန နိရာဝရဏေန သဗ္ဗညုနာ သယမ္ဘုနာ တထာဂတေန အတ္တာနံ ဥပါဒါယ ဘဏိတံ။\n''ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ဝန္တဿ ဝိရိတ္တဿ အနုဝါသိတဿ အာတုရဿ သပ္ပါယကိရိယာ ဣစ္ဆိတဗ္ဗာ ဟောတိ၊ ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ သကိလေသဿ အဒိဋ္ဌသစ္စဿ ဥဒရေ သံယမော ကရဏီယော ဟောတိ။ ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ မဏိရတနဿ သပ္ပဘာသဿ ဇာတိမန္တဿ အဘိဇာတိပရိသုဒ္ဓဿ မဇ္ဇနနိဃံသနပရိသောဓနေန ကရဏီယံ န ဟောတိ၊ ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ တထာဂတဿ ဗုဒ္ဓဝိသယေ ပါရမိံ ဂတဿ ကိရိယာကရဏေသု အာဝရဏံ န ဟောတီ''တိ။ ''သာဓု၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ ဧဝမေတံ တထာ သမ္ပဋိစ္ဆာမီ''တိ။\n၃။ ''ဘန္တေ (မိလိန္ဒပဥှ၊၂၁၁) နာဂသေန၊ ဘာသိတမ္ပေတံ ဘဂဝတာ 'အဟမသ္မိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဗြာဟ္မဏော ယာစယောဂေါ သဒါ ပယတပါဏိ အန္တိမဒေဟဓရော အနုတ္တရော ဘိသက္ကော သလ္လကတ္တော'တိ။ ပုန စ ဘဏိတံ ဘဂဝတာ 'ဧတဒဂ္ဂံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ မမ သာဝကာနံ ဘိက္ခူနံ အပ္ပါဗာဓာနံ ယဒိဒံ ဗာကုလော'တိ။ ဘဂဝတော စ သရီရေ ဗဟုက္ခတ္တုံ အာဗာဓေါ ဥပ္ပန္နော ဒိဿတိ။ ယဒိ၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ တထာဂတော အနုတ္တရော၊ တေန ဟိ 'ဧတဒဂ္ဂံ။ ပ ။ ဗာကုလော'တိ ယံ ဝစနံ၊ တံ မိစ္ဆာ။ ယဒိ ထေရော ဗာကုလော အပ္ပါဗာဓာနံ အဂ္ဂေါ၊ တေန ဟိ 'အဟမသ္မိ။ ပ ။ သလ္လကတ္တော'တိ တမ္ပိ ဝစနံ မိစ္ဆာ။ အယမ္ပိ ဥဘတော ကောဋိကော ပဥှော တဝါနုပ္ပတ္တော၊ သော တယာ နိဗ္ဗာဟိတဗ္ဗော''တိ။\n''ဘာသိတမ္ပေတံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ 'အဟမသ္မိ။ ပ ။ သလ္လကတ္တော'တိ၊ ဘဏိတဉ္စ 'ဧတဒဂ္ဂံ။ ပ ။ ဗာကုလော'တိ၊ တဉ္စ ပန ဗာဟိရာနံ အာဂမာနံ အဓိဂမာနံ ပရိယတ္တီနံ အတ္တနိ ဝိဇ္ဇမာနတံ သန္ဓာယ ဘာသိတံ။\n''သန္တိ ခေါ ပန၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတော သာဝကာ ဌာနစင်္ကမိကာ၊ တေ ဌာနေန စင်္ကမေန ဒိဝါရတ္တိံ ဝီတိနာမေန္တိ၊ ဘဂဝါ ပန၊ မဟာရာဇ၊ ဌာနေန စင်္ကမေန နိသဇ္ဇာယ သယနေန ဒိဝါရတ္တိံ ဝီတိနာမေတိ၊ ယေ တေ၊ မဟာရာဇ၊ ဘိက္ခူ ဌာနစင်္ကမိကာ၊ တေ တေန အင်္ဂေန အတိရေကာ။\n''သန္တိ ခေါ ပန၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတော သာဝကာ ဧကာသနိကာ၊ တေ ဇီဝိတဟေတုပိ ဒုတိယံ ဘောဇနံ န ဘုဉ္ဇန္တိ၊ ဘဂဝါ ပန၊ မဟာရာဇ၊ ဒုတိယမ္ပိ ယာဝ တတိယမ္ပိ ဘောဇနံ ဘုဉ္ဇတိ၊ ယေ တေ၊ မဟာရာဇ၊ ဘိက္ခူ ဧကာသနိကာ၊ တေ တေန အင်္ဂေန အတိရေကာ၊ အနေကဝိဓာနိ၊ မဟာရာဇ၊ တာနိ ကာရဏာနိ တေသံ တေသံ တံ တံ သန္ဓာယ ဘဏိတာနိ။ ဘဂဝါ ပန၊ မဟာရာဇ၊ အနုတ္တရော သီလေန သမာဓိနာ ပညာယ ဝိမုတ္တိယာ ဝိမုတ္တိဉာဏဒဿနေန ဒသဟိ စ ဗလေဟိ စတူဟိ ဝေသာရဇ္ဇေဟိ အဋ္ဌာရသဟိ ဗုဒ္ဓဓမ္မေဟိ ဆဟိ အသာဓာရဏေဟိ ဉာဏေဟိ၊ ကေဝလေ စ ဗုဒ္ဓဝိသယေ တံ သန္ဓာယ ဘဏိတံ 'အဟမသ္မိ။ ပ ။ သလ္လကတ္တော'တိ။\n''ဣဓ၊ မဟာရာဇ၊ မနုေဿသု ဧကော ဇာတိမာ ဟောတိ၊ ဧကော ဓနဝါ၊ ဧကော ဝိဇ္ဇဝါ၊ ဧကော သိပ္ပဝါ၊ ဧကော သူရော၊ ဧကော ဝိစက္ခဏော၊ သဗ္ဗေပေတေ အဘိဘဝိယ ရာဇာ ယေဝ တေသံ ဥတ္တမော ဟောတိ၊ ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝါ သဗ္ဗသတ္တာနံ အဂ္ဂေါ ဇေဋ္ဌော သေဋ္ဌော။\n''ယံ (မိလိန္ဒပဥှ၊၂၁၂) ပန အာယသ္မာ ဗာကုလော အပ္ပါဗာဓေါ အဟောသိ၊ တံ အဘိနီဟာရဝသေန၊ သော ဟိ၊ မဟာရာဇ၊ အနောမဒဿိဿ ဘဂဝတော ဥဒရဝါတာဗာဓေ ဥပ္ပန္နေ ဝိပဿိဿ စ ဘဂဝတော အဋ္ဌသဋ္ဌိယာ စ ဘိက္ခုသတသဟဿာနံ တိဏပုပ္ဖကရောဂေ ဥပ္ပန္နေ သယံ တာပသော သမာနော နာနာဘေသဇ္ဇေဟိ တံ ဗျာဓိံ အပနေတွာ အပ္ပါဗာဓတံ ပတ္တော၊ ဘဏိတော စ 'ဧတဒဂ္ဂံ။ ပ ။ ဗာကုလော'တိ။\n''ဘဂဝတော၊ မဟာရာဇ၊ ဗျာဓိမှိ ဥပ္ပဇ္ဇန္တေပိ အနုပ္ပဇ္ဇန္တေပိ ဓုတင်္ဂံ အာဒိယန္တေပိ အနာဒိယန္တေပိ နတ္ထိ ဘဂဝတာ သဒိသော ကောစိ သတ္တော။ ဘာသိတမ္ပေတံ မဟာရာဇ ဘဂဝတာ ဒေဝါတိဒေဝေန သံယုတ္တနိကာယဝရလဉ္ဆကေ --\n'''ယာဝတာ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သတ္တာ အပဒါ ဝါ ဒွိပဒါ ဝါ စတုပ္ပဒါ ဝါ ဗဟုပ္ပဒါ ဝါ ရူပိနော ဝါ အရူပိနော ဝါ သညိနော ဝါ အသညိနော ဝါ နေဝသညီနာသညိနော ဝါ၊ တထာဂတော တေသံ အဂ္ဂမက္ခာယတိ အရဟံ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ'တိ။ 'သာဓု၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ ဧဝမေတံ တထာ သမ္ပဋိစ္ဆာမီ'''တိ။\n၄။ ''ဘန္တေ နာဂသေန၊ ဘာသိတမ္ပေတံ ဘဂဝတာ 'တထာဂတော ဘိက္ခဝေ၊ အရဟံ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ အနုပ္ပန္နဿ မဂ္ဂဿ ဥပ္ပါဒေတာ'တိ။ ပုန စ ဘဏိတံ 'အဒ္ဒသံ ခွါဟံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပုရာဏံ မဂ္ဂံ ပုရာဏံ အဉ္ဇသံ ပုဗ္ဗကေဟိ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေဟိ အနုယာတ'န္တိ။ ယဒိ၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ တထာဂတော အနုပ္ပန္နဿ မဂ္ဂဿ ဥပ္ပါဒေတာ၊ တေန ဟိ 'အဒ္ဒသံ ခွါဟံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပုရာဏံ မဂ္ဂံ ပုရာဏံ အဉ္ဇသံ ပုဗ္ဗကေဟိ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေဟိ အနုယာတ'န္တိ ယံ ဝစနံ၊ တံ မိစ္ဆာ။ ယဒိ တထာဂတေန ဘဏိတံ 'အဒ္ဒသံ ခွါဟံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပုရာဏံ မဂ္ဂံ ပုရာဏံ အဉ္ဇသံ ပုဗ္ဗကေဟိ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေဟိ အနုယာတ'န္တိ၊ တေန ဟိ 'တထာဂတော၊ ဘိက္ခဝေ၊ အရဟံ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ အနုပ္ပန္နဿ မဂ္ဂဿ ဥပ္ပါဒေတာ'တိ တမ္ပိ ဝစနံ မိစ္ဆာ။ အယမ္ပိ ဥဘတော ကောဋိကော ပဥှော တဝါနုပ္ပတ္တော၊ သော တယာ နိဗ္ဗာဟိတဗ္ဗော''တိ။\n''ဘာသိတမ္ပေတံ (မိလိန္ဒပဥှ၊၂၁၃၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ 'တထာဂတော၊ ဘိက္ခဝေ၊ အရဟံ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ အနုပ္ပန္နဿ မဂ္ဂဿ ဥပ္ပါဒေတာ'တိ။ ဘဏိတဉ္စ 'အဒ္ဒသံ ခွါဟံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပုရာဏံ မဂ္ဂံ ပုရာဏံ အဉ္ဇသံ ပုဗ္ဗကေဟိ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေဟိ အနုယာတ'န္တိ၊ တံ ဒွယမ္ပိ သဘာဝဝစနမေဝ၊ ပုဗ္ဗကာနံ၊ မဟာရာဇ၊ တထာဂတာနံ အန္တရဓာနေန အသတိ အနုသာသကေ မဂ္ဂေါ အန္တရဓာယိ၊ တံ [မူကွဲ-သော တံ (သီ၊ ပီ၊ က၊)] တထာဂတော မဂ္ဂံ လုဂ္ဂံ ပလုဂ္ဂံ ဂူဠှံ ပိဟိတံ ပဋိစ္ဆန္နံ အသဉ္စရဏံ ပညာစက္ခုနာ သမ္ပဿမာနော [မူကွဲ-သမ္မသမာနော (သီ၊ ပီ၊)] အဒ္ဒသ ပုဗ္ဗကေဟိ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေဟိ အနုယာတံ၊ တံကာရဏာ အာဟ 'အဒ္ဒသံ ခွါဟံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပုရာဏံ မဂ္ဂံ ပုရာဏံ အဉ္ဇသံ ပုဗ္ဗကေဟိ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေဟိ အနုယာတ'န္တိ။\n''ပုဗ္ဗကာနံ၊ မဟာရာဇ၊ တထာဂတာနံ အန္တရဓာနေန အသတိ အနုသာသကေ လုဂ္ဂံ ပလုဂ္ဂံ ဂူဠှံ ပိဟိတံ ပဋိစ္ဆန္နံ အသဉ္စရဏံ မဂ္ဂံ ယံ ဒါနိ တထာဂတော သဉ္စရဏံ အကာသိ၊ တံကာရဏာ အာဟ 'တထာဂတော၊ ဘိက္ခဝေ၊ အရဟံ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ အနုပ္ပန္နဿ မဂ္ဂဿ ဥပ္ပါဒေတာ'တိ။\n''ဣဓ၊ မဟာရာဇ၊ ရညော စက္ကဝတ္တိဿ အန္တရဓာနေန မဏိရတနံ ဂိရိသိခန္တရေ နိလီယတိ၊ အပရဿ စက္ကဝတ္တိဿ သမ္မာပဋိပတ္တိယာ ဥပဂစ္ဆတိ၊ အပိ နု ခေါ တံ၊ မဟာရာဇ၊ မဏိရတနံ တဿ ပကတ''န္တိ? ''န ဟိ၊ ဘန္တေ၊ ပါကတိကံ ယေဝ တံ မဏိရတနံ၊ တေန ပန နိဗ္ဗတ္တိတ''န္တိ [မူကွဲ-နိဗ္ဗတ္တန္တိ (သီ၊ ပီ)] ''ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ ပါကတိကံ ပုဗ္ဗကေဟိ တထာဂတေဟိ အနုစိဏ္ဏံ အဋ္ဌင်္ဂိကံ သိဝံ မဂ္ဂံ အသတိ အနုသာသကေ လုဂ္ဂံ ပလုဂ္ဂံ ဂူဠှံ ပိဟိတံ ပဋိစ္ဆန္နံ အသဉ္စရဏံ ဘဂဝါ ပညာစက္ခုနာ သမ္ပဿမာနော ဥပ္ပါဒေသိ၊ သဉ္စရဏံ အကာသိ၊ တံကာရဏာ အာဟ 'တထာဂတော၊ ဘိက္ခဝေ၊ အရဟံ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ အနုပ္ပန္နဿ မဂ္ဂဿ ဥပ္ပါဒေတာ'တိ။\n''ယထာ ဝါ ပန၊ မဟာရာဇ၊ သန္တံ ယေဝ ပုတ္တံ ယောနိယာ ဇနယိတွာ မာတာ 'ဇနိကာ'တိ ဝုစ္စတိ၊ ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ တထာဂတော သန္တံ ယေဝ မဂ္ဂံ လုဂ္ဂံ ပလုဂ္ဂံ ဂူဠှံ ပိဟိတံ ပဋိစ္ဆန္နံ အသဉ္စရဏံ ပညာစက္ခုနာ သမ္ပဿမာနော ဥပ္ပါဒေသိ၊ သဉ္စရဏံ အကာသိ၊ တံကာရဏာ အာဟ 'တထာဂတော၊ ဘိက္ခဝေ၊ အရဟံ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ အနုပ္ပန္နဿ မဂ္ဂဿ ဥပ္ပါဒေတာ'တိ။\n''ယထာ ဝါ ပန၊ မဟာရာဇ၊ ကောစိ ပုရိသော ယံ ကိဉ္စိ နဋ္ဌံ ပဿတိ၊ 'တေန တံ ဘဏ္ဍံ နိဗ္ဗတ္တိတ'န္တိ ဇနော ဝေါဟရတိ၊ ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ တထာဂတော သန္တံ ယေဝ မဂ္ဂံ လုဂ္ဂံ ပလုဂ္ဂံ ဂူဠှံ ပိဟိတံ ပဋိစ္ဆန္နံ အသဉ္စရဏံ (မိလိန္ဒပဥှ၊၂၁၄) ပညာစက္ခုနာ သမ္ပဿမာနော ဥပ္ပါဒေသိ၊ သဉ္စရဏံ အကာသိ၊ တံကာရဏာ အာဟ 'တထာဂတော၊ ဘိက္ခဝေ၊ အရဟံ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ အနုပ္ပန္နဿ မဂ္ဂဿ ဥပ္ပါဒေတာ'တိ။\n''ယထာ ဝါ ပန၊ မဟာရာဇ၊ ကောစိ ပုရိသော ဝနံ သောဓေတွာ ဘူမိံ နီဟရတိ၊ 'တဿ သာ ဘူမီ'တိ ဇနော ဝေါဟရတိ၊ န စေသာ ဘူမိ တေန ပဝတ္တိတာ၊ တံ ဘူမိံ ကာရဏံ ကတွာ ဘူမိသာမိကော နာမ ဟောတိ၊ ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ တထာဂတော သန္တံ ယေဝ မဂ္ဂံ လုဂ္ဂံ ပလုဂ္ဂံ ဂူဠှံ ပိဟိတံ ပဋိစ္ဆန္နံ အသဉ္စရဏံ ပညာယ သမ္ပဿမာနော ဥပ္ပါဒေသိ၊ သဉ္စရဏံ အကာသိ၊ တံကာရဏာ အာဟ 'တထာဂတော၊ ဘိက္ခဝေ၊ အရဟံ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ အနုပ္ပန္နဿ မဂ္ဂဿ ဥပ္ပါဒေတာ'''တိ။ ''သာဓု၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ ဧဝမေတံ တထာ သမ္ပဋိစ္ဆာမီ''တိ။\n၅။ ''ဘန္တေ နာဂသေန၊ ဘာသိတမ္ပေတံ ဘဂဝတာ 'ပုဗ္ဗေ ဝါဟံ မနုဿဘူတော သမာနော သတ္တာနံ အဝိဟေဌကဇာတိကော အဟောသိ'န္တိ။ ပုန စ ဘဏိတံ 'လောမသကဿပေါ နာမ ဣသိ သမာနော အနေကသတေ ပါဏေ ဃာတယိတွာ ဝါဇပေယျံ မဟာယညံ ယဇီ'တိ။ ယဒိ၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ ဘဂဝတာ ဘဏိတံ 'ပုဗ္ဗေ ဝါဟံ မနုဿဘူတော သမာနော သတ္တာနံ အဝိဟေဌကဇာတိကော အဟောသိ'န္တိ၊ တေန ဟိ 'လောမသကဿပေန ဣသိနာ အနေကသတေ ပါဏေ ဃာတယိတွာ ဝါဇပေယျံ မဟာယညံ ယဇိတ'န္တိ ယံ ဝစနံ၊ တံ မိစ္ဆာ။ ယဒိ 'လောမသကဿပေန ဣသိနာ အနေကသတေ ပါဏေ ဃာတယိတွာ ဝါဇပေယျံ မဟာယညံ ယဇိတံ'၊ တေန ဟိ 'ပုဗ္ဗေ ဝါဟံ မနုဿဘူတော သမာနော သတ္တာနံ အဝိဟေဌကဇာတိကော အဟောသိ'န္တိ တမ္ပိ ဝစနံ မိစ္ဆာ။ အယမ္ပိ ဥဘတော ကောဋိကော ပဥှော တဝါနုပ္ပတ္တော၊ သော တယာ နိဗ္ဗာဟိတဗ္ဗော''တိ။\n''ဘာသိတမ္ပေတံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ 'ပုဗ္ဗေ ဝါဟံ မနုဿဘူတော သမာနော သတ္တာနံ အဝိဟေဌကဇာတိကော အဟောသိ'န္တိ၊ 'လောမသကဿပေန ဣသိနာ အနေကသတေ ပါဏေ ဃာတယိတွာ ဝါဇပေယျံ မဟာယညံ ယဇိတံ'၊ တဉ္စ ပန ရာဂဝသေန ဝိသညိနာ၊ နော သစေတနေနာ''တိ။\n''အဋ္ဌိမေ (မိလိန္ဒပဥှ၊၂၁၅၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ ပုဂ္ဂလာ ပါဏံ ဟနန္တိ။ ကတမေ အဋ္ဌ? ရတ္တော ရာဂဝသေန ပါဏံ ဟနတိ၊ ဒုဋ္ဌော ဒေါသဝသေန ပါဏံ ဟနတိ၊ မူဠှော မောဟဝသေန ပါဏံ ဟနတိ၊ မာနီ မာနဝသေန ပါဏံ ဟနတိ၊ လုဒ္ဓေါ လောဘဝသေန ပါဏံ ဟနတိ၊ အကိဉ္စနော ဇီဝိကတ္ထာယ ပါဏံ ဟနတိ၊ ဗာလော ဟဿဝသေန [မူကွဲ-အညာဏဝသေန (က၊ သီ၊)] ပါဏံ ဟနတိ၊ ရာဇာ ဝိနယနဝသေန ပါဏံ ဟနတိ။ ဣမေ ခေါ၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ အဋ္ဌ ပုဂ္ဂလာ ပါဏံ ဟနန္တိ။ ပါကတိကံ ယေဝ၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ ဗောဓိသတ္တေန ကတ''န္တိ။ ''န၊ မဟာရာဇ၊ ပါကတိကံ ဗောဓိသတ္တေန ကတံ၊ ယဒိ၊ မဟာရာဇ၊ ဗောဓိသတ္တော ပကတိဘာဝေန သြနမေယျ မဟာယညံ ယဇိတုံ၊ န ယိမံ ဂါထံ ဘဏေယျ --\n'''သသမုဒ္ဒပရိယာယံ၊ မဟိံ သာဂရကုဏ္ဍလံ။\nန ဣစ္ဆေ သဟ နိန္ဒာယ၊ ဧဝံ သေယှ [မူကွဲ-သယှ (သီ၊ ပီ၊)] ဝိဇာနဟီ'တိ။\n''ဧဝံဝါဒီ၊ မဟာရာဇ၊ ဗောဓိသတ္တော သဟ ဒဿနေန စန္ဒဝတိယာ ရာဇကညာယ ဝိသညီ အဟောသိ ခိတ္တစိတ္တော ရတ္တော ဝိသညိဘူတော အာကုလာကုလော တုရိတတုရိတော တေန ဝိက္ခိတ္တဘန္တလုဠိတစိတ္တေန မဟတိမဟာပသုဃာတဂလရုဟိရသဉ္စယံ ဝါဇပေယျံ မဟာယညံ ယဇိ။\n''ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ဥမ္မတ္တကော ခိတ္တစိတ္တော ဇလိတမ္ပိ ဇာတဝေဒံ အက္ကမတိ၊ ကုပိတမ္ပိ အာသီဝိသံ ဂဏှာတိ၊ မတ္တမ္ပိ ဟတ္ထိံ ဥပေတိ၊ သမုဒ္ဒမ္ပိ အတီရဒဿိံ ပက္ခန္ဒတိ၊ စန္ဒနိကမ္ပိ သြဠိဂလ္လမ္ပိ သြမဒ္ဒတိ၊ ကဏ္ဋကာဓာနမ္ပိ အဘိရုဟတိ၊ ပပါတေပိ ပတတိ၊ အသုစိမ္ပိ ဘက္ခေတိ၊ နဂ္ဂေါပိ ရထိယာ စရတိ၊ အညမ္ပိ ဗဟုဝိဓံ အကိရိယံ ကရောတိ။ ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ ဗောဓိသတ္တော သဟ ဒဿနေန စန္ဒဝတိယာ ရာဇကညာယ ဝိသညီ အဟောသိ ခိတ္တစိတ္တော ရတ္တော ဝိသညိဘူတော အာကုလာကုလော တုရိတတုရိတော၊ တေန ဝိက္ခိတ္တဘန္တလုဠိတစိတ္တေန မဟတိမဟာပသုဃာတဂလရုဟိရသဉ္စယံ ဝါဇပေယျံ မဟာယညံ ယဇိ။\n''ခိတ္တစိတ္တေန၊ မဟာရာဇ၊ ကတံ ပါပံ ဒိဋ္ဌဓမ္မေပိ န မဟာသာဝဇ္ဇံ ဟောတိ၊ သမ္ပရာယေ ဝိပါကေနပိ နော တထာ။ ဣဓ၊ မဟာရာဇ၊ ကောစိ ဥမ္မတ္တကော ဝဇ္ဈမာပဇ္ဇေယျ၊ တဿ တုမှေ ကိံ ဒဏ္ဍံ ဓာရေထာ''တိ? ''ကော၊ ဘန္တေ၊ ဥမ္မတ္တကဿ ဒဏ္ဍော ဘဝိဿတိ၊ တံ မယံ ပေါထာပေတွာ နီဟရာပေမ၊ ဧသောဝ တဿ ဒဏ္ဍော''တိ။ ''ဣတိ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ ဥမ္မတ္တကဿ အပရာဓေ ဒဏ္ဍောပိ န ဘဝတိ (မိလိန္ဒပဥှ၊၂၁၆၊ တသ္မာ ဥမ္မတ္တကဿ ကတေပိ န ဒေါသော ဘဝတိ သတေကိစ္ဆော။ ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ လောမသကဿပေါ ဣသိ သဟ ဒဿနေန စန္ဒဝတိယာ ရာဇကညာယ ဝိသညီ အဟောသိ ခိတ္တစိတ္တော ရတ္တော ဝိသညိဘူတော ဝိသဋပယာတော အာကုလာကုလော တုရိတတုရိတော၊ တေန ဝိက္ခိတ္တဘန္တလုဠိတစိတ္တေန မဟတိမဟာပသုဃာတဂလရုဟိရသဉ္စယံ ဝါဇပေယျံ မဟာယညံ ယဇိ။ ယဒါ စ ပန ပကတိစိတ္တော အဟောသိ ပဋိလဒ္ဓဿတိ၊ တဒါ ပုနဒေဝ ပဗ္ဗဇိတွာ ပဉ္စာဘိညာယော နိဗ္ဗတ္တေတွာ ဗြဟ္မလောကူပဂေါ အဟောသီ''တိ။ ''သာဓု၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ ဧဝမေတံ တထာ သမ္ပဋိစ္ဆာမီ''တိ။\n၆။ ''ဘန္တေ နာဂသေန၊ ဘာသိတမ္ပေတံ ဘဂဝတာ ဆဒ္ဒန္တော နာဂရာဇာ --\n'''ဝဓိဿမေတန္တိ ပရာမသန္တော၊ ကာသာဝမဒ္ဒက္ခိ ဓဇံ ဣသီနံ။\nဒုက္ခေန ဖုဋ္ဌဿုဒပါဒိ သညာ၊ အရဟဒ္ဓဇော သဗ္ဘိ အဝဇ္ဈရူပေါ'တိ။\n''ပုန စ ဘဏိတံ 'ဇောတိပါလမာဏဝေါ သမာနော ကဿပံ ဘဂဝန္တံ အရဟန္တံ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓံ မုဏ္ဍကဝါဒေန သမဏကဝါဒေန အသဗ္ဘာဟိ ဖရုသာဟိ ဝါစာဟိ အက္ကောသိ ပရိဘာသီ'တိ။ ယဒိ၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ ဗောဓိသတ္တော တိရစ္ဆာနဂတော သမာနော ကာသာဝံ အဘိပူဇယိ၊ တေန ဟိ 'ဇောတိပါလေန မာဏဝေန ကဿပေါ ဘဂဝါ အရဟံ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ မုဏ္ဍကဝါဒေန သမဏကဝါဒေန အသဗ္ဘာဟိ ဖရုသာဟိ ဝါစာဟိ အက္ကုဋ္ဌော ပရိဘာသိတော'တိ ယံ ဝစနံ၊ တံ မိစ္ဆာ။ ယဒိ ဇောတိပါလေန မာဏဝေန ကဿပေါ ဘဂဝါ အရဟံ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ မုဏ္ဍကဝါဒေန သမဏကဝါဒေန အသဗ္ဘာဟိ ဖရုသာဟိ ဝါစာဟိ အက္ကုဋ္ဌော ပရိဘာသိတော၊ တေန ဟိ 'ဆဒ္ဒန္တေန နာဂရာဇေန ကာသာဝံ ပူဇိတ'န္တိ တမ္ပိ ဝစနံ မိစ္ဆာ။ ယဒိ တိရစ္ဆာနဂတေန ဗောဓိသတ္တေန ကက္ခဠခရကဋုကဝေဒနံ ဝေဒယမာနေန လုဒ္ဒကေန နိဝတ္ထံ ကာသာဝံ ပူဇိတံ၊ ကိံ မနုဿဘူတော သမာနော ပရိပက္ကဉာဏော ပရိပက္ကာယ ဗောဓိယာ ကဿပံ ဘဂဝန္တံ အရဟန္တံ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓံ ဒသဗလံ လောကနာယကံ ဥဒိတောဒိတံ (မိလိန္ဒပဥှ၊၂၁၇) ဇလိတဗျာမောဘာသံ ပဝရုတ္တမံ ပဝရရုစိရကာသိကကာသာဝမဘိပါရုတံ ဒိသွာ န ပူဇယိ? အယမ္ပိ ဥဘတော ကောဋိကော ပဥှော တဝါနုပ္ပတ္တော၊ သော တယာ နိဗ္ဗာဟိတဗ္ဗောတိ။\n''ဘာသိတမ္ပေတံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ ဆဒ္ဒန္တော နာဂရာဇာ 'ဝဓိဿမေတန္တိ။ ပ ။ အဝဇ္ဈရူပေါ'တိ။ ဇောတိပါလေန စ မာဏဝေန ကဿပေါ ဘဂဝါ အရဟံ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ မုဏ္ဍကဝါဒေန သမဏကဝါဒေန အသဗ္ဘာဟိ ဖရုသာဟိ ဝါစာဟိ အက္ကုဋ္ဌော ပရိဘာသိတော၊ တဉ္စ ပန ဇာတိဝသေန ကုလဝသေန။ ဇောတိပါလော၊ မဟာရာဇ၊ မာဏဝေါ အဿဒ္ဓေ အပ္ပသန္နေ ကုလေ ပစ္စာဇာတော၊ တဿ မာတာပိတရော ဘဂိနိဘာတရော ဒါသိဒါသစေဋကပရိဝါရကမနုဿာ ဗြဟ္မဒေဝတာ ဗြဟ္မဂရုကာ၊ တေ 'ဗြာဟ္မဏာ ဧဝ ဥတ္တမာ ပဝရာ'တိ အဝသေသေ ပဗ္ဗဇိတေ ဂရဟန္တိ ဇိဂုစ္ဆန္တိ၊ တေသံ တံ ဝစနံ သုတွာ ဇောတိပါလော မာဏဝေါ ဃဋိကာရေန ကုမ္ဘကာရေန သတ္ထာရံ ဒဿနာယ ပက္ကောသိတော ဧဝမာဟ 'ကိံ ပန တေန မုဏ္ဍကေန သမဏကေန ဒိဋ္ဌေနာ'တိ။\n''ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ အမတံ ဝိသမာသဇ္ဇ တိတ္တကံ ဟောတိ၊ ယထာ စ သီတောဒကံ အဂ္ဂိမာသဇ္ဇ ဥဏှံ ဟောတိ၊ ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ ဇောတိပါလော မာဏဝေါ အဿဒ္ဓေ အပ္ပသန္နေ ကုလေ ပစ္စာဇာတော၊ သော ကုလဝသေန အန္ဓော ဟုတွာ [မူကွဲ-သော ကုလဇာတိဝသေန အန္ဓော ဘဝိတွာ (သျာ၊)] တထာဂတံ အက္ကောသိ ပရိဘာသိ။\n''ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ဇလိတပဇ္ဇလိတော မဟာအဂ္ဂိက္ခန္ဓော သပ္ပဘာသော ဥဒကမာသဇ္ဇ ဥပဟတပ္ပဘာတေဇော သီတလော ကာဠကော ဘဝတိ ပရိပက္ကနိဂ္ဂုဏ္ဍိဖလသဒိသော၊ ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ ဇောတိပါလော မာဏဝေါ ပုညဝါ သဒ္ဓေါ ဉာဏဝိပုလသပ္ပဘာသော အဿဒ္ဓေ အပ္ပသန္နေ ကုလေ ပစ္စာဇာတော၊ သော ကုလဝသေန အန္ဓော ဟုတွာ တထာဂတံ အက္ကောသိ ပရိဘာသိ၊ ဥပဂန္တွာ စ ဗုဒ္ဓဂုဏမညာယ စေဋကဘူတော ဝိယ အဟောသိ၊ ဇိနသာသနေ ပဗ္ဗဇိတွာ အဘိညာ စ သမာပတ္တိယော စ နိဗ္ဗတ္တေတွာ ဗြဟ္မလောကူပဂေါ အဟောသီ''တိ။ ''သာဓု၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ ဧဝမေတံ တထာ သမ္ပဋိစ္ဆာမီ''တိ။\n၇။ ''ဘန္တေ (မိလိန္ဒပဥှ၊၂၁၈) နာဂသေန၊ ဘာသိတမ္ပေတံ ဘဂဝတာ 'ဃဋိကာရဿ ကုမ္ဘကာရဿ အာဝေသနံ သဗ္ဗံ တေမာသံ အာကာသစ္ဆဒနံ အဋ္ဌာသိ၊ န ဒေဝေါတိဝဿီ'တိ။ ပုန စ ဘဏိတံ 'ကဿပဿ တထာဂတဿ [မူကွဲ-ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ (မ၊ နိ၊ ၂။၂၈၉)] ကုဋိ သြဝဿတီ'တိ။ ကိဿ ပန၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ တထာဂတဿ ဧဝမုဿန္နကုသလမူလဿ [မူကွဲ-ဧဝရူပဿ ဥဿန္နကုသလမူလဿ (က၊)] ကုဋိ သြဝဿတိ၊ တထာဂတဿ နာမ သော အာနုဘာဝေါ ဣစ္ဆိတဗ္ဗော? ယဒိ၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ ဃဋိကာရဿ ကုမ္ဘကာရဿ အာဝေသနံ အနောဝဿံ အာကာသစ္ဆဒနံ အဟောသိ၊ တေန ဟိ 'တထာဂတဿ ကုဋိ သြဝဿတီ'တိ ယံ ဝစနံ၊ တံ မိစ္ဆာ။ ယဒိ တထာဂတဿ ကုဋိ သြဝဿတိ၊ တေန ဟိ 'ဃဋိကာရဿ ကုမ္ဘကာရဿ အာဝေသနံ အနောဝဿကံ အဟောသိ အာကာသစ္ဆဒန'န္တိ တမ္ပိ ဝစနံ မိစ္ဆာ။ အယမ္ပိ ဥဘတော ကောဋိကော ပဥှော တဝါနုပ္ပတ္တော၊ သော တယာ နိဗ္ဗာဟိတဗ္ဗော''တိ။\n''ဘာသိတမ္ပေတံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ 'ဃဋိကာရဿ ကုမ္ဘကာရဿ အာဝေသနံ သဗ္ဗံ တေမာသံ အာကာသစ္ဆဒနံ အဋ္ဌာသိ၊ န ဒေဝေါတိဝဿီ'တိ။ ဘဏိတဉ္စ 'ကဿပဿ တထာဂတဿ ကုဋိ သြဝဿတီ'တိ။ ဃဋိကာရော၊ မဟာရာဇ၊ ကုမ္ဘကာရော သီလဝါ ကလျာဏဓမ္မော ဥဿန္နကုသလမူလော အန္ဓေ ဇိဏ္ဏေ မာတာပိတရော ပေါသေတိ၊ တဿ အသမ္မုခါ အနာပုစ္ဆာယေဝဿ ဃရေ တိဏံ ဟရိတွာ ဘဂဝတော ကုဋိံ ဆာဒေသုံ၊ သော တေန တိဏဟရဏေန အကမ္ပိတံ အသဉ္စလိတံ သုသဏ္ဌိတံ ဝိပုလမသမံ ပီတိံ ပဋိလဘတိ၊ ဘိယျော သောမနဿဉ္စ အတုလံ ဥပ္ပါဒေသိ 'အဟော ဝတ မေ ဘဂဝါ လောကုတ္တမော သုဝိဿတ္ထော'တိ၊ တေန တဿ ဒိဋ္ဌဓမ္မိကော ဝိပါကော နိဗ္ဗတ္တော။ န ဟိ၊ မဟာရာဇ၊ တထာဂတော တာဝတကေန ဝိကာရေန စလတိ။\n''ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ သိနေရု ဂိရိရာဇာ အနေကသတသဟဿဝါတသမ္ပဟာရေနပိ န ကမ္ပတိ န စလတိ၊ မဟောဒဓိ ဝရပ္ပဝရသာဂရော အနေကသတနဟုတမဟာဂင်္ဂါသတသဟေဿဟိပိ န ပူရတိ န ဝိကာရမာပဇ္ဇတိ၊ ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ တထာဂတော န တာဝတကေန ဝိကာရေန စလတိ။\n''ယံ ပန၊ မဟာရာဇ၊ တထာဂတဿ ကုဋိ သြဝဿတိ၊ တံ မဟတော ဇနကာယဿ အနုကမ္ပာယ။ ဒွေမေ၊ မဟာရာဇ၊ အတ္ထဝသေ သမ္ပဿမာနာ တထာဂတာ (မိလိန္ဒပဥှ၊၂၁၉) သယံ နိမ္မိတံ ပစ္စယံ နပ္ပဋိသေဝန္တိ၊ 'အယံ အဂ္ဂဒက္ခိဏေယျော သတ္ထာ'တိ ဘဂဝတော ပစ္စယံ ဒတွာ ဒေဝမနုဿာ သဗ္ဗဒုဂ္ဂတိတော ပရိမုစ္စိဿန္တီတိ၊ ဒေဿတွာ ဝုတ္တိံ ပရိယေသန္တီတိ 'မာ အညေ ဥပဝဒေယျု'န္တိ။ ဣမေ ဒွေ အတ္ထဝသေ သမ္ပဿမာနာ တထာဂတာ သယံ နိမ္မိတံ ပစ္စယံ နပ္ပဋိသေဝန္တိ။ ယဒိ၊ မဟာရာဇ၊ သက္ကော ဝါ တံ ကုဋိံ အနောဝဿံ ကရေယျ ဗြဟ္မာ ဝါ သယံ ဝါ၊ သာဝဇ္ဇံ ဘဝေယျ တံ ယေဝ ကရဏံ [မူကွဲ-ကာရဏံ (သီ၊ ပီ၊)] သဒေါသံ သနိဂ္ဂဟံ၊ ဣမေ ဝိဘူတံ [မူကွဲ-ဝိဘူသံ (သီ၊ ပီ၊)] ကတွာ လောကံ သမ္မောဟေန္တိ အဓိကတံ ကရောန္တီတိ၊ တသ္မာ တံ ကရဏံ ဝဇ္ဇနီယံ။ န၊ မဟာရာဇ၊ တထာဂတာ ဝတ္ထုံ ယာစန္တိ၊ တာယ အဝတ္ထုယာစနာယ အပရိဘာသိယာ ဘဝန္တီ''တိ။ ''သာဓု၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ ဧဝမေတံ တထာ သမ္ပဋိစ္ဆာမီ''တိ။\n၈။ ''ဘန္တေ နာဂသေန၊ ဘာသိတမ္ပေတံ တထာဂတေန 'အဟမသ္မိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဗြာဟ္မဏော ယာစယောဂေါ'တိ။ ပုန စ ဘဏိတံ 'ရာဇာဟမသ္မိ သေလာ'တိ။ ယဒိ၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ ဘဂဝတာ ဘဏိတံ 'အဟမသ္မိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဗြာဟ္မဏော ယာစယောဂေါ'တိ၊ တေန ဟိ 'ရာဇာဟမသ္မိ သေလာ'တိ ယံ ဝစနံ၊ တံ မိစ္ဆာ။ ယဒိ တထာဂတေန ဘဏိတံ 'ရာဇာဟမသ္မိ သေလာ'တိ၊ တေန ဟိ 'အဟမသ္မိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဗြာဟ္မဏော ယာစယောဂေါ'တိ တမ္ပိ ဝစနံ မိစ္ဆာ။ ခတ္တိယော ဝါ ဟိ ဘဝေယျ ဗြာဟ္မဏော ဝါ၊ နတ္ထိ ဧကာယ ဇာတိယာ ဒွေ ဝဏ္ဏာ နာမ၊ အယမ္ပိ ဥဘတော ကောဋိကော ပဥှော တဝါနုပ္ပတ္တော၊ သော တယာ နိဗ္ဗာဟိတဗ္ဗော''တိ။\n''ဘာသိတမ္ပေတံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ 'အဟမသ္မိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဗြာဟ္မဏော ယာစယောဂေါ'တိ၊ ပုန စ ဘဏိတံ 'ရာဇာဟမသ္မိ သေလာ'တိ၊ တတ္ထ ကာရဏံ အတ္ထိ၊ ယေန ကာရဏေန တထာဂတော ဗြာဟ္မဏော စ ရာဇာ စ ဟောတီ''တိ။\n''ကိံ ပန တံ၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ ကာရဏံ၊ ယေန ကာရဏေန တထာဂတော ဗြာဟ္မဏော စ ရာဇာ စ ဟောတိ''? ''သဗ္ဗေ၊ မဟာရာဇ၊ ပါပကာ (မိလိန္ဒပဥှ၊၂၂ဝ) အကုသလာ ဓမ္မာ တထာဂတဿ ဗာဟိတာ ပဟီနာ အပဂတာ ဗျပဂတာ ဥစ္ဆိန္နာ ခီဏာ ခယံ ပတ္တာ နိဗ္ဗုတာ ဥပသန္တာ၊ တသ္မာ တထာဂတော 'ဗြာဟ္မဏော'တိ ဝုစ္စတိ။\n''ဗြာဟ္မဏော နာမ သံသယမနေကံသံ ဝိမတိပထံ ဝီတိဝတ္တော၊ ဘဂဝါပိ၊ မဟာရာဇ၊ သံသယမနေကံသံ ဝိမတိပထံ ဝီတိဝတ္တော၊ တေန ကာရဏေန တထာဂတော 'ဗြာဟ္မဏော'တိ ဝုစ္စတိ။\n''ဗြာဟ္မဏော နာမ သဗ္ဗဘဝဂတိယောနိနိဿဋော မလရဇဂတဝိပ္ပမုတ္တော အသဟာယော၊ ဘဂဝါပိ၊ မဟာရာဇ၊ သဗ္ဗဘဝဂတိယောနိနိဿဋော မလရဇဂတဝိပ္ပမုတ္တော အသဟာယော၊ တေန ကာရဏေန တထာဂတော 'ဗြာဟ္မဏော'တိ ဝုစ္စတိ။\n''ဗြာဟ္မဏာ နာမ အဂ္ဂသေဋ္ဌဝရပဝရဒိဗ္ဗဝိဟာရဗဟုလော၊ ဘဂဝါပိ၊ မဟာရာဇ၊ အဂ္ဂသေဋ္ဌဝရပဝရဒိဗ္ဗဝိဟာရဗဟုလော၊ တေနာပိ ကပရဏေန တထာဂတော ''ဗြာဟ္မဏော''တိ ဝုစ္စတိ။\n''ဗြာဟ္မဏော နာမ အဇ္ဈယန အဇ္ဈာပန ဒါနပ္ပဋိဂ္ဂဟဏ ဒမ သံယမနိယမပုဗ္ဗမနုသိဋ္ဌိ ပဝေဏိ ဝံသ ဓရဏော၊ ဘဂဝါပိ၊ မဟာရာဇ၊ အဇ္ဈယန အဇ္ဈာပန ဒါနပ္ပဋိဂ္ဂဟဏ ဒမ သံယမ နိယမ ပုဗ္ဗဇိနာစိဏ္ဏ အနုသိဋ္ဌိ ပဝေဏိ ဝံသ ဓရဏော တေနာပိ ကာရဏေန တထာဂတော 'ဗြာဟ္မဏော'တိ ဝုစ္စတိ။\n''ဗြာဟ္မဏော နာမ ဗြဟာသုခဝိဟာရဇ္ဈာနဈာယီ၊ ဘဂဝါပိ၊ မဟာရာဇ၊ ဗြဟာသုခဝိဟာရဇ္ဈာနဈာယီ၊ တေနာပိ ကာရဏေန တထာဂတော 'ဗြာဟ္မဏော'တိ ဝုစ္စတိ။\n''ဗြာဟ္မဏော နာမ သဗ္ဗဘဝါဘဝဂတီသု အဘိဇာတိဝတ္တိတမနုစရိတံ ဇာနာတိ၊ ဘဂဝါပိ၊ မဟာရာဇ၊ သဗ္ဗဘဝါဘဝဂတီသု အဘိဇာတိဝတ္တိတမနုစရိတံ ဇာနာတိ၊ တေနာပိ ကာရဏေန တထာဂတော 'ဗြာဟ္မဏော'တိ ဝုစ္စတိ။\n''ဗြာဟ္မဏောတိ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတော နေတံ နာမံ မာတရာ ကတံ၊ န ပိတရာ ကတံ၊ န ဘာတရာ ကတံ၊ န ဘဂိနိယာ ကတံ၊ န မိတ္တာမစ္စေဟိ ကတံ၊ န ဉာတိသာလောဟိတေဟိ ကတံ၊ န သမဏဗြာဟ္မဏေဟိ ကတံ၊ န ဒေဝတာဟိ ကတံ၊ ဝိမောက္ခန္တိကမေတံ ဗုဒ္ဓါနံ ဘဂဝန္တာနံ နာမံ ဗောဓိယာ ယေဝ မူလေ မာရသေနံ ဝိဓမိတွာ အတီတာနာဂတပစ္စုပ္ပန္နေ ပါပကေ အကုသလေ (မိလိန္ဒပဥှ၊၂၂၁) ဓမ္မေ ဗာဟေတွာ သဟ သဗ္ဗညုတဉာဏဿ ပဋိလာဘာ ပဋိလဒ္ဓပါတုဘူတသမုပ္ပန္နမတ္တေ သစ္ဆိကာ ပညတ္တိ ယဒိဒံ ဗြာဟ္မဏောတိ၊ တေန ကာရဏေန တထာဂတော ဝုစ္စတိ 'ဗြာဟ္မဏော'''တိ။\n''ကေန ပန၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ ကာရဏေန တထာဂတော ဝုစ္စတိ 'ရာဇာ'''တိ? ''ရာဇာ နာမ၊ မဟာရာဇ၊ ယော ကောစိ ရဇ္ဇံ ကာရေတိ လောကမနုသာသတိ၊ ဘဂဝါပိ၊ မဟာရာဇ၊ ဒသသဟဿိယာ လောကဓာတုယာ ဓမ္မေန ရဇ္ဇံ ကာရေတိ၊ သဒေဝကံ လောကံ သမာရကံ သဗြဟ္မကံ သဿမဏဗြာဟ္မဏိံ ပဇံ သဒေဝမနုဿံ အနုသာသတိ၊ တေနာပိ ကာရဏေန တထာဂတော ဝုစ္စတိ 'ရာဇာ'တိ။\n''ရာဇာ နာမ၊ မဟာရာဇ၊ သဗ္ဗဇနမနုေဿ အဘိဘဝိတွာ နန္ဒယန္တော ဉာတိသံဃံ၊ သောစယန္တော အမိတ္တသံဃံ၊ မဟတိမဟာယသသိရိဟရံ ထိရသာရဒဏ္ဍံ အနူနသတသလာကာလင်္ကတံ ဥဿာပေတိ ပဏ္ဍရဝိမလသေတစ္ဆတ္တံ၊ ဘဂဝါပိ၊ မဟာရာဇ၊ သောစယန္တော မာရသေနံ မိစ္ဆာပဋိပန္နံ၊ နန္ဒယန္တော ဒေဝမနုေဿ သမ္မာပဋိပန္နေ ဒသသဟဿိယာ လောကဓာတုယာ မဟတိမဟာယသသိရိဟရံ ခန္တိထိရသာရဒဏ္ဍံ ဉာဏဝရသတသလာကာလင်္ကတံ ဥဿာပေတိ အဂ္ဂဝရဝိမုတ္တိပဏ္ဍရဝိမလသေတစ္ဆတ္တံ၊ တေနာပိ ကာရဏေန တထာဂတော ဝုစ္စတိ 'ရာဇာ'တိ။\n''ရာဇာ နာမ ဥပဂတသမ္ပတ္တဇနာနံ ဗဟူနမဘိဝန္ဒနီယော ဘဝတိ၊ ဘဂဝါပိ၊ မဟာရာဇ၊ ဥပဂတသမ္ပတ္တဒေဝမနုဿာနံ ဗဟူနမဘိဝန္ဒနီယော၊ တေနာပိ ကာရဏေန တထာဂတော ဝုစ္စတိ 'ရာဇာ'တိ။\n''ရာဇာ နာမ ယဿ ကဿစိ အာရာဓကဿ ပသီဒိတွာ ဝရိတံ ဝရံ ဒတွာ ကာမေန တပ္ပယတိ၊ ဘဂဝါပိ၊ မဟာရာဇ၊ ယဿ ကဿစိ ကာယေန ဝါစာယ မနသာ အာရာဓကဿ ပသီဒိတွာ ဝရိတံ ဝရမနုတ္တရံ သဗ္ဗဒုက္ခပရိမုတ္တိံ ဒတွာ အသေသကာမဝရေန စ တပ္ပယတိ၊ တေနာပိ ကာရဏေန တထာဂတော ဝုစ္စတိ 'ရာဇာ'တိ။\n''ရာဇာ နာမ အာဏံ ဝီတိက္ကမန္တံ ဝိဂရဟတိ ဈာပေတိ [မူကွဲ-ဇာပေတိ (သီ၊ ပီ၊)] ဓံသေတိ၊ ဘဂဝတောပိ၊ မဟာရာဇ၊ သာသနဝရေ အာဏံ အတိက္ကမန္တော အလဇ္ဇီ မင်္ကုဘာဝေန သြညာတော ဟီဠိတော ဂရဟိတော ဘဝိတွာ ဝဇ္ဇတိ ဇိနသာသနဝရမှာ၊ တေနာပိ ကာရဏေန တထာဂတော ဝုစ္စတိ 'ရာဇာ'တိ။\n''ရာဇာ (မိလိန္ဒပဥှ၊၂၂၂) နာမ ပုဗ္ဗကာနံ ဓမ္မိကာနံ ရာဇူနံ ပဝေဏိမနုသိဋ္ဌိယာ ဓမ္မာဓမ္မမနုဒီပယိတွာ ဓမ္မေန ရဇ္ဇံ ကာရယမာနော ပိဟယိတော ပိယော ပတ္ထိတော ဘဝတိ ဇနမနုဿာနံ၊ စိရံ ရာဇကုလဝံသံ ဌပယတိ ဓမ္မဂုဏဗလေန၊ ဘဂဝါပိ၊ မဟာရာဇ၊ ပုဗ္ဗကာနံ သယမ္ဘူနံ ပဝေဏိမနုသိဋ္ဌိယာ ဓမ္မာဓမ္မမနုဒီပယိတွာ ဓမ္မေန လောကမနုသာသမာနော ပိဟယိတော ပိယော ပတ္ထိတော ဒေဝမနုဿာနံ စိရံ သာသနံ ပဝတ္တေတိ ဓမ္မဂုဏဗလေန၊ တေနာပိ ကာရဏေန တထာဂတော ဝုစ္စတိ 'ရာဇာ'တိ။ ဧဝမနေကဝိဓံ၊ မဟာရာဇ၊ ကာရဏံ၊ ယေန ကာရဏေန တထာဂတော ဗြာဟ္မဏောပိ ဘဝေယျ ရာဇာပိ ဘဝေယျ၊ သုနိပုဏော ဘိက္ခု ကပ္ပမ္ပိ နော နံ သမ္ပာဒေယျ၊ ကိံ အတိဗဟုံ ဘဏိတေန၊ သံခိတ္တံ သမ္ပဋိစ္ဆိတဗ္ဗ''န္တိ။ ''သာဓု၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ ဧဝမေတံ တထာ သမ္ပဋိစ္ဆာမီ''တိ။\n၉။ ''ဘန္တေ နာဂသေန၊ ဘာသိတမ္ပေတံ ဘဂဝတာ --\n'''ဂါထာဘိဂီတံ မေ အဘောဇနေယျံ [မူကွဲ-အဘောဇနီယံ (က၊) သု၊ နိ၊ ၈၁) ပဿိတဗ္ဗံ]၊ သမ္ပဿတံ ဗြာဟ္မဏ နေသ ဓမ္မာ။\nဂါထာဘိဂီတံ ပနုဒန္တိ ဗုဒ္ဓါ၊ ဓမ္မေ သတီ ဗြာဟ္မဏ ဝုတ္တိရေသာ'တိ။\n''ပုန စ ဘဂဝါ ပရိသာယ ဓမ္မံ ဒေသေန္တော ကထေန္တော အနုပုဗ္ဗိကထံ ပဌမံ တာဝ ဒါနကထံ ကထေတိ၊ ပစ္ဆာ သီလကထံ၊ တဿ ဘဂဝတော သဗ္ဗလောကိဿရဿ ဘာသိတံ သုတွာ ဒေဝမနုဿာ အဘိသင်္ခရိတွာ ဒါနံ ဒေန္တိ၊ တဿ တံ ဥယျောဇိတံ ဒါနံ သာဝကာ ပရိဘုဉ္ဇန္တိ။ ယဒိ၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ ဘဂဝတာ ဘဏိတံ 'ဂါထာဘိဂီတံ မေ အဘောဇနေယျ'န္တိ၊ တေန ဟိ 'ဘဂဝါ ဒါနကထံ ပဌမံ ကထေတီ'တိ ယံ ဝစနံ၊ တံ မိစ္ဆာ။ ယဒိ ဒါနကထံ ပဌမံ ကထေတိ၊ တေန ဟိ 'ဂါထာဘိဂီတံ မေ အဘောဇနေယျ'န္တိ တမ္ပိ ဝစနံ မိစ္ဆာ။ ကိံ ကာရဏံ? ယော သော၊ ဘန္တေ၊ ဒက္ခိဏေယျော ဂိဟီနံ ပိဏ္ဍပါတဒါနဿ ဝိပါကံ ကထေတိ၊ တဿ တေ ဓမ္မကထံ သုတွာ ပသန္နစိတ္တာ အပရာပရံ (မိလိန္ဒပဥှ၊၂၂၃) ဒါနံ ဒေန္တိ၊ ယေ တံ ဒါနံ ပရိဘုဉ္ဇန္တိ၊ သဗ္ဗေ တေ ဂါထာဘိဂီတံ ပရိဘုဉ္ဇန္တိ။ အယမ္ပိ ဥဘတော ကောဋိကော ပဥှော နိပုဏော ဂမ္ဘီရော တပါနုပ္ပတ္တော၊ သော တယာ နိဗ္ဗာဟိတဗ္ဗော''တိ။\n''ဘာသိတမ္ပေတံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ 'ဂါထာဘိဂီတံ မေ အဘောဇနေယျံ၊ သမ္ပဿတံ ဗြာဟ္မဏ နေသ ဓမ္မော။ ဂါထာဘိဂီတံ ပနုဒန္တိ ဗုဒ္ဓါ၊ ဓမ္မေ သတီ ဗြာဟ္မဏ ဝုတ္တိရေသာ'တိ၊ ကထေတိ စ ဘဂဝါ ပဌမံ ဒါနကထံ၊ တဉ္စ ပန ကိရိယံ သဗ္ဗေသံ တထာဂတာနံ ပဌမံ ဒါနကထာယ၊ တတ္ထ စိတ္တံ အဘိရမာပေတွာ ပစ္ဆာ သီလေ နိယောဇေန္တိ။ ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ မနုဿာ တရုဏဒါရကာနံ ပဌမံ တာဝ ကီဠာဘဏ္ဍကာနိ ဒေန္တိ။ သေယျထိဒံ၊ ဝင်္ကကံ ဃဋိကံ စိင်္ဂုလကံ ပတ္တာဠှကံ ရထကံ ဓနုကံ၊ ပစ္ဆာ တေ သကေ သကေ ကမ္မေ နိယောဇေန္တိ။ ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ တထာဂတော ပဌမံ ဒါနကထာယ စိတ္တံ အဘိရမာပေတွာ ပစ္ဆာ သီလေ နိယောဇေတိ။\n''ယထာ ဝါ ပန၊ မဟာရာဇ၊ ဘိသက္ကော နာမ အာတုရာနံ ပဌမံ တာဝ စတူဟပဉ္စာဟံ တေလံ ပါယေတိ ဗလကရဏာယ သိနေဟနာယ၊ ပစ္ဆာ ဝိရေစေတိ။ ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ တထာဂတော ပဌမံ တာဝ ဒါနကထာယ စိတ္တံ အဘိရမာပေတွာ ပစ္ဆာ သီလေ နိယောဇေတိ။ ဒါယကာနံ၊ မဟာရာဇ၊ ဒါနပတီနံ စိတ္တံ မုဒုကံ ဟောတိ မဒ္ဒဝံ သိနိဒ္ဓံ၊ တေန တေ ဒါနသေတုသင်္ကမေန ဒါနနာဝါယ သံသာရသာဂရပါရမနုဂစ္ဆန္တိ၊ တသ္မာ တေသံ ပဌမံ ကမ္မဘူမိမနုသာသတိ၊ န စ ကေနစိ [မူကွဲ-တေန (သီ၊ ပီ၊)] ဝိညတ္တိမာပဇ္ဇတီ''တိ။\n''ဘန္တေ နာဂသေန၊ 'ဝိညတ္တိ'န္တိ ယံ ဝဒေသိ၊ ကတိ ပန တာ ဝိညတ္တိယော''တိ? ''ဒွေမာ၊ မဟာရာဇ၊ ဝိညတ္တိယော ကာယဝိညတ္တိ ဝစီဝိညတ္တိ စာတိ။ တတ္ထ အတ္ထိ ကာယဝိညတ္တိ သာဝဇ္ဇာ၊ အတ္ထိ အနဝဇ္ဇာ။ အတ္ထိ ဝစီဝိညတ္တိ သာဝဇ္ဇာ၊ အတ္ထိ အနဝဇ္ဇာ။\n''ကတမာ ကာယဝိညတ္တိ သာဝဇ္ဇာ? ဣဓေကစ္စော ဘိက္ခု ကုလာနိ ဥပဂန္တွာ အနောကာသေ ဌိတော ဌာနံ ဘဉ္ဇတိ၊ အယံ ကာယဝိညတ္တိ သာဝဇ္ဇာ။ တာယ စ ဝိညာပိတံ အရိယာ န ပရိဘုဉ္ဇန္တိ၊ သော စ ပုဂ္ဂလော အရိယာနံ သမယေ သြညာတော ဟောတိ ဟီဠိတော ခီဠိတော ဂရဟိတော ပရိဘူတော အစိတ္တီကတော၊ ဘိန္နာဇီဝေါတွေဝ သင်္ခံ ဂစ္ဆတိ။\n''ပုန (မိလိန္ဒပဥှ၊၂၂၄) စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ ဣဓေကစ္စော ဘိက္ခု ကုလာနိ ဥပဂန္တွာ အနောကာသေ ဌိတော ဂလံ ပဏာမေတွာ မောရပေက္ခိတံ ပေက္ခတိ 'ဧဝံ ဣမေ ပဿန္တီ'တိ၊ တေန စ တေ ပဿန္တိ။ အယမ္ပိ ကာယဝိညတ္တိ သာဝဇ္ဇာ။ တာယ စ ဝိညာပိတံ အရိယာ န ပရိဘုဉ္ဇန္တိ၊ သော စ ပုဂ္ဂလော အရိယာနံ သမယေ သြညာတော ဟောတိ ဟီဠိတော ခီဠိတော ဂရဟိတော ပရိဘူတော အစိတ္တီကတော၊ ဘိန္နာဇီဝေါတွေဝ သင်္ခံ ဂစ္ဆတိ။\n''ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ ဣဓေကစ္စော ဘိက္ခု ဟနုကာယ ဝါ ဘမုကာယ ဝါ အင်္ဂုဋ္ဌေန ဝါ ဝိညာပေတိ၊ အယမ္ပိ ကာယဝိညတ္တိ သာဝဇ္ဇာ၊ တာယ စ ဝိညာပိတံ အရိယာ န ပရိဘုဉ္ဇန္တိ၊ သော စ ပုဂ္ဂလော အရိယာနံ သမယေ သြညာတော ဟောတိ ဟီဠိတော ခီဠိတော ဂရဟိတော ပရိဘူတော အစိတ္တီကတော၊ ဘိန္နာဇီဝေါတွေဝ သင်္ခံ ဂစ္ဆတိ။\n''ကတမာ ကာယဝိညတ္တိ အနဝဇ္ဇာ? ဣဓ ဘိက္ခု ကုလာနိ ဥပဂန္တွာ သတော သမာဟိတော သမ္ပဇာနော ဌာနေပိ အဋ္ဌာနေပိ ယထာနုသိဋ္ဌိံ ဂန္တွာ ဌာနေ တိဋ္ဌတိ၊ ဒါတုကာမေသု တိဋ္ဌတိ၊ အဒါတုကာမေသု ပက္ကမတိ။ အယံ ကာယဝိညတ္တိ အနဝဇ္ဇာ၊ တာယ စ ဝိညာပိတံ အရိယာ ပရိဘုဉ္ဇန္တိ၊ သော စ ပုဂ္ဂလော အရိယာနံ သမယေ ဝဏ္ဏိတော ဟောတိ ထုတော ပသတ္ထော သလ္လေခိတာစာရော၊ ပရိသုဒ္ဓါဇီဝေါတွေဝ သင်္ခံ ဂစ္ဆတိ။ ဘာသိတမ္ပေတံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ ဒေဝါတိဒေဝေန --\n'န ဝေ ယာစန္တိ သပ္ပညာ၊ ဓီရော စ ဝေဒိတုမရဟတိ [မူကွဲ-အရိယာ ဂရဟန္တိ ယာစနံ (သီ၊ ပီ)]\nဥဒ္ဒိဿ အရိယာ တိဋ္ဌန္တိ၊ ဧသာ အရိယာန ယာစနာ'တိ။\n''ကတမာ ဝစီဝိညတ္တိ သာဝဇ္ဇာ? ဣဓ၊ မဟာရာဇ၊ ဘိက္ခု ဝါစာယ ဗဟုဝိဓံ ဝိညာပေတိ စီဝရပိဏ္ဍပါတသေနာသနဂိလာနပ္ပစ္စယဘေသဇ္ဇပရိက္ခာရံ၊ အယံ ဝစီဝိညတ္တိ သာဝဇ္ဇာ၊ တာယ စ ဝိညာပိတံ အရိယာ န ပရိဘုဉ္ဇန္တိ၊ သော စ ပုဂ္ဂလော အရိယာနံ သမယေ သြညာတော ဟောတိ ဟီဠိတော ခီဠိတော ဂရဟိတော ပရိဘူတော အစိတ္တီကတော၊ ဘိန္နာဇီဝေါတွေဝ သင်္ခံ ဂစ္ဆတိ။\n''ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ ဣဓေကစ္စော ဘိက္ခု ပရေသံ သာဝေန္တော ဧဝံ ဘဏတိ 'ဣမိနာ မေ အတ္ထော'တိ၊ တာယ စ ဝါစာယ ပရေသံ သာဝိတာယ တဿ လာဘော ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ အယမ္ပိ ဝစီဝိညတ္တိ သာဝဇ္ဇာ၊ တာယ စ ဝိညာပိတံ အရိယာ (မိလိန္ဒပဥှ၊၂၂၅) န ပရိဘုဉ္ဇန္တိ၊ သော စ ပုဂ္ဂလော အရိယာနံ သမယေ သြညာတော ဟောတိ ဟီဠိတော ခီဠိတော ဂရဟိတော ပရိဘူတော အစိတ္တီကတော၊ ဘိန္နာဇီဝေါတွေဝ သင်္ခံ ဂစ္ဆတိ။\n''ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ ဣဓေကစ္စော ဘိက္ခု ဝစီဝိပ္ဖာရေန ပရိသာယ သာဝေတိ 'ဧဝဉ္စ ဧဝဉ္စ ဘိက္ခူနံ ဒါတဗ္ဗ'န္တိ၊ တဉ္စ တေ ဝစနံ သုတွာ ပရိကိတ္တိတံ အဘိဟရန္တိ၊ အယမ္ပိ ဝစီဝိညတ္တိ သာဝဇ္ဇာ၊ တာယ စ ဝိညာပိတံ အရိယာ န ပရိဘုဉ္ဇန္တိ၊ သော စ ပုဂ္ဂလော အရိယာနံ သမယေ သြညာတော ဟောတိ ဟီဠိတော ခီဠိတော ဂရဟိတော ပရိဘူတော အစိတ္တီကတော၊ ဘိန္နာဇီဝေါတွေဝ သင်္ခံ ဂစ္ဆတိ။\n''နနု၊ မဟာရာဇ၊ ထေရောပိ သာရိပုတ္တော အတ္ထင်္ဂတေ သူရိယေ ရတ္တိဘာဂေ ဂိလာနော သမာနော ထေရေန မဟာမောဂ္ဂလ္လာနေန ဘေသဇ္ဇံ ပုစ္ဆီယမာနော ဝါစံ ဘိန္ဒိ၊ တဿ တေန ဝစီဘေဒေန ဘေသဇ္ဇံ ဥပ္ပဇ္ဇိ။ အထ ထေရော သာရိပုတ္တော 'ဝစီဘေဒေန မေ ဣမံ ဘေသဇ္ဇံ ဥပ္ပန္နံ၊ မာ မေ အာဇီဝေါ ဘိဇ္ဇီ'တိ အာဇီဝဘေဒဘယာ တံ ဘေသဇ္ဇံ ပဇဟိ န ဥပဇီဝိ။ ဧဝမ္ပိ ဝစီဝိညတ္တိ သာဝဇ္ဇာ၊ တာယ စ ဝိညာပိတံ အရိယာ န ပရိဘုဉ္ဇန္တိ။ သော စ ပုဂ္ဂလော အရိယာနံ သမယေ သြညာတော ဟောတိ ဟီဠိတော ခီဠိတော ဂရဟိတော ပရိဘူတော အစိတ္တီကတော၊ ဘိန္နာဇီဝေါတွေဝ သင်္ခံ ဂစ္ဆတိ။\n''ကတမာ ဝစီဝိညတ္တိ အနဝဇ္ဇာ? ဣဓ၊ မဟာရာဇ၊ ဘိက္ခု သတိ ပစ္စယေ ဘေသဇ္ဇံ ဝိညာပေတိ ဉာတိပဝါရိတေသု ကုလေသု၊ အယံ ဝစီဝိညတ္တိ အနဝဇ္ဇာ၊ တာယ စ ဝိညာပိတံ အရိယာ ပရိဘုဉ္ဇန္တိ၊ သော စ ပုဂ္ဂလော အရိယာနံ သမယေ ဝဏ္ဏိတော ဟောတိ ထောမိတော ပသတ္ထော၊ ပရိသုဒ္ဓါဇီဝေါတွေဝ သင်္ခံ ဂစ္ဆတိ၊ အနုမတော တထာဂတေဟိ အရဟန္တေဟိ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေဟိ။\n''ယံ ပန၊ မဟာရာဇ၊ တထာဂတော ကသိဘာရဒွါဇဿ ဗြာဟ္မဏဿ ဘောဇနံ ပဇဟိ [မူကွဲ-ပဇဟတိ (က)] တံ အာဝေဌနဝိနိဝေဌနကဍ္ဎနနိဂ္ဂဟပ္ပဋိကမ္မေန နိဗ္ဗတ္တိ၊ တသ္မာ တထာဂတော တံ ပိဏ္ဍပါတံ ပဋိက္ခိပိ န ဥပဇီဝီ''တိ။\n''သဗ္ဗကာလံ၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ တထာဂတေ ဘုဉ္ဇမာနေ ဒေဝတာ ဒိဗ္ဗံ သြဇံ ပတ္တေ အာကိရန္တိ၊ ဥဒါဟု 'သူကရမဒ္ဒဝေ စ မဓုပါယာသေ စာ'တိ ဒွီသု ယေဝ ပိဏ္ဍပါတေသု အာကိရိံသူ''တိ? ''သဗ္ဗကာလံ၊ မဟာရာဇ၊ တထာဂတေ ဘုဉ္ဇမာနေ ဒေဝတာ ဒိဗ္ဗံ သြဇံ ဂဟေတွာ ဥပတိဋ္ဌိတွာ ဥဒ္ဓဋုဒ္ဓဋေ အာလောပေ အာကိရန္တိ။\n''ယထာ (မိလိန္ဒပဥှ၊၂၂၆၊ မဟာရာဇ၊ ရညော သူဒေါ ရညော ဘုဉ္ဇန္တဿ သူပံ ဂဟေတွာ ဥပတိဋ္ဌိတွာ ကဗဠေ ကဗဠေ သူပံ အာကိရတိ၊ ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ သဗ္ဗကာလံ တထာဂတေ ဘုဉ္ဇမာနေ ဒေဝတာ ဒိဗ္ဗံ သြဇံ ဂဟေတွာ ဥပတိဋ္ဌိတွာ ဥဒ္ဓဋုဒ္ဓဋေ အာလောပေ ဒိဗ္ဗံ သြဇံ အာကိရန္တိ။ ဝေရဉ္ဇာယမ္ပိ၊ မဟာရာဇ၊ တထာဂတဿ သုက္ခယဝပုလကေ [မူကွဲ-သုက္ခယဝမူလကေ (က၊)] ဘုဉ္ဇမာနဿ ဒေဝတာ ဒိဗ္ဗေန သြဇေန တေမယိတွာ တေမယိတွာ ဥပသံဟရိံသု၊ တေန တထာဂတဿ ကာယော ဥပစိတော အဟောသီ''တိ။ ''လာဘာ ဝတ၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ တာသံ ဒေဝတာနံ၊ ယာ တထာဂတဿ သရီရပ္ပဋိဇဂ္ဂနေ သတတံ သမိတံ ဥဿုက္ကမာပန္နာ။ သာဓု၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ ဧဝမေတံ တထာ သမ္ပဋိစ္ဆာမီ''တိ။\n၁ဝ။ ဓမ္မဒေသနာယ အပ္ပေါဿုက္ကပဥှော\n၁ဝ။ ''ဘန္တေ နာဂသေန၊ တုမှေ ဘဏထ 'တထာဂတေန စတူဟိ စ အသင်္ချေယျေဟိ ကပ္ပါနံ သတသဟေဿန စ ဧတ္ထန္တရေ သဗ္ဗညုတဉာဏံ ပရိပါစိတံ မဟတော ဇနကာယဿ သမုဒ္ဓရဏာယာ'တိ။ ပုန စ 'သဗ္ဗညုတံ ပတ္တဿ အပ္ပေါဿုက္ကတာယ စိတ္တံ နမိ၊ နော ဓမ္မဒေသနာယာ'တိ။\n''ယထာ နာမ၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ ဣဿာသော ဝါ ဣဿာသန္တေဝါသီ ဝါ ဗဟုကေ ဒိဝသေ သင်္ဂါမတ္ထာယ ဥပါသနံ သိက္ခိတွာ သမ္ပတ္တေ မဟာယုဒ္ဓေ သြသက္ကေယျ၊ ဧဝမေဝ ခေါ၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ တထာဂတေန စတူဟိ စ အသင်္ချေယျေဟိ ကပ္ပါနံ သတသဟေဿန စ ဧတ္ထန္တရေ သဗ္ဗညုတဉာဏံ ပရိပါစေတွာ မဟတော ဇနကာယဿ သမုဒ္ဓရဏာယ သဗ္ဗညုတံ ပတ္တေန ဓမ္မဒေသနာယ သြသက္ကိတံ။\n''ယထာ ဝါ ပန၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ မလ္လော ဝါ မလ္လန္တေဝါသီ ဝါ ဗဟုကေ ဒိဝသေ နိဗ္ဗုဒ္ဓံ သိက္ခိတွာ သမ္ပတ္တေ မလ္လယုဒ္ဓေ သြသက္ကေယျ၊ ဧဝမေဝ ခေါ၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ တထာဂတေန စတူဟိ စ အသင်္ချေယျေဟိ ကပ္ပါနံ သတသဟေဿန စ ဧတ္ထန္တရေ သဗ္ဗညုတဉာဏံ ပရိပါစေတွာ မဟတော ဇနကာယဿ သမုဒ္ဓရဏာယ သဗ္ဗညုတံ ပတ္တေန ဓမ္မဒေသနာယ သြသက္ကိတံ။\n''ကိံ နု (မိလိန္ဒပဥှ၊၂၂၇) ခေါ၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ တထာဂတေန ဘယာ သြသက္ကိတံ၊ ဥဒါဟု အပါကဋတာယ သြသက္ကိတံ၊ ဥဒါဟု ဒုဗ္ဗလတာယ သြသက္ကိတံ၊ ဥဒါဟု အသဗ္ဗညုတာယ သြသက္ကိတံ၊ ကိံ တတ္ထ ကာရဏံ၊ ဣင်္ဃ မေ တွံ ကာရဏံ ဗြူဟိ ကင်္ခါဝိတရဏာယ။ ယဒိ၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ တထာဂတေန စတူဟိ စ အသင်္ချေယျေဟိ ကပ္ပါနံ သတသဟေဿန စ ဧတ္ထန္တရေ သဗ္ဗညုတဉာဏံ ပရိပါစိတံ မဟတော ဇနကာယဿ သမုဒ္ဓရဏာယ၊ တေန ဟိ 'သဗ္ဗညုတံ ပတ္တဿ အပ္ပေါဿုက္ကတာယ စိတ္တံ နမိ၊ နော ဓမ္မဒေသနာယာ'တိ ယံ ဝစနံ၊ တံ မိစ္ဆာ။ ယဒိ သဗ္ဗညုတံ ပတ္တဿ အပ္ပေါဿုက္ကတာယ စိတ္တံ နမိ နော ဓမ္မဒေသနာယ၊ တေန ဟိ 'တထာဂတေန စတူဟိ စ အသင်္ချေယျေတိ ကပ္ပါနံ သတသဟေဿန စ ဧတ္ထန္တရေ သဗ္ဗညုတဉာဏံ ပရိပါစိတံ မဟတော ဇနကာယဿ သမုဒ္ဓရဏာယာ'တိ တမ္ပိ ဝစနံ မိစ္ဆာ။ အယမ္ပိ ဥဘတော ကောဋိကော ပဥှော ဂမ္ဘီရော ဒုန္နိဗ္ဗေဌော တဝါနုပ္ပတ္တော၊ သော တယာ နိဗ္ဗာဟိတဗ္ဗော''တိ။\n''ပရိပါစိတဉ္စ၊ မဟာရာဇ၊ တထာဂတေန စတူဟိ စ အသင်္ချေယျေဟိ ကပ္ပါနံ သတသဟေဿန စ ဧတ္ထန္တရေ သဗ္ဗညုတဉာဏံ မဟတော ဇနကာယဿ သမုဒ္ဓရဏာယ၊ ပတ္တသဗ္ဗညုတဿ စ အပ္ပေါဿုက္ကတာယ စိတ္တံ နမိ၊ နော ဓမ္မဒေသနာယ။ တဉ္စ ပန ဓမ္မဿ ဂမ္ဘီရနိပုဏဒုဒ္ဒသဒုရနုဗောဓသုခုမဒုပ္ပဋိဝေဓတံ သတ္တာနဉ္စ အာလယာရာမတံ သက္ကာယဒိဋ္ဌိယာ ဒဠှသုဂ္ဂဟိတတဉ္စ ဒိသွာ 'ကိံ နု ခေါ၊ ကထံ နု ခေါ'တိ အပ္ပေါဿုက္ကတာယ စိတ္တံ နမိ၊ နော ဓမ္မဒေသနာယ၊ သတ္တာနံ ပဋိဝေဓစိန္တနမာနသံ ယေဝေတံ။\n''ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ဘိသက္ကော သလ္လကတ္တော အနေကဗျာဓိပရိပီဠိတံ နရံ ဥပသင်္ကမိတွာ ဧဝံ စိန္တယတိ 'ကေန နု ခေါ ဥပက္ကမေန ကတမေန ဝါ ဘေသဇ္ဇေန ဣမဿ ဗျာဓိ ဝူပသမေယျာ'တိ၊ ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ တထာဂတဿ သဗ္ဗကိလေသဗျာဓိပရိပီဠိတံ ဇနံ ဓမ္မဿ စ ဂမ္ဘီရနိပုဏဒုဒ္ဒသဒုရနုဗောဓသုခုမဒုပ္ပဋိဝေဓတံ ဒိသွာ 'ကိံ နု ခေါ၊ ကထံ နု ခေါ'တိ အပ္ပေါဿုက္ကတာယ စိတ္တံ နမိ၊ နော ဓမ္မဒေသနာယ၊ သတ္တာနံ ပဋိဝေဓစိန္တနမာနသံ ယေဝေတံ။\n''ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ရညော ခတ္တိယဿ မုဒ္ဓါဝသိတ္တဿ ဒေါဝါရိကအနီကဋ္ဌပါရိသဇ္ဇနေဂမဘဋဗလ [မူကွဲ-ဗလတ္ထ (သီ၊ ပီ၊)] အမစ္စရာဇညရာဇူပဇီဝိနေ ဇနေ ဒိသွာ ဧဝံ စိတ္တမုပ္ပဇ္ဇေယျ (မိလိန္ဒပဥှ၊၂၂၈) 'ကိံ နု ခေါ၊ ကထံ နု ခေါ ဣမေ သင်္ဂဏှိဿာမီ'တိ၊ ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ တထာဂတဿ ဓမ္မဿ ဂမ္ဘီရနိပုဏဒုဒ္ဒသဒုရနုဗောဓသုခုမဒုပ္ပဋိဝေဓတံ သတ္တာနဉ္စ အာလယာရာမတံ သက္ကာယဒိဋ္ဌိယာ ဒဠှသုဂ္ဂဟိတတဉ္စ ဒိသွာ 'ကိံ နု ခေါ၊ ကထံ နု ခေါ'တိ အပ္ပေါဿုက္ကတာယ စိတ္တံ နမိ၊ နော ဓမ္မဒေသနာယ၊ သတ္တာနံ ပဋိဝေဓစိန္တနမာနသံ ယေဝေတံ။\n''အပိ စ၊ မဟာရာဇ၊ သဗ္ဗေသံ တထာဂတာနံ ဓမ္မတာ ဧသာ၊ ယံ ဗြဟ္မုနာ အာယာစိတာ ဓမ္မံ ဒေသေန္တိ။ တတ္ထ ပန ကိံ ကာရဏံ? ယေ တေန သမယေန မနုဿာ တာပသပရိဗ္ဗာဇကာ သမဏဗြာဟ္မဏာ၊ သဗ္ဗေတေ ဗြဟ္မဒေဝတာ ဟောန္တိ ဗြဟ္မဂရုကာ ဗြဟ္မပရာယဏာ၊ တသ္မာ တဿ ဗလဝတော ယသဝတော ဉာတဿ ပညာတဿ ဥတ္တရဿ အစ္စုဂ္ဂတဿ သြနမနေန သဒေဝကော လောကော သြနမိဿတိ သြကပ္ပေဿတိ အဓိမုစ္စိဿတီတိ ဣမိနာ စ၊ မဟာရာဇ၊ ကာရဏေန တထာဂတာ ဗြဟ္မုနာ အာယာစိတာ ဓမ္မံ ဒေသေန္တိ။\n''ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ကောစိ ရာဇာ ဝါ ရာဇမဟာမတ္တော ဝါ ယဿ သြနမတိ အပစိတိံ ကရောတိ၊ ဗလဝတရဿ တဿ သြနမနေန အဝသေသာ ဇနတာ သြနမတိ အပစိတိံ ကရောတိ၊ ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ ဗြဟ္မေ သြနမိတေ တထာဂတာနံ သဒေဝကော လောကော သြနမိဿတိ၊ ပူဇိတပူဇကော မဟာရာဇ၊ လောကော၊ တသ္မာ သော ဗြဟ္မာ သဗ္ဗေသံ တထာဂတာနံ အာယာစတိ ဓမ္မဒေသနာယ၊ တေန စ ကာရဏေန တထာဂတာ ဗြဟ္မုနာ အာယာစိတာ ဓမ္မံ ဒေသေန္တီ''တိ။ ''သာဓု၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ သုနိဗ္ဗေဌိတော ပဥှော၊ အတိဘဒြကံ ဝေယျာကရဏံ၊ ဧဝမေတံ တထာ သမ္ပဋိစ္ဆာမီ''တိ။\nဓမ္မဒေသနာယ အပ္ပေါဿုက္ကပဥှော ဒသမော။\n၁၁။ ''ဘန္တေ၊ နာဂသေန၊ ဘာသိတမ္ပေတံ ဘဂဝတာ --\n'''န မေ အာစရိယော အတ္ထိ၊ သဒိသော မေ န ဝိဇ္ဇတိ။\nသဒေဝကသ္မိံ လောကသ္မိံ၊ နတ္ထိ မေ ပဋိပုဂ္ဂလော'တိ [မူကွဲ-မဟာဝ၊ ၁၁]။\n''ပုန စ ဘဏိတံ 'ဣတိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အာဠာရော ကာလာမော အာစရိယော မေ သမာနော အန္တေဝါသိံ မံ သမာနံ အတ္တနာ သမသမံ ဌပေသိ၊ ဥဠာရာယ (မိလိန္ဒပဥှ၊၂၂၉) စ မံ ပူဇာယ ပူဇေသီ'တိ။ ယဒိ၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ တထာဂတေန ဘဏိတံ 'န မေ အာစရိယော အတ္ထိ၊ သဒိသော မေ န ဝိဇ္ဇတိ။ သဒေဝကသ္မိံ လောကသ္မိံ၊ နတ္ထိ မေ ပဋိပုဂ္ဂလော'တိ၊ တေန ဟိ 'ဣတိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အာဠာရော ကာလာမော အာစရိယော မေ သမာနော အန္တေဝါသိံ မံ သမာနံ အတ္တနာ သမသမံ ဌပေသီ'တိ ယံ ဝစနံ၊ တံ မိစ္ဆာ။ ယဒိ တထာဂတေန ဘဏိတံ 'ဣတိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အာဠာရော ကာလာမော အာစရိယော မေ သမာနော အန္တေဝါသိံ မံ သမာနံ အတ္တနာ သမသမံ ဌပေသီ'တိ၊ တေန ဟိ 'န မေ အာစရိယော အတ္ထိ၊ သဒိသော မေ န ဝိဇ္ဇတိ။ သဒေဝကသ္မိံ လောကသ္မိံ၊ နတ္ထိ မေ ပဋိပုဂ္ဂလော'တိ တမ္ပိ ဝစနံ မိစ္ဆာ။ အယမ္ပိ ဥဘတော ကောဋိကော ပဥှော တဝါနုပ္ပတ္တော၊ သော တယာ နိဗ္ဗာဟိတဗ္ဗော''တိ။\n''ဘာသိတမ္ပေတံ၊ မဟာရာဇ၊ တထာဂတေန 'န မေ အာစရိယော အတ္ထိ၊ သဒိသော မေ န ဝိဇ္ဇတိ။ သဒေဝကသ္မိံ လောကသ္မိံ၊ နတ္ထိ မေ ပဋိပုဂ္ဂလော'တိ၊ ဘဏိတဉ္စ 'ဣတိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အာဠာရော ကာလာမော အာစရိယော မေ သမာနော အန္တေဝါသိံ မံ သမာနံ အတ္တနာ သမသမံ ဌပေသိ၊ ဥဠာရာယ စ မံ ပူဇာယ ပူဇေသီ'တိ။\n''တဉ္စ ပန ဝစနံ ပုဗ္ဗေဝ သမ္ဗောဓာ အနဘိသမ္ဗုဒ္ဓဿ ဗောဓိသတ္တေဿဝ သတော အာစရိယဘာဝံ သန္ဓာယ ဘာသိတံ။\n'ပဉ္စိမေ၊ မဟာရာဇ၊ ပုဗ္ဗေဝ သမ္ဗောဓာ အနဘိသမ္ဗုဒ္ဓဿ ဗောဓိသတ္တဿ သတော အာစရိယာ၊ ယေဟိ အနုသိဋ္ဌော ဗောဓိသတ္တော တတ္ထ တတ္ထ ဒိဝသံ ဝီတိနာမေသိ။ ကတမေ ပဉ္စ? ယေ တေ၊ မဟာရာဇ၊ အဋ္ဌ ဗြာဟ္မဏာ ဇာတမတ္တေ ဗောဓိသတ္တေ လက္ခဏာနိ ပရိဂ္ဂဏှိံသု၊ သေယျထီဒံ၊ ရာမော ဓဇော လက္ခဏော မန္တီ ယညော သုယာမော သုဘောဇော သုဒတ္တောတိ။ တေ တဿ သောတ္ထိံ ပဝေဒယိတွာ ရက္ခာကမ္မံ အကံသု၊ တေ စ ပဌမံ အာစရိယာ။\n''ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ ဗောဓိသတ္တဿ ပိတာ သုဒ္ဓေါဒနော ရာဇာ ယံ တေန သမယေန အဘိဇာတံ ဥဒိစ္စဇာတိမန္တံ ပဒကံ ဝေယျာကရဏံ ဆဠင်္ဂဝန္တံ သဗ္ဗမိတ္တံ နာမ ဗြာဟ္မဏံ ဥပနေတွာ သောဝဏ္ဏေန ဘိင်္ဂါရေန [မူကွဲ-ဘိင်္ကာရေန (သီ၊ ပီ၊)] ဥဒကံ သြဏောဇေတွာ 'ဣမံ ကုမာရံ သိက္ခာပေဟီ'တိ အဒါသိ၊ အယံ ဒုတိယော အာစရိယော။\n''ပုန (မိလိန္ဒပဥှ၊၂၃ဝ စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ ယာ သာ ဒေဝတာ ဗောဓိသတ္တံ သံဝေဇေသီ၊ ယဿာ ဝစနံ သုတွာ ဗောဓိသတ္တော သံဝိဂ္ဂေါ ဥဗ္ဗိဂ္ဂေါ တသ္မိံ ယေဝ ခဏေ နေက္ခမ္မံ နိက္ခမိတွာ ပဗ္ဗဇိ၊ အယံ တတိယော အာစရိယော။\n''ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ အာဠာရော ကာလာမော အာကိဉ္စညာယတနဿ ပရိကမ္မံ အာစိက္ခိ၊ အယံ စတုတ္ထော အာစရိယော။\n''ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ ဥဒကော ရာမပုတ္တော နေဝသညာနာသညာယတနဿ ပရိကမ္မံ အာစိက္ခိ [မူကွဲ-အာစိက္ခတိ (က)] အယံ ပဉ္စမော အာစရိယော။ ဣမေ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ ပုဗ္ဗေဝ သမ္ဗောဓာ အနဘိသမ္ဗုဒ္ဓဿ ဗောဓိသတ္တဿ သတော ပဉ္စ အာစရိယာ။ တေ စ ပန အာစရိယာ လောကိယေ ဓမ္မေ။ ဣမသ္မိဉ္စ ပန၊ မဟာရာဇ၊ လောကုတ္တရေ ဓမ္မေ သဗ္ဗညုတဉာဏပ္ပဋိဝေဓာယ နတ္ထိ တထာဂတဿ အနုတ္တရော အနုသာသကော၊ သယမ္ဘူ၊ မဟာရာဇ၊ တထာဂတော အနာစရိယကော၊ တသ္မာ ကာရဏာ တထာဂတေန ဘဏိတံ 'န မေ အာစရိယော အတ္ထိ၊ သဒိသော မေ န ဝိဇ္ဇတိ။ သဒေဝကသ္မိံ လောကသ္မိံ၊ နတ္ထိ မေ ပဋိပုဂ္ဂလော'တိ။ ''သာဓု၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ ဧဝမေတံ တထာ သမ္ပဋိစ္ဆာမီ''တိ။\nဣမသ္မိံ ဝဂ္ဂေ ဧကာဒသ ပဥှော။