2Ti 2 | `KHZ | STEP | Gaura pakurai, natuku, goi Keriso Iesu gena vega-nama aonai pono kwalimu.\nKeriso Iesu gena vetali talimana taunatauna\n1 Gaura pakurai, natuku, goi Keriso Iesu gena vega-nama aonai pono kwalimu. 2 Taunilimalima vogo wailarai au gekuna rakagau okamonagirato gaura veraramani talimara pono vega-ripara. Ne voirana maki talima reketa geria mapia vekilagira.\n3 Keriso Iesu gena vetali talimana namanai pono ago, e vitiviti aonai pono vaigaoka au akalana vetaina. 4 Vetali talimana gena maguli ripamu. Evetalina aonai, inagulu reketa ati pene kalara ripa. Na ia gena ririwa egapi-rageato vetali velena vega-vererena kalanamo pene kalaa. 5 Raka vegala kamunai erakana talimana, ati pene tiliga ripa pa raka vegala akwana ati pene gapia ripa, pene raka vegala rovana ati pene kwalanaa genai. 6 Araga kala talimana pene inagulu tiliga matotauna roe nea vou voina pene gapi-kunea ginaroginaro tomanai. 7 Velekouna vou tugamagi-ilu pene venimu, ne vokila maparara pakilagira pono ripa-namanamara.\n8 Eia pono tugamagi-tagoa. Iesu Keriso Davida tenena, kwaregana ekuliiti-waito. Au na evetaina akilagiana Vali Namana avopatagiana aonai. 9 Vovetaina gaurai gevega-vitivitikuna, tipura numanai maki teini na geligoligokuna noowane vagivagi pa lema talimaku. Na Palagu gena kila ati kwatu gaugau. 10 Gaura pakurai vitiviti mapararai avaigaokana Palagu na evirigirato talimara pakurai, pe ira maki Keriso Iesu genana evogomaina vevega-magulina, e emia-vanagivanagina maekana ralemana iwavagina pia vaia pakunai.\n11 E kila taunatauna:\n“Pene ita Keriso ria takwaregato genai,\nita maki ia ria pita maguli.\n12 Pene tavaigaokana genai,\nia ria maki pita vevaikou.\nPene ia taopa-tagoana genai,\nia na maki ita pene opa-tagora.\n13 Pene ita ati taveraramanina,\nia gena veraramani kapunai roe emiana;\nKwalana ia matotauna ati pene vekilagi-veavuga,\n(e ia gena kilagavu kilara ia na ati\npene vega-irau kapuvagira).”\nInagulu talimana namana\n14 Vokila mapono vega-ripa-waira, e Palagu wailanai pono vega-ripa-kunera, kila kovagora ragai pia veitu-agira. Kwalana voanana nama ta ati pene vega-walaa, na pia kamonagi talimaramo geria maguli pene vega-rakavara. 15 Pono inagulu gunagave, pe Palagu wailanai pono matagai genai, pene vega-taunataunamu, inagulu talimana ati enuga-ragena talimana vetaina. Kwalana ia na Palagu gena kila taunatauna na evevega-ripagi-gitakauana. 16 Gavutina rakavara e kawakawara ragai pono kilagi, e geriana pono gerevagi, kwalana vogavutina gekilagirana talimara Palagu genana pakara gerauvagina. 17 Kila vovetaina gekilagirana noowane komata geraragana vetaira. Himenias e Filetas vovetaina talimara. 18 Ira tauria ruala na kila taunatauna rauparana geraokwaniato. Gekilana kuliitiwai ewalato, pe eaikito. Vovetaina gekilana gaurai, talima reketa geria kamonagi gevega-rakavarana.\n19 Na Palagu gena kila kwalana eruga-gaugauna no vatu kamuna vetaina, ati pene kalavo-kalavo. Atanai ekila etaloato, “Velekou ripana rai ia gena.” Maekilana, “Rai ekilana ia Velekou gena netina talimana kala rakava genana pene gerevagi.”\n20 Numa kamuna aonai mereki irauiraura voa, ati maparara kolo e siliva na gekalarato gauramo, na mara e maka na gekalarato gaura maki voa. Reketa toma kamurai vou pia inagulu-agira, reketa geinaguluagi-vanagivanagirana ganigani ai pa momo piatoga gaura. 21 Pene ekala rakavara geriana matotauna evealevana talimana, inagulu namara inagulu-agira talimanai Velekouna pene vega-agoa e pene vega-veagaa. Ia egita-tagoana talimana gena inagulu talimana alo ripanai pene ago inagulu namara maparara kalakalara ularana.\n22 Gulu valigu geria ririwa rakavara maparara pono raokwanira, e eira pono kwalanara: Kala rorirori, kamonagi, ulamagi, e maino. Maaora nama iwavagira Velekou genogiana pene veakavara ulanana talimara ria pio kwapuna. 23 Verenagi veveagarekone kawakawara geriana pono gerevagi, kwalana goi ripamu voirana kogo pia vega-walaa. 24 Velekou gena vetugunagi talimana ragai pene kogo, na talima maparara pene ao-namara, pene vevega-ripa-gitakau, ragai pene paru. 25 Gekilagi-piatogaana talimara pene kila gapigapira mamanauna na, peiramu Palagu na pene vega-vetugamagi-kulera, ne kila taunatauna na pia ripaa. 26 Ne ira geria tugamagi pia raka-gotowai e Tiapolo gena rikiriki na pia kali-maguli, kwalana ia na roe gapi-gaugaurana gena ririwa pia kalara ulanana.


2Cor 4 | `SNC | STEP | Barau ḡena vevetuḡaḡwai moḡo mai ḡauvei ḡai evinimato. Moḡa lorinai ḡai tu asi ḡatuḡamaḡi-moirani mai ḡauvei veiveinai.\nIauka farefarena gwaḡutu nuḡanai\n1 Barau ḡena vevetuḡaḡwai moḡo mai ḡauvei ḡai evinimato. Moḡa lorinai ḡai tu asi ḡatuḡamaḡi-moirani mai ḡauvei veiveinai. 2 Ḡai tu maiaka veiḡari vekuretoḡari, tarimarima na asi ḡeḡita-learini veiḡari, tu ḡaiaḡuirito. Ema ḡai tu asi ḡaḡofaḡofani e Barau ḡena guruḡa anina maki ḡai na tu asi ḡakefoani. Asiḡina. Ḡai na Barau ḡena vari moḡonina tu tauna korikori moḡo ḡakiraḡi-fofori ginikauani. Monana tarimarima beḡene riba, ḡai tu ma moḡonima ḡesi Barau ḡena ḡauvei ḡaveiani ḡia ḡoiranai.\n3 Senaḡi bema ḡai na mai Vari Namona ḡavari-fiuani maiḡa vekuretoḡa nai tu, mai vari maiḡa tu mase koufanai ḡerakani tarimari moḡo ḡeri ai vekuretoḡa. 4 Maiḡeri tarima, Keriso asi ḡevaḡa-moḡoniani tarimari, tu mai tanobara barauna arana Satani na ḡeri tuḡamaḡi evei-mukunarito, naima mai Vari Namona mamana emamani tu asi ḡeḡitaiani. Mai Vari Namona mamana maiḡa tu Keriso mamana marevana baregona emamani. Ma mai Keriso maiḡa tu Barau vetoḡana korikori. 5 Ḡai tu dia ḡai tauḡema varima ḡafiurini. Asiḡina. Ḡai na tu Iesu Keriso ḡaḡobata-iaḡiani, ḡakirani, Keriso tu Vereḡauka korikori. Ma ḡai tu ḡomi ḡemi vetuḡunaḡi tarimamai ḡavevaḡa-iaḡoni Iesu ḡagubakauani lorinai. 6 Korana Barau tovotovonai ekirato, “Mukuna furufuru nuḡana na nemama-rovorovo,” etato. Ma mo Barau sebona na ḡai nuḡamai ema vaḡa-mama rovorovoato korana tu, Barau mamana baregona Iesu Keriso ḡoiranai emamato moḡa bene vaḡa-foforia, benamo baḡana ribaia e baḡana tuḡamaḡi-fakaia ḡana.\n7 Senaḡi mai farefare namo vedaureana tu ḡai tauḡanima nuḡanai maiḡea, mai tauḡanima tu noḡa tano na ḡeveirini gwaḡuturi, ma beḡe korini, monana tarimarima mabarari na beḡene ḡitaia, ma beḡene riba maki, mai seḡuka barego lelevaḡina ḡai ḡemai maiḡa tu Barau ḡenana eiaḡomani, ma dia ḡai ḡemana. 8 Ḡai tu reketa-reketa na ḡeḡaru-ḡeḡeraḡimani, ḡevaḡa-midigu midigumani e meto maki barego ḡevinimani, senaḡi ḡema kokore tu asi ekorini. Ḡaro kotari tu ḡadaradarani, asi ribama kara ma baḡa veiani, korana maḡuri tu gwaḡiḡi, senaḡi ḡema tuḡamaḡikau Barau ḡenai tu asi emoirani veḡata. 9 Tarimarima na asi ḡeura-vinimani, ḡevaḡa-midigumidigu baregomani, senaḡi Barau tu ḡai sevisevimai moḡo etanuni, asi eiaḡuimani; semo na ḡekwari-ketomani, senaḡi asi ḡamaseni. 10 Iesu emaseto, mo mase moḡa tu vanaḡivanaḡi ḡai tauḡanimai ḡaḡwarakao-rakaoani. Ḡaribani, ḡai maki, Iesu ḡevaḡi-maseato kavana, beḡe vaḡi-masemani. Moḡesi eḡorani korana tu, Iesu ḡena maḡuri maki vanaḡivanaḡi ḡai tauḡanima na bene fofori, be tarimarima na beḡene ḡitaia. 11 Ḡai roḡo maḡuri ḡatanuni apostoloma tu, vanaḡivanaḡi beḡene vaḡi-masema ḡetoni, Iesu varina ḡakiraḡiani ḡaramanai. Mai veiḡa eḡorani tauna korikori tu, Iesu ḡena maḡuri, (mo tu Iesu emaḡuri-ḡenoḡoito mo maḡuri moḡa), seḡukana ḡai tauḡanima na bene fofori, be tarimarima na beḡene ḡitaia ḡana. 12 Moḡesi naima mase ḡena ḡauvei tu ḡai (apostolo) ḡemai eveiani, senaḡi maḡuri tu ḡomi ḡemi maḡuri nuḡanai eḡauveini.\n13 Buka Veaḡai ekirani, “Au na Barau avaḡa-moḡoniato, moḡesina naima aguruḡato.” Ḡai maki mo veḡabidadama sebona moḡa nuḡanai naima ḡakirani, Barau ḡavaḡa-moḡoniani nai ḡaguruḡani. 14 Korana ḡai ribama, Iesu Vereḡauka mase na evaḡa-variḡisi ḡenoḡoiato Barauna na ḡai maki ma bevaḡa-variḡisi ḡenoḡoimani Iesu kavana, benamo ḡai ema ḡomi, mabarara beḡabi-iaḡomarani ḡia ḡoiranai bea vaḡa-ruḡa-tarirani. 15 Ḡai na midigumidigu e meto ḡaḡabirini tu, ḡomi na namona boḡono doḡaria ḡana, ema monana tarimarima ḡutuma gorogoro na Barau ḡena namo ema varevare-bara beḡene doḡaria. Benamo mai Barau ḡena namo ema varevare-bara dainai, tarimarima ḡutuma na Barau beḡene tanikiu-vini-baregoa e ḡia marevana e mamana baregona beḡene vaḡa-raḡea.\nVeḡabidadamai moḡo bitana tanu\n16 Moḡa lorinai ḡai tu asi kota maki ḡatuḡamaḡi-moirani. Aba, tauḡanima tu eḡaukani, bemoira-iaḡoni, senaḡi iaukama tu ḡaro loriri ai evaḡa-variḡurini. 17 Ema maiḡeri midigumidigu e meto misiri asikauna na beḡe raga-korini dagarari voiri beḡe foforini tu barego lelevaḡi. Barau na maiḡeri voiri tu marevana barego lelevaḡina, betanu-vanaḡi vanaḡini dagarana, bevinimani. 18 Moḡesi naima ḡai matama na tu dia toma ḡeḡorani matara na taḡitarini dagarari ḡaḡita-karakararini. Asiḡina. Ḡai matama na tu, toma matara na asi taḡitarini dagarari, ḡaḡita-karakararini. Korana toma matara na taḡitarini dagarari tu asikauna ma beḡe korini, senaḡi kara toma asi taḡitaiani dagarana tu betanu-vanaḡi vanaḡini, asi bekorini dagarana.


GODE EA SIA: IDA:IWANE GALA Luge 22\nGobele Salasu Dunu amola Sema Olelesu Dunu da Yesu Fuga:musa: Logo Hogoi\n(Ma:diu 26:1-5; Maga 14:1-2; Yone 11:45-53)\n1 * Gadili Asi 12:1-27Amo esoha Agi Yisidi Hame Sali Lolo Nasu eso da gadenei ba:i. Amo Lolo Nasu dio eno da Baligisu Lolo Nasu. 2 Gobele Salasu Hina dunu amola Sema Olelesu dunu da Yesu medole legemusa: logo hogoi helelalu, be ilia da dunu huluane iliba:le beda:ne, wamowane hogosu.\nYudase e Yesu Hohonomu Sia:i\n(Ma:diu 26:14-16; Maga 14:10-11)\n3 Amanoba, Sa:ida:ne da Yudase Isaga:liode (Yesu Ea ado ba:su dunu fagoyale fi ganodini esalebe dunu) amo ea dogo ganodini aligila sa:i. 4 E da asili, gobele salasu hina dunu amola Debolo Diasu ouligisu hina dunu ilima gilisili, Yesu hohonomu logo hogoi helei. 5 Ilia da hahawane bagade ba:i. Amo hou hamoi ba:loba, ilia da ema muni imunu sia:i. 6 Yudase e da “defea” sia:i. Amalalu, dunu huluane mae ba:ma:ne, wamowane, e Yesu hohonone, gobele salasu amola Debolo Diasu sosodo aligisu dunu ilia ouligisu dunuma ima:ne, logo hogoi helei.\nYesu da Baligisu Lolo Manusa:, Logo Hahamoi\n(Ma:diu 26:17-25; Maga 14:12-21; Yone 13:21-30)\n7 Amanoba, Agi Yisidi Hame Sali Lolo Nasu eso doaga:i. Amo esoga, Isala:ili fi da Baligisu sibi mano medole legesu. 8 Amaiba:le, Yesu da Bida amola Yone asunasi. E da elama amane sia:i, “Ninia manusa:, ali da Baligisu Lolo manusa: hahamoma!”\n9 Ela bu adole ba:i, “Ania da habi hahamoma:bela:?”\n10 E bu adole i, “Alia da moilaiga doaga:sea, dunu da hano di gaguli ahoanebe ba:mu. Ema fa:no bobogele, e golili dabe logo amoga alia golili sa:ima. 11 Diasu edama amane sia:ma, ‘Olelesu Dunu da dima agoane sia:siba:. Na amola Na ado ba:su dunu gilisili Baligisu lolo manusa:, diasu olema.’ 12 Amasea, e da gadodili sesei bagade diala amo ganodini liligi bagade dialebe, alima olemu. Amo diasuga alia Lolo manusa: momagema!”\n13 Ela da asili, Yesu Ea adoi defelewane ba:i. Amalalu, ela da Baligisu Lolo Manu hahamoi.\n(Ma:diu 26:26-30; Maga 14:22-26; 1 Golidia 11:23-25)\n14 Lolo Nasu amoha doaga:loba, Yesu amola Ea ado ba:su dunu da gilisili lolo manusa:, ha:i nasu fafai beba:le fi. 15 Yesu da ilima amane sia:i, “Na da fa:no se nabimuba:le, amo Baligisu Lolo Nasu, Na amola dili gilisili manusa:, Na da bagadewane hanai galu. 16 Bai Na da dilima sia:sa. Amo nanu, Na da guiguda: bu hame manu. Gode Ea Hinadafa Hou da dafawane doaga:sea, dilia da amo Lolo Nasu ea bai noga:le dawa:mu. Amo esoga fawane ninia da gilisili bu manu.” 17 Amalalu, faigelei waini hano di lale, Godema nodone sia:ne gadole, E amane sia:i, “Lale, enoma enoma sagoma. 18 Na da dilima sia:sa. Na da fa:no amo waini hame manu. Gode Ea Hinadafa Hou da dafawane doaga:beba:le fawane, Na da bu manu.”\n19 Amalalu, E da agi ga:gi lale, Godema nodone sia:ne gadole, fafa:ga:ne, ilima sagoi. E amane sia:i, “Amo da Na da:i hodo dilima i dagoi. Na hou dawa:ma:ne moma.” 20 † Yelemaia 31:31-34Amo nanu, e da waini hano lale, amane sia:i, “Amo waini hano dili manusa: faigelei ganodini sogasali, da sema gaheabolo Na maga:me da sogadigimuba:le, Na da agoane hamosa.\n21 ‡ Gesami Hea:su 41:9Be Na hohonomu dunu da guiguda:, ani gilisili ha:i naha esala. 22 Gode da amo logo fodoiba:le, Dunu Egefe da bogomu. Be Dunu Egefe Ea hohonosu dunu da se baligili nabimu!”\n23 Amalalu, “Nowa da Yesu hohonoma:bela:?” ilia agoane gilisili sia: dasu.\nSia:ga Gegesu - Nowa Dunu ea Hou da Baligili Bagadela:?\n24 § Ma:diu 18:1; Maga 9:34; Luge 9:46Yesu Ea ado ba:su dunu da gilisili sia: dala, ilia da nowa dunu ea hou da baligili bagade amo dawa:beba:le, sia:ga gegei. 25 ** Ma:diu 20:25-27; Maga 10:42-44Be Yesu da ilima amane sia:i, “Gode Ea hou hame lalegagui dunu, ilia hina bagade dunu da ilima gasa fi bagade hina hou hamosa. Ilia hina bagade da dunu huluane ilima fidisu dunu gala, hina bagade ilisu da amane sia:sa. 26 †† Ma:diu 23:11; Maga 9:35Be amo hou dilia da hamedafa hamomu. Dilima bisili ahoasu dunu da fa:no misunu dunu agoane hamomu da defea. Amola hina dunu da fonobahadi asaboi hawa: hamosu dunu agoane hamomu da defea. 27 ‡‡ Yone 13:12-15Nowa dunu ea hou da baligili bagadela:? Dunu e da fili ha:i nanebe, amo ea hou da baligili bagadela:? O hawa: hamosu dunu da ema aowasu hamosa - nowa ea hou da baligili bagadela:? Dunu e da fili ha:i nanebe, amo ea hou da baligili bagade. Be Na da hawa: hamosu dunu ea hou agoane dilima hawa: hamonana. 28 Na da se nabawane lalu. Dilia amola da Na hame fisi. 29 Na Ada da Nama ouligisu hou i dagoi. Amo defelewane, Na da dilima ouligisu hou iaha. 30 §§ Ma:diu 19:28Dilia da Na Hinadafa Hou ganodini, Na Lolo Nasu amoga ha:i manu galebe. Dilia da fisu ida:iwane amoga fili, Isala:ili fi fagoyale ilima ouligisu hou hamomu.\nYesu da Bida ea Hohonomu Ba:la:lu\n(Ma:diu 26:31-35; Maga 14:27-31; Yone 13:36-38)\n31 “Saimone! Saimone! Nabima! Ifabi ouligisu dunu da widi noga:i amo gisiga afafabe defele, Sa:ida:ne da dima dafama:ne olelesu hou dima ado ba:ma:ne, Gode da logo doasi dagoi. 32 Be Saimone! Dia dafawaneyale dawa:su hou da mae dafama:ne, Na da Godema sia:ne gadoi dagoi. Di da Godema bu sinidigisia, dia fi dunu ilima gasa ima:ne, fidima.”\n33 Bida e bu adole i, “Hina! Di da se dabe iasu diasuga asili bogosea, defea, na amola ani galu masunusa: momagei dagoi!”\n34 Be Yesu E amane sia:i, “Bida! Na dima sia:sa! Wali gasia, di da hidadea, ‘Yesu na hame dawa:,’ udiana agoane sia:sea, fa:no gagala ga:be nabimu.”\nMuni Salasu, Esa amola Gegesu Gobihei Bagade\n35 *** Ma:diu 10:9-10; Maga 6:8-9; Luge 9:3, 10:4Amalalu, Yesu Ea ado ba:su dunu ilima amane adole ba:i, “Dilia muni salasu, esa amola emo salasu mae gaguiwane Na dili asunasiba:le, dilia da liligi hameba:le, se nabasu ba:bela:?” Ilia bu adole i, “Ninia da se hame nabi.”\n36 Yesu da ilima sia:i, “Defea! Be wali, nowa da muni salasu galea, amo gaguli masa - esa amola. Nowa da gegesu gobihei hame galea, ea abula bidi lale, muni lai amoga gegesu gobihei bidi lamu da defea. 37 ††† Aisaia 53:12Gode Sia: Dedei Buga ganodini, sia: da amane dedei diala, ‘E amola wadela:i hou hamosu dunu da gilisili se dabe iasu lai,’ amo sia: da Na hou olelebeba:le, dafawane ba:mu.”\n38 Amalalu, ilia da amane sia:i, “Hina! Ba:ma! Gegesu gobihei bagade aduna gala.” Be Yesu E bu adole i, “Eno mae sia:ma! Dagoi!”\nYesu da Olife Goumia Godema Sia:ne Gadoi\n(Ma:diu 26:36-46; Maga 14:32-42)\n39 Amalalu, diasu fisili, Ea hamonanusu hou defele, E da Olife Goumiga asili, Ea ado ba:su dunu amola ili sigi asi. 40 Ea musa dawa:i sogebi amoga doaga:le, E da amane sia:i, “Dilima dafama:ne ado ba:su hou mae ba:ma:ne, Godema sia:ne gadoma.”\n41 Amalalu, E da Ea ado ba:su dunu fisili, E da igi loboga galagai amo ea defei E asili, muguni bugili, Godema sia:ne gadoi. 42 E amane sia:i, “Ada! Di hanai galea, amo se nabasu faigeleiga di, amo Na mae moma:ne sia:ma! Be Na hanai liligi hame, Dia hanai liligi fawane Na da hamomu.” 43 Amalalu, E da a:igele dunu Ea dogo denesima:ne misi, ba:i dagoi. 44 E da se bagade nababeba:le, ha:giwane sia:ne gadoi. Ea finimu da maga:me osoboga dadibi agoai ba:i. 45 Amalalu, sia:ne gadolalu, E wa:legadole, Ea ado ba:su dunu ilima bu asili, ili golai dialebe ba:i. Bai ilia da da:i dioi bagade ba:i. 46 E da ilima amane sia:i, “Dilia da abuliba:le golai dianabela:? wa:legadole, dili dafama:ne olelesu amo ganodini dasa:besa:le, Godema sia:ne gadoma.”\n(Ma:diu 26:47-56; Maga 14:43-50; Yone 18:3-11)\n47 Yesu E sia:nanoba, dunu bagohame da Ema doaga:musa: misi. Yudase (Yesu Ea ado ba:su dunu fagoyale amoga dunu afae) e da bisili misini, Yesu nonogomusa: misi. 48 Be Yesu da ema amane sia:i, “Yudase! Di da Na nonogobega, Dunu Egefe hohonoma:bela:?” 49 Yesu Ea ado ba:su dunu da fa:no misunu hou dawa:beba:le, Yesuma amane sia:i, “Ninia gegesu gobiheiga gegema:bela:?” 50 Amola Eaado ba:su dunu afae da gobele salasu hina dunu ea udigili hawa: hamosu dunu amo ea ge damuni fasi.\n51 Be Yesu E amane sia:i, “Yolema! Dagoi!” E da ge damui dunu ea ge digili ba:loba, ea ge da bu madelagilisili bahoi ba:i. 52 Amalalu, gobele salasu hina dunu, Debolo Diasu ouligisu hina dunu, asigilai dunu amola dunu huluane ilia Yesu E gagula misi, ilima Yesu E amane sia:i, “Na da wamolasu dunu dilia dawa:beba:le, dilia gegesu gobihei amola ogoma gaguliwane, Na gagumusa: misibala:? 53 ‡‡‡ Luge 19:47, 21:37Na da nini gilisili eso huluane Debolo Diasu ganodini esalu, be dilia da Na hamedafa gagulaligi. Be defea! Wali da dilia ilegei eso. Wali da gasi hina dunu ea gasa lai eso.”\nBida da Yesu Hame Dawa: Sia:i\n(Ma:diu 26:57-58,69-75; Maga 14:53-54,66,72; Yone 18:12-18,25-27)\n54 Amalalu, ilia da Yesu gaguli, gobele salasu hina dunu ea diasuga hiouginana asi. Bida da fa:nodafa bobogei. 55 Mabe dunu da gobele salasu hina ea diasu gagoi ganodini lalu didili, amo gadenene housa fibiba:le, Bida amola fi galu. 56 Amalalu, hawa: hamosu a:fini da Bida hadigi ganodini esalebe ba:loba, ema ha:giwane sosodolalu, amane sia:i, “Amo dunu amola Yesu, ela gilisili lalu!”\n57 Be Bida da amane sia:i, “Uda! Na da amo dunu hame dawa:!” 58 Fonobahadi esalu, eno dunu da Bida ba:beba:le, amane sia:i, “Di amola da Yesu Ea na:iyado dunu!” Be Bida amane sia:i, “Abola! Na da Ea na:iyado hame!”\n59 Fa:no, eno dunu da gasawane sia:i, “Amo dunu da dafawane Yesu amola gilisili lalu. Bai E da Ga:lili dunu!”\n60 Be Bida da bu adole i, “Dunu! Dia sia:be go da na hame dawa:!” E da sia:nanoba, gagala gawali ga:be nabi. 61 Amalalu, Yesu da beba:le, Bida ba:i. Yesu E musa: sia:i, “Wali gasia, di da hidadea, ‘Yesu na hame dawa:!’ udiana agoane sia:beba:le, fa:no gagala ga:be nabimu,” amo sia: Bida bu dawa:i. 62 Amaiba:le, e da gadili asili, bagadewane dinanu.\nIlia Yesuma Gadele Oufesega:nu Fasu\n(Ma:diu 26:67-68; Maga 14:65)\n63 Sosodo ouligisu dunu amo da Yesu gagui, ilia da Ema habosesele oufesega:nu fasu. 64 Ea mae ba:ma:ne, ilia abulaga si dofoga:le, Ema gadele amane adole ba:i, “Di nowa fabaiyale ba:la:loma!” 65 Ilia da habosesesu sia: eno bagohame Ema sia:i.\nYesu da Gobele Salasu Fofada:su Dunuma Fofada:i\n(Ma:diu 26:59-66; Maga 14:55-64; Yone 18:19-24)\n66 Hadigibi galu, asigilai dunu, gobele salasu hina dunu amola Sema Olelesu dunu huluane gilisibiba:le, ilia Gasolo Gilisisu dunu ilima fofada:musa:, Yesu oule misi.\n67 Ilia da Ema amane adole ba:i, “Di da Mesaiala:? Ninima adoma!” Be E da ilima bu adole i, “Na da adole iasea, dilia da dafawaneyale hame dawa:mu. 68 Na amolawane da dilima adole ba:sea, dilia da hame adole imunu. 69 Be wahawinini, Dunu Egefe da Gode Gasa Bagadedafa amo Ea lobodafadili fibi ba:mu.”\n70 Amalalu, ilia huluane sia:i, “Amaiba:le, Di da Gode Egefedafala:?” Yesu E bu adole i, “Na da Gode Egefedafa dilia da dafawane sia:sa!”\n71 Ilia amane sia:i, “Ninia ba:su dunu eno hame hogomu. Ninisu ea lafidili sia: nabi dagoi!”\n*22:1: Gadili Asi 12:1-27\n†22:20: Yelemaia 31:31-34\n‡22:21: Gesami Hea:su 41:9\n§22:24: Ma:diu 18:1; Maga 9:34; Luge 9:46\n**22:25: Ma:diu 20:25-27; Maga 10:42-44\n††22:26: Ma:diu 23:11; Maga 9:35\n‡‡22:27: Yone 13:12-15\n§§22:30: Ma:diu 19:28\n***22:35: Ma:diu 10:9-10; Maga 6:8-9; Luge 9:3, 10:4\n†††22:37: Aisaia 53:12\n‡‡‡22:53: Luge 19:47, 21:37


Luk 9 | `DWW | STEP | Yesu apasol 12 ya riuedi da a rawateḡeidi be tauna rewapana be waibada ya utedina, da taudi penama ta tavu dobiḡedi be banaga sidesidedima tai yawasanidina.\n1Yesu apasol 12 ya riuedi da a rawateḡeidi be tauna rewapana be waibada ya utedina, da taudi penama ta tavu dobiḡedi be banaga sidesidedima tai yawasanidina. 2Yodibe ya riuporedina da taudi Mamaitua na waiguyauma ta rauguguye, be banaga sidesidedima tai yawasanidina. 3Be tauna ya riuedina, “Ami naḡoe nam aba ko paḡo. Nam diḡona, nam tana, nam kani, nam mane be nam kwama ḡesaunama mate ko paḡo. 4Be raḡanine ai meagaie ko saḡasaḡana taumi vada tenaḡa nopone ko miana, naumeki da ami kaba naḡoma raḡanine inam meagainama ko gosena. 5Be deḡoda banaga taumi nam tai aninemi, naumeki da kaḡemima popokaudima ko rawakurukuruvidi be inam meagainama ko goseporena. Dabudine taudi ta kataie da taudi tokare Mamaitua matane inam wavunama taudime ta paḡo munaḡena.”\n6Naumeki da tauwai muriwatana meagai da meagai nopodiḡa a naḡo be vari verenama a rarau guguye, be banaga dobu matabuna awai yawasanidina.\n7Inam raḡanine Herod, tauna Galili provins guyaunama, be uma kauidima nama a tubutubuḡana, tauna ya vaiedi be ya nuababaḡana, baninama banaga ḡesaudima a riuriuna da Jon tauwai babataito ya guri be ya midisuḡu munaḡana. 8Be banaga ḡesaudima a riuriuna da peroveta Elaija ya maḡatara munaḡana, be banaga ḡesaudima a riuriuna da bonideḡo perovetedima tenaḡa ya guri be ya midisuḡu munaḡana. 9Be Herod ya riuna, “Jon gadonama è tomna, be inam yodi aitau baneginama varinama yà vaivaie?” Be tauna ya ḡoeḡoena da sibo Yesu ya kitana.\n10Be apasol a tavatava munaḡana raḡanine, taudi yaba matabuna a voivoiedina Yesu ai varina. Tauna wainuatuḡune yai dokedi be a naḡona meagai isanama Betsaidama. 11Raḡanine patara nama a vaivaiena taudi ai muriwatanedina. Be Yesu taudi yai aninedina, be Mamaitua na waiguyauma taudi ya giuedina, be aitauḡa yawasana a ḡoeḡoena naumeki da yai yawasanidina.\n12Raviravi Yesu na apasolma 12 a tava be a riuena, “Banaga kwa riuporaḡa da ta naḡo meagaiḡa be meagai murisairine da taudi kani be ḡaravu ta banavidina, baninama uma dobunama wainuatoitoinama.” 13Be Yesu ya riuedina, “Taumi koi kanidi!” Be taudi a paribeena, “Nema kai kani bakedi? Tauma buredi 5 kavakava be iyana rabui ḡaromaie, bo nema kwa noḡonoḡota bake? Tauma ka naḡo be kani ka gimara uma banegidima aubaidima, bo?”\n14Dabudine tautauḡoma a kitaruvedi da 5 tausand. Be Yesu na tauwai muriwatanama ya riuedina, “Banaga ko dariḡedi da 50 50 ta miana.” 15Naumeki da taudi nama a voia be banaga matabudi a miana. 16Yesu buredi 5 be iyana rabui ya ragaudi da gunume yai kitasaḡa be Mamaitua yai kaiwe da ya givedi be na tauwai muriwatanama ya utedina, be taudi a soiedi da banaga a utedina. 17Be banaga matabudi a kani da a kani siauana. Be tauwai muriwatana kani kanikanigosedima a tama da posa 12 ai moḡavudina.\n18Raḡan tenaḡa Yesu taunaḡa ya moimoiragi be na tauwai muriwatanama taudi tauna mate. Be tauna taudi yai taraviredina, “Banaga ta riuriu da taugu aitau?” 19Be taudi a paribeena, “Banaga ḡesaudima ta riuriuna da tam kabe Jon tauwai babataito, be ḡesaudima ta riuriuna da tam kabe peroveta Elaija, be banaga ḡesaudima ta riuriuna da tam bonideḡo perovetedima guriguridima tenaḡa kabe i midimidisuḡu munaḡa.” 20Be tauna ya riuedina, “Be taumi nema kowai noḡota bako, taugu aitau?” Be Pita ya paribeena, “Tam Tauwai yawasana, Mamaitua ya riupore yovoḡemna.”\n21Dabudine Yesu na tauwai muriwatanama ya riu vavasaḡedina da nam aitau sibo a riue. 22Be ya riuna, “Banaga Natunama tokare ei nuatoitoina yaba toitoi ḡarodie be babada dosidima be pirisi adi babadama be tarawatu tauwai katakataidima, taudi matabudi Banaga Natunama tokare ta tuaḡaie be tai gurina. Be raḡan wairabuiteḡane Mamaitua e kawa midisuḡu munaḡena.”\n23Be Yesu banaga matabudi ya riuedina, “Deḡoda aitau waimuriwataneguma e ḡoena, naumeki da na ḡoanama matabudi e gosedi, be raḡan matabuna na korosima e kiroḡi ▼\nbe ei muriwataneguna. 24Tam aitau tame am yawasanama kwa kaididi be kwa raberabena, tam tokare am yawasanama kwa kawa gewagewana, be tam aitau da taugu kautaiye am yawasanama kuyai utaena, am yawasanama tokare kwa banavina. 25Deḡoda aitau dobu yabedima matabudi e ragaragaudina be yaḡoro tauna na yawasanama e gewagewana, inam yabedima tauna tokare nam tai yawasani. 26Deḡoda aitau, taugu e tunimayaḡegu bo riuguma e tunimayaḡena, naumeki da tokare Banaga Natunama tauna Tamanama neneḡarine be anea babau neneḡaridie e dobina, tauna mate inam baneginama e tunimayaḡena. 27Be taugu riukaua yà riuriuemina, ḡesaumima yodi uma ko midimidina, taumi tokare nam ko guri, naumeki da Mamaitua na waiguyauma ko kitana.” ▼\n28Naumeki da inam giudima a kovikovina murine, raḡan aniwai 8 ne Yesu tauna Pita, Jon be Jeims yai dokedi be a naḡona oya debane moiragi aubainama.\n29Be Yesu ya moimoiragina maika, tauna noḡonama kitanama ya boru vitare be na garama ya ḡavora be ya rawakeyekeyemina. 30Yai raḡantenaḡe da tautauḡoma rabui, Mousis be Elaija ma neneḡaridi a maḡatara be Yesu mate a giugiuna. Taudi Yesu nema Jerusalemma e guri bako be uma dobunama e naḡo porena, vutuna a giugiuena. 32Be Pita na banagama mate a yadoyadona. Be a ḡosoḡosoridina raḡanine, taudi Yesu ma neneḡarina be tautauḡoma rabui, tauna mate a midimidina a kitekitedina. 33Be raḡanine tautauḡomidima Yesu a gosegosena, dabudine Pita ya riuna, “Bada, ya vere kauana da tauma yodi uma dobudine. Agunai kape rabuiteḡa ka keridina, tenaḡa tam aubaimma be tenaḡa Mousis aubainama be tenaḡa Elaija aubainama.” Be Pita tauna nam i kataiena aba ya giugiuena, be tauna ya giugiu yabayababana.\n34Be Pita yaḡoro ya giugiuna maika, giyou ya dobi da vagurune ya rupu tawedina. Be raḡanine giyou ya sumasuma tawedina, taudi a naira kauana, 35be giyou nopone bona ya dobi be ya riuna, “Uma tauna taugu natuguma be taugu è vinena, aubainama tauna bonanama ko vaiena!” 36Bona yaḡoro ya giugiuna maika, taudi ta kitana be Yesu taunaḡa ya midimidina. Be tauwai muriwatana inam raḡanine aba taudi a kitakitana, a nuevina be nam aitau ti riuedina.\n37Pomainama taudi oya debane be a yovoyovo munaḡana raḡanine, patara dosinama taudi ḡarodie a tavana. 38Patara nopodie tauḡoma tenaḡa tauna ya rasa be ya riuna, “Tauwai katakatai, yàwai baḡamna da yau gomanama uma kwa kita, taugu natuguma tauḡominama tenaḡa ḡominama. 39Penama kana raḡanie yau gomanama e vunuḡi be e kawakawa rasarasa be e kawakawa kokerina, be tauna gayane kasampuropuro ta dobidobina. Inam peneminama natuguma nam airaḡan ima gosegosena, be natuguma tuninama e kawakawa gewagewana. 40Be taugu am tauwai muriwatanama èi baḡedina da taudi sibo penama a tavu dobiḡena, taudi a raurubu be nam teneteneḡina.”\n41Be Yesu ya paribeena, “Taumi banegimima beapotepotemima, nam waisumeḡimi, taumi mate tà mia ḡaḡa be ami vitama yà kiroḡa ḡaḡae? Natumma kwa verauḡe uma dabudine!” 42Be gomana ya veraverauna raḡanine, penama tauna yai beku doḡae be ya kawa kokerina. Dabudine Yesu penama ya riutuaḡaie be gomana yai yawasanina, yodibe tamanama ya ute munaḡena. 43Be banaga matabudi Mamaitua na rewapanama dosinama aubainama a basena.\nYesu yaba matabuna ya voivoiedina banaga yaḡoro a basebasena maika, Yesu na tauwai muriwatanama ya riuedina, 44“Koi beavaia kaua da aba yodi yà riuemina. Banaga Natunama ta boru dobiḡena banaga nimedie raukivigewegewenama aubainama.” 45Be na tauwai muriwatanama inam giunama, baninama nam ti kataiena. Giu baninama semosemonama da taudi nam sibo a kataie. Be inam giunama aubainama taudi Yesu sibo ai taravirena, be a nairana.\n46Raḡan tenaḡa Yesu na tauwai muriwatanama ai saḡasaḡana da poudie aitau ya saḡa gurata. 47Be Yesu adi wainua noḡonoḡotama ya kataiena, vutuna aubainama gomana ḡaubonama ya riue da diane ya midi 48be taudi ya riuedina, “Aitau uma gomeninama ḡaubonama taugu isague ewai turanena, naumeki da tauna ewai turaneguna, be aitau taugu ewai turaneguna, naumeki da tauna tauriuporeguma mate ewai turanena. Vutuna aubainama aitau taumi poumie na yawasanama ya yovona, tauna ya saḡa guratana.”\n49Be Jon ya riuna, “Bada, tauma tauḡoma kè kitana, tauna isame penama ya tavutavu dobiḡedina, be tauma kè riutuaḡaiena, baninama tauna nam tauda mate tama noyanoya tenaḡana.” 50Be Yesu ya riuna, “Nam ko riutuaḡaie, baninama tauna deḡoda taumi nam ami ḡavia, naumeki da tauna taumi turemima.”\n51Naumeki da Yesu na raḡanima maida ya tavatavana da tauna sibo ya munaḡana marae, vutuna aubainama na noḡotama ya vitare da Jerusalem naḡonama ya noḡota didina. 52Be tauna tauwai noyanoya ya riupore dokedina, da taudi a naḡona Samaria meagaine da Yesu na kaba verauma aubainama sibo a vokaukauana. 53Be banaga dabudine nam ti aninena, baninama tauna ya naḡonaḡona Jerusalemma. ▼\n▼Jius adi ḡaviama Samaria banegidima.\n54Be raḡanine na tauwai muriwatanama Jeims be Jon nama a kitakitana, taudi a riuna, “Bada, naumeki bo ibewa da tauma sibo kai marae kè riue be ya yovo da uma banegidima sibo ya kara gorudi, Elaija ya voiana maika?” 55Be Yesu yai tauvitara be ya riutuaḡaiedina. 56Naumeki da taudi a naḡona meagai ḡesaune.\n57Raḡanine taudi kedaḡa a naḡonaḡona, be tauḡoma tenaḡa Yesu ya riuena, “Tam deḡo kwa naḡona, taugu yài muriwatanemna.” 58Be Yesu ya paribee be ya riuna, “Inam naumeki be uma kwa noḡoti, kiudobo ▼\n▼Yesu ya riuna: ‘Fox’. Tauna dobira muserinama be gaure ta miamiana maika kiudobo.\ntaudi adi gaure adi kaba miama, be kiu adi noḡie adi kaba miama, be Banaga Natunama nam deḡo na gabu kaua da tauna e sipere.”\n59Be Yesu tauḡoma ḡesaunama ya riuena, “Kwai muriwatanegu!” Be tauna ya riuna, “Bada, noḡone kwa gosegu da yà naḡo be tamaguma yà dobona.” 60Be Yesu ya paribeena, “Banaga guriguridima kwa gosedi da taudiḡa adi gurima ta dobo munaḡedina, be tam kwa naḡo be Mamaitua na waiguyauma e veraverauna, vutuna kwa rauguguyena!”\n61Be banaga ḡesau Yesu ya riuena, “Bada, taugu yài muriwatanemna, be noḡone kwa gosegu da yà naḡo be yau dosima yài kaiwedina.” 62Be Yesu ya riuena, “Deḡoda aitau yabiyabi ▼\n▼Yesu ya riuna: ‘Plow’, baninama kuya waiplow be kuyai tautinamurine, tokare am noyama e barabarana, maika yabiyabi taupaḡonama, deḡoda ei tautinamurine, waga naḡonama baraḡa e naḡona, be am ḡoanama dobune nam kwa tava.\ne paḡopaḡo be ei tautinamurina, tauna nam teneteneḡina da Mamaitua na waiguyauma nopone e noya.”


Isigiele 17 - GODE EA SIA: IDA:IWANE GALA\n2“Dunu egefe! Isala:ili dunuma fedege sia: olelema.\n3Amo fedege sia: da Na, Ouligisudafa Hina Gode, Na sia: ilima olelesa. ‘Buhiba bagade ea hinabo nina: hamoi amola ea ougia dalegagili gale, esalebe ba:i. E da hagili asili, Lebanone Goumi da:iya, dolo ifa balu fi.\n4E da amo gaguli asili, bidi lasu soge amoga asili, bidi lasu dunu ilia moilai bai bagade ganodini ligisi.\n5Amalalu, e da hawa: a:le gaguli, asili, Isala:ili nasegagi soge, hano dialoba, amo heda:ma:ne bugi.\n6Amo hawa: bugi da heda:le, waini efe gudu magufalesi. Ea amoda da heda:le, buhiba esalebe amoga doaga:musa: heda:i. Amola ea difi da gududafa sa:i. Waini efe da amoda amola lubi, amoga dedeboi dagoi ba:i.\n7Buhiba bagade eno, ea ougia da bagade amola ea hinabo da dialui ba:i. Amalalu waini efe ea difi da ema soyasi, amola ea lubi da ema da:lasi. Waini efe da ea bugi soge da hano fonobahadi fawane gala dawa:i. Amaiba:le, waini efe da buhiba ema hano eno ima:ne dawa:i galu.\n8Be waini efe ea bugi soge da nasegagi, amola hano galebe soge, amo bugi noga:le heda:le, fage bagohame legema:ne defele galu.\n9Amaiba:le, Na, Ouligisudafa Hina Gode da amane adole ba:sa, ‘Amo waini efe da noga:le heda:ma:bela:? Musa: buhiba ba:i da amo a:le fasili, fage faili fasili, amola amoda bioma:ne damuni fasima:bela:? Gasa hamedei dunu o gasa hame fifi asi gala da amo a:le fasimu, defele ba:mu.\n10Dafawane! Amo waini efe da bugi dagoi. Be fo gusudili mabe da e fusia, e da bioma:bela:? E da ea bugi sogebi amogawi bioma:bela:?\n11Hina Gode da nama amane sia:i,\n12“Amo odoga:su dunu ilia amo fedege sia: ea ba:i dawa:bela:le, ilima adole ba:ma. Ilima amane adoma, Ba:bilone hina bagade da Yelusalemega misini, Yuda hina bagade amola ea eagene ouligisu dunu bu Ba:bilone sogega afugili oule asi.\n13E da hina bagade ea sosogo fi dunu afae lale, ema gousa:su hamoi. E da gasa bagade sia:beba:le, amo dunu da ema mae fisili, fa:no bobogemu sia:i. Ba:bilone hina bagade da Yuda mimogo dunu gagulaligi.\n14Yuda dunu da bu wa:legadole, ema gegesea o gousa:su hamoi amo fisia, e da amo gagulaligi dunu medole legemusa: sia:i.\n15Be Yuda hina bagade da odoga:le, sia: alofele iasu dunu amo Idibidi sogega, hosi amola gegesu dunu lama:ne, asunasi. E da agoane hamomu da defeala:? E da gousa:su fi dagoiba:le, se bidi iasu ba:mu.\n16Na, Ouligisudafa Fifi Ahoanusu Hina Gode, Na da dafawane sia:sa! Amo Yuda hina bagade da Ba:bilone soge ganodini bogomu. Bai e da ea dafawane sia:i gua:su, amola gousa:su e da Ba:bilone hina bagade (amo da e Yuda soge ouligima:ne hina bagade ilegei) amoma hamoi bu fi dagoi.\n17Idibidi hina bagade ea gegesu dunu gilisisu da gasa bagade. Be Ba:bilone gegesu dunu da Yelusaleme fi dunu medole legema:ne, gegesu hagali dogosea, amola moi mogosa heda:su hamosea, Idibidi hina bagade da ili gaga:mu hamedei ba:mu.\n18E da ea dafawane ilegele sia:i, amola gousa:su hamoi amo fi dagoi. Amo huluane hamobeba:le, e da hobeale masunu hamedei ba:mu.”\n19Ouligisudafa Hina Gode da amane sia:sa, “Na da Fifi Ahoanusu Hina Gode amola Na da dafawane sia:sa, e da gousa:su Na Dioba:le dafawane dialoma:ne sia:i, amo fiba:le, Na da ema se bidi imunu.\n20Na da fedege agoane, e sa:ima:ne, efe gelesimu. Na da e Ba:bilone sogega oule asili, amogai ema se bidi imunu. Bai e da Na sia: defele hame hamosa.\n21Ea baligili noga:i dadi gagui dunu da gegenana bogomu, amola hame bogoi esalebe da afagogole fasi dagoi ba:mu. Amasea, dilia da, Na, Hina Gode da sia:i dagoi, amo dawa:mu.”\n22Ouligisu Hina Gode da amane sia:sa, “Na da dolo ifa sedade amo ea balu asaboi hedofale, goumi sedade amo da:iya sagamu.\n23Na da Isala:ili ea sedadedafa goumi da:iya sagamu. Ifa da heda:le, amoda afufuli, dulu legele, ifi ida:iwane ba:mu. Sio fi huluane da amo ea ougiha esalumu.\n24Ifa huluane soge ganodini lefulubi, da Na da Hina Gode dawa:mu. Na da ifa sedade aba sala. Amola Na da ifa nono bu heda:le alema:ne hamosa. Na da ifa gahe bioma:ne hamosa amola bioi ifa bu gahegima:ne hamosa. Na, Hina Gode, da sia:i dagoi. Na da Na hamoma:ne sia:i defele dafawane hamomu.”\n< Isigiele 16\nIsigiele 18 >


Mat 17 | `DWW | STEP | Raḡan 6 muridie Yesu na tauwai muriwatanama Pita, Jeims be tasinama Jon yai dokedi be taudiḡa oya daudaunama debane a naḡona.\n(Mk 9:2-13; Lk 9:28-36; 2Pe 1:16-18)\n1Raḡan 6 muridie Yesu na tauwai muriwatanama Pita, Jeims be tasinama Jon yai dokedi be taudiḡa oya daudaunama debane a naḡona.\n2Taudi oya debane a tavatavana, dabudi ta kitana be Yesu kitanama ya boru vitarena. Tauna noḡonama yai matakanikanina maika suara, be na garama a ḡavorana maika suara boruminama. 3Inam kauinama ya tubutubuḡana nopone, ta kitana be Mousis be Elaija Yesu mate awai giuna a kitedina. 4Naumeki be Pita Yesu ya riuena, “Bada, ya vere kauana da tauma mate uma dabudine. Deḡoda tam kwa ḡoena, taugu kape rabuiteḡa yà voiedina, tenaḡa tam aubaimma, tenaḡa Mousis be tenaḡa Elaija.”\n5Pita yaḡoro ya giugiu be giyou ḡavoḡavora tunutununama ya yovoyovona ya suma tawedina. Dabudine bona giyou nopone ya dobi be ya riuna, “Uma inam taugu natuḡomiguma, tauna ewai nuavereguna, bonanama ko vaiena!” 6Be tauwai muriwatana nama giunama a vaivaiena, taudi a naira kaua, be noḡodie a beku be doḡae a ravusedina. 7Naumeki be Yesu ya verau da ya taukonidi be ya riuna, “Ko midisuḡu, nam ko naira.” 8Inam raḡanine taudi a tausuḡudi be ai kita da Yesu taunaḡa a kitana, be nam aitau ḡesau dabudi ti kitana.\n9Naumeki da taudi oyae be a dobi a munamunaḡana raḡanine, Yesu taudi umanama ya riuedina, “Taumi aba koya kitakitana nam aitau tenaḡa ko riue, naumeki da Banaga Natunama gurie be e kawa midisuḡu munaḡena.”\n10Dabudine tauwai muriwatana Yesu ai taravire be a riuna, “Aba aubainama tarawatu tauwai katakataidima ta riuriuna da Elaija tauna noḡone e yovo doka?” 11Dabudine Yesu ya paribeedi be ya riuna, “Inam riukaua, Elaija tauna tokare e yovo doka be yaba matabudi e kawa nonoḡidina. 12Be uma yà riuemina, Elaija tauna kaite ya yovona, be banaga tauna a nuababaḡena, vutuna aubainama taudi adi ḡoanama nama tauna ḡarone a voivoiedina. Inam banegidima tokare kauinama teneḡine nama Banaga Natunama ta raukivi gewegewe be ei nuatoitoina.” 13Inam raḡanine na tauwai muriwatanama a kataiena, da tauna taudi ḡarodie Jon tauwai babataito ya giugiuena.\n14Raḡanine taudi patara ḡarodie a dobidobina, dabudine tauḡoma tenaḡa ḡarodie ya tava be Yesu noḡone tuapikane ya raupari 15be ya riuna, “Bada, natuguma kwa raunuatoie! Tauna muya e kawakawa guri, be e rarau gurerena. Tauna kana raḡanie e beku be kai matane e naḡonaḡona, be wari raḡanie upa nopone e naḡonaḡona. 16Taugu è verauḡena am tauwai muriwatanama ḡarodie, da taudi a raurubuna, be nam ti yawasanina.”\n17Be Yesu ya paribee be ya riuna, “O banaga nam waisumeḡimi, ami nuababaḡama ya moraba ḡaḡa. Taumi mate tà mia ḡaḡa be yà noya ḡaḡaemi? Gomana ko verauḡe uma ḡarogue.” 18Inam dabudine Yesu penama ya riutuaḡaie be penama gomana ya dobi porena. Naumeki da inam raḡanine gomana ya yawasana munaḡana.\n19Be tauwai muriwatana taudiḡa muriḡa a verau Yesu ḡarone da ai taravire be a riuna, “Aba aubainama tauma penama kè tavu be nam i naḡo?” 20Be tauna ya paribeedi be ya riuna, “Inam baninama taumi nam ami waisumaḡama i morabana. Yà riuriu kauemina taumi ami waisumaḡama i morabana kai yauḡana pesinama maika, taumi tokare kaua oyanama koya riuena, kwa midisuḡu be noa dabudi kwa naḡo, be oya tokare ya naḡona. Be nam aiyaba tokare ḡaromie ya piripiri. 21Penama inam nama kitedima tokare nam aiyaba e tauriedi, ibewa da widina be moiragie tokare e tauriana.” ▼\n▼Gurik baibol ḡesaudima nopodie uma versnama 21 nam ima kenakenana.\n22Be tauwai muriwatana matabudi Galilima awai rawateḡeidina raḡanine, Yesu umanama ya riuedina, “Banaga Natunama kaiteka banaga nimedie ta boru nawena. 23Be taudi tokare tai gurina, be raḡan wairabuiteḡane Mamaitua tokare tauna ei yawasani, be e kawa midisuḡu munaḡena.” Dabudine tauwai muriwatana nama a vaivaiena, taudi ai nuaboya kauana.\n24Be Yesu na tauwai muriwatanama mate Kapeniamma a tavatavana raḡanine, tempol teksnama tautaminama baneginama ya tava da Pita yai taravire be ya riuna, “Ami tauwai katakataima tauna tempol teksnama ewai maesi bo ibewa?” 25Naumeki da Pita ya paribee be ya riuna, “Ee, ewai maesina!” Be raḡanine Pita vadae ya saḡasaḡana, Yesu Pita yai taravira doke be ya riuna, “Saemon, tam aba kwa noḡonoḡoti, guyaguyau dobue aitau ḡarodie teks ta tamatama? Natunatuḡomidima ḡarodie bo banaga ḡesaudima ḡarodie?”\n26Dabudine Pita ya paribee be ya riuna, “Banaga ḡesaudima ḡarodie.” Dabudine Yesu Pita ya riuena, “Naumeki da tauda adi sedama aubainama nam tài maesa. 27Be deḡoda tama kawa nopogewegewedi aubainama, kwa naḡo da topae kwa dobi da am kaimoma kwa porena. Be aba iyeninama kwa kaimo dokena, inam iyeninama gayane kwa kitana mane e kenakenana. Inam vutuna kwa paḡo da teks tautaminama kwa utena, taugu be tam aubaidama kwai teksna.”


1Pe 3 | `OKV | STEP | Eto ungo pamone tapa ta degi erena, ungota ipone ta ke agi evujo. Eto ke agi ururovo ungota ipone nei nei amo God ta ke be ae eora amina ungota pe ta ke avo mane ingesora te ungota ke agi ari, osa ari eto tumota ari avo kogue enana God ke be aisora.\nIpone te airiri\n1 Eto ungo pamone tapa ta degi erena, ungota ipone ta ke agi evujo. Eto ke agi ururovo ungota ipone nei nei amo God ta ke be ae eora amina ungota pe ta ke avo mane ingesora te ungota ke agi ari, osa ari eto tumota ari avo kogue enana God ke be aisora. 3 Eto umo kiari pamone asi eto kito amo siro buvunda jigesoa, hambo turasoa eto kiari bo asukasoa amina pere mane kiari pamone asoa 4 rate no jo te tapa osa ari pekari eto tumota ari amina umo kiari pamone aisoa, eto hambo sago te avo turasoa amo God ta titita daroho iresuja. 5 Eto ari ainge amo God tumota ari pamone mamatu na ue kiari pamone eto ipone ta ke agi ere uaetera, 6 ainge amo pamone vahai javo Sarah amina ivu Abraham ta ke agi ue “Nau Bada” ainge Abraham ta degi ere ijiaetija, eto ungo eha oroho miteva amina ari javotoho ue joru ae teho iresova amina Sarah ta iariri aisova. 7 Eto embo ungo ainge nombo ungota airi amo embo ta buvure ainge mane rate God na ivu te ae te ta degi vasiri daroho avo inono inono ta ikau hotasora avoeto tunga humbuto tumota evujo. Eto ungota airi tumota ue pari aisova amo God na ingesuja.\nAri jajavotoho eto memenga kiora\n8 Eto ke tutumota aisona amo erevira, amo ungo tunga vahai eto pure evujo, Keriso ta toho amo namei kamei ra jo ue osa mine ara evujo. Eto namei embo peni na isapa ra ainge mine ara ijie irivujo.\n9 Eto ari sapura mine asi mane hotembasoa eto mine mane urumbasi hotembasoa te God ta hondate ari umbara ke ejo, amo ungo na ari ainge eto God ta degi ari javotoho umbava God na ungo umbei embomeni amita toho be ere ova. 10 Ke amore God ta ke ta einge kajari mitia, “Eto embo amuna amita vasiri osa ue iji javotoho kesi uje aisuja amina amita ivivi te petiki te simba ue amita pe ta embo nei hihi tirari te ke sokova sakova ari te mane puvuresuja 11 eto amina ari sapura kuho sindeto ari javotoho ue pekari avo eteteto pambasuja.” 12 Eto ke amita be amo Bada ta titi na embo jajavotoho amo kogue enana ta pari avo onde na ere ingihia rate ari sasapura ari embomeni amo Bada na kogue tumo ere ua.\n13 Eto ungona ari jajavotoho jo tapa na asi uje aisova amo embo na kito osaga memenga aro kiovo? mane aisora 14 te ungo ari jajavotoho ere ova avo enana na kito aro osaga memenga kesova amo God na hondate au tunga javotoho aisova, avoeto enana do ere ora avo joru ue osaga kiovojo, 15 rate ungota jo tapa na evujo Keriso ungota Bada ai. Eto embo amuna ungo God tumota ere ova amita be deire avo ungota degi eto ingari ke umbuto puvuresuja amita degi ke mine do aisova avo siriketo nununga evujo. 16 Eto ke mine aisova avo tini kambari na mane aisova te jokeka ke na eto hotembari javotoho ke ijirovo enana na ungota irari javotoho Keriso ta javo ta ere ova avo ungo urumbari embo na kito me kesora. 17 Eto ungo na ari sasapura eto memenga osaga kiaeteva amo sapura rate ungo na God ta uje ta ari jajavotoho ue memenga osaga ere kogova avoeto amita sapura amo iraera.\n18 Eto Keriso na ungotena God ta degi kiti umbuto pambasi iji vahai amina ambuna amo embo javotoho amina ari sasapura embomeni tapa avoeto ambuna, amo embo na amita hamo avo teo ambuna te God na amita Ahihi avo jiginu ereto 19 God ta ke agi ae embomeni mamatu ta ahihi amo God na andito umbari amita degi pambuto amita ke hande ena, 20 eto embomeni sasapura amore Noah na e nga gerikena iji amikote enana na jo haperekara God na iji koso simba ena te jo haperekae eo ga peni vahai beto umo irerembeto ukomo unu embomeni sasari uo embo tapa 8 e nga jo ta mitia avo umo na oreketo umbuto i ta pambuna. 21 Eto ungo umo na bapataito eova amita ate kitira amo Noah ta iji te umo irerembena amina ena. Eto umo na embo orekeuja amo hamo tongopa egari amina ae rate God ta degi ke be ikitie jo javotoho ari umbuora. 22 Eto ungotena orekena embo Iesu Keriso amina vasiri te ereto God ta degi utu i ta bitito God ta ingeni be ta arumbeto anera te utu ta titi jigirikari embomeni tapa amita embo okose eto mitia.


1Cor 16 | `KPX | STEP | Di aike obelenie hoto louge evive. Di Galesia ekalesia namigeveale ke nahate vai Dilava ataeau Diudiae umale kebia tedaeveve.\nObelenimo Dilava ata tedaeveveve\n1 Di aike obelenie hoto louge evive. Di Galesia ekalesia namigeveale ke nahate vai Dilava ataeau Diudiae umale kebia tedaeveve. 2 Bula bahata la ibina malemale ke badi mole malei obeleniho otovege au ui. Ige di bae lohoniege moni maleveve hoto loulivebene. 3 Isito dana bae lohoi la ata oletebia tabageveale kebia deiada loui levalevamo hisaliai mai ovege abuna monita levaleva keta malei tai Dielusalema ata kebia ovei. 4 Di hilokaholinu. Mesoho di tige abu isivialiege bae daluvuta tai.\n5 Isito dana vasohuta Masedonia vatae taito bae hoilahai la elegevei. 6 Dana lae lohoniege mesoho vaganamo lahehi uniege vaeahamo tota oai tiho vage lana di tedahoge dana tota oai o moleve tai. 7 Di isiviholinu lae deiai lohoi vanie ni moaga vesitehame lahehi uliho. Isito Kosiveu humaha alavoge di isiviale vani moaga lahehi ui.\n8 Di aike oai talivebene. Isito dana Evesasi o kove uniege Diue vahaeho vani Bentikosi keu uoholisege dana halei oai tai. 9 O kove Kosiveu au lovie udaha daho alavoge dana kove uniege Kosive lovi ke baluga vai. Di aiohavomale ata moagaeau kove ua. Isito dana kove ui lovi ke vaito bae tai. 10 Isito mesoho Timotiu gabie lae lohoge ke hoesehavoi mai o hatuve. No keti Kosive lovi vama. 11 Lainaho ke elehai huhulahai kosea, “Kou kosi holioholinu.” Isito ke hoesehavoi tedahoge auna vahaehota hoilahai dae lohoi. Ige no evievi ata degomolehi ke elehai vahaeholahai. 12 Dana aike nahie haoka Abolosi kemo hoto louge evive. Di isivi balugale Abolosi keu evievi ata degomole holoevei lae deiai tai. Isito keu ke huhuai isiviholinu aike lae taliho. Isito vani molela auna bae lohoi.\n13 La ebika nenigeveve. La evievimo negolahai lavive. Lainaho vabulahalive. Isito hovedevei negolahai lavie tumu vave. 14 La vaveve bahata vamale kemo moleho isivilahai mole tedaeveve.\n15 La hilokage di Giliki vatae tiale ata haivege Sitevanasiu ovemo umale ata kebiahi vasohuta di hoto ke evisi evievi ata holilu. Ige gabie ata degomoleau vata keve evievi ata holige Sitevanasiu au oe ata kebiahi Dilava ata kebia tedaevei hoesegevema. 16 Di haokuvuia, di isivialeike la ata kebia vaveve nahate vai tedaevegei. Isi ata degomoleau ata kebia nahate vai Dilava lovi vamale kebiata tedaevegei.\n17 La keve usege Sitevanasi, Votunaitasi, Akaikasi ata keau la lovo mai lohoale la vaveve loui di haivuge di ke evisi vahaehoanu. 18 Keau la vaveve loui di mai vahaehotilu. Isi keabuna hoidevei abuta di vaveve loui la malevei vahaehotievei. Katealemoike ata katealebia hoesegevei iviabe tabageveve.\n19 Esia vatamo umale ekalesia keau laheho vahaeho hoto ko hanavolu. Ige Akuilau abu mahina Bisilati laheho vahaeho hoto ko hanavolu. Ige ekalesiau oeabemo igaetolahai guligulilahamale kebiata laheho vahaeho hoto ko hanavolu. 20 Ige evievi ataeau kove umale keau bahata laheho vahaeho hoto ko hanavolu. La mole elegeveliege mole vahaeho vai mole ada hatueveve.\n21 Bolo daliko aike di adata vahaehoe hoto ko hisaliai laheho hanavonu.\n22 Ata olena nahie Kosive keho isiviholige Dilavana ke aiohavoi. Kosive, no isiviale solekai loho. 23 Di isiviale nahie Kosive Iesu keu vani bahata la huhuevei la hoesegevegei. 24 Di hotoe gabilike ko. Iesu Keliso kemo di uvu bahatau laemo ua.


Col 3 | `KUD | STEP | Yaubada Besinana baidamiu bada mwalowoiyena iꞌabiye towolouyoigomiuꞌo eeta howahowana galewa ana nuwatuwu ambehaedi, wuwuna Besinana Yaubada nima tautuwanai imiyamiya galewai.\n1 Yaubada Besinana baidamiu bada mwalowoiyena iꞌabiye towolouyoigomiuꞌo eeta howahowana galewa ana nuwatuwu ambehaedi, wuwuna Besinana Yaubada nima tautuwanai imiyamiya galewai. 2 Hinage yami nuwatuwuwo ammwauwidi galewai, havena baleꞌu ainai. 3 Wuwuna bada ammwalowoiꞌo na teina hauga yawahimiu Besinana baidamiu Yaubada ainai. 4 Eeta yawahida namwanamwana Besinana ainaena tavaiyaꞌo, ta ebe haugana Besinana ilaoma omiu hinage Besinana baidamiu ammahalava yana wasawasa masemaselena ainai.\n5 Ainaena baleꞌu mumugana atemiyai amyemwalowoidi, dova ainatole yo paihowa yababadi yo nuwatuwu dawani yo aiduma yo vetobwatobwa neta vali abayemidi pwanowo. 6 Na ginauliwone teina vehabadi mata Yaubada imodiꞌini alidai.\n7 Mumugaone yababadine teina mwalona bada ampaihowaidiꞌo, 8 ta teina taꞌi amtaꞌwataꞌwataedi, neta modiꞌini, aleha, alomagigili yo hinali yo awayabayababa.\n9 Hinage havena amꞌoyaꞌoyama ami geluwo aidiyai, wuwuna mumuga baleꞌu bada amtaꞌwataꞌwataenaꞌo. 10 Ainaena mumuga vauvauna amlobaiyaꞌo, ta ada tauꞌabiye masele hauga maudoina iꞌabiꞌabiye vauvaugomiu, ebeha amhanapui ta ami lautowoi ana ita dova iya. 11 Eeta nigele teya wahei iyamiyamiya, na amwalo, ‘Yudeya vali boda bo hiya nigele Yudeya vali boda’, bo nuwana amwalo, ‘Hiya ꞌwapidi hihapidi boda vagana, na hiya nigele hiyahapidi boda vagana’, bo ‘Taumanao yo dalava tanitaniwagadi’, bo ‘Taupaihowao mohili yo tauloinao’, na hesi boda teina maudoina Besinana yana boda, eeta iya atedai imiyamiya na ibom taꞌi ilaulau ahaigita.\n12 Omiu Yaubada yana velauwena ivesinuwaigomiu ta ebe veꞌaveꞌahihimiu ibom vehabana, ainaena amꞌatemuyamuya yo amvelauyoigomiu yo amnuwadobi mayami atetalam yo mayami alamaꞌiꞌita. 13 Na amvehaguhagu ehebo ehebo ainai, ta havena ami geluwo amꞌawaꞌawa yaliyedi, na hesi hiya yadi pwanoliwone amnuwahamuidi, wuwuna yada Bada hinage yami pwanoliwo inuwahamuidiꞌo.\n14 Na velau amliꞌwa wuwuna velau mumuga haehae alilina na mumuga maudoidi iꞌuinidi. 15 Na hinage Besinana yana nuwadaumwali atemiu iloinaei, wuwuna Yaubada maudoida iyogaegita ta tayeboda ehebo eeta taꞌawa yauwedo Yaubada ainai.\n16 Hinage Besinana yana walo namwanamwa alilidi hiꞌiniꞌini iliꞌilimani atemiyai, yo ainaena ehebo ehebo ainai amveꞌita yo amguguya hanapu moiha ainaena; yo yami wali yo Sam walinao aidiyena yo walibui ta ebe Aluꞌaluwa Veꞌahihi ainaena amꞌawa yauwedo Yaubada ainai atemiyena.\n17 Na yami paihowao yo yami walowo maudoina aidiyena yada Bada Yeisu yehanaena ampaihowaidi mayami awayauwedo Tamada Yaubada ainai.\nVali boda yo vali boda adi loina\n18 Yada Bada yana tomowao ita ada lowainana ebeha waiwaihiu tawatawaholamiu mwanemiyao yadi walo ammulitaedi.\n19 Hinage dova omiu towatowaho mwanemiyaone amvelau aidiyai, na havena amwalowalowedi.\n20 Hedaheda habulumiu, omiu hauga maudoina tamamiyao yo hinamiyao alinadi ammulitaedi teina yada Bada yana abayaliyaya. 21 Na omiu tama, natumiyao havena amꞌabiꞌabiye modiꞌinidi, mata dova ta taudi hisosomana yo hiꞌwataꞌwata.\n22 Omiu hinage taupaihowaone yami tautaubadao baleꞌuwai alinadi ammulitaedi ginauli maudoidi vehabadi, na nigele ebeha hiyaꞌitaꞌitagomiu abo aidiyai ampaihowa mayami tuluha hegoya, na ebeha amꞌabiye yaliyayadi hauga maudoina aidiyai mayami atetalam, ta ebe Bada amveꞌahihiyei.\n23 Yami paihowa maudoina aidiyena amtuluhahegoya nigele tomowa vehabadi, na hesi Bada vehabana. 24 Eeta mulitai abo Besinana ainai ami maiha amvai, wuwuna yada Bada Besinana vehabana tapaipaihowa. 25 Na hesi tauyababao iyemaihadi ginauli yababadi aidiyena, wuwuna Bada mata nigele iyaveꞌahadi.


1 Kronikel 11 - Beebaa Dabu\n1Nia daangada huogodoo ga lloomoi gi David i Hebron, ga helekai gi mee, “Gimaadou la di todo donu ni oou.\n2I mua, i di madagoaa o Saul nogo king, goe nogo hai tagi dauwa o Israel i di nadau hai dauwa, gei Dimaadua ne hai dana hagababa adu gi di goe bolo ma kooe dela ga benebene ana daangada, go digau Israel, gei e dagi digaula.”\n3Malaa, digau mmaadua o Israel huogodoo ga lloomoi gi King David i Hebron. David gaa hai di nadau hagababa i nadau mehanga i mua nia hadumada o Dimaadua, gei digaula ga hagatulu a mee e hai di king o Israel, guu hai be di hagababa Dimaadua ne hai gi Samuel.\n4King David mo digau Israel huogodoo guu hula gu heebagi gi di waahale o Jerusalem. Ma nogo haga ingoo bolo Jebus i di madagoaa deelaa, gei ogo digau Jebus, go digau ala nogo noho i hongo tenua deelaa i di matagidagi, le e noho hua i golo i di waahale deelaa.\n5Digaula ga helekai gi David bolo mee e deemee di ulu mai gi lodo di waahale, ge David guu kumi di nadau waahale mau dangihi go Zion, dela gu haga ingoo bolo “Di Waahale o David”.\n6David ga helekai, “Taane dela ga daaligi dana dangada o Jebus di matagidagi dela go mee e hai di tagi o digau dauwa!” Joab, dela dono dinana go Zeruiah, nogo dagi teebagi gei guu hai di tagi digau dauwa.\n7Idimaa David ne hana gaa noho i lodo di waahale mau dangihi deelaa, ga gila mai gaa gahi bolo “Di Waahale o David”.\n8Mee guu hau haga hoou di waahale, daamada i di gowaa dela ne haa gi nia gelegele i di baahi gi dua di gonduu, gei Joab gu haga hoou nia gowaa ala e dubu i lodo di waahale.\n9Di maaloo o David gu maaloo mai, idimaa, Dimaadua di Gowaa Aamua e madalia a mee.\n10Deenei di hagatau o nia ingoo o nia gau dauwa e dau a David. Ngaadahi mo nia daangada Israel ala i golo, digaula ne hagamaamaa a mee gii hai di king, be di hagababa Dimaadua ne hai ang gi digaula, e daahi tenua o maa gi maaloo.\n11Togo dahi tangada go Jashobeam, tangada di mada haanau damana o Hachmon, tagi ni “Digau Dogodolu”. Mee gu heebagi gi dana daalo ang gi nia daane e dolu lau (300), ga daaligi digaula gii mmade i tauwa hua e dahi.\n12Togo lua i “Digau Dogodolu” ala e dau la go Eleazar tama a Dodo, tangada i di madahaanau damana o Ahoh.\n13Mee e huli mai di baahi o David e heebagi gi digau Philistia i tauwa o Pas Dammim. Mee nogo i lodo di gowaa e tomo nia laagau ‘barley’ i di madagoaa digau Israel ne daamada ne llele gi daha.\n14Mee mo ana daane guu tuu gi nadau lohongo i tungaalodo di gowaa deelaa, ga heebagi laa gi digau Philistia. Dimaadua guu hai a mee gi maaloo i digaula.\n15Di laangi e dahi digau dauwa dogodolu mai i lodo nia dagi gau dauwa e motolu ne hula gi tadugalaa dela nogo noho ai a David hoohoo gi di bagungoo o Adullam, di madagoaa di hagabuulinga daangada dauwa o Philistia nogo noho i lodo nadau hale laa i di gowaa mehanga gonduu o Rephaim.\n16I di madagoaa deelaa, gei David nogo i hongo di gonduu gu abaaba, gei dahi hagabuulinga daangada o Philistia guu noho i Bethlehem.\n17David guu gono hidihidi i dono guongo, ga helekai “E hai behee, au bolo tangada gi gaamai hua laa gi di au nia wai inu mai i di monowai geli i baahi di bontai di abaaba o Bethlehem!”\n18Digau dauwa e dau dogodolu gu hagamahi gu loo adu laa lodo di waahale laa digau Philistia, gu hagahau nadau wai i di monowai geli deelaa, gu gaamai gi David. Gei mee hagalee bolo ia e inu nia maa. Mee gaa dui nia maa gi lala e hai tigidaumaha ang gi Dimaadua,\n19ga helekai, “Au hagalee loo e inu nia wai aanei! Ma e hai be di mee e inu nia dodo o nia daane aanei ala gu de hagahuodia nadau mouli!” Deelaa laa mee gu de hiihai di inu nia maa. Aanei nia hai o di hagamataane o digau dauwa e dau dogodolu.\n20Tuaahina daane o Joab go Abishai dela go di tagi o “Digau Dauwa Motolu e Dau”. Mee gu heebagi gi dana daalo e hai baahi gi nia daane e dolu lau (300) gu daaligi digaula huogodoo guu mmade. Mee guu hai taane dauwa e dau i lodo “Digau e Motolu”.\n21Go mee dela e kaedahi e dau i mehanga “Digau e Motolu” aalaa, gei mee dela guu hai di tagi ni digaula, gei mee hagalee loo e dau be “Digau Dogodolu”.\n22Benaiah, tama daane ni Jehoiada mai i Kabzeel la tangada dauwa e dau, guu hai ana mee hagamataane e logo, hagapuni gi dana daaligi ana daangada dauwa e dau dogolua o Moab. Tolongo e dahi gei mee ne ulu gi lodo di bagungoo i di madagoaa ‘snow’, ga daaligi dana laion i golo.\n23Mee gu daaligi labelaa dana dangada o Egypt, taane damanaiee e looloo nia piidi e hidu, dela nogo dagidagi dana daalo damana. Benaiah ga heebagi gi mee, e heebagi gi dana laagau, gaa dada taalo mai i lodo nia lima o taane Egypt deelaa, ga daaligi taane deelaa gi taalo guu made.\n24Aalaa nia hagangalungalua hagamataane a Benaiah ne hai, dela mee di hoo ni “Digau e Motolu”.\n25Mee e aali hua e tanga i mehanga “Digau e Motolu”, ge hagalee loo e dau be “Digau Dogodolu”. David guu dugu ang gi mee gi dagia ono gau hagaloohi.\n26Aanei nia hoo gau dauwa ala e dau mo e aali: Asahel, tuaahina daane o Joab, Elhanan, tama daane ni Dodo mai Bethlehem, Shammoth, tangada mai Harod, Helez, tangada mai Pelet, Ira, tama daane a Ikkesh, tangada mai Tekoa, Abiezer, tangada mai Anathoth, Sibbecai, tangada mai Hushah, Ilai, tangada mai i Ahoh, Maharai, tangada mai i Netophah, Heled, tama daane a Baanah mai Netophah, Ithai, tama daane a Ribai mai i Gibeah i lodo Benjamin, Benaiah, tangada mai Pirathon, Hurai, tangada mai i nia gowaa mehanga gonduu hoohoo gi Gaash, Abiel, tangada mai i Arbah, Azmaveth, tangada mai i Bahurum, Eliahba, tangada mai i Shaalbon, Hashem, tangada mai i Gizon, Jonathan, tama daane a Shagee mai Harar, Ahiam, tama daane a Sachar mai Harar, Eliphal, tama daane a Ur, Hepher, tangada mai Mecherah, Ahijah, tangada mai Pelon, Hezro, tangada mai Carmel, Naarai, tama daane a Ezbai, Joel, tuaahina daane o Nathan, Mibhar, tama daane a Hagri, Zelek, tangada mai Ammon, Naharai, tangada dagidagi nia goloo dauwa a Joab, tangada mai Beeroth, Ira mo Gareb, nia daangada mai Jattir, Uriah, tangada o Hittite, Zabad, tama daane a Ahlai, Adina, tama daane a Shiza (di hoo nia dagi o di madawaawa Reuben, dalia dana hagabuulinga gau dauwa e motolu). Hanan, tama daane a Maacah, Joshaphat, tangada mai Mithan, Uzzia, tangada mai Ashterah, Shamma mo Jeiel, nia dama daane ni Hotham, mai Aroer, Jediael mo Joha, nia dama daane ni Shimri, mai Tiz, Eliel, tangada mai Mahavah, Jeribai mo Joshaviah, nia dama daane ni Elnaam, Ithmah, tangada mai Moab, Eliel, Obed, mo Jaasiel, nia daangada mai Zobah.


Gal 4 | `SWP | STEP | Eau ea ene wasawasa natuna, ena gogo tauabina wa, ia ma merumeruna ia gonogonoana doha heaheari tauna mo. Ia gogo maudoina tanuagana,\n1 Eau ea ene wasawasa natuna, ena gogo tauabina wa, ia ma merumeruna ia gonogonoana doha heaheari tauna mo. Ia gogo maudoina tanuagana, 2 taiede ia tauitawata eo tauheata nimadi eai, i lau e huiana tamana i ribaei. 3 Ita hinage doha, ma merumeruda tanoubu kamanidi se auauda. 4 Na huiana mamohoi i lagema, Eaubada ia Natuna i hetamariama, sine arinai se labasi, laugagaeo boeana eai se labasi, 5 isi laugagaeo boeana eai se laulau bena i lebohaidi, ita bena i hegigiorieda, i awa‐natueda. 6 Na paana au hemala ia nanatunayao, arinai Eaubada ia Natuna Earuana i hetamariama nuada eai i eoga i ene, “Aba! Tamagu!” 7 Arinai abotai oa em awa‐heaheari i lautom, u hemala natuna; ena oa natuna oa hinage Eaubada ena gogo tauabina, Keriso debana eai.\n8 Bagubaguna eai omi Eaubada nige abina au ata, isi nige eaubada mamohoi se tanuagaemiu ede, au heayaiedi; 9 na huia ta Eaubada abina au atao, ia i nuatuimiu hinage, edohana abo au sinibui ginauri beruberu, ginauri gaibu, aridi eai bena se auauuioimiu? 10 Omi asubenadi eo nawalaidi, huiadi eo borimaidi au heaheasisiedi! 11 Ea matausi ata agu paisoa arimiu eai nige aniona.\n12 Egu tataoyao e, ea aibodaimiu bena au hemala doha eau, paana eau hinage doha omi. Omi nige au hebaaeagu; 13 au nuatui buluma iwalana esau debana eai evanelia ea lauguguiaimiu huia bagubagunana eai. 14 Egu lauita bulumagu eai wa nige au isuewai, eo nige au otaotaegu, na au oiyamigu doha eau Eaubada ena aneru esau, doha Keriso Iesu. 15 Emi nualolo au ribaei wa, haedi ie lau? Ea ribaemiu nei huia ne taba gonoamiu abo matamiu au lamohaidi abo au ledima arigu eai. 16 Na ea hemala ami waiunu wa, paana riba mamohoina ea heribamiu? 17 Isi se ribahetausaemiu, nige bena se helolomiu; bena se tore‐murimuriemiu abo omi au ribahetausaedi. 18 Aipate lolodi huia gamagari ta ene se lolo, nige huiadi eau boeamiu eai mo. 19 Egu merumeru gagirimiu e, arimiu eai ea amamna i lau e Keriso se hetubu boeamiu eai! 20 Adeli eau boeamiu eai ina, abo arinagu daguguna i ori, paana nuagu i ponoponoemiu.\n21 Au heribagu, omi wa emi gadosisi bena laugagaeo boeana eai au laulau, laugagaeo au ataiei, e nige’e? 22 Paana se uriyao si ene Aberahama ia nanatunayao labui, esau sine auau natuna, esau sine iaiairihai natuna. 23 Na sine auauna natuna buluma dobilana eai se labasi, sine iaiiairihaina natuna ribahesunuma debana eai. 24 Tautau ina; sisine labui ta ede aigora labui. Esau Sinai oea tupina eai i laoma, nanatunayao ma‐auaudi i labalabasidi; ia ede Hagara. 25 Hagara doha Sinai oea tupina, Arabia eai; eo doha Ierusalema ina huia ta, ma‐auauna, ma‐nanatunayao. 26 Na Ierusalema wa ewana eai, ia ma‐iairihaina, eo ia sinada ede. 27 Paana se uriyao,\n“U kode, oa sine agaagari, eo nige u haihaisu;\nu torohai, u eoga, oa nige u labalaba wa;\npaana ia se nuagabaei wa, nanatunayao se gamagari ede,\nia wa ma‐monena se miamia nige doha.” (Is. 54.1.)\n28 Egu tataoyao e, ita doha Isaako, ita ribahesunuma nanatunayao ede. 29 Doha nei huia eai ne, ia wa buluma nuatuna eai se labasi, esau wa Earua nuatuna eai se labasi wa i hesohesom, wau ta hinage doha. 30 Na uriuri tabuna i ene edoha? “Sine auauna, ma natuna, au aiduiedi; paana sine auauna natuna taba nige enana i abi‐esegai maena sine iairihaina natuna.” (Gen. 21.10-12.) 31 Arinai egu tataoyao e, ita nige sine auauna nanatunayao, ita sine iairihaina nanatunayao ede.


1Cor 10 | `DWW | STEP | Yau bana, bonideḡo dobu kavakavane aba dà dosima ḡarodie ya tubutubuḡana, nam airaḡan nuemima e koa. Mamaitua giyou ya riupore da uma banegidima yai dokedina. Be taudi egasi noponaḡa yai doka nawedina.\nKo kita kaua da nam raurubu na raḡanie ko beku Israel banegidima maika\n1Yau bana, bonideḡo dobu kavakavane aba dà dosima ḡarodie ya tubutubuḡana, nam airaḡan nuemima e koa. Mamaitua giyou ya riupore da uma banegidima yai dokedina. Be taudi egasi noponaḡa yai doka nawedina. 2Raḡanine taudi giyou ai muriwatane be egasi noponaḡa a naḡonaḡona, inam raḡanine taudi Mousis isane a babataitona. Uma babataitonama ewai maḡatarana da taudi inam Mousis na damma. 3Be Mamaitua mara kaninama ya utedi be matabudi a kanina. 4Be mate Mamaitua yekue mara upanama ya utedi be matabudi a tegona. Be uma yekunama inam Keriso, tauna vutuna mate a naḡonaḡona. 5Be taudi yaḡoro Mamaitua a kawa nuamedimedina, vutuna aubainama taudi dobu kavakavane Mamaitua matabudi yai guri yaraidina.\n6Uma kauidima a tubuḡana, inam mataira ewai maḡatarina tauda ḡarode. Be ewai kataidana da tauda nam sibo gewagewa voiedima tèi nuanoḡonoḡotedi maika taudi a voivoiana nama. 7Nam kokoitau ko rauduneedi maika taudi. Girugiruminama poranama e riuriuna nama, “Banaga a mia, a kanikani be a tegotegona, be a midisuḡu da kokoitau a bigabiga kwavivirona.” 8Be nam tài kawa badara maika taudi. Be uma kauine raḡan tenaḡa nopone banaga matabudi 23 tausand a gurina. 9Nam sibo Bada raurubue tè boru taudi a voiana maika, be mota Israel banegidima toitoi ai guridina. 10Be nam ko momodu taudi maika, be tauwai guri aneanama yai guridina. 11Uma kauidima Israel banegidima ḡarodie a tubuḡana a girumidina, tauda nuadama aniborunama aubainama, da tauda nam uma kauidima yodi raḡan damodie sibo tè voiedi.\n12Vutuna aubainama taumi deḡo da ko noḡonoḡotina ami waisumaḡe ko vava taradidina, naumeki da ko kita kaua da nam ko beku. 13Raurubu matabudi ko banabanavidina inam raurubu ḡoma. Inam raurubudima banaga ḡesaudima mate ta banabanavidina. Tokare agunai raurubu ḡesaudima ko banavidina. Be nam ko naira, baninama Mamaitua patupatutunama e kitakita watanimina da ami rewapanama na ruvae raurubu ko banavidina. Be mate raurubu raḡanine tauna keda ei kataimi da raurubu ko vaisubana, be nam sibo raurubue koya beku.\nKokoitau adi soima be Bada na soima\n14Vutuna aubainama yau bana, kokoitau ko gose poredi be nam airaḡan ko rauduneedi. 15Taumi noḡota banegimima, aubainama yau giuma aba yà giuemina mayanama ko paḡo. 16Keyaka ko noḡoti. Uma keyekinama Yesu na soie tè tegotegoe be Mamaitua tèwai kaiwena. Be raḡanine keyaka tè rarau tegoena, tauda Keriso kosinine tèi rawateḡeidana. Be buredi tè givana. Be raḡanine tè kanikanina tauda Keriso tubuḡine tèi rawateḡeidana. 17Avedi da tauda toitoi, be buredi tenaḡa tà kanikanina, vutuna aubainama tauda matabuda tubuḡa tenaḡa. 18Tauda Israel adi kauama tà noḡoti. Taudi musara olta debane a gabudi be a kanikanidina, inam raḡanine taudi inam oltanama mamaituanama mate awai rawateḡeidina.\n19Taugu nam ama riuriuna da kokoitau bo adi puyoma inam yaba dosina. 20Ibewa, be ko noḡoti da aiyaba eteni banegidima ta rarau puyoedina, inam vutuna taudi penama ḡarodie ta puyopuyona, be nam Mamaitua ḡarone. Be taugu nam ama ḡoeḡoena da taumi penama mate koi rawateḡeimi. 21Nam Mamaitua na keyake be penama adi keyake ko rautego tenaḡana. Be mate nam Mamaitua na kani be Seitan na kanima taumi ko kani tenaḡedi. Avedi! Uma kauidima Mamaitua nam ima ḡoeḡoedina. 22Tauda Bada tà rarau rubuna da ḡarode sibo ya medi, bo? Tauda dà rewapanama tauna na rewapanama e saḡa pore, bo?\nNam taudaḡa sagudama tà noḡoti, be dà banagama mate sagudima tà noḡotina\n23Yaba matabudi teneteneḡinama da tà voiedina, be inam yabedima nam matabudi tokare ta saguda. Be mate yaba matabudi teneteneḡinama da tà voiedina, be inam yabedima nam matabudi tokare ta voieda be dà waisumaḡe tai rewapana. 24Nam taudaḡa sagu munaḡedama tà noḡoti, avedi. Be dà banagama mate sagudima tà noḡotidina.\n25Musara anikune nopone ta gimagimaredina inam ko kanidina, be nam koi taravira be ko riuna, “Uma kokoitau muserina, bo ibewa?”. 26Baninama girugiruminama porane umanama ya riuna, “Dobu be nopone yaba matabuna inam Bada ḡaronama.”\n27Deḡoda nam waisumaḡa baneginama kani aubainama e kokonem, be aba kaninama e uteutemna, inam naumeki da kwa kani yababedina be nam kwai taraviravira. 28Be deḡoda inam baneginama sibo umanama i riuemna, “Uma muserinama inam kokoitau museridima.” Naumeki da tam uma baneginama ya riuriuemna tauna kana taiye tam musara nam kwa kanidi. 29Nam i verena da tauna e noḡonoḡotina da tam kabe gewagewa ku voivoie.\nBe yodi aba aubainama banaga ḡesaunama na noḡotama sibo yai badem? 30Be tam yodi agunai umanama kwawai noḡotana, “Deḡoda taugu Mamaitua yài kaiwe be yà kanikanina, naumeki da aba aubainama banaga ḡesaunama na noḡotama sibo èi bade, be nam sibo è kani?” 31Naumeki da am noḡotama, baninama yodi yà utemna. Inam baninama yaba matabudi tam kwa voivoiedina, kwa kanikani bo kwa tegotegona, inam Mamaitua isanama anikaisuḡunama aubainama. 32Vutuna aubainama tam nam turamma kwa voie da na noḡote e beku, avedi da tauna Jiu, eteni bo Kuristen baneginama. 33Taugu mate nama yà voivoiena. Yà rarau rubu gurata da banaga matabudi yàwai nuaveredina. Taugu nam tauguḡa ama sagusagu munaḡeguna, be banaga ḡesaudima mate yà sagusagudina da banaga toitoi tokare Bada Yesu ei yawasanidina.


Luk 20 | `DWW | STEP | Raḡan tenaḡa Yesu tempol nopone banaga yawai katakataidi be vari verenama ya rarau guguyena, be pirisi adi babadama be tarawatu tauwai katakataidima be babada ḡesaudima mate a rawateḡeidi be a saḡana Yesu ḡarone,\n1Raḡan tenaḡa Yesu tempol nopone banaga yawai katakataidi be vari verenama ya rarau guguyena, be pirisi adi babadama be tarawatu tauwai katakataidima be babada ḡesaudima mate a rawateḡeidi be a saḡana Yesu ḡarone, 2be a riuena, “Kwa riuemai, tam aba waibadana be uma yabedima kwa voivoiedi, ▼\n▼Pirisi nuedima yai medina, baninama Yesu tempol nopone banaga a kunekune be ya tavu dobiḡedina aubainama.\nbo aitau uma waibadanama ya utem?”\n3Yesu ya paribeedina, “Be taugu mate taumi yai taraviremina, ko riuegu, 4Jon na waibadama aitau ya ute be yawai babataito, Mamaitua bo banaga?”\n5Dabudine taudiḡa ai saḡasaḡa be a riuna, “Deḡoda tà riuna, ‘Mamaitua ḡarone’, tauna tokare ei taraviredana, Be aba aubainama nam Jon koi sumaḡe? 6Be deḡoda tà riuna, ‘Banage’, tokare banaga matabudi yekue ta kati gabadana, baninama banaga matabudi ta noḡonoḡotina da Jon tauna Mamaitua na perovetama.” 7Vutuna aubainama taudi a riuna, “Tauma nam ke kataiena Jon waibada aikedae ya paḡo.” 8Be Yesu ya riuedina, “Naumeki, taugu mate nam yà riuemi da taugu aba waibadane uma yabedima yà voivoiedi.”\n9Yesu banaga uma wainasinama ya riuedina, “Raḡan tenaḡa banaga sipi ya voie be gureipi ya kumedina. Be banaga ḡesaudima ḡarodie sipi ya gosepore da taudi a rabena, be tauna ya naḡona wari kedae be ya mia guratana. 10Be gureipi taminama na raḡanie, tauna na taunoyama tenaḡa ya riuporena sipi taurabenama ḡarodie da na badama na dariḡama sibo ya paḡona. Be sipi taurabenama taunoya a riḡa be nimakavakavanama a riupore munaḡena. 11Dabudine bada na taunoyama ḡesau ya riuporena, be sipi taurabenama inam taunoyanama mate a riḡa be yaba ḡesaudima mate a voie da tauna a kawa tunimayaḡi be nimakavakavanama a riupore munaḡena. 12Naumeki be bada na taunoyama wairabuiteḡanama ya riuporena. Be tauna mate a vunuḡi da ai kero be a rubu dobiḡena.\n13“Dabudine gureipi sipinama taupakinama ya riuna, ‘Yodi aba yà voie? Agunai natuguma tauḡominama, nuaguma e paḡopaḡo kauena, tauna yà riupore be taudi ta kita be dabudine ta vivirena.’ 14Be raḡanine sipi taurabedima tauna a kitakitana, ai giu vivivirana, ‘Tauna tokare tamanama na buderima e paḡona, aubainama tà vunuḡi be tauda tài buderiena.’ 15Naumeki da tauna sipie be a pore dobiḡe be ai gurina.\n“Be yodi taumi aba ko noḡonoḡoti, sipi taupakinama aba e voie sipi taurabedima ḡarodie? 16Tauna tokare e yovo be sipi taurabedima ei guridi be gureipi sipinama waria e utedina.”\nBe raḡanine banaga Yesu nama ya riuriuna a vaivaiena, taudi a riuna, “Uma riunama tokare nam e tubuḡa!” 17Be Yesu ya kitadididi be yai taraviredina, “Deḡoda taugu ama kaikaiyovu, naumeki girugiruminama poranama nopone riu uma ya girugirumina, baninama aba,\n18Be banaga matabudi ta beku be uma yekunama debane ta ravusedina, taudi tokare tai mia gorugorudina. Be yekunama banaga aitau debedie e ravusena, taudi tokare ei mia mutumutudina.” ▼\n▼Yeku tauna Yesu. Be aitau Yesu e tuaḡaiena, taunaḡa tokare e vunuḡa munaḡena, be guri murine Yesu tokare aruinama e doumutuna.\n19Dabudine pirisi adi babadama be tarawatu tauwai katakataidima a ḡoeḡoena waiḡapa sibo Yesu a vunuḡina, baninama mayedima a paḡo da tauna taudi yawai nasiedina. Be taudi banaga a nairedina.\n20Be taudi Yesu a kitakita watanina, be taukita wataninama banegidima a riuporaḡana. Taudi a voivoiana da maika kabe banaga veredi be a raurubuna da sibo Yesu a kaiyovue da aba sibo ya vato waigewana, yodibe babada dosidima ḡarodie a nawena etarenama aubainama. 21Dabudine taukita wataninama Yesu ai taravirena, “Tauwai katakatai, tauma kè kataiena da tam raḡan matabuna kwa giugiu be kwawai katakataina matabuna riukaua. Be tam banaga nam kuma nainairedi, be Mamaitua na kauama matabuna kwa giugiuena inam riukaua. 22Kwa riuemai, inam naumeki bo ibewa da tauma Sisa ḡarone kai teks?”\n23Be Yesu ya kataiena da taudi a ḡoeḡoena da sibo a kaiyovuena, be Yesu ya riuedina, 24“Sirin koi kataigu! Aitau noḡona be isanama sirin bogane ta kenakena?” Be taudi a paribeena, “Sisa noḡonama be isanama ta kenakenana.”\n25Dabudine Yesu ya riuedina, “Naumeki da Sisa ḡaronama Sisa ko utena, be Mamaitua ḡaronama Mamaitua ko utena!” 26Inam raḡanine taudi nam teneteneḡina da Yesu sibo a kaiyovue be aba ya vato waigewa. Be taudi dabudine na giuma a base be ai nuatuḡutuḡuna.\n27Jius nopodie dam ḡaubonama isanama Sadisi. Taudi a riuriuna da banaga e guri be nam tokare e midisuḡu munaḡa. Taudi a verau Yesu ḡarone be ai taravirena, 28“Tauwai katakatai, Mousis ya giruma be ya riuna, deḡoda tauḡoma ya guri be na visarama e goseporena nam waisedasedana, naumeki da tasinama tuaḡanama kaiyababinama sibo ya naḡi be seda yai tubuḡana tuaḡanama aubainama. 29Deḡoda tautauḡoma 7 dam tenaḡa nopone be dokadokanama waivi ya naḡi da nam ti natuna be tauḡoma ya gurina, 30naumeki da tauḡoma wairabuinama 31inam kaiyababinama ya naḡina. Be namaḡa da tauḡoma aniwai 7-nama ḡarone ya dobina. Be yaḡoro nam ti natunana. 32Muriḡa waivinama mate ya gurina. 33Yodi nemanama? Midisuḡu munaḡa na raḡanie uma waivinama tautauḡoma 7 a naḡinaḡina, tokare aitau na waivi?”\n34Be Yesu ya riuedina, “Banaga uma raḡandie ta miamiana, naumeki taudi tawai naḡina. 35Be Mamaitua na banagama gurie ta midisuḡu munaḡana raḡanine, taudi Mamaitua na dobuma ḡesaune ta mia nonoḡana, be inam raḡanine taudi nam tai naḡi. 36Be nam ta guri munaḡa, ibewa, be taudi ta miana maika anea. Taudi Mamaitua na sedama, baninama taudi gurie be a midisuḡu munaḡana aubainama.\n37“Be taumi Mousis na gututuma gedara kodekoderinama ko noḡoti. Inam dabudine Mousis mate yai kataidana da banaga gurie be ta midisuḡu munaḡana, baninama Mamaitua umanama Mousis ya riuena, ‘Taugu Eibraham, Aisik be Jeikob adi Mamaituama.’ ▼\n▼(Exodus 3:6) Eibraham, Aisik be Jeikob taudi a gurina, be aruidima yawayawasanidima marae.\n38Dabudine tà kataie da Mamaitua nam banaga guriguridima adi Mamaitua, ibewa da tauna banaga yawayawasanidima adi Mamaituama. Baninama taune yaba matabudi ta yawayawasanana.”\n39Dabudi tarawatu tauwai katakataidima ḡesaudima Yesu a riunena, “Tauwai katakatai, tam kuya giu kauana.” 40Inam raḡanine nam aitau teneteneḡina da sibo ai taravira munaḡe, matabudi a nairana.\n41Be yodi Yesu yai taraviredina, “Nemanama da tarawatu tauwai katakataidima ta riuriuna da Keriso tauna kabe guyau Deivid natuna? 42Be buka Salamo nopone Deivid tauna ya riuna,\n43Be taugu am ḡaviama yà vaḡaḡaridi be kaḡamma dibune yà biridina maika guni.’\n44Be yodi tà kita da Deivid Keriso ya riuena ‘Yau Badama’, be yodi nemanama da Keriso Deivid natuna?”\n45Dabudine banaga matabudi awai beavaia be Yesu na tauwai muriwatanama ya riuedina, 46“Koi kita kauana tarawatu tauwai katakataidima ḡarodie. Taudi gara veredima ta kotedi be ta rarau guyaguyau naḡona, be adi ḡoanama banaga debae taudi tai kaiwedina, be sinagog nopodie bo soi nopodie taudi gabu verediḡa ragaudima ta ḡoeḡoedina. 47Be taudi kaiyababa waikaruwaḡewaḡedima adi vadama ta danedanenedi be moiragi daudaudima kaikaiyovudima ta voivoiedina da banaga kabe ta kitedi be ta basedi. Inam nama banegidima taudi tokare kovoḡa dosinama ta banavina.”


Rom 2 | `KHZ | STEP | Goi talima reketa oagirorirana kepirai olakana talimamu, goi ati gemu veavuga rauparana. Goi na talima ta oagiroriana, gena kala rakavara okilagirana aonai, goi tipo matotaumumo ovevega-metauna e oveagirorina. Kwalana talima ta gena kala rakavara okilagirana kalara, goi matotaumu na maki okalarana.\nPalagu gena vevega-rorirori\n1 Goi talima reketa oagirorirana kepirai olakana talimamu, goi ati gemu veavuga rauparana. Goi na talima ta oagiroriana, gena kala rakavara okilagirana aonai, goi tipo matotaumumo ovevega-metauna e oveagirorina. Kwalana talima ta gena kala rakavara okilagirana kalara, goi matotaumu na maki okalarana. 2 Ita ripara, Palagu na vokala rakavara gekalarana talimara pene agirorira, ne metau pene venira voo rorirori. 3 Raka gotugamagia-tiwana, gomi, tipo taunilimalimamo, na taunilimalima reketa goagirorirana, na aonai gomi matotaumi na maki vokala rakavara gokalarana. Gomi gotugamagina Palagu gena veagirori na pio kali-maguli? 4 Pa Palagu gena nama iwavagina, aona egapi-gaugauana, e vaigaoka atarai ati ganira nogotina? Pa ati goripana Palagu gena nama kamu iwavagina ganina, gomi pio vetugamagiwai e pio laka-waikule ulanana? 5 Na gomi aomi goveagaokarana, ati govetugamagi-waikulena. Evetaina gokalana matotaumi atami ai gemi metau ataiatai golapulapu-kaurana. Na Palagu gena Kota kamunai gena veagirori rorirorina pene kalaa votomai vou gena paru pene vega-matagaia, ne gemi kala metaura ganira pio gapira. 6 Palagu na “kwapurakwapura rakagaurakagau gokalato gelegelerai ganira pene venimi.” 7 Talima reketa rogora gevetolena kala namara gekalana, Palagu kolemana, e gapiragena, e ati pene aiki magulina getavuana. Palagu na ira maguli vanagivanagi pene venira. 8 A talima reketa matotauramo geria nama getavurana, kila e maguli taunataunana gerugarana, e rakava kalara gekwalanarana. Ira Palagu na pene ao-rakavara maparuna na. 9 Pia kala rakava talimara maparara rakava metauna kamuna e vitiviti kamuna pia gapia. Iuda taunilimalimara geriai pene wala-kune, mulinai ati Iuda talimara geriai maki pia wala. 10 Na kala namara pia kala talimara maparara geria, Palagu na maeka ralema iwavagina e venugagi-rage e maino pene venira: Iuda talimara geriai pene kune, ne mulinai ati Iuda talimara geriai maki. 11 Kwalana Palagu na taunilimalima maparara maguli kwapunaimo egapi-ragerana, geria kala vetairai voira evenirana.\nPalagu na Iuda talimara e ati Iuda talimara pene agirorira\n12 Ati Iuda talimara Mose gena rova ati ripara, aonai gekala-rakavana, voira maparara pia kwarega-lekwalekwa, (Palagu na pene agirorira), rova mulimulinai lewana ati ripara; e Iuda talimara rova ripara, na gekala-rakavana talimara maparara rova na pene agirorina. 13 Kwalana rova tipo gekamonagiana talimara, Palagu wailanai ati kala rorirori talimara, na rova gekwalanaana talimara vou, Palagu na ekilagirana kala rorirori talimara.\n14 Pa, ati Iuda talimara ati geria rova, na geria maguli aonai rova na ekilagirana kalara gekalarana. Voira maparara geria rovai geagona, na ira ati geria rova. 15 Ira geria kala na evega-matagairana, Palagu gena rova na eririwarana kalara ira nugara garakaurai etaloato. Eia nugana piruluna na maki evega-taunataunarana, kwalana toma reketai geria tugamagi na evega-vekwakunagirana, na toma reketai galamara ekalarana. 16 Au na Vali Namana avopatagiana, Palagu na taunilimalima gena kala e tugamagi veavugara Iesu Keriso genana pene agirorira tomanai vou pia matagai.\nIuda talimara e rova\n17 Goi Iuda talimamu raka otugamagi-tiwana? Pa, goi ovekilagina Iuda talimamu. Goi rova genai ogegepekauna, e oveagina, okilana, goi Palagu gena pete talimamu. 18 Okilana, Palagu ripamu e gena ririwa kala nama iwavagira e rakavara ogitailiarana, kwalana rova na evega-ripamuna gaurai. 19 Goi okilana, taunatauna goi na mata-kele talimara pono vaira, e goi mukunai getaluna talimara geria kere maekana; 20 e kala kawakawa talimara kila-nakagatura talimamu, e girigiri geria vevega-ripa talimamu, kwalana rova aonai aoneka e kila taunataunara gemiana gaura ripamu. 21 Goi na taukavamu ovega-riparana, a goi matotaumu ati ovevega-ripana. Taunilimalima ovopata-venirana aonai okilana, “Ragai pono lema,” notina, na goi vou olemana. 22 Taunilimalima ragai pia veopa-lema notina, goi oveopa-lemana. Kaivakuku oaorakava-vagirana, na geria rupu aora rinagara olemarana. 23 Rova ovega-rage-iwavagirana aonai, Palagu goi na ati okupa-rageana, gena rova okaroverave-venirana. 24 Puka Veaga evetaina ekilana, “Palagu arana ati Iuda talimara nuganugarai gekilagi-piatogaana, kwalana gomi gemi kila-tilivagi vetainai.”\n25 Melo tauniparara kopira lamavagi kalana maganina, pene rova pono kwalanaa genai. Na pene rova okilagi-piatogarana genai, gemu kopi lamavagi kalana ati ganinai pene ago, e goi kopina ati gelama-vagiato talimana vetaina. 26 Ati Idua talimara kopira ati gelama-vagirato. Na pene rova magulira rorirorirai gekalana genai, Palagu wailanai ira kopira gelama-vagirato talimara vetaira? 27 Pa, rova pukana gemu ai, e kopimu gelama-vagiato. Na pene goi na rova okilagi-piatogaana genai, rova ekwalanaana talimana, e ati Iuda talimana, veagirori tanukaunai pene tanu goi pene agirorimu. Pa, taunipara kavanai kopina ati gelama-vagiato. 28 Pene talima ta aranamo kovagona Iuda talimana e kopi lamavagi maki mulimuli e taunipara kopina vegailianamo kovagona genai, ia ati Iuda talimana taunatauna. 29 Aikina kinavagi. Iuda talimana pa Palagu gena pete talimana taunatauna rai nugana piruluna na e gena tugamagi na evega-matagaiana, ia Iuda talimana. E kopi lamavagi kalana maki taunilimalima nugana garakaunai pene matagai. Ia ati rova kilara getalorato gaura kwalanarai pene wala. Aikina. Ia Palagu Palaguna na taunilimalima nugana pirulunai pene kalaa gauna. Votalima voo ati taunilimalima na pia vega-ragea, na Palagu na pene vega-ragea.


IYA YONAI Taitos 1\nApunu Poru e okai apunu Taitosi bameya okapupu\nApunu Taitosi e ka kwaiyanai apunai mosi ko e Iyesu sumapupu ade apunu Poru waita-piyawa e mete ewapuru upitagamawa iwa. Poru apunu ki tawana Kurisi rabineya kamadubu da e Iyesu sumapamawa ragidai ika idiwa ki mu tadeyana kabukabuwa ki nana.\nOka yau rabineya ka apunu Poru yabiyabiri ragidai badidi maba idiwana ki yonai wagubu. E apunu Taitosi uburana iyapana badidi maba kabuwatamana ki yonai wagubu ade Iyesu sumapamawa ragidai mu iyamaga badidi maba idiwana ki yonai e mete wagubu.\nYabiyabiri ragidai 1:5-16\nUpi debai ebo ebo 2:1-15\nKabuwa yonai 3:1-11\nParau siyarai 3:12-15\n1-4 Apunu Taitosi, nau Poru oka yau pokaiya kau parauniyakani kawaya daganani kau bamageya. Nau yo kau nu sumanuga ka eyaka mena ki pokere nau gubagani mibai ka kau. Mamanuga God e bigabigai nau kwaesugakani ade Iyesu Keriso e tonosinibu apunai nau sidibu.\nMamanuga God e iyapanaiyoma winetapu ragidai ki mu sumamaga togipana waratamana da mu e yonai mibai supasupai wainapamana weta-wetara ki nana ka e nau winesinibu tonosinibu. Naiya takari kawaya, Mama-nuga God kunuma waira eba yamana-pupu makeya, mara kerareya ko ade tagere ki makeya ka e iya maramara idiwana ki iyai nu negeyana gwaiyabai wagubu. Mamanuga God bameya ka bera mo pa mena ki pokere e ebo winepupu ki marai bauwena ki ka e badidi gwaiyaba-wena ki mibai e yonai pokaiya matara-pupu. Mamanuga God e ka nu Iya Negeyau ki Apunai. E nau emisinibu da nau baganai ki pokere e nau winesinibu ade ragiragi kawaya sidibu da nau e yonai iyapana kuduba tadeyana ki nana.\nKau paeregi ki denai bita kaubo wadana ko ki ka Mamanuga God e rikapupu deni mena wadinibu bagi. E ade nu Iya Negebu Apunai Keriso Iyesu mete kina karako waitanimoto da mu kau nene kwaetagubu ki mibai kau naigida mena katainuwagi wetawetara ade nuwabagi rabineya tondowa. Kaiwa kaiwa.\nApunu Taitosi tawana Kurisi rabineya upiwagana ki yonai\n5 Nau tawana Kurisi rabineya tondekeya ki ka nau suma sumatagamu ragidai ika idiwu ki kabuwa dai mena mu kabuwatapuwani. Kau kabuwa kuduba mu kabuwatamana ade mu nateremaga ebo ebo rabineya yabiyabiri ragidai winetamana nakatamana ki nana ka nau kau ika kamadinibuwani. Nau nidibuwani, suwagubuwani ke; 6 Iyapana nima yabiyabiri ki upi kwae-wagana wainapiyau ki ka e iyapana yabumugu paere mo eba kwaeyogono ko supasupai mena tondono. E eba werawerayagisi ade e munuiyoma mete kina suma sumatogomono. Mu ina-muguma mamamuguma umunumaga yodomono makeya makeya kwaetogo-mono ko eba gate kwaetogomono kwaenda iyapana baitagisi mu simaga berokoi tagisi. 7 Mamanuga God e iyapanaiyoma kwayubatamiyamu ragidai ki ka mu Mamanuga God e upi kwaetagamu ki pokere mu bera berokoi mo eba kwaetagisi ko iyapana yabu-mugu supasupai mena idiwono. Iyapana nima yabiyabiri tondau ki ka e eba kawai gisipono bo ade eba e midi tayatayabadai tondono. E awana ‘waeni’ kawaya daganani eba kuborono da e yabarai babayagisi ade e midi gayagayai maba eba tondono. E eba kapoiyogono ade iyapana mu gwedegwedemaga eba taisi teyateyamayogono. 8 Iyapana e bameya daiyo baitagisi ki ka e mu diriwamaga kwaeyagisi ade iyapana kuduba bamamugu ka e bagi mena kwaewagana wainapono. E notai pakarayagisi naigida mena notapono were kwaeyogono. E iyapana bama-mugu bagi supasupai mena kwae-yogono ade e nuwai notai eyaka mena Mamanuga God nene notapono upi-yogono. E badidi notapiyau ki kwayubai e naigida mena wainapono were kwae-yogono. 9 Yona mibai naiya wainapupu sumapupu ki e yadini doko ko kabuwa kudubai mosi ki diriwai e eba kwae-yogono. E supasupai inako tondono ki ka e yona mibai kabuwawagau ki pokaiya iyapana togitamini kasiyara tageni. Ade iyapana kabuwa mibai tagararapiyamu ragidai mu notamaga badidi maba notapiyamu ki e uburono yona mibai pokaiya mete matarapono.\n10 Mibai, karako ka iyapana ropani kawaya yona mibai ki tagararapiyamu. Mu yonamaga kororai mibai pa mena ki pokaiya ka mu iyapana kerapumugu wadamu notababa tageyamu. Diyu ragidai karako Iyesu sumapiyamu mu ropani kawaya inako kwaetagamu. 11 Mu eba kwaetagamana ki mu kwae-tagamu ade mu eba kabuwatagamana ki mu mete kabuwatagamu. Mu bowa madai tepamana ki nana ka mu tawa tawa mu kabuwamaga pokaiya iyapana giritamiyamu notababa tageyamu iwu, ki pokere mu yonamaga ki kau bodapi. 12 Tawana Kurisi mu muga apunumaga mosi ewa badidi wenawagana yonai wagawa umawa e yona yau wagubu ke; ‘Tawana Kurisi ragidai nu ka papa kamarai yawiyawirai ki maba. Nu maramara beraigemei kaikayokayoi idiwei ade bani irimagere mena kupemei.’ 13 Apunu ki yona mibai wagubu ki pokere iyapana kabuwa mibai pa mena tagamu ragidai ika idiwu ki kau mu nakaritami da mu sumamaga wayowayowena ki ade ugwadini wawara iruirui kawaya wenayagisi. 14 Diyu ragidai mu wensisiyamaga ade iyapana yona mibai tagararapiyamu ragidai mu muga goramaga bo kaisimaga mu mubo notamaga pokaiya tagamu, nota ki mu mete kamadini ko eba notapomono. 15 Iyapana gwedewau mu rabinamugu bigi pa mena ki ka gwedegwede kuduba empiyamu ade wainapiyamu ki kuduba bagi mena. Ko iyapana gwedewau Keriso eba sumapiyamu ki mu rabina-mugu ka bigi posiwena ki pokere gwede empiyamu bo wainapiyamu ki kuduba ka berokoi, mibai ka mu muga nuwa-maga notamaga ade mu rabinamugu tadeyau wirawira da mu paerepiyamu ki notai ka bigi utapupu giripupu pasupu. 16 Mu umunumaga pokaiya tagamu da mu ka Mamanuga God e iyapanaiyoma, ko mu mibimaga ka pa mena. Mu ka kororai, mibai ka mu iyamaga ka eba supasupai. Mamanuga God mu emita-miyau ki ka e rabinai mu pokamugere kwiyakwiyawagau, mibai ka e umunui mu eba wadamu ade gwede bagi mosi mu kwaitana eba kwaetagisi.


Anita Galedia @anitagaledia . "If you find no one to support you on the spirit... - photogrist.net\n. "If you find no one to support you on the spiritual path, walk alone." --BUDDHA . . . Photo captured by : Canon EOS 5D Mark IV Canon Lens EF 24 - 70mm f4L IS USM Location : Borobudur Temple, Magelang, Central Java, Indonesia. _lovers lovers photography photography lovers lovers porn tocreate photography ing lifephotography\n2.060 Download this Photo\n#ror #stappaescatta #q8divers #bope #palakkad #сцветами #90 #jugend #загорелаякожа #картиныкраснодар #diabet #bakken #mascarpone #турфирмаастана #夕食 #Oventrop #datascience #bikeerbitch #nicotinecocaon #piyasa #filmvedizidunyasi #pumpupkites #Chizhikov_FlexSport #Alexeevs_screen #шерегеш #bharatmatakijai #raudonavirtuve #オリジナルケース #msbturkey #Синий #loveyougrandma #jedzenie #Tari #na_kontraktike #емкакянг #infraredcamera #hair2019 #настоящаяпарфюмерияуфа #bolduae #брахрусталь #кератиномскволосы #кофточкакупить #bambuchella_shop #шайбы #polopromise #prihojii #dekorasion #runninggirls #теплыйсвитер #redminote6


1 Sa:miuele 23 - GODE EA SIA: IDA:IWANE GALA\n1 Sa:miuele 23\n1Filisidini dunu da Giaila moilai amo doagala:lalu, gagoma gaheabolo fai amo wamolalu. Da:ibidi da amo sia: nabi.\n2Amaiba:le, e da Hina Godema amane adole ba:i, “Na da asili Filisidini dunu doagala:ma:bela:?” Hina Gode da bu adole i, “Ma! Ili doagala:ma amola Giaila gaga:ma!”\n3Be Da:ibidi ea dunu da ema amane sia:i, “Guiwane Yuda sogega da nini beda:ma:ne ha lai liligi defele gala. Be ninia da Giaila amoga Filisidini dadi gagui doagala:musa: ahoasea, baligili se nabimu.”\n4Amaiba:le, Da:ibidi da bu Hina Godema adole ba:i. Amola Hina Gode da ema amane sia:i, “Masa! Giaila moilaiga doagala:musa: masa! Bai Na da di Filisidini dunu hasalasimusa: hamomu.”\n5Amaiba:le, Da:ibidi amola ea dunu da Giaila moilaiga asili, Filisidini dunuma doagala:i. Ilia da Filisidini dunu bagohame fane lelegele, ilia laigebo huluane sasamogei. Amowane, Da:ibidi da Giaila moilai gaga:i.\n6Abaia:da (Ahimelege egefe) da hobeale, Da:ibidima Giaila moilaiga madelaloba, e da ‘Ifode’ gaguli asi.\n7Solo da Da:ibidi da Giaila amoga asi nababeba:le, e amane sia:i, “Gode da Da:ibidi amo na gasaga fama:ne, nama i dagoi. Da:ibidi da gagili sali moilai amo ganodini asiba:le, hisu hi sanenesi dagoi.”\n8Amaiba:le, Solo da ea dadi gagui dunu gegemusa: misa:ne wele sia:i. Ilia da Giaila amoma doagala:le, Da:ibidi amola ea dunu amoga gagili salawane esalu, ilima gegemusa: dawa:i galu.\n9Da:ibidi da Solo ema doagala:musa: ilegelalu, amo nababeba:le, e da gobele salasu dunu Abaia:da ema amane sia:i, “Ifode amo goeguda: gaguli misa!”\n10Amalalu, Da:ibidi amane sia:i, “Isala:ili ilia Hina Gode! Na da nabi amo na hamobega, Solo da Giaila amoga misini, moilai wadela:lesimusa: ilegelala.\n11Amo hamosea, Giaila fi dunu da na Soloma ima:bela:? Na nabi defele, Solo da misa:bela:? Isala:ili Hina Gode! Na da Dima edegesa! Nama adole ima!” Hina Gode da amane adole i, “Solo da misunu!”\n12Da:ibidi da bu adole ba:i, “Giaila fi dunu da Solo samogema:ne, na ema ima:bela:?” Hina Gode da adole i, “Ilia da di ema imunu!”\n13Amaiba:le, Da:ibidi amola ea dunu (huluane da 600 agoane) da hedolowane Giaila yolesili, gadili ahoanu. Solo da Da:ibidi da Giaila amoga hobea:i, amo sia: nababeba:le, e da ea musa: ilegei yolesiagai.\n14Da:ibidi da agolo soge (wadela:i hafoga:i soge Sife moilai bai bagade gadenene gala) amo ganodini wamoaligi lalu. Solo da mae yolesili, Da:ibidi hogolalu. Be Hina Gode da Da:ibidi gaga:su.\n15Da:ibidi e da Solo ea e medole legemu galebeya dawa:lebe, amo hi dawa:i galu. E da Houlese sogebi wadela:i hafoga:i soge Sife moilai bai bagade gadenene esalu.\n16Yonada:ne da Da:ibidi ea dogo denesima:ne, amola Gode da e gaga:ma:ne esala amo olelema:ne, amoga asi.\n17E da Da:ibidima amane sia:i, “Mae beda:ma! Na ada Solo da di wadela:lesimu hamedei ba:mu. E da noga:le dawa:, amo di da fa:no ea hina bagade sogebi lamu, amola na da dia baligia hina ba:mu.”\n18Ela da eso huluane dogolegele esaloma:ne sema ilegei. Da:ibidi da Houlese amoga esalu, amola Yonada:ne da hi diasuga asi.\n19Sife fi dunu mogili da Gibia moilaiga Soloma asili ema amane sia:i, “Da:ibidi da ninia soge Houlese amo ganodini wamoaligisa. E da Ha:sila Goumi amo Yuda soge ga (south) la:idili esala.\n20Hina bagade noga:idafa! Di da e gagulaligimu bagade hanai, amo ninia dawa:. Amaiba:le, ninia sogega misa. Amasea, ninia da di amo dunu gagulaligima:ne, logo doasimu.”\n21Solo da ilima amane nodoi, “Dilia da nama asigiwane hamobeba:le, Hina Gode da dilima hahawane dogolegele hamomu da defea.\n22Dilia ea wamoaligisu bu noga:le ba:ma:ne masa. Nowa da e ba:i galea, amo hogoma. Bai ea ogogole dawa:digisu hou, amo na da nabi.\n23Ea wamoaligisu sogebi huluane noga:le hogolalu, nama sia:legema. Amasea, na da nini masunu. E da dilia sogea amogaiwane esalea, na da ema fa:no bobogele gagulaligimu. Hedolo hame ba:sea, na da Yuda soge huluanedafa hogomu.”\n24Amalalu, Sife fi dunu da yolesili, ilia da Solo bisili Sife sogega buhagi. Da:ibidi amola ea dunu da Ma:ione hafoga:i soge, wadela:i fago Yuda soge ga (south) la:ididili amoga esalebe ba:i.\n25Solo amola ea dunu da Da:ibidi hogola asi. Be Da:ibidi amo nababeba:le, gele agolo Ma:ione wadela:i hafoga:i soge amo ganodini diala, amoga asili esalu. Solo da Da:ibidi amo sogebia esalebe nabaloba, ema fa:no bobogemusa: asi.\n26Solo amola ea dunu da agolo la:idi esalu, amola Da:ibidi da agolo amogawane la:ididili esalebe ba:i. Da:ibidi amola ea dunu da hehenaia hobealebe ba:i. Bai Solo da ili gagulaligimu gadenene ba:i.\n27Be amoha, sia:ne iasu dunu da Soloma doaga:le, ema amane sia:i, “Wahadafa buhagima! Filisidini dunu da ninia sogega doagala:le, golili daha.”\n28Amaiba:le, Solo da Da:ibidi sefasilalu yolesili, buhagili, Filisidini dunuma gegemusa: asi. Amaiba:le, ilia da amo agolo dio “Afafasu Agolo” asuli.\n29Da:ibidi da amo soge yolesili, Enegedi sogega wamoaligimusa: asili, esalu.\n< 1 Sa:miuele 22\n1 Sa:miuele 24 >


1Th 2 | `MVA | STEP | Taritokagu, kam neming-la be kakaua makara kipura be kite-kaming nge alale nema nge tago kibizagamia-ba. Kalingo otioti.\n1 Taritokagu, kam neming-la be kakaua makara kipura be kite-kaming nge alale nema nge tago kibizagamia-ba. Kalingo otioti. 2 Kam kakaua matamata Pilipai anua-lo kisoaki nge sururu bibia kidoki be ebulo goalakadi ane diebulo-kama. Moimoi tamoata kokoko didua-kama, ata Nanaranga nema duma nena-lo ka kikaiboang be Pile* Uia ne kirangaka-kaming. 3 Maka ma akoro nema kiang-kaming nge labudi tago mata pakapaka kaoai-lo ka dipusika, ki mata tago goagoaza-lo ka dipura, ki kibolesi-kaming. Tago-tina. 4 Pilenga-ma moarunga nge Nanaranga-la rerengana-lo ka kipilepile, bakara ngai ka Pile Uia ngae omaio isalangaki be inanga-kama be kimalipilipitaki. Keka tago tamoata-ramo ka gasuri-uiadi kana ka bokai kimuzimuzi. Tago-tina. Nge Nanaranga ka gaemaki be suri dauiani kana! Maka ma ngai ka iloda sikitadi ilililiti! 5 Kam kakaua bong makara kipura nge tago sesu kiniu-kori-kaming, ki kiboli-ba be suri malipilipi uia bokana be kana neming kirapele-kaming. Tago be tago-tina. Nanaranga-la ka mata-ita nema, bokaibe tago iboadu gaboli. 6 Keka tago kirere tamoata-ramo arama darakeaki. Ki kam ki tamoata nangata teke bokai arama ngarakeaki. Tago-la. Moimoi keka Kristus ‘apostel’* ne be iboadu-tina muaka muku kamang-kama. 7 Ata nge tago bokai. Keka nge malielieba-tina kibabasaki-kaming, suri kipi-la malielie-ba be natu ngaurogurogudi bokana. 8 Keka moimoi be kirereretakikaming-tina. Bokaibe surima diuiataki-kaming be tago Nanaranga Pile* Uia-la ne ka kiang-kaming. Tago. Soakingama moarunga nge kam kiang-kaming be. Maka ma kam ambe aburoma ege takadi bokana kapura.\n14 Tarito, kam nge Nanaranga ‘sios’* ne Kristus Iesus ara-nao Zudea kaba-lo ieno bokana moatubu kadoki. Ungguma ruangaming-tina ma ka sururu bibia dianiang-kaming, dia-la Iuda ruangadi sururu dianiandi bokana. 15 Ungguma Iuda ka ‘propet’* diumoatedi be alauri nge Tanepoa Iesus diumoatei. Be keka ditao-kama be kiratu. Bokaibe Nanaranga ilo tagona-tina iuiatakidi! Tamoata moarunga nge dierekeidia-tina uia! 16 Be dipi be zalaka-ma diono be tago iboadu Ungguma* Takadi gasuledi be ono uketadi dapura. Bokainatuka dimuzi be ono muzigoala nedi dikabung be ambe sosopakadi dirake. Bokaibe Nanaranga nama ratinga ambe ere-moarunga be odio ilako!


Mark 3 - Beebaa Dabu\n1Jesus ga hanimoi gi muli gi di synagogee, gei taane made dono lima i golo.\n2Hunu gau i golo e dadaumada a Jesus, bolo gii gida di nadau hala i Mee. Digaula ga mmada adu gii donu be mee ga hagahili taane deelaa i di Laangi Sabad.\n3Jesus ga helekai gi taane, “Hanaga gi mua.”\n4Gei Mee ga heeu gi digaula, “Tadau haganoho le e dumaalia gi ni aha e hai go gidaadou i di Laangi Sabad? Di humalia be di huaidu? E benebene di mouli o tangada, be e hagahuaidu?” Gei digaula digi helekai loo.\n5Jesus gu hagawelewele gi digaula, gei di madagoaa la hua Mee gu tilikai hua laa i digaula, idimaa i nadau lodo hamaaloo mo nadau hagabaubau ihala. Gei Mee ga helekai gi taane deelaa, “Holohia doo lima gi daha.” Gei mee gaa holo dono lima gi daha, guu hili.\n6Nia Pharisee ga ulu gi daha mo synagogee, ga dagabuli ginaadou mo digau ala e huli mai i Herod, e haga noho di nadau hai belee daaligi a Jesus.\n7Jesus mo ana dama agoago ne lloo adu gi tongotai di Tai o Galilee, gei digau dogologowaahee ne daudali a Mee. Digau aanei digau mai Galilee, Judea,\n8Jerusalem, nnenua o Idumea, i baahi i dua o Jordan, mo mai i nia gowaa i di gili nia waahale o Tyre mo Sidon. Digau huogodoo aanei ne lloomoi gi Jesus i di nadau longono i nia mee a Jesus ala ne hai.\n9Tagabuulinga dangada deelaa gu dogologowaahee, gaa hidi ai Jesus, ga helekai gi ana dama agoago gi hagatogomaalia ina di boodi e gaga ieia, gi aadee eia.\n10Mee ne hagahili ana gau magi dogologo, gei digau magi e hagadau honohono, bolo gii bili ginaadou gi Mee.\n11Digau ala iai nia hagataalunga huaidu ga gidee ginaadou a Mee, gaa pala gi lala loo i mua o Mee, gaa wwolo, “Goe go Tama a God!”\n12Jesus gaa bule nia hagataalunga huaidu aalaa, bolo gi hudee hagi anga ina Ia gi nia daangada.\n13Jesus ne hana gi hongo dahi gonduu, gaa gahi ana gau ala e hiihai ginai, gei digaula guu hula gi Mee.\n14Gei Mee ga hilihili aga dilongoholu maa lua, ga haga ingoo go Mee bolo digau agoago hagau. Mee ga helekai, “Au ne hili goodou belee madalia Au, e hagau goodou e hagadele di Longo Humalia.\n15Goodou ga mogobuna di hagabagi nia hagataalunga huaidu.”\n16Aanei digau dilongoholu maa lua a Mee ne hilihili: Simon (Jesus gu hagaingoo a mee bolo Peter),\n17James, mo dono duaahina go John, nia dama daane Zebedee (Jesus gu haga ingoo meemaa bolo Boanerges, dono hadinga boloo, “Nia Dama daane ni di Atili”),\n18Andrew, Philip, Bartholomew, Matthew, Thomas, James go tama daane a Alphaeus, Thaddaeus, Simon di ‘Patriot’,\n19mo Judas Iscariot, dela ga hagi anga Jesus.\n20Jesus ne hana gi dono hale, gei digau dogologo ga mmui mai gi Mee, gei Mee mo ana dama agoago gu de aadee di nadau miami.\n21Nia gau o Maa gaa longo, gaa hula belee benebene a Mee, idimaa, nia daangada e helekai bolo Mee gu dadaulia.\n22Digau haga donudonu haganoho ne lloomoi i Jerusalem, ga helekai, “Beelzebul la gu i lodo o Mee, di tagi o nia hagataalunga huaidu ne hai a Mee gi mogobuna di hagabagi digaula.”\n23Jesus ga gahi mai digaula, ga helekai i nia ala kai, “Setan e mee di hagabagi Setan?\n24Tenua ma ga waewae hagabuulinga, la ga heheebagi, ga mooho gi daha.\n25Maa di madahaanau ma ga waewae, ga heheebagi, di madahaanau deelaa la ga mooho.\n26Maa nei bolo nia daangada o Setan la ga waewae hagabuulinga, la hagalee duai, ga hagalee.\n27“Deai tangada e mee di ulu gi lodo di hale o taane maaloo belee kae nia goloo o maa. Go mee hua gu lawalawa taane maaloo deelaa, gei mee gaa mee laa di kae nia goloo o di hale o maa.\n28“Au e hagi adu di tonu bolo nia huaidu huogodoo o nia daangada mo nadau helekai huaidu i God, e mee hua di dumaalia ginai.\n29Gei tangada dela ma ga helekai huaidu i di Hagataalunga Dabu le e deemee di dumaalia ginai, idimaa, mee guu doo gi lodo di hala dela e deemee di mehede.”\n30Jesus e helekai beenei, idimaa, hunu daangada ne helekai, “Mee iai di hagataalunga huaidu i ono lodo.”\n31Nia duaahina daane o Jesus mo tinana o maa ne dau mai. Digaula e tuu i malaelae di hale, ga hagau di nadau hagailoo, belee gahi mai a Mee.\n32Digau dogologo i baahi o Jesus, ga helekai gi Mee, “Mmada, do dinana, o duaahina daane, o duaahina ahina i malaelae, e hiihai e heetugi adu.”\n33Gei Jesus ga helekai gi digaula, “Dogu dinana la koai? Ogu duaahina la koai?”\n34Mee ga mmada adu hua gi digau ala e noho i dono baahi, ga helekai, “Mmada! Aanei ogu dinana mo ogu duaahina!\n35Be ko ai hua dela e hai nia mee a God bolo gi heia, deelaa go dogu duaahina daane, dogu duaahina ahina, mo dogu dinana.”


Acordes de: Gaita onomatopéyica | micuatro.com - La casa del cuatro venezolano\nNanai nana naina naina, nanai nana naina na,\nnana nana nana naina, nana nanai naina na. Ay!\nnana nana nana naina, nana nanai naina na.\nNana naina nana, nana naina nana, nana naina na, nanai nana,\nnana naina na, nana naina na, nana naina na, nana.\nNanai nana naina naina na nana naina na. (Bis)\nAy! riqui quiqui qui riqui, riqui riqui riquirra,\nriqui riqui riqui riqui, riqui riqui riquirra.(Bis)\nAy! chucu cuchu cu chuco, chucu chucu chucucha\nchucu chucu chucu chuco, cuchu cuchu chucuc ha. (Bis)\nAy! lala lala la lala, lala lala lala la,\nlala lala lala lala, lala lala lala la.\nNanai nana naina naina na nana naina na.\nSiguiente CanciónAdorar al niño