2017 - Divyasha Doshi\nબિયર, બેલી અને પૌરુષત્વની રસપ્રદ વાતો (mumbai samachar)\nક્રિસમસ અને વરસનો છેલ્લો દિવસ એટલે કેટલાક પુરુષો માટે પાર્ટી કરવાનું બહાનું. ગમે કે ન ગમે પણ પુરુષોને પીવાનું બહાનું જોઈતું હોય છે તો કેટલાકને બહાનાની પણ જરૂર નથી હોતી.\nગુજરાતમાં પણ દિવ અને દમણ આ ક્રિસમસ અને 31 ડિસેમ્બર સુધી હાઉસફુલ હશે. ભલે ગુજરાતમાં દારૂબંધી રહી પણ લાયસન્સ દ્વારા તમે ખુશીથી ડ્રિન્કસની મજા લઈ શકો છો.\nપૌરુષિય કરવા જેવા કામોમાં ગુજરાતીઓને એક આ કામ(આસવ પીવાનું) સૌથી સરળ લાગે છે. કોણે કીધું કે એકલા પુરુષો જ પીવે છે ? એવો સવાલ ઊઠાવવાની આદત હોય તેઓ પૂછશે જ... હા આજેતો સ્ત્રીઓ પણ પીવે જ છે. પણ ગુજરાતી પુરુષોને આજે ય આ વાત સહજતાથી સ્વીકાર્ય નથી અર્થાત હજમ નથી થતી. જો કે અનેક પુરુષોને વગર પીધે ય બિયરબેલી જેવી બેલી અર્થાત ગોળ મટોળ પેટ હોય છે. પણ ફક્ત ગુજરાતી જ નહીં જગત માત્રના પુરુષોમાં આલ્કોહોલ માટે અનુરાગ છે. ગરમી હોય કે ઠંડી ચિલ્ડ બિયર પીવો એ ભારતીયોમાં ફેશન છે. વળી તે પુરુષોનું પીણું મનાય છે એટલે બિયર વિશે વાત કરીએ. વિદેશમાં અને કેટલેક અંશે અહીં પણ એવું મનાય છે કે બિયર પીનારમાં પૌરુષિય તત્વો છે. માન્યતા હોય તો ય નકારી ન શકાય કે સ્ત્રીઓને બિયર ઓછો ભાવે છે. તેના સ્વાદને લીધે. કેટલાક પુરુષોને પણ બિયર ન ભાવી શકે એવી શક્યતા છે પણ એવું કહેનાર પુરુષની મજાક ઊડાડવામાં આવે છે. ટોણો પણ મરાય છે કે છોકરીઓના પીણાં પી તું તારે. નથાન હેફલીક દક્ષિણ ફ્લોરીડાનો સાયકોલોજીસ્ટ લખે છે કે, મને બિયર નથી ભાવતો એટલે હું ન પીવાનું પસંદ કરું. ત્યારે મને મિત્રો મજાક કરતાં સેક્સુઅલ પ્રેફરન્સ વિશે પૂછે છે. બિયર પીનારા ગે નથી હોતા એવી પણ માન્યતાઓ છે. બીજું કેટલાક દેશોમાં બિયર પીવા માટેની લીગલ ઉંમર 18 વરસની હોય છે. છોકરો જુવાન બને કે બિયર પીવાનું શરૂ કરે તે મર્દાનગીની નિશાની મનાય છે. પૌરુષત્વને પુરવાર કરવા માટે ય પુરુષો બિયર પસંદ કરતા હોવાની માન્યતા છે. પુરુષ તરીકે પુરવાર થવાનો ભય સતત તેમના માથા પર ઝળુંબતો હોય છે. સિગરેટ કે બિયરની બોટલ તેમના માટે તે ભયમાંથી રાહત આપનાર લાગે છે. બિયર પીવા માટે કોઈ ખાસ માહોલ કે સૂટબૂટ પહેરવા જરૂરી નથી હોતા.\nબિયર પીવાનું પુરુષો પસંદ કરે છે તેનું લોજીકલ કારણ એ પણ છે કે તેઓ સ્ત્રીઓની જેમ સરળતાથી સોશ્યલાઈઝિંગ નથી કરી શકતા કે એકબીજા સાથે ખુલી નથી શકતા. બિયરમાં આલ્કોહોલનું પ્રમાણ ઓછું હોય અને લાંબો વખત પીવાનું ચાલુ રહેતાં સાથે બેસવાનું બહાનું મળે છે. સ્ત્રીઓ સાથે શોપિંગ કરવા જઈ શકે, ફિલ્મ જોવા જઈ શકે, કિટ્ટીપાર્ટી કરી ખાવાપીવા મળી શકે. પણ પુરુષો પબમાં કે બિયરપાર્ટીમાં જ સાથે બેસી શકે. વળી બિયરમાં કશું મિક્સ કરવાની જંઝટ પણ નથી હોતી. ખૂબ સરળતાથી ચિલ્ડ બિયર ગટગટાવી શકાય છે. એકાદ બે ગ્લાસ પીવાથી કોઈ ખતરો ઊભો નથી થતો જ્યારે બીજા હાર્ડ ડ્રિન્ક્સમાં આલ્કોહોલનું પ્રમાણ વધુ હોય છે અને વળી તે મોંઘા પણ પડે છે. હા ગુજરાતમાં બિયર મોંઘો પડી શકે છે પણ અન્ય રાજ્યોમાં તે એટલો મોંઘો નથી હોતો. જો કે હવે જીએસટીને કારણે બિયર પણ મોંઘો થઈ ગયો છે.\nબિયર ક્યા દેશમાં બનેલો કે બ્રાન્ડનો પીવો છો તેના પર પણ તેની કિંમતનો આધારા હોય છે. બિયર ચિલ્ડ જ પીવાનો હોય તેને ગરમ ન પી શકાય. એટલે ગરમીમાં સોશ્યલાઈઝિંગ કરીને ચિલ્લ થવા ઈચ્છતા પુરુષો માટે પહેલી પસંદ હોય છે. વળી બીજી એક મિથ બિયર સાથે વણાઈ ગઈ છે બેલી ફેટની. એટલે જ મોટાભાગની સ્ત્રીઓ બિયર પીવાનું પસંદ નથી કરતી. બિયરબેલીથી આખી દુનિયા ડરે છે. શું ખરેખર બિયર પીવાથી બેલી એટલે કે ફાંદ વધે છે ?\nમેયો ક્લિનિકના ઓબેસિટી રિસર્ચર ડો. માઈકલ જેનસન કહે છે, આલ્કોહોલ લઈએ એટલે આપણું લીવર ફેટ એટલે કે ચરબીને બદલે સૌ પ્રથમ આલ્કોહોલ બાળવાનું શરૂ કરે છે. એટલે વધારાની ચરબી આપણા શરીરમાં જમા થાય છે. તેમાં ય બિયરતો લોકો બાટલાના બાટલા ગટગટાવી જાય છે. બિયરમાં પણ કેલેરી હોય છે. લગભગ 150 જેટલી કેલેરી એક બિયરના ગ્લાસમાં હોય. હવે કલ્પના કરો કે તમે ચાર કે પાંચ ગ્લાસ ગટગટાવી ગયા તો કેટલી કેલેરી તમારા શરીરમાં જમા થઈ ? વળી આપણે ગુજરાતીઓતો પીવાની સાથે ખાવમાં ય એક્કા, ભજીયા, તળેલી શીંગ, તળેલા પાપડ વગેરે વગેરે... કેટલીકવાર તો થાય કે ખાવા બેઠાં છે કે પીવા ? આપણા શરીરનું મેટાબોલિઝમ ઉંમર વધવા સાથે ધીમું થતું જાય અને જેટલી કેલેરી અંદર ગઈ હોય તેટલી વપરાય નહીં તો ચરબીમાં રૂપે જમા થવા લાગે છે. સ્ત્રીઓને હાથપગ, નિતંબ અને પેટ પર ચરબી જમા થાય છે તો પુરુષોને ચરબી મોટેભાગે પેટ પર જ સૌથી પહેલાં જમા થાય છે. (મગજની ચરબી વિશે ડો. જેનસને ખુલાસો આપ્યો નથી.) એટલે કેલેરી ઇનટેક કર્યા બાદ નિયમિત કસરત કરતાં લોકોમાં બિયર પીધા છતાં પણ બિયરબેલી બનતી નથી.\nટૂંકમાં પેટના ઘેરાવાને અને બિયરને કશી લેવા દેવા નથી. બધો જ ખેલ કેલેરી અને કસરતનો છે. માનવ જાતે બિયર પીવાની શરૂઆત 5000 હજાર વરસ પહેલાંથી કરી હતી એવા પુરાવાઓ ઈતિહાસવિદોને મળ્યા છે. ઇરાક, ઇરાનમાં સૌ પ્રથમ બિયર બન્યાની નોંધ છે. જે પણ ધાન્યમાં મીઠાસ હોય તેમાંથી બિયર બની શકે છે. ભારતમાં યુરોપિયન આવ્યા બાદ ટ્રેડિશનલ બિયરની શરૂઆત થઈ પણ એનાથી હજારો વરસ પહેલાં પણ બિયરથી આપણે અજાણ નહોતા. ચોખામાંથી બિયર આપણે ત્યાં બનતો. વેદોમાં પણ સુરાનો ઉલ્લેખ છે. આદિવાસીઓ ચોખા અને જુવાર કે જવમાંથી ઘરે બિયર બનાવતા કે હજી પણ બનાવે છે.\nઅમિત આડતિયા જુનાગઢનો એકમાત્ર ગુજરાતી હાલમાં તાજો બિયર બનાવવાની મશીનરી બનાવે છે. વિદેશમાં માઈક્રોબ્રુવરીઝ પ્રચલિત છે પણ આપણે ત્યાં હવે બ્રુવરીઝ ઈન્ડસ્ટ્રીઝ દિન દુગની રાત ચૌગુની(100 ટકા દરે) વિકસી રહી છે. મેટ્રો શહેરોમાં તો આ બિયરબાર એટલે કે બ્રુવરીઝ પુરુષોના અડ્ડા હોય છે. અમિત આડતિયા કહે છે કે ટેક્સેશનને લીધે તાજો બિયર થોડો મોંઘો પડે છે પણ ટેસ્ટમાં તે બેસ્ટ હોય છે. પીઓ તો જાનો કહેતા અમિત હસી પડે છે. બિયરનો ટેસ્ટ કલ્ટીવેટ કરવો પડે છે. ભારતમાં સ્ટ્રોંગ બિયર સૌથી વધુ વેચાયાના આંકડાઓ મળી રહ્યા છે. ભારતમાં નશા માટે પીતા લોકો બિયર નહીં પીએ. કારણ કે એ તેમને બીજા આલ્કોહોલના પ્રમાણમાં મોંઘો લાગે છે. બિયર પબ હવે આપણે ત્યાં પણ હવે આકાર લઈ રહ્યા છે. આ વરસે તો મુંબઈની બ્રુવરી બારમાં જગ્યા મળવી મુશ્કેલ છે કારણ કે તે આખી રાત પાર્ટી માટે ઓપન રહેવાની છે. કોલાબાનું લિયોપોલ્ડ કેફે શાંતારામ નવલકથાને લીધે વિશ્વભરમાં પ્રસિદ્ધ છે.\nનવાઈ લાગશે કે બિયર હેલ્ધી ડ્રિન્ક માનવામાં આવે છે. પહેલાંના જમાનામાં જ્યારે દાણા સાચવવાનું સહેલું નહોતું ત્યારે તેમાં આથો લાવીને સચવાતા તે જ આજે બિયર તરીકે ઓળખાય છે. બિયરમાં પ્રોટિન, વિટામીન બી, ફોસ્ફરસ, મેગનેસિયમ, આર્યન, નાયસિન વગેરે છે. કોઈપણ વસ્તુનો અતિરેક નુકશાનકારક હોય છે. એટલે પીવો હોય તો થોડી માત્રામાં પીવો. હું તો આટલા લિટર બિયર પી શકું એવી શેખી મારવાથી ફાયદો નહી પણ નુકશાન જ છે. થોડીમાત્રામાં આલ્કોહોલ સ્ટ્રેસ, એન્કજાઈટી અને સેલ્ફ કોન્સિયન્સનેસ દૂર કરે છે. થોડીમાત્રા બિયરબેલી પણ નથી આપતી. વળી હાઈ કેલેરી આરોગી, બેઠાડું જીવન જીવતાં પણ પેટ પર ચરબી વધે જ છે. બીજું આપણે ત્યાં આલ્કોહોલ બાબતે દંભ પોષવામાં આવે છે. આલ્કોહોલને ખરાબ માનીને પીનારાને પણ ખરાબ કે બગડી ગયેલો માને. કોઈપણ બાબતનો અતિરેક નુકશાનકારક છે આ વાક્ય વારંવાર વાચીને અમલમાં મૂકવું. દ્રાક્ષાસવ પણ એક જાતનો આસવ જ છે. ચોરીછુપીથી મોટેભાગે બધા પીતા હોય છે. પ્રતિબંધિત ગુજરાતમાં 1960 બાદ બુટલેગરના કેસ સૌથી વધુ બન્યા છે. અને લઠ્ઠાકાંડમાં હજારો મોત થયા છે. દમણ અને દીવમાં સૌથી વધુ ગુજરાતીઓ આલ્કોહોલના સેવન માટે જ જતાં હોય છે તે ન ભૂલાય.\nસ્ત્રીનું સ્થાન ઘરની ચાર દિવાલોમાં (મુંબઈ સમાચાર)\nઆધુનિક કપડાં કે શિક્ષણ દ્વારા સ્ત્રીને સમાનતા આપવામાં આવતી નથી. ઘર હોય કે બહાર હોય સ્ત્રીને સમાન અધિકારની વાત કરવાની નહીં એ વણલખ્યો નિયમ છે.\nએક સમાચાર વાંચવામાં આવ્યા કે ચીનમાં સ્ત્રીઓને પુરુષોને સમર્પિત થવાનું શીખવતી દરેક સંસ્થાઓ બંધ કરવામાં આવી. ચીનમાં સ્ત્રીઓ માટે ખાસ શિક્ષણ આપતી સંસ્થાઓ ચાલતી હતી. સ્ત્રીએ સ્ત્રી તરીકે કેવી રીતે વર્તવું તે શીખવાડવામાં આવતું. કઈ રીતે પતિને કેવી રીતે ખુશ રાખવો તે. ચીનમાં છેલ્લા કેટલાક સમયથી સમર્પિત પત્ની થવાના ક્લાસીસ ચાલી રહ્યા હતા. તેના વીડિઓ પણ પ્રચલિત હતા. ચીનની સરકારે એ બંધ કરાવ્યા કારણ કે તે સમાજવાદી વિચારધારાની વિરુદ્ધ કામ કરી રહ્યા હતા.\nચીનમાં આઈકિયા આંતરરાષ્ટ્રિય ચેઈન ધરાવતાં ફર્નિચરની જાહેરાત બેન કરવામાં આવી. કારણ કે એ જાહેરાતમાં દર્શાવાતું હતું કે છોકરીને કોઈ બોયફ્રેન્ડ ન હોય તો તે યોગ્ય નથી. લગ્ન ન થયાં હોય તેવી છોકરીઓને લેફ્ટઓવર માનવામાં આવે છે. એટલે આવી પ્રથાને બઢાવો આપતી જાહેરાત વિરુદ્ધ સ્ત્રી સંગઠનોએ અવાજ ઊઠાવ્યો. છોકરીએ લગ્ન કરવાના જ અને લગ્ન ટકાવવાની જવાબદારી પણ સ્ત્રીની જ હોય છે. એવું ચીનમાં જ નહીં વિશ્વભરમાં છે. ભારતમાં પણ દરેક ઘરમાં એવી સ્કૂલ છે જે છોકરીને લગ્ન બાદ કેવી રીતે વર્તવું તે શીખવાડે છે. લગ્ન બાદ તેણે પોતાની લાઈફસ્ટાઈલ બદલી નાખવી પડે છે. છોકરાના જીવનમાં પણ લગ્નબાદ ફરક પડતો જ હોય છે પણ તેની સ્વતંત્રતા છીનવાતી નથી. જ્યારે સ્ત્રીની સ્વતંત્રતા લગ્ન પહેલાં ય સીમિત હોય છે અને લગ્નબાદ પણ પતિની અને તેના સાસુસસરાની માનસિકતા પર નિર્ભર હોય છે.\nએક સગાની દીકરીના લગ્ન નક્કી થયા. તેમના ઘરે મળવા ગઈ તો જે સંવાદ સાંભળવા મળ્યા તે માની શકાય તેમ નહોતા. દીકરીની મા કહી રહી હતી કે તમે સમજાવો આ છોકરીને કે સુખી થવું હોય તો મારી સામે જે રીતે સવાલજવાબ કરે છે તે રીતે પતિની સામે સવાલજવાબ ન કરે. મિત્રો સાથે બહુ રખડવાનું ય બંધ કરવું પડશે. અને વહેલાસર એટલે કે પતિના ઊઠ્યા પહેલાં ઊઠી જવું જોઈશે. અહીં તો ઓફિસ જવાના કલાક પહેલાં માંડ ઊઠે છે. કેમનું થશે આ છોકરીનું મને તો ડર લાગે છે. તેની સાસુ પણ સાથે જ રહેવાની છે. કપડાં પહેરવા ઓઢવામાં તેમની કોઈ રોકટોક નથી પણ મોડે સુધી સુવાનું તો તેના ઘરવાળા કેમ સહન કરશે?\nબીજો એક કિસ્સો સાંભળવા મળ્યો હતો કે છોકરી ઘરે પાછી આવી ગઈ હતી અને પતિ પાસે જવાની ના પાડતી હતી. તેની માતા ઈચ્છતી હતી કે હું તેને લગ્ન બાદ કેવી રીતે વર્તવું તે સમજાવું. તેની માતાનું કહેવું હતું કે તમારી સાથે તે ફ્રેન્ડલી છે તો તમે જ સમજાવો ને કે જરાતરા વાત પર આમ ઘર છોડીને પિયર ન ચાલી અવાય. એકાદ બે લાફો ગુસ્સામાં તેના પતિએ માર્યો તેમાં શું થઈ ગયું? આપણી છોકરીનો ય કંઈક વાંક તો હશે ને? ઝઘડાં તો થયા કરે. એટલે લગ્ન થોડા જ તોડી નખાય. આ આજકાલની છોકરીઓ જરાતરા કમાવા લાગે એટલે સહનશક્તિ જ ન હોય તેમનામાં. હકિકતમાં એ છોકરીનો પતિ વારંવાર હાથ ઉપાડતો હતો. ગાળો આપતો, ઉતારી પાડતો. ઓફિસથી ઘરે આવવામાં મોડું થાય તો શંકાકુશંકાઓ કરતો. તેને નોકરી છોડી દેવા માટે ય દબાણ કરતો. ફક્ત શારીરિક જ નહીં માનસિક પ્રતારણા પણ તેના લગ્નજીવનમાં હતી. છોકરી હોંશિયાર હતી અને એમબીએ કર્યું હતું. સારા હોદ્દા પર કોર્પોરેટમાં કામ કરતી હતી. તેના પતિની ઈચ્છા હતી કે તેણે રસોયો રાખવાને બદલે પતિનું જમવાનું બનાવવું જોઈએ. રાત્રે પતિ જમતો હોય તો સામે બેસી રહેવું જોઈએ. તો જ પ્રેમ છે તેવું સાબિત થાય. અને જલ્દી મા બનવું જોઈએ. તેની બહેને લગ્ન બાદ નોકરી છોડી દીધી હતી એટલે તેની પત્નિએ પણ છોડી દેવી જોઈએ તેવું એ માનતો હતો.\nમોટાભાગનાને ઉપરોક્ત વાતમાં કશું જ ખોટું નહીં લાગે. લગ્નબાદ સ્ત્રીએ કોમ્પ્રોમાઈઝતો કરવું જ પડે ને? ચોક્કસ લગ્નબાદ કેટલીક બાબતો જતી કરવી પડે, પરંતુ તેને માટે પોતાનું વ્યક્તિત્વ જ બદલી નાખવું પડે તે યોગ્ય નથી જ. બે વ્યક્તિ લગ્નગ્રંથિથી જોડાય છે તો જીવનને વધુ ઉત્કર્ષ તરફ લઈ જવા માટે. એકબીજા માટેનો આદર અને પ્રેમ સામી વ્યક્તિને ગુલામ બનાવવા કે બદલી નાખવાનું નથી સૂચવતો. છોકરીએ લગ્નબાદ નોકરી કરવી કે નહીં તે એની મરજીની બાબત છે. તેને જો ઘર સંભાળવામાં આનંદ આવતો હોય તો તેનો આદર કરવો ઘટે પણ જો તે ભણી હોય અને તેનામાં આવડત હોય અને તેને બહાર જઈને કામ કરવું હોય તો તેની ય સ્વતંત્રતા હોવી જોઈએ. રહી વાત ઘરનું કામ કરવાની તો ઘર બન્ને વ્યક્તિનું છે. બાળક પેદા કરવા સિવાય દરેક કામ પુરુષો કરી જ શકે છે. સત્યમેવ જયતે પર કમલા ભસીન જેમણે પિતૃસત્તાક સંબંધે અને નારીવાદ વિષયે અનેક વિશ્લેષણાત્મક પુસ્તકો લખ્યા છે. કામ કર્યું છે તેમણે પોતાની વાત કરતાં કહ્યું છે કે સ્ત્રી સ્વતંત્રતામાં માનતા હોવા છતાં તેમના લગ્ન થયા છે અને બાળકો પણ છે અને તેમનો ઘરસંસાર સરસ ચાલે છે. તેમના પતિએ નોકરી નહોતી કરવી, ઘરેથી ફ્રિલાન્સ કામ કરવું હતું તો તે કર્યું અને બાળકોનો ઉછેર પણ તેમણે કર્યો.\nલગ્ન ટકાવવાની જવાબદારી માત્ર સ્ત્રીની નથી હોતી, બન્નેની હોય છે. અત્યારે સ્ત્રી-પુરુષના જીવનમાં અસમાનતા છે. નોકરી કરીને સ્ત્રી ઘરે જઈને સીધી રસોડામાં જશે અને પતિ ઘરે આવીને ટીવી સામે બેસી જશે. નોકરી પર જતાં પહેલાં સ્ત્રી ઘરના દરેક કામ કરે, નાસ્તો, રસોઈ અને ટિફિન બનાવે. જ્યારે પતિ છાપું વાંચીને તૈયાર થઈને ઓફિસે જશે. એ ઉપરાંત પુરુષ સ્ત્રી પર હાથ ઉપાડે તો તેમાં શું દરેક પત્ની સહન કરે છે. સહન કરનારી પત્ની હોય તો જ લગ્ન ટકી શકે. આપણે ત્યાં આ માનસિકતા એટલી હદે સમાજમાં વણાઈ ગઈ છે કે હાઈકોર્ટે પણ અનેકવાર ઘરકામ ન કરવા માટે, સવારે વહેલા ઊઠવા ન માટે, ટિફિન ન બનાવવા માટે કે પતિને પૂછ્યા વિના પિયરે માતાપિતાને મળવા જવા માટે પત્નીને કસૂરવાર ઠેરવી છે.\nલગ્ન બાદ બન્નેની કેટલીક જવાબદારી અને ફરજ હોય છે જ તેની ના નથી, પરંતુ અમુક કામ સ્ત્રીના જ અને અમુક કામ પુરુષના જ છે એવું માનવું તે સમાજમાં જાતિય અસમાનતા પેદા કરે છે. એકવીસમી સદીમાં પણ જાતિય અસમાનતા વધી રહી છે. વર્લ્ડ ઈકોનોમિક ફોરમે તાજેતરમાં જાહેર કરેલો અભ્યાસ જણાવે છે કે દુનિયામાં જાતિય સમાનતા આવતા હજી સો વરસ લાગશે. 2016ની સાલમાં આ તફાવત દૂર થતાં 83 વરસ લાગવાના હતા. આંકડા દર્શાવે છે કે આપણી વધુને વધુ સંકુચિત સમાજ રચી રહ્યા છીએ. 144 દેશોમાં થયેલા સર્વે થાય છે. તેમાં શિક્ષણ, આર્થિક તકો , રાજકારણ અને હેલ્થ સંબંધે સ્ત્રીઓની સ્થિતિનો અભ્યાસ થાય છે. 2017માં જાણવા મળે છે કે સ્ત્રીઓને 2016ની સાલમાં 68.3 % સમાન તક મળતી હતી તો 2017માં તે આંકડો નીચે ગયો છે 68 % સ્ત્રીઓને દરેક ક્ષેત્રે આગળ વધવાની તક મળે છે. જો સમાજ વિકાસ કરે છે તો દુનિયાની પચાસ ટકા વસ્તી મહિલાઓની છે તેને સમાન તક ન મળે તો તેનું કારણ સ્પષ્ટ છે કે સ્ત્રીઓનું શોષણ થઈ રહ્યું છે. વર્લ્ડ ઈકોનોમિક ફોરમના જેન્ડર ગેપમાં ભારતનો રેન્ક 108માં છે. એનો અર્થ કે ભારતમાં સ્ત્રીને હજી પુરુષના પ્રમાણમાં સમાજમાં વિકાસ માટે પચાસ ટકા પણ તક મળતી નથી.\nહાલમાં થયેલી ગુજરાતની ચૂંટણીમાં ભાજપે ફક્ત 12 અને કોંગ્રેસે ફક્ત 11 મહિલાઓ ઉમેદવારને ટિકિટ આપી હતી.6કરોડ ગુજરાતની વસ્તીમાં 48 ટકા સ્ત્રીઓની વસ્તી પણ ફક્ત કુલ 23 મહિલાઓને જ ટિકિટ આપવામાં આવી. સ્ત્રીઓને વિકાસની તક આપવામાં આવતી નથી કારણ કે તેમનું સ્થાન ઘરની ચાર દિવાલોમાં હોય છે એ માન્યતા કે પ્રથામાં સમાજ બદલાવ લાવવા માગતો નથી. 2018માં શું થશે તે કલ્પના જ કરવી રહી.\nઆ બધું શું ચાલી રહ્યું છે? (saanj samachar)\nકેટલીક વખત આપણી જાતને સવાલો પૂછવાની જરૂર હોય છે અને જવાબ સાંભળવાની ય જરૂર હોય છે.\nઆ લેખ તમે વાંચી રહ્યા હશો ત્યારે ગુજરાતની ચૂંટણીનું પરિણામ આવી ગયું હશે. જીત કોઈની પણ હોય સમયનું ચક્ર સતત ચાલતું જ રહેવાનું છે. છેલ્લા બે ચાર દિવસથી ક્યો પક્ષ જીતશે એવો સવાલ લોકો પૂછી રહ્યા હતા ખરા પણ જવાબ તો તેમણે અપેક્ષિત જ રાખ્યો હતો. સવાલ પૂછ્યા પછી જવાબ સાંભળવા જેટલી ધીરજ કોઈનામાં નહોતી. મોટેભાગે આપણે એવું જ કરતા હોઈએ છીએ કે બીજાને સાંભળવાનું કે સામેના પક્ષનો ખુલાસો ય આપણને સાંભળવો નથી હોતો. એટલે કે ખરેખર આપણે સવાલ પૂછતાં જ નથી હોતા. કારણ કે જ્યારે સવાલ પૂછીએ ત્યારે જવાબ સાંભળવાની તૈયારી પણ હોવી જરૂરી છે.\nહાર્વડ ગ્રેજ્યુએટ સ્કૂલ ઑફ એજ્યુકેશનના ડિન અને વેઈટ, વ્હોટ એન્ડ લાઈફ્સ અધર એસેન્સિઅલ ક્વેશ્ચન્સના લેખક જેમ્સ ઈ રાયન કહે છે કે હું નાનો હતો ત્યારે સવાલો પૂછી પૂછીને મારા માતાપિતાને થકવી નાખતો. મમ્મી કે પપ્પા શું કામ એવું વિચારે છે તેવો પ્રશ્ન મને થતો. જેમ્સ રાયને શિક્ષણક્ષેત્રે કામ કર્યું છે એટલે જ પ્રશ્ન તેમના માટે અગત્યના છે. તેમનું કહેવું છે કે આપણે સવાલો પૂછીને સામી વ્યક્તિનો જવાબ સાંભળવાને બદલે આગળ આપણે શું કહેવા માગીએ છીએ તે વિચારવા લાગીએ છીએ. એટલે જવાબ સાંભળતા જ નથી. આપણી જાતને પણ સવાલો એટલે જ નથી પૂછતા કારણ કે આપણને જવાબો સાંભળવાની આદત નથી હોતી. ખરેખર તો આપણને સવાલ પૂછતાં જ નથી આવડતું. સવાલ પૂછનારમાં વિસ્મય હોય તો જ તે જવાબની આશા રાખી શકે. જેમ્સ એક જસ્ટિસનું ઉદાહરણ આપે છે. એ જસ્ટિસ કોર્ટમાં કોઈને પણ સવાલ ખૂબ નમ્રતાથી પૂછે અને જવાબ સાંભળવાની ઉત્સુકતા તેમના સવાલમાં જ જણાઈ આવે. તમે કોઈની વાત સ્વીકારો નહીં કે માનો નહીં તે શક્ય છે, પરંતુ સવાલ કરો તો સામી વ્યક્તિના મંતવ્યને ધ્યાનથી સાંભળવો જોઈએ,\nસાંભળવાની કળા પણ શીખવા જેવી છે. મોટાભાગના માતાપિતાઓને ફરિયાદ હોય છે કે બાળકો તેમનું સાંભળતા નથી પણ તમે ક્યારેય તેમની વાત સાંભળો છો ખરા? માતાપિતા પણ કોઈનું સાંભળતાં નથી હોતા. આસપાસની અન્ય મોટી વ્યક્તિઓ પણ સાંભળતી નથી હોતી ફક્ત બોલતી હોય છે. તો બાળક પણ એ જ શીખશે. કેટલાક માતાપિતાતો સવાલો નહીં પૂછવાના એવું પણ બાળકોને કહી દે છે. બાળકોના સવાલો નકામા નથી હોતા. જેમ્સ રાયન કહે છે કે મોટેરાઓના સવાલ નકામ હોઈ શકે છે કારણ કે તેમને ફક્ત પોતે કેટલું જાણે છે કે સમજે છે તે દર્શાવવા માટે જ સવાલો પૂછવા હોય છે. વિસ્મયને જાળવવું જોઈએ. નવું જાણવું એટલે માહિતી મેળવવી એટલું જ નહીં પણ સામી વ્યક્તિના જુદા અભિપ્રાય કે વિચારોને સમજવાનું વિસ્મય જરૂરી હોય છે.\nબાળકોને સવાલોથી ડર લાગે એવો માહોલ ઊભો કરી દેવામાં આવે છે. સામી વ્યક્તિને કેટલું આવડે છે કે તે કેટલું જાણે છે કે આપણે તેનાથી વધુ જાણીએ છીએ એવા ભાવ સાથે જ સવાલ પૂછાય એ ખોટી માન્યતાઓ ગળથૂથીમાંથી શીખવાડાય છે. કોઈ આપણને સવાલ પૂછે એટલે તે ઉલટતપાસ લેવા માટે જ પૂછતો હોય એવું લાગે છે. મેટ્રો શહેરમાં લોકો એકબીજાને અંગત સવાલો પૂછતાં નથી. કોઈને અંગત સવાલો પૂછવા એ યોગ્ય નથી મનાતું. જેમ કે કોઈને પૂછવું કે તમે પરણેલા છો? લગ્ન કેમ નથી કર્યા? કેટલું કમાઓ છો? ક્યાં રહો છે? તમે કોને વોટ આપશો.. વગેરે વગેરે કોઈ બહારથી આવતું હોય કે જતું હોય ત્યારે સવાલો પૂછવા પણ બેડ મેનર્સ હોઈ શકે. હા, તમે કોઈના અંગત મિત્ર બનો પછી કેટલાક સવાલો પૂછવા યોગ્ય છે.\nએક મિત્રે બીજાને પૂછ્યું કે કેમ લ્યા આ ફોન ખરીદ્યો... બકવાસ છે આ મોડલ... બીજું ઉદાહરણ જુઓ... બકા આ ગાડી લીધી તે? લેવાય જ નહીં... તને ખબર છે કેટલું પેટ્રેલ પી જાય તે? પેલો મિત્ર ગમે તે કહે તે સાંભળવાની તૈયારી હોય જ નહીં. તમે જુઓ કે અહીં સવાલ પૂછવાનો હતો જ નહીં સામી વ્યક્તિને તું અજાણ છો અને મારી પાસે જ્ઞાન છે તેવી જણાવવાની વૃત્તિ જ હતી. આ રીતે સામી વ્યક્તિને ઉતારી પાડવાની માનસિકતા હોય છે. તમે તમારી જાતને છેલ્લે ક્યારે સવાલ પૂછ્યો હતો? જીવન પાસેથી શું જોઈએ છે? હું જે કરી રહ્યો છું તે યોગ્ય છે? મારે બદલાવ લાવવાની જરૂર છે? જીવનમાં સતત અસંતોષ લાગતો હોય, બ્લડપ્રેશર કે ડાયાબિટિશનો રોગ લાગુ પડ્યો હોય ત્યારે પણ થોડુંક અટકીને વિચારવું જોઈએ કે જીવનમાં આટલી હાયવોય શા માટે? મારી પાસે મારા માટે સમય છે? સવાલ પૂછીને જરા નિરાંતે વિચારીને જવાબ સાંભળાવાનો પ્રયત્ન કરો. તમારી આસપાસની અંગત વ્યક્તિને ક્યારેક પૂછો તું મઝામાં તો છે ને? ફક્ત પૂછવા ખાતર પૂછશો તો જવાબમાં સામેથી શંકાભર્યો સવાલ આવશે કે કેમ આજે પૂછો છો? જો દિલથી સવાલ પૂછાયો હોય અને જવાબ સાંભળવાની તૈયારી હોય તો સંવાદ સધાશે.\nસવાલ જવાબ એ બીજું કશું જ નથી એ સંવાદ સાધવાની કળા છે. આપણે ત્યાં સવાલો પૂછવાની પરંપરા રહી છે. વેદ, ઉપનિષદમાં સવાલો અને જવાબો છે. તે છતાં સવાલ પૂછવા માટે લાયકાત કેળવવાની હોય છે. કોઈ વિદ્વાન કે જાણતલને સવાલ પૂછનારે પણ અભ્યાસ કરેલો હોવો જોઈએ. કોઈપણ અધિકારીને એલફેલ સવાલ ન જ પૂછી શકાય. યોગ્ય સવાલ, યોગ્ય સમયે પૂછનારને યોગ્ય ઉત્તર જરૂર મળે છે. અર્જુન અને કૃષ્ણનો સંવાદ ગીતા બને છે કારણ કે કૃષ્ણને સાંભળવા અર્જુન તૈયાર છે. નચિકેતા-યમ વચ્ચેનો સંવાદ કઠોપનિષદ આપે છે. યાજ્ઞવલ્ક્ય અને જનક રાજા વચ્ચેનો સંવાદ બૃહદારણ્યક ઉપનિષદ આપે છે. સવાલ અને જવાબ તમારા વિકાસ માટે જરૂરી છે. જે વ્યક્તિ સવાલ પૂછવાનું બંધ કરી દે છે તેનો વિકાસ કદી થઈ શકતો નથી. હાવર્ડ એજ્યુકેશન સ્કુલના ડિન પદે પહોંચ્યા છતાં જેમ્સ રાયન કહે છે કે તેમને આજે પણ પ્રશ્નો થાય છે.\nજે વ્યક્તિ સવાલ કરે છે અને જવાબ સાંભળે છે તે વ્યક્તિ દુખી કે ફ્રસ્ટ્રેટેડ નથી હોતી. એ વ્યક્તિ પોતાનો સતત વિકાસ કરે છે એટલે તે અસંતુષ્ટ નથી હોતી. કારણ કે તે વ્યક્તિ બીજાને સતર્કતાથી સાંભળે છે. સતર્ક વ્યક્તિ દરેક ક્ષણમાં જીવે છે. તેને અફસોસ નથી રહેતો કે સમયને યોગ્ય ન્યાય ન આપી શકાયો. કે ન તો તેણે કોઈની સાથે હરિફાઈ કરવાની હોય છે. તે પોતાની જાતને સતત સવાલ પૂછીને સતર્ક રાખે છે. યોગ્યઅયોગ્યનો સવાલ તે સૌ પ્રથમ પોતાની જાતને જ પૂછે છે. કુટુંબની સાથે સમય વિતાવતી સમયે તેને ફોન પર આવતાં મેસેજીસ ચેક કરવાની જરૂર નથી રહેતી. તમે બાળકોની વાત સાંભળતા ફોન પર મેસેજ ચેક કરશો તો બાળકો પણ તમારી વાત સાંભળવાને બદલે મેસેજીસ ચેક કરશે. સંવાદ સાધવા માટે તમારે તે ક્ષણે સામી વ્યક્તિ સાથે હાજર રહેવું પડે છે. તમે કોઈ વિચાર કરતાં હો કે ફોન પર મેસેજીસ ચેક કરતાં હો તો તમે સંવાદ સાધી શકતા નથી. એટલે જ મતભેદ મનભેદ સુધી પહોંચી જતો હોય છે. જવાબ ન સાંભળવો હોય તો સવાલ પૂછો નહીં. સવાલ પૂછો તો જવાબ સાંભળવા માટે તૈયાર રહો. વરસના અંતે આપણે જાતને કેટલાક સવાલ પૂછીને તેનો જવાબ સાંભળવાનો પ્રયત્ન કરીએ, તો નવા વરસની શરૂઆત નવી રીતે થઈ શકે.\nભવરીદેવી આજે પણ ન્યાય માટે લડી રહ્યા છે\nઈન્ટ્રો – ડિસેમ્બર મહિનામાં 2012માં નિર્ભયા જ્યોતિ પર થયેલા સામૂહિક બળાત્કાર કુકર્મ બાદ આખાય ભારતમાં તેનો વિરોધ થયો પણ 1992માં જ્યારે ભવરીદેવી સાથે એકવાર સામૂહિક બળાત્કાર થયો પણ પછી તે જીવિતી હતી એટલે શાબ્દિક અને બહિષ્કાર રૂપે તેના પર વારંવાર બળાત્કાર થયો. એ ભવરીદેવીને ન્યાય આજે પણ મળ્યો છે ખરો?\nકાળો ઘેરદાર ઘાઘરો અને ખુલતા પીળા રંગની ઓઢણી જેમાં ફૂલોની ડિઝાઈન ભરેલી હતી, કપાળે મોટો લાલ ચાંદલો અને આંખોમાં કાજલ સાથે પીડાનો એક સ્થાયી ભાવ પથ્થર જેવો અંકાયેલો તેની કરચલીઓમાં જોઈ શકાય. એ પીડામાંથી જન્મેલી ભંવરીદેવીને દુનિયાની કોઈપણ તાકાત તોડી શકે એમ નથી. તેમના પર પચ્ચીસ વરસ પહેલાં સામૂહિક બળાત્કાર થયો હતો. રાજસ્થાની ભાષામાં અસ્ખલિત બોલતી ભંવરીદેવીને એક સ્ત્રી તરીકે સમજવી મુશ્કેલ નથી. મંગળવાર 19 તારીખે મહિલાઓના ઉત્કર્ષ માટે કામ કરતી કોરો સંસ્થા અને રિસર્ચ સેન્ટર ફોર વિમેન્સ સ્ટડીઝ, એસએનડીટી દ્વારા આયોજિત નેશનલ કોન્ફરન્સમાં ભાગ લેવા ભવરીદેવી મુંબઈમાં હતા ત્યારે એમની સાથે વાત કરવાનું બન્યું.\n55 વરસની ભવરીદેવી કહે છે કે એ દુર્ઘટના મારી સાથે ઘટી એ તો અયોગ્ય જ હતી પણ તેના પછી અન્યાય વિરુદ્ધની મારી લડત શરૂ થઈ તે માટે ઈશ્વરે જ મને સક્ષમ બનાવી છે. આખાય સમાજે મને ખતમ કરવાના પ્રયત્ન કર્યા પણ હું સ્ત્રી છું. શક્તિ છું. કોઈની તાકાત નથી કે મને ખતમ કરી શકે. મરતા દમ સુધી હું અન્યાય વિરુદ્ધ લડીશ. ભવરીદેવીની હિંમત સામે માથું આદરથી ઝુકી જાય છે. ભવરીદેવી એક એવી મહિલા છે જે ક્યારેય જાહેરમાં પોતાના પર થયેલ બળાત્કાર માટે બોલતા નથી અચકાતી. એ પહેલી મહિલા છે કે જેણે કોઈ નિશાળમાં શિક્ષણ નથી લીધું કે બહારની દુનિયા જોઈ નહોતી છતાં હિંમતથી કહે છે કે બળાત્કાર કરનારાઓએ શરમાવું જોઈએ, મારે શું કામ શરમાવું જોઈએ.\nજયપુરથી 25 કિલોમીટર પર આવેલા ભટેરી ગામમાં રહેતી ભવરીદેવીનો સંસાર સુખેથી ચાલી રહ્યો હતો. એક દીકરો અને દીકરી અને પ્રેમાળ પતિ. કુંભાર જાતિની ભવરીદેવી માટીના ઘડાઓ બનાવીને અને બે વિઘા જમીનમાં થોડુંઘણું ઊગાડીને પોતાનો સંસાર ચલાવી રહી હતી. તેનો પતિ જયપુરમાં રિક્ષા ચલાવવાનું કામ કરતો હતો. 1985ની સાલમાં ભવરીદેવીને વિમેન્સ ડેવ્હલપમેન્ટ પ્રોજેક્ટમાં સાથીન તરીકે કામ મળ્યું. સરકાર દ્વારા ચલાવવામાં આવતા કાર્યક્રમો ભવરીદેવીએ પોતાના ગામમાં પહોંચાડવાના. તેના નાના મોટા કામોને તો ગામે પૂરો સહકાર આપ્યો. બીજા ગામની એક સ્ત્રી પર થયેલા બળાત્કારના પ્રયાસ બાદ પણ તેને મદદ કરી હતી. 1992ની સાલમાં સરકારે બાળવિવાહ વિરુદ્ધ અભિયાન ચલાવ્યું તેમાં સક્રિય રીતે ભવરીદેવીએ કામ કરવાનું શરૂ કર્યું. પોતાના જ ગામના ઉચ્ચ જ્ઞાતિના એક ઘરમાં નાનકડી બાળકીના વિવાહ તેણે અટકાવ્યા. એ વાત યાદ કરતાં ભવરીદેવી કહે છે કે, નાની કળી જેવડી બાળકીઓને ભણાવવાને બદલે લગ્ન કરાવી દે છે. એ કેવી રીતે જોવાય. મને કહે ભવરી અમારી ઈજ્જત, નાકનો સવાલ છે. હવે તો ઘરમાં લાડવા બની ગયા છે વચ્ચે ન આવ. મેં કહ્યું કે એવું નાક શું કામનું કે જે તમારી પોતાની બાળકીની જીંદગી ખતમ કરી નાખે. બસ એ બધાને મારા પર ગુસ્સો આવ્યો. 22 સપ્ટેમ્બરની સાંજે હું ને મારો પતિ ખેતરમાં કામ કરી રહ્યા હતા કે પાંચ જણાએ મારા પતિને માર માર્યો અને તેમાંથી બે જણાએ મારી સાથે ખરાબ કામ કર્યું. વો કે બાદ બે દિવસ સુધી હું ફરિયાદ લખાવવા માટે કેટલીય અવહેલના સહેતી રહી. મારી પાસે ત્યારે કશું જ નહોતું. ગામના પોલીસ સ્ટેશનમાં તો મારી ફરિયાદ પણ લખે નહીં મેડિકલ તપાસ વિના. ઉપરથી થાનેદારે કેટલીય ખરાબ વાત કરી મારો બળાત્કાર કર્યો કહી શકાય. સાથીનની મારી દીદી કવિતા શ્રીવાસ્તવે મને મદદ કરી પણ મારી તકલીફો સતત વધતી રહી. ગામમાં અમારો બહિષ્કાર થયો. કોઈ અમારી સાથે રોટીપાણીનો વહેવાર ન રાખે. તો ય પણ હું હારી નહીં. નક્કી કર્યું કે જે મેં સહ્યું છે તેના કરતાં વધુ ખરાબ શું થઈ શકે? એટલે ગમે તે થાય લડી લેવાનું નક્કી કર્યું.\nતેમને અટકાવીને પૂછ્યું તે વખતે ક્યારેય તમને એકલા પડી જવાથી નિરાશા થઈ કે મરી જવાનો વિચાર આવ્યો. કારણ કે કાયદાની લડાઈ લાંબી ચાલી અને એ જ ગામમાં રહેવાનુંને અવહેલના સહેવાની.\nતરત જ ગુસ્સાભર્યા અવાજે ભવરીદેવીએ કહ્યું કે શું કામ નિરાશા થાય? શું કામ મરવાનો વિચાર આવે? મે કંઈ ખરાબ કામ કર્યું નહોતું. જેણે ખરાબ વર્તન કર્યું હોય તેમણે મરી જવું જોઈએ. તેમને નિરાશા થવી જોઈએ. મેં તો લડાઈ ચાલુ જ રાખી. આમે લડાઈતો ન્યાય માટે હતી. મને ન્યાય મળવો જોઈએ. લડાઈ દરેક સ્ત્રીઓ માટે હતી. ખોટી પ્રથા અને પિતૃસત્તાક વ્યવસ્થા સામે હતી. હું વધારે હિંમતવાન બની છું. સાત વરસની સજા ભોગવીને એ લોકો ગામમાં આવી ગયા હતા. તેમાંથી ત્રણ નથી રહ્યા. બે જણા હજી જીવે છે. હું પણ એ જ ગામમાં રહું છું. શું થઈ શકે? ત્યારબાદ મેં ગામમાં બીજા અનેક કામ કર્યા. છોકરીઓને ભણવાનું મહત્ત્વ સમજાવ્યું. તેમને ભણતી કરી. કારણ કે શિક્ષણ હશે તો જ સમાજ બદલાશે. અમારે ગામમાં તો છોરીને સાયકલ ચલાવવાની ય મનાઈ હતી. એકવાર એક છોકરીએ પોતાના ભાઈની સાયકલ ચલાવી તો બૂમાબૂમ થઈ ગઈ. હું ઊભી રહી તે છોકરી સાથે કહ્યું ચલાવ છોરી સાયકલ. પછી તો છોકરીઓને સાયકલ મળી જેથી તેઓ ભણવા માટે દૂરની શાળાઓમાં જઈ શકે. છોરીઆ છોરાઓ સે કમ થોડી ના હૈ. આજ તો છોરીઆ ગાડી ચલાવે હે દેખ કે મને આનંદ થાય છે. શહેર કરતાં ગામડાઓમાં હજી પણ જાતિ અને જ્ઞાતિનો ભેદભાવ છે પણ તે ય ધીમે ધીમે દૂર થશે. આજે બાળલગ્નો ગામમાં નથી થતાં અને છોરીઓ કોલેજ ભણે છે એ જોઈને મારી લડાઈ સાર્થક લાગે છે.\nતેના પતિએ શું હંમેશ સાથ આપ્યો હતો? ભવરીદેવી બે ઘડી ચૂપ થઈ જાય છે. ધીમેથી કહે છે કે પતિ પણ આખરે પુરુષ છે તેણે શરૂઆતમાં સાથ પણ આપ્યો અને એકાદ બે વાર કહ્યું પણ ખરું કે જવાદે આ લડાઈ. એ તો શક્ય જ નહોતું. તકલીફોતો ઘણી ય આવી. આજે પણ છે તેનાથી શું થયું. ચૂપ તો ન જ બેસાય. પોતાના અધિકાર માટે લડવું તો પડે જ.\nઆજની મહિલાઓ માટે કોઈ સંદેશ આપવા માગો છો તે પૂછ્યું તો કહે હા, કદી કોઈથી ડરો નહીં. પોતાને પુરુષોથી નીચી કે નાની ન માનો. ભણો અને પોતાનું જીવન સારી રીતે જીવો. સમાજમાં અન્યાય જુઓ તો તેની સામે લડો. તમે પોતે અન્યાયની સામે ક્યારેય ચૂપ ન રહો.\nભવરીદેવીનો કેસ ચાલ્યો ત્યારે એને ખોટી અને ખરાબ સાબિત કરવાના ય પ્રયત્નો થયા. ફક્ત પોલીસ નહીં રાજકિય વગનો ય ઉપયોગ કર્યો ઉચ્ચ જ્ઞાતિના લોકોએ કેસને રફેદફે કરવા માટે. 15 વરસ બાદ રાજસ્થાન સરકારે 2007માં કેસની સુનાવણી થઈ હતી ત્યારે જ બે વ્યક્તિઓ જેમણે બળાત્કારમાં સાથ આપ્યો હતો તેમનું મૃત્યુ થઈ ગયું હતું. એક આ કેસ પરથી જ 1997માં વિશાખા ગાઈડલાઈન્સ બની જેમાં કામના સ્થળે થતી જાતીય સતામણી અંગે મહિલાઓની તરફેણમાં નિયમો ઘડવામાં આવ્યા અને ત્યારબાદ જાતીય સતામણીના કાયદાઓ આજે અસ્તિત્વમાં આવ્યા છે. આજે મહિલાઓને ન્યાય મેળવવાનું અઘરું નથી રહ્યું તે માટે ભવરીદેવીએ ઘણું સહન કર્યું છે. તેના પાયામાં ભવરીદેવીની હિંમત છે. જો એણે હિંમત હારી હોત અને લડાઈ ન લડી હોત તો આજે જાતીય સતામણીના કડક કાયદાઓ ન બન્યા હોત. ભવરીદેવીની હિંમત હતી એટલે જ અનેક સ્ત્રી સંગઠનો મહિલાઓ પર થતા જાતીય અત્યાચાર વિરુદ્ધ કાયદાઓ લાવવા માટે સરકાર પર દબાણ લાવી શક્યા. ભવરીદેવીએ અન્ય અનેક મહિલાઓ જેમના પર બળાત્કાર થયા હોય તેમને ન્યાય અપાવવા મદદ કરી છે.\nભવરીદેવીને 2002માં નિરજા ભનોત એવોર્ડ મળ્યો છે. દેશવિદેશમાં અનેક સન્માન મળ્યા છે. તેના જીવન પરથી બવન્ડર નામની ફિલ્મ બની છે, પણ ભવરીદેવીની પિતૃસત્તાક સમાજ સામેની લડાઈ હજી ચાલુ છે. તે દહેજ અને ડોમેસ્ટિક વાયલેન્સ જેવા મુદ્દાઓ પર ચળવળ ચલાવે છે. તેનું કહેવું છે કે પિતા જો પોતાની દીકરીને પ્રેમ કરતો હોય તો એના લગ્નમાં દહેજ આપવા કરતાં તેને પોતાના પગ ઉપર ઊભી કરવી જોઈએ. તેને શિક્ષણ આપીને આર્થિક રીતે સદ્ધર બનાવવી જોઈએ.\nશૌચાલય છે પણ સોચ નથી (મુંબઈ સમાચાર)\nહાલમાં જ મુંબઈમાં સાસૂન ડોક ખાતે સ્ટ્રીટ આર્ટ પ્રદર્શની જોવા ગઈ. સાસૂન ડોકના પ્રવેશદ્વારથી અંદર દાખલ થતાં જ માછલીઓ જાળવવાના ગોદામોની હારમાળા શરૂ થાય. ઊંચી ઢળતી છતવાળા એ ગોદામોની દીવાલો પર માછલી અને કોળીઓની કથા વણીને સુંદર ચિત્રો દોરવામાં આવ્યા હતાં. આવા જ એક છેલ્લા ગોદામનો પ્રદર્શની સ્થળ તરીકે ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો હતો. પર્યાવરણની વાત સાથે અનેક આર્ટ ઈન્સ્ટોલેશન હતા. ત્યાં પહેલા માળે ટોઈલેટ હતું જેનો ઉપયોગ પણ પ્રદર્શનીમાં કરી લેવામાં આવ્યો.\nપહેલા તો લાગ્યું કે આ ટોઈલેટમાં જવાય કે નહીં? પણ એ ટોઈલેટના લોકો ફોટાય પાડતા હતા અને ઉપયોગમાંય લેવાતું હતું. ટોઈલેટમાં ખુલ્લા યુરિનલને સજાવવામાં આવ્યું હતું એટલે તેનો ઉપયોગ થઈ શકે એમ નહોતો. જો યુરિનલ ક્યુબિકલ્સ હોય તો તે બન્ને જાતિ એટલે કે પુરુષ કે સ્ત્રી માટે ઉપયોગમાં લઈ શકાય. વળી સાદી વ્હાઈટ ટાઈલ્સવાળું આ ટોઈલેટ લોકોના ઉપયોગ છતાં સ્વચ્છ હતું.\nમુંબઈના જ્ઞાનપ્રવાહ, જ્યાં વિચારપ્રેરક વક્તવ્ય થતાં હોય છે ત્યાં પણ સ્ત્રી-પુરુષો માટે જુદું ટોઈલેટ નથી. આજે ટોઈલેટની વાત કરવી છે કારણ કે આ બાબત એવી છે કે તેનો ઉપયોગ દરેક કરે પણ તેના વિશેની સભાનતાનો અભાવ જાહેરજીવનમાં જોવા મળે છે.\nમુંબઈમાં શિયાળો આમ ભલે ન વર્તાય. રાતના જ્યારે ખુલ્લામાં જવાનું હોય તો પાતળી શાલથી કામ ચાલી જાય. શિયાળો આવ્યો તેની અસર વર્તાય જ્યારે તમે બહાર નીકળો અને એકાદ વાર તો યુરિન માટે જવું જ પડે.\nજાહેરમાં કે ખુલ્લામાં તો કોઈએ જ ન જવું જોઈએ પણ સ્ત્રી હોવાને લીધે તમારે એક ક્યુબિકલ તો જોઈએ જ. શિયાળામાં અનેક કાર્યક્રમો થાય ત્યારે સૌ પહેલો વિચાર આવે કે ટોઈલેટ તો સ્વચ્છ હશેને? આપણે ત્યાં પબ્લિક ટોઈલેટ તો ભાગ્યે જ સ્વચ્છ હોય પણ તમને ટોઈલેટ મળેય નહીં એવું પણ બને. મુંબઈ લોકલ ટ્રેનના પ્લેટફોર્મ પર સ્ત્રીઓ માટે ટોઈલેટ મોટેભાગે હોય નહીં અને હોય તો તેમાં જવું સજા કરવા બરાબર હોય છે.\nતમને થશે આ કેવો ટોપિક પસંદ કર્યો છે? રાઈટ ટુ પી કેમ્પેઈન વિશે તો પહેલાંય લખી જ ગઈ છું. પણ આજે લખવું છે લગ્નસરાની સીઝનમાં આપણે સૌ જે ભૂલીએ છીએ તે અગત્યની બાબત એટલે સ્વચ્છ અને સુંદર ટોઈલેટ. લગ્નો જો સારી હોટલમાં હોય તો વાંધો નથી આવતો. પણ જો ગ્રાઉન્ડ કે હોલમાં હોય તો લગ્નના સારા કપડાં પહેરીને એ ટોઈલેટમાં જવું એ ખરેખર હિંમત માગી લે તેવું હોય છે. ગુજરાતમાં તો આવા અનુભવ અનેક વાર થયા છે. લગ્નમાં ખર્ચા કરવામાં વાંધો નથી આવતો.\nહોલને શણગારવામાં અને મેનુમાં અનેક આઈટમો રાખવામાંય ચોકસાઈ રાખવામાં આવે છે પણ ટોઈલેટ સ્વચ્છ અને સુંદર હોય તેનું ધ્યાન રાખવાનું સાલું વિસરાઈ જ જાય છે. મોટા ભાગની મહિલાઓને કોઈ જ વાંધો નથી હોતો.\nભીના ગંદા વાસ મારતા ટોઈલેટ્સમાં પાંચ, દસ હજાર કે તેથી વધુ રૂપિયાની સાડી પહેરીને જવામાંય. શા માટે આપણે ટોઈલેટની બાબતમાં આટલા બેદરકાર છીએ. વિદેશમાં જઈએ તો ત્યાં પબ્લિક ટોઈલેટ પણ સ્વચ્છ અને સુંદર હોઈ શકે. જ્યારે ભારતમાં ટોઈલેટ વિશે ભાગ્યે જ વિચાર કરવામાં આવે છે.\nહા, અંગત રીતે કેટલાક ઘરોમાં ટોઈલેટ ખૂબ જ સુંદર અને સુઘડ રીતે શણગારવામાં આવે છે. હવે તો લકઝરી ટોઈલેટ્સનોય ટ્રેન્ડ ચાલી રહ્યો છે. તે છતાં જાહેરમાં જ્યાં ખાસ્સી મેદની ભેગી થઈ હોય, જ્યારે ખૂબ લોકો એ ટોઈલેટનો ઉપયોગ કરવાના હોય ત્યારે એ ટોઈલેટ્સ ભાગ્યે જ સ્વચ્છ અને સુઘડ જોવા મળે.\nઆપણા પછી પણ એ ટોઈલેટ્સ કોઈ વાપરવાનું છે તેવી સભ્યતા શું કોઈને શિખવાડવામાં નહીં આવતી હોય? તેમાં પણ કોઈ ધાર્મિક સંદર્ભે ભેગી થયેલી ભીડમાં તો ટોઈલેટ્સ વાપરવાનું અશક્ય જેવું જ લાગે એટલી હદે ગંદકી હોય. ગુજરાતના લગ્નસરાના પાર્ટી પ્લોટ્સમાં લાખોના ખર્ચે લગ્ન થતાં હોય પણ ટોઈલેટ્સ જોવા ય ન ગમે એવા હોઈ શકે.\n‘શૌચાલય એક સોચ’ જ્યાં ઘરોમાં ટોઈલેટ ન હોય તે માટે ચાલતું કેમ્પેઈન છે તો દરેક ટોઈલેટ સ્વચ્છ હોવા જોઈએ એવું પણ એક કેમ્પેઈન ચલાવવાની જરૂર છે. ચાલો શરૂઆત આ લેખથી થઈ. બીજું કે ટોઈલેટમાં નળ બરાબર ન ચાલતાં હોય કે ફ્લશ સુધ્ધાં ન હોય ત્યારે આયોજકોએ હોલ ભાડે લેતાં પહેલાં માઈક ચાલે છે કે નહીં, લાઈટ્સ છે કે, એસી છે કે નહીં તે જોવાની સાથે ટોઈલેટ્સ યોગ્ય રીતે ફંકશનલ છે કે નહીં તે પણ જોવા જ જોઈએ.\nવળી સ્ત્રીઓ માટેના ટોઈલેટ્સમાં સેનિટરી પેડ્સ ઉપલબ્ધ થઈ શકે તો સારું જ પણ જો ન થઈ શકે તો તેને ડિસ્પોઝ કરવાની યોગ્ય સગવડ પણ હોવી જોઈએ. સ્ત્રીઓએ પણ ગમે ત્યાં સેનિટરી પેડ ફેંકવાની ભૂલ ન કરવી જોઈએ. કોઈ જોતું નથી એટલે ગંદકી કરવાનો અધિકાર આપણને નથી જ.\nટોઈલેટ્સ સ્વચ્છ એટલે પણ હોવા જોઈએ કે તેની આપણાં સ્વાસ્થ્ય પર સીધી અસર પડે છે. કેટલીક સ્ત્રીઓ બહાર ટોઈલેટ્સ જવાનું ટાળે છે તેના કારણે યુરિન ઈન્ફેકશન થવાની શક્યતા રહે છે. અને જો ગંદા ટોઈલેટ્સમાં જાય તો પણ ઈન્ફેકશન થવાની શક્યતા હોય છે. તો પછી જાયે તો જાયે કહાં.... એ ગીત ગણગણવું પડે છે.\nસાવ નગણ્ય અને ક્યારેય ટોઈલેટ્સની વાત કરી જ ન શકાય એવી માનસિકતા ધરાવતાં આપણે વાત કરવાની શરૂઆત કરવી જોઈએ. તમારા ઘરમાં લગ્ન લેવાના હોય તો દરેક અન્ય બાબતની જેમ જે સ્થળે લગ્ન હોય ત્યાં યોગ્ય ટોઈલેટ્સ હોય તેની પણ ખાતરી કરી લો. મુંબઈમાં કે ગુજરાતમાં પણ લોકો કલાકેક કે વધુ સમયનો પ્રવાસ કરીને લગ્નમાં હાજરી આપવા જતાં હોય છે.\nલગ્નસરાની ખરીદી અને ખર્ચામાં ટોઈલેટ્સ પણ અગત્યનું જ છે તે વિસરશો નહીં કારણ કે તમારે પોતે પણ તો મોંઘા સેલા-સાડી પહેરીને એ જ ટોઈલેટ્સમાં જવાનું હોય છે. શૌચાલય પણ અગત્યના હોઈ શકે છે. ખાણીપીણી\nપરત્વે જેટલું ધ્યાન રાખીએ છીએ તો આ બાબતે કેમ ચૂકી જઈએ છીએ.\nશૌચાલય વિશે વાત પણ નહીં કરવાની, ફરિયાદ પણ નહીં કરવાની. સોચ પણ નહીં બદલવાની તો સ્વસ્થ સમાજ કઈ રીતે હોય શકે. કહેવાય છે કે જાપાનમાં પબ્લિક ટોઈલેટ્સમાં પણ મોટા કલાકારોના પેઈન્ટિંગ્સ લગાવવામાં આવે છે. ટોઈલેટની અગત્યતા રસોડા જેટલી જ છે.\nરસોડા વિના ઘર કે કોઈ ફંકશન ન થઈ શકે તેમ ટોઈલેટ વિનાનું ઘર કે ફંકશન ન હોઈ શકે. તેને સ્વચ્છ અને સુંદર બનાવવાની જવાબદારી આપણા સૌની છે, કારણ કે તેનો ઉપયોગ આપણે સૌ કરવાના\nસાદું સિમ્પલ પણ સુઘડ અને સુંદર શૌચાલય હોવું જ જોઈએ એવો આગ્રહ આપણે સેવવો જોઈએ. તેમ જ તેને ઉપયોગ કર્યા બાદ તે સ્વચ્છ જ રહે તેનું ય ધ્યાન રાખવું જરૂરી છે. વગર કારણે ગમે ત્યાં પાણી ઢોળવું કે ટોઈલેટ પેપરનો ઉપયોગ કરીને ગમે ત્યાં ફેંકવા યોગ્ય નથી. જો શૌચાલયો સ્વચ્છ ન હોય તો તે માટે આપણે ય જવાબદાર છીએ કારણ કે આપણે ત્યાં સ્વચ્છતાનું શિક્ષણ ઘરમાંથી જ આપવામાં આવતું નથી.\nઝૂંપડપટ્ટીમાં રહેતી સ્ત્રીઓ માટે રાઈટ ટુ પી અભિયાન કોરો સંસ્થા ચલાવે છે, તેમને તો યોગ્ય શૌચાલય નથી મળતાં ને જો હોય તો તેમાં જવાનો રસ્તો કચરાના ઢગલાઓથી રૂંધાયેલો હોય, આપણને સુવિધા મળે છે તો એની કદર નથી.\nએ "લોકો " અને "આપણે" નો કટ્ટર ભેદભાવ\nગાંધીનો સરકારની નીતિ સામેનો વિરોધ અંગ્રેજોને પણ તેમનો આદર કરવા મજબૂર બનાવતો.\nઓખી વાવાઝોડુ આવીને ગયા બાદ સૌરાષ્ટ્રમાં ઠંડીનો ચમકારો અનુભવાઈ રહ્યો છે. ઠંડીમાં ગરમાગરમ ચા પીવાની મઝા તો સૌરાષ્ટ્રવાસીઓ ભરપૂર માણે છે. કોફી એ વિદેશી પીણું અને ગુજરાતમાં તો ઝાડા થાય ત્યારે જ મોટેભાગે પીવાતું પીણું છે. ગરમા ગરમ ચા દરેક ગલીના નાકે મળી રહે. ચાની સાથે ગરમા ગરમ ફાફડા જલેબીની લહેજતતો કાઠિયાવાડી જ માણી શકે. પણ આજકાલ તો ગરમા ગરમ ચર્ચાઓ ચાલે છે ચાની સાથે. ચા વેચનાર વ્યક્તિઓ પૈસાદાર થઈ શકે છે એટલું જ નહીં વડાપ્રધાન પણ થઈ શકે છે તે સાબિત થયું છે ત્યારથી ચાની સાથે ચોટદાર ચર્ચા કરવાનું ચલણ પણ ચાલ્યું છે. આ ચા વિશે આજે વાત નથી કરવી પણ ચર્ચાની વાત કરવી છે.\nચર્ચા એટલે બે કે ત્રણ પક્ષો પોતપોતાનો મત રજૂ કરે. પોતાનો મત વૈચારિક મુદ્દાઓ સાથે બીજાને સમજાવવાનો પ્રયત્ન થતો હોય. પણ ધારો કે તમે ગમે તેટલો પ્રયત્ન કરો અને સામી વ્યક્તિને તમારો મત એટલે કે અભિપ્રાય એટલે કે વિચારો ગળે ન ઉતરતા હોય તો શું? આપણા બંધારણમાં દરેકને પોતાની વૈચારિક સ્વતંત્રતા આપવામાં આવી છે. પણ ઈ સ્વતંત્રતા આપણે સામી વ્યક્તિને આપી શકતા નથી. એક ઘાને બે કટકા કરીને આપણે ઊભા થઈ જાઈએ છીએ. મિત્રતા પણ એવી જ વ્યક્તિ સાથે ટકે કે જે તમારી હામાં હા ભેળવે. તમારાથી જુદા વિચાર ધરાવનાર વ્યક્તિને સ્વીકારવી મુશ્કેલ લાગે છે. ક્રિકેટ હોય કે ચૂંટણી હોય એક પક્ષે રહેવા ટેવાયેલા આપણે બીજા પક્ષને યેનકેન પ્રકરેણ હરાવી દેવાની જ ગણતકરી કરીએ. સામી વ્યક્તિની જીત સ્વીકારવી ય એટલી સહેલી નથી હોતી કે ન તો પોતાની હાર સ્વીકારવાની હિંમત હોય છે.\nપ્રાચીન સંસ્કૃતિના ઈતિહાસમાં ભારતનું નામ મોખરાનું હોઈ શકે. હડપ્પન અને મોહેન્જો દરોની સંસ્કૃતિથી લઈને આજ દિન સુધી વિવિધતામાં એકતાનું આપણને સૌને ગૌરવ છે. આપણી લોકશાહી દુનિયાની સૌથી મોટી લોકશાહી છે. તેનું બંધારણ મોટું છે અને હજી જીવંત છે તેની ખાતરી પણ છેલ્લા વરસમાં થઈ હતી. રાઈટ ટુ પ્રાઈવસીનું જજમેન્ટ આપીને સુપ્રીમ કોર્ટે લોકશાહીને જીતાડી છે. પણ તેને છિન્નભિન્ન કરવા માટેના પ્રયત્નો પણ આપણા દ્વારા જ થઈ રહ્યા છે. ગુજરાતની ચૂંટણીમાં ક્યો પક્ષ જીતશે અને ક્યો પક્ષ હારશે તેના કરતાં પણ લોકશાહીનું ગૌરવ જળવાય તેની ચિંતા કરવાની વધુ તાતી જરૂર જણાય છે.\nદરેક બે વ્યક્તિઓ વચ્ચે મતભેદ હોઈ શકે છે. વિવિધતામાં એકતાનું ગૌરવ લેનારા આપણે આજે શું ખરેખર વિવિધતાનો સ્વીકાર કરીએ છીએ ખરા એ સવાલ દરેકે પોતાના અંતરાત્માને ઢંઢોળીને પૂછવો રહ્યો. આજે વૈચારિક મતભેદને જાણે કોઈ સ્થાન જ ન હોય તેવું જણાય છે. દરેક બાબતે એ લોકો ને અમે. બીજાઓ અને આપણે એવી બે ભેદરેખા સાથે જ વાત શરૂ થાય છે. રાજસ્થાનમાં કોઈ એક વ્યક્તિ બીજી વ્યક્તિને તે પોતાનાથી જૂદી હોવાને કારણે જ મારી નાખે. બાળી નાખે અને વળી એ તેનો વિડિયો ઉતારે ત્યારે વિચાર આવે કે આવું હિંસાનું વરવું પ્રદર્શન કરવાનું કોઈ કારણ ખરું? હા, ભારોભાર ધિક્કાર અને નફરતની રાજનીતિ. ગાંધીજીને ગોરાઓએ પિટસબર્ગના સ્ટેશન પર અડધી રાત્રે ફેંકી દીધા હતા કારણ કે તેઓ ગોરા નહોતા. જો કે સાવ એવું નહોતું એ ગોરાઓ પાસે સત્તા હતી. સત્તા હતી એટલે જ ભેદભાવ કરી શક્યા. તે છતાં સત્તા વિનાનો માણસ ભેદભાવ કરી શકતો નથી એ માનવું મૂર્ખતા છે. હિંસક બનવાની સત્તા છે એવું માનનાર વ્યક્તિ પણ બીજી વ્યક્તિની હિંસા કરી શકે છે.\nવિરોધ કરવા માટે ય આપણે યોગ્ય શબ્દોને બદલે હિંસાનો જ ઉપયોગ કરીએ છીએ. ગાંધીના ગુજરાતના આપણે શું શાંતિથી આપણો વિરોધ ન નોંધાવી શકીએ? કહેવાય છે કે શબ્દોની ધાર ઘણી કાતિલ હોય છે. સામી વ્યક્તિને રહેંશી નાખવાનું જ બાકી રાખીએ છીએ. સામી વ્યક્તિનો મત કે અભિપ્રાય જૂદો હોઈ જ કેમ શકે? પણ એવી દલીલો નકામી છે કે સામી વ્યક્તિ એ જ ભાષા સમજે. હિંસા કરનારાઓ કરતાં અહિંસાની લાકડીએ આખી અંગ્રેજ સલ્તનતને હરાવનાર ગાંધીને આપણે ફક્ત પૈસા પર છાપીને ઉપભોક્તાવાદને અને તેને લીધે પનપતી હિંસાને કેશ કરતા થઈ ગયા છીએ. લોકશાહીની સૌથી સુંદર વાત છે તેનું બંધારણ. એમાં દરેક વ્યક્તિને જાતિ, જ્ઞાતિ અને ધર્મના બંધન વગર પોતાના વિચારો વ્યક્ત કરવાની સ્વતંત્રતા આપવામાં આવી છે. પણ એ અધિકાર આપણે બીજાને આપવા માગતા નથી એવું નથી લાગી રહ્યું? કટ્ટરતાવાદના ગુલામ તો નથી બની રહ્યાને? મને છેલ્લા પંદર દિવસથી સતત સંદેશાઓ સોશિયલ મીડિયા મારફતે મળી રહ્યા હતા તેમાં ભારોભાર ધિક્કાર અને હિંસા ભરેલા હતા. એવા સંદેશાઓ બીજાને ફોર્વડ કરી જ કેમ શકાય?\nટેલિવિઝનમાં સમાચાર જુઓ તો પણ એ કોઈને કોઈ પૂર્વગ્રહોથી પીડિત છે તે સાફ દેખાય. મુદ્દાની વાત કરવા કરતાં સતત આક્ષેપો અને સામી વ્યક્તિને ઉતારી પાડવાની તરકીબો જ જોવા મળે. પત્રકાર તરીકેની તાલીમમાં પહેલો પાઠ એ શીખી હતી કે જ્યારે તમે રિપોર્ટિંગ કરો ત્યારે સ્પષ્ટ રિપોર્ટિંગ જ હોવું જોઈએ. તેમાં તમારા અંગત ઈમોશન એટલે કે લાગણીઓને સ્થાન નથી હોતું. વળી રિપોર્ટિંગ કરતી સમયે સત્યની ચકાસણી કર્યા બાદ જ તેને રજૂ કરવું. ન્યૂઝમાં વ્યૂઝની ભેળસેળ ન ચાલે. પણ અહીં તો રોજે રોજ ફેક ન્યૂઝ આપણને આપવામાં આવે. ફેક ન્યૂઝ પણ કેટલીકવાર ભારોભાર નફરત અને હિંસાથી ભરેલા હોય.\nગાંધી જ્યાં પેદા થયા અને અંગ્રેજોની સામે અસહકારની જે લડત ચાલુ કરી તે ગુજરાતમાં આજે હિંસા અને નફરતનું રાજ ઉછરી રહ્યું છે. ગાંધીજીનો વિરોધ અંગ્રેજો સામે નહોતો તેમની નીતિ સામે હતો. એટલે જ અંગ્રેજો પણ તેમનું માન જાળવતા. ગાંધી જેવો મુત્સદ્દી રાજકારણી જડવો મુશ્કેલ છે. એમના પર હિંસા થઈ પણ એમણે ક્યારેય શાબ્દિક રીતે પણ હિંસક હુમલો કર્યો નથી. તેમની દરેક વાત સાથે કદાચ આપણે સહમત ન પણ થઈએ તો ય તેમની વિરોધ કરવાની રીત ગજબ હતી. અંગ્રેજો જેવી જુલમગાર સરકારે પણ યુદ્ધ કર્યા વિના સરકાર છોડીને જવું પડ્યું. વિરોધ પણ સંયમપૂર્વક થઈ શકે તેવો દાખલો વિશ્વને આપીને ગયા.\nધિક્કારની રાજનીતિમાં બન્ને પક્ષને છાંટા ઉડે છે. કટ્ટરવાદ ન તો સત્તાનો સારો કે ન તો પ્રજાનો યોગ્ય. સ્વતંત્રતા યોગ્ય છે પણ સ્વછંદતા નહી. મારા ઘરમાં હું કંઈ પણ કરી શકું પણ રોજ જ મોટેથી રેડિયો કે ટેપ વગાડું અને તેનાથી બીજી વ્યક્તિઓને તકલીફ થાય તે યોગ્ય નથી. મારા ઘરનો એઠવાડ હું બાજૂના આંગણામાં નાખું તે યોગ્ય નથી. જાતિ, જ્ઞાતિના નામે ભેદભાવ કરી ધિક્કારની લાગણી પોષું તે યોગ્ય નથી. આપણી જ્ઞાતિપ્રથાની પરંપરાનું ગૌરવ હોઈ શકે, તેનો પણ ઈતિહાસ છે, પરંતુ તેને લીધે હિંસક ભેદભાવ યોગ્ય નથી જ. હિંસા આપણા ગૌરવને નુકસાન કરી રહી છે. કોઈપણ પ્રકારની હિંસાને સમર્થન આપી શકાય જ નહીં. પોતાની વાત સાચી સાબિત કરવા માટે બીજાનું સતત અપમાન કરવું એ સ્વતંત્રતા નથી. આજે ગુજરાતને જ નહીં આખાય ભારતને એક ગાંધીની જરૂર છે.\nપારસી બાનુની અન્યાય સામે ન્યાયની લડત (મિડ-ડે)\nસુપ્રીમ કોર્ટે ગુરુવાર7ડિસેમ્બરે જે ચુકાદો આપ્યો છે તે પરિણીત સ્ત્રીઓને આનંદ આપે તેવા સમાચાર છે. લગ્ન બાદ પતિનો ધર્મ એ જ સ્ત્રીનો ધર્મ એવા અમદાવાદ હાઈકોર્ટના ચુકાદાને ફેરવી તોળતો ચુકાદો જસ્ટિસ દિપક મિશ્રા, એ કે સિકરી, એ એમ ખાનવિલકર, ડી વાય ચંદ્રચુડ અને અશોક ભુષણની બેન્ચે આપ્યો છે. ચુકાદા પ્રમાણે સ્ત્રી અને પુરુષ સ્પેશિયલ મેરેજ એક્ટ પ્રમાણે લગ્ન કરે અને સ્ત્રી જુદો ધર્મ પાળતી હોય તો તે એનો મૂળભૂત અધિકાર છે. લગ્ન બાદ તેની ઓળખ કે ધર્મ પતિમાં ભળી નથી જતાં. આ ચુકાદો આવ્યા બાદ મુંબઈની પારસી મહિલા ગુલરુખનો ફોન રણકવાનું બંધ જ નથી થતો. સતત તેને અભિનંદન અને આભારના મેસેજીસ મળ્યા કરે છે. આ કેસ હતો ગુલરુખ ગુપ્તા વિરુદ્ધ વલસાડ ઝોરાસ્ટ્રિયન ટ્રસ્ટનો. 2008માં ગુલરુખે આ કેસ અમદાવાદ કોર્ટમાં ફાઈલ કર્યો હતો. જેનો ચુકાદો ગુલરુખની વિરુદ્ધ આવ્યો હતો એટલે તેણે સુપ્રીમ કોર્ટમાં જવું પડ્યું હતું.\nવલસાડમાં જન્મેલી અને ઉછરેલી ગુલરુખ અદી કોન્ટ્રાકટર 1991ની સાલમાં મહિપાલ ગુપ્તાને પરણી છે. હાલ મુંબઈમાં રહેતી ગુલરુખે અમદાવાદ હાઈકોર્ટમાં કેસ દાખલ કર્યો હતો. જેમાં તેણે પોતાના માતા પિતા જ્યારે મૃત્યુ પામે ત્યારે તેમની અંતિમવિધિ જ્યાં થાય છે તેને દખમા કહે છે તે પહેલાં ધાર્મિક વિધિ થાય છે. તે સમયે હાજર રહેવાની મંજુરી માગી છે. કારણ કે તેમાં અન્ય ધર્મમાં પરણેલી પારસી મહિલાઓને પ્રવેશ નથી આપવામાં આવતો. આ વિશે જ્યારે ગુલરુખે મિડ-ડે સાથે રુબરુ વાત કરી તે સમયે સૌ પ્રથમ તેણે પોતે ઘરમાં રાખેલા મંદિરમાં કઈ રીતે નિયમાનુસાર પ્રાર્થના કરે છે તે જણાવ્યું. પછી ઉશ્કેરાયેલા અને વ્યથિત સ્વરે તે કહે છે કે, “મારી નવજોત સાત વરસની હતી ત્યારે થઈ અને આજે હું 54 વરસની છું. ત્યારથી આજ સુધી મેં પુરી શ્રધ્ધા સાથે પારસી ધર્મ પાળ્યો છે. દરરોજ સદરા અને કસ્તી બાંધીને જ હું પ્રાર્થના કરું છું. રાત્રે ગમે ત્યારે ઘરે આવું તો પણ પ્રાર્થના કર્યા સિવાય સુતી નથી મારા પતિ હિન્દુ ધર્મ પાળે છે અને તેઓ શાકાહારી છે. જ્યારે હું પારસી ધર્મ પાળું છું અને હું માંસાહારી છું. મારા પતિએ ક્યારેય કોઈ જ બાબતે મને રોકટોક નથી કરી. અને આજે જ્યારે છેલ્લા દસ વરસથી અન્યાય સામે લડી રહી હતી ત્યારે પણ તેઓ મારી પડખે હિંમત બંધાવતા ઊભા હતા. એટલે જ હું આજે જીતનો આનંદ માણી શકું છું જો કે હજી પાક્કો નિર્ણય નથી આવ્યો. કોર્ટે 14 ડિસેમ્બર સુધીમાં વલસાડ ટ્રસ્ટને પોતાના નિયમોમાં સુધાર કરવાનો સમય આપ્યો છે. જ્યારે તે લોકો એ નિર્ણય બદલે ત્યારે જ મારી એકલાની નહીં પણ દરેક પારસી સ્ત્રીની જીત કહેવાશે. મારી લડત અન્યાય સામે છે. ભેદભાવ વિરુદ્ધની છે. મારી લડત છે જેન્ડર બાયસ સામેની ..... ગરીબ તવંગરની.... આટલા ભણેલા ગણેલા પારસી સમાજમાં જો સ્ત્રી પુરષના ભેદભાવ થાય તે કેમ સાંખી લેવાય? મારા માતાપિતા વલસાડમાં રહે છે. અમારે ત્યાં કામ કરતાં એક પારસીની દીકરી દિલબર જે મારી બાળપણની સખી છે તે પણ નોન પારસી છોકરાને પરણી છે. 2008માં તેની માતા મૃત્યુ પામી ત્યારે તેને દખમામાં નહીં જવા દીધી. આજે દુનિયામાં બીજો કોઈ એવો ધર્મ નથી જે દીકરીને પોતાના માતાપિતાની અંતિમવિધિ સમયે હાજર રહેવા ન દે. આ તો એક ક્રૂરતા છે. એક તો તે માતાપિતા ગુમાવે છે બીજું તેમને અંતિમવાર જોઈ ન શકે. તેનું કારણ શું? તો કહે એવી માન્યતા છે કે તેનાથી મૃતકનું શરીર સડી જાય. દિકરીના જોવાથી માનું શરીર કેવી રીતે ખરાબ થાય. દિલબર ગરીબ છે એટલે તે લડી ન શકી. દુખી થઈને બેસી રહી જ્યારે મેં આ જાણ્યું ત્યારે મને અહેસાસ થયો કે તો પછી મને પણ મારા માતાપિતાના અંતિમ દર્શન નહીં થઈ શકે. જ્યારે મેં આ પુછાવ્યું વલસાડની પારસી પંચાયતમાં તો મને પહેલાં તો ના પાડવામાં આવી પણ મેં તેમની સામે દલીલો કરી ત્યારે મને કહ્યું કે તને જવા દઈશું. કેમ કે મારા પિતા પણ ટ્રસ્ટી હતા તે સમયે, કારણ કે અમે પૈસાદાર છીએ. દિલબર જેવી ગરીબ છોકરીઓને શું લાગણી ન હોય. બીજું એ કે 2003માં હું એક દખમામાં ગઈ છું. કારણ કે તે સમયે પારસી પંચાયતના પ્રમુખ હતા જહાબક્ષ ચાવડા. તેઓ ખૂબ સારા હતા અને ઉદારમતવાદી હતા. તે સમયે હું અગિયારીમાં પણ જતી. પણ તેમના નિધન બાદ જે નવા પ્રમુખ આવ્યા છે તેઓ રુઢિચુસ્ત છે. અને તેમણે નિયમો બદલ્યા છે. મને તેમણે મૌખિક હા પાડી લખી આપવાની ના પાડી. મારા માતાપિતા 84 વરસના છે. જ્યારે તેઓ નહીં રહે તે સમયે તેઓ ફરી નહીં જાય તેની શી ખાતરી . અને મારે તો ગરીબ પારસી મહિલાઓને પણ અન્યાય થાય તે નથી જોઈતું નિયમો ગરીબ-ધનવાન, સ્ત્રી-પુરુષ માટે સરખા હોવા જોઈએ. મુંબઈમાં ટ્રસ્ટ હવે થોડા લિબરલ થયા છે. અહીં સ્ત્રીઓને રોકવામાં નથી આવતી. ફક્ત વલસાડ ટ્રસ્ટમાં જ અન્ય ધર્મમાં પરણેલી સ્ત્રીઓને જ દખમામાં નથી જવા દેતા, પણ પારસી કોમની બહાર પરણેલા પુરુષને કોઈ રોકટોક નથી. જો તેમને પણ બંધી ફરમાવે તો મારો કોઈ ઝઘડો નહોતો. અને હું મારા માટે આ અધિકાર માગી રહી છું નહીં કે મારા પતિ કે મારા બાળકો માટે. વાડિયા કુટુંબોમાં 80 અને 34 વરસે પણ નવજોત કરવામાં આવી છે. અને તે કુટુંબમાં તો પારસી કોમની બહાર પરણવાની પરંપરા ચાલી આવી છે. હકિકતમાં તો નવજોત બાળપણમાં થાય પણ તેઓ પૈસાદાર એટલે બધા જ નિયમોમાં ફેરફાર થાય. મુંબઈ જેવા મોટા શહેરોમાં હવે ઘણી છૂટછાટ છે પણ વલસાડ જેવા નાના શહેરમાં આજના જમાનામાં પણ આવી સંકુચિતતા છે તેની વિરુધ્ધ કેસ કરીને હું મારો અધિકાર કાયદાકિય રીતે સલામત કરી રહી છું. સાથે આ રીતે સ્ત્રી-પુરુષ અને ગરીબ- તવંગરના ભેદભાવ પણ ધર્મમાંથી દૂર કરવાની માગણી મૂકી રહી છું કારણ કે આપણા દેશના બંધારણમાં આવી અસમાનતાને સ્થાન નથી. આ લડતમાં શરૂઆતમાં મારી સાથે મારા પતિ, મારી બહેન સિરાઝ, અમદાવાદ હાઈકોર્ટના મારા વકિલ પર્સિ કવેના અને જેમણે મને પિટિશન લખી આપી તે સુરેશ પારેખ . (પછી જરા અટકીને ગુલરુખ કહે છે) પર્સિ કવેના કે સુરેશ પારેખે મારી પાસે એક પાઈ નથી લીધી. સુપ્રીમ હાઈકોર્ટમાં જવાનું સહેલું ન હોત જો મારી બહેન સિરાઝ જે એડવોકેટ છે તે દિલ્હી ન રહેતી હોત. ત્યાં આગળ ઈંદિરા જયસિંગ, સિદ્ધાર્થ લુથરા અને સિરાઝની મહેનતે આજે ચુકાદો અમારા પક્ષમાં આવ્યો છે. અમદાવાદ હાઈકોર્ટમાં ત્રણ જજની બેન્ચ હતી તેમના નામ અત્યારે યાદ નથી પણ એક મુસ્લિમ જજનો નિર્ણય મારી ફેવરમાં હતો પણ મેજોરિટી વિરુદ્ધ હતી. “\nકોર્ટમાં જઈને કેસ ફાઈલ કર્યા બાદ લાંબી લડાઈ લડવાની અને ચુકાદો ફેવરમાં ન આવે તો ફ્રસ્ટ્રેશન આવે તો શું થતું એ વિશે ગુલરુખ વાત કરતાં કહે છે કે, “કાંઈ અચાનક આ રીતે કેસ કરવાનો નિર્ણય નથી લીધો મેં પહેલાં ત્રણ મહિના વિચાર કર્યો હતો વલસાડ પારસી પંચાયત સાથે પત્ર વ્યવહાર કર્યો હતો અને પછી ત્રણ મહિના પિટિશન લખવામાં પણ સતત વિચાર્યુ હતું કે મારી લડાઈ ખોટીતો નથીને. પારસી ધર્મ વિરુધ્ધ આ રીતે ઊભું રહીને બધાની ખફગી વહોરી લેવા માટે પણ હિંમત જોઈએ જે મારી બહેન સિરાઝ અને મારા પતિએ આપી છે. અને આ રીતે પારસી કોમ બહાર પરણેલી મહિલાઓને દખમામાં ની વિધિમાં હાજર ન રહેવા દેવાય એવું ક્યાંય લખાયું નથી. આ બધા નિયમો ઊભા કરવામાં આવ્યા છે. દખમાની વિધિ દરમિયાન પ્રાર્થના કરવામાં આવે છે તો મારો પ્રશ્ન છે કે તમારી પ્રાર્થના કેવી નબળી કે એક દિકરીના હાજર રહેવાથી અપવિત્ર થઈ જાય. પૈસાદાર પારસી વ્યક્તિઓ માટેના નિયમોમાં બાંધછોડ થતી આવી છે. અને આ પહેલાં તો હું દખમામાં હાજર રહી હતી.તો દિલબરને કેમ રોકવામાં આવી? અને ભવિષ્યમાં મને પણ નહી રોક્વામાં આવે તેની ખાતરી શું? અમદાવાદ હાઈકોર્ટનો કેસ ચાલતો હતો ત્યારે મારા દિકરાની દસમાં ધોરણની બોર્ડની પરિક્ષા હતી. સહેલું નહોતું તે સમયે મુંબઈથી ગુજરાત આવવું જવું. તેમાં પણ જ્યારે તેમણે ટ્રસ્ટની વાત કબૂલ રાખી તો મને થયું કે સ્ત્રી શું માણસ નથી કે તેની પોતાની ઓળખની નોંધ ન લેવાય. વળી આપણાં બંધારણમાં સ્ત્રીને સમાન અધિકાર આપવામાં આવેલા છે તેનો ય અનાદર થાય અને કોઈ કંઈ બોલે નહીં. કાલે ઊઠીને મને મારા પતિ સાથે ન બને અને હું છૂટી થાઉં અને બીજા લગ્ન કરું તે કોઈ બીજા ધર્મનો હોય તો શું મારે વળી ત્રીજો ધર્મ પાળવાનો? બીજો અન્યાય એ છે કે બહાર પરણેલા પારસી પુરુષના બાળકોને અગિયારીમાં પ્રવેશ આપે છે પણ સ્ત્રીના બાળકોને નહીં. હવે તો આવા સ્ત્રી-પુરુષ અને ગરીબ-તવંગરના ભેદભાવ દૂર થવા જોઈએ. અને આ ચુકાદો દરેક ધર્મની સ્ત્રી માટે ઉપયોગી બનશે એવી આશા છે. ”\nગુલરુખે આ લડાઈ ફક્ત પોતાને માટે નહીં પણ દરેક સ્ત્રી માટે લડી છે જેમણે પરધર્મી સાથે લગ્ન કર્યા છે. સુપ્રીમ કોર્ટે કહ્યું કે સ્પેશિયલ મેરેજ એક્ટ અંતર્ગત લગ્ન કરનાર સ્ત્રીએ ક્યો ધર્મ પાળવો તેનો નિર્ણય સ્ત્રીએ જાતે જ કરવાનો હોય છે. તેણે કોઈની પરવાનગી લેવાની નથી હોતી. આ ચુકાદો ભવિષ્યમાં અનેક કેસ અને સ્ત્રીઓના જીવન પર હકારાત્મક અસરો લાવશે.\nજરસ્થુત ધર્મની પ્રથા પ્રમાણે જે કોઈ પણ સ્ત્રી હોય કે પુરુષ જેમણે ધર્મ ત્યજીને લગ્ન કર્યા હોય તો (સિવિલ મેરેજ નહીં) તેને પારસી અગિયારી કે દખમામાં પ્રવેશ આપવામાં આવતો નથી. ઈંદિરા ગાંધીના પતિ ફિરોઝશાએ પણ ધર્મ ત્યજીને ફેરા ફરીને લગ્ન કર્યા હતા એટલે તેમને પણ પ્રવેશ બંદી હતી. પારસીઆનાના એડિટર જહાંગીર પટેલ પારસી રિવાજ વિશે માહિતી આપતાં કહે છે કે, “જો મહિલાના પતિ કે તેના માતાપિતા એફિડેવિટ એટલે કે સોગંદનામું આપે કે મહિલાએ લગ્ન કરતાં સમયે ધર્મ ત્યજ્યો નહતો તો તેને દરેક ધાર્મિક વિધિમાં પ્રવેશ અપાય. તે માટે તેણે સિવિલ મેરેજ કર્યા હોવા જોઈએ. આપણે ત્યાં પિતૃપ્રધાન પ્રથા છે એટલે પુરુષે પરધર્મિ સાથે લગ્ન કરતી સમયે ધર્મ ત્યજવાની જરુરત નથી પડતી જ્યારે સ્ત્રીઓએ પરધર્મમાં લગ્ન કરવા માટે ધર્મ ત્યજવાની જરુરત પડે છે એટલે આ પ્રથા છે. અન્ય ધર્મમાં પરણેલી પારસી મહિલાનો પતિ કે માતાપિતા સોગંદનામું લખી આપે તો તે મહિલાને મૃત્યુ બાદ પારસી પ્રથા પ્રમાણે દખમાની વિધિ કરવા દેવામાં આવે છે. સોગંદનામું એટલા માટે કે તે મહિલાએ પોતાનો ધર્મ ત્યજ્યો નથી તેની ખાતરી કરવા માટે છે. બાકી ધર્મ ત્યજીને લગ્ન કરનાર પારસી મહિલા ભલે લાગણીથી પારસી ધર્મ પાળતી હોય પણ તે પારસી નથી કહેવાતી. 1908ની સાલમાં જે આર ડી તાતાના માતા ફ્રેન્ચ ક્રિશ્ચિયન હતા. મુંબઈ આવ્યા બાદ જરથુસ્ત ધર્મ અંગીકાર કર્યો. એટલે આરડી તાતાએ પારસી પંચાયતને કહ્યું કે હવે તે દરેક વિધિ કરવાને હકદાર હોવા જોઈએ. પણ તેમને પારસી જરસ્થુત તરીકે સ્વીકારવામાં ન આવ્યા. તેમણે કેસ કર્યો હતો પણ ચુકાદો તેમની વિરુદ્ધ આવ્યો હતો. ત્યારબાદ ગુલરુખે કેસ કર્યો છે. હવે તો દુનિયા બદલાઈ રહી છે એટલે પારસીઓ પણ બદલાઈ રહ્યા છે તે છતાં કેટલાંક ઓર્થોડોક્સ એટલે કે રૂઢિચુસ્ત માનસ ધરાવનાર પારસીઓ પણ છે એટલે સંઘર્ષ છે. બાકી હવે તો 15 ટકા પારસીઓ મૃત્યુ બાદ ડુંગરવાડી(ટાવર ઓફ સાયલન્સ) નથી જતાં પણ ક્રિમેટ કરવાનું પસંદ કરે છે. “\nદસમી સદીમાં ઈરાન પર મુસ્લિમોનું રાજ આવતા જરસ્થુત ધર્મ પાળતા લોકો ભારતમાં ગુજરાતને કાંઠે ઊતર્યા. પર્શિયાથી આવ્યા અને ફારસી ભાષા બોલતા હતા એટલે તેઓ પારસી કહેવાયા. આજે ભારતમાં વસતા પારસીઓ જરસ્થુત ધર્મ પાળતા ઈરાનીઓના વંશજ છે જેમણે ભારતમાં સ્થાયી સ્થળાંતર કર્યું હતું. પારસી તેને જ ગણવામાં આવે છે જે પારસી માતાપિતા ધ્વારા જન્મયો હોય. પારસીઓની પોતાના ધર્મ બાબતે ખૂબ જ ચુસ્ત છે.જરથુસ્ત ધર્મમાં પારસી માતાપિતા ધ્વારા ન જન્મયા હોય તેમને પ્રવેશ કોઈ રીતે અપાતો નથી. 1909માં થયેલી કાયદાકિય વ્યાખ્યા પ્રમાણે.\n1) ઈરાનથી સ્થળાંતરિત થયેલા જરસ્થુત ધર્મી માતાપિતાના વંશજ જે જરસ્થુત ધર્મ પાળતા માતાપિતાથી જન્મયો હોય. 2)પર્શિયાના ઈરાનીઓ જે જરસ્થુત ધર્મ પાળતા હોય. 3) પારસી પિતા અને અન્ય ધર્મી માતાથી જન્મેલી વ્યક્તિ જેને પ્રથા પ્રમાણે પારસી વિધિ કરવામાં આવી હોય. જો કે ઉપરોક્ત વ્યાખ્યાને 1948 અને 1966માં પડકારવામાં આવી હતી કોર્ટે આ પ્રથા બદલવા વિશે તે સમયે ટિપ્પણી કરી હતી પણ તે ફક્ત કહેવાયું હતું તેને કાયદાકિય રીતે બંધનકર્તા નથી માનવામાં આવતું એટલે આજે પણ પારસી ઉપરોક્ત વ્યાખ્યા પ્રમાણે જ માનવામાં આવે છે. એ જ પ્રથાને અનુસરવામાં આવે છે.ફેબ્રુઆરીની 21, 2006માં પારસી કોમની પત્રિકા પર્શિયાનામાં તંત્રીએ લખ્યું હતું કે કેટલીક પારસી માતા અને પરધર્મિ પિતાના બાળકોને તેમની માતાની ધર્મ પ્રત્યેની લાગણીને માન આપીને પારસી ધર્મ પ્રત્યે પોતાની આસ્થા વ્યક્ત કરી છે પણ કાયદા પ્રમાણે તેમને પારસી જરસ્થુત ન માની શકાય એટલે તેમને અગિયારીમાં પ્રવેશ ન મળી શકે.પારસીઓની જન સંખ્યા વિશે ઘણી ચિંતા સેવાઈ રહી છે . આખાય વિશ્વમાં લગભગ એક લાખ પારસીઓ રહ્યા છે. 2001ની જનસંખ્યાની ગણતરી પ્રમાણે ભારતમાં લગભગ 69000 પારસીઓ છે જેમાંના મોટાભાગના મુંબઈ અને તેની આસપાસના વિસ્તારમાં સ્થાયી થયેલા છે. 1940ની સાલની ગણતરી પ્રમાણે એકમાત્ર ભારતમાં એકલાખથી વધુ પારસીઓ હતા. એક સર્વે પ્રમાણે દરેક દશકામાં લગભગ9ટકા પારસીઓની સંખ્યામાં ઘટાડો નોંધાય છે તે પ્રમાણે જો જોઈએ તો 2020ની સાલમાં ફક્ત 23000 પારસીઓ ભારતમાં રહી જશે. જે છેવટે ટ્રાઈબ ગણાશે આવું 2000ની સાલમાં તારાપોરવાલાએ લખ્યું છે અને 2004ની સાલમાં રોય એન્ડ ઉનિસાએ પુસ્તકમાં લખ્યા પ્રમાણે મુંબઈમાં જ્યાં પારસીઓની સંખ્યા વધારે છે તેમાં 10 ટકા પારસી સ્ત્રીઓ અને 20 ટકા પારસી પુરુષો પરણતા નથી. મોડા લગ્ન, આંતરધર્મીય લગ્નોની વધતી સંખ્યા અને બાળકોને પેદા કરવાની સંખ્યામાં ઘટાડો થતાં પારસીઓની સંખ્યા ઘટી રહી હોવાનું પણ નોંધાયું છે. બીજું કે પારસી માતાપિતાને ત્યાં જન્મયા ન હોય તે પારસી ધર્મ અપનાવી શકતા ન હોવાથી પણ તેમાં બીજી કોઈ રીતે સંખ્યા વધતી નથી.\nગુલરુખ જેવા યુવાનો એમ પણ વિચારો વ્યક્ત કરી રહ્યા છે કે પારસી ધર્મે સંકુચિતતા છોડીને થોડા ઉદાર બનવું જોઈશે તો જ પારસીઓની સંખ્યામાં ઘટાડો રોકી શકાશે. તેમણે પારસી માતા કે પારસી પિતાના બાળકોને ધર્મ અપનાવવાની છૂટ આપવી પડશે. આધ્યાત્મિકતા ઉદાર બનવાથી ઘટી નહીં જાય.પારસી સંસ્કૃતિને બચાવવા માટે ધર્મના કે પ્રથાના બંધનોમાં બાંધછોડ કરવા વિષે વિચાર થવો જોઈએ એવો પણ મત વ્યક્ત થઈ રહ્યો છે. જેમકે મુંબઈના ફોર્જેટ સ્ટ્રીટ પર આવેલા સાઈબાબાના મંદિરે અનેક પારસીઓ માથું ટેકવવા જાય જ છે.\nસંઘર્ષ અને પીડાનું ડિજિટલાઇઝેશન (મુંબઈ સમાચાર)\nહાલમાં જ મી ટુ કેમ્પેઈન ટ્વીટર અને ફેસબુક પર શરૂ થયા બાદ જોતજોતાંમાં આખાય વિશ્ર્વમાં તેના પડઘા પડ્યા. કહે છે કે ફેમિનિઝમના નવા અધ્યાયની શરૂઆત ડિજિટલ મીડિયા પર થઈ ગઈ છે. ફક્ત ફેસબુક અને ટ્વીટર જ નહીં પણ બ્લોગ દ્વારા પણ સ્ત્રીઓ પોતાની વાત વિશ્ર્વ સુધી પહોંચાડી રહી છે.\nદુનિયામાં ઘણી સ્ત્રીઓ છે જે વિપરીત પરિસ્થિતિમાં પણ પોતાના અવાજને મંદ નથી પડવા દેતી. એ અવાજને લોકો સુધી પહોંચાડવા માટે સ્ત્રીઓ આજે ઇન્ટરનેટનો ઉપયોગ કરી રહી છે. દુનિયામાં લગભગ ૧૨૦ લાખથીય વધુ બ્લોગરો પોતાના અભિપ્રાયો સોશ્યલ નેટવર્કિગ દ્વારા લોકો સુધી પહોંચાડવાનો પ્રયત્ન કરે છે. તેમાં મહિલાઓ ક્યાંય પાછળ નથી.\nસામાજિક ભેદભાવ, હ્યુમન રાઈટ્સ અને નારીવાદ જેવા અનેક વિષયો તેઓ બિનધાસ્ત પોતાના અભિપ્રાયો બ્લોગ પર મૂકી રહી છે. આ બ્લોગરોના લાખોની સંખ્યામાં ફોલોઅર છે તે જોઈને લાગે છે કે ડિજિટલ ફેમિનિઝમના પગલાં મંડાઈ ચૂક્યાં છે. આમાં પણ કેટલીક સ્ત્રીઓના બ્લોગ પર પ્રતિબંધ મુકાવો કે મારી નાખવાથી માંડીને અનેક પ્રકારની ધમકીઓ તથા હુમલાઓ પણ થયા છે. તે છતાંય નવાઈ લાગે એવી વાત એ છે કે પુરુષો કરતાં સ્ત્રી બ્લોગરોની સંખ્યા વધુ છે. તમે કદાચ શોધો તો ફેશન, બ્યુટી અને ફૂડના બ્લોગ સૌથી વધુ જોવા મળે પણ જો રિવોલ્યુશનરી કે ફેમિનિસ્ટ બ્લોગ્સ ગૂગલ કરો તો ય લાંબી લચક યાદી જોવા મળી શકે છે. સીરિયા કે જ્યાં આઈએસઆઈએસનો આતંક હતો ત્યાંથી પણ અનેક સ્ત્રીઓએ બ્લોગ ઉપર પોતાની વાતો લખી દુનિયા સુધી પોતાની પીડા પહોંચાડી છે. હવે તો ભારતમાં ય અનેક મહિલા બ્લોગરો છે. પણ હાલમાં જ એક લેખ વાંચવામાં આવ્યો તેની વાત કરવી છે. વાત જૂની છે પણ પ્રેરણાદાયી છે. ૨૦૧૩ના ઑક્ટોબર મહિનામાં મેક્સિકોની એક યુનિવર્સિટીમાં સેમિનાર દરમિયાન પાંચેક જાણીતી મહિલા બ્લોગરોએ પોતાની વાત માંડી હતી. આ મહિલાઓ અંગ્રેજીમાં નથી લખતી એટલે તેમને વાંચવા મુશ્કેલ છે. આ બ્લોગરોના સંઘર્ષ અને સાતત્યની દાદ દેવી પડે.\nમિડલ ઇસ્ટના ૧૦ મસ્ટ રીડ બ્લોગરોની યાદીમાં અફ્રાહ નાસિરનું નામ પણ છે. રિવોલ્યુશન પહેલાં ૨૦૧૦ની સાલમાં તેણે યવનમાંથી બ્લોગ લખવાનો શરૂ કર્યો હતો અને ૨૦૧૧થી તેણે સ્વીડનમાં બેઠા લખવાનું રાખ્યું હતું. અફ્રાહ યવની ફ્રિલાન્સ લેખિકા, પત્રકાર અને બ્લોગર રાઈટર છે. તે યવન સ્ત્રીઓના અધિકાર, પ્રજાતંત્ર અને રાજકારણ અંગે સતત લખી રહી છે. નાસિર કહે છે, મારે ભ્રષ્ટાચાર કે રાજકારણ વિશે લખવું નહોતું પણ જેમ સામાજિક સમસ્યાઓ વિશે લખતા જાઓ તેમ સમજાય કે રાજકીય બદલાવ લાવવાની સખત જરૂર છે. અમારી પેઢીને બદલાવ જોઇતો હતો પણ કઇ રીતે તે ખબર નહોતી. ત્યાં જ ટ્યુનિશિયામાં રિવોલ્યુશનની શરૂઆત થઈ ત્યારે લાગ્યું કે જો ત્યાં થઈ શકે તો અહીં યવનમાં કેમ નહીં?આફ્રાહ નાસિરને સતત ધમકીઓ મળી રહી છે. મિડલ ઇસ્ટમાં સોશ્યલ મીડિયા પર અનેક પ્રતિબંધો હોવા છતાં સાયબરએક્ટિવિઝમ સોશ્યલ મીડિયા ધ્વારા સતત ફેલાતું રહ્યું છે.\nઇજિપ્તની બ્લોગર હીબા અફિફી ૨૨ જ વરસની હતી ત્યારથી ટ્વીટર પર તેના ૬૦૦૦ ફોલોઅર હતા. ઇજિપ્તમાં પ્રોટેસ્ટ શરૂ થયા તેના એક જ દિવસ પહેલાં તેણે પત્રકારત્વ તરીકે કામ શરૂ કર્યું હતું. રિવોલ્યુશન પ્રોટેસ્ટ સમયે તેને લાગ્યું કે તેની આસપાસ જે થઈ રહ્યું છે તે નોટપેડ પર લખવું અશક્ય છે . જિંદગીમાં પહેલીવાર તેણે ટ્વિટ કર્યું. અને ત્યારબાદ તે સતત લખતી રહી.તે રાજકીય ઊથલપાથલ અને રિવોલ્યુશનની વચ્ચે ફરતા ઇજિપ્તના મુખ્ય પેપર માટે લખતી હતી તે સમયે તેના પર ડોક્યુમેન્ટરી ફિલ્મ બની વર્ડ્સ ઓફ વિટનેસ.\nસાઉથ આફ્રિકાની મલાઈકા મ્હલાત્સી ૨૧ જ વરસની હતી ત્યારે એને બ્લોગ લખવાની શરૂઆત કરી હતી. તેનું બાળપણ ખૂબ ગરીબીમાં વીત્યું હતું. તે ૧૧ વરસની બાળકી હતી ત્યારે તેના પર બળાત્કાર થયો હતો. બળાત્કાર કરનાર પૈસાદાર હતો એટલે તેના પર આરોપ સાબિત ન થઈ શક્યો. મલાઈકા કહે છે કે કોમ્યુનિકેશન( સંવાદ)માં ઘણી શક્તિ છે. સોશ્યલ મીડિયા ફેસબુક, ટ્વીટર દ્વારા હું મારી જેમ પીડિત કે મારી જેમ વિચારતી યુવાપેઢીના સંપર્કમાં આવી. અમે અન્યાય વિશે લખીએ છીએ. એકબીજાના ઘાવોને ભરીએ છીએ. તમે એકલા નથી તેની પ્રતીતિ થતાં લડવાની હિંમત આવે છે. પેન એન્ડ અજાનિયન રિવોલ્યુશન નામે તેનો બ્લોગ યુવાનોમાં લોકપ્રિય છે.મેમોઈર્સ ઓફ બોર્ન ફ્રી નામે એક પુસ્તક પણ લખ્યું છે. તે છોકરીઓને સલાહ આપે છે કે સૌ પહેલાં તમે પોતાની જાતને વ્યક્તિ તરીકે ઓળખાવો પછી સ્ત્રી તરીકે.\nસ્પેનિશ પત્રકાર જ્યુડિથ ટોરી ન્યુયોર્કથી શિફ્ટ થઈ મેક્સિકોના સિડ્યુડ જુરેઝ નામના શહેરમાં રહે છે. આ શહેર યુદ્ધના મેદાન કરતાં પણ વધુ હિંસાત્મક વલણ ધરાવે છે. જ્યુડિથ ઓર્ગેનાઈઝડ ક્રાઇમ, હિંસા, રાજકારણ, ઇમિગ્રેશન જેવા વિષયો પર લખે છે. શરૂઆતમાં તો તેણે પોતાના લેખો છપાવવાના પ્રયત્નો કર્યા પણ સરકાર વિરોધી લેખો કોઇ છાપવા તૈયાર નહોતું એટલે તેણે બ્લોગ પર લખવાનું શરૂ કર્યું. મેક્સિકોમાં ચાલતા ડ્રગ માફિયા ટ્રાફિકિંગ સાથે સંકળાયેલી માનવીય વેદના અને હિંસા તેના મુખ્ય વિષયો રહ્યા છે. તેના પર હવે પુસ્તક પણ પ્રસિદ્ધ થયું છે અને તેને બેસ્ટ બ્લોગરનો એવૉર્ડ રિપોર્ટર્સ વિધાઉટ બોર્ડર તરફથી મળ્યો છે. જે સ્ત્રીઓને બદલાવ જોઇતો હોય, વિમેન એમ્પાયરમેન્ટ જોઇતું હોય તેમણે સોશિયલ મીડિયા, ઇન્ટરનેટનો ઉપયોગ કરતા શીખવું પડશે. કોઈપણ ભાષામાં લખો પણ જો તમારી કલમમાં તાકાત હશે તો લોકો સુધી જરૂર પહોંચશે.\nપોલિટિક્સનો પાવર (saanj samachar)\nઉત્તર પ્રદેશની ચૂંટણી હોય કે ગુજરાતની ચૂંટણી હોય. વોટ કોને મળશે અને કેમ મળશે તેની રમત રમાય છે. ત્યારબાદ જો એક પાર્ટીને બહુમતી ન મળે તો કોણ કોની સાથે જોડાશે તેનો દાવ મંડાય. મદારીને ચાલાકી આવડે તો ઊભેલા પ્રેક્ષકોના ખિસ્સા કાપીને પણ પૈસા ઊભા કરે અને તેમની માનસિકતા સાથે રમત માંડતા તેને આવડે તો લોકોનું મનોરંજન કરીને પણ પૈસા કમાઈ શકે. તમે એને રાજકારણ કહો કે રમત કહો કે કામ કહો. માણસ જાતના સંબંધોમાં પણ રાજકારણ હોય છે. સોશિયલ સાયકોલોજિસ્ટ જ્હોન ફ્રેન્ચ અને બર્ટરામ રેવને કઈ રીતે સત્તાકારણ સંબંધોને બાંધે છે કે પછી છોડે છે તેનો અભ્યાસ કર્યો છે. તેમનું કહેવું છે કે દરેક સંબંધોમાં પાવર એટલે કે સત્તા હોય છે જ. ગુજરાતમાં અત્યારે સત્તાના સમીકરણો દરેક સ્તરે સંબંધોમાં બદલાઈ રહ્યા છે. પણ તેનો ઉપયોગ કઈ રીતે થાય છે તેનો આધાર સંબંધો કઈ રીતના છે તેના પર હોય છે. અંગત રીતે બે વ્યક્તિઓનો પોતાનો સ્વભાવ, જરૂરિયાત અને મહત્ત્વાકાંક્ષા આ બધા પર પાવર અને પોલિટિક્સ રચાતું હોય છે. પછી તે બે વ્યક્તિ પતિપત્ની હોય કે પછી બે મિત્રો હોય કે પછી પુત્રને પિતા જ કેમ ન હોય? બે ભાઈઓ વચ્ચે તો ઓળંગી ન શકાય એવી દીવાલ ચણાઈ શકે છે તે આપણે જાણીએ જ છીએ.\nઅહીં યાદ આવે છે હાઉસ ઑફ કાર્ડસ નામે આવતી અંગ્રેજી ધારાવાહિકમાં અમેરિકાના રાજકારણની રમતની વાત છે. આ ધારાવાહિકના પાંચ સિઝન થઈ ગઈ છે અને હવે પછી છઠ્ઠી સિઝન આવશે કે નહીં ખબર નથી કારણ કે એ સિરિયલના મુખ્ય પાત્ર કેવિન સ્પેસીને જાતીય સતામણીના આરોપ છે અને તેને સિરિયલમાંથી કાઢી મૂકવામાં આવ્યો છે. સિરિયલમાં મુખ્ય પાત્ર છે ફ્રેન્ક અન્ડરવુડ(કેવિન સ્પેસી) જે ડેમોક્રેટિક પાર્ટીનો નેતા હોય છે. તેને સેક્રેટરી ઑફ સ્ટેટ ન બનાવાતાં તેનો પૌરુષીય અહમ ખૂબ ઘવાય છે. તે નક્કી કરે છે કે હવે તે અમેરિકાનો પ્રેસિડન્ટ બનીને રહેશે. તેની પત્ની ક્લેર પણ પતિની મહત્ત્વાકાંક્ષાને પૂરી કરવા સાથ આપે છે. સામાન્ય નેતામાંથી પ્રમુખનો પાવર મેળવવા માટે પોલિટિક્સની રમતોનો દોર ચાલે છે. પાવર પોલિટિક્સ કેટલું ક્રૂર અને સ્વાર્થી હોય છે તેની અહીં વાત છે. આપણે ત્યાં મહાભારત અને રામાયણની કથામાં પણ પાવર એટલે કે સત્તા માટે રાજકારણની રમતો વર્ણવવામાં આવી છે. પાવર પુરુષને માટે અત્યંત જરૂરી હોય છે. એ વગર તેને પોતે પુરુષ હોવાનો અહેસાસ નથી થતો. પાવર એટલે સત્તા. સત્તા મેળવવા માટે પુરુષ મરી ફીટવા કે મારી નાખવા પણ તૈયાર હોય છે.\nસત્તાનું માળખું પિરામિડ જેવું હોય છે. ઉપર જ્યાં સત્તા છે ત્યાં વધુ જગ્યા નથી હોતી. એટલે કાં તો ત્યાં જે વ્યક્તિ છે તે કોઈપણ કારણસર જાય એટલે જગ્યા ખાલી પડે. અથવા એ વ્યક્તિને ત્યાંથી પાડીને એ જગ્યા હાંસલ થઈ શકે અથવા તો બીજું પિરામિડ ઊભું કરવામાં આવે. ત્રીજી પરિસ્થિતિ બિઝનેસમાં જ શક્ય છે. તે છતાં ક્યાંકને ક્યાંક એવું બની જ શકે કે જ્યાં બીજા કોઈ પિરામિડની શક્યતા જ ન હોય. પાવરફૂલ વ્યક્તિઓના ટોપ લિસ્ટમાં આવવું કે પાવરફુલ વ્યક્તિઓના વડાં બનવું એ બેમાં પણ ફરક છે. એક વ્યક્તિ ફર્મ કે કંપનીની ઊચ્ચ હોદ્દા પર સત્તા સ્થાને હોય તો પણ તેને પોતાના ક્ષેત્રની સૌથી મોટી કંપનીના માલિક બનવાની ઈચ્છા હોય. એ મળે તો કંપનીનો અનેક રીતે વિસ્તાર કરવાની ઈચ્છા બળવત્તર બને. પોતાના દેશમાં જ નહીં બીજા દેશોમાં પણ કંપનીનો વિસ્તાર થાય તેવી ઈચ્છા.\nઆજે સેવા કરવાની ઈચ્છાથી ન તો કોઈ ભણે છે કે ન તો લગ્ન કરે છે કે ન તો કોઈ કામ કરે છે. અને જો કોઈ એમ કહેતું હોય કે હું સેવા કરવા માટે જ રાજકારણમાં આવ્યો છું કે કામ કરું છું તો તે પોતાને અને બીજાને છેતરે છે. સમાજસેવા પણ લોકો પોતાને સારું લાગે એટલા માટે કરતા હોય છે. અને જેને સેવા જ કરવી હોય છે તેઓ ક્યારેય રાજકારણમાં સત્તા મેળવવા આવતાં નથી. એટલે પછી પ્રસિદ્ધિ મેળવવા માટે, એવોર્ડ મેળવવા માટે સેવા કરવાનું ચાલુ રાખે છે. ભાગ્યે જ એવી વ્યક્તિ મળશે કે જેની સેવા વિશે બીજા કોઈને ખબર ન હોય. આપણે કોઈકને કંઈક આપીએ છીએ કે કોઈનું કામ કરીએ છીએ, કારણ કે તેનાથી આપણને સારું લાગે છે. આગળ વાત કરી તે સોશિયલ સાયકોલોજિસ્ટ ફ્રેન્ચ અને રેવન કહે છે કે કેટલીક વ્યક્તિઓ પાસે સત્તા હોય પણ તેનો ઉપયોગ કરતાં તેમને ન આવડતો હોય જ્યારે કેટલીક વ્યક્તિઓ પાસે સત્તા ન હોય તો પણ તેનો ઉપયોગ કરતાં આવડતું હોય છે. સામી વ્યક્તિનો ઉપયોગ ક્યારે, કઈ રીતે પોતાને ફાયદો થાય તે રીતે કરવો તે પણ રાજકારણ જ છે. કોઈ નાના પાયે આવી રમત રમે તો કોઈ મોટા પાયે રમતો રમે. દરેક રાજ્યના મુખ્યમંત્રીની પહોંચ પોતાના રાજ્ય પૂરતી. પણ જો તે કેન્દ્ર પ્રધાન બને તો તેની પહોંચ રાજ્ય અને જે તે ક્ષેત્ર પૂરતી પહોંચે. વળી એ જો વડા પ્રધાન બને તો તેની પહોંચ આખા ય દેશમાં અને બીજા દેશમાં પણ કંઈક અંશે પહોંચી શકે. અમેરિકા અને ઈંગ્લેન્ડના વડાઓ પોતાની સત્તા વધારવાના પ્રયત્નો કરતા જ રહે છે. ભારત અને આફ્રિકા પર રાજ કરીને તેમણે ભૂતકાળમાં રાજ કર્યું. હવે તેઓ પોતાના દેશને સમૃદ્ધ અને વિકસિત બનાવવા માટે પ્રયત્નો કરે છે જેથી બીજા દેશોના નાગરિકો તેમના દેશ સાથે વેપાર કરવા, કામ કરવા લલચાય. આખરે તો સત્તા મેળવીને જ પુરુષને સંતોષ થાય છે.\nબિયર, બેલી અને પૌરુષત્વની રસપ્રદ વાતો (mumbai sa...\nસ્ત્રીનું સ્થાન ઘરની ચાર દિવાલોમાં (મુંબઈ સમાચાર)...


દ્વારકામાં દિવાળી તહેવારોમાં ભાવિકોની ભીડ : કોરોના મહામારીથી બચાવવા પ્રાર્થના\nદ્વારકા : દ્વારકામાં દિવાળીના વેકેશનમાં ગુજરાત - સૌરાષ્ટ્ર અને મહારાષ્ટ્રના યાત્રિકો - પ્રવાસીઓનો ટ્રાફિક ધમધમાટ રહ્યો હતો. ભાઇબીજથી લાભપાંચમના દિવસોમાં લાખો યાત્રિકો દ્વારકા આવ્યા હતા. લોકડાઉન બાદ વેપાર ધંધાર્થી તથા ટુર ટ્રાવેર્લ્સ અને લેબર વર્ગને આર્થિક રીતે લાભ થયો છે. નગરના સુદામા સેતુ, ગાયત્રી બીચ, ભડકેશ્વર બીચ, સનસેટ પોઇન્ટ સહિતના સ્થળો ઉપર ફરીથી રોનક જોવા મળી છે. દ્વારકાધીશ મંદિરમાં પણ ભારે ભીડ વચ્ચે યાત્રિકોએ કોરોનાની મહામારીથી બચવા માટે ઠાકોરજીને ભાવ પ્રગટ કર્યો હતો. એક સાથે પ્રવાસીઓની ભારે ભીડના કારણે રેસ્ટોરન્ટ તથા લારી-ગલ્લા ઉપર તથા નાસ્તાગૃહો તથા ભોજન માટે ભારે ભીડ જોવા મળી હતી.


Gandhinagar police also find the key to the closed bungalow and speed up the quantity of foreign liquor | ગાંધીનગર પોલીસ બંધ બંગલાની ચાવી શોધીને પણ વિદેશી દારૂનો જથ્થો ઝડપી પાડે છે - Divya Bhaskar\nGandhinagar Police Also Find The Key To The Closed Bungalow And Speed Up The Quantity Of Foreign Liquor\nચેતવણી:ગાંધીનગર પોલીસ બંધ બંગલાની ચાવી શોધીને પણ વિદેશી દારૂનો જથ્થો ઝડપી પાડે છે\nવિદેશી દારૂની બોટલો ઝડપી લઈ ફરાર બુટલેગર વિરુદ્ધ ગુનો દાખલ કરવામાં આવ્યો\nગાંધીનગરમાં બુટલેગરોએ ઘર બંધ કરીને પણ વિદેશી દારૂનો જથ્થો છૂપાવી રાખ્યો હશે તેમ છતાં પોલીસ ગમે તેમ કરીને તેના ઘરની ચાવી પણ શોધી નાખીને વિદેશી દારૂનો જથ્થો ઝડપી લેતા સહેજ પણ અચકાશે નહીં. કેમ કે આજે જ ઈન્ફોસિટી પોલીસે કુડાસણનાં બંધ બંગલાની ચાવી શોધી નાખીને અંદરથી વિદેશી દારૂની બોટલો ઝડપી લઈ ફરાર બુટલેગર વિરુદ્ધ ગુનો દાખલ કરવામાં આવ્યો છે.\nગાંધીનગર ઈન્ફોસિટી પોલીસ મથકના તત્કાલીન ડી સ્ટાફ દ્વારા આજે કુડાસણ માં બંગલો બંધ હોવા છતાં ચાવી શોધી નાખીને બંગલામાંથી વિદેશી દારૂની બોટલો ઝડપી લેવામાં આવી છે. ઈન્ફોસિટી પોલીસ મથકના ઇન્સ્પેકટર પી.પી.વાઘેલા એ કોબા માં ચાલતા હુક્કા બાર પ્રકરણમાં ડી સ્ટાફનું વિસર્જન કરી દઈ તમામ સ્ટાફને સક્રિય કામગીરી કરવા કડક સૂચનાઓ આપવામાં આવેલી છે.\nઆજે તાત્કાલિક ડી સ્ટાફના માણસો પેટ્રોલીંગ કરી રહ્યા હતા તે વખતે હેડ કોન્સ્ટેબલ સિદ્ધરાજસિંહ ને બાતમી મળી હતી કે કુડાસણ માં આવેલ વંદન બંગલોઝ મકાન નંબર - 1 માં રહેતા ભીયાંરામ દેવારામ ચૌધરીએ પોતાના બંગલામાં વિદેશી દારૂનો જથ્થો છૂપાવી રાખ્યો છે. જેનાં પગલે પોલીસ સ્ટાફ બાતમી વાળી જગ્યાએ પહોંચી ગયો હતો. જ્યાં મેઇન ગેટ ની બહાર ફરજ બજાવતા સિક્યુરિટી ગાર્ડ ને સાથે રાખી બંગલા નંબર - 1 પાસે ગયા હતા પરંતુ બંગલાના મેઇન દરવાજો બંધ હતો. પરંતુ બાતમી ચોક્કસ હોવાના કારણે પોલીસે બંગલાની અંદર પ્રવેશવાનું મન બનાવી લીધું હતું. જેથી કરીને પોલીસે બંગલામાં પ્રવેશવા માટે બંગલાની ચારે દિશામાં તપાસ આરંભી હતી.\nપોલીસને બંગલાની બારી પાસે સંતાડી રાખેલી ચાવી મળી આવી હતી. ત્યારે બંગલામાં કાયદાકીય રીતે એકદમ ઘૂસી જવાય ન હોવાથી પોલીસે પંચોને બોલાવી લીધા હતા. બાદમાં સિક્યુરીટી ગાર્ડ તેમજ પંચોને સાથે રાખી ચાવી વડે બંગલાનું ઈન્ટર લોક ખોલીને પોલીસે અંદર પ્રવેશ કર્યો હતો અને બંગલાના મેઇન રૂમની આગળ આવેલ સ્ટોર રૂમમાં પોલીસ પહોંચી ગઈ હતી. જ્યાં પોલીસને પ્લાસ્ટિકનો કોથળો મળી આવ્યો હતો. જેની તલાશી લેતાં તેમાંથી વિદેશી દારૂની નાની મોટી 45 જેટલી બોટલો મળી આવી હતી. બાતમી મુજબની વિદેશી દારૂની બોટલો મળી આવ્યા બાદ પોલીસે રાહતનો દમ લઈ બુટલેગર ભીયાંરામ દેવારામ ચૌધરી વિરુદ્ધ ગુનો દાખલ કરી રૂ.6હજાર 810 ની કિંમતનો વિદેશી દારૂ ઝડપી લઈ કાયદેસરની કાર્યવાહી હાથ ધરવામાં આવી હતી.


મદદની માંગણી કરી હતી, લોનની નહીંઃ માલ્યા | begged for help not loans says vijay mallya - Sambhaav News\nમદદની માંગણી કરી હતી, લોનની નહીંઃ માલ્યા\nનવી દિલ્હીઃ દેશમાંથી ભાગી છૂટેલા ઉદ્યોગપતિ વિજય માલ્યાએ કિંગફિશર એરલાઇન્સના પતન માટે સરકારી નીતીઓ અને આર્થિક પરિસ્થિતીઓ બાબતે સરકાર પર અનેક સવાલ ઉઠાવ્યાં છે. માલ્યાએ કહ્યું કે સરકારી એરલાઇન્સ એર ઇન્ડિયાને સંકટમાંથી ઉગારવા માટે પ્રજાના પૈસાનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો. પરંતુ સૌથી મોટી અને સ્થાનીક એરલાઇન્સને બચાવવા માટે કોઇ જ મદદ કરવામાં ન આવી.\nમાલ્યાએ પોતાના બચાવમાં અનેક ટ્વિટર કર્યા છે. તેમણે કહ્યું છે કે તેઓ લોન ન હતા ઇચ્છતા, પરંતુ સરકારી નીતીઓમાં પરિવર્તન લાવીને તેમની મદદ કરે તે ઇચ્છતા હતા. તેમણે એર ઇન્ડિયાને આપેલા પબ્લિક ફંડ પર સવાલ ઉઠાવ્યો છે અને કહ્યું છે કે કિંગફિશર એર લાઇન્સ જ્યારે ડૂબી ત્યારે તેલની કિંમત 140 ડોલર પ્રતિ બેરલ હતી. જ્યારે ડોલર સામે રૂપિયો નબળો હતો. અર્થવ્યવસ્થાની હાલત ખરાબ હતી.\nઅન્ય એક ટ્વિટરમાં માલ્યાએ લખ્યું છે કે તેનાથી સૌથી મોટી સ્થાનિક એરલાઇન્સ કિંગફિશર સૌથી ખરાબ રીતે પ્રભાવિત થઇ હતી. તેમણે કહ્યું છે કે સરકારે એરઇન્ડિયા માટે બેલ આઉટ પેકેજ આપ્યું. પરંતુ કિંગફિશર માટે કાંઇ જ નહીં. માલ્યાએ કહ્યું છે કે તેઓ નીતિમાં પરિવતન ઇચ્છતા હતા પરંતુ તેમ ન થયું.જેના કારણે તેમની એરલાઇન્સની હાલત આવી થઇ. માલીયાએ ટ્વિટર પર ટ્વિટ કર્યું છે કે તેમણે મદદ માંગી હતી. લોન નહીં.\nહું પણ હિન્દુ છુ પરંતુ મને કોઇનાથી ડર નથી લાગતો : ચીફ જસ્ટિસ\nનેતાઓ માટે રોકડ ઉપાડ મર્યાદા વધારવા RBIનો ઈનકાર\nપાક. રાજદ્વારીઓને કોલકાતા મેચ જોવા આવવા પર પ્રતિબંધ


રાજકોટ એસટીના સિકયુરીટી આસીસ્ટન્ટ અને સિનિયર સિકયુરીટી ઇન્સ્પેકટર સાયલા પાસે ઉઘરાણા કરતાં ઝડપાયા\nમધ્યપ્રદેશથી તૂફાનમાં મજૂરો ભરી મોરબી જઇ રહેલા યુવાનને અટકાવી 'તે વધુ મુસાફર ભર્યા છે, દસ હજાર આપ નહિતર ગાડી પોલીસ સ્ટેશને લઇ જશું' કહી રૂ. ૮૦૦ પડાવી લીધાઃ સાગર કક્કડ અને અજયરાજસિંહ ચુડાસમા સામે ગુનો નોંધી ધરપકડ : એમપીના યુવાને ૮૦૦ આપી દીધા બાદ જુનાગઢના સાધુ સંતપુરીજીએ તેને પૈસા લેનારા પોલીસ નહિ હોવાનું કહી સાયલા પોલીસને બોલાવી આપતાં ફરિયાદ નોંધાવી\nઝડપાયેલા બંને શખ્સ નજરે પડે છે. (તસ્વીરઃ ફઝલ ચોૈહાણ-વઢવાણ)\nરાજકોટ તા. ૩૦: રાજકોટ એસટી વિભાગમાં સિકયુરીટી આસીસ્ટન્ટ અને સિનિયર સિકયુરીટી ઇન્સપેકટર તરીકે ફરજ બજાવતાં બે શખ્સોએ સાયલા નજીક મધ્યપ્રદેશના યુવાનની તૂફાન ગાડી પોતાની પાસેની ટાટા સુમોથી આંતરી 'મુસાફરો કેમ વધુ ભર્યા છે, દસ હજાર આપી દે નહિતર ગાડી પોલીસ સ્ટેશને લઇ જવી પડશે' તેમ કહી ધમકાવી રકઝક બાદ ૮૦૦ રૂપિયા પડાવી લેતાં અને તે વખતે જ એક સાધુ ત્યાંથી નીકળતાં તેણે એમપીના યુવાનને પૈસા લેનારા પોલીસ નથી...તેવું જણાવી સાયલા પોલીસને બોલાવી આપતાં એમપીના યુવાને રાજકોટના બંને શખ્સ વિરૂધ્ધ ફરિયાદ નોંધાવતાં સાયલા પોલીસે બંનેની ધરપકડ કરી તપાસ હાથ ધરી છે.સાયલા પોલીસે આ બારામાં મુળ મધ્યપ્રદેશ જાંબુઆના પીથનપુરના આંબા ગામના વતની અમરસિંહ લુંજાભાઇ ભુરીયા (ઉ.૨૮) નામના યુવાનની ફરિયાદ પરથી રાજકોટ એસટી વિભાગ સિકયુરીટી આસીસ્ટન્ટ સાગર જેન્તીભાઇ કક્કડ તથા સિનિયર સિકયુરીટી ઇન્સ્પેકટર અજયરાજસિંહ ચંદ્રસિંહ ચુડાસમા સામે આઇપીસી ૩૮૪, ૧૧૪ મુજબ ગુનો નોંધ્યો છે.અમરસિંહે ફરિયાદમાં જણાવ્યું છે કે હું ડ્રાઇવીંગ કરી ગુજરાન ચલાવુ છું. ૨૮મીએ બપોરે બે વાગ્યા આસપાસ મને નારાયણ મકવાણા (રહે. મોરબી)નો ફોન આવ્યો હતો કે તારે વરાળ ગામેથી મજૂરો ભરીને અહિ આવાવનું છે. જેથી તું ચાર વાગ્યે વરાળ ગામે જજે અને ત્યાં જઇ મને ફોન કરજે. એ પછી નારાયણે મને સાડા ત્રણે ફોન કરેલો કે વરાળ ગામે જાવ મજુરો બસ સ્ટેશન પાસે બેઠા છે. હું દસેક કિ.મી. દૂર હોઇ ત્યાં ચારેક વાગ્યે પહોંચ્યો હતો. મજૂરો બસ સ્ટેશન પાસે બેઠા હતાં. મેં નારાયણને ફોન કરી મજૂરો મળી ગયા છે તેમ કહ્યું હતું.\nમારી પાસે એમપી૧૩ટીએ-૨૫૮૨ નંબરની તૂફાન હતી. ૧૧ પેસેન્જરમાં એકનું ભાડુ ૧૧૦૦ નક્કી કર્યુ હતું. હું આ તમામને બેસાડી સાંજે ચારેક વાગ્યે વરાળ ગામેથી નીકળ્યો હતો. ૨૯મીએ સવારે સવા આઠેક વાગ્યે સાયલા તાલુકાની અલંકાર હોટેલ સામે નેશનલ હાઇવે પર મારી તૂફાન ગાડીની આગળ ટાટા સૂમો આવી હતી અને મને ગાડી રોકવાનો ઇશારો કરતાં મેં ગાડી રોકી હતી. ગાડીમાં બે માણસો હતાં. જેમાં ગાડી ચલાવનારે ભુરો શર્ટ પહેર્યો હતો. બાજુમાં બેઠેલાએ કાળો શર્ટ પહેર્યો હતો. ભુરા શર્ટવાળા ભાઇએ મને નીચે ઉતારી તે વધુ પેસેન્જર ભર્યા છે, દસ હજાર આપ નહિતર ગાડી પોલીસ સ્ટેશનમાં પુરી દઇશ તેમ કહ્યું હતું.\nમેં તેને દસ હજાર તો નથી ૨૦૦ રૂપિયા આપી દવ તેમ કહેતાં તેણે અમે તને ૨૦૦ રૂપિયા જેવા લાગીએ છીએ? તેમ કહી ઉશ્કેરાઇ ગયેલ અને હાલ તારી ગાડી પોલીસ સ્ટેશને લઇ લે તેમ કહેતાં મેં રૂ. ૮૦૦ છે તે લઇ લો તેવુ કહેતાં તેણે ૮૦૦ લઇ લીધા હતાં. ત્યાં એક બાઇકવાળા સાધુ નીકળતાં તેણે ઉભુ રાખી મને પુછેલ કે ગાડીવાળા અહિ શું કરતાં હતાં? તો મેં તેને કહેલ કે એ લોકોએ મને અટકાવી પેસેન્જર કેમ વધુ ભર્યા છે? તેમ કહી દસ હજાર માંગ્યા હતાં અને બાદમાં રૂ. ૮૦૦ લઇ ગયા છે.આથી સાધુએ મને કહેલું કે મારું નામ શ્રીસંતપુરીજી ગુરૂશ્રીકુશપુરીજી છે અને હું જુનાગઢ બીલખા રોડ ખરખડીયા મહાદેવ મંદિર પાસે રહુ છું. એ સાધુએ મને કહ્યું હતું કે આ કોઇ પોલીસવાળા નથી, તેણે તારી પાસેથી ખોટા રૂપિયા લીધા છે. તેની ટાટા સુમોમાં ગવર્નમેન્ટ ઓફ ગુજરાત પણ લખ્યું હતું. જેમાં નંબર જીજે૧૮જીએ-૧૪૦૩ હતાં. ગાડી હજુ ઉભી હોઇ હું દોડીને ત્યાં ગયો હતો અને તેને મેં રૂપિયા શા માટે લીધા? તે અંગે પુછતાં તેણે કહેલુ કે તમે વધુ મુસાફર ભર્યા છે એટલે.\nઆ પાછી સાધુએ ૧૦૦ નંબર પ ફોન કરતાં પોલીસ આવી ગઇ હતી અને મેં પોલીસ સ્ટેશને પહોંચી ફરિયાદ કરી હતી. પોલીસ તપાસમાં કાળા શર્ટવાળાનું નામ સગાર કક્કડ હોવાનું તે રાજકોટ એસટી વિભાગમાં સિકયુરીટી આસીસટન્ટ હોવાનું તથા ભુરા શર્ટવાળાનું નામ અજયરાજસિંહ ચુડાસમા હોવાનું તથા તે પણ એસટી વિભાગ રાજકોટમાં સિનીયર સિકયુરીટી ઇન્સપેકટર હોવાનું જણાવ્યું હતું. પોલીસે બંને સામે ગુનો નોંધી બંનેની ધરપકડ કરી લીધી છે. આ બંનેએ બીજા કોઇ આવા ગુના આચર્યા છે કે કેમ? તે અંગે વિશેષ તપાસ સાયલા પીએસઆઇ આર. જે. ગોહિલ અને સ્ટાફે હાથ ધરી છે


નીચે આપેલાં વિધાનોમાં કયા સાચાં છે? જો ખોટું વિધાન હોય તો તેને સાચું લખો:\nબોરોનની ઊણપથી અક્ષ કુંઠિત બને છે.\nજવાબ : આ વિધાન સાચુ છે.\nકોષમાં આવેલા પ્રત્યેક ખનીજ તત્વ તેના માટે આવશ્યક છે.\nજવાબ : આ વિધાન ખોટું છે. કોષમાં આવેલા પ્રત્યેક ખનીજ તત્વ તેના માટે આવશ્યક નથી.\nનાઇટ્રોજન પોષક તત્વના સ્વરૂપમાં વનસ્પતિ વધુ અચલિત છે.\nજવાબ : આ વિધાન ખોટું છે. નાઇટ્રોજન પોષક તત્વના સ્વરૂપમાં વનસ્પતિ વધુ ચલિત છે.\nલઘુપોષક તત્વોની આવશ્યકતા નક્કી કરવી અત્યંત સરળ છે, કારણ કે તેઓ ખૂબ જ ઓછી માત્રામાં જ જરૂરી છે.\nનાઇટ્રોજિનેઝ લોહતત્વ યુક્ત ઉત્સેચક છે.\nનાઇટ્રોજન સ્થાપનમાં NAD રિડક્શન પ્રેરક છે.\nરિડક્ટિવ એમિનેશનમાં ટ્રાન્સએમિનેઝ ઉત્સેચક ભાગ લે છે.\nટ્રાન્સએમિનેશનમાં ગ્લુટેમિક એસિડ, એમિનોજૂથના દાતા તરીકે વર્તે છે.\nસિસ્ટીન અને મિથિયોનીન જેવા એમિનોએસિડના બંધારણમાં સલ્ફર હોય છે.\nબાયોટીન (B₇) અને થાયમીન (B₁) ના બંધારણમાં સલ્ફર હોય છે.\nસાયટોક્રોમ અને ફેરીડૉક્સિનના બંધારણમાં આયર્ન હોય છે.\nમૅગ્નેશિયમ, પ્રકાશસંશ્ર્લેષણ દરમિયાન પાણીનું વિઘટન પ્રેરે છે.\nએમોનિફિકેશન એટલે શું ?\nજવાબ : એમોનિફિકેશન એટલે NO₂ માંથી એમોનિયા બનવાની પ્રકિયા.\nભૂમિમાંથી N₂ કયા સ્વરૂપે મહદ્‌અંશે પ્રાપ્ત થાય છે ?\nજવાબ : નાઈટ્રાઈટ\nવનસ્પતિમાં N₂ સ્થાપના માટે શું જરૂરી છે ?\nજવાબ : ક્લોરોફિલ\nનાઈટ્રોજન સ્થાપનમાં કયો ધટક મહત્વનો છે ?\nજવાબ : નાઈટ્રોજિનઝ\nકીટાહારી વનસ્પતિઓ મોટે ભાગે કેવી ભૂમિમાં વસવાટ કરે છે ?\nજવાબ : કીટાહારી વનસ્પતિઓ મોટે ભાગે લધુ પોષકતત્વો વધારે હોય તેવી ભૂમિમાં વસવાટ કરે છે.\nઅસહજીવી નાઈટ્રોજનસ્થાપક જીવાણુ કયા છે ?\nજવાબ : એઝેટોબૅક્ટર\nવનસ્પતિમાં નાઈટ્રોજનનું શોષણ કેવા સ્વરૂપે થાય છે ?\nજવાબ : વનસ્પતિમાં નાઈટ્રોજનનું શોષણ નાઈટ્રેટ સ્વરૂપે થાય છે.\nકઈ પ્રક્રિયામાં ગ્લુટેમિક ઍસિડ એમિનોજૂથના મુખ્ય દાતા તરીકે વર્તે છે ?\nજવાબ : ટ્રાન્સ એમિનેશન પ્રક્રિયામાં ગ્લુટેમિક ઍસિડ એમિનોજૂથના મુખ્ય દાતા તરીકે વર્તે છે.\nરિડક્ટિવ એમિનેશન માટે કયો ઉત્સેચક જરૂરી છે ?\nજવાબ : રિડક્ટિવ એમિનેશન માટે ગ્લુટામેટ ડીહાઈડ્રોજિનેઝ ઉત્સેચક જરૂરી છે.\nજવાબ : વનસ્પતિ અને પ્રાણીઓ મૃત્યુ પામે ત્યારે તેમના મૃતદેહોનું વિધટન થઈ NH₃ મુક્ત થાય છે. તે પ્રકિયાને એમોનિફિકેશન કહે છે.\nડીનાઈટ્રીફિકેશન કયા પ્રકારની ક્રિયા છે ?\nજવાબ : ડીનાઈટ્રીફિકેશન રિડક્શન પ્રકારની ક્રિયા છે.\nખનીજતત્વોનું પરોક્ષ શોષણ કયા પ્રકારે થાય છે ?\nજવાબ : ખનીજતત્વોનું પરોક્ષ શોષણ પ્રસરણ અને આયનોની ફેરબદલી થી થાય છે.\n‘આયનમાર્ગો’ કયા પ્રકારના વહનમાં જોવા મળે છે ?\nજવાબ : ‘આયનમાર્ગો’ પ્રસરણ પ્રકારના વહનમાં જોવા મળે છે.\nસ્થાયી અને અપ્રસરણશીલ આયનોનું પરોક્ષ સંગ્રહણ કયા સિદ્ધાંત વડે સમજાવાય છે ?\nજવાબ : સ્થાયી અને અપ્રસરણશીલ આયનોનું પરોક્ષ સંગ્રહણ ડોનન-સંતુલન સિદ્ધાંત વડે સમજાવાય છે.\nડોનન-સંતુલન કઈ સપાટીએ થાય છે ?\nજવાબ : ડોનન-સંતુલન કોષરસપટલની સપાટીએ થાય છે.\nઆયન માર્ગો શેના બનેલા હોય છે ?\nજવાબ : આયન માર્ગો પ્રોટીનના બનેલા હોય છે.\nલધુ પોષકતત્વોની માત્રા ઓછી હોય તો તે મહત્વનું કેમ છે ?\nજવાબ : કારણ કે તેઓ વનસ્પતિ માટે વિષકારક છે.\nલેશ (Trace) તત્વો એટલે શું ?\nજવાબ : લેશ તત્વો એટલે જે તત્વો કે જેઓ અતિ અલ્પ માત્રામાં જરૂરી હોય તે.\n'વનસ્પતિઓમાં ઉત્તરજીવિતતા માટે આવેલા બધાં તત્ત્વો આવશ્યક હોતા નથી.' ચર્ચા કરો.\nજવાબ : જમીનમાં કે ભૂમિમાં આવેલા મોટા ભાગનાં ખનિજ તત્વો મૂળ દ્વારા વનસ્પતિઓમાં પ્રવેશી શકે છે. વનસ્પતિમાં પ્રવેશ પામતાં બધાં જ ખનીજ તત્વો આવશ્યક હોતા નથી.વનસ્પતિમાં કેટલાંક તત્વોનું શોષણ અને સંગ્રહ થવાનું કારણ ભૂમિમાં તેમનું સંકેન્દ્રણ ઊંચુ હોય છે.સંશોધન થયેલા 105 તત્વો માંથી 60 કરતાં વધુ તત્વો વનસ્પતિમાં જોવા મળ્યાં છે. દા.ત. કેટલીક વનસ્પતિઓની જાતિઓમાં સેલેનિયમ(Se)નો સંગ્રહ કરે છે.\nજ્યારે કેટલીક વનસ્પતિઓ સોના(AU)નો સંગ્રહ કરે છે.ન્યુક્લિઅર પરીક્ષણ સ્થળોની નજીકમાં ઉગતી વનસ્પતિઓમાં રેડિયો-એક્ટિવ સ્ટ્રોન્શિયમ (Sr) જોવા મળે છે.આમ, વનસ્પતિઓમાં ઉત્તરજીવિતતા માટે આવેલા બધાં તત્ત્વો આવશ્યક હોતા નથી.\nજલસંવર્ધનમાં ખનીજ પોષણ સાથે સંકળાયેલ અભ્યાસમાં પાણી અને પોષક ક્ષારોની શુદ્ધતા જરૂરી કેમ છે ?\nજવાબ : જલસંવર્ધનમાં ખનીજ પોષણ સાથે સંકળાયેલ અભ્યાસમાં ખનીજ તત્વની અગત્યતા અને તેની ઊણપથી સર્જાતાં ચિહ્‌નોનો અભ્યાસ કરવાનો હોય છે.\nઅશુદ્ધ પાણીમાં મોટી સંખ્યામાં અન્ય ખનીજ પોષક તત્વો ઓગળેલા હોય છે. ચોક્કસ ખનીજ પોષક તત્વો પણ અશુદ્ધિઓ ધરાવે છે. જો અશુદ્ધ પાણી અને આવા ખનીજ પોષક તત્વો જલસંવર્ધન અભ્યાસમાં ચોક્કસ ખનીજ તત્વની આવશ્યકતા નક્કી કરવામાં ઉપયોગ કરવામાં આવે, તો અશુદ્ધિઓ ચોક્કસ પરીણામ નક્કી કરવામાં અવરોધ સર્જે અથવા ખોટા પરિણામ પ્રાપ્ત થાય.\nમાટે, જલસંવર્ધનમાં ખનીજ પોષણ સાથે સંકળાયેલ અભ્યાસમાં પાણી અને પોષક ક્ષારોની શુદ્ધતા જરૂરી છે.\nઉદાહરણ સહિત સમજાવો : ગુરુપોષક તત્વો, લઘુપોષક તત્વો, ઉપયોગી પોષક તત્વો, વિષારી તત્વો અને આવશ્યક તત્વો.\nજવાબ : ગુરુપોષક તત્વો : - જે પોષક તત્વો સામાન્ય રીતે વનસ્પતિઓની પેશીઓમાં શુષ્ક પદાર્થના 10 m mole kg־¹ થી વધુ માત્રામાં આવેલા હોય તેને ગુરુપોષક તત્વો કહે છે.\nઉદાહરણ : કાર્બન, હાઈડ્રોજન, ઑક્સિજન, નાઈટ્રોજન, ફૉસ્ફરસ, કેલ્શિયમ, મેગ્નેશિયમ, પોટેશિયમ અને સલ્ફર.\nલઘુપોષક તત્વો : - જે પોષક તત્વો સામાન્ય રીતે વનસ્પતિઓની પેશીઓમાં શુષ્ક પદાર્થના 10 m mole kg־¹ થી ઓછી માત્રામાં આવેલા હોય તેને ગુરુપોષક તત્વો કહે છે.\nઉદાહરણ : આયન (લોહ), મેંગેનીઝ, કૉપર, મોલિબ્ડેનમ, ઝિંક, બોરોન, ક્લોરિન અને નિકલનો સમાવેશ થાય છે.\nઉપયોગી પોષક તત્વો : જે પોષક તત્વો ઉચ્ચ વનસ્પતિઓને ગુરુ અને લધુ પોષક તત્વો ઉપરાંત જરૂરી હોય તેને ઉપયોગી પોષક તત્વો કહે છે.\nઉદાહરણ : સોડિયમ, સિલિકોન, કોબાલ્ટ અને સેલેનિયમ\nવિષારી તત્વો : કોઈ પણ ખનીજ તત્વો વનસ્પતિમાં વિષારી અસરો ઉત્પન્ન કરે તો તેને વિષારી તત્વો કહેવાય છે.\nઉદાહરણ : મેંગેનીઝનું વધારે પ્રમાણ\nઆવશ્યક તત્વો : આવશ્યક ખનીજ તત્વો વનસ્પતિના વિવિધ કાર્યો માટે જરૂરી છે.\nકોષોના રચનાત્મક તત્વો – કાર્બન, હાઇડ્રોજન, ઓક્સિજન અને નાઇટ્રોજન.\nઊર્જા સંબંધિત રાસાયણિક સંયોજનોના ઘટકો - હરિત દ્રવ્યમાં મેગ્નેશિયમ અને ATP નાં બંધારણમાં ફોસ્ફરસ.\nવનસ્પતિઓના ઓછામાં ઓછી પાંચ ઊણપનાં લક્ષણો આપો. તેનું વર્ણન કરો અને ખનીજોની ઊણપથી તેમનો સહસંબંધ સ્પષ્ટ કરો.\nજવાબ : વનસ્પતિઓ દ્વારા દર્શાવાતા ઊણપીય લક્ષણોમાં ક્લોરોસીસ, નેક્રોસિસ, વનસ્પતિની કુંઠિત વૃદ્ધિ, કસમયે પર્ણો અને કલિકાઓનું ખરી પડવું અને કોષવિભાજન અવરોધાય વગેરેનો સમાવેશ થાય છે.\nક્લોરોસીસ : ક્લોરોફિલનો ઘટાડો કે વ્યય થવાથી પર્ણો પીળા બને છે. તેને ક્લોરોસીસ કહે છે. આ લક્ષણ N, K, Mg, S, Fe, Mn, Zn અને Mo ની ઉણપને લીધે સર્જાય છે.\nનેક્રોસિસ : નેક્રોસિસમાં મુખ્યત્વે પેશીઓનું મૃત્યુ થાય છે. આ લક્ષણ Ca, Mg, Cu અને K ની ઉણપને કારણે થાય છે.\nવનસ્પતિની કુંઠિત વૃદ્ધિ : આ લક્ષણ N, Ca, Fe, B, Mo અને CI ઉણપને કારણે થાય છે.\nકસમયે પર્ણો અને કલિકાઓનું ખરી પડવું : N, S તેમજ Mo ની સાંદ્રતા ઓછી થવાને લીધે વનસ્પતિઓમાં કસમયે પર્ણો અને કલિકાઓ ખરી પડે છે.\nકોષવિભાજન અવરોધાય : N, K, S અને Mo ના ઓછા પ્રમાણને કારણે સર્જાય છે.\nકેટલીક વનસ્પતિઓમાં ઊણપનાં લક્ષણો સૌથી પહેલા તરુણ ભાગમાં જ જોવા મળે છે, જ્યારે કેટલીક અન્ય વનસ્પતિઓમાં પરિપક્વ અંગોમાં કેમ જોવા મળે ?\nજવાબ : પ્રત્યેક તત્વ વનસ્પતિઓમાં એક કે વધુ ચોક્કસ સંરચનાત્મક અને કાર્યાત્મક ભૂમિકા ધરાવે છે. વનસ્પતિઓ કેટલાક બાહ્યાકાર ફેરફારો દર્શાવે જ્યારે કોઈ નિયત તત્વની ગેરહાજરી હોય.આવા બાહ્યાકાર ફેરફારો કોઈ ચોક્કસ તત્વની ઉણપનું સૂચન કરે છે.આવાં તત્વો વહનશીલ કે અવહનશીલ હોય શકે છે.\nજ્યારે તત્વ અવહનશીલ હોય છે અને પરિપક્વ અંગમાંથી બહાર નીકળતા નથી ત્યારે અપર્યાપ્તતાના લક્ષણો તરુણપેશીમાં પહેલાં જોવા મળે છે.વનસ્પતિઓમાં સક્રિય રીતે વહન પામતા તત્વો જે તરુણ, વિકાસશીલ પેશીઓમાં નિકાસિત થાય છે, તેવા કિસ્સામાં અપર્યાપ્તતાના લક્ષણો (ચિહનો) જીર્ણ પેશીઓમાં પહેલાં જોવા મળે છે.\nઉદાહરણ તરીકે નાઇટ્રોજન, પોટેશિયમ અને મૅગ્નેશિયમની ઉણપના લક્ષણો સૌ પ્રથમ જીર્ણ પામેલ પર્ણોમાં જોવા મળે છે. જીર્ણ પર્ણોમાં, તે તત્વ ધરાવતા જેવિક અણુઓનું વિઘટન થાય છે. જેથી તરુણ પર્ણામાં તેમના વહનને શક્ય બનાવે છે.\nધારો કે એક વનસ્પતિમાં એકથી વધારે તત્વોની ઊણપનાં લક્ષણો જોવા મળે છે તો પ્રાયોગિક રીતે તમે કેવી રીતે તેને ચકાસશો કે કયા ખનીજ તત્વની ઊણપ છે ?\nજવાબ : ધારો કે એક વનસ્પતિમાં એકથી વધારે તત્વોની ઊણપનાં લક્ષણો જોવા મળે છે તો પ્રાયોગિક રીતે તેને ચકાસવા માટે જલસંવર્ધન, વાતસંવર્ધન અને રસાયણ સંવર્ધન જેવી પદ્ધતિઓનો ઉપયોગ કરી શકાય. તેમા પણ જલસંવર્ધન પદ્ધતિ વધુ પ્રચલિત છે.\nજલસંવર્ધનમાં વધારે પ્રમાણમાં પોષક દ્વાવણ બનાવવામાં આવે છે જેમાં વનસ્પતિના જરૂરી બધાજ પોષક તત્વો આવરી લેવાય છે.પછી બીજા પોષકદ્રાવ્યો એવા બનાવવામાં આવે છે જેમા એક ચોક્ક્સ પોષક તત્વોની ઉણપ હોય.આવા પોષક દ્રાવ્યમાં વનસ્પતિઓને ઉછેરતા તે તત્વની ગેરહાજરી જોઈ શકાય છે.\nઆમ એક કરતાં વધારે પ્રયોગના અંતે જે ચોક્કસ ખનીજ તત્વની ઉણપ હોય તે શોધી શકાય છે.\nવનસ્પતિઓ દ્વારા ખનીજોનું શોષણ કેવી રીતે થાય છે ?\nજવાબ : વનસ્પતિઓ દ્વારા ખનીજ તત્વોનું શોષણની ક્રિયાવિધિનો અભ્યાસ અલગ તારવેલા કોષો, પેશીઓ અથવા અંગોમાં કરવામાં આવે છે.\nવનસ્પતિઓ દ્વારા ખનીજ તત્વોનું શોષણ બે તબક્કામાં થાય છે.\nપ્રથમ તબક્કો : આયનોનું અપદ્રવ્ય પથ દ્વારા કોષો વચ્ચેના બાહ્ય અવકાશ (Outer Space) અથવા મુક્ત અવકાશ (Free Space) માં ઝડપથી અંત:ગ્રહણ થાય છે, જે નિષ્કિય વહન છે.\nબિજો તબક્કો : આયનોનું કોષના આંતરિક અવકાશ (Inner Space)માં ધીમું વહન થાય છે. જે સંદ્રવ્ય પથ છે.\nઅપદ્રવ્ય પથમાં આયનોનું નિષ્ક્રિય વહન સામાન્ય રીતે આહનઆહન માર્ગ (ચેનલ) તથા પસંદગીશીલ છિદ્ર તરીકે વર્તતા પારપટલ પ્રોટીન દ્વારા થાય છે. જ્યારે સંદ્રવ્ય પથમાં આયનોનો પ્રવેશ અને નિકાલ માટે ચયાપચયક ઊર્જાની આવશ્યકતા હોવાથી તે સક્રિય પ્રકિયા છે.\nખનીજ આયનો મૂળ દ્વારા પરોક્ષ કે સક્રિય રીતે ખેંચાય છે. આયનોના વહનને સામાન્ય રીતે ફ્લક્સ (Flux) કહે છે. બહારથી કોષમાં થતાં ખનીજ આયનના વહનને ઈનક્લક્સ(Influx) કહે છે. જ્યારે કોષમાંથી બહાર તરફ થતાં વહનને ઈફ્લક્સ (Eflux) કહે છે.\nરાઈઝોબિયમ દ્વારા વાતાવરણીય નાઇટ્રોજનનું સ્થાપન કરવા માટેની જરૂરી શરતો કઈ છે ? અને N2 સ્થાપનમાં તેમની ભૂમિકા શું છે?\nજવાબ : રાઈઝોબિયમ દ્વારા વાતાવરણીય નાઇટ્રોજનનું સ્થાપન કરવા માટેની જરૂરી શરતો નીચે પ્રમાણે છે.\n1. પર્યાપ્ત ઊર્જા ATP ની પ્રાપ્તિ\n2. રિડક્શન માટે હાઈડ્રોજન-દાતા\n3. અજારક સ્થિતિની જાળવણી\n4. નાઈટ્રોજીનેઝ ઉત્સેચકની ક્રિયાશીલતા\nસહજીવી જેવિક નાઇટ્રોજન સ્થાપનના કેટલાક પ્રકારોનું જૂથ જાણીતું છે. આ બધામાં મુખ્યત્વે શિમ્બી વનસ્પતિઓના મૂળ (Legume) અને બેક્ટેરિયા (જીવાણુ) વચ્ચે સંબંધ સ્થપાયેલો હોય છે. અલ્ફાલ્ફા (રજકો), સ્વીટ ક્લોવર (કપીલો), વટાણા, મસૂર, બગીચાના વટાણા, બ્રોડ બીન્સ (બાફળા), ક્લોવર બીન (ગંગેટી) (વાલ) વગેરેના મૂળમાં દંડાકાર રાઈઝોબિયમ પ્રજાતિ આ પ્રકારનો સંબંધ ધરાવે છે.\nસૌથી સામાન્ય સહજીવન મૂળની ગાંઠોના સ્વરૂપમાં થાય છે. આ ગાંઠો મૂળ પરના બહિરુદ્‌ભેદ છે. (મૂળગંડિકાઓ). લેગ્યુમિનોસ સિવાયની વનસ્પતિઓ(દા.ત. એલ્નસ)ના મૂળ પર સૂક્ષ્મ જીવ ફેંન્કિયા (Frankia) સ્થાપક ગ્રંથિઓ ગંડિકાઓ ઉત્પન્ન કરે છે.\nરાઇઝોબિયમ અને ફેંન્કિયા બંને ભૂમિમાં મુક્ત જીવી છે, પરંતુ સહજીવીના રૂપમાં વાતાવરણીય નાઇટ્રોજનનું સ્થાપન કરી શકે છે.\nમૂળગંડિકાના નિર્માણ માટે કયા તબક્કા સંકળાયેલા છે ?\nજવાબ : મૂળગંડિકા નિર્માણમાં યજમાન વનસ્પતિઓના મૂળ તેમજ રાઈઝોબિયમ બેક્ટેરિયા વચ્ચે થતી ઘણી શ્રેણીબદ્ધ આંતર ક્રિયાઓ સંકળાયેલ છે.\nગંડિકા નિર્માણના ચાર તબક્કાઓ નીચે મુજબ છે :\nસોયાબિનમાં મૂળગંડિકાનો વિકાસ\nરાઇઝોબિયમ બહુગુણન પામીને મૂળની આસપાસ વસાહત રચે છે અને અધિસ્તર અને મૂળરોમના કોષો સાથે જોડાઈ જાય છે. મૂળરોમમાં વહન પામે છે અને જીવાણુ મૂળરોમમાં પ્રવેશે છે.\nએક સંક્રમિત તાંતણા જેવી રચના ઉત્પન્ન થાય છે. જે જીવાણુને મૂળના બાહ્યક (Cortex) સુધી લઈ જાય છે કે જ્યાં તેઓ ગંડિકા નિર્માણની શરૂઆત કરે છે.\nત્યાર બાદ જીવાણુ તાંતણાથી મુક્ત થઈને કોષોમાં દાખલ થાય છે.\nજ્યાં તે વિશિષ્ટ નાઈટ્રોજન સ્થાપન કોષોમાં વિભેદન પામે છે. આ પ્રકારે ગંડિકાનું નિર્માણ થાય છે. જે યજમાનની વાહક પેશી સાથે પોષક તત્વોની આપલે માટે સંકળાય છે. આ ઘટનાક્રમ ઉપરની આકૃતિ માં દર્શાવેલ છે.


ઠગ/અણધારી હાર - વિકિસ્રોત\n← મૂંઝવણ ઠગ\n૧૯૩૮ આયેશા →\nઆગ લાગી શું ? હું બહાર દોડી આવ્યો. મારાં રહ્યાંસહ્યાં માણસોએ કોલાહલ મચાવ્યો, હથિયારથી સજ્જ થયેલા કેટલાક સૈનિકો મારું રક્ષણ કરવા મારી પાસે આવી ગયા, મને શક પડ્યો કે દુશ્મનો અહીં આટલામાં જ હશે અને આ ગભરાટનો લાભ લઈ અમારા ઉપર તૂટી પડ્યા હશે. એક બાજુએથી અગ્નિ અને બીજી બાજુએથી દુશ્મન, એમ બંને સામે યુદ્ધ કરવાનો ભયંકર પ્રસંગ અમારે માટે આવ્યો. માણસો પૂરતા હતા નહિ છતાં મેં હુકમ કર્યો :\n‘આગ બુઝાવી નાખો. તંબુઓ તોડી પાડો અને જે અજાણ્યો માણસ લાગે તેને જીવતો જવા ન દેશો !’\nહું આટલું કહી રહ્યો એટલામાં છાવણીની એક બાજુએથી માણસો ધસતાં હોય એવો આભાસ થયો. મારા સૈનિકોને મેં એકદમ તે બાજુએ દોડાવ્યા અને તત્કાળ મારા તંબુમાં જ અગ્નિનો એક મોટો ભડકો નીકળી આવ્યો. હું પાછો ફરી તંબુમાં પેઠો. મારી વહાલી ચીજો તંબુમાં પડેલી હતી, તે કાઢી લેવાની મને તીવ્ર લાલસા થઈ. અંદરથી જ્વાલાઓ બહાર આવતી દેખાવા લાગી છતાં એ લાલસાને હું રોકી શક્યો નહિ, અને હુકમ આપી હું તત્કાળ તંબુમાં દોડ્યો. તંબુમાં જતાં બરોબર મેં શું જોયું ?\nમારા બેસવાના સ્થાન આગળ શાંતિથી પેલો યુવક ઊભો હતો. આશ્ચર્ય અને ક્રોધની લાગણી અચાનક મારા હૃદયમાં ઉદ્દભવી. શું મારી વ્યથાની મશ્કરી કરવા આમ હસતું મોં રાખી તે ઊભો હતો ?\n‘શયતાન !’ હું એકદમ પુકારી ઊઠ્યો. 'શયતાન ! તારું હવે આવી બન્યું માનજે !’\n‘ના જી, હજી આવી બનવાને વાર છે.' તેણે સ્વસ્થતાથી કહ્યું. ક્રોધના આવેશમાં હું થરથરી રહ્યો, અને મારે કહેવાનું હું કહી શક્યો નહિ. તે આગળ વધ્યો અને વધતે વધતે બોલ્યો :\n‘આપ શયતાન કહો કે ફિરસ્તો ! પરંતુ આપ ભૂલી જાઓ છો, કે મેં પ્રથમથી જ આ છાવણી ઉઠાવવાની સૂચના આપને કરી હતી.'\n'હરામખોર !’ હું આવેશમાં બોલ્યો, ‘તારી સૂચનાની મને જરૂર નથી. અમે અમારું ફોડી લેવા શક્તિમાન છીએ. અહીંથી ચાલ્યો જા નહિ તો-'\nહું અટકી ગયો. મારી પાસે કાંઈ જ હથિયાર નહોતું.\n‘હું ચાલ્યો જઈશ. પણ તે પહેલાં તમારે તંબુની બહાર જવું પડશે.' તેણે ઉદ્ધતાઈથી જવાબ આપ્યો.\n'કાળા માણસોના હુકમ માનવા અમે સર્જાયા નથી. તેમના ઉપર તો હુકમ કરવાને જ અમે સર્જાયા છીએ !’ મારો આવેશ રોકાતો નહોતો.\nતે હસી પડ્યો અને બોલ્યો : ‘રાવણને પણ એવું જ અભિમાન હતું ! હુકમ માનો અગર ન માનો, પણ જુઓ, આ અગ્નિ તમારી નજીક આવી પહોંચે છે. બહાર નીકળો, જલદી બહાર નીકળો -'\n‘હું બળી જઈશ પણ બહાર નહિ જાઉં.' હું મમતે ચડ્યો. મમત ઘણી વખત સત્ય વસ્તુને સ્વીકારતાં અટકાવે છે.’\nજોતામાં એક ટોળું અમારી આગળ આવી રસ્તો રોકી ઊભું. આગ, ઝપાઝપી અને બુમરાણની ગૂંચવણ વચ્ચે વૃદ્ધ સાધુએ પેગડા ઉપર ઊભા થઈ મારી ટોપી મારે માથેથી ખેંચી લીધી. અંધારું આ જગાએ વિશેષ હતું અને પાછળ બળતા તંબુઓનું અજવાળું કોઈને પણ ઝંખવી નાખે એવી સ્થિતિ ઊભી કરતું હતું.\n‘દૂર હઠો ! અહીં કેમ ફાંફાં મારો છો ? તમારું સ્થાન તો લશ્કરીઓ સામે છે.' સાધુએ મોટેથી ત્રાડ પાડી.\nટોળું અટક્યું - સાધુને ટોળાનાં માણસો ઓળખતા લાગ્યાં.\n‘જય નારાયણ !’ ટોળામાંથી એક અવાજ આવ્યો. ‘સાહેબ તંબુમાંથી નાસી ગયા લાગે છે. તેની ખોળમાં છીએ.'\n‘અરે હા ! તે હમણાં જ છટકી ગયો. એને પકડતાં એની ટોપી મારા હાથમાં આવી, અને એ નાસી છૂટ્યો. અમે એની પાછળ જ છીએ. ચાલો, ખસી જાઓ વચમાંથી ! તમારે એની પાછળ પડવાની જરૂર નથી.' આટલું બોલી વૃદ્ધ સાધુએ મારી ટોપી ટોળા તરફ ફેંકી અને ઘોડાને એડી મારી તે આગળ વધ્યો, તેને જવાની જગા થઈ. હું ટટાર થયો અને તેની જોડે જોડે જ મેં પણ ઘોડાને આછા અંધકારમાં દોડાવી મૂક્યો.\n"https://gu.wikisource.org/w/index.php?title=ઠગ/અણધારી_હાર&oldid=74903" થી મેળવેલ


This page is printed from: http://www.akilanews.com/Main_news/Print_news/08-03-2021/244027\nબંગાળમાં ૪ ટર્મના ધારાસભ્ય સોનાલી ગુહા ભાજપમાં જોડાશે\nમમતા બેનર્જીના વધુ એક નિકટના સાથી છૂટા પડશે : પશ્ચિમ બંગાળ વિધાનસભા ચૂંટણી માટે ટિકિટ ન મળતાં નેતાએ નારાજ થઈને પક્ષ બદલવાની તૈયારી દર્શાવી\nકોલકાતા, તા. ૮ : તૃણમૂલ કોંગ્રેસ પ્રમુખ મમતા બેનર્જીના નિકટના અને પાર્ટીમાંથી ચાર વખત ધારાસભ્ય રહી ચૂકેલાં સોનાલી ગુહા ભાજપમાં જોડાશે. પશ્ચિમ બંગાળ વિધાનસભા ચૂંટણી માટે ટિકિટ ન મળતાં રવિવારે તેમણે કહ્યું કે, તે ભાજપમાં જોડાશે. તેમણે પત્રકારોને કહ્યું કે, ભાજપના રાષ્ટ્રીય ઉપાધ્યક્ષ મુકુલ રોયે તેમને પાર્ટી કાર્યાલય આવીને પાર્ટીમાં જોડાવવા અનુરોધ કર્યો છે.\nતેમણે કહ્યું કે, મુકુલદાએ કાલે બપોરે એક વાગ્યે મને હોસ્ટિંગ્સ કાર્યાલયમાં બોલાવી છે. ત્યાં હું ભાજપમાં જોડાઇશ. પશ્ચિમ બંગાળ વિધાનસભાના પૂર્વ ઉપાધ્યક્ષ ગુહાએ કહ્યું કે, તેમણે ક્યારેય વિચાર્યું નહોતું કે આ નિર્ણય લેવો પડશે. સતગછિયાના ધારાસભ્ય ગુહાએ આરોપ મૂક્યો કે, તૃણમૂલ કોંગ્રેસમાં તેમને સન્માન નહીં મળ્યો. પશ્ચિમ બંગાળ વિધાનસભા ચૂંટણીમાં તેમને ટિકિટ ન મળતાં તૃણમૂલ કોંગ્રેસના કેટલાક નેતાઓએ નારાજગી વ્યક્ત કરી હતી.\nસતગછિયાથી ચાર વખત ધારાસભ્ય તરીકે ચૂંટાયેલા સોનાલી ગુહાને જ્યારે ખબર પડી કે, તેમને આ વખતે ટિકિટ આપવામાં આવી નથી, તો તેઓ રડી પડ્યાં હતાં. એક સમયે મુખ્યમંત્રી મમતા બેનર્જીના નિકટના સાથી રહેલાં ગુહાએ કહ્યું કે, ભગવાન મમતા દીદીને સારી સમજ આપે. હું શરૂઆતથી તેમની સાથે છું.


સ્ટેનફોર્ડે ઈંગ્લેન્ડ-વિન્ડિઝના બોર્ડ જોડે જંગી રકમના કરાર કર્યા હતા\nસ્ટેનફોર્ડને રૃપિયા ૩૮૫ અબજની છેતરપિંડી બદલ ૧૧૦ વર્ષની જેલ\nસ્ટેનફોર્ડને કારણે વિન્ડિઝના કેટલાક ક્રિકેટરો પણ પાયમાલ થયા હતા\nએક સમયે ઈંગ્લેન્ડ અને વેસ્ટ ઇન્ડિઝના ક્રિકેટરોને કરોડો કમાવી આપવાના સપના બતાવનારા અમેરિકન ફાયનાન્સર એલન સ્ટાનફોર્ડને નાણાંકિય ગેરરીતિ બદલ ૧૧૦ વર્ષની જેલની સજા ફટકારવામાં આવી છે. સ્ટેનફોર્ડ પર આરોપ છે કે તેણે રોકાણકારો સાથે આશરે રૃપિયા ૩૮૫ અબજની છેતરપિંડી કરી હતી. સ્ટેનફોર્ડને સજા થતાં તેની સાથે જોડાણ કરનારા ઈંગ્લેન્ડના ક્રિકેટ બોર્ડને માટે શરમજનક સ્થિતી સર્જાઇ છે. વેસ્ટ ઇન્ડિઝના કેટલાક ક્રિકેટરોએ પણ વધુ વળતર મેળવવા માટે સ્ટેનફોર્ડની કંપનીમાં પોતાની આખી જીંદગીની કમાણી લગાવી હતી અને તેઓ પાયમાલ થયાં હતા. માર્ચમાં જ સ્ટેનફોર્ડ તેની સામેના ૧૪માંથી ૧૩ આરોપમાં દોષી સાબિત ઠર્યો હતો. અમેરિકન શુગર ડેડી તરીકેની એક સમયે ઓળખ ધરાવતા સ્ટેન ફોર્ડે એન્ટીગામાં આંતરરાષ્ટ્રીય ક્રિકેટના આયોજનથી માંડીને ઈંગ્લેન્ડ અને વેસ્ટ ઇન્ડિઝના ક્રિકેટ બોર્ડને જંગી રકમ ચુકવીના માલામાલ કરી દેવાના સપના દેખાડયા હતા. વૈભવી લાઇફસ્ટાઇલ અને વાક્ચાતુર્યને કારણે બધાને આંજી નાખનારા સ્ટેનફોર્ડ પર ઈંગ્લેન્ડના ક્રિકેટ બોર્ડે ભરોસો કર્યો હતો. ઈસીબી બીસીસીઆઇની આઇપીએલને ટક્કર આપવા માંગતું હતુ અને તેના કારણે તેઓ સ્ટેનફોર્ડ સાથે જોડાયા હતા. જો કે અમેરિકન રેગ્યુલેટર્સની તપાસના પરિણાંમે સ્ટેનફોર્ડે કાગળ પર ઉભુ કરેલું નાણાંકિય સામ્રાજ્ય કકડભૂસ થયું હતુ. તેની ૨૦૦૯માં ધરપકડ થઇ હતી અને ત્યાર બાદ તે જામીન વિના ત્રણ વર્ષની જેલ ભોગવી ચુક્યો છે.\nજેલમાં સાથીકેદીઓએ સ્ટેનફોર્ડને માર માર્યો હતો અને તેના કારણે તેની સામેની ટ્રાયલ વિલંબમાં પડી હતી. જો કે સ્ટેનફોર્ડ તેની સામેના તમામ આક્ષેપ નકાર્યા હતા અને ડિસ્ટ્રીક્ટ જજ ડેવિડ હિટનેરને કહ્યું હતુ કે, મેં કોઇની સાથે છેતરપિંડી કરી નથી.\nસ્ટેનફોર્ડે વર્ષ ૨૦૦૮માં ઈંગ્લેન્ડ અને વેસ્ટ ઇન્ડિઝ વચ્ચે બે કરોડ પાઉન્ડની એક ટ્વેન્ટી-૨૦ મેચનું આયોજન કરીને ક્રિકેટ જગતમાં આગવી ઓળખ ઉભી કરી હતી. ફેશન વર્લ્ડ સાથે જોડાયેલા સ્ટેનફોર્ડે ઈંગ્લેન્ડના ખેલાડીઓની પત્નીઓ તેમજ ગર્લફ્રેન્ડઝ સાથે ખેંચાવેલી તસવીરે પણ ભારે વિવાદ જગાવ્યો હતો.


અંતરનો પસ્તાવો | Gujarati Tragedy Story | Bhavna Bhatt\nGujarati Story : #6106 Gujarati Story Tragedy : #956\nજિંદગી ભાઈ પતંગ\nઅચાનક જિંદગીમાં બનેલી એવી ઘટના જે અજાણતાં થઈ હોય પણ એનો પસ્તાવો અંતરથી જીવનભર રહે છે. અને નિમિત્ત બની જવાય છે અને અંતરનો પસ્તાવો કરવાં છતાંય જે નુકસાન મોટું થાય છે એ ભરપાઈ થઈ શકતું નથી અને રહી જાય છે જીવનભર એ ઘા. અને એટલે જ ના સાક્ષી મળે છે અને ના સાબિતી મળે છે. અને જિંદગી એમ જ એક બોજ બની જાય છે. આ વાત છે પચ્ચીસ વર્ષ પહેલાંની.\nદક્ષિણી એરીયામા આવેલી એક સોસાયટીમાં બનેલી આ વાત છે. ઉત્તરાયણનો દિવસ હતો, બધાં ધાબા પર પતંગ ચગાવતા હતાં. અનિલભાઈ અને મીના બહેન નીચે હતાં, જમીને સહેજ આડા પડખે થયાં હતાં. એમણે રેખા અને દિનેશ ને સલાહ અને સૂચનાઓ આપી ઉપર મોકલ્યા હતા કે અમે કલાક રહી ને ઉપર આવીએ છીએ. રેખા ની ઉંમર ત્યારે તેર વર્ષની હતી.\nઅને દિનેશની ઉંમર નવ વર્ષની હતી. આજુબાજુના ધાબા એક બીજાને અડતા હતા. એ ઉંમર નો પ્રભાવ હોય છે માતા પિતા ગમે એટલી શિખામણ આપે પણ એ ધ્યાનમાં નથી લેવાતી અને પછી રહી જાય છે અફસોસ. આજુબાજુના બધાં નાનાં મોટાં ધાબાં પર હતાં. રેખા અને દિનેશ પતંગ ચગાવતા હતાં. એક પછી એક પતંગો કપાતા હતાં અને બૂમાબૂમ સંભળાતી હતી. " એ કાપ્યો છે.". લપેટ ભાઈ લપેટ રે. અને પછી ચિચિયારીઓ પાડીને આનંદ મનાવતા હતા. ધાબા પર સ્પીકરો મૂકી ને ગીતો વગાડતાં હતાં. ચારેબાજુ ઉત્સાહનો માહોલ રચાયો હતો. રેખા અને દિનેશનો એ પતંગ કપાઈ ગયો એટલે બાળસહજ ક્રિયા. પતંગો હતા પણ કપાયેલા પતંગ પકડવાની મઝા જ અલગ છે. એક મોટો ચંદેરી પતંગ ભાર દોરીમાં આવ્યો એ પકડવા બન્ને ભાઈ બહેન દોડ્યા અને અગાશીની પાળી પર ચઢ્યા અને પતંગ કોણ પહેલો પકડે એ હરિફાઈમાં રેખાના હાથનો ધક્કો દિનેશ ને અજાણતાં વાગી ગયો અને દિનેશ સીધો જ નીચે પડ્યો..એ સાથે જ એનું આટલા ઉપરથી પડવાને લીધે માથું ફૂટી ગયું. અને એ ત્યાં જ લોહી ના ખાબોચિયાંમાં જ અંતિમ શ્વાસ લીધો.\nલોકો ઉપરથી નીચે ઉતરી આવ્યા. ટેપમાં વાગતા ગાયનો બંધ થઈ ગયા. એક ભય અને સન્નાટા અને માતમ નો માહોલ છવાઈ ગયો. રેખા તો ડર ની મારી ભયભીત થઈ ને બાથરૂમ માં પૂરાઈ ગઈ. બૂમાબૂમ સાંભળી ને અનિલભાઈ અને મીના બેન બહાર આવ્યા અને પોક મૂકીને રડી પડ્યા. દિનેશના જન્મ પછી સંતાનો ના થાય એનું ઓપરેશન કરાવી દીધું હતું. આજુબાજુના લોકો એ કેમ આ બન્યું એ કહ્યું. એટલે અનિલભાઈ એ રેખા ને સમજાવી, ફોસલાવીને બાથરૂમ નો દરવાજો ખોલાવી ને એને બહાર કાઢી.\nસમય જતાં રેખા ભણીને બેંક માં નોકરી એ લાગી. અને સાંજે આવીને આજુબાજુના છોકરાઓને ભણાવતી. અનિલભાઈ અને મીના બેને રેખા ને લગ્ન કરવા ખૂબ સમજાવી પણ એ કહે અંતરનો પસ્તાવો છે કે ભાઈ મારા લીધે ના રહ્યો. હું લગ્ન નહીં કરું. અને આખી જિંદગી તમારી સેવા ચાકરી કરીશ. સગાંવહાલાં અને આજુબાજુના લોકો અને બેંકનાં સ્ટાફ ના લોકો એ પણ રેખાને સમજાવી પણ રેખા એક જ વાત કરે છે. "મારે લગ્ન નથી કરવા"\nઆજે પણ ઉત્તરાયણ ના દિવસે રેખા ઉપવાસ કરે છે અને. ગરીબોને મદદ કરે છે. પોતાના ભાઈની યાદમાં રેખા આજે પણ અંતરથી પસ્તાવો કરીને ભાઈની માફી માંગે છે. લગ્ન કર્યા વગર માતા-પિતાની સેવાનો ભેખ ધરીને જીવે છે.


twitter tweet Subscription model CEO Jack Dorsey ap – News18 Gujarati\nHome » photogallery » tech » TWITTER TWEET SUBSCRIPTION MODEL CEO JACK DORSEY AP\ntweet કરવા માટે હવે આપવા પડશે પૈસા? Twitter કરી રહ્યું છે આ પ્રકારનું ખાસ પ્લાનિંગ\nટ્વિટરના ડેઇલી એક્ટિવ યુઝરમાં (mDAU) 186 મિલિયનનો વધારો થવા છતાં વિજ્ઞાપન આવકમાં ઘટાડો આવ્યો છે.\n| July 24, 2020, 15:42 IST\nનવી દિલ્હીઃ માઈક્રો બ્લોગિંગ સાઈટ ટ્વિટર (Twitter) રેવન્યૂમાં ઘટાડાના પગલે પૈસા કમાવવા માટે સબ્સક્રિપ્શન મોડલનો ઓપ્શન શોધી રહી છે. ટ્વિટરના ફાઉન્ડર અને સીઈઓ જૈક ડોર્સી (CEO Jack Dorsey)એ ગુરુવારે કહ્યું હતું કે, કંપની પૈસા કમાવવા માટે સબ્સક્રિપ્શન મોડલ (Subscription model) અંગે વિચાર કરી રહી છે. કારણ કે ટ્વિટરની આવકનો મુખ્ય સોર્સ જ વિજ્ઞાપન છે. છેલ્લા કેટલાક સમયથી આમા ઘટાડો નોંધાયો છે. એટલા માટે કંપની રેવન્યૂ જનરેટ કરવા માટે બીજા વિકલ્પ શોધી રહી છે. આનાથી ખબર પડે છે કે જૈક ડોર્સીએ નિશ્વિત રૂપથી બીજી ત્રિમાસિકમાં આવકના પરિણામોને જોતા નવી રણનીતિ બનાવવા અંગે સંકેત આપ્યા છે.\nસબ્સક્રિપ્શન મોડલ ઉપર કરી શકે છે ટેસ્ટઃ નિષ્ણાંતો પ્રમાણે ડેઇલી એક્ટિવ યુઝરમાં (mDAU) 186 મિલિયનનો વધારો થવા છતાં વિજ્ઞાપન આવકમાં ઘટાડો આવ્યો છે. (CEO Jack Dorseyની તસવીર)\nસીએનએનની એક રિપોર્ટ પ્રમાણે જૈક ડોર્સીએ ગુરુવારે કહ્યું હતું કે, કંપની સબ્સક્રિપ્શન મોડલ ને ટેસ્ટ કરી શકે છે. જોકે, અત્યારે શરુઆતના તબક્કામાં છે. પરંતુ કંપની આને ક્યારે લોન્ચ કરશે એ અંગે કોઈ ખુલાસો થયો નથી.\nકેટલાક સમય પહેલા ટ્વીટરમાં જોબ માટે એક એડ પોસ્ટ કરવામાં આવી હતી જે વાયરલ થતાં જાણવા મળ્યું હતું કે, ટ્વિટર સબ્સક્રિપ્શન મોડલ અંગે પ્લાન કરી રહ્યું છે. રિપોર્ટ પ્રમાણે ગ્રિફોન નામની એક કંપની માટે જોબ પોસ્ટ કરી હતી.\nથોડા સમય પહેલા ટ્વિટર સાઈબર હુમલાની (Big cyber attack on twitter) વાતો સામે આવી હતી. જેમાં હેકર્સે દુનિયાની અનેક મોટી હસ્તીઓના એકાઉન્ટ હેક કરી દીધા હતા. જેમાં પૂર્વ અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ બરાક ઓબામાં, માઈક્રોસોફ્ટના સહ સંસ્થાપક બિલ ગેટ્સ, એમેઝોનના સીઈઓ જૈફ બેઝોસનો સમાવેશ થયો હતો.\nઆ ઉપરાંત અરબપતિ કારોબારી અને ટેસ્લાના સીઈઓ Elon Musk જેવા દુનિયાના 130થી વધારે દિગ્ગજ હસ્તીઓનો સમાવેશ થાય છે. હેકર્સના શિકાર થયેલા લોકો પાસેથી Bitcoinની માંગ કરી હતી. (તમામ પ્રતિકાત્મક તસવીર)


ફિફા વર્લ્ડ કપ:બ્રાઝીલે સર્બિયાને 2-0થી કચડ્યું\nનવી દિલ્હી: પાંચ વખતની વિશ્વ ચેમ્પિયન ટીમ બ્રાઝિલે શાનદાર રમત દાખવતા ફીફા વર્લ્ડકપના ગ્રુપ-ઈ મુકાબલામાં સર્બિયાને ૨-૦થી હરાવી દીધુ છે. સ્પાર્તક સ્ટેડિયમમાં આ જીત સાથે જ બ્રાઝિલે ગ્રુપ-ઈમાં ટોપ પર રહેતા અંતિમ-૧૬ માટે ક્વોલીફાય પણ કરી લીધુ છે. બ્રાઝિલનો હવે પ્રિ-ક્વાર્ટર ફાઈનલમાં મેક્સિકો સાથે મુકાબલો યોજાશે.\nગ્રુપ-ઈમાં અંતિમ-૧૬ માટે ક્વોલીફાય કરનાર બીજી ટીમ સ્વિટ્ઝરલેન્ડ રહી જેણે કોસ્ટારીકા સામેની મેચ ૨-૨થી ડ્રો કરી. મુકાબલામાં બ્રાઝિલ ટીમે શરુઆતથી જ સર્બિયા પર દબોદબો બનાવી રાખ્યો હતો અને તેણે જીત સાથે જ દમ લીધો. પોલિન્હોએ ૩૬મી મિનિટમાં બ્રાઝિલ તરફથી પ્રથમ ગોલ કરી ટીમનુ ખાતુ ખોલાવ્યુ અને સરસાઈને હાફ ટાઈમ સુધી યથાવત રાખી.\nહાફ ટાઈમ સુધી સ્કોર ૧-૦થી બ્રાઝિલના પક્ષમાં હતો. બીજા હાફમાં સર્બિયાએ કેટલીક તકો બનાવી પરંતુ બ્રાઝિલના ડિફેન્સ સામે તેઓ નબળા પુરવાર થયા. બ્રાઝિલના સ્ટાર ખેલાડી નેમાર પાસે પણ ગોલ કરવા માટે કેટલીક તક હતી, પરંતુ તે પોતાના અભિયાનમાં સફળ ન થઈ શક્યો. થિઆગો સિલ્વાએ નેમારના પાસ પર ૬૮મી મિનિટમાં શાનદાર ગોલ કરી ટીમનો સ્કોર ૨-૦ કરી દીધો અને આ અંતરથી બ્રાાઝિલે સર્બિયાની ટીમ પર જીત મેળવી લીધી. બ્રાઝિલે આ વખતે સ્વિટ્ઝરલેન્ડ સામેની મેચ ૧-૧થી ડ્રો કરી હતી, ત્યારબાદ પોતાની બીજી મેચમાં કોસ્ટા રીકાને ૨-૦થી હરાવ્યુ હતું.


પેટ્રોલ-ડીઝલના ભાવઃ આ શહેરોમાં પેટ્રોલના ભાવ 100 રૂપિયાથી નીચે, જુઓ આજના ભાવ | ગુજરાત ટ્રેન્ડ\nપેટ્રોલ-ડીઝલના ભાવઃ આ શહેરોમાં પેટ્રોલના ભાવ 100 રૂપિયાથી નીચે, જુઓ આજના ભાવ\nPosted on December 26, 2021 Author bhuman\tComment(0)\nભારતમાં પેટ્રોલ-ડીઝલના દરઃ દેશની રાજધાની દિલ્હીમાં બાકીના મહાનગરોની સરખામણીમાં પેટ્રોલ-ડીઝલ સૌથી સસ્તું વેચાઈ રહ્યું છે. તે જ સમયે, મુંબઈમાં પેટ્રોલ અને ડીઝલ બંનેના ભાવ મહાનગરોમાં સૌથી વધુ છે. દિલ્હી સિવાય અન્ય મોટા મહાનગરોમાં પેટ્રોલ 100 રૂપિયા પ્રતિ લિટરથી વધુના ભાવે વેચાઈ રહ્યું છે.\nપેટ્રોલ-ડીઝલની કિંમત 26 ડિસેમ્બર 2021: ઓઇલ માર્કેટિંગ કંપનીઓએ પેટ્રોલ અને ડીઝલના નવીનતમ દરો જાહેર કર્યા છે. આજે (રવિવાર) એટલે કે 26 ડિસેમ્બરે પણ રાષ્ટ્રીય બજારમાં વાહન ઇંધણ પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવમાં કોઈ ફેરફાર થયો નથી. ભારતીય પેટ્રોલિયમ માર્કેટિંગ કંપની ઈન્ડિયન ઓઈલ કોર્પોરેશન (IOCL)ના નવીનતમ અપડેટ મુજબ, 26 ડિસેમ્બરે દિલ્હીમાં પેટ્રોલ 95.41 રૂપિયા અને ડીઝલ 86.67 રૂપિયા પ્રતિ લિટર છે.\nદેશનું સૌથી સસ્તું પેટ્રોલ પોર્ટ બ્લેરમાં વેચાઈ રહ્યું છે. જ્યાં પેટ્રોલ 82.96 રૂપિયા અને ડીઝલ 77.13 રૂપિયા પ્રતિ લીટર છે. સાથે જ મેટ્રોની વાત કરીએ તો દિલ્હીમાં પેટ્રોલ-ડીઝલનો દર સૌથી સસ્તો છે. મુંબઈમાં પેટ્રોલ અને ડીઝલ બંનેના ભાવ મહાનગરોમાં સૌથી વધુ છે. દિલ્હી સિવાય અન્ય મોટા મહાનગરોમાં પેટ્રોલ એક સદીથી વધુ વેચાઈ રહ્યું છે. આવો જાણીએ, મહાનગરમાં પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવ…\nદિલ્હીમાં પેટ્રોલના ભાવ 95.41 રૂ પ્રતિ લીટર છે અને ડીઝલના ભાવ 86.67 રૂ પ્રતિ લીટર છે. મુંબઈમાં પેટ્રોલના ભાવ 109.98 રૂ પ્રતિ લીટર છે અને ડીઝલના ભાવ 94.14 રૂ પ્રતિ લીટર છે. કોલકાતામાં પેટ્રોલના ભાવ 104.67 રૂ પ્રતિ લીટર છે અને ડીઝલના ભાવ 89.79 રૂ પ્રતિ લીટર છે. ચેન્નાઈમાં પેટ્રોલના ભાવ 101.40 રૂ પ્રતિ લીટર છે અને ડીઝલના ભાવ 91.43 રૂ પ્રતિ લીટર છે.\nઆ શહેરોમાં પેટ્રોલનો દર 100 રૂપિયા પ્રતિ લિટરથી ઓછો છે ઘણા શહેરોમાં પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવ 100 રૂપિયા પ્રતિ લીટરથી નીચે છે. જેમાં પોર્ટ બ્લેર, નોઈડા, ચંદીગઢ, દેહરાદૂન, રાંચી, શિલોંગ, પણજી, શિમલા, લખનઉ, દિલ્હીનો સમાવેશ થાય છે. ભોપાલમાં પેટ્રોલના ભાવ 107.23 રૂ પ્રતિ લીટર છે અને ડીઝલના ભાવ 90.87 રૂ પ્રતિ લીટર છે. બેંગલુરુમાં પેટ્રોલના ભાવ 100.58 રૂ પ્રતિ લીટર છે અને ડીઝલના ભાવ 85.01 રૂ પ્રતિ લીટર છે.\nપટનામાં પેટ્રોલના ભાવ 105.92 રૂ પ્રતિ લીટર છે અને ડીઝલના ભાવ 91.09 રૂ પ્રતિ લીટર છે. રાંચીમાં પેટ્રોલના ભાવ 98.52 રૂ પ્રતિ લીટર છે અને ડીઝલના ભાવ 91.56 રૂ પ્રતિ લીટર છે. લખનઉમાં પેટ્રોલના ભાવ 95.28 રૂ પ્રતિ લીટર છે અને ડીઝલના ભાવ 86.80 રૂ પ્રતિ લીટર છે. ચંદીગઢમાં પેટ્રોલના ભાવ 94.23 રૂ પ્રતિ લીટર છે અને ડીઝલના ભાવ 80.09 રૂ પ્રતિ લીટર છે. નોઇડામાં પેટ્રોલના ભાવ 95.51 રૂ પ્રતિ લીટર છે અને ડીઝલના ભાવ 87.01 રૂ પ્રતિ લીટર છે.\nઅમદાવાદમાં પેટ્રોલના ભાવ 95.13 રૂ પ્રતિ લીટર છે અને ડીઝલના ભાવ 89.12 રૂ પ્રતિ લીટર છે. રાજકોટમાં પેટ્રોલના ભાવ 94.89 રૂ પ્રતિ લીટર છે અને ડીઝલના ભાવ 88.89 રૂ પ્રતિ લીટર છે. સુરતમાં પેટ્રોલના ભાવ 94.98 રૂ પ્રતિ લીટર છે અને ડીઝલના ભાવ 88.99 રૂ પ્રતિ લીટર છે.\nઆ રાજ્યોમાં પેટ્રોલની કિંમત 100 રૂપિયાથી ઉપર છે મધ્યપ્રદેશ, રાજસ્થાન, મહારાષ્ટ્ર, આંધ્રપ્રદેશ, તેલંગાણા, કર્ણાટક, ઓડિશા, જમ્મુ-કાશ્મીર અને લદ્દાખમાં પેટ્રોલની કિંમત 100 રૂપિયાથી વધુ છે. મહાનગરોમાં પેટ્રોલ અને ડીઝલ દિલ્હીમાં સૌથી સસ્તું અને મહારાષ્ટ્રમાં સૌથી મોંઘું વેચાઈ રહ્યું છે.\nકયા શહેરમાં સૌથી સસ્તું અને મોંઘું પેટ્રોલ-ડીઝલ? રાજ્ય સ્તરે વાહનના ઈંધણ પર વેટના અલગ-અલગ દરોને કારણે રાજસ્થાનમાં પેટ્રોલ અને ડીઝલ મોંઘા છે. રાજસ્થાનના શ્રીગંગાનગરમાં પેટ્રોલ 112 રૂપિયા પ્રતિ લીટર છે. જ્યારે પોર્ટ બ્લેરમાં પેટ્રોલ 82.96 રૂપિયા પ્રતિ લીટર સાથે સૌથી સસ્તું વેચાઈ રહ્યું છે. બીજી તરફ ડીઝલની વાત કરીએ તો પોર્ટ બ્લેરમાં તે 77.13 રૂપિયા પ્રતિ લીટર છે જ્યારે શ્રીગંગાનગરમાં તે 95.26 રૂપિયા પ્રતિ લીટર છે.\nપેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવ ક્યારે અપડેટ થાય છે? આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં ક્રૂડ ઓઈલની કિંમતના આધારે પેટ્રોલ અને ડીઝલની કિંમત દરરોજ અપડેટ કરવામાં આવે છે. ઓઈલ માર્કેટિંગ કંપનીઓ કિંમતોની સમીક્ષા કર્યા બાદ દરરોજ પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવ નક્કી કરે છે. ઈન્ડિયન ઓઈલ, ભારત પેટ્રોલિયમ અને હિન્દુસ્તાન પેટ્રોલિયમ ઓઈલ કંપનીઓ દરરોજ સવારે વિવિધ શહેરોની પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવની માહિતી અપડેટ કરે છે.\nસર્જાયો ગમખ્વાર અકસ્માત, બસ અને ટ્રક વચ્ચે ટક્કર ત્રણના મોત\nPosted on December 24, 2021 Author Gujarat Trend Team\nઆખરે ક્યાં સર્જાયો ગમખ્વાર અકસ્માત ? જુદા જુદા અકસ્માતમાં અનેક લોકોના મોત કુકાવાવ હાઇવે પર કાળ ફરી વળ્યો. અમરેલી જિલ્લાના કુકાવાવ હાઈવે પર ટુ વ્હીલર અને ટ્રક વચ્ચે અકસ્માતમાં ટુ વ્હીલર પર સવાર ત્રણ લોકોના મોત નિપજ્યા. ટુ વ્હીલર પર સવાર એક જ પરિવારના ત્રણ લોકોના મોતમાં દંપતી અને બાળકીનું ઘટનાસ્થળે કમકમાટી ભર્યું મોત નીપજ્યું છે. જ્યારે […]\nસોનામાં રેકોર્ડ કરે તેવો વધારો, ચાંદીના ભાવમાં ઘટાડો, અહીં નવીનતમ દરો તપાસો\nPosted on January 22, 2022 Author harsh\nતમને જણાવી દઈએ કે રૂ. 72 અથવા 0.15 ટકાના નજીવા વધારા સાથે,4ફેબ્રુઆરી, 2022ના રોજ પાકતા સોનાના વાયદા રૂ. 48,474 પ્રતિ 10 ગ્રામના ભાવે છૂટક વેચાણ કરી રહ્યા છે. આ દરમિયાન,4માર્ચ, 2022ના રોજ પાકતા ચાંદીના વાયદા MCX પર રૂ. 65,251 પ્રતિ કિલોના ભાવે ટ્રેડ થઈ રહ્યા છે, જેમાં રૂ. 187 અથવા 0.29 […]\nચેન્નાઇના CEOનું મોટું નિવેદન કહ્યું આગામી સીઝનના CSKનો કેપ્ટન હશે…\nઆઈપીએલ 2020 ની 13 મી સીઝનમાં, તમામ ટીમો પોતાનો શ્રેષ્ઠ દેખાવ આપવા માટે પ્રયાસ કરી રહી છે પરંતુ આ સિઝનમાં ચેન્નઈ સુપર કિંગ્સની ટીમ કંઈ ખાસ કરી શકી નથી. આ સીઝન મહેન્દ્રસિંહ ધોની માટે દુખદ સ્વપ્ન સાબિત થયો છે. ફ્રેન્ચાઇઝી આઈપીએલના ઇતિહાસમાં આ પહેલીવાર છે જ્યારે ચેન્નાઈની ટીમ પ્લે ઓફમાં પહોંચી નથી. મહેન્દ્રસિંહ ધોનીની ટીમના […]\nભારતની એકતા સુરક્ષિત રહે તેની ખાતરી કરવાની જરૂર છે. વડાપ્રધાને કચ્છી ભાષા માં લોકો સાથે કરી વાતચીત\nબનાસકાંઠામાં પાણી એટલું ભરાયું કે રિક્ષા વાળા પણ જતા અચકાયા


પરંપરાગત સર્વેક્ષણ બંધ છે, કંટાળાજનક અને જીવન દૂર. હવે અમે જીવન, વધુ ખુલ્લા, અને વધુ મજા પ્રશ્નો વધુ જડિત પૂછી શકો છો.\nકુલ મોજણી ભૂલ ફ્રેમવર્ક માટે પ્રોત્સાહિત સંશોધકો બે ભાગ પ્રક્રિયા તરીકે સર્વે રિસર્ચ વિશે વિચારો: ઉત્તરદાતાઓ ભરતી અને તેમને પ્રશ્નો પૂછ્યા. પહેલાંના વિભાગમાં હું ચર્ચા કેવી રીતે ડિજિટલ વય બદલે અમે કેવી રીતે ઉત્તરદાતાઓ ભરતી, અને હવે હું ચર્ચા કરીશું કેવી રીતે ડિજિટલ વય પ્રશ્નો પૂછી નવા માર્ગો સક્રિય કરે છે. આ નવા અભિગમ ક્યાં સંભાવના નમૂનાઓ અથવા બિન- સંભાવના નમૂનાઓ સાથે વાપરી શકાય છે.\nએક સર્વે સ્થિતિ જેમાં પર્યાવરણ પ્રશ્નો પૂછવામાં આવે છે, અને તે માપ પર મહત્વપૂર્ણ અસર કરી શકે છે (Couper 2011) . સર્વે રિસર્ચ પ્રથમ યુગમાં સૌથી સામાન્ય સ્થિતિમાં ચહેરો-થી-ચહેરો હતો, અને બીજા યુગમાં સૌથી સામાન્ય સ્થિતિમાં ટેલિફોન હતી. ઘણા સંશોધકો માત્ર સર્વે સ્થિતિઓ વિસ્તરણ કમ્પ્યુટર્સ અને મોબાઇલ ફોન સમાવેશ થાય છે કારણ કે સર્વે રિસર્ચ ત્રીજા યુગ જુઓ. જો કે, ડિજિટલ વય પાઈપો, જેના દ્વારા પ્રશ્નો અને જવાબો ફ્લો માત્ર એક ફેરફાર કરતાં વધુ છે. તેના બદલે, ડિજિટલ એનાલોગ માંથી સંક્રમણ સક્રિય કરે છે અને સંભવિત જરૂરી-સંશોધકો કરશે બદલવા માટે અમે કેવી રીતે પૂછો.\nમાઈકલ Schober અને સાથીઓ દ્વારા એક અભ્યાસ ક્ષમતાઓ અને નવી ટેકનોલોજી આસપાસ સામાજિક ધોરણો માટે અમારા પૂછવા વ્યવસ્થિત લાભ સમજાવે (Schober et al. 2015) . અભ્યાસમાં, Schober અને સાથીઓ એક મોબાઇલ ફોન મારફતે લોકો પ્રશ્નો પૂછવા માટે જુદા જુદા અભિગમો સરખામણીમાં. તેઓ અવાજ વાતચીત, જે ઘણા ટેક્સ્ટ સંદેશાઓ, કોઈ સ્પષ્ટ પૂર્વવર્તી સાથે અભિગમ મારફતે માહિતી એકઠી કરવા માટે બીજા યુગ અભિગમ એક કુદરતી અનુવાદ કરવામાં આવ્યો હતો, સરખામણીમાં. Schober અને સહકર્મીઓ જાણવા મળ્યું છે કે અવાજ મુલાકાતો કરતાં ઊંચી ગુણવત્તા માહિતી તરફ દોરી Texting. અન્ય શબ્દોમાં, નવી ટેકનોલોજી પર ફક્ત પરિવહન જૂના અભિગમ શ્રેષ્ઠ અભિગમ ન હતી. તેના બદલે, સંશોધકો આ નવા પ્લેટફોર્મ પર પૂછવા અમારી રીતે કસ્ટમાઇઝ કરવા માટે હોય છે.\nઘણા પરિમાણો કે જેની સાથે સંશોધકો સર્વેક્ષણ સ્થિતિઓ વર્ગીકૃત કરી શકો છો છે, પરંતુ ડિજિટલ વય મોજણી સ્થિતિઓ એકદમ જટિલ લક્ષણ છે કે તેઓ કોમ્પ્યુટર સંચાલિત છે, તેના બદલે ઇન્ટરવ્યુઅર વહિવટી (ટેલિફોન અને ચહેરો-થી-ચહેરો સર્વેક્ષણ તરીકે). માહિતી સંગ્રહ પ્રક્રિયા બહાર માનવ interviewers લેવાથી પ્રચંડ લાભ આપે છે અને કેટલીક ખામીઓ પરિચય આપે છે. લાભો દ્રષ્ટિએ, interviewers નાટકીય દૂર ઘટાડે ખર્ચ-મુલાકાતો સર્વેક્ષણમાં સૌથી મોટી ખર્ચ એક સંશોધન અને સાનુકૂળતા વધે છે; ઉત્તરદાતાઓ ભાગ લઈ શકે છે જ્યારે તેઓ માંગો છો, એક મુલાકાત ઉપલબ્ધ છે ત્યારે જ. જો કે, ઇન્ટરવ્યુઅર દૂર પણ અમુક રીતે સર્વે મર્યાદિત કરે છે. ખાસ કરીને, interviewers ભાગ ઉત્તરદાતાઓ પ્રોત્સાહિત અને જ્યારે તેમને લાંબા અને ક્યારેક ક્યારેક કંટાળાજનક સર્વેક્ષણો મારફતે slogging રોકાયેલા રાખવા માટે મહત્વપૂર્ણ છે.\nવધુ યોગ્ય સમયે આંતરિક રાજ્યો માપવા અને પરિસ્થિતિકીય ક્ષણિક આકારણી (વિભાગ 3.5.1) મારફતે થાય છે અને સંયુક્ત શક્તિ: આગળ, હું કેવી રીતે દર્શાવે છે સંશોધકો ડિજિટલ વય સાધનો પ્રશ્નો અલગ પૂછો લાભ લઇ શકે છે બે અભિગમો વર્ણન કરીશું વિકિ સર્વેક્ષણ (વિભાગ 3.5.2) દ્વારા ઓપન-એન્ડેડ અને ક્લોઝ-એન્ડેડ સર્વે પ્રશ્નો. જો કે, કોમ્પ્યુટર સંચાલિત, સર્વવ્યાપક પૂછવા તરફ ચાલ પણ અર્થ હશે કે અમે તે સહભાગીઓ માટે વધુ આનંદપ્રદ છે પૂછતી રીતે ડિઝાઇન કરવા માટે જરૂર છે, એક પ્રક્રિયા Gamification કહેવાય છે (વિભાગ 3.5.3).


Volume 09- Issue 35 Archives - Parsi Times\nGujarati December 14, 2019December 13, 2019 PT Reporter0Comments\nતમે જે નોંધ્યું તે પ્રથમ વસ્તુ એ છે કે કેમેરા-ઉસ્તાદ શાંતનુ દાસે આ સંપૂર્ણ ચિત્રોમાં પ્રવેશ કર્યો, જેમણે આપણી ગૌરવપૂર્ણ પારસી સંસ્કૃતિ, પરંપરાઓ અને લોકોના દસ્તાવેજીકરણ માટે, તેમની 20 પ્લસ વર્ષની કુશળતા અને પરિપૂર્ણ તકનીકોમાં ખૂબ જ શ્રેષ્ઠ કાર્ય કર્યું છે. મુંબઇ, કોલકત્તા, ઉદવાડા, નવસારી, સુરત, નારગોલ અને સંજાણની મુસાફરી, શાંતનુના લોકપ્રિય ક્લિક્સમાં પારસી સમુદાયની […]\n29મી નવેમ્બર, 2019ને દિને પુનાની સર જમશેતજી જીજીભોય અગિયારીએ 175મી શુભ સાલગ્રેહની ઉજવણી કરી. લગભગ 300 જેટલા જરથોસ્તીઓએ આ કાર્યક્રમમાં ભાગ લીધો હતો. જશનની પવિત્ર ક્રિયા પંથકી એરવદ કૈપાશીન રાયમલવાલા સાથે વડા દસ્તુરજી ફિરોઝ કોટવાલ, વડા દસ્તુરજી ખુરશેદ દસ્તુર અને વડા દસ્તુરજી સાયરસ દસ્તુર તથા બીજા તેર મોબેદોએ મળીને કરવામાં આવી હતી. આ પ્રસંગમાં બોલતા […]\nGujarati December 14, 2019December 12, 2019 ડેઝી પી. નવદાર0Comments\nઆપણામાંના ઘણા વ્યસ્ત જીવન જીવે છે. મોટાભાગના રોજના કાર્ય કર્યા પછી આપણા હાથમાં સમયજ બચતો નથી. પરંતુ કેટલીક વસ્તુઓ છે જે આપણે બધા ભુલ્યા વિના રોજિંદા કરીએ છીએ. આપણે દાંત સાફ કરીએ છીએ, સ્નાન કરીએ છીએ અને ભોજન કરીએ છીએ, ઓછામાં ઓછું આ આપણે દરરોજ કરીએ છીએ, પછી ભલે આપણે સવારે 2:00 વાગ્યે સૂઈએ અને […]\nપાદશાહે જ્યારે જાણ્યું કે તે કોઈ બેગાનો ધણી છે, ત્યારે જવાબ દીધો કે ‘એવી બેટી કે જે નહીં જણાયેલા આદમીને પોતાના ખાવિંદ તરીકે પસંદ કરીને પોતાના ખાનદાન ઉપર નામોસી લાવે, તેવી બેટી કોઈને ત્યાં નહોતી. જો હું તે બેગાના મર્દ ને મારી છોકરી આપુ તો મારા ખાનદાનના નામ ઉપર નામોસી જોઉં. તેણીનું અને જે ધણીને […]\nGujarati, Health December 14, 2019December 12, 2019 PT Reporter0Comments\nગોળને પ્રાકૃતિક મીઠાઈના રૂપમાં ઓળખવામાં આવે છે. ગોળમાં એવા અનેક લાભકારી ગુણ હોય છે જે આપણા સ્વાસ્થ્ય માટે લાભકારી હોય છે. ગોળ સ્વાદ સાથે સાથે સારા સ્વાસ્થ્યનો પણ ખજાનો છે. શિયાળામાં ગોળની માંગ વધી જાય છે કારણ કે લોકો લાડુ અને ચીકીનો ઉપયોગ વધુ કરે છે. 1) ગોળ મેગ્નેશિયમનુ સારુ સ્ત્રોત છે. ગોળ ખાવાથી માંસપેશીયો […]\nGujarati December 14, 2019December 12, 2019 ડો. કૌશિકકુમાર દીક્ષિત (સ્વાસ્થ્ય સંહિતામાંથી)0Comments\nવારંવાર અને વધુ પ્રમાણમાં પેશાબ થતો રહે તેને બહુમૂત્ર કહે છે. આ ફરિયાદ હોય છે ત્યારે, વ્યક્તિ અનેક પ્રકારે હેરાન પરેશાન થઈ રહે છે. આ ફરિયાદ હોય ત્યારે વ્યક્તિ પેશાબ રોકી પણ શકતી નથી અને મૂત્રેચ્છા થાય કે તરત તેણે મૂત્રત્યાગની ક્રિયા કરવી જ પડતી હોય છે. બે ભાગ તલ અને એક ભાગ અજમો લઈ […]\nThe Taekwondo champ brothers – Nekzaad and Shazaad Aspi Olpadwalla – have once again emerged winners at the SFA (School Federation Organisation) interschool competition, held on the 10th and 11th of December, 2019. Students of Sir Lady Engineer High School, while Nekzaad won the Silver medal for the Under-12 years in his weight category, Shazaad […]


કોરોના વાયરસ: ચીનથી પરત ફરેલા 1789 યાત્રીઓનું મુંબઇ એરપોર્ટ પર થર્મલ સ્ક્રીનિંગ, બે શંકાસ્પદ મુસાફરોને મેડિકલ ઓર્બઝર્વેશનમાં રખાયા – Revoi.in\nJanuary 24, 2020 kennithfarley83 0\nJanuary 24, 2020 kennithfarley83\nએક તરફ ચીનમાં કોરોના વાયરસની દહેશત સતત વધી રહી છે અને ઘાતક સ્વરૂપ ધારણ કરી રહ્યું છે ત્યારે બીજી તરફ ભારતમાં પણ સુરક્ષાત્મક પગલાં લેવામાં આવી રહ્યા છે. ભારતમાં દિલ્હી, મુંબઇ, કોલકાતા સહિતના7એરપોર્ટ પર ચીનથી આવનાર યાત્રીઓની મેડિકલ તપાસ હાલમાં કરવામાં આવી રહી છે.\nમુંબઇ એરપોર્ટ પર અત્યાર સુધી5દિવસમાં કુલ 1789 યાત્રીઓનું થર્મલ સ્ક્રીનિંગ કરવામાં આવ્યું છે. તેમાંથી2મુસાફરોને ઇન્ફેક્શન હોવાની શક્યતા છે. તેઓને હાલમાં કસ્તુરબા ગાંધી હોસ્પિટલના સ્પેશિયલ વોર્ડમાં ઓબ્ઝર્વેશનમાં રાખવામાં આવ્યા છે.\nમહત્વનું છે કે ચીનમાં આ જીવલેણ કોરોના વાયરસ પહેલીવાર વુહાનમાં વર્ષ 2019માં સામે આવ્યો હતો. ચીનમાં અત્યારસુધી આ વાયરસના 830 કેસ સામે આવ્યા છે. આ સિવાય 20 રાજ્યોમાં 1072 લોકોને આ વાયરસનું ઇન્ફેક્શન હોવાની શક્યતા છે. ગુરુવાર સુધીમાં ચીનમાં આ વાયરસના કારણે 25 લોકોના મોત થયા છે. ચીનના5શહેરોમાં કોરોના વાયરસના સૌથી વધારે કેસ સામે આવ્યા છે. વુહાનના 90 લાખ લોકો સહિત કુલ2કરોડ લોકોની બહારની દુનિયા સાથેનો સંપર્ક કટ કરી દેવામાં આવ્યો છે. ત્યાં બસો, ટ્રેનો અને ફ્લાઇટ સેવા પણ રદ કરવામાં આવી છે.\nમાનવામાં આવે છે કે વાયરસ જાનવરથી ફેલાયો છે\nઅમેરિકાના5એરપોર્ટ પર થર્મલ સ્ક્રીનિંગ કરવામાં આવી રહ્યું છે. લંડનમાં મોસ્કો સુધી એરપોર્ટની તપાસ કરવામાં આવી રહી છે. WHOએ ખુલાસો કર્યો છે કે, પ્રભાવિત લોકો સંપર્કમાં આવતા ઈન્ફેક્શન ફેલાવાની શક્યતા છે. માનવામાં આવે છે કે, આ વાયરસ જાનવરથી ફેલાયો છે. ચીનના સ્વાસ્થય વિભાગના સીનિયર અધિકારી ગાઓ ફૂએ કહ્યું કે, અમે પહેલેથી જ જાણીએ છીએ કે આ બીમારી એક એવી જગ્યાથી વીકસી છે જ્યાં ગેરકાયદે રીતે જંગલી જાનવરોનું ખરીદ-વેચાણ થાય છે.\ntags: airport china Corona virsu\nprevious ગેરકાયદેસર બાંગ્લાદેશી ઘૂષણખોરો માટે બાંગ્લાદેશ સરકાર એ ટોલ ફ્રી નંબર કર્યો જાહેર\nnext CAA fallout: Dhaka launches toll free number for infiltrator ‘returnees’