2015 - Divyasha Doshi\nશિયાળાની સવાર સુસ્તી માણવાની મોસમ છે તો કેટલાક માટે સ્વસ્થ રહેવા માટે ચાલવાની મોસમ હોય છે. શિયાળાની સવારે ચાલવું કે ન ચાલવું તેની અવઢવ દરેકને રહેતી હોય છે. વળી તેમાં પ્રદૂષિત ધુમ્મસ આરોગ્યને નુકશાન કરે એવી બાતમી શરૂ થાય કે સુસ્તીને એક નવું બહાનું મળે. ચાલવાના ફાયદા ગમે તેટલા વર્ણવો તો ય ન ચાલનારાને ક્યારેય સ્પર્શવાના નથી. ગુજરાતીઓમાં લાઈફસ્ટાઈલ ડિસીઝ એટલે કે ડાયાબિટીશ, કોલસ્ટ્રોલ, મેદસ્વીતા વગેરે વધી રહ્યા છે. દર પાંચમાંથી ત્રણ કે ચાર ગુજરાતી લાઈફસ્ટાઈલ ડિસીઝથી પીડાતો હશે. લાઈફસ્ટાઈલ ડિસીઝ એટલે કે બેઠાડું જીવન અને અયોગ્ય ખાણીપીણી. ગુજરાતીને તમે સાંભળી શકો કે આપણને તો સરખું ને સ્વાદિષ્ટ ખાવાનું તો જોઈએ જ. અને કસરત બસરતનો સમય જ ક્યાં છે? મોજ કરો ને ભઈલા.... ઉપ્સ... ખોટી વાતોએ ચઢી ગઈ. હા તો ચાલની વાત કરવાની હતી. તમારી ચાલ તમારા સ્વભાવને, તમારી નિયતને ખુલ્લી પાડી દઈ શકે છે.\nઆપણા વડા પ્રધાન દેશવિદેશ બહુ ફરે એટલે તેમના વીડિયોમાં વારંવાર પ્લેનમાં ચઢતા કે ઉતરતા કે ઓબામા કે અન્ય દેશોના વડા પ્રધાનો સાથે વોક લેતા ટોક કરતા જોવા મળે. તેમને બેસેલા ભાગ્યે જ બતાવાતા હશે. વિમાનમાં સડસડાટ આજુબાજુ કઠેડાને પકડ્યા સિવાય ચઢતા ઉતરતા જોવા મળે ત્યારે જાણ્યે અજાણ્યે તમને થોડીક માનની અને થોડીક ઈર્ષ્યાની લાગણી થતી જ હશે. દાદરા ચઢવાના કે ઉતરવાના ટાળી શકાય તે માટેના બધા પ્રયત્નો કર્યા બાદ પણ જો એકાદ દાદરો ન છૂટકે ચઢવો પડે તો જે રીતે સામાન ચઢાવતા ઉતારતાં હોઈએ તે રીતે હાંફતા હાંફતા શરીરને ધકેલવામાં આવે. તમારી ચાલ તમારામાં સ્ફૂર્તિ, તાજગી અને ઉત્સાહ કેટલો છે તે જણાવી દે છે. તમે લાંબા છો કે ટૂંકા છો કે જાડા કે પાતળા, યુવાન છો કે પ્રૌઢ તે મહત્ત્વનું નથી. તમે કેટલા સ્વસ્થ છો શારીરિક, માનસિક રીતે એ જ મહત્ત્વનું છે. તમારી ચાલમાં તમારો આત્મવિશ્ર્વાસ વ્યક્ત થતો હોય છે. મનમોહન સિંહ ધીમા પગલે ચાલતા, ચઢતા કે ઊતરતા. તેમના વ્યક્તિત્વમાં એક ઢીલાશ અને બોરડમ જણાઈ આવતી. એટલે જ નેતા તરીકે તે ન ચાલે. નેતાની ચાલ સ્ફૂર્તિલી, ઉત્સાહી અને આત્મવિશ્ર્વાસભરી હોવી જોઈએ. ચાલ બદલવાથી પોતાની અને સામી વ્યક્તિઓની માનસિકતા બદલાઈ શકે છે. આ બધા લીડરો જાણતા હોય છે. એટલે જ અમુક પદ પર પહોંચ્યા બાદ તેમની બોડી લેંગ્વેજનું ધ્યાન તેમના ઈમેજ કનસલ્ટન્ટટ રાખતા હોય છે. આપણે આ બાબતે વિચારતા નથી, પરંતુ તેની અસર આપણા ઉપર થતી હોય છે. કેટલીક વ્યક્તિ વગર કારણે સારી લાગતી હોય છે. તો કેટલીક વ્યક્તિને જોઈને કારણ વિના કંટાળો આવી શકે છે. વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીના પ્રશંસકો કરતાં તેમને ધિક્કારનારની સંખ્યા કદાચ વધુ હોઈ શકે તે છતાં તેઓ વડા પ્રધાનપદ સુધી પહોંચ્યા તેમાં દ્રઢ ઈચ્છાશક્તિનો ફાળો પણ ખરો. ઈંદિરા ગાંધીની ચાલ પણ પાવરફુલ હતી. તેમની ચાલ તેમના વ્યક્તિત્વનું પ્રતિબિંબ હતું.\nઆપણે ત્યાં સ્ત્રીઓની ચાલના પ્રકાર વિશે લખાયું છે, પણ પુરુષોની ચાલ વિશે લખાયું હોય તેવું ધ્યાનમાં નથી. તે છતાં એ વાતને કોઈ અવગણી નહીં શકે કે પુરુષને પૌરુષીય વ્યક્તિત્વ આપનાર તેની ચાલ હોય છે. એટલે જ જ્યારે કોઈ પુરુષ જરા પણ લચકાતો ચાલે કે તે મજાકને પાત્ર બનતો હોય છે. પુરુષ સિક્સપેક ન ધરાવે તો ચાલે પણ અવાજ અને ચાલ એ બે બાબત પૌરુષીય વ્યક્તિત્વ માટે જરૂરી હોય છે. રશિયાના વડા પ્રધાન વાલ્દમિર પુટિનનું વ્યક્તિત્વ એથ્લેટ છે. એટલે અગ્રેસિવ લાગે. તેમણે કેજીબીની (ગુપ્તચર સંસ્થા) ટ્રેઈનિંગ પણ લીધી છે એટલે તેમની ચાલમાં એક જાતની દ્રઢતા જોવા મળે છે. છેલ્લા કેટલાય સમયથી દુનિયાના નેતાઓ પોતાની વોકમાં પાવરફુલ રહેવાનો પ્રયત્ન કરે છે. અમેરિકાના ભૂતપૂર્વ પ્રમુખ જ્યોર્જ બુશે પોતાની ચાલમાં પ્રભાવ લાવવાનો પ્રયત્ન કર્યો હતો. હથેળી પાછળની તરફ હોય એ રીતે ચાલતા બુશ થોડા પહોળા દેખાતા અને ચાલમાં એક જાતનો ફોર્સ હતો જે બીજા પર શાસકીય પ્રભાવ પાડવા સક્ષમ હતો.\nકલ્પના કરો કે કોઈ તમારી સામે ઝડપથી આવે અને કોઈ સાવ ધીમી ચાલે આવે તો પણ વગર બોલ્યે તમારી વચ્ચે સંવાદ થતો હોય છે. બે વ્યક્તિત્વો આખાય શરીર સાથે સંવાદ કરતા હોય છે. શબ્દો ફક્ત તેના પર મહોર મારતા હોય છે. અથવા કેટલાક સંવાદો વિરોધાભાસી પણ હોઈ શકે. શબ્દો અને સંવાદને કોઈ સંબંધ ન હોય તે બોડી લેગ્વેજથી કહી શકાતું હોય છે. ગયા વરસે ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ઓબામાની ચાલ વિશે ટ્વિટ કર્યું હતું કે ડુ નોટ ફોલ. (પડતા નહીં) હકીકતમાં ઓબામા એર ફોર્સ ૧ વિમાનમાંથી જે રીતે ઊતર્યા ને ચાલ્યા તે પર વ્યંગ હતો. અમુક પોઝિશન પર પહોંચ્યા બાદ વ્યક્તિની ચાલમાં જો મોભો ન હોય તો તેને સફળતા મળતી નથી. તેને આદર મળતો નથી. વ્યક્તિ સામાન્ય કામ કરતી હોય તો તેના પ્રત્યે કોઈ ધ્યાન નથી આપતું, પરંતુ તે જ્યારે કોઈ હોદ્દાપર કે પબ્લિક ફીગર બને છે ત્યારે તેની દરેક હિલચાલ પર બધાનું ધ્યાન જતું હોય છે. અમિતાભ બચ્ચન કે કોઈપણ ખાનનો નાક સાફ કરતો કે ખોટી જગ્યાએ જાહેરમાં ખંજવાળતો કે વાળમાં હાથ ફેરવતા કે પછી થાકીને ધીમે ધીમે ચાલતા કે દાદર ચઢતા કે ઉતરતા હાંફતા નહીં જોવા મળે. તમે આ રીતના કોઈપણ વર્તનની કલ્પના પણ તેમને યાદ કરતાં નહીં કરી શકો. એનું કારણ એ નથી કે તેઓ માણસ નથી, પરંતુ એ દરેક જણ પોતાના દેખાવ બાબતે જ નહીં પણ પોતાની દરેક વર્તણૂક પર પોતાની નજર રાખે છે. આપણી ચાલ આપણને એક વ્યક્તિત્વ આપે છે.\nડો. પીટર કોલ્લેટ ઓક્સફોર્ડ યુનિવર્સિટીના બિહેવિયરલ સાયકોલોજિસ્ટ તરીકે વરસોથી વર્તણૂક અને વ્યક્તિત્વ વિશે ભણાવે છે. તેઓ કહે છે કે, દરેક ચાલ એક જુદો સંદેશ આપે છે. દાખલા તરીકે જો તમે ઝડપથી અને કશાક ધ્યેય સાથે ચાલતા હશો તો લોકો તમને યુથફુલ અને એનર્જેટીક કહેશે. તમે કોઈક ધ્યેય સાથે તેને પહોંચી વળવા વ્યસ્ત છો અને સમય વ્યસ્ત કરવામાં માનતા નથી એવો સંદેશ પહોંચતો હોય છે. અને જો તમે ધીમે ચાલતા હો તો સંદેશ પહોંચે છે કે તમે તમારામાં સ્થિર છો, કોઈ જ બાબત કે વ્યક્તિ તમને ઉતાવળા કરી શકતી નથી. એમાંથી પાવર, સત્તાશાળી હોવાનું પ્રતિબિંબિત થાય છે. કોલ્લેટ માને છે કે દરેકની ચાલથી તમે એમની કેટેગરી નક્કી કરતા હો છો. કેટલાક લોકો ધીમા પણ એ રીતે ચાલશે કે દરેકનું ધ્યાન તેમના પર જાય. તેને ગેંગસ્ટર ગ્લાઈડ કહે છે. ફિલ્મોમાં ગુંડાઓની કે ગેંગસ્ટરની ચાલ યાદ કરો. તેઓ પોલીસ પાછળ પડી હોય તો જ દોડતા હશે બાકી ચાલતા હશે તો આજુબાજુ એ જોતાં કે કોણ તેમને જુએ છે અને ડરે છે. કોણ નથી જોતું તો શું કામ વગેરે સંવાદો તેમની ચાલમાં પ્રતિત થતી હોય છે. બીજી ચાલ છે પાવર વોક જે મોટાભાગના એક્ટિવ નેતાઓની હોય છે. જે લોકો કસરતી શરીર ધરાવતા હોય છે તેમની. તેમની હથેળી હંમેશાં પાછળની તરફ હોય છે અને તેમના હાથ સ્થિર નહીં રહે. બોડીબિલ્ડર ચાલતો હોય ત્યારે તેના હાથને ધ્યાનથી જો જો. તે ગોળ ફેરવતો જોવા મળશે. રાજકારણીઓની ચાલમાં સત્તાનો પ્રભાવ જોવા મળશે એટલે તેમની ચાલમાં એક જાતની દ્રઢતા અને મક્કમ પગલાંની જે વાત કરીએ છે તે દેખાશે. સામાન્ય ન હોય તેવી દરેક હિલચાલ આપણું ધ્યાન ખેંચતી હોય છે. એટલે જ તમારો પ્રભાવ દર્શાવવા માટે ચાલમાં પરિવર્તન આવી જતું હોય છે. પાવર વોકમાં ક્યારેક એવું પણ લાગે કે તે વ્યક્તિને બીજા શું વિચારે છે તેની કંઈ પડી નથી. આવા કેટલાક સંદેશાઓ તે ચાલની સાથે હવામાં મૂકતો જાય છે.\nજો કે કેટલાક લોકો આ વાતને વખોડી કાઢે છે. પોશ્ર્ચર એન્ડ મુવમેન્ટ એનાલિસિસ્ટ હેલેન હોલનું માનવું છે કે કેટલીક એક્શન-ક્રિયાઓ વ્યક્તિત્વ કે ચરિત્રને છતું કરે છે, પરંતુ આપણું કેટલુંક\nહલનચલન અને શારીરિક ક્રિયાઓ આપણા કામ અને શોખને કારણે પણ ઘડાતા હોય છે. તેના કારણે ચરિત્ર છતું નથી થતું. આપણે ક્યારેક ખુશ હોઈએ ત્યારે હાથ વધારે હલાવીને ચાલતા હોઈએ છીએ. એ જ રીતે ઉતાવળમાં હોઈએ ત્યારે પણ હાથ વધારે હલાવીને ચાલતા હોઈએ છીએ. જો કે થોડા ઘણા સંદેશા આપણે ચાલ દ્વારા અને આખીય બોડી લેંગ્વેજ દ્વારા આપી જ દઈએ છીએ બીજાને પોતાના વિશે.\nચાલના પાવરને આપણે અજાણપણે નોંધતા જ હોઈએ છીએ. જ્યારે લખાયેલું વાંચીએ તો કોઈ પાત્ર જો ધ્યેય સાથે આગળ વધતું હોય તે બતાવવાનું હોય તો મક્કમ પગલે ચાલીને ગયો એવું લખાય છે. અને આપણે આ બધી જ વાતો મગજમાં અજાણપણે પણ નોંધતા જ હોઈએ છીએ.\nતરતાં નહોતું આવડતું, પણ હજારને બચાવ્યા (mumbai samachar)\nઆઠ નવેમ્બરથી ડિસેમ્બર સુધી દક્ષિણ ભારતમાં ત્રાટકેલી કુદરતી આફતરૂપ વરસાદને તામિલનાડુ, આન્ધ્ર પ્રદેશ અને પોંડિચેરીમાં પૂરની સ્થિતિ હતી. તેમાં પણ મેટ્રો શહેર ચેન્નઈને સૌથી વધુ માર પડ્યો હતો. ફક્ત ચેન્નઈ શહેરમાં અઢીસો જેટલી વ્યક્તિઓએ જીવ ગુમાવ્યો અને હજારો લોકો બેઘર બન્યા હતા. છ ડિસેમ્બર સુધી રેલવે ટર્મિનસ તથા એરપોર્ટ પણ બંધ હતાં. આવી અણધારી આવી પડેલી કુદરતી આફતમાં માણસોએ એકબીજાને મદદ કરવાના પ્રયત્નો કર્યા, પણ ૨૬ વરસના યુનુસ મોહમ્મદે કરેલી માનવસેવાના લોકો બે મોઢે વખાણ કરી રહ્યા છે. અને એક માતાએ પોતાની નવજાત બાળકીને યુનુસનું નામ આપ્યું.\nચેન્નઈથી મોબાઈલમાં વાત કરતાં યુનુસ સૌપ્રથમ કહે છે, "ચેન્નઈના પૂરના પાણીએ મારો ડર ઓગાળી નાખ્યો. મને તરતાં નથી આવડતું એટલે જ ચારેબાજુ નદીની જેમ વહેતાં પાણી જોઈને મને પહેલા ભય લાગ્યો, પરંતુ જ્યારે મેં લોકોને બેહાલ હાલતમાં જોયાં કે મારો ડર ભૂલી ગયો. સાંજને સમયે ગાડીમાં પસાર થતો હતો ત્યારે જોયું કે રસ્તા પર બેસીને એક સારા ઘરની સ્ત્રી પોતાના બાળકને ધવરાવતી હતી. એ દૃશ્ય જોઈને મારું હૃદય ફાટી ગયું. કેટલી નિસહાય સ્થિતિ .. વિચાર આવ્યો કે મારે કંઈક કરવું જોઈએ. આટલી અસહાયતા મેં આ પહેલાં ક્યારેય નહોતી અનુભવી, કારણ કે જીવન સરળ હતું. કોઈ જ તકલીફો નહોતી, પણ શું કરવું તે વિચારવાનો સવાલ જ નહોતો, લોકોના જીવ બચાવવાના છે બસ એટલું જ નક્કી. ચેન્નઈના મોટાભાગના વિસ્તારોમાં આઠ આઠ ફૂટ પાણી વહી રહ્યા હતાં. એટલે પાણીમાં ફસાયેલા લોકોને બચાવવાનું અને તેમને છત નીચે લાવવાનું ચેલેન્જિંગ કામ સામે હતું.\nનવેમ્બરની ૧૫મી તારીખે યુનુસનું જીવન બદલાઈ ગયું, કારણ કે ૮ તારીખથી સતત પડી રહેલા વરસાદને કારણે ચેન્નઈનું જનજીવન ઠપ્પ થઈ ગયું હતું. યુનુસ કહે છે કે, "કોઈ તમારું નાક દબાવે તો મોઢું ખૂલી જ જાય તેમ મારી અંદર રહેલો માનવપ્રેમ જાગી ઉઠ્યો. નસીબજોગે હું જ્યાં રહું છું નુગમ્મબક્કમ વિસ્તાર ત્યાં એટલા પાણી નહોતાં. પણ એક માની અસહાયતા જોઈને મને મારા ખાલી પડેલા બે ઘર યાદ આવ્યાં. જો જીવન જ ન હોય તો ઘરની કિંમત શું રહે એટલે ત્યારે જ મેં નક્કી કર્યું કે પૂરમાં બેઘર બનેલા લોકોને બચાવવા અને મારાં ખાલી પડેલા બે ઘરમાં તેમને આશરો આપવો. કામની શરૂઆત જ કરવાની હોય પછી રસ્તા આપોઆપ નીકળી આવે છે. કહેતા યુનુસ બે ઘડી ચુપ થઈ જાય છે.\n"પછી તો બીજા દિવસે અનેક લોકોએ મને સંપર્ક કરીને કહ્યું કે તેઓ પણ પોતાના ઘર લોકોને સૂવા માટે આપવા માગે છે. હું મિડિએટર બની ગયો જ્યાં લોકો મદદ માગતા હતા અને મદદ આપતા હતા. આ બધું બસ સહજતાથી જ બનતું હતું. ફોન પર, ફેસબુક પર લોકો મદદ માગી રહ્યા હતા. તેઓ પાણીમાં ફસાઈ ગયા હતા. રાહ જોવાનો સમય નહોતો. નજીકની માછીમાર વસ્તીમાંથી બોટ લાવવાની જરૂર હતી. તે સમયે હું ગેમની જેમ આ બાબતને જોઈ રહ્યો હતો. જે કોઈપણ હિસાબે મારે જીતવાની હતી, કારણ કે અહીં લોકોના જીવન - મરણનો પ્રશ્ર્ન હતો. એ લોકોની જગ્યાએ હું કે મારા સ્વજનો પણ હોઈ શકત. હું કંઈ જ નહીં કરી શકું તે વિચાર જ કમકમાં લાવી દેતો હતો. બોટ લાવવાના વિચાર સાથે જ માછીમારો પાસે ગયો તો તેઓ આનાકાની કરતા તૈયાર થઈ ગયા, કારણ કે તેમની પાસે આ રીતે મદદ માગવા કોઈ ગયું નહોતું. બોટને દક્ષિણ ચેન્નઈના પૂરવાળા વિસ્તાર સુધી લઈ જવી સહેલી નહોતી. લોકોને\nઆજીજી કરીને માંડ માંડ બોટ અને માછીમારોને પાણી સુધી લાવ્યો. બસ તેમાં જ અડધો જંગ જિતાઈ ગયો હતો. બોટની વ્યવસ્થા કરતાં આખી રાત વીતી ગઈ. સવારે ચાર વાગ્યે બોટ લઈને તે વિસ્તારોમાં ગયો તો ચારેબાજુથી અવાજ સંભળાયા બચાવો પ્લીઝ , બચાવો પ્લીઝ. કેટલાક લોકો ઝાડ પર હતા. તો કેટલાક વીજળીના થાંભલા પર લટકતા હતા તો કેટલાક તૂટેલી દીવાલ પર લટકી રહ્યા હતા. આ તો એક જ વિસ્તાર હતો ઉરપક્કમ. બીજા વિસ્તારો વિશે વિચારી જ નહોતો શકતો. સાત કે આઠ બોટમાં ફેરી કરીને સવારના આઠ વાગ્યા સુધી ચારસો પાંચસો લોકોને બચાવ્યા. ત્યાં અચાનક બે ત્રણ કુટુંબોને ગળા સુધીના પાણીમાં બચાવો બચાવોની બૂમો પાડતા જોયાં. પ્રયત્નો કરવા છતાં બોટ ત્યાં સુધી જઈ શકે એમ નહોતી. તરતાં તો મને આવડતું જ નહોતું પણ તેમાં અસહાય સ્ત્રીઓને જોઈને રહેવાયું નહીં બસ ઊતરી પડ્યો મારા સાથીઓ સાથે. તેમાં એક ગર્ભવતી સ્ત્રી હતી. એ સ્ત્રી ખૂબ ડરી ગયેલી દેખાઈ. તેને સાંત્વના આપી સ્ટોરી કહેતો બોટ પર લાવ્યો. એ વાત આજે જેટલી સહેલાઈથી કહી શકાય છે એટલી સરળ ત્યારે હતી નહીં. ખેર, મારે તો જંગ જીતવાનો જ હતો તે નક્કી હતું એટલે થયું બાકી આજે વિચારું તો નવાઈ લાગે છે. તે દિવસે એ ગર્ભવતી સ્ત્રીના ચહેરા પર રાહતનું સ્મિત જોઈને લાગ્યું હતું કે જીવન ધન્ય થઈ ગયું.\nયુનુસે પછી અનેક કુટુંબોને બચાવ્યાં અને તેમને આશરો અને ખોરાક આપ્યો. તે દિવસે સાંજ પડી તે પહેલાં યુનુસ હજારેક સ્વયંસેવકોને કો-ઓર્ડિનેટ કરી રહ્યો હતો. આ મિશનનો નેતા હતો યુનુસ, અને તેણે આ પહેલાં ક્યારેય વિચાર્યું નહોતું કે તે આટલા બધા લોકોના જીવ બચાવી શકે અને બધાને કામ કરવા માટે પ્રોત્સાહિત કરી શકે. પછી તો પેલી હિન્દુ ગર્ભવતી સ્ત્રીએ બાળકીને જન્મ આપ્યો અને માતાપિતાએ એ બાળકીને બચાવનાર યુનુસનું નામ આપ્યું. એક અખબારે પેલા દંપતીનો ઈન્ટરવ્યુ છાપ્યો એટલે યુનુસ પ્રસિદ્ધ થઈ ગયો. યુનુસ કહે છે કે ‘હું ગમે તેટલો મોટો માણસ બન્યો હોત તો પણ આટલા હજારો લોકોની દુઆઓ ન મેળવી શક્યો હોત. પૈસાથી દુનિયાના બધા જ સુખ-સગવડ ખરીદી શકાય પણ દુઆઓ અને પ્રેમ નથી ખરીદી શકાતો. એ પૂર સમયે મેં જોયું કે લાખોપતિઓ-કરોડોપતિઓ છતે પૈસે ખોરાક-પાણી માટે ભીખ માગી રહ્યા હતા. મદદ માટે પોકારી રહ્યા હતા. કુદરત સામે બધા જ મજબૂર હતા.’\nયુનુસ કહે છે કે "મેં લોકોને બચાવ્યા ત્યારે કોઈએ મને મારો ધર્મ પૂછ્યો નથી અને મેં લોકોને તેમનો ધર્મ પૂછીને નથી બચાવ્યા. હિન્દુ છોકરીનું નામ યુનુસ રખાયું તેનાથી નહીં પણ કોઈ માનવના બાળકનું નામ મારા નામને યાદ કરીને રખાયું હોય તે વિચારથી જ હું ધન્ય થઈ ગયો. એ છોકરીના ભણતરની જવાબદારી ઉપાડવાની મારી ઈચ્છા છે. હું તેને ટૂંક સમયમાં મળવા જવાનો છું. ધર્મ તો તમને જીવન જીવતા શિખવાડે, પછી કોઈપણ ધર્મ કેમ ન હોય. હું પહેલાં ભારતીય છું પછી મુસ્લિમ.\nયુનુસ હવે પોતાનું જીવન લોકોની સેવા કરવા માટે જ વિતાવવા માગે છે. તેને પોતાનામાં નેતાના ગુણ દેખાય છે. અંગત રીતે તો તે મદદ કરતો જ રહેશે પણ સરકારમાં જોડાઈને લોકોને પોતાનો અધિકાર અપાવવાની વધારે મદદરૂપ થવાની ઈચ્છા ધરાવે છે. તેનું કહેવું છે કે, ‘સારા અને યુવાન માણસોએ સરકારમાં જોડાવાની જરૂર છે તો જ લોકોની સેવા વધારે સારી રીતે થઈ શકે. જેમ મદદ કરવા કોઈ તૈયાર ન હોત તો કેટલી વ્યક્તિઓ મરી હોત તેમ મદદરૂપ થવા વધુ અધિકાર અને સંસાધનની જરૂર છે. પૈસા કોઈ કામમાં નથી આવતા તે મેં પૂરના દિવસોમાં અનુભવી લીધું. મુખ્ય વાત તો રોટી, કપડાં અને મકાનની જ છે. માનવ માનવ વચ્ચે કરૂણા અને પ્રેમની જ છે. હું કોઈ સંત નથી પણ કુદરત સામે મજબૂર માનવોને નજીકથી જોયા બાદ જીવનની અને પૈસાની નિરર્થકતા સમજાઈ ગઈ છે.’\nબંધિયારપણાની દીવાલોને તોડવાની પહેલ 17-12-15\n૨૦૦૫ની સાલથી જર્મનીના ચાન્સેલર અને ૨૦૦૦ની સાલથી ક્રિશ્ર્ચિયન ડેમોક્રેટિક યુનિયનનાં નેતા એન્જલા આ વરસની મોસ્ટ પાવરફુલ વિમેન અને પર્સન ઓફ ધ યર જાહેર થયાં છે. ટાઈમ મેગેઝિને તેને પર્સન ઓફ ધ યર જાહેર કરી તો ફોર્બ્સ મેગેઝિને પણ ૨૦૧૨માં અને ૨૦૧૫ની દુનિયાની બીજી મોસ્ટ પાવરફુલ પર્સન ઓફ ધ યર જાહેર કરી છે. જ્યારે નવમી વાર મોસ્ટ પાવરફુલ વિમેનનું સન્માન પણ ફોર્બ્સે એન્જલાને આપ્યું છે. એ તેના નામે રેકોર્ડ છે. સતત કોઈ સ્ત્રીને આવું સન્માન મળ્યું હોય તેવું પ્રથમ વાર બની રહ્યું છે, કારણ કે એન્જલાએ એ કરી બતાવ્યું જે ભલભલા પાવરફુલ પુરુષો વિચાર કરતા રહી જાય.\nઆઈએસ દ્વારા આતંકી યુદ્ધ શરૂ થતાં સિરિયામાંથી બેઘર બનેલા અને સ્થળાંતર કરતાં રેફ્યુજીઓ માટે યુરોપનાં દ્વાર ખોલી આપ્યાં. અંદાજે ૧૦ લાખ રેફ્યુજીઓને જર્મનીમાં આવકાર્યા, એટલું જ નહીં તેમણે અપીલ કરી કે યુરોપીય દેશોએ શક્ય તેટલા રેફ્યુજીને સમાવવા જોઈએ. એક તરફ આતંકવાદનો ડર હોઈ અન્ય દેશો હજી વિચારતાં હોય કે રેફ્યુજીઓને સ્વીકારવા કે નહીં ત્યારે માનવતાને નાતે પડોશીધર્મ બજાવવાનું કામ જર્મનીએ કયુર્ં તેમાં એન્જલા મર્કેલનો આત્મવિશ્ર્વાસ અને નિર્ણય લેવાની શક્તિ જ છે. એન્જલા યુરોપિયન યુનિયનનાં નેતા તરીકે પણ ફરજ બજાવે છે. એન્જલાએ જીવનની બંધિયારતા બાળપણમાં જોઈ હતી. જર્મનીમાં જ્યારે ભાગલા હતા તે સમયે પૂર્વ જર્મનીમાં એન્જલાનો જન્મ અને ઉછેર બર્લિનના ટેમ્પલિન શહેરમાં થયો. યુવાનીમાં તેઓે ફ્રી જર્મન યુથમાં જોડાયા હતા. બસ ત્યારથી શરૂ થયો એન્જલાનો મક્કમ પ્રવાસ. રિસર્ચ સાયન્ટિસ્ટ તરીકે તેમનું ભણતર પૂરું થયા બાદ રાજકારણમાં તેઓ મક્કમ પગલે આગળ વધ્યાં.૧૯૮૯માં જ્યારે પૂર્વ બર્લિનની દીવાલ તૂટી અને જર્મનીની વિભાજિતતા નષ્ટ થઈ કે એન્જલાએ પૂર્વ બર્લિનની બંધિયાર દીવાલોમાં રહેવા માટે જરૂરી ગુણોે ભેગા કરીને નવો ઈતિહાસ લખવાની શરૂઆત કરી. પોતાના માટે પણ અને જર્મની માટે એ નવજીવનની શરૂઆત હતી. એન્જલાને પાવરફુલ પર્સન ઓફ ધ યર તરીકે દુનિયાના લીડરો સ્વીકારવા તૈયાર થયા તેનાં મુખ્ય બે કારણો છે. બે કટોકટી ભરી પરિસ્થિતિમાંથી તેણે યુરોપિયન યુનિયનની શાંતિને ભંગ થતી બચાવી. એક તો આર્થિક કટોકટી યુરો કરન્સીને લીધે સર્જાઈ હતી. ગ્રીસનું ભાંગી રહેલું અર્થશાસ્ત્ર આખાય યુરોપને લઈ ડૂબત તેમાંથી મર્કેલે માર્ગ કાઢી આપ્યો. અને બીજું માનવતાનું કામ કર્યું શરણાર્થીઓને સ્વીકારીને. સ્ત્રી તરીકે પરફેક્ટ મેનેજમેન્ટ તેણે માનવોનું અને પૈસાનું કરી બતાવ્યું તે ગર્વની વાત છે. મુશ્કેલ અને સૌથી અઘરા નિર્ણયો લેવાની હિંમત એન્જલાએ કરી બતાવી છે. તેમાં યુદ્ધ કરતાં શાંતિની, સુલેહની વાત હતી. તે છતાં તેણે અમેરિકાના ઈરાકી હુમલાને મોરલ સપોર્ટ આપ્યો હતો. એન્જલાને ક્યારેય યુરોપિયન ક્રાઈસિસમાં યોગ્ય નિર્ણય લેવાની જવાબદારી ઉઠાવતાં ડર નથી લાગ્યો. પોતાની વાતને તેઓ યોગ્ય રીતે બીજાઓને સમજાવવામાં મોટેભાગે સફળ રહ્યાં છે. આંતરરાષ્ટ્રિય સ્તરે રાજકીય ભૂમિકા ભજવવામાં પણ તેમનો મોટો ફાળો રહ્યો છે. તેમણે જર્મનીની દીવાલને તૂટતી જોઈ છે એટલે જ યુરોપિયન યુનિયન દ્વારા યુરોપના ૨૮ દેશોમાં સ્વતંત્રતાને રૂંધતી દીવાલોને તોડવાના કે તેમાં બાકોરાં પાડવાના પ્રયત્નો કર્યા છે. એન્જલા હકારાત્મક અભિગમમાં માને છે. તેમને કલ્પનાઓમાં નહીં પણ વાસ્તવિકતામાં રસ છે. ર૦૧૫નું વરસ સ્ત્રીઓનું વરસ રહ્યું તેમ કહી શકાય. એન્જલા મર્કેલના સમાચાર સાથે સાઉદી અરેબિયામાં પણ ઈતિહાસ રચાયો પ્રથમ વાર સ્ત્રીઓને વોટિંગ કરવા મળ્યું એટલું જ નહીં ત્યાં પ્રથમ વાર સ્ત્રી કાઉન્સેલર પણ ચૂંટાઈને આવી. આ બધા સમાચાર સાથે ૨૦૧૫ની સાલને ગર્વભેર વિદાયની સલામી આપી શકાય.\nનાયક કે ખલનાયક 15-12-15\nદૃશ્ય - ૨૦૦૯ ઈરાકમાં અમેરિકન જેલ કેમ્પમાંથી બહાર નીકળતાં અબુ બકર ગાર્ડને કહી રહ્યો છે કે, તમને હું ન્યુ યોર્કમાં જોઈ લઈશ.\nએ લુખ્ખી ધમકી નહોતી તે છેલ્લા વરસ દરમિયાન સાબિત થઈ જ રહ્યું છે. આ ખલનાયકને નાયકોની હરોળમાં બેસાડવામાં આવે ત્યારે રસ પડે આ પુરુષને જાણવામાં.\nઆખાય વરસનું સરવૈયું કાઢીને જે નેતા સૌથી અસરકારક રહ્યા હોય તેને ટાઈમ મેગેઝિન પર્સન ઓફ ધ યર નક્કી કરે. તેમાં પહેલા નંબરે તો જર્મનીના પોપ્યુલર નેતા જેમણે રેફ્યુજી માટે યુરોપના દરવાજા ખોલ્યા તે એન્જેલા મર્કેલ છે અને બીજા નંબરે ઈસ્લામિક સ્ટેટના નેતા અબુ બકર બગદાદીનું નામ છે. ઓસામા બિન લાદેનથી એક ડગલું આગળ હોય તેવા ખલનાયક અબુ બકરનું નામ જોઈને બધાને નવાઈ લાગી રહી છે. આંતકવાદી સંગઠનના નેતા અબુ બકરને શ્રેષ્ઠ નેતા કઈ રીતે કહી શકાય? એવો સવાલ જરૂર થાય. માનીએ કે ન માનીએ પણ અબુ બકર ભલે બની બેઠેલો નેતા હોય પણ તેની એક હાકલ પર લોકો મરી ફીટવા તૈયાર હોય છે. ટાઈમ મેગેઝિને પણ નામ જાહેર કરતાં ફોડ પાડ્યો કે પોતે જ બની બેઠેલો ખલીફા અબુ બકર જેહાદીઓને મરવા અને મારવા માટે પ્રેરિત કરી શકવાની ક્ષમતા ધરાવે છે. આ અબુ બકર વિશે થોડું જાણીએ.\nઅબુ બકરે અલ કાયદા જેવા સત્તાશાળી આતંકવાદી સંગઠનને ટ્રાન્જેશનલ ફ્રેન્ચાઈઝી બનાવીને છેલ્લા ૧૮ મહિનામાં ૨૦ દેશોમાં આતંકી હુમલા કરાવીને ૧૬૦૦થી વધુ માણસોને મારી નાખ્યા. જો કે આ કામ કઈ હોશિયારી મારી શકાય એવું નથી જ, પરંતુ એવું તે શું છે એ વ્યક્તિમાં કે તે હજારો જેહાદીઓને પોતાની ઈચ્છા પ્રમાણે ચલાવી શકે છે. માણસ તરીકે નહીં તોય નેતા તરીકે તે સફળ ગણી જ શકાય. જો કે આને સફળતા કહેવી કે નહીં તે ચર્ચાનો વિષય છે. આપણે સતત હકારાત્મક એનર્જીની વાત કરીએ છીએ ત્યારે નકારાત્મક એટિટ્યુડ સાથે આ માણસ દુનિયાને ડરાવીને રાજ કરી રહ્યો છે. જુલમગારોનો આ નેતા શું પહેલેથી ખલનાયક જ હતો?\nઈબ્રાહિમ અવદ્ ઈબ્રાહિમ -અલ-બદરી-અલ-સમરાઈ ઈરાકના સમરા શહેરમાં ૧૯૭૧માં નિમ્ન મધ્યમવર્ગીય કુટુંબમાં જન્મ્યો. કહેવાય છે કે તેમનું કટુંબ પયગંબર મોહમ્મદના વંશનું છે. બાળપણમાં અબુ બકર શાંત, સંકોચશીલ અને ધર્મિષ્ઠ હતો. ભણવામાં ખાસ નહીં પણ રમતગમતમાં પારંગત. કિશોરવયથી જ તે નાનાં બાળકોને કુરાન ભણાવવા જતો. યુનિવર્સિટીમાં તે મુસ્લિમ બ્રધરહૂડમાં જોડાયો હતો. ત્યારે એ પોતાની પહેલી પત્ની સાથે બગદાદમાં રહેતો હતો. બગદાદમાં તે સ્થાનિક હાજી જાયદાન મસ્જિદની ફૂટબોલ ક્લબમાં રમતો હતો. તે એટલું સારું ફૂટબોલ રમતો કે લોકો તેની આર્જેન્ટિનાના પ્રખ્યાત ખેલાડી મેસ્સી સાથે સરખામણી કરતા એટલું જ નહીં તેને મેસ્સીના નામે જ બોલાવતા. સાથે જ તેણે ઈસ્લામ ધર્મમાં પી.એચ.ડી કર્યું. ૨૦૦૩ની સાલમાં અમેરિકાએ ઈરાકમાં લશ્કર મોકલ્યું તે સમયે તેણે સુન્ની મુસ્લિમોનું જૈશ-અહલ-અલ-સુન્નાહ વલ-જમાહ નામે સંગઠન બનાવ્યું . ૨૦૦૪માં અમેરિકાએ તેની ધરપકડ કરી અને દક્ષિણ ઈરાકમાં કેમ્પ બક્કા ખાતે કેદી તરીકે ચાર વરસ માટે રાખવામાં આવ્યો. ૨૦૦૯ની સાલમાં જ્યારે કેમ્પ બંધ કરવામાં આવ્યો ત્યારે એને અન્ય કેદીઓની સાથે છોડી મૂકયો. કેમ્પમાંથી બહાર નીકળતી સમયે તેણે હિન્દી ફિલ્મના વિલનની જેમ જ ગાર્ડને કહ્યું કે, આઈ વિલ સી યુ ગાયઝ ઈન ન્યુ ન્યુ યોર્ક.\nત્યારબાદ અબુ બકર ઈરાકના અલ-કાયદા સંગઠનમાં જોડાઈ ગયો. ઈસ્લામ ધર્મનો સ્કોલર હોવાને કારણે ધીમે ધીમે સંગઠનમાં આગળ વધતાં તે લીડર અબુ-ઓમર-અલ-બગદાદીનો મદદનીશ બની ગયો. અબુ ઓમરને અમેરિકાએ મારી નાખ્યા બાદ તેની જગ્યાએ અબુ બકરની ગળાકાપ વ્યવહારકુશળતા અને નિર્દય રાજકારણી અભિગમને લીધે સંગઠનનો નેતા બનાવવામાં આવ્યો. જાહેરમાં તે છેલ્લે જૂન ૨૦૧૪માં દેખાયો હતો. તેણે પ્રસારિત કરેલા વિડિયોમાં તેણે પોતાને ખલીફા કહેવાડવતાં ઈસ્લામિક સ્ટેટના સંગઠનની જાહેરાત કરી. અને ત્યારબાદ શરૂ થયું હિંસાનું તાંડવ. એ વિડિયોમાં તેનું વક્તવ્ય મહત્ત્વનું તો હતું જ પણ સાથે લોકોએ નોંધ્યું કે તેને મોંઘી બ્રાન્ડેડ ઘડિયાળ પહેરવી ગમે છે. તેના વિશે લોકો બહુ જાણતા નથી, કારણ કે તે સંકોચશીલ અને એકલો રહેવાવાળો વ્યક્તિ હતો કે છે. ૨૦૧૫માં એર સ્ટ્રાઈકમાં અબુ બકર ઘાયલ થયો હતો કે મૃત્યુ પામ્યો છે તે વિશે કોઈ જ માહિતી નથી એટલે બગદાદી જીવે છે કે નહીં તે પણ ચોક્કસપણે કહી શકાય નહીં. પણ તેની ઈચ્છા મુજબ ઈસ્લામિક સ્ટેટનું સંગઠન કાર્યરત છે તે પેરિસ સહિત દેશોમાં થતા હુમલાઓ દ્વારા અનુભવી શકાય છે. ટૂંકમાં રાવણ, હિટલરની જેમ અબુ બકર બગદાદી પણ સફળ ખલનાયક છે. ખલનાયક સારા નેતા હોવાના કારણે તેમના ફોલોઅર હોય છે જ તે સાબિત થતું જ રહ્યું છે. નકારાત્મક નેતૃત્વના પાઠમાં અબુ બકરનું નામ હાલ છેલ્લું છે. અને આશા કરીએ કે વરસના અંત સાથે આ નામ અંતિમ જ રહે.\nપક્ષીપ્રેમી: કચ્છના અતુલ દવેએ સુરખાબ બાદ હવે ઘોરડ જેવા દુર્લભ પંખીઓને બચાવવાનો યજ્ઞ આદર્યો છે\nકચ્છના રણમાં ભૂજથી ૧૫૦ કિમી. દૂર છેવાડે આવેલ કાળા ડુંગરથી આગળ પાંત્રીસેક કિલોમીટર દૂર ફ્લેમિંગો સિટી છે. શિયાળામાં ત્યાં લાખોની સંખ્યામાં ફ્લેમિંગો આવે છે. ત્યાં પાણી ભરાયા હોવાને કારણે હલેસાંવાળી બોટમાં અતુલકુમાર દવે જાય છે અને જોઈ આવે છે કે ફ્લેમિંગો હેમખેમ તો છે ને? તેમને કોઈ તકલીફ તો નથી ને? એ વિસ્તારમાં મોબાઈલના સિગ્નલ પકડાઈ શકતાં નથી. મોડી રાતે શરૂ થયેલી અતુલભાઈની સફર છેક બીજા દિવસે બપોરે પૂરી થયા બાદ ફોન પર મુંબઈ સમાચાર સાથે વાત કરે છે ત્યારે અવાજમાં થાક વર્તાઈ રહ્યો છે. અતુલભાઈ કહે છે કે ફ્લેમિંગો સિટી અંડા બેટ પર છે. એ બેટ પર લાખો ફ્લેમિંગો ઈંડા મૂકે છે એટલે તેનું નામ અંડાબેટ કહેવાય છે. ૩૫ કિલોમીટર સુધી માત્ર દલદલ કે પાણી પાર કર્યા બાદ જ ત્યાં પહોંચી શકાય છે. એનો અભ્યાસ કરવા બોટ પર જ રહેવું પડે બે ત્રણ રાત. અતુલભાઈ કહે છે કે બે દિવસ અને બે રાત બાદ ત્યાં પહોંચાય. એક વખત રણમાં પાણી નહોતું એટલે દલદલમાં અમે દસબાર ઓફિસરો ચાલીને માંડ ત્યાં પહોંચ્યા. પણ પાછા ફરતી સમયે પીવાનું પાણી પણ નહીં. અમે બેભાન થવાની તૈયારીમાં જ હતા કે નસીબ જોગે બીએસએફવાળાને જાણ થઈ અને અમને બચાવી લીધા. થોડા સમયથી તેમણે નોંધ્યું છે કે અંડાબેટનો વિસ્તાર કપાઈ રહ્યો છે. બેટ નહીં હોય તો ફ્લેમિંગો કઈ રીતે આવશે અને ઈંડા ક્યાં મૂકશે. એટલે તેને બચાવવા માટેના રસ્તા વિચારાઈ રહ્યા છે.\nકચ્છના નલિયા વિસ્તારમાં ગ્રેટ ઈન્ડિયન બસ્ટાર્ડ સેન્ચુરીમાં રેન્જ ઓફિસર તરીકે કામ કરતાં અતુલભાઈ નામશેષ થવાની થવાની યાદીમાં સ્થાન પામેલા આ ગ્રેટ ઈન્ડિયન બસ્ટાર્ડ નામના પક્ષીને બચાવવાની ગજબનાક અને આવકાર્ય જહેમત કરી રહ્યા છે. ગુજરાતીમાં એ પક્ષીને ઘોરાડના નામે ઓળખવામાં આવે છે. આ કામ કરવા માટે તેમને ૨૦૧૫નું વાઈલ્ડલાઈફ વોરિયરનો એવૉર્ડ પણ આપવામાં આવ્યો છે. આ એવોર્ડ હેમ ચંદ મહેન્દ્ર વાઈલ્ડ લાઈફ ફાઉન્ડેશન અને સેવ્સ મેગેઝિન (ઓસ્ટ્રેલિયન) તરફથી જેમના વિશે લોકો ન જાણતા હોય તેવા ગ્રીન સોલ્જર્સને આ એવોર્ડ આપવામાં આવે છે. ભારતની સાત વ્યક્તિઓમાંથી એક રેન્જ ફોરેસ્ટ ઓફિસર અતુલ દવે અને તેમની સાથે કામ ચોકીદારનું કામ કરતાં ઈસા સુમરાનું છે. ગ્રેટ ઈન્ડિયન બસ્ટાર્ડ વિશે જાણકારી આપતાં અતુલ દવે કહે છે કે, ‘આ પક્ષી પહેલાં ભારતમાં ત્રણ સ્થળો પર દેખાતું હતું. મહારાષ્ટ્રમાં સોલાપુર , કચ્છમાં નલિયા અને રાજસ્થાનમાં. હવે ફક્ત રાજસ્થાન અને કચ્છમાં જ તેની પ્રજાતિ જોવા મળે છે. અહીં પણ નહીં સચવાતે તો એ અત્યાર સુધીમાં લુપ્ત થઈ ગયું હોત. લગભગ એક મિટર ઊંચુ આ પક્ષી ખાસ ઊડે નહીં પણ ચાલે. વળી તેની ખાસિયત એ છે કે તે ધાસવાળા મેદાનમાં રહે છે. કારણ કે તે માળો નથી બાંધતું કે ન તો ઝાડ પર ઈંડા મૂકે છે. સીધા જમીન પર જ ઈંડા મૂકી દે છે. એટલે તેના ઈંડા સહેલાઈથી કોઈપણ પ્રાણી ખાઈ શકે છે. એટલે અમે ત્રણ મહિના તેને બચાવવાનો પ્રયત્ન કરીએ છીએ. વળી હાલમાં જમીનને બચાવવાની પણ ખાસ્સી જરૂર હોય છે. જો જમીન અને ઘાસના મેદાન નહીં હોય તો પણ પક્ષીઓની જાતિ નષ્ટ થઈ શકે છે. અહીં ત્રણ જાતિ જોવા મળે છે હોબારા બસ્ટાર્ડ, લેસર ફ્લોરિકન અને ગ્રેટ ઈન્ડિયન બસ્ટાર્ડ. ’ એક પ્રસંગ યાદ કરતાં અતુલભાઈ કહે છે.\nએક નર બસ્ટાર્ડની ઊંચાઈ તેમની સાથે સેન્ચુરીમાં કામ કરતાં કાસીમની ઊંચાઈ જેટલી હતી એટલે અમે બધા તેને કાસીમ (નામ બદલ્યું છે) કહીને જ બોલાવતા. નવાઈ વચ્ચે કાસીમ બૂમ પાડતાં તે આવી ય જતો.\nઅતુલભાઈના કહેવા પ્રમાણે સિમ્બોપોંગન નામનું ઘાસ આ પક્ષીઓને અનુકૂળ હોય છે. ગેરકાયદે અતિક્રમણ સેન્ચુરીની જમીન પર મનુષ્યો દ્વારા ન થાય તેનું પણ અતુલભાઈ ધ્યાન રાખે છે. તે માટે સીધું અને આડકતરી રીતે અતુલભાઈ પર દબાણ પણ આવે, પરંતુ અતુલભાઈ ડરતાં નથી. લુપ્ત થતી જાતિની યાદીમાં આવેલા આ પક્ષીને બચાવવાની જ નહીં પણ તેની સંખ્યા વધારવાના પ્રયત્નો પણ અતુલભાઈ કરી રહ્યા છે. મૂળ કચ્છના કોટડામાં જ જન્મીને ઊછરેલાં અતુલભાઈએ એમએસસી સુધીનો અભ્યાસ કર્યા બાદ પબ્લિક સર્વિસ કમિશનની પરીક્ષા પાસ કરી ફોરેસ્ટ ઓફિસર તરીકે ૨૮ વરસથી કામ કરી રહ્યા છે. કચ્છના કુદરતી જંગલ વિસ્તારમાં જ મોટા થયા હોવાથી પ્રાણી અને પ્રકૃતિ માટે સહજ જ તેમને લગાવ છે. પહેલાં સુરખાબ વિશે તો કામ કર્યું જ પણ જ્યારે જાણ્યું કે ઈન્ડિયન બસ્ટાર્ડ પક્ષી લુપ્ત થઈ રહ્યા છે એટલે તેને બચાવવાના પ્રયત્નો સરકાર સાથે મળીને કર્યા. અનેક અડચણોને ગણકાર્યા વિના તેમણે લુપ્ત પ્રજાતિની સંખ્યા વધારવાના પ્રયત્નો કર્યા છે. આજે દુનિયામાં ગ્રેટ ઈન્ડિયન પક્ષીઓની કુલ સંખ્યા માત્ર ૩૦૦ની છે તેમાંથી ૪૮ પક્ષીઓ આજે કચ્છની સેન્ચુરીમાં છે. આ પક્ષીની જમીન પર ઈંડા મૂકવાની પદ્ધતિને કારણે જ તે લુપ્ત થઈ રહ્યા છે. હવે અતુલભાઈ આ પક્ષીઓના ઈંડાઓ સેવી બચ્ચાઓને મોટા કરી સેન્ચુરીમાં મૂકવાની યોજના કરી રહ્યા છે, જેથી તેની સંખ્યામાં વધારો થાય. અતુલભાઈ કચ્છની દરેક સેન્ચુરીમાં કામ કરી ચૂક્યા છે.\nરાજકીય અને અન્ય દબાણો સામે હાર માન્યા સિવાય અતુલ દવે આ પક્ષીનું જતન કરી રહ્યા છે. ઈલેકટ્રીકલ વાયરો અને વીન્ડમીલને કારણે અનેક પક્ષીઓ કપાઈને મરી જાય છે. એટલે પક્ષીઓના રસ્તામાં આવતી અનેક અડચણો હટાવવાનું કામ સહેલું નથી હોતું.છતાં હિંમત હાર્યા સિવાય તે માટે પ્રયત્નો કરતા અતુલભાઈ હારતા નથી. પક્ષીવિદ્ો અને પક્ષીપ્રેમીઓ આ પક્ષીને જોવા નલિયાની સેન્ચુરીમાં જાય છે. વડાપ્રધાન મોદીને પણ સેટેલાઈટ મારફત ફ્લેમિંગો સિટીને બતાવાય છે. અતુલભાઈ કહે છે, ‘એવૉર્ડ તો હમણાં મળ્યો પણ આ કામ તો વરસોથી થઈ રહ્યું છે. પર્યાવરણ, જંગલ અને તેમાં રહેતાં પશુપક્ષીઓ દરેક એકબીજા સાથે સંકળાયેલા છે. હજી જંગલનો વિસ્તાર વધારવાના પ્રયત્નો થઈ રહ્યા છે પણ એ ન થાય તો પણ જંગલ વિસ્તાર ઘટે નહીં અને તેમાં વસતાં પ્રાણી-પક્ષીઓનું સંવર્ધન થાય તો પણ લુપ્ત થતી જાતિઓને બચાવી શકાય છે.’\nબોલે એનાં બોર વેચાય?\nઠંડીના દિવસો શરૂ થયા છતાં વાતાવરણ ગરમ છે. ખાસ કરીને સમાજનું અને રાજકારણનું. સમાજ અને રાજકારણ જુદા છે ખરાં ? એ પ્રશ્ર્ન જરૂર થાય. સમાજમાં અને રાજકારણ બન્નેમાં પુરુષોના અવાજ વધુ સંભળાય છે. સોશ્યલ મીડિયાનો ચોતરા પર જે રીતે ગપશપ, વિવાદો અને ચર્ચાઓ ચાલે છે તે જોતાં ગલીએ ગલીએ ને ગામે ગામની પાનની દુકાનના ગલ્લા યાદ આવી જાય. આ પાનના ગલ્લાઓ ફક્ત ને ફક્ત પુરુષોની દુનિયાનું પ્રતીક છે તે કહું એક સ્ત્રી તરીકે તો પણ કોઈ પુરુષોના ભવાં તંગ નહિ થાય. તે વિશે સવિસ્તર વાત કહેવાની અહીં ભાગ્યે જ જરૂર છે. આ પાનવાળાઓને માર્કેટિંગ કરતાં સારું આવડે એટલે તેઓ એક જમાનામાં પાનના ગલ્લા પર રેડિયો રાખતાં. ક્રિકેટની મોસમ હોય ત્યારે ક્રિકેટની કોમેન્ટરી ચાલતી હોય અને નહીં તો નોસ્ટાલજિક ગીતો ચાલતાં હોય. તેમાં ય જો મેચ રસાકસી પર પહોંચી હોય તો ગલ્લા પર ખાસ્સી ભીડ હોય. રોજના ખાસ ગ્રાહકો માટે શક્ય હોય તો બેસવાની સગવડ હોય. અને સાથે સતત દરેકના ટેસ્ટ મુજબ પાન અપાતું હોય. તે દિ પાનવાળાનો વકરો વધી જાય. અને જો ધીમી ટેસ્ટ મેચના દિવસો હોય તો રાત્રે ગલ્લે જોરદાર વાદવિવાદ ચાલે. તેમાં પાન બનાવતાં બનાવતાં પાનવાળો પણ વચ્ચે પોતાની એકસ્ટ્રા કોમેન્ટ્સ પાસ કરે. જો બે જૂથ કે વ્યક્તિ વચ્ચે ઉગ્ર ચર્ચા થાય તો તે મધ્યસ્થ પણ બને. એને તો ગ્રાહકો બન્ને સરખા ને ! જો ચૂંટણીની મોસમ હોય તો પણ એવી જ ઉગ્ર ચર્ચાઓ ચાલે. ન હોય તો પણ રાજકારણીઓ વિશેની અને દેશને ખાડે નાયખો છે..... ને વળી તેમાં ઉમેરાતી ગાળો જે અહીં સ્ત્રી સહજ સ્વભાવનુસાર સેન્સર કરવામાં આવી છે. આવું જ કંઈક આજે ફેસબુક અને વોટ્સ એપના ઓટલે નથી થતું?\nપુરુષોનું પોતાનું આગવું રાજ્ય પાનના ગલ્લા પર રાજ કરતું હતું. એવું જ અહીં સોશ્યલ મીડિયા ઉપર પણ રાજ કરે છે. તેમાં સ્ત્રીઓની સંખ્યા ઓછી એકાદ બે અપવાદો બાદ કરતા. સ્ત્રીઓ વધુ બોલે અને પુરુષો ઓછું બોલે તેવા જોક્સ સમાજમાં ભલે વધુ પ્રમાણમાં ફરતા હોય, પરંતુ વાસ્તવિકતામાં તો પુરુષોના અવાજનું જ વર્ચસ્વ વધુ હોય છે. તે ફરી ફરીને સાબિત થાય છે. તેમાં ય વળી એ જ અપરાધી હોર્મોનનો મોટો હાથ. કારણ કે સ્વભાવ તો તે જ ઘડે ને? સ્ત્રીઓને ઈમોશનલ અર્થાત લાગણીસભર વાતોમાં બહુ રસ એટલે લાગણીના લવારાઓ કરે તેથી લાગે કે બહુ બોલે છે. અને પુરુષો લાગણી વ્યક્ત કરવામાં માને નહીં કે તેમાં એને રસ ન હોય એવું ય બને. અરે હોર્મોનને લીધે જ સ્તો. આ વાત સાચી કે ખોટી તે જાણવા ગુગલભાઈની દુનિયામાં આખ્ખીય દુનિયા ફરી વળી. તો નવાઈની વચ્ચે અત્યાર સુધી દરેક અભ્યાસ એમ કહેતા હતા કે સ્ત્રીઓ સૌથી વધારે શબ્દો દિવસમાં બોલે છે. અને પુરુષો ઓછા. સ્ત્રીઓ સહેજે ય ૨૦ હજાર શબ્દો બોલે તો પુરુષો ૭ હજાર. આ અભ્યાસ અને વાસ્તવિકતા જ્યારે જોઉં તેને કોઈ સંબંધ ન દેખાય. નોકરીઓમાં કે વ્યવસાયમાં પુરુષોની સંખ્યા સ્ત્રીઓ કરતાં વધારે. સ્ત્રી ભ્રૂણને મારી નાખવાના દરેક પ્રયત્નો થાય પણ પુરુષ ભ્રૂણને નહીં. ગલીએ ગલીએ પાનની દુકાનો અને તેના ગ્રાહકોમાં પુરુષોનું જ વર્ચસ્વ, રાજકારણમાં પણ સ્ત્રીઓની સંખ્યા અડધી પણ નહીં. તો પછી સ્ત્રી વધુ બોલે છે એમ કેમ કહી શકાય ? તમારી પાસે વધુ દલીલો આ બાબતે હશે જ પણ તો ય પુરુષ અહમને બાજુએ રાખીને તટસ્થતાથી વિચારી શકાય નહીં તો ય હાલમાં લેટેસ્ટ અભ્યાસ થયો છે કે પુરુષો પણ સ્ત્રીઓ જેટલું જ બોલે છે.\nયુનિવર્સિટી ઓફ ટેક્સાસના ઓસ્ટિન્સ સાયકોલોજી ડિપાર્ટમેન્ટના વડા જેમ્સ પેન્નેબેકર કહે છે કે અમે પુષ્કળ અભ્યાસ હાથ ધરતાં હોવાને કારણે આ પહેલાં સ્ત્રીઓ દિવસમાં વધુ શબ્દો બોલે અને પુરુષો ઓછા શબ્દો બોલે એ અભ્યાસમાં અમારું નામ જોડાઈ ગયું હતું. ( તે અભ્યાસ કેલિફોર્નિયા યુનિવર્સિટીના વિમેન્સ મૂડ એન્ડ હોર્મોન ક્લિનિકનો હતો.) પણ અમારા અભ્યાસમાં જાણવા મળ્યું છે કે પુરુષો અને સ્ત્રીઓ લગભગ સરખું જ બોલે છે. ફક્ત ફરક હોય છે તો શું અને કેમ બોલે છે તેનો જ. પુરુષો હંમેશાં કશુંક પ્રાપ્ત કરવા કે કોઈક ધ્યેય સાથે જ બોલશે. જ્યારે સ્ત્રીઓ લાગણી અને મનોભાવ વ્યક્ત કરવા માટે બોલે છે. પુરુષો તેમને શું જોઈએ છે તે સીધે સીધું કહી શકે છે. પણ મતભેદ ટાળવા માટે તેઓ સીધું કહેવાનું ટાળે એવું પણ બને. તે વખતે પોતાનો ખરો ઈરાદો તેઓ છતો થવા દેતા નથી. ત્યારે તેમનો ઈરાદો થોડો પેચીદો લાગી શકે છે.\nએટલે જ હાલમાં જે પુરુષે ગામ ગજાવ્યું તેના ઈરાદા સમજાયા નહીં. હા, આમિર ખાનની જ વાત કહેવી છે. બે ચાર સ્ત્રી સાહિત્યકારો અને પત્રકારો કે રાજકારણીઓ સિવાય મોટાભાગે પુરુષોએ કરેલાં સ્ટેટમેન્ટ પર વિવાદો વધુ થયા છે. તેમાં પણ આમિર ખાનના મુદ્દે હદ જ વટાવી દીધી.વાત સ્ત્રીએ કરી.કહેવાય છે કે કિરણ રાવે જે તેની પત્ની છે તેણે પણ જાહેરમાં આ વાત કરી હતી થોડો સમય પહેલાં પણ કોઈ વિવાદનો વંટોળ નહોતો ઊભો થયો. એ જ વાત આમિર ખાને કરી કિરણના નામે અને વિવાદની આગ લાગી. શું કામ? એ પ્રશ્ર્ન થાય તે સ્વાભાવિક છે. કિરણ જે સ્ત્રી છે પત્ની છે તેના કશું કહેવા ન કહેવાથી ફરક નથી પડતો પણ તે જ વાત પુરુષ કહે છે ત્યારે તેને ગંભીરતાથી લેવાય છે. કેમ ? આવા સવાલો મને થયા. એટલે જ મેં તેને સામાજિક સંદર્ભે સમજવાના પ્રયત્નો કર્યા. પુરુષ બીજા પુરુષના અહંકારને સ્વીકારી નથી શકતો. વળી પુરુષો બોલે તેને ગંભીરતાથી લેવાય છે. પછી તે સ્ત્રીના નામ સાથે જ કેમ ન બોલે? જો કે તે માટે ય બિચારા આમિર ખાને સાંભળવું પડ્યું કે પત્નીની બધી વાત ન મનાય. વગેરે ખૂબ જ નિમ્નસ્તરના જોક સામાજિક માધ્યમોમાં વહેતા મુકાયા. તેની પાછળ જે તે રાજકીય પાર્ટીઓના ધ્યેય હતા કે પછી વ્યક્તિઓના ધ્યેય હતા તે સમજી શકાય એમ છે. પણ વળી એકવાર સાબિત થાય છે કે પુરુષોનો અવાજ ઊંચો છે. મહત્ત્વનો છે. વળી આમિરે શું કહ્યું ને તેનો ઈરાદો શું હતો તેની ચર્ચા અહીં નથી કરવી, પરંતુ પુરુષો જ વધુ બોલે છે અને તેમાંય ખાસ ઈરાદા સાથે. દરેક વ્યક્તિના ઈરાદા જુદા હોય છે. અને એટલે જ મહાન ગ્રીક ફિલોસોફર પ્લેટોના શબ્દો અહીં આરંભે યાદ આવ્યા.\nએકલવ્યે ભલે ગુરુ દ્રોણની જાણ બહાર એમનું નિરીક્ષણ કરીને ચૂપચાપ ધનુર્વિદ્યા શીખી લીધી. પરંતુ આધુનિક સમયમાં રાજસ્થાનના એક મોર્ડન ગુરુ દ્રોણ હજારો-લાખો વિદ્યાર્થીઓને ભણાવે છે, પણ એમના નામ ચહેરા સુધ્ધાં જાણતા નથી. આ ૨૦૧૫ના દ્રોણ એટલે ઈમરાન ખાન.\nનવેમ્બર મહિનામાં વડા પ્રધાન મોદીએ લંડનના વેમ્બલી ખાતે કરેલા વક્તવ્યમાં અલવરની સંસ્કૃતિ શાળાના શિક્ષક ઈમરાન ખાનનો ઉલ્લેખ કરતાં કહ્યું હતું કે મારું ભારત અલવરના ઈમરાન ખાનમાં છે. અને રાતો રાત ઈમરાન ખાન પ્રસિદ્ધ થઈ ગયો.\n૧૩ નવેમ્બરની રાત્રે લંડનમાં પ્રધાન મોદીએ અલવરના શિક્ષકનો ઈમરાન ખાનનો ઉલ્લેખ થયો અને બીજા દિવસે સવારે તો અલવરમાં ઈમરાન ખાનના ઘરની બહાર ફિલ્મ પીપલી લાઈવ જેવું દૃશ્ય સર્જાઈ ગયું. ચેનલોની ઓબી વાન સાથે લાલબત્તી-વાળી પ્રધાનોની ગાડીઓ. તે સિવાય હજારો મીડિયા સહિત જાણીતા અજાણ્યા અનેક લોકો ઈમરાનને મળવા ઊમટવા લાગ્યા. એ પહેલાં ઈમરાન ખાન સંસ્કૃતિ શાળામાં નોકરી કરીને આવ્યા બાદ સાતથી આઠ કલાક કોમ્પ્યુટર પર કે મોબાઈલ પર કામ કર્યા કરતો. મુંબઈ સમાચાર સાથે ફોન પર વાત કરતાં ઈમરાને કહ્યું કે, ‘વડા પ્રધાને મારી નોંધ લીધી તે મારા માટે ઓચિંતી સરપ્રાઈઝ હતી, સારું પણ લાગ્યું, પરંતુ એને કારણે એટલી પ્રસિદ્ધિ મળી કે મારાથી કામ જ નથી થતું તે દિવસથી. સતત મારા પર ફોન આવે છે. ખૂબ માણસો મળવા આવે છે. મીડિયા આવે છે અને હવે મારે અનેક સમારંભોમાં પણ જવું પડે છે. હું તો નાનો માણસ છું મને કામ કરવામાં આનંદ આવતો હતો એટલે મારી રીતે કામ કરતો હતો, પ્રસિદ્ધિ માટે નહિ.’\nઈમરાન ખાન રાજસ્થાનના અલવર જિલ્લાના નાનકડા ગામ ખરેડાનો રહેવાસી છે. આજે તે અલવરમાં રહે છે અને સંસ્કૃતિ શાળામાં શિક્ષક તરીકે કામ કરે છે. મેઓ કોમ્યુનિટીમાં જન્મેલા ઈમરાન માતાપિતા અને સાત ભાઈ બહેનો સાથે ઉછર્યો. ગામમાં પ્રાથમિક ધોરણ સુધીનું શિક્ષણ લીધા બાદ આગળ ભણવા બીજા મોટા ગામમાં જવું પડતું. શાળામાં તેને વિજ્ઞાનના મોડેલ્સ બનાવવામાં ખૂબ રસ પડતો. એના મોડેલ્સ જોઈને શિક્ષકો તેની પીઠ થાબડતા અને કહેતાં તું જરૂર વૈજ્ઞાનિક બનીશ. આ સાંભળીને નાનકડો ઈમરાન પણ વૈજ્ઞાનિક બનવાના સપના જોતો હતો. વાસ્તવિકતામાં એટલું સરળ નહોતું. બારમાં ધોરણમાં હતો ત્યારે તેણે વાસ્તવિકતા સ્વીકારી બે વરસનો ટીચર ટ્રેઈનિંગ કોર્સ કર્યો. અને પ્રાથમિક શિક્ષક તરીકે કામે જોડાઈ ગયો. ઈમરાન કહે છે, ‘૨૦૦૯ કે ૨૦૧૦ની સાલમાં ગામના મારા ઘરે ડેસ્ક ટોપ કોમ્પ્યુટર લીધું હતું. શરૂઆતમાં તો બે મહિના એના પર ગેમ્સ રમી. પછી થયું કંઈક આનો ઉપયોગ કરવો જોઈએ એટલે કમ્પ્યુટરનો જાતે અભ્યાસ કરીને સૌપ્રથમ વેબસાઈટ વિજ્ઞાનના વિષયની બનાવી. બસ પછી તો શાળામાં બાળકોને ભણાવીને ઘરે આવું કે સતત મારો પોતાનો અભ્યાસ શરૂ થઈ જાય. સાતથી આઠ કલાક મારા વાંચવા, શીખવામાં અને વેબસાઈટ બનાવવામાં જાય. આ વાત ૨૦૧૧ની સાલની છે. મારી વેબસાઈટ અમારા કલેકટરસાહેબ એ ટી પેડનેકરે જોઈ અને તેમણે મને બોલાવીને કહ્યું, શાળાઓ માટે વેબસાઈટ બનાવ. મને કહે બે મહિનામાં ૫૫ વેબસાઈટ બનાવી આપ. શિક્ષક છું એટલે બાળકોને ઉપયોગી થાય તેવું કામ મને ગમે જ. એટલે દિવસ-રાત મહેનત કરીને ૫૫ વેબસાઈટ બનાવી પછી તો ૨૦૧૨માં સ્માર્ટ ફોન આવ્યા. એટલે કલેકટર સાહેબે મને કહ્યું, હવે જમાનો એપ્સનો આવશે. એટલે મોબાઈલના એપ્લિકેશન બનાવો. બસ પછી તો ૪૨ જેટલા એપ્લિકેશન બનાવ્યા. તે માટે પણ એન્ડ્રોઈડનો જાતે જ અભ્યાસ કર્યો. ’ ઈમરાનને આ વેબસાઈટ અને એપ્લિકેશનના કામ માટે કોઈ વળતર નથી મળતું કે ન તો વળતરની લાલચે તે કામ કરે છે.\nઆજે લાખો બાળકો ઈમરાન ખાને બનાવેલ વેબસાઈટ અને એપ્લિકેશનનો ઉપયોગ કરે છે. તેણે ગણિત, વિજ્ઞાન, ઈકોનોમિક્સ, હિન્દી ગ્રામર, નાગરિક શાસ્ત્ર, પોલિટિકલ સાયન્સ વગેરે અનેક વિષયો પર કામ કયુર્ં છે. ક્લેકટરે જ ઈમરાનના કામની વાત માનવ સંસાધન ખાતાના પ્રધાન સ્મૃતિ ઈરાનીને કરી હતી. એટલે તેમણે ઈમરાનને મળવા અને તેનું કામ જાણવા બોલાવ્યા હતા. પછી તો ઈમરાને આઈએસ ઓફિસરો સમક્ષ પણ વક્તવ્ય આપ્યા અને અનેક સેમિનારમાં શિક્ષણને ટેકનોલોજી દ્વારા બાળકો સુધી કઈ\nરીતે પહોંચાડી શકાય એ વિશેના સેમિનારમાં ભાગ લીધો. અને હવે તો વડા પ્રધાનના ઉલ્લેખ બાદ તો તેનો વ્યાપ વધી રહ્યો છે. જોકે તે માટે ઈમરાન તૈયાર નહોતો. ૩૭ વરસના ઈમરાનના ત્રણ બાળકો છે. તેમાંય મોટી દીકરી સાનિયા ૧૦મા ભણે છે અને ઈમરાનને શૈક્ષણિક એપ્લિકેશન બનાવવાના કામમાં મદદ કરે છે. તેમના ઘરમાં કોમ્પ્યુટર, મોબાઈલ કે નેટ પર કોઈ પ્રતિબંધ નથી. ઈમરાનના મતે ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ તમે કઈ રીતે કરો છો તે મહત્વનું છે.\nઆગળ તેણે શું કરવું છે ? એ સવાલ પૂછતાં કહે કે, ‘મારે તો બાળકો માટે કામ કરવું છે. મને એ વિચાર જ રોમાંચિત કરે છે કે મારા થોડા કલાકની મહેનત બાદ તૈયાર થતું શૈક્ષણિક એપ લાખો બાળકોને ઉપયોગી થાય છે અને તેમનો સમય બચાવે છે. અંગ્રેજીમાં એપ બનાવવું સહેલું હોય છે. હિન્દીમાં બનાવવું થોડું મુશ્કેલ હોય છે. પણ મને હિન્દીમાં એપ બનાવવામાં વધુ રસ પડે છે કારણ કે દરેક બાળકને તે ઉપયોગી થઈ શકે. એટલે વધુમાં વધુ હિન્દીમાં એપ બનાવવાના પ્રયત્નો ચાલુ છે. ’\nબાળકોને ભણાવવાના કામમાં અને ત્યારબાદ પોતાની રીતે એપ્લિકેશન બનાવવામાં જ ઈમરાનને વધુ રસ છે, અને તે પણ કોઈ વળતરની અપેક્ષા વિના. છેલ્લે એક વાત કહીને ઈમરાન વાત પૂરી કરે છે : ‘ હું શિક્ષક છું અને મારા માટે શૈક્ષણિક કામ મહત્ત્વનું છે. અને આજે પણ લોકો મને મારા કામને લીધે જ જાણે છે. એટલે મારાથી શક્ય તેટલું કામ હું કરીશ. બીજી કોઈ મહત્ત્વાકાંક્ષા નથી. ’\nછેલ્લા મહિના દરિમિયાન વિશ્વમાં અને દેશમાં અનેક પ્રશ્ર્નો ઊભા થયા. તે અંગે લોકોમાં સતત ચર્ચાઓ પણ ચાલતી રહી. તેમાંય ખાસ કરીને અસહિષ્ણુતાને મુદ્દે લોકો પોતાના એવોર્ડ પાછા આપી રહ્યા છે. ધર્મ અને જાતિના મુદ્દાઓ, સાહિત્ય અને ખાનપાનના મુદ્દાઓ એટલા મહત્ત્વના બની ગયા કે પ્રસિદ્ધિ ઈચ્છતા લોકો પણ પોતાનો વિરોધ કે ટેકો આપવાને બહાને બયાનબાજી કરવા લાગ્યા. પણ નવાઈ ત્યારે લાગે કે જ્યારે કેટલાક મુદ્દાઓ વિશે સમાજમાં કોઈ અસહિષ્ણુતા જાહેર નથી કરતું. ખાસ કરીને નારીને થતા અન્યાય અંગે કોઈ મોટી ચર્ચા કે એવોર્ડ વાપસી જાહેર નથી થતી. નારી વિશ્ર્વમાં આ મહિને બે દુખદ અને એક સારી ઘટના બની તેની વાત કરવી છે.\nસૌ પ્રથમ સારી ઘટના- જે લક્ષ્મી પર એસિડ ફેંકીને ચહેરો બગાડી દેવામાં આવ્યો હતો તે લક્ષ્મી આખરે બાળકીને જન્મ આપીને રાજી થાય છે. દરેક મીડિયાએ તેની નોંધ લીધી. પુરુષના અત્યાચારનો ભોગ બનેલી દિલ્હીની લક્ષ્મીએ પોતાના વિકૃત થઈ ગયેલા ચહેરા સાથે જીવનની લડાઈ ચાલુ રાખી અને એસિડના છૂટથી થતાં વેચાણ પર સુપ્રીમ કોર્ટનું નિયમન લાવવામાં સફળ રહી. એસિડ એટેકનો ભોગ બનેલી નારીઓ માટે તે કામ કરી રહી છે. તેણે સામાજિક કાર્યકર આલોક દિક્ષિત સાથે લગ્ન કર્યા સિવાય સાથે રહેવાનું શરૂ કર્યું અને નવેમ્બરમાં તેણે દીકરીના જન્મની ખુશાલી ઉજવી.\nદુખદ ઘટના એ છે પર્યાવરણવાદી વૈજ્ઞાનિક પચૌરીની તેના વિરુદ્ધ જાતિય સતામણીની ફરિયાદ કરનાર સ્ત્રીએ રાજીનામું આપી દેવું પડ્યું તેના સમાચાર એકાદ કોલમમાં અખબારોમાં સૂવડાવી દેવામાં આવ્યા. સ્ત્રી માટે જેટલા પણ કાયદા બને પણ સમાજમાં તે વ્યક્તિત્વ જાળવીને સ્વમાનભેર જીવી શકતી નથી, એ આ ધટના પરથી સાબિત થાય છે. એ સ્ત્રી પોતે હાઈલી ક્વોલિફાઈડ છે. જો તે ખોટી હોત તો પચૌરીને ટેરીના તેમના પદ પરથી હટાવવાની જરૂર નહોતી. અને જો એ સ્ત્રીની ફરિયાદ સાચી હતી તો એને તેના હોદ્દા પરથી બીજા હોદ્દા પર બદલી કરીને તેને અપરાધ ભાવ મહેસૂસ કરાવવાની જરૂર નહોતી. બન્યું એવું કે તે સ્ત્રીને માનસિક સધિયારો સમાજ આપી ન શક્યો. જો આવું આટલા ઉચ્ચ હોદ્દા પર બને તો નાની કંપનીઓ અને સામાન્ય સ્ત્રીની તકલીફોનું તો પૂછવું જ શું ?\nબીજી ઘટના ૨૨ નવેમ્બરે ચીનમાં છેલ્લી કમ્ફર્ટ વિમેનનું મૃત્યુ થયું. કમ્ફર્ટ વિમેન એટલે કે બીજા વિશ્ર્વયુદ્ધ વખતે જાપાનીઝ લશ્કરના મનોરંજન માટે કોરિયન, પેનિસ્યુએલા, ચીન અને દક્ષિણપૂર્વ દેશોની ૨૦ હજાર સ્ત્રીઓને જબરદસ્તીથી લાવવામાં આવી હતી. ઝેંગ અન્ટુ નામની આ ચીની સ્ત્રીએ જાપાનીઝ સરકાર વિરુદ્ધ જુલ્મ કરવા અંગે કેસ દાખલ કર્યો હતો. તેણે ૮૯ વરસની ઉંમરે છેલ્લો શ્ર્વાસ લીધો ત્યાં સુધી લડત ચાલુ રાખી. તેને આશા હતી છેલ્લા શ્ર્વાસ સુધી કે તેને કેસ લડવા માટે મદદ મળશે. ઝેંગ અન્ટુ ફક્ત સોળ વરસની હતી અને તે થોડા મહિના પહેલાં જ પરણી હતી ત્યારે જ તેને જબરદસ્તીથી જાપાનીઝ સૈનિક ઉઠાવીને લઈ ગયો અને વેશ્યા વ્યવસાયમાં ધકેલી દીધી. તેના પર સતત વીસ દિવસ સુધી બળાત્કાર કરવામાં આવ્યો. ૧૯૯૫માં તેણે અન્ય કમ્ફર્ટ વિમેન (પીડીતાઓ) સાથે કેસ કર્યો હતો કે જાપાનીઝ સરકાર તેમની માફી માગે અને વળતર ચૂકવે. જો કે ૨૦૦૯માં જાપાનીઝ સરકારે ગુનો કબૂલ કર્યો પણ વળતર ચૂકવવાની ના પાડી દીધી. એની વે, આ સામાન્ય સ્ત્રીએ જાપાન સરકાર વિરુદ્ધ કેસ કરવાની હિંમત કરી એ માટે તેને સલામ કરી અલવિદા કહીએ. ભગવાન તેના આત્માને શાંતિ આપે.\nદર દિવાળીએ એક ટુચકો વારંવાર વરસોથી કહેવાતો આવ્યો છે. જેને આપણે યાદોના એક ખૂણામાં સંઘરી રાખ્યો છે. તે ટુચકો દર દિવાળીએ બહાર આવે ને વારંવાર વંચાય, કહેવાય અને ગુજરાતીમાં, હિન્દીમાં અને મરાઠીમાં આજકાલ સોશિયલ મિડિયામાં ફરી રહ્યો છે. તમે પણ વાંચ્યો જ હશે પણ ફરીથી મરકી લઈએ.\nદિવાળીના દિવસો પહેલાં અમદાવાદની એક સોસાયટીમાં ભંગારવાળાએ બૂમ પાડી કે , ઓ બહેન જૂનું - પુરાણું - નકામું જે કાંઈ કાઢી નાખવાનું હોય તે આપજોઓઓઓઓ...એક ઘરમાંથી બહાર આવી બહેને કહ્યું કે એ બહાર ગયા છે, કાલે આવજે.\nદર દિવાળીએ સફાઈ દરમિયાન ઘરમાં બાઝેલ બાવાઓ સિવાય ઘરના માળિયામાં કે ઊપરના ખાનાઓમાં પડેલી અનેક વસ્તુઓ પાછી કદીક કામમાં આવશે એમ વિચારીને પાછી આવતા વરસની રાહ જોતી ગોઠવાઈ જાય. દિવાળીમાં ઘરનો ખૂણો વાળીઝૂડીને સાફ કરતી વખતે મનનાંય અનેક જાળાં તૂટતાં હશે. અનેક નકામી વાતો મનના માળિયામાં ઘર કરી ગઈ હોય છે. તેને કાઢવા માટે નવા વરસે સંકલ્પ લઈએ છીએ, પણ તેય પેલા સામાનની જેમ વળી પાછી જેમની તેમ ગોઠવાઈ જાય છે.\nઅમેરિકાના ઓર્ગ્રેનાઈઝેશન એક્સપર્ટ પીટર વોલ્સે ‘ઈનફ ઓલરેડી ! ક્લિઅર મેન્ટલ ક્લટર ટૂ બી કમ ધ બેસ્ટ યૂ ’ નામનું પુસ્તક લખ્યું છે. પીટર કહે છે કે તમારું ઘર ગમે તેટલું ચકચકિત હોય પણ જો મનનો કચરો સાફ નહીં થયો હોય તો ઘરમાં રહેનાર વચ્ચે સંવાદિતા નહીં આવે. બીજું એણે એ કહ્યું છે કે તમે આજે ઘર સાફ કરશો પણ માનસિકતા નહીં બદલાય તો ઘરમાં વળી પાછી અવ્યવસ્થિતા દેખાશે અને વસ્તુઓના ઢગલાં ખડકાશે. શું ખરેખર એવું થાય છે ? મુંબઈમાં ગોરેગાંવમાં રહેતાં શીલા રાવલ (નામ બદલ્યું છે) કહે છે કે દર દિવાળીએ મને ઘર સાફ કરતાં એક અઠવાડિયું લાગે, કારણ કે અમારા દરેક માળિયામાં મારાં સાસુએ વરસોથી અનેક ડબ્બા-ડબલીઓ ભરી છે તેને ઉતારીને ઘસીને પાછી મૂકવાની. મારાં લગ્નને ૨૨ વરસ થયાં ત્યારથી આમાંની એકે વસ્તુને ઉપયોગ થતો મેં નથી જોયો. પણ એમાંથી એકેય વસ્તુ કાઢી નાખવાની વાત જો હું કરું તો સારા દિવસોમાં ઘરમાં મહાભારત સર્જાય. શરૂઆતમાં મેં એકાદ વાર આ વાત કાઢી હતી, પણ હવે કશું જ નથી કહેતી. એ સિવાય ઘરમાં આવતી દરેક થેલીઓ જેમ કે દૂધની, સાબુથી ધોઈને ભેગી કરાય. શરૂઆતમાં જ્યારે લગ્ન કરીને આવી ત્યારે મને ખૂબ નવાઈ લાગતી, કારણ કે મારા પિયરમાં અમને કશું જ સંઘરવાની આદત નહોતી, તેમાંય મને તો એવું લાગે કે જરૂરત કરતાં વધારે વસ્તુનો ભરાવો શું કામ કરવો જોઈએ ? નવરાત્રીના તનને થકવી નાખતા ગરબા રમ્યા બાદ દરેક ગૃહિણીઓ તન, મનથી ઘરની સફાઈમાં લાગી જતી હોય છે. તન અને મન એટલા માટે કે સફાઈ જાતે કરો કે બીજા પાસે કરાવો, તેમાં શરીરને તો થાક લાગે જ, પણ વસ્તુઓના નિકાલ કરવામાં, વસ્તુઓને એક રૂમમાંથી બીજા રૂમમાં ખસેડવી અને વળી પાછી બીજા રૂમમાંથી મૂળ રૂમમાં મૂકવી, સહેલું કામ તો નથી જ નથી. પણ ઘરની સાફસફાઈની વાત અહીં નથી કરવી. મનના દર્પણને સાફ કરીને તેમાં જોવાનું છે આપણું સ્પષ્ટ પ્રતિબિંબ.\nઆજે આપણી ખરીદશક્તિ વધી છે તેથી નવી વસ્તુઓ, કપડાં ખરીદીએ પણ જુની વસ્તુઓને સહેલાઈથી કાઢતા નથી. વળી એ જ રીતે હવે મોબાઈલ અને કોમ્પ્યુટરનો ઉપયોગ વધતા મેસેજોના, ફોટાઓ, વિડિયોના ઢગલા પણ જમા થતા હોય છે જ. દરેક યંત્રના સ્ટોરેજની સીમા હોય છે. તેમાં ભરાવો થતાં ભાર વધે છે અને કાર્યક્ષમતા ઘટે છે. એટલે મેસેજીસ, ફોટાઓ કે વિડિયોને સમયાંતરે ડિલિટ કરતાં રહો. ઈન્ટરનેટના જમાનામાં નવા મેસેજીસ વિડિયો આવતાં જ રહેશે. નહીં તો ય તેને ઈન્ટરનેટ પરથી મેળવી જ શકાય છે. હા, તમારી અંગત યાદોના ફોટા, વિડિયો સાચવવા માટે એકસ્ટ્રા મેમરી કાર્ડ કે પેન ડ્રાઈવ અથવા હાર્ડડિસ્કમાં ફોલ્ડરને નામ આપી સાચવી રાખો. ઘરની સફાઈ કર્યા પછી થોડો સમય મનની સફાઈ માટે આપો. તે માટે જરૂરી છે જાત સાથેનો સંવાદ અને મનની મોકળાશ.\nતેને માટે થોડો સમય એકાંતમાં બેસીને ખુલ્લાં મને વિચારો. તમારી જાતને નહીં પણ બીજાને જોતાં હો તે રીતે મનને સતત કનડતી કેટલીક કડવી યાદો, કિસ્સાઓને મનમાંથી ભૂંસી નાખો. તમને થશે એવું કેવી રીતે બને ? પ્રયત્ન કરીએ તો તે એ પણ શક્ય છે. વારંવાર બીજાની ભૂલો કે પોતાની ભૂલોને યાદ કરવાનું ટાળો. તમારી ન ગમતી બાબતોની યાદી બનાવો. પછી તેના પર ચોકડી મૂકો. કેટલીક વખત એવું પણ બને કે બીજાની ન ગમતી બાબતો હકીકતમાં તમારા સ્વભાવમાં પણ હોય. જાત પ્રત્યે થોડા સભાન થઈને જોવાથી અનેક માનસિકતામાંથી મુક્ત થઈ શકાતું હોય છે. પોતાની જાતને પણ માફ કરતા શીખો તો બીજાને પણ માફ કરી શકાશે. સ્ત્રીઓમાં ગુનાહિત ભાવ રાખવાનો સ્વભાવ સહજપણે હોય છે. બાળકો માટે, ઘર પરિવાર માટે તમે તમારી ક્ષમતા પ્રમાણે કરતાં જ હો છો. અને દરેકની ક્ષમતા જુદી જ હોય. તેથી બીજા સાથે જાતને સરખાવી ગુનાહિતતા અનુભવવાનો સ્વભાવ હોય તો તેને જુઓ અને જાતનું ગૌરવ અનુભવો. ગૌરવ અને અહંકારમાં ફરક હોય છે. ગૌરવ અનુભવવાથી ગુનાહિતતા આપોઆપ ઓછી થશે અને દરેક સાથેના તમારા સંબંધો સુંદર બનશે. વ્યવહાર માટે ફક્ત અણગમતા સંબંધો ન રાખો. જે પણ સંબંધો રાખો દિલથી રાખો. બાકીના સંબંધોને ના પાડતા શીખો. એમ કરવાથી તમારા જીવનમાંથી નકારાત્મકતા ઓછી થશે.\nહકારાત્મક વિચારો સાથે આ વરસે કશુંક નવું શીખવાનું પણ નક્કી કરો. પછી ભલેને તે વાનગીઓ હોય કે નૃત્ય, સંગીત કે પછી ભરતગુંથણ જ કેમ નહીં. તમને મનગમતા શોખ કેળવો. તમારા માટે થોડો સમય રોજ કાઢવાનું નક્કી કરો.એનાથી તમારા જીવનમાં નવું પરિવર્તન લાવી શકાશે. સફાઈ એટલે રૂટિન નહીં પણ પરિવર્તન જે દરેક બાબતને સ્પષ્ટ અને સુંદરતા આપે છે.\nબહાર ટેમ્પરેચરનો પારો જેમ ઉપર ચઢતો જાય તેમ વિનોદરાયનો પારો ય ચઢે. સૌ પ્રથમ તો મોઢામાંથી ગાળ નીકળે કે સા...આ ગરમી એક તો ભેજું ફાડી નાખે અને આ ટ્રાફિક.... પછી માણસો.... પછી ટ્રેન અને પછી પૃથ્વી પરની દરેક વ્યક્તિઓ તેમને નકામી લાગે. તેમના પત્ની સાથે ય ઝઘડા જ થયા હોય ઘરે ઓફિસથી નીકળતા પહેલાં. તો બીજી તરફ કિરિટકુમારની વાત કરીએ. તેમના મોઢામાંથી વિનોદરાય જેવા અપશબ્દો કે બૂમાબૂમ કશું જ સાંભળવા ન મળે. એક મિનિટ એને લીધે કંઈ તેમને ભગવાનનું માણસ સમજી લેવાની જરૂર નથી.તેમની સાથે વાત કરનારને તેઓ ક્યારેય સીધો જવાબ નહીં આપે. શાંતિથી પણ વાંકું જ બોલશે. ઘરમાં પત્ની કહે કે આજે ડબ્બામાં (ટિફિનમાં) શું ભરી આપું? તો કહેશે આપણે રોજ મીટિંગ બોલાવીએ છીએ ને એ જ રીતે મીટિંગ બોલાવી નક્કી કરીએ. ક્યારેક માંદગી હોય ને પત્ની કહે કે ઓફિસ ન જાઓ તો સારું ... તો કહેશે કેમ ઘરે કામ કરવાનું છે? ઓફિસમાં ય સેક્રેટરી પૂછશે કે અમુક લેટર મોકલી દઉં? તો કહેશે ના તેને મઢાવીને ઓફિસમાં લટકાવીશું? કોઈક કારણસર જો સેક્રેટરી પૂછી લે કે કાલે ઓફિસ આવશો? તો પહેલાં તો કહેશે કે કેમ ? મને ઘરે જ બેસાડવો છે? ઓફિસ બંધ કરી દેવી છે? વગેરે વગેરે...શાંત સ્વરે આડું બોલવાનું તેમને વચન લાધ્યું હોય તેમ સતત પહેલાં બીજાને ઉતારી પાડવાથી જ કિરિટકુમારની શરૂઆત થાય.\nતમારી આસપાસ પણ આવી કેટલીક વ્યક્તિઓ જરૂર હશે. સમજાય નહીં કે શું કામ આવું કરે ? આવી બન્ને વ્યક્તિઓ આક્રોશને કારણે ધૂંધવાતી હોય છે. ગુસ્સો, આક્રોશ તેમને અને તેમની આસપાસના દરેકને તકલીફ આપતો હોય છે. આક્રમકતા પુરુષના ડીએનએમાં હોય જ છે વધતે ઓછે અંશે તે આપણે પાછલા કેટલાક લેખોમાં વાંચ્યું જ. આ આક્રમકતા બિનજરૂરી હોય છે. કોઈક ફ્રેસ્ટ્રેશનમાંથી આ આક્રમકતા આવી હોય તે શક્ય છે. તો પૌરુષીય અહંકારને કારણે પણ આ બિનજરૂરી આક્રોશ કે આક્રમકતા દેખાતી હોય છે. આપણે ત્યાં આવી આક્રમકતાને ચલાવી લેવાય છે. તેમાં ઘરની સ્ત્રીઓ જવાબદાર હોય છે અને બહારના પુરુષો. પુરુષોને તો ગુસ્સો કરવાનો અધિકાર હોય છે. એવું માની લેવાય છે. તેમાંય સત્તાશાળી પુરુષ તો જ કહેવાય જો તે આક્રમક સ્વભાવ ધરાવતો હોય. ક્યારેક વ્યક્તિ દેખાડાને લીધે આ રીતે વર્તતી હોય છે તો ક્યારેક પોતાની સત્તા સાબિત કરવા માટે આ રીતે વર્તવાનું શરૂ કરે છે. પછી તેને ખ્યાલ પણ ન રહે તે રીતે આક્રોશ તેના સ્વભાવમાં વણાઈ જાય છે. હા જો વ્યક્તિ સભાન હોય કે પછી તે વ્યક્તિની આસપાસની વ્યક્તિઓ જાગૃત હોય તો આ સ્વભાવ બદલાઈ શકે છે. જાગૃત વડીલ હોય કે સારા સમજદાર મિત્રો હોય તો પણ તેને સમજાવે, ટોકે કે ભાઈ આ ખોટો આક્રોશ તારી તબિયત તો બગાડે જ છે પણ બીજાની તબિયત પણ બગાડે છે. ગુસ્સો કરનાર વ્યક્તિ સ્ટ્રેસ એટલે કે ચિંતા પણ કરતી જ હોય છે. ગુસ્સો અને ચિંતા, અસ્વસ્થતા બન્ને બાબત સ્વાસ્થ્ય માટે જોખમકારક છે.\nગુસ્સો કરતી કે આ રીતે સતત આડું બોલતી વ્યક્તિથી બીજી વ્યક્તિઓ દૂર રહેવાનો પ્રયત્ન કરે કે પછી તેની સાથે વધારે બોલે નહીં. વળી એ વ્યક્તિથી ડરનારી વ્યક્તિઓ પણ હોય છે. ખાસ કરીને તેના ઘરના અને ઓફિસમાં તેના હાથ નીચે કામ કરતી વ્યક્તિઓ. વિદેશમાં તો આવી વ્યક્તિઓને છૂટાછેડા આપી દેતાં પત્નીઓ અચકાતી નથી. જ્યારે આપણે ત્યાં પત્નીઓ પ્રમાણમાં સારી હોય છે. આખી જિંદગી સહન કરીને કાઢી નાખતા વિચાર નહીં કરે. આખી જિંદગી તે એક જ વાત કહ્યા કરશે કે અમારા એ તો બહુ ગુસ્સાવાળા. તેમને ગુસ્સો ન આવે તેનો ખ્યાલ પતિવ્રતા સ્ત્રીઓ રાખે તેમાં કોઈને નવાઈ કે ખરાબ ન લાગે. ઊલ્ટાનું આવું વાંચીને કહેશે, કે લે એમાં શું થઈ ગયું. લગ્ન સંસ્થા સ્ત્રીને લીધે જ તો ચાલે. સ્ત્રી એટલે ત્યાગ, સમર્પણની મૂર્તિ એવું માનનારો મોટો વર્ગ છે. સ્ત્રી અને પુરુષો બન્નેનો.\nઆક્રમકતા જ્યાં સુધી નુકસાનકારક બનતી નથી કે મોટું નુકસાન નથી કરી બેસતી ત્યાં સુધી તેના વિશે આપણે સભાન બનતા નથી. માણસમાત્રને ગુસ્સો આવે તે સ્વાભાવિક હોય છે. પણ આક્રમક સ્વભાવ ધરાવનાર વ્યક્તિના વર્તનમાં હિંસકતા જોવા મળે છે. આ હિંસક વૃત્તિ બાહ્ય સ્તરે કદાચ ન વર્તાય તો પણ તે બીજાને અને પોતાને ક્યારેકને ક્યારેક ઘાયલ કરે જ છે. કેટલીક વાર દબાયેલો આક્રોશ ખરાબ રીતે બહાર આવે છે તો ક્યારેક તે નકારાત્મક અભિગમ દ્વારા હતાશા તરફ પણ દોરી જાય છે.\nઆક્રમકતા અને આક્રોશ આમ તો બે જુદી અભિવ્યક્તિ છે. હ્યુમેનિસ્ટિક સાયકોલોજિસ્ટ્સ અગ્રેશનને બે વિભાગમાં વહેંચે છે. એક તો કુદરતી અને હકારાત્મક આક્રમકતા જે સામાજિક અન્યાય કે પૂર્વગ્રહ પ્રેરિત પક્ષપાતી વલણ સામે વિરોધના સૂરમાં બહાર આવે. તો બીજું પેથોલોજિકલ અગ્રેશન-આક્રમકતા બહાર આવે જ્યારે વ્યક્તિ ફ્રસ્ટ્રેશન અનુભવે છે. આળી બની જાય છે. વિનોદ રાય અને કિરીટકુમાર આ પેથોલોજિકલ અગ્રેશનના પ્રકારમાં આવે. આપણી આસપાસ મોટાભાગની વ્યક્તિઓ ફ્રસ્ટ્રેશનને કારણે સતત આક્રોશ અને આક્રમક બનતી હોય છે. અને આસપાસની વ્યક્તિઓ જે તેમના આક્રોશ કે આક્રમક સ્વભાવને નપુંસક ન કહી શકે કે વિરોધ ન કરી શકે તે લોકો વળી પાછા ફ્રસ્ટ્રેશન અનુભવે અને આમ વ્યક્તિઓની સંખ્યા વધતી જાય. સમાજ આખો આક્રોશમાં જીવે ત્યારે દાદરી અને અમદાવાદમાં અનામત આંદોલનમાં હિંસા સર્જાઈ તેવી હિંસાઓની હારમાળા રચાય.\n૧૯૬૧ની સાલમાં બુસ નામના સાયકોલોજિસ્ટ અગ્રેસન અંગે કહે છે કે આક્રમકતા એક તો વેરઝેર\nભરેલી જ હોઈ શકે યા તો જાતને બચાવવામાં વ્યક્તિ આક્રમક થતી હોય છે. આપણને એમ થાય કે પણ વિનોદરાય કે કિરીટકુમાર જેવી વ્યક્તિઓ તો સારી છે, તેમને કોઈ વેરઝેર નથી. સાવ એવું નથી હોતું તેમના મનમાં અનેક પૂર્વગ્રહો - અભિપ્રાયો અને માન્યતાઓની ગ્રંથિઓ હશે. વળી સમાજમાં મોટાભાગની વ્યક્તિઓ આવી સૂક્ષ્મ હિંસાઓ કરતી હોય છે. હિંસાને તેઓ સ્વીકારી નથી શકતી અને દબાવી રાખેલો ગુસ્સો, આક્રોશ બીજી રીતે બહાર નીકળે છે. ટ્રેનની ભીડમાં થતાં મોટા ભાગના ઝઘડાઓ આવા દબાવી રાખેલા આક્રોશનું પરિણામ હોય છે તે દેખાઈ આવે છે. એ દરેક ઝઘડાઓનો કોઈ અર્થ નથી હોતો. એ આક્રોશના મૂળ વળી ક્યાંક બીજે જ હોય છે. કેટલીક વખત એ વાક્ય યુદ્ધો વધુ આક્રમક બનતાં અતિશય હિંસક બની જતાં હોય છે. સમજદાર અને જાગૃત વ્યક્તિ ક્યારેય હિંસક નહીં બને. સામી વ્યક્તિની હિંસાને વળતો જવાબ પણ નહીં આપે. તે જોઈ શકશે કે હિંસાથી કોઈ પ્રશ્ર્નોના ઉકેલ નથી આવતા પણ કામ બગડતા જ હોય છે. આ આક્રમકતા, આક્રોશ પુરુષમાં સહજ હોય જ તે સ્વીકારેલી સમાજની માન્યતાને કારણે જ કોઈને દેખાતો નથી. હા પોષાય છે જરૂર. તેમાંથી સમસ્યાઓ ઊભી થાય છે. પિતા એટલે ગુસ્સો કરે તે માન્યતાને સ્ત્રી સહજતાથી , જાણ્યા-સમજ્યા સિવાય હવા નાખે છે. બાળકને તે કહેશે જો જે હો પપ્પા આવશે તો વઢશે. પપ્પાને કહી દઈશ વગેરે વાક્યો આપણને સહુને ખબર જ છે. એ ગુસ્સો પરંપરારૂપે બાળકને મળે છે. એ જ્યારે બાપ બને ત્યારે બાળકોને દાબમાં રાખવાના સહજ પ્રયત્નો કરશે. એક વ્યક્તિને બીજી વ્યક્તિનો ભય ન લાગે તેવી આદર્શ પરિસ્થિતિની કલ્પના જ કરવી રહી. ભગવાનથી પણ ડરીને જ જીવવાનું શિખવાડાય છે. પાપ અને પુણ્યના ભેદ ડર પેદા કરવા માટે જ માનવી દ્વારા રચવામાં આવ્યા છે. બાકી ભય આપે તેને ભગવાન કઈ રીતે કહી શકાય ? આક્રોશ અને આક્રમકતાના ધુમ્મસમાં સ્પષ્ટ રીતે વિચાર થઈ શકતો નથી. ક્રોધ આંધળો હોય છે તે કહેવત આપણને ખબર જ છે. એટલે જ કહી શકાય કે આક્રોશ અને આક્રમકતાને મગજમાં પોષવા કરતાં ગોલી માર ભેજે મેં કે ભેજા શોર કરતા હૈ.\nથોડો સમય પહેલાં અખબારમાં નાનકડા સમાચાર છપાયા હતા. એ સમાચારનું મહત્ત્વ ગાયમાતા જેટલું નહોતું. કારણ કે તે સ્ત્રીની વાત હતી. 74 વરસીય જગપ્રસિદ્ધ પર્યાવરણ વૈજ્ઞાનિક પચૌરી સામે જે 27 વરસીય રિસર્ચ આસિસન્ટન્ટે જાતીય સતામણીની ફરિયાદ કરી હતી તેણે ટેરી સંસ્થામાંથી રાજીનામું આપી દીધું. કારણ કે તેની સાથે ઓરમાયું વર્તન થતું હતું. હજી આજે પણ જાતીય સતામણીની ફરિયાદ કરનાર સ્ત્રીની પડખે સમાજ સહજતાથી ઊભો નથી રહી શકતો. તેને સ્વતંત્ર વ્યક્તિત્વ તરીકે આદર માન નથી આપી શકતો તેનું આ ઉદાહરણ છે. શક્ય છે કે આજકાલ કેટલીક સ્ત્રીઓ આવા કાયદાનો ફાયદો ઉઠાવે છે. પણ અહીં તો વૈજ્ઞાનિકો કામ કરતાં હોય તેવા હાઈલી ક્વોલિફાઈડ વ્યક્તિઓ કામ કરતી હતી. એ સ્ત્રી પણ હાઈલી ક્વોલિફાઈડ છે. અને જ્યારે તે જગપ્રસિદ્ધ વ્યક્તિ સામે વિરોધ કરે છે ત્યારે એ જાણતી હોય છે કે જો તે સાચી નહીં હોય તો કોઈ તેની વાત માનશે નહીં. ક્રિટીકલી તેની ફરિયાદને જોવામાં આવશે. અને તેની તપાસ સમિતિમાં પણ કોર્પોરેટ જગતની નામાંકિત હસ્તીઓ હતી.\nજુલાઈ મહિનામાં ધ એનર્જી અને રિસોર્સ સંસ્થામાંથી જે ટેરીના નામે જાણીતી છે તેના ડિરેકટર જનરલ પદેથી પચૌરીને દૂર કરવામાં આવ્યા. તેમણે પર્યાવરણ સંસ્થામાં કરેલા કામોને બિરદાવવામાં આવ્યા તે સામે પેલી છોકરીને રંજ છે તે નવો હોવો જોઈએ. કારણ કે દરેક વ્યક્તિ ક્યારેકને ક્યારેક ભૂલ કરતી હોય છે. એથી તેના સારા કામોની નોંધ ન લેવી તેવી માગણી કરવી યોગ્ય નથી. પણ સામે સંસ્થામાં તે માનસિક ત્રાસ વિના કામ નહોતી કરી શકતી તે પણ યોગ્ય નથી જ. દરેક સ્ત્રી સહજ સ્પર્શ અને ઈરાદાથી કરવામાં આવેલા સ્પર્શને સમજી શકે છે. મોટાભાગે સામાજીક રીતે પ્રતિષ્ઠિત પુરુષો નાની છોકરીઓને વ્હાલ કરવાને બહાને અડપલાં કરી લેતા હોય છે. સમાજમાં પોતાની બદનામી થવાના બીકે સ્ત્રી કશું જ કહેતી નથી હોતી પણ બીજીવાર એ પુરુષથી દૂર રહેવાના પ્રયત્ન કરે છે. આજના જમાનામાં પણ સ્ત્રીને ખબર હોય છે કે સમાજ તેની પડખે નહીં ઊભો રહે અને તેણે વધુ માનસિક ટોર્ચર ભોગવવું પડશે. સમાજની આ માનસિકતા અંગે ન તો ચેનલોમાં ચર્ચાઓ થઈ કે ન તો અખબારોમાં થઈ. ગાયમાતા અંગે મોટા લેખો લખાય, વિદ્વત ચર્ચાઓ થાય તેની સામે કોઈ વાંધો ન હોઈ શકે પણ શું સ્ત્રીના વ્યક્તિત્વને હજી મારી નાખી શકાય છે તેની ચર્ચા ન થવી જોઈએ ? પણ હજી પિતૃસત્તાક વિચારધારા જ પ્રવર્તી રહી હોય તો આવી ચર્ચા વિશે વિચાર સ્ત્રીઓને પણ આવતો નથી. ઘરોમાં, પ્રસંગોમાં અને જાહેર સમારંભોમાં સ્ત્રીના વ્યક્તિત્વને રમકડું ગણીને અડપલાં કરવામાં આવે છે. તેને સહજતાથી સ્વીકારી લેવામાં આવે છે. કાયદાઓ સ્ત્રીને મદદરૂપ બનવા માટે બને છે. પણ જ્યારે કોઈ સ્ત્રી હિંમત કરીને એકાદ વખત ફરિયાદ કરે છે ત્યારબાદ સમાજનું વર્તન તેને વધારે તોડી નાખે છે. પેલી રિસર્ચરની સંસ્થાના બીજા ડિપાર્ટમેન્ટમાં બદલી કરવામાં આવી. જે પદ અને કામ આપવામાં આવ્યા તે એના ક્વોલિફેકેશનને અનુરૂપ નહોતા. અહીં વિચાર જરૂર આવે કે ફરિયાદીની બદલી સજા રૂપે કરવામાં આવી ? અને પચૌરીને માનસહ વિદાય કરવામાં આવ્યો. આ સમાજના આપણે પણ એક ભાગ નથી શું ? કદાચ એટલે જ હજી પણ ફરિયાદ કરનાર સ્ત્રી પોતાની ઓળખ જાહેર કરવાની હિંમત નથી કરતી.\nતમારે કેવા પુરુષ બનવું છે કે અથવા કેવા પુરુષ છો ? 20-10-15\nતમારે કેવા પુરુષ બનવું છે કે અથવા કેવા પુરુષ છો ?\nકેવો વાહિયાત સવાલ છે નહીં ? તમને થશે આવો તે કોઈ સવાલ હોતો હશે ?\nબીજું કંઈ પણ વિચારો તે પહેલાં એક સવાલ.. તમે આલ્ફા છો કે બીટા ? નોનસેન્સ ગુજરાતી પુરુષ કહેશે આ બધા તમારા ચોંચલા છે, અમને કોઈ જ લેવા દેવા નથી. શું સાચે જ એવું છે ?\nટિપિકલ પૌરુષી અહમને વચ્ચે લાવ્યા વિના કે ગુસ્સે થયા વિના વિચાર કરો કે તમે અગ્રેસિવ છો સફળતા માટે ....યેન કેન પ્રકારે તમારે સફળ થવું છે. સાથે દેખાવને ય મહત્ત્વ આપવું છે. હકીકતમાં તો આલ્ફા મેલનો એ સ્વભાવ છે કે તે પોતાના દેખાવને પણ સફળતાના એક ભાગ તરીકે જોશે. માનસિકતા સફળ થવાની તે પુરુષના જનીનમાં વણાયેલી હોય છે. શિકાર કરવામાં સફળ થાય તે પુરુષમાં સહજ પૌરુષીય તત્ત્વો રહેવાના જ. પણ હવે શિકારના અર્થો બદલાયા છે. સફળતા જેમાં પૈસા, સત્તા અને દેખાવ આ ત્રણ બાબતો વણાયેલી છે આજના શિકારમાં પણ ત્યારબાદ આવે સ્ત્રી જે આદિમ વૃત્તિ છે વિરોધી જાતિના આકર્ષણની. અન્ય જીવોમાં પણ એક બળુકો નર હોય છે જે અન્ય નરોને માત આપીને માદાને પ્રાપ્ત કરે છે. સીધી કે આડકતરી રીતે એ હરીફાઈ સતત પુરુષના આંતર મનમાં ચાલતી હોય છે. ઐશ્ર્વર્યા રાય પરણી ત્યારે ભારતના મોટાભાગના પુરુષોને અભિષેકની ઈર્ષ્યા થઈ હતી. સની લિયોનની પ્રસિદ્ધિ પણ આ આદિમ પુરુષોને આભારી છે. જે આલ્ફા મેલ છે.\nઆલ્ફા મેલ એટલે જે પોતાની સફળતા અને સેક્સને અસેટ્સ એટલે કે મિલકત તરીકે જોશે. આલ્ફા મેલ સતત બીજા પુરુષોની સાથે હરીફાઈમાં ઉતરશે. તેણે સુપિરિયર સાબિત થવું છે. પુરુષ પાસે હકીકતમાં સ્ત્રીની જેમ દેખાવ નથી જે ફક્ત તેને વિનર બનાવી શકે. સની લિયોન પાસે શરીર છે અને તેણે એ શરીર દ્વારા પૈસા, પ્રસિદ્ધિ હાંસલ કરી છે. જો કે એક જમાનામાં પોર્ન સ્ટાર તરીકેની પ્રસિદ્ધિ આવકાર્ય નહોતી સમાજમાં. પણ આજે વાત જુદી છે. પણ પુરુષ પાસે એ રીતે પ્રસિદ્ધ થવું કે પૈસા કમાવવા સહેલા નથી. હા, જીગોલો છે પણ તેમને પણ પોતાના પ્રશ્ર્નો છે. જીગોલો હોવું એ પણ ભદ્ર સમાજમાં સ્વીકાર્ય નથી કારણ કે તેની પાછળ પણ સરખામણી છે. સ્પર્ધા છે એક પુરુષની બીજા પુરુષ સાથે. સ્ત્રીને આજે મિલકત નથી ગણતો આજનો પુરુષ પણ પઝેસિવ તો છે જ. લગ્ન સંસ્થાનો એક પાયો માલિકીભાવ પણ ખરો જ.\nઆલ્ફા મેલનું ઉત્તમ ઉદાહરણ છે, શાહરુખ ખાન. તેની પાસે દેખાવ નથી પણ પૌરુષીય વિગર છે. જુસ્સો છે સતત કશુંક મેળવવાનો. સતત સફળ થવાનો. સતત પોતાને સાબિત કરવાનો. શાહરુખે પોતે પણ આ વાત કબૂલી છે કે તેને સતત અસલામતી અનુભવાય છે. પોતે ક્યાંક ઓછો પડશે. પોતાના ચાહકો ઓછા થશે કે ન રહે તો તે ખતમ થઈ જાય. તેણે એકવાર કોઈ ઈન્ટરવ્યૂમાં કહ્યું હતું કે તેના ઘરની બહાર જો પ્રશંસકોની ભીડ ન હોય તો એ સહન ન કરી શકે. અમિતાભ બચ્ચન એ મામલે નસીબદાર રહ્યા છે. વરસના કોઈપણ દિવસે તેમના ઘરની બહાર થોડા ચાહકો બસ એક ઝલક માટે રહેવાના જ. પણ પૈસાની કે ફેમની અસલામતી તેમને પણ જણાય જ છે. કહેવાની જરૂર છે કે શાહરુખ ક્યા પુરુષોની સાથે સ્પર્ધામાં છે ?\nએ જ્યારે મુંબઈ આવ્યો ત્યારે તેની પાસે દેખાવ કે પૈસા કશું જ નહોતું. આજે તે મુંબઈમાં મહેલ જેવા ઘરમાં શહેનશાહની જેમ રહે છે. પચાસ વરસે પણ પ્રેમી હીરો તરીકે સફળતાપૂર્વક સ્ત્રી પ્રશંસકોના દિલ જીતી લઈ શકે છે. તે સારો પતિ છે. પ્રેમાળ પિતા છે. રમતો રમતો હતો અને હવે રમતોની ટીમનો માલિક છે. બધું મેળવી લીધા બાદ પણ તેને સંતોષ નથી. જે દિવસે તેને સંતોષ થશે તે દિવસે તેને અસલામતી નહીં રહે અને તે પોતાની જાત સાથે કે બીજા સાથે પણ સ્પર્ધા નહીં કરે.\nઆલ્ફા મેલનો આ ગુણ કહો કે અવગુણ પણ તે રોજ સવારે આયનામાં પોતાને જોઈને સ્પર્ધા શરૂ કરે છે. તેનાથી હાર સ્વીકારી શકાતી નથી. તે દરરોજ પોતાને કહેશે કે હું આજે પણ સફળ છું. બીજાઓ કરતાં મારામાં વધારે આવડત છે. અને આજે તે કોને માત કરશે તેના વિચારોમાં ખોવાઈ જશે. શિકાર કરવાની તેની આદિમવૃત્તિ એટલે જ આજની સ્પર્ધા. પૈસા, સત્તા, પ્રસિદ્ધિ અને સ્ત્રી આ ચાર બાબતને પામવાની સ્પર્ધા. આ ચાર પગું પ્રાણી જ છે. એટલે જ ફક્ત પૈસા કમાઈને કોઈ પુરુષને સંતોષ થતો જોયો નહીં હોય. યેન કેન પ્રકારે પૈસા કમાયા બાદ તેને સત્તા જોઈશે. એટલે તે અનેક કંપનીઓ કે બિઝનેસ શરૂ કરશે અથવા બીજી કંપનીઓમાં ક્ધસલટન્ટ કે ડાયરેકટર તરીકે જોડાશે. આ બધા સાથે સ્ત્રી તો આવી જ જશે. પણ પછી આવશે પ્રસિદ્ધિ એટલે સખાવતો શરૂ કરશે. અનેક ટ્રસ્ટો અને સામાજિક સંસ્થાઓમાં તે જોડાશે. અને પછી તેની નોંધ મીડિયામાં લેવાય તેવી અપેક્ષા પણ રાખશે. આ સામાન્યપણે આપણી આસપાસ જોવા મળતા આલ્ફા પુરુષોની વાત છે.\nજગતમાં ઘણી બાબતે સરખામણી થતી રહી છે જેનો ખરેખર કોઈ અર્થ સરે છે કે કેમ તે વિચારવું રહ્યું. જેમકે જમણું મગજ અને ડાબું મગજ , સ્વભાવ વિરુદ્ધ સંસ્કાર વગેરે પણ સૌથી ડેડલીએસ્ટ છે આલ્ફા મેલ અને બીટા મેલ. પહેલાં જ કહ્યું તેમ આલ્ફા મેલ સામાજિક સ્તરે ટોચ પર હોય. તેમની પાસે સમૃદ્ધિ, સત્તા, સામાજિક પ્રતિષ્ઠા અને સ્ત્રી બધું જ હોય. આ બધું જ તેમણે ફિજિકલ પાવર, ડોમિનન્સ સ્વભાવ દ્વારા મેળવ્યું હોય છે. સાદા શબ્દોમાં કહી શકાય સમાજની દૃષ્ટિએ ‘રિયલ મેન’. જ્યારે સામે પક્ષે બીટા મેલ નબળી આવૃત્તિ હોય. નબળો, સબમિસીવ એટલે કે આજ્ઞાકારી, કોઈના હાથ નીચે કે નીચેના હોદ્દા પર કામ કરનારો પુરુષ, જે અગ્રેસિવ ન હોય. તાબે થઈને રહે. સ્ત્રી જ્યારે પરણીને ઠરીઠામ થવાનું વિચારે અને સારા માણસને શોધે ત્યારે જ બીટા મેન તરફ નજર દોડાવે.\nદુનિયામાં આ બે જાતના પુરુષોમાં આલ્ફા મેલ વધુ એટ્રેકટિવ, સત્તાશાળી હોવાને કારણે ભાગ્યશાળી ગણાતો હોય છે. નો ડાઉટ સ્ત્રીઓ તેમના તરફ જ ખેંચાતી હોય છે. શરૂઆતમાં પણ પછી લાંબાગાળાના સાથ માટે તેને આલ્ફા મેલ કરતાં બીટા મેલ જ પસંદ પડે છે. જે હોય તે અહીં મહત્ત્વનો મુદ્દો એ છે કે આ સો કોલ સફળતાના માપદંડોને કારણે છોકરાઓ પર એવા પુરુષ બનવાનું પ્રેશર આવે છે. દરેક પુરુષ આલ્ફા મેલ ન બની શકે તેની પણ કિંમત પણ ચુકવાતી હોય છે અને આલ્ફા મેલ બનનારે પણ સતત કિંમત ચુકવવી પડે છે. સતત અસલામતી અને સ્પર્ધા પણ જાનલેવા હોઈ શકે છે. શાહરુખ ખાન રેસ્ટલેસ છે. તે સતત ચીમનીની જેમ ધુમાડા કાઢે છે. એટલે કે તે ચેઈન સ્મોકર છે. આલ્કોહોલ તો મોટાભાગના આલ્ફા મેલ પીતા જ હોય છે. તો કેટલાક ડ્રગના રવાડે પણ ચઢી જતાં હોય છે. બીટા મેલ પણ જો ઓછા આત્મવિશ્ર્વાસથી પીડાતો હોય તો તે આલ્કોહોલ કે સિગારેટ જેવા હાનિકારક તત્ત્વોનું સેવન કરવા લાગે છે. આ એક જાતની ભાગેડું વૃત્તિ જ હોય છે જે લાંબેગાળે શારીરિક અને માનસિક નુકસાન કરતી હોય છે. આ આલ્ફામેલ અને બીટા મેલનું સાયન્સ હોય છે તેના વિશે વિગતે વાત આવતા અંકે...\nસેક્સી શબ્દ આપણે રોજબરોજની બોલચાલની ભાષામાં વાપરીએ છીએ એ જ અર્થમાં અહીં વાપર્યો છે. શર્ટ પણ સેક્સી હોય અને જૂતાં ય સેક્સી હોય અને સનસેટ પણ સેક્સી હોય શકે. પણ પુરુષ કે સ્ત્રીને સેક્સી કહેવામાં આવે છે ત્યારે અર્થ મનના ભાવ પ્રમાણે બદલાતા હોય છે. પાછલા લેખમાં આલ્ફા પુરુષ વિશે વાત કરી. આ આલ્ફા અને બીટા મેનનું વૈજ્ઞાનિક સંશોધન થયું છે. એ સંશોધન જનરલ છે. એ કોઈ માપદંડ નથી જ. તેમાં અપવાદો પણ હોઈ શકે, પરંતુ મોટાભાગના લક્ષણો દ્વારા ખ્યાલ આવે કે સામી વ્યક્તિ આલ્ફા છે કે બીટા. બન્ને પ્રકારના પોતાના ફાયદા છે અને ગેરફાયદા છે. વ્યક્તિ ધારે તો પોતાની ઓળખ બદલી શકે છે. વિકાસ અને પરિવર્તન એ નિયતી છે. અનિવાર્ય છે. માણસ સતત વિકસે છે-બદલાય છે. પ્રાચીન કાળમાં માણસ જુદો હતો, પહેરવેશ, બોલચાલ, વૃત્તિઓ અને વ્યવસાય, જીવનની ઢબ દરેક બાબત જુદી હતી. સમય જતાં આપણે વિકાસ કર્યો. જીવન બદલાયું. પહેલાં પુરુષો ધોતી અને કુર્તો પહેરતા આજે ભાગ્યે જ કોઈ વાર તહેવારે ધોતી પહેરે છે. જીન્સ ફક્ત યુવાનો પહેરતાં આજે પ્રૌઢ પણ જીન્સ પહેરે છે. એ જ રીતે આલ્ફા અને બીટા મેલની વ્યાખ્યા જે પહેલાં હતી તે જ વ્યાખ્યા આજે ન હોય તે સ્વાભાવિક છે. આલ્ફા મેલ પોતાના દેખાવ પ્રત્યે સભાન હોય છે તો દરેક ક્ષેત્રે જીત માટે ઉત્સાહી હોય છે. જ્યારે બીટા મેલ શરણાતિ સ્વીકારનારો, સમર્પિત હોય છે. આ સામાન્ય ઓળખ થઈ. પણ ઉત્સાહ જો ઝનૂનમાં ફેરવાય ત્યારે અનેક કૌંભાડો કે ગુનાઓની હારમાળા રચાય છે.\nદુનિયામાં આલ્ફા -બીટા મેલ અંગે જે સંશોધન થયા છે તેમાં એક ઉદાહરણ સામાન્ય રાખવામાં આવ્યું છે. અને તેના સંદર્ભે તારણો\n--ધારો કે આકાશ નામની એક વ્યક્તિ અંદાજે પ ફૂટ ૧૧ ઈંચ ઊંચી, ૭૫ -૮૦ કિલો વજન છેલ્લા એક વરસથી ટેનિસ રમે છે. હવે તે ઈન્ટરમિડીએટ ક્લાસમાં જોડાય છે. આટલો ઓછો અનુભવ છતાં તે મોટાભાગની મેચ જીતે છે. તેની સામે લાંબા ગાળાથી ટેનિસની રમત રમનારને પણ તે આસાનીથી હરાવે છે. આકાશનું શરીર સ્ફુર્તિલું તો છે જ પણ તેની બોડી લેગ્વેંજ અગ્રેસિવ છે. ડોમિનેટિંગ છે. સતત જીત માટે તે ટેકનિક્સ અપનાવે છે જેમાં તે પોતાની બધી આવડત જીતને લક્ષ્યમાં રાખીને વાપરે છે. તે માનસિક રીતે પણ સામી વ્યક્તિ પર પ્રેશર ઊભું કરે છે જેથી તે રમતમાં બેધ્યાન બને. જીત તેના માથે ને મગજમાં સવાર રહે છે.\nહવે એ જ વ્યક્તિ આકાશ જો ડોમિનેટીંગ વ્યક્તિત્વ ન ધરાવતો હોય તો કેવો હોય તે જોઈએ.\nૄ તે જેટલું પણ રમે તે સાતત્યપૂર્ણ રીતે રમે છે. દરેક નિયમોને અનુસરે છે. અને સારું રમે છે કારણ કે તેને જીતવાની ઈચ્છા કરતાં રમત રમવાનો આનંદ મેળવવો છે. તે રમત આનંદ માટે રમતો હોવાને કારણે કોઈની પણ સાથે સ્પર્ધામાં નથી. તેને હાર, જીતથી કોઈ ફરક નથી પડતો. સામી વ્યક્તિ લાંબા સમયથી રમે છે તે માટે એના અનુભવ અંગે આદર પણ છે. જો સામે સ્ટ્રોન્ગ રમતવીર હોય તો તેને આસાનીથી હરાવી શકે છે. સામાવાળાની સ્ટ્રોન્ગ માનસિકતા તેને અસર કરે છે. તેને રમત ગમે છે એટલે રમે છે બાકી દરેક સ્પર્ધામાં ઊતરવાની ને સતત જીતવાની તેને ઈચ્છા નથી. હા ક્યારેક પોતે સારું રમે અને જીતે તો એને ગમે છે. પણ તેની જીત તેના માથે કે મગજમાં નથી ચઢતી.\nૄ ચારેક સંશોધનો દરમિયાન જણાયું કે ડોમિનન્ટ વ્યક્તિત્વ ધરાવતો આકાશ સ્ત્રીઓને ગમે છે. પણ જીવનસાથી તરીકે તે ગમતી વ્યક્તિ નથી. ડોમિનન્ટ વ્યક્તિ અહંકારી હોવાની સંભાવના પણ હોય છે. ડોમિનન્ટ, એગ્રેસિવ પુરુષ દરેક પરિસ્થિતિમાંથી માર્ગ કાઢવા શારીરિક રીતે માનસિક રીતે સક્ષમ હોવાની ધારણા બંધાય છે. ધારણા એટલા માટે કે ક્યારેક ડોમિનન્ટ વ્યક્તિત્વ તે બહારનો અંચળો જ હોય. એટલે કે મ્હોરું જ હોય. વિપરીત પરિસ્થિતિમાં તેને સમજાતું નથી કે શું કરે. જો તેની પાસે સત્તા ન રહે કે તેનાથી વધુ ચઢિયાતી વ્યક્તિ આવી જાય તો તેને તકલીફ થઈ શકે. જ્યારે બીટા વ્યક્તિત્વ જીવનના પ્રવાસનો આનંદ લેવામાં માને છે તે સ્પર્ધામાં ન હોવાથી દરેક પરિસ્થિતિનો સ્વીકાર કરી શકે છે. હારને પણ તે સ્વીકારી શકે છે તો જીતને પણ. આમ જોઈએ તો આ ફિલોસોફિકલ લાગે. પણ જો આવી આ બીટા મેલ એટલે કે પુરુષમાં જરાપણ ધગશ ન હોય રમત રમવાની પણ તો ય તે આવકાર્ય નથી. ઉત્સાહહીન વ્યક્તિત્વ કશે જ સફળ ન થઈ શકે. આપણે ત્યાં બત્રીસ લક્ષણા પુરુષની વાત છે. જેમાં તેનો બાહ્ય દેખાવ પણ મહત્ત્વનો હોય છે. તો સાથે એ કુનેહપૂર્વક વર્તનાર હોય પણ ડોમિનન્ટ ન હોય. સંવેદનશીલ હોય, નમ્રતા, વિવેક અને સાલસપૂર્ણ વ્યવહાર તેને પ્રતિષ્ઠા આપે છે.\nૄ એવી વ્યક્તિ તેના વિરોધીઓમાં પણ પ્રિય હોય છે. અને સ્ત્રીઓમાં પણ એટલી જ પ્રિય હોય છે. તેને સમજદાર મિત્ર જેવી જીવનસાથી મળે છે. જ્યારે ડોમિનેટિંગ સ્વભાવવાળી વ્યક્તિને સત્તાપર હોય ત્યાં સુધી ભયને કારણે માન મળે છે. પણ તે આદર નથી મેળવી શકતો. પ્રતિષ્ઠા, કિર્તી પુરુષને સ્ત્રી કરતાં પણ પ્રિય હોય છે. ડોમિનેન્ટ વ્યક્તિત્વ ધરાવનાર પુરુષને સમર્પિત વ્યક્તિત્વ ધરાવનારી સ્ત્રી જ જીવનસાથી તરીકે મળે છે. અથવા તો કહો કે એવી સ્ત્રી જ તેની સાથે રહી શકે છે. આમ જોઈએ તો પૌરુષત્વ ધરાવતી વ્યક્તિઓ ડોમિનેટિંગ હોય જ પણ કેટલાક આલ્ફા મેલ તેને સમજદારીપૂર્વક સંયમમાં રાખે છે. આવી વ્યક્તિઓ આઈડિયલ એટલે કે બત્રીસ લક્ષણા પુરુષની કેટેગરીમાં આવી શકે. પણ આવા પુરુષોની સંખ્યા ઓછી હોય છે. બહુ ચર્ચિત અને પ્રસિદ્ધ અંગ્રેજી નવલકથા જેના પરથી ફિલ્મ પણ બની તે ફિફ્ટી શેડ્સ ઓફ ગ્રેની લોકપ્રિયતાનું કારણ પણ તેમાં આલેખાયેલા નાયકનું આક્રમક પૌરુષિય વ્યક્તિત્વ સ્ત્રીઓને આકર્ષક લાગે છે. નવાઈની વાત છે પણ આક્રમક વ્યક્તિત્વ ધરાવતો પુરુષ પ્રત્યે સ્ત્રીને આકર્ષણ થાય છે. એટલે જ બેડ બોય સ્ત્રીઓને ગમતા હોય છે એવું કહેવાય છે, પરંતુ ગમવું અને જીવનસાથી તરીકેની પસંદગી પાછી સદંતર જુદી હોય છે તે સમજવું જરૂરી છે.\nૄ દરેક વ્યક્તિનો ઉછેર અને માનસિકતા તેના વ્યક્તિત્વના ઘડતર માટે જવાબદાર હોય છે. સાથે સમાજ પણ તેનું ઘડતર કરે છે. પૌરુષત્વની વ્યાખ્યામાં ડોમિનન્સ એ મહત્ત્વનું પાસું છે એવી સામાજિક માન્યતા છે એટલે ઘણીવાર એવું બને કે સારી વ્યક્તિ અને ખરાબ વ્યક્તિ હોવાનું દબાણ આવે છે. હિન્દી ફિલ્મોમાં પહેલાં વિલન કદરૂપો અને ખડુસ બતાવતા હતા. પણ હવે વિલન વધુ પૈસાદાર, સત્તાશાળી અને આકર્ષક વ્યક્તિત્વ ધરાવનાર હોય શકે, અથવા તો બેડ બોય હીરો હોય શકે. સલમાન ખાન તેનું બેસ્ટ ઉદાહરણ છે. તે આકર્ષક છે, સાલસ અને સંવેદનશીલ છે તો સાથે જ તે ડોમિનેટિંગ વ્યક્તિત્વ ધરાવે છે. બેડ બોય પણ છે. અગ્રેસિવ છે. તેને છોકરીઓ સહજતાથી અને સુંદર મળે છે પણ તેને જીવનસાથી નથી મળી તેનું કારણ તેનું ડોમિનેટિંગ વ્યક્તિત્વ હોય શકે. તો બીજી તરફ એ જ વ્યક્તિત્વ લોકોને ગમે છે. તેના ગુનાઓ, ભૂલોને નજરઅંદાજ કરીને ય તેને ચાહનારો મોટો વર્ગ છે. જ્યારે સામે પક્ષે અભિષેક બચ્ચન ખૂબ જ વિવેકી, સાલસ અને સંવેદનશીલ તેમ જ સરળ વ્યક્તિત્વ ધરાવતો પુરુષ છે. એ જ રીતે રણબીર કપુર પણ શાલીન, સૌજન્યશીલ અને સંવેદનાસભર વ્યક્તિત્વ ધરાવે છે.\nસફળતા અને પ્રતિષ્ઠા એ બેમાં ફરક છે. વ્યાવહારિક રીતે સફળ વ્યક્તિ પ્રતિષ્ઠિત હોય તે જરૂરી નથી. અને પ્રતિષ્ઠિત વ્યક્તિ વ્યાવહારિક રીતે સફળ હોય તે પણ જરૂરી નથી. કેટલાય રાજકારણીઓ પાસે સત્તા અને સંપત્તિ હોય છે પણ તેમના માટે દરેકને આદર હોય કે તેમના વચનમાં વિશ્ર્વાસ હોય તેવું હંમેશા બનતું નથી. આદર, સન્માન અને પ્રસિદ્ધિમાં પણ ફરક હોય છે. પણ ટૂંકમાં અગ્રેસિવ આલ્ફા પુરુષ કે સમર્પિત બીટા મેન બન્ને પોતાના સ્વભાવને સમજીને તેમાં યોગ્ય બદલાવ લાવી શકે તો જીવનની અનેક સમસ્યાઓ નિવારી શકે છે.\n‘છોડ યાર એ નહીં આવે ઘરે તેણે બૈરીને હિસાબ આપવો પડે ?’ ‘ એ તો પત્નીનો ગુલામ છે ?’ ‘ કેટલીવાર ઘરેથી ફોન આવે તારો હિસાબ રાખે છે કે ક્યાં છો? શું કરો છો?’ આ અર્થનાં અનેક વાક્યો તમે કોઈને કહ્યા હશે અથવા કોઈને મોઢે સાંભળ્યા હશે. પૌરુષ હોવાની માન્યતાઓ પુરુષને બૂમરેંગ થઈને ઘણીવાર વાગે છે તેમાંની એક માન્યતા છે કે પુરુષ જ હંમેશાં સ્ત્રીને લીડ કરે. પુરુષ જ હંમેશાં દરેક નિર્ણયો લે અને જો તે સ્ત્રીની વાત માને કે તેને વધુ પ્રાધાન્ય આપે તો તે બૈરાઘેલો કે ડરપોક ગણાય. વળી મોટેભાગે પુરુષો જ બીજા પુરુષને તે બાબતે ટોણાં મારશે. સ્ત્રીને આદર આપવાની વાત તો પુરુષ સ્વીકારશે પણ આદરમાં સ્ત્રી જે કહે તે માનવાની કે તેના હાથમાં બધો દોર આપવાની વાત આવે તો તેના પૌરુષત્વમાં મોટી દરાર પડે છે. દોર આપનાર પુરુષના અહ્મમાં જ નહીં. પણ તેની આસપાસના દરેક પુરુષોના અહ્મ ઘવાઈ જતા હોય છે.\nવારંવાર દોહરાવવામાં આવેલી વાત અહીં ફરી દોહરાવવામાં આવે છે કે સ્ત્રી, પુરુષોના કામ તેની શારીરિક ક્ષમતાને હિસાબે વહેંચી લેવામાં આવ્યા હતા. પુરુષ શિકાર કરીને ખાવાનું લાવતો અને સ્ત્રી તે પકાવીને પુરુષને અને બાળકોને જમાડતી. સંતતિ જન્મ અને ઉછેરને કારણે તથા શારીરિક અક્ષમતાને કારણે તેઓ શિકારે નહોતી જઈ શકતી. પણ જેમ જેમ મનુષ્યનો વિકાસ થતો ગયો એમાં બે જાતિ વચ્ચેનો ભેદ ઘટવાને બદલે વધતો ગયો. શારીરિક ભેદ માનસિક-સામાજિક ભેદ પણ બનતો ગયો. તેનાં પરિણામો બન્ને જાતિ ભોગવી રહી છે. પુરુષની સમસ્યા કદાચ વધુ ગહન છે કારણ કે તે પોતાની પીડા કહી શકતો નથી.\nકોઈ પુરુષને પોતે લીડ ન લેવી હોય. અથવા પોતે કોઈ નિર્ણયો ન લેવા હોય અને તેને પોતાની પત્ની કે પ્રેમિકાના નિર્ણયો પર વિશ્ર્વાસ કે શ્રદ્ધા હોય તો તેને પત્નીથી દબાયેલો કહીને ઉતારી પાડવું કેટલે અંશે યોગ્ય છે? શા માટે પુરુષો સહજતાથી સ્વીકારે નહીં કે દરેક મનુષ્ય એક સરખો હોતો નથી. નવાઈ એ લાગે કે ઘણીવાર પુરુષોની સાથે સ્ત્રીઓ પણ આવા પુરુષની ટીકાઓ કરતી હોય છે. કોઈ પુરુષને ફક્ત કમાઈ લાવ્યા બાદ તે પૈસાનું પત્ની શું કરે છે ? તે વિશે શંકા હોય જ નહીં. પૈસાનું મૅનેજમેન્ટ તેને ફાવતું ન હોવાથી તે જવાબદારીમાંથી મુક્ત થવામાં તેને હાશકારો લાગતો હોય. ન તો એમ કરવાથી તેને પોતાનું પુરુષાતન ઓછું થતું લાગે કે ન તો તેને પત્નીથી દબાયેલો લાગતું હોય. એ જ રીતે પુરુષને આખો દિવસ કામ કર્યા બાદ મિત્રો સાથે પબમાં કે બારમાં જઈને બેસવા કરતાં કે ખોટા ગામ ગપાટાં કરવા કરતાં ઘરે જઈને પત્ની સાથે બેસીને ચા પીવી કે બાળકો સાથે ડિનર લેવું ગમતું હોય અથવા તે ઘરે જઈને ટીવી જોવાંમાં આનંદ અનુભવતો હોય, તો તેમાં એને ટોણો મારવો યોગ્ય છે ખરું? અને તે માટે પુરુષે શા માટે ગુનાહિતતા કે નીચાજોણું અનુભવવાનું કે મજાકમાં સામેલ થવાનું ?\nઆ જ રીતે જો ક્યારેક પુરુષ કહે કે મારી પત્નીને નથી ગમતું એટલે અમુક વર્તન કે કામ નહીં કરું તો એ બાબત તેના પૌરુષત્વને ઓછું નથી જ કરતું. આ માનસિકતામાંથી પુુરુષ મુક્ત થઈ રહ્યો છે પણ તેને સમય લાગશે. જો કે જે પરિવર્તન આવી રહ્યું છે તે ફક્તને ફક્ત શહેરોમાં અને અપર ક્લાસમાં આવી રહ્યું છે કે પછી નીચલા વર્ગમાં આવી રહ્યું છે. બાકી તો સ્ત્રી કમાતી હોય તો પણ તેના પગારને કઈ રીતે રોકાણ કરવું કે ક્યાં વાપરવો તે પણ ઘરના પુરુષો જ નક્કી કરતા હોય છે. ઘરમાં કેટલા પૈસા ક્યાં વાપરવા અને શું કામ વાપરવા તેના નિર્ણયો પણ પુરુષોએ જ લેવા જોઈએ એવી માન્યતાઓ પ્રચલિત છે. તેમાં જો કોઈ પુરુષ એ બધી જંજાળમાંથી મુક્ત થવા માગે તો પણ આ માન્યતાઓના દાયરામાંથી નીકળવું સહેલું નથી હોતું.\nએ વાત ખરી કે કેટલીક વખત સ્ત્રી જબરી હોઈ શકે પણ દરેક વખતે સ્ત્રી જબરી છે એટલે જ તે નિર્ણયો લે છે તેવું નથી હોતું. શક્ય છે પુરુષને સમજાયું હોય કે તેની પત્ની સહજ કે સારી રીતે કેટલાક કામ કરી શકતી હોય તો પણ તેને આત્મવિશ્ર્વાસ નહીં આવે કારણ કે પુરુષો ક્યારેય તેમને મોકો નહીં આપે ફક્તને ફક્ત પૌરુષીય હોવાની માન્યતાને કારણે. અને દરેક બહારના કે બૅંકના કે ઈન્વેસ્ટમેન્ટના કામ પુરુષોએ જ કરવાનો બોજો ઉઠાવીને ચાલવું પડે છે. સમયનો અભાવ ક્યારેક તાણ ઊભી કરે છે અને એ તાણ શારીરિક તથા માનસિક રીતે પુરુષને જ પીડે છે. સ્ત્રીની જેમ પુરુષ જો સ્ત્રી પર કેટલીક બાબતે નિર્ભર હોય તો કઈ આભ નથી તૂટી પડતું. કે ન તો પૌરુષત્વ ઓછું થઈ જતું. અને જો મિયાંબીબી રાજી તો કાજીઓએ તેને મજાકનું સાધન બનાવતાં ચાર વખત વિચાર કરવો જોઈએ. કારણ કે મજાકનું સાધન ન બનવા માટે જ કેટલાક પુરુષો પત્ની કરતાં સમાજથી વધુ બીતાં હોય છે. તેમાં એમની માનસિકતાને ઘણું નુકશાન પહોંચતું હોય છે. તેમને સમજાતું નથી કે પોતે કેટલીક જવાબદારી ન લેવાની કે ન નિભાવી શકવાની માનસિકતાનું શું કરે ? આખરે તે હતાશા કે એન્કઝાઈટી પેદા કરે છે. જે પુરુષ સ્ટીરિયોટાઈપ પુરુષની ભૂમિકામાં હોય છે તેમનામાં અગ્રેસન એટલે કે ગુસ્સો, ફ્રસ્ટ્રેશન પણ વધુ હોય છે.\nજે પુરુષો સ્ત્રીની સાથે ઘરે કામ કરે છે. ઓફિસમાં પણ સ્ત્રીઓ સાથે કામ કરે છે. સ્ત્રીની ક્ષમતાનો આદર કરે છે તેમને પ્રમાણમાં હતાશા નહિવત હોય છે અને તે પોતાનો વિકાસ કરી શકે છે. જાતિય ભેદભાવ સ્ત્રીને પીડે છે એટલો જ પુરુષને ય પીડે જ છે. પણ તેના વિશે પુરુષો ક્યારેય વિચારતા નથી કે ન તો સ્ત્રી વિચારે છે. એટલે જ સતત સંઘર્ષ થતો રહે છે. વિચારની દિશા બદલાય તો જીવન સરળ થઈ શકે છે. નારીની સામે નર હારે તેનાથી પુરુષાતનમાં કોઈ ફરક નથી પડતો. જીવન રસાતાળ નથી થઈ જતું. યુ કે બેઝ્ડ સ્યુસાઈડ પ્રિવેન્સન સેન્ટર સમારીટન્સના રિપોર્ટમાં પણ કહેવાયું છે કે જાતિય ભેદભાવ સ્ત્રી કરતાં પુરુષને સૌથી વધુ નુકસાન કરે છે. કારણ કે સમાજ પુરુષ પાસેથી ચોક્કસ વર્તનની અપેક્ષાઓ રાખતો હોય છે. પુરુષાતનને સાબિત કરવા માટે પુરુષે ચોક્કસ રીતે પુરવાર થવું પડે છે તેનો ભાર સતત તેમના પર અનુભવાતો હોય છે.\nમુંબઈની લોકલ ટ્રેનમાં અનેક વાર્તાઓ જીવાય છે. ક્યારેક તેનો ભેટો અનાયાસે થઈ જાય ત્યારે લખવાનું મન થાય છે. એકવાર ઓફિસથી ઘરે જતાં ફાસ્ટ ટ્રેનના સેકન્ડ ક્લાસ મહિલાઓના ડબ્બામાં જવાનું થયું. ચર્ચગેટથી ટ્રેન ઉપડી અને થોડીવારે પાછળથી અવાજ આવ્યો. “ નમસ્કાર, મેરા નામ રેણુકા હૈ. ” અવાજ સ્ત્રૈણ પણ નહીં અને પૌરુષીય નહીં. પણ બહુ સલુકાઈથી બોલાઈ રહ્યું હતું, એટલે તેની સામે દરેકની નજર જતી અને દરેકની આંખમાં આશ્ચર્ય અને આદરની ઝલક પણ દેખાતી. ફરીને જોયું તો પીળા સલવાર કમીઝમાં કાખઘોડી સાથે ઊભેલી રેણુકા નજરે ચઢી. મોઢા પર આછા હાસ્ય સાથે તે બોલી રહી હતી. “ મેં હીજરા હું. આપ સબસે થોડી મદદ ચાહતી હું. જો દે ઉસકા ભલા ન દે ઉસકાભી ભલા. માગને કે અલાવા કોઈ કામ નહીં કર શકતી. મૈ ભી આપ લોકકી તરહ જન્મી હું. મેરી માને બડે દુખસે મુજે અલગ કિયા હોગા. મુજે પતા નહીં. પર આપ લોકોમેં અપની મા બહન સમજ કે માગ રહી હું. ”\nકોઈ હીજડાને આ રીતે માગતા ન જોયો હોય એટલે સ્વાભાવિક જ દરેકને આશ્ચર્ય થાય. સાથે તેની માગવાની સલુકાઈને કારણે મોટાભાગની સ્ત્રીઓના પર્સ ફટાફટ ખુલી રહ્યા હતા. રેણુકાને પગે પોલિયો છે. પણ તેનો આત્મવિશ્વાસ અને માર્કેટિંગ સ્કીલ ગજબના છે. અંધેરીમાં સિગ્નલ પર અંગ્રેજીમાં માગતી નંદિની યાદ આવી ગઈ જેના વિશે મેં અગાઉ ફેસબુક ડાયરીમાં લખ્યું છે. માગવું કે વેચવું પણ એક કળા છે. લાંબા અંતરની ટ્રેનમાં બપોરના એક ફેરિયો ચોકલેટ વેચી રહ્યો હતો. તેના પર સૌનું ધ્યાન જતું. તે દરેકની પાસે જઈને ઊભો રહીને ધીમેથી કહેતો કે ખાને કે બાદ કુછ મીઠા\nતરતાં નહોતું આવડતું, પણ હજારને બચાવ્યા (mumbai sam...\nપક્ષીપ્રેમી: કચ્છના અતુલ દવેએ સુરખાબ બાદ હવે ઘોરડ ...


આમિર ખાનની વિરૂદ્ધ ભાજપ ધારાસભ્ય નંદ કિશોર ગુર્જરએ દાખલ કરાવી ફરિયાદ | Avadhtimes\nHome મનોરંજન આમિર ખાનની વિરૂદ્ધ ભાજપ ધારાસભ્ય નંદ કિશોર ગુર્જરએ દાખલ કરાવી ફરિયાદ\nઅભિનેતા આમિર ખાન પોતાની ફિલ્મ લાલિંસહ ચડ્ઢાનું શૂટિંગ કરી રહૃાો છે. આ મામલામાં તે ઉત્તર પ્રદેશના ગાઝિયાબાદમાં ફિલ્મના કેટલાક સીન શૂટ કરી રહૃાો હતો. પરંતુ શૂટિંગ કરવાને લઈને વિવાદ ઉભો થઈ ગયો છે. લોનીના ભાજપના ધારાસભ્ય નંદ કિશોર ગુર્જરએ આમિર ખાન ઉપર કોવિડ પ્રોટોકોલની પાલન ન કરવાનો આરોપ લગાવ્યો છે. તેની સાથે ભાજપના ધારાસભ્યએ પોલીસ સ્ટેશનમાં ફરિયાદ દાખલ કરાવી છે.\nમળતી માહિતી મુજબ આમિર ખાનના ગાઝિયાબાદમાં હોવાની વાતને લઈને કેટલાક ચાહકો ખુબ જ ખુશ થઈ ગયા હતા. ચાહકો આમિર ખાનને મળવા માટે તેમના શૂટિંગ લોકેશન ઉપર પહોંચી ગયા હતા. આમિર ખાને પણ તે લોકો સાથે મુલાકાત કરી હતી. પરંતુ તે સમયે આમિર ખાનને સરકારી નિયમોને તોડ્યા છે. ચાહકોને મળતા સમયે આમિર ખાને ન તો માસ્ક પહેર્યું છે કે ન તેમના ચાહકોએ.\nઆ સરકારી નિયમોનો ભંગ કરવા બદલ ભાજપના ધારાસભ્યએ આમિર ખાન વિરૂદ્ધ ફરિયાદ દાખલ કરી દીધી છે. જો કે હજુ સુધી આમિર ખાન ઉપર કોઈ કાર્યવાહી કરવામાં આવી નથી. આ ફિલ્મમાં ફરી એક વખત આમિર ખાન કરીના કપૂર ખાન સાથે નજરે પડશે. આ ફિલ્મને લઈને સોશિયલ મીડિયા ઉપર ખુબ જ ચર્ચામાં કરવામાં આવી રહી છે. કેટલાક લોકો આ ફિલ્મને બાયકોટ કરવાની માગ કરી રહૃાા છે. લોકો દ્વારા આ ફિલ્મને લઈને વિરોધ પણ કરવામાં આવી રહૃાો છે.


Tarak Mehta Article|તારક મહેતા - કાગડી પૂછે કાગડાને..., Biography & Columns, તારક મહેતા Gujarati Article on Current Affairs, Humor, Love, Religion\nબાવાનો બગીચો (લેખોની સંખ્યા - 24) જુઓ બધા\n‘દુનિયાને ઊંધાં ચશ્માં’થી પ્રખ્યાત તારક મહેતા દિગ્ગજ હાસ્યલેખક અને નાટ્યકાર હતા.\nકાગડી પૂછે કાગડાને...\nપ્રકાશન તારીખ13 Jul 2018\nઝાડ ઉપર એક કાગડી માળાને ફાઇનલ ટચીઝ આપી રહી છે. એક વાર ઇંડાં મૂક્યાં પછી માળામાં ફેરફાર કરવાનું બનશે નહીં, અત્યારે ફેરફાર કર્યા તે કર્યા. એટલામાં એનો પતિ પાંખો પહોળી કરી પોતે પોતાને મોટું હેલિકૉપ્ટર સમજતો હોય તેમ ચકરાવો મારી માળાનું અવલોકન કરી નજીકની ડાળી ઉપર\nકાગડો : કેમ એ ફુવડ, હજી માળો તૈયાર નથી? આટલા દિવસથી મચી છે તે તું કરે છે શું?\nકાગડી : ફૂવડ કોને કહે છે, રખડેલ! થોડા કટાયેલા તારના ટુકડા ને સૂકાં ડાખળાં ઊંચકી લાવ્યો તેમાં તો જાણે શું મોટો માળો બાંધવાનો સરંજામ ઉપાડી લાવ્યો હોય તેમ ચાંચ ફાડીને આખો બગીચો ગજવી મૂકે છે. માળો બાંધવો એ એક કળા છે. તેમાં બેસવાનું મારે છે ને બચ્ચાં ઉછેરવાના મારે છે. કેટલા વીસે સો થાય છે તેની તને શું ખબર પડે?\nકાગડો : કકળાટ બંધ કર. હું તને પૂછું છું કે માળો આટલો નાનો કેમ બાંધ્યો?\nકાગડી : તને આ માળો નાનો દેખાય છે?\nકાગડોઃ તારા પૂરતો ઠીક છે. બચ્ચાંઓ પણ સમાઈ જાય, પણ પેલીનો વિચાર કરવાનો કે નહીં?\nકાગડીઃ પેલી? પેલી કોયલડી?\nકાગડો : કોયલડી નહીં. કોયલરાણી...\nકાગડી : શરમા.... શરમા... મુવા વંઠેલ.\nમને ખબર છે તું એના પર દાણા નાખે છે તે. તારું ચાલે તો મને કાઢીને ચુડેલને મારા માળામાં બેસાડી દે. પણ એ નખરાળી ગાવામાંથી ઊંચી આવે તો ને! એનો વેવલો ધણી પણ એને કંઈ કહેતો નથી. બંને જણ લપાતા છુપાતા બધે રખડ્યા કરે છે. મારી નજર ચૂકવીને મૂઈ આપણા માળામાં ઇંડાં મૂકી જાય છે. મારી ઝપટમાં આવે એટલી વાર છે, એનું એક એક પીંછું ખેંચી કાઢીશ. ભોંય ભેગી કરી દઈશ. તમારી એ રાણીના એવા હાલ કરીશને...\nકાગડો : બસ બસ હવે, અદેખાઈ ન કર.\nકાગડી: અદેખાઈ કરે મારી બલા રાત. એમ તો મોર પણ મીઠું ગહેકે છે, કૂકડો સવારે સવારે કેવો કૂકડે કૂઉ ઉંઉની ટહેલ નાખે છે. એ તમારી બલા કરતાં બુલબુલ કેવું મજાનું ગાય છે પણ એમાંનું કોઈ પણ આપણાં માળામાં ઇંડાં મૂકવા આવે છે? એ જ બધી વંતરીઓ અમને કાગડીઓને પજવે છે.\nકાગડો: એમ જીવ ટૂંકો ન કરીએ.\nકાગડી: શું જીવ ટૂંકો કર્યો?\nકાગડોઃ તને શો ફરક પડે છે તે આટલી ધૂંઆપૂંઆ ધૂંઆપૂંઆ થાય છે? તારે તો બે ભેગાં ચાર ઇંડાં સેવવાના છે, એમાં કંઈ વધારાની મહેનત કરવાની તો નથી. અને ચાર બચ્ચાંને ખવરાવવા હું બાર વરસનો બેઠો છું. ગમે તેમ તોય પક્ષીની જાત છે. મન મોટું રાખતાં શીખ. આવી નજીવી બાબતમાં જીવ ટૂંકો કરીએ તો આપણામાં અને માણસોમાં ફેર શો?\nકાગડી : બંગલામાં રહેતાં શેઠ-શેઠાણીઓ એમનાં બચ્ચાંઓને ઉછેરવા આયાઓ રાખે છે તો એને પગાર આપે છે જ્યારે આ તમારી ચોરટી કોયલરાણી પૂછ્યાગાછ્યા વગર ઇંડાં મૂકી જાય છે ને એને સેવવાનું મહેનતાણું આપવું તો બાજુ ઉપર રહ્યું, એનું કાળિયું ડાચું છુપાવતી ફરે છે.\nકાગડોઃ આપણા બાપદાદાના જમાનાથી આ રિવાજ ચાલ્યો આવે છે.\nકાગડી : ત્યારની વાત જુદી હતી. એ જમાનામાં તો, કહે છે, માણસો સામે ચાલીને આપણને જમાડતા અને આજે તો જોને, કેટલા બધા માણસો આપણા માળા જેવડી ખોલકીઓમાં રહે છે. એમને જ પૂરતું ખાવા મળતું નથી ત્યાં આપણને શું ખવડાવે? પણ પેલી ચુડેલને ક્યાં એવી ચિંતા છે!\nકાગડોઃ હું તો તને કહેતો હતો, આપણે ગાંધીનગર જઈને રહીએ.\nકાગડી : બોલતા જ નહીં, ત્યાં તો મોટા મોટા સાહેબો પણ રાત-દિવસ ફફડ્યા કરે છે. રહેવાનું મોટા મોટા બંગલાઓમાં પણ રાત-દિવસ સિક્યોરિટીઓવાળા બંદૂકડી લઈને ફર્યા કરે. આપણા માળામાં બચ્ચાં અધરાતે મધરાતે પાંખ ફફડાવે તો સિક્યોરિટીવાળો સમજે, ઝાડમાં આતંકવાદી છુપાયો છે. બીકનો માર્યો એ ભડાકો કરી નાખે તો આપણે જીવથી જઇએ. બધાં અધ્ધર જીવે જીવતા હોય છે. એવી અંજપાવાળી શાંતિમાં મને ગોઠે નહીં. ત્યાં તો તને બોલાવવા કાઆઆ.....કાઆઆ.... કરવાની મારી હિમ્મત ન ચાલે. આપણે તો અહીં કોઈની બીક તો નહીં, એ ય ને જ્યાં ને ત્યાં ઉકરડા, જાતભાતનું ભોજન. અને હવે તો વરસાદ થયો એટલે ઉકરડામાં જીવડાં જ જીવડાં.\nકાગડોઃ હવે મને પજવ નહીં. જા જઇને મારે માટે કંઈક ખાવાનું લઈ આવ.\nકાગડીઃ મારાથી તો હવે નહીં નીકળાય. મારો\nસમય થઈ ગયો છે, ગમે તે ઘડીએ ઇંડાં મૂકવાં પડશે. અંધારું થાય તે પહેલાં આઈ જજે. પેલી કોયલડી પાછળ રઝળવા ન જતો. એ કોઈ કામમાં આવવાની નથી. તારા લમણે હું જ લખાયેલી છું, સમજ્યો.\nકાગડોઃ હા ભાઈ હા, એનો છાલ છોડને.\nમાથા પર લોખંડના તારનો ટુકડો આતંકવાદીની બુલેટ વાગી હોય તેવો વાગ્યો અને હું સફાળો જાગી ગયો. લમણે હાથ ફેરવતાં જોયું તો હું (બાવાના) બગીચાના બાંકડે ઝોકે ચડી ગયો હતો. બાંકડાના બીજા\nબાંકડે એક યુગલ બેઠું હતું.\nયુવતીઃ મેં તને ચોખ્ખું કહ્યું હતું, તું કોઈ સારા ઈન્ટિરિયર ડેકોરેટરને બોલાવી લાવ. હવે ચોમાસું બેસી ગયું, પણ કડિયાકામનો પાર આવ્યો નથી અને હવે એ લોકો દિવાળી પણ આપણા બંગલામાં જ કરશે.\nયુવકઃ જો સારું કામ કરાવવું હોય તો વાર લાગે અને અગવડો પણ ભોગવવી પડે, પણ તને ફ્લેટમાં ક્યાં તકલીફ છે. આપણે તો બંગલો તૈયાર થઈ જાય પછી જ રહેવા જવું છે.\nયુવતીઃ મૂળ શું છે કે ડેકોરેશન તો બહાનું છે. પેલી કપાળે ગોગલ્સ ચઢાવી રાતાં-પીળાં કુર્તા-ચુડીદાર ચઢાવી, વાળ ઓળ્યા વગર, મેક-અપ વગર આવી પહોંચે છે. તેનાથી તું ઇમ્પ્રેસ થઈ ગયો છે. એનામાં તને જીનિયસ દેખાય છે. બંગલો બંધાવતી વખતે તને વાસ્તુશાસ્ત્ર કે પેલું શું - મોંમાંથી હવા નીકળી જાય તેવું કુંગ ફઉઉઉઉં, કે ચેમચુંગ...\nયુવકઃ રહેવા દે, રહેવા દે, તને એ છોકરી માટે પ્રેજ્યુડીસ થઈ ગયો. તને એ દિઠ્ઠી ગમતી નથી.\nયુવતીઃ તે ન જ ગમે ને! ખરીદી કરવા એ મને સાથે કેમ લઈ જતી નથી?\nહજારમાં લઈ આવત, પણ તારે તો પાછી એ રંગબેરંગી ઉલ્કાને ઈમ્પ્રેસ કરવાની હોયને!\nયુવક : કારણ કે, અમુક ચીજોની ખરીદીમાં ભાવતાલ-રકઝક તો મારે કરવાની હોય.\nયુવતી : લો બોલો, એ ચબાવલીએ તને ઠસાવ્યું એટલે તેં માની લીધું. ભાવતાલ-રકઝક તો અમારે રોજનું થયું. ઊલટું તમને પુરુષોને એની શરમ આવતી હોય છે. મારી સાથે શોપિંગ પર આવવાનું તને કહું છું ત્યારે તને ઑફિસમાં પુષ્કળ કામ હોય છે અને કોઈક વાર સાથે આવે છે તો આઘોપાછો થઈ જાય છે.\nયુવક : કારણ કે મને તારા ઉપર વિશ્વાસ હોય છે. આમાં તો મારે જાતે નજર રાખવી પડે. પેલો એન્ટિક હીંચકો પચાસ હજારનો હતો. ઉલ્કા કહે, વ્યાજબી છે. મેં કહ્યું હોય કંઈ! મેં માથાકૂટ કરી પીસ્તાળીસ કરાવ્યા.\nયુવતી : હું ગઈ હોત તો પાંત્રીસ\nયુવક : તેં કકળાટ કરવાનું નક્કી જ\nયુવતી : આ સાચી વાત છે પણ તને કકળાટ લાગે છે. ખરી રીતે, કડિયા-મજૂરો પર દેખરેખ રાખવાનું કામ પુરુષો કરે અને ખરીદી કરવા સ્ત્રી જાય, પણ પેલીએ તારા પર કંઈ ભૂરકી છાંટી છે. ગોગલ્સ કપાળે ચઢાવી રાખતી ઈન્ટિરિયર ડેકોરેટર એના કપાળ જેવું ડેકોરેશન ભલે કરે. પણ તું યાદ રાખ હું પ્રેગ્નન્ટ છું અને મારી ડિલિવરી પહેલાં બંગલાની ડિલિવરી થવી જોઈએ. હું કડિયા-સુથાર વચ્ચે વીંટળાઈને મારા બાળકને ધૂળ ખવડાવવા માગતી નથી.\nતું તો બિઝી હતો ત્યારે લોહીનું પાણી કરી મેં ખડે પગે બંગલો બંધાવ્યો છે અને એ રીતે જ ડેકોરેશન થઈ જવું જોઇએ, લખી રાખ.....\nત્યાં માથા પર ટીપું પડ્યું. અને મેં છત્રી ખોલી ચાલવા માંડ્યું. એ બંને વરસાદમાં બેસી રહ્યાં. મારા મગજમાં બધા સંવાદો મિક્સ-અપ થતા હતા. આજ-કાલ મારા મગજમાં બધું રિમિક્સ થઈ જાય છે.\n(મૂળ પ્રકાશન તારીખઃ6જુલાઇ 2003)\nતારક મહેતાનો વધુ લેખ\nતાજો જ પ્લોટ\nઈશ્વર આ બધું જોતા જ હશે\nવાંદરાઓ આપણા વડવાઓ હતા. ખરેખર?\nતારક મહેતાના વધુ લેખો વાંચવા ઈચ્છો છો?


Vadodara News - an 11 year old39s happy suicide within 10 minutes after dad drank water in gorwa 080506 | ગોરવામાં પપ્પાને પાણી પીવડાવ્યાની 10 મિનિટમાં 11 વર્ષીય ખુશીનો આપઘાત - Divya Bhaskar\nVadodara News An 11 Year Old39s Happy Suicide Within 10 Minutes After Dad Drank Water In Gorwa 080506\nગોરવામાં પપ્પાને પાણી પીવડાવ્યાની 10 મિનિટમાં 11 વર્ષીય ખુશીનો આપઘાત\nગોરવાની માત્ર 11 વર્ષની વિદ્યાર્થિની પરીક્ષા ચાલુ હતી તે દરમિયાન રવિવારે પોતાના ઘરે ફાંસો ખાધેલી હાલતમાં મળી આવી હતી. યોગાનુયોગ તેની માતા પહોંચી જતાં તેને બચાવી લઇ સારવાર માટે હોસ્પિટલમાં ખસેડાઇ હતી પણ તે આખરે શુક્રવારે રાત્રે જિંદગી સામેનો જંગ હારી ગઇ હતી. કુમળી વયે છોકરીએ આત્મહત્યા કરી લેતાં સમગ્ર ટેલર પરિવારમાં શોકનું મોજું ફેલાઇ ગયું હતુંં.\nગોરવાની નર્મદાનગરી વિભાગ-3માં રહેતા નાગેશ ટેલરની દીકરી ખુશી ગોરવા વિસ્તારની એલેમ્બિક સ્કૂલના ધો.6માં અભ્યાસ કરતી હતી. ગત 22મી સપ્ટેમ્બરે બપોરે પોણા ત્રણ વાગ્યાના અરસામાં એકલી હતી. તેની માતા ભાવનાબહેન ઘરની સામે સોસાયટીના પ્લોટમાં આયોજિત રામકથામાં ગયાં હતાં. જ્યારે તેના પિતા નાગેશભાઇ નોકરીએ જવા નીકળ્યા હતા. નોકરીએ નીકળતાં પહેલાં તેમણે પોતાની દીકરી પાસે પાણી માગતાં તેણે પાણી પણ આપ્યું હતું. તેમના નીકળી ગયા બાદ યોગાનુયોગ વરસાદ શરૂ થતાં ખુશીની માતા ભાવનાબહેન ઘરના પાછળના ભાગે ગોદડીઓ સૂકાવવા મૂકી હોવાથી તેને લેવા દોડી ગયાં હતાં. તેમણે બારીમાંથી જોતાંં પોતાની વહાલીસોયી દીકરી ઓઢણી વડે પંખા પર ફાંસો ખાધેલી હાલતમાં જોઇ હતી. તેમણે તુરત જ પાડોશીઓને એકત્ર કરતાં તેને નીચે ઉતારીને હોસ્પિટલ લઇ જવાઇ હતી પણ તબીબોના પ્રયાસો બાદ પણ તેની હાલત ખૂબ જ નાજુક બની જતાં અને રિકવરીના આસાર ન દેખાતાં પરિવારજનો ઘરે લઇ આવ્યાં હતાં. શુક્રવારે રાત્રે 10.30 વાગ્યે તે જીવન સામેનો જંગ હારી ગઇ હતી. ખુશીની લાશને પોસ્ટમોર્ટમ અર્થે સયાજી હોસ્પિટલમાં લાવવામાં આવી હતી.\nખુશી બપોરે શ્રાદ્ધનું જમણ પણ કુટુંબનાં સભ્યો સાથે જમી હતી\nખુશીના પિતાએ જણાવ્યું કે, ‘ ખુશીને કોઇ વાતનું દુ:ખ ન હતું. તે ભણવામાં પણ તેજસ્વી હતી. શાળામાંથી પણ ક્યારેય કોઇ ફરિયાદ ન હતી. મોબાઇલ ગેમ્સને લીધે બનતી ઘટનાઓને ધ્યાનમાં રાખીને અમે ક્યારેય મોબાઇલ પણ આપતા ન હતાં. ગોત્રી ઇએસઆઇ હોસ્પિટલમાં નોકરી માટે પહોંચ્યો, પંચ કર્યું અને પાંચ જ મિનિટમાં મને ખુશીએ જે કર્યું તેનો ફોન આવ્યો હતો. તેની પરીક્ષા ગુરુવારે શરૂ થઇ હતી. તેનાં ત્રણ પેપરો પણ સારાં ગયાં હતાં. મંગળવારે અમે પાવાગઢ ફરવા ગયાં હતાં ત્યારે પણ ખુશ હતી.’\nઆચાર્ય-શિક્ષકો પણ આવ્યાં\nખુશીએ ફાંસો ખાધો એ જ દિવસે એલેમ્બિક સ્કૂલના આચાર્ય અને શિક્ષકોને જાણ કરવામાં આવી હતી. આજે તેની અંતિમ ક્રિયા પૂર્વે તેના ઘરે શાળાના આચાર્ય ભરત પરમાર અને શિક્ષકો હાજર રહ્યાં હતાં. આચાર્યે જણાવ્યું હતું કે, ‘ ખુશી ભણવામાં તેજસ્વી હતી. તેના ક્લાસનાં ટોપ ટેન વિદ્યાર્થીઓમાં તેનો સમાવેશ થતો હતો.’\nવિદ્યાર્થીઓની સહનશક્તિ ઘટી છે\nચાઇલ્ડ લાઇનના કોઓર્ડિનેટર ક્ષમાબહેન ઉપાધ્યાયે જણાવ્યું કે, ‘ આજે નાની વયનાં બાળકોમાં સહનશક્તિ ખૂબ જ ઘટી ગઇ છે. ત્યારે માતા-પિતા સતત સંવાદ પોતાનાં બાળકો સાથે રાખે તે જરૂરી છે. કંઇક ઠપકો પણ અપાય તો તેઓ એવું પગલું પણ ભરતાં અચકાતાં નથી, જેનાં પરિણામો ખૂબ માઠાં આવી શકે છે.’ ચાઇલ્ડ લાઇન પર આવતા કોલમાં ઘણાં બાળકો ફોન કર્યા બાદ ચૂપ પણ રહી જાય છે અથવા સાચી વાત પહેલા તબક્કે બતાવતાં નથી.


PM મોદીના હસ્તે સરકારી સેવાઓ આપતી માસ્ટર એપ્લિકેશન ‘ઉમંગ’ લોન્ચ | PM Narendra Modi inaugurates Global Conference on Cyberspace - Sambhaav News\nનવી દિલ્હી: વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ આજે વૈશ્વિક સાયબર સંમેલનમાં એક જ મંચ પર ૨૦૦થી વધુ સરકારી સેવાઓ આપતી માસ્ટર એપ્લિકેશન ‘ઉમંગ’ લોન્ચ કરી હતી. ‘ઉમંગ’ (યુનિફાઈડ મોબાઈલ એપ્લિકેશન ફોર ન્યુ-એજ ગવર્નન્સ) દ્વારા પાસપોર્ટ, પાનકાર્ડ માટે અરજી કરી શકાશે. આ ઉપરાંત ઈપીએફ સહિત અન્ય સરકારી સેવાઓ અને અન્ય સુવિધાઓના લાભ ઉઠાવી શકાશે. અત્રે એરો સિટીમાં યોજાનાર બે દિવસીય સંમેલનમાં ૧૦,૦૦૦ વિદેશી નિષ્ણાતો, અધિકારીઓ અને પ્રધાનો વ્યક્તિગત રીતે તેમજ વીડિયો કોન્ફરન્સ દ્વારા ભાગ લેશે.\n૨૦૦૦ નિષ્ણાતો વીડિયો કોન્ફરન્સિંગ દ્વારા સામેલ થશે. ‘ઉમંગ’ એપ્લિકેશન દ્વારા સરકારી સુવિધાઓ માટે અલગ અલગ એપ્લિકેશન ડાઉનલોડ કરવાની જરૂર રહેશે નહીં. અગાઉ આ એપ્લિકેશન ગૂગલ બીટા વર્ઝનમાં હતી, પરંતુ હવે તેને જાહેરમાં કરવામાં આવશે. ‘ઉમંગ’ના પગલે સ્વાસ્થ્ય સેવાઓનું ઓનલાઈન રજિસ્ટ્રેશન કરી શકાશે.\nઆ ઉપરાંત પાક વીમા, મુદ્રા સ્વાસ્થ્ય કાર્ડ અને એગ્માર્ક નેટ, કિસાન સુવિધા, અન્નપૂર્ણ કૃષિ પ્રસાર સેવા, રાષ્ટ્રીય સ્કોલરશીપ, ઈ-પાઠશાળા, એઆઈસીટીઈ, સેન્ટ્રલ સ્કૂલ, વડાપ્રધાન કૌશલ્ય વિકાસ યોજના, ગેસ બુકિંગ, લાઈફ સર્ટિફિકેટ, નેશનલ પેન્શન યોજના વગેરે સેવાનો લાભ ઉઠાવી શકાશે.\n‘ઉમંગ’ એપ દ્વારા પાનકાર્ડ, પાસપોર્ટ અને આધારકાર્ડ માટે પણ અરજી કરી શકાશે. એટલું જ નહીં મહિલા સુરક્ષા, અપરાધ અને અપરાધીઓનું ટ્રેકિંગ, ઈ-પોસ્ટ, ઈન્કમટેક્સ પેમેન્ટ, વાણિજ્ય કર, પીએફ, રેલવે, એનપીએસ, ઈ-રાહી, ઈ-માઈગ્રેટ વગેરે માટે અરજી કરી શકાશે. આમ ‘ઉમંગ’ એપ માસ્ટર એપ્લિકેશન બની રહેશે. તે ૧૩ પ્રાદેશિક ભાષામાં ઉપલબ્ધ બનશે અને તેના પર ત્રણ વર્ષની અંદર ૧૨૦૦થી વધુ સુવિધાઓ ઉપલબ્ધ બનશે.\nઅખિલેશ-માયાવતી સાથે આવશે તો 2019માં ભાજપની ગેમ ઓવર: લાલુ\nધોરાજીમાં ૯૦ લાખની લૂંટ કરનાર ગેંગ ગણતરીના કલાકોમાં ઝડપાઈ


Baanshaiya by Heena Hemantkumar Modi | Read Gujarati Best Novels and Download PDF | Matrubharti\nBaanshaiya by Heena Hemantkumar Modi | Read Gujarati Best Novels and Download PDF\nબાણશૈયા - Novels\nby Heena Hemantkumar Modi in Gujarati Social Stories\nબાણશૈયા - એક સંવેદનકથા. આ કથામાં આલેખાયેલ સંવેદના મારી પોતીકી છે. એમાં સંવેદનાની એરણ પર જીંદગીનો એક મુખ્ય તબક્કો જીવ્યાની વાત છે. અહીં વાત ભીંતરમાં બેઠેલ ઈશ્વર પ્રત્યેની શ્રદ્ધેયની છે. વાત સબૂરીની છે. સરળ અને સહજ રીતે પાણીની સપાટીએ ...Read Moreવહેતી જીંદગી જ્યારે કોઈ અણધારી અને અકલ્પનીય ઓથાર નીચે ગૂંગળાય છે ત્યારે માનવી કેવો લાચાર અને વામળો પુરવાર થાય છે એ વાત છે.\nબાણશૈયા - 1\nબાણશૈયા અર્પણ: મારી અંદર બેઠેલ ઈશ્વરને કેફિયત: બાણશૈયા - એક સંવેદનકથા. આ કથામાં આલેખાયેલ સંવેદના મારી પોતીકી છે. એમાં સંવેદનાની એરણ પર જીંદગીનો એક મુખ્ય તબક્કો જીવ્યાની વાત છે. અહીં વાત ભીંતરમાં બેઠેલ ઈશ્વર પ્રત્યેની શ્રદ્ધેયની છે. વાત સબૂરીની ...Read Moreસરળ અને સહજ રીતે પાણીની સપાટીએ સરરર વહેતી જીંદગી જ્યારે કોઈ અણધારી અને અકલ્પનીય ઓથાર નીચે ગૂંગળાય છે ત્યારે માનવી કેવો લાચાર અને વામળો પુરવાર થાય છે એ વાત છે. શુભત્વનો રંગ કંકુવર્ણ લાલ હોય, લાગણીત્વનો રંગ લીલો હોય, પ્રેમત્વનો રંગ ગુલાબી, અંધકારનો રંગ કાળો હોય. પણ, અહીં વાત છે મારી વેદના અને પીડાની. તો, વેદના અને પીડાનો રંગ કયો\nબાણશૈયા - 2\nપ્રકરણઃ ૨ વિધિની વક્રતા દરેક માતા-પિતાનાં જીવનમાં સંતાન ‘મા’ ના ગર્ભમાં પાંગરતું હોય ત્યારથી આંખમાં સપનાં આંજવાની કુદરતી પ્રક્રિયા બનતી હોય છે. અમારાં જીવનમાં પણ એ શુભ ઘટનાનો માંડવો રચાયો હતો. ૧૧ માર્ચ ૨૦૦૧નાં દિવસે દીકરા પર્જન્યએ આ સૃષ્ટિ ...Read Moreપ્રથમ વખત શ્વાસ લીધો મારી ગર્ભનાળમાંથી છૂટો પડી. અમારાં પતિ-પત્ની બંનેની પાંપણોએ પર્જન્યના આગમનથી શણગાર સજી હતી. મારું હૈયું ભવિષ્ય માટે વાવેતર કરી સિંચવાનું શરૂ કરી દીધું હતું. દીકરા પર્જન્યને જે કોઈ સગાં-સબંધી રમાડવા આવે એ કાનમાં કહેતાં “બેટા! મોટો થઈને એન્જીનીયર બનવાનું છે.” ને, મારા મન માંડવે સપનાંઓનો મેળો ભરાતો. હું મનોમન હરખાતી અને હાલરડું ગાતી “પર્જન્ય મારો રાજા,\nબાણશૈયા - 3\nપ્રકરણઃ ૩ સંભવામિ સમયે સમયે આમ તો, આ અગાઉ પણ નાની-મોટી સામાન્ય કહી શકાય એવી ૧૩ સર્જરીસ થઈ ચૂકી હતી. પરંતુ, છેલ્લા દશ મહિનામાં ખૂબ ગંભીર, ગૂંચવાડાભરી ડોકટર્સટીમનાં દાંત ખાટાં કરી નાખનાર મલ્ટીપલ્સ સોળ સર્જરીસ થઈ. ફક્ત દશ જ ...Read Moreઆટ-આટલી પીડા, વેદના, વિટબણાંઓ જીરવતાં કોણ શીખવી ગયું!? જયારે વેન્ટીલેટર પણ જવાબ આપી રહ્યું હતું એવા એક નહિં, બે નહિં, ત્રણ-ત્રણ વખત મારાં ફેફસામાં ફૂંક કોણ ભરી ગયું!? કર્ણપટલ પર મૃત્યુની ઘંટડી વાગી રહી હતી ત્યારે સુમુધુર વાંસળી કોણ વગાડી ગયું!? મારી અધૂરી રહી ગયેલ વાર્તાના છેડાને બીજો છેડો બાંધી કોણ લંબાવી ગયું!? બંને પગોમાં એક્સટર્નલ ફિક્સેટર્સ હાડકામાં અંદર સુધી\nબાણશૈયા - 4\nપ્રકરણ: ૪ સપ્તમેવ સખા ભવઃ એ ઊર્ફે ફિઝિક્સ ઊર્ફે સ્કૂલ ઊર્ફે સાહેબ ઊર્ફે થીયરી ઊર્ફે M.C.Q. ઊર્ફે દાખલાઓ ઊર્ફે બ્લેક બોર્ડ ઊર્ફે ચોક ઊર્ફે ચશ્મા ઊર્ફે પેન ઊર્ફે બ્લેક શર્ટ ઊર્ફે ગ્રે પેન્ટ ઊર્ફે બેલ્ટ ઊર્ફે ડીઓડરન્ટ ઊર્ફે પરફ્યુમ ...Read Moreહોન્ડાસીટી ઊર્ફે ફ્રેંચકટ ઊર્ફે ડેડી ઊર્ફે મારો હેમુ. આમ તો, સમાજમાં સર્વવ્યાપક અને સર્વસામાન્ય છે કે દરેક પત્નીને પોતાનાં પતિ માટે ફરિયાદ હોય જ. “અમને સમય નથી આપતા, અમારી કાળજી નથી રાખતા.” મને પણ મારા પતિ માટે એવો જ પૂર્વગ્રહ હતો. ૨૮ વર્ષનાં દામ્પત્યજીવનમાં ક્યારેય એમણે મારી કાળજી નથી લીધી. એ એમનાં ફિઝિક્સમાં એવાં તે ગળાડૂબ- ઓતપ્રોત રહેતાં કે જાણે\nબાણશૈયા - 5\nપ્રકરણ : ૫ મારે રૂદિયે બે કાવ્યો દીકરી જ્યારે પોતાની જનેતાની ‘મા’ બને ત્યારે!!!???- વિચાર માત્રથી રૂંવેરૂંવે કંપારી વ્યાપી જાય. પરતું, એ નિયતી પણ મારા ભાગ્યમાં આલેખાય હતી- ચીતરાય હતી. મારી દીકરી ડૉ. કથક મતલબ મારી વ્હાલુડી, મતલબ મારા ...Read Moreપ્રાણઅંશ, મતલબ મારા આત્માની પ્રાર્થના, મતલબ મારા શ્વાસમાં ભરેલ વાંસળીની ફૂંક, મતલબ મારી કાનુડી. જેના નટખટ સ્વભાવથી હું માતૃત્વને ધન્ય પામી છું. જમીને ક્યારેય પણ ડીશ પણ ન ઊંચકી હોય એ દીકરી પર જ્યારે પોતાની મા ની વ્હાલુડીમાંથી એકાએક ‘મા’ થઈને માવજત કરવાની જવાબદારી આવી પડે ત્યારે!? એ દીકરી પર શું વીતી હશે??? એક દીકરીની સાથોસાથ પોતે ડૉકટર હોવાને કારણે\nબાણશૈયા - 6\nપ્રકરણ : ૬ જમાઈ બન્યા સાક્ષાત જગદીશ ચાણક્ય નીતિમાં પણ કહેવાયું છે અને આપણા અનેક ગ્રંથોમાં પણ સમજાવ્યું છે તેમજ આપણાં પૂર્વજો પણ એમનાં અનુભવનાં આધારે કહી ગયા છે કે “સામા પક્ષનું મૂળ અને કૂળ જોઈને દીકરી પરણાવાય.” મારી ...Read Moreડોક્ટર હોય એના માટે જીવનસાથી પણ ડોકટર જ હોવા જોઈએ એવો અમે આગ્રહ રાખ્યો ન હતો. અમને દીકરીનાં જીવનસાથી માટે એક સારા વ્યક્તિની શોધ હતી. આમ છતાં, ઈશ્વરકૃપાથી અમને જમાઈ ડોકટર મળ્યા. જે અમારું અહોભાગ્ય હતું. એમની સાથેની મુલાકાતોથી અમને પ્રતીતિ થઈ ગઈ હતી કે આ છોકરો સંસ્કારિતાનાં સર્વોપરિ શિખરને આંબી એક ઉત્તમ માણસ અને માણસાઈનું ઉદાહરણ પૂરું પાડી શકે\nબાણશૈયા - 7\nપ્રકરણ: ૭ મેદાને જંગ મારા જીવનમાં ભરબપોરે બેઠેલા અમાસની રાત કેમે કરી ઉતરવાનું નામ લઈ રહી ન હતી. ‘બાર સાંધે ત્યાં તેર તૂટે’ જેવી પરિસ્થતિ હતી. વડોદરામાં અનેક ટ્રીટમેન્ટ છતાં કોમ્પ્લીકેશન્સ ઓછાં થતા ન હતા. આ બધાની વચ્ચે સુરત ...Read Moreનક્કી થયું. ૪થી જુલાઈ ૨૦૧૯ એ મને સુરત ડૉ. એચ.પી.સિંધને ત્યાં એડમિટ કરી. અગાઉથી ટેલીફોનીક કોન્ટેક્ટ દ્વારા ફિઝિયોથેરાપીસ્ટની એપોઈન્ટમેન્ટ પણ લઈ લીધી હતી. તે દિવસે સૂરજ ગોળ ખાયને ઉગ્યો હશે. જાણે ખુદ ચાંદ હથેળીમાં દીવો લઈ સૂરજને તેડી લાવ્યો હોય એટલી સરળતા અને સહજતાથી ફિઝિયોથેરાપીસ્ટ ડૉ. ચિંતને સાંજે પાંચ વાગ્યે મારી વિઝીટ લીધી. મેં એને મારા શરીરને અડવા સુધ્ધાં નહીં\nબાણશૈયા - 8\nપ્રકરણ: ૮ પીડાને માત આપે એવી વેદના: કોલોસ્ટોમી વેદનાને વાચા ખૂટે તો, સપનાઓ આંખે ખૂંચે તો; હૈયામાં હામ ખૂટે તો, ખુદ ખુદને જ લૂટે તો. પીડા તો પચાવી પણ શકાય. પીડાને પચાવતાં તો ઈશ્વર પણ શીખવી શકે. પીડા પેઈનકિલરથી ...Read Moreડામી શકાય.શ્રધ્ધા અને સબુરી પર વિશ્વાસ મૂકી પીડાદાયી સમયને પાર પણ કરી શકીએ. બાધા-આખડી લઈ, ઈષ્ટદેવ પર ભરોસો રાખી, આત્મબળ વધારીને પણ પીડાને માત આપી શકીએ..... પણ વેદના!!! વેદનાનું શું??? જે પોતે જ વ્યાકુળ છે, જે પોતે જ વ્યકત થવા વલખાં મારી રહી છે એનું શું? પીડાની પડખે ખુદ ઈશ્વર ઊભો રહી ટેકો આપે એવો મારો ખુદનો અનુભવ છે અને\nબાણશૈયા - 9\nપ્રકરણઃ ૯ લોહીની સગાઈ અને એથીય પરે ઈશ્વરને પણ ઈર્ષા આવે એટલી હું પપ્પાની લાડકી એ વાત જગજાહેર છે. ‘હું’ દીકરી હોવાનો એમને ક્યારેય ભાર નથી લાગ્યો. એમણે મા અને બાપ બંનેનો પ્રેમ ત્રણેય બહેનોને આપ્યો છે. આમ પણ, ...Read Moreમાવતર એટલે પપ્પાની વિશાળ છત્રછાયા નીચે હું, માસીમા અને મારી બે બહેનો. આ ચાર સ્તંભ પર ટકેલ મજબૂત, શાનદાર અને સમાજમાં ઉદાહરણ રૂપ ઈમારત એટલે મારું ગૌરવવંતુ પિયર. આમાંથી એક પણ સ્તંભ હાલકડોલક થાય તો મારા માવતરની ઈમારત ડગી જાય. અને, છત્રછાયા રૂપી પપ્પા ઢીલાઢસ થઈ જાય. એમનો જીવ અમારાં ચારમાં જ વસેલો. અમારા ચારના કુંડાળામાં એમનું સમગ્ર વિશ્વ સમાય\nબાણશૈયા - 10\nપ્રકરણ: ૧૦ સાત પેઢીનો સંબંધ જ્યારે પોતાની દીકરી, પોતાનું કાળજું કોઈ અજાણ્યા-અપરિચિતને સોંપવાનું હોય ત્યારે દરેક મા-બાપની નજર સી.આઈ.ડી. જેવી થઈ જતી હોય છે. એવાં સમયે દિલ અને દિમાગનાં કશ્મકશ વચ્ચે બંધાતો સંબંધ એટલે સાત પેઢીનો સંબંધ. અને પછી, ...Read Moreસંબંધમાં ફક્ત વત્તા અને ગુણાકાર સતત રહે એટલે સાત પેઢીનો સંબંધ. કંકુવર્ણ સ્નેહનો સંબંધ એટલે સાત પેઢીનો સંબંધ. સ્નેહ અને સગપણનાં માંડવે રચાતો સંબંધ એટલે સાત પેઢીનો સંબંધ. હસતાં-હસતાં ત્યાગ, સમર્પણ અને જતું કરવાની નીતિ ફક્ત આ જ સંબંધમાં જોવા મળે. શું મેળવ્યું કરતાં શક્ય એટલું વધુ આપવાના આનંદનો અવસર સાત પેઢીનાં સંબંધને આંગણે જ જોવા મળે છે. ઘરમાં કોઈ\nબાણશૈયા - 11\nપ્રકરણ : ૧૧ મિત્રોની મહેંક કહે છે ઈશ્વર એક બારી બંધ કરે ત્યાં બીજી બારી ખોલે છે. મને પણ એનો સાક્ષાત અનુભવ થયો. મારું જીવન છિન્નભિન્ન થઈ ગયું હતું મારો શ્વાસ પણ ઉછીનો હતો. મારું આખું શરીર એક્સ્ટર્નલ ફિક્સેટર, ...Read Moreઅને જાત-જાતનાં મેડિકલ ઉપકરણો પર નભતું હતું. મારી આ પીડાદાયક અને વેદનામય પરિસ્થિતિમાં વિવિધ મિત્રોને ઈશ્વર મારા સથવારા માટે મોકલતો હતો. મારા હાથ, પગ, ફેફસાં, આંતરડા બધું જ છિન્નભિન્ન હતું પણ મારા મિત્રોની ફોજ અડીખમ હતી. અસહ્ય પીડા, દશ મહિના સુધી પડખું પણ ફરી શકવાની ક્ષમતા નહીં. ચટ્ટોપાટ જીવતી લાશની જેમ પડી રહેવાનું આખો દિવસ ડોક્ટર્સ, ડ્રેસિંગ, ફિઝિયોથેરાપી, વિવિધ ટ્રીટમેન્ટમાં\nબાણશૈયા - 12\nપ્રકરણઃ ૧૨ ટેકા વિનાની ભીતરની ભીંત જીવનની આસ્વાદની પળો પૂનમના ચંદ્ર જેવી સોહામણી હતી. મેં જીવનભર સૌદર્યને ચાહ્યું હતું. કુદરતે દરેક સ્ત્રીને સોળ શૃંગાર કરી સજી-ધજીને મ્હાલવાની દસ્તાવેજી પરવાનગી આપી જ હોય છે. સોળ શૃંગાર થકી પોતાની જાતને અભિવ્યક્ત ...Read Moreમહેચ્છા અને જીજીવિષા કુદરતે દરેક સ્ત્રીમાં ઠસોઠસ ભરી જ હોય છે. ખુદ પ્રકૃતિ પણ સ્ત્રી છે એ પણ સજીધજીને વસંતનાં વધામણા કરતી હોય છે. મારી જન્મકુંડળીમાં શુક્ર બળવાન હોવાથી સ્વભાવગત હું પરફેકશનવાળી. મને લઘર-વઘર ડ્રેસિંગ ફાવે નહીં. કપાળની બિંદીથી લઈ હેરક્લચર અને હેરપિનથી લઈ ચંપલ સુધી મને મેચીંગ જ ગમે અને હોવું જ જોઈએ એવો આગ્રહ પણ. થીમથી લઈ મટીરીયલ\nબાણશૈયા - 13\nપ્રકરણ: ૧૩ એક ખુલ્લો પત્ર ઈશ્વરને પ્રતિ, શ્રી ઈશ્વરજી મુ.પો. બ્રહ્માંડ હેં ઈશ્વર! તને કયા નામે સંબોધું? એ સૂઝતું નથી. આજકાલ અમારે ત્યાં ‘હાય’ ‘હેલો’ જેવાં સંબંધો ચલણમાં છે. જે મને તારાં માટે રૂચતાં નથી. તું મારો ચિત્ત-પરિચિત છે. ...Read Moreઅને મારો આત્માનો નાતો. જે જન્મોજન્મથી કોઈક અદશ્ય તંતુથી જોડાયેલ છે અને ઘણાં જન્મોજન્મ સુધી જોડાયેલ રહેશે. એટલે આપણો સંબંધ આત્મીય છે. તો પછી... આત્મિક ઈશ્વર! મારાં અંતરનાં નાથ એવાં તને મારા અંતઃકરણપૂર્વક વ્હાલ અને નમસ્કાર. જો, તને પત્ર લખવા બેઠી તો આંગળીઓનાં ટેરવા ગુલાબી થઈ રહ્યા છે. મન ઉપવન થઈ ઝૂમી રહ્યું છે. રગેરગમાં લોહી ઝરણાં થઈ ઉછળકૂદ કરી\nબાણશૈયા - 14 - છેલ્લો ભાગ\nપ્રકરણ: ૧૪ એય! જીન્દગી વ્હાલી જીંદગી, પ્યારી જીંદગી. તું ખૂબસુરત છે. ખૂબ...ખૂબ..ખૂબ જ સુંદર. જાણે કે સૃષ્ટિનાં ભાલ પર શોભતું તિલક, જાણે કે સહેજ પીળાશ પડતો ચળકતો પૂનમનો ચાંદ, જાણે કે ક્ષિતિજની પેલેપાર પહોંચવા ઉત્કૃષ્ટ રતૂમડો સૂરજ જાણે કે ...Read Moreમોજાં પર હિંચકે ઝૂલતું મેઘધનુષ, જાણે કે રૂમઝૂમતું પાયલ પહેરી પગરવ માંડતો પવન, જાણે કે બ્રહ્માંડમાં ગરબે ઘૂમતાં વાદળો, જાણે કે ઉછળતું કૂદતું હરણું અને હરણાંને બાથમાં ભરી વ્હાલ કરતું ઝરણું અને એ ઝરણું મારું શમણું અને એ શમણાંમાં સમાયેલ મારું શરણું. હું તને ખૂબ ચાહું છું અને તું પણ મને. હું તારી પાસે ખોબો ભરીને સુખ માગું અને તું\nBest Gujarati Stories | Gujarati Books PDF | Gujarati Social Stories | Heena Hemantkumar Modi Books PDF\nHeena Hemantkumar Modi


પેરાગ્લાઈડિંગ વીડિયોથી વાયરલ થયેલો એક વ્યક્તિ હવે આ સુંદર અભિનેત્રી સાથે પેરાગ્લાઈડિંગ કરી રહ્યો છે - funandfact.in\nપેરાગ્લાઈડિંગ વીડિયોથી વાયરલ થયેલો એક વ્યક્તિ હવે આ સુંદર અભિનેત્રી સાથે પેરાગ્લાઈડિંગ કરી રહ્યો છે\nતમને ગત વર્ષે પેરાગ્લાઈડિંગ કરતા એક યુવકનો વાયરલ થયેલો વિડીયો યાદ હશે, જેમાં તે વ્યક્તિ આકાશની ઉંચાઈઓ પર પહોંચતો જોવા મળે છે અને દરેક પ્રકારના બહાના બનાવે છે, પોતાને નીચે ઉતારવાની વાત કરે છે. હવે આ વીડિયો દ્વારા વાયરલ થયેલા વ્યક્તિનું ભાગ્ય રાતોરાત બદલાઈ ગયું છે.\nએક સમયે, આ યુવક, પોતાને જમીન પર ઉતરવાની વિનંતી કરતો હતો, તેને આલિયા ભટ્ટ સાથે પેરાગ્લાઈડિંગ કરવાનો મોકો મળ્યો. જ્યારે લોકોએ આ વીડિયો જોયો તો લોકો આને જોઈને આશ્ચર્યચકિત થઈ ગયા. આ વ્યક્તિનું નામ છે વિપિન કુમાર. થોડા વર્ષો પહેલા વિપિન કુમારનો વીડિયો સોશિયલ મીડિયા પર ઘણો ધૂમ મચાવી રહ્યો હતો.\nઆ વીડિયોમાં તે પેરાગ્લાઈડિંગ કરી રહ્યો હતો. જો કે, તે એટલો ડરી ગયો હતો કે તે પેરાગ્લાઈડિંગ કરતો જોવા મળ્યો હતો અને કોઈપણ રીતે નીચે ઉતરવા માટે પ્રશિક્ષકને વિનંતી કરતો જોવા મળ્યો હતો. આ વ્યક્તિનો આવો જ એક વીડિયો હવે સામે આવ્યો છે.\nજો કે આ વીડિયોમાં આલિયા તેની સાથે પેરાગ્લાઈડ કરતી જોવા મળી રહી છે. વાસ્તવમાં આ કેડબરીની પર્ક ચોકલેટની જાહેરાત છે. જાહેરાત એવી રીતે શૂટ કરવામાં આવી છે કે જાણે આલિયા તેની સાથે પેરાગ્લાઈડિંગ કરી રહી હોય. વિપિન કુમારે આ વીડિયો પોતાના ઈન્સ્ટાગ્રામ એકાઉન્ટ પર શેર કર્યો છે.\nઆ વિડિયો શેર કરતાં વિપિન કુમારે કેપ્શન આપ્યું, “કોણ કહે છે કે એક મીમ તમને ઉંચાઈ પર લઈ જઈ શકતું નથી? કોણ કહે છે કે મીમની લાઈફ માત્ર એક કે બે મહિના લાંબી હોય છે? આ બધી વાતો બકવાસ છે. હું આલિયા છું. ભટ્ટ સાથે શૂટિંગ કરી રહ્યો છું. વિપિને આલિયા ભટ્ટ અને કેડબરીનો પણ આભાર માન્યો.આ જાહેરાતમાં વિપિન માટે કામ કરવું એ એક સ્વપ્ન સાકાર થવા જેવું હતું.\nPrevious articleગુજરાત ચૂંટણી: AAPએ ચૂંટણીની તૈયારીઓ તેજ કરી, 15 મેથી તમામ 182 વિધાનસભા મતવિસ્તારોનો પ્રવાસ કરશે\nNext articleમોંઘવારીનો માર: ફુગાવો વધુ ને 7.8% થી વધુ થયો, દેશ માં આઠ વર્ષ ની સૌથી વધુ મોંઘવારી


ડી.જી.એ. ના કે.ડી. સમુદાયને પત્ર ખોલો | લિનક્સમાંથી\nએલેક્ઝાંડર (ઉર્ફે KZKG ^ ગારા) | | જીએનયુ / લિનક્સ, અમારા વિશે\nઘણા જાણતા હશે, ડિજિયા થી ખરીદી છે નોકિયા સાથે સંબંધિત બધું Qt, તેથી આ કંપની તે હશે જે આ મલ્ટીપ્લેટફોર્મ ફ્રેમવર્કનું ભવિષ્ય કેવું હશે તે નક્કી કરશે, જે એક કરતા વધુની ચિંતા કરી શકે.\nસૌથી અશાંત, અલબત્ત, વપરાશકર્તાઓ પણ છે KDE, પુસ્તકાલયો પર ડેસ્કટ .પ પર્યાવરણ વિકસિત Qt, તેથી ડિજિયા જારી કરાયેલaખુલ્લો પત્ર તેમના સમુદાયમાં, જેનો તેઓએ અનુવાદ કર્યો છે ખૂબ જ લિનક્સ અને તમારી પરવાનગી સાથે હું તેને અહીં લાવું છું:\nપ્રિય કે.કે. સમુદાય,\nજેમ તમે સાંભળ્યું હશે, ડિજિયાએ જાહેરાત કરી કે તે નોકિયાની ક્યૂટ ટેકનોલોજી પ્રાપ્ત કરવાની યોજના ધરાવે છે. આ Qપરેશન ક્યુટીના ભાવિને શ્રેષ્ઠ મલ્ટિ પ્લેટફોર્મ વિકાસ માળખા તરીકે સુનિશ્ચિત કરે છે. તે નોકિયાની ક્યુટી ટીમનો એક ભાગ પણ લાવે છે, જે ડિજિયાની ક્યુટ આર એન્ડ ડી ટીમ સાથે મળીને ક્યુએટના વિકાસને વધુ આગળ લઈ શકશે.\nઆ સંપાદન સાથે ડિજિયા ફક્ત કમર્શિયલ લાઇસન્સના વ્યવસાય માટે જ નહીં, ક્યુટ માટે જવાબદાર મુખ્ય કંપની હશે. અમે ક્યુએચટીના ડ્યુઅલ લાઇસન્સની શક્તિમાં માનીએ છીએ. તે ક્યુટી માટે એક મહાન મૂલ્ય છે કે તેનો ઉપયોગ વ્યવસાયિક અને ખુલ્લા સ્રોત લાઇસેંસિસ હેઠળ થઈ શકે છે. આપણે કે.ડી. સમુદાય અને કે.ડી. ફ્રી ક્યુટી ફાઉન્ડેશન સાથે સહજીવન ચાલુ રાખવા માંગીએ છીએ.\nડિજિયા ક્યુટ પ્રોજેક્ટ ફાઉન્ડેશન દ્વારા કી સિસ્ટમોના સંગઠન સહિત ક્યૂટી પ્રોજેક્ટનું સંચાલન કરશે. અમારા માટે ક્યુટી સમુદાયના જુદા જુદા સભ્યોના વધતા જતા યોગદાન મેળવવું ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે. અમે Qt પ્રોજેક્ટ દ્વારા સંપૂર્ણ Qt ઇકોસિસ્ટમ સાથે કામ કરવા માંગીએ છીએ તેની ખાતરી કરવા માટે કે Qt નો વ્યવસાયિક અને ખુલ્લા સ્રોત બંને લાઇસન્સ હેઠળ પોષણ કરવામાં આવશે.\nક્યુટીનો વિકાસ ચાલુ રાખવો એ એક પડકાર અને તક બંને છે. ક્યુટીના ભાવિને શ્રેષ્ઠ મલ્ટીપ્લેટફોર્મ વિકાસ માળખા તરીકે સુનિશ્ચિત કરવા તે સમુદાય અને ડિજિયાના હાથમાં રહેશે, એક પડકાર કે જેને અમે સ્વીકારવા તૈયાર છીએ. કે.ડી. સમુદાય એ ક્યુએટ માટે એક મુખ્ય પરિબળ અને ફાળો આપનાર છે અને તેથી અમે વધુ મજબૂત સંવાદ અને ભાવિ સહકાર દ્વારા, તેની સાથેના આપણા સંબંધોને વધુ વિકસાવવા માગીએ છીએ.\nઅમે ટ્ર aલટેક દ્વારા મૂળ રૂપે સ્થાપિત કાર્યને 15 વર્ષથી વધુ સમય માટે ચાલુ રાખીએ છીએ જેથી એક ફ્રેમવર્ક વિકસિત કરવામાં આવે કે જે કોડને એક વાર લખી શકે છે અને તેનો બધે વિકાસ કરી શકે છે. અમે ક્યુટ વૃદ્ધિ કરીશું જેથી અમારા ગ્રાહકો અને ઓપન સોર્સ વપરાશકર્તાઓ બંને તેમના પ્રોજેક્ટ્સને સફળ બનાવશે તે માળખું પૂરું પાડવા માટે ડિજિયાના સતત રોકાણ પર આધાર રાખી શકે. અમે Qt ની વૈશ્વિક પહોંચને એકીકૃત કરવા અને વિસ્તૃત કરવા માટે કે.ડી. ની સાથે કામ કરવા માટે આગળ જુઓ.\nલગભગ એક મહિનામાં, હસ્તાંતરણની કાયદેસરતા પૂર્ણ થઈ જશે. તે પહેલાં, અમે તમારી સાથે (કે.ડી. સમુદાય) અને ક્યુટી સમુદાયના અન્ય કી ખેલાડીઓ સાથે મળીને વસ્તુઓની યોજના કરવા માંગીએ છીએ. અમે ક્યુટીના ભાવિ પર ચર્ચા અને સંમત થવાની ઇચ્છા રાખીએ છીએ, જેથી ટ્રાન્ઝેક્શન પૂર્ણ થયા પછી આપણે બધા એક સાથે અસરકારક રીતે કાર્ય કરી શકીએ.\nડિરેક્ટર, આર એન્ડ ડી\nઆશા છે કે બધું જેવું છે તુક્કા તુરુનેન કહે છે, કારણ કે અન્યથા, ભવિષ્ય KDE જો સમય આવે તો તેઓ જોખમમાં પડી શકે છે, તેઓ બુક સ્ટોર્સ પર સ્વિચ કરી શકશે નહીં. ઉપરાંત, શરૂઆતથી બધું શરૂ કરવું તે લગભગ વિનાશક હશે 🙁\nલેખનો સંપૂર્ણ માર્ગ: લિનક્સમાંથી » જીએનયુ / લિનક્સ » ડિજિયાથી કે.ડી. સમુદાયને પત્ર ખોલો\nજ્યાં સુધી બધું સુધારવા માટે છે ત્યાં સુધી દિગિયામાં તમારું સ્વાગત છે\nઆશા છે કે તે ઓરેકલ જેવું નથી.\nઆપત્તિજનક ન બનો, તે જ રીતે અફવાઓ ફેલાવવાનું શરૂ થાય છે, અને કાલે આપણી પાસે ઇન્ટરનેટ હશે એમ કહીને «ક્યુટ મરી ગઈ છે !!! અથવા કંઈક આવું જ. અને તે આનંદ નથી.\nપ્રથમ, ત્યાં કોઈ કારણ નથી કે કેમ ડિજિયા, નોકિયાની તુલનામાં ક્યુટીની ઓછી કાળજી લેશે. તે તમારા પોતાના હિત માટે છે.\nબીજું, જો તમે «ઓરેકલ દાવપેચ do કરવાનું નક્કી કરો છો, તો ઓપન ગવર્નન્સ કંઈક માટે કરવામાં આવ્યું હતું, અને પછીથી, ક્યૂટી પ્રોજેક્ટ. અને ક્યુટ માટે કંઈક મફત છે.\nતે તે જબરદસ્ત લાગે છે કે આ લેખનો અંત "આ ઉપરાંત, બધું જ શરૂઆતથી શરૂ કરવું તે લગભગ વિનાશક હશે." પહેલેથીજ? મને નથી લાગતું કે તમે મફત સ softwareફ્ટવેર કેવી રીતે કાર્ય કરે છે તે વિશે વધુ સમજશો. લિબરઓફિસ, કોઈ પણ ??\nજેમ જેમ તેઓ ક્યુટ પર લોડ કરે છે, તેઓ કેડીએ વપરાશકર્તાઓ અને ઘણા ડેવ્સ સાથે ભારે મુશ્કેલીમાં આવે છે ...\nGtk સમુદાય દ્વારા સંચાલિત નથી? જો ક્યુટી સાથે કંઈક થાય છે તે જ કરી શકતા નથી?\nના. મને લાગે છે કે જીટીકે સમુદાય દ્વારા જાળવવામાં આવતું નથી.\nમી.એમ.એમ.એમ. જે હું જાણું છું તે લેખકો આ કમિટ છે http://git.gnome.org/browse/gtk+/log/ તેઓ સમુદાયનો એક ભાગ છે તેથી જવાબ હા છે, અને બીજા પ્રશ્નની જેમ, જવાબ પણ હકારાત્મક છે જી.ડી.કે. + કાર્યક્રમો સાથે કે.ડી. સાથે રહે છે, તેને પ્લાઝ્મા વિંડો મેનેજરને થોડું સાફ કરવું પડશે, તેને અનુકૂળ કરવું પડશે, તેમ છતાં તે શક્ય તેટલા સરળ સમય માટે લેશે. તે એવું હશે કે જીટીકે + પર જવાને બદલે, તે ત્યાં પણ ઇએફએલ પર જશે, ઘણા વિજેટ્સ પ્લાઝ્માની જેમ ઉપયોગમાં લેવાય છે અથવા તેઓ વિંડો મેનેજરનો ઉપયોગ કરશે અને જીટીકે + માં પેનલને ફરીથી લખાશે, ટૂંકમાં, ઘણા બધા વિકલ્પો છે તેથી તમારા બંને પ્રશ્નોમાં તે હા છે: ડી.\nકે.સી. એસ.સી. સાઇટ પર એક એન્ટ્રી છે જ્યાં તેઓ હવેથી ક્યુટીનો વિકાસ કેવી રીતે ચાલે છે તે વિશે અને ડી.જી.સી. એસ.સી.નો સંબંધ ડિજિયા અને ક્યુટી ઇકોસિસ્ટમ સાથે કેવી રીતે કરે છે તે વિશે વાત કરે છે.\nતે તમને જેવું લાગે છે તે હું જાણતો નથી, પરંતુ જી.ડી.યુ. / લિનક્સ માટે શ્રેષ્ઠ ડેસ્કટ .પ માટે કે.સી. એસ.સી. 4.9 એ ઉત્તમ ઉમેદવાર છે - બીજા દિવસે એક્સફેસ સાથે. સ્થળ.\nહું હજી પણ તે જોવા માટે રાહ જોઉં છું કે તેઓ તજ પ્રોજેક્ટ સાથે ક્યાં જાય છે જે ઘણું વચન આપે છે પરંતુ લાંબા સમયથી નવી રજૂઆત નથી કરી.\nમેં પ્રયત્ન કર્યો નથી કે.ડી. 4.9, પરંતુ તેઓ કહે છે કે તેની પાસે ઘણા બધા સમાચાર છે .. ખરાબ વસ્તુ એ છે કે આ સમયે, મને ખૂબ જ શંકા છે કે તે કરશે ડેબિયન પરીક્ષણ.\nકે.બી. નો ઉપયોગ કરતા ડેબિયન વપરાશકર્તાઓએ કુબુંટુ (નેત્રુનર, લિનક્સ ટંકશાળ) અથવા, વધુ શુદ્ધ, ptપ્ટોસિડ અથવા સિડક્શન પર સ્વિચ કરવાનું વિચારવું જોઈએ.\nકાયા કારણસર? 😕\nમેટલબાઇટ જણાવ્યું હતું કે\nસ્પષ્ટતા, ઇલાવ: મોટી સમસ્યાઓના કિસ્સામાં, ક્યુટી ડેવલપર્સની ખોટને કારણે તે કે.ડી. માટે ખૂબ જ નકારાત્મક હશે, પરંતુ આપણે શરૂઆતથી શરૂ થવું જોઈએ નહીં. ટ્રોલટેક પહેલાથી જ આ મુદ્દાને સુનિશ્ચિત કરવા માટેનો ચાર્જ હતો જ્યારે નોકિયાએ તેને ખરીદ્યો હતો, ક્યુટને જી.પી.એલ.3તરીકે લાઇસન્સ આપતા હતા, સૌથી ખરાબ પરિસ્થિતિમાં, સમુદાય છેલ્લા પ્રકાશિત સંસ્કરણથી ક્યુટીનો વિકાસ ફરીથી શરૂ કરશે, જે પહેલેથી જ ક્યુટ5હશે.\nપરંતુ મને નથી લાગતું કે તે થશે. કેડીએટી અને ક્યુએટીએ ઘણાં વર્ષોથી નજીકથી સહયોગ કર્યો છે, અને ક્યુ ક્યુ એ વિકાસ કરતાં વધુ સારું ક્ષેત્ર એ કે.ડી. સમુદાય કરતાં શોધી શકશે (ડિજિયા હાલના સમયમાં આ જ રીતે વિચારે છે).\nમેટલબાઇટને જવાબ આપો\nતમે ખૂબ જ સાચા છો. હું પરવાનો આપવાનો મુદ્દો ભૂલી ગયો હતો .. મેટલબાઇટ આભાર.\nકે.ડી.એ. વપરાશકર્તાઓ તરીકે, ડી.આઇ.જી.આઈ.એ. દ્વારા કે.ડી. સમુદાયને જે ઘોષણા કરવામાં આવ્યું હતું તેનાથી મને ઘણી શાંતિ મળે છે ^ __ ^\nજી.પી.એલ. લાઇસન્સ એક માસ્ટરપીસ છે, ખૂબ સારી રીતે સશસ્ત્ર છે, ક્યુટી વપરાશકર્તાઓને ચિંતા કરવાની કંઈ જ નથી.\nકેટલી સારી વ્યાખ્યા છે, "એક શ્રેષ્ઠ કૃતિ, ખૂબ સારી રીતે સજ્જ."\n"એલપીજી એક ઉત્તમ કૃતિ છે, ખૂબ સારી રીતે સજ્જ છે" ખૂબ જ સારો વાક્ય છે.\n[કેવી રીતે] આર્ક લિનક્સ સ softwareફ્ટવેર પેકેજો અને ડેરિવેટિવ્ઝ બનાવો


News & Views :: આ દેશોમાં રોઝા ન રાખનારાઓને મળે છે આકરી સજા\nઆ દેશોમાં રોઝા ન રાખનારાઓને મળે છે આકરી સજા\nરમઝાનનો પાક મહિનો ચાલી રહ્યો છે. આ દરમિયાન મુસ્લિમ સમુદાયના લોકો આખો મહિનો રોઝા રાખે છે. સાથે જ તેઓ5વખતની નમાજ, કુરાનની તિલાવત અને જકાતની અદાયગી કરે છે. રમઝાનના મહિના બાદ મીઠી ઈદ અથવા ઈદ-ઉલ-ફિત્ર મનાવવામાં આવે છે. માન્યતા છે કે રમઝાનમાં જન્નતના દરવાજા ખોલવામાં આવે છે. આ કારણે જ લગભગ તમામ મુસ્લિમ રોઝા રાખે છે. પરંતુ, પ્રવાસ, બીમારી, ગર્ભાવસ્થા અને માસિક ધર્મ (પીરિયડ્સ) દરમિયાન લોકોને રોઝા રાખવાની પરવાનગી નથી. તો બીજી તરફ મુસ્લિમ દેશોમાં રોઝા ન રાખવા એ અપરાધ માનવામાં આવે છે. ત્યાં રોઝા ન રાખનારાઓને સજા આપવાનું પ્રાવધાન પણ છે.\nઆ દેશનો કાયદો ઈસ્લામિક કાયદા અનુસાર બનાવવામાં આવ્યો છે. અહીં તમામ મુસ્લિમ લોકો માટે રોઝા રાખવા ખૂબ જ જરૂરી હોય છે. પરંતુ, જો વિદેશ અથવા બિન-મુસ્લિમ વ્યક્તિ અહીં ઈફ્તાર પહેલા ખાતા-પીતા, ધૂમ્રપાન કરતા, શરાબ પીતા અને મોટા અવાજે ગીત સાંભળતા દેખાય તો તેમની વિરુદ્ધ અહીં કડક કાર્યવાહી કરવામાં આવે છે. આ કાર્યવાહી અંતર્ગત તેમને કારાવાસ, ચાબુક મારવા અને દેશ નિકાલ જેવી સજા આપવામાં આવે છે.\nમલેશિયા જેવા મુસ્લિમ બહુમતિ ધરાવતા દેશમાં જો કોઈ મુસ્લિમ વ્યક્તિ ઈફ્તાર પહેલા દિવસના સમયે પોતાનો રોઝો તોડે, તો ધાર્મિક પોલીસ તેની ધરપકડ કરી લે છે. આ ઉપરાંત, મલેશિયામાં રમઝાનમાં કોઈપણ ઈફ્તાર પહેલા ખાવાનું કે તંબાકુ વેચી ન શકે, જેને કારણે અહીં સાંજે જ ખાવા-પીવાની દુકાનો ખોલવામાં આવે છે. એવું ના કરનારાઓ પર 16000થી 30000 સુધીનો દંડ અથવા એક વર્ષ સુધી કેદની સજા અથવા બંને સાથે જ થઈ શકે છે. અહીં સજા રોઝા ન રાખનારા અને સાર્વજનિક સ્થાન પર ખાતા-પીતા લોકો પર પણ લાગુ થાય છે. તે સાથે જ રોઝા દરમિયાન ખાવાનું વેચનારાઓનું લાયસન્સ પૂછ્યા વિના જ રદ્દ કરી દેવામાં આવે છે.\nઅહીં રમઝાનમાં મુસ્લિમ અને ગૈર-મુસ્લિમ બંને સમુદાયો માટે સાર્વજનિક જગ્યાઓ પર ખાવા-પીવા, ધૂમ્રપાન કરવા અને શરાબ પીવા પર સખત મનાઈ છે. તેને માટે કુવૈતમાં 1968ના કાયદા નંબર 44માં નિયમ તોડવાની સજા પણ નક્કી કરવામાં આવી છે. જેમાં વ્યક્તિને આશરે 1 મહિના સુધીની જેલની સજા અને 100 કુવૈતી દીનાર (આશરે 23 હજાર)નો દંડ ભરવો પડે છે.\nરમઝાનમાં અહીંના નિવાસિઓ (મુસ્લિમ કે બિન-મુસ્લિમ) માટે ઓમાન દંડ સંહિતા અનુસાર, સમાન આચારસંહિતાનું પાલન કરવું જરૂરી હોય છે. ઓમાની કાયદામાં ઈફ્તાર પહેલા કોઈપણ વ્યક્તિ દ્વારા રોઝા તોડવા, પબ્લિક પ્લેસ પર ખાવું-પીવું અને સ્મોકિંગ કરવા પર તેમને 10 દિવસથી લઈને3મહિના સુધીની જેલની સજા આપવાનો પ્રાવધાન છે. જોકે, આ કાયદામાં દંડની કોઈ સજા નક્કી કરવામાં નથી આવી.\nઆ બધા ઉપરાંત, UAEમાં રમઝાનનો મહિનો શરૂ થતા જ કામ કરવાનો સમય 8 કલાકથી ઘટાડીને6કલાક કરી દેવામાં આવે છે. એટલે કોઈપણ કંપની કે ફર્મ ત્યાં પોતાના કર્મચારીઓ (મુસ્લિમ અને નોન-મુસ્લિમ) પાસે6કલાક કરતા વધુ કામ ના કરાવી શકે.