BlogMenai.com: May 2008\nPam bod llythyru efo'r wasg weithiau'n creu mwy o broblemau na mae'n ei ateb\n'Dwi'n dyfynnu llythyr Dafydd Iwan at y Cymro yn ei gyfanrwydd:\nCaniatewch imi wneud ychydig sylwadau yn dilyn canlyniadau’r etholiadau lleol, canlyniadau oedd yn arbennig o galonogol i Blaid Cymru, yn enwedig y torri trwodd mewn ardaloedd a arferai fod yn dalcen caled iawn, megis Wrecsam, Caerdydd a Thorfaen, ac ardal Bangor yma yng Ngwynedd. Roedd y canlyniad gwych yn Llanelli, ac yn wir yng ngweddill Sir Gâr, yn dangos yn glir fod y llanw lleol wedi troi o’n plaid.\nOnd beth am yr hyn a ddigwyddodd i rai ohonom yma yng Ngwynedd? Mae Plaid Cymru yn dal mewn grym yn y Cyngor, ond y mae 12 sedd Llais Gwynedd yn neges na fedrwn ei hanwybyddu. Ond y broblem yw, beth yw’r neges? Ai peidio cau unrhyw ysgol byth?\nOnd o’r 12 sedd, dim ond 2 sy’n cynrychioli ardaloedd lle’r oedd awgrym i gau (sef Ysgol y Clogau a Rhydyclafdy, a bellach does fawr neb yn gwrthwynebu cau Rhydyclafdy). Mae sedd Llangelynnin hefyd yn cynrychioli ardal lle’r oedd awgrym i gau er mwyn sefydlu Ysgol Fro, a Nefyn lle roedd awgrym i greu ysgol newydd yn lle’r un bresennol. Ai neges Llais Gwynedd felly yw cadw Rhydyclafdy ar agor, dim ysgol Fro i Orllewin Meirion, a dim ysgol newydd sbon i Nefyn? Fel y dywedais, mae’n anodd dirnad.\nMae rhywun yn deall wrth gwrs yr ofnau pan mae bygythiad i gau ysgol. Ond mae’r hyn a ddigwyddodd gyda Llais Gwynedd yn llawer mwy cymhleth na hyn. Yr hyn a gafwyd oedd nifer fawr o wahanol elfennau yn cyfuno i daro pwy bynnag oedd mewn grym, gan roi cyfle i bawb oedd yn gwrthwynebu Plaid Cymru a’r polisi iaith i neidio ar y wagen.\nAgwedd dristaf yr holl ymgyrch, fodd bynnag, oedd y diffyg dadlau agored ar bolisi, a’r diffyg cynlluniau amgen, a’r defnydd diarbed o gelwyddau. Yn hytrach na gadael y cyhuddiad hwnnw yn benagored, mi roddaf enghreifftiau penodol:\n1. Dywedwyd droeon a thro yn ystod yr ymgyrch fy mod i yn gyfranddaliwr mewn cwmni adeiladu lleol, a fy mod i yn gofalu mai nhw oedd yn ennill contractau’r Cyngor, ac imi gael fflat yn Noc Fictoria fel gwobr!! CELWYDDAU NOETH AC ENLLIBUS\n2. Ar wefan Maes E, ar Ebrill 16, (8:35 a.m.) mewn cyfraniad anhygoel gan sylfaenydd “Llais Gwynedd” Aeron Jones (sydd bellach yn gynghorydd dros Lanwnda), dywedwyd ymhlith pethau eraill (a glynaf at yr orgraff wreiddiol):\n“Os wyt yn poeni am seisneigio Cyngor Gwynedd, gofyn i Dafydd iwan Paham wnaeth o yrru cyfieithydd adref o gyfarfod flwyddyn diwethaf gan ddatgan y bydd am “….siarad saesneg mewn cyfarfod er mwyn i pawb ddeallt” CELWYDD NOETH\n“Gofyn iddo hefyd am bolisi iaith Ysgol Bontnewydd. Roedd yn mynnu fod rhaid i’r plant siarad saesneg yn achlysurol ar faes chwarae yr Ysgol….”\n3. Ond tristach na’r cyfan yw’r modd y cam-ddehonglwyd y cynllun ad-drefnu ysgolion - cynllun nad oes unrhyw benderfyniad wedi ei gymryd arno ond y penderfyniad traws-bleidiol i ymgynghori ymhellach – i ddychryn pobl. Ar y sail simsan fod yr hen ddull o ffederaleiddio (dull a wrthodwyd gan Blaid Cymru) yn golygu “cau” ysgol ar brynhawn Gwener i’w “hail-agor” ar y bore Llun canlynol fel rhan o ysgol ffederal, bu ymgeiswyr Llais Gwynedd yn mynd o ddrws i ddrws yn honni bod Plaid Cymru am gau ysgolion fel Tremadog, Beddgelert a Brynaearu. CELWYDDAU NOETH ! Yn y Blaenau a Phen-y-groes, aed ymhellach a honni fod bwriad i gau’r ysgolion uwchradd lleol hefyd! CELWYDDAU NOETH!\nY gamp i’r gweddill ohonom yw codi uwchlaw y math yma o wleidyddiaeth y gwter, a dal ati i weithio’n gadarnhaol dros ein cymunedau a’n cenedl.\nAnfonwyd llythyrau tebyg ganddo i'r wasg Saesneg leol.\n'Rwan, 'dwi'n deall yn iawn pam bod Dafydd wedi anfon y llythyrau. Mae'n ddigon naturiol i ddyn fod eisiau amddiffyn ei enw da yn gyhoeddus yn sgil ymgyrch hir a maleisus i'w bardduo, ac i ddifetha ei enw da. Mae'n naturiol hefyd i fod eisiau tynnu sylw at batrwm ehangach o ddweud hanner gwirionedd, cam gynrychioli'r gwirionedd a dweud celwydd noeth yn ystod ymgyrch etholiadol. Mae hefyd yn naturiol i fod eisiau gwneud hynny heb gael neb mewn trafferthion mawr.\nOnd, yn fy marn i nid dyma'r llwybr gorau - mae'n creu mwy o broblemau na mae'n ei ateb. Ceisiaf egluro pam trwy gyfeirio at rai o'r ymatebion a ddaeth o gyfeiriad Llais Gwynedd, yn y wasg ac ar y We.\nMi gychwynwn ni gyda blog Ian Stephen Hunter Franks, ymgeisydd aflwyddiannus Llais Gwynedd yn Neiniolen. Teitl y blog ydi Iwan Muddies the Waters, sy'n eironig ag ystyried bod cyfraniad Franks yn cymylu'r dyfroedd yn llwyr.\nMae'n dilyn dau drywydd - yn gyntaf mae'n honni nad yw'r ffaith nad oes gan Dafydd fflat yn Noc Fictoria yn golygu nad oedd ganddo erioed fflat yno. Mae hyn yn beth rhyfedd i'w honni mewn perthynas a fflatiau nad oes neb yn byw ynddynt eto hyd y gwn i, ond manteisio ar fymryn o amwyster yng ngeiriad y llythyr Saesneg i geisio rhoi bywyd newydd i'r hen enllib mae Franks. Petai Franks wedi darllen y llythyr Cymraeg byddai wedi gweld nad oes amwyster tebyg yn hwnnw, ond gan na all Franks ddarllen na deall Cymraeg, dydi hynny ddim yn bosibl.\nYn ail mae'n cymysgu'r holl fusnes i fyny efo obsesiwn Martin Eaglestone gyda chwmni Arianrhod. Er syndod braidd i mi mae Martin wedi dilyn y cywair yma a chymysgu'r ddwy stori. Gweler yma.\nMae angen pwt o eglurhad yma. Mae Martin ers tro wedi bod wrthi yn lled awgrymu bod gwahanol aelodau blaenllaw o'r Blaid gyda chyfranddaliadau yng nghwmni Arianrhod, a mae hefyd yn awgrymu nad oes datganiad o fuddiant wedi ei wneud wrth i gwahanol benderfyniadau gael eu gwneud yn y Cynulliad, neu ar Gyngor Gwynedd. 'Rwan, fydd Martin byth yn gwneud honiad, gosod ei awgrymiadau ar ffurf cwestiwn mae. Weithiau bydd yn dweud ei fod am e bostio'r cwestiynau i rhywun neu'i gilydd, ond daw'n amlwg yn hwyrach nad yw'r e byst byth yn cael eu postio.\nMae rheswm am hyn wrth gwrs, dydi Martin ddim eisiau atebion i'w gwestiynau. Petai eisiau'r atebion gallai eu cael yn weddol hawdd - mae rhestrau cyfranddalwyr a chofnodion cyfarfodydd cyngor a Chynulliad ar gael i'r cyhoedd. Ffordd mymryn yn fwy soffistigedig nag un Aeron Maldwyn o bardduo ydyw.\nBeth bynnag, does yna ddim cysylltiad mewn gwirionedd rhwng honiadau Martin a rhai Llais Gwynedd. Prynu hen adeiladau a'u rhentu ydi busnes Arianrhod, ymwna honiadau Llais Gwynedd a chwmni adeiladu Watkin Jones. Os 'dwi'n deall beth mae Franks yn ei ddweud yn iawn (ac mae'n anodd, 'dwi ddim yn meddwl bod Franks yn deall yn iawn beth mae'n ei ddadlau), mae'n ceisio sefydlu cysylltiad rhwng Watkin Jones ac Arianrhod, heb fod yn glir am natur y cysylltiad hwnnw.\nYmlaen at yr ail ymateb, un Gwilym Euros Roberts ymgeisydd llwyddianus LlG yn Niffwys a Maenofferen.\nDau drywydd mae Gwilym yntau yn eu dilyn. Yn gyntaf mae'n cyhuddo DI o fod yn chwerw. Wedyn mae'n honni bod y sylw hwn Yn y Blaenau a Phen-y-groes, aed ymhellach a honni fod bwriad i gau’r ysgolion uwchradd lleol hefyd! o lythyr DI yn enllib personol arno fo, ac yn bygwth ei gyfreithiwr. Gobeithio bod ganddo gyfreithiwr da - bydd angen un arno i wneud i honna sefyll fel enllib personol.\n'Dwi am wrthsefyll y demtasiwn (ac mae'n gryn demtasiwn) o wneud hwyl ar ben y syniad o aelod o blaid mwyaf celwyddog Cymru yn cwyno ei fod yn cael ei enllibio, ond mae'n rhaid i mi son am y sylw hwn Nid mater o les i'r mudiad cenedlaethol nac ychwaith Llais Gwynedd yw hyn, mater o safon ac ymddygiad mewn bywyd cyhoeddus yn ogystal a mater o barch ac amddiffyn enw da. a wneir gan Gwilym yn adran trafod ei flog.\nDoes gan Gwilym ddim diddordeb o gwbl mewn safon ymddygiad mewn bywyd cyhoeddus. Roedd Gwilym yn cyfranu i faes e pan roedd Aeron Maldwyn yn gwneud ei gyfres o honiadau maleisus. Roedd llawer o'r honiadau hynny mor anhygoel a grotesg na fyddai neb ond ynfytyn llwyr yn eu credu. Wnaeth o ddim cymryd mantais o'r cyfle i bellhau ei hun oddi wrthynt, yn wir gwnaeth y sylw hwn: Mae dy gyfraniadau di (GT) ac Aeron yn rhai dilys ac mewn amser dwi'n siwr y daw rhai o'r ffeithiau mae Aeron wedi cyfeirio atynt yn amlwg. Hmm. Safon ac ymddygiad mewn bywyd cyhoeddus.\nFel Franks, dydi Gwilym ddim yn gwadu'r rhan fwyaf o sylwadau DI am gelwydd o du Llais Gwynedd.\nDydi Aeron Jones, nag Alwyn Gruffudd ddim yn trafferthu i wneud hynny chwaith yn eu llythyrau at y Cymro. Mae Alwyn yn awgrymu, fel Gwilym, mai chwerwder sydd y tu ol i lythyr DI a bod LlG yn cael eu pardduo, tra bod Aeron yn awgrymu'r un peth ac yn gwneud honiadau na all eu cefnogi eto fyth.\nRwan mae'r llythyr wedi arwain at o leiaf bedwar ymateb sydd yn:\n(1) Manteisio ar fan amwyster i ail godi'r enllib ynglyn a fflat.\n(2) Cymysgu dau honiad sydd eto'n rhoi bywyd newydd i'r enllib ynglyn a Watkin Jones.\n(3) Cyhuddo DI ei hun (ar sail hynod simsan mae'n rhaid dweud) o'r math o gelwydd a phardduo mae Llais Gwynedd ei hun yn arbenigo ynddo.\n(4) Creu honiadau newydd.\nHynny yw, maent yn defnyddio'r llythyr gwreiddiol i gefnogi'r we o enllib sydd eisoes wedi ei greu. Pan mae pobl mor gyfangwbl ragfarnllyd a'r cyfeillion yma, mae pob dim yn cael ei ddefnyddio i gefnogi'r ragfarn.\nGan bod dweud celwydd wedi gweithio unwaith, gellir disgwyl mwy o'r un peth yn y dyfodol.\nByddai dweud dim, ond gwneud defnydd o'r gyfraith yn llawer mwy effeithiol yn fy marn i.\nLabels: Dafydd Iwan, Llais Gwynedd, Plaid Cymru\nEtholiadau lleol rhan 3 - dinasoedd mawr y De\nRoedd yr etholiadau lleol rhai siomedig i'r Blaid Lafur yn Abertawe, yn sal iddynt yng Nghasnewydd ac yn drychineb di gymysg yng Nghaerdydd. Wele'r ffigyrau moel:\nLlafur - 30 (-2)\nCeidwadwyr - 4 (-)\nDemocratiaid Rhyddfrydol - 23 (+3)\nPlaid Cymru - 1 (-3)\nEraill - 14 (+2)\nLlafur - 19 (-8)\nCeidwadwyr - 17 (+5)\nDemocratiaid Rhyddfrydol - 6 (+3)\nPlaid Cymru - 1 (+1)\nEraill - 1 (+1)\nLlafur - 13 (-14)\nCeidwadwyr - 17 (+7)\nDemocratiaid Rhyddfrydol - 35 (+3)\nPlaid Cymru - 7 (+3)\nEraill - 3 (+1)\nMae'n werth aros am ennyd gyda'r sefyllfa yng Nghaerdydd. Ychydig dros bedair blynedd yn ol roedd tri chwarter y seddi yn perthyn i Lafur - erbyn heddiw mae'r ffracsiwn yn is na chwarter. Mae'r cwymp yma ar lefel lleol yn rhyfeddol - ac yn ymylu ar fod yn unigryw yn hanes llywodraeth leol yng Nghymru.\nCeir naw sedd seneddol oddi fewn i ffiniau'r tri chyngor - Dwyrain a Gorllewin Casnewydd, Dwyrain a Gorllewin Abertawe a Gwyr, Gogledd, Gorllewin a Chanol Caerdydd a De Chaerdydd a Phenarth. Nid sedd drefol ydi'r rhan helaethaf o Wyr mewn gwirionedd, ac yn yr ystyr yna mae'n dra gwahanol i'r wyth sedd arall.\nO'r naw, mae Llafur yn dal wyth ar lefel San Steffan a saith ar lefel Cynulliad ar hyn o bryd. Gallwn gymryd y bydd y bydd cwymp yn y nifer o seddi o dan reolaeth y blaid honno ar y ddwy lefel yn tro nesaf (yn 2010 a 2011 mae'n debyg). Y cwestiwn ydi, faint o gwymp sy'n debygol o fod?\nSan Steffan: 'Dwi am gychwyn efo'r rhai hawdd. Bydd Llafur yn dal Dwyrain Abertawe, bydd y Democratiaid Rhyddfrydol yn dal Canol Caerdydd a bydd y Toriaid yn cipio sedd Julie Morgan yng Ngogledd Caerdydd (mae hon eisoes wedi syrthio iddynt yn yr etholiadau Cynulliad).\n15% o fwyafrif sydd gan Paul Flynn yng Ngorllewin Casnewydd tros y Toriaid. Dwi ddim yn meddwl bod hyn yn ddigon iddo ddal y sedd - ac mae'n debyg y bydd y Ceidwadwyr yn ennill sedd yma. Er bod mwy o fwyafrif gan Lafur (tros y Democratiaid Rhyddfrydol y tro hwn) yn Nwyrain y ddinas ar lefel San Steffan (21.5%) daethant yn nes at golli'r sedd yn etholiadau'r Cynulliad. Serch hynny dwi ddim yn disgwyl iddynt golli hon yn yr etholiad cyffredinol, er bydd yn agos. Os byddant yn colli, y Toriaid ac nid y Democratiaid Rhyddfrydol fydd yn elwa.\nDim ond 13% ydi mantais Alan Williams tros y Democratiaid Rhyddfrydol yng Ngorllewin Abertawe. Yr unig beth a allai ei achub ydi os bydd pleidlais y Democratiaid Rhyddfrydol a'r Toriaid yn glos. Byddwn yn rhyfeddu petai Alan Williams yn cael mwy na 35%. Gallai unrhyw un o'r tair plaid Brydeinig ennill, ond mae fy mhres ar y Democratiaid Rhyddfrydol ar hyn o bryd - nid bod gennyf fawr o hyder.\nDwi'n disgwyl i'r Toriaid gipio Gwyr gyda mwyafrif bach - mae'n anodd iawn dychmygu Llafur yn colli Gorllewin Abertawe ond yn dal Gwyr.\nY dyddiau yma mae'r bleidlais Lafur yn debyg iawn yn Ne a Gorllewin Caerdydd. Dylient ddal y ddwy - gyda mwyafrif bach - ond os oes pleidleisio tactegol o unrhyw fath yn eu herbyn byddant yn colli i'r Toriaid yn y ddau achos.\nBeth bynnag, dyna fy namcaniaethu i ar sail yr etholiadau lleol. Os ydym yn edrych ar y pol diweddaraf (gweler isod) bydd Llafur yn colli pob dim ag eithrio Dwyrain Abertawe. 'Dwi ddim yn meddwl y bydd pethau cweit cyn waethed a hynny.\nFelly'r sgor fydd Llafur 4, Toris 3, Dem Rhydd 2 - er gallai Llafur fod i lawr i 2 a'r Toriaid i fyny i 5.\nBydd pethau'n wahanol yn etholiadau'r Cynulliad:\nGogledd Caerdydd: Toriaid.\nDwyrain Abertawe: Llafur.\nCanol Caerdydd: Dem Rhydd.\nGorll Casnewydd: Toriaid.\nDwyrain Casnewydd: Dem Rhydd.\nGorllewin Abertawe: Dem Rhydd.\nGorllewin Caerdydd: Plaid Cymru. Does gen i ddim hyder mawr wrth ddarogan hyn, ond dwi'n gweld Gorllewin Caerdydd yn dod yn sedd debyg i Aberconwy neu Ddwyrain Caerfyrddin / De Penfro mewn etholiadau Cynulliad - hollt tair ffordd. Ar sail yr etholiadau lleol byddai'r Blaid yn agos iawn at gipio'r sedd, ac ni fyddai 'r Toriaid yn y ras. Dwi'n credu fy mod yn gywir i ddweud mai'r Blaid a gafodd y mwyaf o bleidleisiau o'r pedair plaid yn yr etholaeth yn yr etholiadau lleol.\nDe Caerdydd / Penarth: Llafur - o drwch blewyn tros y Toriaid.\nToriaid - 3\nDem Rhydd - 3\nPol You Gov - y goblygiadau posibl yng Nghymru\nWele safwe arbennig Martin Baxter\nOs ydym yn teipio 47 ym mocs y Toriaid, 23 ym mocs Llafur ac 18 ym mocs y Democratiaid Rhyddfrydol (canlyniadau pol YouGov y Daily Telegraph heddiw) cawn y rhestr isod o seddi a fyddai'n newid dwylo.\n'Dwi wedi duo'r seddi hynny sydd yng Nghymru. 'Dydi'r polau Prydeinig na gwefan Martin Baxter ddim yn cymryd pleidleiswyr y pleidiau cenedlaetholgar i ystyriaeth wrth gwrs, felly mae mwy o ansicrwydd yn perthyn i'r rhagolygon yng Nghymru a'r Alban.\nAberconwy CON gain from LAB : Betty Williams\nAberdeen South CON gain from LAB : Anne Begg\nAlyn and Deeside CON gain from LAB : Mark Tami\nAmber Valley CON gain from LAB : Judy Mallaber\nAngus CON gain from NAT : Michael Weir\nArfon NAT gain from LAB : Unknown (changed seat)\nArgyll and Bute CON gain from LIB : Alan Reid\nAshfield CON gain from LAB : Geoff Hoon\nAyr Carrick and Cumnock CON gain from LAB : Sandra Osborne\nAyrshire Central CON gain from LAB : Brian Donohoe\nAyrshire North and Arran CON gain from LAB : Katy Clark\nBarrow and Furness CON gain from LAB : John Hutton\nBasildon South and East Thurrock CON gain from LAB : Angela Smith\nBassetlaw CON gain from LAB : John Mann\nBath CON gain from LIB : Don Foster\nBatley and Spen CON gain from LAB : Mike Wood\nBattersea CON gain from LAB : Martin Linton\nBedford CON gain from LAB : Patrick Hall\nBerwickshire, Roxburgh and Selkirk CON gain from LIB : Michael Moore\nBirmingham Edgbaston CON gain from LAB : Gisela Stuart\nBirmingham Hall Green CON gain from LAB : Roger Godsiff\nBirmingham Northfield CON gain from LAB : Richard Burden\nBirmingham Selly Oak CON gain from LAB : Stephen McCabe\nBishop Auckland CON gain from LAB : Helen Goodman\nBlackburn CON gain from LAB : Jack Straw\nBlackpool North and Cleveleys CON gain from LAB : Joan Humble\nBlackpool South CON gain from LAB : Gordon Marsden\nBolton North East CON gain from LAB : David Crausby\nBolton West CON gain from LAB : Ruth Kelly\nBradford East CON gain from LAB : Terry Rooney\nBradford South CON gain from LAB : Gerry Sutcliffe\nBradford West CON gain from LAB : Marsha Singh\nBrecon and Radnorshire CON gain from LIB : Roger Williams\nBrent North CON gain from LAB : Barry Gardiner\nBrentford and Isleworth CON gain from LAB : Ann Keen\nBridgend CON gain from LAB : Madeleine Moon\nBrigg and Goole CON gain from LAB : Ian Cawsey\nBrighton Kemptown CON gain from LAB : Desmond Turner\nBrighton Pavilion CON gain from LAB : David Lepper\nBristol East CON gain from LAB : Kerry McCarthy\nBristol North West CON gain from LAB : Doug Naysmith\nBroxtowe CON gain from LAB : Nick Palmer\nBurnley CON gain from LAB : Kitty Ussher\nBurton CON gain from LAB : Janet Dean\nBury North CON gain from LAB : David Chaytor\nBury South CON gain from LAB : Ivan Lewis\nCalder Valley CON gain from LAB : Christine McCafferty\nCamborne and Redruth CON gain from LIB : Julia Goldsworthy\nCannock Chase CON gain from LAB : Tony Wright\nCardiff North CON gain from LAB : Julie Morgan\nCardiff South and Penarth CON gain from LAB : Alun Michael\nCardiff West CON gain from LAB : Kevin Brennan\nCarlisle CON gain from LAB : Eric Martlew\nCarmarthen West and Pembrokeshire South CON gain from LAB : Nick Ainger\nCarshalton and Wallington CON gain from LIB : Tom Brake\nCeredigion NAT gain from LIB : Mark Williams\nChatham and Aylesford CON gain from LAB : Jonathan Shaw\nCheadle CON gain from LIB : Patsy Calton\nCheltenham CON gain from LIB : Martin Horwood\nChester, City of CON gain from LAB : Christine Russell\nChippenham CON gain from LIB : Unknown (new seat)\nChorley CON gain from LAB : Lindsay Hoyle\nCleethorpes CON gain from LAB : Shona McIsaac\nClwyd South CON gain from LAB : Martyn Jones\nColchester CON gain from LIB : Bob Russell\nColne Valley CON gain from LAB : Kali Mountford\nCopeland CON gain from LAB : Jamie Reed\nCorby CON gain from LAB : Phil Hope\nCornwall North CON gain from LIB : Dan Rogerson\nCornwall South East CON gain from LIB : Colin Breed\nCoventry North West CON gain from LAB : Geoffrey Robinson\nCoventry South CON gain from LAB : Jim Cunningham\nCrawley CON gain from LAB : Laura Moffatt\nCrewe and Nantwich CON gain from LAB : Gwyneth Dunwoody\nCroydon Central CON gain from LAB : Unknown (changed seat)\nDagenham and Rainham CON gain from LAB : Jon Cruddas\nDarlington CON gain from LAB : Alan Milburn\nDartford CON gain from LAB : Howard Stoate\nDelyn CON gain from LAB : David Hanson\nDerby North CON gain from LAB : Bob Laxton\nDerbyshire North East CON gain from LAB : Natascha Engel\nDerbyshire South CON gain from LAB : Mark Todd\nDevon North CON gain from LIB : Nick Harvey\nDevon West and Torridge CON gain from LIB : Unknown (changed seat)\nDewsbury CON gain from LAB : Shahid Malik\nDon Valley CON gain from LAB : Caroline Flint\nDorset Mid and Poole North CON gain from LIB : Annette Brooke\nDorset South CON gain from LAB : Jim Knight\nDover CON gain from LAB : Gwyn Prosser\nDudley North CON gain from LAB : Ian Austin\nDudley South CON gain from LAB : Ian Pearson\nDulwich and West Norwood CON gain from LAB : Tessa Jowell\nDumfries and Galloway CON gain from LAB : Russell Brown\nDurham, City of LIB gain from LAB : Roberta Blackman-Woods\nEaling Central and Acton CON gain from LAB : Andrew Slaughter\nEaling North CON gain from LAB : Stephen Pound\nEast Lothian CON gain from LAB : Anne Picking\nEastleigh CON gain from LIB : Christopher Huhne\nEdinburgh North and Leith CON gain from LAB : Mark Lazarowicz\nEdinburgh South CON gain from LAB : Nigel Griffiths\nEdinburgh South West CON gain from LAB : Alistair Darling\nEllesmere Port and Neston CON gain from LAB : Andrew Miller\nElmet and Rothwell CON gain from LAB : Colin Burgon\nEltham CON gain from LAB : Clive Efford\nErewash CON gain from LAB : Liz Blackman\nErith and Thamesmead CON gain from LAB : John Austin\nExeter CON gain from LAB : Ben Bradshaw\nFeltham and Heston CON gain from LAB : Alan Keen\nGedling CON gain from LAB : Vernon Coaker\nGloucester CON gain from LAB : Parmjit Dhanda\nGower CON gain from LAB : Martin Caton\nGreat Grimsby CON gain from LAB : Austin Mitchell\nGreat Yarmouth CON gain from LAB : Tony Wright\nGuildford CON gain from LIB : Unknown (changed seat)\nHalesowen and Rowley Regis CON gain from LAB : Sylvia Heal\nHalifax CON gain from LAB : Linda Riordan\nHammersmith CON gain from LAB : Unknown (changed seat)\nHampstead and Kilburn CON gain from LIB : Unknown (changed seat)\nHarlow CON gain from LAB : Bill Rammell\nHarrow East CON gain from LAB : Tony McNulty\nHarrow West CON gain from LAB : Gareth Thomas\nHastings and Rye CON gain from LAB : Michael Foster\nHendon CON gain from LAB : Andrew Dismore\nHereford and South Herefordshire CON gain from LIB : Paul Keetch\nHeywood and Middleton CON gain from LAB : Jim Dobbin\nHigh Peak CON gain from LAB : Tom Levitt\nHolborn and St Pancras CON gain from LAB : Frank Dobson\nHove CON gain from LAB : Celia Barlow\nHuddersfield CON gain from LAB : Barry Sheerman\nHyndburn CON gain from LAB : Greg Pope\nIlford South CON gain from LAB : Mike Gapes\nIpswich CON gain from LAB : Chris Mole\nIslington South and Finsbury LIB gain from LAB : Emily Thornberry\nKeighley CON gain from LAB : Ann Cryer\nKingswood CON gain from LAB : Roger Berry\nLancashire West CON gain from LAB : Rosie Cooper\nLancaster and Fleetwood CON gain from LAB : Unknown (changed seat)\nLeeds North East CON gain from LAB : Fabian Hamilton\nLeeds North West CON gain from LAB : Unknown (changed seat)\nLeicester South CON gain from LAB : Peter Soulsby\nLeicester West CON gain from LAB : Patrica Hewitt\nLeicestershire North West CON gain from LAB : David Taylor\nLewisham East CON gain from LAB : Bridget Prentice\nLewisham West and Penge CON gain from LAB : Jim Dowd\nLeyton and Wanstead CON gain from LAB : Harry Cohen\nLincoln CON gain from LAB : Gillian Merron\nLoughborough CON gain from LAB : Andy Reed\nLuton North CON gain from LAB : Kelvin Hopkins\nLuton South CON gain from LAB : Margaret Moran\nMiddlesbrough South and Cleveland East CON gain from LAB : Ashok Kumar\nMilton Keynes North CON gain from LAB : Unknown (changed seat)\nMilton Keynes South CON gain from LAB : Phyllis Starkey\nMoray CON gain from NAT : Angus Robertson\nMorecambe and Lunesdale CON gain from LAB : Geraldine Smith\nMorley and Outwood CON gain from LAB : Colin Challen\nNewcastle-under-Lyme CON gain from LAB : Paul Farrelly\nNewport East CON gain from LAB : Jessica Morden\nNewport West CON gain from LAB : Paul Flynn\nNewton Abbot CON gain from LIB : Richard Younger-Ross\nNorthampton North CON gain from LAB : Sally Keeble\nNorthampton South CON gain from LAB : Unknown (changed seat)\nNorwich North CON gain from LAB : Ian Gibson\nNorwich South CON gain from LAB : Charles Clarke\nNottingham East CON gain from LAB : John Heppell\nNottingham South CON gain from LAB : Alan Simpson\nNuneaton CON gain from LAB : Bill Olner\nOchil and South Perthshire CON gain from LAB : Gordon Banks\nOldham East and Saddleworth CON gain from LAB : Phil Woolas\nOldham West and Royton CON gain from LAB : Michael Meacher\nOxford East CON gain from LAB : Andrew Smith\nOxford West and Abingdon CON gain from LIB : Evan Harris\nPendle CON gain from LAB : Gordon Prentice\nPenistone and Stocksbridge CON gain from LAB : Angela Smith\nPerth and North Perthshire CON gain from NAT : Peter Wishart\nPlymouth Moor View CON gain from LAB : Alison Seabeck\nPlymouth Sutton and Devonport CON gain from LAB : Linda Gilroy\nPoplar and Limehouse CON gain from LAB : Jim Fitzpatrick\nPortsmouth North CON gain from LAB : Sarah McCarthy-Fry\nPortsmouth South CON gain from LIB : Mike Hancock\nPreston CON gain from LAB : Mark Hendrick\nPudsey CON gain from LAB : Paul Truswell\nReading West CON gain from LAB : Martin Salter\nRedditch CON gain from LAB : Jacqui Smith\nRenfrewshire East CON gain from LAB : Jim Murphy\nRibble South CON gain from LAB : David Borrow\nRichmond Park CON gain from LIB : Susan Kramer\nRomsey and Southampton North CON gain from LIB : Sandra Gidley\nRossendale and Darwen CON gain from LAB : Janet Anderson\nRother Valley CON gain from LAB : Kevin Barron\nScunthorpe CON gain from LAB : Elliot Morley\nSefton Central CON gain from LAB : Claire Curtis-Thomas\nSheffield Hallam CON gain from LIB : Nick Clegg\nSherwood CON gain from LAB : Paddy Tipping\nSlough CON gain from LAB : Fiona Mactaggart\nSolihull CON gain from LIB : Lorely Burt\nSomerset North East CON gain from LAB : Dan Norris\nSomerton and Frome CON gain from LIB : David Heath\nSouthampton Itchen CON gain from LAB : John Denham\nSouthampton Test CON gain from LAB : Alan Whitehead\nSouthport CON gain from LIB : John Pugh\nSt Austell and Newquay CON gain from LIB : Unknown (new seat)\nStafford CON gain from LAB : David Kidney\nStalybridge and Hyde CON gain from LAB : James Purnell\nStevenage CON gain from LAB : Barbara Follett\nStirling CON gain from LAB : Anne McGuire\nStockport CON gain from LAB : Ann Coffey\nStockton South CON gain from LAB : Dari Taylor\nStoke-on-Trent South CON gain from LAB : Robert Flello\nStourbridge CON gain from LAB : Lynda Waltho\nStretford and Urmston CON gain from LAB : Beverley Hughes\nStroud CON gain from LAB : David Drew\nSunderland Central CON gain from LAB : Bill Etherington\nSutton and Cheam CON gain from LIB : Paul Burstow\nSwansea West CON gain from LAB : Alan Williams\nSwindon North CON gain from LAB : Michael Wills\nSwindon South CON gain from LAB : Anna Snelgrove\nTamworth CON gain from LAB : Brian Jenkins\nTaunton Deane CON gain from LIB : Jeremy Browne\nTelford CON gain from LAB : David Wright\nThurrock CON gain from LAB : Andrew Mackinlay\nTooting CON gain from LAB : Sadiq Khan\nTorbay CON gain from LIB : Adrian Sanders\nTruro and Falmouth CON gain from LIB : Matthew Taylor\nTynemouth CON gain from LAB : Alan Campbell\nVale of Clwyd CON gain from LAB : Chris Ruane\nVale of Glamorgan CON gain from LAB : John Smith\nWakefield CON gain from LAB : Mary Creagh\nWallasey CON gain from LAB : Angela Eagle\nWalsall North CON gain from LAB : David Winnick\nWalsall South CON gain from LAB : Bruce George\nWarrington South CON gain from LAB : Helen Southworth\nWarwick and Leamington CON gain from LAB : James Plaskitt\nWarwickshire North CON gain from LAB : Mike O'Brien\nWatford CON gain from LAB : Claire Ward\nWaveney CON gain from LAB : Bob Blizzard\nWeaver Vale CON gain from LAB : Mike Hall\nWestminster North CON gain from LAB : Karen Buck\nWestmorland and Lonsdale CON gain from LIB : Tim Farron\nWirral South CON gain from LAB : Ben Chapman\nWolverhampton North East CON gain from LAB : Ken Purchase\nWolverhampton South West CON gain from LAB : Robert Marris\nWorcester CON gain from LAB : Michael Foster\nWorkington CON gain from LAB : Tony Cunningham\nWorsley and Eccles South CON gain from LAB : Barbara Keeley\nWrexham CON gain from LAB : Ian Lucas\nWyre Forest CON gain from MIN : Dr Richard Taylor\nYnys Mon NAT gain from LAB : Albert Owen\nYork Central CON gain from LAB : Hugh Bayley\nYork Outer CON gain from LIB : Unknown (changed seat)\nCymro, Sais ta Phrydeiniwr?\nPob blwyddyn bydd y Cynulliad Cenedlaethol yn rhyddhau data sy'n ymwneud ag addysg. Gweler yma.\nUn darn digon difyr o wybodaeth a geir ydi cenedligrwydd plant (yn ol diffiniad y rhieni). Pan fydd plant yn cael eu cofrestru mewn ysgol gofynir i'r rhieni ddiffinio cenedligrwydd eu plentyn - mae Cymro, Sais a Phrydeiniwr ymysg y dewisiadau a geir (Gwyddel neu Albanwr ac Eraill ydi'r lleill).\nWele ganlyniadau 2007 wedi eu dosbarthu ar sail y pobl sy'n diffinio eu plant fel Cymry ar sail etholaethau seneddol.\nBlaenau Gwent 83.1%\nCastell Nedd 80.7%\nCwm Cynon 79.8%\nMeirion Dwyfor 72.8%\nGogledd Caerdydd 67.5%\nDwyrain Caerfyrddin Dinefwr 63.7%\nYnys Mon 63%\nPreseli Penfro 60.4%\nGorllewin Caerdydd 60.6%\nGorllewin Caerfyrddin De Penfro 58.4%\nDe Caerdydd a Phenarth 57.9%\nCanol Caerdydd 55.1%\nBrycheiniog a Maesyfed 52.2%\nBro Morgannwg 52%\nDwyrain Abertawe 51.7%\nDyffryn Clwyd 48.8%\nGorllewin Abertawe 48.1%\nDe Clwyd 47.5%\nGorllewin Casnewydd 47.4%\nGorllewin Clwyd 44.2%\nDwyrain Casnewydd 42.8%\nAlyn a Glanau Dyfrdwy 20.5%\nRwan mae pobl am weld eu harwyddocad eu hunain i rai o'r ffigyrau. Dyma rhai o'r pethau sy'n fy nharo fi.\n- mae rhai o'r etholaethaf mwyaf Saesneg o ran iaith ymysg y mwyaf Cymreig o ran ymdeimlad o genedligrwydd.\n- mae rhai o etholaethau mwyaf difreintiedig y Deyrnas Gyfunol yn agos iawn i ben y rhestr.\n- ceir perthynas rhwng y ffigyrau a refferendwm datganoli 1997 - tuedda'r ardaloedd a bleidleisiodd Ia i fod yn uchel ar y rhestr.\n- mae'n gryn syndod i mi bod Caerdydd yn uwch nag Abertawe - er ei fod yn cadarnhau'r argraff rwyf yn ei chael bod newid sylweddol wedi bod yn agwedd trigolion y brif ddinas at eu cenedligrwydd ers sefydlu'r Cynulliad Cenedlaethol yn y ddinas.\n- mae'n syndod i mi mai Gogledd Caerdydd - ardal gyfoethocaf y ddinas o ddigon yw'r uchaf. Does yna'r un o etholaethau'r Gorllewin ag eithrio Arfon a Meirion Dwyfor gyda ffigyrau uwch.\n- ychydig mae'n debyg gen i a fyddai wedi disgwyl y byddai canrannau Llanelli yn uwch na rhai Dwyrain Caerfyrddin Dinefwr.\n- mae Alyn a Glanau Dyfrdwy'n isel iawn ar y rhestr, yn wir mae mwy yn honni eu bod yn Saeson na sy'n dweud eu bod yn Gymry yma.\n- mae ffigyrau Delyn mymryn yn uwch na rhai Gorllewin Clwyd.\nY cythral canu - steil Glasgow\nTreuliais ddiwrnod neu ddau yn yr Alban tros y gwyliau hanner tymor. Cefais fy hun un prynhawn – prynhawn Sadwrn rownd derfynol cwpan yr Alban fel mae’n digwydd – ym marchnad enwog y Barrowlands ychydig i'r dwyrain o ganol y ddinas.\nUn o nodweddion anisgwyl y farchnad ydi’r tafarnau sy’n ei hamgylchu – maent yn dafarnau y gellir eu disgrifio am wn i fel tafarnau Celtic. Celtic, wrth gwrs ydi un o ddau glwb pel droed mawr Glasgow, Rangers ydi’r llall. Mae'r Barrowlands wedi ei leoli ar y brif ffordd o ganol y ddinas i Parkhead, neu Celtic Park. Ceir clybiau eraill yn y ddinas wrth gwrs, ond stori arall ydi honno. Beth bynnag, clwb sy’n cael ei gefnogi gan Babyddion y ddinas ydi Celtic, ac mae llawer iawn o Babyddion yn Glasgow, fel yng ngweddill Gorllewin yr Alban. Mae Celtic hefyd yn boblogaidd iawn yn yr Iwerddon – yn y De a’r Gogledd.\nCeir hen hollt secteraidd yng Ngorllewin yr Alban sy’n dyddio o’r cyfnod Tuduraidd, ac achosodd hyn gryn dywallt gwaed o bryd i’w gilydd. Y digwyddiad mwyaf enwog mae’n debyg oedd cyflafan Glencoe ym 1692 pan laddwyd aelodau o'r llwyth Pabyddol Clan MacDonald gan lwyth Protestanaidd o’r enw’r Clan Campbell.\nCafodd yr hollt hwnnw ei atgyfnerthu yn sylweddol yn ystod y ddeunawfed ganrif pan symudodd degau o filoedd o Wyddelod Pabyddol i Orllewin yr Alban, gan gynyddu'n sylweddol yn y blynyddoedd yn dilyn Gorta Mór yn Iwerddon pan adawodd cyfran sylweddol o’r Pabyddion (a’r Iwerddon Babyddol, Wyddelig ei hiaith a ddryllwyd gan y newyn) a oroesodd y wlad i bedwar ban byd. Symudodd llawer i Orllewin yr Alban gan newid y cydbwysedd secteraidd yn sylweddol. Ar uchafbwynt yr allfudo mawr mae'n debyg bod 8,000 o Wyddelod yn cyrraedd Glasgow yn wythnosol.\nErs hynny mae cysylltiad agos wedi bod rhwng Iwerddon, ac yn arbennig Gogledd Iwerddon a Gorllewin yr Alban, ac mae gwleidyddiaeth Gogledd Iwerddon wedi dylanwadu ar agweddau ar fywyd a gwleidyddiaeth mewn trefi a dinasoedd megis Glasgow. Er enghraifft, yn Glasgow y ganwyd James Connolly, ac yn yr un ddinas y ganwyd rhai o arweinwyr modern Sinn Fein – Pat Doherty er enghraifft. Mae acen Gogledd Iwerddon i’w chlywed yn eithaf mynych mewn tafarnau Pabyddol yn Glasgow. Mae’n debyg mai lleiafrif o Babyddion Gogledd Iwerddon sydd heb nain neu daid wedi ei geni / eni yn yr Alban. Mae cyfenwau Albanaidd yn gyffredin iawn yng Ngogledd Iwerddon, yn union fel mae cyfenwau Gwyddelig yn gyffredin yng Ngorllewin yr Alban.\nBeth bynnag, yn ol at dafarnau Celtic ardal y Barrows. Ar yr olwg gyntaf maent yn ymdebygu i dafarnau mewn ardaloedd dinesig dosbarth gweithiol, Pabyddol yng Ngogledd Iwerddon, lle mae’r tafarnau yn adlewyrchu daliadau gwleidyddol y sawl sy’n eu defnyddio. Digon o faneri y tu mewn a’r tu allan – rhai disgwyledig megis y tricolor, rhai llai disgwyledig megis baneri Gwlad y Basg, Paleisteina neu’r estelada Gatalanaidd yn ogystal a rhai a sy’n amlwg yn cael eu chwifio i wylltio gwrthwynebwyr gwleidyddol (baner yr Ariannin yn hongian y tu allan i dafarn ar brif ffordd brysur er enghraifft). Digon o bariffenalia Celtic ar y muriau a’r nenfwd ac ambell i lun o eiconau Gweriniaethol, ymprydwyr newyn yr 80au a chopi o'r proclomasiwn a ddarllenwyd gan Pádraig Pearse ar risiau’r GPO yn ol yn 1916 er enghraifft – testun sy’n ymylu ar fod yn sanctaidd yn y traddodiad Gweriniaethol.\nYr hyn oedd yn drawiadol am dafarnau’r Barrows fodd bynnag oedd y ffordd roedd eu selogion yn ymddwyn. Wedi i’r rownd derfynol ddod i ben (gyda Rangers yn ennill yn erbyn Queen of the South – canlyniad na achosodd lawenydd) aeth pawb ati i wneud yr hyn y byddant yn ei wneud pan nad oes gem bel droed i’w gwylio – canu. Un math o gan yn unig oedd yn cael ei chanu – un wedi ei chymryd o’r traddodiad canu gwerin Gweriniaethol. Caneuon rebel ydi'r term am wn i. Mae’n debyg bod canoedd o ganeuon yn syrthio i’r traddodiad hwn, ac mae’n draddodiad sy’n mynd yn ol rhyw ddau gan mlynedd. Ceir caneuon sydd wedi eu cyfansoddi yn sgil pob rhyfel Gwereniaethol – o gyfnod gwrthryfel mawr yr United Irishmen yn 1798 i’r rhyfel a ddaeth i ben yng nghanol y ddegawd diwethaf.\nBairds Bar, Glasgow. Gallwch ddisgwyl treulio trwy gyda'r nos yn gwrando ar ganeuon rebel yma.\nY Peadar O'Donnell, Waterloo Street Derry. Rydych yn llai tebygol o lawer i glywed y ffasiwn beth yma.\nYn amlach na pheidio bydd criw yn eistedd yn agos at ei gilydd ac yn gweithio eu ffordd o un gan i’r llall, cyn symud ymlaen i dafarn arall. Weithiau bydd mwy nag un criw yn gwneud yr un peth, ond yn canu can wahanol, ac felly’n cystadlu yn erbyn ei gilydd. Mewn rhai criwiau ceir cryn amrywiaeth o ran oedran – gyda’r ieuengaf prin ddigon hen i fod mewn tafarn a’r hynaf yn eu saithdegau. Roedd rhai o ddefodau Gogledd Iwerddon yn cael eu dilyn i’r llythyren. Er enghraifft os ydi enw’r ymprydiwr newyn, Bobby Sands yn cael ei ynghanu’n gyhoeddus yn ardaloedd Pabyddol Gogledd Iwerddon, bydd pawb yn yr ystafell yn sefyll a churo dwylo. Roedd y ddefod bach yma’n cael ei dilyn i’r llythyren. Mae hyn yn ffordd rhyfedd iawn o dreulio amser hamdden i Albanwr.\nYr hyn sy’n ddiddorol ydi nad ydi’r ffordd yma o dreulio noswaith yn gyffredin yng Ngogledd Iwerddon. Yn sicr, cenir ambell i gan o’r math yma ar ddiwedd noswaith, a bydd tafarnau yn cyflogi bandiau sy’n arbenigo mewn canu Gweriniaethol weithiau. Ond, pan mae pobl yn mynd allan i dafarnau, maent yn gwneud hynny mewn ffordd sy’n debyg i’r arfer yng Nghaernarfon, Crewe neu Poole. Maent yn mynd allan i sgwrsio, chware pwl, fflyrtio, dawnsio neu beth bynnag. Mae dyn yn fwy tebyg o glywed Johnny Cash ar sgrechflwch yn Crossmaglen na'r Wolfe Tones.\nDydi’r gwahaniaethau ddim yn peidio yna. Er bod cysylltiadau cryf rhwng Gorllewin yr Alban a Gogledd Iwerddon fel y trafodwyd uchod, dim ond ar leiafrif bach iawn o Albanwyr y cafodd y rhyfel hir yn y Gogledd effaith uniongyrchol. Ychydig iawn, iawn o Albanwyr a garcharwyd neu a laddwyd, ni ffrwydrodd y rhyfel ar strydoedd Glasgow, a dweud y gwir nid oedd unrhyw weithred o ryfel yn yr Alban fwy na Chymru. Bydd selogion tafarnau'r Barrows yn gwisgo crysau T sy'n mynegi cefnogaeth i'r IRA, ac yn llafarganu sloganau i fynegi cefnogaeth o'r fath. Bydd hyn yn digwydd mewn digwyddiadau gwleidyddol yng Ngogledd Iwerddon, a ceir tystiolaeth o bresenoldeb yr IRA ym mhob tref hyd heddiw, ond dydi ymddygiad o'r fath ddim yn gyffredin pan mae pobl yn hamddena.\nMae rhannau o Ogledd Iwerddon, y stadau tai ar gyrion y Lower Falls er enghraifft, lle mae’r rhyfel wedi effeithio’n uniongyrchol ac yn ddistrywgar ar fywyd fwy neu lai bawb. Ychydig iawn, iawn o bobl mewn llefydd felly sydd heb rhyw berthynas agos neu’i gilydd wedi ei ladd, ei anafu neu ei garcharu am gyfnod maith. Cafodd llawer iawn o deuluoedd, y mwyafrif mae'n debyg y profiad o gael y lluoedd diogelwch yn torri i mewn i’w tai ac yn eu harchwilio yn oriau man y bore.\nMae’r rhan fwyaf o ‘Weriniaethwyr’ yr Alban yn pleidleisio i blaid unoliaethol. Y Blaid Lafur ydi plaid mwyafrif Pabyddion Gorllewin yr Alban. Mae Protestaniaid yn llawer mwy tebygol o bleidleisio i’r SNP. ‘Dydi’r ddelwedd anymunol ond gogleisiol o Gordon Brown yn lapio ei hun mewn Jac yr Undeb ddim yn ymddangos i fod yn broblem fawr yn y byd rhyfedd yma. Mae'r bleidlais Babyddol yn gydadran greiddiol o'r glymblaid o elfennau yng nghymdeithas yr Alban sydd wedi sicrhau degawdau o oruwchafiaeth y Blaid Lafur. Go brin ei bod yn ormodiaeth i ddweud mai Plaid Lafur yr Alban ydi'r prif rym sy'n sefyll rhwng yr Alban a'i hannibyniaeth. Mae Pabyddion Gogledd Iwerddon yn ddi eithriad bron yn pleidleisio i bleidiau sy'n wrthwynebus i'r Undeb.\n'Dydi hi ddim yn anodd egluro'r ddeuoliaeth yma, os ydym yn ceisio deall agweddau ac ymddygiad Pabyddion dosbarth gweithiol yn yr ardaloedd hyn mewn termau hunaniaeth yn hytrach na mewn termau gwleidyddol. Ffordd eithafol braidd o atgyfnerthu hunaniaeth sydd mewn rhai ffyrdd yn eithaf bregus ydi'r arfer o ganu, ac ail ganu caneuon rebel, ac ymddwyn mewn ffordd sydd mewn gwirionedd yn barodi o batrwm ymddygiad pobl ym Melffast a Derry. Gwedd arall ar y dosbarthiadau Gwyddelig a'r clybiau GAA sy'n gyffredin yn yr Alban hyd heddiw ydyw. I rhyw raddau mae tebygrwydd rhwng cymanfa ganu yn yr America a sesiwn o ganu caneuon Gwereniaethol gan griw o Albanwyr meddw yn Glasgow.\nDaw hyn a ni yn ol atom ni ein hunain (fel pob cyfraniad yn y blog hwn erbyn meddwl). Mae'n drawiadol nad ydi'r ymdeimlad o hunaniaeth Gymreig yn goroesi yn aml ymysg Cymry sydd wedi eu magu y tu hwnt i ffiniau Cymru. Mae hyn yn dra gwahanol i hunaniaeth Gwyddelig y tu hwnt i'r Iwerddon. Bydd hwnnw'n aml yn goroesi am ganrifoedd.\nYn ddi amau ceir eithriadau - mae goroesiad y Gymraeg yn y Wladfa yn esiampl nodedig. Gall y rhan fwyaf ohonom hefyd feddwl am unigolion sy'n siarad Cymraeg ac yn ystyried eu hunain yn Gymry, er eu bod wedi eu geni a'u magu mewn gwlad arall. Ond beth ddigwyddodd i'r degau o filoedd o Gymry Cymraeg o Ogledd Cymru a fudodd i Lerpwl yn y bedwaredd ganrif ar bymtheg. Beth am yr holl Gymry a fudodd i Lundain o'r maes glo a'r Gymru wledig fel ei gilydd yn ystod yr un ganrif?\nMae'r ateb yn siwr o fod yn gymhleth - mewnol (o gefn gwlad i'r maes glo) oedd y rhan fwyaf o fudo Cymreig, doedd cyfraddau geni yng Nghymru ddim mor uchel ag oeddynt yn yr Iwerddon ac felly nid oedd y fath niferoedd yn symud. Ond eto mae'r cwestiwn yn aros - symudodd llawer iawn, iawn mwy o Gymry i Lerpwl nag aeth i'r Wladfa, ac eto yn Ne America mae hunaniaeth Gymreig wedi goroesi, tra'i fod wedi marw i bob pwrpas ychydig filltiroedd tros y ffin yn Lerpwl.\n'Dwi ddim yn honni fy mod yn gwybod yr ateb i'r paradocs yma, ond hoffwn wneud cynnig arni. Byddwn yn arenwi pedair elfen gwahanol - ond dydyn nhw ddim yn gwahanol mewn gwirionedd, maent wedi eu cysylltu'n agos a'i gilydd:\n(1) Chwyldro Diwydiannol. Cafodd y datblygiadau hanesyddol y byddwn yn eu galw yn chwyldro diwydiannol effaith ar y rhan fwyaf o ddigon o'r Cymry. Ni chafodd lawer o effaith ar y rhan fwyaf o Wyddelod. Arweiniodd hyn at newidiadau strwythurol pell gyrhaeddol mewn cymdeithas a gwleidyddiaeth yng Nghymru - newidiadau a'n gwnaeth yn fwy tebyg o lawer i Loegr nag oeddym cynt. Ni chafodd world view y rhan fwyaf o Wyddelod ei wyrdroi. O ganlyniad roedd yn haws i gymunedau Gwyddelig gadw hunaniaeth yn Lloegr a thu hwnt oherwydd bod gwahaniaethau yn eu canfyddiad sylfaenol o'r byd a'i bethau.\n(2) Rhyfel a gwrthdaro. Mae traddodiadau milwrol cryf yn yr Iwerddon - mae un yng Nghymru hefyd, ond mae gwahaniaeth. Traddodiad o amddiffyn buddiannau'r Ymerodraeth Brydeinig a geir Nghymru. Mae traddodiad felly yn yr Iwerddon hefyd, ond mae traddodiad arall sy'n mynd yn ol ymhellach - un o ymladd yn erbyn Prydain ydi hwnnw. Ers creu'r Wladwriaeth Rydd yn y dau ddegau cynnar, dyma'r traddodiad swyddogol yn y 26 sir, a dyma'r traddodiad mae'r rhan fwyaf o Wyddelod ar hyd yr ynys a thu hwnt yn uniaethu efo fo. Atgyfnerthu hunaniaeth trwy dalu teyrnged i'r traddodiad yma mae canwyr tafarnau Glasgow.\n(3) Crefydd. Mae'r rhan fwyaf o Wyddelod yn Babyddion, a Phrotestaniaid o gwahanol fathau ydym ni fel rheol. Mae mynychu man o addoliad yn dod a phobl at ei gilydd (yn union fel tafarnau). Tuedda addoldai penodol i ddenu pobl o gefndir penodol. Ceir rhai eglwysi heddiw sy'n dennu Pwyliaid, tra bod rhai eraill yn apelio at Babyddion cynhenid. Yn Glasgow byddai Pabyddion o'r Iwerddon yn mynychu rhai eglwysi, tra byddai Pabyddion o'r Ucheldiroedd neu'r Ynysoedd Gorllewinol yn mynychu rhai eraill. Mae ffocws cymunedol yn bwysig i boblogaethau sydd wedi eu gwasgaru - fel Pabyddion Glasgow a Chymry Llundain. Y broblem (yn y cyd destun hwn) efo'r enwadau Cymreig oedd eu bod yn gyfangwbl Gymraeg eu hiaith fel rheol. Felly pan na throsglwyddid iaith o un genhedlaeth i'r nesaf (ac nid yw'r Gymraeg yn cael ei throsglwyddo yn effeithiol trwy'r cenedlaethau yn yr unman ag eithrio rhannau daearyddol o Orllewin a Gogledd Cymru)byddai'r cyfarfod pob Sul yn dod i ben. Hefyd roedd cysylltiad rhwng crefydd a gwleidyddiaeth rhyngwladol yn y gorffennol. Yn y cyd destun yma byddai Gwyddelod yn cael eu dieithrio oddi wrth y wladwriaeth Brydeinig, tra byddai'r Cymry yn closio ati.\n(4) Iaith. Rydym wedi cyffwrdd a hyn uchod, ac wedi nodi bod yr iaith yn gallu milwrio yn erbyn parhad ymwybyddiaeth Gymreig y sawl sy'n byw y tu allan i Gymru. Mae'r broblem yn ehangach. Mae llawer o sefydliadau Cymreig ag eithrio'r capel yn ddibynnol ar y Gymraeg i ryw raddau neu'i gilydd. Pan gollir yr iaith y tu allan i Gymru, collir yr ymdeimlad o fod yn Gymro hefyd - yn enwedig ag ystyried bod y Cymry yn debyg i'r Saeson mewn sawl ffordd arall.\nLabels: Iwerddon, Yr Alban\nCyfarfod llawn cyntaf Cyngor Gwynedd\nHeddiw roedd y cyngor newydd yn cyfarfod am y tro cyntaf.\nEfallai ei bod yn addas i feddwl am y pleidwyr hynny nad oeddynt yno oherwydd iddynt golli eu seddi.\nByddwn yn hoffi meddwl y bydd y rhan fwyaf ohonynt o ddigon yn sefyll eto mewn pedair blynedd, ac yn cael eu hethol drachefn. Mae bron yn sicr y bydd yr awyrgylch gwleidyddol yn haws o lawer erbyn hynny. Ar ben hynny bydd Llais Gwynedd wedi cael cyfle i chwalu oddi tan bwysau paradocs ei fodolaeth ei hun - sef ei fod yn dennu pobl nad oes dim yn gyffredin ag eithrio eu casineb tuag at Blaid Cymru - pobl sydd yn aml (ond nid yn ddi eithriad wrth gwrs) o ansawdd isel iawn.\nEr enghraifft collodd tri aelod o'r hen fwrdd, Dic Penfras, Dafydd Iwan a Tomos Ifans eu seddi. Fel gwleidyddion lleol mae'r tri ben ac ysgwydd yn well na'r sawl a etholwyd yn eu lle. Dangosodd y ddau cyntaf cryn ddewrder ac ymroddiad wrth hyrwyddo'r cynllun ail strwythuro ysgolion.\nMewn unrhyw etholiad cyffredin byddent wedi sgubo'r llawr gyda'u gwrthwynebwyr. Yr awyrgylch o hysteria oedd o gwmpas mewn rhai rhannau o'r sir oedd yn bennaf gyfrifol am y canlyniadau hyn. O symud yr hysteria etholiadol hwnnw ac o addasu ychydig ar ein naratif gwleidyddol, bydd canlyniadau'r etholiadau nesaf yn dra gwahanol.\nSut i ennill etholiadau - a sut i'w colli nhw\nMae sut i lwyddo yn etholiadol yn ei hanfod yn hollol syml - gellir torri'r holl broses i lawr i bump cam syml:\n(1) Llunio 'stori wleidyddol' glir sy'n apelio at grwpiau cymharol fawr o bobl.\n(2) Adnabod (identify) y bobl mae ein 'stori'n apelio atynt.\n(3) Cysylltu efo'r bobl hynny.\n(4) Cadw mewn cysylltiad rhwng etholiadau, ac yn ystod ymgyrchoedd etholiadol.\n(5) Sicrhau eu bod yn pleidleisio ar ddiwrnod yr etholiad.\n'Rwan mae gweithredu'r uchod yn fwy anodd wrth gwrs - ond mae'r broses yn hawdd iawn i'w hesbonio.\nY cam pwysicaf o ddigon ydi'r cyntaf. Os nad ydi'r naratif gwleidyddol yn apelio, neu'n rhy gymhleth mae pob un o'r camau eraill yn anodd.\nPa fath o naratif ddylai un y Blaid fod felly? Yn fy marn bach i mae'n mynd i amrywio o ardal i ardal.\nAr lefel cenedlaethol dylid creu stori o blaid sy'n rhoi Cymru'n gyntaf a sy'n cael llwyddiant wrth chwistrellu synnwyr cyffredin a gwerthoedd Cymreig i gyfundrefn sy'n cael ei harwain gan blaid sydd wedi methu yn y gorffennol, ac a fyddai o gael rhwydd hynt yn dilyn agenda Gordon Brown a Llafur Newydd yn methu eto.\nAr lefel lleol mae pethau'n dibynnu ar os ydi'r Blaid mewn grym neu beidio. Lle'r ydym mewn grym dylid cael stori o blaid genedlaethol sy'n gweinyddu yn effeithiol ac gwneud ei gorau glas i sefyll tros fuddiannau lleol - weithiau yn erbyn dymuniadau Caerdydd a Llundain, weithiau trwy ddefnyddio ei dylanwad cenedlaethol.\nLle nad ydym mewn grym, mae pethau'n hawdd mewn cyfnod lle ceir tocio gwirioneddol ar gyllidebau cynghorau. Dylem gael ein gweld fel plaid genedlaethol sydd yn wrthblaid yn lleol, ond a fyddai'n gwneud llawer gwell joban na'r criw sy'n rhedeg y sioe ar hyn o bryd.\nByddai'r stori yma'n gweithio'n well o lawer petai'r naratif genedlaethol o effeithlionrwydd mewn llywodraeth yn tarro deuddeg gyda'r etholwyr. Mae hyn hefyd yn wir am y stori a ddywedir mewn ardaloedd lle'r ydym yn rheoli.\nDyna pam mai llwyddiant y naratif cenedlaethol ydi'r elfen bwysicaf o hyn oll.\nY Blaid Lafur yn wynebu rhyfel mewnol ar ol dydd Iau\nYn ol Politicalbetting.com mae'n dra phosibl y bydd Alan Milburn yn herio Brown wedi i Lafur golli is etholiad Crew ddydd Iau (ac maent yn hollol sicr o'i cholli). Mae'r wefan hon yn gywir yn amlach o lawer na mae'n anghywir.\nMae dau gwestiwn sydd o ddiddordeb i genedlaetholwyr Cymreig yn codi o hyn:\n(1) A fyddai cael Blairite yn gwneud mwy o ddrwg nag o les i Lafur yng Nghymru?\n(2) Beth fyddai'n digwydd i gefnogaeth y Blaid Lafur yn yr Alban (mae eu cefnogaeth wedi bod yn fwy soled yno nag yma) petai'r Albanwr yn rhif 10 yn mynd?\nEtholiadau lleol - rhan 2 - y Gorllewin\nY cynghorau sydd dan sylw yma ydi Ynys Mon, Gwynedd, Ceredigion, Penfro a Chaerfyrddin.\nDyma’r ffigyrau moel:\nPlaid Cymru 8 (+2), Llafur 5 (+5), Ceidwadwyr 2 (+1) Democratiaid Rhyddfrydol 2 (+1), Eraill 23 (-9).\nPlaid Cymru 35 (-8), Democratiaid Rhyddfrydol 5 (-1), Llafur 4 (-4), Llais Gwynedd 12 (+9), Eraill 18 (+4).\nPlaid Cymru 19 (+3), Democratiaid Rhyddfrydol 10 (+1), Llafur 1 (-), Eraill 12 (-4).\nPlaid Cymru 30 (+14), Llafur 11 (-14), Democratiaid Rhyddfrydol 1 (+1), Eraill 32 (-1).\nCeidwadwyr 5 (+4), Llafur 5 (-6), Plaid Cymru 5 (-), Democratiaid Rhyddfrydol 3 (+1), Eraill 42 (+1).\nFelly mae’r Blaid yn symud ymlaen ychydig ym mhob man ag eithrio Gwynedd a Chaerfyrddin. Maent yn symud yn eu blaenau yn sylweddol yng Nghaerfyrddin, ond yn llithro yn ol yng Ngwynedd ac yn colli rheolaeth ar y cyngor.\nMae Llafur yn cael cweir ym mhob man ag eithrio Ynys Mon – ond mater technegol ydi hynny mewn gwirionedd. Roedd hoelion wyth Llafur yn eistedd fel grwp annibynnol y tro o’r blaen am resymau sy’n ddealladwy ond i’r ychydig sy’n deal gwleidyddiaeth yr ynys ryfedd honno.\nSymudodd y Democratiaid Rhyddfrydol ymlaen mymryn bach ym mhob cyngor ag eithrio Gwynedd lle collwyd ychydig o dir.\nSymudodd y Toriaid ymlaen ychydig ym Mhenfro, a mymryn ym Mon.\nO edrych am batrymau cyffredinol mae’r canlyniadau hyn yn rhai arbennig o dda i’r Blaid – hyd yn oed ar ol cymryd trychineb Gorllewin Gwynedd i ystyriaeth. Hyd yn oed yng Ngwynedd mae agweddau cadarnhaol iawn i’r canlyniadau. Llwyddodd y Blaid i bentyrru mynyddoedd o bleidleisiau yn wardiau trefol dwyreiniol y sir – a gwneud hynny ar draul Llafur. Roedd y gweir i Lafur ar ei fwyaf syfrdanol yn y wardiau mwyaf dosbarth gweithiol. Curodd y Blaid Llafur o 444 i 173 ym Mheblig, o 424 i 118 yng Nghadnant – dwy ward di freintiedig iawn yn nhref Caernarfon. Curwyd Llafur o 332 i 124 yn Dewi – ward tebyg ym Mangor ac o 195 i 107 yn y ward agosaf ati yn Dewi. Stori tebyg oedd hi yn y pentrefi mawr dosbarth gweithiol.\nMae’r patrwm o gynnydd gan y Blaid yn yr ardaloedd trefol yn ymestyn tros y gorllewin (a thu hwnt fel y cawn weld yn ddiweddarach). Er enghraifft perfformiodd y Blaid yn gryf yn Aberystwyth, Llangefni, Aberteifi, tref Caerfyrddin ac yn nhref Llanelli. Mae’r patrwm o lwyddiant trefol yn ymestyn ymhell y tu hwnt i’r Gorllewin, fel y cawn weld mewn blogiau eraill.\nYr unig ran siomedig o’r stori i’r Blaid ydi perfformiad gwael yn Ne Gwynedd, a’r un trychinebus yng Ngorllewin Gwynedd. Y cysur ydi bod ffyrdd gweddol hawdd i ymateb i’r problemau yma.\nMae’r stori i Lafur yn groes i un y Blaid. Nid oedd ganddynt fawr o gynrychiolaeth yn y gorllewin wledig beth bynnag. Maent bellach wedi colli eu cynrychiolaeth yn y trefi hefyd. Trychineb etholiadol o’r radd flaenaf. Tanchwa.\nBydd y Toriaid yn siomedig yma hefyd. Maent wedi gwneud yn dda tros lawer o Gymru, ac yn dda iawn mewn rhai rhannau, ond yn gwahanol i weddill y wlad ychydig iawn o argraff wnaeth y Toriaid yma ag eithrio ym Mhenfro. Er iddynt roi mwy o ymgeiswyr ymlaen nag erioed o’r blaen yn y Gymru Gymraeg, roedd y bleidlais a gafodd rhai o’u hymgeiswyr yn aml yn chwerthinllyd o isel 64 yn erbyn 564 Tom Ellis yn Nhrawsfynydd er enghraifft, neu 48 yn erbyn 503 Plaid Cymru a 202 yr ymgeisydd annibynnol ym Mwldan, Aberteifi. Dwi ddim yn dethol gormod yma – mae digon o enghreifftiau tebyg. Mae’r hen, hen batrwm yn dal nad yw’r Toriaid yn ei chael yn hawdd i ddennu pleidleisiau sydd o dan ddylanwad y traddodiad diwillianol sydd ynghlwm a’r iaith Gymraeg.\nMae’r Democratiaid Rhyddfrydol wedi symud yn eu blaenau ym mhob man, ond o safle mor wael ym mhob man ag eithrio Ceredigion fel nad oes fawr o arwyddocad pellach i’r symudiad hwnnw.\nMae’n anodd darllen ymlaen gormod o etholiadau lleol – ond meant yn pwyntio at yr hyn a allai ddigwydd mewn etholiad cyffredinol, ac maent yn rhoi adlewyrchiad gwell na hynny o’r hyn a ddylai ddigwydd mewn etholiad Cynulliad.\nFelly dyma fy narogan ar gyfer yr etholaethau seneddol.\nYnys Mon: Nid yw’r data yma’n ddigonol i ddod i gasgliad ar eu sail, ond mae’n anodd gweld tanchwa Llafur yng ngweddill Cymru ddim yn effeithio ar y sedd ymylol yma (er bod gan Mon hanes o dorri ei chwys ei hun). Felly Phlaid i gipio yn yr etholiad San Steffan, a Plaid i gadw yn yr etholiad Cynulliad.\nArfon: Plaid i gipio yn hawdd yn yr etholiad San Steffan (sedd Llafur ydi hi ar bapur yn sgil y newid ffiniau), a Phlaid i gadw yn yr etholiad Cynulliad heb drafferth.\nMeirion Dwyfor: Plaid i gadw yn weddol hawdd yn yr etholiad San Steffan, ac i gadw yn yr etholiad Cynulliad – er y gallai Llais Gwynedd fod yn her iddynt yn honno os nad ydi pethau wedi newid. Er mai hon oedd sedd gryfaf y Blaid o ddigon yn yr etholiad Cynulliad diwethaf, byddwn yn disgwyl i’r Blaid gael canran uwch yn Arfon a Dwyrain Caerfyrddin yn yr etholiadau San Steffan a Cynulliad nesaf. Mae niwed etholiadol wedi ei wneud yma.\nCeredigion: Plaid yn parhau i symud ymlaen, felly dylid ail ennill y sedd San Steffan mewn etholiad gweddol dyn, a chadw’r sedd Cynulliad yn rhwydd. Mae'r ffaith i ymgeisydd y Blaid golli ei sedd cyngor yn ffactor negyddol - ond digwyddodd hynny i Gwynfor Evans hefyd, ond aeth ymlaen i ennill sedd seneddol yn fuan wedyn. Un ffactor a allai fod yn bwysig yma ydi cynnydd yn y bleidlais Doriaidd yn sgil etholiad dda iddynt yn ehangach. Byddai hyn yn effeithio ar bleidlais y Democratiaid Rhyddfrydol, nid ar un y Blaid. Mae pethau mor agos gallai cynnydd bach wneud gwahaniaeth arwyddocaol. 'Dydi'r math o berson sy'n pleidleisio i'r Blaid ddim yn debygol o symud ei bleidlais i'r Ceidwadwyr.\nDwyrain Caerfyrddin a Dinefwr: Plaid i ddal yn hawdd yn San Steffan a’r Cynulliad. Bydd hon yn sedd gryfach yn y ddwy etholiad i’r Blaid na’r ddwy yng Ngwynedd.\nLlanelli: Wedi craffu ar ffigyrau’r etholiadau lleol rwy’n barnu am y tro cyntaf y bydd Plaid yn cymryd hon yn yr etholiad San Steffan gyda mwyafrif o fwy na 5%. Bydd Helen yn dal y sedd yn hawdd yn y Cynulliad hefyd.\nPreseli Penfro: Toriaid i’w dal yn hawdd tros Lafur yn yr etholiad San Steffan. Plaid ac nid Llafur fydd yn ail yn y Cynulliad.\nGorllewin Caerfyrddin, De Penfro: Toriaid i gipio sedd Nick Ainger yn hawdd yn etholiad San Steffan. Gallai Llafur gael trafferth i gael yr ail le hyd yn oed. Plaid i ennill y sedd oddi wrth y Toriaid yn yr etholiad Cynulliad\nRhyw fath o syniad o'r diwedd am beth mae Llais Gwynedd yn sefyll\nUn o'r problemau mae llawer ohonym wedi ei gael gyda Llais Gwynedd ydi deall yn iawn sut fath o blaid ydi hi. Wedi'r cwbl mae wedi llwyddo i ddenu cefnogaeth arch frenhinwyr megis Anita Kirk, cenedlaetholwyr Cymreig fel Now Gwynys a Seimon Glyn a chenedlaetholwyr Seisnig fel Ian Franks a John Walker.\nBeth bynnag, mewn cyfweliad diweddar yn y Daily Post, mae arweinydd newydd y blaid, Now Gwynys yn rhoi ychydig gig ar yr esgyrn.\nOur councillors come from a wide spectrum of abilities and opinions, and I believe we’re seeing here a historic move away from the London-centric and Cardiff-centric parties towards a more local form of democracy.\nMae'r darn am y wide spectrum of abilities and opinions yn wirioneddol ddigri. Dydi bod yn ddiplomataidd ddim yn rhinwedd sy'n cael ei chysylltu gyda Now yn rhyw aml iawn - ond mae defnyddio'r term yma i ddweud fod ei blaid yn llawn o nytars a Brits yn berl bach sydd werth ei thrysori.\nTa waeth, y darn mwy diddorol o ran sylwedd ydi'r un lle mae'n gweld ei blaid fel un leol. Am wn i ei chysylltu efo mudiadau tebyg yn rhai o gymoedd De Ddwyrain Cymru mae.\nMae'n hynod arwyddocaol nad ydi o'n diffinio ei blaid fel un genedlaetholgar. Yn wir, mae'n gwneud y gwrth wyneb. Dydi plaid sydd yn gweld ei rol fel edrych ar ol buddiannau un ardal benodol ar draul buddiannau ardaloedd eraill oddi mewn i'r wlad ddim yn blaid genedlaetholgar. Yn wir mae plaid felly yn un gwrth genedlaetholgar. Mae'n rhaid bod a gweledigaeth genedlaethol i fod yn genedlaetholgar.\nDiolch am wneud hynny'n glir Now.\nLabels: Annibyniaeth, Llais Gwynedd\nEtholiadau lleol - rhan 1\nGolwg hynod frysiog ar Loegr yn gyntaf.\nRoedd y canlyniadau yn Lloegr yn wael i Lafur, ond efallai ddim mor wael ag ydynt yn edrych ar yr olwg gyntaf.\nCollwyd Llundain i’r Ceidwadwyr, ond mewn gwirionedd roedd yn berfformiad eithaf da. Pleidleisiodd mwy o bobl i Lafur y tro hwn na’r tro o’r blaen. ‘Dwi’n eithaf sicr mai dyma’r unig ran o Gymru a Lloegr i hyn ddigwydd. Doedd 42.5% ddim yn ganran wych i’r Toriaid – ac mae’r Toriaid wedi colli etholiadau\ncyffredinol gyda phleidlais uwch na hon yn Llundain yn y gorffennol. Ond ‘dwi’n meddwl bod Llundain yn eithriad – mae newidiadau demograffig enfawr yn digwydd yno, ac mae Ken yn llawer mwy poblogaidd na’r Blaid Lafur yn gyffredinol. Hyd yn oed ar y perfformiad hwn byddai’r Toriaid wedi cael mwyafrif seddi Llundain.\nYng ngweddill Lloegr roedd perfformiad Llafur yn wael, ond ceir peth anwastadedd – maent ar eu gwanaf ers ymhell cyn yr Ail Ryfel Byd mewn rhai rhannau o’r wlad, ond nid felly mewn eraill. Gweler ymdriniaeth Sean Fear ar political betting.com - yr adnodd gorau o ddigon i unrhyw un un sydd a diddordeb mewn etholiadau yn Lloegr (dydi’r ymdriniaeth a Chymru, yr Alban a Gogledd Iwerddon ddim mor dreiddgar o lawer). Dyfynaf:\nSo where does this leave the two main parties? Relative to the Conservatives, Labour are in about the same position as they were in the late Seventies. They are stronger in London and the Metropolitan Boroughs, but weaker in the rest of England, particularly in the South. The Conservatives are weaker in the larger urban areas, and far weaker in Scotland than they were then, but much stronger in the rest of England, whose share of the population has grown over the past thirty years.\nMewn geiriau eraill yn Lloegr mae’r ddwy blaid fawr yn ol fwy neu lai (gydag amrywiaethau rhanbarthol) - lle’r oeddynt yn y blynyddoedd cyn buddigoliaeth Thatcher ym 1979. Yn yr etholiad cyffredinol nesaf gall Llafur ddisgwyl cweir tros y rhan fwyaf o Loegr y tu allan i’r etholaethau trefol lle mae eu cefnogwyr traddodiadol (hy, rhai sydd yn yn isel ar y raddfa gymdeithasegol yn byw). Mae’r glymblaid o bobl oedd yn pleidleisio i New Labour wedi datgymalu'n llwyr.\nYr hyn sy’n ddiddorol yng Nghymru ydi bod perfformiad Llafur mewn rhai ffyrdd yn llawer gwaeth nag oedd yn Lloegr, ac yn fwy arwyddocaol, mae’n waeth o lawer nag oedd yn y saith degau hwyr. Mae’n rhaid mynd ymhell, bell cyn y Rhyfel i ddod ar draws unrhyw beth tebyg. Mae yna arwyddion bod newidiadau strwythurol yn digwydd yng ngwleidyddiaeth Cymru.\nMwy am hyn maes o law.\nLlongyfarchiadau a gair o gyngor\nGobeithiaf ddychwelyd at yr etholiadau lleol diweddar maes o law. Ar sawl cyfrif meant yn etholiadau diddorol, ac yn rhai sy’n cynnig gobaith gwirioneddol ynglyn a dyfodol Cymru.\nSerch hynny, mae’r blog yma wedi ei gyfeirio at arweiynydd newydd grwp Plaid Cymru yng Ngwynedd. Bydd y swydd yma'n cael ei llenwi mewn cyfarfon ym Mhorthmadog yn ddiweddarach heno. Rhyfyg ar fy rhan i mae’n debyg ydi cymryd ei bod / ei fod yn darllen y blog di nod yma – ond waeth i mi drio ddim.\nYchydig fisoedd yn ol ysgrifenais y blog hwn. Prif bwrpas y blog oedd mynegi'r safbwynt bod y ffordd roedd grwp Plaid Cymru ar y cyngor yn gweinyddu yn niweidio eu cefnogaeth greiddiol. Y rheswm am hyn ydi bod cefnogaeth y sawl sy’n cefnogii’r Blaid mewn ardaloedd gwledig wedi ei wreiddio mewn canfyddiad o’r Blaid fel plaid leol yn annad dim arall. Mae’n dilyn felly bod disgwyliad i’r Blaid reoli mewn ffordd sy’n amddiffyn buddiannau lleol.\nMae nifer o bolisiau, ac yn arbennig yr un sy’n ymwneud ag ail strwythuro ysgolion cynradd y sir, wedi torri yn syth trwy’r canfyddiad yma. Y rheswm i'r sefyllfa yma ddod i fodolaeth ydi bod adain reolaethol y Blaid yn tra arglwyddiaethu yn siambr y cyngor.\n‘Dwi’n sicr bod canlyniadau'r etholiadau diweddar wedi cyfiawnhau’r dadansoddiad yma. Cafodd y Blaid drwyn gwaed yn yr ardaloedd gwledig lle’r oedd y cynllun yn effeithio arno. Yn ffodus, dilynodd dwyrain y sir batrwm Cymru gyfan, a gwelwyd y Blaid yn rhoi crymen trwy’r bleidlais Lafur ddosbarth gweithiol yn y lleoedd hyn(mwy am hyn maes o law).\nFelly fy nghyngor i bwy bynnag a etholir ar gychwyn ei gyfnod / chyfnod fel arweinydd ydi i gofio hyn:\n‘Dydi’r hyn sy’n gwneud synwyr o safbwynt rheolaethol ddim o angenrhaid yn gwneud synwyr gwleidyddol. Yn wir, yn aml y gwrthwyneb sy’n wir – ac mae digwyddiadau diweddar yn esiampl drawiadol o hynny.\nProblem arweinyddiaeth ddiwethaf y Blaid oedd blaenori ystyriaethau rheolaethol tros fuddiannau eu hetholwyr. Roedd y feddylfryd yma’n drychinebus o safbwynt etholiadol. Gallai pethau fod yn waeth hyd yn oed - byddwn yn dal i reoli gyda chymorth un neu ddau o annibynwyr yn ol pob tebyg. Roeddym yn lwcus iawn, iawn i ddwyrain trefol y sir ddilyn patrwm etholiadol ehangach.\n‘Dwi’n derbyn bod angen gweledigaeth reolaethol ar pob gweinyddiaeth – ond mae’n rhaid cydbwyso’r weledigaeth honno gydag ystyriaethau gwleidyddol. Methiant i wneud hyn oedd methiant yr arweinyddiaeth sydd newydd gael ei sgubo o’r neilltu gan yr etholwyr. Mae dilyn agenda reolaethol swyddogion cyngor, heb ystyried goblygiadau gwleidyddol yr agenda honno yn wenwyn etholiadol i blaid wrth sefydliadol fel Plaid Cymru\nFelly gyfaill, os nad wyt ti’n gwrando ar air arall o’t tipyn blog yma, gwrando am hyn. Ystyria goblygiadau gwleidyddol pob cais neu awgrym gan swyddogion y cyngor cyn nodio.\nOs ydi hynny'n golygu dweud o bryd i'w gilydd - mae dy gynllun yn edrych yn ddigon derbyniol ar bapur Harri, ond mae gen i ofn nad yw'n dderbyniol yn wleidyddol. Dechreua eto, boed iddi fod felly.\nMae dyfodol y Blaid yn y Wynedd wledig yn dibynu ar gael areinnyddiaeth sy'n ddeall hyn.\nLabels: Cyngor Gwynedd, Dyfed Edwards\nWedi cael awr neu ddwy i feddwl (ha, ha) dwi'n darogan y canlynol:\nBydd Dafydd Iwan yn colli ei sedd a Dic Penfras hefyd.\nBydd Plaid yn colli'r ddwy sedd ym Mhwllheli.\nBydd Tomos Ifans yn colli ei sedd.\nMae Glyn Owen mewn trafferth mawr yn erbyn Aeron Jones, felly hefyd Margaret Griffith yn Llanystumdwy.\nBydd Plaid yn dal Aberdaron a Morfa Nefyn yn hawdd.\nBydd Plaid yn cadw Penygroes.\nByddwn hefyd yn dal Gorllewin Porthmadog a Borthygest.\nBydd pethau yn agos rhwng y Blaid a LlG yn Nhremadog / Beddgelert.\nBydd Plaid yn cadw Deiniolen (mae'n debyg) a Llanrug yn sicr.\nBydd Plaid yn ennill un ac efallai ddwy ym Mangor, gan gadw yr hyn sydd ganddynt. Bydd Eddie Dogan a Dai Books yn ennill yn hawdd i'r Blaid.\nBydd Plaid yn curo Northam yn Gerlan, ac efallai Gwen yn Nhregarth.\nBydd Plaid yn cadw Cadnant a Peblig yng Nghaernarfon. Bydd Annibynnol (Roy) yn cadw Seiont, ac efallai annibynnol arall (Bob Anderson) yn cymryd y sedd Lafur. Plaid ddim i ennill yma.\nGall Menai fynd i Moi (annibynnol), Bonner Pritchard (annibynnol), neu Ioan (Plaid). Fyddwn i ddim yn hoffi ei galw hi.\nBydd y Lib Dems yn cadw Dolbenmaen, a Now Gwynys yn cadw Clynnog.\nBydd Dilwyn Lloyd (annibynnol) yn cadw Talysarn.\nNoson wael iawn i Lafur, ond gwaeth i'r Blaid. Noson dda i Lais Gwynedd.\nMae'r Blaid yn debygol o golli rheolaeth ar Gyngor Gwynedd (ond nid yw' gwbl n sicr).\nPam bod llythyru efo'r wasg weithiau'n creu mwy o ...\nY Blaid Lafur yn wynebu rhyfel mewnol ar ol dydd I...\nRhyw fath o syniad o'r diwedd am beth mae Llais Gw...


Nid yw pob Slafeg fenyw yn ffodus iawn yn ei fywyd personol yn y cartref, ond nid yw hyn yn golygu bod yn rhaid i chi eistedd yn ôl ac yn ymdopi â unigrwydd. Oherwydd y gallwch bob amser ddod o hyd i ffordd i fod yn hapus, ond rhaid i chi wneud ymdrech i wneud. Byddai ateb da i ystyried y posibilrwydd o gynnal cyfres o gyfarfodydd gyda dynion sy’n byw dramor. Yn Ewrop ac yn y Deyrnas Unedig, mae llawer o gynrychiolwyr o’r rhyw cryfach yn freuddwyd o priodi merch sy’n edrych yn debyg i ymddangosiad Slafeg. Maent yn gwerthfawrogi nid yn unig yn allanol data, ond hefyd yn didwylledd, caredigrwydd a chlustog fair, y gallu i gwrdd yr amser cywir hyn o bryd i roi i fyny eich priod, rhoi i fyny yn eich gyrfa. Mae’n haws i gwrdd â dyn am berthynas difrifol ar safle sy’n cynnig y gwasanaeth hwn. Os ydych yn creu portffolio da ar adnoddau gyda thraffig uchel, gallwch drefnu difrifol cyfarfod gyda ddynion cyfoethog. Ond mae eu sylw’n cael ei roi i chi, dylech ddilyn y sylw holiadur. Mae yna nifer o reolau a all eich helpu i ddenu dynion Ewropeaidd. Yn gyntaf oll, mae angen i chi ddewis y bo’n briodol lluniau. Dylent fod o ansawdd da, yn ddelfrydol heb atgyffwrdd, ac yna gall y priodfab yn dysgu. Dylech ddod o hyd i luniau lle rydych yn hapus ac yn gwenu, dylai rhai ohonynt fod mewn twf llawn. Lluniau yn gwasanaethu gwahanol ddibenion, er mwyn osgoi y teimlad eich bod yn unig yn gweithio neu ymlacio drwy gydol y flwyddyn.\nDrwy lanlwytho lluniau mewn dillad neu hyd yn oed yn fwy hebddo, mae’n well i roi i fyny, yn ogystal â difrifol cyfarfod gyda dynion tramor nad ydynt yn weladwy. Wrth gwrs, bydd llawer o negeseuon, ond mae’r rhan fwyaf ohonynt yn cael eu anweddus. Ar ben hynny, byddwch yn ddim yn parchu’r ffaith bod Ewropeaid yn gwneud cynnig priodas. Achos difrifol yn cyfarfod gyda dynion sy’n dal i cymryd lle, bydd yn rhaid i chi ysgrifennu ychydig am eich hun. Mae’n rhaid i mi ddweud eich bod yn gadarnhaol person nad yw’n ofn o anawsterau. Dylech ysgrifennu am eich dewisiadau, broffesiwn, swydd, a Hobïau. Dylai’r testun fod yn ddiddorol ac yn hawdd i ysgrifennu, yn ddelfrydol mewn pur cymraeg. Os ydych chi wedi cwrdd â ddynion cyfoethog am berthynas difrifol, mae’n bwysig iawn i allu i gynnal cyfathrebu. Mae’n angenrheidiol i ddangos potensial gŵr sydd wedi ei freuddwyd ei hun — iddo yn ei fywyd ei hun partner — i greu teulu, ac nid yn unig yn dramor, i ddangos dinasyddiaeth, ac mae eisoes yn rhywbeth a fydd yn y pen draw. Dylem geisio i ddod i adnabod y person yr ydym yn sôn i yn well, felly dylech fod â diddordeb yn eu rhinweddau moesol, nid yn y maint y bag.\nCwestiynau o’r fath yn gwbl angenrheidiol\nmaent yn amhriodol, felly nid yw’n briodol i ofyn iddynt. Pan fydd potensial ffrind yn dechrau dangos eu incwm, dylech fod yn rhybuddio, yn union fel y cyfoethog Ewropeaid byth yn ymddwyn fel hyn. I ddechrau perthynas gyda Ewropeaidd, peidiwch â bod yn ddi-hid, oherwydd yn aml mae dynion o dramor yn rhesymol, yn ymarferol ac yn cynllunio eu bywyd ar gyfer y blynyddoedd i ddod. Am y rheswm hwn, mae’n angenrheidiol i fod yn ddifrifol ac yn rhesymol mewn perthynas â pherson nad yw’n wamal. Mae’n bwysig cofio bod dynion cyfoethog yn amheus iawn. Nid ydynt am i chi yn cael eu gwawdio, fel eu bod yn y cwestiwn yr holl wybodaeth. Dyna pam ddylech chi ddim dweud celwydd i wisgo»mwgwd». Yn hwyr neu’n hwyrach, bydd yr holl hyn yn lledaenu yn hwyr neu’n hwyrach, ar y groes, rydym yn rhaid rhoi’r argraff eich bod yn ddiffuant y person sy’n sensitif i ryw raddau. Ond mae hefyd yn werth mynd yn rhy bell, yn union fel y gallai dyn yn meddwl ei bod yn anghwrtais ac yn barod i agor y cyntaf i ddod. Nid ydym yn argymell i adeiladu lady haearn a ffeministaidd ar ei phen ei hun. Yn Ewrop, mae yna ddigon menywod o’r fath, mae’n well i chi ddangos eich hun cymedrol, melys, yn dyner, yn fenywaidd. Mae dyn yn teimlo fel marchog sydd yn rhaid i ennill y galon o wraig hardd. Peidiwch â cholli’r cyfle hwn ac y cewch eich temtio i goncro iddo. Os ydych chi eisiau priodi dyn o Ewrop, mae’n rhaid i chi ddysgu mwy am y meddylfryd o bobl i bwy y mae’n perthyn.\nBydd hyn yn arbed chi o di-baid camau a datganiadau\nEr enghraifft, os byddwch yn ysgrifennu yn y ymlaen llaw yn groeg neu sbaeneg, Rydych mewn perygl o cael ymateb a fydd yn Eich arwain yn Eich gohebiaeth a thu hwnt. Gyda sweden a almaen, fodd bynnag, yn y gamp nid oes gwaith, ateb anaml iawn, syr, oherwydd eich bod yn meddwl y cam cyntaf dylai fod yn wrywaidd. Mae hefyd angen gwybod mwy am y traddodiadau a chrefydd y potensial gŵr wedi ymrwymo. Mae’r rhan fwyaf tebygol, bydd yn rhaid iddynt newid eu credoau. Os yw hyn yn annerbyniol ar gyfer chi, yna dylai fod dewis o ran cenedligrwydd a chrefydd y priodfab. Mae wedi i fod yn delfrydol ar gyfer dysgu iaith y gallwch chi siarad am eich priod yn y dyfodol, fel arall, cyfathrebu gyda nhw ar ôl priodas fod yn anodd\n← Yn priodi yn estron, neu Brasil - y wlad genetig arbrawf blog ar y Rhyngrwyd clwb"rwy'n eisiau briodi"\nYn DYDDIO rhad ac am ddim heb gofrestru SAFLE yn DYDDIO ddinas am berthynas difrifol rhad ac am ddim ar-lein gwirio-mewn →


AHDB Dairy yw’r sefydliad ar gyfer Ffermwyr Llaeth Cymru, Lloegr a’r Alban sy’n bodoli i wella proffidioldeb a chynaliadwyedd sector Llaeth Prydain. Rydym yn darparu cynhyrchion a gwasanaethau i wella cynaliadwyedd ffermio llaeth ym Mhrydain.\nRydym yn gwneud hyn drwy ddarparu gwybodaeth annibynnol sy’n seiliedig ar dystiolaeth i ffermwyr llaeth Prydain a thrwy hyrwyddo’r farchnad mewn marchnadoedd Allforio ledled y byd.\nMae ein hallforwyr yn awyddus i sefydlu perthnasoedd cryf a hirsefydlog a bydd y cysylltiadau hyn yn seiliedig ar gyd-ddealltwriaeth a manteision a rennir. Mae gan y DU lawer i’w gynnig gyda’i system unigryw sy’n seiliedig ar laswellt a’i da byw a’i draddodiadau gwneud llaeth gwych.\nMae ein hallforwyr wedi meithrin enw da am arloesedd, safon, cyflwyniad a gwasanaeth – gan ddarparu’r hyn y mae defnyddwyr lleol, dirnadol ei eisiau.


Ditectifs Planhigion Cerd\nDitectifs Planhigion Cerdyn y Trefnydd Ynglŷn â'r gweithgaredd Mae'r gweithgaredd hwn wedi'i gynllunio i wneud i blant feddwl am ble mae planhigion yn tyfu. Mae Cosmic wedi canfod planhigyn sy'n tyfu yn y pafin. All e ddim penderfynu sut mae wedi cyrraedd yno. Mae planhigion yn tyfu mewn gerddi, nid palmentydd - onid ydyn nhw? Rhaid i Cosmic a Gem fod yn dditectifs planhigion a chwilio am gliwiau! Ond ble ddylen nhw chwilio er mwyn datrys y dirgelwch? Trwy'r gweithgaredd hwn byddwch yn cynorthwyo'ch grŵp i: • Feddwl am ble mae planhigion yn tyfu a sut maen nhw'n cyrraedd yno • Ymchwilio a darganfod planhigion yn eu hamgylchoedd • Cofnodi eu canlyniadau a'u cyflwyno mewn albwm neu boster Rhestr o adnoddau • Mynediad i amgylchedd awyr agored diogel, yn ddelfrydol ag amrywiaeth o arwynebau megis waliau briciau, palmant, concrid, glaswellt • Chwyddwydr neu ficrosgop digidol (dewisol) • Canllaw adnabod • Camera(âu) neu adnoddau darlunio Beth i'w wneud 1. Dilynwch y cyfarwyddiadau ar y CERDYN GWEITHGAREDD. Gwnewch yn siŵr eich bod yn rhoi amser i'r plant siarad am eu syniadau. 2. Darllenwch y stori. Gofynnwch i'r plant siarad â'i gilydd am gwestiynau a barnau Anti Stella, Gem a Cosmic 3. Siaradwch â'r plant am ble allan nhw chwilio am blanhigion. Anogwch nhw i feddwl am fannau anarferol i chwilio. 4. Trafodwch â'r plant sut y byddan nhw'n cofnodi eu canfyddiadau a sicrhewch bod pawb yn cadw'n ddiogel. 5. Gall plant gasglu samplau, tynnu ffotograffau neu greu lluniadau. Os byddwch chi'n darparu map neu gynllun o'r llecyn, byddan nhw'n gallu ychwanegu sticeri neu eu delweddau i gofnodi lle canfuwyd planhigion. Efallai y bydd plant hyderus yn gallu gwneud eu mapiau neu eu cynlluniau eu hunain 6. Rhybuddiwch blant i beidio â bwyta unrhyw ran o'r planhigion byddan nhw'n eu canfod. 7. Anogwch blant i feddwl sut mae'r planhigion maen nhw'n eu canfod wedi cyrraedd yno. 8. Pan fydd y plant yn gorffen hela, gadewch iddyn nhw rannu eu cliwiau am beth maen nhw wedi'i ddarganfod. 9. A allan nhw benderfynu sut mae'r planhigion wedi cyrraedd eu lleoliadau?. 10. Mae gweithgareddau dilynol ar gyfer plant sydd wedi gorffen neu sydd am wneud rhagor o ddarganfod gartref ac ennill sticer bonws.\nPethau i'w hystyried Bydd y planhigion a ddarganfyddir yn ystod yr helfa yn amrywio gan ddibynnu ar adeg y flwyddyn. Gallwch chi ailadrodd y gweithgaredd hwn yn ystod gwahanol dymhorau a darganfod sut mae'r planhigion yn newid. Bydd y rhan fwyaf o blant yn meddwl bod angen plannu planhigion mewn pridd i dyfu. Efallai na fyddan nhw'n ymwybodol y gall planhigion (gan gynnwys eginblanhigion coed) dyfu mewn llawer o leoedd lle mae ond ychydig o bridd neu ddim pridd o gwbl - er enghraifft, rhwng briciau a cherrig palmentydd, ar waliau, mewn gwteri, mewn craciau yn rhisgl coed ac mewn dŵr. Mae rhai planhigion wedi'u haddasu i oroesi mewn amgylchiadau anodd. Er enghraifft, mae helyglys hardd, helygen Llychlyn a phabïau'n blanhigion sy'n tyfu'n rhwydd mewn amgylchiadau llwm. Mae planhigion yn cyrraedd y lleoliadau hyn mewn sawl ffordd, gan gynnwys cael eu gwasgaru gan y gwynt a chael eu cludo gan adar neu anifeiliaid eraill. Efallai y bydd rhai'n lledaenu o fannau eraill oherwydd bod planhigion yn tyfu coesau i'r ochr (stolonau a rhisomau). Mynd gam ymhellach Yn ystod yr helfa blanhigion gallai'r plant ddod o hyd i fwsoglau, cennau a ffyngau hefyd. Dosbarthir pob un o'r rhain ar wahân i'r planhigion cyffredin (megis coed, blodau a glaswelltau); dydy cennau a ffyngau ddim yn blanhigion mewn gwirionedd. Allweddeiriau • Planhigion • Hadau • Samplo • Natur Byddwch yn ofalus! Dilynwch ganllawiau'r sefydliad ynghylch gwaith yn yr awyr agored. Ddylai plant ddim rhoi unrhyw blanhigion yn eu ceg. Sicrhewch eu bod yn golchi eu dwylo pan fyddan nhw wedi gorffen. PLANT DETECTIVE Cymdeithas Wyddoniaeth Prydain Rhif Elusen Gofrestredig 212479 ac SC039236\nPage 31: Trafodwch Cynlluniwch gyda chyfaill


Gwefan o Actualidad Blog yw Renovables Verdes yn arbenigo mewn ynni adnewyddadwy a'r amgylchedd. Rydym yn trin pob un o'r egni mwyaf cyfeillgar i'r blaned yn drylwyr ac yn eu cymharu â rhai confensiynol. Rydym yn gyfrwng arbenigol sy'n cynnig gwybodaeth wir a thrylwyr.\nMae tîm golygyddol Renovables Verdes yn cynnwys grŵp o arbenigwyr mewn egni adnewyddadwy, glân a gwyrdd, ac ymhlith y rhain mae graddedigion yn y gwyddorau amgylcheddol. Os ydych chi hefyd eisiau bod yn rhan o'r tîm, gallwch chi anfonwch y ffurflen hon atom i ddod yn olygydd.\nGraddiodd mewn Gwyddorau Amgylcheddol a Meistr mewn Addysg Amgylcheddol o Brifysgol Malaga. Mae byd ynni adnewyddadwy yn tyfu ac yn cymryd mwy o berthnasedd mewn marchnadoedd ynni ledled y byd. Rwyf wedi darllen cannoedd o gyfnodolion gwyddonol ar egni adnewyddadwy ac yn fy ngradd cefais sawl pwnc ar eu gweithrediad. Yn ogystal, rwyf wedi fy hyfforddi'n helaeth mewn materion ailgylchu a'r amgylchedd, felly yma gallwch ddod o hyd i'r wybodaeth orau amdano.\nPeiriannydd cyfrifiadurol sy'n angerddol am yr economi fyd-eang, yn enwedig marchnadoedd ariannol ac egni adnewyddadwy.\nWedi ymrwymo i'r amgylchedd a sut mae'n achos pwysig i gadw i fyny â phopeth sy'n digwydd o amgylch ein byd a'n planed. Gyda'r bwriad o gynnig ychydig mwy o olau ar yr hyn sydd o'n cwmpas.


DIOLCH - Welsh Blood Service\nHome > Newyddion > News > DIOLCH\nRoedd y Nadolig a’r Flwyddyn Newydd yn gyfnod heriol iawn i Wasanaeth Gwaed Cymru. O ganlyniad i gyfuniad o’r tywydd garw ac annwyd a ffliw, lleihawyd ein cyflenwadau gwaed yn ddifrifol ac nid oedd yn bosibl i ni gasglu’r rhoddion sydd eu hangen bob dydd i gyflenwi ein hysbytai yng Nghymru.\nYn ystod y cyfnod hwn, roedd diffyg o 1,000 o roddion ac er mwyn i Wasanaeth Gwaed Cymru barhau i gyflenwi ysbytai â’r cynhyrchion gwaed roeddynt eu hangen, roedd yn hanfodol ein bod yn apelio’n daer am roddwyr gwaed i roi rhodd i achub bywydau.\nRoedd y gefnogaeth i’r apêl yn anhygoel a rhoddwyd hwb i’n gobeithion a’n cyflenwadau gwaed wrth i roddwyr rheolaidd, rhoddwyr oedd wedi rhoi’r gorau i roi a rhoddwyr newydd oll roi gwaed.\nFodd bynnag, yn ystod y cyfnod hwn roedd ein clinigau rhoi gwaed yn brysur dros ben a phrofodd llawer o’n rhoddwyr amseroedd aros hir ac nid oedd rhai ohonynt yn gallu aros.\nHoffwn ymddiheuro am unrhyw oedi. Rwy’n deall pa mor werthfawr yw eich amser ac yn gwerthfawrogi eich ymdrechion i’n cefnogi yn ystod cyfnod anodd.\nYn bwysicaf oll, hoffwn achub ar y cyfle hwn i’ch atgoffa pa mor bwysig rydych chi i gleifion yng Nghymru – Ni allwn gyflenwi ein hysbytai hebddoch CHI!\nMae’n falch gennyf ddweud bod cyflenwadau gwaed yng Nghymru bellach wedi cyrraedd lefelau iach eto diolch i’ch haelioni anhygoel chi, ein rhoddwyr.\nPrevious Previous post: Oes gennych stori i’w rhannu?\nNext Next post: RHODDWYR GWAED SYDD WEDI CAEL TATŴS, TYLLAU YN Y CORFF NEU DRINIAETH GOSMETIG SY’N CYNNWYS TYLLU’R CROEN


Beth yw'r gorau Melino Llorweddol? I ddod o hyd i'r ansawdd gorau Melino Llorweddol gan wneuthurwr, cyflenwr, cyfanwerthwr, dosbarthwr a ffatri\nFel cynhyrchwr blaenllaw, cyflenwr ac allforiwr yn Taiwan, Rydym yn arbenigo mewn Melino Llorweddol gweithgynhyrchu. Mae gennym fwy na phrofiad cyfoethog degawd mewn datblygu, gwerthu a gosod y cynnyrch, mae ein cynnyrch wedi cael enw da iawn yn y cartref a tramor. Mae ein cwmni gyda chynnyrch o safon uchel, gwasanaethau gorau ac enw da, wedi ennill customers'support mawr, a daeth mwy o nerth a phwerus, y raddfa wedi cael ei ehangu ac yn berchen ein hunain ffatri.\nPennaeth Melino Ategol/45̊Pennaeth Cyffredinol\nMae pennau ongl prosesu cyffredinol yn addas ar gyfer pob math o bennau melino.Ei ddyluniad yn bennaf yw diwallu anghenion prosesu ongl fertigol a llorweddol.\nIK-Mae U45 yn defnyddio malu gêr o Japan,felly gall cyflymder y werthyd hyd at 2000rpm a gall hefyd ddod â'r pwerus a'r uchel-buddion torri ansawdd ar gyfer peiriant.\nMae ei strwythur yn gadarn,addas ar gyfer torri trwm.\n45̊Pennaeth Cyffredinol arbed amser o newid pen ongl a gwella effeithlonrwydd gwaith.\nIK-Pennaeth Cyffredinol U45–MANYLEB\n999999999 http://schema.org/InStock USD 2020-12-31 https://www.milling-head.com/cy/horizontal-milling.html\nI ddod o hyd i'r Melino Llorweddol gorau a'i siopa, mae angen i chi wybod am ansawdd uchaf gwneuthurwr Melino Llorweddol, cyflenwr, cyfanwerthwr, dosbarthwr, OEM ac ODM o ffatri yn Taiwan\nPennaeth Melino Ategol/90̊Pen onglog IK-Nodweddion N90 Mae'n defnyddio gerau malu manwl a wneir yn Japan.Gellir ei ddefnyddio peiriannu gyda chyflymder uchel.(2000 RMP) Mae bob amser yn gysylltiedig â pheiriant melino plano traddodiadol,peiriant math gantri,Canolfan beiriant CNC a pheiriant melino swyddogaethau arbennig…ac ati. Mae'n affeithiwr prosesu ar gyfer gweithgynhyrchu peiriannau,mowldiau,awyrofod,egni,automobiles,beiciau modur a diwydiannau eraill. Gall pennau ongl prosesu 90 gradd newid yr ongl brosesu a'r cyfeiriad.Mae'n eich helpu i arbed costau buddsoddi offer. Heblaw am y nodweddion hyn.IK-Gellid defnyddio N90 gydag IK-Lled N95-bwrdd hydrolig awtomatig.IK-N90+IK-Mae N95 yn cael eu cymhwyso am auto-cylchdroi aml-peiriannu ongl. (Pennaeth Melino Ategol/Lled-Pen Ongl Awtomatig) IK-Pen onglog N90–MANYLEB Diamedr Bore Spindle：NT50 Cymhareb Cyflymder：1:1 Diamedr Uchaf y Torrwr：150mm Cyflymder Max：2000rpm Man Tarddiad：Taiwan Pwysau(Bras) ：88kg Gwarant：1 flwyddyn(camgymeriad nad yw'n artiffisial) ※Rydym yn cadw'r hawl i addasu'r dyluniad a'r manylebau heb rybudd ymlaen llaw.


Achub bywydau pan mae pob eiliad yn cyfri | S4C Caban Facebook\nAchub bywydau pan mae pob eiliad yn cyfri\n— Hydref 6, 2012\tBydd y gyfres 999: Ambiwlans Awyr Cymru – sy’n dechrau nos Iau 11 Hydref am 9.00yh – yn dilyn gwaith peilotiaid a pharafeddygon yr Ambiwlans Awyr o ddydd i ddydd. Byddwn yn ymuno â nhw ar alwadau brys, yn dod i adnabod y timau ac yn sgwrsio â phobl sy’n fyw heddiw oherwydd eu cymorth. Stori Nick Richards-Ozzati Pan roedd yn 12 oed, cafodd Nick Richards-Ozzati, o Langennech ger Llanelli, ei daro oddi ar ei feic. Roedd ei anafiadau mor ddifrifol, doedd y parafeddygon ddim yn credu y byddai’r bachgen yn goroesi. “Ro’n i mewn coma ac wedi torri’r fertebra C1 a C2 yn fy ngwddf,” meddai Nick, sydd nawr yn 21 oed.\n“‘Ro’n i wedi torri pont yr ysgwydd a’r ên a ro’n i hefyd wedi cael haemorrhage ar yr ymennydd a’r asgwrn cefn. Ges i sawl CT scan ac mae gen i screws a phlatiau metel yn dal fy mhen i’r corff. Fi moyn diolch i’r nyrsys ac i’r Ambiwlans Awyr am fy helpu i.” Oherwydd ei brofiad y diwrnod hwnnw, mae Nick wedi hyfforddi mewn cymorth cyntaf ac yn un o Ymatebwyr Cyntaf yn y Gymuned yn ardal Llangennech. Mae hefyd yn gweithio yn swyddfa alwadau brys y Gwasanaeth Ambiwlans, yn cydweithio â’r tîm wnaeth achub ei fywyd. “Pan glywais i fod e wedi byw ro’n i mor falch,” meddai’r parafeddyg Mel Thomas. “Mae e’n ein bwrw ni gymaint gwaeth pan maen nhw’n blant. Ond, i’w weld e nawr a meddwl sut roedd e pan gafodd e’r ddamwain, mae e’n brilliant. Ni’n siarad nawr fel dau gyd-weithiwr.” Stori Malcome Hoyle Rhuthrodd yr hofrennydd i helpu Malcome Hoyle, 65 o Wrecsam, yn dilyn damwain ar ei feic modur ym Metws y Coed. Wrth i’r parafeddygon gyrraedd y ddamwain, roedd Malcome wedi bod yn anymwybodol am rai munudau ac roedd pryder ei fod wedi anafu ei gefn. “Roeddwn i wedi cael fy nharo’n galed nes mod i’n anymwybodol. Roedd fy meddwl i dros y lle i gyd ond yn dilyn y ddamwain mae gen i ambell atgof clir o beth ddigwyddodd i mi. Un o’r pethau mwyaf gwirion dwi’n ei gofio ydi’r sgwrs ynghylch tynnu fy siaced ledr,” meddai Malcome. Bu rhaid i’r parafeddyg ddwyn perswâd arnoi ganiatáu iddynt dorri ei siaced ledr er mwyn trin ei anafiadau.\n“Dwi wir yn credu na fuaswn i yma heddiw heb eu help nhw,” ychwanega Malcome, sydd bellach gartref o’r ysbyty ac yn gwella o’i anafiadau. Yn y rhaglen hefyd, mae’r criw yn helpu i gludo Jackie Lewis, 32 oed, o bentref Caergeiliog, Sir Fôn, i’r ysbyty wedi iddi gwympo lawr y grisiau yn ei chartref. A chawn ddod i adnabod Alwyn Roberts, parafeddyg o Ynys Môn a oedd ymhlith y criw cynta’ i weithio gyda’r Ambiwlans Awyr yn y gogledd. 999: Ambiwlans Awyr Cymru, Nos Iau 11 Hydref 9.00\nTONIGHT 9pm: Margaret : Ddoe a Heddiw - @Stifyn1 & Leah Owen chat with Margaret Williams, and tonight's new talent is Lewys SiencynHENO am 9: Margaret : Ddoe a Heddiw - @Stifyn1 a Leah Owen fydd yn ymuno a Margaret Williams, a'r talent newydd yw Lewys SiencynSara tells Grug that she can’t carry on as she is, that life is so hard without Greta. #gwaithcartref http://t.co/EOFrIOrupi\tGwybodaeth


North Wales Jewellers Collective » Ann Catrin Evans » North Wales Jewellers Collective\n07904 600 476\nGweithiai Ann Catrin Evans ar brosiectau amrywiol ei maint, popeth rhwng gemwaith a chelf cyhoeddus pensaerniol. Yn bennaf defnyddiai haearn, yn ogystal ag efydd a metalau tlws. Rhan amlaf wedi ofanu yn gain dangosir nerth mewnol yn ei ddyluniadau cryf.\nYn creu yn broffesiynnol ers 24 mlynedd, mae Ann yn arddangos ei cherfluniau yn genedlaethol a rhyngwladol, ac wedi gweithio yn Siapan a’r Unol Daleithiau. Camp glodwiw Ann ym mhrif ddinas Cymru, yw’r handlenni drysau cerfluniol a dramatig mewn efydd ac alwminiwm, sydd yn addurno Canolfan y Mileniwm ym Mae Caerdydd.\nYn Eisteddfod Genedlaethol Cymru 1993 enillodd Ann y Fedal Aur am y Gampwaith Crefft, gyda sioe o oleuadau a churwyr drysau, bu yn fuddugol eto yn 1997 gyda casgliad o ‘Arfau Caru’, ac yn Eisteddfod Eryri 2005 gwnaeth y Goron Farddol mewn arian a llechen.\nGwerthai o’i siwdio ym Mharc Glynllifon a Stryd Y Plas, Caernarfon, a dysgai gyrsiau gwaith metel or gweithdy.


Stori Ffantasi: Y Brawd a’r Chwaer – Elidir Jones [Rhan 1] – Y STAMP\nPosted on September 27, 2017 by ystampblog\tPosted in Ffuglen Wyddonol, Rhyddiaith\nAc eto, roedd rhai yn dod o hyd iddo o bryd i’w gilydd. Dynion a merched ifainc, yn amlach na pheidio, eu bywydau’n mynd i nunlle. Ar y pryd, roedden nhw’n teimlo eu bod nhw’n taro ar y lle yn gwbl naturiol – yn camu’n rhy bell oddi ar y llwybr certiau i’r gogledd-ddwyrain, neu’n crwydro i lawr oddi ar y mynyddoedd i’r gorllewin. Ond wedyn – flynyddoedd wedyn, mewn rhai achosion – roedden nhw’n dod i ddeall mai ychydig iawn oedd yn dod o hyd i’r mynachdy yn ddamweiniol. Cael eu galw yr oedden nhw.\nCymerodd Timofei gam sigledig yn ôl, gan sathru ar un o’i wreiddiau mwyaf. Teimlodd yn benysgafn, fel petai newydd yfed llond casgen o gwrw du. Roedd rhywbeth o’i le yma. Rhywbeth doedd ddim yn iawn…\nOne thought on “Stori Ffantasi: Y Brawd a’r Chwaer – Elidir Jones [Rhan 1]”


Dan arweiniad Coleg Prifysgol Dulyn, mae'r prosiect yn dwyn ynghyd wyddonwyr o Athrofa'r Gwyddorau Biolegol, Amgylcheddol a Gwledig ym Mhrifysgol Aberystwyth, Prifysgol Abertawe, ac Awdurdod Amaethyddiaeth a Datblygu Bwyd Iwerddon, Teagasc.\nMae ymchwil yn IBERS yn Aberystwyth eisoes wedi arwain at ddatblygu mathau gwell o geirch a all helpu i leihau clefyd y galon drwy ostwng lefelau colesterol.\nYmhlith y mathau o geirch sydd wedi’u bridio ym Mhrifysgol Aberystwyth mae Mascani, sy’n ffefryn gan felinwyr ac sy'n cyfrif am dros 80% o farchnad ceirch gaeaf y Deyrnas Unedig.\nOherwydd eu lefelau uwch o brotein ac olew, mae gan geirch werth maethol uchel iawn ac maen nhw’n gallu cael eu defnyddio yn lle mewnforio soia.\nMae gweithgynhyrchwyr bwyd yn ehangu eu detholiad o gynnyrch ceirch yn gyflym - o'r uwd a'r ceirch traddodiadol i fariau grawnfwyd, bara a diodydd.\nGyda'r galw am geirch yn cynyddu wrth i ddefnyddwyr chwilio am fwydydd iachach a dewisiadau amgen sy'n seiliedig ar blanhigion, bydd y prosiect diweddaraf hwn yn ceisio datblygu mathau newydd o geirch sy’n gallu gwrthsefyll eithafion yr hinsawdd yn ogystal â chynhyrchion a gweithdrefnau arloesol gyda phartneriaid diwydiannol.\nBydd ymchwilwyr hefyd yn gweithio gyda chymunedau amaethyddol a rhanddeiliaid i hyrwyddo manteision iechyd, economaidd ac amgylcheddol tyfu ceirch – cnwd sy'n ddelfrydol ar gyfer hinsawdd y ddwy wlad.\nDywedodd Lesley Griffiths, Gweinidog yr Amgylchedd, Ynni a Materion Gwledig: "Rwy'n falch iawn o weld bod y prosiect 'Ceirch Iach' wedi cael ei gefnogi drwy Raglen Cydweithredu Iwerddon-Cymru.\n"Mae parhau’r cydweithio rhwng prifysgolion yn Iwerddon a Chymru yn nodi nid yn unig ein hymrwymiad parhaus i annog cysylltiadau ymchwil cydweithredol fel hyn, ond hefyd i hyrwyddo arloesedd a chydweithio hollbwysig yn ein sector bwyd. Mae mentrau fel y rhain yn hanfodol i'n heconomi ac rydym yn falch o barhau i'w cefnogi.\n"Dylid llongyfarch pawb sy'n ymwneud â'r prosiect ar eu llwyddiant, ac edrychwn ymlaen at hyrwyddo llwyddiant cynlluniau tebyg."\nDywedodd Gweinidog Iwerddon dros Wariant a Diwygio Cyhoeddus, Michael McGrath, T.D. "Hoffwn longyfarch pawb sy'n ymwneud â'r prosiect Ceirch Iach ar eu cais llwyddiannus am gyllid i gefnogi eu hymchwil werthfawr. Mae'r prosiect hwn yn nodi cydweithio llwyddiannus pellach rhwng sefydliadau Iwerddon a Chymru a gefnogir gan raglen drawsffiniol Iwerddon Cymru yr UE.\n"Bydd y grant hwn yn cefnogi'r gwaith o ddatblygu opsiynau arloesol ar gyfer defnyddio ceirch, sy'n ffynhonnell fwyd iach, sy'n gwrthsefyll yr hinsawdd ac sy’n cael ei dyfu’n lleol yng Ngholeg Prifysgol Dulyn, Athrofa'r Gwyddorau Biolegol, Amgylcheddol a Gwledig (IBERS) Prifysgol Aberystwyth, Prifysgol Abertawe ac Awdurdod Amaethyddiaeth a Datblygu Bwyd Iwerddon, Teagasc.\n"Mae cydweithredu gan sefydliadau yng Nghymru ac Iwerddon ar raglenni'r UE wedi bod yn rym cadarnhaol o ran cryfhau'r berthynas agos rhyngom, a hyrwyddo ymgysylltu parhaus a chynyddol ar draws Môr Iwerddon. Dymunaf bob llwyddiant i'r prosiect hwn ac edrychaf ymlaen at barhau i ddatblygu prosiectau cydweithio tebyg".\nDywedodd yr Athro John Doonan, sy’n arwain yr ymchwil o fewn IBERS: "Bydd y grant hwn gan yr UE yn ein galluogi i adeiladu ar yr ymchwil helaeth a wnaed eisoes yn IBERS. Mae ceirch yn tyfu'n dda iawn yng Nghymru ac Iwerddon a bydd cynnyrch newydd yn rhoi'r cyfle i gynyddu cynhyrchiant ac ychwanegu gwerth at gnwd traddodiadol. Byddwn yn gweithio gyda chydweithwyr ar ddwy ochr Môr Iwerddon i gynyddu ymwybyddiaeth a dealltwriaeth o botensial y cnwd hwn."\nYchwanegodd Dr Catherine Howarth, pennaeth bridio ceirch ym Mhrifysgol Aberystwyth, "Yn ogystal ag archwilio mathau cyfoes o geirch, bydd y prosiect hwn yn archwilio hyblygrwydd hinsawdd a chyfansoddiad y grawn mewn mathau o geirch treftadaeth o bob rhan o Gymru ac Iwerddon. Er mwyn cynyddu gwydnwch a gwerth systemau tyfu cnydau i gymunedau gwledig, mae angen i ni wella bioamrywiaeth ym myd amaeth."\nRhan bwysig o amaethyddiaeth\nDywedodd yr Athro Fiona Doohan, o Goleg Prifysgol Dulyn sy'n arwain y prosiect: "Yn ddiwylliannol ac yn hanesyddol, mae ceirch yn rhan bwysig iawn o amaethyddiaeth Cymru ac Iwerddon ac mae yna ymwybyddiaeth o'r newydd o'u manteision iechyd a photensial strategaethau fferm-i-fforc i ddarparu cynhyrchion ceirch arloesol, iach a llawn maeth. Mae'r prosiect hwn a ariennir gan yr UE yn amserol iawn gan y bydd yn adeiladu ar ymchwil ceirch yn Iwerddon a Chymru i helpu diwydiannau yn y rhanbarthau hyn i fanteisio ar y galw cynyddol am gynhyrchion ceirch a gynhyrchir yn gynaliadwy."\nDywedodd Dr Ewen Mullins, Pennaeth Ymchwil Cnydau Teagasc: "Mae prosiectau fel Ceirch Iach yn darparu llwyfan ymchwil allweddol i fynd i'r afael ag anghenion rhanddeiliaid yn y sector. Bydd Ceirch Iach, ar y cyd â phrosiectau sy’n parhau, yn darparu datrysiadau a arweinir gan ymchwil i heriau'r presennol a'r dyfodol. Bydd hyn yn cefnogi ehangu'r farchnad geirch, gan ddod â gwerth ychwanegol i gynhyrchwyr a phawb sy’n rhan o’r gadwyn werth."\nCaiff llwyfan digidol ei greu yn rhan o'r prosiect er mwyn rhannu gwybodaeth gyda’r diwydiant a rhanddeiliaid eraill.\nBydd ArloesiAber, sydd wedi'i leoli ochr yn ochr ag IBERS ar gampws Gogerddan Prifysgol Aberystwyth, hefyd yn ymgysylltu â busnesau ac yn cynnig adnoddau i gefnogi ymrwymiad masnachol.


BBC - Cysylltiadau Cymru ac Everest\nCysylltiadau Cymru ac Everest\nYm mis Ionawr 2008, bu farw Syr Edmund Hillary yn 88 mlwydd oed, gan dorri cyswllt agos rhwng Cymru a'r mynydd uchaf yn y byd. Eryri oedd man cychwyn yr ymgyrch lwyddiannus i ddringo Everest, gyda Hillary a gweddill y tîm dan arweiniad John Hunt - a oedd yn cynnwys Sherpa Tenzing a'r Cymro, Charles Evans, a oedd yn ddirprwy arweinydd - yn ymarfer yng Nghymru cyn y concwest mawreddog hwnnw ym mis Mai, 1953. Edmund HIllary a Tenzing Norgay gydag arweinydd y criw, John Hunt, a Tom Bourdillon\nAm chwe mis rhwng 1952 a 1953 ymgartrefodd y tîm yng Ngwesty Pen-y-Gwryd yng nghesail yr Wyddfa, a chynhaliwyd sawl dathliad yno dros y blynyddoedd canlynol.\nRoedd ei osgo heglog, hir yn ddigon cyfarwydd yn ein mynyddoedd, ac weithiau mi fyddai'n dringo'r Wyddfa efo Cymro lleol fu efo fo ar y cyrch enwog, y meddyg ymenydd Charles Evans, a ddaeth yn ddiweddarach, fel Syr Charles, yn bennaeth ar Brifysgol Bangor ... Roedd o'n gwbwl ddiddosbarth, a heb orchest na rhodres ... ac yn ystod y 50 mlynedd y bûm i yn ei nabod, ni welais mohono'n newid rhyw lawer. Jan Morris am Edmund Hillary\nEsgyniad Hillary o Seland Newydd (uchod ail o'r chwith) a Sherpa Tenzing Norgay o Nepal (uchod ar y dde) oedd un o uchafbwyntiau'r ganrif. Gohebydd papur newydd y Times ar y daith oedd James Morris, sy'n fwy adnabyddus i ni heddiw fel yr awdures enwog Jan Morris o Lanystumdwy. Hi oedd yn gyfrifol am gyhoeddi i'r byd fod y criw wedi llwyddo i gyrraedd y copa am y tro cyntaf erioed.\n"Am hanner nos, 1 Mehefin 1953, canodd y ffôn gyda'r Times yn galw i ddweud eu bod wedi cyflawni'r dasg," meddai. "Cododd fy nhad bawb o'u gwelyau, gan ddweud y byddai'n eu lluchio allan os na fyddent yn codi!" Cynhaliwyd sawl aduniad o'r daith i ben Everestyng ngwesty Pen-y-gwryd dros y blynyddoedd\nCawsant siampên i ddathlu. Ynghyd â'r lluniau a'r dogfennau sy'n adrodd yr hanes yn y gwesty mae rhaff a ddefnyddiwyd gan Hillary a Tenzing, a'r gwpan haearn y buont yn yfed ohonni.\n"Dyma gartref dringo ym Mhrydain - ffurfiwyd Clwb y Mynyddwyr yn y bar," meddai Ms Pullee. Tra'n aros yn Eryri bu'r tîm yn profi'r cyfarpar dringo - yr esgidau a'r cyflenwad ocsigen - am dri mis.\nEnwyd y mynydd ar ôl y tirfesurydd George Everest o Grucywel yn Sir Fynwy. Charles Bruce o Aberpennar oedd y dyn cyntaf i symbylu cais i ddringo'r mynydd ac ef oedd arweinydd cais Mallory ac Irvine yn 1922. Cwm yw enw rhan orllewinol y mynydd fel teyrnged i gymoedd Eryri.\nCaradog Jones oedd y Cymro cyntaf i gyrraedd y brig. Dirprwy arweinydd y tîm oedd Charles Evans, a drigai gerllaw yng Nghapel Curig. Llawfeddyg o Ddyffryn Clwyd oedd Syr Charles cyn iddo fynd yn bennaeth ar Brifysgol Cymru, Bangor. Bryd hynny, cafodd gyfnod dadleuol yn sgîl gwrthdaro ynglŷn â'r iaith Gymraeg a datblygiad y Coleg. Ond, yn 1953, fel un o brif ddringwyr y parti, bu bron iddo guro pawb i ben mynydd ucha'r byd pan gychwynnodd gyda'i bartner Tom Bourdillon ar yr ymgais gyntaf tuag at y copa fi s Mai 1953.Ond pan roedden nhw lai na chanllath o'r copa bu raid iddynt droi'n ôl oherwydd nam ar y cyfarpar ocsigen. Oni bai am hynny, Cymro fyddai wedi bod y cyntaf i'r copa!\nDdeuddydd yn ddiweddarach cyrhaeddodd Hillary a Tenzing y brig, gan ennill y clod. Aeth Hillary ymlaen i greu ymddiriedolaeth i helpu pobl Nepal, ac adeiladwyd ysbytai, ysgolion a phontydd yno; gwnaed ef yn ddinesydd anrhydeddus yn Nepal yn 2003.\nYn dilyn marwolaeth Hillary yn Ionawr 2008, dywedodd Ms Pullee eu bod wedi gostwng banner Seland Newydd a oedd yn chwifio uwch ben y gwesty fel arwydd o barch. Mae hi'n cofio Syr Hillary fel dyn arbennig a oedd yn credu mai sefydlu Ymddiriedolaeth yr Himalaya yn Nepal oedd ei gyflawniad mawr, nid dringo Everest. Daeth i Ben-y-gwryd am y tro olaf yn 1998.\nHanes ardal yr Wyddfa\nJan Morris yn cofio Edmund Hillary\nProffil o Jan Morris\nArchif: Lluniau Pen-y-gwryd\nProffil o Charles Evans (Saesneg)


Dolen Teifi Community Transport - Bysiau mini\nMae gan Dolen Teifi nifer o fysiau mini cymunedol ar gael o 14 i 17 sedd (gan gynnwys y gyrrwr), ac mae pob un yn hygyrch i gadeiriau olwyn. Bydd angen gyrrwr gyda tystysgrif MiDAS arnoch - weithiau gallwn eich rhoi mewn cysylltiad ag un, neu gallwn hyfforddi eich gyrwyr ar eich rhan. Mae gennym fflyd o wyth bws hygyrch a thri char hygyrch, un ohonynt yn MPV.\nYm mis Awst 2014, sicrhawyd £245,644 o gyllid gan arian grant y Loteri Fawr, Pobl a Lleoedd i gyflwyno prosiect sy'n darparu dau fws mini cwbl hygyrch, sydd wedi'u lleoli yng Nghaerfyrddin a Llanelli.\nMae'r bysiau mini ar gael i grwpiau / sefydliadau i ddarparu mynediad i wasanaethau cymunedol hanfodol, sy'n hyrwyddo gweithgarwch cymunedol, cynhwysiant cymdeithasol, cydlyniant cymunedol, adfywio, iechyd gwledig, lles ac adferiad o broblemau iechyd meddwl.\nAmdano ein bysiau: -\nMae fwsau yn Peuegot Boxers 14 a 17 sedd, yn gwbl hygyrch gyda lifft teithwyr, gyda darpariaeth i ddau o deithwyr mewn cadeiriau olwyn.\nMae’r bysiau mini yn cael eu rhedeg o dan drwydded 19, (mae hyn yn drwydded rheoleiddio a ddarperir gan y Comisiynwyr Traffig)ac yn cael ei ystyried yn arfer da gan CTA UK.\nGall y bysiau mini cael eu gyrru heb drwydded D1 gan fod y cerbydau pan fyddant yn llawn llwythog o dan 3.5 tunnell. Mae hyn yn caniatáu i unigolion dros 25 oed gyda dwy flynedd o brofiad i yrru`r bysiau (cyn belled nad ydynt yn derbyn tâl)\nRhaid i bob gyrrwr wedi cael hyfforddiant MiDAS cyn y gallant yrru'r bws.\nAelodaeth a Codi Tâl\nDiweddarwyd Ionawr 2019\nAelodaeth ar hyn o bryd yw £ 10 y flwyddyn ar gyfer pob grwp (Mae’r tâl yn cynnwys holl deithwyr y grŵp ‘). I’w dalu ym mis Ionawr bob blwyddyn.\nCodir @ £ 1.30 y filltir, o ble mae’r bws mini yn seiliedig. Isafswm tâl £20.\nI archebu bws, ffoniwch 01559 362403 neu anfonwch e-bost i info@dolenteifi.org.uk\nI archebu’r bws, rydyn ni’n angen y wybodeath ‘ma:\nDyddiad defnyddio’r bws\nPa le ydi pen y daith?\nOes gennych yrrwr eich hunan / neu ydych chi am i ni ofyn i un o’r gwirfydolwyr sydd gyda ni (Cofiwch fod yn rhaid i’r gyrrwr fod a tystysgrif MiDAS)


Dyn yn y llys wedi’i gyhuddo o lofruddio Gerald Corrigan â bwa saeth ym Môn – Golwg360\n21 Ionawr 2020 am 08:27 Diweddarwyd am 11:25\nFe fydd dyn 39 oed yn mynd gerbron llys heddiw (dydd Mawrth, Ionawr 21), wedi’i gyhuddo o lofruddio dyn 74 oed â bwa saeth ym Môn.\nMae Terence Whall yn mynd gerbron Llys y Goron yr Wyddgrug i wynebu cyhuddiad ei fod e wedi llofruddio’r cyn-ddarlithydd Gerald Corrigan yn ei gartref ar Ebrill 19 y llynedd.\nCafodd ei saethu â bwa saeth wrth iddo symud disgl lloeren ar do ei gartref ger Caergybi.\nMae Terence Whall hefyd wedi’i gyhuddo o gynllwynio â Darren Jones, 41, Martin Roberts, 34, a Gavin Jones, 36, i wyrdroi cwrs cyfiawnder.\nMae’r pedwar wedi’u cyhuddo o roi Land Rover Discovery ar dân ar Fehefin 3.\nMae’r pedwar yn gwadu’r cyhuddiadau yn eu herbyn.\nCafodd Gerald Corrigan ei daro yn rhan ucha’i gorff ac fe ddaeth y saeth o fewn trwch blewyn i daro’i galon a’i fraich dde.\nBu farw yn yr ysbyty ar Fai 11.\nBu’n gweithio fel darlithydd ffotograffeg a fideo cyn symud i Ynys Môn ar ôl ymddeol dros 20 mlynedd yn ôl.


MECC // Public Health Network :: Bwyta’n iach\nHafan > Adnoddau > Gwybodaeth ffordd o fyw > Bwyta’n iach\nMae argymhellion Llywodraethau'r DU ar gyfer deiet iach yn seiliedig ar dystiolaeth gan y Pwyllgor ar Agweddau Meddygol ar Bolisi Bwyd (COMA) a'r Pwyllgor Cynghori Gwyddonol ar Faeth (SACN) a olynydd COMA yn 2000.\nDefnyddiwyd yr argymhellion i lunio adnodd ymarferol, Canllaw Eatwell, sy'n dangos y cyfrannau o wahanol fathau o fwydydd sydd eu hangen er mwyn sicrhau deiet cytbwys ac iach dros gyfnod o ddiwrnod neu hyd yn oed wythnos, nid o reidrwydd bob pryd bwyd.\nMae'r argymhellion yn nodi y dylai oedolion wneud y canlynol:\nBwyta amrywiaeth eang o fwydydd er mwyn sicrhau eich bod yn cael deiet cytbwys a bod eich corff yn cael yr holl faeth sydd ei angen arno.\nBwyta'r nifer gywir o galorïau sy'n cyd-fynd â pha mor egnïol ydych, er mwyn sicrhau cydbwysedd rhwng y calorïau rydych yn eu bwyta a'r egni rydych yn ei ddefnyddio. Os byddwch yn bwyta neu'n yfed gormod, byddwch yn magu pwysau. Os na fyddwch yn bwyta neu'n yfed digon, byddwch yn colli pwysau.\nMae'r canllawiau wedi'u hanelu at y boblogaeth gyffredinol o ddwy flwydd oed ymlaen. Rhwng dwy a phum mlwydd oed, dylai plant ddechrau symud tuag at y deiet a nodir yn y Canllaw Eatwell.\nCanllaw Eatwell yw'r prif adnodd polisi maeth ar gyfer gweithwyr iechyd proffesiynol ac unigolion eraill sy'n gweithio i wella iechyd deietegol. Fe'i hategir gan wyth awgrym ar gyfer bwyta'n dda.\nSeiliwch eich prydau ar fwydydd â starts\nBwytewch lawer o ffrwythau a llysiau\nBwyta mwy o bysgod – gan gynnwys dogn o bysgod olewog\nBwytewch llai o fraster dirlawn a siwgr\nBwytewch lai o halen - dim mwy na 6g y diwrnod\nCadwch yn heini a chynnal pwysau iach\nPeidiwch ag osgoi bwyta brecwast\nPeidiwch â mynd yn sychedig\nEr mwyn helpu staff i ddeall eu rôl wrth helpu pobl i newid eu hymddygiad o ran bwyd, mae dull GBCG yng Nghymru yn canolbwyntio ar dair prif neges syml:\nbwytewch bum dogn o ffrwythau a llysiaua bob dydd\ndewiswch opsiynau iachach yn lle bwydydd a diodydd sydd â llawer o fraster a siwgr\nlleihewch faint eich dognau\nMae data o Arolwg Iechyd Cymru yn 2015 yn dangos bod 59% o oedolion yng Nghymru dros bwysau neu'n ordew (24% yn ordew), a dim ond tua thraean (32%) o oedolion nododd eu bod wedi bwyta pum dogn o ffrwythau a llysiau neu fwy y diwrnod blaenorol.\nMae bwyta deiet iach a chytbwys yn helpu i gynnal pwysau iach ac yn sicrhau eich bod yn cael yr holl faetholion eraill sydd eu hangen i leihau'r risg o ddioddef llawer o gyflyrau cronig, fel clefyd coronaidd y galon, strôc, diabetes math 2 a rhai mathau o ganser.\nAmcangyfrifir bod deiet gwael yn cyfrif am 10.8% o'r baich clefydau (Newton et al., 2015).\nMae gwefan GIG 111 Cymru yn rhoi gwybodaeth gynhwysfawr i'r cyhoedd am ddeiet iach, dewisiadau bwyd a chynnal pwysau iach.\nCyfeiriadau defnyddiol i weithwyr iechyd proffesiynol\nMae rhaglen Sgiliau Maeth am Oes, a arweinir gan Ddeietegwyr Iechyd y Cyhoedd yng Nghymru, yn sicrhau bod cymunedau yn cael gwybodaeth am faeth drwy ddefnyddio negeseuon cyson sy'n seiliedig ar dystiolaeth a 'dull hyfforddi'r hyfforddwr' i ledaenu'r negeseuon hynny mor eang â phosibl.\nCaiff Taflenni Ffeithiau Bwyd BDA eu hysgrifennu gan ddeietegwyr er mwyn eich helpu i ddysgu am y ffyrdd gorau o fwyta ac yfed i gadw eich corff yn ffit ac yn iach. Gallwch lawrlwytho ac argraffu'r adnoddau hyn. Mae'r Taflenni Ffeithiau er gwybodaeth yn unig: nid ydynt yn disodli diagnosis meddygol cywir neu gyngor deietegol a roddir gan ddeietegydd.