Terdzo-OM-025 - Rinchen Terdzö\nlas 'brel rtsal gyi phyag rdor dregs 'dul nang sgrub dang rjes 'brel bum pa dang gtor ma'i las tshogs la brten pa'i dbang byin tshan\nrevealed by པདྨ་ལས་འབྲེལ་རྩལ་, རྡོ་རྗེ་གླིང་པ་, པདྨ་གླིང་པ་ (Pema Ledrel Tsal, Dorje Lingpa, Pema Lingpa)\nVolume 61 (ཨོཾ་) / Pages 291-305 / Folios 1a1 to 8a2\nRinchen Terdzö Volumes List > Volume 61 > Text #25 (Scroll to Bottom)\ngter bdag gling pa 'gyur med rdo rje. las 'brel rtsal gyi phyag rdor dregs 'dul nang sgrub dang rjes 'brel bum pa dang gtor ma'i las tshogs la brten pa'i dbang byin tshan. In Rin chen gter mdzod chen mo pod drug bcu re gcig pa (The Great Treasury of Rediscovered Teachings Volume 61) by 'jam mgon kong sprul, 291-305. New Delhi: Shechen Publications, 2007-2016.\nRdo rje gling pa, Pad+ma gling pa, Pad+ma las 'brel rtsal\ngsang bdag dregs 'dul nang sgrub dang rjes 'brel bum pa dang gtor ma la brten pa'i las tshogs dbang bskur gyi cho ga snying por dril te brjod pa'i le'u tshan no\nཨཱོྃ་སྭསྟི། བདུད་སྡེའི་དཔུང་ཚོགས་དྲེགས་པ་ཀུན། །འདུལ་མཛད་གསང་བའི་བདག་པོ་ལ། །བཏུད་ནས་དེ་ཡི་ནང་སྒྲུབ་དང་། །རྗེས་འབྲེལ་བྱིན་རླབས་ཆོ་ག་བཤད། །འདིར་ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེ་དྲེགས་པ་ཀུན་འདུལ་ནང་སྒྲུབ་དང་རྗེས་འབྲེལ་བུམ་པའི་ལས་མཐས་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། སྦྱོར་བ་ཡོ་བྱད་ཀྱི་གཤོམ་དང་། དངོས་གཞི་སྒྲུབ་ཐབས་དང་། བྱིན་རླབས་ཀྱི་ཆོ་གའོ། །དང་པོ་ཡོ་བྱད་ཀྱི་བཤམ་ནི། མཎྜལ་འཁོར་ལོ་རྩིབས་བཞི་ལྟེ་བ་དང་བཅས་པ་མཐིང་ནག་རྡོར་ར་མེ་རིས་བསྐོར་བ་ཚོན་གྱིས་བྲིས་པའམ་མཎྜལ་ལ་ཚོམ་བུ་བཀོད་པས་ཀྱང་རུང་། དེར་མཉྫི་ལ་བུམ་པ་རྫས་ཉེར་ལྔ་ཆུ་གཙང་གིས་བྲན་པས་བཀང་། ཁ་རྒྱན་དང་མགུལ་ཆིངས་སོགས་ཆས་སུ་བཅུག་པ་བཀོད། དེའི་མདུན་དུ་འདས་གཏོར་སྨན་རཀ་མཆོད་པ་དང་བཅས་པ་བཤམ། ནད་པའི་དོན་དུ་བྱེད་ན་གནོད་བྱེད་ལ་བསྔོ་རྒྱུ་དང་གཞི་བདག་གཏོར་མ་ཡང་ཇི་ལྟར་བདེ་བར་བཀོད། གཞན་ཡང་རྡོར་དྲིལ་མེ་ཏོག་སོགས་འོག་ཏུ་དགོས་པའི་ཡོ་བྱད་ཐམས་ཅད་ཚོགས་པར་བྱའོ།། །།གཉིས་པ་སྒྲུབ་ཐབས་ལས་སྔོན་འགྲོ་ནི། སྐྱབས་འགྲོ་སེམས་བསྐྱེད་ཚད་མེད་བཞི་སྒོམ་པ་སྤྱི་དང་མཐུན། དངོས་གཞི་ནི། སྭ་བྷཱ་ཝས་སྟོང་པར་སྦྱང་། སྟོང་པའི་ངང་ལས་པདྨ་དང་ཉི་ཟླའི་སྟེང་དུ་རང་སེམས་ཧཱུྃ་ཡིག་མཐིང་ནག་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་ལས་གསང་བདག་རྡོ་རྗེ་གཏུམ་པོ་མཐིང་ནག་ཞལ་གཅིག་ཕྱག་གཉིས་སྤྱན་གསུམ་པ། དབུ་སྐྲ་དང་སྨ་ར་སྨིན་མ་འབར་ཞིང་མཆེ་བ་གཙིགས་པ། ཕྱག་གཡས་གནམ་ལྕགས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་ཕྱར་ཞིང་གསོར་བ། གཡོན་པ་སྡིགས་མཛུབ་ཀྱིས་ཁྱུང་ཁྲ་འགྱེད་པ། གར་དགུའི་ཉམས་ཅན། ཞབས་གཡས་བསྐུམ་ཞིང་གཡོན་བརྐྱང་བའི་སྟབས་ཀྱིས་འགྱིང་བ། ཐོད་སྐམ་ལྔའི་དབུ་རྒྱན་དང་ཐོད་རློན་ལྔ་བཅུའི་དོ་ཤལ། ཞིང་གླང་གི་པགས་པས་སྟོད་གཡོགས་ཤིང་སྟག་ལྤགས་ཀྱི་ཤམ་ཐབས་འཕྱང་བ། ཀླུ་རིགས་ལྔའི་སྦྲུལ་ཆུན་དང་ཁྲག་ཞག་ཐལ་བས་མཚན་པ། བསྐལ་པའི་མེ་ཕུང་འབར་བའི་ཀློང་ན་བཞུགས་པ། དེའི་ཐུགས་ཀར་ཉི་མ་ལ་གནས་པའི་རྡོ་རྗེའི་ལྟེ་བར་ཧཱུྃ་ཡིག་སྔོན་པོ་སྔགས་ཀྱི་ཕྲེང་བས་གཡས་སུ་བསྐོར་བ། དེ་ལས་འོད་ཟེར་འཕྲོས་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་མཆོད། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱས་སྣང་གྲགས་དག་པ་ལྷ་སྔགས་སུ་སྦྱངས། འོད་ཟེར་ཚུར་འདུས་སྙིང་གའི་ཧཱུྃ་ལ་ཐིམ་པར་བསམ་ཞིང་། ཨཱོྃ་བཛྲ་ཙཎྜ་མ་ཧཱ་རོ་ཥ་ཎ་ཧཱུྃ་ཕཊ༔ ག་རུ་ཌཿཙ་ལེ་ཙ་ལེ་ཧཱུྃ་ཕཊ༔ ཅེས་འབུམ་ཕྲག་གཅིག་ཏུ་བཟླ། ཐུན་འཇོག་པ་ན་ལྷ་སྐུ་མི་དམིགས་པར་སྦྱངས་ཏེ་འོད་གསལ་དུ་བཅུག་དགེ་བ་བསྔོ། ཐུན་མཚམས་སུ་ཡང་ལྷའི་ང་རྒྱལ་དང་མ་བྲལ་བར་བྱའོ། །རྟགས་ནི། རབ་དངོས་འབྲིང་ཉམས་ཐ་མ་རྨི་ལམ་དུ༔ གཏུམ་པོ་དང་ནི་ཁྱུང་ཉིད་ཞལ་མཐོང་དང༔ རི་བོ་པང་འདེགས་ཉི་ཟླ་རྐེད་ལ་འཁོར༔ མེ་འབར་མཚོ་སྐེམ་ཀླུ་ཚོགས་གསོད་པ་དང༔ གདུག་པ་བཏུལ་ནས་བདག་ཉིད་རྒྱལ་བ་དང༔ དང་པོ་ཆོ་འཕྲུལ་ཆེ་ཞིང་དེ་ནས་ཞི་བ་དང༔ ཁྱུང་ལ་རྟ་བྱས་མཁའ་ལ་འཕུར་བ་དང༔ ཉམས་དགའ་རིག་པ་དྭངས་ཤིང་ངར་སྐྱེས་དང༔ ཤ་ཁྲག་ཉག་ཉོག་གསད་པའི་རྨི་ལྟས་འབྱུང༔ ཞེས་པའི་རྟགས་མཐོང་ནས་ལས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་བརྩམ་པར་བཤད་དེ་སྐབས་སུ་བབ་ན་རྩ་བ་ལས་ཤེས་སོ། །ཐུན་མཚམས་སུ་གཏོར་མ་འབུལ་ན། རཾ་ཡཾ་ཁཾ་གིས་སྦྱང་། ཨཱོྃ་ཨཱཿཧཱུྃ་གིས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བདུད་རྩིར་སྤེལ། གཏོར་མགྲོན་མདུན་གྱི་ནམ་མཁར་སྤྱན་དྲངས། རྩ་བའི་སྔགས་མཐར་བ་ལིནྟ་ཨི་དཾ་གྷྲྀཧྞ་ཁཱ་ཧི་ཁཱ་ཧི་ཙཀྲ་ནི་སྭཱ་ཧཱ༔ ཞེས་བཏགས་པ་གསུམ་གྱིས་ཕུལ། སྨན་རཀ་དང་ཉེར་སྤྱོད་ཀྱིས་ཀྱང་མཆོད། བསྟོད་པ་དང་ཕྲིན་ལས་གསོལ། ཀླུ་གཏོར་དང་གཞི་བདག་གཏོར་མ་རྣམས་ཀྱང་སྐབས་དོན་ཤེས་པས་འདིར་བྱའོ།། ༈ །།གསུམ་པ་དབང་གི་ཆོ་ག་ནི། སྔར་བཤད་པའི་ཡོ་བྱད་ཀྱི་བཤམ་དང་ལྡན་པས། མཆོད་གཏོར་བྱིན་རླབས་སྤྱི་དང་མཐུན་པར་བྱས་ལ། བདག་བསྐྱེད་བཟླས་པ་དང་བཅས་པ་གོང་བཞིན་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས། མདུན་གྱི་བུམ་པ་སྭ་བྷཱ་བའི་སྔགས་ཀྱིས་སྦྱང་། སྟོང་པའི་ངང་ལས་བྷྲཱུྃ་ལས་རིན་པོ་ཆེའི་བུམ་པ་གཞལ་ཡས་ཁང་གི་ནང་དུ། པདྨ་དང་ཉི་ཟླའི་སྟེང་དུ་ཧཱུྃ་ཡིག་མཐིང་ནག་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་ལས་གསང་བདག་རྡོ་རྗེ་གཏུམ་པོ་ཞེས་སོགས་ནས། བསྐལ་པའི་མེ་ཕུང་འབར་བའི་ཀློང་ན་བཞུགས་པ་འོ། །ཞེས་པའི་བར་སྔར་བཞིན་ལས། དེའི་དཔྲལ་བར་ཨཱོྃ། མགྲིན་པར་ཨཱཿ ཐུགས་ཀར་ཧཱུྃ། ཧཱུྃ་ལས་འོད་ཟེར་འཕྲོས་པས་གསང་བདག་འཁོར་བཅས་བཛྲ་ས་མཱ་ཛཿསྤྱན་དྲངས། ཛཿཧཱུྃ་བཾ་ཧོཿ དམ་ཚིག་པ་དང་གཉིས་སུ་མེད་པར་བསམ་ཞིང་ཡུངས་དཀར་སྔགས་ཀྱིས་ཁྲོ་ཆུང་དང་མཚོན་ཆར་བསྐྱེད་པའང་ཅུང་ཟད་རེ་བླུག་སྟེ། བདག་གི་ཐུགས་ཀ་ནས་སྔགས་ཀྱི་འོད་ཟེར་གཟུངས་ཐག་ལ་འཁྲིལ་ཏེ་སོང་བ་བུམ་པའི་ལྷའི་ཐུགས་ཀར་ཕོག །དེ་ལས་འོད་ཟེར་འཕྲོས་བདེ་བར་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་མཆོད་བྱིན་རླབས་ནུས་མཐུ་འོད་ཟེར་གྱི་རྣམ་པར་བསྡུས། བུམ་ནང་དུ་ཁྲོ་ཆུང་དང་ཁྱུང་གི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་སྤྲོ་བའི་བདུད་རྩིར་འཁྱིལ་བར་བསམ་ལ། གཟུངས་ཐག་ནས་གཟུང་སྟེ་གོང་གི་སྙིང་པོ་ཅི་ནུས་སུ་བཟླ་ཞིང་། ལས་བུམ་གྱི་བུམ་ཆུ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བདུད་རྩི་ནད་གདོན་ཐམས་ཅད་སྦྱོང་བའི་ནུས་ལྡན་དུ་བསམ་ལ། གོང་གི་སྔགས་མཐར་ཨཱོྃ་ཨེ་ཧོཿཤུདྡྷེ་ཤུདྡྷེ། དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་བས། ཡཾ་ཧོཿ བཾ་ཧོཿ ལཾ་ཧོཿ རཾ་ཧོཿ ཞེས་དང་ཨེ་ཡཾ་བཾ་ལཾ་རཾ་ཧོཿཤུདྡྷེ་ཤུདྡྷེ་ཨ་ཨ་སྭཱ་ཧཱ་ནད་གདོན་སྡིག་སྒྲིབ་ཐམས་ཅད་ཤཱནྟིཾ་ཀུ་རུ་སྭཱ་ཧཱ། ཞེས་ཁྲུས་བདུན་གྱི་སྔགས་ཅི་ནུས་སུ་བཟླ་ཞིང་། ཁྲུས་བུམ་ཟུར་དུ་མེད་ན་ལྷ་བུམ་གྱི་སྔགས་ཀྱི་རྗེས་སུ་བཟླས་ནས་མཐར། བུམ་པའི་ལྷ་ལ་ཆུ་གཉིས་ཉེར་སྤྱོད་ལྔ་རོལ་མོ་སྨན་རཀ་གཏོར་མ་དང་བཅས་པ་འབུལ་ཚིག་རིགས་མཐུན་རྒྱས་བསྡུས་གང་འོས་ཀྱིས་ཕུལ། མདོར་བསྡུ་ན། ཨཱོྃ། དྲི་མེད་ཡིད་དུ་འོང་བ་ཡི། །ལྷ་རྫས་དམ་པའི་མཆོད་ཡོན་དང་། །ཞབས་བསིལ་མེ་ཏོག་སྤོས་མར་མེ། །དྲི་ཆབ་ཞལ་ཟས་རོལ་མོ་དབྱངས། །རྩ་བརྒྱད་སྟོང་སྦྱར་བདུད་རྩི་སྨན། །དུག་གསུམ་བསྒྲལ་པའི་རཀྟ་ཁྲག །བ་ལིཾ་གཏོར་མའི་ཕུང་པོ་རྣམས། །གསང་བདག་ལྷ་ཚོགས་རྣམས་ལ་འབུལ། །འགྲོ་བའི་དོན་དུ་བཞེས་སུ་གསོལ། །ཨཱོྃ་བཛྲ་པཱ་ཎི་ས་པ་རི་བཱ་ར་བཛྲ་ཨརྒྷཾ་ནས། ཤབྡ་ཨ་མྲྀཏ་རཀྟ་བ་ལིཾ་ཏ་སརྦ་པཱུ་ཛ་པྲ་ཏཱིཙྪ་སྭཱ་ཧཱ། ཞེས་པ་ཙམ་བརྗོད་ལ། བསྟོད་པ་ནི། ཧཱུྃ༔ བདུད་འདུལ་ཁྲོ་རྒྱལ་གཏུམ་པོ་རབ་ཏུ་འཇིགས༔ སྐུ་མདོག་མཐིང་ནག་ནམ་མཁའི་གློག་ལྟར་གསལ༔ ཞལ་གཅིག་ཕྱག་གཉིས་ཞབས་གཉིས་བརྐྱང་བསྐུམ་བགྲད༔ སྤྱན་གསུམ་སྡང་མིག་ཁྲོ་གཉེར་མཆེ་བ་གཙིགས༔ རལ་པ་ཁམ་ནག་ཨག་ཚོམ་སྨིན་མ་སེར༔ ཕྱག་གཡས་རྡོ་རྗེས་དྲེགས་པ་མ་ལུས་འཇོམས༔ ཕྱག་གཡོན་སྡིགས་མཛུབ་ཁྱུང་གིས་ཀླུ་རྣམས་འདུལ༔ སྦྲུལ་རིགས་རྣམ་ལྔས་སྐུ་ལ་བརྒྱན་པ་ནི༔ ཀླུ་རིགས་རྣམ་ལྔ་མ་ལུས་དབང་དུ་སྡུད༔ བ་སྤུ་ཀུན་ལས་བྱ་ཁྱུང་སྤྲུལ་པ་འགྱེད༔ བཀའ་ལས་འདའ་བྱེད་ཀླུ་རྣམས་ཟས་སུ་ཟ༔ དུར་ཁྲོད་ཆས་བརྒྱད་སྐུ་ལ་གསོལ་བ་ནི༔ ལྷ་སྲིན་སྡེ་བརྒྱད་མ་ལུས་བྲན་དུ་ཁོལ༔ ཀླུ་འདུལ་ཁྲོ་བོའི་སྐུ་ལ་ཕྱག་འཚལ་བསྟོད༔ དཔལ་ཆེན་བདུད་འདུལ་ཁྲོ་རྒྱལ་གཏུམ་པོ་ནི༔ སྙན་ནས་འབྲུག་སྒྲོག་དྲེགས་པ་ཐམས་ཅད་བརྒྱལ༔ སྤྱན་ནས་མེ་འབར་ཁམས་གསུམ་བསྲེག་པར་མཛད༔ ཤངས་ནས་རླུང་འཐོར་སྟོང་གསུམ་ཐམས་ཅད་འགེངས༔ ཞལ་ནས་སྒྲ་སྒྲོག་ཉོན་མོངས་ཐམས་ཅད་སྒྲོལ༔ ཡུན་གྱི་ལྷར་ཡང་ཁྱོད་མཆོད་བདག་གིས་སྒྲུབ༔ གདུག་པ་ཀླུ་རྣམས་བཀའ་ལས་འདའ་བྱེད་ན༔ ད་ལྟ་རྡུལ་དུ་རློག་པའི་ཕྲིན་ལས་མཛོད༔ ཅེས་རྒྱུད་ལས་བྱུང་བས་བསྟོད་ཅིང་ཕྲིན་ལས་གསོལ། འབྲུ་གསུམ་གྱིས་ནང་མཆོད་ཐིགས་པ་གཅིག་བུམ་ནང་དུ་ཕུལ་ནས་ལྷ་འོད་དུ་ཞུ་བའམ་མ་ཞུས་ཀྱང་རུང་ངོ་། །སློབ་མའི་བྱ་བ་ཁྲུས་བྱས། བགེགས་བསྐྲད། ཆོས་བཤད་ཅི་རིགས་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས། ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེ་ལ་སྒྲུབ་ཐབས་ཀྱི་བཀའ་སྲོལ་ཇི་སྙེད་ཅིག་ཡོད་པ་ལས། འདིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོ་ཉིད་ས་བདག་ཀླུ་གཉན་རྣམས་འདུལ་བའི་དོན་དུ་དཔལ་ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེ་གཏུམ་པོ་ཁྱུང་དང་བཅས་པའི་སྤྲུལ་པའི་ཆོ་འཕྲུལ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པར་སྣང་བར་མཛད་ནས། ནཱ་ག་བདུད་འདུལ་ཆེན་པོའི་རྒྱུད་ལེའུ་བཅུ་གཅིག་གི་བདག་ཉིད་ཅན་དུ་གསུངས་པ་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་དགའ་རབ་རྡོ་རྗེ་ལ་བཀའ་བབས་ཤིང་། དེ་ཉིད་ཀྱིས་རྒྱལ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྱི་གཟུགས་སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་པདྨ་འབྱུང་གནས་ལ་གཏད། དེས་རྒྱུད་དོན་དབང་དང་སྒྲུབ་ཐབས་ལས་ཚོགས་དང་བཅས་པའི་མན་ངག་ཏུ་བསྡེབས། ཕྲིན་ལས་རྣམ་པ་བཞིའི་སྒོ་ནས་འགྲོ་བའི་དོན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་མཛད་ཅིང་། ཁྱད་པར་བོད་ཡུལ་མུན་པའི་གླིང་དུ་དམ་ཆོས་ཀྱི་སྒྲོན་མས་འཕགས་ཡུལ་གྱི་བསྟན་པ་རྫོགས་ལྡན་གྱི་སྐབས་བཞིན་གསལ་བའི་རྟེན་འབྲེལ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་བསྒྲིགས་ནས། གདམས་པ་འདི་ཉིད་ཇོ་མོ་མཚོ་རྒྱལ་དང་མངའ་བདག་ཁྲི་སྲོང་ལྡེའུ་བཙན་ལ་གནང་བ་ལས་བསམ་ཡས་མི་འགྱུར་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་གཙུག་ལག་ཁང་བཞེངས་པའི་མཐུན་རྐྱེན་རྣམས་ཀྱང་འདིའི་སྒོ་ནས་ཅི་འདོད་པར་གྲུབ། རྒྱལ་པོ་ཀླུའི་མཐོང་དུག་གིས་ཟིན་པ་ཡང་ཡི་དམ་འདི་ཉིད་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཚེགས་མེད་པར་གྲོལ་བ་སོགས་བྱིན་རླབས་ཀྱི་ཚན་ཁ་ཁྱད་པར་ཅན་དེ་ཉིད་སྙིགས་མའི་གདུལ་བྱ་འདུལ་དཀའ་བ་རྣམས་ཀྱི་དོན་དུ་གཏེར་ཁ་གསུམ་དུ་སྦས་པ་ལས། གཏེར་ཁ་དང་པོ་དྭགས་ལུང་ཕྲ་མོ་བྲག་ནས་མངའ་བདག་སྲས་མོ་ལྷ་ལྕམ་པདྨ་གསལ་གྱི་ཡང་སྲིད་པདྨ་ལས་འབྲེལ་རྩལ་གྱིས་བཏོན། གཉིས་པ་རྒྱ་གར་ཕ་བོང་རུས་སྦལ་ནག་པོ་ནས་རྡོ་རྗེ་གླིང་པས་བཏོན། གསུམ་པ་ཚལ་མདོ་ཁྲ་རིང་བྲག་ནས་པདྨ་གླིང་པས་བཏོན་པ་སྟེ། གཏེར་ཁ་རིམ་པ་གསུམ་ཀ་བླ་མ་དམ་པས་བརྒྱུད་སྲོལ་སོ་སོ་ལས་གསན་ཅིང་། དེ་རྣམས་ཚིག་དོན་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་བྱིན་རླབས་ཀྱི་བཀའ་གཅིག་ཏུ་འདྲིལ་བའི་གདམས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ནང་ཚན་ནང་སྒྲུབ་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བ། བུམ་པའི་ལས་མཐའ་འམ། གཏོར་མའི་ལས་མཐའ་ཞེས་སྐབས་ཐོབ་སྦྱར་ནས་སློབ་དཔོན་གྱི་བྱ་བ་རྣམས་སྔོན་དུ་གྲུབ། སློབ་མའི་བྱ་བ་མཎྜལ་ཕུལ་ནས། གསོལ་བ་གདབ་པ་ནི། ཧོ༔ དུས་གསུམ་བླ་མ་གསང་བདག་སྐུ༔ བདག་ཅག་བདེ་བའི་ལམ་བགྲོད་ཅིང༔ གདུག་པ་ཅན་རྣམས་འདུལ་བའི་ཕྱིར༔ ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེ་གསང་བ་ཡི༔ དབང་བསྐུར་བྱིན་གྱིས་བརླབ་ཏུ་གསོལ༔ ཞེས་ལན་གསུམ་གྱིས་གསོལ་བ་བཏབ། ཚོགས་ཞིང་གསལ་འདེབས་ཀྱི་དམིགས་པ་ཕོག་ལ། བླ་མ་སངས་རྒྱས་འཁོར་དང་བཅས༔ ཀུན་ནས་བདག་ལ་དགོངས་སུ་གསོལ༔ བླ་མ་དཀོན་མཆོག་རྣམ་གསུམ་པོ༔ བྱང་ཆུབ་མ་ཐོབ་བར་དུ་ནི༔ སྐྱབས་ཀྱི་མཆོག་ཏུ་གཟུང་བར་བགྱི༔ སྔོན་ནས་བསགས་པའི་སྡིག་སྒྲིབ་བཤགས༔ འགྲོ་དོན་སངས་རྒྱས་འཐོབ་བྱ་སྙམ༔ སྨོན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་བསྐྱེད་དོ༔ སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་བྱའི་ཕྱིར༔ འཇུག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་བསྐྱེད་ཅིང༔ གསང་སྔགས་སྤྱོད་པ་རླབས་ཆེན་སྤྱད༔ དོན་དམ་སྤྲོས་བྲལ་བྱང་ཆུབ་སེམས༔ རང་བྱུང་མཐའ་བྲལ་སྟོང་གསལ་བསྒོམ༔ ཞེས་པས་སྐྱབས་སེམས་དང་། སྡོམ་པ་ཡི་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང༔ དགེ་བའི་ཆོས་ནི་སྡུད་པ་དང༔ སེམས་ཅན་དོན་བྱེད་ཚུལ་ཁྲིམས་གསུམ༔ ནམ་ཡང་བདག་གིས་མི་སྤང་ངོ༔ རྡོ་རྗེ་དྲིལ་བུའི་ཕྱག་རྒྱ་ཡང༔ ཡང་དག་ཉིད་དུ་གཟུང་བར་བགྱི༔ ཉིན་རེ་བཞིན་དུ་དུས་དྲུག་ཏུ༔ སྦྱིན་པ་རྣམ་བཞི་རྟག་ཏུ་སྦྱིན༔ ཕྱི་ནང་གསང་བའི་ཐེག་གསུམ་གྱི༔ དམ་ཆོས་མ་ལུས་ཡོངས་སུ་གཟུང༔ སྡོམ་པ་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པས༔ མཆོད་པའི་ལས་ཀྱང་ཅི་ནུས་བགྱིད༔ བདག་གིས་སྡོམ་པ་མ་ལུས་གཟུང༔ ཞེས་སྡོམ་གཟུང་བྱ། དབང་དངོས་ལ་འགལ་རྐྱེན་ཞི་བར་བྱེད་པ་དང་། མཐུན་རྐྱེན་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པའི་དབང་ངོ་། །དང་པོ་ནི། སློབ་དཔོན་གྱི་ཐུགས་ཀ་ནས་འོད་ཟེར་འཕྲོས་པས་བཅོམ་ལྡན་འདས་གསང་བའི་བདག་པོ་ལ་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚོགས་ཀྱིས་བསྐོར་བ་མདུན་གྱི་ནམ་མཁར་སྤྱན་དྲངས། མཆོད་ཅིང་བསྟོད་ནས། ཇི་ལྟར་སྔོན་ཚེ་བདེ་གཤེགས་ཕོ་བྲང་དུ། །གདུག་པ་འདུལ་ཕྱིར་རྡོ་རྗེ་ཅན་གྱིས་ནི། །རྗེས་མཐུན་ཕྲིན་ལས་ཁྱད་པར་གང་བསྒོས་པ། །དམ་བཅས་ཕྲིན་ལས་དེ་ནི་གྲུབ་པར་མཛོད། །དེ་སླད་བགེགས་དང་ལོག་འདྲེན་ཚར་བཅད་ནས། །འགྲོ་བ་ཉམ་ཐག་འདི་ནི་གཟུང་བའི་ཕྱིར། །སྡུག་བསྔལ་ངེས་གསལ་བདེ་མཆོག་ལ་སྦྱོར་བའི། ཁྲོ་རྒྱལ་ཁྱོད་ཀྱིས་དེང་འདིར་བྱིན་རློབས་མཛོད། །ཅེས་ཕྲིན་ལས་གསོལ། བསྒྲུབ་བྱའི་གླུད་ཆངས་བུ་མཐེབ་ཀྱུ་དང་བཅས་པའི་གཏོར་མ་བཤམས་པ། བསང་སྦྱང་བྱིན་གྱིས་བརླབ། བསྒྲུབ་བྱ་ལ་གནོད་པའི་འབྱུང་པོ་གདོན་བགེགས་ཀྱི་ཚོགས་ཐམས་ཅད་ཨཱ་ཀརྵཱ་ཡ་ཛཿཞེས་བཀུག་ལ། ན་མཿསརྦ་ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་ཨ་བ་ལོ་ཀི་ཏེ་ཨཱོྃ་སམྦྷ་ར་སམྦྷ་ར་ཧཱུྃ། ལན་བདུན་གྱིས་བསྔོས། བདེན་པའི་སྟོབས་བརྗོད་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས། བསྒྲུབ་བྱ་ལ་གནོད་ཅིང་འཚེ་བའི་འབྱུང་པོ་གདུག་པ་ཅན་འཁོར་དང་བཅས་པ་ཐམས་ཅད་མགུ་ཞིང་ཚིམས་པར་གྱིས་ལ། གནོད་ཅིང་འཚེ་བའི་བསམ་སྦྱོར་སྤངས་ནས་འགལ་རྐྱེན་ཐམས་ཅད་ཞི་བ་དང་། མཐུན་རྐྱེན་ཡིད་བཞིན་དུ་འགྲུབ་པའི་སྡོང་གྲོགས་མཛོད་ཅིག །གང་དག་མི་ཉན་པ་དེ་རྣམས་ཡེ་ཤེས་རྡོ་རྗེ་མེའི་ཆར་ཆེན་པོ་འབེབ་པས་འཇོམས་པར་གདོན་མི་ཟ་འོ། །ཞེས་དྲག་སྔགས་ཡུངས་ཐུན་སརྫའི་བདུག་པ་རོལ་མོ་དང་བཅས་པས་ཁྲོ་བོའི་སྤྲིན་སྤྲོས་ཏེ་བགེགས་བསལ། བསྡུ་ན་ཁྲོ་བོ་སྤྱན་འདྲེན་སོགས་མ་བྱས་ཀྱང་ཆོག་གོ །དེ་ནས་ཁྲུས་བུམ་གྱི་ཆུ་རྒྱུན་ཁྱུང་དང་ཁྲོ་ཆུང་གི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་འཕྲོ་བས་ཁྲུས་བྱས་པས་ནད་གདོན་སྡིག་སྒྲིབ་ཐམས་ཅད་བཤང་གཅིའི་ལམ་དང་། བ་སྤུའི་ཁུང་བུ་ནས་རྣག་ཁྲག་དང་སྲོག་ཆགས་དང་དུད་ཁུའི་རྣམ་པ་ལྟར་ཐོན་ནས་དག་ཅིང་གཙང་བར་བསམ་ལ། ཇི་ལྟར་བལྟམས་པ་ཙམ་གྱིས་ནི། །ལྷ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་ཁྲུས་གསོལ་ལྟར། །ལྷ་ཡི་ཆུ་ནི་དག་པ་ཡིས། །དེ་བཞིན་བདག་གིས་ཁྲུས་བགྱི་འོ། །ཞེས་སོགས་ཚིགས་སུ་གཅད་པ་ཅི་རིགས་པའི་མཐར། རྩ་སྔགས་ལ་ཁྲུས་བདུན་གྱི་སྔགས་སྦྱར་བས་བཀྲུ་ཞིང་། མཐར་ཁྲུས་ཆུ་ཉུང་ཟད་ཅིག་ཁར་གཟུང་། སླར་ཡང་ལྷ་ཚོགས་རྣམས་ཀྱི་ཐུགས་ཀ་ནས་ཁྱུང་དང་ཁྲོ་ཆུང་མཚོན་ཆའི་ཆར་འབེབ་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་སྤྲོས། བསྒྲུབ་བྱའི་བ་སྤུའི་ཁུང་བུ་ནས་ཞུགས་ནད་གདོན་ཐམས་ཅད་སྦུར་མ་རླུང་གིས་དེད་པ་བཞིན་སྦྱངས་པར་བསམ་ལ། རྩ་སྔགས་ལ་ཁྲུས་བདུན་གྱི་འཕྱོང་བཏགས་པ་བཟླ་ཞིང་། རྨ་བྱའི་སྒྲོ་ཆུན་རྡོ་རྗེ་དང་བཅས་པས་སྤྱི་བོ་ནས་རིམ་བཞིན་བྱབས་པས་དག་ཅིང་གཙང་བར་བསམ་ལ་ཁར་བཟུང་བའི་ཁྲུས་ཁུ་ཕྱིར་དོར། བསྲུང་བའི་ཕྱིར་རྩ་སྔགས་ལ་རཀྵ་བཏགས་པ་བཟླ་ཞིང་གནས་གསུམ་དུ་རྡོ་རྗེས་རྒྱས་བཏབ། ལུས་རྡོ་རྗེའི་གོ་ཆས་བཅིངས་ཏེ་ཅིས་ཀྱང་མི་ཤིགས་པར་བསམ། འཁོར་ལོ་དང་སྲུང་སྐུད་ལ་སོགས་པས་ཀྱང་བསྲུང་བར་བྱའོ། །གཉིས་པ་ནི། མཐུན་རྐྱེན་བྱིན་རླབས་ཞུ་བའི་དོན་དུ། ཨེ་མ་བླ་མ་གསང་བའི་བདག༔ གསེར་འགྱུར་རྩི་ཡི་རྣམ་པ་ལྟར༔ ཉོན་མོངས་མ་སྤང་ལྷར་དག་པའི༔ གསང་བདག་དབང་བསྐུར་བསྩལ་དུ་གསོལ༔ ཞེས་ལན་གསུམ་གསོལ་བ་བཏབ་ནས་སློབ་དཔོན་ལ་གུས་འདུད་དུང་བ་བྱས་པས། སློབ་དཔོན་གྱི་ཐུགས་ཀ་ནས་འོད་ཟེར་འཕྲོས་ཁྱེད་རང་ལ་ཕོག་རྣམ་སྨིན་གདོས་བཅས་ཀྱི་ཕུང་པོས་མཚོན་མ་དག་པའི་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་སྦྱངས་པར་བསམ་ཞིང་། ཨཱོྃ་སྭ་བྷཱ་ཝ་སོགས་ཀྱིས་སྟོང་པའི་ངང་ལས་པདྨ་དང་ཉི་ཟླའི་སྟེང་དུ་ཁྱེད་རང་གི་སེམས་ཉིད་ཧཱུྃ་མཐིང་ནག་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་ལས། གསང་བདག་རྡོ་རྗེ་གཏུམ་པོ་མཐིང་ནག་སོགས་ནས། བསྐལ་པའི་མེ་ཕུང་འབར་བའི་ཀློང་ན་བཞུགས་པ་ཞེས་པའི་བར་གྱིས་གསལ་བཏབ། གནས་གསུམ་བྱིན་གྱིས་བརླབ། ཐུགས་ཀའི་ཧཱུྃ་ལས་འོད་ཟེར་འཕྲོས་པས་མདུན་བསྐྱེད་ཀྱི་ཐུགས་ཀ་དང་ལྕང་ལོ་ཅན་གྱི་གནས་ནས་གསང་བའི་བདག་པོ་ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེའི་ལྷ་ཚོགས་འཁོར་དང་བཅས་པ་ཐམས་ཅད། ཁ་ཆར་བུ་ཡུག་འཚུབས་པ་བཞིན་བྱོན་ནས་ཁྱེད་རང་རྣམས་ལ་སིབ་སིབ་ཐིམ་པའི་མོས་པ་མཛོད། ཅེས་སྙིང་པོའི་མཐར་ཨཱ་བེ་ཤ་ཡ་ཨ་ཨཱཿཞེས་བཏགས་པ་བཟླ་ཞིང་སྤོས་རོལ་བྱ། དེ་ཉིད་བརྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བུམ་པ་སྤྱི་བོར་བཞག་ལ། ཧཱུྃ༔ མ་རིག་ཉོན་མོངས་དག་བྱའི་ཕྱིར༔ བཀྲ་ཤིས་བུམ་པ་གཞལ་ཡས་ཁང༔ གསང་བདག་ཡི་དམ་ལྷ་ཡི་མཆོག༔ ད་ལྟ་ཁྱོད་ལ་དབང་བསྐུར་བས༔ ཉོན་མོངས་རྣམ་དག་ཡེ་ཤེས་སྐུ༔ སྣང་ལ་རང་བཞིན་མ་གྲུབ་པ༔ གསང་བདག་སྐུ་རུ་ཁྱོད་གྱུར་ནས༔ གདུག་པ་ཅན་རྣམས་ཐུལ་བར་ཤོག༔ ཨཱོྃ་བཛྲ་པཱ་ཎི་ཨ་བྷི་ཥིཉྩ་ཨཱོྃ༔ ཞེས་དབང་བསྐུར་པས་སྐུའི་དབང་ཐོབ། ལུས་ཀྱི་ནད་གདོན་སྡིག་སྒྲིབ་སྦྱངས། ལུས་ལྷ་སྒོམ་པ་ལ་དབང་། གསང་བའི་བདག་པོའི་སྐུ་དང་དབྱེར་མེད་དུ་གྱུར་པར་མོས། དེ་ནས་སློབ་དཔོན་དང་མདུན་བསྐྱེད་ཁྱེད་རང་བཅས་པའི་ཐུགས་ཀར་ཉི་མ་ལ་གནས་པའི་ཧཱུྃ་མཐིང་ནག་རེ་རེ། མདུན་བསྐྱེད་ཀྱི་ཧཱུྃ་ལ་སྔགས་ཀྱི་ཕྲེང་བས་བསྐོར་བ་གསལ་བཏབ། སློབ་དཔོན་ལ་གུས་འདུད་བྱས་པས་སློབ་དཔོན་གྱི་ཐུགས་ཀ་ནས་འོད་ཟེར་འཕྲོས། མདུན་བསྐྱེད་ཀྱི་ཐུགས་རྒྱུད་བསྐུལ་ཐུགས་ཀའི་སྔགས་ཕྲེང་ལས་སྔགས་ཕྲེང་གཉིས་པ་ཞིག་མཆེད་ཞལ་ནས་ཐོན། ཁྱེད་རང་གི་ཞལ་དུ་ཞུགས་སྙིང་གའི་ཧཱུྃ་གི་མཐར་འཁོད་པར་མོས་ནས་སྔགས་ཀྱི་རྗེས་ཟློས་ལན་གསུམ་བྱ། ཡང་སློབ་དཔོན་གྱི་ཐུགས་ཀའི་འོད་ཟེར་གྱིས་མདུན་བསྐྱེད་དང་སངས་རྒྱས་བྱང་སེམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐུགས་ཀ་ནས་སོ་སོའི་གསུང་རིག་སྔགས་ཐམས་ཅད་གསང་བའི་བདག་པོའི་སྔགས་ཀྱི་ཡིག་འབྲུའི་རྣམ་པར་བྱོན། ཁྱེད་རང་གི་སྙིང་གའི་སྔགས་འཁོར་ལ་ཐིམ་པར་མོས་ནས། སྔགས་མཐར་ཝཱ་ཀ་ཨ་དྷི་ཏིཥྛ་ཨཱ༔ ཞེས་བཟླ། དེས་གསུང་གི་དབང་ཐོབ། ངག་གི་ནད་གདོན་སྡིག་སྒྲིབ་སྦྱངས། ངག་སྔགས་བཟླ་བ་ལ་དབང་། གསང་བའི་བདག་པོའི་གསུང་དང་དབྱེར་མེད་དུ་གྱུར་པར་མོས། དེ་ནས་ཡང་སློབ་དཔོན་ལ་མོས་གུས་བྱས་པས། སློབ་དཔོན་གྱི་ཐུགས་ཀའི་འོད་ཟེར་གྱིས་མདུན་བསྐྱེད་དང་ཕྱོགས་བཅུའི་སངས་རྒྱས་བྱང་སེམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐུགས་ཀ་ནས་ཐུགས་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཕྱག་མཚན་གྱི་རྣམ་པར་སྤྱན་དྲངས། སྙིང་གའི་ཧཱུྃ་ལ་ཐིམ་པར་མོས་སུ་བཅུག་ནས་རོལ་མོ་དང་བཅས་པས་སྔགས་མཐར་ཙིཏྟ་ཨ་དྷི་ཏིཥྛ་ཧཱུྃ༔ ཞེས་བརྗོད། དེས་ཐུགས་ཀྱི་དབང་ཐོབ། ཡིད་ཀྱི་ནད་གདོན་སྡིག་སྒྲིབ་དག །ཡིད་ཆོས་ཉིད་སྒོམ་པ་ལ་དབང་། གསང་བའི་བདག་པོའི་ཐུགས་དང་དབྱེར་མེད་དུ་གྱུར་པར་བསམ་མོ། །རྒྱས་པར་བྱེད་ན་འོག་ཏུ་བཤད་པའི་གཏོར་དབང་སྐབས་འདིར་སྦྱར་ནས་ཡོན་ཏན་ཕྲིན་ལས་ཀྱི་བྱིན་རླབས་སུ་ཐ་སྙད་སྦྱར་ན་ཡང་དོན་ལ་གནས་ཤིང་། གང་ལྟར་ན་ཡང་། མཐར་སློབ་མ་གསང་བདག་གི་ངོ་བོར་གྱུར་པ་དེ་ལ་མངའ་གསོལ་གྱི་མཆོད་བསྟོད་དང་། བརྟན་བཞུགས་བཀྲ་ཤིས་བརྗོད་པ་རྣམས་བྱའོ། །རྗེས་དམ་ཚིག་ཁས་བླང་བ་དང་། མཎྜལ་སོགས་སློབ་མའི་བྱ་བ་དང་། མདུན་བསྐྱེད་ཀྱི་རྗེས་ཆོག་རྣམས་སྤྱི་དང་འདྲའོ།། །། ༄། ནང་སྒྲུབ་ཀྱི་ལས་མཐའ་གཏོར་དབང་ཟུར་དུ་བསྐུར་ན། སྟེགས་བུ་ལ་མཎྜལ་གོང་ལྟར་བྲིས་པའམ་ཚོམ་བུ་ལྔ་བཀོད་པས་ཀྱང་རུང་། དེར་མཉྫིལ་དཔལ་གཏོར་སྐུ་རྟེན་དང་དར་མཐིང་གི་གདུགས་ཅན་བཀོད། དེའི་མཐའ་དམའ་བའི་སར་མགྲོན་བཞིའི་གཏོར་མ་དང་། སྨན་རཀ་མཆོད་པ་དང་བཅས་པ་སོགས་ཉེར་མཁོའི་ཡོ་བྱད་རྣམས་ཚོགས་པར་བྱས། སྐྱབས་སེམས་ནས་གཟུང་བདག་བསྐྱེད་བཟླས་པའི་བར་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས། སྲི་ཞུའི་ཡུལ་སོགས་མགྲོན་བཞི་ལ་བཤམས་པའི་གཏོར་མ་རྣམས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པས་སོ་སོར་མཆོད་པའི་མཐར། གཏོར་མ་བཞི་པ་ལན་ཆགས་ཀྱི་མགྲོན་གྱིས་མཚོན་ཏེ་གནོད་བྱེད་ལ་བསྔོས་ནས་ཕྱིར་བསྐྲད། དབང་གཏོར་སྭ་བྷཱ་ཝའི་སྔགས་ཀྱིས་སྦྱང་། སྟོང་པའི་ངང་ལས་གཏོར་སྣོད་བྷྲཱུྃ་ལས་གཞལ་ཡས་ཁང་གི་ནང་དུ་གཏོར་མའི་ངོ་བོ་པདྨ་ཉི་ཟླའི་སྟེང་དུ་ཧཱུྃ་ཡིག་མཐིང་ནག་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་ལས་གསང་བདག་རྡོ་རྗེ་གཏུམ་པོ་ཞེས་སོགས་ནས། དམ་ཚིག་པ་དང་གཉིས་སུ་མེད་པར་བསམ་པའི་བར་བུམ་ཆོག་ཏུ་བཤད་པ་བཞིན་ལ། བདག་མདུན་གྱི་ཐུགས་ཀར་ཉི་མ་ལ་གནས་པའི་རྡོ་རྗེའི་ལྟེ་བར་ཧཱུྃ་ཡིག་སྔོན་པོ་སྔགས་ཀྱི་ཕྲེང་བས་གཡས་སུ་བསྐོར་བ། བདག་གི་ཐུགས་ཀ་ནས་སྔགས་ཀྱི་འོད་ཟེར་སྤྲོས། གཏོར་མའི་ལྷའི་ཐུགས་རྒྱུད་བསྐུལ། དེའི་ཐུགས་ཀ་ནས་འོད་ཟེར་འཕྲོས་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་མཆོད་ཕྲིན་ལས་བཞིའི་སྒོ་ནས་འགྲོ་བའི་དོན་བྱས། འོད་ཟེར་ཚུར་འདུས་གཏོར་མའི་ལྷའི་ཐུགས་ཀར་ཐིམ་པར་བསམ་ནས། ཨཱོྃ་བཛྲ་ཙཎྜ་མ་ཧཱ་རོ་ཥ་ཎ་ཧཱུྃ་ཕཊ༔ ག་རུ་ཌཿཙ་ལེ་ཙ་ལེ་ཧཱུྃ་ཕཊ༔ ཅེས་ཅི་ནུས་སུ་བཟླས་ནས། གཏོར་མའི་ལྷ་ལ་ཆུ་གཉིས་སྨན་རཀ་གཏོར་མ་བཅས་པས་མཆོད་ཅིང་བསྟོད་པ་བུམ་ཆོག་སྐབས་ལྟར་བྱའོ། །མགྲོན་བཞིའི་གཏོར་འབུལ་འདིར་བྱས་ན་འཇུག་པ་བདེ་བར་མངོན་ཡང་རྩ་བའི་ས་ཁོངས་བཞིན་གོང་དུ་སྨྲོས་པའོ། །སློབ་མའི་བྱ་བ་ནི། མཎྜལ་གསོལ་བཏབ་ཚོགས་གསོག་སྡོམ་གཟུང་གི་རྗེས་སུ་སློབ་མ་ལྷར་བསྐྱེད་ཡེ་ཤེས་པ་སྤྱན་དྲངས་ནས་བསྟིམས་པའི་མཐར། གཏོར་མ་འདི་ཉིད་བཅོམ་ལྡན་འདས་གསང་བའི་བདག་པོ་ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེ་དངོས་སུ་མོས་པ་ལ། མོས་གུས་དུང་བ་བྱས་པས་ཁྱེད་རང་རྣམས་ཀྱི་སྤྱི་བོར་བྱོན། འགལ་རྐྱེན་བར་ཆད་ཐམས་ཅད་བསལ། མཐུན་རྐྱེན་ཐམས་ཅད་ཡིད་བཞིན་དུ་བསྩལ་ནས་རྒྱུད་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་ཡིན་སྙམ་པ་གྱིས་ཞེས་བརྡ་སྦྱར་ཏེ་གཏོར་མ་སྤྱི་བོར་བཞག་ལ། ཧཱུྃ༔ དུས་གསུམ་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི༔ སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱིས་བྱིན་བརླབ་ཅིང༔ དངོས་གྲུབ་རྣམ་གཉིས་འབྱུང་འགྱུར་བའི༔ གཏོར་མའི་དབང་བསྐུར་སྦྱིན་པར་བྱ༔ ཞེས་དང་བཀའ་བསྒོ་སྔགས་རྣམས་དྲག་ཏུ་བརྗོད་པའི་མཐར་གཏོར་མའི་ལྷ་འོད་དུ་ཞུ་ཁྱེད་རང་རྣམས་ལ་ཐིམ་པས་གསང་བདག་དངོས་སུ་གྱུར་ཅིང་གཏོར་ཟན་དུམ་གཅིག་འཆི་མེད་ཀྱི་བདུད་རྩིར་མོས་པ་ཟར་འཇུག །དགོས་དོན་དང་འབྲེལ་ན་སྲུང་བའི་དོན་དུ་འཇོག་པའང་བཤད། སློབ་མ་དང་ཆོ་གའི་རྗེས་ཆོག་རྣམས་ཀྱང་སྔ་མ་བཞིན་ཤེས་པར་བྱའོ། །རྒྱལ་ཀུན་རྣམ་འ༵གྱུར་ཟག་མེ༵ད་ཐུགས། །ཡེ་ཤེས་རྡོ༵་རྗེ༵འི་རང་གཟུགས་ལྷར། །ཡོངས་ཤར་དྲེགས་འདུལ་ནང་སྒྲུབ་ཀྱི། །ལས་ཚོགས་སྙིང་པོའི་བཅུད་དུ་དྲིལ། །གསང་བདག་དྲེགས་འདུལ་ནང་སྒྲུབ་དང་རྗེས་འབྲེལ་བུམ་པ་དང་གཏོར་མ་ལ་བརྟེན་པའི་ལས་ཚོགས་དབང་བསྐུར་གྱི་ཆོ་ག་སྙིང་པོར་དྲིལ་ཏེ་བརྗོད་པའི་ལེའུ་ཚན་ནོ།། །།\nRetrieved from "https://rtz.tsadra.org/index.php?title=Terdzo-OM-025&oldid=116977"\nThis page was last edited on 30 December 2017, at 06:38.


མི་སྔའི་ཡིག་ཚགས་ཀྱི་གཞི་གྲངས་ཁུངས་བཟོ་བཅོས་བྱེད། ཡིག་དུམ་བསྒརའཛུད་བྱས་པའི་ནང་དོན་ཡང་དག་པའི་སྒོ་ནས་མངོན་དགོས་ན་ ཚབ་བརྗེར་སྤྱོད་པའིགཞི་གྲངས་མཛོད་ནང་ངེས་པར་དུ་གཅིག་མཚུངས་ཀྱི་ཡིག་དུམ་མིང་ཚུད་ཡོད་དགོས།\nཚལ་ཐོ་:[རྩོམ་སྒྲིག་] - [གཞི་གྲངས་མཛོད་བརྗེས་པ་...]\nདཔེར་ན་ གལ་ཏེ་རྣམ་གཞག་འཕྲིན་ཡིག་ན་གི་གནས་ཡུལ་ཡིག་དུམ་ནི་གནས་ཡུལ་གཞི་གྲངས་མཛོད་ནང་ནས་བསྒརའཛུད་བྱས་པ་ཞིག་ ཡིན་ན་དེ་མིན་གྱི་གནས་ཡུལ་གཞི་གྲངས་མཛོད་དེ་གཞི་གྲངས་མཛོད་དེར་ཚབ་བརྗེར་བེད་སྤྱད་ཆོག་པ་ཡིན་ལ་ མ་གཅིག་པའི་གནས་ཡུལ་བསྒརའཛུད་བྱས་ཆོག\nLists the databases that are registered in LibreOffice.\nReplaces the current data source with the data source that you selected in the Available Databases list.\nChoose Edit - Exchange Database.\nThis page is: /text/swriter/01/04180400.xhp\nTitle is: གཞི་གྲངས་མཛོད་བཟོ་བཅོས།


གསར་དུ་རྙེད་པའི་ཝ་ཁན་ས་ཆའི་བོད་ཀྱི་རྡོ་བརྐོས་ཡིག་རྙིང་དང་རི་མོའི་སྐོར་གླེང་བ། ཤ་བོ་མཁའ་བྱམས་ཀྱིས་བསྒྱུར། – བཙན་པོ་དྲ་བ།\nལྗང·མོ་ཁཱི་（John Mock）ནས་བརྩམས། ཤ་བོ་མཁའ་བྱམས་ཀྱིས་བསྒྱུར།\nསྤྱི་ལོ་1906ལོའི་ཟླ་5་བར། ཨོ་རོ·སི་ཏིན་ （Aurel Stein）ལི་ཡུལ་དུ་འགྲོ་བའི་ལམ་ཞོར་ད་ལྟའི་ཨ་ཧྥུ་ཀ་ནི་སི་ཐན་（Afghanistan）གྱི་སའི་ཆར་གཏོགས་པའི་ཝ་ཁན་（Wakhan）བརྒྱུད་ཅིང་། བྷི་རོ་རྒོ་ཉག་ག་（Broghil Pass）ནས་ནང་དུ་འཛུལ་ཞིང་།གཙང་འགྲམ་དེད་ནས་ཕ་མེར（Pamir）།མཐར་ཝ་ཁི་ཇིར་ཉག་ག་（Wakhjir Pass）ནས་ཕར་ཐོན།སྐབས་དེར་མཐོ་ས་ཐམས་ཅད་ཁ་བས་གཡོགས་ཤིང་ [Stein 1912,p. 72] ། ལོ་དེའི་ཟླ་5་བའི་ཚེས་21ཉིན་གྱི་ཞོགས་པར་ཝ་ཁན་གཙང་བོའི་ལྷོ་འགྲམ་གྱི་ཁོ་ཁུའུ་ཐི（Korkut）གྲོང་ཚོའི་སྒང་གི་ཁན་སིར（Kansir）བཙན་རྫོང་ལ་མཇལ་རྗེས་ཕྱི་དྲོ་ཞག་སྡོད་བྱེད་ས་སཱ་ཧ་རྡི་（Sarhad）རུ་ལོག། ཉིན་གཉིས་པའི་ཞོགས་པར་ཕ་མེར་ཕྱོགས་སུ་ཆས་（པར་དང་པོར་གཟིགས）།\nསི་ཏན་གྱི་ཝ་ཁན་ས་ཆའི་ལོ་རྒྱུས་རྒྱུ་ཆ་ “འབྱུང་ཁུངས་ཉག་གཅིག་པོ་ནི་”ཆ་ཝ་ནེ་(Édouard Chavannes)ཡི་ཐང་ཡིག་ཧྥ་རན་སིའི་སྐད་འགྱུར་མ་ཡིན་ལ།[Stein 1922,p.133;Chavannes 1903/2006a]དེང་གི་ཡོན་ཏན་པས་དུས་རབས་བདུན་པ་ནས་དགུ་པའི་ཝ་ཁན་དང་ཕ་མེར་ས་ཁུལ་གྱི་ལོ་རྒྱུས་སྐོར་ལ་སྔར་ལས་གྲུབ་འབྲས་ཆེན་པོ་བླངས་ཡོད་པ་ནི།རྒྱའི་ཡིག་ཚང་གཞན་དག་དང་།ཏུན་ཧོང་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་རབས་ལོ་ཚིགས་གནད་བསྡུས།བཙན་པོའི་རབས།ཐུར་ཁུའི་རྡོ་བརྐོས།དེ་བཞིན་ཨ་རབ་ཀྱི་ཡིག་ཚང་སོགས་དང་ཡང་ཕན་ཚུན་ཞིབ་བསྡུར་གྱིས་ཐང་ཡིག་གི་ནང་དོན་ལ་བསྐྱར་དཔྱད་གནང་ཡོད།\nསི་ཏིན་གྱིས་ཝ་ཁན་ལ་དོ་སྣང་བྱ་དོན་གཙོ་བོ་ནི་སྤྱི་ལོ་747ལོར་ཐང་གི་དམག་དཔོན་ཀོ་ཞན་ཀྲི་ (高仙芝) ཡིས་སྐྱ་དམག་དང་རྐང་དམག་ཁྲི་གཅིག་ཁྲིད་ནས་ཕ་མེར་མཐོ་སྒང་བརྒྱུད་མཐར་དེང་གི་བྷི་རོ་རྒོ་སཱ་ཧ་རྡི་དང་ཉེ་བའི་ལན་ཡོན་འགག་རྫོང་（连云堡）ནས་བོད་དམག་ཕམ་པར་བཏང་བའི་གཡུལ་འཁྲུག་དེ་ཡིན་ལ།ཐང་དམག་ཕ་མེར་ས་ཆར་དྲངས་པའི་དམིགས་ཡུལ་གཙོ་བོ་ནི་ཨེ་ཤེ་ཡ་དཀྱིལ་མ་ཆེ་བའི་ཚོང་ལམ་འཛིན་རྒྱུ་དང་ [Stein 1922, p. 114]། འཁྲུག་པ་འདི་ཕ་མེར་ཚོང་ལམ་དབང་འཛིན་ཐད་ཐང་བོད་བར་གྱི་འཁྲུག་པ་ཆེས་ཛ་དྲག་པོར་བགྲངས།\nཐང་གིས་དེ་སྔ་ནས་ཨེ་ཤ་ཡ་དཀྱིལ་མའི་སྒེར་ཚུགས་རྒྱལ་ཕྲན་ཝ་ཁན་（བོད་ཡིག་ཡིག་རྙིང་དུ་གོག་ཞེས་རྩོམ་པ་པོས་ 2013ལོའི་རྩོམ་དུ་བྲིས་འདུག བསྒྱུར་བ་བོས་བསྣན།）དང་།བྲུ་ཤ་(Balur/Palola)།ཆིས་ཐྲི་རོ(Chitral)།ཀ་སྨིར་སོགས་ལ་ཕྱི་འབྲེལ་ཚུགས་པས་རྒྱལ་ཕྲན་ཁག་གིས་ཐང་ལ་སྐྱེས་འབུལ་བའི་ཕོ་ཉ་ཡང་མངགས་ཡོད་ལ།ཐང་གིས་ཀྱང་རྒྱལ་ཕྲན་ཁག་དང་ཚོང་ལས།ཕོ་ཉ་སྐྱེལ་གཏོང་།དབང་འཛིན་རྒྱལ་བོར་མཚན་གནས་ཀྱང་བསྩལ་ཡོད་མོད།བོད་ཡང་སྐབས་འདིར་བསྟུད་མར་བྲུ་ཤ་དང་ཝ་ཁན་ས་ཆར་སླེབས་ཡོད།སྤྱི་ལོ་722ལོར་བོད་ཀྱིས་བྲུ་ཤ་ཆུང་བ་བདག་འཛིན་བྱས་པ་དང་ཐང་དམག་མ་མཉེས་པར་བོད་ལ་གྱོད་སློང་གིས་ལོ་དེར་བོད་དམག་ཕམ་པར་བརྒྱབ་[Beckwith1987, p. 95]མོད།བོད་དམག་ཐག་རིང་དུ་ཕྱིར་འཐེན་མ་གནང་བར་སྤྱི་ལོ་730ལོར་ཝ་ཁན་གྱི་རྒྱལ་བོ་ཐང་གི་ས་ཁུལ་དུ་ཡུལ་བྱོལ་འགྲོ་དགོས་པར་གྱུར་ནས་ཐང་ལ་དཔུང་རོགས་ཞུས་ནས་བོད་ལ་རྒོལ་ལན་སྤྲོད་པའི་སྐྱབས་བཅོལ་གནང་ཡོད [Beckwith 1987, p. 111]།སྤྱི་ལོ་737ལོར་བོད་ཀྱིས་བྲུ་ཤ་ཆུང་བའི་རྒྱལ་བོ་འཛིན་བཟུང་གིས་ཕ་མེར་ས་ཁུལ་ཡོངས་ལ་དབང་སྒྱུར་གནང་བས།ས་འདིའི་བརྒྱུད་ནས་ཐང་ལ་སྐྱེས་ཕུལ་བའི་ཕོ་ཉ་ཡང་ཆད [Beckwith 1987, p. 116]།\nབྲུ་ཤའི་རྒྱལ་བོ་ཕ་ལོ་ལ་ཞིས་སི་ (Palola Shahis) ནི་ནང་བའི་སྤྱིན་བདག་ཕྱུག་པོ་ཞིག་ཡིན་པས།ཁོང་གིས་སྦྱིན་བདག་མཛད་པའི་ལི་སྐུ་ཙམ་མ་ཟད། བཤུ་འབྲི་དང་ཉར་ཚགས་མཛད་པའི་ནང་བའི་གསུང་རབ་ལ་སྒེའོ་སྒེ་ཐི（Gilgit）འི་ལག་བྲིས་མ་ཞེས་མིང་དུ་གྲགས་ལ།སྐབས་དེའི་“ནང་བའི་དཔལ་ཡོན་དར་བའི་གཟི་བྱིན་” [von Hinüber 2003, p. 35] གྱིས་སྒེའོ་སྒེ་ཐིའི་སར་ཡིག་རྙིང་བརྐོས་མ་དང་ནང་བའི་བྲག་རིས་མང་པོ་ད་ལྟ་ཡང་ལྷག་ཡོད།སྐབས་དེའི་ལི་སྐུར་སྟོན་པའི་སྣང་བརྙན་གཙོ་བྱས་པ་ཕུད།རྒྱལ་བོ་ཕ་ལོ་ལ་ཞིས་སི་དང་བཙུན་མོ།བློན་པོ།དེ་བཞིན་སྦྱིན་བདག་གི་མཚན་ཡང་འཁོད་ཡོད་ལ།དུས་ཚོད་གཏན་འཁེལ་ཐུབ་པའི་མི་སྣ་དག་ད་ལྟ་ངོས་འཛིན་གསལ་བོ་བྱུང་ཡོད (པར་གཉིས་པར་གཟིགས)།\nཕ་ལོ་ལ་ཞིས་སི་ཡི་རྒྱལ་རབས་སྐོར་“གནའ་བོའི་རྒྱ་གར་གྱི་ལོ་རྒྱུས་སུ་མི་གསལ་”[von Hinüber 2003, p. 36] མོད།ཐང་གི་ཕོ་བྲང་ལ་མཚོན་ན་བྲུ་ཤའི་རིག་གནས་དང་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་གལ་ཆེ་བ་ནི།འཐབ་ཇུས་སྟེང་ནས་“ཐང་གི་ནུབ་སྒོ་”བཞག་པས་ཀྱང་ཤེས་ཐུབ་ལ།སྤྱི་ལོ་740ལོར་བོད་བཙན་པོའི་སྲས་མོ་བྲུ་ཤ་ཆུང་བའི་རྒྱལ་བོར་མནའ་མར་བྱིན་པ་དང་།ཐང་གི་མཐའ་སྲུང་བའི་ནུབ་ཁུལ་ས་ཆ་བོད་ལ་ཤོར་བའི་འཇིགས་སྣང་གི་ཉེན་ཁར་ངོས་ཟིན་བྱུང་སྟེ་ཁྲི་དམག་གཅིག་གིས་བྲུ་ཤ་ཆུང་བ་ཕྱིར་བསྡུ་བྱས།\nདམག་དཔོན་ཀོ་ཞན་ཀྲི་ཡི་སྣེ་ཁྲིད་པའི་གཡུལ་འཁྲུག་འདིའི་གནས་ཚུལ་ཁོང་གི་རྣམ་ཐར་དུ་འཁོད་ཡོད་ལ།སྐབས་དེའི་ལིང་ཇི་སྡེ་བཞིའི་སྐྱ་དམག་དང་རྐང་དམག་གི་འགན་བཞེས་ཁོང་ལ་གོང་མས་བཀའ་བབས་པ་ལྟར།ཐ་ན་རྐང་དམག་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་རང་གི་སྒེར་རྟ་ཁྲིད་ནས་ལམ་ལ་ཆས་ཤིང་།ཁ་ཚ(Kucha)ནས་ཁ་ཧྲི་རྒ(Kashgar)།དེ་ནས་ཐ་ཧྲི་ཁ་རྒན་(Tashkurgan)།ཐ་ཧྲི་ཁ་རྒན་ནས་ཉིན་ཉི་ཤུ་ལྷག་གིས་པོ་མིས་(播密)ལུང་གཞུང་།ས་འདི་ཆ་ཝ་ནེས་ཕ་མེར་ས་ཆར་ངོས་བཟུང་[2006a, p. 85]ཡོད། པོ་མིས་ལུང་གཞུང་ནས་ཉི་ཤུ་ལྷག་གིས་ཐི་ལེ་མན་(特勒满)ལུང་གཞུང་།ས་འདི་ཆ་ཝ་ནེ་ལྟར་ན་ཧྲི་ནི་(识匿)རྒྱལ་ཁབ་ལ་ངོས་འཛིན་བྱས་ [2006a, p. 85]ཡོད་མོད་དོན་གྱིས་ཧྲི་ནི་རྒྱལ་ཁབ་ལྔ(五识匿国)འི་གནས་ཡིན།ཧྲི་ནིའི་ས་ཁོངས་ནི་དེང་ཐ་ཅི་ཁི་སི་ཐན་(Tajikistan)དུ་གཏོགས་ཤིང་དེར་ལུང་གཞུང་ལྔ་ཡོད།ལུང་གཞུང་ཁག་གི་གཙང་བོ་ཕ་མེར་ནས་མགོ་བཙུགས་ཏེ་མཐའ་མར་ཕན་ཅི་གཙང་བོ(Panj river)ར་བབས་ཡོད(ཕན་ཅིའི་བརྡ་དོན་ནི་གྲངས་ལྔ་ཡིན)། ཐི་ལེ་མན་གྱི་རྒྱ་ཡིག་ལ་特勒满དང་།ཀློག་གཞན་ལ་ཐི་གི་མན་ཡང་ཟེར།ཐི་གི་མན་སུའུ་དང་ཆ་ཡིན། ས་འདི་ཨ་ཧྥུ་ཀ་ནི་སི་ཐན་ཕ་མེར་ཆུང་བའི་ཤར་བྱང་ཁུལ་གྱི་ལུང་གཞུང་ཞིག་ཡིན་ལ།འདི་ནས་བཞུར་བའི་གཙང་བོ་ཐ་ཅི་ཁི་སི་ཐན་གྱི་ཞེ་མི་ཁཱན་(Shaymak)ནས་ཨ་ཁུ་སུའུ་ (Aksu) གཙང་བོར་འབབ། ཐ་ཧྲི་ཁ་རྒན་ས་ཆར་ནེ་ཟ་ཐ་ཧྲི་ཉག་ག་ （Neza Tash pass སའི་མཐོ་ཚད་རྨིད4476）འམ་བྷེ་ཁི་ཉག་ག་ （Beik pass སའི་མཐོ་ཚད་རྨིད4662）བརྒྱུད་ནས་ཀྱང་ཐོན་ཐུབ།\nདེང་གི་ཝ་ཁན་གྱི་བྷི་རོ་རྒོ་སཱ་ཧ་རྡི་(Sarhad-e Broghil)དང་ཐག་ཉེ་ལ་བོད་ཀྱིས་བཟུང་བའི་ལན་ཡོན་མཁར་རྫོང་ལ་རྒོལ་ཆེད་ཐི་ལེ་མན་ས་ཆར་ཀོ་ཞན་ཀྲིས་དམག་ཁག་གསུམ་དུ་བགོས་ཤིང་།སྐྱ་དམག་སྟོང་གསུམ་ཅན་གྱི་ཁག་གཅིག་“ལུང་བ་བྱང་མའི་ལམ་(北谷道)”ནས་བཏང་ཡོད་པ་དང་།ཡང་ཁག་གཅིག་ “ཁྲི་ཧྥོ་ལམ(赤佛道)”དེད།ཁོང་དང་མཐའ་སྲུང་དམག་དཔུང་དཔོན་གྱི་དཔུང་ཁག་གཅིག་་“ཧོ་མིས་རྒྱལ་ཁབ་ (护密国)”བཅས་ལམ་མི་འདྲ་བ་གསུམ་དེད་ཡོད། ཧོ་མིས་རྒྱལ་ཁབ་འདི་ཆ་ཝ་ནེས་ཝ་ཁན་རྒྱལ་ཁབ་ལ་ངོས་འཛིན་གནང་ཡོད།ཁག་གསུམ་པོ་“ཉིན་གསུམ་གྱི་རྗེས་”ནས་འཛོམས་རྒྱུ་བྱས་ཡོད་ཅིང་ [Beckwith 1987, p. 132] །“ཟླ་བདུན་འགོར་བའི་ཚེས་བཅུ་གསུམ་ཉིན་གྱི་ཞོགས་པའི་ཆུ་ཚོད་བདུན་པ་ནས་དགུ་པའི་བར་བོད་ཀྱིས་བཟུང་བའི་ལན་ཡོན་འགག་རྫོང་”ནས་འཛོམས་རྒྱུ་བྱས་ཡོད་ [Chavannes 2006a, p. 186] ལ། བྷེ་ཁི་ཝེ་སིས་མཉམ་འཛོམས་ཀྱི་དུས་ཚོད་འདི་ཟླ་བརྒྱད་པའི་ཚེས་བཅུ་གཅིག་ལ་གཏུགས་ཡོད།\nསི་ཏན་གྱི་དགོངས་པར་ལུང་བ་བྱང་མའི་ལམ་ནི་ཕ་མེར་ས་ཆའི་ཝེ་ཁུ་ཐོ་རེ་ཡ་མཚོ་(Lake Victoria)ཡི་ཤར་ལྷོའི་ས་ཆ་( དེང་བཟོར་ཁུལ་Zor Kulཟེར) དང་ཉག་ག་ཞིག་བརྒྱུད་ན་“སར་ཧ་རྡིའི་ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་ལུང་གཞུང་ཁོད་ཡངས་བ་དེར་འཐེན་ཡོད་པར་བཤད་” [Stein 1922, p. 118]ཡོད་ལ།ལམ་འདི་ཁོང་གིས་སྤྱི་ལོ་1915ལོའི་ཨེ་ཤ་ཡ་དཀྱིལ་མའི་རྒྱང་བསྐྱོད་ཐེངས་གསུམ་པར་གཏན་འཁེལ་བྱས་ཡོད་ལ།གཏན་འཁེལ་འདི་ཁོང་གི་འགྲོ་རོགས་ཁཱིར་སྒེ་ཛི་བ（Kirghiz）འི་མི་གཉིས་པོའི་གནས་ཚུལ་ལ་གཞིགས་ཏེ་བཟོར་ཁུལ་བྱང་འགྲམ་ནས་ཨ་ཧྥུ་ཀ་ནི་སི་ཐན་གྱི་ཕ་མེར་ས་ཆར་རྒྱལ་ཤེལ་བཙུགས་ནས་ཐག་བཅད་པ་ཞིག་ཡིན [Stein 1916, p. 216] ། ཡིན་ཡང་ལམ་ཁ་དངོས་ནི་དེང་ཁོ་ཐོ་ཨེ་ཤར་[Kotal-e Shaur]ཞེས་པ་མཐོ་ཚད་ལ་རྨིད་4890ཡོད་པ་དེང་ཐ་ཅེ་ཁིའི་ཚོང་བ་ཕ་མེར་ཆེ་བའི་ཁིར་སྒེ་ཙིར་（Kirghiz）འགྲོ་སའི་ཞག་སྡོད་བྱེད་ས་བརྒྱུད་དགོས་ལ། ལམ་འདི་སཱ་ཧ་རྡི་ནས་བྱང་ཕྱོགས་སུ་བསྲིངས་ཡོད་ཅིང་།ཉག་ག་ཞིག་བརྒྱུད་ན་ཆཱ་ཕུ་རྡ་ར་（Chap Dara）ཞེས་པའི་ཝ་ཁི་རྩ་ཐང་（Wakhi pasture）དུ་སླེབས་ལ།ས་དེ་ཤ་འུར་ཆུ་བོ（Shaur stream）འི་ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆུ་ལག་ཞིག་གི་འབབ་བརྒྱུད་ཡིན།\nའཛུགས་སྐྲུན་འདིའི་ཉེ་འགྲམ་གྱི་བྲག་བརྐོས་རི་མོ་ （rock carvings） དང་མཚན་བྱང་གིས་ས་འདི་མི་ལོ་མང་པོར་གཞིས་སྡོད་བྱ་སའི་རྟེན་གཞི་ཞིག་ཡིན་པ་ཤེས་ནུས་ལ།བྲག་བརྐོས་རི་མོར་རི་དྭགས་ར་ （ibex）དང་ལུག （argali sheep ）གཡག དེ་མིན་མིས་མདའ་མདུང་བཟུང་བའི་སྣང་བརྙན་བརྐོས་འདུག་ཅིང་།འདིའི་རིགས་ཨེ་ཤ་ཡ་དཀྱིལ་མའི་རྒྱུད་དུ་མང་བར་མ་ཟད་རི་དྭགས་རྔོན་པ་ལེགས་འགྲུབ་ཡོང་ཕྱིར་སྤེལ་བའི་ཆོ་ག་དང་འབྲེལ་བར་གསུངས [Dodykhudoeva 2004,pp. 151-152; Hauptmann 2007, pp. 24-25, Bellezza 2008, pp. 173]།འདིར་དྲངས་བའི་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་མཚོན་པའི་རི་མོར་རྔོན་པ་ཞིག་གིས་མདུང་བསྣམས་ཤིང་། གཡག་གཅིག ར་མ་ཁ་ཤས། གཞན་ར་མ་ཆེ་བ་རྭ་ཅོ་ལྟག་འཁྱིལ་ཅན་ (པར་བཞི་པར་གཟིགས)བཅས་དང་། ར་མ་ཆེ་བ་དེའི་གོང་དུ་གཡུང་དྲུང་གཡོན་འཁོར་ཞིག་དང་འགབ་ཏུ་ཡར་ངོའི་ཟླ་ཞིག་ཡོད་པས་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་ཆོ་གའི་ནུས་བ་མཚོན་པར་བཤད [གཞན་ཡང་རྩོམ་པ་པོའི་སྤྱི་ལོ་ 2013ལོའི་རྩོམ་bགྱི་བར་བཅུག་པར་16་དང་པར་ IVb ལ་གཟིགས]།\nདེ་ལས་ཁག་དྲུག་ལ་མཚན་བྱང་འཁོད་ཡོད་ཅིང་།མཚན་བྱང་ཁག་གསུམ་གསལ་བས་གཤམ་ནས་གླེང་བར་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་ཁག་གཉིས་མཆོད་རྟེན་གྱི་སྦྱིན་བདག་དང་ལོ་སྐོར་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་དུས་ཚོད་དང་འབྲེལ་བ་དང་།གཞན་དེ་མིའི་མཚན་དང་འབྲེལ་ཡོད་ལ། མཚན་དེ་སྦྱིན་བདག་ག་གེ་མོ་ཡིན་པའམ་རི་མོ་འདི་ནང་བའི་མཆོད་རྟེན་ནམ་ཆོ་གའི་འཛུགས་སྐྲུན་ཡིན་མིན་ཐག་གཅོད་བྱ་མི་ནུས།\nས་འདིར་གོང་གི་མཚན་བྱང་ཁག་ཕུད།མཚན་བྱང་མི་འདྲ་བ་གཞན་བརྒྱད་ཀྱང་ཡོད་མོད།མང་ཆེ་བ་ཆར་ཆུས་འཇིག་པས་ཀློག་དཀའ།ཀློག་ཐུབ་པ་ཞིག་གཤམ་ནས་གླེང་རྒྱུ་ཡིན་མོད་མཆོད་རྟེན་དང་འབྲེལ་བ་མེད་པར་ལོ་སྐོར་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་དུས་ཚོད་དང་འབྲེལ་ཡོད།དེ་བཞིན་ཝ་ཁན་གྱི་ས་མིང་དང་འབྲེལ་བའི་ཡིག་རྡོག་ཞིག་ཡོད་པ་རྩོམ་པ་པོས་སྤྱི་ལོ་ 2013ལོའི་རྩོམ་aནས་གླེང་ཟིན།ཡིག་རྙིང་གཞན་ཁག་བདུན་(དྲུག་མིན་ནམ་སྙམ་མོད།མ་རྩོམ་ལྟར་བཞག)ནི་ཆར་ཆུས་འཇིག་པའམ་སྟེང་དུ་ཤ་བལ་སོགས་སྐྱེས་པས་ཀློག་དཀའ་ཞིང་།དུས་བཞིར་ས་ཁར་ཡོད་པས་ལོ་ཟླའི་ཆར་ཆུས་ཆག་འཇིག་བྱུང་བ་ཡང་མངོན་གསལ་ཡིན།\nབོད་ཡིག་མཚན་བྱང་དང་དེ་འབྲེལ་གྱི་མཆོད་རྟེན་རི་མོ་ནི་བོད་བཙན་པོའི་རྒྱལ་རབས་སྐབས་ཀྱི་ཝ་ཁན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་དང་འབྲེལ་ཡོད་ལ།གནས་འདི་སྤྱི་ལོ་747ལོར་ཐང་གི་སྐྱ་དམག་སུམ་སྟོང་འགྲིམས་སའི་“ལུང་བ་བྱང་མའི་ལམ་”སྟེང་འཁེལ་ཡོད་ན།ས་འདི་ཀོ་ཞན་ཀྲིའི་རྣམ་ཐར་རམ་ཐང་ཡིག་ཏུ་མ་འཁོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅི་ཡིན།དངོས་དཔང་མ་རྙེད་པ་དངོས་དཔང་མེད་པ་མིན་ལ།ཀོ་ཞན་ཀྲིའི་རྣམ་ཐར་དུ་ཐང་དམག་བོད་དམག་དང་གདོང་འཕྲད་པའམ་བོད་ཀྱིས་ས་གནད་འདི་བཟུང་བའི་སྐོར་ཞིབ་ཏུ་མ་བྱུང་བ་བོད་ཀྱི་དབང་ཤུགས་ཆཱ་ཕུ་རྡ་རར་འབྱོར་བའི་སྐོར་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ཆད་ལྷག་གལ་ཆེ་བ་ཞིག་དང་།རྒྱུ་མཚན་སླ་མོ་ཞིག་ནི་སྐབས་དེར་བོད་ཀྱི་དབང་ཤུགས་ས་འདིར་འབྱོར་མེད་པས་ཡིན་ལ། ཐང་དམག་སྤྱི་ལོ་747ལོར་སླེབས་པའི་ཕྱིས་སམ་སྤྱི་ལོ756ལོར་བོད་ཀྱིས་ ཝ་ཁན་ས་ཆ་སླར་ཡང་བཟུང་[Beckwith 1987, pp. 144-145; Denwood 2009,\nམཆོད་རྟེན་དབྱིབས་ཀྱི་རི་མོ་འདི་ནང་བའི་མཆོད་རྟེན་ཚད་ལྡན་ཞིག་ལས་(ཞིབ་ཏུ་གཤམ་ནས་གླེང་) ཡུལ་ལྷའི་བཞུགས་(མཆོད་)གནས་ཞིག་ལ་འདྲ་ཆེ་བ་སྟེ(པར་དྲུག་པར་གཟིགས) །མཆོད་རྟེན་འདིའི་རྒྱ་གྲམ་བསྣོལ་མའི་རྟགས་འདི་རྟགས་མཚན་ཆེས་ཁྱད་པར་བ་\nཞིག་ཡིན་ལ།ཡིན་ཡང་ཧྥུ་རན་ཁི་[Francke1928, p. 1051]ཡི་བཤད་པའི་“རྒྱ་གྲམ་བསྣོལ་མའི་མཆོད་རྟེན་”དང་ཁྱད་ཆེ།འདིའི་གཡས་གཡོན་གཉིས་ཀྱི་གཏོར་གཟུགས་རིས་གཉིས་མཆོད་རྟེན་གྱི་ཚད་ལྡན་གྲུབ་ཆར་མི་རུང་ལ།རྒྱ་གྲམ་རི་མོ་འདི་ནེ་སི་ཏོ་རན་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་རྒྱ་གྲམ་རི་མོ（Nestorian cross）ར་འདྲ་ཆེ་མོད།འདི་འདྲའི་བལྟ་འགྲེལ་ལ་མཚན་བྱང་གིས་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་མི་ཐུབ།\nགོང་གི་རྒྱ་གྲམ་རི་མོའི་འཕྲེད་ཤིང་ནང་གི་འཇང་ལྷ་ཞེས་པ་འདི་ས་དེའི་ཡུལ་ལྷ་ཡིན་སྲིད་ལ།གཤམ་གྱི་སྟེགས་བུའི་ནང་འཕན་གྱྀ་ཡོན་ཞེས་འཁོད་འདུག།གྱྀ་ཡོན་ནི་རྒྱུན་ལྡན་གྱི་སྐད་ཆའི་རྗོད་པ་ཞིག་སྟེ་ཚིག་ཕྲད་གྱྀ་ཡི་རྗེས་སུ་མིང་ཙམ་སྟོན་པའི་ཚིག།དེ་གཉིས་ཀྱང་མིང་གི་རྗེས་སུ་ཞུགས་ཡོད[Karmay 1998, pp. 327, 330]། འདིར་མཚན་ནི་འཕན་སྟེ།རས་ཆར་རྡི་སིང་གི་བོད་མིའི་རུས་མིང་མཁན་གསུམ་ལས་མཁན་གྱི་གྲས་སུ་བགྲངས་ཡོད [Richardson 1998a, p. 20]།དེ་བཞིན་རྡན་ཝེ་རྡི་ནས་མཚན་འདི་ཨེ་ཤེ་ཡ་དཀྱིལ་མའི་རྒྱུད་དུ་རྒྱུགས་ཆེ་བར་བསྟན་ཡོད་པ་མ་ཟད།ཏུན་ཧོང་ཡིག་རྙིང་གི་ལུང་ཡང་དྲངས་ཡོད [Denwood 1980b,p. 162]། མདོར་ན་ཡུལ་ལྷའི་བཞུགས་གནས་རི་མོ་དང་མཚན་བྱང་འདི་བོད་ལ་ཞབས་ཞུ་བྱེད་མཁན་གྱི་ཝ་ཁན་ནམ་བྲུ་ཤའི་མི་ཞིག་གམ་ཡིག་ངོ་ཆོད་པ་ཞིག་གིས་བརྐོས་བར་འདོད།\nསྤྲེའུ་ལོའི་སྟོན་ནམ་བཤུད་རྩ་ཙེས་བྲིས། ཞེས་ཐ་ཁོ་ཆིས་ཀྱིས་མཚན་བྱང་གི་རྗོད་པ་འདི་ལ་དྭགས་བརྒྱུད་ན་རྒྱུགས་ཆེ་བར་གསུང་ལ།དབྱིན་ཇིའི་སྐད་དུ་བསྒྱུར་ན། “In autumn of the monkey year, Nam bshud rtsa tses inscribed (this)”ཞེས་སྤྲེའུ་ལོའི་སྟོན་ཁར་།ནམ་བཤུད་རྩ་ཙེས་(འདི་)བྲིས་ཞེས་པར་བཀྲལ་ཆོག།གཞན་གོང་གི་མཚན་བྱང་ཡོད་སའི་བྲག་ངོས་གས་སྲུབས་ཀྱི་གོང་དུ་ཡི་གེ་གསལ་ལ་མི་གསལ་བ་འབྲུག་གམ་སྦྲུལ་ལྟ་བུ་ཞིག་ཀྱང་འཁོད་ཡོད། ནམ་བཤུད་བྱ་བའི་ཐ་སྙད་འདི་བོད་པའི་རུས་སམ་ཐོབ་དང་མི་འདྲ་བས། བོད་མ་ཡིན་པའི་ས་གནས་ཀྱི་མི་ཞིག་མིན་ནམ་བསམ་ལ། ཡིག་རྙིང་ལས་བྱུང་བའི་དུས་ཚོད་བརྩི་སྟངས་ནི་ལོ་སྐོར་བཅུ་གཉིས་རེས་མོས་སུ་འཁོར་བའི་བརྩི་ལུགས་ཏེ། ཡིན་ཡང་སྟོན་གྱི་དུས་ཚིགས་ཙམ་ལས་ཟླ་བ་གང་ལ་འཁེལ་མིན་(ར་བའམ་འབྲིང་བོ།ཐ་ཆུང་) གསལ་བོར་བསྟན་མེད[Francke1914, p. 48]།\nཞེས་མཚན་བྱང་འདིར་འབྲུག་གི་ལོའི་ལོ་དང་སྟོན་ཟླ་བར་མ།ཚེས་ཉི་ཤུའི་ཉིན་ཁྱུང་བོ་རྒྱལ་ཙུག་གིས་བཞེངས་བར་གསལ་བོར་བསྟན་ཡོད།དེ་སྔའི་བོད་ཀྱི་ལོ་གཅིག་དུས་ཚིགས་བཞི་དང་།དུས་ཚིགས་རེ་ཟླ་བ་གསུམ་དུ་བགོས་ཡོད་མོད[Dotson 2009, p. 12]།ཟླ་བ་རེ་ལ་ཉིན་གྲངས་ག་ཚོད་ཡོད་མེད་མི་གསལ།སྟོན་ཟླ་འབྲིང་བོ་དེ་ཕལ་ཆེར་ཟླ་དགུ་བར་འཁེལ་ཡོད་པ་སྟེ།ཐང་གི་ལོ་ཐོ་དང་བོད་བཙན་པོའི་དུས་སྐབས་ཀྱི་ལོ་ཐོ་གཉིས་ཆ་གཅིག་ལ་མི་འབབ་མོད།རྒྱ་ལུགས་ལོ་ཐོ་དཔེ་བཞག་ནས་བལྟས་ཚེ[Hsueh 1940; Tibetan Medical & Astrological Institute1998]།འབྲུག་ལོའི་དབྱར་ཟླ་འབྲིང་བོའི་ཚེས་ཉི་ཤུ་དེ་སྤྱི་ལོ་764ལོ་ནས་སྤྱི་ལོ་848ལོའི་ཟླ་དགུ་པའི་ཚེས་བཅུ་གཉིས་དང་བཅུ་བའི་ཚེས་བདུན་ལ་འཁེལ།ས་བབས་མཐོ་ཚད་རྨིད་བཞི་སྟོང་བརྒལ་བའི་ས་འདི་སྐབས་དེར་སྟོན་མཇུག་ལ་འཁེལ་ཞིང་དེ་དུས་ས་འདི་བོད་ཀྱིས་བཟུང་ཚར་ཡོད་པར་གསལ་ལ།དེ་ལུགས་མཐུན་ཞིག་ཀྱང་རེད།\nམཚན་ཁྱུང་པོ་ནི་ཡིག་རྙིང་ལྟར་ན་རུས་ཞིག་ལ་གོ་ཞིང་།བྲག་བརྐོས་འདི་ལྟ་བུར་རུས་འདི་རྟག་པར་མཚན་གྱི་མགོར་ཐོན་གྱིན་ཡོད་ལ[Francke 1928, p. 1050; Richardson 1998a, p. 18; ཐ་ཁུའུ་ཆིས་དང་བགྲོ་གླེང་ཞུས་པ་ཡིན།]།\nརས་ཆར་རྡི་སིང་གིས་བསྒྲིགས་པའི་ [1998a, p. 18] མིང་དུ་གོང་དུ་བྱུང་བའི་རྒྱལ་ཙུག་ཞེས་པ་མ་མཆིས་མོད།རྒྱལ་ཀོང་དང་རྒྱལ་སུམ་གཟིགས།རྒྱལ་སླེབས་སོགས་བསྡུས་འདུག\nསྐབས་འདིར་མཚན་དང་ལོ་ཚིགས་སོགས་མཆོད་རྟེན་དང་འགྲོགས་ནས་འབྱུང་ལ།མཆོད་རྟེན་ལ་གཤམ་དུ་བང་རིམ་གསུམ།བར་དུ་རིམ་པ་ཆེ་བ་གཅིག རིམ་པ་གོང་མར་སྒོར་དབྱིབས་ཤིག དེ་བཞིན་མདའ་རྩེའི་ཉི་མར་སྣེ་མོ་གཉིས་ལྡན་ཞིག་འདུག (ཡང་ན་ཉི་ཟླའི་གཟུགས)། ཧྥུ་རན་ཁི་ལྟར་ན་“རྒྱ་གྲམ་གཟུགས་”ཞེས་ཡེ་ཤུ་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་རྒྱ་གྲམ་མར་རྟོག་བཟོ་བྱས་པའི་མཆོད་རྟེན་གྱི་རིགས་འདི་ཧི་མ་ལ་ཡའི་ནུབ་རྒྱུད་དང་།ཀ་ར་ཀོ་རུམ་ས་ཆར་ཆེས་དམིགས་གསལ་དུ་ཡོད་པར་རྡིན་ཝི་རྡི་ [Denwood 2007, p. 45]ནས་གསུངས་ཤིང་།ཅེ་ཐི་མར་ལྟར་ན་རྟགས་མཚན་འདི་བོད་བཙན་པོས་ས་འདི་དབང་བསྒྱུར་གནང་སྐབས་ཀྱི་གསར་བཟོའི་མཚོན་རྟགས་འདྲ་བོར་བསམ་ཡོད།གཞན་རྡིན་ཝི་རྡིས་ལ་དྭགས་ཨལ་ལྕི་ཕྱོགས་ཀྱི་བྲག་བརྐོས་རི་མོ་ཆ་འདྲ་བ་བཏོན་ཡོད་ལ[Denwood 2007, p. 52, པར་ 5བ]།ཏུའུ་ཆིས་ཀྱང་ཨལ་ཅི་དང་ཁ་ལ་རྩེ་ས་ཆར་བྲག་རིས་ཆ་འདྲ་བའི་པར་བླངས་མྱོང་ [Orofino1990, པར་ 17, 18, 30, 39, 40བ]།དེ་བཞིན་ཅེ་ཐི་མར་དང་ས་སྒ་སི་ཐར་ནས་[1993ལོ་]དེང་གི་ཕ་ཀི་སི་ཐན་ཀ་ཁོ་ཆི་ས་ཆའི་བྲག་རིས་ཆ་འདྲ་བའི་རི་མོ་ཞིག་ཀྱང་བཀྲམ་ཡོད།གཞན་རྡིན་ཝི་རྡིས་བྲག་རིས་ཀྱི་ཉི་ཟླའི་གཟུགས་ཀྱི་དར་སྣེ་ལྟ་བུའི་རི་མོ་བོན་གྱི་ཤན་ཡོད་[Denwood 1980a, p. 176]ཚུལ་དང་། གོང་གི་པར་བཞི་པའི་རི་དྭགས་རྔོན་པའི་ཆོ་གར་བོན་ལུགས་ཀྱི་མཚོན་དོན་མེད་དམ་སྙམ་ཞིང་།འདི་དག་ཀྱང་བོད་བཙན་པོའི་རྒྱལ་རབས་མ་ཚུགས་གོང་ངམ་བཙན་པོའི་རྒྱལ་རབས་སྐབས་ནས་བརྒྱུད་ཡོང་བ་ཞིག་ཡིན།\nམཆོད་རྟེན་བརྐོས་པའི་བྲག་རིས་གཞན་ཞིག་ནི་རི་མོ་དེ་འདྲའི་ཞིབ་ཚགས་པ་ཞིག་མིན་མོད(པར་དགུ་པར་གཟིགས)། གཤམ་དུ་བང་རིམ་གསུམ།དེའི་སྟེང་ཀ་བ་ཐུང་བ་ཞིག།དེ་མུར་སྟེགས་བུ།སྟེང་དུ་བསྲིངས་བའི་མདའ་ཐུང་ལ།རྩེ་མོར་སྣེ་གཉིས་ཟླ་གསར་དང་སྒོར་དབྱིབས་ཤིག་ཡོད།བྲག་རིས་འདི་ངོས་འཇམ་པོ་མ་ཡིན་པའི་རྩུབ་མོ་མི་སྙོམ་པ་ཞིག་ལ་བརྐོས་ཡོད་ཅིང་།མཚན་བྱང་དུ།རྨེ་འོར་བཙན་ལ་ཟྀགས་གྱྀ(ས) ་ཞེས།ཡི་གེའི་རྗོད་པར་གཞིགས་ན་མཇུག་ཏུ་ཡོན་ཞེས་པའི་ཡི་གེ་ཞིག་ཡོད་པར་བསམ་མོད་དངོས་སུ་མ་མཐོང་། མཚན་བཙན་ནི་ལ་དྭགས་རྒྱལ་རྒྱུད་ལས་མཆེད་པའི་བློན་པོའི་ཐོབ་ཡིན་ལ[Francke 1914, p. 51]།བཙན་གཟིགས་ཞེས་པ་ཧྥུ་རན་ཁིས་མཚན་ཐོར་བསྡུས་ཡོད་[Francke 1914, p. 40]མོད།རས་ཆར་རྡི་སིང་གིས་བཙན་ཟིགས་ཞེས་མཁན་གྱི་ནང་བསྡུས་ཡོད་པར་མ་ཟད་བོད་ཀྱི་ཡིག་རྙིང་ལྟར་ན་“མཚན་གནས་ཁྱད་པར་བ་”ཞིག་ཡིན་ཚུལ་ཡང་གསུངས་ཡོད་ལ[Richardson 1998a, pp. 17-20]། ལ་དྭགས་ས་ཁུལ་ནས་ཡོང་བའི་མིའི་མཚན་ནམ་ཐོབ་ཞིག་ཡིན་སྲིད།\nརུས་རྨེ་འོར་བྱ་བ་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་གནད་དོན་ཞིག་ཡིན་ལ།རུས་འདི་ད་ལྟའི་རུས་ཐོ་རུ་བྱུང་མེད་མོད།དར་ཁོ་ཐིའི་ཉག་ཁའི་བྲག་རིས་མཆོད་རྟེན་ཆ་འདྲ་བའི་མཚན་བྱང་དུ་ཡང་རུས་འདི་བྱུང་ཡོད[རྩོམ་པ་པོས་2013ལོའི་རྩོམ་bདུ་པར་དང་བཅས་གླེང་བརྗོད་བྱས་ཡོད]།ས་དེའི་མཆོད་རྟེན་དེ་ཡང་རྒྱ་གྲམ་བསྣོལ་མའི་གཟུགས་ཡིན་ལ།གཤམ་ཏུ་བང་རིམ་གཉིས།སྒང་ལ་ཀ་བ་ཅུང་རིང་བ་ཞིག།དེའི་སྟེང་སྟེགས་བུ་རིང་ཐུང་གཉིས་དང་བུམ་པ་སྒོར་དབྱིབས་མ།སྟེང་དུ་མདའ་ཉིས་གཤིབ་མ་ཡོད་ལ།རྩེའི་དཀྱིལ་གྱི་སྒོར་དབྱིབས་གཡས་གཡོན་ཏུ་སྣེ་གཉིས་ཡོད།ས་འདི་གཉིས་ཀྱི་མཆོད་རྟེན་གྱི་བཟོ་དང་མཚན་བྱང་གི་རྗོད་པ།རུས་བཅས་ཆ་འདྲ་ཞིང་། དར་ཁོ་ཐི་ཉག་ག་ནས་ཝ་ཁན་བར་ས་ཐག་ཀྱང་ཉེ།ཐང་ཡིག་ཏུ་དར་ཁོ་ཐི་ཉག་ག་ནི་ཝ་ཁན་ས་ཆར་འགྲོ་སའི་ལམ་ཁ་ཞིག་ཡིན་པ་བསྟན་པ་བཞིན་མཆོད་རྟེན་གཉིས་ཀྱིས་ཀྱང་ས་འདི་གཉིས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་དམ་དུ་སྦྲེལ་ཡོད།གོང་དུ་བསྟན་པ་བཞིན་ཝ་ཁན་ས་ཆའི་ས་གནས་མང་པོ་ཞིག་ཐང་བོད་བར་གྱི་སྤྱི་ལོ་ 747ལོའི་དོན་རྐྱེན་དུ་བྱུང་ཡོད་པ་བཞིན།དར་ཁོ་ཐིའི་མཚན་བྱང་ཡང་སྐབས་འདིར་གཏོགས་ཤིང་།རུས་ཆ་མེད་རྨེ་འོར་ལ་གནས་བབས་དམིགས་གསལ་བ་ཞིག་ཀྱང་ཡོད་ཚོད་རེད།\nགསལ་བཤད།རྩོམ་འདིར་རྩོམ་པ་པོའི་གཤམ་མཆན་མ་གཏོགས་རྩོམ་ཧྲིལ་བོའི་ལུང་ཁུངས་ཕྱི་རྩོམ་གྱི་རྣམ་པ་སོར་འཇོག་གནང་ཡོད་ལ།ས་གནས་དང་མིའི་མིང་ཤན་སྦྱར་གྱི་གུག་རྟགས་གོར་མ་དང་མི་ནོར་ཕྱིར་ལུང་ཁུངས་རྣམས་གུག་རྟགས་གྲུ་བཞི་མར་བཅོས་ཡོད་ལ།གཤམ་གྱི་ལུང་འདིར་མཚོན་ན་[Stein 1912,p. 72] Steinནི་རྩོམ་པ་པོ་དང་།1912ནི་རྩོམ་དེབ་གང་རུང་དཔར་སྐྲུན་བྱས་པའི་ལོ།སྐབས་འདིར་དབྱིན་ཡིག་གི་གསལ་བྱེད་ཡི་གེ་ཡོད་ན་ལོ་དེའི་ནང་གི་རྩོམ་གྱི་སྔ་ཕྱིའི་གོ་རིམ། p. 72ནི་ཤོག་ངོས་ཡིན་ལ།མཚམས་རེར་ppཞེས་འབྱུང་བ་ནི་ལུང་ཁུངས་ཤོག་ངོས་གཅིག་མིན་པར་མང་པོ་ཡོད་པའི་རྟགས་ཡིན།ཟུར་ལྟའི་དཔེ་དེབ་དང་རྩོམ་ཡིག་འདིའི་ཞིབ་ཕྲའི་གནས་ཚུལ་མཇུག་གི་དཔེ་ཐོར་གཟིགས་རྒྱུ་གལ།བསྒྱུར་བ་བོས་བསྣན།\n འདིའི་སྐོར་ལ་སྟོང་ཆ་གསབ་པའི་འབྲས་བུ་ནི་སྤྱི་ལོ་1987ལོར་བྷེ་ཁི་ཝེ་སི(Beckwith)ས་བླངས་ཡོད། གཞན་རྡིན་ཝི་རྡི་[Denwood 2007、2008、2009]ཡིས་ལོ་རྒྱུས་ལ་འགྲེལ་བརྗོད་གསར་བ་གནང་གྱིན་པ་དང་། གཟི་སི་ལིར་[Zeisler2009]ནས་ས་འདིའི་རིག་གཞུང་ཞིབ་འཇུག་གི་ལོ་རྒྱུས་དང་རྒྱུ་ཆའི་སྐོར་ལ་བསྐྱར་ཞིབ་གླེང་སློང་གནང་བ།རྡོ་ཐི་སིང་ [Dotson 2009]གིས་ཏུན་ཧོང་བཙན་པོའི་ལོ་ཚིགས་གནད་བསྡུས་གསར་དུ་བསྒྱུར་འགྲེལ་བྱས་པ་བཅས་སོ།\n བྲུ་ཤ་དང་ཝ་ཁན།དེ་བཞིན་ཉེ་འབྲེལ་ཆིས་ཐྲི་རོ།ཝུ་རྡོ་ཡ་ན(Uddyana)དང་ཀ་སྨྲིར་སོགས་ཐང་དང་འབྲེལ་བ་ཟབ་ལ།ས་གནས་དེ་དག་ལ་བོད་ཀྱི་ཤུགས་རྐྱེན་ཆེན་པོ་བྱུང་མེད[Beckwith 1987, p. 87-89; Denwood 2009, p. 152]།ཐང་གིས་སྤྱི་ལོ་720ལོར་བྲུ་ཤ་ཆུང་བར་ཕོ་ཉ་མངགས་ནས་རྒྱལ་བོ་ལ་སུའུ་ལིན་ཐོ་ཡིས་（苏麟陀逸）ཞེས་པའི་མཚན་གནས་བསྩལ་ཡོད [Chavannes 2006b, p. 42] །\n བོད་ཀྱིས་བྲུ་ཤ་བཟུང་བ་ཤེས་འཕྲལ།ཐང་གི་དམག་དཔོན་གྱིས།བྲུ་ཤ་ནི་ཐང་གི་ནུབ་སྒོ་ཡིན་ལ།བྲུ་ཤ་ཤོར་ན་ནུབ་ཀྱི་ས་ཁུལ་ཡོངས་བོད་ལ་དབང་འགྲོ་ངེས་ཞེས་གསུངས་འདུག[Chavannes 2006a, p. 182, n. 5,རྩོམ་པ་པོས་བསྒྱུར]།\n ཝོན·ཧུའུ་ནུ་སྤིར་ (von Hinüber) གྱིས་སྤྱི་ལོ་2004 ལོར་ཕ་ལོ་ལ་ཞིས་སི་ཡི་བྲག་བརྐོས་མཚན་བྱང་གླེང་ཡོད་པ་མ་ཟད།སྤྱི་ལོ་1989ལོར་ཅེ་ཐི་མར་（K.Jettmar）གྱིས་ཀྱང་ཞིབ་རྒྱས་སུ་གླེང་སློང་བྱས་ཡོད།\n ཕ་ལོ་ལ་ཞིས་སི་ཡི་རྒྱལ་རབས་སྐོར་ཝོན·ཧུའུ་ནུ་སྤིར་གྱིས་སྤྱི་ལོ་2004 ལོར་ཞིབ་རྒྱས་ཀྱིས་གླེང་ཡོད་པ་མ་ཟད།ལི་སྐུ་དག་གི་སྒྱུ་རྩལ་དང་དེའི་འབྲེལ་ཡོད་གནས་ཚུལ་དག་ཕེ་（Pal）ཡིས་སྤྱི་ལོ་2003 ་དང་ཝན་ཞི་རོ་རྡི་（von Schroeder）གྱིས་སྤྱི་ལོ་2001 ལོར་ཞིབ་གླེང་གནང་ཡོད།\n ཐང་ཡིག་རྙིང་མའི་ལེའུ་104བར་ཡོད་ཅིང་།ཡིག་ཚང་འདི་ཧྥ་རན་སིའི་ཡི་གེར་ཆ་ཝ་ནེ་ཡི་བསྒྱུར་བ་ཡིན [Chavannes 2006a, pp. 185-189]། སྤྱི་ལོ་ 1922 ལོར་སི་ཏན་གྱིས་སྤྱི་ལོ་ 1906ལོར་ཝ་ཁན་ས་ཆ་འགྲིམས་པའི་མྱོང་བ་དང་བསྒྲེ་ནས་འགྲེལ་བརྗོད་གནང་ཡོད། བྷེ་ཁི་ཝེ་སིས་ [1987, pp. 130-133]རྣམ་ཐར་གྱི་འབྲེལ་ཡོད་ནང་དོན་འགྲེལ་བརྗོད་ལ་དག་བཅོས་གནང་ཡོད།\n བྱང་ནས་ལྷོ་ལ་རིམ་གྱིས་ཝན་ཆི（Vanch）། ཡ་རྫི་རྒུ་ལམ（Yazgulem）། བར་ཐང་（Bartang）། རྒང་རྡི（Gund）།ཤར་ཁི་རྡ་ར（Shakhdara）བཅས་གཙང་བོ་ལྔ་ཡོད།.\n གནད་འདིར་སི་ཏན་གྱིས་རུ་ཁག་གསུམ་པོ་ཁ་ཧྲི་རྒ་ནས་གྱེས་ནས་མདུན་བསྐྱོད་བྱས་པར་ཆ་འཇོག་བྱས་ཡོད་མོད [Stein 1922, p.118]།ཆ་འཇོག་འདི་ཐང་ཡིག་རྙིང་བར་ཐི་ལེ་མན་ནས་བགོས་བར་འགལ་ཟླ་ཡོད་ལ། བྷེ་ཁི་ཝེ་སིས་དཔུང་ཁག་གསུམ་པོ་ཐི་ལེ་མན་ནས་ཁ་གྱེས་པའི་ཉིན་གསུམ་གྱི་རྗེས་སུ་སཱ་ཧ་རྡི་ནས་འཛོམས་པ་ཡིན་ཞེས་པ་ཡང་སི་ཏན་གྱི་འགྲེལ་བརྗོད་དང་མི་མཐུན་པ་མ་ཟད་ས་གནས་དངོས་ཀྱི་བར་ཐག་དང་ཡང་མི་མཐུན།\n སྤྱི་ལོ་2005 དང་ 2007ལོར་རྩོམ་པ་པོ་དང་ཁིམ་སྤུར་ལེའི་ནེའོ (Kimberley O’Neil)གཉིས་ས་འདིར་རྟོག་ཞིབ་བྱེད་དུས་ས་གནས་གཞན་གྱི་མི་ས་འདིར་སླེབས་པ་ཤེས་རྟོག་བྱུང་མ་སོང་མོད། ཕྱིས་སུ་ཤེས་གསལ་བྱུང་བ་ནི་སྤྱི་ལོ་2001ལོར་ཉི་ཧོང་གི་ཨེམ་ཅི་འབུམ་རམས་པ་ཀོ་ཧི་རེ་ Go Hiraiཡིས་ལམ་འདིར་རྟོག་དཔྱོད་བྱས་ཤིང་།ལུང་བ་བྱང་མའི་ལམ་ཡིན་པར་ངོས་འཛིན་གནང་འདུག[Hirai 2002]\n སི་ཏན་གྱིས་ཞིན་ཅང་མི་རན་ (Miran) ས་ཆའི་རི་ཟུག་གི་སྐོར་འགྲེལ་བརྗོད་གནང་ཡོད་ལ [1912, pp. 152-153] །ཐཱ་ཁུའུ་ཆིས་ཀྱིས་ཞིབ་མཇུག་ཕྲ་ཞིབ་གནང་མྱོང་བར་མ་ཟད།བྲུ་ཤ་ཆེ་ཆུང་དང་ཕ་མེར་ས་ཆ་འདུ་བའི་དར་གོས་ཚོང་ལམ་གྱི་ལྷོ་ལམ་དུ་ཡང་ཡོད་དགོས་པར་བསྟན་འདུག [2004, p. 55] གཞན་མུ་ཤིན་ཡིན (Mu Shunying) གྱིས་ཧན་དང་ཐང་རྒྱལ་རབས་ནས་དར་གོས་ཚོང་ལམ་གྱི་ལྷོ་བྱང་ལམ་གཉིས་སུ་མེ་བརྡ་རྒྱག་སའི་མཁར་རྫོང་ཡོད་པར་བཤད་ལ [1984, p. 65]།རྡོ་ཐི་སིང་གིས་བོད་པའི་རི་རྩེའི་གནས་གཞི་དང་ཏུན་ཧོང་ཡིག་རྙིང་ལས་བྱུང་བའི་རི་ཟུག་གཉིས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་གསལ་བོར་བསྟན་འདུག [2009, pp. 56-57]\n ཨེ་ཤེ་ཡ་དཀྱིལ་མའི་བྲག་བརྐོས་རི་མོའི་སྐོར་ཐ་ཧ་སྤ་ཡ་ཝས་ (Tashbayeva)སྤྱི་ལོ་ 2001ལོའི་རྩོམ་དང་།ཐ་ཅེ་ཁི་སི་ཐན་གྱི་བྲག་བརྐོས་རི་མོའི་སྐོར་གྱི་རྩོམ་[Tashbayeva 2001, pp. 122-148]ཡོད་ལ།རྩོམ་རྗེས་མའི་ནང་ཐ་ཇེ་ཁི་སི་ཐན་ཝ་ཁན་ས་ཆའི་ཕན་ཅི་གཙང་བོའི་བྱང་རྒྱུད་ཀྱི་རི་མོ་ཡང་ཚུད་ཡོད། གཞན་ཝ་ཁན་ས་ཆའི་གསར་རྙེད་རི་མོའི་སྐོར་རྩོམ་པ་པོའི་སྤྱི་ལོ་ 2013ལོའི་རྩོམ་bལ་གཟིགས་ཆོག།\n རྟགས་འདི་བོན་ལ་འབྲེལ་འདུག་ཅིང་།ཧོ་ཧྥུ་མན་གྱིས་སྤྱི་ལོ་ 1969ལོར་བྲུ་ཤ་དང་བོན་ཆོས་སྐོར་གླེང་བརྗོད་བྱས་ཡོད་ལ།བྲུ་ཤའི་ཡུལ་སྐད་ལ་བྷི་རི་ཤ་སའི་(Burushaski language)སྐད་ཟེར་ཞིང་ (དེང་ཕ་ཀི་སི་ཐན་ཤུན་ཙ་དང་ཡ་སན་ལུང་གཞུང་བརྒྱུད་ཡིན་ལ་)།སྟོད་བོད་ཕྱོགས་ཀྱི་དཔེ་མཚོན་སྐོར་བྷི་ལེ་ཙི Bellezza འི་སྤྱི་ལོ་ 2010 ལོའི་རྩོམ་a། 2016 ལོའི་རྩོམ་aདང་bལ་གཟིགས།\n བྲག་ངོས་སུ་ཆོ་གའི་རི་མོ་ཕབ་ནས་དེར་ཆོ་ག་སྤེལ་བ་འདི་ནང་བའི་ཆོས་སྲོལ་གཅིག་པུ་མ་ཡིན་པར་མཐོང་ལ།མཆོད་རྟེན་ཚང་མར་བརྩེགས་རིམ་དང་ཏོག་ཡོད་པ་རྐྱང་ཡིན།(བྷི་ལེ་ཙིའི་སྤྱི་ལོ 2008ལོའི་གསུང་རྩོམ་གྱི་ཤོག་ངོས་182-186 བར་བྲག་བརྐོས་རི་མོ་ལས་བྱུང་བའི་རྟེན་གྱི་རིགས་སོགས་ལ་བགྲོ་གླེང་ཞིབ་རྒྱས་བྱས་ཡོད།)\n ཡིག་རྙིང་གི་གཟུགས་འགྱུར་འཕེལ་རིམ་སྐོར་ཐ་ཁོ་ཆིས་སྤྱི་ལོ་ 2013ལོའི་རྩོམ་ཡིག་a དང་བན·སི་ཆ་ཁ van Schaik འི་སྤྱི་ལོ་\n བྲག་བརྐོས་སྐོར་མིའི་རིགས་དང་འབྲེལ་བའི་བཤད་སྲོལ་མི་འདུག་མོད།འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་སྟོབས་ཤུགས་ཅིག་ལ་ངོས་འཛིན་བྱ་སྲོལ་འདི་ཕ་མེར་ས་ཆའི་བྲག་བརྐོས་ར་ལུག་ཐམས་ཅད་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་བུ་མོ་པེ་རི་(peri) ལ་དབང་བའི་དད་མོས་དང་མཐུན་ཆོས་ཡོད།ཕ་ཀི་སི་ཐན་ཝ་ཁའི་ས་ཁུལ་སྐོར་གྱི་ལྟ་སྟངས་དང་རིག་གནས་ཀྱི་གལ་ཆེན་རང་བཞིན་སྐོར་རྩོམ་པ་པོའི་སྤྱི་ལོ་1998ལོའི་རྩོམ་ཡིག་གི་ཤོག་ངོས 375-388བར་བྲིས་ཡོད།\n ཕ་ལོ་ལ་ཞིས་སི་ལི་སྐུ་གཉིས་ [ཝན་ཞི་རོ་རྡིའི་སྤྱི་ལོ་2001ལོའི་པར 22Aདང་ ཕེ་（Pal）ཡིས་སྤྱི་ལོ་2003ལོའི་པར63པ]ཀྱི་གཙོ་སྐུའི་གཡས་གཡོན་གཉིས་སུ་གཏོར་གཟུགས་མཆོད་རྟེན་གཉིས་ཡོད་ལ། ཝན་ཞི་རོ་རྡི་གྱིས [von Schroeder 2001, p. 115]་གཡས་གཡོན་གྱི་མཆོད་རྟེན་ནི་ཀ་ནི་ཀའི་མཆོད་རྟེན་གྱི་བཟོ་བཀོད་རྨང་བྱས་པ་ཞིག་རེད་ཞེས་དང་།རྡེ་ཝེ་རྡི་སིང་ [Davidson\n2002, p. 15] གིས་ཀ་ནི་ཀ་མཆོད་རྟེན་དེ་པེ་ཧྲ་ཝ་(Peshawar)ན་ནང་བ་དང་གན་ངྷ་ར་ (Gandhara )དང་ཀ་ར་ཀོ་རམ (Karakorum) །ཧིན་རྡུ་གཙང་བོའི་ (Indus river )འགྲམ་རྒྱུད་ཀྱི་ཚོང་བ་སོགས་ཀྱིས་མཐོང་ཆེན་པོར་བརྩི་ཤིང་།རྣམ་པ་བྱང་བུ་ཅན་དང་བླུགས་མ།དེ་བཞིན་བྲག་བརྐོས་རྣམ་པ་ཅན་ཧར་ཝན་ (Harwan)ནས་ཆིས་ལ་སི་ (Chilas)་དང་ཧན་ཙ( Hunza )།ཐ་རམ་གཤོངས་ས་ (Tarim Basin )སོགས་སུ་གནས་ཡོདཔར་བཤད་ཅིང་།དེས་ན་རྟེན་གྱི་རྣམ་པ་འདིར་གོང་ནས་བསྟན་པའི་ས་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཤན་ཞུགས་སྲིད་པ་ཞིག་རེད།\n ནེ་སི་ཏོ་རན་རྒྱ་གྲམ་མའི་སུག་བཞི་དོ་མཉམ་ལ…སུག་བཞིའི་བསྣོལ་མཚམས་ཕྲ་ལ་རྩེ་མོ་སྤོམ [Bressan 1993, p. 272]།བོད་དང་ནེ་སི་ཏོ་རན་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་སྐོར་ཝུ་རས་སྤྱི་ལོ་ 1983ལོར་བྲིས་པའི་རྩོམ་གྱི་ཤོག་ངོས་ 404-407བར་གཟིགས།\n ཡུལ་ལྷ་ནི་ས་གནས་ཀྱི་གནས་རིའི་ལྷར་གོ་ཞིང་།ཐ་སྙད་འདི་ཏུན་ཧོང་ཡིག་རྙིང་ PT1047བར་བྱུང་ཡོད་ལ། [Karmay 1998, pp. 432, 442] གནའ་བོའི་ཡུལ་སྲོལ་ལ་ཡུལ་ལྷ་ནི་ས་གནས་དང་འཚོ་བ་དམིགས་གསལ་བར་གཏོགས་ཤིང་(Karmay 2005, p. 33)།འདིར་བྱུང་བའི་འཇང་ལྷ་ཡང་རིགས་འདིར་གཏོགས་པར་འདོད།\n གི་གེ་ཕྱིར་ལོག་ནི་བརྡ་རྙིང་བའི་ཁྱད་ཆོས་ཤིག་སྟེ་ཏུན་ཧོང་ཡིག་རྙིང་དུ་རྒྱུགས་ཆེ་ཞིང་།མཐར་དུས་རབས་12བའི་ནང་རིམ་གྱིས་ཡལ་བ་ཞིག་ཡིན[Denwood 1980b, p. 161; van Schaik 2014]།\n ཡི་གེ་འདི་བོད་མ་ཡིན་པའི་བོད་ཡིག་ཤེས་པ་ཞིག་གིས་བྲིས་པར་ཡང་བསམ་སྟེ།ལི་ཡུལ་བས་ཏུན་ཧོང་ས་ཆར་བོད་ཡིག་བཤུ་འབྲི་བྱས་ཡོད་ལ [Dalton 2007]།བོད་ཀྱི་དབང་འོག་ཏུ་གནས་པའི་ཨེ་ཤ་ཡ་དཀྱིལ་མའི་མིས་བོད་ཡིག་ཤེས་ཀྱི་ཡོད [Takeuchi 2013a, pp. 6-7]།\n རྡིན་ཝི་རྡིའི་སྤྱི་ལོ་1980ལོའི་རྩོམ་ཡིག་bརུ་ཨལ་ཅིར་འགྲོ་སའི་སལ་སི་ཕོ་དང་ཉེ་བའི་ཧིན་རྡུ་གཙང་བོའི་གཡོན་འགྲམ་གྱི་མཁར་གོག་གི་གོང་དུ་བྲག་བརྐོས་ཆ་འདྲ་བ་རྙེད་ཡོད་པ་མ་ཟད།ཧྥི་རན་ཁི་ (Francke) དང་ཇི་ན་ (Jina)ཡིས་སྤྱི་ལོ་2003ལོའི་རྩོམ་དང་།ཐ་ཁུའུ་ཆིས་སྤྱི་ལོ་2013ལོའི་རྩོམ་b།ཨོ་རོ་ཧྥིས་ནོ ་ (Orofino)ཡི་སྤྱི་ལོ་1990ལོའི་རྩོམ་ཡིག་སོགས་སུ་ཨལ་ཅི་དང་དེའི་འགྲམ་རྒྱུད་བྲག་བརྐོས་སྐོར་འཁོད་ཡོད།\n བྷེ་ཁི་ཝེ་སིས་བོད་གནའ་བོའི་ལོ་ཟླ་ཚེས་གྲངས་དེང་གི་སྤྱི་ལོ་ལ་གཏུགས་མི་ཐུབ་ཚུལ་གསུང་བར་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་རྒྱུ་དང་།བོད་གནའ་བོའི་ལོ་ཚིགས་བརྩི་སྟངས་སྐོར།གཤམ་གྱི་རྩོམ་གཉིས་ལ་གཟིགས་ཆོག[Beckwith 1989, pp. xvi-xviii, and Dotson 2009, pp.\n12-13]།གནའ་བོའི་སོ་ནམ་ལོ་སར་སྐོར་བོད་ཀྱི་གྲོང་གསེབ་མང་པོར་ཁྱབ་ཡོད་པ་རྟོགས་ནུས་ཤིང་།དེས་ལོ་མགོ་གསར་བ་གཅིག་ཚུགས་པའི་ལྟ་བ་ཞིག་ཤེས་ཐུབ་ཞིང་།སྤི་ལེ་ཙ་དང་འདིའི་སྐོར་བགྲོ་གླེང་བྱུང་བར་བཀའ་དྲིན་ཞུ།ཀེར་ཀན་ (Gergan)གྱིས་སྤྱི་ལོ་1978ལོར་ཞང་ཞུང་གི་ལོ་སར་སྐོར་གླེང་ཡོད་པ་དང་།ཕི་རེའུ་(Pirie)ཡིས་སྤྱི་ལོ་2008ལོར་ལ་དྭགས་ས་ཁུལ་གྱི་ལོ་སར་སྐོར་ཡང་གླེང་ཡོད།གཉིས་ཀའི་ངོས་འཛིན་ཐད་སོ་ནམ་ལོ་སར་ལ་བབས་ཡོད།དེང་གི་ཕ་མེར་ས་ཆར་དགུན་ཉི་ལྡོག་ནི་ལོ་མགོ་གཅིག་གི་འགྱུར་མཚམས་སུ་འཇོག་ཅིང་།གོམ་སྲོལ་ལས་ཆ་ཤས་མང་པོ་ཞིག་ཞིང་བའི་ལོ་རྩིས་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་བརྐྱངས་ཡོད[Iloliev 2008, pp. 92-93,Mock 1998, p. 291]།\n བོད་ཀྱིས་སྤྱི་ལོ་756ལོར་ཝ་ཁན་ས་ཆའི་དབང་བསྒྱུར་སླར་གསོ་གནང་ནས་དུས་རབས་དགུ་བའི་དཀྱིལ་མཇུག་བར་སླེབས་ཡོད་ལ།དུས་ཡུན་འདི་བྲག་བརྐོས་ཡིག་རྙིང་ལས་ཀྱང་མཚོན་ནུས།བོད་ཀྱིས་ཏུན་ཧོང་སྤྱི་ལོ་781 ནས་848བར་བཟུང་བར་བཤད་ཅིང་ [Dalton\n2007, p. 18]། ཧོར་ལས་མན་ (Horlemann) གྱི་སྤྱི་ལོ་ལོའི་རྩོམ་དུ་དུས་ཚོད་སྔ་སྣུར་གྱིས་སྤྱི་ལོ ་760ནང་གཏུགས་ཡོད་པས་ལོ་རབས་འདི་ཝ་ཁན་བཟུང་བ་དང་དུས་མཉམ་ཡིན།)ཨ་རབ་དམག་གིས་སྤྱི་ལོ་ 814～815 ལོའི་ནང་ཝ་ཁན་ས་ཆ་བདག་བཟུང་བྱས་མོད[Beckwith 1987, pp. 160-162]།མི་འགྱངས་བར་བོད་ཀྱིས་སླར་བླངས།དུས་རབས་དགུ་པབའི་མཇུག་ཏུ་ཧིན་རྡུ་ཁོ་ཧྲི་དང་ཕ་མེར་ས་ཆའི་ནང་བསྟན་ཉམས་རྒུད་བྱུང་ལ།བོད་ཀྱི་དཔུང་ཤུགས་ཝ་ཁན་ས་ཆར་སླེབས་མེད། རིམ་གྱིས་ས་འདིར་ཨེ་སི་ལམ་གྱི་ཆོས་འཕེལ་ཡོད[Beckwith 1987, p. 172; Denwood 2008,p. 157; Hauptmann 2007, p. 32]།\n ཧྥ་སི་མན་[Fussman 1986, p. 47, n. 40]གྱིས་ཉི་ཟླར་སྣེ་མོ་ལྡན་པའི་བྲག་རིས་རི་མོ་ཧིན་རྡུ་གཙང་བོའི་ལུང་གཞུང་གི་ཆིས་ལ་(Chilas)གནས་ I ས་ཆའི་མཆོད་རྟེན་ལ་ཡོད་པར་བསྟན་ཡོད་པར་མ་ཟད།རིགས་འདི་སྤྱིར་ན་བོད་ཀྱི་རི་མོར་ཁས་ལེན་མོད་ཆིས་ལ་ས་ཆའི་རི་མོ་རྒྱ་གར་བས་ཡིན་ཏེ་སྤྱི་ལོ་དུས་རབས་དང་པོར་གཏོགས་པ་ཞིག་རེད་ཅེས་གསུངས་ཡོད།བྷི་རི་ནུ་(Bruneau)ཡིས་ཀྱང་ཉི་ཟླའི་གཟུགས་ལ་སྣེ་མོ་ཅན་བགྲོ་གླེང་གནང་ཡོད་ལ།བྷུ་ཐུ་ཀ་ར་ (Butkara)ཡི་གནས་ I ཡི་གན་ངྷ་རའི་ཝེ་ཧ་ར་ (Gandharan viharas)ལ་ཟླ་གསར་གྱི་གཟུགས་སམ་སྡེར་གཟུགས་ཡོད་པར་བསྟན་ཡོད[Bruneau 2007, p. 66]།ཨོ་རི་ཧྥུ་ནེའོ་ [Orofino1990, pp. 173-174,n. 2]ནས་སྤལ་ཏི་དང་སྒེའོ་སྒེ་ཐིའི་ནང་ཆོས་དང་།ཞང་ཞུང་གི་བོན།བོད་ཀྱི་ནང་བསྟན་གྱི་དབྱེ་འབྲེལ་སྐོར་བགྲོ་གླེང་མཛད་ཡོད་ལ།ནང་བསྟན་འདི་བོད་ཀྱི་བཙན་པོའི་ཕོ་བྲང་གིས་སྤྱི་ལོ་779ལོར་དངོས་སུ་དད་ལེན་བྱས་ལ[Dotson 2009, p. 20]།དུས་ཚོད་འདི་ཝ་ཁན་ས་ཆའི་བྲག་བརྐོས་རི་མོ་དང་ཡིག་རྙིང་བརྐོས་པའི་དུས་ཚོད་ལ་འཁེལ་ཡོད།བོད་བཙན་པོས་དཔུང་གིས་ས་འདིར་དབང་བསྒྱུར་བྱ་དུས་ས་གནས་གཉིས་ཀྱི་བར་ལ་འབྲེལ་འདྲིས་ཟབ་མོ་ཡོད་པ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་གྱི་བཀའ་གཙུགས་ཡི་གེ་བྲུ་ཤར་བཏང་བས་ཀྱང་ར་སྤྲོད་བྱ་ནུས་ལ[Richardson 1998, pp. 91,93]།སྒེའོ་སྒེ་ཐི་འམ་བྲུ་ཤ་ནས་བོད་ཀྱི་ནུབ་རྒྱུད་ཞང་ཞུང་།དབུས་གཙང་གི་བར་བཅས་ལ་ནང་བསྟན་དར་བའི་དྲི་གཞི་ཁྱད་པར་བ་འདི་ཤབས་པུ་(Scherrer-Schaub)མཆོག་གིས་སྤྱི་ལོ་ 2002ལོར་བགྲོ་གླེང་གནང་ཡོད།\n ཐ་ཁུའུ་ཆིས་[Takeuchi 2011, p. 55]ཀྱིས་དར་ཁོ་ཐིའི་མཚན་བྱང་དང་།དེང་སྒེའོ་སྒེ་ཐི་ནས་སྤལ་ཏི་ས་ཆའི་མཚན་བྱང་རྣམས་དུས་རབས་བརྒྱད་པ་ནས་དགུ་བར་བཞག་ཡོད་ལ།དུས་འདི་བོད་བཙན་པོའི་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་དབང་ཤུགས་སྒེའོ་སྒེ་ཐི་དང་ཝ་ཁན་ས་ཆའི་ནུབ་བྱང་ཁུལ་དུ་སླེབས་པའི་དུས་ཚོད་ཡིན།\n—— Flight of the Khyung, September 2010, on-line resource accessed May 2016.\n—— Flight of the Khyung, May 2016a, on-line resource accessed July2016.\n—— Flight of the Khyung, June 2016b, on-line resource accessed July 2016.\n2017 ལོའི་ཟླ2ཚེས 15 ཉིན།\n2018 ལོའི་ཟླ 1 ཚེས4ཉིན། 07:01\nརྒྭ་ལོ་གཞོན་ནུ་དཔལ་དང་། ཁམས་པ་སྒ་ལོ། རོང་པ་རྒྭ་ལོ་གསུམ་ལས་འཕྲོས་པའི་ཟིན་བྲིས། (184,859℃)\nདཔེ་འཕྲིན། 《དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་སྐོར་གྱི་བཅར་འདྲི》ཞེས་པའི་དེབ་མཆོག་ཅིག་མི་ཡུལ་དུ་བལྟམས་པ། (156,971℃)\nལྷ་མཐོང་ལོ་ཙཱ་བའི་«བལ་པོའི་ལམ་ཡིག»བཀླགས་པའི་བརྗེད་བྱང་། ཚངས་དབང་དགེ་འདུན་བསྟན་པ། (153,699℃)


སྤེལ་དུས 2020-08-24 ཡོང་ཁུངས། མཚོ་སྔོན་མི་རིགས་སློབ་ཆེན་རིག་དེབ། རྩོམ་པ་པོ། བསོད་ནམས་སྐྱིད།\n[ནང་དོན་གནད་བསྡུས།] འདིར་བོད་ཀྱི་བསྡུར་ཞུས་རིག་པའི་གོ་དོན་དང་བསྡུར་ཞུས་བྱེད་སྟངས། བསྡུར་ཞུས་ཀྱི་གཞི་འཛིན་ས། དོ་སྣང་བྱ་ཡུལ་གང་དག་ཡིན་པ་སོགས་རགས་ཙམ་བརྗོད་ཡོད།\n[གནད་ཚིག] བསྡུར་ཞུས་རིག་པ། བསྡུར་ཞུས་ཀྱི་དོ་སྣང་བྱ་ཡུལ།\nབསྡུར་ཞུས་ལ་སྒྲ་ཡངས་འཇུག་དང་དོག་འཇུག་གི་གོ་དོན་གཉིས་ཡོད་ལ། སྒྲ་ཡངས་འཇུག་ལྟར་ན་བསྡུར་ཞུས་ཞེས་པ་ནི་གནའ་དཔེ་ཡི་བདེན་རྫུན་གྱི་དབྱེ་བ་འབྱེད་པ་དང་ཁ་ཐོར་བ་རྣམས་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་སྒྲིག་པ། དཔེ་ཆའི་དཀར་ཆག་སྒྲིག་པ་སོགས་བྱས་ཏེ་ཀློག་པ་པོ་ལ་ནང་དོན་ཆ་ཚང་བ་ཞིག་དང་དཔྱད་གཞི་རིན་ཐང་ལྡན་པ་ཞིག་འདོན་སྤྲོད་བྱེད་པ་ལ་ཟེར། འདིར་བརྗོད་པའི་གནའ་དཔེ་བདེན་རྫུན་གྱི་དབྱེ་བ་འབྱེད་པ་ནི་གཙོ་བོ་གནའ་དཔེ་དེ་ཁུངས་དག་ཡིན་མིན་དང་། དེའི་ཁྲོད་དུ་རྗེས་སུ་བྱུང་བའི་མཁས་པ་དང་ལོ་རྒྱུས་མི་སྣའི་ལྟ་བ་འདྲེས་ཡོད་མིན། རྩོམ་སྟངས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་དང་རྩོམ་པ་པོའི་དགོངས་གཞི་སོགས་སྐབས་དེ་དང་མཐུན་མིན་སོགས་ཀྱི་སྟེང་ནས་དབྱེ་བ་འབྱེད་པ་ཞིག་ཡིན། དཔེར་ན“《རེབ་ཀོང་རུས་མཛོད་ལྟ་བ་མཁའ་ཁྱབ་ཕྱོགས་བྲལ》ཞེས་པའི་ནང་དུ་ལོ་རྒྱུས་ཁ་ཤས་ནི་དོན་དངོས་དང་ཡེ་ནས་མི་མཐུན་པ། འགའ་ཤས་ནི་དེང་རབས་ཀྱི་མིས་བྲིས་པའི་ལོ་རྒྱུས་དཔེ་ཆ་ལས་ཚིག་རིས་གཅིག་ཀྱང་ཆད་ལྷག་མེད་པར་ཇི་བཞིན་དུ་བཤུས་ཏེ་བཀོད་འདུག་པ་འདི་ལས་གནའ་དཔེ་ལ་ལ་ཞིག་ལ་དུས་ཀྱི་དབང་གིས་སྔོན་མའི་ངོ་གདོང་ངོ་མ་འགྱུར་ནས་ཉ་ཉུང་བསྲེས་པ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད།” དེ་བས་གནའ་དཔེ་བདེན་རྫུན་གྱི་དབྱེ་འབྱེད་བྱེད་པ་དེས་བསྡུར་ཞུས་ལས་རིམ་ཁྲོད་དུ་གོ་གནས་གལ་ཆེན་ཞིག་ཟིན་ཡོད་པ་ཤེས་ཐུབ། ཁ་ཐོར་བ་རྣམས་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་སྒྲིག་པ་ནི་དཔེར་ན“རུས་པའི་རྒྱན་ཅན་གྱིས་མཛད་པའི《མི་ལ་རས་པའི་མགུར་མ》དང《མི་རོ་རྩེ་སྒྲུང》 《གེ་སར་རྒྱལ་པོའི་ སྒྲུང》《བཀའ་འགྱུར》དང《བསྟན་འགྱུར》 དེང་སྐབས་ལོ་རྒྱུས་དང་དམངས་ཁྲོད་གཏམ་རྒྱུད། གླུ་གཞས། གཏམ་དཔེ། དཔྱད་རྩོམ་སོགས་ཕྱོགས་བསྒྲིགས་བྱས་ཡོད་པའི་དཔེ་ཆ་རྣམ་གྲངས་མི་འདྲ་བ་མང་པོ་ཡོད་པ་དག་གིས་མཚོན་པ་ཡིན། དཔེ་ཆའི་དཀར་ཆག་སྒྲིག་པ་ནི་དཔེར་ན། དུང་དཀར་བློ་བཟང་འཕྲིན་ལས་ལགས་ཀྱིས་བརྩམས་པའི《བོད་ཀྱི་དཀར་ཆག་རིག་པ》ལས་ཤེས་གསལ་ལྟར། དཀར་ཆག་ནི་གསུང་རབ་དང་དཔེ་དེབ་ཡིག་ཆ་སོགས་སྡེ་ཚན་དང་རྣམ་གྲངས་སོགས་མ་འདྲེས་པར་འཚོལ་བདེ་བའི་ཐོ་ཡིག་གསལ་པོར་བཀོད་པ་ལ་ཟེར་བ་དང་། དཀར་ཆག་ལ་ཆིངས་བདུན་ཚང་དགོས་པ་ནི།(1)སྡེ་ཚན་གང་གི་ཁོངས་ཡིན་པ། (2)རྩོམ་ཡིག་གི་ཁ་བྱང་དང་མིང་། (3)རྩོམ་པ་པོའི་མིང་། (4)ལེ་ཚན་གྱི་གྲངས། (5)པོད་གྲངས། (6)ཤོག་གྲངས། (7)ཆ་ཚང་མིན་བཅས་ཡིན།དཀར་ཆག་འགོད་དུས་སུ་ཡང་རྒྱས་འབྲིང་བསྡུས་གསུམ་སོགས་རིགས་གསུམ་དུ་བཀར་ཡོད་ལ། དེ་ཉིད་ལས་དཀར་ཆག་རྒྱས་འབྲིང་བསྡུས་གསུམ་འགོད་ཚུལ་གསལ་པོ་ཞིག་བརྗོད་ཡོད་མོད། འོན་ཀྱང་འདིར་ཚིག་ཚོགས་མང་བར་དོགས་ནས་རེ་རེ་བཞིན་བརྗོད་མེད་པས་གསལ་པོར་ཤེས་འདོད་པ་དག་གིས་གཞུང་དེར་གཟིགས་པར་འཚལ། དཀར་ཆག་དེ་དག་ལ་ཁྱད་ཆོས་མངོན་གསལ་ཞིག་ཡོད་པ་ནི་དཀར་ཆག་ནི་ཚན་རིག་ཞིབ་འཇུག་མཁན་དང་སློབ་ཁྲིད་འཆད་ཉན་བྱེད་མཁན། དཔེ་མཛོད་བདག་གཉེར་མཁན་ཚང་མར་མཁོ་བའི་ནུས་ལྡན་མཚོན་ཆ་ལྟ་བུ་ཡིན་པ་དང་དེ་དག་ལ་དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་རིགས་འཚོལ་བདེ་བ་དང་རིན་ཐང་ཆེ་བ། དུས་ཚོད་གྲོན་ཆུང་བྱེད་པ། དོན་གཅིག་བརྒྱུད་ནས་འབྲེལ་ཡོད་གནད་དོན་མང་པོ་ཞིག་ཐག་གཅོད་ཐུབ་པའི་ནུས་པ་ཆེན་པོ་ལྡན་པས་དཀར་ཆག་གོ་བདེ་བ་ཞིག་དང་ཚགས་དམ་པ་ཞིག་བསྒྲིག་རྒྱུ་ནི་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེའོ། །\nསྒྲ་དོག་འཇུག་ལྟར་ན་བསྡུར་ཞུས་ཞེས་པ་ནི་དཔེ་ཆ་སྣ་གཅིག་ལ་པར་གཞི་མི་འདྲ་བ་དུ་མ་དང་ཡང་ན་བྲིས་མི་འདྲ་བ་དུ་མ་ཡོད་པ། དེ་དང་འབྲེལ་བའི་ཡིག་ཆ་གཞན་དག་བཅས་ཀྱི་མིང་། རྣམ་དབྱེ་དང་ཚིག་ཕྲད། ཚིག་སྦྱོར་སོགས་བསྡུར་ནས་ཞུ་དག་བྱེད་པ་ཞིག་ལ་ཟེར། འདི་ནི་དཔེར་ན“ཀྲུང་གོའི་བོད་ཀྱི་ཤེས་རིག་ཞིབ་འཇུག་ལྟེ་གནས་ཀྱི་བཀའ་བསྟན་དཔེ་སྡུར་ཁང་གིས་དཔེ་བསྡུར་ཞུས་པའི་བཀའ་བསྟན་དཔེ་བསྡུར་མ”ལྟ་བུ་ཡིན། འདིའི་ནང་དུ་གཙོ་བོ་སྡེ་དགེ་དང་ཅོ་ནེ། སྣར་ཐང་། པེ་ཅིང་སོགས་པར་མ་མི་འདྲ་བ་དག་གི་ཚིག་གི་སྦྱོར་སྟངས་དང་ཡི་གེ་མི་འདྲ་བ། ཚིག་ཕྲད་མི་འདྲ་བ་ལ་སོགས་རེ་རེ་གཤིབ་བསྡུར་བྱས་ཏེ་གསལ་པོར་བཀོད་ཡོད། དེ་ལས་གཞན་བོད་ལྗོངས་བོད་ཡིག་དཔེ་རྙིང་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་པར་དུ་བསྐྲུན་པའི《རྒྱ་བོད་ཆོས་འབྱུང་རྒྱས་པ》དང《ཆོས་འབྱུང་མེ་ཏོག་སྙིང་པོ་སྦྲང་རྩིའི་བཅུད》ལ་སོགས་པའི་ནང་དུའང་ཡི་གེའི་སྦྱོར་ཚུལ་མ་དག་པའམ་ཆད་ལྷག་མང་བ། ཚིག་སྦྱོར་གོང་འོག་འབྲེལ་མི་ཆགས་པ་སོགས་རེ་རེ་ནས་གསལ་བཤད་དང་ནོར་བཅོས་བྱས་ཡོད་པ་དག་ལས་གསལ་པོར་ཤེས་ཐུབ་བོ། །བསྡུར་ཞུས་རིག་པ་ཟེར་བ་ནི་བསྡུར་ཞུས་དང་ཡང་ན་བསྡུར་ཞུས་ལ་འབྲེལ་བ་ཡོད་པའི་རིགས་ལ་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་པའི་རིག་པ་ཞིག་ལ་བསྡུར་ཞུས་རིག་པ་ཟེར། ཆོས་ཉིད་ཅིག་གཏན་ལ་ཕབ་པའི་གཞུང་ལུགས་ཤིག་ལ་རིག་པ་ཟེར་བ་ཡིན། དེ་བཞིན་དུ་བསྡུར་ཞུས་རིག་པ་ལ་ཡང་སྒྲ་ཡངས་དོག་གི་གོ་དོན་གཉིས་ཡོད་ལ་སྒྲ་ཡངས་འཇུག་གི་ཆ་ནས་བསྡུར་ཞུས་རིག་པ་ནི་དཀར་ཆག་རིག་པ་དང་པར་གཞི་རིག་པ། དཔེ་མཛོད་རིག་པ་བཅས་ཀྱི་སྤྱི་མིང་ལ་ཟེར་བ་དང་། སྒྲ་དོག་འཇུག་གི་ཆ་ནས་བསྡུར་ཞུས་རིག་པ་ནི་བསྡུར་ཞུས་ཀྱི་དགོས་པ་དང་བྱུང་འཕེལ། དམིགས་ཡུལ། ཡུལ། བླང་བྱ། ཆ་རྐྱེན་སོགས་ལ་ཞིབ་འཇུག་བྱས་ཏེ་ཆོས་ཉིད་ཞིག་བཙལ་ཏེ་རིགས་པ་ཡང་དག་པས་གཏན་ལ་འབེབས་པའི་ཚན་རིག་ཅིག་ལ་ཟེར་བ་ཡིན་ནོ། །\nགངས་ཅན་གྱི་ལྗོངས་འདི་ལ་ཡི་གེ་ནམ་ཞིག་ལ་དར་བའི་དུས་ནི་སྔོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཆ་གང་མང་ལས་ཤེས་གསལ་ལྟར་ན་ཆོས་རྒྱལ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པའི་དུས་སུ་སློབ་དཔོན་ཐོན་མིས་གསར་དུ་བཟོས་པ་ཡིན་ལ། ཡི་གེ་གསར་དུ་བཟོས་པ་དང་མཉམ་དུ་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་ཡང་བོད་དུ་དར་མགོ་ཚུགས། སྐབས་དེར་བོད་དུ་པར་རྐོའི་ལག་རྩལ་དར་མེད་པས་རིག་གནས་ཤེས་བྱ་དེ་དག་རྒྱུད་སྤེལ་བྱེད་དགོས་ན་མིའི་ལག་བྲིས་དང་ངག་ཐོག རྡོ་རྐོས་སོགས་ལ་བརྟེན་ནས་ཁྱབ་སྤེལ་བྱེད་དགོས་པ་རེད། དེ་དང་བསྟུན་ནས་བོད་ཀྱི་བསྡུར་ཞུས་ཀྱི་བྱ་བའམ་ལས་ཀ་དེ་ཡང་རིམ་གྱིས་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་འཚོ་བ་དང་ཆུ་དང་འོ་མ་བཞིན་དུ་འདྲེས་པར་གྱུར། དེང་སྐབས་ང་ཚོས་ཤེས་གསལ་ལྟར་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་གླེང་སྟེགས་ཀྱི་ཁྲོད་དུ་བསྡུར་ཞུས་རིག་པའི་གཞུང་ལུགས་ཆ་ཚང་ཞིག་མེད་པར་མ་ཟད་དེ་ལ་ཆེད་དུ་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་པའི་སྡེ་ཚན་དང་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་མཁན་ཡང་མང་པོ་བྱུང་མེད། འོན་ཀྱང་འདིར་གསལ་བཤད་ཅིག་བྱེད་དགོས་པ་ནི་བོད་དུ་དེའི་ཕྱོགས་ཀྱི་རིགས་པའི་གཞུང་ལུགས་ཚད་ལྡན་ཞིག་མེད་པ་མ་གཏོགས་དེར་འབྲེལ་གྱི་ལས་ཀ་ནི་དུས་སྔ་མོ་ཞིག་ནས་དར་ཡོད་ལ། དེས་བོད་ཀྱི་འོད་སྟོང་འབར་བའི་ཤེས་རིག་གསོ་སྐྱོང་དང་རྒྱུན་འཛིན་ལ་ནུས་པ་ཆེན་པོ་ཐོན་ཡོད་པ་ནི་ད་ལྟ་མངོན་སུམ་དུ་སྣང་ཐུབ་པའི་རི་བོའི་ གཏོས་དང་མཉམ་པའི་གཙུག་ལག་རིན་ཆེན་འདི་དག་ལས་དཔེ་འཇོག་ས་ཞིག་གང་ན་ཡོད། སྤྱི་ལོའི་དུས་རབས་དགུ་པ་ཙམ་ལ་བོད་ཀྱི་བཙན་པོ་ཁྲི་ལྡེ་སྲོང་བཙན་གྱི་སྐབས་སུ་རྒྱལ་རྗེ་ལོ་པཎ་གདན་འཛོམས་ཀྱིས་དམ་པའི་ཆོས་སྒྱུར་འཕྲོ་བསྒྱུར་ནས་ཞུས་ཆེན་སྐད་གསར་བཅད་ཀྱིས་གཏན་ལ་ཕབ་པ་དང་། སྔར་ཡར་ལུངས་ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་ཕོ་བྲང་འཕང་ཐང་ཀ་མེད་ན་བཞུགས་པའི་བཀའ་དང་བསྟན་བཅོས་མདོ་ཕྱོགས་གཙོ་ཆེ་བའི་དཀར་ཆག《དཀར་ཆག་འཕང་ཐང་མ》བརྩམས་པ་འདི་ལས་ང་ཚོ་རྗེས་རབས་པ་རྣམས་ལ་རྒྱ་གར་དང་ལི་ཡུལ། ཁ་ཆེ་སོགས་ཀྱི་སྐད་ནས་བསྟན་བཅོས་གང་དང་གང་བོད་ལ་བསྒྱུར་ཡོད་པ་དང་། བོད་ཀྱི་རྒྱལ་བློན་མཁས་པས་གཞུང་གང་བརྩམས་ཡོད་པ། བཀས་བཅད་ཇི་ལྟར་བྱས་པ། སྐད་ཡིག་དང་བརྡ་སྤྲོད་ཐད་འགྱུར་ལྡོག་གང་བྱུང་ཡོད་པ། སྐབས་དེ་དུས་ཀྱི་ཡི་གེའི་བྲིས་གཟུགས་སོགས་ལ་ཞིབ་འཇུག་བྱ་རྒྱུར་རིན་ཐང་བྲལ་བའི་དཔྱད་གཞི་ཞིག་བསྐྲུན་ཡོད། 《དཀར་ཆག་འཕང་ཐང་མ》ལ་གོང་དུ་བརྗོད་པའི་རིན་ཐང་དེ་དག་ལས་གཞན་ད་དུང་དེས་བོད་ཀྱི་བསྡུར་ཞུས་རིག་པར་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་པར་ཡང་ནུས་པ་བླ་ལྷག་ཏུ་ཐོན་ཡོད། དེ་ནི《དཀར་ཆག་འཕང་ཐང་མ》ལས། “༄༅། ། ། །བོད་ཁམས་སུ་དྷརྨ་ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་གི་མདོ་སྡེ་དང་། གཟུངས་ཆེ་ཕྲ་དང་། མདོ་སྡེའི་ཏི་ཀ་དང་། འདུལ་བ་དང་། བསྟན་བཅོས་ཆེ་ཕྲ་དང་། བསྟན་བཅོས་ཀྱི་ཏི་ཀ་ལསོགས་པ་སྔ་སླད་དུ་བསྒྱུར་ཞིང་ཞུ་ཆེན་གཏན་ལ་དབབ་པའི་མཚན་དང་། བམ་པོ་དང་། ཤུ་ལོག་གི་གྲངས་སྒྲ་སྒྱུར་པ་ན་བྱང་བུ་ཞིག་མཆིས་པ་གཏན་ལ་མ་ཕབ་ནས། སླད་ཀྱིས་ཁྱི་ལོ་ལ་ཕོ་བྲང་འཕང་ཐང་ན་བཞུགས་པའི་སྟོན། སྒྲ་སྒྱུར་གྱི་བླ་བན་དྷེ་དཔལ་བརྩེགས་དང་། བན་དྷེ་ཆོས་ཀྱི་སྙིང་པོ་དང་། ལོ་ཙ་བ་བན་དྷེ་དེ་བན་ཏྲ་དང་། བན་དྷེ་ལྷུན་པོ་ལ་སོགས་པའི་གཡར་སྔར་དྷ་རྨ་བསྒྱུར་ཞིང་ཞུ་ཆེན་བགྱིས་པའི་མཚན་བྱང་རྙིང་ཞིག་མཆིས་པས་གཞི་བཟུང་སྟེ། སྒོ་སྒོ་ན་མཚན་བྱང་མཆིས་པ་དང་ཡང་གཏུགས། དྷ་རྨ་སྡེ་གཅིག་ལ་མཚན་ཉིས་རིམ་དུ་གྱུར་པ་ཡང་ཕྱུང་། སྔར་མ་ཆུད་པ་ཅི་མཆིས་པ་བསྣན་ནས། བོད་ཁམས་སུ་དྷ་རྨ་བསྒྱུར་ཞིང་ཞུ་ཆེན་བགྱིས་པའི་མཚན་དང་། བམ་པོ་དང་། ཤུ་ལོག་གི་གྲངས་གཏན་ལ་ཕབ་སྟེ་དཀར་ཆག་བླ་དཔེར་བྲིས་པ། །” ཞེས་པ་འདི་ལས་བོད་དུ་དུས་སྔ་མོ་ཞིག་ནས་བསྡུར་ཞུས་ཀྱི་ལས་ཀ་དེ་དར་ཡོད་ལ། ལས་ཀ་དེ་བྱུང་བ་ནི་རྣམ་པ་ཙམ་ཞིག་མིན་པར་དེས་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་འཕེལ་རྒྱས་དང་རྒྱུན་འཛིན། དར་སྤེལ་བཅས་ལ་ནུས་པ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཐོན་ཡོད་པར་མ་ཟད་དེ་གཙིགས་ཆེན་དུ་བཟུང་ནས་ལག་ལེན་དུ་བསྟར་ཡོད་པ་ཡང་རྟོགས་ཐུབ། འདིའི་ནང་དུ“དྷརྨ”དང“ཤུ་ལོག”“ཏི་ཀ”“ལསོགས”ལྟ་བུ་བརྡ་རྙིང་པའི་བྲིས་གཟུགས་བཀོད་པ་འདི་དག་ལས་བཤུ་མཁན་དང་པོ་བས་ཀྱང་སྔོན་གྱི་འབྲི་སྲོལ་རྙིང་པ་རྒྱུད་འཛིན་དང་མ་ཡིག་ཁོངས་དག་ལ་བརྟེན་པ་ཡང་ཤེས་ཐུབ་བོ། །\nཤིང་དཔར་མ་བྱུང་བའི་ཡར་སྔོན་དུ་དཔེ་ཆ་ཚང་མ་ལག་བྲིས་ཡིན་པ་དང་ཤིང་དཔར་བྱུང་བའི་རྗེས་སུ་མ་ཡིག་གི་གཞི་འཛིན་ས་གཙོ་བོ་ཤིང་དཔར་ཡིན་ལ་བསྡུར་ཞུས་བྱེད་མཁན་གྱིས་དེ་གཞིར་བཟུང་ནས་བསྡུར་ཞུས་བྱ་དགོས་པ་ཡིན། པདྨ་བཀྲ་ཤིས་ཀྱིས་བརྩམས་པའི《བོད་ཡིག་གནའ་དཔེའི་རྣམ་བཤད》ལས“བོད་ཡིག་གནའ་དཔེ་ནི་མི་དབང་སངས་རྒྱས་རྒྱ་མཚོས་བཻ་དཀར་གཡའ་སེལ་དུ་བཀའ་འདི་དག་འབྲི་བའི་གཞི་ནི་གྲོ་ག་ཤིང་ཤུན་རས་དང་ཤོག་བུ་སོགས་དཀར་པོའམ་ཚོས་མ་གང་ཡང་རུང་བ་ལ་གླེགས་བམ་མམ་ལེགས་སྦྱར་སྐད་དུ་པུ་སྟི་ཀ་ཞེས་གསུངས་པའི་དོན་དང་མཚུངས་པར་བོད་ཡིག་གི་ཐོག་ནས་བོད་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་རིག་གནས་སོགས་བརྗོད་བྱར་བྱས་པ་སྟེ་དུས་རབས་མི་འདྲ་བའི་ནང་དུ་བྱུང་བའི་འབྲི་རྫས་ཏེ། སེམས་ཅན་གྱི་རུས་པ་དང་པགས་པ། ཁྲམ་བྱང་དང་ཤིང་ཤིན། རྡོ་རིང་དང་ཅོང་། གོས་ཆེན་དང་ཤོག་བུ་སོགས་ཀྱི་སྟེང་དུ་བྲིས་ཤིང་། དཔེ་གཟུགས་ལྟེབས་མགོ་མ་དང་ཤོག་དྲིལ། སྣ་རིང་དང་ལྟེབས་འགྲིག་མ་ལྟེབས་ཟུར་མ་སོགས་དུས་རབས་མི་འདྲ་བའི་ནང་དུ་བྱུང་བའི་དཔེ་གཟུགས་སུ་བསྡེབས་ཡོད་པ་སྟེ་སྤྱི་ལོ1949ལོའི་ཡར་སྔོན་དུ་བྱུང་བའི་དཔེ་རྙིང་ལ་ཟེར།”ཅེས་པ་འདི་ལས་བོད་ཀྱི་གནའ་དཔེ་ལ་ཡང་དུས་རབས་ཀྱི་དབྱེ་མཚམས་གསལ་བ་དང་འབྲི་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་ཆ་སོགས་རྣམ་པ་མི་འདྲ་བ་ཡོད་པ་གསལ་པོར་མཚོན་ཐུབ། བོད་ལ་གནའ་དཔེ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པོ་ཞིག་ཡོད་པ་ནི་བོད་བཙན་པོའི་དུས་ཀྱི་ཡིག་ཆ་ལྷད་མེད་པ་སྟེ་ཆོས་གཞུང་བྲིས་མ་དང་། རྡོ་དང་བྲག་དང་ཅོང་དྲིལ་ལ་བརྐོས་པའི་ཡི་གེ ཏུན་ཧོང་གཏེར་ཡིག ལི་ཡུལ་གྱི་ཁྲམ་བྱང་བཅས་ཡིན། བོད་ཀྱི་གནའ་དཔེ་དེ་ཡང་མི་རིགས་གཞན་གྱི་གནའ་དཔེ་དང་འདྲ་བར་འབྲི་རྫས་རིགས་མི་འདྲ་བ་བེད་སྤྱོད་གནང་ནས་བྲིས་ཡོད་པ་དག་ང་ཚོས་ད་ལྟའང་དགོན་སྡེ་དང་མི་སྒེར་གྱི་ལག་ནས་མཇལ་རྒྱུ་ཡོད་དོ། །\n《བོད་ཡིག་གནའ་དཔེའི་རྣམ་བཤད》ཅེས་པའི་ནང་དུ“མི་དབང་སངས་རྒྱས་རྒྱ་མཚོས་མཛད་པའི་བསྟན་བཅོས་བཻཌཱུརྱ་དཀར་པོའི་དྲི་བ་དྲིས་ལན་འཁྲུལ་སྣང་གཡའ་སེལ་གྱི་ནང་དུ་བཀོད་པའི་གྲོག་ཤིང་ཤུན་རས་དང་ཤོག་བུ་སོགས་དཀར་པོའམ་ཚོས་མ་ཞེས་བྲིས་ཡོད་པ་འདི་ལས་ཀྱང་བོད་ཀྱི་གནའ་དཔེའི་འབྲི་རྫས་ལ་ཤིང་ཤུན་དང་རས། རྡོ་ལེབ་དང་ཅོང་། སེམས་ཅན་གྱི་རུས་པ་དང་པགས་པ་བཅས་ཡོད་པ་སོགས་སྒྲའི་ནང་དུ་བསྡུས་པར་སེམས།” ཞེས་པ་འདི་ལས་ང་ཚོ་གངས་ཅན་པའི་གནའ་དཔེ་ཡི་འབྲི་ཡུལ་ལ་ཡང་རིགས་མི་འདྲ་བ་དུ་མ་ཞིག་ཡོད་པ་ར་སྤྲོད་བྱེད་ཐུབ་བོ། །\nསེམས་ཅན་གྱི་རུས་པ་དང་པགས་པའི་སྟེང་དུ་འབྲི་བ་ནི་གདོད་མིའི་དུས་ཀྱི་ཟིན་ཐོ་འགོད་སྟངས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཞིག་ཡིན། དེ་ལྟར་འབྲི་དགོས་པ་ནི་གཙོ་བོ་སྐབས་དེར་མི་རྣམས་ཀྱི་བསམ་བློའི་ཆུ་ཚད་དམའ་བ་དང་ལག་རྩལ་ཤིན་ཏུ་དར་མེད་པས་རས་ཤོག་དང་ལྕགས་ཟངས་སོགས་བྱུང་མེད་པའི་དབང་གིས་པགས་པ་དང་རུས་པ་བེད་སྤྱོད་བྱས་པར་མངོན། 《བོད་ཡིག་གནའ་དཔེའི་རྣམ་བཤད》ཀྱི་ནང་དུ“བོད་ལ་མཚོན་ནས་བཤད་ན་བོད་རང་ཁོངས་ནས་རུས་པའི་སྟེང་བྲིས་པའི་ཡི་གེ་ད་ཕན་ཐོན་མྱོང་མེད་ཀྱང་ཤིན་ཅང་གི་ས་ཁུལ་ནས་ལུག་གི་སོག་པའི་སྟེང་དུ་བོད་ཡིག་བྲིས་པ་རྙེད་སོན་བྱུང་ཡོད་པ་སྟེ། སྤྱི་ལོ1973ལོར་རོའོ་ཆང་རྫོང་མི་ལན་ཁུལ་གྱི་བོད་ཀྱི་མཁར་རྫོང་རྙིང་པའི་ནང་ནས་རྙེད་སོན་བྱུང་བ་ཞིག་ཡིན། འདི་ནི་སྤྱི་ལོ618-907ནང་དུ་བོད་ཡིག་བྲིས་པའི་ལུག་གི་སོག་པ་ཞིག་ཡིན་ཞིང་དེའི་ཞེང་ཚད་ལི་རྨིད2.3-10.7དང་རིང་ཚད་ལི་རྨིད17.5ཡོད་པ་དང་། ལུག་གི་སོག་པའི་སྟེང་བོད་ཡིག་ཡིག་འཕྲེང་དྲུག་ཅན་ཞིག་བྲིས་ཡོད། ལུག་གི་སོག་པའི་སྟེང་དུ་བྲིས་པའི་བོད་ཡིག་གི་འབྲི་གཟུགས་དང་བརྡ་ཆད་རྙིང་པ་བེད་སྤྱད་ནས་བྲིས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་བོད་ཡིག་དཔེ་རྙིང་ཞིབ་འཇུག་པ་དག་གི་བོད་བཙན་པོའི་དུས་ཀྱི་ཡིག་ཚགས་ཤིག་ཡིན་པར་ངོས་འཛིན་གནང་གི་འདུག”ཅེས་པ་འདི་ལས་བོད་ལ་ཡང་གནའ་སྔ་མོའི་དུས་ནས་མི་རིགས་གཞན་དང་འདྲ་བར་སེམས་ཅན་གྱི་རུས་པའི་སྟེང་དུ་གནད་དོན་གལ་ཆེན་དག་ཟིན་ཐོར་འགོད་པའི་སྲོལ་དར་ཡོད་པ་ཤེས་ཐུབ། གོང་དུ་བརྗོད་པ་འདི་དག་ནི་བོད་རང་ལ་གནའ་སྔ་མོ་ནས་དར་ཡོད་པའི་འབྲི་རྫས་ཁྱད་དུ་འཕགས་པ་དག་ཡིན་ལ། འདི་དག་གིས་བོད་ཀྱི་གནའ་རྫས་རྟོག་ཞིབ་རིག་པ་དང་བསྡུར་ཞུས་དང་ཡང་ན་གནའ་དཔེ་དག་སྒྲིག་གི་ལས་ཀ་བྱེད་མཁན་དག་ལ་ཆ་རྐྱེན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྐྲུན་ཡོད་པར་མ་ཟད། འདི་དག་ནི་བསྡུར་ཞུས་བྱ་བའི་གཞི་འཛིན་སའི་དཔྱད་གཞི་རིན་ཐང་བྲལ་བ་དག་ཡིན་པ་ཡང་ང་ཚོའི་ཤེས་ཐུབ་བོ། །\nབཙན་པོའི་དུས་སུ་བོད་དུ་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་དར་བ་དང་མཉམ་དུ་ལོ་ཙཱ་བ་དང་པཎྜི་ཏ་དག་གིས་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་གཞུང་མང་པོ་བོད་སྐད་དུ་བསྒྱུར་བའི་མགོ་ཚུགས་པ་དང་ཆོས་བསྒྱུར་བའི་སྐོར་གྱི་བྱ་བ་དེ་ནི་བོད་ལ་མཚོན་ན་རང་གི་མི་རིགས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་བསྡུར་ཞུས་ཀྱི་བྱ་བ་རླབས་ཆེན་པོ་ཞིག་རེད་ཅེས་བརྗོད་ནའང་མི་རུང་བ་མེད་སྙམ། སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་ཀྱང་རྒྱ་གར་ནས་བོད་དུ་དར་མགོ་ཚུགས་པས་སྐབས་དེའི་མཁས་པ་དང་ལོ་པཎ་དག་ནི་རྒྱ་གར་གྱི་སྐད་དང་ཡི་གེ་ལ་མཁས་དགོས་པ་ནི་སྨོས་མ་དགོས་པ་རེད། དེ་བས《མཁས་པའི་དགའ་སྟོན》དུ“ལུག་གི་ལོ་དཔྱིད་ཟླ་ར་བའི་ངོ་ལ་སློབ་དཔོན་གྱིས་ཐམས་ཅད་ཡོད་སྨྲའི་སྡེ་དབུས་པ་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བའི་དགེ་སློང་བཅུ་གཉིས་སྤྱན་དྲངས་ནས་ཞང་བློན་གྱི་བུ་རྣམས་ལ་སློབ་དཔོན་གྱིས་རྒྱ་སྐད་བསླབས་པས་མཆིམས་ཨ་ནུའི་བུ་ཤཱཀྱ་པྲ་བྷ་དང་། པ་གོར་ཧེན་འདོད་ཀྱི་བུ་བཻ་རོ་ཙ་ན་དང་རྦ་ཁྲི་བཞེར་གྱི་བུ་ཁྲི་གཟིགས་སམ་སང་ཤི་ཏ་དང་། ཞང་ཉ་བཟང་གི་བུ་ལྷ་བཙན་དང་། ཤུད་བུ་ཁོང་ལེབ་རྣམས་ཀྱིས་སྐད་ལོབས། མཆིམས་ལེགས་གཟིགས་སོགས་མང་ཞིག་གིས་མ་ཤེས་སོ། །” ཞེས་པ་འདི་ལས་ཀྱང་སྐབས་དེ་དུས་སུ་བོད་ཀྱི་མཁས་པ་དག་གིས་རྒྱ་གར་ཀྱི་སྐད་ལ་སྦྱང་བ་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད་པ་ཤེས་ཐུབ་ལ་འདི་ནི་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་དང་རིག་གནས་དར་སྤེལ་དུ་གཏོང་བར་ངེས་པར་དུ་དགོས་པའི་ཆ་རྐྱེན་གཙོ་བོ་ཡིན། བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་དེབ་ཐེར་སྔ་ཤོས《རྦ་བཞེད》ལས། “ལོ་ཙྪ་བ་ཆེན་པོ་ཡེ་ཤེས་དབང་པོ་སོགས་ཀྱིས་རྒྱ་གར་གྱི་ལོ་ཙྪ་བྱས། རྒྱ་ནག་པོའི་ལོ་ཙྪ་ནི་བྲན་ཀ་ལེགས་ཀོང་དང་། ལྷ་ལུང་ཀླུ་གོང་དང་། འགོ་གོམ་དབུལ་གོང་གསུམ། དེའི་མཆན་དུ་ཁྱུང་པོ་རྩེ་མངས་ལ་སོགས་པས་བྱས།” ཞེས་པ་འདི་ལས་སྐབས་དེར་ཆོས་བསྒྱུར་པའི་དུས་སུ་བོད་ཀྱི་ལོ་ཙཱ་པ་ཁོ་ནས་བསྒྱུར་པ་ཞིག་མིན་པར་དེ་ལ་ཡང་རིམ་པ་སོ་སོར་བགར་ནས་རྒྱ་གར་གྱི་སྐད་ནས་སྒྱུར་མཁན་དང་རྒྱ་ནག་གི་སྐད་ནས་སྒྱུར་མཁན། མཆན་བུ་འདོགས་མཁན་སོགས་རེ་རེ་བཞིན་བཀོད་བསྒྲིགས་བྱས་ཡོད་པ་འདི་ཡང་ཆོས་སྒྱུར་དུས་ཀྱི་སྒྲིག་ཁྲིམས་ཙམ་མཚོན་པ་མིན་པར་འདི་ལས་བོད་ཀྱི་བསྡུར་ཞུས་བྱ་བར་གོ་རིམ་ཆ་ཚང་བ་ཞིག་ཡོད་པའང་ངང་གིས་མཚོན་ཡོད། ཞུ་ཆེན་ཚུལ་ཁྲིམས་རིན་ཆེན་གྱིས་མཛད་པའི《བསྟན་འགྱུར་དཀར་ཆག》གི་ནང་དུ“ཇི་སྐད་སྨོས་པའི་ཕྱི་མོ་དེ་རྣམས་ཀྱང་འགའ་ཞིག་ནི་དཔེ་རྒྱུན་གཅིག་པར་སོང་བ་དང་། ཁ་ཅིག་ནི་རང་བློ་དབང་དུ་མ་གྱུར་པ་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པ་ལྟར། ཡི་གེ་པ་དང་། དག་བྱེད་པའི་བློ་བྱིང་བ་དང་། རྨུགས་པ་དང་། ཧ་ཅང་འཕྲོ་རྒོད་དུ་གྱུར་པའི་དབང་གིས་ཆད་ལྷག་ཏུ་སོང་བའི་རྒྱུན་འབྱམས་ཏེ། ཆད་པ་ལ་ཆད་མཉམ་དང་། ལྷག་པ་ལ་ལྷག་མཉམ་བྱུང་བ་དང་། སྐབས་འགའ་ཞིག་ཏུ་ནི་ཚིག་དང་དོན་གྱི་ཆ་ལ་སྐྱོན་དུ་ཞུགས་པ་དངོས་སུ་མཐོང་བར་བྱུང་བ་རྣམས་དང་། ཕྱིས་ཀྱི་ཞུ་དག་མཁན་གང་ཟག་རང་སྟོབས་ཀྱིས་དཔྱོད་ཚུལ་མི་འདྲ་བའི་དབང་དུ་བཏང་བས་བཅོས་ནོར་སོང་བ་རྣམས་ལ་བརྟག་དཔྱད་བྱེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་འབྱིན་འཇུག་འོས་པ་རྣམས་གང་ཤེས་བྱས་སོ། །སྐབས་ཁ་ཅིག་ཏུ་གོང་འོག་གི་གོ་རིམ་རྣམ་པར་འཁྲུགས་པ་དང་། དོན་མི་སྟོན་པར་རྫོབ་བོར་སོང་བ་དང་། ཚིག་དོན་གྱི་བབ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་རིགས་ཅན་རྣམས་ལ་ནི། བཀྲལ་བར་བྱ་བའི་བཀའ་དང་བསྟན་བཅོས་གང་ཡིན་པ་དེ་དང་དེ་ལ་གཏུགས་ནས་བཅོས་སོ། །” ཞེས་པ་འདི་ལས་བོད་རང་གི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཞུ་དག་གི་རིམ་པ་ཞིག་གསལ་པོར་གླེང་ཡོད་པ་དང་འདི་ལས་ཞུ་དག་བྱེད་དུས་ཀྱི་རིམ་པ་རང་སོར་འཇོག་པ་དང་ཞུ་དག་མཁན་གྱིས་རང་སྟོབས་ཀྱིས་ནོར་པ་དག་བཅོས་བྱེད་པ། གཞུང་གཞན་དང་བསྡུར་ནས་ཞུ་དག་བྱེད་པ་སོགས་ཐབས་ལམ་འགའ་མངོན་པར་མཚོན་ཡོད། བོད་ཀྱི་མཁས་དབང་ཆེན་མོ་རྗེ་བཙུན་ཤེས་རབ་རྒྱ་མཚོས་བརྩམས་པའི《དག་ཡིག་ཤེས་བྱ་རབ་གསལ་ལ་ཞུ་དག་གནང་བའི་སྐབས་ཀྱི་དཔྱད་གཏམ》ཞེས་པའི་ནང་དུ“སྔོན་ནས་ད་བར་དུ་དག་ཡིག་ཆེ་ཆུང་གི་ཕྲེང་བ་རིང་པོར་བསྟར་བའི་ཁྲོད་ན་གཏན་ནས་ཕན་མི་ཐོགས་པའང་མེད་པ་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ཤ་གཟུག་ཟ་རྐྱང་རང་ཡིན་པའང་དཀོན་པར་གདའ་བས་འདོར་ལེན་མ་ནོར་བ་ཤིན་ཏུ་གལ་ལོ། །ལུང་པ་རེ་ལ་སྐད་རེའི་དཔེ་དོན་བཞིན་ཕལ་སྐད་མཐའ་དག་གི་རྗེས་འདེད་བགྱིད་པར་སུ་ཞིག་གིས་སྤོབས། འོན་ཀྱང་རང་སྐད་བསྒྱུར་རྒྱུ་དང་གཅིག་སྐད་ཀུན་གོ་ཧ་ཅང་དཀའ་ངལ་ཆེ་བས་གང་ལ་གང་འོས་སུ་ཡུལ་སོ་སོའི་བརྡའང་མ་བཀོལ་ན་མཐར་གང་ལ་ཡང་ཕན་མི་ཐོགས་པའི་ཡ་མ་ཆ་ཞིག་ཏུ་བསྒྱུར་ཉེན་མཆིས།” ཞེས་གསུངས་པ་འདི་ལས་ཀྱང་དཔེ་ཆ་རྩོམ་པ་དང་བསྡུར་ཞུས་བྱེད་དུས་གང་ཡིན་ཀྱང་ཡུལ་སོ་སོའི་བརྡ་དང་སྐད་ལ་བྱང་དགོས་པར་མ་ཟད་རང་ལྟ་མཆོག་འཛིན་བྱས་ནས་དོན་གོ་ལོག་ཏུ་མ་བསྒྱུར་པར་ཚང་མས་གོ་ཐུབ་པ་ཞིག་བྱེད་དགོས་པར་བརྩོན་དགོས་པར་བསྟན་ཡོད། འདི་ཡང་མཐའ་གཅིག་ཏུ་རྩོམ་པ་པོ་དང་ཞུ་དག་བྱེད་མཁན་གྱི་སྐྱོན་ཡིན་ཟེར་ན་མི་འགྲིག་པར་རྗེས་རབས་པ་རྣམས་ཀྱིས་དཔེ་ཆ་བསྐྱར་འབྲི་བྱེད་དུས་སུའམ་ཡང་ན་དཔར་ཤིང་གི་ངོ་ལ་ཡི་གེ་བརྐོ་དུས་བྱུང་བའི་ནོར་འཁྲུལ་ཡིན་པའང་སྲིད། དེ་ལས་གཞན་རྗེ་བཙུན་ཤེས་རབ་རྒྱ་མཚོས་བརྩམས་པའི《དུས་གསུམ་གྱི་རྣམ་གཞག་བློ་མུན་སེལ་བའི་འོད་སྣང་ལ་ཞུ་དག་གནང་བའི་སྐབས་ཀྱི་དཔྱད་གཏམ》ཞེས་པའི་ནང་དུ“དེས་ན་བཀའ་དང་བསྟན་བཅོས། བརྡ་གསར་རྙིང་། མིང་ཚིག་སྣ་ཚོགས། སྔོན་རྗེས་མིང་གསུམ་གྱི་འཇུག་པ་དག་པར་ཐོན་མ་ཐོན། མགོ་གསུམ་འདོགས་བཞིའི་བརྗོད་སྟངས་ཟུར་ཕྱིན་མ་ཕྱིན་ལ་མང་ཐོས་ཉམས་མྱོང་རིགས་ལམ་གྱི་སྒྲུབ་བྱེད་དང་ལྡན་པས་ལག་ལེན་མཛད་ན་རང་གི་རྒྱལ་ཁབ་དང་། མི་མང་གི་ཡོན་ཏན་དང་། ཆོས་ལུགས་གསུམ་ག་ལ་ཕན་པ་མངོན་སུམ་མོ། །” ཞེས་གསུངས་པ་འདི་ལས་རིག་གནས་གང་ཞིག་ཡིན་ཀྱང་དེ་དག་འཛིན་སྐྱོང་སྤེལ་གསུམ་བྱེད་དུས་གོང་དུ་བརྗོད་པའི་གནད་དོན་འདི་དག་གཞིར་བཟུང་ནས་བསྡུར་ཞུས་ཀྱི་བྱ་བ་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབ་དགོས་པ་བརྗོད་ཡོད་ལ། གཞུང་གང་དང་དཔེ་ཆ་གང་ཞིག་ཡིན་རུང་ཚིག་གི་དོན་དང་སྐད་ཆའི་སྦྱོར་སྟངས་སོགས་ལེགས་པར་གཏན་ལ་དབབ་རྒྱུ་ནི་མི་རིགས་ཤིག་གི་རིག་གནས་འཕེལ་རྒྱས་སུ་གཏོང་བར་ལྡན་དགོས་པའི་ཆ་རྐྱེན་གཙོ་བོ་ཡིན་པ་ངང་གིས་གོ་བར་བྱ་དགོས།\nཞུ་ཆེན་ཚུལ་ཁྲིམས་རིན་ཆེན་གྱིས་མཛད་པའི《བསྟན་འགྱུར་དཀར་ཆག》གི་ནང་དུ“དེ་དག་ལས་དྲི་མཁན་དང་ཀློག་མཁན་གཉིས་ཀས་དག་སྣང་སྦྱོང་བ་ཙམ་མ་གཏོགས། རྟོག་དཔྱོད་རིག་པའི་སྲང་མདས་གཞལ་བདེགས་མ་གྲུབ་པར་བཏང་སྙོམས་སུ་ལུས། དེ་ལས་རྒྱུན་འབྱམས་སུ་སོང་བ་ཤིན་ཏུ་དཔྱོད་དཀའ་བར་མཆིས་སོ། །འོན་ཀྱང་སཾ་སྐྲྀ་ཏའི་སྐད་ཀྱིས་ཡིན་པའི་སྔགས་རྣམས་ནི་ཕལ་ཆེར་རྒྱུད་གཞུང་དང་བརྡ་སྤྲོད་པའི་ལུགས་གཉིས་ཀ་དང་བསྟུན་ནས་རང་བློར་གང་ངེས་པ་རྣམས་ནི་ཅི་ནུས་ཀྱིས་བཅོས། སྔགས་བཏུ་ལས་འབྱུང་བ་རྣམས་ནི་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ངེས་པར་བྱས། ཅིས་ཀྱང་ཐེ་ཚོམ་དང་བྲལ་བར་མ་ནུས་པ་རྣམས་ནི་སླར་ཡང་བརྟག་པར་བྱ་བའི་ཡུལ་དུ་བཞག པི་ཤ་ཙི་དང་། ཨ་ཝ་བྷྲཾ་ཤ་དང་། པྲ་ཀྲྀ་ཏའི་སྐད་ཀྱིས་ཡིན་པ་རྣམས་དང་། ཤིན་ཏུ་གསང་བའི་བརྡའི་སྐད་ཀྱིས་ཡིན་པ་སྔགས་ཀྱི་ཚིག་ལེགས་སྦྱར་བའི་སྐད་དང་མཐུན་པར་བཅོས་སུ་མི་བཏུབ་པ་རྣམས་ནི་ཕྱི་མོ་མཐུན་པ་ཤས་ཆེ་བ་རྒྱུ་མཚན་དུ་བྱས་ནས་སོར་བཞག་པ་དང་བཅས་ཏེ་ཞུས་སོ། །”ཞེས་བརྗོད་པ་འདི་ཡང་སྔོན་གྱི་བསྡུར་ཞུས་བྱེད་ཐབས་གལ་ཆེན་ཞིག་ཡིན་ལ་འདིའི་བོད་ཀྱི་ཤེས་རིག་རྒྱུན་འཛིན་དང་དར་སྤེལ་གྱི་ཕྱོགས་ལ་མཛད་རྗེས་མི་དམན་པ་བཞག་ཡོད། དེ་བས་ང་ཚོ་རྗེས་རབས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྔོན་གྱི་སྲོལ་རྒྱུན་བཟང་པོ་རྒྱུན་འཛིན་བྱས་ནས་གངས་ཅན་ཁ་བའི་ལྗོངས་ཀྱི་འོད་སྟོང་ལྡན་པའི་ཤེས་རིག་དར་སྤེལ་བྱེད་པ་ནི་ང་ཚོའི་འོས་འགན་ཡིན། བྱ་བ་ཅི་ཞིག་བསྒྲུབ་ནའང་ཐོག་མར་བྱ་བ་དེ་འགྲུབ་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞིག་ཚང་དགོས་པ་ཡིན་ལ། བསྡུར་ཞུས་ཀྱི་བྱ་བ་ཡང་དག་པ་ཞིག་འགྲུབ་པ་ལ་ཡང་ཐོག་མར་བསྡུར་ཞུས་ལ་དགོས་པའི་ཆ་རྐྱེན་དེ་དག་ངེས་པར་དུ་ཚང་དགོས་པ་ཡིན། སྤྱིར་བསྡུར་ཞུས་བྱེད་མཁན་ཞིག་ལ་མཚོན་ན་ཤེས་བྱའི་ཆུ་ཚད་ངེས་ཅན་ཞིག་ལྡན་དགོས་པར་མ་ཟད་བལྟ་རྒྱ་དང་མཐོང་རྒྱ་ཡང་ཆེ་དགོས་ལ། བསྡུར་ཞུས་ཀྱི་ལག་ལེན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པོ་ཞིག་ཡང་འཛོམ་དགོས་པ་ཡིན། བསྡུར་ཞུས་བྱེད་མཁན་གྱིས་གནའ་དཔེ་འཚོལ་སྡུད་དང་ཞུ་དག་གནང་བ་དང་བསྟུན་ནས་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་ཁུངས་དག་པ་དང་ཚད་དང་ལྡན་པ་དག་རྗེས་རབས་པ་རྣམས་ལ་མཁོ་སྤྲོད་བྱེད་པར་ནུས་པ་ཆེན་པོ་འདོན་ཐུབ། དེ་བས་ང་ཚོས་དེ་ལ་ཞིབ་འཇུག་དང་སྔོག་འདོན་གང་ལེགས་བྱས་ན་བོད་ཀྱི་ངོ་མཚར་བའི་རིག་གནས་དར་སྤེལ་དང་མྱུར་སྐྱོབ་ཀྱི་བྱ་བ་སོགས་ལ་དོན་སྙིང་གལ་ཆེན་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །\nདུང་དཀར་བློ་བཟང་འཕྲིན་ལས། བོད་ཀྱི་དཀར་ཆག་རིག་པ། མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2004:3.\n དཀར་ཆག་འཕང་ཐང་མ། མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2003:3.\nཔདྨ་བཀྲ་ཤིས། བོད་ཡིག་གནའ་དཔེའི་རྣམ་བཤད། བོད་ལྗོངས་མི་དམངས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2013:1.17.18.\nདཔའ་བོ་གཙུག་ལག་ཕྲེང་བ། ཆོས་འབྱུང་མཁས་པའི་དགའ་སྟོན། མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2006:189.\n སྦ་གསལ་སྣང་། རྦ་བཞེད། མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་།1980:60.\nཞུ་ཆེན་ཚུལ་ཁྲིམས་རིན་ཆེན། བསྟན་འགྱུར་དཀར་ཆག བོད་ལྗོངས་མི་དམངས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 1985:550.551.\n རྗེ་ཤེས་རབ་རྒྱ་མཚོའི་གསུང་འབུམ་པོད་གསུམ་པ། དག་ཡིག་ཤེས་བྱ་རབ་གསལ་ལ་ཞུ་དག་གནང་བའི་སྐབས་ཀྱི་དཔྱད་གཏམ། མཚོ་སྔོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 1984:450\n རྗེ་ཤེས་རབ་རྒྱ་མཚོའི་གསུང་འབུམ་པོད་གསུམ་པ། དུས་གསུམ་གྱི་རྣམ་བཞག་བློ་མུན་སེལ་བའི་འོད་སྣང་ལ་ཞུ་དག་གནང་བའི་སྐབས་ཀྱི་དཔྱད་གཏམ། མཚོ་སྔོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་།1984:454.


Los Angeles འཚོལ་བཤེར་མཐའ་འབྲས་ཤོག་ངོས།\nཡོངས་འཛིན་གྱིས་འཚོལ་བཤེར་བྱས་པའི་འབྲེལ་ཡོད་བཙལ་འབྲས་ཕལ་ཆེར4,513ཡོད། བཙལ་ཡུན་སྐར་ཆ 0.21 ཡིན།\nrevival and cultural identity . Berkely, Los Angeles and London: University of California Press, pp...Buddhist revival in post Mao China. Berleley: Los Angeles and London: University of Califormia Press. ...Buddhist revival in post Mao China. Berleley: Los Angeles and London: University of Califormia Press. \nFortnum Mason Kostenlose Pornos von afteranumber of failed attempts5shops in Los Angeles འུག་པ། ——བོད་ལྗོངས་སློབ་ཆེན་བོད་དགེ་འོས་འཛིན་གྲྭར་བྲིས་པ། མ་འོངས་པའི་དུས་ཤིག་ན།འུ་ཚོ་ཡང་སློབ་ཁྲིད་སྟེགས་བུའི་ཡང་སྟེང་ན་གཟི་བརྗིད་ཀྱི་ཆོ་ལོ་སྟོང་ཕྲག་ཐོད་དུ་བཅིངས་ཤིང་།\nལོར་ཨ་རིའི་གྲོང་ཁྱེར་ལོ་སི་ཨན་ལྗིར་ལར་སིར（Los Angeles）འོངས་ཤིང་ལོ་ངོ་ཉེར་བརྒྱད་དེ་གར་བསྐྱལ། སྤྱི་ལོ༡\nཕྱི་ཡིག་གི་མིང་། Los Angeles Clippers རྒྱ་ཡིག་གི་མིང་། 洛杉矶快船队 ཆགས་ཡུལ། ཨ་རིའི་ཅཱ་ལི་ཧྥུའུ་ཉི་ཡའི་ལུའོ་ཧྲན་ཅི་གྲོང་ཁྱེར། འགྲན་རིམ། NBA ལུས་རྩལ་རྣམ་གྲངས། གཟེབ་གྲུག་ལུས་རྩལ། བདག་འཛིན་པ། ཧྲི་ཏི་ཝུན•པོ་ཨེར་མོ། དབུ་བརྙེས་པའི་དུས། སྤྱི་ལོ1970ལོ། འབྲེལ་ཡོད་མི་སྣ་གྲགས་ཅན།\nརྒྱ་ཡིག་གི་མིང་། 洛杉矶 ཕྱི་ཡིག་གི་མིང་། Los Angeles མིང་གཞན། ལྷའི་ཕོ་ཉའི་གྲོང་ཁྱེར། སྙན་གྲགས་འབར་བའི་གྲོང་ཁྱེར། སྲིད་འཛིན་ས་ཁུལ་རིགས་དབྱེ། ལའོ་ཧྲན་ཅི་རྫོང་། ཁོངས་གཏོགས་ས་ཁུལ། ཨ་མེ་རི་ཁའི་ཅ་ལི་ཧྥུ་ཉི་ཡ་ཀྲིག མངའ་ཁོངས།\nལན། དཀོན་མཆོག་ངེས་དོན་གྲགས་པ་དང་སེ་དཀོན་མཆོག་རྒྱ་མཚོས་བསྒྲིགས་པའི《བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་སྤྱི་དང་བཀའ་བརྒྱུད་པའི་ཕྱག་བཞེས་ཕྱོགས་བསྒྲིགས་ཆེ་མོ》ལས། སྲིད་པ་འཁོར་ལོས་ཇི་ལྟར་མཚོན་པའི་གོ་དོན་ནི། ཀུན་ཉོན་འཁོར་བའི་རྒྱུ་འབྲས་མཚོན་པ་ལ་རྒྱུ་གང་གིས་འཁོར་བ།གནས་གང་དུ་འཁོར་བ། ཚུལ་ཇི་ལྟར་འཁོར་བ་གསུམ་མཚོན་ཞིང་། འཁོར་ལོ་རིམ་པ་བཞིའི་ནང་མར་གཞི་མ་རིག་པ་ལས་བྱུང་བའི་བྱ་ཕུག་རོན་འདོད་ཆགས་ཆེ་


Tibet in the Year of the Tiger – Global Alliance for Tibet & Persecuted Minorities\nBy Phuntsog Wangyal*\nAuthor | Phuntsog Wangyal\nTibetans are now celebrating Tibetan New Year (3rd March). End of one year and the beginning of another isagood time to reflect on questions once again raised on what Tibetans could or could not do for their ’cause’ and how China managed to overcome their adversaries. To understand what I am referring to, I suggest you view two outstanding documentaries, one made by the BBC, referring to the United Front Works Department (UFWD) as “China’s Magic Weapon” (available on BBC Iplayer). The UFWD was first created during the Chinese Civil War. Later “United Front” became an important policy of the Chinese Communist Party (CCP) to co-opt and neutralise sources of potential opposition to the Party.\nAnd other film is “The Sun Behind the Clouds”,aWhite Crane Films production. This isafilm about Tibet’s struggle for freedom. You may view it on the link: https://nobeijing2022.org/iwillnotwatch/?\nA Tibetan monk calling for “Independence of Tibet” and “Long Live the Dalai Lama” (Lhasa, Tibet 1980)\nThis Tibetan New Year is the Year of the Tiger. I would like to share with youaslogan “PAPER TIGER” that I first heard in the early 1950s in Lhasa when I wasastudent inaChinese school. During one of my visits to Lhasa University some 30 years later I discovered that the school wasa“Chinese Cadres’ School”. I don’t remember how I got admitted into it.\nThe story is aboutaslogan, “America isaPaper Tiger”. We students had to march often in streets waving red flags and shouting slogans like “We support the people of Chaoxian, Imperialist America isapaper tiger, Victory to the People’s Liberation Army (PLA)”, etc. At that time, we had no idea what ‘Chaozian’ (Korea in Chinese) meant and where America was in the world either. But we knew tiger, one of the symbols of power we often see in Tibetan prayer flags. What the Chinese meant was that America is likeaTiger drawn onapiece of Paper. It looks fearful – but it is just an image that has no real strength.\nLooking at the victory by the PLA in the Korean War, America’s defeat in Vietnam and Afghan wars, America’s inability to defend the People of Hong Kong in its recent turbulent history, all raised once again the question if America is truly as powerful as we like to believe inasituation the people within the countries in question lack sufficient confidence and determination to defend their positions. Can anybody, including Tibetans, really rely on America for its support without people standing up withaclear objective and determination?\nPhuntsog Wangyal addressingaTibetan crowd in Lhasa, Tibet (1980)\nThe Year of the Tiger is an ideal time for the West to prove that they are real Tigers that could stand up against the Chinese Dragon or the Russian Bear to defend freedom and democracy, and for the Tibetan people and their leadership to stand up united withaclear objective.\nAnother question is, do we really realise how the CCP works effectively through its “Magic Weapon”. We should remember how China’s Magic Weapon succeeded in making the Chinese Nationalists join the Communist Party fighting against Japan. That in the end led the Nationalists losing power to the Communists. How the Magic Weapon succeeded in making Americans choose the People’s Republic of China and offering themaseat in the Security Council. That in the end facilitated China to be able to grow in power posingagreat threat to Western Democracy. How the Magic Weapon misled the Tibetan Administration choosing not to fight for independence. That in the end consolidated the Chinese claim over Tibet asapart of China, thus making any matter related to Tibet an internal issue. And similarly, no matter how hard Tibetans individually and personally struggle as so many are already doing even sacrificing their lives, the Magic Weapon continues to be able to create confusion in the minds of Tibetans on what they are to focus on fighting their adversaries.\n“The Sun Behind the Clouds” clearly illustrated that until Tibetans and their leaders together are able to unite to fight for one objective, resolutely and united they are just playing in to the hands of the CCP who are waiting for the Tibetan Sun to set, while clouds of doubt and confusion over the whole Tibetan issue continue covering the Light of the Truth.\nPhuntsog Wangyal isaformer Representative of His Holiness the Dalai Lama in London based at The Office of Tibet; andaformer Member of the Assembly of Tibetan People’s Deputies in India (Tibetan Parliament in Exile). Wangyal founded Tibet Foundation in 1985 and was closed down in 2021. In July 2009 he was awarded the ‘Friendship Medal’ by the Mongolian government, in recognition of efforts to restore the traditional culture and heritage of Mongolia.\nIn 2014, Phuntsog Wangyal was awarded an Honorary Doctorate degree by the School of Oriental & African Studies (SOAS), University of London where he isaHonorary Fellow.\nབོད་པས་བོད་ཀྱི་ལོ་གསར་ (ཕྱི་ཟླ་གསུམ་པའི་ཚེས་གསུམ་) གྱི་རྟེན་འབྲེལ་བྱེད་བཞིན་པ་རེད།\nལོ་གསར་རྙིང་བརྗེ་བའི་སྐབས་འདིར་སྔོན་བྱུང་གི་གནས་སྟངས། བོད་མིས་རང་གི་རྩ་དོན་སྐོར་ག་རེ་བྱེད་ཐུབ་པ་དང་མི་ཐུབ་པ། རྒྱ་མིས་ཁོ་ཚོའི་དགྲ་བོ་ལ་ཇི་ལྟར་དབང་དུ་བསྡུད་པ་བཅས་ལ་ཕྱིར་མིག་ཞིག་ལྟ་རྒྱུའི་དུས་སྐབས་བཟང་པོ་ཞིག་རེད། ངས་ག་རེ་ཞུས་པ་དེ་མཁྱེན་ཐབས་སུ་ར་སྤྲོད་ཀྱི་གློག་བརྙན་ཁྱད་དུ་འཕགས་པ་གཉིས་ལ་བལྟ་དགོས། དང་པོ་དེ་བི་བི་སིས་ཐབས་ཕྱོགས་གཅིག་སྒྱུར་གྱི་ལས་ཁུངས་(UFWD)ཞེས་པ་དེ་ “རྒྱ་ཡི་མིག་འཕྲུལ་གྱི་གོ་ཚོན་” རེད་ཅེས་བརྗོད་ཡོད་རེད། (BBC iPlayer ནང་ཡོད་པའི་གློག་བརྙན་ ) UFWD ནི་རྒྱ་ནག་ནང་འཁྲུག་གི་དུས་སྐབས་སུ་གསར་བཙུགས་བྱས་པ་དང། དེ་ནས་བཟུང་ཐབས་ཕྱོགས་གཅིག་སྒྱུར་ནི་དམར་ཕྱོགས་ཚོགས་པར་ཁ་གཏད་བྱེད་མཁན་རང་ཕྱོགས་སུ་འགུག་ཐབས་དང་གདོང་ལེན་བྱེད་ཕྱོགས་ཀྱི་སྲིད་བྱུས་གལ་ཆེ་ཞིག་ཆགས་པ་རེད།\nགློག་བརྙན་གཞན་དེ་ནི་ “ཉི་མ་སྤྲིན་པའི་འོག་” ཞེས་པ་”ཁྲུང་ཁྲུང་དཀར་པོའི་གློག་བརྙན་འདོན་སྤེལ་ཁང་” ནས་བཟོས་པ་ཞིག་རེད། དེ་ནི་བོད་མིས་རང་དབང་གི་དོན་འཐབ་རྩོད་ཀྱི་སྐོར་རེད། གཤམ་གསལ་ཐོག་གཟིགས་ཐུབ། https://nobeijing2022.org/iwillnotwatch/?\nད་ལོའི་ལོ་གསར་དེ་ནི་སྟག་ལོ་རེད། ལོ་ ༥༠ གོང་ང་ལྷ་སར་རྒྱ་མིའི་སློབ་གྲྭ་ཞིག་ཏུ་ཡོད་སྐབས་ “ཤོག་གུའི་སྟག་” ཞེས་ལྷ་སའི་བར་སྐོར་ནང་འབོད་ཚིག་བསྒྲགས་པའི་སྐོར་གྱི་གནས་ཚུལ་དེ་ངས་རྣམ་པ་ཚོར་ཞུ་འདོད་བྱུང། ལོ་ ༣༠ རྗེས་སུ་ང་ཐེངས་གཅིག་བོད་དུ་ལྷ་སའི་མཐོ་རིམ་སློབ་གྲ་དེར་འགྲོ་སྐབས་ང་སྔོན་མར་འགྲོ་སའི་སློབ་གྲ་དེ་རྒྱ་མིའི་ལས་བྱེད་སློབ་གྲ་ཞིག་རེད་འདུག ང་དེའི་ནང་གང་འདྲ་ཞུགས་པ་དེ་ངས་དྲན་གྱི་མི་འདུག\nངས་ཞུ་རྒྱུའི་གནས་ཚུལ་དེ་ “ཤོག་གུའི་སྟག་” ཞེས་པ་དེ་རེད། ང་ཚོ་སློབ་ཕྲུག་ཚོས་“ཁྲོ་ཤན་མི་དམངས་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་ཡོད།” “བཙན་རྒྱལ་ཨ་མི་རི་ཀ་ཤོག་གུའི་སྟག་རེད།” “བཅིངས་གྲོལ་དམག་མི་རྒྱལ་ལོ་”ཞེས་དར་དམར་ལག་ཏུ་འཁྱེར་ཏེ་སྐད་འབོད་ཀྱི་ཁྲོམ་སྐོར་བྱས་པ་རེད། སྐབས་དེར་ཁྲོ་ཤན་ཟེར་བའི་རྒྱལ་ཁབ་དེ་སུ་ཡིན་པ་དང་། ཨ་མི་རི་ཀ་འཛམ་གླིང་ནང་ག་བར་ཡོད་མེད་ཀྱང་ཤེས་ཀྱི་ཡོད་མ་རེད། ཡིན་ན་ཡང་སྟག་ནི་ཤེས་ཀྱི་ཡོད། དེ་ནི་ང་ཚོས་ཡང་ཡང་མཐོང་བའི་བོད་ཀྱི་རླུང་རྟའི་རི་མོའི་ནང་གི་མཐུ་རྩལ་ཆེ་བའི་རྟགས་མཚོན་ཞིག་རེད། ཨ་མི་རི་ཀ་ནི་ཤོག་གུའི་ནང་བྲིས་པའི་རི་མོ་རྫིག་པོ་ཞིག་དང་འདྲ་བར་དོན་དུ་དངོས་ཡོད་ཀྱི་ནུས་པ་ཡོད་མ་རེད་ཞེས་རྒྱ་མིས་བརྗོད་པ་ཞིག་རེད།\nཕར་ཕྱི་བལྟས་ཤིག་སློག་སྟེ། སྔ་མོ་ཁྲོ་ཤན་དམག་འཐབ་སྐབས་བཅིངས་གྲོལ་དམག་གིས་རྒྱལ་ཁ་ཐོབ་པ། ཝིད་ནམ་དང་ཨཕ་གྷན་དམག་འཐབ་སྐབས་ཨ་རིས་ཕམ་ཁ་ལེན་དགོས་བྱུང་བ། ཧོང་ཀོང་དུ་བར་ལམ་རྐྱེན་ངན་བྱུང་སྐབས་ཨ་རིས་རོགས་སྐྱོར་མ་ཐུབ་པ་དེ་ཚང་མར་བལྟ་དུས། རྒྱལ་ཁབ་རང་ཉིད་ཀྱི་མི་ཚོས་རང་གི་གནས་སྟངས་སོ་སོས་སྲུང་རྒྱུའི་སྤོབས་པ་དང་སེམས་ཤུགས་མེད་ན་ང་ཚོས་ཡིད་ཆེས་བྱེད་འདོད་པ་ནང་བཞིན་ཨ་རི་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་ཞིག་ཡོང་གི་རེད་པས། དེ་བཞིན་བོད་པ་ཐེ་བའི་གཞན་སུ་ཞིག་ལངས་ཕྱོགས་ཐག་གཅོད་དང་དམིགས་ཡུལ་གསལ་པོ་ཞིག་མེད་ན་ཨ་རིས་སྲུང་སྐྱོབ་ཐུབ་ཀྱི་རེད་པས་ཞེས་དྲི་བ་ཞིག་ཀྱང་ཡོང་སྲིད་པ་རེད།\nསྟག་ལོ་འདིའི་སྐབས་ནུབ་ཕྱོགས་པའི་སྟག་དེ་སྟག་ངོ་མ་ཡིན་པ་དང་། དེས་རྒྱའི་འབྲུག་དང་ཨོ་རོ་སོའི་དོམ་ལ་ཁ་གཏོད་ཐུབ་པའི་ཁུངས་སྐྱེལ་ར་སྤྲོད་བྱེད་པ་དང། བོད་མི་དམངས་དང་སྒྲིག་འཛུགས་གཉིས་ཀའི་དམིགས་ཡུལ་གཅིག་གི་ཐོག་ནུས་ཤུགས་ཆིག་སྒྲིལ་གྱིས་ཡར་ལངས་ཐུབ་པའི་ར་སྤྲོད་ཁུངས་སྐྱེལ་བྱེད་རྒྱུའི་དུས་ཚོད་ཡག་པོ་ཞིག་རེད།\nདྲི་བ་གཞན་པ་དེ་ནི། གུང་ཁྲན་ཏང་གིས་“མིག་འཕྲུལ་གྱི་གོ་ཚོན་”དེ་ནུས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཐོག་ནས་གང་འདྲ་བེད་སྤྱོད་བཏང་ཐུབ་པ་དེ་ང་ཚོས་ཤེས་ཀྱི་ཨེ་ཡོད། རི་པན་དང་དམག་འཁྲུག་སྐབས་”མིག་འཕྲུལ་གི་གོ་ཚོན་”དེ་བེད་སྤྱོད་བཏང་སྟེ་རི་པན་ལ་ངོ་རྒོལ་བྱེད་ཆེད་གོ་མིང་ཏང་གུང་ཁྲན་དང་མཉམ་འབྲེལ་བྱས་པ་རེད། མཐའ་མར་གུང་ཁྲན་ཏང་ལ་དབང་ཐོབ་སྟེ་རྒྱལ་ཁ་ཐོབ་པ་རེད། ཨ་མི་རི་ཀས་རྒྱ་ནག་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་འདམ་སྟེ་རྒྱ་ནག་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱི་སྲུང་སྐྱོབ་ལྷན་ཁང་དུ་ཞུགས་བཅུག་པ་རེད། མཐའ་མར་དེས་རྐྱེན་པས་རྒྱ་ནག་སྟོབས་ཤུགས་ཆེན་པོ་ཆགས་ཏེ་ནུབ་དམངས་གཅོའི་རིང་ལུགས་ཤོག་ཁག་ལ་ཉེན་ཚབས་བཟོ་མཁན་ཞིག་ཆགས་པ་རེད། “མིག་འཕྲུལ་གྱི་གོ་ཚོན་”དེ་བེད་སྤྱོད་བཏང་སྟེ་བོད་པའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱིས་རང་བཙན་གྱི་འཐབ་རྩོད་འཚམས་འཇོག་བྱས་བཅུག་པ་རེད། མཐའ་མར་བོད་དང་འབྲེལ་བའི་གནད་དོན་ཚང་མ་རྒྱ་ནག་ནང་ཁུལ་གྱི་གནས་ཚུལ་ཞིག་ལ་འགྱུར་སོང་བ་རེད། དེ་བཞིན་མི་སྒེར་རང་རང་སོ་སོས་གང་ནུས་ངོ་རྒོལ་དང་རང་སྲོག་བློས་གཏང་ན་ཡང་”མིག་འཕྲུལ་གྱི་གོ་ཚོན་”དེས་བོད་མིས་དགྲ་བོར་གདོང་ལེན་བྱེད་ཐབས་ཐོག་བོད་མིའི་སེམས་ལ་རྙོག་ཟིང་ཕོག་བཅུག་བཞིན་པ་རེད།\n༢ དགའ་ལྡན་དུ་གྲ་བ་ཞིག་གིས་སྐད་འབོད་པའི་དཔར།་བོད་དགེ་རྩའོ་གློག་བརྙན། “་Getza – Helping Others” ལས་བཏུས།\nAuthor Tsering Passang (Tsamtruk)Posted on February 25, 2022 February 25, 2022 Categories Uncategorized\nPrevious Previous post: “Never Lose The Light” – Forbidden Tibetan Song by Tawo Sisters from Germany\nNext Next post: GETZA, HELPING OTHERS – The Story of Tibet Foundation


Terdzo-HI-030 - Rinchen Terdzö\nrdzogs pa chen po rigs gsum snying tig gi khregs chod lta ba'i don khrid rigs gsum mgon po'i zhal lung\nVolume 59 (ཧི) / Pages 741-761 / Folios 1a1 to 11a6\nRinchen Terdzö Volumes List > Volume 59 > Text #30 (Scroll to Bottom)\nmchog gyur gling pa. rdzogs pa chen po rigs gsum snying tig gi khregs chod lta ba'i don khrid rigs gsum mgon po'i zhal lung. In Rin chen gter mdzod chen mo pod nga dgu pa (The Great Treasury of Rediscovered Teachings Volume 59) by 'jam mgon kong sprul, 741-761. New Delhi: Shechen Publications, 2007-2016.\nzhes gsungs pas/_rgyud lung man ngag thams cad kyi don 'dus shing kun las khyad par 'phags pa 'di nyid gter gzhung rdo rje'i tshig rnams bsdus pa go dka' ba rnams cung zad rgyas par bkral te bshad pa 'di ni/_don brgyud bstan pa'i bdag po skyabs mgon 'brug pa rin po che dang /_dpal karma pa chen po'i rje dbon mchog sprul rin po che nyi zla zung gis gtsor mdzad chos drung sogs sku ngo rnams kyi thugs dam nyams bzhes rgyu dang /_rang gi bu slob rnams kyis thugs dam mdzad ched dang /_nye char bla ma karma nges don 'jam dbyangs kyis thugs dam nyams su bstar phyir lha rdzas gser gyi me tog bcas bskul ma mdzad ngor/_rdzogs chen pa mchog gyur gling pas sa 'brug nag pa zla ba'i dkar phyogs la 'og min mtshur gyi gan+d+ho lar bris pa/_khyab bdag rdzogs pa'i sangs rgyas dpal karma pa chen po theg pa mchog gi rdo rje'i thugs dgongs chos dbyings su rdzogs shing /_slar mchog gi sprul pa'i sku'i phyag rten du gyur nas 'od gsal rdzogs pa chen po'i bstan pa phyogs bcur khyab cing yun ring du gnas pas/_'gro ba rnams myur du kun bzang rigs gsum mgon po'i go 'phang thob pa'i rgyur shog cig\n༄༅། །རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་རིགས་གསུམ་སྙིང་ཏིག་གི་ཁྲེགས་ཆོད་ལྟ་བའི་དོན་ཁྲིད་རིགས་གསུམ་མགོན་པོའི་ཞལ་ལུང་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་སོ། ། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་རིགས་གསུམ་སྙིང་ཏིག་གི་ཁྲེགས་ཆོད་ལྟ་བའི་དོན་ཁྲིད་རིགས་གསུམ་མགོན་པོའི་ཞལ་ལུང་ཞེས་བྱ་བ། ངོ་བོ་སྟོང་པ་འཇམ་དཔལ་དབྱངས།། རང་བཞིན་གསལ་བ་སྤྱན་རས་གཟིགས། །ཐུགས་རྗེའི་རིག་པ་གསང་བའི་བདག །དབྱེར་མེད་བླ་མ་རྗེ་ལ་འདུད། །གང་གི་ཞལ་ལུང་བདུད་རྩི་ཡིས། །འགྲོ་ཁམས་དྲི་མ་ཀུན་བཀྲུས་ནས། །སྐུ་གསུམ་ཡིད་བཞིན་ནོར་བུ་ཡི། །དོན་གཉིས་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་འདི་བཤད། །དེ་ཡང་གསང་བའི་བདག་པོའི་མན་ངག་ལས། དེ་ལྟར་ཐེག་པ་དགུ་པོ་ཡི༔ ལྟ་སྒོམ་སྤྱོད་པ་མང་བསྟན་ཀྱང༔ དྲང་དོན་ཐུན་མོང་ལམ་ཡིན་ལ༔ མཐར་ཐུག་ཡང་ཟབ་ངེས་པའི་དོན༔ རྒྱལ་བ་རྣམས་ཀྱི་དགོངས་པའི་མཐིལ༔ རིག་འཛིན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡི༔ ཐུགས་ཀྱི་ཏི་ལ་ཀ་ཆེན་པོ༔ མཁའ་འགྲོ་རྣམས་ཀྱི་སྙིང་ཐིག་ནི༔ འདི་རུ་བསྟན་གྱིས་ཉམས་སུ་ལོངས༔ ཞེས་རྒྱལ་བ་རྣམས་ཀྱི་དགོངས་པའི་མཐིལ། རིག་འཛིན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཐུགས་ཀྱི་ཏི་ལ་ཀ་སྟེ་ཐུགས་ཀྱི་ཐིག་ལེ། མཐར་ཐུག་ཡང་ཟབ་ཚེ་གཅིག་ལ་སངས་རྒྱ་བའི་ཐབས་ནི་འདི་ཁོ་ན་ཡིན་ཅིང་། དེ་ཡང་འཇམ་དཔལ་དགོངས་པ་བཀྲལ་བའི་ལུང་ལས། རྫོགས་སངས་རྒྱས་ནས་གསང་བའི་བདག༔ དགའ་རབ་རྡོ་རྗེ་བཤེས་གཉེན་བར༔ རིམ་པར་བརྒྱུད་པའི་རྒྱུད་ཆེན་པོ༔ ཞེས་དང་། གཞན་ཡང་། གསང་བདག་དྲྭ་མ་ལྔ་དང་ཛ༔ ཆོས་རྒྱལ་རྣམས་ནས་རིམ་པར་བྱུང༔ འཇིགས་མེད་ཤྲཱི་སིང་ཧ་དང༔ དེ་ལས་པདྨ་བདག་གིས་ནོས༔ ཞེས་གུ་རུ་པདྨ་རང་གི་ཐུགས་དམ་གྱི་མཐིལ་འདི་ཉིད་ཁམས་ཀྱི་གླ་བ་རྐང་གཅིག་ནམ་མཁའ་མཛོད་ནས་སྐལ་ལྡན་རྣམས་ཀྱིས་མཐོང་བར་སྤྱན་དྲངས་ནས། རང་ཉམས་སུ་བསྟར་པས་ཤིན་ཏུ་ཟབ་པ་མྱོང་གྲུབ་འདི་ཉིད་ལག་ཏུ་བླང་པ་ལ། གསང་བདག་གི་མན་ངག་ལ། འཇམ་དཔལ་རྫོགས་ཆེན། གར་དབང་སྙིང་ཐིག་གསུམ་གཅིག་ཏུ་བསྡོམས། རིགས་གསུམ་འདུས་པའི་ལས་ཐོས་ཁ་བཀང་སྟེ་འཆད་པ་ལ་སྔོན་འགྲོ་དངོས་གཞི་རྗེས་གསུམ་གྱི། དང་པོ་རྒྱུད་སྦྱང་བ་སྔོན་འགྲོའི་རིམ་པ་ལ། ཐུན་མོང་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་གཉིས་ཀྱི། ཐོག་མར་ལས་ཐོ་ཕྱི་མ་ལས། སྐུ་གསུམ་ཡེ་ཤེས་ཐིག་ལེ་ཉིད༔ བསྡུས་ཏེ་འདི་རུ་བསྟན་པར་བྱ༔ ཡལ་བར་མ་དོར་ཉམས་སུ་ལོངས༔ སྒྲུབ་པ་ཚེ་དང་མཉམ་པར་གྱིས༔ ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རྒྱལ་བའི་དགོངས་པ་མཐར་ཐུག་འདི་རྙེད་པའི་སྐབས་སུ་ཉམས་སུ་ལེན་དགོས། མ་བླང་ན་ཅི་ཉེས་ཞེ་ན། དེ་ཉིད་ལས། འགྲོ་དྲུག་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལས༔ དལ་འབྱོར་ཐོབ་པ་ཤིན་ཏུ་ཉུང༔ འདི་ཡང་མི་རྟག་མྱུར་དུ་འཇིག༔ ལས་འབྲས་བསླུ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར༔ འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་བཟོད་མེད་པ༔ དར་དྲགས་ཡུན་རིང་མྱོང་བས་ན༔ ངེས་པར་སྐྱོ་ཤས་ངེས་འབྱུང་བསྐྱེད༔ ཅེས་གསུངས་པ་ད་རེས་ལམ་ཐག་ཉེ་བ་འདི་ལྟ་བུ་རྙེད་དུས་ཉམས་སུ་མ་བླང་ན་མྱུར་དུ་འཆི་ངེས་ཏེ། འཁོར་བར་ལྷུང་ངེས། ངན་སོང་དུ་འཁྱམས་ངེས་པས། ད་རེས་རང་དྲིན་རང་ལ་ཆེ་བ་བྱ་བའི་དུས་ལ་བབ་སྟེ། རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་མི་ལུས་མི་ཐོབ། ཐོབ་ཀྱང་དལ་བརྒྱད་འབྱོར་བཅུ་དང་ལྡན་པ་འདི་འདྲ་ཨེ་ཐོབ་མི་ཤེས། དལ་འབྱོར་ཐོབ་ཀྱང་ཚེ་གཅིག་ལ་སངས་རྒྱ་བའི་གདམས་པ་འདི་འདྲ་ཐོབ་པ་ལྟ་ཞོག །མཚན་ཙམ་ཐོས་པའང་སྲིད་དཀའ་བས་ཅི་ནས་ཉམས་སུ་ལེན་དགོས། དེ་ཡང་དལ་འབྱོར་རྙེད་དཀའ་བ། འཆི་བ་མི་རྟག་པ། ལས་རྒྱུ་འབྲས་བསླུ་མེད། འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ལ་བསམ་གཞིག་ལེགས་པར་བྱས་ན་འཁོར་བ་ལ་ཤིན་ཏུ་སྐྱོ་ཞིང་། འཆི་བ་ལ་སྐྲག་པའི་ངེས་འབྱུང་གི་བསམ་པ་དུང་ངེ་བ་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་མེད་ན་ཆོས་ཀྱི་རྩ་བ་རུལ་འགྲོ་བས། དེ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་འཆི་བ་མི་རྟག་པ་རྒྱུན་དུ་དྲན་པས་བློ་བསྐུལ་ན་ངེས་འབྱུང་གི་བསམ་པ་རྣམ་པར་དག་པ་འབྱུང་བས་མི་རྟག་པ་བསྒོམ་པ་གལ་ཆེ། འཆི་བ་མི་རྟག་པ་ཡང་དག་པར་དྲན་ན། ཆོས་མིན་གྱི་བྱ་བ་གཏན་ནས་མི་བྱེད་པ་འབྱུང་བས། རང་རྒྱུད་ལ་ལེགས་པར་བརྟག་དགོས། ངེས་འབྱུང་གི་བསམ་པས་བློ་རྒྱུད་ཡུན་རིང་པོར་ལེགས་པར་སྦྱང་བའམ། འཕྲལ་དུ་ལྡོག་མེད་དུ་སྐྱེས་པ་གང་དག །དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ༔ སྒོ་གསུམ་མི་དགེ་བཅུ་སྤངས་ནས༔ བྱང་ཆུབ་མཆོག་ཏུ་སེམས་ཆེར་བསྐྱེད༔ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། འཁོར་བའི་འཇིགས་པ་ལས་དཀོན་མཆོག་རིན་པོ་ཆེ་མ་གཏོགས་སུས་ཀྱང་སྐྱོབ་མི་ནུས་པས། བླ་མ་དཀོན་མཆོག་ལ་བློ་ལིང་བསྐྱུར་དུ་བཀལ་ནས་སྒོ་གསུམ་ཉོན་མོངས་རང་མཚན་ཅན་གྱི་མི་དགེ་བ་བཅུ་སྤངས་པས་རང་ཐར་པ་ཐོབ་ངེས། དེ་ཡང་རང་ཞི་བདེ་ཐོབ་པ་ཙམ་གྱིས་མི་ཕན་པ་རང་དོན་དོན་གཉེར་གྱིས་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཐོབ་པ་ལ་རིང་བས། དེས་ན་རྩ་བའི་ཕ་མ་དྲིན་ཆེ་བ་ལྟར་མཁའ་ཁྱབ་ཀྱི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཕ་མ་དྲིན་ཆེན་ཤ་སྟག་ཡིན་པས། དེ་རྣམས་ལ་ཕན་བཏགས་པར་བྱ་ཕྱིར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་མྱུར་དུ་བསྒྲུབ་པར་བགྱིའོ་སྙམ་པའི་བསམ་པ་རྟག་པར་མེད་ན་གསང་སྔགས་པར་ལྟ་ཞོག །ཐེག་ཆེན་པར་ཡང་མི་འགྱུར་བས་ལེགས་པར་སེམས་བསྐྱེད། བདག་ལྟ་བུས་སངས་རྒྱས་ཐོབ་བམ་མི་ཐོབ་སྙམ་ན་ཐོབ་སྟེ། དཔལ་ཕྲེང་གི་མདོ་ལས། བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོས་འགྲོ་བ་ཡོངས་ལ་ཁྱབ། །འགྲོ་བ་འདི་དག་མ་ལུས་སངས་རྒྱས་རྒྱུ། །ཞེས་པས་ཏིལ་ནི་མར་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་པ་བཞིན་སེམས་ཅན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྙིང་པོ་ཅན་ཡིན་པས་སངས་རྒྱས་ངེས་པར་ཐོབ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་མ་བསྐྱེད་ན་ས་བོན་ཞིང་ས་དང་མ་འཕྲད་པ་དང་འདྲ་བས་དེས་ན་བྱང་ཆུབ་མཆོག་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ནས་བཟུང་རྒྱལ་བའི་སྲས་པོ་ཡིན་ཞིང་། བསོད་ནམས་རྟག་ཏུ་འཕེལ་བ་སོགས་ཕན་ཡོན་མཐའ་ཡས་པས། བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་མྱུ་གུ་སྐྱེད་བསྲིངས་བའི་འགལ་རྐྱེན་ཁོང་ཁྲོ་སོགས་སྤང་བ་ཉེས་སྤྱོད་སྡོམ་པ། མཐུན་རྐྱེན་བཟོད་པ་བསྒོམ་པ་སོགས་དགེ་བ་ཆོས་སྡུད། མཁོ་བ་སྦྱིན་པ་སོགས་སེམས་ཅན་དོན་བྱེད་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམས་ལེགས་པར་བསྲུང་ངོ་། །གཉིས་པ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་སྔོན་འགྲོ་ནི། ལམ་ཉམས་སུ་ལེན་པ་ལ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཚུལ་བཞིན་བསྟེན་པ་གལ་ཆེ། ཁྱད་པར་གསང་སྔགས་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པའི་དངོས་གྲུབ་རྡོ་རྗེ་སློབ་དཔོན་ལ་རག་ལས། ཡང་སྒོས་ཨ་ཏི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་འདི་བླ་མའི་བྱིན་རླབས་འཕོ་དབང་ལ་བརྟེན་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། ལས་ཐོ་ཕྱི་མ་ལས། བླ་མ་དམ་པ་ལེགས་བསྟེན་ནས༔ བསྐྱེད་རྫོགས་གདམས་པ་མ་ལུས་ཞུ༔ སངས་རྒྱས་དངོས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་ཀྱིས༔ མོས་གུས་བརྟན་པོ་གཟུང་བར་བྱ༔ ཞེས་གསུངས་པས། བླ་མ་སངས་རྒྱས་སུ་མཐོང་མ་ཐག་སངས་རྒྱས་འགྲུབ། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ལ་མཐོང་ན་རང་རྒྱུད་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ལས་གཞན་དུ་མི་འགྱུར། སངས་རྒྱས་ཐོབ་མི་ཐོབ་བླ་མའི་མོས་གུས་ལ་རག་ལས་པས། སངས་རྒྱས་དངོས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་ཀྱིས་བླ་མ་ཚུལ་བཞིན་དུ་བསྟེན་པ་ལམ་གྱི་རྩ་བ་ཁོ་ནར་ཐུག་གོ །བླ་མ་ཐབས་མཁས་པའི་མན་ངག་ཟབ་མོ་དང་། སློབ་མའི་མོས་པ་ཚད་མེད་པ་གཉིས་ལ་བརྟེན་ན་ལམ་ཐག་ཉེ་བ་དང་། བླ་མ་ཐབས་མི་མཁས་པ་མན་ངག་མེད་པའི་ཚིག་སྐམ་དང་། སློབ་མ་བློ་རྒྱུད་མ་དག་པ་གཉིས་ལམ་ཐག་རིང་བའི་ཁར་དམ་ཉམས་ཀྱི་རྒྱུས་འཁོར་བའི་གཏིང་རྡོ་བྱེད་ཉེན་ཆེ་བས། དེས་ན་ལམ་ཐག་ཉེ་རིང་བླ་མ་དང་སློབ་མའི་རྟེན་འབྲེལ་བཟང་ངན་ལ་རག་ལས་པས། བླ་སློབ་མཐུན་རྐྱེན་བཟང་པོ་འཛོམ་པ་ཞིག་ཅི་ནས་གལ་ཆེ་བ་གསང་བདག་སྙིང་ཏིག་ལས། བླ་མ་མཁས་ཤིང་དགོངས་ཀློང་ཆུབ༔ སློབ་མ་ཤིན་ཏུ་དབང་རྣོན་ལ༔ གནས་དུས་མཐུན་རྐྱེན་ཕུན་སུམ་ཚོགས༔ དེ་ཚེ་ཡང་ཟབ་གཏན་ལ་འབེབས༔ ཞེས་གསུངས་པས། བླ་མ་ཐེག་པ་ཐམས་ཅད་ལ་མཁས་ཤིང་། རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་ལྟ་བ་དགོངས་ཀློང་ཆུབ་པ། ཐ་ནའང་ཁྲེགས་ཆོད་ཀྱི་དོན་ལ་ཐག་ཆོད་པ། ཐོད་རྒལ་ཉམས་གོང་འཕེལ་ཙམ་འབྱོངས་པ་ཞིག་དགོས། སློབ་མ་དད་པ་ཆེ་བ། བརྩོན་འགྲུས་ཆེ་བ། སྙིང་རྗེ་ཆེ་བ་གསུམ་གྱི་དབང་རྣོན་དུ་གྱུར་པ། དེ་ལྟ་བུའི་བླ་མ་དང་སློབ་མ་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པ་གཉིས་འཛོམ་པར། རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་རྣལ་འབྱོར་གྱིས་ཡོ་བྱད་སོགས་ཤུགས་ཀྱིས་འཛོམ་ན་ཆེད་དུ་མི་སྤང་། མི་འཛོམ་བཞིན་དུ་ཆེད་དུ་མི་སྒྲུབ་པའི་སྤྱོད་པ་དགོས་པས། འབྱོར་ན་སྤྲོས་མེད་ལ་དགའ་ཡང་ཆེད་དུ་མི་སྤངས། མི་འབྱོར་བཞིན་སྤྲོས་པ་ལ་དགའ་ཡང་ཆེད་དུ་མི་སྒྲུབ། མདོར་ན་ཆེད་དུ་འབད་རྩོལ་གྱི་སྤྲོས་པའི་བྱ་བ་དགུ་ཕྲུགས་སུ་གཏོང་དགོས། དེ་ལ་ཤུགས་ཀྱིས་འགྲུབ་ན། གནས་གངས་ཁྲོད། ནགས་ཁྲོད། བྲག་ཁྲོད། ཆུ་གླིང་ལྟ་བུ་མཁའ་འགྲོ་འདུ་ཞིང་ཉམས་རྟོགས་འཕེལ་བ། ནམ་མཁའ་རྒྱ་ཆེ་ནངས་ནུབ་ཀྱི་ཟེར་ཐག་རིང་བ། ས་ཡི་དཔལ་བཟང་ཞིང་ཡིད་དང་མཐུན་པ་རྫོགས་ཆེན་གྱི་གཞུང་རྣམས་ལས་གསལ་བ་བཞིན་བརྟེན་ན་དགོས་པ་ཆེ། གྲོགས་ཀྱང་ཐབས་ལམ་པ་ཡིན་ན་རིག་མ་མཚན་ལྡན་ཡིན་ངེས་རྒྱུད་སྦྱངས་པ། གྲོལ་ལམ་པ་ཡིན་ན་སྒྲུབ་གྲོགས་དད་པ་དང་བརྩོན་འགྲུས་ཆེ་ཞིང་། བློ་མཐུན་པ། ངང་རྒྱུད་རིང་བ་དང་། མཎྜལ་གྱི་ཚོམ་བུ་རྒྱུ་རིན་པོ་ཆེ་ལྔ། སྨན་ལྔ། སྙིང་པོ་ལྔ་རྣམས་མང་ལ་བཟང་བ། གཞན་ཁམས་ལ་འཕྲོད་པའི་ཟས་གོས། ཚོགས་ཀྱི་རྒྱུ་བཟང་བ། མཆོད་པའི་རྒྱུ་དག་པ། དགྲ་ཟློག་མཚོན་དང་དཔའ་བོ། ནད་ཟློག་སྨན་དང་སྨན་པ་སོགས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་གནས་གྲོགས་ཡོ་བྱད་རྣམས་འཛོམ་ན་ཞེན་མེད་ཤུགས་བྱུང་དུ་བརྟེན། མ་འབྱོར་ན་ཅི་བྱུང་གིས་ཆོག་ཤེས་པར་བྱས་ནས། ལུས་སྲོག་ལ་བར་དུ་གཅོད་པའི་རྐྱེན་མི་འབྱུང་བའི་གནས་སུ་ཚེ་བློས་བཏང་ནས་སྡོད་དགོས། འཁོར་དང་ཡོ་བྱད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་རང་གི་སྒོ་གསུམ་དབེན་ཅིང་བོགས་འདོན་པའི་རྒྱུ་བྱེད་ན་བརྟེན་ལ། ཞེན་ཆགས་གཡེང་བའི་རྒྱུར་སོང་ན་འཁྲི་བ་བཅད་ཅིང་དབེན་པ་ཤུགས་ཀྱིས་བརྟེན། སྒོ་གསུམ་མ་དབེན་ཅིང་ཡོ་བྱད་ཅུང་ཟད་ལ་ཆགས་ན་ལུང་སྟོང་དུ་སོང་ཡང་དོན་མེད་པས། སྒོ་གསུམ་དབེན་ཅིང་ཡོ་བྱད་ལ་མ་ཆགས་པ་གལ་པོ་ཆེ་ཡིན་ནོ། །སྒོ་གསུམ་གཡེང་ན་རི་ཁྲོད་སྤང༔ སྒོ་གསུམ་དབེན་ན་གྲོང་ཁྱེར་བརྟེན༔ ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །དུས་ནི་དབྱར་མ་དགུན་ཆུང་ལ༔ ཞེས་གསུངས་པས་དབྱར་དགུན་གྱི་བར་སྟོན་གྱི་འབྱུང་བ་ཁོད་སྙོམས་ཤིང་ཕྱི་ནང་གི་ཁམས་ཤིན་ཏུ་དང་བར་བསྒོམ་པ་དང་། དབང་བསྐུར་བའི་ཉི་མ་ཡང་གནམ་སྟོང་ལྟ་བུའམ། གཟའ་སྐར་བཟང་ཡང་ལེགས་ལ། མ་བཟང་ཡང་། གཟའ་དང་སྐར་མ་མེད་གྱུར་ན༔ བདེན་འབྲས་ཡོད་པ་ག་ལ་སྲིད༔ ཅེས་གསུངས་ཀྱང་། གལ་ཏེ་རྣམ་རྟོག་ཡོད་གྱུར་ན༔ དེ་ཚེ་ཀུན་རྫོབ་ཐབས་རྣམས་བརྟེན༔ ཞེས་པས། ལས་དང་པོ་པ་བཟང་ངན་གྱི་སྤྲོས་པ་ཡོད་ན་དེ་ལྟར་དང་། གདིང་ཐོབ་པའི་གང་ཟག་ཡིན་ཀྱང་གདུལ་བྱའི་བློ་དང་བསྟུན་ཞིང་ཀུན་རྫོབ་ཁྱད་དུ་མི་གསོད་དོ། །དེ་ལྟར་གནས། དུས། སྟོན་པ། འཁོར། ཡོ་བྱད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ཚེ་དབང་པོ་རྣོན་པོ་རིམ་གྱིས་པ་ལ་དབང་གིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ནས་ཁྲིད་ཀྱིས་ངོ་སྤྲད། དབང་རྣོན་ཅིག་ཅར་བ་ལ་དབང་བསྐུར་བས་ངོ་འཕྲོད་པས། གང་ལྟར་ཡང་ཐོག་མར་དབང་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ལ། སློབ་མས་རང་ལ་གཅེས་པའི་ནོར་དང་། བུ་དང་། ཆུང་མ་སོགས་ཡོ་བྱད་དགོས་དགུ་ཚང་སྤྲུགས་སུ་བླ་མ་ལ་ཕུལ། རང་ཡང་བླ་མའི་བྲན་དུ་ཕུལ་ནས་ལུས་གུས་པས་ཞབས་ཏོག་ཅི་གསུང་གི་བཀའ་སྒྲུབ། བླ་མ་མ་གཏོགས་ཡིད་ལ་དྲན་རྒྱུ་མེད་པར་བྱས་ནས་ཉམས་ལེན་མཐར་དབྱུང་བར་ཁས་བླངས་ཏེ་དབང་རྣམས་རྫོགས་པར་ཞུ། དེ་ནས་ཁྲིད་དངོས་ལ་སྔོན་འགྲོ། དངོས་གཞི། རྗེས་གསུམ་གྱི་ཐོག་མར། སྔོན་འགྲོ་དངོས་གཞི་རྗེས་གསུམ་ལས༔ དང་པོ་བླ་མར་གསོལ་བ་འདེབས༔ རང་སེམས་དབྱེར་མེད་ངང་དུ་གཞག༔ ཅེས་པས། གདན་ནང་ཚང་ཅན་ལ་བསྡད་ནས། མོས་གུས་མཆི་མ་འཁྲུག་པར་བླ་མ་ལ་གསོལ་བ་ཕུར་ཚུགས་སུ་བཏབ་ལ་བླ་མ་རང་སེམས་དང་དབྱེར་མེད་དུ་བཞག །རྐེད་པ་མདའ་ལྟར་བསྲངས་ནས་ཀྱང༔ མིག་གཉིས་སྣ་རྩེར་ཟིམ་བུར་ཕབ༔ ལག་གཉིས་མཉམ་པར་བཞག་པ་ནི༔ སྔོན་འགྲོ་ལུས་གནད་གཅིག་ཆོག་སྟེ༔ གསང་བའི་རྒྱུད་ཀུན་སྡུད་པའི་བདག༔ དེ་ཡིས་ཀུན་གྱི་བཅུད་ཕྱུང་ཡིན༔ ཞེས་གསུངས་པས། རྐེད་པ་མདའ་ལྟར་བསྲང་། མིག་སྣ་རྩེར་ཕབ། ལག་པ་མཉམ་པར་བཞག་པ་ཏིང་འཛིན་གྱི་ཕྱག་རྒྱའམ་གཉིས་ཀ་ས་གནོན། རྐང་པ་རྡོ་རྗེའི་སྐྱིལ་ཀྲུང་ངམ་ཕྱེད་སྐྱིལ་གང་བདེ། ལུས་གནད་འདི་གཞན་ལ་མེད་པའི་ཁྱད་ཆོས་ཡིན་པར་གདམས་པའོ། །ངག་གནད་རླུང་ནི་ཕྱིར་འཕང་བ༔ ནར་ནར་ཕྱི་རུ་ཨན་ཙམ་འཛིན༔ ཡང་ན་ཧཱུྃ་ནི་ངར་ལྡན་བརྗོད༔ སྔོན་འགྲོ་ངག་གནད་གཅིག་ཆོག་གོ༔ ཞེས་གསུངས་པས་ཧ་ཅང་དྲག་པོ་མ་ཡིན་རླུང་ཕྱིར་ནར་ནར་འགྲོ་བའི་འཕྲོ་ལ་ཕྱི་རུ་ཨན་ཙམ་འཛིན། སྐབས་སུ་ཧཱུྃ་ངར་ལྡན་རེ་བརྗོད། སྔོན་འགྲོའི་ངག་གནད་འདི་ངག་གནད་གཅིག་ཆོག་གོ །སྔོན་འགྲོ་སེམས་གནད་སེམས་ཉིད་འདི༔ ཕྱོགས་བཅུ་ལ་སོགས་གང་ནས་བྱུང༔ མ་བྱུང་མ་སྐྱེས་ཐོག་མ་མེད༔ ལུས་ཀྱི་ཕྱི་ནང་གང་དུ་ཡང༔ གནས་པ་མེད་པར་ཤེས་པར་བྱ༔ ཝལ་གྱིས་ཤར་བ་གང་དུ་འགག༔ ཕྱོགས་མཚམས་གང་དུའང་འགྲོ་བ་མེད༔ དེ་ལྟར་རྟོགས་པ་སེམས་ཀྱི་གནད༔ སེམས་ཞེས་པའི་བཟང་ངན་ལུང་མ་བསྟན་དྲན་མཁན་འདི་ཕྱོགས་བཅུ་གང་ནས་མ་བྱུང་། དངོས་པོ་གང་ལས་མ་སྐྱེས། དེའི་ཕྱིར་ན་ཐོག་མ་མེད་ཅིང་། ལུས་ཀྱི་ཕྱི་ནང་གང་ལའང་གནས་པ་མེད། ཝལ་གྱིས་ཅིར་ཡང་འཆར་བ་འགག་པའང་མེད། ཕྱོགས་མཚམས་གང་དུའང་འགྲོ་བ་དང་ཕྱིན་པ་མེད། དེ་ལྟར་ན་སྐྱེ་འགག་གནས་གསུམ་འགྲོ་འོང་སོགས་མེད་དེ། རྣམ་རྟོག་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ལ་མཚོན་ན། རྟོག་པ་སྔ་མ་འགགས། ཕྱི་མ་མ་སྐྱེས། ད་ལྟ་བ་ལ་གཟུགས་ཁ་དོག་གང་ཡང་མ་གྲུབ་པས། ཆོས་དང་གང་ཟག་གི་བདག་གཉིས་པོ་སེམས་ལས་ལོགས་སུ་མེད། སེམས་ཀྱང་རྣམ་རྟོག་སྐད་ཅིག་མ་འདི་ལས་གཞན་དུ་མེད། དེ་ཡང་དངོས་པོ་མེད་པར་སོང་བས། ཆོས་དང་གང་ཟག་གི་བདག་གཉིས་པོ་མེད་པར་རྟོགས་པའོ། །དེ་ལྟར་བདག་མེད་ཀྱི་དོན་མ་རྟོགས་ན་སངས་རྒྱས་པ་ལྟ་ཞོག །འཁོར་བ་ལས་ཀྱང་འཕགས་པར་མི་འགྱུར་བས་བདག་མེད་ཀྱི་དོན་བསྒོམ་པ་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེའོ། །དེ་ཡིས་སྔོན་འགྲོ་རྣམས་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །སྤྱི་དོན་གཉིས་པ་དངོས་གཞི་ཁྲེགས་ཆོད་ཀྱི་དོན་བསྟན་པ་ལ་གསུམ། ངོ་རང་ཐོག་ཏུ་སྤྲད་པ། ཐག་གཅིག་ཐོག་ཏུ་གཅད་པ། གདེང་གྲོལ་ཐོག་ཏུ་བཅའ་བ་གསུམ་གྱི། དང་པོ་ནི། དངོས་གཞི་ཁྲེགས་ཆོད་བསྟན་པ་ནི༔ རང་གི་རིག་པ་སྐད་ཅིག་མ༔ རང་ཐོག་ཉིད་དུ་ངོས་གཟུང་ཕྱིར༔ ལུས་གནད་ངག་རླུང་ཅི་བདེར་གཞག༔ མ་བཅོས་མི་སྤྲོ་མི་བསྡུ་བར༔ གཞི་རྩ་བྲལ་བ་ཧད་དེ་བ༔ ཆོས་སྐུ་རྗེན་པར་བུད་པ་འདི༔ རང་ངོ་འཕྲོད་པ་གཅིག་ཆོག་ཡིན༔ ཞེས་གསུངས་པས་འཁོར་བའི་རྣམ་རྟོག་ཁྲེགས་སེ་གཅོད་པའི་དོན་བསྟན་པ་ལ། རང་གི་དྲན་རིག་སྐད་ཅིག་མ་འདི་ཀའི་རང་ཐོག་ཏུ་ཆོས་ཀུན་ངོས་གཟུང་བའི་ཕྱིར་བསམ་གཏན་གྱིས་རྣལ་དུ་དབབ་པ་ནི། གོང་གི་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་བསྒྲིམས་ཏེ་གནད་གསུམ་པོ་ལ་བསླབ་པའི་མཐར། ལུས་གནད་དང་། ངག་རླུང་ཅི་བདེ། སེམས་མ་བཅོས། མི་སྤྲོ། མི་བསྡུ་བར། ལྷོད་དེ། འབོལ་ལེ། ཤིག་གེ་བཞག་པས། གཞི་གང་དུའང་མ་གྲུབ། རྩ་བ་གང་ལའང་མ་བརྟེན། སྟོང་སང་ངེ་བ། ངོ་བོ་སྟོང་པ། གསལ་ཝལ་ལེ་བ་རང་བཞིན་གསལ་བ། དེའི་ངང་ལས་ཡུལ་སྣང་ཅི་ཡང་འཆར་བ་རྟོག་མེད་དུ་འགྲོ་བ་ཐུགས་རྗེ་སྣ་ཚོགས། དེའི་ཚེ་བདེ་གསལ་མི་རྟོག་པ་གསུམ་ཅིག་ཅར་དུ་ཤར་ཡང་གོལ་སར་མི་འགྲོ་སྟེ། མི་རྟོག་པ་སྟོང་པ་མྱོང་བ་ཅན། གསལ་ལ་འཛིན་པ་མེད་པ། བདེ་ལ་ཞེན་པ་མེད་པ་འདི་ཞེས་ཚིག་གིས་མཚོན་མི་ནུས་པ་ལྷག་གེ་ཤར་བ་ན། དེའི་ངང་དུ་སྒོ་གསུམ་ལ་ལས་མི་འཆོལ་བར་ཆད་པ་ངལ་གསོ་བ་བཞིན་དུ་རྣལ་མར་བཞག་གོ །གོལ་ས་མེད་པར་ཤེས་རབ་ཀྱིས་རང་སོར་གཞུག་པ་ནི། དེ་ལས་ཚོགས་དྲུག་གི་སྣང་བ་བཀྲ་ལམ་མེར་ཤར་བ་ན་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ་ལ་དཔྱད་པས། ཡུལ་ལ་དངོས་པོ་མེད་དེ་སྒྱུ་མ་དང་རྨི་ལམ་གྱི་བཟོ་བཀོད་ལྟར་བུན་ནེ་ཤིགས་སེ་བའི་ངང་དུ་རྩལ་སྦྱང་། ནང་གི་མྱོང་བ་ལ་དཔྱད་པ་ནི། སོ་སོ་རང་གི་ཡེ་ཤེས་གཞོན་ནུ་མའི་བདེ་བ་ལྟར་ཉམས་སུ་མྱོང་ཡང་། ཡོད་པའི་མཐའ། མེད་པའི་མཐའ། ཆད་པའི་མཐའ། རྟག་པའི་མཐའ་གང་དུའང་འཛིན་པ་མེད་པ་ཕྱི་ནང་དབྱེར་མེད་དེ། ཐོགས་མེད་ཟང་ཐལ་ལེ་བ་དེ་ཀའི་ངང་དུ་ལ་བཟླའོ། །ཕྱི་ནང་དབྱེར་མེད་པའི་དོན་དེ་ངོ་སྤྲད་པ་ནི། ཕྱི་ནང་གི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སེམས་ཉིད་རང་རིག་པའི་རྩལ་དུ་ངོ་སྤྲད། རང་རིག་པའི་ངོ་བོ་སྟོང་པ་ཆོས་སྐུར་ངོ་སྤྲད། རང་བཞིན་གསལ་བ་ལོངས་སྐུར་ངོ་སྤྲད། ཐུགས་རྗེ་མ་འགགས་སྣ་ཚོགས་ཤར་བ་སྤྲུལ་སྐུར་ངོ་སྤྲད། འཛིན་མེད་རང་གསལ་དུ་གནས་པ་ཞི་གནས་སུ་ངོ་སྤྲད། ཉམས་མྱོང་བརྗོད་མེད་དུ་འཆར་བ་ལྷག་མཐོང་དུ་ངོ་སྤྲད། དེ་ཐམས་ཅད་སྤྲོས་པའི་མཐའ་གང་དུའང་མི་གནས་པ་ལྟ་བར་ངོ་སྤྲད། སྒོམ་དུ་མེད་པའི་གནས་ལུགས་ཡེངས་མེད་སོ་མར་འཇོག་པ་སྒོམ་པར་ངོ་སྤྲད། མཉམ་རྗེས་ཀྱི་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་གཉེར་ཁ་མེད་པར་རང་གྲོལ་དུ་ཞིག་པ་སྤྱོད་པར་ངོ་སྤྲད་པས། དེ་ལྟ་བུར་ངོ་ཤེས། ཐག་ཆོད། གདེང་རྙེད། རྩལ་རྫོགས། བརྟན་པ་ཐོབ་པ་འབྲས་བུར་ངོ་སྤྲད་ལ། འདི་ཕྱི་བར་དོའི་ཉམས་ལེན་ཐམས་ཅད་གནད་གཅིག་ཏུ་དྲིལ་ལ་བསྐྱང་ངོ་། །དེ་ལྟར་རྣལ་དབབ་སོར་གཞུག །གཞན་དུ་སྔོན་འགྲོའི་སྐབས་སུ་འཆད་ཀྱང་འདིར་ངོ་སྤྲོད་དང་སྦྱར་ཏེ་བཤད་པ་ཡིན་ལ། ངོ་སྤྲོད་བཅུ་པོ་དེ་ཡང་དོན་དུ་རིག་པ་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་པུ་ལ་རྫོགས་པས་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ། ཁྲེགས་ཆོད་བཙན་ཐབས་སུ་ངོ་སྤྲད་ཚུལ་གྱི་ཐབས་དུ་མ་ཡོད་ཀྱང་འདིར་ཐུན་མོང་ཙམ་མོ། །གཉིས་པ་ཐག་གཅིག་ཐོག་ཏུ་གཅད་པ་ནི། དེ་ཚེ་དུག་ལྔའི་རྟོག་པ་སོགས༔ སེམས་ཀྱི་རོལ་པ་ཅི་ཤར་ཡང༔ སྣང་སྲིད་ཆོས་སྐུའི་ཡོ་ལངས་ཏེ༔ ཀུན་བཟང་ཀློང་ལས་མ་འདས་པར༔ མཉམ་གཞག་རྗེས་ཐོབ་ཐམས་ཅད་དུ༔ བཟང་ངན་རོ་མཉམ་ལྟ་བ་ཉིད༔ འཕྲད་ཚད་དོན་ལྡན་ངེས་གསང་མཆོག༔ གཞན་གྱི་མན་ངག་ཐབས་ཚུལ་ལ༔ བློ་མི་འཇུག་པར་ཐག་ཆོད་དོ༔ ཞེས་གསུངས་པས། ནང་གི་འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་། གཏི་མུག་ང་རྒྱལ། ཕྲག་དོག །སེར་སྣ་སོགས་མི་དགེ་བའི་རྟོག་པ། དད་པ། སྙིང་རྗེ། བྱམས་པ། དགའ་བ་སོགས་དགེ་བའི་རྟོག་པ། དགེ་མི་དགེ་གང་ཡང་མིན་པའི་ལུང་མ་བསྟན་གྱི་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་དང་། ཕྱིའི་གཟུགས་སོགས་སྣང་ཞིང་སྲིད་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དོན་རང་གི་སེམས་ཉིད་རིག་པ་ངོ་བོ་སྟོང་པའི་རྩལ་ལས་མེ་ལོང་ནང་གི་གཟུགས་བརྙན་ལྟར་ཤར་བ་དངོས་མེད་རང་གསལ། རང་རིག་ངོ་བོ་སྟོང་པ་ཆོས་སྐུའི་རོལ་པའམ། ཆོ་འཕྲུལ་ལམ། ཡོ་ལང་དུ་ཤར་བ་རྣམས་དགེ་བའི་རྟོག་པ་བླང་དུ་མེད། མི་དགེ་བའི་རྟོག་པ་དོར་དུ་མེད། ལུང་མ་བསྟན་གྱི་རྟོག་པ་བར་མ་དོར་བཞག་ཏུ་མེད། རང་རིག་པ་ངོ་བོ་སྟོང་པའི་རང་རྩལ་ཆུའི་ཆུ་རླབས་ལྟར་སྟོང་པ་ཉིད་ལས་མ་འདས་པས་བཟང་ངན་ཀུན་སྟོང་ཉིད་ཡིན་པར་མཉམ་པས་བཟང་པོར་གནས་པའི་དབྱིངས་སམ་ཀློང་ལས་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་མེད། རྣམ་པ་རིག་ཐོག་ཏུ་འཛིན་པ་མེད་པར་གྲོལ་ཐུབ་མ་ཐུབ་ཀྱིས་འཁོར་འདས་ཁྱད་པར་འབྱེད། རྣལ་འབྱོར་པས་རིག་པ་ངོ་འཕྲོད་པ་ནས་བཟུང་། མཉམ་བཞག་སྐབས་འཛིན་རྟོག་མེད་ཅིང་། རྗེས་ཐོབ་ལའང་འཛིན་རྟོག་རྣམས་སྐྱེས་གྲོལ་དུ་འགྲོ་བས་མཉམ་རྗེས་གཉིས་ཀར་དགེ་མི་དགེའི་རྣམ་རྟོག་རང་གྲོལ་འགྲོ་བ་བཟང་ངན་རོ་མཉམ་དུ་གྲོལ་བའི་ལྟ་བ་འཕྲད་ཚད་དོན་ལྡན་འདི་ལྟ་བུའི་ངེས་པ་དོན་གྱི་གསང་ཆེན་མཐར་ཐུག །མན་ངག་གི་མཆོག་འདིས་མྱུར་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་སར་སྐྱེལ་བ་ཡིན་པས། གཞན་གྱི་མན་ངག་གི་ཐབས་ཚུལ་ལ་བློ་མི་འཇུག་པར་ཐག་གཅད་དགོས། དེ་ལྟར་ཕྱི་ནང་གི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་རིག་པའི་རྩལ་དུ་ཐག་བཅད། དེ་ཉིད་ངོ་བོ་སྟོང་པ་ཆོས་སྐུར་ཐག་བཅད། རང་བཞིན་གསལ་བ་ལོངས་སྐུར་ཐག་བཅད། ཐུགས་རྗེ་སྣ་ཚོགས་སྣང་བ་སྤྲུལ་སྐུར་ཐག་བཅད། འཛིན་མེད་རང་གསལ་དུ་གནས་པ་ཞི་གནས་སུ་ཐག་བཅད། ཉམས་མྱོང་བརྗོད་མེད་དུ་འཆར་བ་ལྷག་མཐོང་དུ་ཐག་བཅད། དེ་ཐམས་ཅད་སྤྲོས་པའི་མཐའ་གང་དུའང་མི་གནས་པ་ལྟ་བར་ཐག་བཅད། བསྒོམ་དུ་མེད་པའི་གནས་ལུགས་ཡེངས་མེད་སོ་མར་འཇོག་པར་ཐག་བཅད། མཉམ་རྗེས་ཀྱི་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་གཉེར་ཁ་མེད་པར་རང་གྲོལ་དུ་ཞིག་པ་སྤྱོད་པར་ཐག་བཅད། དེ་ལྟར་ཐག་ཆོད། གདེང་ཐོབ་རྩལ་རྫོགས་པ་འབྲས་བུར་ཐག་བཅད་དོ། །གསུམ་པ་གདེང་གྲོལ་ཐོག་ཏུ་བཅའ་བ་ནི། དེ་ལ་གདེང་དུ་བྱ་བ་ནི༔ ཡེ་ནས་རང་ཤར་རང་གྲོལ་ལ༔ དམིགས་གཏད་མཚན་མ་མི་དགོས་པར༔ ཆུ་ལ་རི་མོ་བྲིས་པ་ལྟར༔ ཁམས་གསུམ་འཁོར་བའི་གཞི་རྩ་ཆོད༔ ཅེས་གསུངས་པས། དེ་ལྟར་ངོ་སྤྲོད། ཐག་ཆོད་པ་དེ་ལ་གདེང་དུ་བྱ་བ་ནི། རྣམ་རྟོག་གང་ཤར་ཡང་སྐྱེས་གྲོལ་ཡིན་པས་མཐོང་སར་ཡལ། རང་གྲོལ་ཡིན་པས་བལྟ་བྱ་ལྟ་བྱེད་གཉེན་པོ་མི་དགོས། ཤར་གྲོལ་ཡིན་པས་རྣམ་རྟོག་སྔ་མ་ལ་ཕྱི་མས་བལྟ་མི་དགོས། ཡེ་གྲོལ་ཡིན་པས་འདི་ཡིན་འདི་མིན་གྱི་རྩིས་གདབ་མི་དགོས། ཆུ་ལ་རི་མོ་བྲིས་པ་ལྟར་རྣམ་རྟོག་གང་སྐྱེས་པ་སྤང་བླང་མེད་པར་རང་བབས་སུ་བཞག་པས་རང་ཡལ་དུ་འགྲོ། རྣམ་རྟོག་གཅིག་ལ་གཉིས་མཐུད་ཀྱི་སྔ་མ་ཡུལ་དང་ཕྱི་མ་འཛིན་པ་བྱས་ནས་གཟུང་འཛིན་གྱི་འཁྲུལ་པའི་ལས་མི་བྱེད། ལས་མ་བྱས་པས་འཁོར་བར་སྐྱེ་མི་སྲིད་པས་ཁམས་གསུམ་འཁོར་བའི་གཞི་རྩ་ཆོད་ཅིང་། གོང་གི་དོན་བཅུ་པོ་ལ་ངེས་པར་གདེང་ཐོབ་བོ། །སྤྱི་དོན་གསུམ་པ་དེ་ལྟར་ཉམས་སུ་བླངས་པའི་རྗེས་སུ་གནས་སྐབས་དང་མཐར་ཐུག་ཏུ་འབྲས་བུ་ཐོབ་ཚུལ་གཉིས་ཀྱིས་དང་པོ། བླ་ན་མེད་པའི་སྣང་བ་མཐར་ཕྱིན་ཕྱིར༔ རེ་དོགས་མེད་པར་སྒོམ་པ་ཀློང་ཆུབ་པ༔ ལྟ་བའི་རྒྱལ་པོ་ནམ་འཕང་གཅོད་པ་བཞིན༔ ཁྱུང་ཆེན་རྩལ་རྫོགས་ངང་དུ་ངོ་སྤྲད་དོ༔ ཞེས་གསུངས་པས་སྐབས་འདིར་ཐོད་རྒལ་ལ་རྩལ་སྦྱངས་པས་སྣང་བཞི་མཐར་ཕྱིན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཕྱི་ནང་གི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་རིག་རྩལ་དུ་ངོ་ཤེས་ཐག་ཆོད། གདེང་ཐོབ་པས་བཟང་ངན་གྱི་སྤང་བླང་རེ་དོགས་ཡ་ང་བག་ཚ་གང་ཡང་མེད་པར་བརྟུལ་ཞུགས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་བསྐྱངས་པས་སྣང་སྲིད་ཐམས་ཅད་ཁྲལ་ཁྲོལ་དུ་གྱུར་ནས། སྣང་བ་དང་རིག་པ་འདྲེས་པས་ཤེས་པ་ཕྱམ་མེ་བར་ཡུན་རིང་དུ་འགྲོ། རིག་པ་གཟའ་གཏད་མེད་པས། ངག་ཀྱང་ཆོ་རོལ་མོ་རོལ་དུ་སྨྲ་བ་དེ་ཀའི་ངང་བསྐྱངས་པས། ངོ་བོ་སྟོང་པ་ཆོས་སྐུར་རྩལ་རྫོགས་པས་མཉམ་རྗེས་མེད་པར་ཐམས་ཅད་སྟོང་པར་རྟོགས། རང་བཞིན་གསལ་བ་ལོངས་སྐུའི་རྩལ་རྫོགས་པས། ཐོད་རྒལ་གྱི་སྣང་བ་ལྷ་སྐུ་ཁོ་ནར་འཆར། ཐུགས་རྗེ་སྣ་ཚོགས་སྣང་བ་སྤྲུལ་སྐུར་རྩལ་རྫོགས་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་དག་པའི་སྣང་བ་འཆར། མ་བཅོས་རང་གསལ་གནས་པ་ཞི་གནས་ཀྱི་རྩལ་རྫོགས་པས་ཕལ་ཆེར་མཉམ་བཞག་ཁོ་ནར་གནས། ཉམས་མྱོང་བརྗོད་མེད་དུ་འཆར་བ་ལྷག་མཐོང་གི་རྩལ་རྫོགས་པས་མངོན་ཤེས་ཐོག་མེད་དུ་ཤར། ལྟ་བ་ཕྱོགས་རིས་སུ་མ་ཆད། སྒོམ་པ་ཡེངས་མེད་དུ་བརྡལ། སྤྱོད་པ་ཤུགས་འབྱུང་། རྫུ་འཕྲུལ་སྣ་ཚོགས་པས་འགྲོ་བའི་དོན་བྱེད་དེ། གདེང་ཐོབ་མཐར་རྩལ་རྫོགས་པའི་ཚུལ་ཡང་། འདི་ལྟར་རྟོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ༔ སྣང་སྲིད་འཁོར་འདས་དགྲར་ལངས་ཀྱང༔ ཉམ་ང་ཅུང་ཟད་མེད་པ་འོ༔ ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་མཐར་ཐུག་གི་འབྲས་བུ་ནི༔ ཆོས་ཉིད་དགོངས་པའི་གཟེར་གདབ་པས༔ ཚེ་འདིར་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་རྙེད༔ ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་ཐེ་ཚོམ་མེད༔ ཅེས་དང་། ཁྲེགས་ཆོད་གྲོལ་བ་བཞི་དང་ལྡན༔ ཐོད་རྒལ་སྣང་བཞི་མཐའ་རུ་ཕྱིན༔ ངོ་བོ་སྐུ་ལ་རང་བཞིན་དང༔ ཐུགས་རྗེ་ཡེ་ཤེས་ཕྲིན་ལས་སོ༔ ཞེས་གསུངས་པས་དེ་ལྟར་ཆོས་ཉིད་མ་བཅོས་པའི་གནས་ལུགས་རང་གསལ་དུ་འཇོག་ཅིང་། རང་གྲོལ་དུ་སྐྱོང་བའི་ཐབས་ཚུལ་དུ་མས་ཚེ་འདིར་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་བརྙེས་པའང་འབད་རྩོལ་དཀའ་བ་ཆེར་མ་དགོས་པ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་ཐེ་ཚོམ་མེད་དོ། །དེ་ཡང་ཁྲེགས་ཆོད་གྲོལ་བ་བཞི་སྟེ། ངོ་འཕྲོད། ཐག་ཆོད། གདེང་ཐོབ། རྩལ་རྫོགས་ནས། ངོ་བོ་སྟོང་པ་ལ་བརྟན་པ་ཐོབ་པས་ཆོས་སྐུར་སངས་རྒྱས། རང་བཞིན་གསལ་བ་ཡེ་ཤེས་ལ་བརྟན་པ་ཐོབ་པས་ལོངས་སྐུ་ངེས་པ་ལྔ་ལྡན་འགྲུབ། ཐུགས་རྗེ་སྣ་ཚོགས་སྣང་བ་སྤྲུལ་སྐུ་ལ་བརྟན་པ་ཐོབ་པས་འགྲོ་བའི་དོན་དུ་ཕྲིན་ལས་རྒྱུན་མི་འཆད་པའོ། ཁྲེགས་ཆོད་གཅིག་ཐོག་ཐག་ཆོད་པས༔ རྒྱལ་བའི་དགོངས་པ་མ་ལུས་པ༔ རྟོགས་ཤིང་སྨྲ་བར་བྱེད་པ་ཡིན༔ ཞེས་གསུངས་པས་ཁྲེགས་ཆོད་གཅིག་ཐོག་ཏུ་ཐག་ཆོད་པས་རྫོགས་ཆེན་སྟོན་རུང་བར་གསུངས་སོ། །རིགས་གསུམ་མགོན་པོས་མངོན་སུམ་དུ༔ སྐལ་ལྡན་པདྨ་བདག་ལ་གདམས༔ སྙིང་གི་བུ་ལ་གཏད་དོ་རྒྱ༔ ཞེས་དང་། རྒྱལ་ཀུན་གསུང་གི་མངའ་བདག་དང༔ སྙིང་རྗེའི་གཏེར་ཆེན་གསང་བའི་བདག༔ འགྲོ་བའི་མགོན་པོ་གསུམ་གྱིས་གདམས༔ རང་བྱུང་པདྨ་འབྱུང་གནས་ཀྱི༔ སྙིང་གི་ཐིག་ལེ་འདི་ཡིན་པས༔ འཆད་ཉན་སྤེལ་ཞིང་ཉམས་བླངས་པས༔ ང་དང་དབྱེར་མེད་མངོན་སངས་རྒྱ༔ གཞན་དུ་ཡོན་ཏན་ཅི་ཞིག་བརྗོད༔ ཐབས་ཀྱི་རང་གསང་ཡིན་པའི་ཕྱིར༔ མང་དུ་སྤེལ་ཡང་དགོས་པ་མེད༔ འོད་གསལ་སྙིང་པོའི་བསྟན་པ་འདི༔ དབུས་དང་མཐའ་འཁོབ་ཐམས་ཅད་དུ༔ འཕེལ་ཕྱིར་མ་འོངས་དོན་དུ་སྦས༔ ལས་ཅན་བུ་དང་འཕྲད་པར་ཤོག༔ ཅེས་གསུངས་པས། རིགས་གསུམ་མགོན་པོས་པདྨ་འབྱུང་གནས་ལ་གདམས་པའི་སྙིང་ཏིག་འདི་སྤེལ་ཞིང་ཉམས་སུ་བླངས་པས་སངས་རྒྱས་གཉིས་པ་དེ་དང་དབྱེར་མེད་པར་འགྱུར་བས་དེ་ལས་ཡོན་ཏན་ཅི་ཞིག་བརྗོད་དེ་བརྗོད་མི་དགོས་སོ། །སྐལ་མེད་རྨོངས་པ་ལ་མང་དུ་བཤད་ཀྱང་དོན་མི་གོ །འོན་ཀྱང་དད་པ་ཡོད་ན་ཆོས་ཐོས་པའི་ཕན་ཡོན་ཡོད་ཅིང་སྐལ་ལྡན་གྱིས་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ། །སྐལ་པ་བཟང་ངན་གྱི་དབྱེ་བསལ་དཀའ་བས་དད་པ་ཡོད་ཕན་ཆད་སུ་ལ་ཡང་སྟོན་དགོས་ཤིང་གསང་སྒྲོག་གི་ཉེས་པ་མི་འབྱུང་ལ། དད་མེད་རྟོག་གེ་པ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །སྒྲ་ཐལ་འགྱུར་གྱི་རྒྱུད་ལས། ཀུན་བཟང་ཐུགས་ཀྱི་བསྟན་པ་ནི། །ཚེ་ལོ་བཅུ་པའི་དུས་སུ་དར། །ཞེས་པས་མཐའ་དབུས་ཀུན་གྱི་འགྲོ་བའི་དོན་དུ་ཁམས་ཀྱི་གླ་བ་རྐང་གཅིག་ཡེ་རྒྱལ་ནམ་མཁའ་མཛོད་དུ་གཏེར་དུ་སྦས་པ་སྐལ་ལྡན་ཕོ་མོ་དཔྱོད་ལྡན་རྣམས་ཀྱི་སྤྱན་སྔར་སྤྱན་དྲངས་ཤིང་ལྟ་བ་གཏན་ལ་ཕབ་པས་ཡིད་ཆེས་པར་བྱས་སོ། །དེ་ལྟར་བརྗོད་བྱའི་དོན་གྱི་ལུང༔ རྗོད་བྱེད་བཤད་པར་བྱ་བའི་ལུང༔ ཀུན་འདུས་ཀུན་ལས་ཁྱད་པར་འཕགས༔ བསྡུས་པ་མཁས་པས་རྒྱ་ཆེར་བཀྲལ༔ ཞེས་གསུངས་པས། རྒྱུད་ལུང་མན་ངག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་འདུས་ཤིང་ཀུན་ལས་ཁྱད་པར་འཕགས་པ་འདི་ཉིད་གཏེར་གཞུང་རྡོ་རྗེའི་ཚིག་རྣམས་བསྡུས་པ་གོ་དཀའ་བ་རྣམས་ཅུང་ཟད་རྒྱས་པར་བཀྲལ་ཏེ་བཤད་པ་འདི་ནི། དོན་བརྒྱུད་བསྟན་པའི་བདག་པོ་སྐྱབས་མགོན་འབྲུག་པ་རིན་པོ་ཆེ་དང་། དཔལ་ཀརྨ་པ་ཆེན་པོའི་རྗེ་དབོན་མཆོག་སྤྲུལ་རིན་པོ་ཆེ་ཉི་ཟླ་ཟུང་གིས་གཙོར་མཛད་ཆོས་དྲུང་སོགས་སྐུ་ངོ་རྣམས་ཀྱི་ཐུགས་དམ་ཉམས་བཞེས་རྒྱུ་དང་། རང་གི་བུ་སློབ་རྣམས་ཀྱིས་ཐུགས་དམ་མཛད་ཆེད་དང་། ཉེ་ཆར་བླ་མ་ཀརྨ་ངེས་དོན་འཇམ་དབྱངས་ཀྱིས་ཐུགས་དམ་ཉམས་སུ་བསྟར་ཕྱིར་ལྷ་རྫས་གསེར་གྱི་མེ་ཏོག་བཅས་བསྐུལ་མ་མཛད་ངོར། རྫོགས་ཆེན་པ་མཆོག་གྱུར་གླིང་པས་ས་འབྲུག་ནག་པ་ཟླ་བའི་དཀར་ཕྱོགས་ལ་འོག་མིན་མཚུར་གྱི་གནྡྷོ་ལར་བྲིས་པ། ཁྱབ་བདག་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་དཔལ་ཀརྨ་པ་ཆེན་པོ་ཐེག་པ་མཆོག་གི་རྡོ་རྗེའི་ཐུགས་དགོངས་ཆོས་དབྱིངས་སུ་རྫོགས་ཤིང་། སླར་མཆོག་གི་སྤྲུལ་པའི་སྐུའི་ཕྱག་རྟེན་དུ་གྱུར་ནས་འོད་གསལ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་བསྟན་པ་ཕྱོགས་བཅུར་ཁྱབ་ཅིང་ཡུན་རིང་དུ་གནས་པས། འགྲོ་བ་རྣམས་མྱུར་དུ་ཀུན་བཟང་རིགས་གསུམ་མགོན་པོའི་གོ་འཕང་ཐོབ་པའི་རྒྱུར་ཤོག་ཅིག། །།\nRetrieved from "https://rtz.tsadra.org/index.php?title=Terdzo-HI-030&oldid=113653"\nThis page was last edited on 29 December 2017, at 08:57.