རེབ་གོང་བོན་མང་གི་ཆས་གོས་ཀྱི་མཚོན་དོན་ལ་ཅུང་ཟད་དཔྱད་པ། - ཧི་མ་ལ་ཡའི་བོན།\n[ཟླ་ཚེས། 2021-07-07 13:13:44][རྩོམ་པ་པོ། པད་མ་དོན་གྲུབ།][རྩོམ་ཁུངས། ཧི་མ་ལ་ཡའི་བོན][ཀློག་གྲངས། ]\nནང་དོན་གནད་བསྡུས། རྩོམ་འདིར་ཏུན་ཧོང་ཡིག་རྙིང་དང་བོན་གྱི་གནའ་དཔེའི་ཡིག་ཆ། ལྷ་ཁང་རྙིང་པའི་ལྡེབས་རིས་སོགས་ལ་གཞི་བཅོལ་ཏེ། བོད་བཙན་པོའི་དུས་ཀྱི་དཔའ་མཚན་ལམ་ལུགས་ཀྱི་དཔའ་བོའི་ཆས་གོས་དང་། སྐུ་གཤེན་དག་གི་ཆས་གོས་སྐོར་ལ་དཔྱད་བསྡུར་དང་རྟོག་ཞིབ་བགྱིས་ཡོད་པ་མ་ཟད། ཡུལ་དངོས་རྟོག་ཞིབ་ཀྱི་ཐབས་ལ་བརྟེན་ནས་ད་ལྟའི་རེབ་གོང་བོན་མང་གི་ཆས་གོས་བྱུང་འཕེལ་དང་རྣམ་གྲངས། ཁ་དོག་གི་དབྱེ་བ་དང་རིག་གནས་མཚོན་དོན་སོགས་ནི་གང་དེའི་ཤན་ལས་བྱུང་པར་བསྒྲུབས་ཤིང་། བོན་མང་གི་ཆས་གོས་ལས་སྐབས་དེའི་མཛེས་དཔྱོད་ཀྱི་ལྟ་བ་དང་བོན་གྱི་བསམ་བློའི་མཚོན་དོན་སོགས་མངོན་པའི་སྐོར་ལ་དཔྱད་པ་བཏང་ཡོད།\nཐ་སྙད་གཙོ་བོ། རེབ་གོང་བོན་མང་། ཆས་གོས། མཛེས་དཔྱོད། མཚོན་དོན།\nསྤྱིར་མདོ་སྨད་རེབ་གོང་གི་ཡུལ་དུ་བན་སྔགས་མི་སྒེར་ལ་སྔགས་པ་དང་། ཚོགས་པར་སྔགས་བརྒྱའམ་སྔགས་མང་ཞེས་འབོད། དེ་བཞིན་བོན་སྔགས་མི་སྒེར་ལ་དཔོན་དང་ཚོགས་པར་བོན་མང་ཞེས་འབོད་པ་ཡིན། སྔོན་གནས་འདིར་གྲུབ་པའི་སྐྱེས་ཆེན་བརྒྱད་བྱུང་བར་གྲགས་ཤིང་། དེ་དག་ནི་བན་བོན་རིས་མེད་ཀྱི་གསང་སྔགས་ཉམས་ལེན་མཁན་ཡིན་པ་མ་ཟད། བོན་གྱི་ཐེག་པའི་གཞུང་དང་རྙིང་མའི་ཀློང་སྡེའི་སྐོར་ལ་ཐོས་བསམ་བྱེད་མཁན་གྱི་གྲུབ་ཐོབ་རྟོགས་ལྡན་ནམ་ཆོས་གཤའ་མ་བྱེད་པའི་གང་ཟག་སྟེ་འཇིག་རྟེན་ཟང་ཟིང་གི་བྱ་བ་བཏང་པ་ཁོ་ནར་ཟད། འོན་ཀྱང་ད་ལྟའི་ཆར་གསང་སྔགས་དམ་ཚིག་དང་ལྡན་པའི་སྔགས་པ་ཚད་ལྡན་ནི་དཀོན་ཡང་། སྔོན་གྱི་རིག་འཛིན་སྔགས་འཆིང་དག་གིས་ཆས་རྣམས་འདི་མཛད་ཅེས་སྤོབས་པ་ཆེན་པོས་གསལ་བར་དཔྱད་ཚེ། དུས་རབས་13པ་དང་14པའི་དུས་སུ་གཏེར་ནས་བཏོན་ཅིང་། གསང་སྔགས་རྒྱུད་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆས་རྣམས་ཆ་ཚང་ཡི་གེར་འཁོད་པའི་《གསང་རྙིང་རྒྱན་དང་རོལ་མོའི་བསྟན་བཅོས》ལས། “བོད་དུ་ཡོངས་སུ་གྲགས་པའི་མི་ལ་རས་ཆེན་གྱིས་རུ་རས་ཐོད་གསུམ་དང་སྤ་འབོལ་སོགས་སུ་བརྟེན་པ་དང་། ཡང་འབྲུག་པ་རྒྱ་རས་ནས་རྒྱལ་དབང་ཆོས་རྗེ་བར་གྱི་ཕྱག་བཞེས་སུ་སྒོམ་ཞྭ་སྒོམ་ཐག་དྭ་བ་ཅན་དང་གཉེན་པོའི་དུང་ཆོས། རང་ཤོང་གི་ཙོག་པུ། དམ་ཚིག་དང་མཐུན་པའི་ཕྲེང་བ་སོགས་བྱ་ཆས་བཞི་རུ་བརྟེན”ཞེས་སྔོན་གྱི་སྔགས་པ་ཉམས་ལེན་པ་དག་གི་དམ་རྫས་ཡོ་བྱད་རྣམས་གསལ་བོར་བསྟན་ཞིང་། ཕྱིས་སུ་བན་བོན་མཁས་པ་མང་པོས་རང་གི་རྒྱུད་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཁུངས་དང་མཐུན་པའི་ཆས་གོས་རྒྱན་དང་རོལ་མོའི་བསྟན་བཅོས་སོགས་མང་དུ་བརྩམས་ཡོད། དེར་བརྟེན་གསང་སྔགས་ཀྱི་ཆས་གོས་ཡོ་བྱད་རྣམས་ནི་རང་དགར་འབུད་རྡུང་དང་ལུས་ལ་བགོ་ཐོགས་ཀྱི་དངོས་རྫས་ཙམ་མིན་པར། སྔགས་ཀྱི་ལྟ་བ་ཁྱད་པར་བའི་གྲོགས་སུ་གྱུར་བའི་སྤྱོད་པ་ལ་ཉེ་བར་མཁོ་བའི་རྫས་བཟང་པོའི་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་གནད་ཟབ་མོ་དང་ལྡན་ཞིང་། གསང་སྔགས་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པའི་ལུགས་ལ་རིམ་གཉིས་ལམ་གྱི་དྲོད་ཐོབ་པའམ། ལྟ་བ་བོགས་འདོན་པའི་ཆེད་དུ་ལྟ་བ་དང་མཐུན་པར་སྤྱོད་དགོས་ཤིང་། སྔགས་ཀྱི་ལྟ་བ་དང་མི་ལྡན་པའི་སྤྱོད་པ་བརླིང་པོ་རྣམས་ནི། གསང་སྔགས་ལམ་གྱི་གེགས་དང་གོལ་ས་ལྟ་བུ་ཡིན་ལ། ཆས་གོས་རྣམས་ཀྱང་དམ་ཚིག་གི་རྫས་སུ་གྱུར་པའི་གལ་ཆེའི་ཡོ་བྱད་ཡིན་པས་ན་དེ་ལ་དང་དོད་ཤིན་ཏུ་ཆེའོ། །རེབ་གོང་བོན་མང་གི་ཆས་གོས་ཡོ་བྱད་དག་ལ་མཚོན་ནའང་། ཏུན་ཧོང་ཡིག་རྙིང་དང་ཐང་ཡིག་གསར་རྙིང་སོགས་ཁུངས་བཙུན་གྱི་ཡིག་ཆར་བསྟན་པའི་བཙན་པོའི་དུས་ཀྱི་དཔའ་མཚན་ལམ་ལུགས་ཀྱིས་ཤུགས་རྐྱེན་ཐེབས་ཡོད་པ་མ་ཟད། གཞན་ད་དུང་གནའ་བོའི་བོན་གྱི་བསྟན་བཅོས་སུ་འཁོད་པའི་སྐུ་གཤེན་དག་གི་ཆས་གོས་རྨང་གཞིའི་སྟེང་ཆོས་བརྒྱུད་གཞན་གྱིས་ཤུགས་རྐྱེན་ཡང་ཐེབས་ཡོད་པས་གཤམ་ནས་དེ་ལ་བྱེ་བྲག་ཏུ་དཔྱད་ན།\nབོན་གྱི་གསང་སྔགས་ཉམས་ལེན་མཁན་ཞིག་ལ་མཚོན་ན་ཆེས་གལ་ཆེ་བ་ནི་མ་བཅོས་པ་བཞི་སྟེ། སྐྲ་མ་བཅོས་ལྕང་ལོ་དང་སྣོད་མ་བཅོས་ཐོད་པ། གོས་མ་བཅོས་གོས་དཀར། སེམས་མ་བཅོས་གཉུག་མའི་སེམས་བཅས་ཡིན། དེ་ཡང་དཔོན་ལ་ཞུགས་པའི་ཐོག་མའི་ཆ་རྐྱེན་ནི་ལྕང་ལོ་སྟེ་རལ་བ་རིང་པོར་འཇོག་རྒྱུ་དེ་ཡིན་ཞིང་། རལ་བ་འཇོག་པ་དེ་ལའང་“རལ་དབང་ཞེས་གསང་སྔགས་ཀྱི་ཆོས་སྒོར་ཞུགས་པའི་དབང་གི་ཆོ་ག་ཞིག་སྤེལ་དགོས།”ཆོ་ག་དེ་ནི་རལ་དབང་ཐོབ་པའི་དཔོན་རྒན་པ་ཚོས་སྔགས་ལ་ཞུགས་མཁན་དེར་“ཡི་དམ་གང་ཞིག་གི་ཕྱི་འབུམ་པའི་དབང་དང་། ནང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དབང་། གསང་བ་ཁྱད་པར་དོན་གྱི་དབང་། ཡང་གསང་དོན་གྱི་དབང་བཅས་ཏེ་རལ་དབང་བཞི”ཡི་ཆོ་ག་སྤེལ་བ་ཡིན་ལ། རལ་བ་ནི་གསང་སྔགས་མཁན་དག་གིས་གཅེས་པར་འཛིན་པས་ནམ་རྒྱུན་བསླེས་པ་དང་། “ཚེ་བསོད་རླུང་རྟ་དར་བའི་ཆེད་དུ་གཡག་རྩིད་ཅིག་རང་གི་ལན་བུའི་གསེབ་ཏུ་འཇོག་པ”ཡིན། དེ་ནི་ལྷ་ཆེན་གུ་བྱི་མང་སྐེ་མིའི་ཡུལ་དུ་སླེབས་དུས་གངས་རིན་པོ་ཆེའི་ལྟག་རྒྱབ་ཀྱི་དབལ་ཆེན་ལྷ་བབས་རི་ལ་སྲིད་པའི་དབལ་འབྲོང་དཀར་པོར་སྤྲུལ་ཏེ་འོང་པས་ཁོང་ལ་རྗེས་དྲན་ནམ་དངོས་གྲུབ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་དུ་ཡིན་པར་བསམ། དཔོན་དག་གིས་ནམ་རྒྱུན་རང་གི་རལ་བ་དེ་རས་ནག་པོའི་ཤུབས་བཟོས་ཏེ་ནང་དུ་འཇུག་ཅིང་། བླ་མ་དང་ལྷ་སྐུ་རྟེན་བཞེངས་སོགས་ལ་མཇལ་དུས་རལ་ཤུབས་དེ་ཕུད་པ་ཡིན། དཔོན་གང་དེར་རལ་དབང་ཐོབ་རྗེས་ཞུ་པ་པོས་དབང་བསྐུར་མཁན་གྱི་དགེ་རྒན་ལ་རལ་བའི་ཉག་མ་འགའ་བསླངས་ཏེ་རང་གི་རལ་བའི་ནང་བསྲེས་ཤིང་། དེ་ལ་བསྙེན་པ་མཐར་ཕྱིན་པའམ་བསྒྲུབ་རྒྱུད་ལ་བར་ཆད་མེད་པ། ཅི་བསམ་བོན་བཞིན་འགྲུབ་པ་དང་འགྲོ་བར་ཕན་པ། ཕྱི་མའི་ལམ་སྣ་ཟིན་པ་སོགས་ཀྱི་སྨོན་ལམ་དང་བསྐང་བ་ཚེ་སྒྲུབ་ཀྱིས་ཞལ་གཡང་བགྱི་ཞིང་བྱིན་རླབས་གནང་བར་བྱེད། སྤྱིར་དགེ་སློང་བས་འཇིག་རྟེན་ཁྱིམ་པའི་ཆ་ལུགས་ལ་ཞེན་པ་ལྡོག་ཕྱིར་སྐྲ་དང་ཁ་སྤུ་བཞར་བའི་དབུ་རེག་ཏུ་དགོས་མོད། འོན་ཀྱང་གསང་བ་སྔགས་ལུགས་ནི་དེ་ལས་ལྡོག་སྟེ་སྐྲ་སྤྱི་བོར་བཅིངས་ཤིང་། རལ་བ་རྒྱུན་པར་ལན་བུ་བྱས་མང་དུ་བརྒྱུས་རྗེས་མགོའི་གཡས་ནས་གཡོན་(པར་རིས་1ལ་གཟིགས)དུ་བཅིངས་ལ། དེ་ནི་རིགས་བདག་འབྲལ་མེད་དང་མ་བཅོས་པ་སྟེ་གཉུག་མའི་དོན་མཚོན་བྱེད་ཡིན། རལ་བ་རིང་པོར་འཇོག་སྲོལ་འདི་དུས་ཡུན་ཧ་ཅང་རིང་ཞིང་། བསྟན་པ་སྔ་དར་ལ་མངའ་བདག་ཁྲི་རལ་གཙོས་པའི་བཙན་པོ་འགས་ཆ་བྱད་དུ་དབུ་ལ་རལ་བ་རིང་པོར་དཀྲིས་ཤིང་། གཞན་ཡང་དུས་རབས་བཅུ་པར་བྲིས་པའི་གུ་གེའི་ཕོ་བྲང་གི་ལྡེབས་རིས་(པར་རིས་2ལ་གཟིགས)སུའང་རལ་བ་རིང་པོར་བསླེས་པའི་སྒོམ་ཆེན་པོའི་སྣང་བརྙན་འཁོད་ཡོད། རལ་བ་འཇོག་པའི་སྲོལ་འདི་དང་ཐོག་ཆོས་ལུགས་དང་ཐད་ཀར་འབྲེལ་མིན་བཤད་ཁག་ཀྱང་། རྗེས་སུ་ཆོས་ཀྱི་བསམ་བློ་མཚོན་བྱེད་ཀྱི་རྟགས་སུ་གྱུར་བ་མ་ཟད། བོད་ཀྱི་གནའ་མིའི་གོམས་སྲོལ་ཞིག་ཡིན་པའང་རྟོགས་སོ། །\nད་ཡོད་ཀྱི་དཔྱད་གཞིའི་ཁྲོད་ཞྭ་དཀར་མོ་རྩེ་རྒྱལ་སྐོར་ནས་བྲིས་པ་ཉུང་ཞིང་། ཆོ་གའི་ཡིག་རྙིང་འགར་དེའི་མཚོན་དོན་དང་རྣམ་པ་ཕྲན་ཙམ་བཀོད་ཀྱང་འབྱུང་ཁུངས་དང་བཟོ་ལུགས་སོགས་གསལ་བོ་མིན་པས། བོན་གྱི་བསྟན་པ་ཕྱོགས་བཞིར་མཆེད་པ་དང་མཉམ་དུ་ཡུལ་ཕྱོགས་སོ་སོར་དར་བའི་དཀར་མོ་རྩེ་རྒྱལ་ལའང་རྣམ་པ་དང་ཁ་དོག་གཅིག་མཐུན་མིན་པའི་སྣང་ཚུལ་བྱུང་། མདོ་སྨད་ཀྱི་ཡུལ་འདིར་མཚོན་ན་ཁྲི་ཀའི་བོན་མང་དང་རེབ་གོང་བོན་མང་གི་ཞྭ་དཀར་མོ་རྩེ་རྒྱལ་ལའང་ཁྱད་པར་ཡོད་པས། འདིར་རེབ་གོང་ཡུལ་གྱི་ཞྭ་དཀར་མོ་རྩེ་རྒྱལ་གྱི་བཟོ་ལུགས་སྒྱུ་རྩལ་དང་མཚོན་དོན། དེའི་འབྱུང་ཁུངས་སོགས་གཞིར་བཟུང་སྟེ་དཔྱད་ཚེ། རེབ་གོང་བོན་མང་གི་ཞྭ་དཀར་མོ་རྩེ་རྒྱལ་ནི་ཕྱིང་བལ་གྱིས་བཟོས་པ་རྩེ་མོ་ཕྲ་ཞིང་ཞྭ་འདབས་གོར་མོར་བྱས་ལ་ཕྱི་ཐུམ་རས་དཀར་པོས་གཡོགས་ཤིང་། འདབས་སུ་མཐོ་གང་མཚམས་ཀྱི་ཅང་ཁེབས་མཐུད་ནས་མར་འཕྱང་ཡོད། མདུན་ཐད་དུ་ཤིང་ལེབ་ཞིག་ཟླུམ་གོར་བྱས་ཞྭའི་ཐོད་འདབས་དང་བསྟུན་ནས་བཏགས་ཤིང་སྣེ་མོར་ཅྭ་ལ་ནག་པོའམ་དམར་པོ་འཕྱང་ཡོད། ཤིང་གི་སྣེ་གཉིས་སུ་དར་སྲབ་ནག་པོ་གཉིས་ཟུར་གསུམ་བྱས་ཐུར་དུ་དཔྱངས་ཤིང་། རྩེ་མོ་ཁ་དོག་སྣ་ལྔའི་བརྒྱན་པ་བུམ་རིལ་དུ་བྱས་ནས་ཁ་འཛུགས་བྱས་ཏེ་བྱ་ཕོའི་ཏོག་ལྟར་བཟོས་ཡོད།(པར་རིས་12ལ་གཟིགས།)དཀར་མོ་རྩེ་རྒྱལ་ནི་བོན་གྱི་བསྟན་པའི་ཚབ་མཚོན་གྱི་ཞྭ་ཞིག་གམ་མཚན་གདགས་གཞིའི་ཞྭ་ཞིག་སྟེ། བསྟན་པ་ཕྱི་དར་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཆ་རུ་“ཞྭ་དཀར་གཡུང་དྲུང་བོན”ཞེས་འབོད་ཅིང་། མདོ་སྔགས་སེམས་གསུམ་གྱི་ཞྭ་ཡི་རྣམ་བཤད་མང་དུ་ཡོད་པའི་ཡིག་རྙིང་ཁག་ཏུའང་“ཞྭ་དཀར་གཡུང་དྲུང་བོན”ཞེས་ཡང་ཡང་བྱུང་པས་ཞྭ་འདི་བོན་གྱི་ཞྭ་ཞིག་ཡིན་ལ་ལོ་རྒྱུས་ཡུན་རིང་པ་རྟོགས། དྲན་པ་ནམ་མཁའི་《ཞྭ་བཤད་པི་ཝང་དྲུག་འགྱུར》ཏུ། “སྔོན་ཚེ་སྟོན་པ་གཤེན་རབ་ཀྱིས། རྒྱུ་ཡི་བོན་བཞི་སྤྱོད་པ་ལ། བཀའ་རྟགས་ཞྭ་འདིས་བསྟན་པ་བཞག ཞྭ་ལ་ཐུགས་རྗེས་བྱིན་གྱིས་རླབས། ཞྭ་དཀར་གང་འོད་འབར་བ་གྲགས།”ཞེས་གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་བསྟན་པའི་ཐོག་མའི་ཞྭ་དེ་སྟོན་པ་གཤེན་རབ་ཀྱིས་ལུང་གིས་ཟིན་ཞིང་། དེའི་མཚན་ལ་“ཞྭ་དཀར་གང་འོད་འབར་བ”ཞེས་མཚན་གྱི་ཐོག་མ་དེ་ནས་བྱུང་བ་གསལ། ཕྱིས་སུ་ཞྭ་དེའི་མིང་དང་བཟོ་སྟངས་ཀྱི་ཆ་ལ་འགྱུར་བ་མང་པོ་བྱུང་། དཔེར་ན་སྲིད་ཞྭ་བཀྲ་ཤིས་འབར་བ་དང་ཞྭ་ཆུང་དྲེག་པ་དབང་བསྡུས། སྔགས་ཞྭ་བདུད་འདུལ་དཀར་པོ། མཁས་ཞྭ་དཀར་པོ་རྩེ་རྒྱལ་སོགས་རིགས་མང་དུ་བསྒྲངས་ཤིང་། སྔགས་ཞྭའི་སྐོར་ལའང་གར་རྨོགཔྲོག་ཞུ། ཁྱུང་ལྡིང་མ། དཀར་མོ་རྩེ་རྒྱལ། སྟག་ཞུ། གཤེན་ཞུ་སོགས་ཡོད། དྲན་པའི་《ཞྭ་བཤད》དུ་“དེ་ནས་རྔམ་པ་ལྕེ་རིང་གིས། །མཁས་པའི་སྒྲ་ཚད་བརྩོད་དང་བསྣམས། །མཁས་ཞྭ་དཀར་པོ་རྩེ་རྒྱལ་གྲགས། །དེ་ནས་བླ་ཆེན་དྲན་པ་ངས། །འབུམ་ཆེན་ནམ་མཁའ་མཐོང་གསལ་གྱིས་། །བཀའ་ལུང་གཏན་ལ་ཕབ་ཅིང་གྱོན། །མ་འོང་འགྲོ་ལ་བསྟན་པ་བཞག །ཞྭ་དཀར་རྒྱལ་མཚན་མངོན་གསལ་གྲགས། །”ཞེས་ཞྭ་དཀར་མོ་རྩེ་རྒྱལ་སོགས་ད་ལྟ་ངོས་འཛིན་དཀའ་བའི་ཞྭ་རིགས་ཀྱི་འབྱུང་ཁུངས་དང་དར་ཚུལ་བསྟན་ལ། འགའ་ཤས་ནི་དཀར་མོ་རྩེ་རྒྱལ་དང་མི་མཐུན་པར་ཁ་འཛུགས་སུ་བྱས་པས། བོད་གནའ་རབས་དང་ལྷག་ཏུ་བཙན་པོའི་དུས་སུ་བོན་རྣམས་ཀྱིས་ཞྭ་དཀར་མོ་རྩེ་རྒྱལ་དང་། ཁ་འཛུགས་སུ་བྱས་པའི་ཞྭ་རྩེ་རིང་ངམ་ཏོག་མཐོན་པོར་བཟོས་པའི་ཞྭའི་རིགས་གྱོན་སྲོལ་ཡོད་པ་རྟོགས། དཔེར་ན་ཏུན་ཧོང་གི་ལྡེབས་རིས་ཁྲོད་ཀྱི་བོད་སྔ་རབས་ཀྱི་གྱོན་ཆས་དང་ཡུལ་སྲོལ་སྐོར་ལ་ཞིབ་འཇུག་བྱས་པའི་དཔྱད་འབྲས་སྔ་མ་རུ། བྲག་ཕུག་ཨང་159དང་351པ། ཨང་135པ་བཅས་ཀྱི་ཁྲོད་དུ། “རྒྱལ་བློན་རྣམས་ཀྱིས་ལ་ཐོད་(པར་རིས་3ལ་གཟིགས)རྩེ་རིང་མནབས་ཤིང་། འབངས་ཕལ་བས་ཀྱང་ལ་ཐོད་རྩེ་ཐུང་བུམ་རིལ་དུ་མནབས་པས། ལ་ཐོད་ཀྱི་རྩེ་མོའི་རིང་ཐུང་གིས་གྲལ་རིམ་གྱི་དབྱེ་བ་མཚོན།”ཞེས་ཞྭ་མོ་རྩེ་རིང་གྱོན་པ་ནི་བོད་ཀྱི་དམངས་སྲོལ་འཁྲུལ་མེད་ཅིག་ཏུ་འཁུམས། གཞན་ཡང་སྐུ་གཤེན་ཚོས་ཞྭ་དཀར་མོ་རྩེ་རྒྱལ་ཁ་འཛུགས་སུ་བྱས་ཏེ་གྱོན་པ་ནི་བོན་གྱི་བསྟན་པ་རྒྱས་པའི་མཚོན་རྟགས་སམ་ཁྱུང་རུའི་མཚོན་དོན་དུའང་བཤད། ཞྭ་དཀར་མོ་རྩེ་རྒྱལ་སོགས་རྩེ་མོ་མཐོན་པོར་བཟོ་བ་དེ་དང་འདྲ་བར། བཙན་པོའི་དུས་སུ་ཞྭ་རྩེར་སྒྲོ་བསྟོད་པའི་སྲོལ་འདུག་སྟེ། དེའང་རྒོད་སྒྲོ་བསྟོད་པ་མཆོག་ཏུ་འཛིན་ཅིང་། དཔའ་བོ་དང་བྱས་རྗེས་ཅན་ལ་གཟེངས་བསྟོད་དང་དབང་ཐོབ་ཀྱི་རྟགས་སུ་བྱེད། མུ་ཁྲི་བཙན་པོས་བོན་ལ་ཆེ་བ་གནང་དུས་“སྐུ་ལ་གཙིགས་བྱིན་པ་དབུ་སྐྲ་སིལ་མ་རྩེ་རྒྱལ་གཅོད་དང་གཏུབ་ཏུ་མེད། དབུ་ལ་དར་དཀར་པོའི་འགྱིང་ཐོད་ལ་བྱ་རྒྱལ་རྒོད་ཀྱི་ལྡེམ་ཕོད་འཛུགས་པ”ཞེས་བྱུང་པས་ཏོག་དེ་སྒྲོ་ཡིན་པར་བསམ་ཞིང་། སྟག་གཟིག་གི་པགས་པས་བརྒྱན་ཏེ་དྲག་པོའི་ཚུལ་འཛིན་པ་ཡིན། ལྷ་སའི་གཙུག་ལག་ཁང་གི་ལྡེབས་སུའང་བོད་དམག་ལུས་ལ་གོ་མཚོན་ཐོགས་ཤིང་དབུ་རྨོག་ལ་སྒྲོ་བསྟད་པ་(པར་རིས་4ལ་གཟིགས)མཐོང་དུ་ཡོད་ཅིང་། རྗེ་བཙུན་མི་ལའི་རྣམ་མགུར་དུའང་“ལྡེམ་བྱ་རྒྱལ་རྒོད་ཀྱི་འཕྲུ་ཏོ་བཙུགས”ཞེས་དང་། ཡང་ལྔ་པ་ཆེན་པོའི་སྐབས་སུ་“རྒོད་ཀྱི་ལྡེམ་འཕྲུ་ཅན་དངོས་གྲུབ་རྒྱལ་མཚན”ཞེས་པའི་རྙིང་མའི་བླ་མ་དབུ་ཞྭར་རྒོད་ཀྱི་ལྡེམ་འཕྲུ་བཏགས་པ་བྱོན་མྱོང་། གཞན་ད་ལྟ་འབྲུག་བལ་དང་གློད་པའི་བོད་པའི་སྐྱེས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཞྭའི་སྟེང་རྒོད་སྒྲོ་འཛུགས་ཏེ། “བོད་ལྗོངས་ལྷོ་ཁ་ལྷུན་རྩེ་རྫོང་གི་གློད་པའི་མོ་བ་དག་གིས་མོ་རྩིས་བྱེད་དུས་ལུས་ལ་སྟག་ཆས་སྤྲས་ཤིང་། སྟག་ཞུ་གྱོན་ལ་སྟེང་དུ་རྒོད་སྒྲོ་བཙུགས་ཏེ་སྒྲོ་མང་པོ་དར་སྐུད་དམར་པོ་དང་སྔོན་པོ། སེར་པོས་བརྒྱུས་རྗེས་ཐུར་དུ་འཕྱངས་ཏེ་གྱོན”ཞེས་སྔར་རྒོད་སྒྲོ་བསྟོད་པའི་སྲོལ་དེ་ད་དུང་རྒྱུན་འཛིན་བྱས་པ་གསལ། དེར་བརྟེན་དཀར་མོའི་རྩེ་རྒྱལ་ཀྱི་རྩེ་མོར་དང་པོ་སྒྲོ་བསྟོད་པའང་སྲིད་དེ། རྩེ་མོ་ཁ་དོག་སྣ་ལྔར་བྱེད་པ་དེ་རྒོད་སྒྲོའི་ཚབ་མཚོན་ཡིན་ཡང་སྲིད།\nཞྭ་ནག་ནི་བན་བོན་དཔོན་སྔགས་ཀུན་གྱིས་འཆམ་སྟེག་སྐབས་དང་གཏོར་རྒྱག་གི་དུས་སུ་མནབས་པའི་དབུ་ཞྭ་གལ་ཆེན་ཞིག་ཡིན་ལ། བོད་བཙན་པོའི་དུས་ནས་བཟུང་ཞྭ་འདི་ཡོད་པར་མཐོང་། བསམ་ཡས་ལྡེབས་རིས་དང་བྲག་ཡེར་པའི་ལྡེབས་རིས་སུ་སྔགས་འཆང་ཕུར་ཐོགས་ཞྭ་ནག་(པར་རིས་5ལ་གཟིགས) མནབས་པ་འཁོད་ཅིང་། ལྷ་ལུང་དཔལ་རྡོར་གྱི་སྐུ་འདྲའི་ཆ་བྱད་དུའང་འཆམ་ལྭ་དང་ཞྭ་ནག་སོགས་མནབས་པ་མ་ཟད། ཕོ་ཏ་ལའི་ལྡེབས་རིས་སུའང་དེ་འདྲའི་རི་མོ་འཁོད་ཡོད། ཞྭ་དེའི་རྒྱུ་ནི་ཤིང་གིས་བཟོས་ཤིང་མདོག་ནག་པོ་འདབས་ཆེ་ཞིང་གོར་བའི་མདུན་ཀླད་དུ་གཏོར་གཟུགས་ཟུར་གསུམ་ཅན་རྩེ་མོ་གདོང་ཐོད་དུ་གཏད་པ་མདོག་དམར་པོར་བྱས་ཤིང་། འདབས་གོར་དུ་ཐོད་སྐམ་གྱིས་བརྒྱན་ཞིང་ཁ་གྲངས་ཅི་རིགས་སུ་ཡོད། འདབས་གོར་གྱི་འོག་ཏུ་རས་ནག་པོའི་གདོང་ཁེབས་ཤིག་བཏགས་པས་རྒྱུན་པར་ཞྭ་ནག་(པར་རིས་6ལ་གཟིགས)གྱོན་པ་པོའི་གདོང་གསལ་བོ་མི་མཐོང་། ཞྭ་དེའི་དཀྱིལ་ཀླད་དུ་ཁྲོ་བོའི་དབུ་ཞིག་ཡོད་པ་ནི་མདོག་ནག་པོའམ་ལྗང་ནག་ཏུ་བྱེད་ཅིང་། ཁྲོ་བོ་དེ་ཞལ་གཅིག་སྤྱན་གསུམ། རྣ་ཆས་བརྒྱན་པ། སྟེང་དུ་སྲོག་ཤིང་བཙུགས་ཡོད་ལ་སྲོག་ཤིང་གི་རྩེར་ཐོད་སྐམ་སྤྲད་ཡོད། སྲོག་ཤིང་ནི་དར་ཚོན་གྱིས་བཏུམས་ནས་མི་མཐོང་བར་བྱས། དར་ཚོན་དག་རྒྱབ་དུ་གཡང་ཤམ་གྱིས་ཕྱི་རྟིང་བར་དུ་འཕྱངས་ཤིང་། སྟེང་དུ་རྡོ་རྗེ་རྩེ་ལྔ་ཅན་ནམ་ཡང་ན་རལ་གྲི་དྲང་མོར་སྲོག་ཤིང་དང་མཐུད་ནས་བཙུགས་ཡོད། གཞོགས་གཉིས་སུ་ཞྭ་མོའི་འདབས་དང་རེག་མ་རེག་གང་རུང་གིས་མེ་ཆེན་པོ་འབར་བ་རྒྱུ་ལྕགས་ཀྱིས་བཟོས་པ་མདོག་དམར་པོ་ཤས་ཆེ་བར་འདུག གཞོགས་གཉིས་ཀྱི་མེ་དེ་ཐོད་སྐམ་གྱི་རྣ་བ་དང་སྦྲེལ་ཏེ་དམ་པོར་བྱས་ཤིང་། དབུས་སུ་མེ་ནོར་བུའི་གཟུགས་ཅན་དཀྱིལ་དུ་གཡུང་དྲུང་གི་རྟགས་སམ་གང་རུང་གིས་མཚན་ཅིང་བརྒྱན་པས་མཐའ་གཉིས་དང་དཀྱིལ་གྱི་མེ་ཡི་རྣམ་པ་ནི་རྩེ་གསུམ་དུ་བྱས་ཡོད། དེར་བརྟེན་ཞྭ་ནག་ནི་འཆམ་དང་གཏོར་རྒྱག་གི་སྐབས་སུ་རྒྱུན་པར་བསྣམས་ལ། སྒྲུབ་མཆོད་སྐབས་སུ་གཡུང་དྲུང་སློབ་དཔོན་གཅིག་གིས་ཆོ་གར་བདག་འཛིན་བྱེད་ཅིང་། ཁོང་གིས་གཏོར་རྒྱག་གི་འགན་གཙོར་བཞེས་ཏེ་བསྟན་པའི་བཀའ་སྲུང་དག་ལ་དགྲ་བཟློག་གི་བཀའ་བསྒོ་ངག་བཅོལ་བྱེད་པ་ཡིན། ཞྭ་ནག་ནི་རྒན་པོ་དོམ་ཞུ་ཅན་ལས་རིམ་པ་དམའ་བས་འཆམ་སྟེག་དུས་དོམ་ཞུའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ཤིང་། དེ་ནི་མཚམས་བསྙེན་ལ་མཐར་ཕྱིན་པའི་དཔོན་ཁོ་ནས་གྱོན་པ་ཞིག་ཡིན།\n《སྲིད་པ་རྒྱུད་ཀྱི་ཁ་བྱང》དུ་མུ་ཁྲི་བཙན་པོས་སྐུ་གཤེན་ཚོར་ཆེ་བའི་རྟགས་སུ་“གཡག་ཞུ”སྤྲོད་པ་དང་། ལོ་རྒྱུས་བསྟན་བཅོས་《མ་ཎི་བཀའ་འབུམ》དུའང་བཙན་པོས་བཀས་བཅད་པའི་ཁོད་སུམ་ཅུ་སོ་དྲུག་ཏུ་“དཔའ་བོའི་རྐྱེན་དུ་གུང་དང་སྡར་མའི་རྐྱེན་དུ་ཝ་ཞུ”སྤྲོད་པ་ཡིན། ལྷག་ཏུ་ཏུན་ཧོང་གི་བོད་ཡིག་ཤོག་དྲིལ་PT.1287ཁྲོད། སྲོང་བཙན་གྱི་གཅུང་མོ་སད་མ་ཀར་ཞང་ཞུང་རྒྱལ་པོ་ལི་མིག་རྒྱར་བཙུན་མོར་གཤེགས་ཀྱང་། རྒྱུ་རྐྱེན་དུ་མས་བུ་སྲིད་མ་མཛད་པར་བཞུགས་ཤིང་དྲུང་དུ་ཕོ་ཉ་མངགས་པ་ལ་ཕྱིར་ཕྱག་རྟེན་གྱི་ཚུལ་དུ། གཡག་ཞུ་ཅིག་གི་ནང་དུ་གཡུ་རྙིང་བཟང་པོ་སུམ་ཅུས་ཕྱག་རྒྱས་བཏབ་སྟེ་བསྐུར་བ་ལས་བཀའ་ལན་ཡི་གེ་ཅི་ཡང་མ་བསྩལ་ཅིང་མགུར་ལན་གནང་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། “ཕྱག་རྟེན་གནང་བ་འདི་མཆིས་ཞེས་བཙན་པོར་ཕུལ་བ་ལས། བཙན་པོས་དགོངས་དགོངས་པ་ལས་ཕྱག་རྟེན་གྱི་དོན་ནི། ལི་མིག་རྒྱར་རྒོལ་ཕོད་ན་གཡུ་འདི་རྒྱན་དུ་ཐོགས་ཤིག རྒོལ་མ་ཕོད་ན་བུད་མེད་དང་འདྲ་བས་ཞུ་འདི་གྱོན་ཅིག་ཅེས་པ་ཡིན་པ་མཐར་རྗེ་བློན་གྲོས་བྱས་ཏེ་ལི་མིག་རྒྱ་བརླག་གོ”ཞེས་པའི་གཏམ་དུམ་བུ་འདི་ལས་“གཡག་ཞུ”ནི་“གཡག་ཞྭ”སྟེ། དཔའ་བོའི་རྟགས་སུ་གཡག་གི་མགོ་ལྤགས་ཀྱི་ཞྭ་མོ་ཞིག་སྤྲོད་པ་ཡིན་ནམ་སྙམ། དེ་ནི་སྐབས་དེ་ཤེད་དུ་བོད་རིགས་སྐྱེས་པའི་རྒྱན་ཆ་འཁྲུལ་མེད་ཅིག་ཡིན་པ་གང་ཞིག་དེས་ཕོའི་མཛངས་པའི་ལས་ཐབས་མཚོན་པ་ཡིན། དེར་བརྟེན་“ཞུ”ནི་“ཞྭ”ཡི་བརྡ་རྙིང་ཡིན་ལ། སྔོན་གྱི་ཡིག་རྙིང་དག་ན་གསུངས་པའི་དོམ་ཞུ་དང་གཡག་ཞུ། ཝ་ཞུ། སྟག་ཞུ་སོགས་ཀྱང་དོན་ལ་རི་དྭགས་གཅན་གཟན་དེ་དག་གི་པགས་པས་བཟོས་བའི་ཞྭའམ་མགོ་ལྤགས་ཀྱི་ཞྭ་སྟེ་དཔའ་བའི་ཆེ་རྟགས་མཚོན་བྱེད་ཡིན།\nདོམ་ཞུ་ནི་ལོ་ན་རྒན་པའི་དཔོན་གྱིས་ཐོད་མདུན་དུ་ལེབ་མོར་གྱོན་ཞིང་། ཞྭ་དེ་དང་པོ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་གྱི་རིང་ནས་བཟུང་ཡོད་དེ་“དེར་བོན་པོ་རྣམས་ནི་མཐའི་ལྷོ་བལ་ལ་འགྲོ་བར་ཆས། སྔར་གྱི་རྒྱལ་གཤེན་ཆས་རྣམས་བསྒྱུར། དབུ་ལ་དོམ་ཞུ་དོམ་ར་རེ་གྱོན། སྐུ་ལ་དུག་སོ་རྩི་བེར་ཅན་རེ་མནབས།”ཞེས་སྔར་དོམ་ཞུ་གྱོན་པ་དེ་གཤེན་པོ་དག་གི་ཆས་མིན་པ་ལྟར་སྣང་མོད། དོན་ལ་གཅན་གཟན་དྲག་པོའི་པགས་པ་དང་མཆེ་སྡེར་ནི་ཁོང་ཅག་གི་ཆ་ལུགས་གལ་ཆེན་ཞིག་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་ད་ལྟ་རེབ་གོང་ས་ཆར་དཔོན་གྱིས་ས་འདུལ་གྱི་སྐབས་སུ་རལ་བར་ལྒང་གི་སྤུ་རྣོན་པོ་འཛུགས་ཤིང་། དེ་ནི་ཀླུ་གཉན་བཙན་གསུམ་སོགས་ས་དགྲའི་གནོད་པ་འགོག་ཆེད་ཡིན། དོམ་ཞུའི་པགས་པ་དེ་དོམ་གྱི་བྲང་ཁའི་པགས་པ་གྲུ་བཞིར་བྲེས་ཤིང་། སྤུ་ཁ་ཐུར་དུ་བསྐོར་ནས་ཞྭ་ཐོག་ཏུ་བཙེམ་སྟེ་སྟེང་རྩེ་མོར་བྱེད་ལ། ལྤགས་པའི་མཐའ་སྐོར་ལྕགས་རིའི་མདོག་དམར་པོས་བརྒྱན་པ་མེ་ཡི་རྟགས་སུ་བྱེད། དོམ་ཞུའི་དཀྱིལ་དུ་ཉི་ཟླའི་དབྱིབས་དོད་དུ་མེ་ལོང་དང་ཕག་རྒོད་ཀྱི་མཆེ་བ་བཙེམ་སྲོལ་ཡོད།(པར་རིས་7ལ་གཟིགས) དོམ་ཞུ་ནི་དབལ་གསས་ཁྱུང་ནག་གི་ཚུལ་དུ་བྱས་པ་ཡིན་པར་སྨྲ་བའང་ཡོད་པས་དེར་གཞིགས་ན་བཟོ་སྟངས་དེའང་ཁྱུང་གི་རྣམ་པ་དང་འདྲ་བར་སྣང་ངོ་། །\nརེབ་གོང་ཡུལ་དུ་རབ་བྱུང་པ་ལས་ཆོས་བྱེད་མི་སྣ་རིགས་ཤིག་བདོག་པ་ནི་དཔོན་གྱི་ཚོགས་པ་སྟེ། དུས་རྒྱུན་འཚོ་བའི་ཁྲོད་ཁོང་ཅག་ཁྱིམ་པ་ཡིན་ཞིང་། ཞིང་འབྲོག་ཁུལ་གྱི་རྒྱུན་ལྡན་འཚོ་བའི་ཐོན་སྐྱེད་པའང་ཡིན། དེ་དང་ཆབས་ཅིག་གསས་ཁང་དུ་ཆོས་ལུགས་བྱེད་སྒོ་སྤེལ་བ་མ་ཟད། ཡུལ་མིའི་ཁྱིམ་ཚང་དུ་སྲུང་ཟློག་བཙུགས་ཏེ་གདོན་བགེགས་བསྐྲོད་པའི་ཆོ་གའང་སྤེལ་བར་བྱེད། ལྷག་པར་དུ་ཉམ་ཐག་གི་ནད་པར་སྔགས་བཅོས་བྱེད་ལ། མིའི་འདས་མཆོད་ཀྱི་སྐབས་སུ་གཤིན་པོའི་འཆི་རྟགས་སྒྲུབ་པ་དང་གཤིན་སྐར་ལ་བརྟག་པ། གཤིན་ལས་སོགས་ཀྱི་ལས་ཀྱང་བྱེད། དུས་ཆེན་ཁྱད་པར་བའི་སྐབས་སུ་སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་བོན་ལུགས་ཀྱི་གྱོན་ཆས་མནབས་ནས་གསས་ཁང་དུ་ཆོས་ལུགས་བྱེད་སྒོ་སྤེལ་བས། དེའི་སྐབས་ཁོང་ཅག་གི་ཆ་བྱད་ལས་སྔོན་གྱི་བཙན་པོའི་སྐུ་གཤེན་དག་གི་སྣང་བརྙན་གསལ་བོར་མཐོང་ཐུབ། འདིར་གཏེར་བཏོན་གྱི་ཡིག་ཆ་དག་ལ་གཞི་བཅོལ་ཏེ་སྔོན་གྱི་སྐུ་གཤེན་དང་ད་ལྟའི་བོན་མང་གི་ཆས་གོས་འཕོ་འགྱུར་སྐོར་ལ་ཅུང་ཟད་དཔྱད་ན།\nབོན་གྱི་ཤེས་རིག་ནི་ཐུབ་བསྟན་བོད་དུ་མ་དར་གོང་གི་གདོད་མའི་ཤེས་རིག་གི་རྒྱུན་ཉག་ཅིག་ཡིན་པས་བོད་མིའི་བསམ་བློའི་འདུ་ཤེས་དང་བསམ་གཞིགས་བྱེད་སྟངས། མཛེས་དཔྱོད་ཀྱི་འདུ་ཤེས་དང་འགྲོ་འདུག་ཉལ་འཆག་སོགས་མཚོན། དེ་དང་ཆབས་ཅིག་སྟག་གི་རིག་གནས་ཀྱི་རྗེས་ཤུལ་མང་པོའང་སྔ་རབས་ཀྱི་དགོན་སྡེ་དང་གསེས་ཁང་སོགས་སུ་མང་དུ་མཐོང་ལ། སྟག་དེ་དང་པོ་དགྲ་ལྷའི་མཚོན་རྟགས་གལ་ཆེན་ཞིག་ཏུ་སྣང་སྟེ། བོན་གྱི་འབྱུང་བའི་བསམ་བློ་ལས་རླུང་རྟ་བྱུང་ཞིང་། “རླུང་གི་ཁམས་དེ་ཤིང་གིས་མཚོན་པ་ལྟར་འདིར་ཡང་འབྱུང་བ་ཤིང་གིས་རླུང་མཚོན་ལ། རླུང་ངམ་ཤིང་ནགས་ཀྱི་ཀློང་དུ་གནས་འཆའ་ཞིང་གཡོ་བ་ཅན་གྱི་སྲོག་གི་ནུས་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་སྟག་ཡིན་སྟབས། འབྱུང་བ་རླུང་ཁམས་ཀྱི་མཚོན་རྟགས་སུ་སྟག་བཀོད་པ་ཡིན།”ཞེས་གདོད་མའི་བོན་གྱི་སྤྱི་ཚོགས་སུ་རླུང་རྟའི་ཁྲོད་ཀྱི་སྟག་ནི་སྟོབས་ཤུགས་མཚོན་བྱེད་ཅིག་ཡིན། བོད་མི་རྣམས་གཡང་གཟར་དང་རི་ཉག་མཐོན་པོར་བགྲོད་དུས་རླུང་རྟ་གཏོར་ཞིང་ལྷ་རྒྱལ་འཐེན་ཞིང་། དེ་ནི་བར་ཆད་བཟློག་ཕྱིར་མི་མངོན་པའི་སྟོབས་ཤུགས་ཤིག་ལ་རེ་བ་སྟེ་དོན་ལ་དགྲ་ལྷར་གསོལ་བ་ཡིན། གླིང་གེ་སར་གྱིས་ཀྱང་དགྲ་ལྷ་གཉན་སྟག་དམར་པོར་གསོལ་བ་སོགས་ལས་རླུང་རྟ་དང་དེའི་ཁྲོད་ཀྱི་སྟག་དེ་དགྲ་འདུལ་གཉེན་སྐྱོང་གི་གྲོགས་སུ་གྱུར་བའི་མཚོན་བྱེད་གལ་ཆེན་ཞིག་ཏུ་འཁུམས། རླུང་རྟའི་ཁྲོད་ཀྱི་སྟག་དེ་སྟོབས་ཤུགས་མཚོན་བྱེད་ཅིག་ཏུ་ངོས་འཛིན་བྱེད་པ་ནས་རིམ་བཞིན་ལས་རིགས་ཀྱི་ལྷ་སྟེ་དགྲ་ལྷར་གྱུར་བ་ནི་བོན་གྱི་རིག་གནས་འཐུས་ཚང་ཅན་ཏུ་གྱུར་བས་ཡིན་ལ། དེ་ལྟར་རིམ་བཞིན་སྟག་ལྤགས་ཀྱི་གྱོན་ཆས་བྱུང་པའང་དོན་སྙིང་གལ་ཆེན་ལྡན།\nསྟག་ལྤགས་ཀྱི་གྱོན་ཆས་དང་ཡོ་བྱད་རྣམས་དང་པོ་བོན་གྱི་རིག་གནས་ཁྲོད་བྱུང་ཞིང་། དེ་ཡིས་དགྲ་ལྷ་དང་གནས་བདག ཡུལ་ལྷ་ཆེ་གེ་མོའི་ཟིལ་ཤུགས་མཚོན་པས། བོད་མིས་སྣང་ངོར་ཆས་དེ་མཆོག་དུ་འཛིན་པ་ཡིན། བོན་གྱི་དགྲ་ལྷ་དང་ཡི་དམ་གྱི་ལྷ་ཚོགས་ཁྲོད་དུ་ལུས་ལ་སྟག་ལྤགས་ཀྱི་སྨད་གཡོགས་མནབས་པ་མང་ཞིང་། བཙན་པོའི་དུས་སུ་སྐུ་གཤེན་དག་གིས་མོ་རྩིས་སོགས་ལ་བརྟེན་ནས་ཆབ་སྲིད་སྐྱོང་བར་རམ་འདེགས་བྱས་པས་ཁོང་ཅག་ལ་ཆེ་བའི་གཟེངས་རྟགས་སུ་སྟག་ལྤགས་ཀྱི་ཆས་གནང་བའི་སྲོལ་བྱུང་། བར་གྱི་བཙན་ལྔར་གྲགས་པའི་རྒྱལ་པོ་ཁྲི་ཐོག་རྗེ་བཙན་རིང་ལ་ཞང་ཞུང་ནས་བོན་གཤེན་མང་པོ་གདན་དྲངས་ཤིང་བསྟན་པ་སྤེལ་ཙ་ན། མོན་གྱི་རྒྱལ་པོས་རྒྱལ་པོའི་སྐུ་ལ་འཚེ་བ་བྱས་པས་བོན་གཤེན་དག་གིས་མཐུ་བཏང་སྟེ་གནོད་པ་བཟློགས། “གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་རྒྱུད་འབུམ་ལས། དེ་ནས་དཔོན་(མོན)ལ་དམག་གྲངས་(དྲངས)པས། ཞང་ཞུང་བཙོ་ཆེན་ཐོག་འབེབས་ཀྱིས། བཙོ་འཕངས་ཏེ་མོན་བཏུལ་བས་ཆེ་རྟགས་སུ་སྟག་གཟིག་སྲམ་གསུམ་གྱི་ཐུལ་བ་ཕུལ། མངར་གསུམ་འགུར་(མགུལ)དུ་དྲངས་པས། བོན་པོའི་སྐུ་ལ་སྟག་སློག་གོན་པའང་དེ་ལྟར་ལགས་སོ། །”ཞེས་རྒྱལ་པོས་བོན་གཤེན་རྣམས་ལ་སྟག་ཆས་སྤྲོད་པའི་ལམ་ལུགས་བྱུང་ཞིང་། དེ་ཡིས་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ཁྱད་དབང་ངེས་ཅན་མཚོན་པ་མ་ཟད་རིག་གནས་མཚོན་དོན་ཡང་རྒྱ་ཆེར་ལྡན།\nབོད་བཙན་པོའི་རྒྱལ་རབས་སུ་ནང་ཁུལ་དུ་སྲིད་དབང་གཅིག་གྱུར་དང་ཕྱི་ཕྱོགས་སུ་རྒྱལ་ཁམས་རྒྱ་བསྐྱེད་པའི་དགོས་དབང་གིས་དམག་དཔུང་གསར་འཛུགས་བྱས་ཤིང་། དཔའ་དམག་ལ་གོང་བཀུར་དང་དམག་མི་འཇོན་ནུས་ཅན་གསོ་སྐྱོང་བྱས། གཞོན་པར་གཙིགས་ཆེན་གྱིས་དམག་ལ་སྐུལ་ཅིང་དམག་ཏུ་ཤི་བ་མཆོག་ཏུ་འཛིན། སྲོང་བཙན་གྱི་སྐུ་རིང་ལ་སྔར་གྱི་སྐུ་གཤེན་དག་ལ་སྟག་ཆས་སྤྲོད་པའི་ལམ་ལུགས་དེ་རིམ་བཞིན་བསྒྱུར་ནས་མི་དཔའ་མཛངས་ཅན་ནམ། དམག་འཁྲུག་ཁྲོད་བྱས་རྗེས་ཆེ་བ་དག་ལ་གནང་པ་ཁྲིམས་ལུགས་སུ་གཏན་འཁེལ་བྱས་ཤིང་། “མི་དེ་དག་གྲོངས་པའི་རྗེས་སུ་དུར་བྱང་གི་སྟེང་དུའང་སྟག་གི་རི་མོ་བྲིས་ཏེ་མི་རབས་ནས་མི་རབས་སུ་གཟི་བརྗིད་མཚོན་པར་བྱེད།”བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཚངས་སུ་དཔའ་བོར་སྟག་གམ་གཡུལ་དུ་ཆས་པ་ལ་དཔའ་བོ་སྟག་ལྟར་ཆས་པ་ལྟ་བུའི་ཞིབ་བརྗོད་བྱས་ཡོད་ལ། སྲོང་བཙན་གྱིས་བཟོས་པའི་ཁོད་སུམ་ཅུ་སོ་དྲུག་གི་ཁྲིམས་ལུགས་སུ། བཀའ་གྲོས་ཆེན་པོ་དྲུག་དང་ཡིག་ཚངས་དྲུག བཀའི་ཕྱག་རྒྱ་དྲུག རྐྱེན་དྲུག དཔའ་མཚན་དྲུག་དང་ཁྲིམས་ཡིག་དྲུག་བཅས་ཡོད་ཅིང་། ཕྱག་རྒྱ་དྲུག་གི་ཁོངས་སུ་“སྟག་སློག་མཛངས་རྟགས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ”ཞེས་སྟག་ལྤགས་ཀྱི་སློག་པ་ཞིག་དཔའ་མཛངས་ཅན་ལ་གནང་པའི་ཆས་སུ་མཐོང་། གཞན་ཡང་དཔའ་མཚན་དྲུག་ཏུ་“སྟག་སྟོད་སྟག་སྨད་གཉིས་ཟེར་(གཟར)ཆེན་ཟེར་(གཟར)ཆུང་གཉིས་གམ་རས་སྟག་སློག་དང་དྲུག”ཅེས་སྟག་ཆས་གྱི་སྟོད་གཡོགས་སྨད་གཡོགས་དང་རས་གདན་སློག་པ་སོགས་སྤྱི་ཚོགས་ཁྲོད་མི་རང་ག་བ་ཞིག་གི་ཆས་སུ་མི་རུང་པར་དཔའ་བོ་དང་བྱས་རྗེ་ཅན་ལ་སྤྲོད་པ་ཡིན།\nདེ་ཡང་སྟག་སྟོད་སྟག་སྨད་གཉིས་ལ་མཚོན་ན། ཨ་ལག་དུང་དཀར་ལགས་ཀྱིས་“སྟག་སྟོད་ནི་སྟག་པགས་ཀྱི་རྒྱབ་བསྙེས་དང་། སྟག་སྨད་ནི་སྟག་ལྤགས་ཀྱི་རས་གདན”ཡིན་པར་གསུངས་ཤིང་། Rolf Stein ལགས་ཀྱིས་“སྟག་སྟོད་ནི་སྟག་ལྤགས་ཀྱིས་བཟོས་པའི་སྟོད་ལྭ་དང་། སྟག་སྨད་ནི་སྟག་ལྤགས་ཀྱིས་བཟོས་པའི་སྨད་གཡོགས”ཤིག་ལ་གོ འགྲེལ་བཤད་འདིའི་རིགས་ད་ལྟ་བཙན་པོའི་དུས་ཀྱི་དམག་སྲིད་སྒྲིག་གཞིའི་ཞིབ་འཇུག་གི་ཁྱབ་ཁོངས་སུ་གཏན་ཆགས་སུ་གྱུར་ཡོད། གཞན་ཡང་ཏུན་ཧོང་བོད་ཡིག་ཤོག་དྲིལ་Pel. Tib.1196R དུ་“སྟག་ཡིག”ཅེས་པའི་ཆེད་སྤྱོད་ཀྱི་ཐ་སྙད་ཀྱང་བྱུང་པས། དེ་ནི་བཙན་པོའི་དུས་སུ་དམག་དོན་ངོ་འཕྲལ་གནང་བའི་བྱ་དགའི་རིགས་ཤིག་ཡིན་ཞིང་། ཡིག་ཚང་དང་དཔའ་མཚན་ལམ་ལུགས་གཞི་གཅིག་ཏུ་འདུས་པས་མཚོན་རྟགས་ཤིག་ཀྱང་ཡིན་པར་འདོད། སྤྱི་ལོ་787ནས་848བར་བོད་ཀྱིས་ཤ་ཅུའི་ས་ཁུལ་ལ་དབང་བསྒྱུར་དུས། བྲག་ཕུག་མང་དུ་བརྐོས་ཤིང་ལྷ་སྐུ་དང་བཙན་པོའི་སྐུ་བརྙན་ལྡེབས་རིས་སོགས་ཀྱང་མང་དུ་བཞེངས། བྲག་ཕུག་ཨང་159པར་“བོད་ཀྱི་བཙན་པོས་སངས་རྒྱས་ལ་ཕྱག་བྱ་བ” (པར་རིས་3ལ་གཟིགས)ཞེས་པའི་ལྡེབས་རིས་ཁྲོད། བཙན་པོའི་རྗེས་ཀྱི་མི་དང་པོ་དེ་བུད་མེད་ཅིག་ཡིན་ལ། དེའི་རྗེས་སུ་བློན་པོ་གསུམ་གྲལ་དུ་ལྟར་བའི་དང་པོས་ཕྱག་ཏུ་མེ་ཏོག་གི་རྟེན་སྡེར་ཐོགས་པ་དང་། ལུས་སྟོད་ལ་སྟག་ལྤགས་ཀྱི་སྟོད་གོས་འོག་ཕྱུ་བ་མདོག་ནག་གྱོན་ཞིང་། ལུས་སྨད་དུ་གུང་ངམ་གཟིག་ལྤགས་ཀྱི་སྨད་ཤམ་ཕྱེད་མ་ཞིག་མནབས་ཡོད། ཡང་མཁས་པ་ལྡེའུ་དང་དཔའ་བོ་གཙུག་ལག་ཕྲེང་པའི་ཆོས་འབྱུང་དུ་དཔའ་མཚན་དྲུག་ཏུ་“སྟག་སླག”ཅེས་འཁོད་ཅིང་།ཏུན་ཧོང་བོད་ཡིག་ཤོག་དྲིལ་Pel.Tib.1283-2རུ་“སླག་པ་ཡར་བཟངས་གཆིག”ཅེས་བྱུང་པས་སློག་པ་གྱོན་པའི་སྲོལ་ཡང་བཙན་པོའི་དུས་སུ་ཡོད་པ་རྟོགས། “སྟག་སློག་དེ་ལའང་དཔའ་བོའི་བྱས་རྗེས་ཀྱི་རིམ་པ་ལྟར་གསུམ་དུ་དབྱེ་སྟེ། རིམ་པ་དང་པོའི་དཔའ་མཚན་ལ་སྟག་སློག་ཧྲིལ་པོ་གཅིག་དང་། དེའི་འོག་མར་ཕུ་དུང་མེད་པའི་སྟག་སློག་གནང་བ། དེའི་ཡང་འོག་མར་སྟག་ལྤགས་ཀྱི་གོང་དཀྲིས་གཅིག་བཅས་གནང་སྲོལ་ཡོད།”ཅེས་བཙན་པོའི་དུས་སུ་དཔའ་བོས་སྟག་ལྤགས་ཧྲིལ་བོར་མནབས་སྲོལ་ཡང་ཡོད་དེ། ད་ལྟའི་ཡུ་ལིན་ཕུག་པ་ཨང་15པའི་ལྡེབས་རིས་(པར་རིས་8ལ་གཟིགས)སུ་རྒྱལ་ཆེན་གྱི་འཁྲིས་སུ་སྟག་སློག་གསོལ་བའི་གྱད་མི་ཞིག་ཡོད་ཅིང་། སྟག་སློག་ལ་མགོ་དང་སུག་བཞི། རྔ་མ་བཅས་ཀྱང་ཡོད། དེ་དང་ཆ་འདྲ་བར་མོ་ཀོ་ཁུའུ་བྲག་ཕུག་205པ་(པར་རིས་9ལ་གཟིགས)དང་། ཡུ་ལིན་ཕུག་པ་25པ། སན་ཞི་ཞིང་ཆེན་ལོ་རྒྱུས་དངོས་མང་བཤམས་སྟོན་ཁང་དུ་ཉར་བའི་སྟག་ཞུ་གྱོན་པའི་གྱད་མི་སོགས་ཀྱི་(པར་རིས་10དང་11ལ་གཟིགས)སྣང་བརྙན་ཁྲོད་དཔའ་བོས་སྟག་སློག་དང་སྟག་ཞུ་མནབས་པའང་ཤིན་ཏུ་མང་བས། སྐབས་དེར་སྟག་གི་ཆས་གོས་ནི་ཧ་ཅང་དར་ཁྱབ་ཆེ་བ་མ་ཟད། དཔའ་མཚན་གྱི་མཚོན་རྟགས་གལ་ཆེན་ཞིག་ཡིན་པ་གསལ། བཙན་པོའི་དུས་སུ་སྟག་ཆས་ཆ་ཚང་གྱོན་པ་འདི་ནི་དཔའ་བོའི་རིམ་པ་མཐོ་གྲས་ཡིན་ལ། “གཡུལ་དུ་དཔའ་བར་སྟག་སླག་དང་སྟག་སྟོད། སྟག་ཞུ་བཅས་གཟིགས་བཟོས་སུ་སྤྲོད་པའི་ལུགས་སྲོལ་འདི་དུས་ཕྱིས་དཔོན་སྣའི་གྲལ་ཐབས་འབྱེད་བྱེད་དཔོན་ལྭ་གྱུར་བ་དང་། མི་དྲག་དང་དམངས་ཕལ་བས་སྟག་སླག་དང་སྟག་སྟོད། སྟག་སྨད། སྟག་ཞུ་བཅས་གྱོན་མི་ཆོག་ཀྱང་། སྟག་ལྤགས་ཀྱིས་གོང་བའམ་དེའི་མཐའ་བརྒྱན་རུང་བར་བཤད།”ཅེས་གང་ལྟར་བཙན་པོའི་དུས་སུ་“དཔའ་བོའི་རྐྱེན་དུ་གུང་དང་སྟག་ཆས”སྤྲོད་པ་སོགས་དམག་འཁྲུག་ལ་བྱས་རྗེས་ཆེ་བའི་བློན་དམག་དག་ལ་གཟེངས་བསྟོད་ཀྱི་ཆས་གནང་བ་དང་། བྱས་རྗེས་ཀྱི་རིམ་པ་ལྟར་སྟག་ཆས་ལའང་ཚད་མི་འདྲ་བ་དུ་མར་དབྱེ། སྟག་གི་གཟར་ཆེན་དེ་གཟར་ཆུང་པ་ལས་གྲལ་རིམ་མཐོ་ཞིང་། སྟག་གི་ཐོག་བུ་གྱོན་པ་དག་སྟག་གི་སློག་པ་གྱོན་པ་ལས་གྲལ་རིམ་མཐོ་བ་ཡིན། སྟག་ཆས་སྤྲོད་པའི་ལམ་ལུགས་དེ་རྒྱུན་བསྲིངས་པས་བོད་བཙན་པོའི་སྤྱི་ཚོགས་སུ་དམག་དཔུང་གི་སྟོབས་ཤུགས་ལ་བྱེད་ནུས་གལ་ཆེན་ཐོན། དེ་ལྟར་ཕག་མོ་གྲུ་པ་ནས་གཙང་པ་སྡེ་སྲིད་བར་དུ་ལམ་ལུགས་འདི་མ་ཉམས་པར་གནས། སྟག་ཆས་སྤྲོད་པའི་ལམ་ལུགས་བྱུང་པ་ནས་བཟུང་སྟག་ལྤགས་ནི་སྐུ་གཤེན་དང་དཔའ་བོ་སོགས་བྱས་རྗེས་ཅན་ཁོ་ནའི་ཆས་མ་ཡིན་ཏེ། བཙན་པོའི་ཕོ་བྲང་དུའང་རྒྱ་ཆེར་སྤྱོད་པ་ཡིན།《ཐང་ཡིག་གསར་མ》རུ་བཙན་པོས་ལུས་ལ་སྟག་ལྤགས་དཀར་པོའི་ལྭ་བ་མནབས་ཤིང་། སྟག་ལྤགས་ཀྱི་སྐ་རགས་འཆིང་པ་དང་བཞུགས་ཁྲིའི་སྟེང་སྟག་ལྤགས་ཀྱི་གདན་བཏིངས་པ་སོགས་བྱུང་ཡོད། དེར་བརྟེན་སྟག་ལྤགས་ནི་བཙན་པོའི་དུས་སུ་དཔའ་ངར་དང་བྱས་རྗེས་མཚོན་བྱེད་ཡིན་པ་མ་ཟད་དེ་ནི་བླ་མེད་དང་དབང་ཆའི་མཚོན་རྟགས་ཤིག་ཀྱང་ཡིན་ནོ། །\n《མདོ་དྲི་མེད་གཟི་བརྗིད》ལས་རྣལ་འབྱོར་བས་བརྟེན་པར་འོས་པའི་གོས་སུ་“དྲི་མེད་རས་དཀར་གཙང་མ་ལ། ངུར་སྨྲིག་རྩི་ཡིས་ཁ་དོག་སྒྱུར། ན་བཟའ་པད་ལོ་རིས་དྲུག་ནི། སྟོད་གོས་རྨད་ཤམས་ཆག་ནན་གསུམ། རྨད་གོས་རྨད་འོག་ཚུལ་གོས་གསུམ། པད་ཞུ་པད་ལྷམ་པད་གདན་གདན། ཐེག་པ་རིམ་དགུའི་ཚོགས་དང་སྦྱར།”ཅེས་གསང་སྔགས་ལ་སྤྱོད་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་དང་དཔོན་དག་གིས་རྒྱུན་པར་གྱོན་པའི་གོས་སུ་གཙོ་ཆེར་སྟོད་འགག་སྨད་གཡོགས་གཉིས་ཡིན་ཞིང་། རེབ་གོང་བོན་མང་གི་སྒྲུབ་མཆོད་ཀྱི་སྐབས་སུ་དེའི་སྟེང་“ཐོག་ལྭ”ཞེས་ཕྲུག་ལྭ་དམར་སྨུག་གྱོན་ལ། གོང་ཁར་སྟག་ལྤགས་དང་གཟིག་ལྤགས་ཀྱིས་ཤན་པ་ཞིག་གཡང་ཤམ་གྱིས་གྱོན་པར་བྱེད། དེ་ནི་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཚངས་སུ་“ན་བཟའ་དབྱི་དཀར་སྤྱང་དཀར་གྱི་ཐུལ་པ་ལ་སྟག་གཟིག་གུང་གསུམ་གྱི་གོང་ལག་བཏང་བ”ཞེས་པ་དེ་ཡིན་པར་བསམ་ཏེ།“བོན་པོའི་སྐུ་ཆེ་བའི་ཆས་རྟགས་སུ། དར་དཀར་གྱི་འཇོལ་བེར་དང་། སྟག་གཟིག་གཅན་སྤྱང་ཐུལ་བ་དང་། དབྱི་གསའ་ཟ་འོག་ཐུལ་བ་གནང”ཞེས་མུ་ཁྲི་བཙན་པོས་ཞང་ཞུང་ནས་བོན་མཁས་པ་མང་པོ་གདན་དྲངས་ཤིང་འདུས་གནས་སོ་བདུན་བསྐྲུན་ཏེ། བོན་བསྟན་ཆེས་ཆེར་སྤེལ་བས་གཟེངས་རྟགས་སུ་བོན་པོ་དག་ལ་ཐོབ་དང་ཆས་རྟགས་ལ་ཟ་འོག་དང་དར་གྱི་བེར་ཆེན་སྟེང་སྟག་གཟིག་སྤྱན་གཟན་གྱི་གོང་ལག་བཏང་བའི་ཐུལ་བ་གནང་བ་དང་མཐུན་པར་སྣང་བས། ད་ལྟའི་བོན་མང་གི་ཐོག་ལྭའི་སྟེང་དུ་སྟག་གཟིག་གི་པགས་པས་གཡོགས་པ་དེ་སྔོན་གྱི་སྐུ་གཤེན་ཚོའི་ཆས་ལས་བྱུང་བར་སྙམ། ད་ལྟ་སྟག་གཟིག་གི་པགས་པའི་ཆས་དེ་དཀྲི་རས་སུ་བཟོས་ཏེ་ཐད་ཀར་ལྭ་བའི་ཐོག་བཙེམས་ཤིང་མཐའ་རྒྱན་བཏང་སྟེ་གྱོན་པ་ཡིན།\nམདོར་ན་སྟག་ལྤགས་ཀྱི་གྱོན་ཆས་དེ་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ཆ་ནས་དང་པོ་དཔའ་ངར་དང་བྱས་རྗེས། མཆོག་གྱུར་བཅས་ཀྱི་མཚོན་བྱེད་ཡིན་པས་ཤིན་ཏུ་བྲིན་ལ་སྤྱི་ཚོགས་གྲལ་རིམ་མཐོ་ཤོས་དག་གིས་ལོངས་སུ་སྤྱོད་པ་ལས་དམངས་ཕལ་བས་སྤྱོད་པར་མི་འགྱུར། དེ་ཡང་རིག་གནས་ཀྱི་ཆ་ནས་དང་པོ་སྲོག་དང་ནུས་པའི་རླུང་རྟ་སྟེ་དགྲ་ལྷའི་མཚོན་བྱེད་ཅིག་ཡིན་ལ། བོན་གྱི་ཡི་དམ་དང་སྲུང་མ་དག་གི་ལུས་སུ་དེའི་ཆས་མནབས་པའང་གཟི་ཉམས་མཚོན་བྱེད་དང་བོན་གྱི་བསྟན་པ་རྒྱས་པའི་མཚོན་བྱེད་ཡིན། དེས་ན་ད་ལྟའི་རེབ་གོང་བོན་མང་གིས་ཅིའི་ཕྱིར་སྟག་གཟིག་གི་པགས་པའི་ཆས་མནབ་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ནི་གཅིག་ནས་སྔར་སྲོལ་ལ་བོན་གྱི་ཆེ་བའི་མཚོན་རྟགས་ཡིན་པས་རྒྱུན་འཛིན་བྱས་ཤིང་། གཉིས་ནས་བོན་གྱི་འབྱུང་པའི་བསམ་བློ་དང་རླུང་རྟ་མཚོན་བྱེད་ཡིན།\n《བསྒྲགས་པ་རིན་ཆེན་གླིང་གྲགས》སུ་མུ་ཁྲི་བཙུན་པོའི་རིང་ལ་བོན་རྣམས་སྦས་ཤིང་མ་སྤེལ་བས། བོན་གྱི་དམ་ཅན་དབལ་མོ་རྣམས་མ་མཉེས་པར་བཙན་པོ་ལ་དམུ་བདུད་བཙན་གསུམ་གྱི་གནོད་པ་བཏང་ཞིང་སྐུ་ལུས་མ་བདེ་བར་གྱུར་བས། ཞང་ཞུང་ནས་བོན་གཤེན་དག་སྤྱན་དྲངས་ཏེ་གཏོ་དང་གླུད་བཏང་ཞིང་། བཙན་པོར་སྐུ་ཁྲུས་གསོལ་བས་ནད་ལས་དྭངས། དེར་བརྟེན་གཤེན་པོ་དག་ལ་ཆེ་ཐབས་སུ་“སྐུ་ལ་གཙིགས་བྱིན་པ་དབུ་སྐྲ་སིལ་མ་རྩེ་རྒྱལ་གཅོད་དང་གཏུབ་ཏུ་མེད། དབུ་ལ་དར་དཀར་པོའི་འགྱིང་ཐོད་ལ་བྱ་རྒྱལ་རྒོད་ཀྱི་ལྡེམ་ཕོད་བཙུགས་པ། གསེར་གྱི་བྱ་རུ་ལ་གཡུ་ཡི་ལྡེམ་མདོངས་ཅན། ན་བཟའ་དབྱི་དཀར་སྤྱང་དཀར་གྱི་ཐུལ་པ་ལ་སྟག་གཟིག་གུང་གསུམ་གྱིས་གོང་ལག་བཏང་བ་ཕུལ”ཅེས་དང་། ཡང་སྔོན་སྟོན་པ་གཤེན་རབ་ཀྱི་ལོངས་སྐུ་གཤེན་ལྷ་འོད་དཀར་གྱིས་འཁོར་རྣམས་ལ་ཐེག་ཆེན་གསང་བ་བླ་མེད་ཀྱི་ཆོས་གསུངས་པས། “དུས་ཀུན་ནས་ཀུན་ཏུ་ངན་མ་མྱོང་བས་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ། །གཤེན་རབ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བའི་ལྷ་ཡིན་པས་གཤེན་ལྷ། །བགས་ཆགས་དང་དྲི་མས་མ་གོས་པས་འོད་དཀར་རོ། །”ཞེས་འོད་དཀར་པོས་ནག་ནོག་གི་དྲི་མས་མ་གོས་པའི་དྭངས་གཙང་མཚོན་ལ། སྟོན་པའི་སྤྲུལ་སྐུའི་ཐུགས་ཀྱི་རྟགས་གསུམ་ལས་ཀྱང་། “ཐུགས་ལ་གསང་བའི་ཡི་གེ་ཨ་དཀར་པོ་ལུས་ཀྱིས་མ་བསྒྲིབས་པར་གསལ། །རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ནམ་མཁའ་དག་པའི་ངོགས་ལྟར་གྱུར། །མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཅིར་ཡང་མ་བསྒྲིབས་པར་མངའ་འོ། །”ཞེས་མདོག་དཀར་པོ་ནི་རང་བཞིན་ཉིད་དུ་འོད་གསལ་བའི་ངང་ཚུལ་སྟེ། སྟོན་པ་གཤེན་རབ་ཀྱི་ཐུགས་ནི་གཉུག་མའི་དུས་ནས་གསལ་ཞིང་དྲི་མ་དང་བྲལ་བས། ཁ་དོག་དཀར་པོ་དེ་གོས་མདོག་ཏུ་སྤྱད་པ་དེའང་དེར་འབྲེལ་གྱི་མཚོན་དོན་དང་དགེ་མཚན་ལྡན་པས་ཡིན། ཡང་《མདོ་གཟེར་མིག》ཏུ་སྟོན་པ་གཤེན་རབ་ཀྱི་ན་བཟའ་རུ་“པད་ཞྭ་སུལ་བུ་རྩ་ལྔ་དང་། པད་ལྷམ་པད་རྩེག་གཉིས་སྦྱོར་དང་།”ཞེས་དབུ་ལ་པད་ཞྭ་མནབས་ཤིང་། པད་ལྷམ་གསོལ་བ་སོགས་དཀར་པོའི་ཆས་དེ་སྔགས་ཀྱི་ཉམས་ལེན་འཕེལ་བའི་གྲོགས་སུ་འོང་བ་མ་ཟད། སྔོན་གྱི་ཁ་དོག་གི་དད་མོས་ལའང་རག་ལས་ཏེ། སྟོན་པ་གཤེན་རབ་མིའི་ཡུལ་དུ་གཤེགས་དུས་སྲིད་པའི་དབལ་འབྲོང་དཀར་པོར་སྤྲུལ་ཏེ་འོང་པས་བླ་ཟོག་དཀར་པོའི་དད་སེམས་སམ། གནས་རི་འགང་ཆེན་གངས་དཀར་ཏི་སེའི་དད་མོས་ཀྱང་མཚོན་པ་ཡིན།\nམདོར་ན། བོད་དུ་ཆོས་བོན་གཉིས་ཀྱི་བསྟན་པ་འཛིན་མཁན་ལ་གོས་དཀར་ལྕང་ལོའི་སྡེ་དང་། གཟན་གོས་ངུར་སྨྲིག་མནབས་པའི་རབ་བྱུང་བའི་སྡེ་གཉིས་ཡོད་པ་ལས་རེབ་གོང་བོན་མང་ལ་མཚོན་ན་མ་བཅོས་བཞི་ལྡན་གྱི་གོས་དཀར་གྱོན་མཁན་ཡིན་མོད། ད་ལྟ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བའི་བྱ་བཏང་པ་རེ་འགས་མ་གཏོགས་དེ་གྱོན་པར་མི་བྱེད་ཅིང་། ཁོ་ཚོའི་རྒྱུན་མཐོང་གི་གོས་ནི་མདོག་དམར་སྨུག་ཡིན། འོན་ཀྱང་ས་ཁུལ་རེ་འགར་དཔོན་རྣམས་ཀྱིས་དབང་ལུང་ཁྲིད་གསུམ་གནང་སྐབས་དང་། ལྷག་པར་དུ་གསང་སྔགས་ཀྱི་སྒོམ་གྱི་ཉམས་ལེན་གྱི་སྐབས་སུ་རང་རྒྱུད་ལ་སྒྲུབ་རྟགས་འབྱུང་པའི་གྲོགས་སམ། གཏུམ་མོ་མེ་དྲོད་ལ་སྒོམ་དུས་བྱིང་རྨུགས་གཉིད་གསུམ་གྱི་གེགས་རྣམས་སེལ་ཕྱིར་གོས་དཀར་གྱོན་པ་ཡིན། སྔོན་སྟོན་པའི་ན་བཟའ་དཀར་པོ་གསོལ་བ་ནས་སྐུ་གཤེན་ཚོས་གོས་དཀར་གྱོན་པ་དང་། ད་ལྟའི་དཔོན་སྔགས་རྣལ་མ་དག་གིས་གོས་དཀར་གསོལ་བ་བཅས་ནི་གསང་སྔགས་ཕྱོགས་ལ་ཉམས་ལེན་འཕེལ་བའི་བརྡ་ཡིན་ནོ། །\nསྔོན་གྱི་སྐུ་གཤེན་དག་གི་གོས་མདོག་ལ་རྒྱུན་པར་དཀར་པོ་དང་དམར་སྨུག སྔོན་པོ་གསུམ་གཙོ་ཆེ་བས་སྐབས་དེར་བོད་སྤྱིའི་གོས་ཀྱི་མདོག་ལའང་དེ་དག་རྒྱུགས་ཆེ་བ་རྟོགས། བོན་གྱི་བསྟན་བཅོས་གང་རུང་དུ་རབ་བྱུང་གི་སྡེ་ནི་སྟོན་པ་གཤེན་རབ་ནས་ཡོད་ཅིང་། “རབ་བྱུང་པས་མདོ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ལ་སྦྱངས་ཤིང་། སྔགས་པས་སྔགས་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ལ་སྤྱོད་པ་ཡིན། མདོ་སྔགས་གཉིས་ཀྱི་སློབ་རྒྱུན་ནི་སྟོན་པ་གཤེན་རབ་ལ་གཏུགས་པ་ཡིན།”ཞེས་བརྗོད་མོད། འོན་ཀྱང་རབ་བྱུང་པའི་གནས་ཚུལ་དེ་ལན་རེར་མ་གཏོགས་མི་འདུག་ཅིང་། ལྷག་པར་དུ་བོན་གྱི་ཡིག་ཆ་དག་ནི་ལོ་ཚིགས་ཀྱི་ཆ་ནས་ཧ་ཅང་གཅིག་མཐུན་མིན་ཞིང་གསལ་བོ་མེད་པས་སྟོན་པ་གཤེན་རབ་ཀྱི་དུས་ནས་རབ་བྱུང་གི་སྡེ་ཡོད་ཅེས་བསྒྲུབ་པ་ཤིན་ཏུ་ཁེགས། ད་ལྟའི་གསང་སྔགས་པའི་སྡེ་དང་རབ་བྱུང་པའི་སྡེ་གཉིས་གོས་མདོག་ཧ་ལམ་མཐུན་པར་གཞིགས་ན། དམར་སྨུག་གི་མདོག་དེ་ཡུན་རིང་བཀོལ་སྤྱོད་བྱས་པ་རྟོགས། གསང་སྔགས་པའི་སྡེ་ནི་རབ་བྱུང་པ་མ་བྱུང་གོང་ནས་དར་བ་ནི་ལོ་རྒྱུས་སྤྱི་འགྲོས་དང་མཐུན་ཏེ། གསང་སྔགས་པ་ནི་སྔོན་གྱི་ཆོས་བྱེད་པ་ཐོག་མ་ཡིན་པས་གྱོན་ཆས་དང་མདོག་གི་འབྱུང་ཁུངས་ཀྱང་དེའི་ལུགས་ལ་སྔ་བར་འདོད། ད་ལྟའི་རེབ་གོང་གི་དཔོན་དག་གིས་དམར་སྨུག་གི་གོས་གྱོན་ཏེ། དུས་མཆོད་དང་ཆོས་ཐོག་བྱེད་སྒོའི་སྐབས་སུ་ཚད་ལྡན་དུ་གྱོན་པའི་དཔོན་ཆས་སུ། སྟོད་དུ་སྟོད་འགག་དམར་སྨུག་དང་། སྨད་དུ་སྨད་གཡོགས་དམར་སྨུག་གྱོན་དགོས་པས་དེ་ལ་ལོ་རྒྱུས་ཡུན་རིང་པར་འདོད།《མདོ་དྲི་མེད་གཟི་བརྗིད》དུ་སྟོན་པས་བསྟན་པ་ཕྱོགས་བཅུར་སྤེལ་བའི་དུས་ལ་བབས་ཚེ་“ཕྱ་སྲས་ལེགས་དྲུག་ལས་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས། ཉི་ཟླ་རིས་ཀྱི་གུར་ཆེན་ནི་ཕུབ། གཞའ་ཚོན་ཡོལ་པ་ནི་བྲེས། ཟ་འོག་རིས་ཀྱི་འབོལ་གདན་ནི་བཏིང་། སྐུ་ལ་དར་དམར་གྱི་ན་བཟའ་དང་། ཟ་འོག་གི་བེར་ཆེན་དང་། ལྗང་སྨྲིག་གི་ཐོག་རལ་ནི་བསྣམས”ཞེས་གདུལ་བྱའི་དོན་དུ་མིའི་ཡུལ་དུ་གཤེགས་ཤིང་དར་དམར་པོའི་ན་བཟའ་གསོལ་བ་དང་། དར་དཀར་གྱི་ལ་ཐོད་གསོལ་བ་སོགས་ད་ལྟའི་བོན་མང་གི་ཆོས་ཐོག་སྐབས་སུ་“ཐོག་ལྭ”དམར་པོ་གྱོན་པ་དང། ཞྭ་དཀར་མོ་རྩེ་རྒྱལ་གྱོན་པ་སོགས་དང་ཆ་འདྲ་བ་ཡིན། གོས་ཀྱི་མདོག་ཁོ་ནར་བསམ་ཡང་མདོག་དམར་པོ་མཆོག་དུ་འཛིན་པའི་འདུ་ཤེས་ནི་དེ་འབྲེལ་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཚང་སོགས་སུ་སྔོན་གྱི་སྟོན་པ་དང་གཤེན་ཆེན་དག་གི་ཆས་སུ་བྱས་པར་སྣང་། ཡང་དཔོན་གྱི་སྨད་གཡོགས་དང་ཆ་འདྲ་བར་《སྣང་སྲིད་སྤྱི་འདུས》སུ་ “སྐུ་ལ་ཅི་གསོལ་ན། རྒོད་ཐུལ་ལྷམས་སེ་ལྷམས། གཞའ་ཡི་སྨད་གཡོགས་ལ། བྱིན་རླབས་ཐིབས་སེ་འཐིབས”ཞེས་སྟོན་པའི་སྨད་གཡོགས་ནི་ཚོན་མདངས་བཀྲ་བ་ཞིག་ཡིན་པར་མཐོང་ལ། ད་ལྟ་དེ་འདྲའི་མདོག་ཅན་གྱི་སྨད་གཡོགས་ནི་མི་གྱོན་ཡང་སྨད་གཡོགས་དམར་སྨུག་གྱོན་པ་ཡིན།\nམདོར་ན་རེབ་གོང་ཡུལ་དུ་གསང་སྔགས་ལ་སྤྱོད་པའི་དཔོན་རྣལ་མ་དག་གིས་རྒྱུན་གོས་སུ་སྟོད་འགག་དང་སྨད་གཡོགས་དམར་སྨུག་གྱོན་ཞིང་། སྒྲུབ་མཆོད་ཀྱི་སྐབས་སུ་དེའི་སྟེང་ཐོག་ལྭ་ཞེས་ཕྲུག་ལྭ་དམར་སྨུག་གཡང་ཤམ་གྱིས་གྱོན་ལ།《རྒྱའི་ཐང་ཡིག་རྙིང་པ》རུ། “གདོང་ལ་ཚོས་འབྱུག་པ་དགའ་མོར་སེམས།”ཞེས་པ་ལྟར་བོད་འདི་གནའ་ནས་བཟུང་དམར་པོའི་མདོག་ལ་དགའ་སྟེ། དེ་ནི་གཅིག་ནས་བོད་མིའི་ཁ་དོག་གི་མོས་པ་ལས་བྱུང་ཞིང་། གཉིས་ནས་སྔོན་བཙན་པོས་བྱས་རྗེས་ཅན་ལ་ཆེ་རྟགས་སུ་ཕུལ་བའི་ཆས་ཀྱི་ཁ་དོག་མང་ཆེ་བ་ནི་དམར་པོ་ཡིན་པས་གཟི་བརྗིད་མཚོན་པ་དང་། དེའི་ཤུགས་རྐྱེན་ལས་བོད་མི་རྣམས་མདོག་དམར་པོ་ལ་མོས་པར་སེམས། ཡང་དམར་པོའི་མདོག་དེར་བཙན་དབང་དང་འཇིགས་རུང་གི་ཆ་དང་ལྡན་པས་གྲལ་རིམ་མཐོ་གྲས་ཀྱིས་རྒྱུན་སྤྱོད་ཀྱི་མདོག་ཏུ་བྱེད་མོད། ད་ལྟ་གྲལ་རིམ་དང་བཙན་དབང་གི་སྤྱི་ཚོགས་དབྱེ་བ་མེད་པར་གྱུར་བས་གོས་དམར་པོ་གསོལ་བ་དེའང་རང་མོས་སུ་གྱུར་དོ། །\nསྔར་བོན་རྣམས་ཧ་ཅང་དར་བའི་དུས་སུ་སྐུ་གཤེན་དག་གིས་གོས་མདོག་སྔོན་པོར་གསོལ་ཞིང་། དེས་འགྱུར་མེད་རྟག་བརྟན་གྱི་དོན་མཚོན་ལ། གསང་སྔགས་ལ་སྤྱོད་པའི་སྐབས་སུའང་སྐུ་གཤེན་དག་གིས་ཆས་གོས་སྔོན་པོ་གྱོན་པར་སྣང་།《སྲིད་པ་རྒྱུད་ཀྱི་ཁ་བྱང》དུ་“བོན་གྱི་འདུན་གནས་སུམ་བཅུ་རྩ་བདུན་བཞེངས། གསས་མཁར་དང་མཆོད་རྟེན་མང་དུ་དར། གོས་སྔོན་པོ་མིན་པ་གྱོན་དབང་མེད། ཞྭ་དཀར་པོ་མིན་པ་འགྲོ་དབང་མེད།”ཅེས་མུ་ཁྲི་བཙན་པོའི་རིང་ལ་བོན་རྣམས་ཀྱིས་གོས་སྔོན་གྱོན་པ་རྟོགས། རྗེས་སུ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙུན་གྱིས་འཇང་གི་རྒྱལ་ཁམས་མངའ་རིས་སུ་བསྡུས་ཤིང་བོན་ལ་ཆེ་བའི་ཡིག་ཚང་གནང་པ་རུ། “དབུའི་ཆས་སུ་དབུ་སྐྲ་རྩེ་རྒྱལ་དང་། དར་དཀར་བ་ཏིའི་འགྱིང་ཐོད། གཡག་ཞུ་སྔོན་པོ་དང་། སྟག་ཞུ་ཁྲ་བོ་ལ་རྒོད་ཀྱི་ལྡེམ་ཕོད་དང་། གཡུ་ཡི་བྱ་རུ་བཙུགས་པ་གནང་།”ཞེས་ཞྭ་སྔོན་པོ་གྱོན་པ་དང་གཡུ་སྔོན་གྱི་བྱ་རུའི་རྒྱན་འདོགས་པ་དེ་བོན་བསྟན་རྒྱ་ཆེར་དར་བའི་རྟགས་སུ་མངོན། གཞན་ཡང་“གབ་པ་ལས། སྣང་སྲིད་མི་འགྱུར་བའི་གཡུང་དྲུང་ཐོབ་པ། བོན་མི་འགྱུར་བའི་གཡུང་དྲུང་ཐོབ་པ། སེམས་མི་འགྱུར་བའི་གཡུང་དྲུང་ཐོབ་པ། ལྷ་མི་འགྱུར་བའི་གཡུང་དྲུང་ཐོབ་པ། གནས་མི་འགྱུར་བའི་གཡུང་དྲུང་ཐོབ་པ། ཁ་དོག་མི་འགྱུར་བའི་གཡུང་དྲུང་ཐོབ་པ། ཡེ་ཤེས་མི་འགྱུར་བའི་གཡུང་དྲུང་ཐོབ་པ། ཏིང་འཛིན་མ་འགྱུར་བའི་གཡུང་དྲུང་ཐོབ་པ། དགོངས་པ་མི་འགྱུར་བའི་གཡུང་དྲུང་ཐོབ་པ། འབྲས་བུ་མི་འགྱུར་བའི་གཡུང་དྲུང་ཐོབ་པ།”ཞེས་བོན་བཅུས་མཚོན་དོན་ཏེ་མི་འགྱུར་བའི་རྟགས་ཡིན་ཞིང་། འོད་གསལ་གཉུག་མ་ཉིད་ཀྱི་རང་མདངས་ནམ་མཁའི་ངོགས་ལྟ་བུ་ལ་འགྱུར་བ་མེད་པས། འགྲོ་དྲུག་གི་གནས་གང་ལའང་འགྱུར་བ་ཡོད་ཀྱང་བོན་ཉིད་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་འགྱུར་བ་མེད་ཅིང་། ནམ་མཁའ་ཉིད་ཀྱི་ཁ་དོག་སྔོན་པོར་སྣང་བ་དེ་བོན་མི་འགྱུར་བའི་རྟགས་སུ་ཤར་བས། ཆོས་གོས་ན་བཟའི་སྟེང་དུ་སྔོན་པོའི་ཁ་དོག་ཡོད་པའང་དེ་དང་འབྲེལ་བར་སེམས།\nམདོར་ན། བོད་བཙན་པོའི་སྐབས་སུ་“རྒྱལ་བློན་བོན་གཤེན་བཀའ་སྒོ་གཅིག བོན་པོས་རྒྱལ་བོའི་སྐུ་བསྲུངས་དུས། རྒྱལ་བོའི་སྐུ་ཡང་བོན་གྱིས་འཚོ། བློན་པོའི་གྲོས་ཀྱང་བོན་གྱིས་བྱས། འབངས་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་བོན་གྱིས་བསྐྱངས། ཡུལ་ཁམས་བདེ་བར་བོན་གྱིས་བྱས། ཕྱོགས་བཞིའི་ཁ་གནོན་བོན་གྱིས་བགྱིས།”ཞེས་སྐུ་གཤེན་དག་གི་ཆོས་སྲིད་ཀྱི་གོ་གནས་དང་ཁྱད་དབང་ནི་ཤིན་ཏུ་མཐོ་བས་གོང་རྗེ་བོས་བཙན་དང་དབང་གིས་སྐུ་གཤེན་དག་ལ་གོང་བཀུར་བྱ་དགོས་བའི་བཀའ་གནང་ཞིང་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་གོ་གནས་མཐོ་རུ་གཏད་ལ། སྐུ་གཤེན་དག་བོད་མིའི་སྤྱི་ཚོགས་དང་འཚོ་བའི་ཁྲོད་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་བྱེད་སྒོ་སྤེལ་མཁན་དང་རིག་གནས་རྒྱུད་འཛན་མཁན་ཡིན་པས། ཁོ་ཚོའི་སྤྱོད་ལམ་དེ་འབངས་ཀྱི་མིག་དཔེར་གྱུར། ཆས་གོས་ཀྱི་མདོག་དེའང་འབངས་མིའི་གོང་བཀུར་གྱི་གཞིར་གྱུར་བ་མ་ཟད། སྤྱིར་བཏང་གི་འབངས་མིའི་གྱོན་ཆས་དང་ཁྱད་པར་ཆེ་བར་གྱུར། དཔེར་ན། ད་ལྟའི་བོན་མང་གི་ཆས་གོས་ཕལ་མོ་ཆེའི་མདོག་ནི་དམར་སྨུག་དང་སྔོན་པོ། དཀར་པོ་བཅས་ཡིན་པས། བོན་སྡེ་ལ་ལར་དེའི་རིགས་ཀྱི་གོས་མདོག་དག་མི་ཕལ་བས་མི་སྤྱོད་ཅིང་། དེ་དག་དོར་ལྷམ་གྱི་མདོག་ཏུ་བྱེད་པར་ཤིན་ཏུ་འཛེམ། སྔོན་གྱི་དུས་སུ་རང་ཅག་ལ་མཚོན་ན་ཕྱུགས་ལས་གཙོ་ཆེར་གཉེར་བས་གོས་སུ་སློག་པ་གྱོན་པ་ཡིན་མོད། སྤྱི་ཚོགས་འཕེལ་རྒྱས་དང་ལག་ཤེས་གོང་དུ་འཕེལ་བས་འཁེལ་འཐག་གི་ལས་རིགས་དར། འོན་ཀྱང་འཚོ་བའི་གོམས་གཤིས་དང་ཐོན་སྐྱེད་ལས་ཚེགས་སོགས་ཀྱི་དབང་གིས་འབྱོར་ལྡན་དང་དབང་ཐང་ཅན་གྱི་མིས་གོས་དང་དར་ཟབ་གྱོན་པ་ལས་མང་ཆེ་བའི་ད་དུང་སློག་པ་གྱོན་པ་ཡིན། སྐུ་གཤེན་དག་ནི་བོད་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་ཐོག་གོ་གནས་མཐོ་བས་རྒྱུན་པར་བེར་ཆེན་དང་དར་གོས་དམར་པོ་གྱོན་པ་ཡིན། དེ་ལྟར་རིམ་བཞིན་བརྒྱ་ལ་དར་ཆེ་བས་བོད་མིའི་སྣང་ངོར་མདོག་དམར་སྨུག་དང་སྔོན་པོའི་གོས་དེའང་དབང་ཐང་དང་གོ་གནས་མཚོན་བྱེད་ཅིག་ཏུ་མཐོང་ལ། བོད་ཀྱི་ཁྱད་ཐོན་དངོས་རྫས་སྣམ་བུའི་མདོག་དང་བོན་མང་གི་ཆས་གོས་བར་ལའང་རིམ་གྱིས་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་འབྲེལ་བ་གྲུབ་ཅིང་། འབྲེལ་བ་དེའི་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་དབང་གིས་ཕྱིས་སུ་ཁ་དོག་དམར་སྨུག་དང་སྔོན་པོ་ནི་བོན་མང་གི་ཆས་གོས་ཀྱི་ཁ་དོག་ཏུ་གྱུར་ཅིང་མི་ཕལ་ཆེའི་སྣང་ངོར་དེ་ནི་བོན་མང་གི་ཆེད་སྤྱོད་ཀྱི་གོས་མདོག་ཅིག་ཏུ་སྣང་བས་དེར་གོང་བཀུར་གྱི་བསམ་བློ་ཆགས། དཔོན་ཆས་ཀྱི་ཁ་དོག་དེ་དག་ནི་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་ལ་ཉམས་ཞིབ་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཆ་གལ་ཆེན་ཞིག་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་སོ་སོའི་ལྟ་བ་མཚོན་བྱེད་ཀྱི་རྟགས་མཚན་དུ་མཐོང་བ་མ་ཟད། དཔོན་གྱི་འཚོ་བའི་དམིགས་འབེན་དང་རིན་ཐང་ལྟ་ཚུལ། མཛེས་འཛིན་གྱི་ལྟ་བ་སོགས་ཀྱང་མཚོན་ནོ། །\nསྔོན་གྱི་སྐུ་གཤེན་དག་གི་ཆས་དང་ད་ལྟའི་བོན་མང་གི་ཆས་གཉིས་ཡོངས་སུ་མཐུན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་སྤྱི་ཚོགས་དང་ཡུལ་དུས་ཀྱི་དབང་གིས་འགྱུར་བ་བྱུང་པས་ཡིན། དུས་རབས་བརྒྱད་པར་བོད་དུ་ཐུབ་བསྟན་རྒྱ་ཆེར་དར་བས་བོན་དང་ཆོས་གཉིས་ཕན་ཚུན་གཅིག་ལ་གཅིག་བསྲེས་ཀྱིས་ནང་ལྟ་གྲུབ་དང་ཕྱིའི་ཆ་ལུགས་ཐད་མཐུན་པའི་ཆ་མང་དུ་བྱུང་སྟབས། དཔོན་དང་སྔགས་པའི་ཆ་ལུགས་ནི་སོ་སོར་དབྱེ་བ་ཤིན་ཏུ་དཀའ་མོད། གྱོན་ཆས་དང་ཕྱག་ཆ་མང་པོ་ནི་བོན་ལུགས་ལ་སྔ་བར་རྟོགས་ཏེ། དཔེར་ན་མ་བཅོས་པ་བཞི་དང་། དཀར་དམར་སྔོ་གསུམ་གྱི་ཐུལ་བ་དང་ཆས་གོས། གཅན་གཟན་གྱི་པགས་པའི་གོང་འདབས་སྤྲས་པའི་ཡོ་བྱད་གོས་རྒྱན་སོགས་བོད་ཀྱི་གནའ་བོའི་ཤེས་རིག་ཁྲོད་ཆོས་པའམ་མོ་རྩིས་མཁན་གྱི་ཐོག་མའི་ཐོན་དངོས་ཡིན་ལ། སྐབས་དེའི་ཆོས་པའང་དོན་ལ་བཙན་པོའི་སྐུ་གཤེན་དག་ཡིན་པས། ཁོང་ཅག་གི་ཆས་མང་ཆེ་བ་ནི་བཙན་པོས་གནང་བའི་ཆོས་དང་སྲིད་ཀྱི་ལེགས་འབྲས་མཚོན་པ་ཤ་སྟག་ཡིན་ཞིང་། དེ་ལའང་དཔའ་བཙན་བཟང་གསུམ་གྱི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པ་རེད། དེར་མ་ཟད་སྐབས་དེའི་ཆས་ཀྱི་མདོག་དང་རྒྱུ་ནི་བཙན་པོའི་ཕོ་བྲང་དུ་སྤྱོད་པའི་ལུགས་དང་ཉེ་བས་ཕྱིས་སུ་བྱུང་བའི་ད་ལྟའི་དཔོན་ཆས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་དང་། དེ་དག་གི་མཚོན་དོན་སོགས་ཀྱང་སྔོན་གྱི་སྐུ་གཤེན་གྱི་རྨང་གཞིའི་འོག་བྱུང་པ་རྟོགས། དེར་བརྟེན་ད་ལྟའི་རེབ་གོང་བོན་མང་གི་ཆོས་ལུགས་ཆོ་ག་དང་དེ་འབྲེལ་གྱི་ཆས་གོས་ཡོ་བྱད་དག་ནི་སྔར་བཞིན་མ་ཉམས་པར་གནས་ཤིང་། དེ་ཡིས་བོད་ཀྱི་གནའ་བོའི་ཤེས་རིག་གི་རྒྱུན་མཐུད་ཅིང་། ལོ་རྒྱུས་དུས་ཡུན་རིང་མོའི་ཁྲོད་བོད་མི་རང་གི་བློ་གྲོས་ཀྱི་རྩལ་ལས་བྱུང་བའི་ཐུན་མིན་གྱི་རིག་གཞུང་ཤིག་དམ་སྲུང་བྱས་ཡོད་པས་དེ་ལ་ཞིབ་འཇུག་གི་རིན་ཐང་ཆེ་བར་མཐོང་ངོ་། །\n(པར་རིས་3 བྲག་ཕུག་ཨང་159པའི་ལྡེབས་རིས་སུ་བཙན་པོས་སངས་རྒྱས་ལ་ཕྱག་བྱ་བའི་པར་རིས།) (པར་རིས་4 ལྷ་སའི་གཙུག་ལག་ཁང་གི་ལྡེབས་རིས་སུ་བཙན་པོའི་དམག་གི་དབུ་རྨོག་ལ་སྒྲོ་བསྟད་པའི་པར་རིས།)\n(པར་རིས་9 ཏུན་ཧོང་མོ་ཀོ་ཁུའུ་བྲག་ཕུག་ཨང་རྟགས་205པའི་སྐུ་བརྙན།) (པར་རིས་12 ད་ལྟའི་དཀར་མོ་རྩེ་རྒྱལ།)\n(པར་རིས་10 ཡུ་ལིན་བྲག་ཕུག་ཨང་རྟགས་ 25པའི་པར་རིས་དང་། པར་རིས་11 སན་ཞི་ཞིང་ཆེན་དངོས་མང་བཤམས་སྟོན་ཁང་སྟག་ཞུ་གྱོན་པའི་གྱད་མི། )\n* 本文系2020年度中央民族大学硕士自主科研项目(SSZZKY-2020046) 《安多热贡地区苯教居士服饰象征意义之探索》的阶段性成果\n བཀྲ་ཤིས་རྒྱ་མཚོ་སོགས། གསང་རྙིང་རྒྱན་དང་རོལ་མོའི་བསྟན་བཅོས། [M] བོད་ལྗོངས་བོད་ཡིག་དཔེ་རྙིང་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 1996ལོ། ཤ113\n Yangdon Dhondup and Ulrich Pagel (eds). 2013. Monastic and Lay Traditions in North-Eastern Tibet. Boston: The Brill’s Tibetan Studies Library. Brill Academic Publishers, 33: 159.\n Tsering Thar. 2008. Tibetan Studies in Honour of Samten Karmay：Bonpo Tantrics in Kokonor Area. Paris：Revue d'Etudes Tibétaines，3:546.\n དྲན་པ་ནམ་མཁའ། ཞྭ་བཤད་པི་ཝང་དྲུག་འགྱུར། ལག་བྲིས། ཤ4\n དྲན་པ་ནམ་མཁའ། ཞྭ་བཤད་པི་ཝང་དྲུག་འགྱུར། ལག་བྲིས། ཤ2-3\n 马德.《小议敦煌壁画中的蕃装人物》出自《敦煌吐蕃统治时期石窟与藏传佛教艺术研究》[M] 甘肃教育出版社. 2012: 94-95\n དྲན་པ་ནམ་མཁའ་སོགས། བོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཆ་ཕྱོགས་སྒྲིག [M] བོད་ལྗོངས་བོད་ཡིག་དཔེ་རྙིང་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2010ལོ། ཤ154\n གཙང་སྨྱོན་ཧེ་རུ་ཀ་རུས་པའི་རྒྱན་ཅན། མི་ལ་རས་པའི་རྣམ་མགུར། [M] མཚོ་སྔོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 1981ལོ། ཤ332\n ཀོང་སྤྲུལ་ཡོན་ཏན་རྒྱ་མཚོ། གཏེར་སྟོན་བརྒྱ་རྩའི་རྣམ་ཐར་རིན་ཆེན་བཻ་ཌྰུ་རྱའི་འཕྲེང་བ། [M] སི་ཁྲོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 1997ལོ། ཤ123\n 宋北麟.《巫与祭司》[M]. 北京: 商务印书馆出版. 2013. 120-121.\n ཧྲང་ཧེ་དཔེ་རྙིང་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་བསྒྲིགས། ཧྥ་རན་སིའི་རྒྱལ་གཉེར་དཔེ་མཛོད་ཁང་དུ་ཉར་བའི་ཏུན་ཧོང་བོད་ཡིག་ཡིག་ཚགས། PT.1287 (16-12) P12པར་གསལ།  དྲན་པ་ནམ་མཁའ་སོགས། བོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཆ་ཕྱོགས་སྒྲིག [M] བོད་ལྗོངས་བོད་ཡིག་དཔེ་རྙིང་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2010ལོ། ཤ267\n ནམ་མཁའི་ནོར་བུ། ཞང་བོད་ལོ་རྒྱུས་ཏི་སེའི་འོད། [M] ཀྲུང་གོའི་བོད་ཀྱི་ཤེས་རིག་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 1996ལོ། ཤ117\n ནམ་མཁའི་ནོར་བུ། ཞང་བོད་ལོ་རྒྱུས་ཏི་སེའི་འོད། [M] ཀྲུང་གོའི་བོད་ཀྱི་ཤེས་རིག་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 1996ལོ། ཤ283\n 马德.《小议敦煌壁画中的蕃装人物》出自《敦煌吐蕃统治时期石窟与藏传佛教艺术研究》[M] 甘肃教育出版社. 2012: 396\n དཔའ་པོ་གཙུག་ལག་ཕྲེང་བ། ཆོས་འབྱུང་མཁས་པའི་དགའ་སྟོན། [M] མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 1985ལོ། ཤ191\n དུང་དཀར་བློ་བཟང་འཕྲིན་ལས། དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ། [M] མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2009ལོ། ཤ1006\n Rolf Stein: Tibetica Antiqua II-The Use of Metaphors for Honorific Distinctions in the Epoch of the Tibetan Kings [G]. Translated and Edited by Arthur P. Mckeown, Rolf Stein's Tibetica Anticqua with Additional Materials, Leiden Boston：Brills Tibetan Studies Library, 2010:(24)110.\n 马德.《小议敦煌壁画中的蕃装人物》出自《敦煌吐蕃统治时期石窟与藏传佛教艺术研究》[M] 甘肃教育出版社. 2012: 393\n 谢静. 敦煌莫高窟《吐蕃赞普礼佛图》中吐蕃服饰初探—以第159窟、第231窟、第360窟为中心. [J] 《敦煌学辑刊》.2007.(2):70\n མདོ་དྲི་མེད་གཟི་བརྗིད། གླེགས་བམ་གསུམ་པ། [M] བོད་ལྗོངས་བོད་ཡིག་དཔེ་རྙིང་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2000ལོ། ཤ478\n ཁོད་པ་བློ་གྲོས་ཐོགས་མེད་ཀྱིས་གཏེར་ནས་བཏོན། སྲིད་པ་རྒྱུད་ཀྱི་ཁ་བྱང་། [M] ཅང་ཧའོ་གློག་རྡུལ་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2011ལོ། ཤ196-197\n ཤར་རྫ་བཀྲ་ཤིས་རྒྱལ་མཚན། ལེགས་བཤད་རིན་པོ་ཆེའི་གཏེར་མཛོད། [M] མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 1984ལོ། ཤ71 ཤ78\n ཤར་རྫ་བཀྲ་ཤིས་རྒྱལ་མཚན། ལེགས་བཤད་རིན་པོ་ཆེའི་གཏེར་མཛོད། [M] མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 1984ལོ། ཤ78\n དྲང་རྗེ་བཙུན་པ་གསེར་མིག་གིས་གཏེར་ནས་བཏོན། མདོ་གཟེར་མིག [M] ཀྲུང་གོའི་བོད་ཀྱི་ཤེས་རིག་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 1991ལོ། ཤ688\n Yangdon Dhondup and Ulrich Pagel (eds). 2013. Monastic and Lay Traditions in North-Eastern Tibet. Boston: The Brill’s Tibetan Studies Library. Brill Academic Publishers, 33: 159. 158-159.\n མདོ་དྲི་མེད་གཟི་བརྗིད། གླེགས་བམ་གསུམ་པ། [M] བོད་ལྗོངས་བོད་ཡིག་དཔེ་རྙིང་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2000ལོ། ཤ2\n Samten G.Karmay and Yasuhiko Nagano. 2002. An Anthology of Nine Bonpo Texts on Myths and Rituals, The Call of the Blue Cuckoo. Osaka: The National Museum of Ethnology Osaka, 161.\n དོན་གྲུབ་རྒྱལ་དང་ཁྲིན་ཆིན་དབྱིན་ཀྱིས་བསྒྱུར། ཐང་ཡིག་གསར་རྙིང་ལས་བྱུང་བའི་བོད་ཆེན་པོའི་སྲིད་ལུགས། [M] མཚོ་སྔོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 1983ལོ། ཤ22\n ཁོད་པ་བློ་གྲོས་ཐོགས་མེད་ཀྱིས་གཏེར་ནས་བཏོན། སྲིད་པ་རྒྱུད་ཀྱི་ཁ་བྱང་། [M] ཅང་ཧའོ་གློག་རྡུལ་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2011ལོ། ཤ53\n དྲན་པ་ནམ་མཁའ་སོགས། བོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཆ་ཕྱོགས་སྒྲིག [M] བོད་ལྗོངས་བོད་ཡིག་དཔེ་རྙིང་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2010ལོ། ཤ70


Terdzo-PI-050 - Rinchen Terdzö\nnyang gter rgyal mdos dkar po drug mdos kyi 'don zin\nVolume 43 (པི) / Pages 899-901 / Folios 1a1 to 2a4\nRinchen Terdzö Volumes List > Volume 43 > Text #50 (Scroll to Bottom)\nKarmapa, 15th. nyang gter rgyal mdos dkar po drug mdos kyi 'don zin. In Rin chen gter mdzod chen mo pod zhe gsum pa (The Great Treasury of Rediscovered Teachings Volume 43) by 'jam mgon kong sprul, 899-901. New Delhi: Shechen Publications, 2007-2016.\nAuthor colophon: ཞེས་པ་འདིའང་ཉེར་མཁོའི་སླད་དུ་གྲོང་སྔགས་མཁན་པོ་མཁའ་ཁྱབ་རྡོ་རྗེར་འབོད་པས་འདུ་བགྱིས་པའོ། །མངྒ་ལཾ\nAuthor colophon: zhes pa 'di'ang nyer mkho'i slad du grong sngags mkhan po mkha' khyab rdo rjer 'bod pas 'du bgyis pa'o/_/mang+ga laM\nrgyal mdos 'don zin\nཉང་གཏེར་རྒྱལ་མདོས་དཀར་པོ་དྲུག་མདོས་ཀྱི་འདོན་ཟིན་ཡིན། དབང་དྲག་པདྨར་གུས་པས་འདུད། མངའ་བདག་སྐུ་སྤྲུལ་ཉང་ཉི་མ་འོད་ཟེར་གྱིས་བསམ་ཡས་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོའི་སྐུ་རྒྱབ་ཀྱི་གཏེར་བྱོན། རྒྱལ་པོ་དཀར་པོ་དྲུག་མདོས་ཀྱི་མདོས་ཆིངས་རིན་ཆེན་ཕྲེང་བའི་འདོན་ཟིན་ནི། ངག་འདོན་ཁྲིགས་བསྡེབས་ལྟར་བསྟོད་ལས་ཀྱི་རྫས་རྣམས་སྔགས་དྲུག་ཕྱག་དྲུག་དང་། ཨོཾ་བྷྲཱུྃ་ཏྲཱཾ་ཧྲཱིཿཨཱཿ ཞེས་དཔའ་བོ་འབྲུ་ལྔའི་སྔགས་རྣམས་ལན་གསུམ་རེ་བརྗོད་པས་བྱིན་གྱིས་བརླབ། དྲུག་མདོས་ཀྱི་མདུན་བསྐྱེད་ལས། ཨོཾ་སྭཱ་བྷཱ་ཝས་སྦྱང་། མདོས་ཐམས་ཅད་མི་དམིགས་པ་སོགས་ནས། མཚན་པར་གྱུར། རང་ཉིད་སྐད་ཅིག་གིས་་་གོང་ནོན་ཡི་དམ་རྟ་མགྲིན་ལ་སྦྱར་སྐབས་གཞུང་ལྟར་ཡིན་ཡང་། གཞན་དུ་ན།མཆན། དཔལ་ཆེན་པོར་གསལ་བའི་ཐུགས་ཀ་ནས་འོད་ཟེར་གྱི་ཚོགས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་འཕྲོས། མདུན་གྱི་དཔལ་ཆེན་པོའི་ཐུགས་ཀའི་ཧཱུྃ་ཡིག་ལ་སོགས་ནས། གཙུག་ལག་ཆེན་པོ་ནས་ཆོས་སྐྱོང་རྒྱལ་པོ་འཁོར་དང་བཅས་པ་སྤྱན་དྲངས་ཤིང་། མདུན་གྱི་རྟེན་དང་གཉིས་མེད་དུ་བཞུགས་པར་གྱུར། འོག་གི་སྟོད་ཀྱི་ལས་འཕྱོང་ལྟར། ཀྱཻ༔ སྔགས་འཆང་རྒྱལ་པོ་བདག་ཅག་གིས༔ སོགས་ནས། རྔ་གཤང་སྐད་ཀྱིས་འབོད༔ བར་གྱིས་སྙན་གསན་དབབ། གོང་གི་མདུན་བསྐྱེད་འཕྲོས་གཞུང་ལྟར། ཀྱཻ༔ སྔོན་ཚེ་དགུང་སྔོན་སོགས་ཀྱིས་སྤྱན་དྲངས། འོག་གི་སྟོད་འཕྱོང་ལྟར། ཀྱཻ༔ དེ་རིང་སྲིད་པའི་མདོས་གཏོང་ལ༔ སོགས་རྔ་རབས་དང་། སྲིད་པའི་ཁོག་ཕུབ་གྱེར། གླུད་ལ་ཕྱག་ཡུག་མ་བསྙབ་ཅིག༔ བར། འོག་ནས། སྲུང་མ་བསྐུལ་བ། དབང་སྡུད། ཟིལ་གནོན་རྣམས་བྱ། འོག་ནས། ཀྱཻ༔ སྲིད་པའི་མདོས་ཀྱི་གཞི་གང་འདིར༔ སོགས་ནས། འདི་རུ་མ་འགྲིམས་ཤིག༔ བར་གྱིས་མི་དབང་བཀར། དེའི་གོང་གི །ཀྱཻ༔ སངས་རྒྱས་རྐང་གཉིས་སོགས་བདེན་བརྗོད། ཡས་བཞེས་འཚལ༔ བར། འོག་གི་ཁྲུས་གསོལ། སྤོས་རབས། གོང་ནས། ཀྱཻ༔ དེ་རིང་སྐྱེམས་འདི་སོགས་གསེར་སྐྱེམས་འབུལ། ཐམས་ཅད་གནང་བར་མཛོད༔ བར། འོག་ནས། ཀྱཻ༔ གཏོ་ཡས་བསགས་པ་གང་ནས་སོགས་ཀྱིས་བྱུང་ཁུང་བཙལ་ཞིང་། ཡོན་ཏན་བརྗོད། གོང་ནས། ཀྱཻ༔ དེ་རིང་སྲིད་པའི་མདོས་གཏོང་ངོ༔ སོགས་ནས་ཐུན་དབབ་པ་རྣམས་དང་། མདོས་གཞུང་དངོས་ཏེ་བར་འཕྱོང་ལ། ཀྱཻ༔ ཕྱོགས་ཕྱོགས་དེ་ནི་ཕ་ཀི་ན༔ སོགས་ཀྱིས་ཡས་སྟགས། ཕྱིན་ཆད་འཁོར་འདིར་གནོད་པ་མ་བྱེད་ཅིག༔ བར་གྱེར་ཞིང་། སྨད་ཀྱི་ལས་འཕྱོང་མཇུག་གི་སྐུ་གླུད་ལ། སམྦྷ་ར་དང་། མཚན་བཞི་བརྗོད་དེ། ཀྱཻ༔ བདག་དང་རྒྱུ་འབྱོར་ཡོན་བདག་གིས༔ སོགས་མཐར་ཆགས་སུ་གྱེར། སྨད་ཀྱི་ལས་འཕྱོང་གི་དཀྱུས་ལས། ཀྱཻ༔ སྣང་ཞིང་སྲིད་པའི་སོགས་མདོས་གཏང་བ། ཁ་བསྒྱུར། དབང་བསྐུར། རྫོངས་འདེབས། གཡང་ལེན། བཀའ་བསྒོ། ཁལ་འགེལ། ཁྲམ་ཁ་བསྒྱུར་བ་རྣམས་དང་། གོང་གི་གཞུང་བར་འཕྱོང་ལས། ཀྱཻ༔ རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་འཁོར་དང་བཅས༔ སོགས་བཀའ་བསྒོ་བ། འཁོར་འདིར་གནོད་པ་མ་བྱེད་ཅིག༔ བར། འོག་གི་སྨད་འཕྱོང་གི་མཇུག་ལས། ཀྱཻ༔ སྣང་སྲིད་ལྷ་འདྲེ་གཉན་པོ་རྣམས༔ སོགས་སྒོ་དབྱེ། གཤེགས་ཡུལ་བཙལ་བ། ལམ་བསྟན། ཞིག་སའམ་མི་རྟག་སྟོན་པ། གྲུབ་གནས། སྐོས་འདེབས་རྣམས་དང་། གོང་གི་གཞུང་བར་འཕྱོང་མཇུག་གི །ཀྱཻ༔ ད་ནི་རྒྱལ་པོ་བཞུད་རེ་རན༔ སོགས་གཤེགས་ཞུས་དང་རྫོངས་འདེབས་བཅས་མདོས་བསྐྱལ་ལོ། །ཤེར་སྙིང་དགུ་ཟློག་བྱ། སྲུང་འཁོར་བསྒོམ་ཞིང་། ཤིས་བརྗོད་ཀྱིས་མཐའ་བརྒྱན་ནོ། །ཞེས་པ་འདིའང་ཉེར་མཁོའི་སླད་དུ་གྲོང་སྔགས་མཁན་པོ་མཁའ་ཁྱབ་རྡོ་རྗེར་འབོད་པས་འདུ་བགྱིས་པའོ། །མངྒ་ལཾ།། །། ༈ དཔེ་ཚན་འདི་སྔོན་ཆད་གཏེར་མཛོད་དཀྱུས་སུ་མེད་ཅིང་། བལ་ཡུལ་ཞེ་དགོན་གྱི་པར་གསར་འདིར་གསར་བཞག་བྱས་པས་ལུང་རྒྱུན་ལ་ཞིབ་རྟོག་དགོས་པ་ཡིན་ནོ།།\nRetrieved from "https://rtz.tsadra.org/index.php?title=Terdzo-PI-050&oldid=118153"


བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་དམངས་གཙོའི་ཀ་བ་ཐང་ལ་བསྒྱེལ་བ། – བོད་ཀྱི་དུས་བབ།\nབདུན་ཕྲག་སྔོན་མའི་ནང་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས་འགོ་བཙུགས་པ་ནས་བཟུང་ཟང་ཟིང་གི་རྣམ་པ་ཞིག་རང་བཞིན་གྱིས་མངོན་བྱུང་། གནས་ཆུང་ཆོས་རྒྱལ་ཆེན་པོས་ཀྱང་། ཕྱོགས་ཁག་ཕྱོགས་རིས་མི་མཛད་ཅིང་། ཞེས་མཐུན་སྒྲིལ་རྡོག་རྩ་གཅིག་སྒྲིལ་གནང་དགོས་པའི་བཀའ་ལུང་ཞིག་བསྩལ་བྱུང་། ཏག་ཏག་ཉིན་དེ་ནས་སྤྱི་འཐུས་ཚོགས་རྭའི་ནང་སྤྱི་འཐུས་ཁ་ཤས་ནས་ཟིང་ལངས་འགོ་ཚུགས་སོང་། དེ་ཡང་ཐོག་མར་མི་སྒེར་བ་ཞིག་གི་སྒང་ལ་རྒྱུགས་སོང་། སྤྱི་འཐུས་བུད་མེད་ཅིག་གི་གདོང་ལ་ཁ་གཏད་དེ། བོད་རྒྱལ་ལོ། བོད་རྒྱལ་ལོ་ཞེས་སྡང་ཟུག་དང་བཅས་ཏེ་བསྡིགས་ར་བསྐུལ་སོང་། གྲྭ་བ་དང་། སྐྱེས་པ་ཁ་ཤས་ཤིག་གིས་གཅིག་མཇུག་གཉིས་མཐུད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་བྱས་སོང་། བོད་རྒྱལ་ལོ་ནི་རྒྱ་མིའི་གདོང་ལ་ཕར་ཕྱོགས་ནས་སྒྲོགས་རྒྱུ་ཞིག་ལས། བོད་པའི་ནང་ཁུལ་ལ་དེ་ལྟར་བྱེད་དོན་གང་ཡིན་ནམ། ༧གོང་ས་མཆོག་གི་སྐུ་པར་གྱི་མདུན་དུ་སྐྱེས་པ་ཚོས་བུད་མེད་ཅིག་ལ་འདི་ལྟར་ཐུབ་ཚོད་བྱེད་བཞིན་པ་འདི་ལ། བོད་པ་སུས་བལྟས་ཀྱང་བཟོད་ཐབས་མེད་པ་ཞིག་ཡིན། བོད་ནང་དུ་བོད་པ་སུ་ཞིག་ལ་རྒྱ་མིས་བརྙས་བཅོས་བྱེད་སྐབས་བོད་པ་ཚོ་མཉམ་རུབ་བྱས་ཏེ། རྒྱ་མི་ལ་འགོག་རྒོལ་བྱེད་པ་ཡིན། སྐྱེས་པ་ཞིག་གིས་སྐྱེས་དམན་ཞིག་ལ་བརྙས་བཅོས་བྱས་ནའང། སྐྱེས་པ་ཚོས་བུད་མེད་དེ་ལ་རོགས་རམ་བྱེད་པ་ཡིན། གནས་སྟངས་དེ་ད་ལྟའང་བོད་པའི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་མ་ཉམས་པར་ཡོད། རེད་དེ། གྲོས་ཚོགས་རྭ་བའི་ནང་། སྤྱི་འཐུས་ཚོས་བུད་མེད་སྤྱི་འཐུས་དེར་རོགས་སྐྱོར་བྱེད་མཁན་བྱུང་མ་སོང་།\nཕྱི་ཉིན་དེར། ཁོང་ཚོས་མི་སྒེར་ལ་བྱེད་པའི་སྡང་ཟུག་དེ་བོད་མིའི་སྒྲིགས་འཛུགས་ཀྱི་སྒང་ལ་མཆོང་སོང་། དེ་ཡང་ན་ནིང་ལོར་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་འདུ་ཞིག་བསྐོང་མ་ཐུབ་པའི་ཁྲིམས་འགལ་གྱི་བྱ་སྤྱོད་ཞིག་ལ། ཆེས་མཐོ་ཁྲིམས་ཞིབ་ཁང་གིས་ཁྲིམས་ཀྱིས་ངོས་བཞེས་གནང་བར། སྤྱི་འཐུས་ཚོགས་གཙོ་པདྨ་འབྱུང་གནས་ལགས་ཀྱིས་ཁྲིམས་ཁང་དུ་བཅར་ཏེ། ཁྲིམས་ཞིབ་པ་རྣམས་ལ་འཇིགས་སྐུལ་བྱས་ཤིང་། ཁ་སང་སྤྱི་ཟླ་ ༣ པའི་ཚེས་ ༢༦ ཉིན། སྤྱི་འཐུས་ཀྱིས་གྲོས་ཆོད་ཅིག་བཞག་སྟེ་བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་ཆེས་མཐོའི་ཁྲིམས་ཞིབ་པ་ཆེ་བ་དྭགས་པོ་བསོད་ནམས་ནོར་བུ་ལགས་དང་། ཁྲིམས་དཔོན་གཞན་ཀརྨ་དགྲ་འདུལ་ལགས་དང་། ཁྲིམས་དཔོན་གཞན་བསྟན་འཛིན་ལུང་རྟོགས་བཅས་ལ་ཁྲིམས་ཀྱི་གཞི་འཛིན་ས་གང་ཡང་མེད་པར། དགོས། མི་དགོས་ཞེས་པའི་གསང་བའི་འོས་ཤོག་གཅིག་གི་ཐོག་ནས། ཁྲོམ་གཞུང་གི་ཞོག་ཁོག་གདམ་གསེས་བྱེད་པ་བཞིན་གནས་དབྱུང་བཏང་ཡོད་པ་རེད། དངོས་གནས་བྱས་ན། འཕོ་འགྱུར་བྱེད་པའི་ཁྲིམས་ཀྱི་བརྒྱུད་རིམ་ངེས་ཅན་ཞིག་ due process མ་བརྒྱུད་པར་ཁྲིམས་དཔོན་ཚོ་དེ་ལྟར་འཕོ་འགྱུར་གཏོང་སྲོལ་མེད་པ་དང་། ཁྲིམས་དཔོན་ཚོས་ཀྱང་དེ་ལྟར་ལས་བཤོལ་བྱེད་དགོས་དོན་ཡོད་པ་མ་རེད།\nད་ལྟ་བོད་མིའི་སྒྲིགས་འཛུགས་ནི་ཁྲིམས་མེད་ལུགས་མེད་དུ་གྱུར་ནས་ཡོད། འདི་ནི་དངོས་གནས་བཤད་ན། སྤྱི་འཐུས་ཁག་ཅིག་གིས་བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་བཅའ་ཁྲིམས་ལ་བརྩི་བཀུར་མི་བྱེད་ཅིང་། དམངས་གཙོའི་ལྟ་གྲུབ་ཀྱི་སྒྲོམ་གཞི་ལ་ཁྱད་གསོད། རང་ཉིད་སྒེར་གྱི་ཤ་འཁོན་ཡིད་ལ་བཅངས་ཏེ་ཆེས་མཐོ་ཁྲིམས་ཞིབ་ཁང་ལ་དགྲ་ཤ་ལེན་པའི་བྱས་ཉེས་ཞིག་ལས་གཞན་ཅི་ཡང་མིན་ཞིང་། གནས་སྟངས་འདིས་བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་དམངས་གཙོའི་ཀ་བ་གཅིག་རྦད་དེ་ཐང་ལ་བསྒྱེལ།\nཁྲིམས་ཞིབ་ཁང་ནི་ཁྲིམས་ཁང་རང་རེད། བཙན་བྱོལ་སྤྱི་ཚོགས་ཁྲོད་བྱུང་བའི་ཁྲིམས་ཀྱི་ལས་དོན་མཐའ་དག་ཁྲིམས་ཞིབ་ཁང་ལ་ཐོབ་དབང་ཡོད། དེ་བཞིན་དུ་བཅའ་ཁྲིམས་ཀྱི་ནང་དུའང་། ཆེས་མཐོའི་ཁྲིམས་ཞིབ་ཁང་ནི་བཙན་བྱོལ་བོད་མི་སྤྱི་སྒེར་ཡོངས་ཀྱི་མཐར་ཐུག་གི་ཞུ་གཏུགས་བྱ་ཡུལ་ཁྲིམས་ཞིབ་ཁང་དང༌། བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་ཁྲིམས་འཛིན་གོང་ན་མེད་པ་དེ་ཡིན། ཞེས་ཆེས་མཐོ་ཁྲིམས་ཞིབ་ཁང་ནི་བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་ཞུ་གཏུག་བྱེད་ས་དང་། ཁྲིམས་ལུགས་སྟངས་འཛིན་བྱེད་མཁན་གོང་ན་མེད་པ་དེ་ཡིན་པ་གསལ་བོར་འཁོད་ཡོད་པས། ཐེངས་འདིར་བྱུང་བའི་སྤྱི་འཐུས་དང་ཁྲིམས་ཞིབ་ཁང་གི་རྩོད་གླེང་འདི་ཡང་། དངོས་གནས་བཤད་ན། སྲིད་འཛིན་ལས་ཁུངས་ཀྱི་ཁྲིམས་དབང་ཁྱབ་ཚད་ལ་ཐུག་ཡོད་པས། ཁྲིམས་དབང་གི་ཁྱབ་ཚད་འདི་ལ་ཆེས་མཐོ་ཁྲིམས་ཞིབ་ཁང་ལས་གཞན་སུ་ཞིག་གིས་ཀྱང་ཇུས་གཏོགས་བྱེད་ས་ཡོད་པ་མ་རེད།\nདེ་བཞིན་དུ། ཁྲིམས་ཞིབ་ཁང་དུ་ཁྲིམས་ཀྱི་རྩོད་གཞི་གང་ཞིག་ཐག་གཅོད་བྱེད་པ་ལ། ཁྲིམས་ཆོད་གང་ཞིག་ཡིན་ཀྱང་དེ་ཉིད་ངེས་པར་དུ་ཁྲིམས་ཁང་དུ་ཞུ་གཏུག་བྱེད་མ་དགོས་པར་ཐག་གཅོད་བྱེད་ཆོག ཨ་རི་ལ་མཚོན་ནའང་དམངས་ཁྲིམས་ཀྱི་ཁྲིམས་རྩོད་བརྒྱ་ཆ་བརྒྱད་ཅུ་ཙམ་ཞིག་ཁྲིམས་ཁང་ལ་ཞུ་གཏུག་བྱེད་མ་དགོས་པ་ཐག་གཅོད་བྱེད་བཞིན་ཡོད། ཐེངས་འདིར་བྱུང་བའི་རྩོད་གླེང་འདིའང་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས་དང་། ཁྲིམས་ཞིབ་ཁང་གཉིས་བར་དུ་བྱུང་བའི་སྲིད་འཛིན་ཁྲིམས་ལུགས་ཁྱབ་ཚད་ཀྱི་རྩོད་གླེང་ཞིག་ཏུ་གྲུབ་ཡོད་ཙང་། ཁྲིམས་ཞིབ་ཁང་གིས་ཁྲིམས་ཀྱིས་ངོས་བཞེས་གནང་བ་ནི་དོན་ལ་གནས་པ་ཞིག་ཡིན་ལ། ཁྲིམས་ཞིབ་ཁང་ལ་དེ་ལྟར་བྱེད་ཆོག་པའི་དབང་ཚད་ཀྱང་ཡོད། བོད་མི་དམངས་སྤྱི་དམངས་གཏུག་བཤེར་ཡིག་ཆ། དོན་ཚན་རེ་དགུ་པའི་ནང་།གཞི་རྩའི་ཐོབ་ཐང་ལག་བསྟར་ཡོང་བའི་བདེ་སྙན། (ཏ) ཁྲིམས་ཀྱིས་ངོས་བཞེས། ཁྲིམས་ཞིབ་ཁང་ནས་བོད་ཀྱི་ཡུལ་མི་སུ་རུང་གི་གཞི་རྩའི་ཐོབ་ཐང་ངམ། ཁྲིམས་ཀྱི་ཐོབ་ཐང་གང་རུང་ལ་གནོད་འགལ་བྱུང་བའམ། སྤྱི་པའི་ཁེ་ཕན་ལ་གནོད་འགལ་བྱུང་བ་ཞིག་ཤེས་ཚོར་བྱུང་ཚེ། བྱ་རིམ་གཞན་ལ་བསྟུན་མ་དགོས་པར་ཁྲིམས་ཀྱིས་ངོས་བཞེས་བརྒྱུད།རྩོད་ལན་པར་བརྡ་ཐོ་བཏང་སྟེ་ཁྲིམས་ཞིབ་ཐག་གཅོད་བྱས་ཆོག་ཞེས་གསལ་བོར་འཁོད་ཡོད།\nམ་གཞི་ནས། ཁྲིམས་ཀྱི་ངོས་བཞེས་ཞེས་པ་ནི་ Judiciary review ཞེས་འབོད་པ་དང་། ཁྲིམས་ཀྱི་ངོས་བཞེས་འདིས་སྲིད་འཛིན་ལས་ཁུངས་ཁག་གི་ཁྲིམས་ཀྱི་ཁྱབ་ཚད་ལ་དབྱེ་འབྱེད་དང་། སྒྲིགས་འཛུགས་བར་གྱི་ཁྲིམས་ཀྱི་ཁྱབ་ཚད་ཅི་བྱུང་ལ་ཁྲིམས་ཀྱིས་ངོས་བཞེས་གནང་བ་ནི་ཁྲིམས་ཀྱི་ངོས་བཞེས་ཀྱི་ནུས་པ་ཆེས་ཤོས་དེ་ཡིན། ཨ་རི་ལ་མཚོན་ནའང་སྲིད་འཛིན་ལས་ཁུངས་ཁག་གི་བར་དུ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཁྱབ་ཚད་སྐོར་གྱི་རྩོད་གླེང་བྱུང་སྐབས། ཨ་རི་ལ་དུས་རབས་བཅོ་བརྒྱད་ནང་བྱུང་བའི་སྐད་གྲགས་ཆེ་བོའི་གྱོད་དོན་ཞིག་ལུང་འདྲེན་བྱེད་སྲོལ་ཡོདMarbury v. Madison གྱོད་དོན་འདི་ནི་གྲོས་ཚོགས་དང་ཆེས་མཐོ་ཁྲིམས་ཁང་གཉིས་བར་ལ་བྱུང་བའི་ཁྲིམས་ཀྱི་ཁྱབ་ཚད་སྐོར་གྱི་རྩོད་གླེང་ཞིག་ཡིན། ཨ་རིའི་ནང་ཁྲིམས་ཀྱི་ཁྱབ་ཚད་སྐོར་གྱི་རྩོད་གླེང་རེ་བྱུང་སྐབས་ད་དུང་ཡང་གྱོད་དོན་འདི་ལུང་འདྲེན་བྱེད་པ་ཡིན། རྩོད་གླེང་འདིའི་སྐབས་སུ་ཨ་རིའི་ཁྲིམས་དཔོན་མཱ་ཞོར་ལགས་ཀྱིས་གཏམ་འདི་འདྲ་ཞིག་བཤད་མྱོང་ཡོད།\nIt is emphatically the province and duty of the judicial department to say what the law is. Those who apply the rule to particular cases, must of necessity expound and interpret that rule. If two laws conflict with each other, the courts must decide on the operation of each\nནན་ཏན་གྱིས་གསལ་བོར་བཤད་ན། ཁྲིམས་ལུགས་གང་ཞིག་ཁྲིམས་ཞིབ་ཁང་གི་དབང་ཚད་ཡིན་མིན་ལ་ཐག་གཅོད་བྱེད་སྐབས། མི་མང་གིས་གསལ་བོར་ཤེས་དགོས་པ་ཞིག་ནི། ཁྲིམས་ལུགས་སྒྲིག་གཞིག་དང་། གྱོད་དོན་དང་རྩོད་གླེང་གང་ཡིན་ཡང་། དེ་དག་ཐག་གཅོད་བྱེད་སྐབས། ངེས་པར་དུ་ཁྲིམས་ལུགས་གཞིར་བཟུང་འགྲེལ་བཤད་དང་ཐག་གཅོད་དགོས། གལ་སྲིད་ཁྲིམས་ལུགས་ཕན་ཚུན་བར་འགལ་བ་བྱུང་སྐབས་ཀྱང་། ཁྲིམས་ཁང་གིས་ངེས་པར་ཁྲིམས་ལུགས་གཞིར་བཟུང་འགྲེལ་བཤད་དང་ཐག་གཅོད་བྱེད་དགོས་པ་ཡིན། ཞེས་གསལ་བོར་གསུངས་ཡོད་ལ། གནས་སྟངས་འདིས་བཅའ་ཁྲིམས་ནི་ཆེས་གོང་ན་མེད་པའི་ཁྲིམས་ཡིན་པ་དང་། ཆེས་མཐོ་ཁྲིམས་ཞིབ་ཁང་ནི་ཆེས་གོང་ན་མེད་པའི་ཁྲིམས་ཞིབ་ཁང་ཡིན་པ་གསལ་བོར་བསྟན་ཡོད། དེ་བཞིན་དུ། ཁྲིམས་ཞིབ་པ་ལ་བཅའ་ཁྲིམས་སྲུང་སྐྱོབ་དང་། ཁྲིམས་ལུགས་གང་ཞིག་བཅའ་ཁྲིམས་ཡིན་མིན་གྱི་ཞིབ་དཔྱོད་བྱེད་པའི་འགན་དབང་ཡང་ཡོད་པ་གསལ་བོར་བསྟན་ཡོད། དེ་བཞིན་དུ་བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་བཅའ་ཁྲིམས་དོན་ཚན་རེ་དྲུག་པ་དང་། དོན་ཚན་ལྔ་བའི་ནང་། ༢ གོང་གསལ་རྣམས་ཀྱི་དོན་གནད་བཅའ་ཁྲིམས་འདིའི་དོན་ཚན་ཁག་དང་འགལ་མིན་རྩོད་གླེང་བྱུང་ཚེ་ཆེས་མཐོའི་ཁྲིམས་ཞིབ་ཁང་ནས་ཐག་གཅོད་བྱ་རྒྱུ། དེ་བས་བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་ཁྲིམས་ཞིབ་ཁང་དང་། ཁྲིམས་ཞིབ་དཔོན་ཚོ་ནི་གོང་ན་མེད་པའི་ཁྲིམས་ཞིབ་ཁང་དང་། ཁོང་ཚོ་ལ་བཅའ་ཁྲིམས་སྲུང་སྐྱོབ་དང་། ཁྲིམས་ལུགས་གང་ཞིག་བཅའ་ཁྲིམས་ཡིན་མིན་གྱི་ཞིབ་དཔྱོད་དང་། ཐག་གཅོད་བྱེད་པའི་འགན་དབང་ཡང་ཡོད་པ་གསལ་བོ་ཡིན་ལ། ཁྲིམས་ཞིབ་ཁང་གིས་ཐེངས་འདིའི་སྤྱི་འཐུས་ཀྱི་ལས་དོན་བྱེད་ཕྱོགས་ལ་ཁྲིམས་ཆད་བཏང་བ་ནི་ཁྲིམས་ཀྱི་རྩ་འཛིན་འདི་དང་ཡོངས་སུ་མཐུན་ཡོད།\nདམངས་གཙོ་རྒྱལ་ཁབ་ཨ་རི་སོགས་སུ་སྤྱིར་བཏང་ཆེས་མཐོའི་ཁྲིམས་དཔོན་ཞིག་འཕོ་འགྱུར་གཏོང་བའི་ལོ་རྒྱུས་མེད་ལ། གལ་སྲིད་ཆེས་མཐོའི་ཁྲིམས་དཔོན་ཞིག་འཕོ་འགྱུར་གཏོང་དགོས་ན། ཆ་རྐྱེན་འདི་རིགས་ངེས་པར་དུ་ཚང་དགོས་པ་ཡིན། དཔེར་ན། Treason, Bribery, or other high Crimes and Misdemeanors རྒྱལ་ཁབ་ལ་ངོ་ལོག་པ། ལྐོག་རྔན་བླངས་བ། ནག་ཉེས་ལྕི་ཡང་བསག་པ་བཅས་ལས་འཕོ་འགྱུར་གཏོང་བ་ཡིན། དེ་བཞིན་དུ་ད་དུང་། ཁྲིམས་ཀྱི་བརྒྱུད་རིམ་གང་ཞིག་བརྒྱུད་ནའང་ཁྲིམས་ཀྱི་བརྒྱུད་རིམ་ངེས་ཅན due process བརྒྱུད་དགོས་པ་ཡིན།\nསྤྱི་འཐུས་ཀྱིས་ཐེངས་འདིར་ཁྲིམས་ཞིབ་པ་ཚང་མ་འཕོ་འགྱུར་བཏང་བའི་ནང་དུ། ཁྲིམས་ཞིབ་པ་རྣམས་རྒྱལ་ཁབ་ལ་ངོ་ལོག་དང་། ལྐོག་རྔན་བླངས་བ། ནག་ཉེས་ཚབ་ཆེན། ནག་ཉེས་ལྕི་ཡང་གང་ཞིག་བསག་པའི་ར་སྤྲོད་གཅིག་ཀྱང་སྟོན་ཐུབ་མེད། དེས་མ་ཚད་འཕོ་འགྱུར་གཏོང་བའི་ཁྲིམས་ཀྱི་གཞི་རྩ་གཞན་ཡང་གང་ཡང་མེད་པར། ཁྲིམས་ཀྱི་བརྒྱུད་རིམ་ངེས་ཅན་གང་ཞིག་ཀྱང་མ་བརྒྱུད་པར། ཚལ་རྭའི་ནང་གི་ཞོག་ཁོག་ཨ་ལོ་གདམས་གསེས་ལྟར་བྱས་ཏེ་འཕོ་འགྱུར་བཏང་བ་འདི་ནི། ཆེས་སྤྱིར་བཏང་གི་ཁྲིམས་ཀྱི་བརྒྱུད་རིམ་ཡང་མ་ཚང་བའི་ཁྲིམས་འགལ་གྱི་བྱ་སྤྱོད་ཁོ་ན་ཡིན།\nཁ་སང་གི་གསར་འགྱུར་གསལ་བསྒྲགས་སྐབས། ཁྲིམས་ཞིབ་པ་ཆེ་བ་བསོད་ནམས་དྭགས་པོ་ལགས་ཀྱིས། སྤྱི་འཐུས་ཚོགས་གཙོས་ཁྲིམས་ཞིབ་པ་ལ་འཇིགས་སྐུལ་བྱས་སོང་ཟེར། མདོར་བསྡུས་ནས་བཤད་ན། ཁྲིམས་ཞིབ་པ་ཚོས་ལས་མཚམས་བཞག་པ་ནི་སྤྱི་འཐུས་ཚོགས་གཙོས་འཇིགས་སྐུལ་བཏང་བ་བརྟེན་ནས་བྱུང་བ་ཞིག་ལས། འཕོ་འགྱུར་གཏོང་བའི་ཁྲིམས་ཀྱི་ཆ་རྐྱེན་གང་ཡང་མ་བརྒྱུད་པ་གསལ་བོ་རེད།\nབཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་བཅའ་ཁྲིམས་ནང་། སྤྱི་འཐུས་ལ་སུམ་ཆ་གཉིས་ལས་ཁྲིམས་ཞིབ་པ་སུ་རུང་ཞིག་འཕོ་འགྱུར་གཏོང་ཆོག་པའི་དབང་ཆ་ཡོད་ཅེས་འཁོད་ཡོད། བཅའ་ཁྲིམས་༦༣ ནང་། སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་སྤྱི་འཐུས་རྩ་འབོར་གྱི་གསུམ་ཆ་གཉིས་ཡན་གྱིས་ཁྲིམས་ཞིབ་པ་ཆེ་བ་དང༌། ཁྲིམས་ཞིབ་པ་གཞན་གཉིས་བཅས་སུ་རུང་འཕོ་འགྱུར་དགོས་པའི་གྲོས་ཆོད་བཞག་སྟེ་འཕོ་འགྱུར་བྱེད་དགོས་བྱུང་། ཞེས་ཁྲིམས་ཞིབ་པ་སུ་རུང་ཞིག་ཞེས་པ་ལས་ཁྲིམས་ཞིབ་པ་ཚང་མ་སྡེབ་གཅིག་ཏུ་འཕོ་འགྱུར་གཏོང་ཆོག་པ་བཀོད་མེད།\nགསལ་བོར་བཤད་ན། ཁྲིམས་ཞིབ་པ་གསུམ་པོ་འདི་ནི་ཆེས་མཐོའི་ཁྲིམས་ཞིབ་ཁང་ལ་ཡོད་པའི་ཁྲིམས་ཞིབ་པ་ཚང་མ་རེད། ཁྲིམས་ཞིབ་པ་འདི་ཚང་མ་མ་བཞུགས་ཚེ་ཆེས་མཐོ་ཁྲིམས་ཞིབ་ཁང་རང་བཞིན་གྱིས་སྒོ་བརྒྱབ་པ་རེད། ཆེས་མཐོ་ཁྲིམས་ཞིབ་ཁང་སྒོ་རྒྱག་ཆོག་པའི་དབང་ཆ་འདི་འདྲ་ཞིག་སྤྱི་འཐུས་ལ་ཡོད་པ་མ་རེད། དེ་བས་སྤྱི་འཐུས་ཀྱི་ད་ཐེངས་ཀྱི་ཐག་གཅོད་འདི་ནི་ཁྲིམས་འགལ་གྱི་ཐག་གཅོད་ཞིག་ཡིན།\nསྤྱིར་བཏང་། ཁྲིམས་ཞིབ་པ་དང་། ཡང་ན་ཁྲིམས་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པའི་ལས་དོན་གང་ཞིག་སྤེལ་ཀྱང་ཁྲིམས་ཀྱི་བརྒྱུད་རིམ་ངེས་ཅན་ due process མ་བརྒྱུད་པར་ཁྲིམས་ཐག་བཅད་མི་ཆོག བརྒྱུད་རིམ་དེ་བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་བཅའ་ཁྲིམས་ཀྱི་ནང་དུའང་གསལ་བོར་བཀོད་ཡོད། དོན་ཚན་ང་བཞི་པ། གྲོས་བསྡུར་བཀག་སྡོམ། ཆེས་མཐོའི་ཁྲིམས་ཞིབ་ཁང་གི་ཁྲིམས་ཞིབ་པ་ཆེ་བ་དང༌། ཁྲིམས་ཞིབ་པ་གཞན་གཉིས་གང་རུང་འཕོ་འགྱུར་བྱ་རྒྱུའི་སྐོར་དང༌། སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས་ནས་ཚོགས་ཆུང་ཟུར་འཛུགས་ཀྱིས་རྟོག་ཞིབ་ཐོག་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས་སུ་སྙན་ཐོ་འབྱོར་བའི་སྐབས་སུ་མ་གཏོགས་དེ་མིན་ཁྲིམས་ཞིབ་པའི་ལས་དོན་བྱེད་ཕྱོགས་སྐོར་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས་སུ་གླེང་སློང་དང༌། གྲོས་བསྡུར་བྱེད་མི་ཆོག ཞེས་གསལ།\nའདི་ལས་གསལ་བོར་མཚོན་པ་ནི་ཁྲིམས་ཞིབ་པ་སུ་ཞིག་འཕོ་འགྱུར་གཏོང་དགོས་བྱུང་ན། སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས་ཀྱིས་ཚོགས་ཆུང་ཟུར་འཛུགས་དང་། རྟོག་ཞིབ་བྱས་རྗེས་གཞི་ནས་ཐག་གཅོད་བྱེད་དགོས་པ་ཞིག་ལས། ཁྲིམས་ཞིབ་པ་ཚོའི་བྱས་ཉེས་ཅི་བྱས་གླེང་སློང་དང་། དག་འབུད་བྱེད་པའི་རྒྱུད་རིམ་གང་ཡང་མ་བརྒྱུད་པར། དགོས། མི་དགོས། དགོས། མི་དགོས། དགོས། མི་དགོས། ཞེས་འོས་འཕངས་ཏེ་ཁྲིམས་ཞིབ་པ་རྣམས་སྡེབ་གཅིག་ཏུ་ཕུད་ནས་ཁྲིམས་ཁང་སྒོ་བརྒྱབ་པ་འདི་ནི། ཀླ་ཀློ་དང་ཇག་ཚོགས་ཀྱི་བྱེད་སྟངས་རང་རེད།\nཁོང་གི་གསུངས་སྟངས་ནི་ཧ་ཅང་གི་ཐལ་ཆ་ཆེ་བ་དང་ཞེད་སྣང་ཚ་བོ་རེད། བདུན་བཅུ་དོན་གྲངས་ནང་རྒྱ་ནག་ཏུ་རིག་གསར་སྐབས། སྔོན་ཐོན་ཅན་དམར་སྲུང་དམག་གིས་སྐད་ཆ་དེ་འདྲ་རང་བཤད་བཞིན་ཡོད། ཁྲིམས་ཁང་ཟེར་ན་ང་ཚོ་ཡིན། དམག་མི་ཟེར་ན་ང་ཚོ་ཡིན། སྲིད་གཞུང་ཟེར་ནའང་ང་ཚོ་ཡིན་ཞེས་བསྒྲགས་ཏེ་གནམ་ས་འགེང་བའི་རྙོག་དྲ་བཟོས་ཡོད།\nསྤྱི་འཐུས་པདྨ་འབྱུང་གནས་ཀྱིས་བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་ཆེས་མཐོའི་ཁྲིམས་ཞིབ་ཁང་ནི་ཁྲིམས་ཁང་མ་རེད། ཅེས་པའི་བསྙོན་འཛུགས་དེ་ནི། དོན་ལ་གནས་བ་ཞིག་རྩ་བ་ནས་མིན།\nབཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་ཆེས་མཐོ་ཁྲིམས་ཞིབ་ཁང་ནི་དམངས་དོན་ཁྲིམས་ཁང་ཞིག་རེད Civil Court དམངས་དོན་གཏུག་བཤེར་གྱི་རྩོད་གཞི་མཐའ་དག་ཁྲིམས་ཁང་འདི་རང་ནས་ཐག་བཅད་ཆོག་པ་ཡིན། དེ་ལྟར་ཡིན་པ་བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་བཅའ་ཁྲིམས་ ༦༢ ནང་གསལ་བར་བཀོད། དེ་བས་བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་ཆེས་མཐོ་ཁྲིམས་ཞིབ་ཁང་ནི་ཁྲིམས་ཁང་གི་ཆ་རྐྱེན་ཡོངས་སུ་ཚང་བའི་ཁྲིམས་ཁང་ཚད་ལྡན་ཞིག་ཡིན།\nཚོགས་གཙོ་པདྨ་འབྱུང་གནས་ཀྱིས་རང་གི་ལས་འཁུར་བྱེད་སྐབས། ཁྲིམས་ཞིབ་པའི་མདུན་དུ་མཆོག་གསུམ་དཔང་བཙུགས་ཀྱིས་བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་བཅའ་ཁྲིམས་ལ་ཡིད་ཆེས་བློ་གཏད་བྱས་པའི་རྩ་བའི་དམ་བཅའ་ཕུལ་ཡོད་པས། ཚོགས་གཙོ་འབྱུང་གནས་ཀྱིས་ཁྲིམས་ཞིབ་ཁང་ཁྲིམས་ཁང་ཡིན་པར་ཁས་མ་བླངས་པ་ནི། བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་བཅའ་ཁྲིམས་ལ་ཁས་མ་བླངས་ཤིང་། སྤྱི་འཐུས་གང་ཟག་མི་སྒེར་བའི་དམ་བཅའ་ལའང་ཁས་མ་བླངས་པ་རེད།\nཁྲིམས་ཞིབ་པས་མི་སུ་ཡིན་ལ་ཐུག་འཕྲད་བྱེད་རྒྱུ་ནི་ཁྲིམས་ཞིབ་པའི་སྲུང་བྱ་ཞིག་ཡིན་པས། ཁྲིམས་རྩོད་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པའི་མི་སུ་ལ་ཐུག་མི་ཆོག་པ་ཡིན། དེའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་ཕྱིའི་ཤུགས་རྐྱེན་ཞེས་པ་དེ་རེད། སྤྱིར་བཏང་ཁྲིམས་ཞིབ་པ་ཁྲིམས་ཁང་ལ་བཅར་སྐབས་གློག་སྐས་ཟུར་འཇོག་གིས་སྐྱོད་དགོས་པ་དང་། ཁྲིམས་ཁང་ལ་ཡོང་སྐབས་ཀྱང་སྒོ་རང་འགར་ཁེར་རྐྱང་དུ་འཛུལ་དགོས། འདི་དག་ཚང་མ་གཞན་གྱིས་ཤུགས་རྐྱེན་མི་ཡོང་བ་དང་། ཁྲིམས་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་པའི་ཆེད་དུ་ཡིན།\nདྲང་བོར་བཤད་ན་བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་བཅའ་ཁྲིམས་འདིའང་། རྒྱལ་ཁབ་གཞན་གྱི་བཅའ་ཁྲིམས་ལ་དཔེ་བླངས་ནས་བཟོས་པ་ཞིག་ལས་བོད་ཀྱི་ཚིག་མཛོད་ནང་བཅའ་ཁྲིམས་ཞེས་པའི་མིང་ཚིག་འདི་ཡོད་པ་མ་རེད། གཞན་གྱི་ལེགས་ཆ་ནང་འདྲེན་བྱེད་པའི་ལུགས་སྲོལ་དེ་བོད་ལ་སྔོན་མ་ནས་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན། བོད་ཀྱི་ནང་ཆོས་དང་གསོ་རིག་ལ་སོགས་པ་ཚང་མ་རྒྱལ་ཁབ་གཞན་གྱི་ལེགས་ཆ་ནང་འདྲེན་བྱས་ནས་བྱུང་བ་ཞིག་ཡིན། དེས་མ་ཚད། གཞན་གྱིས་ལེགས་ཆ་ནང་འདྲེན་བྱེད་པ་ལ་བོད་པས་དེ་ལ་རིགས་དང་། ཆོས་ལ་གྲུབ་མཐའ་ཕྱོགས་རིས་མེད་པར་བརྩི་བཀུར་ཆེན་པོ་བྱེད་པ་ཡིན། དཔེར་ན། སློབ་དཔོན་དབྱུག་པ་ཅན་ཕྱི་རོལ་བ་ཡིན་ནའང་དེས་བརྩམས་པའི་སྙན་ངག་མེ་ལོང་མ་སྔོན་བྱོན་བོད་ཀྱི་མཁས་གྲུབ་རྣམས་ཀྱི་རྩོམ་རིག་གི་ཁུངས་གཏུག་ས་དང་བརྩི་མཐོང་ཆེན་པོ་བྱེད་པ་ལྟ་བུ་ཡིན། རེད་དེ་སྐབས་འདི་ནས་བཟུང་སྟེ། སྐུ་ཞབས་འབྱུང་གནས་ཀྱིས་རྒྱལ་ཁབ་གཞན་གྱི་རིག་གཞུང་འཁྱེར་མ་ཡོང་ཞེས་པ་ནི་བོད་པའི་སྲོལ་རྒྱུན་དང་ཡོངས་སུ་འགལ་བ་ཞིག་མ་རེད་དམ། དེ་བཞིན་དུ་བཅའ་ཁྲིམས་ལ་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཆེ་ཆུང་དང་། མི་རིགས་ཀྱི་དབྱེ་བ་མེད་པར་སུས་ཀྱང་བཀོལ་སྤྱོད་བྱེད་ཆོག་པའི་ཁྲིམས་ལུགས་ཤིག་ཡིན་པ་ལས། སྐྱབས་བཅོལ་བའི་བཀོལ་མི་རུང་བའི་ཁྲིམས་ལུགས་ཤིག་མིན།\nསྐུ་ཞབས་འབྱུང་གནས་ཀྱིས་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཁང་བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་ཁྱབ་ཁོངས་ཀྱི་ཁྲིམས་གང་གི་འོག་ཏུའང་མེད། སྤྱི་འཐུས་ཀྱིས་ཁྲིམས་འགལ་བྱས་ན་སྤྱི་འཐུས་རང་གིས་ཁྲིམས་ཁང་ལྟར་ཐག་གཅོད་བྱེད་དགོས། ཞེས་པ་འདི་ནི་སྲིད་དབང་སྒེར་གཅོད་ཀྱི་སྐད་ཆ་རང་རེད། དེ་ལྟར་ཡིན་ཚེ་སྤྱི་འཐུས་རྣམ་པ་ནི་བོད་ཀྱི་ཡུལ་མི་མ་ཡིན་པའི་རྣམ་པ་ཞིག་མཚོན་བཞིན་ཡོད་པ་ལས་ཅི་ཡང་མིན་ལ། སྤྱི་འཐུས་རྣམ་པ་བོད་ཀྱི་ཡུལ་མི་མ་ཡིན་ན་བོད་ཀྱི་བཅའ་ཁྲིམས་ལ་ཇུས་གཏོགས་བྱེད་པའི་དབང་ཚད་ཞིག་ཡོང་ས་མེད། བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་བཅའ་ཁྲིམས་ནང་། བཅའ་ཁྲིམས་འདིས་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་མངའ་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པའི་བོད་མི་ཡོངས་ལ་ཁྱབ་པ་ཡིན། ཞེས་གསུངས་ཡོད་པ་ཡིན།\nཆེས་མཐོ་ཁྲིམས་ཞིབ་ཁང་གི་དབང་ཚད་ནི་སྤྱི་འཐུས་སྤྲད་པ་རེད་དམ། སྤྱི་འཐུས་ལ་ཁྲིམས་ཞིབ་ཁང་ལ་སྤྲོད་རྒྱུའི་དབང་ཚད་ཞིག་ཡོད་མི་སྲིད། གལ་སྲིད་སྤྱི་འཐུས་ལ་དབང་ཚད་ཞིག་དམངས་གཙོ་ཀ་བ་གཞན་ཞིག་ལ་སྤྲོད་རྒྱུ་ཡོད་ན་དེ་ནི་དམངས་གཙོའི་ལམ་ལུགས་ཡིན་མི་སྲིད། དམངས་གཙོའི་ལམ་ལུགས་ནང་དབང་ཆ་གཅིག་གིས་གཅིག་ལ་སྤྲོད་རྒྱུ་ཞིག་མེད་པར། དམངས་གཙོ་ཀ་བ་གསུམ་གྱིས་དབང་ཚད་ཆ་མཉམ་གྱིས་ཆ་བགོས་བྱས་ཡོད། དེ་ཡང་རྒྱལ་ཁབ་དང་སྒྲིགས་འཛུགས་དབུ་བརྙེས་པ་དང་མཉམ་དུ། སྤྱི་སྙོམས་ཀྱི་དམངས་གཙོ་ཀ་བ་གསུམ་གྱི་དབང་ཚད་ཀྱང་དུས་མཉམ་དུ་གྲུབ་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན།\nདེ་བཞིན་དུ། བཀའ་ཤག་དང་། ཁྲིམས་ཞིབ་ཁང་། སྤྱི་འཐུས་གསུམ་གར་འདྲ་མཉམ་གྱི་དབང་ཆ་ཡོད་ལ། ཁོང་ཚོའི་དབང་ཆ་ནི་བོད་མིའི་སྒྲིགས་འཛུགས་དབུ་བརྙེས་པ་དང་མཉམ་དུ་ཡོང་བ་ཞིག་ལས། སྤྱི་འཐུས་ཀྱིས་མར་གནང་བ་ཞིག་མིན།\nདེ་བཞིན་དུ་དམངས་གཙོ་ཞེས་པ་ནི་ཀ་བ་འདི་གསུམ་གྱི་དབང་ཚད་གཅིག་གི་སྒང་ལ་གཅིག་ཞོན་མི་ཆོག་པར། ཕན་ཚུན་སྟངས་འཛིན་བྱེད་ཐུབ་པའི་ནུས་པ་ལྡན་པའི་ལམ་ལུགས་ཤིག་ལ་བརྗོད་པ་ཡིན། དེ་ལས་ཀྱང་གལ་ཆེ་བ་ནི་དབང་ཚད་སྤྱི་སྙོམས་ཀྱི་དམངས་གཙོའི་ལྟ་གྲུབ་འདིས། དམངས་གཙོ་ཀ་བ་གཅིག་གི་དབང་ཤུགས་དེ་དམངས་གཙོའི་ཀ་བ་གཞན་རྣམས་ཀྱི་སྲིད་དབང་ལས་ཀྱང་ཆེ་བར་འགྲོ་སྲིད་པ་སྟངས་འཛིན་བྱེད་པ་ཡིན། ཡང་གཅིག་བཤད་ན། སྲིད་དབང་གདུག་རྩུབ་ཅན་ལ་འགོག་རྒོལ་བྱེད་སྤྱད་དེ་ལ་དམངས་གཙོའི་ལམ་ལུགས་ཞེས་བརྗོད་བཞིན་ཡོད་པ་དང་། སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཁང་ལ་དམངས་གཙོའི་ཀ་བ་གཞན་ལས་ཀྱང་ཆེ་བའི་དབང་ཚད་ཞིག་ཡོད་ན། འདི་ནི་དམངས་གཙོའི་ལྟ་གྲུབ་དང་ཡོངས་སུ་འགལ་ཡོད་པ་གསལ་བོ་ཡིན།\nསྤྱི་འཐུས་རྒྱུན་ལས་ཟེར་ན་སྤྱི་འཐུས་ཚང་མ་ལ་གོ་བ་ཡིན། སྤྱི་འཐུས་རྒྱུན་ལས་ནི་བོད་མི་དམངས་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་སྐུ་ཡི་སྐུ་ཚབ་དང་གསུང་གི་གསུང་ཚབ་ཡིན་ཞེས་བརྗོད་བྱུང་། སྐད་ཆ་དེ་ནི་ཅུང་ཐལ་ཆེ་བ་ཞིག་ཡིན། རྒྱུ་མཚན་ནི་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཁང་ནི་བོད་མི་དམངས་ཀྱི་འོས་ཤོག་གི་གྲངས་ཚད་ལ་གཞིགས་ནས་འགྲོ་བཞིན་ཡོད་ཙང་། ལྷན་ཁང་ཡོངས་ཀྱི་འོས་གྲངས་ ༤༥ དེ་རྒྱུན་ལས་མི ༡༡ གིས་སྟངས་འཛིན་བྱས་ན་དེ་ཏག་ཏག་ཅིག་ག་ནས་ཡིན།\nསྤྱི་འཐུས་རྒྱུན་ལས་ཀྱི་གྲུབ་ཆ་དེ་ལ་མཚོནའང་བརྒྱ་ཆའི་གྲངས་འབོར་དེ་རྦད་དེ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་ཕྱིན་ཡོད། དེ་ལ་བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་བཅའ་ཁྲིམས་དོན་ཚན་ཞེ་གཉིས་པ། སྤྱི་འཐུས་ཀྱི་རྒྱུན་ལས། འདི་འདྲ་འཁོད་ཡོད།\n༡ སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་འདུ་མ་འཚོགས་པའི་སྐབས་རྒྱུན་ལས་ཚོགས་ཆུང་ཞིག་དགོས་པར་ཆོལ་ཁ་རེ་ནས་སྤྱི་འཐུས་གཉིས་རེ་དང༌། ཆོས་བརྒྱུད་རེ་ནས་སྤྱི་འཐུས་རེ་བཅས་གོང་གསལ་ཁུངས་སོ་སོས་འོས་བསྡུའམ། ཡང་ན་དམིགས་འཛུགས་གང་འོས་སྐབས་བསྟུན་བྱ་རྒྱུ་དང༌། ལོ་རེའི་མཚམས་ནས་བསྐྱར་འདེམས་བྱ་རྒྱུ།\n༢ རྒྱུན་ལས་ཀྱི་ལས་དོན་བྱེད་ཕྱོགས་དང༌། དབང་ཚད་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས་ནས་གཏན་འབེབས་བྱས་པའི་ཁྲིམས་ལུགས་སམ། སྒྲིག་གཞི་ལྟར་ལག་ལེན་བསྟར་རྒྱུ།\nའདིར་གསལ་བོར་མཚོན་པ་ནི་སྤྱི་འཐུས་རྒྱུན་ལས་ལ་ཆོལ་ཁ་རེ་ནས་སྤྱི་འཐུས་གཉིས་རེ ༢ སྟེ་ཁྱོན་བསྡོམས་སྤྱི་འཐུས་རྒྱུན་ལས་དྲུག ༦ དང་། ཆོོས་བརྒྱུད་རེ་ནས་སྤྱི་འཐུས་གཅིག་རེ ༡ཁྱོན་བསྡོམས་སྤྱི་འཐུས་ལྔ༥ སྟེ་བསྡོམས་པས་རྒྱུན་ལས་སྤྱི་འཐུས་བཅུ་གཅིག ༡༡ བཅས་རེད། གནས་སྟངས་འདི་བརྒྱ་ཆའི་གྲངས་ལ་བཀུག་ན་ཆོལ་ཁའི་སྤྱི་འཐུས་སུམ་ཅུ་ཡོད་པ་ནས་རྒྱུན་ལས་ཁོངས་སུ་སྤྱི་འཐུས་དྲུག་མ་གཏོགས་ཡོང་མི་ཆོག་དང་6/ 30= %20 ཆོས་ལུགས་སྤྱི་འཐུས་ལ་མཚོན་ན་ཆོས་ལུགས་སྤྱི་འཐུས་བཅུ་ཡོད་པ་ནས་སྤྱི་འཐུས་རྒྱུན་ལས་ཁོངས་སུ་སྤྱི་འཐུས་ལྔ་ཡོང་ཆོག་གིན་ཡོད 5/10=50%\nའདི་ལས་ང་ཚོས་གསལ་བོར་ཤེས་པ་ནི་ཆོལ་ཁའི་བརྒྱ་ཆ་ %20 མ་གཏོགས་རྒྱུན་ལས་ཁོངས་སུ་ཡོང་མི་ཆོག་ཅིང་། ཆོས་ལུགས་ཀྱི་བརྒྱ་ཆ 50% རྣམས་ཚང་མ་རྒྱུན་ལས་ཁོངས་སུ་འཛུལ་ཆོག་པ་རེད། འདི་ལས་ཆོལ་ཁ་དང་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ཁོངས་ལ་རྒྱ་ཆ་བདུན་ཅུ་ཡི་ཁྱད་པར་ཆགས་ཡོད། དེ་བཞིན་ཏུ་ཆོས་ལུགས་སྤྱི་འཐུས་ཀྱི་མིང་ཐོག་ནས་ཡོང་བའི་སྤྱི་འཐུས་འདི་དག གྲོས་ཚོགས་རྭ་བའི་ནང་འབྱོར་རྗེས་དམིགས་བསལ་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་འཐུས་ཚབ་གང་ཡང་མེད་པར། ཆོལ་ཁ་གཅིག་གི་ལར་ཞེན་ཁོ་ན་ལ་འབད་བརྩོན་བྱེད་བཞིན་ཡོད། དེ་བས་དེང་གི་སྤྱི་འཐུས་རྒྱུན་ལས་འདི་ནི་ཆོལ་ཁ་གཅིག་ལས་གྲུབ་པའི་རྒྱུན་ལས་ཤིག་ཡིན་ཞེས་བཤད་ན་མི་ཆོག་པ་མེད།\nགོང་གི་གནས་སྟངས་འདི་ལས་ང་ཚོས་གསལ་བོར་ཤེས་བ་ནི་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཁང་ཡོངས་རྫོགས་ཏེ་སྤྱི་འཐུས་རྒྱུན་ལས་ཀྱིས་སྟངས་འཛིན་འོག་འགྲོ་བཞིན་ཡོད་པ་དང། སྤྱི་འཐུས་རྒྱུན་ལས་ནི་ཆོལ་ཁ་གཅིག་གི་སྟངས་འཛིན་འོག་འགྲོ་བཞིན་ཡོད་ཙང་། སྤྱི་འཐུས་ཀྱི་ལས་དོན་བྱེད་ཕྱོགས་འདི་སྤྱི་སྙོམས་དྲང་བདེན་ཞིག་མིན་པ། འདི་ནས་ཀྱང་གསལ་བོར་ར་སྤྲོད་བྱེད་ཐུབ་ལ། སྤྱི་འཐུས་སྨོན་ལམ་མཐར་ཕྱིན་ལ་མཚོན་ན་འོས་འཕེན་བརྒྱ་ལས་མེད་ཀྱང་། ད་དུང་མི་ཚེ་ཧྲིལ་པོར་སྤྱི་འཐུས་རྒྱུན་ལས་བྱེད་པ་འདི་ནི་དོན་དང་མཐུན་པ་ཞིག་མིན་པ་དང་། ཐེངས་འདིར་ཁོ་བས་སྤྱི་འཐུས་ཡོངས་རྫོགས་ཀྱི་ལས་དོན། རྒྱུན་ལས་གཅིག་གི་བདག་པོ་བྱེད་རྩིས་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པ་འདི་ནི་སྲིད་དབང་སྒེར་གཅོད་བྱེད་པའི་ཧམ་པ་མིན་ན་གང་ཡིན།\nཆེས་མཐོ་ཁྲིམས་ཞིབ་ཁང་གིས་སྤྱི་འཐུས་རྒྱུན་ལས་ཀྱི་ལས་དོན་བྱེད་ཕྱོགས་ལ། ཁྲིམས་ཞིབ་རྩད་གཅོད་བྱས་པ་འདི་ཐེངས་དང་པོ་མིན་པར། ཉེ་བའི་ལོ་ཤས་ནང་ཆེས་མཐོ་ཁྲིམས་ཞིབ་ཁང་ནས་སྤྱི་འཐུས་ལ་ཁྲིམས་ཞིབ་རྩད་གཅོད་ཐེངས་ཁ་ཤས་བྱས་ཡོད། འདི་ནི་དམངས་གཙོ་སྲིད་གཞུང་དང་སྒྲིགས་འཛུགས་ཤིག་ལ་མཚོན་ན་རྒྱུན་ལྡན་ཞིག་རེད། སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཁང་གིས་ཁྲིམས་བཟོ་ཞིང་ཁྲིམས་ཞིབ་ཁང་གིས་ཁྲིམས་ལ་དག་འབུད་གཏོང་བ་ཡིན། བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་བཅའ་ཁྲིམས་ཀྱི་ནང་དུའང་དེ་ལྟར་གསལ་བོར་མཚོན་ཡོད།\nདཔེར་ན། སྤྱི་ལོ་ ༢༠༡༦ ལོར། སྤྱི་འཐུས་ཚོགས་གཙོས་བཀའ་བློན་འོས་ཆོས་མ་ཚང་བ་ཤར་གླིང་ཟླ་སྒྲོན། ཁྲིམས་ཞིབ་ཁང་ལ་དམ་འབུལ་བྱེད་དུ་འཇུག་རྩིས་བྱས་ཡོད།\nསྤྱི་ལོ ༢༠༡༩ ལོར། སྤྱི་འཐུས་ཚོགས་གཙོས་བཀའ་བློན་འོས་མིའི་གྲངས་བརྒྱ་ཆའི་གྲངས་འབོར་མ་ལོན་པ། བཀའ་བློན་སྟོབས་རྒྱལ་ཚེ་རིང་ལགས། ཁྲིམས་ཞིབ་ཁང་ལ་དམ་འབུལ་བྱེད་དུ་འཇུག་རྩིས་བྱས་ཡོད།\nསྤྱི་ལོ ༢༠༢༠ ལོར། སྤྱི་འཐུས་རྒྱུན་ལས་ལྷན་ཚོགས་ཀྱིས་ཏོག་དབྱིབས་རྒྱ་ནད་ལ་ཁ་གཡར་ཏེ། ༢༠༢༠ ལོའི་ཚོགས་དུས་ཤིག་རྦད་དེ་མེད་པར་བཟོས་པ། ཆེས་མཐོ་ཁྲིམས་ཞིབ་ཁང་ནས་སྤྱི་འཐུས་རྒྱུན་ལས་ ༡༡ གི་འདེམས་བྱེད་ཀྱི་ཐོབ་ཐང་བཀག་བསྐྱིལ་བྱས་ཡོད།\nའདི་དག་ཚང་མ་ནི་ཐེངས་འདིར་ཁྲིམས་ཁང་སྒོ་རྒྱག་པའི་སྒེར་ནད་ཀྱི་རྨང་གཞི་ཡིན། ཐེངས་འདིར་སྤྱི་འཐུས་ ༣༡ མཉམ་ཞུགས་བྱས་ཏེ་ཁྲིམས་ཁང་སྒོ་རྒྱག་ཏུ་འཇུག་པ་ནི་སྤྱི་འཐུས་འདི་དག་རེ་རེས། རང་གི་སྒེར་བའི་ཤ་འཁོན་ཁོག་ལ་བཅིངས་སྟེ་དགྲ་ཤ་ལེན་པ་ཞིག་ལས་སྤྱི་བའི་རྩ་དོན་ཞིག་ལ་འབྲེལ་བ་གང་ཡང་མེད།\nགོང་གི་གནས་སྟངས་འདི་དག་ལ་བལྟས་ན་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་བྱེད་སྟངས་འདི་ནི་ཁྲིམས་དང་འགལ་ཞིང་། འགྲོ་བ་མིའི་བཟང་སྤྱོད་ལས་ཀྱང་རྦད་དེ་འགལ་ཡོད་པ་གསལ་བོ་རེད། ཁོང་ཚོས་ཐེངས་འདིར་བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་སྒྲིགས་འཛུགས་ལ་བརྙས་བཅོས་དང་། ༧གོང་ས་མཆོག་གིས་གནང་བའི་དམངས་གཙོའི་གསོལ་རས་ལ་རྡོག་རྫིས་བཏང་བ་མ་ཟད། བོད་མི་དམངས་ཀྱི་སེམས་ལ་རྨ་ཁ་ཆེན་པོ་ཞིག་བཟོས་ཡོད། ཁྲིམས་ཞིབ་པ་རྣམས་སྤྱི་འཐུས་ཁག་ཅིག་གིས་བསྡིགས་ར་ལ་མ་བཟོད་པར་ལས་གནས་ནས་བཤོལ་བ་འདིས། དེང་སང་འགྲོ་བཞིན་པའི་འོས་བསྡུ་ཆེན་མོ་ཁྲིམས་སུ་སྒྱུར་བར་ཁྲིམས་འཛིན་ལས་ཁུངས་མེད་ལ། གཞུག་མ་ཁྲིམས་ཞིབ་པ་སུ་ཞིག་ཡོང་ནའང་གནས་སྟངས་གང་ཞིག་གི་ཐོག་ནས་སྤྱི་འཐུས་སུམ་ཆ་གཉིས་ཀྱིས་རྒྱུ་མཚན་གང་ཡང་མེད་པར་འཕོ་འགྱུར་ནམ་གཏོང་མི་ཤེས་བས། ཁྲིམས་ཞིབ་རང་རྐྱ་འཕེར་བ་ཞིག་ཆེས་མཐོ་ཁྲིམས་ཞིབ་ཁང་ལ་ཡོང་རྒྱུའང་ཁག་པོ་ཆགས་བསྡད་ཡོད།\nད་དུང་མ་འོང་བར་སྲིད་སྐྱོང་སུ་ཞིག་སླེབས་ནའང་། དེ་ལ་སྤྱི་འཐུས་ངོ་ཡོད་གསུམ་ཆ་གཉིས་ཡན་གྱིས་འཕོ་འགྱུར་གཏོང་ཆོག་པས། དེ་ལ་སྤྱི་འཐུས་སོ་གཅིག་ཙམ་ཡང་མ་དགོས་པར་སྤྱི་འཐུས་བཅོ་ལྔ། ཡང་ན་ཉི་ཤུ་ཙམ་གྱིས་ཀྱང་སྲིད་སྐྱོང་འཕོ་འགྱུར་གཏོང་ཆོག་པས། སྲིད་སྐྱོང་སུ་ཞིག་སླེབས་ཅིང་སྤྱི་འཐུས་ཀྱི་འཕོ་འགྱུར་གཏོང་བའི་དབང་ཆའི་རལ་གྲི་དེ་གནས་ལུགས་དང་རྒྱུ་མཚན་གང་ཡང་མི་དགོས་བར་གཡུག་ཆོག་ཆོག་ཡིན། གནས་སྟངས་འདི་ནི་དངོས་གནས་བཤད་ན། དམངས་གཙོའི་ལྟ་གྲུབ་དང་ཡོངས་སུ་འགལ་བའི་དབང་ཚད་གཅིག་གི་སྒང་ལ་གཅིག་ཞོན་པ་སྟེ། ཁྲིམས་ཞིབ་ཁང་གི་སྒང་ལ་སྤྱི་འཐུས་ཞོན་པའི་སྲིད་དབང་སྒེར་གཅོད་ཀྱི་ལམ་ལུགས་ངོ་མ་དེ་རེད།\nཐེངས་འདིར་ཆེས་མཐོ་ཁྲིམས་ཞིབ་ཁང་མེད་པར་གྱུར་བ་འདིས་བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་དམངས་གཙོའི་ཀ་བ་གཅིག་ས་ལ་བསྒྱེལ་ཏེ། དམངས་གཙོའི་གཞུང་ལུགས་ཀྱི་རྨང་རྡོ་ལ་བཀས་གཏོར་བྱུང་ཡོད། རྒྱུ་མཚན་དང་གནས་ལུགས་བཅས་ལ་ཐུག་སྐབས། སྡང་ཟུག་དང་འཇིགས་སྐུལ་བྱེད་རྐྱང་བྱེད་པའི་རྩུབ་སྤྱོད་འདི། བོད་མི་དམངས་ཀྱི་མདུན་དུ་གྲོས་ཚོགས་རྭ་བའི་ནང་བསྟན་ཡོད་ཅིང་། ཆག་སྒོ་འདི་ལ་སྤྱི་འཐུས་བཅུ་གྲངས་ཤིག་གིས་གདོང་ལེན་བྱས་པ་ལས། དེར་བཞུགས་སྲིད་སྐྱོང་ཐེ་བའི་བཀའ་བློན་ལྷན་རྒྱས་ཀྱིས་ལྟད་མོར་བལྟ་རྒྱུ་ལས་ཁ་གཅིག་ཀྱང་གྲགས་མེད།\nདམར་སྲུག་དམག་འདི་དག་དཔུང་འཇུག་བྱེད་ཐེངས་རེར་ང་ཚོའི་བཙན་བྱོལ་སྤྱི་ཚོགས་ཆུང་བ་འདི་རྩབ་ཧྲལ་དུ་གཏོང་བཞིན་ཡོད། གནས་ཆུང་ཆོས་རྒྱལ་ཆེན་པོས་ཉེན་ཁ་ཡོང་ཉེན་འདུག་ཅེས་པ་ལས། དམར་སྲུང་དམག་འདི་དག་ཕམ་པར་ཇི་ལྟར་རྒྱག་སྟངས་ཀྱི་བཀའ་ལུང་མེད་པས། ད་ནི་བོད་ཐང་ལ་སྒྱེལ་བའི་ཀ་བ་འདི་ཡར་འདེགས་བྱེད་ཀྱི་བཀའ་ལུང་ཞིག་ངེས་པར་དུ་གནང་དགོས་བ་འདུག


བཀའ་བརྒྱུད། • Kagyu • 噶舉 | dharmaebooks.org\nབཀའ་བརྒྱུད། • Kagyu • 噶舉\nབཀའ་བརྒྱུད། • Kagyu • 噶舉རྒྱལ་དབང་བརྒྱད་པ། • 8th Karmapa • 第八世噶瑪巴བཀའ་བརྒྱུད་སྨོན་ལམ་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། • Kagyu Monlam Int. • 噶舉大祈願法會中文\nབཀའ་བརྒྱུད། • Kagyu • 噶舉རྒྱལ་དབང་བརྒྱད་པ། • 8th Karmapa • 第八世噶瑪巴བཀའ་བརྒྱུད་སྨོན་ལམ་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། • Kagyu Monlam Int. • 噶舉大祈願法會English\nལམ་མཆོག་རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ། • 勝道寶鬘 2018-06-04\nLe Chariot pour parcourir la Noble Voie 2018-05-28\nབོད་ཡིག ། (25)English (12)中文 (18)Polski (11)Español (2)Français (2)Pусский (6)Deutsch (1)Việt (1)한국어 (2)Indonesian (1) Українська (1)