བོད་མིའི་བྱུང་རབས་ལོ་ངོ་སུམ་སྟོང་ལས་མི་སྔ་བར་ཅལ་སྒྲོག་བྱུང་བའི་ར་སྤྲོད། – རེབ་གོང་བོན་མང་དྲ་ཚིགས།\n2013 ལོའི་ཟླ 12 ཚེས 25 ཉིན། 2013 ལོའི་ཟླ 12 ཚེས 25 ཉིན། ཁྱུང་བཟང་།\tབཀླགས་གྲངས: 2,369\nབོད་ཡུལ་འདིར་མིའི་འགྲོ་བ་དང་པོ་བྱུང་ནས་ད་ལྟའི་བར་ལོ་དུས་ཇི་ཙམ་སོང་མིན་སྐོར་སྤྱི་ཡོངས་ནས་བཞེད་ཚུལ་མི་འདྲ་བ་གཉིས་སུ་གྱེས་པར་སྣང༌། དེ་ཡང་མི་ལོ་ཁྲི་ཕྲག་དུ་མའི་ལོ་རྒྱུས་ཡོད་པར་སྨྲ་བའི་ལུགས་གཅིག་དང༌། ལོ་ངོ་སུམ་སྟོང་ཙམ་གྱི་ཡས་མས་སུ་གཞི་ནས་སྤྲེལ་མཇུག་བུད་དེ་མིར་གྱུར་པ་སོགས་སུ་འདོད་པའི་སྲོལ་གཉིས་སུ་མཆིས། བཞེད་ཚུལ་སྔ་མ་ནི་ད་ལྟའི་བོན་པོ་ཡོངས་རྫོགས་ཀྱིས་འདོད་ཅིང་དེ་ལྟར་ཆེས་སྔ་མོའི་དུས་ནས་ཀྱང་དེ་རང་དུ་ཁས་འཆེས་པས་དེ་ནི་བོན་པོའི་འདོད་ཚུལ་ལྟ་བུར་གྱུར་ཡོད། ཕྱི་མ་དེ་ཉིད་དུས་རབས་བདུན་པའི་རྗེས་ནས་ཐོག་མར་དར་བའི་གླེང་སྒྲོས་ཤིག་སྟེ། དོན་དངོས་ནི་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པའི་རྗེས་འབྲངས་པ་དག་གིས་གསར་དུ་བཏོད་པའི་ཁ་ཕྱོགས་སུ་འཁུམས། འོན་ཏེ་འགོས་ལོ་ཙཱ་པ་གཞོན་ནུ་དཔལ་༢སོགས་སྐྱེས་ཆེན་འགའ་ཞིག་བཞེད་སྲོལ་ཕྱི་མའི་ཁོངས་སུ་མི་འཚང་བ་ཡང་མཁྱེན་དགོས་པའི་གནད་ཅིག་ཏུ་སེམས་སོ། །\nལར་བོད་འདིར་ལོ་ངོ་ཉིས་ཁྲི་དང་སུམ་ཁྲིའི་གོང་རོལ་ནས་མིའི་འགྲོ་བ་ཡོད་ཚུལ་བོད་ཡུལ་སྟོད་སྨད་བར་གསུམ་ཀུན་གྱི་ས་འོག་ནས་ཐོན་པའི་མི་རུས་དང་རྫ་ཆས་རྣམས་ལ་ཚན་རིག་པས་བརྟགས་ཤིང་དཔྱད་མཐར་ཞིབ་འཇུག་གི་ལམ་ནས་ར་སྤྲོད་མཛད་3ཡོད། ཁྱད་པར་དུ་ལྷ་ས་རང་ནས་ལོ་ངོ་སུམ་སྟོང་སྔོན་གྱི་མིའི་རུས་པ་སོགས་ནུབ་ཕྱོགས་པ་དག་གིས་སྔ་ས་ནས་བརྙེད་ཟིན་4པས། དངོས་ཡོད་རིག་པའི་ངོས་ནས་ཀྱང་གསུང་རབ་དེབ་ཐེར་དུ་མའི་ནང་དོན་རྣམས་གླེང་རིན་མེད་པར་གྱུར་ཟིན། འོན་ཀྱང༌། དེ་དག་ལ་ཇི་མི་སྙམ་པར་དུས་རབས་ཉེར་གཅིག་པ་འདི་ཡི་ནང་ད་དུང་ལུང་ཚིག་སྐམ་པོ་རེ་ཟུང་གི་མཇུག་སྣེར་ཨུ་ཚུགས་ཀྱིས་ཤི་འཐམ་དུ་འབད་པའི་ཁ་ཕོ་ཅན་དུ་མས་མི་ལོ་སུམ་སྟོང་ཡས་མས་ཀྱི་སྔོན་དུ་བོད་ཡུལ་འདིར་མིའི་འགྲོ་བ་ཆགས་མེད་ཚུལ་དང༌། དེ་ལྟར་མ་ཆགས་པའང་རྒྱ་གར་ནང་པའི་པཎ་གྲུབ་ཆེ་གེ་མོས་མཛད་པའི་གསུང་རབ་ག་གེ་མོའི་ནང་གི་ལུང་ཚིག་དེ་སྐད་ཅེས་པས་སྟོན་ཞེས་གཅིག་རྗེས་གཉིས་མཐུད་དུ་བསྙོན་བཞིན་འདུག་པས། དེ་དག་ལ་བདེན་དོན་ངོ་སྤྲོད་དུ་སྨན་པའི་ཐབས་བྱུས་ཁེར་རྐྱང་ཞིག་ལྷག་ལུས་སུ་གྱུར་པ་ནི། ལུང་ཚིག་དེ་དག་གི་ཕུགས་ཁུངས་རྒྱ་དཔེ་དངོས་རྣམས་འཚོལ་ཞིབ་བྱས་ཏེ་མ་ཕྱི་རང་ན་དེ་སྐད་དུ་གྲགས་པའི་ལུང་ཚིག་དེ་རྣམས་ཡོད་མེད་བརྩད་རྒྱུ་དང་གཅིག ཡོད་ཚེ་བོད་འགྱུར་དག་གི་ནང་དོན་ཇི་བཞིན་དུ་གནས་མིན་བསྡུར་རྒྱུ་དང་གཉིས། གནས་ན་དེ་ཉིད་བོད་མིའི་བྱུང་རབས་ལ་འབྲེལ་མིན་བརྟག་རྒྱུ་དང་གསུམ་གྱི་སྒོ་ནས་རྣག་ཐོག་གཙགས་འཁེལ་གྱི་དཔྱད་ཞིབ་བྱ་རྒྱུ་དེ་མཐའ་མའི་ཐབས་ལམ་ཉག་གཅིག་ཏུ་སེམས་སོ། །\nཐུབ་པའི་བསྟན་པ་བོད་དུ་ཐོག་མར་དར་བའི་སྐབས་གྲུབ་མཐའ་དེར་བོད་འབངས་ཀྱི་བློ་ངོར་འཕྲོད་པའི་ཁྱད་བོན་དེ་ཙམ་མི་བདོག་སྟབས། གཤེན་གྱི་བསྟན་པ་ལས་ལེགས་ཆ་མང་ཙམ་འཐུ་འགོ་བཙུགས། འོན་ཀྱང་དེས་བསྟན་པ་གཉིས་འདྲ་འདྲེས་སུ་བཅོས་ཤིང༌། ཕན་ཚུན་དབར་དམིགས་བསལ་གྱི་ཁྱད་པར་གང་ཡང་མི་མངོན་པར་གྱུར་ཕྱིར། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་རིམ་པས་དར་སྔ་ཕྱི་བརྩད་སྟེ་ཕན་ཚུན་བཤུས་བསྒྱུར་གྱི་གྱོད་འཛུགས་དང༌། ཁུངས་བཙན་མིན་བཅས་ཀྱི་གླེང་ཕྱོགས་ཤིག་རང་བཞིན་གྱིས་འབུས་ལ། གླེང་ཕྱོགས་དེས་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་རབས་དང་མི་རབས་གཉིས་ཀྱི་ལོ་དུས་ལའང་ཁ་ཕྱོགས་གསར་པ་ཞིག་བཏོད།\nདེ་ཡང་གསང་སྔགས་དང་རྫོགས་ཆེན་རྣམས་བོད་ཀྱི་མི་ཡང་མ་བྱུང་བའི་སྔོན་ནས་ཐུབ་པའི་བསྟན་པ་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པར་སྒྲུབ་པའི་ཆེད་ཐོག་མར་ཐུབ་པའི་འདས་ཚིགས་རྒྱ་གར་སིངྒྷལ་པའི་གནས་བརྟན་སྡེ་པས་ཕྱི་ལོའི་སྔོན་གྱི་མི་ལོ་༥༤༤5སྟེ་མེ་སྦྲུལ་6ལོར་བཞེད་པ་ཁུངས་བཙན་ཞིང་རྒྱ་བལ་ཁ་ཆེ་ཀུན་དང་7མཐུན་པར་བྱུང་བ་དེ་ཉིད་དོར་ནས། མི་ལོ་ཆིག་སྟོང་དྲུག་བརྒྱ་ཙམ་གྱི་བར་ཡར་ལ་སྔ་འགྱང་བྱས་ཡོད། འོན་ཀྱང་འདི་ཙམ་ལའང་སྟོད་ལུང་ཇོ་བོ་དང༌། ས་ལུགས། ཙན་དན་ཇོ་བོའི་ལོ་རྒྱུས། ཕུག་ལུགས། བུ་སྟོན། དགེ་ལུགས་ཀྱི་སྐར་རྩིས་པ་སོགས་8ཕན་ཚུན་ལོ་ངོ་སྟོང་ཕྲག་ཀྱང་ཁྱད་པར་ཤོར་བའི་འདོད་ཚུལ་མི་མཐུན་པ་མང་དུ་གྱུར། དེ་ཙམ་དུ་མ་ཟད་བྱ་ཐབས་ཟད་པ་ལ་ལས་ཡོངས་གྲགས་སུ་ཕྱི་ལོའི་གོང་གི་མི་ལོ་༡༡༣༦ཤིང་བྱི་ལོར་གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོ་འཁྲུངས་པར་བཞེད་པ་དེའང་མི་ལོ་དྲུག་བརྒྱ་ལྷག་ཕྱི་སྣུར་རམ་མར་འདེད་བྱས་པས། ཁ་ཕྱོགས་འདི་ལའང་མི་མཐུན་པ་དགུ་9ཙམ་བྱུང་ཡོད། འོ་ན་དེ་ལྟར་བགྱི་དོན་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་མ་བྱས་ཚེ་ཐུབ་པའི་སྔོན་དུ་གཉའ་ཁྲི་ཡོད་པས། དེའི་དབུ་བླར་སྣང་མདོག་བྱོན་ནས་གསང་སྔགས་སྤེལ་བ་དང༌། དེ་བཞིན་རྒྱལ་པོར་བཀུར་མཁན་རྒྱུ་བོན་ལ་མཁས་པའི་ཤེས་པ་ཅན་བཅུ་གཉིས་ཀྱང་ཡོད་པར་ཁས་ལེན་དགོས་པས། དེ་ལྟར་ན་ཐུབ་པའི་སྔོན་དུ་བོད་འདིར་མདོ་སྔགས་རིག་གནས་དང་བཅས་པ་སྔར་ནས་ཡོད་པར་འགྱུར་ཉེན་ཆེ་བའི་དབང་གིས་མཐར་ཐུབ་པའི་འདས་ལོར་སྔ་འགྱང་དང་གཉའ་ཁྲིའི་འཁྲུངས་ལོ་ཕྱི་སྣུར་མི་བྱ་ཀ་མེད་དུ་གྱུར་པར་གྲགས་སོ། །\nདམིགས་ཡུལ་དེའི་ཞོར་དུ་ཐུབ་པ་མ་བྱོན་པའི་གོང་བོད་འདིར་རྒྱལ་རབས་ནི་ཕར་ཟད་མི་ཡང་མེད་པར་བསྒྲུབས་པའི་འདོད་ཕྱོགས་ཤིག་ཀྱང་ཤས་ཆེར་དར་ཞིང༌། དེ་དག་ལས་རྒྱ་གར་ནང་པའི་གསུང་རབ་ཁག་ལ་ཁུངས་བཅོལ་ཁུལ་བགྱིས་པའང་དེ་བས་མང་དུ་གྱུར་ཡོད། དེས་ན་ཁ་ཅིག་གིས་ནི་གནས་ལུགས་ཅི་ཡང་མེད་པར་གོང་འཕྲོས་ཀྱིས་དམ་པ་སངས་རྒྱས་བོད་དུ་ལན་བདུན་བྱོན་པའི་དང་པོར་བོད་ཆུ་ཡིས་གང་བ་དང༌། གཉིས་པར་ནགས་ཚལ་ཐོ་རེ་བ་ཡོད་10པ་སོགས་དམ་པ་སངས་རྒྱས་དངོས་ཀྱིས་གཟིགས་རབས་ཀྱང་བྱས་སོ། །\nརྒྱ་གར་ནས་བྱུང་བའི་གསུང་རབ་༼ལྷ་མོ་དྲི་མ་མེད་པའི་འོད་ལུང་བསྟན་པའི་མདོ་༽11དང༌། ༼ལྷ་ལས་ཕུལ་བྱུང་གི་བསྟོད་པའི་12འགྲེལ་པ།༽13 ༼འཇམ་དཔལ་རྩ་བའི་རྒྱུད་༽བཅས་གསུམ་གྱི་ནང་བོད་ཀྱི་ཡུལ་ཁམས་ལུང་བསྟན་པས་མ་ཚད། བོད་ཡུལ་དུ་མི་ཡི་འགྲོ་བ་ནམ་ཞིག་གི་ཚེ་ན་འབྱུང་རྒྱུ་ཡིན་པ་སོགས་ཀྱང་ལུང་དུ་བསྟན་ཡོད་པའི་བཤད་ཡམ་ཞིག་དར་ཁྱབ་ཏུ་གྱུར།\n༼ལྷ་མོ་དྲི་མ་མེད་པའི་འོད་ལུང་བསྟན་པའི་མདོ་༽ཡི་ནང༌། ཐུབ་པས་གདོང་དམར་ཅན་གྱི་ཡུལ་དུ་ང་ཡི་བསྟན་པ་དར་ཞེས་ལུང་བསྟན་ཡོད་པས། བོད་ཀྱི་མཁས་པ་དག་ལས་ངོར་ཆེན་བསོད་ནམས་ལྷུན་གྲུབ་ཀྱིས་གདོང་དམར་ཅན་གྱི་ཡུལ་ནི་བོད་ཡུལ་འདི་ཉིད་ཁོ་ནར་ངོས་འཛིན་དགོས་\nཔར་གསུངས། འོན་ཀྱང་བོ་དོང་ལོ་ཙཱ་པ་ནམ་མཁའ་བཟང་པོས་ཀླ་ཀློའི་ཡུལ་ལ་ངོས་འཛིན་དགོས་པའི་ཁུངས་གཉིས་དྲངས། བུ་སྟོན་གྱིས་རྒྱ་ནག་ཡིན་པར་༼སྦ་བཞེད་༽ལས་གསུངས་སོགས་བྱུང་སྟབས། གང་ལྟར་འཇུ་ས་ངེས་གཏན་མེད་པར་གནས་ཕྱིར། ཕྱིས་མཁས་མཆོག་ཤཱཀྱ་ཤྲཱི་ས་ཡོ་རོབ་ལའང་སྦྱར་བར་སྐད་པ་རྣམས་ཞོར་འཕྲོས་སུ་གླེང་ནས་དེ་ཙམ་དུ་བོར་རོ། །\nདེ་བཞིན་༼ལྷ་ལས་ཕུལ་བྱུང་གི་བསྟོད་འགྲེལ་༽ནང༌། སྐྱ་སེང་དང་དགྲ་ངན་འཐབ་རྗེས་རུ་པ་ཏི་བུད་མེད་ཀྱི་ཆས་སུ་ཞུགས་ཏེ་རི་བོ་གངས་ཅན་དུ་བྲོས་པ་ལས་བོད་ཡུལ་གྱི་མི་རྣམས་ཐོག་མར་གྲོལ་ཚུལ་འཁོད་ཅེས་བུ་སྟོན་གྱིས་གསུངས་14ཀྱང༌། དཔའ་བོ་གཙུག་ལག་འཕྲེང་བས་དེ་ནི་བོད་མི་མཐའ་དག་གི་ཁུངས་མིན་ཏེ། རུ་པ་ཏི་གཉའ་ཁྲི་ཡིན་ཚེ་དེའི་སྔོན་དུའང་བོད་མི་མང་པོ་ཡོད་པར་གྲགས་པས་འགལ་ཞིང༌། མིན་ཚེ་བོད་དུ་ཤཱཀྱའི་རྒྱལ་རྒྱུད་གཞན་ཡང་ཡོད་པར་ཐལ་བས། དེ་ནི་བོད་དང་ཉེ་བའི་ཡུལ་གྱི་གཏམ་དུ་ཟད་པར་གསུངས་ལ། དེ་བཞིན་རུ་པ་ཏི་བོད་དུ་བྱོན་ནས་རྗེ་བོ་མཛད་པར་བྱས་ཀྱང་༼ཀ་ཁོལ་མ་༽ལྟར་ན་དེ་ཉིད་ཐུབ་པ་མ་བྱོན་གོང་ནས་བྱུང་བར་གྱུར་པས། ཐུབ་པའི་རྗེས་ནས་རུ་པ་ཏི་ཡི་མཚན་ཅན་གཞན་བྱུང་བ་སྔར་གྲགས་མིན་པ་སོགས་ཀྱིས་15རྒྱས་པར་དགག་ན་ཡང༌། ཁ་ཅིག་གིས་ཐུབ་པའི་རྗེས་སུ་རུ་པ་ཏི་བྱོན་པར་བཅོས་ནས་༼རུ་པ་ཏི་ལུང་བསྟན་པའི་མདོ་༽ཡང་ཡོད་པར་བྱས་16འདུག་པས། འདིར་ནི་༼བསྟོད་འགྲེལ་༽གྱི་རྒྱ་དཔེ་རང་ལ་ཞིབ་དཔྱོད་ཀྱིས་རི་ཁ་བ་ཅན་བྱ་བ་དེ་བོད་ལ་དངོས་སུ་འཇུག་མིན་མ་བརྩད་ན། རུ་པ་ཏི་སོགས་རྩོད་ལྡན་གྱི་གཏམ་རྣམས་ཤིན་ཏུ་འཕྱིས་པོར་འགྱུར་ཉེན་ཆེ་བའི་སྔོན་བརྡ་ཙམ་ལས་རེ་ཞིག་རྒྱས་སྤྲོས་མི་བྱའོ། །\nད་ཐེངས་འདིར་དམིགས་བཀར་གྱིས་གླེང་བར་བྱ་རྒྱུ་གཙོ་བོ་ནི། ༼འཇམ་དཔལ་རྩ་རྒྱུད་༽ལས་གསུངས་པར་བསྙོན་པའི་ལུང་གི་དགོངས་དོན་ཏེ། བོད་འདི་ཐོག་མར་ཆུ་ཡི་རང་བཞིན་ཡིན་པ་ལ་སྟོན་པ་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་འདས་ནས་མི་ལོ་བརྒྱ་ཙམ་གྱི་རྗེས་སུ་གཞི་ནས་མཚོ་རྣམས་རིམ་གྱིས་བྲི་སྟེ་ཡུལ་གྱི་བཀོད་པ་བྱུང་བར་དངོས་སུ་གསུངས་ཤིང༌། དེའི་ཤུགས་ཀྱིས་ཐུབ་པ་འདས་ནས་མི་ལོ་བརྒྱ་ཡི་རྗེས་སུ་གཞི་ནས་བོད་ཀྱི་འགྲོ་བ་མི་རྣམས་ཆགས་རབས་ཐུབ་པ་ཉིད་ཀྱིས་ལུང་བསྟན་པར་གྲགས་པའི་བཤད་སྲོལ་ས་ཁྱབ་རྡོ་ཁྱབ་ཏུ་གྱུར་པ་དེ་ཉིད་དངོས་བདེན་དུ་རྡོ་རྗེའི་ལུང་ཞིག་ཡིན་མིན་ཁུངས་སྐྱེལ་ར་སྤྲོད་ཞུ་རྒྱུ་དེའོ། །\nདེ་ཡང་ཕྱི་ལོའི་དུས་རབས་བཅུ་དྲུག་པའི་སྔོན་དུ་བྱུང་བའི་ཆོས་འབྱུང་དང་འབྲེལ་བའི་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་དེབ་ཐེར་གྲགས་ཅན་༼བཀའ་ཆེམས་ཀ་ཁོལ་མ་༽17དང༌། ༼མ་ཎི་བཀའ་འབུམ།༽18༼སྦ་བཞེད།༽19 ༼བཀའ་ཐང་སྡེ་ལྔ།༽20 ༼ལྡེའུ་ཇོ་སྲས་ཀྱི་ཆོས་འབྱུང༌།༽21 ༼ཉང་རལ་ཆོས་འབྱུང༌།༽22 ༼ལྡེའུའི་ཆོས་འབྱུང་རྒྱས་པ།༽23 ༼བུ་སྟོན་ཆོས་འབྱུང༌།༽24 ༼ཀློང་ཆེན་ཆོས་འབྱུང༌།༽25༼རྒྱལ་རབས་གསལ་བའི་མེ་ལོང༌།༽26 ༼ཚལ་པའི་དེབ་ཐེར་དམར་པོ།༽27༼རླངས་ཀྱི་པོ་ཏི་བསེ་རུ།༽28༼རྒྱ་བོད་ཡིག་ཚང་མཁས་པ་དགའ་བྱེད།༽29 ༼འགོས་ལོའི་དེབ་ཐེར་སྔོན་པོ།༽30 ༼ཆོས་འབྱུང་མཁས་པའི་དགའ་སྟོན།༽31༼དེབ་ཐེར་དམར་པོ་གསར་མ་༽32སོགས་གང་དུའང་༼འཇམ་དཔལ་རྩ་རྒྱུད་༽ནང་བོད་དུ་འགྲོ་བ་མི་ཐོག་མར་ཆགས་པའི་ལོ་དུས་ལུང་བསྟན་ཡོད་པའི་སྐོར་ཅི་ཡང་མ་གླེང་པས། བཤད་ཡམ་དེ་ནི་ཕྱིས་ཀྱི་གཏམ་ཁོ་ནར་ཟད་པ་ལས་འོས་མེད་དོ། །\nདེས་ན་ལུང་བསྟན་དེ་ཉིད་ཐོག་མར་ཀུན་མཁྱེན་འབྲུག་པ་པདྨ་དཀར་པོ་༡༥༢༧—༡༥༩༢33མཆོག་གིས་མཁྱེན་པ་སྔ་ཤོས་སུ་སྣང་སྟེ། དེ་ཡང་ཁོང་གིས་ཕྱི་ལོ་༡༥༨༡ལོར་34མཛད་པའི་༼ཆོས་འབྱུང་བསྟན་པའི་པདྨ་རྒྱས་པའི་ཉིན་འབྱེད་༽ལས། “འཇམ་དཔལ་རྩ་རྒྱུད་དུ། ‘ང་ནི་འདས་ནས་ལོ་བརྒྱ་ན། ཁ་བ་ཅན་དུ་མཚོ་བྲི་ནས། །སཱ་ལའི་ནགས་ནི་འབྱུང་བར་འགྱུར།’ །ཞེས་ལུང་བསྟན་”35པར་གསུངས་པ་ཙམ་དུ་མ་ཟད། ལུང་དེ་ལས་སྤྲོས་ཏེ་དགོངས་དོན་རྒྱས་པར་བཀྲོལ་བ་ནི། “སྟོན་པ་འདས་ནས་ལོ་བརྒྱ་ན་ཁ་བ་ཅན་སྔོན་མཚོར་ཡོད་པ་བསྐམས་པའི་འགོ་ཟུག་ཅིང༌། སཱ་ལའི་ནགས་ཚལ་ཆགས་པར་གསུངས་པ་དང༌། བོད་རྣམས་སྔོན་ཡུལ་འདི་ཐམས་ཅད་ལ་ཤུག་པའི་ནགས་ཡོད་ཅེས་གླེང་པ་མཐུན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཡུལ་ཆགས་ནས་མི་རིང་བ་ན་འཕགས་པ་སྤྱན་རས་གཟིགས་དང༌། ཇོ་མོ་སྒྲོལ་མའི་སྤྲུལ་པ་སྤྲེའུ་དང་བྲག་སྲིན་ལས་ཐོག་མར་སྤྲེལ་ཕྲུག་དེ་དག་རིམ་གྱིས་མིར་སོང་བ་ཡིན་ལ། དེ་དག་གི་གྲོང་ཆགས་པའི་སྔ་མ་ནི་ཀོང་ཡུལ་སྤྲེ་སྣ། མི་ཡུལ་གྱི་ལྡིང་དུ་གྲགས་པ་དེ་ཡིན་ནོ།”36 །ཞེས་གསུངས་པས། དེ་ནས་བཟུང་མཁས་བླུན་དུ་མས་བརྟག་ཞིབ་ཅི་ཡང་མེད་པར་དེའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ཏེ་ལུང་ཚིག་དེ་ཉིད་འདྲེན་ཅི་ཐུབ་བྱས་ནས་ད་བར་མི་ལོ་བཞི་བརྒྱ་ལྷག་ཕྱིན་ཟིན།\nའོན་ཀྱང་རྩིས་རིག་ལ་མཁས་པ་སྡེ་སྲིད་སངས་རྒྱས་རྒྱ་མཚོས་ཐུབ་པ་འདས་རྗེས་གཞི་ནས་བོད་ཀྱི་མཚོ་བྲི་བའི་ཞོར་ལ་མི་སོགས་བྱུང་བར་བྱས་ན། དུས་དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཐུང་བར་དོགས་པས་སམ། གང་ལྟར་ཐུབ་པ་འདས་ནས་བརྩི་བ་ཐུགས་སུ་མ་བབས་ནས། ཐུབ་པའི་དུས་ནས་བརྩི་བ་སོགས་སུ་བཅོས་བསྒྱུར་བྱས་ཡོད་སྟེ། ༼མཆོད་སྡོང་འཛམ་གླིང་རྒྱན་གཅིག་གི་དཀར་ཆག་༽ལས། “འཇམ་དཔལ་རྩ་རྒྱུད་ལས། ང༷་ཡི༷་དུ༷ས་ན༷ས་ལོ་བརྒྱ་ན། ཁ་བ་ཅན་དུ་མཚོ་བྲི་ནས། །སཱ་ལའི་ནགས་ནི་འབྱུང་བར་འགྱུར།”༣༧ །ཞེས་བྱུང་བར་གསུངས་པས་སོ། །\nའདིར་ཡང་ཡང་བསམ་དགོས་པ་ཞིག་སྟེ། ༼འཇམ་དཔལ་རྩ་རྒྱུད་༽ནང་བོད་ཀྱི་ཆོས་རྒྱལ་རྣམས་ལུང་བསྟན་པར་བཙན་གྱིས་འཚོལ་མཁན་འགོས་ལོ་ཙཱ་པ་གཞོན་ནུ་དཔལ་གྱིས་ཀྱང༌། “བོད་ཀྱི་ཡུལ་འདི་ཡང་རྒྱ་གར་དང་འདྲ་བར། ཡུལ་དང་མི་ལ་སོགས་པ་གནས་པའི་བསྐལ་པ་ནས་བྱུང་བར་བྱས་ན་ཡང་ལུང་དང་རིགས་པའི་གནོད་པ་མེད།”༣༨ ཅེས་ཐག་བཅད་དེ་གསུངས་པས་མ་ཚད། “སྟོན་པ་ཐུབ་པ་བྱོན་པའི་དུས་ལས་སྔ་བ་རྩོད་ལྡན་གྱི་ཐོག་མ་”༣༩ནས་བོད་དུ་མིའི་འགྲོ་བ་ཡོད་པར་ཡང་བཞེད་འདུག་པས། དེས་ན་བཞེད་ཚུལ་དེས་འདིར་དོགས་གཞི་ཆེན་པོ་ཞིག་སྐྱེ་རུ་འཇུག་པ་ནི། དངོས་བདེན་དུ་༼འཇམ་དཔལ་རྩ་རྒྱུད་༽ནང་དེ་འདྲའི་ལུང་ཞིག་ཡོད་དམ། ཡོད་ཚེ་འགོས་ལོས་མ་གཟིགས་པར་སྲིད་དམ། གཟིགས་ཀྱང་གཞན་ལ་མི་ངོམ་པ་ཞིག་མི་སྲིད་པས། དེ་བས་ཕལ་ཆེར་མེད་པ་མིན་ནམ་སྙམ་པའི་དོགས་སེམས་ཤིག་ངང་གིས་སྐྱེས་སྟབས། གོང་དུ་”མཁྱེན་དགོས་པའི་གནད་ཅིག་ཡིན་”ཞུ་བའང་དོན་འདི་ལ་ཐུག་པའོ། །\nའོད་ཀྱིས་བཀའ་ཕབ་པ་ལྟར། ལོ་ཙཱ་པ་དགེ་སློང་ཤཱཀྱ་བློ་གྲོས་བྱ་བས་རྒྱ་གར་གྱི་སྐད་ནས་བོད་ཡིག་ཏུ་བསྒྱུར་པའི་སངས་རྒྱས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པའི་ལུགས་ཀྱི་དཔེ་ཆ་ལེའུ་སོ་དྲུག་གི་བདག་ཉིད་ཅན་ཞིག་སྟེ། ནང་དོན་གཙོ་བོར་འཇམ་དཔལ་དབྱངས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་བརྗོད་པའོ། །\n༼འཇམ་དཔལ་རྩ་རྒྱུད་༽བོད་བསྒྱུར་མ་ལ་ཡོངས་སུ་གྲགས་པ་ནི། སྣར་ཐང་དཔར་མ་དང༌། སྡེ་དགེའི་དཔར་མ། ཞོལ་དཔར་མ་བཅས་ཡིན་པས། དེ་དག་གི་མགོ་མཇུག་གང་དུའང་འབྲུག་པ་ཀུན་མཁྱེན་གྱིས་དྲངས་པའི་ལུང་དེ་དང༌། སྡེ་སྲིད་ཀྱིས་ཁ་གསལ་དུ་བཏང་བའི་ལུང་གཉིས་ཀ་མི་རྙེད་པས་མེད་པ་ལས་འོས་མེད་དོ། །\nདེ་ལྟར་མིག་གཉིས་བགྲད་སྟེ་ཞིབ་ཚགས་ཀྱིས་བཙལ་ཡང་མ་རྙེད་སྟབས་ད་གཟོད་མེད་པར་མཁྱེན་བཞིན་པའི་མཁས་དབང་དག་ལས། ཆབ་སྲིད་པ་ལ་ལས་འབྲུག་པ་ཀུན་མཁྱེན་དང་སྡེ་སྲིད་སོགས་འཕུང་བར་དོགས་ནས་ཁོང་རྣམས་སྐྱོབ་ཕྱིར། གལ་ཏེ་ལུང་དེ་༼འཇམ་དཔལ་རྩ་རྒྱུད་༽བོད་བསྒྱུར་མའི་ནང་མེད་ཚེ། ཕལ་ཆེར་རྒྱ་ནག་གི་སྐད་དུ་བསྒྱུར་བའི་༼འཇམ་དཔལ་རྩ་རྒྱུད་༽དུ་ཡོད་ངེས་རེད་ཅེས་འོལ་ཚོད་ཙམ་སྒྲོག་གིན་འདུག་རུང༌། དེ་ནི་གཡོལ་ཐབས་ཀྱི་གཏམ་ཁོ་ན་ཡིན་པས། དེ་ཕྱོགས་སུ་གཡམ་རྒྱུགས་མ་བྱས་པར་དཀྱུས་ཀྱི་མ་ཕྱི་དངོས་ཏེ་ལེགས་སྦྱར་སྐད་དུ་ཡོད་པའི་༼འཇམ་དཔལ་རྩ་རྒྱུད་༽ལ་བརྟག་ཞིབ་བྱ་རྒྱུའི་གནད་ནི་གལ་འགངས་ཅན་དུ་བརྩིའོ། །\n༼འཛམ་དཔལ་རྩ་རྒྱུད་༽ཀྱི་མ་ཕྱི་དངོས་ལེགས་སྦྱར་གྱི་སྐད་དུ་ཡོད་པའི་རྒྱ་དཔེ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཞལ་བྱང་ན། ༼ཨཱརྱམྙ ཇུཤྲཱི་འམུལཀལྤཿ༽༤༢ཞེས་སུ་མཆིས་ཤིང༌། དེ་ཡི་ལེའུ་ང་གསུམ་པ་རྒྱལ་པོ་ལུང་བསྟན་པའི་ལེའུ་དང༌། ལེའུ་ང་བཞི་པ་ཉེས་དམིགས་ཀྱི་ནུས་པ་བསྟན་པའི་ལེའུ་གཉིས་བོད་བསྒྱུར་མའི་ནང་ལེའུའི་བཅད་མཚམས་གང་ཡང་མེད་པར་གཅིག་ཏུ་སྦྲེལ་ཏེ་ལེའུ་མཐའ་མ་སོ་དྲུག་པར་བཞུགས་ཕྱིར། རྒྱ་དཔེ་འདི་ཉིད་བོད་བསྒྱུར་མ་དང་བསྡུར་ཚེ་རྒྱས་བསྡུས་དང་ལེའུའི་གྲངས་ཀྱང་མང་བར་གནས་ཡོད།\nད་ལམ་མ་ཕྱི་འདི་ཉིད་ལ་རྟོག་ཞིབ་བྱས་པ་བརྒྱུད་ལེགས་སྦྱར་གྱི་སྐད་རང་ནའང་ལོ་བརྒྱ་འདས་པ་དང་མཚོ་བྲི་བ་སོགས་གླེང་པའི་ལུང་ཚིག་ཅིག་ཡེ་ནས་མི་གསལ་བས། བོད་ཡུལ་དུ་འགྲོ་བ་མི་ཆགས་རབས་ཀྱི་ལོ་དུས་སྟོན་པའི་ལུང་ཞིག་༼འཇམ་དཔལ་རྩ་རྒྱུད་༽ཀྱི་རྒྱ་དཔེ་དངོས་ནའང་མེད་པར་ཤེས་སོ། །\nཡིན་ནའང་ལུང་དེ་དང་ཕྱོགས་མཚུངས་ཙམ་ཏེ། ནང་དོན་དུ་’མྱ་ངན་འདའ་བ་’དང༌། ‘ཁ་བ་ཅན།’ ‘སཱ་ལའི་ནགས་’ཞེས་གསལ་བའི་ཚིགས་བཅད་ཅིག་ལེགས་སྦྱར་སྐད་དུ་ཡོད་པ་ནི། ༼ཨཱརྱམྙཇུཤྲཱི་འམུལཀལྤཿ༽ལས། “ཨརྷནྟཿཤྲཱབཀཱ་མཧྱཾ་ནིརྦཱཎཾ་མེ་ཡདཱ་བྷུབི། །ཨབྷཱུཏ྄་སཱལབནེ་མདཧྱེ། །ཧིམབྟྐུཀྵིསཾབྷབེ།”༤༣ །ཞེས་བྱུང་བ་འདིའོ།།\nའོན་ཀྱང་འདི་ནི་སྡེ་དགེའི་བཀའ་འགྱུར་གྱི་༼འཇམ་དཔལ་རྩ་རྒྱུད་༽ལས། “དགྲ་བཅོམ་ཉན་ཐོས་དག་ཀྱང་ཉོན། །ང་ནི་ས་སྟེང་མྱ་ངན་འདའ། ཁ་བ་ཅན་གྱི་ནང་དག་ཏུ། །སཱ་ལའི་ནགས་ནི་ཡང་དག་འབྱུང༌།”༤༤ །ཞེས་གསུངས་པའི་དོན་དུ་གནས་པ་ཙམ་ལས། ལོ་བརྒྱ་འདས་པ་དང་མཚོ་བྲི་བ་སོགས་ཀྱི་སྐོར་ཅི་ཡང་མི་སྣང་ཞིང༌། དེ་དག་གི་འགྲོས་དང་ཡང་ཡེ་ནས་མི་ཉེའོ། །\nདེས་ན་འདིར་གནད་དོན་ཞིག་ངོ་འཕྲོད་པ་ནི། ཕལ་ཆེར་ཚིགས་བཅད་འདི་ལ་བརྟེན་ནས་འབྲུག་པ་ཀུན་མཁྱེན་གྱིས་ལོ་བརྒྱ་འདས་པ་དང་མཚོ་བྲི་བ་སོགས་སུ་བཅོས་པར་སྣང་ལ། བཤད་ཡམ་དེའི་སྟེང་དུ་སྡེ་སྲིད་ཀྱིས་ང་ཡི་དུས་ནས་སོགས་སུའང་བསྒྱུར་བར་ངེས་སོ། །\nའོ་ན་རྒྱ་དཔེར་གསལ་བའི་ལུང་ཚིག་དེས་ཅི་ཞིག་སྟོན་ཞེ་ན། དེས་ཐུབ་པ་རང་ཉིད་གང་དུ་མྱ་ངན་འདའ་བར་བྱ་བའི་ཡུལ་དེ་ཉིད་ལུང་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། ཚིགས་བཅད་དེའི་མཚམས་སུ། ༼ཨཱརྱམྙཇུཤྲཱི་འམུལཀལྤཿ༽ལས། “ནདཡཱཾ་ཧིརཎཡབཏཡཱཡཱཾ་མལླཱནཱམུཔབརྟནེ། །ཡམཀཤཱལཀབནེ་མདཧྱེ་ནིརྦཱཎཾ་མེ་བྷབིཥཡཏི།”༤༥ །ཞེས་གསལ་བ་ཡང་བོད་བསྒྱུར་མ་ལས། “གསེར་དང་ལྡན་པའི་ཆུ་བོ་དང༌། །གྱད་རྣམས་ཀྱི་ནི་ཉེ་འཁོར་དུ། །སཱ་ལ་ཟུང་གི་ནགས་ནང་དུ། །ང་ནི་མྱ་ངན་འདའ་བར་འགྱུར།”༤༦ །ཞེས་ཀྱང་བྱུང་བས་སོ། །\nལུང་ཚིག་དེ་ལྟར་ན་ཁ་བ་ཅན་གྱི་རྒྱུད། ཆུ་བོ་གསེར་ལྡན་འབབ་ས། གྱད་ཀྱི་ཡུལ་དང་ཉེ་བ། ཤིང་སཱ་ལའི་ནགས་ཀྱིས་ཁེངས་པ་བཅས་ནི། རྩྭ་མཆོག་གྲོང་བྱ་བའི་ཡུལ་དེར་འཁེལ་སྟབས། ཚིགས་བཅད་དེས་ཀྱང་ཡུལ་དེ་ཉིད་ལུང་བསྟན་པས་མ་ཚད། ཐུབ་པའང་དངོས་སུ་ཡུལ་དེ་རང་དུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སོགས་སྔ་ཕྱི་ཀུན་མཐུན་པས་ཀྱང་ཤེས་སོ། །\nའོ་ན་ལུང་ཚིག་དེར་ཁ་བ་ཅན་ཞེས་བྱུང་བས་སོ་ཞེ་ན། ཁ་བ་ཅན་འདི་བོད་ཡུལ་ཁོ་ནར་བྱེད་པ་ནི་བོད་རང་གི་གཏམ་ཡིན་མོད་ཀྱི་འཕགས་ཡུལ་གྱི་གཏམ་ནི་མིན་ཏེ། རྒྱ་གར་པས་ཁ་བ་ཅན་དང་གངས་ཅན་རི་བྱ་བའི་འཇུག་གཞི་གཙོ་ཆེ་བ་དེ་ཧི་མ་ལ་ཡའི་རི་རྒྱུད་དག་ལ་འབོད་པས།༤༧ དེ་དུས་ཀྱི་བོད་ནི་ཧི་མ་ལ་ཡའི་ཕར་རྒྱབ་ཀྱི་ཡར་ཀླུང་སོག་ཁ་ཁོ་ནར་གོ་བས་སོ། །\nགཉིས་སུ་རྒྱ་གར་ནང་པའི་གསུང་རབ་ཀྱང་ཁུངས་སུ་དྲངས་ན། ༼འདུལ་བའི་མདོ་༽ཡི་ནང་”གང་ན་སྣོད་ཆུ་འཁྱག་པ་”༤༨ཞེས། ཡུལ་གང་དུ་སྣོད་ཀྱི་ཆུ་རྣམས་འཁྱག་པའམ་དར་དུ་འགྱུར་སའི་གནས་དེ་ནི་ཁ་བ་ཅན་དུ་ངོས་འཛིན་བྱས་པའང་ཡོད་ཅིང༌། ཁྱད་པར་དུ་བལ་ཡུལ་ནི་ཁ་བ་ཅན་གྱི་གནས་ཡིན་པར་འདུལ་བའི་ལུང་དེ་ཉིད་རང་དུ་དངོས་སུ་གསལ་ཡོད།\nདེས་ན་༼འཇམ་དཔལ་རྩ་རྒྱུད་༽ཀྱི་རྒྱ་དཔེ་རང་ན་གངས་ཅན་རི་ཡི་རྒྱལ་པོ་རྣམས་ལུང་སྟོན་པའི་སྐབས། “ནེཔཱལམནྜལེ་ཁྱཱཏེ།”༤༩ །ཞེས། “བལ་ཡུལ་ཅེས་ནི་བྱ་བ་ཡི།”༥༠ །བྱུང་བ་དང༌། “ནེཔཱལཱདྷིཔཏིསྟདཱ།”༥༡ །ཞེས། “དེ་ཚེ་བལ་ཡུལ་བདག་པོ་ནི།” །ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་བལ་ཡུལ་གྱི་མིང་”ནེ་པཱལ་”ཞེས་པ་སྔ་ཕྱི་གཉིས་དངོས་སུ་གསལ་བཞིན་དུ་འགོས་ལོ་ཙཱ་པས་རྒྱལ་པོ་དེ་རྣམས་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཡིན་པར་འདོད་པ་དེ་རྣམས་མཐའ་གཅིག་ཏུ་མི་འཐད་སྟེ། ༼ཨཱརྱམྙཇུཤྲཱི་འམུལཀལྤཿ༽རང་ན། “ནེཔཱལམྜལེ་ཁྱཱཏེ། །ཧིམཱདྲེཿཀུཀྵིམཤྲཱི་ཏེ།”༥༢ །ཞེས་གསལ་བ་ཡང༌། “བལ་ཡུལ་ཅེས་ནི་བྱ་བ་ཡི། །གངས་ཅན་རི་ཡི་ནང་གནས་པར།”༥༣ །ཞེས་ཚིག་དོན་གཉིས་ཀའི་ཆ་ནས་བལ་ཡུལ་ནི་གངས་ཅན་རི་ཡི་ནང་དུ་ཡོད་པ་དང༌། སྐབས་འདིའི་གངས་ཅན་རི་ནི་བལ་ཡུལ་ལ་འཇུག་པར་ཤིན་ཏུ་གསལ་བར་གསུངས་པས་སོ། །\nད་དུང་རྒྱས་བཤད་མི་དགོས་པའི་གནད་ཅིག་སྟེ། རྒྱལ་པོ་དེ་རྣམས་ཀྱི་མིང་རྣམས་རིམ་པར་བསྒྲིགས་པའི་མཇུག་སྡུད་དུ། ༼ཨཱརྱམྙཇུཤྲཱི་འམུལཀལྤཿ༽ལས། “ཤསྟྲསཾཔཱཏབིདྷྭསྟཱ། །ནེཔཱལཱདྷིཔཏིསྟདཱ།”༥༤ །ཞེས། “དེ་ཚེ་བལ་ཡུལ་བདག་པོ་ནི། །མཚོན་གྱིས་འཐབ་པས་རྣམ་པར་འཇིག” །ཅེས་གངས་ཅན་རི་ཡི་རྒྱལ་པོ་དེ་རྣམས་བལ་ཡུལ་གྱི་བདག་པོ་ཡིན་ཞིང༌། དེ་དག་གི་རྒྱལ་རྒྱུད་མཐའ་མའང་མཚོན་གྱིས་འཇིག་པར་འགྱུར་བར་དངོས་སུ་གསུངས་པ་ལྟར་ལོ་ཙཱ་པ་ཤཱཀྱ་བློ་གྲོས་ཀྱིས་ཀྱང་དོན་ཡང་དག་ཏུ་བསྒྱུར་ཡོད། འོན་ཀྱང༌། འགོས་ལོ་ཙཱ་པས་རྒྱལ་པོ་དེ་རྣམས་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཡིན་པར་གསུངས་པའི་མོད་ལ་དཀྱུས་ལས་བྱུང་བའི་མཇུག་སྡུད་ཀྱི་ལུང་འདི་ཉིད་རྩ་ནས་མི་འདྲེན་པར་བསམ་བཞིན་དུ་དོར་ཡོད་པ་ལ་བལྟས་ན། མཇུག་སྡུད་ཀྱི་ལུང་ཚིག་དེ་ནི་གོང་ཞུས་ཀུན་གྱི་ཕག་ན་འགྲེང་བའི་གནས་ལུགས་ངོ་སྤྲོད་བྱེད་པའི་རྡོ་རིང་ཞིག་ཡིན་པར་ཁོ་བོས་མགྲིན་པ་གཟེངས་སུ་བཏེགས་ནས་བརྗོད་པར་སྤོབས།\nཡང་མཁས་པ་རེ་འགས། “ང་ནི་ས་སྟེང་མྱ་ངན་འདའ།” །ཞེས་བྱ་བ་དེས་ཐུབ་པ་གང་དུ་མྱ་ངན་འདའ་བའི་ཡུལ་ཉིད་ལུང་སྟོན་པར་མཁྱེན་ཏེ། དེའི་ནང་གི་ཁ་བ་ཅན་བྱ་བ་དེ་བོད་ལ་བྱས་ནས་ཐུབ་པའང་བོད་ཡུལ་དིང་རིར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་བྱས་པའང་འདུག་པས། དེ་ནི་དམ་པ་སངས་རྒྱས་དིང་རིང་མྱ་ངན་ལས་འདས་༥༥པར་གྲགས་པ་དེ་དང་འཁྲུལ་བའོ། །\nདེས་ན་རྒྱ་དཔེ་རྣམས་སུ་ལེགས་སྦྱར་སྐད་དུ་ཡོད་པའི་”ཧིའམསཐཱནེ་”ཞེས་’ཁ་བའི་གནས་’དང༌། “ཧིམཱདྲེཿ”ཞེས་’གངས་ཅན་རི།’ “ཧིམབཏ྄་”ཞེས་’ཁ་བ་ཅན་’བྱ་བ་མཐའ་དག་བོད་ཀྱི་མཁས་པ་དག་གིས་རང་ཡུལ་བོད་ལ་བྱས་པ་རྣམས་ནི་མ་བརྟག་པའི་གཏམ་མམ། ཡང་ན་འགོས་ལོ་ཙཱ་པ་དང༌། གཙུག་ལག་འཕྲེང་བ་༥༦ལྟ་བུས་བསམ་གཟས་ནས་ལུང་དོན་ལོག་པར་དྲངས་པའང་ཡིན་སྲིད་པར་སྙམ་མོ། །\nགལ་ཏེ་༼འཇམ་དཔལ་རྩ་རྒྱུད་༽དུ་གསལ་བའི་ཁ་བ་ཅན་དེ་བོད་ཡུལ་ཡིན་པའི་དབང་དུ་བཏང་ཡང༌། ཤིང་”སཱ་ལ་”སྟེ་’སྤོས་དཀར་’གྱི་ལྗོན་ཤིང་ངམ་དེའི་ནགས་ཚལ་ཞིག་བོད་ཡུལ་དུ་མེད་པས་གནས་ལུགས་དང་ཤིན་ཏུ་འགྱངས། དེས་ན་ཀུན་མཁྱེན་འབྲུག་པས་སྤོས་དཀར་འདི་བོད་དུ་མེད་པར་མཁྱེན་ནས། “སཱ་ལ་”ཞེས་པའི་ལུང་དོན་དེ་’ཤུག་པ་’༥༧ལ་མི་འགྲེལ་ཐབས་མེད་དུ་གྱུར།\nགང་ལྟར་ཅི་ཞིག་བྱས་ཀྱང༌། ཤིང་”སཱ་ལ་”ནི་སྤོས་དཀར་༥༩རང་ཡིན་པས། ཤུག་པ་དང་ཐང་ཤིང་ལས་ལོགས་སུ་ཡོད་པའི་ལྗོན་ཤིང་བོད་ན་མེད་པ་ཞིག་ལགས་ན། དེས་ཀྱང་ལུང་ཚིག་འདི་ཉིད་བོད་ཡུལ་དང་འབྲེལ་བ་མེད་པར་བྱེད་དོ། །\nཡང་ལུང་ཚིག་དེ་འདྲ་རྒྱ་དཔེར་ཡོད་མེད་དང༌། ཁ་བ་ཅན་ཞེས་བོད་ཡུལ་ལ་འཇུག་མིན། ཤིང་སཱ་ལའི་ནགས་ཀྱང་བོད་དུ་སྐྱེས་མིན་སོགས་ལ་སྣང་འཇོག་ཅི་ཡང་མ་བྱས་ཀྱང༌། འདིར་སྐྱོན་གནད་གཞན་ཞིག་ཀྱང་ལྷག་སྟེ། དེ་ནི་ཐུབ་པ་འདས་ནས་སྲོང་བཙན་མ་འཁྲུངས་བར་གྱི་ལོ་དུས་ཐུང་བའི་སྐྱོན་ནོ། །\nདེ་ཡང་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་འདས་ནས་ལོ་བརྒྱ་དང༌། དེ་ནས་བོད་མི་རྣམས་སྤྲེལ་སྲིན་ལས་མི་ཡང་དག་ཏུ་འགྱུར་བར་དུས་ཚོད་ཅུང་ཟད་བཏང་མཚམས་མངའ་མཛད་དང་རྒྱལ་ཕྲན་སོགས་ཅི་ཡང་མ་བྱུང་བའི་ཚུལ་གྱིས་ཐད་ཀར་གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོ་བྱུང་བར་བྱས་རུང༌། དེ་ནས་ཀྱང་སྲོང་བཙན་བར་དུ་དུས་ཚོད་ཤིན་ཏུ་ཐུང་བར་འགྲོ་བས། འདིར་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་འདས་ནས་ལོ་བརྒྱ་ཟིན་མ་ཐག་པའི་སྐད་ཅིག་གཅིག་ཀྱང་མ་བོར་བར་ཐད་ཀར་ཐོག་མ་ཉིད་ནས་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ལས་སྔ་བ་གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོ་དེ་ཉིད་བྱུང་བར་བཙན་ཚུགས་ཀྱིས་འབད་པ་སྟེ། ཐུབ་པ་འདས་ནས་མི་ལོ་བརྒྱ་ཕྱིན་པའི་རྗེས་ཏེ་ཕྱི་ལོའི་སྔོན་གྱི་མི་ལོ་༤༤༤ནས་བརྩིས་ཏེ། དུས་རབས་བདུན་པ་ཕྱི་ལོ་༦༡༧མེ་གླང་༦༠ལོར་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོ་འཁྲུངས་པའི་བར་གྱི་མི་ལོ་ཆིག་སྟོང་དྲུག་ཅུ་རེ་གཅིག་དེ་ཉིད། སྲོང་བཙན་བར་གྱི་རྒྱལ་པོ་སུམ་ཅུ་སོ་གཉིས་པོ་༦༡རེ་རེ་ལ་སྙོམས་བགོས་བྱས་ཀྱང༌། མི་རེར་ཆ་སྙོམས་མི་ལོ་སུམ་ཅུ་སོ་གསུམ་ལྷག་མི་བབས་པས། ད་དུང་ཡང་ཤིན་ཏུ་ཐུང་སྐྱོན་ཆེ་ལ། དེ་བས་ཐོ་ཐོ་རི་གཉན་བཙན་གྱིས་གཉན་པོ་གསང་བ་མཆོད་ནས་དགུང་ལོ་བརྒྱ་དང་བརྒྱད་བར་བཞུགས་པར་གྲགས་པ་སོགས་ཇི་སྙེད་ཅིག་ཡོད་པ་རྣམས་འཇོག་ས་མེད་པའི་རྫུན་དུ་འགྲོ་ཉེན་ཆེའོ། །དེས་ན་བོན་ལུགས་དང་མི་མཐུན་པར་ཆོས་འབྱུང་ཕལ་མོ་ཆེར་རྒྱལ་པོ་མང་པོ་ཞིག་མེད་པར་བྱས་འདུག་པ་ཡང་གནད་དོན་འདི་ཉིད་ལ་ཐུག་པ་མིན་ནམ་སྙམ་པའང་འབྱུང་ངོ། །\nམདོར་ན་ལུང་ཚིག་དེ་ཉིད་༼འཇམ་དཔལ་རྩ་རྒྱུད་༽ཀྱི་མ་ཕྱི་དངོས་རྒྱ་དཔེར་མེད་པ་དང་གཅིག རྒྱ་དཔེར་གང་ཡོད་པ་རྣམས་བོད་བསྒྱུར་ཐད་ནོར་བ་དང་གཉིས། དེ་ལ་འགོས་ལོ་སོགས་ཀྱིས་དགོས་མཁོར་དམིགས་ནས་འདོར་ལེན་ཅི་རིགས་ཀྱིས་ལུང་དོན་ལོག་པར་དྲངས་པ་དང་གསུམ། དྲངས་པ་ལྟར་དུ་འདོད་ཀྱང་ལུང་དོན་གོང་འོག་བསྡུར་ཚེ་གནོད་སྐྱོན་འབབ་པ་དང་བཞི། ད་དུང་ཁ་བ་ཅན་གྱི་འཇུག་གཞིའི་སྟེང་ནས་ཀྱང་ལུང་དེས་བོད་ཡུལ་མི་སྟོན་པ་དང་ལྔ། བོད་ཡུལ་སྟོན་པའི་དབང་དུ་བྱས་ཀྱང་ཤིང་སཱ་ལའི་ནགས་འདི་བོད་ཡུལ་དུ་མེད་པས་གནོད་པ་དང་དྲུག དེ་དག་ཀུན་འཐད་པའི་དབང་དུ་བཏང་ཡང་མཐའ་མ་ལོ་དུས་ཀྱིས་མི་འདེང་བའི་སྐྱོན་འབབ་པ་བཅས་ཀྱི་སྒོ་ནས་འགལ་འདུ་དུ་མ་ཞིག་ལྷང་ལ་བུད་ཅིང༌། ད་དུང་ཇི་སྙེད་ཅིག་ཀྱང་འབུད་ངེས་སུ་སྣང་བས། ལུང་དེ་ནི་རྡོ་རྗེའི་ལུང་ཞིག་མིན་པ་གསལ་པོར་རྟོགས་པས་མ་ཚད། འབྲུག་པ་ཀུན་མཁྱེན་པད་མ་དཀར་པོ་མཆོག་གིས་ཁྱི་ཤ་བྲིན་ཆེད་ལུག་ཤ་ཡིན་ཞེས་རྔ་མ་སྟོན་པ་དེ་ཡང་ལུག་རྔ་མིན་པར་ཕག་རྔ་ཡིན་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་རིམ་བཞིན་བསྒྲིགས་ཏེ་ར་སྤྲོད་རྒྱས་པར་ཞུས་པའི་ཁུལ་གྱིས་བོད་མིའི་བྱུང་རབས་ལོ་ངོ་ཁྲི་ཕྲག་དུ་མས་སྔ་བར་བཞེད་པའི་འདོད་ཚུལ་དེ་དང༌། བོད་ཡུལ་གྱི་ས་འོག་ནས་ཐོན་པའི་མི་རུས་དང་རྫ་ཆས་ལོ་ངོ་ཁྲི་ཕྲག་ཅན་གཉིས་ལའང་འཛུམ་དམུལ་བར་རུང་བའི་རྒྱལ་ཁ་མི་ཆུང་བ་ཞིག་ཕུལ་ཡོད་སྙམ་པའི་སྤོབས་སེམས་ཀྱང་སྐྱེས་སོ། །\nདེས་ན་འདིར་དེ་ཙམ་དུ་མ་ཟད་བོད་མིའི་བྱུང་རབས་ལོ་ངོ་སུམ་སྟོང་ཙམ་ལས་མི་སྔ་བའི་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་བཀོད་པའི་ལུང་ཚིག་དེ་ཉིད་ཡང་དག་མིན་པར་བསྒྲུབས་པ་འདིས། བོད་མིའི་བྱུང་རབས་ནི་ལོ་ངོ་ཁྲི་ཕྲག་དུ་མས་སྔ་བར་གྱུར་པ་དང༌། སྟོན་པ་གཤེན་རབ་མི་བོ་མཆོག་ཉིད་འཁྲུངས་སྔ་ཞིང་དེའི་བསྟན་པའང་བྱུང་སྔ་བར་ཁུངས་བསྐྱེལ་བའི་སྡོང་འདེགས་སུའང་སྲི་ཞུ་མི་དམན་ཙམ་དུ་གྱུར་ངེས་སུ་ཡིད་ཆེས་སེམས་གཏིང་ནས་བཙའ་བཞིན་པ་ལགས་སོ།། །།\n༡ དཔྱད་གཏམ་འདི་ནི། རྡ་ས་བོད་ཀྱི་དཔེ་མཛོད་ཁང་གིས་༢༠༠༦ལོའི་ཟླ་བ་༡༡པའི་ཚེས་༣༠དང་ཟླ་བ་༡༢པའི་ཚེས་༡གཉིས་ཀྱི་ཉིན། “བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་བགྲོ་གླེང་ཚོགས་འདུ།” ཞེས་པ་ཞིག་གོ་སྒྲིག་གནང་བ་དེར་བཅར་སྐབས། བརྗོད་བྱ་འདིའི་སྐོར་ལ་གླེང་སློང་བྱུང་སྟབས་འདི་ཉིད་ཐོག་མར་འབྲི་མགོ་བཙུགས། དེས་ན་འདིར་ཝ་ཎ་བོད་ཀྱི་དཔེ་མཛོད་འགན་འཛིན་བྱམས་པ་བསམ་གཏན་དང༌། ནོར་གླིང་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་ཉམས་ཞིབ་འགན་འཛིན་རྡོ་རྗེ་དབང་ཕྱུག་གཉིས་ཀྱི་རྩོམ་ཤོག་ལས་ཀྱང་ལེགས་ཆ་བཏུས་པ་ཅུང་ཟད་ཡོད་ཅིང༌། གཞན་ཡང་ཨ་མྱེས་རྨ་ཆེན་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་ཞིབ་འཇུག་ཁང་གི་འགན་འཛིན་ལོ་རྒྱུས་མཁས་དབང་འབྲོང་ཚ་བཀྲ་ཤིས་ཚེ་རིང་ལགས་དང༌། རྡ་ས་བོད་ཀྱི་དཔེ་མཛོད་ཁང་གི་ན་ག་སངས་རྒྱས་བསྟན་དར་སོགས་ཀྱི་ཞལ་ཏའང་བཏུས་ལ། ཆབ་མདོ་ཤེས་རབ་ཀྱིས་བྲིས་པའི་༼ཆབ་མདོའི་ཡིག་ཚང་རིན་ཆེན་སྤུངས་པ་༽ལས་བཏུས་པའང་ཅུང་ཙམ་ཡོད།\n༢ ༼དེབ་ཐེར་སྔོན་པོ།༽ འགོས་ལོ་ཙཱ་པ་གཞོན་ནུ་དཔལ། ཝཱ་ཎ་བཛ྄་བིདཡ་དཔེ་མཛོད་ཁང་གི་དེབ་གཟུགས། སྟོད་ཆ། ཤོག་ངོས་༼༦༠༽ལས། “བོད་ཀྱི་ཡུལ་འདི་ཡང་རྒྱ་གར་དང་འདྲ་བ། ཡུལ་དང་མི་ལ་སོགས་པ་གནས་པའི་བསྐལ་པ་ནས་བྱུང་བར་བྱས་ན་ཡང་ལུང་དང་རིགས་པའི་གནོད་པ་མེད།” ཅེས་གསུངས་པས་ཤེས་སོ། །\n༣ ༼བོད་ལྗོངས་ཞིབ་འཇུག༽ ༡༩༨༦ ལོའི་འདོན་ཐེངས་གཉིས་པ། རེབ་གོང་རྡོ་རྗེ་མཁར་གྱི་རྩོམ་བྲིས། ༼བྱང་གི་འབྱུང་ཁུངས་ལ་དཔྱད་པའི་ཐོག་མའི་བསམ་ཚུལ།༽ ཤོག་ངོས་༼༨༠༽ལས། “སྤྱི་ལོ་༡༩༥༦ལོ་དང༌། ༡༩༦༦ལོ། ༡༩༧༦ལོ། ༡༩༧༨ལོ་ལ་སོགས་པའི་ནང་དུ་བོད་ཀྱི་ནག་ཆུ་དང༌། མཚོ་སྔོན་གྱི་འབྲི་ཆུའི་ཆུ་འགོའི་ཐོ་ཐོ་ཧུ་གཙང་པོའི་རྒྱུད་དང༌། ཧུ་ཧུ་ཞི་ལི། སྒོར་མོ་སོགས་དང༌། གཉན་ནང་རྫོང་གི་གཡའ་ལི། ལུག་རར། ཤན་རྩྭ། མཚོ་གཉིས། རུ་ཐོག སྤུ་ཧྲེང༌། སྐྱིད་གྲོང༌། ཁ་རུབ། དིང་རི། ཉིང་ཁྲི་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་དུ་རྡོ་ཆས་རྙིང་པ་དང༌། རྡོ་ཆས་གསར་པ། རྡོ་ཆས་ཞིབ་མོ། རྫ་ཆས། སྲོག་ཆགས་སྒལ་ཚིགས་ཅན་གྱི་རུས་པ། མིའི་རིགས་ཀྱི་རུས་པ། རྫ་དུམ། མེས་ཚིག་པའི་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་རུས་པ། ཉ་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་རྙི་ལ་མཁོ་བའི་གཏིང་རྡོ། འདབ་ཆགས་དང་རི་དྭགས་ཀྱི་རུས་པ། ཁང་པའི་རྩིག་རྨང་གི་ཤུལ་ལྔ་སོགས་རིག་རྫས་སམ་གནའ་རྫས་བགྲང་བྱའི་ཡུལ་ལས་འདས་པ་ཞིག་གསར་དུ་བརྙེད་པའི་ཐོག་ནས་བོད་འདི་ནི། ལོ་ཁྲི་ཕྲག་གཉིས་སམ་ཁྲི་ཕྲག་གསུམ་གྱི་གོང་རོལ་དུ་བྱུང་བའི་གནའ་བོའི་མི་རིགས་ཤིག་ཡིན་པར་ཁ་ཚོན་བཅད་ཡོད།” ཅེས་གསུངས་སོ། །ནམ་མཁའི་ནོར་བུས་བརྩམས་པའི་༼ཞང་བོད་གནའ་རབས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ནོར་བུའི་མེ་ལོང༌།༽ སི་ཁྲོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གི་དེབ་གཟུགས། ཤོག་ངོས་༼༡༣༥༽ལས་བཏུས།\n༤ ༼གངས་ལྗོངས་བོད་ཆོས་སྲིད་གཉིས་ལྡན་གྱི་ྋརྒྱལ་ཁབ་ཆེན་པོའི་སྲིད་དོན་གྱི་རྒྱལ་རབས་གསལ་བར་སྟོན་པ་ཟླ་བ་འབུམ་ཕྲག་འཆར་བའི་རྫིང་བུའམ་བློ་གསར་བུང་བ་དགའ་བའི་རོལ་མཚོ།༽ བོད་ཀྱི་སྲིད་དོན་རྒྱལ་རབས། ཞྭ་སྒབ་པ་དབང་ཕྱུག་བདེ་ལྡན། ཀ་བློན་སྦུག་ཞྭ་སྒབ་ཤག་གིས་དཔར་དུ་བསྐྲུན་པའི་དེབ་གཟུགས། གླེགས་བམ་དང་པོ། ཤོག་ངོས་༼༢༡༽ལས། “བར་ལམ་བོད་གཞུང་གི་གློག་ཁང་ཆུ་འདྲེན་ལས་བྱེད་འཇར་མན་(German)མི་རིགས་ཨབ་ཤེ་ན་ཐར་(Aufschnaiter)ལྷ་སའི་ཤར་ཕྱོགས་ཞང་འདབས་ཀྱི་བྲག་འོག་ཅིག་ནས་སྔར་སྔ་མོའི་དུར་ཁང་ཆུང་ངུ་ཞིག་བརྙེད་པའི་ནང་ནས་མིའི་རུས་པ་དང༌། དངོས་པོ་ཁ་ཤས་ཐོན་པ་དེ་དག་སུད་ཛ་ལན་ཌའི་(Switzerland)མི་རུས་བརྟག་དཔྱད་ཁང་ནང་ཞིབ་འཇུག་སྐབས་ལོ་སུམ་སྟོང་སྔོན་གྱི་མིའི་རུས་པ་ཡིན་ཚུལ་བཤད་བྱུང་ཞེས་ཨབ་ཤེ་ན་ཐར་(Aufschnaiter)ངོ་མ་རང་ནས་ང་རང་ལ་གསུངས་བྱུང༌།” ཞེས་གསུངས་ཤིང༌། དེ་དང་ཕྱོགས་མཚུངས་སུ་༼སྣར་སྐྱིད་ངག་དབང་དོན་འགྲུབ་ཀྱི་རྩོམ་ཤོག་༽ནང་ྋགོང་ས་མཆོག་གི་བཀའ་སློབ་བཀོད་པ་འདི་ལྟར། “དེའི་རིང་དེར་བོད་གཞུང་ནས་ཨཕ་ཤ་ནའེ་ཌར་(Aufschnaiter)ལ་ལྷ་སའི་ཤར་རྒྱུད་རྫ་རི་ཇོ་མོ་སིལ་སིལ་གྱི་རི་འདབས་སུ་གློག་ཁང་ཞིག་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་དུ་བཅུག་པ་རེད། དེ་དུས་ལྷ་སའི་སྐྱིད་ཆུ་ནས་གློག་ཁང་དེར་ཆུ་འདྲེན་ཡུར་བུ་དྲུས་པའི་འོག་ནས་རྡོ་གཡམ་གྱི་སྒྲོམ་བུ་ཞིག་ཐོན་འདུག སྒྲོམ་བུ་དེའི་ནང་མིའི་ཕུང་པོ་ཆ་ཚང་གི་རུས་པ་དང༌། ཁབ་དང་སྒོ་ལྕགས། སྔོ་ནེ་ཡང་ཡོད་པ་ཞིག་བརྙེད་འདུག དེ་དག་ནས་ཆ་ཤས་ཤིག་ཕྱི་རྒྱལ་དུ་བཏང་ནས་བརྟག་དཔྱད་བྱས་པར། མིའི་རུས་པ་དང༌། དངོས་པོ་དེ་ཚོ་མི་ལོ་སུམ་སྟོང་སྔོན་ནས་བྱུང་ཟིན་པ་ཚན་རིག་གི་ཐོག་ནས་ར་འཕྲོད་བྱུང་འདུག” ཅེས་པ་འཁོད་པ་མ་ཟད། “བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་བགྲེ་གླེང་ཚོགས་འདུ་”ཡི་དབུ་འབྱེད་སྐབས་ྋགོང་ས་མཆོག་གིས་ཀྱང་འདི་བཞིན་དངོས་སུ་གསུངས་སོང༌།\n༥ “མེ་སྤྲུལ། སྤྱི་ལོའི་གོང༌། ༥༤༤ གནས་བརྟན་སྡེ་པའི་ལུགས་ཀྱི་སངས་རྒྱས་འདས་ལོའི་དང་པོ་ཡིན།” ཞེས། ༼བོད་རིག་པའི་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་ཤེས་བྱ་རབ་གསལ།༽ དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ། ཀྲུང་གོའི་བོད་རིག་པ་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གི་དེབ་གཟུགས། ཤོག་ངོས་༼༢༢༡༤༽ལས་གསལ།\n༦ ༼རྒྱལ་ཁམས་རིག་པས་བསྐོར་བའི་གཏམ་རྒྱུད་གསེར་གྱི་ཐང་མ།༽ དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱི་གསུང་རྩོམ། དེབ་གཉིས་པ། བོད་ལྗོངས་བོད་ཡིག་དཔེ་རྙིང་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གི་དེབ་གཟུགས། ཤོག་ངོས་༼༣༥༽ལས། “ད་ལྟ་རབ་བྱུང་བཅུ་དྲུག་པའི་ཤིང་སྤྲེལ་འདི་བར་སྟོན་པ་འདས་ནས་ལོ་ཉིས་སྟོང་གྱ་དྲུག་སོང༌། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ལོ་དེ་རྒྱ་རྩིས་ཀྱི་མེ་སྦྲུལ་ཡིན།” །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །\n༧ ༼བོད་ཆེན་པོའི་སྲིད་ལུགས་དང་འབྲེལ་བའི་རྒྱལ་རབས་དེབ་ཐེར་དཀར་པོ།༽ དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱི་གསུང་རྩོམ། དེབ་གསུམ་པ། བོད་ལྗོངས་བོད་ཡིག་དཔེ་རྙིང་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གི་དེབ་གཟུགས། ཤོག་ངོས་༼༢༣༥༽ལས། “སྟོན་པ་འདས་པའི་ལོ་གང་ཡིན་ལ་ཡང་མཁས་པ་རྣམས་ཤིན་ཏུ་མི་མཐུན་མོད་ཀྱི། འདིར་བཀོད་པ་ནི་ལྷོ་ཕྱོགས་སིངྒྷལ་པའི་གནས་བརྟན་པ་དག་གི་ལུགས་དེ་ཡིན་ཞིང༌། བརྩི་ཚུལ་ཀུན་གྱི་ནང་ན་འདི་ཉིད་ཁོ་ན་རྒྱུ་མཚན་ཆེ་བར་མཐོང་སྟེ། ་་་་་་ཞེས་པ་ནས་་་་་་ སྟོན་པ་འདས་ནས་ཉིས་སྟོང་ལྔ་བརྒྱ་ལས་མི་མང་བ་ནི། སྙིང་རྗེ་པད་དཀར་དང༌། ལྷ་ལས་ཕུལ་བྱུང་གི་འགྲེལ་པར་སྟོན་པ་འདས་ནས་ལོ་བརྒྱ་ན་མྱ་ངན་མེད་འབྱུང་བར་གསུངས་ཤིང༌། ་་་་་ཞེས་པ་ནས་་་་་ དེའི་ཕྱིར་ཉན་ཐོས་སྡེ་པའི་བསྟན་རྩིས་འདི་ཁོ་ན་རྒྱུ་མཚན་ཅི་བས་ཀྱང་ཆེ་བ་ཡིན་ཞིང༌། གལ་ཏེ་ནོར་ན་ཡང་ལོ་བཅུ་སྐོར་འགའ་ཞིག་གིས་ཆད་ལྷག་འབྱུང་སྲིད་པ་ཙམ་ཡིན་གྱི། སྟོང་གྲངས་ཕར་ཟད་བརྒྱ་གྲངས་ལ་ཡང་ནོར་བའི་གནས་མེད་དོ། །སྔར་རྒྱ་བལ་ཁ་ཆེ་ཀུན་ཏུ་ཡང་མཁས་པ་རྣམས་བརྩི་ཚུལ་འདི་ཉིད་ལ་ཆ་འཇོག་པར་འདུག་ལ། སྤྱིར་སྔ་མོའི་དུས་སུ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་དགོན་པ་རྣམས་ན་སངས་རྒྱས་འདས་ནས་ལོ་ཟླ་ཞག་གྲངས་ཇི་སོང་གི་ཐོ་ཉི་མ་རེ་བཞིན་འདེབས་སྲོལ་ཡོད་འདུག་པས་འདི་འདྲ་ཁུངས་སུ་མི་ཆེ་ན་གཞན་ཅི་ཞིག་ལ་རྟོན། ་་་་་ཞེས་པ་ནས་་་་་་ དེས་ན་སྒོ་དུ་མ་ནས་བསམ་ཚེ་གནས་བརྟན་པའི་བསྟན་རྩིས་དེ་ཁོ་ན་ཁུངས་བཙན་པར་མཐོང་ནས། ཁོ་བོས་ཀྱང་འདིར་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་གཞི་རྣམས་དེ་ལ་བརྟེན་ཏེ་བརྩིས་སོ།” །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །\n༨ ༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ།༽ གོང་མཚུངས། ཤོག་ངོས་༼༢༢༠༦༽ལས། “ཤིང་སྤྲེལ། སྤྱི་ལོའི་གོང༌།༢༡༣༧ ཇོ་བོ་རྗེ་ཨ་ཏི་ཤའམ། སྟོད་ལུང་པ་ཇོ་བོ་ཚུལ་ཁྲིམས་འབར་གྱིས་མཛད་པའི་བསྟན་རྩིས་ལྟར་ན། ལོ་འདིར་སྟོན་པ་སངས་རྒྱས་སྐུ་མྱ་ངན་ལས་འདས།” ཞེས་དང༌། དེ་བཞིན་ཤོག་ངོས་༼༢༢༠༧༽ལས། “མེ་ཡོས། སྤྱི་ལོའི་གོང༌། ༡༠༡༤ ཇོ་བོ་རྗེ་ཨ་ཏི་ཤས་བསམ་ཡས་སུ་མཛད་པར་གྲགས་པའི་བསྟན་རྩིས་ལྟར་ན། ལོ་འདིར་སྟོན་པ་སངས་རྒྱས་མྱ་ངན་ལས་འདས་ནས་ལོ་༡༡༢༣སོང་བར་བཞེད། ས་ལུགས་ལྟར་ན་སངས་རྒྱས་འདས་ལོ་༡༢༢༡སོང་བར་བཞེད།” ཅེས་སོ། །ཡང་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཤོག་ངོས་༼༢༢༠༨༽ལས། “ཆུ་བྱ། སྤྱི་ལོའི་གོང༌། ༩༤༨ ཙན་དན་ཇོ་བོའི་ལོ་རྒྱུས་ལྟར་ན། ལོ་འདིར་སྟོན་པ་སངས་རྒྱས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་བཤད་པ་དང༌། དེབ་སྔོན་ལས་ཀྱང་འདི་དང་མཐུན་པར་གསུངས།” ཞེས་གསུངས་སོ། །ཡང་ཤོག་ངོས་༼༢༢༡༠༽ལས། “ལྕགས་འབྲུག སྤྱི་ལོའི་གོང༌། ༨༨༡ ཕུག་ལུགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ལོ་འདིའི་ཟླ་བ་གསུམ་པའི་ཚེས་བཅོ་ལྔ་ལ་དཔལ་ལྡན་འབྲས་སྤུངས་སུ་དུས་འཁོར་རྩ་རྒྱུད་གསུངས། ཟླ་བ་བཞི་པའི་ཚེས་བཅོ་ལྔའི་མཚན་ཐུན་ཐ་མར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་བཞེད།” ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །ཡང་ཤོག་ངོས་༼༢༢༡༠༽ལས། “ཆུ་ལུག སྤྱི་ལོའི་གོང༌། ༨༧༨ ་་་་་་་་ཞེས་པ་ནས་་་་་་་་ བུ་སྟོན་རིན་པོ་ཆེ་སོགས་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་སྐུ་འདས་པར་བཞེད།” ཅེས་སོ། །ད་དུང་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཤོག་ངོས་༼༢༢༡༡༽ལས། “མེ་སྟག སྤྱི་ལོའི་གོང༌། ༨༣༥ བུ་སྟོན་རིན་པོ་ཆེ་དང༌། དགེ་ལུགས་སྐར་རྩིས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ལོ་འདིར་སྟོན་པ་སངས་རྒྱས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་གསུངས།” ཞེས་སོགས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །\n༩ ༼བོན་དང་འབྲེལ་བར་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དུས་ཚིགས་དང་དོན་དངོས་འགར་ཞིབ་མོར་དཔྱད་པ།༽ བོན་བརྒྱ་དགེ་ལེགས་ལྷུན་གྲུབ་རྒྱ་མཚོ། ༼བོན་སྒོ་༽འདོན་ཐེངས་བཅུ་གསུམ་པ། ཤོག་ངོས་༼༣༨༽ལས། “བན་དེའི་ལུགས་ལ་བཞེད་པ་མི་མཐུན་པ་དགུ་ཡོད་དེ། ༡༽སྤྱི་ལོའི་སྔོན་གྱི་ལོ་༥༣༩ཆུ་ཁྱི་ལ་འཁྲུངས་པར་འདོད་པ་ནི། གཡས་རུ་སྟག་ཚང་གི་རྒྱ་བོད་ཡིག་ཚང་མཁས་པ་དགའ་བྱེད་ལུགས་ཡིན། ་་་ཞེས་པ་ནས་་་་ ༢༽སྤྱི་ལོའི་སྔོན་༤༡༧ཤིང་བྱི་ལ་འཁྲུངས་པ་སུམ་པས་བཞེད། ༣༽སྤྱི་ལོའི་སྔོན་༣༡༣ས་སྤྲེལ་ལ་འཁྲུངས་པ་ས་སྐྱའི་ཡིག་རྙིང་དུས་གསལ་སྒྲོན་མེའི་ལུགས། ༤༽སྤྱི་ལོའི་སྔོན་༢༣༧ཤིང་བྱི་ལ་འཁྲུངས་པ་སྡེ་སྲིད་ཀྱི་བཻ་དཀར་དང༌། འཇམ་དབྱངས་བཞད་པའི་བསྟན་རྩིས། བླ་བྲང་གདན་རབས་སོགས་ཀྱི་ལུགས། ༥༽སྤྱི་ལོའི་སྔོན་༢༠༠ལྕགས་གླང་ལ་འཁྲུངས་ཞེས་ས་ཆེན་གྲགས་རྒྱན་བཞེད། ༦༽སྤྱི་ལོའི་སྔོན་༡༩༥མེ་རྟ་ལ་འཁྲུངས་པ་གཙུག་འཕྲེང་བཞེད་ལུགས་གཅིག ༧༽སྤྱི་ལོའི་སྔོན་༡༣༤མེ་ལུག་ལ་འཁྲུངས་པ་ས་སྐྱ་འཕགས་པའི་ལུགས། ༨༽སྤྱི་ལོའི་སྔོན་༡༢༧ཤིང་སྟག་ལ་འཁྲུངས་ཟེར་བ་རྒྱལ་བའི་མཛད་རྣམ། རྫོགས་ཆེན་དཔལ་སྤྲུལ། ༩༽སྤྱི་ལོའི་སྔོན་༡༡༥མེ་སྟག་ལ་འཁྲུངས་ཟེར་བ་གཙུག་འཕྲེང་གི་བཤད་ལུགས་གཉིས་པ།” ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །\n༡༠ ༼དེབ་ཐེར་སྔོན་པོ།༽ གོང་མཚུངས། སྟོད་ཆ། ཤོག་ངོས་༼༦༠༽ལས། “དེ་ལ་བཅོས་མ་ལ་དགའ་བ་ཁ་ཅིག་གིས་དམ་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་བོད་དུ་ལན་བདུན་བྱོན་པའི་དང་པོ་བོད་ཆུ་ཡིས་གང༌། གཉིས་པ་ལ་ཆུ་བྲི་ཞིང་རྩི་ཤིང་ནགས་ཚལ་དང་ཤ་རྐྱང་ཐོ་རེ་བ་ཡོད་ཟེར་བ་ལ་སོགས་པ་ཡོད།” ཅེས་གསལ།\n༡༡ ནང་དོན་ལི་ཡུལ་ལུང་བསྟན་པའི་མདོ་དང་འདྲ། གདོང་དམར་ཅན་གྱི་ཡུལ་དུ་ང་ཡི་བསྟན་པ་དར་སོགས་གསལ་བས། ཕྱིས་གདོང་དམར་ཅན་གྱི་ཡུལ་དེ་བོད་ཡུལ་དུ་བྱས་ཏེ་དེ་ཉིད་ལུང་ལུང་བསྟན་པར་ཡང་བྱས་སོ། །\n༡༢ ༼ལྷ་ལས་ཕུལ་བྱུང་གི་བསྟོད་པ།༽ རྒྱ་གར་གྱི་སློབ་དཔོན་བདེ་བྱེད་བདག་པོ་ཞེས་ཐོག་མར་མུ་སྟེགས་པ་ཡིན་ཡང་རྗེས་སུ་ནང་པའི་ཆོས་ལ་ཞུགས་པ་ཞིག་གིས་སྟོན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་ལྷ་ཆེན་དབང་ཕྱུག་ལས་ཀྱང་ཕུལ་དུ་བྱུང་བའི་དགེ་མཚན་མང་པོ་དྲངས་ཏེ་བསྔགས་པའི་བསྟན་བཅོས་ཞིག་གོ། །བསྟན་འགྱུར་གྱི་བསྟོད་ཚོགས་སུ་བཞུགས།\n༡༣ ༼ལྷ་ལས་ཕུལ་བྱུང་གི་བསྟོད་པའི་འགྲེལ་པ།༽ རྒྱ་གར་གྱི་སློབ་དཔོན་ཤེས་རབ་གོ་ཆས་མཛད། བསྟན་འགྱུར་གྱི་བསྟོད་ཚོགས་སུ་བཞུགས་པའི་ནང༌། འཇིག་རྟེན་ཆགས་ནས་རིང་པོར་མ་ལོན་པའི་དུས་སུ་རྒྱལ་པོ་སྐྱ་སེང་བུ་ལྔ་དང༌། སྒྲ་ངན་དཔུང་ཚོགས་བཅུ་གཉིས་འཐབ་སྐབས་སྒྲ་ངན་དཔུང་ཚོགས་ཕམ་ནས་བུ་ཐ་ཆུང་རུ་པ་ཏི་དེ་ཉིད་རི༷་ཁ༷་བ༷་ཅ༷ན་གྱི་ཁྲོད་དུ་བྲོས་པར་གྲགས་པ་མུ་སྟེགས་པའི་རིག་བྱེད་ཀྱི་གཏམ་རྒྱུད་ལྟར་བཀོད་ཡོད། འདི་ཡི་རི༷་ཁ༷་བ༷་ཅ༷ན་ཞེས་པ་ལ་སྙད་དེ་བོད་ཀྱི་ཐུབ་བསྟན་རིང་ལུགས་པ་ལ་ལས་རུ་པ་ཏི་དེ་ཉིད་བོ༷ད་དུ་སླེབས་པར་སྒྲོས་ནས་དེ་ལས་བོད་མི་རྣམས་གྲོལ་བར་བཤད་ཕྱོགས་ཤིག་གསར་དུ་བཏོད་ཡོད།\n༡༤ ༼བུ་སྟོན་ཆོས་འབྱུང༌།༽ བུ་སྟོན་རིན་ཆེན་གྲུབ། ཀྲུང་གོ་བོད་ཀྱི་ཤེས་རིག་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གི་དེབ་གཟུགས། ཤོག་ངོས་༼༡༨༠༽ལས། “སྤྱིར་བོད་ཀྱི་ཡུལ་དུ་མིའི་འགྲོ་བ་དང་པོ་བྱུང་ཚུལ་ནི། ལྷ་ལས་ཕུལ་དུ་བྱུང་བའི་བསྟོད་པའི་འགྲེལ་པར། སྐྱ་སེང་བུ་ལྔ་དང༌། དགྲ་ངན་དཔུང་ཚོགས་བཅུ་གཉིས་འཐབ་པའི་དུས་སུ་རྒྱལ་པོ་རུ་པ་ཏི་ཞེས་པ་དམག་སྟོང་ཕྲག་གཅིག་དང་བཅས་པ་བུད་མེད་ཀྱི་ཆས་སུ་ཞུགས་ཏེ་རི་གངས་ཅན་གྱི་གསེབ་ཏུ་བྲོས་པ་ལས་འཕེལ་བ་ཡིན་པར་བཤད།” ཅེས་གསུངས་སོ། །\n༡༥ ༼ཆོས་འབྱུང་མཁས་པའི་དགའ་སྟོན།༽ སྟོད་ཆ། དཔའ་བོ་གཙུག་ལག་འཕྲེང་བ། མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གི་དེབ་གཟུགས། ཤོག་ངོས་༼༡༥༨༽ལས། “ལྷ་ལས་ཕུལ་བྱུང་གི་བསྟོད་འགྲེལ་ཤེས་རབ་གོ་ཆས་མཛད་པར། སྔོན་སྐྱ་སེང་བུ་ལྔ་དང༌། སྒྲ་ངན་དཔུང་ཚོགས་བཅུ་གཉིས་འཐབ་པ་ན་རྒྱལ་པོ་རུ་པ་ཏི་ཅེས་པ་འཁོར་བརྒྱ་དང་བཅས་པ་བུད་མེད་ཀྱི་ཆས་སུ་ཞུགས་ནས་རི་ཁ་བ་ཅན་གྱི་ཁྲོད་དུ་བྲོས་པ་འཕེལ་བ་ལ་དེང་སང་ཡང་བོད་ཅེས་གྲགས་སོ། །ཞེས་བྱུང་བ་ཡང་བོད་མི་མཐའ་དག་གི་ཁུངས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། རུ་པ་ཏི་གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོར་བྱེད་ན་དེའི་གོང་དུ་མི་མང་དུ་ཡོད་པར་གྲགས་པ་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར་དང༌། མིན་ན་བོད་ཡུལ་ན་ཤཱཀྱའི་རྒྱལ་བརྒྱུད་གཞན་ཡོད་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་དེ་དག་ནི་བོད་དང་ཉེ་བ་མོན་ཡུལ་ཁ་ཅིག་ལ་བོད་ཀྱི་སྒྲར་བྱས་པ་དུ་མ་སྣང་བའི་དེ་ལྟ་བུ་ཞིག་ཏུ་ཟད་ཏོ། །ཡང་སྔོན་རབས་པ་མང་པོ་ཞིག་རྒྱལ་པོ་སྐྱ་སེང་དང་དམག་བརྒྱ་པ་གཉིས་དུས་གཅིག་ལ་སྐྱེས། ཕྱིས་རྒྱལ་སྲིད་རྩོད་པ་ན་དམག་བརྒྱ་པ་ལ་བུ་བརྒྱ་ཡོད་པས་དམག་བརྒྱ་པར་གྲགས་ཤིང༌། སྐྱ་སེང་གིས་ལྷ་མཆོད་པས་དྲང་སྲོང་གིས་མི་མ་ཡིན་གྱི་བུ་ལྔ་བྱིན། དེ་རྣམས་ལ་ཡོན་ཏན་ཅི་ཡོད་དྲིས་པས་སོ་སོར་སྨྲོས་ཅིང༌། སྲིད་སྒྲུབ་ཀྱིས་དམག་བརྒྱ་ཐམ་པ་ཐུབ་བྱས་པས། ཉམ་སད་པའི་ཕྱིར་འོ་ན་དམག་བརྒྱ་པ་ཐུལ་ཞིག་བྱས་པས་དེས་ཕ་དང་གོ་དགུ་པོ་བསད། ཐ་ཆུང་རུ་པ་ཏི་མཚན་དང་ལྡན་པ་དེ་བཙོན་དུ་ཁྲིད་ནས་འོངས། སྐྱ་སེང་གིས་གསོད་པར་འཕངས་ནས་ཟངས་ནང་དུ་ཟས་སྐོམ་དང་གོས་དང་བཅས་ཏེ་ཆུར་བསྐྱུར་བ་ཞིང་པས་རྙེད་ནས་གསོས། ཕྱིས་བོད་ཡུལ་དུ་བྱོན་ནས་རྗེ་མཛད་ཟེར་ཡང་ལྷ་སའི་བཀའ་ཚིགས་ཆེན་མོར་གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོ་ནས་ཐོ་ཐོ་རིའི་བར་ལོ་ལྔ་བརྒྱ་སོང༌། ཐོ་ཐོས་བརྒྱ་དང་ཉི་ཤུ་ཐུབ། དེ་ནས་སྲོང་བཙན་གྱི་བར་གྱི་བཞི་ལ་བརྒྱ་དང་བཅུ་གཅིག་སོང་བར་བཤད་པས་སྟོན་པ་འདས་ནས་ལོ་མང་ཞིག་ན་བོད་རྗེ་བྱོན་པར་གསལ་ལ། དམག་བརྒྱ་པའི་བུ་རུ་པ་ཏི་སོགས་སྟོན་པ་མ་བྱོན་པའི་གོང་དུ་བྱུང་བར་ངེས་སོ། །དེས་ན་སངས་རྒྱས་མྱ་ངན་ལས་འདས་ནས་རིང་ཞིག་ལོན་པ་ན་ཤཱཀྱ་ལི་ཙཱ་ཝིའི་རྒྱུད་པ་མཚན་དཔེ་དང་ལྡན་པ་ཅིག་བོད་དུ་བྱོན་ནས་རྗེ་མཛད་པར་གསལ་ལ། དེ་མཚན་རུ་པ་ཏིར་གཅིག་པ་ཙམ་བྱུང་བ་མི་འགལ་ལོ། །འོན་ཀྱང་དེ་ཉིད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ངེས་པ་ཅན་བོད་དུ་སྔོན་གྲགས་མི་སྣང་ངོ༌། །ཀ་བཀོལ་མ་ལས་ཤཱཀྱ་རི་བྲགས་པའི་རྒྱུད་པ་ཅེས་སྣང་ཡང༌། འཇམ་དཔལ་རྩ་རྒྱུད་ལས། ལི་ཙཱ་ཝི་རྣམས་རིགས་སུ་བྱུང༌། །ཞེས་ལུང་བསྟན་པས་ཡི་གེ་ཉམས་པར་ཟད་སྟེ་ཀ་བཀོལ་མའི་ཕྱི་མོ་ནུབ་ནས་ཕྱིས་ལྷ་སའི་དཀོན་གཉེར་གྱི་ངག་ལས་བྲིས་ཟེར་བ་སོགས་དུ་མ་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ།” །ཞེས་སོགས་གསུངས་པས་སོ། །\n༡༦ ༼མཁས་པའི་དག་སྟོན།༽ གོང་མཚུངས། སྟོད་ཆ། ཤོག་ངོས་༼༡༥༧༽ལས། “སྟོན་པ་ཤཱཀྱའི་རྒྱལ་པོ་བྱོན་པའི་འོག་ཏུ་སྐྱ་སེང་བུ་ལྔ་སོགས་བྱུང་བར་བྱས་ནས་རུ་པ་ཏི་ལུང་བསྟན་གྱི་མདོ་ཡོད་བྱ་བ་དང༌།” ཞེས་སོགས་ཀྱིས་ངེས་སོ། །\n༡༧ ༼ལྷ་སའི་དཀར་ཆག་གམ་བཀའ་ཆེམས་ཀ་ཁོལ་མ།༽ ཕྱི་ལོའི་དུས་རབས་བདུན་པའི་ནང་ཆོས་རྒྱལ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོས་གསུངས་ཤིང༌། ཇོ་བོ་རྗེ་དཔལ་ལྡན་ཨ་ཏི་ཤ་དཱི་པཾ་ཀ་ར་ཡིས་ཕྱི་ལོ་༡༠༤༢ཀྱི་རྗེས་ཙམ་དུ་ལྷ་ལྡན་གཙུག་ལག་ཁང་གི་ཀ་བ་ཤིང་ལོ་ཅན་ལས་གཏེར་དུ་བཞེས་པར་གྲགས། ༼བཀའ་ཆེམས་ཀ་ཁོལ་མ་༽འདིའི་ཕྱི་མོ་ནུབ་ནས་ཕྱིས་ལྷ་སའི་དཀོན་གཉེར་གྱི་ངག་ལས་བྲིས་ཟེར་བ་ཞིག་ཆོས་འབྱུང་མཁས་པའི་དགའ་སྟོན་དུ་གསལ་བ་གོང་ལྟར་རོ། །\n༡༨ ༼མ་ཎི་བཀའ་འབུམ།༽ ཆོས་རྒྱལ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོས་བརྩམས་པར་གྲགས་པའི་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་གསལ་བའི་སྒྲུབ་སྐོར། གྲུབ་ཐོབ་དངོས་གྲུབ་ཀྱིས་ལྷ་སའི་གཙུག་ལག་ཁང་གི་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་རང་བྱོན་ལྔ་ལྡན་གྱི་འཁོར་རྟ་མགྲིན་གྱི་ཞབས་གཡས་པའི་འོག་ཏུ་གཏེར་ནས་བཞེས།\n༡༩ ༼བསམ་ཡས་ཀྱི་དཀར་ཆག་ཆེན་པོ༽འམ་༼སྦ་བཞེད།༽ ཕྱི་ལོའི་དུས་རབས་བརྒྱད་པར་བྱུང་བའི་ཆོས་རྒྱལ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་གྱི་བློན་པོ་སྟེ། སྦ་གསལ་སྣང་ངམ་སྦ༷་ཡེ་ཤེས་དབང་པོ་ཞུ་བ་དེས་བཞེ༷ད་པར་གྲགས། འདི་ཉིད་ཁུངས་བཙན་དུ་འདོད་པ་དང༌། ལྷད་ཅན་དུ་བཞེད་པ། དེ་མིན་གཙང་མ་དང་ལྷད་ཅན་རིགས་གཉིས་སུ་ཡོད་པའང་འདོད།\n༢༠ ༼བཀའ་ཐང་སྡེ་ལྔ།༽ ཕྱི་ལོའི་དུས་རབས་བརྒྱད་པའི་ནང་སློབ་དཔོན་པད་མ་འབྱུང་གནས་ཀྱིས་གསུངས། ཡར་རྗེ་གཏེར་ཆེན་ཨོ་རྒྱན་གླིང་པ་མཆོག་གྲུབ་རྒྱལ་པོས་རབ་བྱུང་བཞི་པའམ་ལྔ་པའི་ནང་གཏེར་ནས་བཏོན་པར་གྲགས།\n༢༡ ༼ཆོས་འབྱུང་ཆེན་མོ་བསྟན་པའི་རྒྱལ་མཚན།༽ མཚན་བྱང་དུ་ལྡེའུ་ཇོ་སྲས་ཀྱིས་མཛད་པ་ཞེས་འཁོད་པས་༼ལྡེའུ་ཆོས་འབྱུང་༽ཞེས་ཀྱང་འབོད། འདི་དང་༼མཁས་པ་ལྡེའུའི་ཆོས་འབྱུང་༽གཉིས་རྒྱས་བསྡུས་ཙམ་ལས་གཞི་རྩའི་ཚིག་སོགས་འདྲ་ཟེར། རྔོག་ལོ་བློ་ལྡན་ཤེས་རབ་བྱོན་པ་ཡན་ཆོད་ལས་མན་ཆོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་སོགས་གང་ཡང་མ་འཁོད་པ་ལ་བརྟགས་ན། ཕལ་ཆེར་ཕྱི་ལོ་༡༡༠༩ལོའི་གོང་རོལ་དུ་བརྩམས་པར་སྣང༌།\n༢༢ ༼ཆོས་འབྱུང་མེ་ཏོག་སྙིང་པོ་སྦྲང་རྩིའི་བཅུད།༽ གཏེར་སྟོན་གོང་མ་ཉང་རལ་ཉི་མ་འོད་ཟེར་༡༡༢༤།༡༡༩༢གྱིས་བརྩམས།\n༢༣ ༼ལྡེའུའི་ཆོས་འབྱུང་རྒྱས་པ།༽ ཁ་མཇུག་གཉིས་ཀར་བྱམཁས་པ་ལྡེའུས་མཛད་པའི་རྒྱ་བོད་ཆོས་འབྱུང་རྒྱས་པ་བྱཞེས་མཛད་པ་པོའི་རུས་མིང་ཙམ་ལས་མཚན་གསལ་ཁ་མེད། འོན་ཀྱང་མཆོད་བརྗོད་ཀྱི་འགྲེལ་ནང༌། “གང་ཟག་གང་གིས་ཕྱག་བཙལ་ན། སྔོན་བྱུང་རིག་པའི་གནས་ལ་མཁས་པའི་དགེ་བཤེས་ཇོ་འབུམ། ད་ལྟར་མཁས་པ་ཇོ་ནམ།” ཞེས་གསལ་བས། གལ་ཏེ་ལྡེའུ་ཇོ་ནམ་གྱིས་མཛད་པའི་དབང་དུ་བཏང་ན་ཕལ་ཆེར་ཕྱི་ལོ་༡༢༣༠ལོའི་གོང་རོལ་དུ་བརྩམས་པ་ཞིག་ཏུ་འདོད་པར་རིགས་སོ། །\n༢༤ ༼བདེ་བར་གཤེགས་པའི་བསྟན་པའི་གསལ་བྱེད་ཆོས་ཀྱི་འབྱུང་གནས་གསུང་རབ་རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད།༽ བུ་སྟོན་རིན་ཆེན་གྲུབ་༡༢༩༠།༡༣༦༤ཀྱིས་ཕྱི་ལོ་༡༣༢༢ལོར་བརྩམས་པས། ཡོངས་གྲགས་སུ་༼བུ་སྟོན་ཆོས་འབྱུང་༽ཞེས་འབོད།\n༢༥ ༼ཆོས་འབྱུང་རིན་པོ་ཆེའི་གཏེར་མཛོད་གསལ་བར་བྱེད་པའི་ཉི་འོད།༽ མཛད་བྱང་དུ་རྒྱལ་སྲས་ཐུགས་མཆོག་རྩལ་གྱིས་མཛད་པར་འཁོད་པ་འདི་ཀུན་མཁྱེན་འཇིགས་མེད་གླིང་པས་༼སྔ་འགྱུར་རྒྱུད་འབུམ་རིན་པོ་ཆེའི་དཀར་ཆག་༽ནང་ཀློང་ཆེན་རབ་འབྱམས་པ་དྲི་མེད་འོད་ཟེར་༡༣༠༨།༡༣༦༣གྱིས་གསུངས་པར་བཞེད་པས། ཡོངས་གྲགས་སུ་༼ཀློང་ཆེན་ཆོས་འབྱུང་༽ཞེས་འབོད།\n༢༦ ༼རྒྱལ་རབས་གསལ་བའི་མེ་ལོང༌།༽ ས་སྐྱའི་བླ་མ་དམ་པ་བསོད་ནམས་རྒྱལ་མཚན་༡༣༡༢།༡༣༧༥གྱིས་ཕྱི་ལོ་༡༣༢༨ལོར་བརྩམས། འོན་ཀྱང༌། ས་འབྲུག་ལོར་བརྩམས་ཞེས་པ་དེ་དགུང་ལོ་བཅུ་བདུན་པ་ས་འབྲུག་༡༣༢༨གམ་ཡང་ན་དོན་བདུན་པ་ས་འབྲུག་༡༣༨༨གང་རུང་ཡིན་པས་བརྟག་ཅེས་དུང་དཀར་པས་གསུངས་ཀྱང༌། ཕྱི་མ་དེ་མི་འཐད་སྟེ། རྩོམ་པ་པོ་དགུང་ལོ་རེ་བཞི་ལས་མ་བཞུགས་པར་དུང་དཀར་རང་ཉིད་ཀྱིས་བཞེད་པས་སོ། །\n༢༧ ༼ཚལ་པའི་དེབ་ཐེར་དམར་པོ།༽ ཧུང་ལན་དེབ་ཐེར་ཡང་ཟེར། ཚལ་པ་ཀུན་དགའ་རྡོ་རྗེའམ་སི་ཏུ་དགེ་བའི་བློ་གྲོས་༡༣༠༩།༡༣༦༤ཀྱིས་ཕྱི་ལོ་༡༣༤༦ལོར་མགོ་བཙུགས་ཏེ་༡༣༦༣ལོར་མཇུག་གྲུབ།\n༢༨ ༼རླངས་ཀྱི་པོ་ཏི་བསེ་རུ།༽ བསམ་ཡས་རབ་གནས་མཛད་སྐབས་མཁན་སློབ་དང༌། རྒྱལ་བློན་རྣམས་གདན་འཛོམས་ཏེ་བཀའ་བགྲོས་གནང་བའི་ཚིག་རྣམས་ཐོར་བསྡུར་བྱས་པ་ཞིག ཨ་མྱེས་བྱང་ཆུབ་འདྲེ་བཀོལ་དང་བྱང་རྒྱལ་བ།\n༢༩ ༼རྒྱ་བོད་ཡིག་ཚང་མཁས་པ་དགའ་བྱེད།༽ གཡས་རུ་སྟག་ཚང་ལོ་ཙཱ་པ་དཔལ་འབྱོར་བཟང་པོས་༡༤༣༤ལོར་བརྩམས།\n༣༠ ༼དེབ་ཐེར་སྔོན་པོ།༽ འགོས་ལོ་ཙཱ་པ་གཞོན་ནུ་དཔལ་༡༣༩༢།༡༤༨༡གྱིས་ཕྱི་ལོ་༡༤༧༦ལོ་ནས་༡༤༧༨ལོའི་བར་ལ་བརྩམས།\n༣༡ ༼ཆོས་འབྱུང་མཁས་པའི་དགའ་སྟོན།༽ དཔའ་བོ་གཙུག་ལག་འཕྲེང་བ་༡༥༠༤།༡༥༦༦ཡིས་ཕྱི་ལོ་༡༥༤༥ལོར་མགོ་བཙུགས་ཏེ་༡༥༦༦ལོར་མཇུག་གྲུབ།\n༣༢ ༼དེབ་ཐེར་དམར་པོ་གསར་མ༽འམ་༼རྒྱལ་རབས་འཕྲུལ་གྱི་ལྡེ་མིག༽ དགའ་ལྡན་ཁྲི་ཐོག་བཅོ་ལྔ་པ་པཎ་ཆེན་བསོད་ནམས་གྲགས་པ་༡༤༧༨།༡༥༥༤ཡིས་དེབ་ཐེར་དམར་པོའི་ཁ་སྐོང་ཆེད་དུ་ཕྱི་ལོ་༡༥༣༨ལོར་བརྩམས།\n༣༣ འབྲུག་པ་པདྨ་དཀར་པོའི་འདས་ཚིགས་ལ་བཞེད་ཚུལ་མི་འདྲ་བ་གཉིས་ཙམ་སྣང་སྟེ། ༼བོད་རྒྱ་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ།༽ མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གི་དེབ་གཟུགས། ཤོག་ངོས་༼༣༢༦༡༽ལས། “༡༥༩༢༡༠ཆུ་འབྲུག སྒོམ་སྡེ་ནམ་མཁའ་རྒྱལ་མཚན་དང༌། འབྲུག་པ་པད་མ་དཀར་པོ། སྤྲུལ་སྐུ་བསོད་ནམས་ཡེ་ཤེས་དབང་པོ་རྣམས་གཤེགས།” ཞེས་གསལ་བ་དང༌། ༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ།༽ གོང་མཚུངས། ཤོག་ངོས་༼༡༥༧༠༽ལས། “རབ་བྱུང་བཅུ་པའི་མེ་སྤྲེལ་༡༥༩༦ལོར་དགོངས་པ་ཆོས་དབྱིངས་སུ་བསྡུས།” ཞེས་གསལ་བ་ལྟ་བུའོ། །འདིར་ད་ལམ་གནས་སྐབས་༼བོད་རྒྱ་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ༽འི་འདོད་ལུགས་བཀོད་པའོ། །\n༣༤ བོད་ལྗོངས་བོད་ཡིག་དཔེ་རྙིང་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་དཔར་དུ་བསྐྲུན་པའི་༼འབྲུག་པའི་ཆོས་འབྱུང་༽གི་དཔེ་སྐྲུན་གསལ་གཤད་ལས། “ཆོས་འབྱུང་བསྟན་པའི་པདྨ་རྒྱས་པའི་ཉིན་བྱེད་ཅེས་པའམ་ཡོངས་སུ་གྲགས་པ་འབྲུག་པའི་ཆོས་འབྱུང་ཞེས་པ་འདི་ནི་འབྲུག་པ་པདྨ་དཀར་པོས་བོད་རབ་བྱུང་བཅུ་པའི་ལྕགས་སྦྲུལ་ལོར་སྤྱི་ལོ་༡༥༨༡བརྩམས་པར་མཛད་པ་ཞིག་ཡིན།” ཞེས་དང༌། ༼བོད་རྒྱ་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ།༽ གོང་མཚུངས། ཤོག་ངོས་༼༢༠༠༢༽ལས། “ཆོས་འབྱུང་བསྟན་པའི་པད་མ་རྒྱས་པའི་ཉིན་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ། འབྲུག་པ་པད་མ་དཀར་པོས་རབ་བྱུང་བཅུ་པའི་ལྕགས་འབྲུག་ལོར་བརྩམས།” ཞེས་གསུངས་ཤིང༌། དེའི་རྒྱ་འགྲེལ་དུའང་༡༥༨༠ཞེས་ཀྱང་བཀོད་ཡོད། གཞན་ཡང་བྱམས་པ་བསམ་གཏན་གྱིས་བརྩམས་པའི་༼འཇམ་དཔལ་རྩ་རྒྱུད་ལས་བོད་ཡུལ་ཆགས་ཚུལ་༽ཞེས་པའི་དཔྱད་རྩོམ། ཤོག་ངོས་༼༢༽ལས། “སྤྱི་ལོ་༡༥༧༤ལོར་འབྲུག་པ་ཀུན་མཁྱེན་པདྨ་དཀར་པོས་༡༥༢༧།༡༥༩༢མཛད་པའི་༼ཆོས་འབྱུང་བསྟན་པའི་པདྨ་རྒྱས་པའི་ཉིན་བྱེད།༽” ཅེས་སོགས་འདོད་ཚུལ་མི་མཐུན་རུང༌། གནས་སྐབས་༼བོད་རྒྱ་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ༽འི་རྗེས་སུ་འབྲང་ངོ༌། །\n༣༥ ༼ཆོས་འབྱུང་བསྟན་པའི་པདྨ་རྒྱས་པའི་ཉིན་བྱེད།༽ ཀུན་མཁྱེན་འབྲུག་པ་པདྨ་དཀར་པོས་བརྩམས་པས་ཡོངས་གྲགས་སུ་༼འབྲུག་པའི་ཆོས་འབྱུང་༽ཞེས་ཀྱང་འབོད། བོད་ལྗོངས་བོད་ཡིག་དཔེ་རྙིང་དཔེ་སྐྲུན་ཁང༌། གངས་ཅན་རིག་མཛོད། དེབ་འཕྲེང་བཅུ་དགུ་པ། ཤོག་ངོས་༼༢༣༥༽ལས་གསལ།\n༣༦ ༼འབྲུག་པའི་ཆོས་འབྱུང༌།༽ གོང་མཚུངས། ཤོག་ངོས་༼༢༣༥༽ལས་གསལ།\n༣༧ ༼ཏཱ་ལའི་བླ་མ་སྐུ་འཕྲེང་ལྔ་པའི་གསེར་གདུང་འཛམ་གླིང་རྒྱན་གཅིག་གི་དཀར་ཆག་ཐར་གླིང་རྒྱ་མཚོར་བགྲོད་པའི་གྲུ་རྫིངས།༽ སྡེ་སྲིད་སངས་རྒྱས་རྒྱ་མཚོ། ཕྱི་ལོ་༡༦༩༢ལོར་བརྩམས།\n༣༨ ༼དེབ་ཐེར་སྔོན་པོ།༽ གོང་མཚུངས། སྟོད་ཆ། ཤོག་ངོས་༼༦༠༽ལས་གསལ།\n༣༩ ༼དེབ་ཐེར་སྔོན་པོ།༽ གོང་མཚུངས། སྟོད་ཆ། ཤོག་ངོས་༼༦༠༽ལས་གསལ།\n༤༠ ༼སྣར་ཐང་དཔར་མའི་བཀའ་འགྱུར་༽གྱི་ལེ་ཚན་ད་པའི་ནང་དུ་ཡོད་ཅིང༌། ༼སྡེ་དགེ་དཔར་མའི་བཀའ་འགྱུར་༽གྱི་ལྡེ་ཚན་ན་པའི་ནང་ཡོད། ལེའུ་སུམ་ཅུ་སོ་དྲུག་གི་བདག་ཉིད་དོ། །\n༤༡ ༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ།༽ གོང་མཚུངས། ཤོག་ངོས་༼༨༨༡༽ལས། “སྤྱི་ལོའི་དུས་རབས་དང་པོའི་མཇུག་ཏུ་ལོ་ཙཱ་པ་ཤཱཀྱ་བློ་གྲོས་ཀྱིས་རྒྱ་གར་སྐད་ནས་བོད་ཡིག་ཏུ་བསྒྱུར།” ཞེས་འཁོད་པ་ནི་ཡིག་ནོར་ཡིན་པ་ལས་འོས་མེད་སྟེ། སྐབས་དེར་ཐུབ་བསྟན་བོད་དུ་དར་འགོ་མ་ཚུགས་པས། རྒྱ་དཔེ་བོད་བསྒྱུར་བྱེད་འགོ་ནི་དེ་བས་ཀྱང་མི་སྲིད་པས་སོ། །\n༤༢ ༼ཨཱརྱམྙཇུཤྲཱི་འམུལཀལྤཿ༽ མཧཱཡཱནསུཏྲསཾགྲཧཿ Mahayana Sutra Samgraha. Part II Edited by Dr. Sitansusekhar Bagchi. Published by Mithila Insitute, Darbhanga 1964\n༤༣ གོང་མཚུངས་ལེགས་སྦྱར་གྱི་སྐད་དུ་ཡོད་པའི་༼འཇམ་དཔལ་རྩ་རྒྱུད་༽ཀྱི་མ་ཕྱི་༼ཨཱརྱམྙཇུཤྲཱི་མུལཀལྤཿ༽ ཤོག་ངོས་༼༤༥༢༽ལས་གསལ།\n༤༤ ༼འཇམ་དཔལ་རྩ་བའི་རྒྱུད།༽ སྡེ་དགེའི་བཀའ་འགྱུར། སྡེ་ཚན་ན༤པ། བོད་ཨང་ཉིས་བརྒྱ་གོ་གཅིག རྒྱལ་དབང་ཀརྨ་པ་བཅུ་དྲུག་རིག་པའི་རྗོ་རྗེས་དཔར་སྐྲུན་མཛད་པའི་དཔེ་གཟུགས། ལེའུ་སོ་དྲུག་པའི་མགོ། ཤོག་ངོས་༼༥༨༡༽ལས་གསལ།\n༤༥ གོང་མཚུངས་ལེགས་སྦྱར་གྱི་སྐད་དུ་ཡོད་པའི་༼འཇམ་དཔལ་རྩ་རྒྱུད་༽ཀྱི་མ་ཕྱི་༼ཨཱརྱམྙཇུཤྲཱི་འམུལཀལྤཿ༽ ཤོག་ངོས་༼༤༥༢༽ལས་གསལ།\n༤༦ ༼འཇམ་དཔལ་རྩ་བའི་རྒྱུད།༽ གོངས་མཚུངས་སྡེ་དགེའི་བཀའ་འགྱུར། ཤོག་ངོས་༼༥༨༡༽ལས་གསལ།\n༤༧ ༼རྒྱལ་ཁམས་རིག་པས་བསྐོར་བའི་གཏམ་རྒྱུད་གསེར་གྱི་ཐང་མ།༽ གོང་མཚུངས། ཤོག་ངོས་༼༨༣༽ལས། “ཧི་མ་ལ་ཡའི་རི་རྒྱུད་སྤྱི་ལ་གངས་ཅན་དུ་བྱས་པས། ནུབ་ཕྱོགས་ཨོ་རྒྱན་ཡུལ་ནས་ཤར་དུ་ཀོང་ཡུལ་དང་དར་རྩེ་མདོ་ལ་ཐུག་པའི་བར་གངས་ཅན་གྱི་རི་རྒྱུད་གཅིག་གི་ཁོངས་ལ་ཡོད་པར་བྱ་དགོས།” ཞེས་ཀྱང་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །\n༤༨ ༼འདུལ་བའི་མདོ།༽ སྡེ་དགེའི་བསྟན་འགྱུར། བམ་པོ། ཁ ཤོག་ངོས་༼༡༤༽ལས། “ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོ་ནི་གཉེན་ལ་གདུང་བ་ཡིན་པས། དེ་གཉེན་དག་ལ་བལྟ་བའི་ཕྱིར། བ༷ལ་ཡུ༷ལ་དུ་སོང་བ་ལས། དེ་ལྷགས་པས་ལག་པ་དང༌། རྐང་པ་སེར་ག་བྱུང་བ་དང༌། དེ་ལ་དགེ་སློང་རྣམས་ཀྱིས་སྨྲས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོ། པདྨའི་འདབ་མ་རལ་བ་བཞིན་དུ་ཁྱོད་ཀྱི་ལག་པ་དང་རྐང་པ་ཅི་ཞིག་གིས་སེར་ག་བྱུང་བར་གྱུར། དེས་སྨྲས་པ། ལྷགས་པས་སོ། །ཁྱོད་ཀྱི་གཉེན་དག་ནི་ལྷམ་སྒྲོ་གུ་ཅན་ཅི་སྟེ་འཆང༌། ཁྱོད་ཅིའི་ཕྱིར་མི་འཆང༌། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རྗེས་སུ་མ་གནང་ངོ༌། །དེ་ལྟ་བས་ན། རྗེས་སུ་གནང་སྟེ། ཡུལ་ཁ་བ་ཅན་རྣམས་སུ་ལྷམ་སྒྲོ་གུ་ཅན་བཅང་བར་བྱའོ། །སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཉེ་བར་འཁོར་གྱིས་ཞུས་པ། བཙུན་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཡུལ་ཁ་བ་ཅན་རྣམས་སུ་ལྷམ་སྒྲོ་གུ་ཅན་བཅང་བར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པ་གང་ལགས་པ། བཙུན་པ། ཅི་ཙམ་གྱིས་ཡུལ་ཁ༷་བ༷་ཅ༷ན་དུ་བརྗོད་པར་བགྱི། ཉེ་བར་འཁོར། གང་ན་སྣོ༷ད་ཆུ༷་འཁྱ༷ག་པ༷་ཡིན་ནོ། །” ཞེས་གསུངས་པས་ཤེས།\n༤༩ གོང་མཚུངས་ལེགས་སྦྱར་གྱི་སྐད་དུ་ཡོད་པའི་༼འཇམ་དཔལ་རྩ་རྒྱུད་༽ཀྱི་མ་ཕྱི་༼ཨཱརྱམྙཇུཤྲཱི་འམུལཀལྤཿ༽ ཤོག་ངོས་༼༤༨༥༽ལས་གསལ།\n༥༠ གོང་མཚུངས་ལེགས་སྦྱར་གྱི་སྐད་དུ་ཡོད་པའི་༼འཇམ་དཔལ་རྩ་རྒྱུད་༽ཀྱི་མ་ཕྱི། ༼ཨཱརྱམྙཇུཤྲཱི་འམུལཀལྤཿ༽ལས། “ནེཔཱལམནྜལེ་ཁྱཱཏེ།” ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ་ལོ་ཙཱ་པ་ཤཱཀྱ་བློ་གྲོས་ཀྱིས། “ལྷ་ལྡན་ཡུལ་ཞེས་བྱ་བ་ཡི།” ཞེས་པར་བསྒྱུར་འདུག་ཀྱང༌། རྒྱ་དཔེའི་ནང་”ནེཔཱལ་”བྱ་བ་བྱུང་བས། “ནེ་པཱལ་”ནི་བལ་ཡུལ་གྱི་མིང་ཡིན་པས།\nབལ་ཡུལ་ཅེས་ནི་བྱ་བ་ཡི།” ཞེས་པར་བསྒྱུར་དགོས་ཏེ། རྒྱ་དཔེ་དེ་རང་དུ། “ནེཔཱལཱདྷིཔཏིསྟདཱ།” ཞེས་བྱུང་བ་ལ། “དེ་ཚེ་བལ་ཡུལ་བདག་པོ་ནི།” ཞེས་པ་སོགས་སུ་བསྒྱུར་ཡོད་པས་སོ། །དེ་ཡང་༼རྒྱལ་ཁམས་རིག་པས་བསྐོར་བའི་གཏམ་རྒྱུད་གསེར་གྱི་ཐང་མ།༽ གོང་མཚུངས། ཤོག་ངོས་༼༨༣༽ལས། “འདིར་ལྷ་ལྡན་ཅེས་པ་མ་དག་སྟེ། རྒྱ་དཔེ་ལས་ནཻཔཱལམཎྜལེཁྱཱཏེ། །ཧིམཱདྲེཿཀུཀྵིམཤྲཱི་ཏེ། །ཞེས་བྱུང་བས། བལ་ཡུལ་ཅེས་ནི་བྱ་བ་ཡི། །གངས་ཅན་རི་ཡི་ནང་གནས་པར། །ཅེས་བསྒྱུར་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ནཻ་པཱལ་བལ་ཡུལ་གྱི་མིང་ཡིན་པས་སོ། །དེས་ན་ཨཱ་ལའི་རྐྱེན་མཐའ། དེཝཱལ་ལྷ་ལྡན་དང༌། ནཻ་པཱལ་བལ་ཡུལ་གཉིས་རྒྱ་ཡིག་གཟུགས་ཉེ་བས་དཔེ་ནོར་བ་ཞིག་ཡིན་ནོ།” །ཞེས་ཀྱང་གསུངས་པས་སོ། །\n༥༡ གོང་མཚུངས་ལེགས་སྦྱར་གྱི་སྐད་དུ་ཡོད་པའི་༼འཇམ་དཔལ་རྩ་རྒྱུད་༽ཀྱི་མ་ཕྱི་༼ཨཱརྱམྙཇུཤྲཱི་འམུལཀལྤཿ༽ ཤོག་ངོས་༼༤༨༦༽ལས་གསལ།\n༥༢ གོང་མཚུངས་ལེགས་སྦྱར་གྱི་སྐད་དུ་ཡོད་པའི་༼འཇམ་དཔལ་རྩ་རྒྱུད་༽ཀྱི་མ་ཕྱི་༼ཨཱརྱམྙཇུཤྲཱི་འམུལཀལྤཿ༽ ཤོག་ངོས་༼༤༨༥༽ལས་གསལ།\n༥༣ ༼རྒྱལ་ཁམས་རིག་པས་བསྐོར་བའི་གཏམ་རྒྱུད་གསེར་གྱི་ཐང་མ།༽ གོང་མཚུངས། ཤོག་ངོས་༼༨༣༽ལས། “རྒྱ་དཔེ་ལས། ནཻཔཱལམཎྜལེཁྱཱཏེ། །ཧིམཱདྲེཿཀུཀྵིམཤྲཱི་ཏེ། །ཞེས་བྱུང་བས། བལ་ཡུལ་ཅེས་ནི་བྱ་བ་ཡི། །གངས་ཅན་རི་ཡི་ནང་གནས་པར། །ཅེས་བསྒྱུར་དགོས།” ཞེས་སོ། །\n༥༤ གོང་མཚུངས་ལེགས་སྦྱར་གྱི་སྐད་དུ་ཡོད་པའི་༼འཇམ་དཔལ་རྩ་རྒྱུད་༽ཀྱི་མ་ཕྱི་༼ཨཱརྱམྙཇུཤྲཱི་འམུལཀལྤཿ༽ ཤོག་ངོས་༼༤༨༦༽ལས་གསལ།\n༥༥ ༼དེབ་ཐེར་སྔོན་པོ།༽ གོང་མཚུངས། སྟོད་ཆ། ཤོག་ངོས་༼༦༠༽ལས། “དེ་ལ་བཅོས་མ་ལ་དགའ་བ་ཁ་ཅིག་གིས་དམ་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་བོད་དུ་ལན་བདུན་བྱོན་པའི་དང་པོ་བོད་ཆུ་ཡིས་གང༌། གཉིས་པ་ལ་ཆུ་བྲི་ཞིང་རྩི་ཤིང་ནགས་ཚལ་དང་ཤ་རྐྱང་ཐོ་རེ་བ་ཡོད་ཟེར་བ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་མོད་ཀྱི། བརྒྱུད་པ་ཕྱི་མ་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡི་གེ་ལས། དམ་པ་སྐུ་ཚེ་བརྒྱ་དང་བཅུ་བདུན་བཞེས་པ་ན་དིང་རིར་ཞི་བར་གཤེགས་པར་འཆད་དེ། གཏམ་སྔ་མ་དེ་ནི་བློ་བྱས་འབའ་ཞིག་གོ།” །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །\n༥༦ ༼ཆོས་འབྱུང་མཁས་པའི་དགའ་སྟོན།༽ གོང་མཚུངས། སྟོད་ཆ། ཤོག་ངོས་༼༡༧༤༽ལས། “ལུང་བསྟན་འདི་བདག་གིས་མཐོང་ནས་འདི་སྐབས་སུ་བྲིས་པ་ཡིན་ཡང༌། འདི་བརྩམས་ནས་ཟླ་བ་ལྔ་དྲུག་ཅིག་ལོན་པའི་ཚེ་འགོས་ལོ་ཙཱ་བའི་དེབ་ཐེར་སྔོན་པོ་མཐོང་བ་ན་བྲིས་འདུག་ཅིང༌། མཐའ་མར་འཆར་རྒྱལ་ངང་ཚུལ་ཅན། །ཞེས་བཏོན་ནས་ཧོར་རྒྱལ་པོའམ་ཉང་སྟོད་ཤར་ཁ་བར་འབྲུ་བསྣན་དུ་རུང་ཟེར་བ་འདུག་ཀྱང༌། དཔེ་མ་དག་པ་ཅིག་གཟིགས་པ་འདྲ་སྟེ། བདག་གིས་འདི་ལྟར་བྲིས་པ་ཁོ་ན་མཐོང༌།” ཞེས་༼འཇམ་དཔལ་རྩ་རྒྱུད་༽དུ་རྒྱལ་པོ་ལུང་བསྟན་པར་འགོས་ལོ་ལས་ཁོང་གིས་མཐོང་བ་སྔ་ཚུལ་ལྟ་བུར་གསུངས་ཤིང༌། འགོས་ལོས་གཟིགས་པ་མ་དག་པར་དོགས་པས་སོ། །\n༥༧ ༼འབྲུག་པའི་ཆོས་འབྱུང༌།༽ གོང་མཚུངས། ཤོག་ངོས་༼༢༣༥༽ལས། “སཱ༷་ལ༷འི་ན༷གས་ཚལ་ཆགས་པར་གསུངས་པ་དང༌། བོད་རྣམས་སྔོན་ཡུལ་འདི་ཐམས་ཅད་ལ་ཤུ༷ག་པ༷འི་ན༷གས་ཡོད་ཅེས་གླེང་བ་མཐུན་ནོ།” །ཞེས་གསུངས་པས་ཤེས།\n༥༨ ༼བོད་ཀྱི་སྲིད་དོན་རྒྱལ་རབས།༽ གོང་མཚུངས། གླེགས་བམ་དང་པོ། ཤོག་ངོས་༼༢༡༽ལས། “ས་ལའི་ནགས་ཚལ།” ཞེས་བྱུང་བ་ལ། “ཤིང་ས་ལ་ནི། སྤོས་དཀར་ཡོང་བའི་ཤིང་སྒྲོན་མེ་ཤིང་ངམ་ཐང་ཤིང་ཟེར་བ་དེ་ཡིན།” ཞེས་མཆན་འགྲེལ་མཛད་ཡོད། འོན་ཀྱང༌། སྤོས་དཀར་གྱི་སྡོང་པོ་ལོགས་སུ་ཡོད་པས། སྒྲོན་མེ་ཤིང་ངམ་ཐང་ཤིང་ལས་སྤོས་དཀར་མི་འབྱུང་ངོ༌། །དེ་ལྟར་ནའང་བལ་པོའི་སྐད་དུ་ཐང་ཤིང་ལ་སཱ་ལ་ཟེར་སྲོལ་ཞིག་མེད་དམ་སྙམ་སྟེ་དཔྱོད་ཅིག\n༥༩ ༼བོད་རྒྱ་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ།༽ གོང་མཚུངས། ཤོག་ངོས་༼༢༩༡༢༽ལས། “སཱ་ལ། སྤོས་དཀར་ཤིང༌།” ཞེས་གསལ་བ་དང༌། ཤོག་ངོས་༼༡༦༦༨༽ལས། “སྤོས་དཀར་ཤིང༌། ཤིང་སཱ་ལ།” ཞེས་གསལ་ཡོད། དེ་བཞིན་དགེ་བཤེས་ཆོས་ཀྱི་གྲགས་པས་མཛད་པའི་༼བརྡ་དག་མིང་ཚིག་གསལ་བ།༽ མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གི་དེབ་གཟུགས། ཤོག་ངོས་༼༩༠༢༽ལས། “ཤིང་ས་ལ་སྟེ་སྤོས་དཀར་གྱི་ཤིང༌། དེའི་ཐང་ཆུ་ནི་སྤོས་དཀར།” ཞེས་གསུངས་ཡོད།\n༦༠ “༦༡༧ མེ་གླང༌། བུ་སྟོན་ཆོས་འབྱུང་དང༌། ཀློང་ཆེན་རབ་འབྱམས་ཀྱི་ཆོས་འབྱུང༌། རྒྱ་ཡིག་གི་ལོ་རྒྱུས། དེབ་ཐེར་དཀར་པོ་སོགས་ལོ་རྒྱུས་ཁག་མང་པོ་ཞིག་ཏུ་བོད་རྒྱལ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོ་འཁྲུངས་པར་བཤད།” ཅེས། ༼བོད་རྒྱ་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ།༽ གོང་མཚུངས། ཤོག་ངོས་༼༣༡༩༨༽ལས་གསལ།\n༦༡ ༡༽གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོ། ༢༽མུ་ཁྲི་བཙན་པོ། ༣༽དིང་ཁྲི་བཙན་པོ། ༤༽སོ་ཁྲི་བཙན་པོ། ༥༽དར་ཁྲི་བཙན་པོ། ༦༽དྭགས་ཁྲི་བཙན་པོ། ༧༽སྲིབ་ཁྲི་བཙན་པོ། ༨༽གྲི་གུམ་བཙན་པོ། ༩༽སྤུ་ལྡེ་གུང་རྒྱལ། ༡༠༽ཨ་ཤོ་ལེགས། ༡༡༽དེ་ཤོ་ལེགས། ༡༢༽ཐི་ཤོ་ལེགས། ༡༣༽གུ་རུ་ལེགས། ༡༤༽འབྲོང་ཞི་ལེགས། ༡༥༽ཨི་ཤོ་ལེགས། ༡༦༽ཟ་ནམ་ཟིན་ལྡེ། ༡༧༽ལྡེ་འཕྲུལ་ནམ་གཞུང་བཙན། ༡༨༽སེ་སྣོལ་གནམ་ལྡེ། ༡༩༽སེ་སྣོལ་པོ་ལྡེ། ༢༠༽ལྡེ་སྣོལ་ནམ། ༢༡༽ལྡེ་སྣོལ་པོ། ༢༢༽ལྡེ་རྒྱལ་པོ། ༢༣༽ལྡེ་སྤྲིན་བཙན། ༢༤༽ཏོ་རོ་ལོང་བཙན། ༢༥༽ཁྲི་བཙན་ནམ། ༢༦༽ཁྲི་སྒྲ་དཔུང་བཙན། ༢༧༽ཁྲི་ཐོག་རྗེ་བཙན། ༢༨༽ཐོ་རི་ལུང་བཙན། ༢༩༽ཁྲི་གཉན་བཟུང་བཙན། ༣༠༽འབྲོང་གཉན་ལྡེའུ། ༣༡༽སྟག་རི་གཉན་གཟིགས། ༣༢༽གནམ་རི་སྲོང་བཙན་བཅས་སོ། །\nབོན་སྤྱོད་ཞལ་འདོན། - (257,812)


བོད་ཡིག་དང་དབྱིན་ཡིག་གཉིས་ཀྱི་བྱ་ཚིག་འགྱུར་བའི་ཁྱད་ཆོས་ལ་དཔྱད་པ། – རྩོམ་པ་པོ་དྲ་བ།\nསྐད་ཡིག་གང་ཞིག་ལ་མཚོན་ན། བརྗོད་བྱའི་དོན་གསལ་པོར་སྟོན་བྱེད་ཀྱི་ནུས་པ་གཙོ་བོ་དུས་གསུམ་དང་འབྲེལ་བའི་བྱ་ཚིག་ཡིན་ལ། བརྗོད་དོན་གང་ཞིག་ཡིན་ཡང་དུས་གསུམ་དང་མ་འབྲེལ་བའི་དོན་རྐྱེན་གང་ཡང་མེད་པའོ།། ལྷག་པར་དུ་སྐད་བརྡ་རིག་པའི་གཞུང་ལུགས་དག་བེད་སྤྱད་ནས་བརྟག་ཚེ། བོད་ཡིག་དང་དབྱིན་ཡིག་གཉིས་ལ་ཐུན་མོང་གི་མཚུངས་ཆོས་ཤིག་ཡོད་པ་ནི་བྱ་ཚིག་གི་འགྱུར་བ་ལས་དུས་ཀྱི་གནས་བབ་མཚོན་པ་དེ་ཡིན་ཞིང་། མཚུངས་ཆོས་དེ་དག་ལ་ཞིབ་བསྡུར་བྱས་པ་དེས་ཀྱང་དབྱིན་ཡིག་སྦྱང་མཁན་གྱི་བོད་རིགས་སློབ་མ་ཚོར་དབྱིན་ཡིག་བརྡ་སྤྲོད་ཐད་ཀྱི་དཀའ་གནད་འགའ་སེལ་བར་ཕན་པ་ཡང་ཡོད་པའོ།།\nབརྡ་ཆད་གཙོ་བོ། བྱ་ཚིག བྱ་ཚིག་གི་འགྱུར་རྣམ། དུས་གསུམ།\n༄༅།། མི་རིགས་གང་ཞིག་ཡིན་ཡང་སྐད་དང་ཡི་གེ་ནི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་འཕེལ་རིམ་ཁྲོད་རིམ་བཞིན་འཚོ་བའི་དགོས་མཁོ་ལས་བྱུང་བ་ཞིག་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་ཐོག་མར་བྱུང་བའི་བརྗོད་པ་ནི་རང་སེམས་ཀྱི་མདུན་པ་བསྒྲུབ་པའི་ཆེད་དུ་བྱ་བ་སྤྱོད་པ་སྣ་ཚོགས་བཟླས་དགོས་པས་བྱ་བྱེད་སྟོན་པའི་སྐད་ཀྱི་གདངས་ཐོག་མར་བྱུང་ཡོད་དེ། དཔེར་ན། ནགས་ཚལ་ཆེན་པོ་ཞིག་གི་ནང་དུ་གཅན་གཟན་ལ་ཕྲད་ན་བྲོས་དང་། བཟུང་དང་། རྒྱུག་དང་སོགས་བྱ་བྱེད་སྟོན་པའི་ཐ་སྙད་དག་བྱུང་བ་རེད། སྤྱིར་བོད་ཀྱི་བརྡ་སྤྲོད་ཀྱི་གཞུང་དེ་དག་ཀྱང་མིང་གི་ཚོགས་དང་། ཕྲད་རྣམ་དབྱེའི་ཚོགས། བྱ་བའི་ཚིག་གི་ཚོགས་བཅས་གསུམ་ལས་གྲུབ་པ་ཞིག་ཡིན་པས་དེ་གསུམ་གྱིས་མ་ཁྱབ་པའི་བརྗོད་པ་ནི་བོད་ཀྱི་བརྡ་ལ་མེད་པའོ།། བོད་ཡིག་གི་ནང་བྱ་ཚིག་ལ་ལས་ཚིག་ཞེས་བརྗོད་མོད། ལས་ཚིག་མ་འོངས་བར་བྱ་ཚིག་དང་ལས་ཚིག་ད་ལྟ་བར་བྱེད་ཚིག་ཟེར་ཏེ། ༼སྨོན་ལམ་ཚིག་མཛོད༽ནང་འཁོད་དོན། གང་ཟག་གི་ལུས་ངག་གི་བྱ་སྤྱོད། སེམས་ཀྱི་འཕྲོ་འདུ། དངོས་པོའི་སྟེང་གི་འཕོ་འགྱུར་བཅས་ཀྱི་རྣམ་པ་མཚོན་པའི་དུས་གསུམ་གྱི་ཁྱད་པར་ཡོད་པའི་ཚིག་ཅིག་སྟེ། དཔེར་ན་འབྲི། ཀློག བཤད། ཉན་བྱ་བྱེད་ཐ་དད་དང་། འགྲོ། སྡོད། ལང་། ཉལ་སོགས་བྱ་བྱེད་ཐ་མི་དད་པ་དང་། ཤེས། རྟོགས། སྐྲག་སོགས་གཟུགས་མི་འགྱུར་བའི་བྱ་ཚིག་རྣམས་སོ།།ཞེས་དང་། ༼རྟགས་ཀྱི་འཇུག་པའི་དཀའ་འགྲེལ་གནད་ཀྱི་སྒྲོན་མེ༽ཞེས་པའི་ནང་ཚོགས་གསུམ་གྱི་དཔེ་བརྗོད་ཅིག་བཀོད་ཡོད་པ་འདི་ལྟར། བཟོ་པས་ལྕགས་ལ་རྩི་བཏང་ལྟ་བུར་ཆ་མཚོན་ན། བཟོ་བ་ནི་མིང་གི་ཚོགས། པས་ཞེས་པའི་བྱེད་སྒྲ་ནི་རྣམ་དབྱེའི་ཚོགས། ལྕགས་ཞེས་པ་མིང་གི་ཚོགས། ལ་ནི་རྣམ་དབྱེའི་ཚོགས། རྩི་ནི་མིང་གི་ཚོགས། བཏང་ནི་བྱ་བའི་ཚིག་གི་ཚོགས་ཡིན། ཞེས་སོགས་དཔེར་བརྗོད་ཀྱི་ཁྲོད་དུ་བྱ་ཚིག་གི་མཚན་ཉིད་དང་ཚོགས་གཞན་གྱི་ཁྱད་པར་འབྱེད་ཡོད། བྱ་ཚིག་གི་ཚིགས་ལ་ཡང་བྱ་བྱེད་ཐ་དད་པ་དང་། བྱ་བྱེད་ཐ་མི་དད་པ་རིགས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ཆེན་པོ་གཉིས་ཡོད། བྱ་བྱེད་ཐ་དད་པའང་དབྱེ་བ་དགུ་ལྡན་གྱི་བྱ་ཚིག་དང་དབྱེ་བ་བདུན་ལྡན་གྱི་བྱ་ཚིག་ཞེས་བྱེ་བྲག་གཉིས་དང་། བྱ་བྱེད་ཐ་མི་དད་ལའང་དབྱེ་བ་ལྔ་ལྡན་དང་གསུམ་ལྡན་བཅས་གཉིས་ཡོད་པའོ།།\nTashi draws picture འབྲི\nRiver flows བཞུར\nགོང་གསལ་གྱི་རེའུ་མིག་ལས། བྱེད་འབྲེལ་ལས་ཚིག་དང་བྱེད་མེད་ལས་ཚིག་ནི་དབྱིན་ཡིག་བྱ་ཚིག་གི་བྱེ་བྲག transitive verbདང intransitive verbགཉིས་དང་ཆ་འདྲ་སྟེ། འབྲི-drawནི་བྱ་བྱེད་ཐ་དད་པའམ་བྱེད་འབྲེལ་ལས་ཚིག་སྟེ། བྱེད་པོ་ཡོད་པས་ལས་སམ་ཡུལpictureཞེས་པ་འདི་ཐད་ཀར་རྗེས་སུ་འཇུག་ཐུབ། བྱ་བྱེད་ཐ་མི་དད་པ་ནི་དཔེར་ན་ཆུ་ཕྲན་བཞུར་ཞེས་པའི་ནང་བཞུར-flow ཆུ་ཕྲན་ནི་སེམས་ལྡན་གྱི་བྱེད་པོ་ཡང་མིན་ལ་བཞུར་ཞེས་པ་བྱ་བ་འདི་ཡང་རང་སྟེང་ལ་བྱུང་བ་ཞིག་ལས་ཡུལ་དང་ལས་གང་ལའང་མི་འཇུག དབྱིན་ཡིག་གི་བརྡ་སྤྲོད་ནང་དུ་གལ་ཏེ་བྱེད་མེད་ལས་ཚིག་དེ་ལས་དང་ཡུལ་ལ་འཇུག་ནུས་པར་བྱ་དགོས་ན་མཚམས་སྦྱོར་གྱི་ཚིག་ཕྲད་འཚམ་པ་དག་བྱེད་མེད་ལས་ཚིག་གི་རྗེས་བཟུང་ན་ད་གཟོད་བྱེད་འབྲེལ་ལས་ཚིག་ཏུ་གྱུརད་ཏོ།། དཔེར flow དེ་བྱེད་འབྲེལ་ལས་ཚིག་ཏུ་འགྱུར་བར་རྗེས་སུ་དབྱིན་གི་ཚིག་ཕྲད into འཇུག་དགོས།\nདེ་དང་རིགས་འདྲ་བ་གལ་ཏེ་བོད་ཡིག་གི་བྱེད་མེད་ལས་ཚིག་བྱེད་འབྲེལ་ལས་ཚིག་ལ་འགྱུར་དགོས་ན་སེམས་ལྡན་གྱི་བྱེད་པ་པོ་ཞིག་ལྡན་དགོས་པ་དང་དེར་བསྟུན་གྱི་བྱ་ཚིག་གི་དུས་གསུམ་གྱི་འགྱུར་བའང་ཡོད་དགོས། དཔེར་ན། འཁོར་ལོ་འཁོར། ཞེས་འཁོར་ནི་བྱེད་མེད་ལས་ཚིག་ཡིན། བརྗོད་གཞི་འདི་བྱེད་འབྲེལ་ལས་ཚིག་ལ་བཏང་ན་འདི་ལྟར།\nབཀྲ་ཤིས་ཀྱིས་འཁོར་ལོ་སྐོར་བཞིན་ཡོད། Tashi is turning the holy wheel.\nདབྱིན་ཇི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཁུ་ལེན་སུ་དབྱིན་ཡིག་ཚིག་མཛོད་ཆེན་པོ(Collins English Dictionary)ནི་ཚིག་མཛོད་ཀུན་གྱི་ནང་དབང་ཚད་ཤིན་ཏུ་མཐོ་ལ། དེས་བྱ་ཚིག་ལ་བཞག་ཡོད་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་འདི་ལྟར་ཏེ། བྱ་ཚིག་ཟེར་བ་ནི་ཡི་གེའི་ཚོགས་ཤིག་སྟེ། དཔེར་ན། གླུ་ལེན་པ། དྲི་ཚོར་བ། སྐུ་གཤེགས་པ་སོགས་བྱ་ཚིག་ཡིན། བྱ་ཚིག་དེ་དག་ནི་བྱེད་པོ་དང་འབྲེལ་ནས་བྱེད་པ་པོས་གང་ཞིག་སྒྲུབ་པ་དང་ཡང་ན་དོན་རྐྱེན་གང་ཞིག་ལ་བྱེད་པ་པོ་ཞུགས་པ་ཞེས་རགས་ཙམ་མ་གཏོགས་བརྗོད་མེད་མོད། ཕལ་ཆེར་གོང་གསལ་བོད་ཡིག་གི་བྱ་ཚིག་གི་གོ་དོན་དང་འདྲ་བ་རེད། འོན་ཀྱང་དབྱིན་ཡིག་བྱ་ཚིག་ལ་མཚོན་ན་དབྱེ་བ་བཞིར་ཕྱེ་ཡོད་དེ་སོ་སོ་ནི་གཤམ་ལྟར་དབྱིན་ཡིག་གི་ནང་དོན་ལྟར་གང་འཚམ་གྱིས་བོད་ཡིག་ལ་བསྒྱུར་ཡོད། དོན་ལྡན་བྱ་ཚིག(Notional Verb) སྦྲེལ་བྱེད་བྱ་ཚིག(Link Verb)སྨོན་པའི་བྱ་ཚིག( Modal Verb) སྐྱོར་བྱེད་བྱ་ཚིག(Auxiliary Verb) བཅས་བཞི་ཡིན།\nདོན་ལྡན་བྱ་ཚིག སྦྲེལ་བྱེད་བྱ་ཚིག སྨོན་པའི་བྱ་ཚིག སྐྱོར་བྱེད་བྱ་ཚིག\nrun, bring, come, look be, seem, turn, become may, can, must, should have, do, will\nརྒྱུག ཁྱེར་ཡོང་བ། འབྱོར་བ། (མིག་གིས) ལྟ་བ། ཡིན་པ། ཡིན་པར་མངོན་པ། (ཁ་ཕྱོགས)སྒྱུར་བ། འགྱུར་བ། ཆོག་པ། ཐུབ་པ། ངེས་པར་དུ།\n༡ དོན་ལྡན་བྱ་ཚིག་གི་མཚན་དཔེ། I can run ང་རྒྱུག་ཐུབ། གསལ་བཤད་བྱ་དགོས་པ་ཞིག་ལ་དངོས་དོན་བྱ་ཚིག་ལ་དངོས་པོ་བདག་གཞན་གཉིས་ཚང་མིན་གྱི་སྒོ་ནས་བྱ་བྱེད་ཐ་དད་པ་དང་མི་དད་པ་གཉིས་སུ་རིགས་དབྱེ་སྟེ། སྐབས་འདིར་རྒྱུག་ཞེས་པའི་བྱ་ཚིག་འདི་ནི་དངོས་པོ་བདག་གཞན་གཉིས་ལས་བདག་ཁོ་ན་ལ་འཇུག་པ་དང་བྱ་བྱེད་ཐ་མི་དད་པའི་རྗེས་སུ་སོང་བས་བོད་ཡིག་བྱ་ཚིག་གི་དབྱེ་བ་དང་ཆ་འདྲ་བར་བྱེད་མེད་ལས་ཚིག་ཀྱང་ཟེར།(The notional verbs are divided into transitive verbs and intransitive verbs. The ‘‘run’’ here is an intransitive verb because there is no object to follow with it) My mother brings meapair of warm shoes. ཨ་མས་ང་ལ་ལྷམ་དྲོན་པོ་ཆ་གཅིག་ཁྱེར་ཡོང་།\n༢སྦྲེལ་བཤད་བྱ་ཚིག་གི་མཚན་དཔེ། I amadoctor. ང་ནི་སྨན་པ་ཞིག་ཡིན།She seemsakind girl. མོ་སེམས་བཟང་ཞིག་ཡིན་པ་འདྲ། She is very beautiful. མོ་ཧ་ཅང་མཛེས་པོ་འདུག སྦྲེལ་བྱེད་བྱ་ཚིག(link verb) སྒྲ་བཤད། ཚིག་སྦྱོར་ཕན་ཚུན་སྦྲེལ་བར་བྱེད་པ་དེ། བོད་ཡིག་གི་ཚིག་ཕྲད་དང་འདྲ་བར་ཚིག་སྦྱོར་ནང་ཞུགས་ཚེ་དོན་གསལ་བའམ་མཚམས་སྦྱོར་བ་དང་བརྗོད་བདེ་བར་ཕན་འདོགས་མོད། ཚིག་ཕྲད་དང་མི་འདྲ་ས་ནི་རང་ལ་དོན་ལྡན་པའོ།།\n༣ སྨོན་པའི་བྱ་ཚིག་གི་མཚན་དཔེ། We should accept any responsibilities of this century. ང་ཚོས་དུས་རབས་འདིའི་འགན་འཁྲི་ཡོད་ཚད་དང་དུ་ལེན་དགོས། We must preserve our great conventional customs.ང་ཚོས་ངེས་པར་དུ་ང་ཚོའི་སྲོལ་བཟང་རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱེད་དགོས། བོད་ཡིག་གི་ནང་བྱ་ཚིག་གི་ནུས་པ་དང་ཆ་འདྲ་ཡང་བྱ་ཚིག་རང་མིན་པའི་བརྗོད་པ་ཞིག་སྟེ་བྱ་ཚིག་གི་མཐར་སྦྱར་ན་ཐག་ཆོད་པ་དང་རེ་བ་བྱེད་པའི་ནུས་པ་ཡོད་པ་ལ་ལས་ཚིག་རྗེས་མཐུན་པ་ཞེས་འབོད། དབྱིན་ཡིག་ལ་ཡང་དེའི་གོ་ཆོད་པའི་དབྱིན་སྐད་ཀྱིས(modal verb)ཞེས་ལས་ཚིག་རྗེས་མཐུན་པའི་ནུས་པ་དང་འདྲ་ན་ཡང་། འཇུག་ཚུལ་གྱི་ཆ་ནས་ལས་ཚིག་རྗེས་མཐུན་པ་ལྟར་ལས་ཚིག་རྗེས་སུ་མི་འགྲོ་བར་དུས་བརྟག་ཏུ་བྱ་ཚིག་གི་སྔོན་ཏུ་འགྲོ་བས་རྐྱེན། འཇུག་ཚུལ་གྱི་སྒོ་ནས་བོད་ཡིག་ལ་བྱ་ཚིག་སྔོན་མཐུན་པའམ་ལས་ཚིག་སྔོན་མཐུན་པ་ཞེས་བསྒྱུར་ན་ཨེ་འགྲིག་སྙམ།\n༤ སྐྱོར་བྱེད་བྱ་ཚིག I have eaten. ངས་ཟ་མ་ཟོས་ཟིན། I will set out tomorrow. ང་སང་ཉིན་ལམ་ལ་ཆས་རྒྱུ་ཡིན། སྐྱོར་བའི་བྱ་ཚིག་ལ་འགྲེལ་བཤད་བྱ་དགོས་པ་ནི་དབྱིན་ཡིག་གི་ཚིག་གྲུབ་ཅིག་ལ་ངེས་པར་ཏུ་བྱ་ཚིག་གཅིག་མ་གཏོགས་ཡོད་མི་རུང་། དེ་ནན་བཤད་བྱེད་པའི་ཆེད་དུ་བྱ་ཚིག་གཅིག་པོ་དེ་ལ་བྱ་ཚིག་གཙོ་བོ(main verb)ཞེས་ཟེར། འོན་ཀྱང་མཚམས་རེ་བརྗོད་དོན་གསལ་པོ་ཡོང་ཆེད་དུ་སྐྱོར་བའི་བྱ་ཚིག(auxiliary verb or helping verb)ཞེས་པ་ཞིག་ཡོད་དགོས།དེས་བརྗོད་དོན་གསལ་བོར་སྟོན་བྱེད་ཀྱི་ཚིག་གྲོགས་ཀྱི་ནུས་པ་ལས་དམིགས་བསལ་གྱི་ནང་དོན་ཅི་ཡང་མེད།\nབོད་ཡིག་ཁྲོད་ན་བྱ་ཚིག་གི་འགྱུར་བ་བྱེ་བྲག་ཡོད་པ་དེ་དུས་གསུམ་གྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་ལ། བོད་ཡིག་བྱ་ཚིག་གི་འགྱུར་བས་དུས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་འཁྲུལ་བ་མེད་པར་བརྗོད་པའི་ནུས་པ་ཡོད། དེ་ནི་རྒྱ་སྐད་ཡིག་དང་མི་འདྲ་བར་དུས་གསུམ་སྟོན་པའི་ཆེད་དུ་མིང་བརྡ་དང་ཡང་ན་ལས་ཚིག་རྗེས་མཐུན་པའི་མིང་སོགས་མ་བཀོལ་ན་དུས་ཀྱི་དབྱེ་བ་འབྱེད་མི་ནུས་སོ།། བོད་ཡིག་བྱ་ཚིག་གི་དུས་སྟོན་པའི་ཁྱད་ཆོས་ནི་དུས་འདས་པ་ལ་བྱ་ཚིག་འདས་པའི་རྣམ་པ་རུ་འགྱུར་བ་དང་དུས་ད་ལྟ་བ་ལ་གང་ཡང་འགྱུར་བ་མ་བྱུང་བའི་བྱ་ཚིག དུས་མ་འོངས་ལ་བྱ་ཚིག་མ་འོངས་པའི་རྣམ་པ་རུ་འགྱུར་བ་རེད། བོད་ཡིག་གི་བྱ་ཚིག་འགྱུར་བའི་ཁྱད་ཆོས་ལའང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་རྣམ་པ་ཞིག་ཡོད་པ་ནི་སྐུལ་ཚིག་དང་དགག་སྒྲ་ལྡན་པའི་སྐུལ་ཚིག་གཉིས་ཡིན། ལྷག་པར་བོད་ཡིག་གི་བྱ་ཚིག་འགྱུར་བའི་རྣམ་པ་གཞན་ཞིག་ཡོད་ཀྱང་ཡོད་དེ། གཟུགས་འགྱུར་བའི་བྱ་ཚིག་དང་གཟུགས་མི་འགྱུར་བའི་བྱ་ཚིག་གཉིས་ཡིན་ལ། གསལ་བཤད་བྱ་དགོས་པ་ཤིག་སྟེ་དགག་སྒྲའི་སྐུལ་ཚིག་ནི་བྱ་ཚིག་ཡོད་དོ་ཅག་ལ་འཇུག་པའི་ངེས་བ་མེད་པའོ།།\nPast tense བྱེད་པའི་ལས།\nབྲན་དུ བཀོལ འཁོལ བཀོལ ཁོལ\nགཞན་ནོར བརྐུས རྐུ བརྐུ རྐུས\nཀུན་གྱི བཀུར བཀུར བཀུར བཀུར\nརོལ་མོ་སོགས དཀྲོལ དཀྲོལ དཀྲོལ དཀྲོལ\nཆུ་བོ་སོགས བྲི་ འབྲི འབྲི\nརྗེས་སུ འབྲངས འབྲང འབྲང འབྲོངས\nསྐྲ་སོགས བྲེགས་པ འབྲེག་པ འབྲེག་པ བྲེགས་པ\nསྐད་ཡིག་སོགས སྦྱངས་པ སྦྱོང སྦྱང སྦྱོངས\nགཞན་ལ དམད་པ དམོད དམད དམོད\nཡུལ་གཞན་དུ བྲོས་པ འབྲོས་པ འབྲོ་བ བྲོས\nགོང་གི་རེའུ་མིག༣པ་ལས་སྟོན་པ་ལྟར་བོད་ཡིག་བྱ་ཚིག་གི་འགྱུར་བ་ནི་གཙོ་བོ་དུས་གསུམ་གྱི་དབང་དུ་གསུམ་དང་། སྐུལ་ཚིག་དང་དགག་སྒྲའི་སྐུལ་ཚིག་གི་དབང་དུ་གཉིས་ཡོད། དེ་དག་དབྱིན་ཡིག་བྱ་ཚིག་གི་དུས་གསུམ་གྱི་འགྱུར་བ་དང་བསྡུར་ན་འདི་ལྟར།\nབྲན་དུ་བཀོལ་ཟིན་པ། -enslaved བྲན་དུ་འཁོལ་བཞིན་པ། -enslaving བྲན་དུ་བཀོལ་རྒྱུ -will enslave གཞན་ནོར་བརྐུས་ཟིན་པ། -steal གཞན་ནོར་རྐུ་བཞིན་པ། -stealing གཞན་ནོར་བརྐུ་རྒྱུ -will steal ཀུན་གྱིས་བཀུར་ཟིན་པ། -esteemed ཀུན་གྱིས་བཀུར་བཞིན་པ། -esteeming ཀུན་གྱིས་བཀུར་རྒྱུ། -will esteem རོལ་མོ་སོགས་བཀྲོལ་ཟིན་པ། -played རོལ་མོ་སོགས་བཀྲོལ་བཞིན་པ། -playing རོལ་མོ་སོགས་བཀྲོལ་རྒྱུ། -will play ཆུ་བོ་སོགས་བྲི་ཟིན་པ། -dried ཆུ་བོ་སོགས་འབྲི་བཞིན་པ། -drying ཆུ་བོ་སོགས་འབྲི་ལ་ཉེ་བ། -will dry རྗེས་སུ་འབྲངས་ཡོད་པ། -followed རྗེས་སུ་འབྲང་བཞིན་པ། -following རྗེས་སུ་འབྲང་རྒྱུ། -will follow སྐྲ་སོགས་བྲེགས་ཟིན་པ། -cut སྐྲ་སོགས་འབྲེག་བཞིན་པ། -cutting སྐྲ་སོགས་འབྲེག་རྒྱུ། -will cut སྐད་ཡིག་སོགས་སྦྱངས་ཟིན་པ། -studied སྐད་ཡིག་སོགས་སྦྱོང་བཞིན་པ། -studying སྐད་ཡིག་སོགས་སྦྱང་རྒྱུ། -will study གཞན་ལ་དམད་པ། -swore གཞན་ལ་དམོད་བཞིན་པ། -swearing གཞན་ལ་དམད་རྒྱུ། -will swear ཡུལ་གཞན་དུ་བྲོས་ཟིན་པ། -escaped ཡུལ་གཞན་དུ་འབྲོས་བཞིན་པ། -escaping ཡུལ་གཞན་དུ་འབྲོ་རྒྱུ། -will escape དེ་ནང་བཞིན་བོད་ཡིག་དང་དབྱིན་ཡིག་གི་བྱ་ཚིག་གི་དུས་གསུམ་གྱི་འགྱུར་བ་ཡང་བྱ་ཚིག་ཉིད་ཀྱི་འགྱུར་བ་ལས་སྟོན་པ་རེད།\nདབྱིན་ཡིག་བྱ་ཚིག་གི་འགྱུར་བའི་རྣམ་པ་མང་པོ་ཡོད་དེ། སྤྱིར་བཏང་ད་ལྟ་བ། བྱེད་བཞིན་ད་ལྟ་བ། འདས་མ་ཐག་པའི་ད་ལྟ་བ། འདས་བཞིན་པའི་ད་ལྟ་བ། སྤྱིར་བཏང་འདས་པའི་ལས་ཚིག འདས་དུས་ཀྱི་བྱེད་བཞིན་པ། འདས་དུས་ཀྱི་འདས་མ་ཐག་པ། འདས་དུས་ཀྱི་འདས་བཞིན། སྤྱིར་བཏང་མ་འོངས་པ། མ་འོངས་པའི་ད་ལྟ་བ། བྱེད་བཞིན་པའི་མ་འོངས་པ། འདས་མ་ཐག་པའི་མ་འོངས་པ་སོགས་ཡོད། འདི་དག་ནི་བོད་ཡིག་ལས་ཚིག་གི་བྱ་བྱེད་ཐ་དད་པའི་དབྱེ་བ་དགུ་ལྡན་དང་བདུན་ལྡན། བྱ་བྱེད་ཐ་མི་དད་པའི་དབྱེ་བ་ལྔ་ལྡན་དང་གསུམ་ལྡན་སོགས་དང་མཚུངས་པ་དཔེར་བརྗོད་དང་བཅས་བཤད་པར་བྱའོ།།\n༡སྤྱིར་བཏང་ད་ལྟ་བ། The Present Tense བྱ་ཚིག་གི་འགྱུར་རྣམ།\n-verb༼མ་གཟུགས།༽ཉེ་ལམ་ཡང་ན་རྒྱུན་ལྡན་དུ་་བྱེད་ཅིང་ཡོད་པའི་བྱ་བ་སྟོན་པའི་དོན་རྐྱེན་བརྗོད་པར་སྤྱིར་བཏང་ད་ལྟ་བ་འཇུག བོད་ཡིག་བྱ་ཚིག་གི་རྣམ་པ་ནི་ད་ལྟ་བའི་རྣམ་པའི་རྗེས་སུ་ལས་ཚིག་རྗེས་མཐུན་པ་འཇུག་པ་སྟེ། དཔེར་ན།\nI writeapaper. ངས་དཔྱད་རྩོམ་ཞིག་འབྲི་བར་བྱེད།\nThey are nation’s athletes. ཁོ་ཚོ་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ལུས་རྩལ་པ་རྣམས་རེད།\nI like playing basketball. ང་ལག་རྕེ་སྤོ་ལོ་རྕེ་བར་དགའ།\n༢ བྱེད་བཞིན་ད་ལྟ་བ།The Present Progressive Tense བྱ་ཚིག་གི་འགྱུར་རྣམ། -be+V(ing)\nད་ལྟ་བྱེད་བཞིན་པའི་བྱ་བ་སྤྱོད་པའམ་གནས་བབ་བརྗོད་པར་ད་ལྟ་བྱེད་བཞིན་པའི་བྱ་ཚིག་གི་འགྱུར་རྣམ་བཀོལ་དགོས་པ་རེད། བོད་ཡིག་ལ་བསྒྱུར་ན་ཚིག་གྲོགས་བཞིན་སོགས་སྦྱར་དགོས། (progressive ཞེས་ཀྱི་ནང་དོན་ནི་བྱ་བ་ཞིག་དུས་ཡུན་ངེས་ཅན་ཞིག་ལ་རྒྱུན་འཁྱོངས་བའི་རྣམ་པ་ཅན་ལ་གོ་དགོས། non-progressive ཞེས་པ་འདིས་བྱ་བ་གང་ཞིག་སྟོན་པ་མ་གཏོགས་བྱ་བ་དེ་དུས་ཀྱི་འགྲོས་དང་བསྟུན་རྒྱུན་བསྲིང་བའི་ངེས་པ་རྩ་བ་ནས་མེད།\nShe is reading. མོས་དཔེ་ཀློག་བྱེད་བཞིན་ཡོད།\nWe are recently staying at home. ང་ཚོ་ཉེ་ལམ་རང་ཁྱིམ་ན་སྡོད་ཡོད།\nI am driving car now. ངས་ད་ལྟ་རླངས་འཁོར་སྐོར་བཞིན་ཡོད།\n༣འདས་མ་ཐག་པའི་ད་ལྟ་བ།The Present Perfect Tense. བྱ་ཚིག་གི་འགྱུར་རྣམ།\nའབྲེལ་ནས་ད་ལྟའི་དུས་བརྗོད་པ། མྱོང་། ཚར་སོགས་ལས་ཚིག་རྗེས་མཐུན་པ་དང་ལྷན་དུ་\nI have been to Lhasa twice. ང་ལྷ་ས་ལ་འགྲོ་ཐེངས་གཉིས་ཡིན།\nShe has done work like reporter in previous time. མོ་སྔོན་ཆད་གསར་འགོད་པ་བྱས་མྱོང་།\nI have studied English for2years. ངས་དབྱིན་ཡིག་སྦྱངས་ནས་ལོ་གཉིས་རེད།\n༤འདས་བཞིན་པའི་ད་ལྟ་བ། The Present Perfect Progressive Tense :have/has been+V(འདས་ཚིག) དོན་རྐྱེན་གང་ཞིག་འདས་མ་ཐག་པ་ཡིན་ཡང་དེའི་རྗེས་ཤུལ་ད་དུང་རྫོགས་མེད་པའི་རྣམ་པ་ཅན་ལ་ཟེར།ཡང་ན་མུ་མཐུད་དུ་བྱ་བ་སྒྲུབ་པའོ།། ཟིན་དང་སི་སོགས་ཀྱི་ལས་ཚིག་རྗེས་མཐུན་པ་སྦྱར་བ། དཔེར་ན།\nI have been writing letters this morning. ད་ནང་ཞོགས་པ་ནས་ངས་ཡིག་འཕྲིན་བྲིས་བ་ཡིན།\nIt has been raining for three hours. ཆར་བ་བབས་ནས་ཆུ་ཚོད་གསུམ་བླངས་དང་ཟི།\nShe has been studying Tibetan for 18 years. མོས་བོད་ཡིག་སྦྱངས་ནས་ལོ༡༨ ་བླངས་དང་ཟི།\n༡ སྤྱིར་བཏང་བའི་འདས་པ། The Past Tenseབྱ་ཚིག་གི་འགྱུར་རྣམ།-V(འདས་པ)\nདུས་གསུམ་སྤྱིར་བཏང་པ་དང་། བྱེ་བྲག་པ་སོ་སོའི་སྐབས་ཀྱི་དུས་འདས་པ་སྟོན་པའི་ལས་ཚིག་དང་། བྱ་བྱེད་ཐ་མི་དད་པའི་ཚིག་གྲོགས་ལ་བརྟེན་ནས་སྤྱིར་འདས་དུས་ཀྱི་དོན་རྐྱེན་བརྗོད་པའི་ངག་སྦྱོར་ལ་ཟེར། དཔེར་ན།\nI watched this film. ངས་གློག་བརྙན་འདི་ལ་བལྟས་ཟིན།\nI went to school when I was little. ང་ཆུང་དུས་སློབ་གྲྭ་ལ་འགྲོ་མྱངས་རེད།\nShe got home. མོས་ཁྱིམ་ལ་འབྱོར་ཟིན།\n༢ འདས་དུས་ཀྱི་བྱེད་བཞིན་པ། The Past Progressive Tense བྱ་ཚིག་གི་འགྱུར་རྣམ was/were+Ving འདས་པའི་དུས་རྗོད་པའི་སྐབས་སུ་ད་ལྟ་བའི་ལས་སྤྱོད་དགོས་པ་ཞིག་སྟེ། དཔེར་ན།\nI was watching TV when my mom got home. ཨ་མ་ཁྱིམ་ལ་ལོག་དུས་ངས་བརྙན་འཕྲིན་ལ་ལྟ་བཞིན་ཡོད།\nThey were playing basketball in the morning yesterday. ཁ་སང་གི་ཞོགས་པར་ཁོ་ཚོ་སྤོ་ལོ་རྕེད་བཞིན་ཡོད།\nWe were having breakfast when my brother got up. ངའི་ནུ་བོ་མལ་ལས་བླངས་དུས་ང་ཚོ་ཞོགས་ཟས་བཟའ་བཞིན་ཡོད།\n༣ འདས་དུས་ཀྱི་འདས་མ་ཐག The Past Perfect Tense བྱ་ཚིག་གི་འགྱུར་རྣམ had+V(འདས་པ)\nགོ་དོན། འདས་པའི་དུས་སུ་བྱུང་བའི་དོན་རྐྱེན་གང་ཞིག བྱུང་མ་ཐག་པའི་སྐབས་དེའི་རྗེས་ཤུལ་གྱི་སྣང་ཚུལ་བརྗོད་པའི་རྣམ་པ་ཅན་ཏེ།\nHe said that he had taken bus in the morning. ཁོས་བཤད་རྒྱུར་ཁོ་ཞོགས་པར་སྤྱི་སྤྱོད་རླངས་འཁོར་ནང་དུ་བསྡད་ནས་བུད་སོང་ཟེར།\nWhen I woke up, it had already stopped raining. ང་ཡར་སད་དུས་ཆར་བ་འབབ་མཚམས་བཞག་ཟིན་རེད།\nMy father had left when I got home. ང་ཁྱིམ་ལ་འབྱོར་དུས་ཨ་ཕ་དེའི་སྔོན་ནས་བུད་སོང་ཟི།\n༤ འདས་དུས་ཀྱི་འདས་བཞིན། The Past Perfect Progressive Tense བྱ་ཚིག་གི་འགྱུར་རྣམ had been+V(ing) གོ་དོན། འདས་པའི་དུས་སུ་བྱུང་བའི་དོན་རྐྱེན་གང་ཞིག བྱ་བ་དེའི་མཇུག་རྫོགས་བཞིན་པ་བརྗོད་པའི་རྣམ་པ་ཅན་ཞིག་ཡིན། དེའང་འདས་པའི་བྱ་བ་གཅིག་རྗེས་གཅིག་མཐུད་ནས་བརྗོད་དགོས་ཤིང་། འདས་པའི་ལས་ཚིག་གཉིས་ཀྱིས་དོན་དེ་སྟོན་པ་ཞིག་སྟེ། དཔེར་ན།\nThe bus had been coming when we waited for 20 minutes yesterday. ཁ་སང་སྐར་མ་ཉི་ཤུ་བསྒུག་རྗེས་སྤྱི་སྤྱོད་རླངས་འཁོར་ད་གཟོད་འབྱོར་ཡོང་ཐ།\nShe had been learning English2years before he joined this course. སློབ་ཁྲིད་འདི་ལ་མ་ཞུགས་པའི་སྔོན་ནས་མོས་དབྱིན་ཡིག་ལོ་གཉིས་ལ་སྦྱངས་ཡོད་ཟི།\nMy grandma had been working in the farm before my mom was born.\n༡ སྤྱིར་བཏང་མ་འོངས་བ། The Simple Future Tense བྱ་ཚིག་གི་འགྱུར་རྣམ། will/shall+V(མ་གཟུགས)\nགོ་དོན། དོན་རྐྱེན་གང་ཞིག་ད་ལྟ་མ་བྱུང་ཡང་མ་འོངས་བའི་དུས་ན་མངོན་ཏུ་འགྱུར་བའི་་རྣམ་པ་ཅན། མང་ཆེ་ཚིག་གྲོགས་རྒྱུ་དང་ཉེ་དང་སོགས་ལ་སྦྱར་བ་རེད།\nHe will get married. ཁོ་གཉེན་བསྒྲིག་ལ་ཉེ།\nThe wandering cat will haveamaster soon. ཞི་ལ་ལྡོམ་པོ་འདི་ལ་མི་འགྱངས་བར་བདག་པོ་ཡོད་རྒྱུ་རེད།\nWe shall make efforts for ourselves. ང་ཚོས་རང་ཉིད་ཀྱི་ཆེད་དུ་འབད་བརྩོན་བྱེད་རྒྱུ་ཡིན།\n༢ བྱེད་བཞིན་པའི་མ་འོངས་པ།The Future Progressive Tense will/shall be +V(ing)\nགོ་དོན། མ་འོངས་པའི་དུས་བརྗོད་པ་དང་ལྷན་ཏུ་བྱེད་བཞིན་པའི་ད་ལྟ་བའི་ལས་ཚིག་སྤྱོད་དགོས་པ་ཞིག་སྟེ། མ་འོངས་བྱེད་བཞིན་པའི་བྱ་སྤྱོད་དང་གནས་བབས་སྟོན་པ། དཔེར་ན།\nThis time next day I will be sitting in home. སང་ཉིན་ད་མཚངས་ང་རང་ཕ་ཡུལ་ན་ཡོད་རྒྱུ་རེད།\nWill you be using your car this evening? དོ་དགོང་ཁྱོའི་རླངས་འཁོར་སྤྱོད་དམ།\nI will be playing computer game next day. སང་ཉིན་ངས་གློག་རྡུལ་རྕེད་ཆས་རྕེ་བཞིན་ཡོད་བ་རེད།\n༣ འདས་མ་ཐག་པའི་མ་འོངས་པ། The Future Perfect Tense བྱ་ཚིག་གི་འགྱུར་རྣམ། shall/will+have+V(འདས་ཚིག)\nགོ་དོན། མ་འོངས་དུས་སུ་བྱ་བ་གང་ཞིག་བྱས་ཟིན་པའི་རྣམ་པ་བརྗོད་པ་ཞིག མ་འོངས་པའི་ལས་ཚིག་དང་དུས་འདས་པ་སྟོན་པའི་རྐྱེན་གྱི་ཚིག་གྲོགས་ལྷན་ཏུ་སྦྱར་ནས་བརྗོད་དགོས་པ་ཞིག་སྟེ། དཔེར་ན།\nYou will have reached Lhasa by this time tomorrow. ཁྱོད་སང་ཉིན་གྱི་ད་མཚམས་ལྷ་ས་ལ་སླེབས་ཡོད་ལེ་རེད།\nThey will have been married for 20 years by then. དུས་སྐབས་དེར་ཁོ་ཚོ་གཉེན་བསྒྲིགས་བྱས་ནས་ལོ ༢༠ ལོན་ཚར་ལེ་རེད།\nI will have been accomplished my study career in5years. ལོ་ལྔའི་གཞུག་ཏུ་ངས་ངའི་སློབ་སྦྱོང་གི་ལམ་ཁ་བརྒྱུད་ཚར་ལེ་རེད།\nསྤྱིར་བཏང་བའི་དུས་གསུམ་ནི་དུས་འདས་པ་དང་ད་ལྟ་བ་དང་མ་འོངས་པ་བཅས་གསུམ་ལ་གོ་དགོས་ལ། བརྗོད་པ་དང་ཚིག་གྲུབ་གང་ཞིག་ཡིན་ཡང་དུས་གསུམ་གང་རུང་བ་ཞིག་གི་སྒྲོམ་གཞི་ལ་ཚུད་ཡོད། ཡིན་ན་ཡང་སྐད་རིགས་ཡོད་ཚད་ཀྱི་དུས་གསུམ་མཚོན་པའི་རིགས་པ་མི་འདྲ། དམིགས་བསལ་གྱིས་འདིར་བོད་ཡིག་དང་དབྱིན་ཡིག་གཉིས་ལ་མཚོན་ན་དུས་གསུམ་གྱི་ཁྱད་པར་སྟོན་བྱེད་ནི་བརྗོད་པ་ཞིག་གི་ནང་གི་བྱ་ཚིག་འགྱུར་བ་ལ་རག་ལས། དེར་མ་ཟད་བོད་ཡིག་དང་དབྱིན་ཡིག་གཉིས་ལ་མཚོན་ན་སྐད་རིགས་གཞན་པ་དང་འདྲ་བར་དུས་གསུམ་སྟོན་བྱེད་ལ་མིང་ཚིག་ཀྱང་ཡོད་དེ། དཔེར་ན། ཁ་སང་། (yesterday) དེ་རིང་། (today) སྐབས་སུ་བབས་པ།། (at the moment) སང་ཉིན (tomorrow) སོགས་མང་པོ་ཡོད།\nསྤྱིར་བཏང་བའི་དུས་གསུམ་མཚོན་བྱེད་ལ་བྱ་ཚིག་གི་འགྱུར་བ་འཇུག་ཚུལ་ནི་བོད་ཡིག་དང་དབྱིན་ཡིག་གཉིས་ཀྱི་ཐུན་མོང་གི་ཁྱད་ཆོས་རེད། བོད་ཡིག་བྱ་ཚིག་གི་བྱ་བྱེད་ཐ་དད་པའི་དབྱེ་བ་དགུ་ལྡན་གྱི་བྱ་ཚིག་གི་མཚན་ཉིད་དེ། བྱེད་པོ་ལས་དང་བྱེད་ལས་བྱ་བའི་ལས།། བྱེད་ལས་མ་འོངས་བྱེད་བཞིན་ད་ལྟ་བ།། འདས་དང་སྐུལ་ཚིག་དགག་སྒྲའི་སྐུལ་ཚིག་ལ།། དབྱེ་བ་དགུ་ལྡན་ལས་ཚིག་ཅེས་བརྗོད་དོ།། དབྱིན་ཡིག་ལ་མཚོན་ན་དུས་ཀྱི་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་ཅན་དུ་ཡོད་པ་གོང་གསལ་གྱི་ས་བཅད་ལས་སྟབས་བདེ་ངང་གོ་དོན་དང་དཔེར་བརྗོད་དང་བཅས་པ་བཀོད་ཡོད། གཤམ་ནས་བོད་ཡིག་བྱ་ཚིག་གི་དབྱེ་བ(ཡང་ན་སྐབས་འདིར་འགྱུར་རྣམ་ཞེས་བརྗོད་ན་གོ་བདེ་མོ་ཡིན)ཆེས་མང་བའི་འགྱུར་རྣམ་དང་དབྱིན་ཡིག་གི་བྱ་ཚིག་འགྱུར་བ Tense་གཉིས་ཀྱི་ཐུན་མོང་གི་ཁྱད་ཆོས་སྐད་གཉིས་ཀྱི་ལམ་ནས་བསྡུར་བར་བྱ་སྟེ། དཔེར་ན། བཀྲ་ཤིས་ཀྱིས་དཔྱད་རྩོམ་འབྲི། བཀྲ་ཤིས་བྱེད་པ་པོ་དང་། ཀྱིས་ནི་རྣམ་དབྱེ་གསུམ་པ་བྱེད་སྒྲ། དཔྱད་རྩོམ་ཞེས་པ་ནི་ལས་སམ་ཡུལ། འབྲི་ཞེས་པའི་བྱ་ཚིག་གི་དབྱེ་བ་དགུ་ལྡན་འདི་ལྟར་དེ། 1.འབྲི་བར་བྱེད་ཅེས་པ་ནི་བྱེད་པའི་ལས། – Tashi has wrote his paper. 2.བྲི་བར་བྱ་ཞེས་པ་ནི་བྱ་བའི་ལས། – Tashi will write his paper. 3.འབྲི་བར་འགྱུར་ཞེས་པ་ནི་བྱེད་ལས་མ་འོངས་པ། – Tashi will have writing his paper. 4.འབྲི་བཞིན་པ་ཞེས་པ་ནི་ད་ལྟ་བ། – Tashi writes his paper. 5. བྲིས་ཟིན་པ་ནི་དུས་འདས་པ། – Tashi wrote his paper. 6.བྲིས་ཤིག་ཅེས་པ་ནི་སྐུལ་ཚིག 7. མ་འབྲི་ཞེས་བ་ནི་དགག་སྒྲའི་སྐུལ་ཚིག་གཞན་པ་གཉིས་ཀ་ནི 8.བྱེད་པ་དང་། 9.ལས་ཉིད་ཡིན། བྱེད་པ་དང་ལས་གཉིས་བོད་ཡིག་གི་བརྡ་སྤྲོད་ནང་དུ་ལས་ཚིག་གི་དབྱེ་བར་འགྲོ་ཡང་དབྱིན་ཡིག་ལ་བྱེད་པོ་དང་ལས་གཉིས་བྱ་ཚིག་དབྱེ་བར་མི་འགྲོ་པར་སྤྱིར་བཏང་བའི་བྱེད་པ་པོ་དང་ལས་སམ་ཡུལ་གྱི་མིང་ལ་གོ་དགོས་པ་རེད། བོད་ཡིག་གི་ལས་ཚིག་ལ་དབྱེ་བ་དགུ་ཡོད་པས་འདིའི་རིགས་ལ་དབྱེ་བ་དགུ་ལྡན་གྱི་བྱ་ཚིག་ཅེས་བརྗོད། གོང་གསལ་གྱི་ལས་ཚིག་གི་དབྱེ་བ་དང་པོ་དང་གཉིས་པ་གསུམ་པ་དང་བཞི་བ་དང་ལྔ་བ་བཅས་ནི་དུས་གསུམ་གྱི་དབང་དུ་འགྲོ་བ་དང་ཚིག་གྲོགས་སོགས་སྦྱར་ན་དེ་དུས་ཀྱི་རྣམ་པ་མི་འདྲ་བ་ཁྱབ་པ་རེད། གཤམ་ནས་བོད་ཡིག་གི་དུས་གསུམ་གྱི་རྣམ་པ་བརྗོད་པར་བོད་ཡིག་བྱ་ཚིག་གི་འགྱུར་བ་དང་དབྱིན་ཡིག་བྱ་ཚིག་གི་འགྱུར་བའི་རྣམ་པ་སོགས་བོད་དབྱིན་ཡིག་གི་ཐ་སྙད་གཤན་སྦྱར་དང་བཅས་པ་རེའུ་མིག་ལས་གསལ་བར་སྟོན་པར་བྱ།\nཡིག་འཕྲིན་འདི་སང་ཉིན་བསྐྱལ་རྒྱུ་ཡིན། the letter will be sent tomorrow.\nངས་དེ་རིང་ཡིག་འཕྲིན་སྐྱེལ་བཞིན་ཡོད། I send the letter today.\nཡིག་འཕྲིན་དེ་ཁ་སང་བསྐྱལ་ཟིན། The letter was sent yesterday.\nབསྐྱལ། སྐྱེལ། བསྐྱལ།\nམི་སུ་ཡིན་རུང་རིམས་ནད་འགོ་རྒྱུའི་ཉེན་ཁ་ཡོད། Whoever, dangerously, will be infected.\nརིམས་ནད་མི་དང་མི་བར་འགོ་བཞིན་ཡོད། The virus spreads among people.\nམི་མང་པོར་རིམས་ནད་འགོས་འདུག Many people are infected by the virus.\nའགོ འགོ འགོས།\nགནངས་ཉིན་ངས་དཔྱད་རྩོམ་བྲི་དགོས། I will write my paper the day after tomorrow.\nངས་དཔྱད་རྩོམ་འབྲི་བཞིན་ཡོད། I write my paper.\nངས་ཁ་སང་ནས་དཔྱད་རྩོམ་བྲིས་ཟིན། I wrote my paper the day before today.\nབྲི། འབྲི། བྲིས།\nསྤྱིར་སྐད་ཡིག་ཤིག་ལ་དུས་ཀྱི་རང་བཞིན་བརྗོད་པར་དུས་སྟོན་བྱེད་ཀྱི་མིང་ཚིག་སོགས་ཡོད་དེ། བོད་ཡིག་དང་དབྱིན་ཡིག་གཉིས་ལ་ནི་ཐུན་མོང་གི་དུས་ཀྱི་རང་བཞིན་བརྗོད་པར་བྱ་ཚིག་གི་འགྱུར་བས་མཚོན་ཐུབ་པ་མ་ཟད་སྐད་ཡིག་མང་ཤོས་དང་འདྲ་བར་དུས་སྟོན་བྱེད་པའི་མིང་ཚིག་ཀྱང་ཡོད། བོད་ཡིག་ལ་དུས་ཀྱི་རང་བཞིན་བརྗོད་པའི་ཐ་སྙད་མང་སྟེ། དཔེར་ན། ཁ་སང་ཞེས་པས་དུས་འདས་པ་སྟོན་པ་དང་། དེ་རིང་ཞེས་པས་དུས་ད་ལྟ་བ་སྟོན་པ་དང་། སང་ཉིན་དང་གནངས་ཉིན་སོགས་ཀྱིས་དུས་མ་འོངས་པ་སྟོན། དབྱིན་ཡིག་གི་ཐ་སྙད་དཔེར་ན། yesterday( ཁ་སང་། ) today( དེ་རིང་། ) tomorrow( སང་ཉིན།) གཞན་དབྱིན་ཡིག་ལ་ད་དུང་མིང་གི་ཚོགས་འདུས་པ་ཡིས་དུས་ཀྱི་རང་བཞིན་མཚོན་པ་ཡོད་དེ། the day after today(དེ་རིང་གི་ཉིན་གཞུག་མ་སྟེ་སང་ཉིན། ) the next day( སང་ཉིན། ) the day before today( དེ་རིང་གི་ཉིན་སྔོན་མ་སྟེ་ཁ་སང་།)ཞེས་པའོ།། ཡང་གོང་གསལ་གྱི་དུས་ཀྱི་རང་བཞིན་སྟོན་པའི་ཐ་སྙད་དག་བྱ་ཚིག་གི་དུས་གསུམ་དང་ལྷན་དུ་ཚིག་གྲུབ་ནང་དུ་འཇུག་ན་འདི་ལྟར་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན།\nབཀྲ་ཤིས་སང་ཉིན་སློབ་གྲྭར་འགྲོ་དགོས། Tashi will go to school tomorrow.\nལྷ་མོ་ཁ་སང་ང་ལ་བལྟ་རུ་ཡོང་། Lamo visited me yesterday.\nངས་དེ་རིང་དཔེ་ཀློག་བྱེད་བཞིན་ཡོད། I am reading books today.\nབྱ་ཚིག་གི་ཚོགས་ནི་བརྗོད་དོན་ཞིག་གི་རྩ་བའི་གྲུབ་ཆ་ཡིན་ལ་བྱ་ཚིག་མེད་ན་བརྗོད་དོན་མེད་ལ་དུས་གསུམ་དང་འབྲེལ་བའི་བྱ་ཚིག་ནི་བརྗོད་པ་ཞིག་ལ་སྲོག་ཞུགས་པའི་རྐྱེན་ཡིན། སྐད་ཡིག་བྱིངས་ཀྱི་བྱ་ཚིག་གི་མཚན་ཉིད་གཅིག་གྱུར་ཏུ་འགྲོ་ན་ཡང་བྱ་ཚིག་གི་དབྱེ་བ་ནི་མི་འདྲ་བ་ཡོད་པ་གསལ། བོད་ཡིག་གི་བྱ་ཚིག་ལ་མཚོན་ན་བྱ་བྱེད་ཐ་དད་པ་དང་བྱ་བྱེད་ཐ་མི་དད་པ་ཞེས་རིགས་ཆེན་པོ་གཉིས་དང་། ཞིབ་ཕྲར་བྱ་བྱེད་ཐ་དད་པ་ལ་དབྱེ་བ་དགུ་ལྡན་གྱི་ལས་ཚིག་དང་དབྱེ་བ་བདུན་ལྡན་གྱི་ལས་ཚིག བྱ་བྱེད་ཐ་མི་དད་པ་ལ་དབྱེ་བ་ལྔ་ལྡན་གྱི་ལས་ཚིག་དང་དབྱེ་བ་གསུམ་ལྡན་གྱི་ལས་ཚིག་བཅས་ཀྱང་གདའ། འོན་ཀྱང་ཤེས་དགོས་པ་ཞིག་སྟེ་བོད་ཡིག་གི་ལས་ཚིག་གི་་ནང་གསེས་ཀྱི་དབྱེ་བ་བྱེད་པོ་ལས་གཉིས་སྤྱིར་བཏང་བའི་བྱ་བའི་ཚོགས་སུ་མི་འགྲོ་ལ། དབྱེ་བ་དགུ་ལྡན་དང་བདུན་ལྡན་གྱི་ལས་ཚིག་ཞེས་པའི་ལས་དེ་བྱེད་ལས་གསུམ་གྱི་ལས་དང་བྱེད་ལས་ཀྱི་ལས་དང་ལས་ཚིག་གི་ལས་ཞེས་བྱེ་བྲག་པ་སྤྱིར་བཏང་ཡོད་སྙམ། དེ་བཞིན་དུ་དབྱིན་ཡིག་གི་བྱ་ཚིག་ལ་རིགས་ཆེན་པོ་བཞི་ཡོད་དེ། དོན་ལྡན་བྱ་ཚིག་དང་། སྦྲེལ་བྱེད་བྱ་ཚིག་དང་། སྨོན་པའི་བྱ་ཚིག སྐྱོར་བྱེད་བྱ་ཚིག་བཅས་ཡིན་ལ། རིགས་ཆེན་པོ་བཞི་ཡོད་པའི་རྒྱུ་མཚནའང་དོན་ལྡན་བྱ་ཚིག་ལ་གཞིར་བཞག་ནས་དེ་ལས་ལྷག་པའི་བརྗོད་དོན་དང་བྱེད་ནུས་ཆ་ཚང་སྟོན་ཐུབ་པ་ཞིག་ཏུའང་མཆིས། དོན་ལྡན་བྱ་ཚིག་ལ་བྱེ་བྲག་གི་དབྱེ་བ་གཉིས་ཡོད་དེ། བོད་ཡིག་གི་བརྡ་སྤྲོད་རིག་པའི་ནང་གི་བརྡ་ཆད་བྱ་བྱེད་ཐ་དད་པ་དང་བྱ་བྱེད་ཐ་མི་དད་གཉིས་ཀྱི་དོན་བསྒྱུར་བྱས་ཡོད། དེ་ལྟར་བསྒྱུར་ངེས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་བོད་ཡིག་གི་བྱ་བྱེད་ཐ་དད་པ་དང་བྱ་བྱེད་ཐ་མི་དད་པ་གཉིས་ཀྱི་རང་བཞིན་དང་ནུས་བ་ལྟོས་ཟླའི་དབྱིན་ཡིག་གི་དབྱེ་བ་དེ་གཉིས་དང་ཕལ་ཆེར་མཚུངས་པས་སོ།། འདིར་ཕལ་ཆེར་ཞེས་ཤོད་དགོས་པ་ནི་བརྒྱ་ཆ་བརྒྱ་ལྟར་མཚུངས་པ་མིན་ལ། བྱ་བྱེད་ཐ་དད་པའི་བྱ་ཚིག་དང་བྱ་བྱེད་ཐ་མི་དད་པ་གཉིས་ལ་བོད་ཡིག་དང་དབྱིན་ཡིག་སོ་སོའི་ནང་འགྱུར་རྣམ་མང་པོ་ཡོད། བོད་ཡིག་གི་བྱ་ཚིག་གི་འགྱུར་རྣམ་དུས་གསུམ་གྱི་དབང་དུ་འགྲོ་བས་དུས་འདས་པའི་རྣམ་པ་དང་། དུས་ད་ལྟ་བའི་རྣམ་པ་དང་། དུས་མ་འོངས་པའི་རྣམ་པ་བཅས་གསུམ། དབྱིན་ཡིག་གི་བྱ་ཚིག་གི་འགྱུར་རྣམ་སྤྱིར་བཅུ་དྲུག་ལྷག་ཡོད་ཀྱང་གཞི་འཛིན་ས་གཙོ་བོ་ནི་སྤྱིར་བཏང་བའི་དུས་གསུམ་ཡིན། བོད་དབྱིན་ཡིག་གཉིས་ཀྱི་བྱ་ཚིག་གི་འགྱུར་རྣམ་ནི་དུས་ཀྱི་རང་བཞིན་བརྗོད་པར་མེད་དུ་མི་རུང་བའི་བྱ་ཚིག་གི་དུས་དང་མཐུན་པའི་འགྱུར་ལྡོག་ཡིན། ཕྱིར་ལྡོག་ནས་བཤད་ན་དུས་ཀྱི་རང་བཞིན་བརྗོད་བྱེད་གཙོ་བོ་ནི་བྱ་ཚིག་གི་འགྱུར་རྣམ་ཡིན་པ་བོད་དབྱིན་ཡིག་གཉིས་ལ་ཁྱབ། ཁྱབ་པ་འདི་ཉིད་ནི་དེང་སང་རྒྱལ་སྤྱིའི་སྐད་ཡིག་གི་དབྱེ་བ་རིགས་ཆེན་པོའི་ནང་གསེས་ཏེ་རྒྱ་བོད་སྐད་རྒྱུད་དང་ཡོབ་ཧིན་སྐད་རྒྱུད་གཉིས་ཀྱི་མཐོང་དཀའ་བའི་མཚུངས་ཆོས་ཞིག་ཀྱང་རེད། བྱ་ཚིག་འགྱུར་བའི་ཁྱད་ཆོས་འདིས་བོད་སྐད་ཀྱི་བརྡ་སྤྲོད་ཚུལ་གྱིས་དབྱིན་ཡིག་ཐད་སྦྱང་བྱེད་ཐུབ་པའི་ནུས་པ་ཡོད་དེ། ང་ཚོའི་ད་ལྟའི་གནས་བབ་དང་འདྲ་བར་ངེས་པར་ཏུ་སྐད་གསུམ་གྱི་འགྱུར་བ་སོགས་དཀའ་ལས་བརྒྱུད་མི་དགོས། སྐད་གསུམ་འགྱུར་བ་ཞེས་པ་ནི་དབྱིན་ཡིག་ལ་སྦྱང་པའི་བོད་ཕྲུག་སློབ་མ་ཚོས་རྒྱའི་སྐད་ཡིག་གི་བརྡ་སྤྲོད་ཀྱིས་དབྱིན་ཡིག་སྦྱང་དགོས་པ་རེད། སྤྱིར་མི་རིགས་ཤིག་གིས་གཞན་སྐད་སྦྱང་བར་དཀའ་ལས་ཡོད། རྒྱུ་མཚན་ནི་རང་སྐད་ཀྱིས་གཞན་སྐད་འགོག་པའི་ནུས་པ་མི་མངོན་པ་ཞིག་ཡོད་པ་སྟེ། སྐད་གསུམ་གྱི་འགྱུར་བས་བློ་ཡུལ་ལས་འདས་པའི་ནང་དོན་རྙོག་འཛིང་དུ་བཏང་ཡོད་པས་འཆད་རྩོམ་ལ་ཤུགས་རྐྱེན་ཐེབས་པ་རེད། སྦྱང་བྱའི་ཁོར་ཡུག་མེད་པ་ལྟ་ཞོག ཐ་ན་རང་སྐད་ཀྱིས་ཐད་སྦྱང་བྱེད་མི་ཐུབ་པ་པར་བོད་ཡིག་དང་དབྱིན་ཡིག་གཉིས་ཀྱི་བར་ངེས་པར་དུ་རྒྱ་ཡིག་རྒྱ་སྐད་ཅིག་བརྒྱུད་པ་ནི་ཆེས་ཐབས་ཟད་དུ་གྱུར་བ་རེད། རྒྱ་རིགས་སློབ་མ་ཚོས་རང་སྐད་ཀྱིས་དབྱིན་ཡིག་ཐད་སྦྱང་བྱེད་ཐུབ་ན་ང་ཚོས་ཅི་ཕྱིར་རང་སྐད་དེ་བོད་ཡིག་གིས་དབྱིན་ཡིག་ཐད་སྦྱོང་བྱེད་མི་ཐུབ། དེར་མ་ཟད་བོད་ཡིག་དང་དབྱིན་ཡིག་གཉིས་ལ་གོང་གསལ་གྱི་གཞན་སྐད་ལ་མེད་པའི་ཁྱད་ཆོས་དང་ཆ་རྐྱེན་འཛོམས་ཡོད་པས་དབྱིན་ཡིག་སྦྱང་ན་དེ་ལས་སྟབས་བདེ་བ་རེད། འདི་ཡང་གཙོ་བོ་དབྱིན་ཡིག་སྦྱང་སའི་བོད་ཡིག་སློབ་གྲྭའི་མང་ཉུང་དང་དགེ་རྒན་རྣམས་ཀྱི་ཆགས་གཞི་དེ་བོད་རང་གི་དགེ་རྒན་ཡིན་མིན་དང་དགེ་རྒན་དང་སློབ་གསོའི་ཞིབ་འཇུག་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཁྲིད་ཚུལ་གསར་གཏོད་སོགས་རྐྱེན་སྣ་ཚོགས་ལ་རག་ལས་དགོས་པ་བཅས་སོ།།\n དམུ་དགེ་བསམ་གཏན། [M] 《བརྡ་སྤྲོད་བློ་གསལ་དགའ་སྟོན》 མཚོ་སྔོན་མི་རིགས་དཔེ་བསྐྲུན་ཁང་། 2005\n མཁྱེན་རབ་འོད་གསལ། [M]《རྟགས་ཀྱི་འཇུག་པའི་དཀའ་འགྲེལ་གནད་ཀྱི་སྒྲོན་མེ》 གསེར་ཐང་བླ་རུང་ལྔ་རིག་ནང་བསྟན་སློབ་གླིང་།\n F.R.Palmer [M] 《English Verb Tenses and Related Structures》 Longman Group Limited London 1971:P30\n叶蜚声 徐通锵 [M]《语言学纲要》北京大学出版社 2010-01-01:P48-59\n Jacques, Guillaume, CNAS (CRLAO) and INALCO [J]《A possible trace of verb agreement in Tibetan》 Himalayan Linguistics, 9(1) 2010 :P234\n Introduced from the book-The English verb, by F.R.Palmer,aprofessor of Linguistic Science University of Reading.\n དབྱིན་ཡིག་ལ་སྤྱི་བཏང་དུ་དུས་ཀྱི་རྣམ་གཞག༡༦ལྷག་ཡོད། དེ་དག་ནི English Verb Tenses and Related Structures ཞེས་བརྡ་སྤྲོད་ཀྱི་དཔེ་དེབ་ནང་གསལ། སྐབས་འདིར་བོད་ཡིག་དང་བསྡུར་བདེ་བའི་ཆེད་དེའི་ནང་གསེས་ཀྱི༡༢དྲངས་ཡོད་པ།\n Introduced from this book; The Only Grammar Book You’ll Ever Need. By Susan Thurman, published from Adams Media in 2003.5.1\n སྐད་གསུམ་གཞན་བའི་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་ཚུལ་ནི་དེང་གི་བོད་རིགས་སློབ་མའི་སྤྱིའི་སློབ་སྦྱོང་གི་གནད་དོན་མངོན་གསལ་ཅན་ཞིག་སྟེ། བོད་ཡིག་དང་། དབྱིན་ཡིག། རྒྱ་ཡིག་གསུམ་ཡིན། དེ་ལས་རྒྱ་ཡིག་ནི་དབྱིན་ཡིག་ཐད་སྦྱང་ལ་མི་དགོས་པའི་སྐད་རིགས་ཀྱིས་བསམ་བློ་འགོག་པའི་ནུས་པ་ཞིག་ཐོན་འདུག་སྙམ། བོད་ཡིགFརྒྱ་ཡིགEདབྱིན་ཡིག\n2020 ལོའི་ཟླ6ཚེས 22 ཉིན།


ཁ་བརྡ། | བུ་ཕྲུག་གི་རྒྱུད་ལ་བོད་སྐད་བཤད་པའི་གོམས་གཤིས་འཇོག་ཚུལ།\nཕྱི་རྒྱལ་དུ་བཞུགས་པའི་ཕ་མ་མང་པོའི་ངག་ནས་ཕྱི་རྒྱལ་དུ་ཡོང་དོན་ནི་བུ་ཕྲུག་གི་མདུན་ལམ་གྱི་ཆེད་དུ་ཡིན་ཞེས་བརྗོད་ཀྱིན་ཡོད་ཀྱང་། ཕྱི་རྒྱལ་ལ་འབྱོར་ནས་ལོ་ཤས་སོང་དུས་དཔལ་འབྱོར་འཚོལ་སྒྲུབ་དང་སྤྱི་ཚོགས་ཟང་ཟིང་ནང་དུ་མགོ་འཁོར་ཏེ་ཐོག་མའི་དམིགས་ཡུལ་གྱི་ཁ་ཕྱོགས་སུ་གོམ་པ་སྤོ་ཐུབ་ཀྱི་མེད། ཐང་གི་རྡོ་ལེན་དུས། རུམ་གྱི་བྲོ་ལྷུང་ཞེས་པ་ལྟར། ཁྱིམ་ཚང་ནང་དང་བོད་མི་འདུས་སྡོད་བྱེད་སའི་ཇ་ཁང་སོགས་སུ་མི་རིགས་གཞན་གྱི་སྐད་ཆ་བཤད་དེ་བོད་རིགས་གཞོན་སྐྱེས་ཚོར་བག་ཆགས་ངན་པ་བཞག་དང་འཇོག་བཞིན་ཡོད། དེ་བཞིན་དུ་སྤྱི་ཚོགས་དྲ་ལམ་ཁག་ཏུ་སྐད་ཆ་ཆེན་པོ་རྐྱང་རྐྱང་བཤད་དེ་གཞན་གྱིས་མ་འགྲིག་པ་དང་མ་འཐུས་པ་བཤད་མཁན་ཚོའི་ཁྲོད་དུའང་རང་ཉིད་ཀྱི་བུ་ཕྲུག་དང་ལྷན་དུ་བོད་སྐད་ཐོག་ཁ་བརྡ་ཙམ་མི་ཤོད་མཁན་ཡང་མང་པོ་ཡོད། ཁ་མཁས་པའི་གཤོག་ཆུང་ཁྲ་མོ། དོན་མི་མཁས་སྒོ་ང་ལམ་ཁར་འཇོག་ཟེར་བ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་ལས་ཀྱང་ཐབས་སྐྱོ་བའི་གནས་ཚུལ་ཞིག་ནི་དེང་སང་ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་བོད་པའི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་དུ་བོད་སྐད་བཤད་དགོས་པའི་གལ་ཆེའི་རང་བཞིན་སྐོར་གླེང་མོལ་བྱས་པ་ཡིན་ན། བུ་ཕྲུག་ལ་བོད་སྐད་བཤད་པའི་གོམས་གཤིས་མེད་པའི་ཕ་མ་ཚོ་ཁོང་ཁྲོ་ཟ་བ་དང་། སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་དབུ་ཁྲིད་མཁན་ཚོའི་ཁྲོད་ནས་རེ་ཟུང་གིས་གལ་སྲིད་ང་ཚོས་བོད་སྐད་བཤད་དགོས་པའི་སྐད་ཆ་རྐྱང་བཤད་བསྡད་པ་ཡིན་ན། བོད་རིགས་གཞོན་སྐྱེས་མང་པོ་བོད་པའི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་དུ་ཡོང་ཐུབ་ཀྱི་མི་འདུག་ཅེས་ཁ་འགོག་གི་ཡོད། དེང་སང་ཕྱི་རྒྱལ་དུ་ཡོད་པའི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་དུ་བོད་སྐད་བཤད་དགོས་བ་བཤད་རྒྱུ་དེ་ཡང་ལས་སླ་བོ་ཞིག་མིན་པར་མཚེར་སྣང་སྐྱེས་བཞིན་འདུག སྐྱབས་མགོན་རིན་པོ་ཆེས་བོད་པའི་དཀྱིལ་ལ་མི་ཚེ་སྐྱེལ་འདོད་ན། བོད་པའི་གོམས་གཤིས་དང་བོད་པའི་ཤེས་ཡོན་ཕྲན་བུ་ཤེས་དགོས། བོད་པའི་ཤེས་ཡོན་ཤེས་ཐབས་ལ་བོད་པའི་སྐད་ཡིག་ཤེས་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་རེད་ཅེས་གསུངས་ཡོད། དེ་བཞིན་དུ་མཁན་པོ་ཚུལ་ཁྲིམས་བློ་གྲོས་ཚང་གིས་རང་གི་བུ་རྒྱུད་མི་རིགས་ཀྱི་གྲལ་ནས་འཕུད་ཐུབ་མཁན་དེ་ཕ་མ་གཉིས་མ་གཏོགས་མེད། ཕ་མས་བུ་རྒྱུད་ལ་བོད་སྐད་ཡིག་མ་བསླབ་པ་ཡིན་ན། ག་ལེར་མི་རིགས་ཀྱི་གྲལ་ནས་འབུད་འགྲོ་བ་ཡིན་ཞེས་གསུངས་ཡོད། ཨ་རིའི་སྤྱི་ཚོགས་རིག་པ་བ་དང་ལོ་རྒྱུས་སྨྲ་བ་སྐུ་ཞབས་སྒྲི་བྷོ་ཟས་(W.E. B. Du Bois) ཞུ་བ་དེས་བྱིས་པ་ཚོོས་ཁྱེད་ཀྱིས་ཅི་ཞིག་ཁྲིད་པ་ལས་ཁྱེད་རང་མི་ག་འདྲ་ཞིག་ཡིན་པ་དེ་ལས་མང་པོ་སྦྱོང་ཐུབ་ཅེས་གསུངས་ཡོད། བོད་ནང་གི་ན་གཞོན་སློབ་གསོ་བ་གསོན་པོ་ལགས་ཀྱིས་བུ་ཕྲུག་གི་སྤྱོད་པ་འགྱུར་བའི་སྐབས་སུ། ཕ་མ་རང་ཉིད་ཀྱི་ཀུན་སྤྱོད་ལ་ཞིབ་འཇུག་བྱ་རྒྱུ་གལ་ཆེ་ཞེས་གསུངས་ཡོད། དེས་ན་མ་འོངས་པར་རང་གི་བུ་རྒྱུད་རྣམས་ག་འདྲ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་མིན་ནི་ཕ་མ་གཉིས་ཀྱི་གོམས་གཤིས་དང་ཀུན་སྤྱོད་ལ་རག་ལས་པ་ཞིག་ཡིན། ང་ཚོ་ཕ་མ་ཚོས་སྨྲ་བ་ཉུང་ཞིང་དཔེ་སྟོན་མང་བའི་སློབ་གསོའི་བྱེད་ཐབས་གཙོ་བོར་བཟུང་སྟེ་རང་ཁྱིམ་དེ་བོད་སྐད་གཙང་མ་བཤད་སའི་ཁོར་ཡུག་ཞིག་ཏུ་བསྒྱུར་དགོས། བྱིས་པར་སྐད་ཆའི་བག་ཆགས་ཐོག་མར་འཇོག་པའི་དུས་སྐབས་ནི་བྱིས་པ་མངལ་གནས་ཀྱི་སྐབས་ཡིན་པར་བཤད་པ་དང་། བྱིས་པ་མངལ་གནས་ཀྱི་སྐབས་སུ་ཕ་མ་གཉིས་ཀྱིས་བོད་སྐད་གཙང་མ་བཤད་དགོས་པར་བཤད། སྐུ་ཞབས་ཞོགས་དུང་གིས་བོད་བསྒྱུར་བྱས་ཤིང་འཇར་མན་གྱི་བྱིས་སྐྱོང་སློབ་གསོ་བ་ཁའར་ཝེ་ཐེས་མཛད་པའི་དཔེ་ཆ་ཁ་བྱང་ལ་སྦྱངས་ཐོབ་སློབ་གསོའི་མན་ངག་ཅེས་པ་དེའི་ཤོག་ངོས་༣༨ ཀྱི་ནང་དུ། ཕྲུ་གུར་སྐད་བརྡ་ངེས་པའི་དུས་སྐབས་ནི་ལོ་༣ ཀྱི་སྔོན་ལ་ཡིན། ཚུལ་འདི་ནི་ཕ་མ་རྣམས་ཀྱིས་ངེས་པར་ཤེས་དགོས་པའི་གནས་ཡིན། སྐད་ཆ་ཇི་ལྟར་ཤེས་སྔ་ན་དེ་ལྟར་ལེགས་ཞེས་གསུངས་ཡོད། དེས་ན་ཕ་མས་ཕྲུ་གུ་བཙས་ནས་ཟླ་བ་གཅིག་ནས་བཟུང་བོད་སྐད་བཤད་དགོས། ཕྲུ་གུའི་སྐབས་སུ་སྐད་ཆ་མང་པོ་ཐོས་མྱོང་བའི་བྱིས་པ་དེ་འཚར་ལོངས་བྱུང་བའི་སྐབས་སུ། རིག་སྟོབས་ཆེ་ཞིང་མིང་བརྡའི་ཕྱུག་ཅིང་། སློབ་མའི་སྐབས་སུ་བསམ་བློ་ཞིབ་ཚགས་གཏོང་ཐུབ་མཁན་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་བར་བཤད་པས་དེ་སེམས་ལ་འཛིན་འོས་སོ།།\nཕྱི་རྒྱལ་དུ་འཚོ་གནས་བྱས་པའི་བོད་པའི་ཕ་མ་རེ་ཟུང་གིས་ངེད་ཚང་གི་བུ་ཕྲུག་ལ་ག་ཚོད་བཤད་ཀྱང་བོད་སྐད་བཤད་ཀྱི་མི་འདུག་ཅེས་བརྗོད་ཀྱི་ཡོད། དེ་ནི་ཕ་མ་ལ་བོད་སྐད་བཤད་པའི་གོམས་གཤིས་མེད་པ་དང་བྱིས་པའི་དགའ་ཕྱོགས་ལ་ཆ་རྒྱུས་མེད་པ། བྱིས་པ་སྐྱོང་ཐབས་མ་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ཡིན་པ་ལས་བུ་ཕྲུག་གི་བོད་སྐད་བཤད་ཁ་མི་ཉན་ཟེར་བ་ཞིག་ཡེ་ནས་མེད། ཨ་རིའི་རྩོམ་པ་པོ་དང་མི་རིགས་ནག་པོའི་ཐོབ་ཐང་འཐབ་རྩོད་པ་སྐུ་ཞབས་ཇེམ་སུ་རྦལ་ཊི་ཝན་ (James Baldwin) མཆོག་གིས་བྱིས་པ་ཚོ་རྒན་པ་ཚོའི་སྐད་ཆ་ལ་ཉན་མཁན་ཞིག་ནམ་ཡང་མིན་ནའང་། ལད་ཟློས་བྱེད་པར་བྱིས་པ་རྣམས་ནམ་ཡང་འཆུག་མྱོང་མེད་ཅེས་གསུངས་ཡོད། བྱིས་པ་ནི་ཕ་མའི་དཔེ་མཚོན་གྱི་རྗེས་འབྲང་བ་ལས། ཕ་མའི་བཤད་པའི་བསླབ་བྱ་ལ་དེ་ཙམ་ཉན་མཁན་ཞིག་མིན་པ་བོད་པའི་ཕ་མ་མང་པོས་ཤེས་ཀྱི་མེད་པར་བརྟེན། ངེད་ཚང་གི་བྱིས་པས་བོད་སྐད་བཤད་ཀྱི་མི་འདུག་ཅེས་བརྗོད་ཀྱི་ཡོད། ཁྱེད་ཚང་གི་བྱིས་པས་མི་རིགས་གཞན་གྱི་སྐད་ཆ་ཆུ་རྒྱུག་རྒྱུག་ལྟར་བཤད་དེ། བོད་སྐད་བཤད་ཁ་མི་ཉན་པའི་གནས་ལུགས་ཤིག་མེད། གཙོ་བོ་ཕ་མ་ལ་བོད་སྐད་བཤད་པའི་གོམས་གཤིས་མེད་པའི་སྐྱོན་དང་ནོར་འཁྲུལ་གྱི་རྐྱེན་ཡིན། དེ་བཞིན་དུ་ཨ་རིའི་བཅའ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཟིན་བྲིས་འདེབས་མཁན་སྐུ་ཞབས་བྷན་ཇེ་མན་ཧྥུ་རན་ཁུ་ལེན་(Benjamin Franklin)མཆོག་གིས་ང་ལ་བཤད་ན་ངས་བརྗེད་འགྲོ། ང་ལ་བསླབ་ན་ངས་དྲན་འོང་། ང་དང་འདྲིས་ན་ངས་སྦྱོང་ཐུབ་ཅེས་གསུངས་ཡོད། དེས་ན་ཕ་མས་བུ་ཕྲུག་གི་ཆབ་གདན་བརྗེ་བ་དང་ལུས་པོ་བཀྲུ་བ། འོ་མ་སྡུད་པ། ཟ་མ་སྟེར་བ། གོས་ལྷམ་འགེབས་པ།མལ་དུ་འཇོག་པ། རྒྱབ་ཏུ་འཁུར་བ་ལ་སོགས་པའི་སྐབས་སུ་ཁོར་ཡུག་གི་ཅ་ལག་ཚོའི་མིང་ནས་བཟུང་སྟེ་བོད་སྐད་མང་པོ་བཤད་དགོས་པ་ཡིན། བྱིས་སྒྲུང་གླིང་གི་ཕ་མ་ཉམས་མྱོང་ཅན་ཚོས་ཕ་མས་བུ་ཕྲུག་དང་མཉམ་དུ་དུས་ཚོད་མང་པོ་བསྐྱལ་ཏེ་བོད་སྐད་མང་པོ་བཤད་པ་ཡིན་ན་བུ་ཕྲུག་གིས་ལས་སླ་བོར་བོད་སྐད་བཤད་ཡོང་བ་ཡིན་ཞེས་གསུངས། རྒྱལ་རོང་གི་བུ་རུས་པ་ཅན་རྒྱལ་རོང་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་བྱིས་སྒྲུང་གླིང་དུ་གསུང་བཤད་གནང་དུས། རྟ་ཞིག་ཡིན་ན་འཚེར་བ་དང་། ལུག་ཅིག་ཡིན་ན་འབའ་བ། ཟོག་ཅིག་ཡིན་ན་ངུར་བ་ནི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པ་ལྟར།བོད་པ་ཞིག་ཡིན་ན་བོད་སྐད་བཤད་པ་ཆོས་ཉིད་ཡིན་དགོས་ཅེས་གསུངས་པ་ལ་བསམ་གཞིགས་གཏོང་རྒྱུ་ཡོད་པར་སེམས། ཡང་སྐུ་ཞབས་ཞོགས་དུང་གིས་བོད་བསྒྱུར་བྱས་པའི་གོང་བརྗོད་དཔེ་ཆ་དེའི་ཤོག་ངོས་༣༩ ཀྱི་ནང་དུ། བྱིས་པ་ཟླ་བ་གཅིག་དང་ཕྱེད་ཀ་ན་སྐད་ཆའི་བག་ཆགས་སད་དེ་ཡོད་ཕྱིར། ཕ་མས་སྔ་མོ་ནས་བྱིས་པ་དང་ལབ་གླེང་བྱེད་འོས་ཞེས་གསུངས་ཡོད། དེས་ན་ཕ་མ་ཚོས་བྱིས་པ་བཙས་པ་དང་བྱིས་པའི་ཁོར་ཡུག་ནས་སྐད་ཆ་བཤད་པ་རྒྱུན་སྐྱོང་དགོས། བོད་ཀྱི་བུད་མེད་རྩོམ་པ་པོ་འོད་ཟེར་མཚོ་ལགས་ཀྱིས་བོད་བསྒྱུར་བྱས་པའི་དཔེ་ཆ་ཁ་བྱང་ལ་བྱིས་པ་བཟང་བོར་སྐྱོང་བ་ལ། སྐྱེས་ཐོབ་མི་གཙོ་སྦྱོང་ཐོབ་གཙོ་ཞེས་པ་དེའི་ཤོག་ངོས་༢༢ ཀྱི་ནང་དུ། མི་ཚང་མར་སྐད་ཆ་བཤད་པའི་ནུས་པ་ལྷན་སྐྱེས་སུ་ཡོད་མོད། བྱིས་པ་ཚོ་སྐད་ཆ་བཤད་སའི་ཁོར་ཡུག་ནས་འཚོ་བ་རོལ་ན་ད་གཟོད་སྐད་ཆ་བཤད་ཤེས་པར་འགྱུར་ཞེས་གསུངས་འདུག དེས་ན་བོད་སྐད་ཀྱི་སྒྲ་མི་ཐོས་པའི་ཁྱིམ་ཚང་ཞིག་གི་ནང་དུ་བོད་སྐད་བཤད་ཤེས་པའི་བྱིས་པ་ཞིག་འཚར་ལོངས་འབྱུང་སྟངས་ཤིག་མེད་པ་གསལ་བོ་ཤེས་དགོས། ལྷག་པར་དུ་ཕ་མ་ཚོས་ཤེས་དགོས་པའི་གནད་དོན་གཞན་ཞིག་ནི་བྱིས་པ་ནི་ཤེས་འདོད་ཆེ་ཞིང་དྲི་བ་འདྲི་བར་དགའ་བའི་གཤིས་ཀ་ཅན་ཞིག་ཡིན་པ་དེ་ཡིན། བྱིས་པས་དྲི་བ་དྲིས་པའི་སྐབས་སུ་ཕ་མས་སྣང་ཆུང་མི་བྱེད་པར་དྲིས་ལན་འདེབས་དགོས་ཤིང་། དྲིས་ལན་འདེབས་པའི་སྐབས་སུ་བྱིས་པའི་གདོང་ལ་མིག་གིས་བལྟས་ཏེ་ནན་ཏན་བྱེད་དགོས་པར་བཤད། སྐད་ཆ་ཟེར་བ་དེ་བཤད་དགོས་པ་རྐྱང་རྐྱང་ཞིག་མ་ཡིན་པར། ཉན་ཡང་དགོས་པའི་གནས་ལུགས་རྟོགས་དགོས། གལ་སྲིད་བུ་ཕྲུག་གིས་བོད་སྐད་བཤད་དུས་ཕ་མས་མ་ཉན་པ་ཡིན་ན། བོད་སྐད་བཤད་མི་འདོད་པ་དང་བོད་སྐད་བཤད་པའི་འདུ་ཤེས་བརླག་འགྲོ་བ་ཡིན། དེས་ན་བུ་ཕྲུག་གི་བོད་སྐད་བཤད་དུས་ཕ་མས་མང་པོ་ཉན་ཐུབ་པ་ཡིན་ན། བུ་ཕྲུག་གི་སེམས་ཁམས་ལ་རྒྱུས་ལོན་བྱེད་པ་དང་བོད་སྐད་བཤད་པའི་གོམས་གཤིས་རྒྱུན་སྐྱོང་བར་རོགས་རམ་བྱེད་ཐུབ་པ་ཡིན། གངས་ཅན་མཁས་པའི་གཙིག་རྒྱན་ཞང་སྟོན་བསྟན་པ་རྒྱ་མཚོ་ཚང་གིས་མཛད་པའི་བསླབ་བྱ་ནོར་བུའི་ཕྲེང་བ་ལས། ཀུན་དང་མཐུན་པ་རྩ་བ་ཡིན་མོད་ཀྱང་།། མཐོང་ཚད་ལད་མོ་བྱས་ན་ཀླད་མེད་ཡིན།། སྐད་རིགས་ཐམས་ཅད་ཤེས་ན་བཟང་མོད་ཀྱང་།། རང་གི་ཕ་སྐད་བརྗེད་ན་ངོ་ཚ་ཡིན་ཞེས་གསུངས་ཡོད།\n2020 Dec 12, in སྣ་ཚོགས། |


Dalai Lama Urges Tibetans in China to be Patient ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གིས་གསུང་འཕྲིན།\nTibet's exiled spiritual leader, the Dalai Lama, is urging Tibetans in China to be patient and not rise up againstacrackdown that Chinese authorities are carrying out in the remote Himalayan region.\nInamessage Tuesday, on the eve of the Tibetan New Year, the Dalai Lama remarked that there was very little cause for rejoicing during the holiday this year.\nHe said that last year in Tibet, hundreds of Tibetans lost their lives, and thousands of others faced detention and torture.\nThe Dalai Lama said that since China recently launcheda"strike hard" campaign in Tibet, there has beenaheavy presence of armed security and military forces in most cities all over the region.\nHe urged Tibetans to not react to what he called "these provocations."\nChina says it has launched the campaign to crack down on crime, but the campaign began as Tibet marks the marks the first anniversary of rare uprising last March against Chinese rule.\nMarch will also mark the 50th anniversary of the Dalai Lama's flight to India, which followingafailed uprising against Chinese rule.\nOn Tuesday, China accused the Dalai Lama of trying to undermine stability in the region.\nChinese Foreign Ministry spokesman Ma Zhaoxu told reporters that Tibet enjoys social stability and economic growth. He said the people there are enjoyingagood life.\nDespite this, Beijing has barred foreigners from traveling to Tibet or to Tibetan areas in western China that are supposed to be open to visitors from abroad.\nThe two-week Tibetan New Year holiday begins on Wednesday.\nChina accuses the Dalai Lama of seeking independence for his homeland and blames him for organizing last year's violent protests.\nThe Dalai Lama denies the accusations and says he wants only greater cultural and religious autonomy for his homeland.\nཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༩ ཕྱི་ཟླ་ ༢ ཚེས་ ༢༥ རེས་གཟའ་ལྷག་པ།\n༄༅། །བོད་རྒྱལ་ལོ་ ༢༡༣༦ རབ་བྱུང་བཅུ་བདུན་པའི་ས་གླང་གནམ་ལོ་གསར་ཚེས་ཀྱི་དུས་ཚིགས་འདིར་ངོས་ནས་བོད་ཕྱི་ནང་དུ་འཁོད་པའི་བོད་རིགས་ཡོངས་ལ་བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས་ཀྱི་འཚམས་འདྲི་དང༌། ལོ་འདི་ཆོས་འབྱོར་བདེ་སྐྱིད་ཀྱིས་འཚོ་ཞིང་བདེན་མཐའ་རིམ་པས་གསལ་བའི་མཆོག་གསུམ་ལ་སྨོན་ལམ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།\nས་ཡི་གོ་ལ་འདིར་ཉི་ཟླ་གཟའ་སྐར་གྱི་འགྲོས་དང་བསྟུན་ཏེ། ཉིན་ཞག་ལོ་ཟླའི་འཁོར་ལོ་རྒྱུན་མར་འཁོར་བའི་འཁྲུན་ཐག་ལ་གསར་རྙིང་གི་རྣམ་དབྱེ་མེད་ཀྱང༌། འཛམ་གླིང་གི་ཡུལ་གྲུ་ཡོངས་སུ་ལོ་འཁོར་སོ་སོར་གནམ་ལོ་གསར་ཚེས་ཀྱི་དུས་སྟོན་བྱེད་སྲོལ་རྒྱ་ཁྱབ་ཏུ་ཡོད་པ་བཞིན། གངས་ལྗོངས་བོད་ཀྱི་ཡུལ་དུའང་ཧོར་ཟླ་དང་པོར་གནམ་ལོ་གསར་ཚེས་ཀྱི་དུས་སྟོན་ལ་ལུགས་གཉིས་ཀྱི་དགའ་སྟོན་རྒྱ་ཆེ་བྱེད་སྲོལ་ཡུལ་གོམས་གཤིས་ལུགས་ཡོད། འོན་ཀྱང་འདས་པའི་ས་བྱི་ལོ་དེ་བཞིན་ཆོལ་གསུམ་བོད་ས་ཡོངས་སུ་བོད་རིགས་རྣམས་ཀྱིས་རྒྱ་ནག་གཞུང་གི་དབང་འཛིན་པའི་སྲིད་བྱུས་ལ་ཡི་མ་རངས་བའི་ཞི་བའི་ངོ་རྒོལ་རྒྱ་ཁྱབ་ཏུ་བྱས་ཡོད། དེར་བརྟེན་བོད་མི་བརྒྱ་ཕྲག་མང་པོའི་ལུས་སྲོག་ཤོར་བ་དང༌། སྟོང་ཕྲག་མང་པོ་ཞིག་བཙོན་འཇུག་གིས་མནར་གཅོད་མྱོང་དགོས་བྱུང་བ་སོགས་དཀའ་སྡུག་ཚད་མེད་བྱུང་བའི་དབང་གིས་འདི་ལོ་གནམ་ལོ་གསར་ཚེས་སྐབས་རྒྱུན་ལྡན་བཞིན་སྤྲོ་སྐྱིད་བྱ་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་ཤིག་གཏན་ནས་མིན་སྟབས། བོད་ཕྱི་ནང་དུ་གནས་པའི་བོད་རིགས་ཚང་མས་ལོ་གསར་གྱི་སྤྲོ་སྐྱིད་མི་གཏོང་བའི་ཆོད་སེམས་ལ་ཡི་རངས་བསྔགས་བརྗོད་དང་འབྲེལ་དུས་ཚིགས་འདི་སྡིག་སྤོང་དགེ་སྒྲུབ་དང༌། རྣམ་དཀར་ཚོགས་གསོག་གི་བྱ་བར་འབད་དེ་སྔ་ལོའི་བྱུང་རྐྱེན་ནང་ལུས་སྲོག་ཤོར་བ་རྣམས་ཀྱིས་མཚོན་བོད་བསྟན་སྲིད་ཀྱི་དོན་དུ་ལུས་སྲོག་བཏང་བའི་འདས་པོ་ཚང་མ་དལ་རྟེན་རིམ་བརྒྱུད་རྒྱལ་བའི་གོ་འཕང་མྱུར་དུ་འཐོབ་པ་དང༌། ད་ལྟ་མནར་གཅོད་མྱོང་བཞིན་པ་རྣམས་ཀྱང་འཕྲལ་དུ་རང་དབང་བདེ་དགའི་དཔལ་ལ་སྤྱོད་ཐུབ་པ། བོད་སྤྱི་མཐུན་གྱི་བསོད་ནམས་གོང་མཐོར་འཕེལ་ཏེ་བོད་དོན་བདེན་མཐའ་མྱུར་དུ་གསལ་བའི་ཐབས་ཚུལ་ལ་ཚང་མས་འབད་འབུངས་བྱ་དགོས།\nང་ཚོར་སྔོན་ནས་བློ་དྭོགས་ཡོད་པ་ལྟར་ཉེ་བའི་ཆར་བོད་ནང་རྡུང་རྡེག་ཚ་ནན་ཟེར་བའི་ལས་འགུལ་བསྐྱར་དུ་འགོ་བཙུགས་པ་དང་འབྲེལ་ཆོལ་གསུམ་བོད་ཀྱི་གྲོང་ཁྱེར་ཕལ་མོ་ཆེར་དྲག་ཆས་ཉེན་རྟོག་པ་དང་དཔུང་དམག་ཧ་ཅང་མང་པོ་བཀོད་སྒྲིག་བྱས་པ་དང༌། ས་ཁུལ་གང་སར་ཞི་འཇམ་གྱི་སྒོ་ནས་རང་གི་མངོན་འདོད་ཟུར་ཙམ་སྟོན་མཁན་ལ་ཡང་ཉེས་རྡུང་གཏོང་བ་དང༌། བཙོན་དུ་འཇུག་པ། ལྷག་པར་དགོན་སྡེ་ཁག་ལ་དམིགས་བསལ་དམ་དྲག་སུན་གཙེར་གྱིས་རྒྱལ་གཅེས་ཆོས་གཅེས་ཀྱི་སློབ་གསོ་དང༌། ལོ་གསར་སྔར་ལྷག་རྒྱས་སྤྲོས་ཀྱིས་གཏོང་དགོས་པའི་བཙན་བཀའ་བཏང་བ། ཕྱི་མི་ཡུལ་སྐོར་སྤྲོ་འཆམ་པ་ཚུན་བཀག་འགོག་བྱས་པ་སོགས་གནས་ཚུལ་གང་ལ་གཞིགས་ཀྱང༌། བོད་མི་རིགས་རྣམས་ལ་བཟོད་ཐབས་དཀའ་བའི་གདུག་རྩུབ་བརྙས་བཅོས་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་བཟོད་བསྲན་མ་ཐུབ་པའིམཚམས་སུ་ངོ་རྒོལ་བྱེད་མཁན་བྱུང་ན། སྔར་ལས་ཆེས་དྲག་པའི་དྲག་གནོན་བྱ་རྒྱུའི་འཆར་གཞི་དང་དམིགས་ཡུལ་ཡོད་པ་གསལ་པོ་ཡིན་སྟབས། བོད་རིགས་ཚང་མས་དེ་དག་ལ་སྡུག་སྒོམ་བཟོད་བསྲན་གྱི་ཐོག་ནས་རྩ་ཆེའི་ལུས་སྲོག་ཆུད་ཟོས་སུ་མི་འགྲོ་བ་དང༌། སྡུག་སྦྱོང་མནར་གཅོད་མྱོང་མི་དགོས་པ་གཙོ་འདོན་བྱེད་དགོས་པའི་འབོད་སྐུལ་ནན་པོ་བྱེད་རྒྱུ་ཡིན། གཞིས་ལུས་བོད་མི་རྣམས་ཀྱི་སྙིང་སྟོབས་དང༌། ཆོད་སེམས། བློས་གཏོང་བཅས་ནི་ཧ་ཅང་ཡི་རངས་བསྔགས་བརྗོད་བྱེད་ཡུལ་ཡིན་པ་སྨོས་མ་དགོས་ཀྱང༌། ད་ལྟའི་གནས་སྐབས་སུ་ལུས་སྲོག་བློས་གཏོང་བྱས་ཀྱང་སྤྱི་དོན་ལ་ཕན་རླབས་ཆེན་པོ་ཞིག་ཐོབ་དཀའ་བས་དེ་ལུགས་ཚང་མས་སོ་སོའི་ལུས་སྲོག་དང༌། བདེ་འཇགས་ལ་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་གལ་ཆེ་བ་དང༌། དེ་བཞིན་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་ལམ་ནི་ང་ཚོའི་དོར་དུ་མེད་པའི་དམ་བཅའ་ཞིག་ཡིན་པས་དེ་ལས་ནམ་ཡང་མ་འགལ་བ་བྱ་རྒྱུ་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེ། སླར་ཡང༌། ད་རེས་གསར་དུ་ཚེས་པའི་གནམ་ལོ་འདིའི་ནང་བོད་མི་རྣམས་བཙན་དབང་མནར་གཅོད་ལས་གྲོལ་ནས་རང་དབང་བདེ་དགའི་དཔལ་ལ་སྤྱོད་ཐུབ་པ་དང༌། འགྲོ་ཀུན་བདེ་དགས་འཚོ་བའི་སྨོན་འདུན་བཟང་པོ་བཅས།\nཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༩ ཕྱི་ཟླ་ ༢ ཚེས་ ༢༥ བོད་ས་གླང་ཧོར་ཟླ་ ༡ ཚེས་ ༡ དགེ་བ་ལ།།


ས་སྐྱ་གོང་མ་ཁྲི་རབས་ཞེ་གཉིས་པའི་ཁྲིར་འདོན་མཛད་སྒོའི་སྟེང་རྫོང་སར་མཁྱེན་བརྩེ་མཆོག་གིས་གནང་བའི་གསལ་འདེབས། – བཙན་པོ་དྲ་བ།\nརྫོང་སར་འཇམ་དབྱངས་མཁྱེན་བརྩེ་རིན་པོ་ཆེས། སྤྱིར་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པའི་རྗེས་འབྲངས། ཁྱད་པར་དཔལ་བརྩེ་བ་ཆེན་པོའི་རྗེས་འབྲངས་ཚོ་ལ་དྲན་གསོའམ། གསལ་འདེབས་ཀྱི་ཚུལ་དུ་སྐད་ཆ་ཉུང་ཉུང་ཞིག\nདཀྱིལ་འཁོར་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བདག་པོ་ཁྲི་ཆེན་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོ་མཆོག་དང་། དཔལ་ལྡན་ས་སྐྱ་པ་ཆེན་པོ་བདག་ཁྲི་རིན་པོ་ཆེ་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་གཙོས། མཆོད་འོས་དང་། བཀུར་འོས། བསྔགས་འོས་ཐམས་ཅད་ལ་དང་པོ་ནས་ངས་ཕྱག་འཚལ་དང་། གུས་འདུད། བསྟི་སྟངས་སྔོན་དུ་འབུལ་རྒྱུ་ཡིན།\nམཛད་རིམ་འདིའི་ནང་ལ་ང་བཀའ་སློབ་གནང་མཁན་གྱི་གྲས་སུ་བཞག་འདུག ད་ལན་གནས་དུས་གཉིས་ཀ་ནས་ངས་བཀའ་སློབ་གནང་རྒྱུ་བབ་འོས་ཀྱང་མི་འདུག་ལ། བཀའ་སློབ་ཟེར་བ་དེའང་རང་གིས་གང་བཤད་པ་དེ་སོ་སོས་ཉམས་སུ་བསྟར་ཐུབ་མཁན་ཞིག་གིས་གནང་དགོས་ཀྱི་ཡོད་རེད། ང་ནི་དུས་རྒྱུན་དེ་འདྲ་མ་ཡིན་པར་ཕལ་ཆེར་ཁ་ཤས་ཀྱིས་མཁྱེན་གྱི་རེད། ཡིན་ནའང་ད་ལན་གོང་མ་ཁྲི་ཆེན་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོས་འབྱུང་འགྱུར་དུས་ཀྱི་འགྱུར་བ་དང་། མི་ཡི་བསམ་ཚུལ་འཕོ་འགྱུར་ལྡོག་ཏུ་མེད་པ་ཡོང་རྒྱུ་ཡིན་པ་གོར་མ་ཆག་པ་དེ་ཚོ། བདག་ཆེན་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོས་གཟིགས་ཤིང་། སྤྱན་རྒྱང་རིང་པོ་ལ་གཟིགས་ཏེ། ཐུགས་བསྐྱེད་རླབས་པོ་ཆེ་ལ་བརྟེན་ནས། དཔལ་ས་སྐྱ་པའི་དབུ་ཁྲིད་ལམ་སྲོལ་ལ་འཕོ་འགྱུར་བཟང་པོ་གཏོང་གནང་བའི་སྐབས་དེ་དང་། ང་ཚོ་སློབ་འབངས་ཡོངས་ཀྱིས་ཁྲི་ཆེན་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོ་མཆོག་ཞབས་པད་ཡུན་དུ་བརྟན་པར་གསོལ་བའི་བརྟན་བཞུགས་འབུལ་བའི་དུས་ཚོད་དེ་གོ་སྐབས་སུ་དང་དུ་བླངས་ནས་། ང་རང་ཡང་བདག་ཆེན་རྡོ་རྗེ་འཆང་མཉེས་པ་གསུམ་གྱིས་མཉེས་པར་བྱེད་ཐུབ་པའི་སློབ་མ་དེ་འདྲ་གང་ཡང་མ་རེད་དེ། ཡིན་ནའང་རྒྱུ་མཚན་ཕྲན་བུ་རེ་ཤེས་པའི་དགའ་དད་སྤྲོ་གསུམ་ཐོབ་པའི་སློབ་མ་ཐབས་ཆག་དེ་འདྲ་ཞིག་ཡིན་པའི་ངོས་ནས། ད་བར་བདག་ཆེན་རིན་པོ་ཆེའི་བཀའ་དྲིན་གསུམ་གྱིས་ཀྱང་། ཆོས་དང་འཇིག་རྟེན་གཉིས་ཀའི་ཐོག་ནས་ལམ་སྟོན་གནང་དང་གནང་བཞིན་པ་དེ་འདྲའི་ཐུགས་རྗེའི་རྭ་བ་ལས་དུས་རྟག་ཏུ་མི་གཏོང་བ་དང་། ད་ལྟ་འགྲོ་ཤེས་འདུག་ཤེས་ཙམ་ཡོད་པ་འདིའང་མགོན་པོ་ཁྱེད་ཀྱི་བཀའ་དྲིན་ཡིན་པ་དང་། ད་དུང་ཡིན་ནའང་སྐུ་ཚེ་ཞབས་པད་ཡུན་དུ་བཞུགས་པའི་ཐུགས་བསྐྱེད་དང་སྐུའི་འཕྲོད་བསྟེན་ལ་ཐུགས་སྣང་དེ་ཚོ་ཡག་པོ་གནང་དགོས་ཀྱི་ཡོད་ཟེར་ནས་ཨུ་ཚུགས་ཀྱིས་ནན་ཏན་བྱེད་ནས་ཞུ་རྒྱུ་ནི་ད་རེས་ཀྱི་ཞུ་བྱའི་གཙོ་བོ་དེ་ཡིན།\nད་ལྟ་གོང་ནས་ཞུས་པ་ནང་བཞིན་བཀའ་སློབ་ནི་ཡོང་ཡ་ཡོད་མ་རེད། ཡིན་ནའང་ད་ལམ་བདག་ཆེན་རྡོ་རྗེ་འཆང་གིས་འདི་འདྲའི་མཛད་པ་རླབས་པོ་ཆེ་གནང་། འཕོ་འགྱུར་གནད་འགག་ཆེན་པོ་གནང་བའི་དུས་ཚོད་འདིར་སྤྱིར་ན་ཤཀྱ་ཐུབ་པའི་རྗེས་འབྲངས། ཁྱད་པར་དུ་རྗེ་བཙུན་བརྩེ་བ་ཆེན་པོའི་རྗེས་འབྲངས་ཚོ་ལ་དྲན་གསོ་དང་གསལ་འདེབས་ཀྱི་ཚུལ་དུ་སྐད་ཆ་ཉུང་ཉུང་ཞིག་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན།\nཨ་མི་རི་ཀན་ནས་ཡིན་མིན་འགྲོ་ས་ཆ་ཞིག་ལ་ PO research center ཟེར་བ་ཞིག་ཡོད་རེད། ཡིན་རྒྱུ་ནི་རྣམ་གྲངས་དང་། ཚད་གཤེར་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་མཁན་ཁ་ཡོད་ལག་ཡོད་ཞིག་ཡོད་པ་འདྲ་འདུག །ཁོང་ཚོས་ཉམས་ཞིབ་ཀྱི་སྟེང་ལ་སྐད་ཆ་བཤད་པའི་དུས། འཛམ་གླིང་གི་ནང་ལ་ཆོས་ལུགས་མང་པོ་ཞིག་ཡར་རྒྱས་གོང་འཕེལ་རེད་ཀྱི་ཡོད་རེད། ཡར་རྒྱས་གོང་འཕེལ་དུ་མ་ཕྱིན་ནའང་ཉམས་རྒུད་འགྲོ་མཁན་དེ་ཞེ་དྲག་མེད་པ་ནང་བཞིན་རེད། ཡིན་ནའང་ནང་པའི་ཆོས་ལུགས་ནི་ཧ་ཅང་གིས་ཉམས་གུད་འགྲོ་བཞིན་ཡོད་རེད་ཅེས། ཁོང་ཚོས་ཚོད་དཔག་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་རེད། PO Research Centre པིའུ་རི་སར་ཆི་སན་ཊིར་གྱི་སྐད་ཆ་བཤད་སྟངས་ནང་བཞིན་བྱས་པ་ཡིན་ན། མ་འོངས་པར་ལོ་བཅུ་ཙམ་གྱི་ནང་ལ་འཛམ་བུ་གླིང་འདིའི་ནང་ན་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་མི་འབོར་ས་ཡ་གཉིས་ཉུང་དུ་འགྲོ་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཚོད་དཔག་དེ་འདྲ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ས་རེད། ཡིན་ནའང་ཆོས་ལུགས་ཁ་ཤས་ནི་ཧ་ཅང་གིས་མང་དུ་འགྲོ་བ་དེ་འདྲ་ཡང་ཡོད་ས་རེད། དཔེར་ན་འཛམ་གླིང་གོ་ལ་ཧྲིལ་པོ་འདིའི་ནང་ལ་མི་འབོར་དེ་སྤྱི་ལོ་ཉིས་སྟོང་ལྔ་ཅུའི་ནང་ལ་བརྒྱ་ཆ་སུམ་ཅུ་སོ་ལྔ་མང་དུ་འགྲོ་ཡི་ཡོད་རེད་ཅེས་ཁོང་ཚོས་དེ་འདྲ་ཚོད་དཔག་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་རེད།\nལོ་ཉིས་སྟོང་ལྔ་ཅུའི་ནང་ལ་ཁ་ཆེའི་ཆོས་ལུགས་དེ་འཛམ་གླིང་གོ་ལ་ཧྲིལ་པོའི་ནང་ལ་བརྒྱ་ཆ་བདུན་ཅུ་དོན་གསུམ་བར་གོང་འཕེལ་དུ་འགྲོ་རྒྱུ་རེད་ཟེར་། ད་ལྟ་འཛམ་གླིང་གོ་ལ་ཧྲིལ་པོའི་ནང་ལ་ཁ་ཆེ་ས་ཡ་སྟོང་ཕྲག་གཅིག་ལྷག་ཙམ་ཡོད་ས་རེད། མ་འོངས་པར་ཉིས་སྟོང་ལྔ་ཅུའི་ནང་ལ་ཕལ་ཆེར་ཁ་ཆེ་ས་ཡ་སྟོང་ཕྲག་གཉིས་ལས་བརྒལ་འགྲོ་རྒྱུ་རེད་ཟེར་དེ་འདྲ་བཤད་ཀྱི་ཡོད་རེད། རྣམ་གྲངས་དེ་ཚོ་ཐོས་ཡོང་པའི་སྐབས་ན་ཞེ་དྲག་ཞེ་དྲག་བསམ་མནོ་གཏོང་མ་ཤེས་ནའང་། ཕྱོགས་གཅིག་ནས་ཐུགས་ཁྲལ་གནང་དགོས་པ་དེ་འདྲ་ཡིན་ས་རེད། གང་ཡིན་ཟེར་ན་འདི་འདྲ་ནི་འཕོ་འགྱུར་ཆེན་པོ་ཞིག་རེད། སྐད་ཆ་ཆུང་ཆུང་བྱས་ནས་བཤད་བཞག་ནའང་། ཕག་ཤ་ཟ་མཁན་དེ་ལོ་ཉིས་སྟོང་ལྔ་བཅུའི་མཇུག་ལ་ཉུང་དུ་འགྲོ་རྒྱུ་དང་། ཕག་གསོད་མཁན་ཡང་ལོ་ཉིས་སྟོང་ལྔ་ཅུའི་མཇུག་ལ་ཞེ་དྲག་ཉུང་དུ་འགྲོ་ཡི་ཡོད་པ་དེ་འདྲའི་འཕོ་འགྱུར་འགྲོ་ཡི་ཡོད་ས་རེད།\nད་ལྟ་ཉིས་སྟོང་བཅུ་བདུན་ནང་ལ་ནང་པ་ཡིན་ཟེར་མཁན་གྱི་མི་འབོར་རྩིས་རྒྱག་དུས་ས་ཡ་བཞི་བརྒྱ་བརྒྱད་ཅུ་གྱ་བརྒྱད་བརྩི་རྒྱུ་ཡོད་རེད་ཟེར། ཡིན་ནའང་ནང་པའི་གུས་སྒྲིག་འགྲོ་སྟངས་འདི་འདྲ་བྱས་པ་ཡིན་ན་ཕལ་ཆེར་སྤྱི་ལོ་ཉིས་སྟོང་ལྔ་བཅུའི་ནང་ལ་ནང་པའི་མི་འབོར་ས་ཡ་དྲུག་ཅུ་ལྷག་ཉུང་དུ་འགྲོ་རྒྱུ་ཡིན་པ་དེ་འདྲའི་ཚོད་དཔག་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་རེད། ང་རང་ཚོ་བསྡད་ས་རྒྱ་གར་འདི་དངོས་གནས་བྱས་ན་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཕ་ཡུལ་ངོ་མ་རེད་དེ་ཡིན་ནའང་རྒྱ་གར་ནང་དུ་ནང་པ་རྒྱ་གར་གྱི་མི་འབོར་བརྒྱ་ཆ་གཅིག་ཟིན་པ་ཡང་མེད་པ་དེ་འདྲ་རེད། དེ་འདྲ་ཡིན་དུས་ང་ཚོ་སངས་རྒྱས་ཤཀྱ་ཐུབ་པའི་རྗེས་འབྲངས། ཤཀྱ་ཐུབ་པའི་ཆོས་རྒྱུད་ལ་སེམས་ཁྲལ་ཡོད་མཁན་ཡིན་ན། དོ་སྣང་དམིགས་བསལ་ཞིག་གནང་རན་པ་མ་རེད་པས་ཞེས་གསལ་འདེབས་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན།\nནང་པ་སངས་རྒྱས་པ་ཡི་ཆོས་ལུགས་དར་ས་བོད་དང་། རྒྱ་དཀར་ནག །འབར་མ་དང་ཤྲི་ལངྐ་ཟེར་བ་དེ་ཚོར། མི་རིགས་དང་། སྐད་རིགས། གོམས་གཤིས་དང་ཆོས་བརྒྱུད་སོ་སོར་ཡོད་རེད་དེ་ཡིན་ནའང་། དེ་འདྲའི་ཕྱོགས་རེ་བ་ཡི་ཆེད་དུ་བསམ་མནོ་འདོན་རྒྱུ་དེ་ཚོ་ལས་བརྒལ་ནས་སྤྱིའི་ཐོག་ལ་བསམ་མནོ་གཏོང་རན་པ་མ་རེད་པས་ཟེར་ནས་དྲན་གསོའམ་གསལ་འདེབས་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན།\nནང་པའི་ཆོས་བརྒྱུད་དང་སྲོལ་རྒྱུན་རྒྱུན་སྐྱོང་བྱེད་པའི་སྐབས་སུ་ཡང་། མི་རིགས་དང་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་གོམས་གཤིས་དང་། ནང་ཆོས་གཉིས་ལ་ཤན་འབྱེད་བྱེད་དགོས་ཀྱི་ཡོད་མེད་དེ་ཚོ་ཐུགས་བསམ་གཏོང་དགོས་པ་དང་།\nསྐབས་འགར། ཡང་ལུང་པའི་ལུགས་སྲོལ་རྙིང་པ། ནང་ཆོས་ལ་ཕན་ཐོགས་ནི་མེད་བསྡད་པ་ཞིག་ལ་གནོད་ནི་སྐྱེལ་མཁན་དེ་ཚོ་ཕལ་ཆེར་གཡུག་བཞག་ཐུབ་པའི་སྤོབས་པ་དེ་དགོས་ཀྱི་ཡོད་ཡིན་ན་མེད་ཡིན་ན།\nཕྱོགས་གཞན་ཞིག་ནས་སྔར་ནང་ཆོས་ཞེས་པའི་མཚན་ཙམ་ཡང་ཐོས་མ་མྱོང་མཁན་གྱི་མི་རིགས་དེ་ཚོའི་ནང་ནའང་དེ་སང་ནང་ཆོས་ལ་དོ་སྣང་ཏོག་ཙམ་ཏོག་ཙམ་སླེབས་སྡོད་ཀྱི་ཡོད་རེད། དེ་ཚོ་ལ་ངོས་ལེན་དང་། སློབ་གསོ་བྱེད་སྟངས་གང་འདྲ་བྱེད་དགོས་ཀྱི་ཡོད་མེད་དང་།\nདཔེ་ཞིག་བཞག་པ་ཡིན་ན་ངས་སྔོན་མ་ཐེ་ལཎ་གྱི་གནས་གཏན་སྡེ་བའི་གྲྭ་བ་ཁ་ཤས་ཀྱིས་ཕྱི་རྒྱལ་ཁག་ལ་ནང་ཆོས་ཀྱི་སློབ་སྦྱོང་དང་། སློབ་གསོ་སྤྲད་ཀྱི་ཡོད་པ་དེ་འདྲ་མཇལ་མྱོང་། སྐབས་དེ་དུས་ཐེ་ལཎ་གྱི་མི་དེ་ཚོ་ཁོ་རང་ཚོའི་ལུང་པའི་ལུགས་སྲོལ་ཟེར་ན་འདྲ་དང་། སྲོལ་རྒྱུན་ཨུ་ཚུགས་བྱེད་ནས་སློབ་སྡོད་ཀྱི་ཡོད་པ་དེ་འདྲ་ཡང་ངས་མཇལ་སོང་། ང་ཚོ་བོད་པ་ཚོས་ཀྱང་བོད་ཀྱི་ལུགས་སྲོལ་དཔེར་ན་ཁ་བཏགས་ལྟེབས་བརྩེགས་རྒྱག་སྟངས་དང་། འབྲས་སིལ་བཟོ་སྟངས་ཡན་ཕྱི་རྒྱལ་དེ་ཚོ་ལ་སློབ་སྡོད་ཀྱི་འདུག །བདེན་པ་བཞི་ཟེར་བ་འདྲ་དང་། ལྟ་བ་བཀའ་རྟགས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་བཞི་ཟེར་བ་དེ་ཚོ་འདྲ་སློབ་ན་མ་གཏོགས། ལུགས་སྲོལ་དེ་ཚོ་ཧ་ཅང་གིས་སློབ་སྡོད་དགོས་པའི་གནད་འགག་ག་ཚད་ཡོད་མེད་དེ་ཚོ་སྐོར་ལ་ཐུགས་བསམ་གནང་དགོས་པ་ཞིག་དང་།\nདང་པོ་ཁོ་རང་ནས་ཆང་མ་འཐུང་། ཤ་མ་ཟ། རུས་པ་མ་མུར་ཟེར་བ་དེ་འདྲའི་སྐད་ཆ་བཤད་དགོས་ཀྱི་ཡོད་པ་ཡིན་ན་མེད་ཡིན་ན།\nདབང་རྣོན་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་འབྲངས་ཀྱི་སློབ་མ་བདག་པོ་རྒྱག་རྒྱུ་དེ་གལ་གནད་ཆེན་པོ་ཞེ་དྲག་རེད། དབང་རྟུལ་དད་པའི་རྗེས་འབྲངས་ལའང་དོ་སྣང་བྱེད་དགོས་ཀྱི་མེད་འགྲོ་བསམ་གྱི་འདུག །རྨོངས་དད་ཟེར་བ་དེའང་ཧ་ཅང་གིས་གལ་གནད་ཆེན་པོ་ཞིག་མིན་འགྲོ་ཞེས་དེ་འདྲའི་ཐུགས་བསམ་བཞེས་རྒྱུའི་གསལ་འདེབས་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན།\nཆུ་ཚད་ལོང་པ་དང་། སྤུས་ཚད་ལྡན་པ་ཟེར་བ་དེ་དགོས་དང་དགོས་དེ། ཡིན་ནའང་ནང་པའི་གྲངས་འབོར་ཟེར་བ་དེའང་ཧ་ཅང་གིས་གལ་ཆེན་པོ་ཞིག་མིན་འགྲོ་ཞེས་ཐུགས་བསམ་བཞེས་རྒྱུ་དང་།\nདེ་ལྟར་ནང་པ་སྤྱིའི་གནས་སྟངས་མང་པོ་ཞིག་ལ་ཐུགས་སྣང་གནང་དགོས་པ་དེ་འདྲ་ཡིན་ས་རེད། དེ་ལྟར་ཡིན་ནའང་མི་ཟེར་བ་དེ་ལ་བསམ་བློ་ཡང་མི་མཐུན་པ་ཡོད་རེད། ཁ་ཤས་ཀྱིས་གཞན་ཞིག་གི་བྱུས་གཏོགས་དེ་ང་ལ་མེད། ཁ་རོག་སོ་སོར་བསྡད་བསྡད་ན་འགྲིགས་ཀྱི་རེད་བསམ་མཁན་དེ་འདྲ་ཡང་ཡོད་སྲིད་རྒྱུ་རེད། ཡིན་ནའང་ཁ་ཤས་ཀྱིས་ནང་པ་སྤྱིའི་གནས་སྟངས་ལ་ཐུགས་སྣང་དང་། ཐུགས་ཁྲལ་གནང་ནས་། བྱུས་གཏོགས་བྱས་ནའང་ཁེ་བཟང་མ་གཏོགས་གྱོང་ཨེ་ཡོད་ན་བསམ་བསམ་དེ་འདྲ་དྲན་གསོའི་ཚུལ་དུ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན།\nབྱེ་བྲག་དུ་ང་ཚོ་དཔལ་ལྡན་ས་སྐྱ་པའི་བསྟན་པ་འཛིན་སྐྱོང་སྤེལ་གསུམ་གྱི་ཐད་ལ་ད་ལྟ་གཙོ་བོ་བདག་ཆེན་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཞབས་པད་འཚོ་ཞིང་བཞུགས་པའི་སྐབས་འདི་ན་མགོན་པོ་གང་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་དང་། གསུང་། ཐུགས། ཡོན་ཏན། ཕྲིན་ལས། བསོད་ནམས། སྟོབས་དང་། མངའ་ཐང་དེ་ཚོ་ང་ཚོའི་མགོན་དང་། སྐྱབས་དང་། དཔུང་གཉེན་དུ་ཧ་ཅང་ཧ་ལས་པ་དེ་འདྲ་ཡོད་པ་འདི་ཚོ་འཕྲོ་བརླག་མི་གཏོང་བའི་སྟེང་དུ། ད་ལན་བདག་ཆེན་བཞི་བཅུ་ཞེ་གཉིས་པ་སྐུ་དར་མ་ཐུགས་རིག་དང་། ཐུགས་བསྐྱེད་དང་། སྤོབས་པ་དེ་ཚོ། ཕལ་སྐད་ཀྱི་ཐོག་ནས་ཞུས་བཞག་པ་ཡིན་ན་སོས་པ་དབྱིན་ཇིས་སྐད་ལ་ fresh ཡིན་པའི་སྐབས་འཚོལ་ནས་ང་ཚོས་ཤུགས་རྒྱག་རྒྱུ་མེད་ན་མ་གཏོགས་རྒྱག་རན་པ་མ་རེད་པས་ཞེས་གསལ་འདེབས་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན།\nཤུགས་རྒྱག་ཟེར་དུས་ཁང་ལས་མང་པོ་དང་ཨར་ལས་མང་པོ་རྒྱག་ཡ་དེ་འདྲ་ཙམ་ཞིག་མ་ཡིན་པར་ཐོས་བསམ་སྒོམ་གསུམ། དེ་ཡང་བྱེ་བྲག་ས་སྐྱ་པའི་དབང་དུ་བཏང་བཞག་པ་ཡིན་ན་། དཔལ་ལྡན་ས་སྐྱ་པ་ཞེས་མཛུག་གུ་བཙུགས་ས་སྙན་བརྒྱུད་ཚད་མ་བཞི་ལྡན་གསུང་ངག་རིན་པོ་ཆེ་ལམ་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པ་དེ་འདྲ། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཚོ་ལ་ཐོས་བསམ་སྒོམ་གསུམ་བྱེད་ནས་བདག་པོ་རྒྱག་རྒྱུ་དང་།\nདེའང་ཐོས་བསམ་གྱི་སྒོ་ནས་མཁས་པ་ཆགས་པ་ཙམ་གྱིས་མ་འགྲིགས་པ་སྒོམ་པས་ཉམས་སུ་ལེན་ནས་གྲུབ་པ་མ་ཐོབ་ནའང་བསམ་གཏན་པ་མང་ཙམ་ཞིག །གང་ལྟར་ཀློག་པ་ཐོས་བསམ་བ་ལས་ཀྱང་སྤོང་བ་བསམ་གཏན་བ་མང་དུ་གཏོང་རྒྱུའི་ཐབས་ཤེས་བྱེད་དགོས་པ་དང་། དེའང་སྤྱིར་ཐོས་པ་མེད་པའི་སྒོམ་པ་དེ། །ལག་རྡུམ་བྲག་ལ་འཛེགས་པ་འདྲ་བོ་གཅིག་རེད་དེ། ཡིན་ནའང་ལག་པ་སྟོང་ཕྲག་གཅིག་ཡོད་ནའང་བྲག་ལ་མ་འཛེགས་ན་ས་སྟོང་བཀག་རོགས་རེད་མ་གཏོགས་ཕན་ཐོགས་གང་ཡང་ཡོད་མ་རེད་བསམ་གྱི་འདུག །\nབསྟན་པ་འཛིན་སྐྱོང་བྱེད་ཕྱོགས་ཀྱི་ཐོག་ལ་བསམ་མནོ་གཏོང་བཞག་པ་ཡིན་ན། སྤྱིར་བསྟན་པ་འཛིན་སྐྱོང་དེ་ཐུགས་སེམས་གུ་ཡངས་པོ་དང་། ཐུགས་སེམས་རྒྱ་ཆེན་པོ་བྱེད། ང་ཚོ་ལས་ལྷག་པ་ཞིག་མེད། ང་ཚོ་ལས་བཟང་བ་ཞིག་མེད། ང་ཚོ་ལས་གཙང་བ་ཞིག་མེད་བསམ་པའི་རང་རྒྱལ་དང་། ང་རྒྱལ་མེད་པར། ང་ཚོའི་འདི་དང་འདི་ལ་རྗེས་ལུས་ཐེབས་ཀྱི་འདུག་བསམ་པ་ལྟ་བུའི་སེམས་ཁྲལ་ཡོད་པ་དང་།\nགང་ལྟར་ཡོངས་རྫོགས་བསྟན་པའི་བདག་པོ་དཔལ་ལྡན་ས་སྐྱ་པ་ཞེས་མཚན་ཆགས་ཡོད་རེད། དེ་འདྲའི་མཚན་དེ་དོན་དུ་འགྱུར་ཐུབ་པ་ཞིག་ང་ཚོ་སློབ་འབངས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་དེ་འདྲ་བསམ་ཐུབ་པ་དང་། དྲན་ཐུབ་པ། བཟོ་ཐུབ་པ། སྨོན་ལམ་རྒྱག་ཐུབ་པ་ཞིག་གོང་མ་བདག་བདག་ཁྲི་རྡོ་རྗེ་འཆང་དང་། ཁྲི་ཆེན་རྣམ་པ་གཉིས་ནས་བླང་དོར་བཀའ་སློབ་ཐུགས་སྨོན་བརྩེ་བས་གཟིགས་པ་མཁྱེན་མཁྱེན་ཞེས། དེ་མ་གཏོགས་ཞུ་རྒྱུ་མེད།\nབོད་རྒྱལ་ལོ༢༡༤༤ རབ་གནས་མེ་མོ་བྱ་ཡི་ལོར། ཆོ་འཕྲུལ་ཟླ་བའི་ཚེས་བཅུ་གསུམ་ཉིན། སྤྱི་ལོ ༢༠༡༧ ཟླ༣ ཚེས ༡༡ ཉིན་བོད་ཕྱི་ནང་གཉིས་ལ་ཡོད་པའི་དཔལ་ལྡན་ས་སྐྱ་པའི་ལྷ་སྡེ་མི་སྡེ་ཡོངས་ཀྱིས་གཙོས་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་རྗེས་འབྲངས་ཐུན་མོང་ནས་སྐྱབས་མགོན་ས་སྐྱ་གོང་མ་ཁྲི་རབས་ཞེ་གཅིག་པ། ཁྱབ་བདག་འཁོར་ལོའི་མགོན་པོ་གང་ཉིད་བསྟན་དང་འགྲོ་བའི་མགོན་དཔུང་དམ་པར་ཞབས་པད་བསྐལ་བ་རྒྱ་མཚོར་བརྟན་ཅིང་བཞུགས་པའི་གསོལ་བ་འདེབས་པ་དང་། མགོན་པོ་གང་གི་བསྟན་འགྲོར་བླ་ན་མེད་པའི་མཛད་རྗེས་རླབས་པོ་ཆེ་ལ་སྐུ་དྲིན་ཤེས་ཚོར་གྱི་མཛད་སྒོའི་ཁར། རིས་མེད་བསྟན་པའི་བདག་པོ་སྐྱབས་རྗེ་རྫོང་སར་འཇམ་དབྱངས་མཁྱེན་བརྩེ་རིན་པོ་ཆེས་གནང་བའི་བཀའ་སློབ་འདི་མདོ་ཁམས་ཁུལ་གྱིས་སྒྲ་ཐག་ལས་ཐད་ཀར་གསན་པར་དཀའ་ཚེགས་ཡོད་པར་ཤེས་ནས་གུས་པ་གཟི་བརྗིད་མཐའ་ཡས་ཀྱིས་འཕྲལ་མར་ཡིག་ཐོག་ཏུ་ཕབ་ཅིང་། གོ་སླའི་ཆེད་གསལ་འདེབས་དོན་ཚན་ཉེར་གསུམ་བར་ལ་ཨང་རྟགས་ཀྱང་བཀོད་པ་ལགས་སོ།།\n2017 ལོའི་ཟླ3ཚེས 14 ཉིན། 19:32\nགྲུབ་མཐའི་ཆགས་སྡང་གི་མཁྲིས་ནད་ཚབས་ཆེན་ཕོག་པ་དག་གིས། ནང་པ་སྤྱིའི་དར་རྒུད་གླེང་དུས་ཀྱང་དགེ་ལུགས་པར་དགག་པ་མཐོང་། འཛམ་གླིང་སྤྱིའི་མི་གྲངས་ཀྱི་བརྒྱ་ཆས་གཞལ་ན་ནང་པ་ཤིན་ཏུ་ཉུང་ཉུང་ལས་མེད། ཁ་ཆེ་བ་མང་ན་འཛམ་གླིང་གི་ཉེན་ཁ་ཆེན་པོ་ལྷགས་འོང་བ་ད་སྔའི་དོན་རྐྱེན་སྐྱི་གཡའ་བ་དག་ལས་ཤེས། དེ་བས་ཁ་ཆེ་བའི་དྲག་ལས་ལ་ནང་པའི་ཞི་ཐབས་ཀྱིས་ཁ་གནོན་བྱས་ན། འཛམ་གླིང་ལ་གཟོད་ཞི་བདེ་འོང་གི་རེད། ཁོང་གིས་གནད་རྩ་ཆེ་ས་ནས། སེམས་བསྐྱེད་རྒྱ་ཡངས་ས་ནས་འཛམ་བུ་གླིང་གི་མི་ཡོད་དོ་ཅོག་གི་བདེ་སྡུག་ལ་ཐུགས་བསམ་བཞེས་ནས། གསལ་འདེབས་གནང་གིན་པ་རེད། ཁ་ཆེའི་མི་གྲངས་འཕེལ་ཚད་མགྱོགས་དོན་གྱི་གཞི་རྩ་ཁ་ཆེའི་བུད་མེད་ཚོས་བུས་པ་མང་པོ་བཙའ་བཞིན་པས་རེད་ཟེར་ན། དེ་ཡིན་དུ་ཆུགས་ཀྱང་། འདིར་ཁོང་གི་དགོངས་པའི་གནད་འབབ་ས་ནང་པའི་མི་གྲངས་ཀྱི་འཕེལ་ཚད་ཤིན་ཏུ་བུལ་བ་དེ་རེད་འདུག་པས། དོན་མེད་དུ་ཁ་གཞན་དུ་གཅུས་ནས་མི་རིགས་ནང་ཁུལ་ལ་ཆགས་སྡང་རྨོངས་གསུམ་གྱི་ཀླན་ག་བཟོ་མ་འོང་ལགས། དགའ་བྱེད་དམ་ཅི་ཟེར་བའི་གོང་གི་མཆན་འདེབས་མཁན་དེ།\n2017 ལོའི་ཟླ3ཚེས 13 ཉིན། 12:43\nཆུ་ཚད་ལོང་པ་དང་། སྤུས་ཚད་ལྡན་པ་ཟེར་བ་དེ་དགོས་དང་དགོས། སྤུས་ཚད་དགོས་ན་སྡོམ་པ་ཡག་པོ་སྲུང་དགོས་པ་རེད།\nཁ་ཆེ་བ་མི་འབོར་མང་དུ་འགྱུར་ཞེས་པ་དེ་གཟུ་ལུམ་གྱི་སྐད་ཆ་རེད།. འཛམ་གླིང་མི་གྲངས་ནང་ཁ་ཆེ་བའི་མི་གྲངས་མ་འོངས་པ་ན་འཕེལ་བར་འགྱུར་བའི་ཚོད་དཔག་བྱེད་པ་དེ།. ཆོས་ལུགས་གཞན་གྱི་རྗེས་འཇུག་པ་དང་ཆོས་ལ་དད་པ་མེད་པ་རྣམས་ཁ་ཆེར་འགྱུར་བའི་ཚོད་དཔག་ཡོད་མ་རེད།. ཁ་ཆེ་ཁོ་རང་ཚོའི་མི་གྲངས་འཕེལ་འགྲོ་གི་ཡོད་རེད།. ཁྱོ་གཅིག་ཤུག་མང་གི་རྐྱེན་ལ་བརྟེན་ནས། ཁོ་ཚོའི་རིགས་རྒྱུད་འཕེལ་བ་རེད་མ་གཏོགས་གཞན་པ་མ་རེད།. དེ་ཚོད་དཔག་དེ་ཙམ་རེད། དེ་གནད་འགག་ཅིག་མ་རེད།\nབྲག་ལ་འཛེག་པར་ལག་པ་སྟོང་ཕྲག་གཅིག་དགོས་མ་རེད། ལག་པ་དེ་ཡག་པོ་ཞིག་དགོས་པ་རེད། དེ་ལ་སྦྱོང་བརྡར་ཡག་པོ་ཞིག་བྱེད་དགོས་པ་རེད། དགེ་ལུགས་པར་དགག་ཁ་རེད་དེ་དགག་ཤེས་མི་འདུག་ག། སྙིང་རྗེ\nབྱིས་པའི་སློབ་གསོ་བཟང་ཤོས་ནི་བརྩེ་བའི་ཚད་ཐིག་ཤེས་རྒྱུ་དེ་ཡིན། རྩོམ་པ་པོ། ཐེ་རྐྱང་ཉག་ཕྲན།\nཁ་བ་སྙིང་ལྕགས་དྲན་བཞིན་ཡོད། མདང་ནུབ་ལྷག་ཏུ་དྲན་པར་བྱས། (129,460℃)\nསྙིམ་པའི་གླུ། গীতাঞ্জলী (38,667℃)\nཕག་ཚེ། ལགས་ཀྱིས་ མཁས་དབང་འཇིགས་མེད་ཐེག་མཆོག་གི་གསུང་འབུམ་འགྲེམ་སྤེལ་བྱེད་ལ་ཉེ།\nཏཱ་ནི་ལྷ་རྒོད། ལགས་ཀྱིས་ མཁས་དབང་འཇིགས་མེད་ཐེག་མཆོག་གི་གསུང་འབུམ་འགྲེམ་སྤེལ་བྱེད་ལ་ཉེ།\nགཤིན་རྗེ། ལགས་ཀྱིས་ དཔེ་འཕྲིན། 《དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་སྐོར་གྱི་བཅར་འདྲི》ཞེས་པའི་དེབ་མཆོག་ཅིག་མི་ཡུལ་དུ་བལྟམས་པ།\nརྒྱ་ཕྱུག་བསོད་ནམས་ཚེ་བརྟན། ལགས་ཀྱིས་ ཁོ་མོ་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་གོ་དོན་རྣམ་འགྲེལ་དང་འཁྲུལ་སེལ།རྩེ་ཆུ་གདུགས་དཀར་སྐྱབས།