ཕ་ཁི་སི་ཐན་སི་ཁཱ་ཏུའུ་རྫོང་ནས་རྙེད་པའི་སྤུ་རྒྱལ་བཙན་པོའི་དུས་ཀྱི་རྡོ་རིང་ཡི་གེ | ཀྲུང་གོ་བོད་ཀྱི་དྲ་བ།\n2020-09-07 09:56:09 མཚོ་སྔོན་མི་རིགས་སློབ་ཆེན་རིག་དེབ། ཀློག་གྲངས།\n[ནང་དོན་གནད་བསྡུས།] ཕ་ཁི་སི་ཐན་སི་ཁཱ་ཏུའུ་ས་ཁུལ་གྱི་ལོ་རྒྱུས་རིག་གནས་མཁས་དབང་སྐུ་ཞབས་མོའོ་ཧན་མོའུ་དྷ་ཡུ་སུ་ཧྥུ་ཧའུ་སེ་ཡེ་ཨཱ་པ་ཏི་མཆོག་གིས་ཧྲུག་ཆག་ཏུ་སོང་བའི་སྤུ་རྒྱལ་དུས་སྐབས་ཀྱི་བོད་ཡིག་བརྐོས་ཡོད་པའི་རྡོ་རིང་གཅིག་ཉར་ཚགས་གནང་ཡོད། རྡོ་རིང་དེའི་ཡི་གེ་ལྟ་ཀློག་དང་འབྲུ་འགྲེལ་བྱེད་དུས། རྡོ་རིང་དེ་ནི་ཡུལ་ལུང་འདི་གའི་ཡུལ་མིས་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་དུས་ཆེན་ལ་སྨོན་ལམ་དང་ཚོགས་མཆོད་འཚོགས་པའི་དགེ་སྦྱོར་གྱི་ཕན་ཡོན་སྤུ་རྒྱལ་བཙན་པོའི་རྒྱལ་རྒྱུད་ལ་བསྔོ་བ་ཕུལ་བའི་དཔང་རྟགས་སུ་བཞེངས་པ་ར་སྤྲོད་ཐུབ། རྡོ་རིང་དེ་ཆ་ཚང་པོ་མེད་རུང་། ཕ་ཁི་སི་ཐན་ས་ཁུལ་གྱི་ལོ་རྒྱུས་རིག་གནས་དང་སྤུ་རྒྱལ་དུས་རབས་ཀྱི་ནང་བསྟན་བྱེད་སྒོ་ལ་ཞིབ་འཇུག་བྱ་བར་གལ་ཆེའི་རིན་ཐང་ལྡན་པ་གོར་མ་ཆག\n[གནད་ཚིག] སྦལ་ཏི། བྲུ་ཤ་ཆེ་ཆུང་། སྤུ་རྒྱལ་དུས་རབས། རྡོ་རིང་ཡི་གེ\n2010ལོའི་ཟླ5པར། ཕ་ཁི་སི་ཐན་ཕྱོགས་ཀྱིས་གདན་ཞུ་ལྟར། མཱ་ལི་ཧཱ་དང་ཝང་ཤིན་ཡང་། ཀྲང་ཁྲོའོ་དབྱིན། ཡཱིས་ཧྲུལ་སོགས་མི་སྣས་གྲུབ་པའི་རྟོག་ཞིབ་ཚོགས་ཆུང་ཞིག་གིས་ཕ་ཁི་སི་ཐན་ཁོངས་ཧིན་དྷུ་ཆུ་བོའི་ཆུ་རྒྱུན་འབབ་ཡུལ་གྱི་ལོ་རྒྱུས་རིག་གནས་ལ་བརྟག་དཔྱད་བྱས། རྟོག་ཞིབ་བྱ་ཡུལ་དུ་ཕ་ཁི་སི་ཐན་བྱང་ཕྱོགས་ཀྱི་སྦལ་ཏི་ཡང་ཚུད་ཡོད།\nསྦལ་ཏི( 巴尔蒂斯坦／Baltistan)ནི་ད་ཆའི་ཕ་ཁི་སི་ཐན་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཅིའར་ཅི་ཐས( 吉尔吉特／Gilgit) དང་སྦལ་ཏི་དམིགས་བསལ་ས་ཁུལ་རེད། ས་ཁུལ་དེ་ནི་རྒྱ་གར་དང་ཕ་ཁི་སི་ཐན་གཉིས་ཀྱིས་དངོས་སུ་བདག་དབང་འཛིན་པའི་ཇེ་མུའུ་ཀསྨིར་ཏེ་ཁ་ཆེའི(查谟-克什米尔／Jammu - Kashmir)ཡུལ་གྱི་བྱང་ངོས་སུ་ཡོད། ཡུལ་དེ་ཁཱ་ར་ཁུ་ནུ་རི་བོའི་རི་རྒྱུད( 喀喇昆仑山脉／Karakoram range)དང་ཧི་མ་ལ་ཡའི་རི་རྒྱུད་བར་དུ་གནས་ཤིང་། དེའི་བྱང་ངོས་ནི་རང་རྒྱལ་གྱི་ཤིན་ཅང་ཕ་སྨིར་ས་ཁུལ་ལ་སྦྲེལ་བ་དང་། ནུབ་ངོས་ནི་ཨ་ཧྥུ་ཀ་ནི་སི་ཐན( 阿富汗／Afghanistan)དང་སྦྲེལ་ཡོད། བོད་ཡིག་གི་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཆའི་ནང་ས་ཁུལ་འདིར་བྲུ་ཤ་ཟེར་བ་དང་། རྒྱ་ཡིག་གི་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཆར་པོའོ་ལོས་ཆེ་བ( 大勃律)ཞེས་བཀོད་ཡོད། ཐང་ཡིག་གསར་མའི་ནུབ་ཡུལ་སྨད་ཆ་ལས། “བྲུ་ཤ་ཆེ་བ་ནི་སྤུ་རྒྱལ་གྱི་ནུབ་ཕྱོགས། བྲུ་ཤ་ཆུང་བ་དང་སྦྲེལ། དེའི་ནུབ་ངོས་རྒྱ་གར་བྱང་ཕྱོགས་དང་ཨུ་རྒྱན་གཉིས་དང་སྦྲེལ། ཡུལ་དེར་ཡུས་ཅིན་མེ་ཏོག་བཞད། སྤུ་རྒྱལ་གྱི་མངའ་འོག་ཏུ་གཏོགས། ཐུང་ཐན་ཁྲི་ལོ་དང་པོར ①ཕོ་ཉ་ཐེངས་གསུམ་ཐང་ལ་འབྱོར། གོང་མས་དེའི་རྒྱལ་པོ་སུའུ་ཧྥུ་ཧྲེ་ལེ་ཀྲེ་ལི་ཉི་ལ་ཝང་གི་ཆོ་ལོ་གནང་། འདས་རྗེས། རྒྱལ་སྲས་སུའུ་ལིན་ཐོ་ཡི་ལ་ཝང་གི་ཆོ་ལོ་གནང་བས། དེས་སླར་ཡང་བཏང་བའི་ཕོ་ཉ་རྟེན་འབུལ་བར་འབྱོར། ”ཅེས་པ་དང་། ཡང་དེ་ལས། “བྲུ་ཤ་ཆུང་བ་ཐང་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་དམག་དཔུང་དང་ལེ་དབར་དགུ་སྟོང་མཆིས། སྤུ་རྒྱལ་བཙན་པོའི་དམག་དཔུང་དང་ལེ་དབར་སུམ་སྟོང་མཆིས། ཤར(ནུབ)ཕྱོགས་ཀྱི་ལེ་དབར་བརྒྱད་བརྒྱའི་མཚམས་ལ་ཨུ་རྒྱན་དང་། ཤར་ལྷོའི་ལེ་དབར་སུམ་བརྒྱའི་མཚམས་ལ་བྲུ་ཤ་ཆེ་བ། ལྷོའི་ལེ་དབར་ལྔ་བརྒྱར་ཀསྨིར། ( 箇失密)བྱང་ཕྱོགས་ལེ་དབར་ལྔ་བརྒྱར་སཱོ་ལཱ་གྲོང( 娑勒城)མཆིས། རྒྱལ་པོ་ཉེར་ཏོ་གྲོང་དང་ལིན་སཱོ་ཡི་ཧྲུལ་ལ་བཞུགས། དེའི་ནུབ་རིའི་སྟེང་དུ་མཁར་རྫོང་ཡོ་ཀ་པུ་ལོ( 曰迦布罗)གནས། ”ཞེས་བཀོད་ཡོད་པ་ལྟར་ན། བྲུ་ཤ་ཆེ་བ་ནི་ལ་དྭགས་ཀྱི་ནུབ་བྱང་ལ་གནས་ཤིང་ཨུ་རྒྱན་དང་སྦྲེལ་བ་གསལ།\nསྦལ་ཏི་ཁུལ་དུ་རི་མཐོ་གཡང་གཟར་གྱིས་ཁེངས་ཤིང་། ནང་ཁོངས་སུ་འཛམ་གླིང་ཐོག་རི་བོའི་མཐོ་ཚད་ཨང་གཉིས་པར་གྲགས་པའི་ཇོ་གོ་རི( 乔戈里峰／Qogir )ཚུད་པའི་མཐོ་ཚད་རྒྱ་མཚོའི་ངོས་ལས་རྨིད་བདུན་སྟོང་བརྒྱད་སྟོང་ཡན་གྱི་རི་བོ་མང་པོ་ཡོད། ས་ཁུལ་དེའི་རི་མཐོ་ལ་གཞོང་ས་གཏིང་རིང་། གངས་རི་མང་བས་འཁྱགས་རོམ་འཕྲེད་གཞུང་དུ་བསྟར་ལ་བསྒྲིགས་ནས་རྒྱ་ཁྱོན་ཡང་ཧ་ཅང་ཆེ་ལ། ཁཱ་ར་ཁུ་ནུ་རི་བོའི་ རི་རྒྱུད་ཀྱི་འཁྱགས་རོམ་ཡོངས་ལ་རྒྱ་ཁྱོན་སྤྱི་ལེ་གྲུ་བཞི་མ18009ཡོད། དེའི་ནང་ནས་རིང་ཚད་སྤྱི་ལེ10ཡོལ་བ102ཙམ་དང་། སྦལ་ཏི་ཁུལ་དུ་ཁཱ་ར་ཁུ་ནུ་རི་ཁུལ་གྱི་འཁྱགས་རོམ་རྒྱ་ཁྱོན་སྤྱི་ལེ་གྲུ་བཞི་མ6160གནས་ཡོད། དེ་ཁུལ་གྱི་ཆུ་བོའི་འབྱུང་ཁུངས་གཙོ་བོ་ནི་རང་རྒྱལ་བོད་ལྗོངས་ཀྱི་མངའ་རིས་ས་ཁུལ་གངས་ཏི་སི་ལས་འབབ་པའི་སེང་གེ་ཁ་འབབ་སྟེ་ཧིན་དྷུ་ཆུ་བོ་རེད། ཧིན་དྷུའི་ཆུ་རྒྱུན་གྱི་ཡན་ལག་ཞིའི་ཀཱ་འར་ཆུ་བོ་དང་ཞིའི་ཡོས་ཁཱ་ཆུ་བོ་སོགས་ཀྱི་རྒྱུག་ཁུལ་དུ་ལུང་རྡོ་དང་།( 隆多) སི་ཁཱ་ཏུའུ།( 斯卡杜) ཤི་ཀཱ་འར།(希格尔) ཧཱ་པོའོ་ལོ། ( 哈伯罗) ཁཱ་འར་མན། (克尔门) གུའུ་འར་དྷ་ལི།(古尔德里)སོགས་རོང་ས་དྲུག་ཙམ་ཆགས་ཡོད། རོང་ཁུལ་དེ་རྣམས་ས་བབ་ཅུང་དམའ་བས་མིའི་རིགས་ཀྱིས་འཚོ་གནས་བྱས་ནས་ཞིང་ལས་བྱ་རུང་བ་ཡོད། སྦལ་ཏི་ཡི་རྒྱ་ཁྱོན་སྤྱི་ལེ་གྲུ་བཞི་མ25017ཡོད་པ་དང་། རོང་ས་རེར་གྲོང་ཚོ229ཙམ་ཡོད། མི་འབོར་ནི223296ཡོད།(1981ལོའི་མི་འབོར་ཟིན་ཐོ།) མཁས་དབང་ཁ་ཤས་ཀྱིས་སྦལ་ཏི་ལ་མིག་སྔར་མི་འབོར་ཁྲི30ཡན་ཡོད་པའི་གདེང་ཚོད་གནང་གི་ཡོད།\nསྦལ་ཏིའི་ཡུལ་མི་མང་ཆེ་བ་བོད་རིགས་དང་ཁྲག་རྒྱུད་རུས་ཁུངས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་ཉེ་པོ་ཡོད་པར་ངེས། རྒྱ་ཡིག་གི་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཆའི་ནང་སྦལ་ཏི་དང་ཉེ་འཁོར་གྱི་ས་ཁུལ་ནི་གནའ་སྔ་མོ་ནས་བོད་རིགས་དང་ཐད་ཀར་རུས་ཁུངས་ནས་འབྲེལ་འདྲིས་ཡོད་པའི་ཆང(羌)རིགས་ཀྱི་གནའ་མིའི་འབྲོག་ལས་གཉེར་ཡུལ་ཡིན་ཞེས་བཀོད་ཡོད། ཡང་སྦལ་ཏི་ནི་བོད་ཀྱི་གནའ་ཡིག་ཏུ་བཀོད་པའི་གནའ་བོའི་ཞང་ཞུང་མངའ་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པ་དང་། ཞང་ཞུང་ནི་བོད་ཀྱི་གནའ་བོའི་རིག་གནས་ཀྱི་གལ་ཆེའི་འབྱུང་ཁུངས་ཡིན་པར་གྲགས་ཤིང་། ལྷག་པར་དུ་བོན་ཆོས་རིག་གནས་ཀྱི་འབྱུང་ཁུངས་ཡིན། སྦལ་ཏིའི་ཡུལ་དེར་ཐང་རྒྱལ་རབས་སྐབས་པོའོ་ལོས་ཆེ་བ(大勃律) ཟེར་ཞིང་། ཉེ་སྦྲེལ་གྱི་པོའོ་ལོས་ཆུང་བ (小勃律)དང་མཉམ་དུ་ཡུལ་དེ་གཉིས་ཐང་རྒྱལ་རབས་དང་སྤུ་རྒྱལ་ཕན་ཚུན་དབར་ནུབ་ཡུལ( 西域)②འཕྲོག་རེས་ཀྱི་གཡུལ་འགྱེད་ཡུན་རིང་བྱ་ཡུལ་ཡིན། ཏུན་ཧོང་ནས་ཐོན་པའི་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཆ་དོན་ཆེན་གནད་བསྡུས་ཀྱི་ལོ་ཚིགས་ལས།“གླང་གྀ་ལོ(737)ལ། བློན་སྐྱེས：བཟང་ལྡོང་ཙབ་གྱྀས། བྲུ་ཤ་ཡུལ་དུ་དྲངས།”ཞེས་པ་དང་། “འབྲུགྀ་ལོ(740)ལ། ཇེ་བ：ཁྲྀ་མ་ལོད་བྲུ་ཤ་རྗེ་ལ：བག་མར་བཏང།”ཞེས་བཀོད་ཡོད།དེ་ལས་སྤུ་རྒྱལ་གྱིས་དམག་དོན་དང་གཉེན་འབྲེལ་གྱི་ཐབས་ལ་བརྟེན་ནས་བྲུ་ཤ་ཆེ་ཆུང་བདག་བཟུང་དང་གཉེར་སྐྱོང་བྱེད་པར་མཚོན། སྤུ་རྒྱལ་གྱིས་བྲུ་ཤ་ཆེ་ཆུང་བདག་གཉེར་བྱས་ནས་སྤུ་རྒྱལ་དང་བྲུ་ཤའི་དབར་གྱི་འགྲུལ་ལམ་རྒྱ་བསྐྱེད་གཏོང་བའི་དམིགས་ཡུལ་གཙོ་བོ་ནི། “བྲུ་ཤ་བརྒྱུད་ཨཱན་ཤི་སྡེ་བཞིའི③ཉེ་སར་བཅར་ནས་དར་ལམ(丝绸之路)བཟུང་སྟེ། ཐང་རྒྱལ་རབས་དང་ཏ་ཟིག་སོགས་དབར་ཨེ་ཤ་ཡའི་དབུས་ཕྱོགས་ས་ཁུལ་གྱི་བདག་དབང་འཕྲོག་རེས་བྱ་ཆེད་རེད།”  སྐབས་དེར། ཐང་རྒྱལ་རབས་དང་སྤུ་རྒྱལ་དབར་ས་ཁུལ་དེ་ཚོར་གཡུལ་འགྱེད་བྱེད་དུས་ཕན་ཚུན་ཕྱོགས་གཉིས་པོ་རེས་མོས་སུ་རྒྱལ་ཕམ་བྱུང་ཡོད་རུང་། “ཨཱན་ཧྲི་དུས་ཟིང”ལངས་རྗེས། ཐང་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་སྟོབས་ཤུགས་ནུབ་ཡུལ་ལས་ཕྱིར་འཐེན་བྱ་དགོས་བྱུང་བ་དང་། སྤུ་རྒྱལ་གྱིས་བྲུ་ཤ་ཆེ་ཆུང་ཆབ་འོག་ཏུ་བསྡུས་ནས་ཐད་ཀར་ས་ཁུལ་དེར་དབང་སྒྱུར་ལོ་བརྒྱ་ལ་ཉེ་བ་བྱས། དེ་ཡང་སྤྱི་ལོའི་དུས་རབས་དགུ་པའི་དུས་དཀྱིལ་དུ་བཙན་པོའི་རྒྱལ་རབས་ཐོར་ཞིག་ཏུ་སོང་མཚམས་བར་བདག་དབང་བསྐྱངས། སྤུ་རྒྱལ་གྱིས་བྲུ་ཤ་ཆེ་བ་བདག་བཟུང་བྱས་རྗེས། དམག་དཔུང་དང་དཔུང་སྡེའི་མཉམ་བགྲོད་མི་གྲངས་འབོར་ཆེན་གནས་དེར་བཏང་བས། ས་ཁུལ་དེ་གའི་ཆོས་ལུགས་རིག་གནས་སྤུ་རྒྱལ་གྱི་ལྟེ་གནས་དང་དེ་བས་འདྲ་མཚུངས་སུ་གྱུར། དེའི་རྐྱེན་ཀྱིས། བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་ཡུལ་དེར་སྐབས་ཤིག་རིང་དར་ཅིང་རྒྱས་པ་བྱུང་། བཙན་པོའི་རྒྱལ་རབས་ཐོར་ཞིག་སོང་རྗེས། ཡུལ་དེར་བོད་རིགས་མང་པོ་བསྡད་ཡོད། འོན་ཀྱང་སྤུ་རྒྱལ་གྱི་སྲིད་དབང་ཐོར་པ་དང་། ད་དུང་རི་ལུང་མང་པོས་བར་ཆོད་པ་དང་། ལྷག་པར་དུ་འཁྱགས་རོམ་ཉིལ་ནས་ཤྭ་འོད་བརྒྱུགས་ཏེ་འགྲོ་འོང་གི་འགྲིམ་འགྲུལ་ཤིན་ཏུ་དཀའ་བར་སོང་བས། བྲུ་ཤའི་བོད་མི་རྣམས་བོད་ཡུལ་དང་དེ་བཞིན་བོད་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་རིག་གནས་དང་འབྲེལ་བ་ཆད། སྤུ་རྒྱལ་བཙན་པོའི་གདུང་རྒྱུད་ཀྱིས་བོད་ཡུལ་ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་མངའ་རིས་སྐོར་གསུམ་ནས་རྒྱལ་རྒྱུད་སྲིད་དབང་འཛུགས་དུས། དེའི་མངའ་ཁོངས་སུ་ལ་དྭགས་གཏོགས་ཡོད་རུང་། བྲུ་ཤའི་ས་ཁུལ་ཚུད་མེད། དུས་རབས་བཅུ་གསུམ་སྐབས་ཀྱི་འབྲུག་པ་བཀའ་བརྒྱུད་པའི་ལྗོངས་རྒྱུ་པ་དང་གནས་སྐོར་པ་གྲགས་ཅན་ཨུ་རྒྱན་པ་རིན་ཆེན་དཔལ་སྐབས་ཐོག་དེར་ཆེད་དུ་ཨུ་རྒྱན་ཡུལ་གྱི་ནང་བསྟན་གནས་མཆོག་མཇལ་བར་སོང་། ཁོང་གིས་རྣམ་ཐར་དུ། “ཧིན་དྷུ་ཆུ་བོ་ནི་ཁ་ཆེའི་བྱང་ཕྱོགས་ནས་བྲུ་ཤ་དང་ཏ་ཟིག་ཏུ་རྒྱུག་པ་དང་། དེ་ནས་ཨུ་རྒྱན་ཡུལ་དུ་རྒྱུག” ཅེས་གསུངས་ཡོད། ཁོང་གིས་ཨུ་རྒྱན་ཡུལ་དུ་ཟླ་བ་ལྔ་ཙམ་གནས་སྐོར་གནང་རུང་། བྲུ་ཤ་ལ་ཞབས་བཅགས་མེད། དེའི་ཐོག་ནས་དཀའ་ཚེགས་ཡོད་རྒུ་ཁྱད་དུ་གསོད་ཐུབ་མཁན་གྱི་ལྗོངས་རྒྱུ་པ་ཨུ་རྒྱན་པ་ལྟ་བུས་ཀྱང་བྲུ་ཤའི་ཡུལ་ནི་བགྲོད་པར་དཀའ་བའི་གནས་ལ་ངོས་བཟུང་ནས་དེར་ཕེབས་མེད་པར་མངོན།\nབྲུ་ཤ་ཆེ་ཆུང་གྱི་ཡུལ་གཉིས་ཡུན་རིང་ཁེར་རྐྱང་འབྲེལ་མེད་ལྟ་བུར་གནས་རུང་། དེའི་མི་རྣམས་ཀྱིས་དཀའ་ཚེགས་ལ་མ་འཛེམ་པར། མི་རབས་ནས་མི་རབས་བར་འཚོ་གནས་ཐུབ་ཡོད་པར་མ་ཟད། རང་ཉིད་ཀྱི་ཕ་སྐད་དང་ཡུལ་སྲོལ་རྒྱུད་འཛིན་བྱས་ནས། སྦལ་ཏི་ཁུལ་གྱི་མི་རིགས་གཙོ་བོར་་གྱུར་ཡོད། སྐད་བརྡ་རིག་པའི་མཁས་དབང་གིས་རྟོག་ཞིབ་དང་དབྱེ་ཞིབ་བྱས་པ་ལྟར་ན། ད་ཆའི་སྦལ་ཏིའི་སྐད་ནི་བོད་ཀྱི་ནུབ་ཕྱོགས་ས་ཁུལ་ཡུལ་སྐད་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གཅིག་ཡིན་པ་དང་། དེའི་ཁྲོད་དུ་བོད་ཀྱི་བརྡ་རྙིང་མང་པོ་སྤྱོད་བཞིན་པ་ངོས་འཛིན་བྱས་ཡོད། འོན་ཀྱང་སྦལ་ཏིའི་སྐད་ལ་པར་ཟིག་སྐད་དང་། ( 波斯/Persian) ཨ་རབ་སྐད།( 阿拉伯语∕Arabic) ཧྲི་སྣ་སྐད། ( 希纳语∕Shina) པུའུ་རུ་ཧྲ་སེ་ཅི་སྐད།( 布鲁沙斯基语∕Burushaski)ཝར་ཏུ་སྐད( 乌尔都语∕Urdu)སོགས་མང་པོས་ཤན་ཞུགས་ཡོད། སྦལ་ཏིའི་ཡུལ་དུ་བོད་ཡིག་སྤྱོད་པའི་རྒྱུན་ཆད་ཟིན། འོན་ཀྱང་དེར་གནའ་བོའི་ རྡོ་བརྐོས་བོད་ཡིག་ཁ་ཤས་ད་དུང་མཐོང་རྒྱུ་ཡོད་པ་དང་། བོད་ཀྱི་གླིང་སྒྲུང་གེ་སར་རྒྱལ་པོ་ཡང་དམངས་ཁྲོད་དུ་བཤད་རྒྱུན་ཡོད། སྦལ་ཏི་དང་བོད་ཀྱི་ནུབ་ཕྱོགས་ས་ཁུལ་དབར་ད་དུང་ཕན་ཚུན་འགྲོ་འོང་གི་འབྲེལ་བ་ཡོད་པ་དང་། དམིགས་བསལ་གྱི་དཔེ་གཞི་ཞིག་ནི། ཆིང་ཆན་ལུང་ལོ་ངོ་ཉི་ཤུའི(1755)ཟླ་གཉིས་པར། ཆིང་དམག་གིས་ཐག་རིང་དུ་གཡུལ་བཤམས་ནས་ཇུན་གར་དང་འཐབ་དུས། དེ་མ་ཐག་ས་ཁུལ་དེའི་ཡུན་རིང་གི་ནང་འཁྲུག་ལྷིང་འཇགས་སུ་བཏང་། འོན་ཀྱང་ཡེར་འར་ཆང་དང་ཁཱ་ཧྲོ་གཱ་འར་ཁུལ་གྱི་དབྱེ་སེ་ལན་པཱལ་ཧྲན་ཕྱོགས་ཁག་གི་པཱ་ལོ་ཉིའི་ཏུའུ[ལོ་རྒྱུས་ཐོག་ཧཱ་སྒྲོ་ཆེ་བ( 大和卓 ) ཟེར།]དང་ཁོ་བོའི་གཅུང་པོ་ཧོར་ཅིའི་ཀྲན[ལོ་རྒྱུས་ཐོག་ཧཱ་སྒྲོ་ཆུང་བ( 小和卓)ཟེར།]གཉིས་ཀྱིས་སྤྱི་གྲགས་སུ་ཆིང་རྒྱལ་རབས་ལ་ངོ་རྒོལ་གྱིས་ཟིང་འཁྲུག་བསླངས། ཆན་ལུང་ལོ་ངོ་ཉི་ཤུ་རྩ་གསུམ(1758)གྱི་ལོ་འགོར། ཆིང་རྒྱལ་རབས་ཀྱིས་དཔུང་ཆེན་བཏང་སྟེ་ཧཱ་སྒྲོ་ཆེ་ཆུང་གཏོར་བར་བསྐྱོད་ནས་དམག་འཁྲུག་ཛ་དྲག་བརྒྱབ། ཧཱ་སྒྲོ་ཆེ་ཆུང་གི་ཟིང་འཁྲུག་ལྷིང་འཇགས་སུ་བཏང་དུས། སྦལ་ཏི་དང་ལ་དྭགས་ཕྱོགས་ལ་ཆིང་གོང་མས་དོ་སྣང་ཤུགས་ཆེན་གནང་ཡོད།དེའི་རྒྱུ་རྐྱེན་ནི་ཤིན་ཅང་ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་འགག་སྒོ་མང་པོ་ལ་དྭགས་དང་སྦལ་ཏི་གཉིས་དང་སྦྲེལ་ནས་ཡོད་ཅིང་། དེ་བརྒྱུད་ནས་རྒྱ་གར་དུ་བསྐྱོད་རུང་བས། ཧཱ་སྒྲོ་ཆེ་ཆུང་གཉིས་ས་ཁུལ་དེ་དག་བརྒྱུད་ནས་ཕྱིར་བྲོས་བྱ་བའི་ཉེན་འགོག་གི་ཆེད་དུ་ཡིན། དེ་དུས་སུ་གོང་མ་ཆན་ལུང་གིས་གཡུལ་སའི་དམག་དཔོན་ཚོས་འགག་སྒོ་ཚང་མ་ནན་སྲུང་བྱ་དགོས་པའི་བཀའ་མངགས་ཐེངས་མང་གནང་བ་དང་། ད་དུང་ཆན་ལུང་གིས་ལྷ་སར་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་སྐུ་ཕྲེང་བརྒྱད་པའི་ཡང་སྲིད་འཚོལ་བའི་ལས་དོན་འགན་བཞེས་གནང་བཞིན་ཡོད་པའི་ལྕང་སྐྱ་རོལ་པའི་རྡོ་རྗེར། མངའ་རིས་དང་ལ་དྭགས་ཀྱི་སྡེ་དཔོན་ལ་འབྲེལ་བ་བྱས་ནས་ཧཱ་སྒྲོ་ཆེ་ཆུང་འཛིན་བཟུང་བྱ་དགོས་ཚུལ་བཀའ་མངགས་གནང་། དེ་དུས་སྦལ་ཏི་རོང་ས་ཁག་གི་དབང་འགྱུར་བས། ལ་དྭགས་ཀྱི་ཚོང་པ་ལས་ཆིང་རྒྱལ་རབས་དམག་དཔུང་གིས་ཤིན་ཅང་ལྷོ་ཁུལ་ལྷིང་འཇགས་བཟོ་བཞིན་པའི་གནས་ཚུལ་དང་། ལྕང་སྐྱ་རོལ་པའི་རྡོ་རྗེས་གོང་མ་ཆན་ལུང་གི་བཀའ་ལུང་བརྒྱུད་བསྒྲགས་བྱེད་ཚུལ་རྣམས་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་རྗེས། ཡེར་འར་ཆང( 叶尔羌)གི་ས་ཆར་འབངས་བློན་བཏང་ནས་ཆིང་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་བློན་ཆེན་ལ་རྟེན་འབྲེལ་ཞུ་བ་དང་སྦྲགས། ཕན་ཚུན་ཚོང་གཉེར་འབྲེལ་བ་འཛུགས་རྒྱུའི་རེ་བ་ཞུས། དེའི་རྐྱེན་ཀྱིས་སྦལ་ཏི་དང་ཆིང་སྲིད་གཞུང་དབར་འབྲེལ་བ་ཐེངས་མང་བྱུང་ཡོད། \nཡུན་རིང་གི་ལོ་ཟླའི་ནང་། མི་རིགས་གཞན་གྱི་འབྲོག་པའི་ཚོ་ཁག་ཕྱོགས་གང་ས་ནས་དེ་ཁུལ་དུ་སླེབས་རྗེས། ཕན་ཚུན་ཡུན་རིང་འབྲེལ་འདྲིས་ངང་འཚོ་གནས་བྱས་རྐྱེན། དེ་ཁུལ་དུ་དཱར་དཱར་པ་དང་།( 达尔德人∕Dards)ཀསྨྀར་པ།( 克什米尔人∕Kashmirian) གྲུ་གུ་པ།( 突厥人∕Turks) དབྱི་ལང་པ ( 伊朗人∕Iranian) སོགས་མི་རིགས་གཞན་པ་མང་པོའི་རྒྱུད་པ་ཡང་འཕེལ། ལྷག་པར་དུ་དབྱི་སི་ལན་ཆོས་ལུགས་འཛམ་གླིང་ཤར་ཕྱོགས་སུ་རྒྱ་བསྐྱེད་བྱེད་དུས། ས་ཁུལ་དེ་བརྒྱུད་ནས་ཨེ་ཤ་ཡའི་ནུབ་ཕྱོགས་སུ་དར་སྤེལ་གཏོང་གི་ཡོད་པས། དུས་རབས་བཅུ་བཞིར་སྦལ་ཏི་ས་ཁུལ་གྱི་ཆོས་ལུགས་དབྱི་སི་ལན་ཅན་དུ་འགྱུར་བ་དང་། སྔར་ཡོད་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་རིག་གནས་ལ་བཙན་གནོད་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་ཐེབས། འོན་ཀྱང་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་ཁྱབ་ཡུལ་གཞན་དང་ཁ་བྲལ་འབྲེལ་མེད་དུ་གནས་པའི་སྦལ་ཏི་པས་མི་གྲངས་མང་བའི་ཆ་རྐྱེན་དང་གཏིང་ཟབ་ཀྱི་རིག་གནས་རྨང་གཞི་ལ་བརྟེན་ནས། ཕྱི་རོལ་གྱི་བཙན་ཐབས་དང་བཅོས་འགྱུར་འོག་རིག་གནས་གཅིག་མཚུངས་ཅན་དུ་ནམ་ཡང་མ་སོང་བར་མ་ཟད། དེ་ལས་ལྡོག་སྟེ། ཕྱི་རོལ་པས་ཁོ་ཚོའི་ཡུལ་སྐད་དང་ཡུལ་སྲོལ་གོམས་གཤིས་མང་པོ་དང་ལེན་བྱེད་དགོས་བྱུང་། དེ་ལྟར་དབྱི་རང་དང་། ཨ་ཧྥུ་ཀ་ནི་སི་ཐན། ཕ་ཁི་སི་ཐན་སོགས་དང་སྦྲེལ་ནས་ཡོད་པའི་དབྱི་སི་ལན་ཆོས་ལུགས་དར་ཡུལ་ཁྲོད། དམིགས་བསལ་གྱི་དབྱི་སི་ལན་ཆོས་ལ་དད་མོས་ཡོད་པའི་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་ཁྱབ་ཡུལ་ཞིག་ཆགས། དེ་ནི་དབྱི་སི་ལན་རིག་གནས་དང་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་མཉམ་འདྲེས་བྱུང་ནས་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་ཁྱབ་ཁོངས་ནང་ཆེས་ནུབ་ཕྱོགས་སུ་གནས་པའི་ཡུལ་གྲུ་ཞིག་ཡིན། \n2010ལོའི་ཟླ5པའི་ཚེས10ཉིན། རྟོག་ཞིབ་ཚོགས་ཆུང་དང་སི་ཁཱ་ཏུའུ་ས་ཁུལ་གྱི་ལོ་རྒྱུས་རིག་གནས་མཁས་དབང་མོའོ་ཧན་མོའུ་དྷ་ཡུ་སུ་ཧྥུ་ཧའུ་སེ་ཡེ་ཨཱ་པ་ཏི(Muhammad Yousuf Hussainabadi)དང་མཇལ་འཕྲད་བྱུང་བ་དང་། ཁོང་སྐུ་སྒེར་གྱི་ཉར་ཚགས་ཁང་ལ་ལྟ་སྐོར་གནང་། སྐུ་ཞབས་ཧའུ་སེ་ཡེ་ཨཱ་པ་ཏི་ནི་མི་སེམས་རྩ་འཁོལ་པོ་ཞིག་ཡིན་པ་དང་། ཁོང་གིས་སྦལ་ཏིའི་རིག་དངོས་སྣ་ཚོགས་ཉར་ཚགས་གནང་ཡོད་པར་མ་ཟད། རིག་དངོས་དེ་དག་ལ་དགའ་ཞེན་ཆེ་བ་དང་དེར་དོ་སྣང་དང་ཞིབ་འཇུག་གནང་བཞིན་ཡོད། ཁོང་སྐུ་སྒེར་གྱིས་ཉར་ཚགས་གནང་བའི་རིག་དངོས་ཁྲོད། སྤུ་རྒྱལ་དུས་སྐབས་ཀྱི་སྦལ་ཏི་ས་ཁུལ་གྱི་རིག་དངོས་མང་པོ་ཡོད། དཔེར་ན། བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་ལྷ་སྐུ་དང་ཆོས་རྫས་སོགས། དེའི་ནང་རིང་ཚད་ལ71 Inch(ལིའི་རྨིད།180.34) དང་། ཞེང་ཚད་ལ 8Inch(ལིའི་རྨིད20.32) མཐུག་ཚད་ལ5 Inch(ལིའི་རྨིད12.7) ཡིན་པའི་རྡོ་རིང་ཡོད། རྡོ་རིང་དེར་དམིགས་བསལ་དོ་སྣང་བྱ་དགོས་ངེས་ལ་དེའི་སྟེང་བརྐོས་པའི་ཡི་གེ་བོད་ཡིག་རེད་འདུག སྐུ་ཞབས་ཧའུ་སེ་ཡེ་ཨཱ་པ་ཏིས་ངོ་སྤྲོད་གནང་བ་ལྟར་ན། རྡོ་རིང་དེ་ནི་སི་ཁཱ་ཏུའུ་གྲོང་གི་སྔོན་མའི་རྒྱལ་པོའི་ཕོ་བྲང་ཉེ་འཁོར་གྱི་མེ་ཏོག་ལྡུམ་རྭའི་གྱང་སྟེང་ནས་རྙེད་པ་དང་། ཕྱིས་སུ་ཁོང་གི་གྲོགས་པོ་གཅིག་གིས་ཚུར་ཉོས་ནས་ཁོང་ལ་གནང་བྱུང་ཟེར། སྐུ་ཞབས་ཧའུ་སེ་ཡེ་ཨཱ་པ་ཏིས་ད་དུང་གསུང་དོན། རྡོ་རིང་དེའི་དབྱིབས་ནི་གྲུ་བཞི་ནར་མོ་ཡིན་པ་དང་། དེའི་སྟེང་གི་ཡི་གེ་འཕྲེད་དུ་བརྐོས་ཡོད། དེ་རྙེད་ས་ཡང་ཡུལ་མི་བཅའ་སྡོད་བྱེད་ས་ཡིན། དེའི་ཕྱིར་ཚོད་དཔག་བྱས་ན་རྡོ་རིང་དེ་རྒྱལ་སྒོའི་ རུ་བཞིའི་སྟེང་དུ་སྒོ་ཐོད་ཀྱི་ཚུལ་དུ་བེད་སྤྱོད་བྱས་མྱོང་བ་དང་། དེ་ཡང་དགོན་པ་ཞིག་གིས་བེད་སྤྱོད་བྱས་མྱོང་བ་འདྲ། སྐུ་ཞབས་ཁོང་གི་རིག་དངོས་ཉར་ཚགས་ཁང་གུ་དོག་པས། རྡོ་རིང་ཆ་ཚང་བ་པར་ལེན་བྱ་ཐབས་བྲལ། དེའི་ཕྱིར་པར་ལེན་པ་ཀྲང་ཧྲའོ་དབྱིན་གྱིས་རྡོ་རིང་ཆ་ཤས་སུ་བགོས་ནས་པར་དུ་བླངས་ནས་རྒྱལ་ནང་དུ་ལོག་རྗེས་འདྲ་པར་བསྡུ་བསྒྲིགས་བྱས།\nརྡོ་རིང་སྟེང་གི་ཡི་གེ་ལྟ་ཀློག་བརྒྱུད། ང་ཚོས་དེ་ནི་སྤུ་རྒྱལ་དུས་སྐབས་ཀྱི་རྡོ་རིང་ཡི་གེ་ཞིག་ཡིན་པའི་བདེན་དོན་ར་སྤྲོད་ཐུབ་བྱུང་། ནང་དོན་གྱི་ཆ་ནས་བལྟས་ན། ཡི་གེ་དེ་རྣམས་རྡོ་རིང་ཡི་གེའི་འོག་ཕྲེང་ཡིན་པ་དང་། གྲུ་བཞི་ནར་མོའི་ རྡོ་རིང་སྟེང་དུ་གཟོང་གིས་བརྡུངས་མྱོང་བའི་ཤུལ་མངོན་གསལ་འདུག དེའི་ཕྱིར་རྡོ་རིང་དེར་ཐོག་མ་ཞེང་ཚད་རྨིད་གཉིས་ཡོད་པ་དང་། ཕྱིས་མིས་ཆེད་མངགས་བཤགས་པར་ངེས། ཡང་སྙིང་ཆ་ཤས་ག་ཚོད་བཤགས་ཡོད་མེད་དང་། ཡང་ན་རྡོ་རིང་གི་སྟེང་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆ་ཤས་ཁོ་ན་བཤགས་ནས་བེད་སྤྱོད་བྱས་པ་དང་། འོག་གི་ཆ་ཤས་ས་འོག་ཏུ་སྦས་ནས་ཡོད་པས་ད་བར་ལྷག་པ་ཡིན་མིན། གང་ལྟར་ཚོད་དཔག་བྱ་བར་དཀའ། འོན་ཀྱང་རྡོ་རིང་ཞེང་ཚད་རྨིད་གཉིས་ཡོད་པ་དེ་ལས། རྡོ་རིང་གི་ཐོག་མའི་མཐོ་ཚད་རྨིད་གཉིས་ཡན་ཡོད་པ་ཚོད་དཔག་བྱེད་ཐུབ།\nད་ལྟའི་རྡོ་རིང་ནར་མོའི་སྟེང་ཡིག་ཕྲེང་གསུམ་ཡོད་པ་དང་། ཡིག་ཕྲེང་དང་པོར་ཡིག་འབྲུ་རེ་གཉིས་ལས་ལྷག་མེད་པས་ལྟ་ཀློག་དང་ངོས་འཛིན་བྱ་ཐབས་བྲལ། ཡིག་ཕྲེང་གཉིས་པ་དང་གསུམ་པའི་ཡིག་འབྲུ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ།\n┈ མྱི་འཇིག་པར་གསོ་ཞིང་གཅེས་པ་དང་། མངོན་པར་བྱང་ཅུབ་ཀྱྀ་མཆོད་པའྀ་དུས་སུ། ཅེ་ཏེ་མཆོད་པའྀ་རྐྱེན་ཡང་། སོ་སོ་སྒོ་སྒོས་ཕུལ་ནས། མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལྷ་རིས་དང་ཐང་ཡིག་གཞུང་གཅྀག་ཏུ་བྲིས་བཞག་གོ ། 。。。。། ། ཅེ་ཏེ་འདྀ་རྣམས།\n┈ གཡོག་རྣམས་སོ། 。。。。། ཅེ་ཏེ་འདྀའྀ་ཡོན་ཀྱིས། ། ལྷ་བཙན་པོ་སྐུ་ཚེ་རྀང་། ཆབ་སྲྀད་ཆེ། མཐར་བླ་ན་མྱེད་པའྀ་གོ་འཕང་བསྙེས་པ་དྔ། བདག་ཅག་དད་པ་མཐུན་པར་གསོ་དང་། ┈བླ་ན་མེད་པའྀ་སངས་རྒྱས་སུ་གྲུབ་པར་ཤོག །\nཡིག་ཕྲེང་གཉིས་པར་བརྐོས་པའི་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་ཅེས་པ་ལ། བོད་རྒྱ་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོའི་ནང་། མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ཞེས་པའི་མིང་ཚིག་གི་འགྲེལ་པར། “མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པ་དང་དོན་གཅིག་ཅེས་ཡོད་པ་དང་། མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པའི་ཚིག་འགྲེལ་ཏུ་ཤེས་བྱའི་གནས་ཀུན་མངོན་སུམ་དུ་རྫོགས་པར་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་བརྙེས་པ།”ཞེས་བྲིས་འདུག ཡང་རྡོ་རིང་དུ་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་མཆོད་པའི་དུས་སུ་ཞེས་པ་དང་འདྲ་མཚུངས་ཀྱི་མིང་ཚིག་ནི་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་དུས་ཆེན་ཡིན་པ་དང་། དེའི་དོན་འགྲེལ་ནི། “ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་དུས་ཆེན་བཞིའི་ནང་གསེས། ཧོར་ཟླ་བཞི་པ་ས་ག་ཟླ་བའི་ཡར་ཚེས་བཅོ་ལྔའི་ཉིན། སྟོན་པ་ཐུབ་པའི་དབང་པོ་གནས་རྒྱ་གར་རྡོ་རྗེ་གདན་བྱང་ཆུབ་ཤིང་དྲུང་དུ་ཟད་མི་སྐྱེའི་ཡེ་ཤེས་མངོན་དུ་བྱས་ཏེ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པའི་དུས་ཆེན་ཡིན།”དེའི་ཐོག་ནས་རྡོ་རིང་ཡིག་ཕྲེང་གཉིས་པའི་བརྗོད་དོན་ནི། མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་དུས་ཆེན་ཏེ། ད་ལྟ་ཚང་མས་སྟོན་པ་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་ཐོབ་པའི་ཉིན་ཞེས་པ་དེ་ཡིན་པ་དང་། ས་ཁུལ་དེར་སྟོན་པ་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་སངས་རྒྱས་པའི་དུས་ཆེན་ལ་མཆོད་པའི་བསྙེན་བཀུར་དངོས་རྫས་ནི་ཡུལ་དེའི་དད་ལྡན་ཐེམ་དུད་སོ་སོ་ནས་འབུལ་དགོས། དེ་མིན་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་དུས་ཆེན་གྱི་ཆོས་སྤྱོད་མཛད་སྒོ་སྤེལ་ཆེད། སྟོན་པ་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་སངས་རྒྱས་པའི་མཛད་རྣམ་རི་མོར་བཞེངས་པ་དང་། སྟོན་པ་སངས་རྒྱས་པའི་མཛད་རྣམ་ཡིག་ཐོག་བཤུ་འབྲི་བྱ་བ། དེ་ནས་རི་མོ་དང་མཛད་རྣམ་འབྲི་དེབ་མཉམ་དུ་ཕྱོགས་བསྒྲིགས་བྱས་ནས་བཞག་ཡོད། དེར་བརྗོད་པའི་ཐེམ་དུད་སོ་སོ་ཞེས་པ་རྡོ་རིང་ཡི་གེར་སོ་སོ་སྒོ་སྒོ་ཞེས་བརྐོས་ཡོད། སོ་སོ་ནི་དེང་རབས་བོད་ཡིག་ཏུ་རེ་རེ་བའམ་རང་རང་ཁག་ཁག་ལ་གོ། སྒོ་ནི་ཁང་པའི་སྒོ་ཡིན། འོན་ཀྱང་སོ་སོ་སྒོ་སྒོ་མིང་ཚིག་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་ནས་བེད་སྤྱོད་བྱེད་སྲོལ་སྤུ་རྒྱལ་དུས་སྐབས་ཀྱི་གནའ་ཡིག་གཞན་དུ་མཐོང་མྱོང་མི་འདུག ཕལ་ཆེར་ས་ཁུལ་དེ་གའི་ཡུལ་སྐད་ཡིན་སྲིད། རྡོ་རིང་ཡི་གེའི་གོང་འོག་གི་བརྗོད་དོན་ལས། ང་ཚོས་མིང་ཚིག་དེ་ཐེམ་དུད་སོ་སོ་ལ་བསྒྱུར་པ་ཡིན། དེ་ནི་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་ཐེམ་ཐོ་རྩིས་བཤེར་བྱེད་དུས་རྒྱལ་སྒོ་གཅིག་གི་མི་ཚང་ཐེམ་དུད་གཅིག་ལ་ཚད་འཛིན་པའི་ལུགས་སྲོལ་དང་མཐུན།\nང་ཚོས་དོ་སྣང་བྱུང་བར། འདིར་བཞེད་པ་ཐ་དད་ཡོང་ཉེན་ཡོད་པའི་ཕྱོགས་ཤིག་ནི། ཡིག་ཕྲེང་འདི་གའི་ནང་གི་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལྷ་རིས་དང་ཐང་ཡིག་གཞུང་གཅིག་ཏུ་བྲིས་བཞག་གོ་ཞེས་པར་གོ་བ་ལེན་སྟངས་རེད། ལྷ་རིས་ཞེས་པ་བོད་རྒྱ་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོར་དོན་མང་ལ་འཇུག་པའི་མིང་ཚིག་ཡིན་པ་དང་། དེའི་འགྲེལ་པར། ༡ རྒྱལ་རིགས། ༢ ལྷའི་རི་མོ་འམ་ལྷ་རིས་པ། ༣ ལྷའི་རིགས་སམ་ཕྱོགས། ༤ རབ་ཏུ་བྱུང་བ་སོགས་ཡོད།  ང་ཚོས་འདིར་བོད་རྒྱ་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོའི་དོན་འགྲེལ་གཉིས་པ་དེ་ཡིན་པར་ངོས་འཛིན་བྱས་ཡོད། དུས་མཚུངས་ང་ཚོས་ལྷ་རིས་ཞེས་པའི་མིང་ཚིག་སྤུ་རྒྱལ་བཙན་པོའི་ དུས་སྐབས་ཀྱི་རྡོ་རིང་ཡི་གེར་ད་དུང་ལྷའི་མངའ་འོག་གམ་དགོན་པའི་མངའ་འབངས། དགེ་འདུན་གྱི་མངའ་འབངས་སོགས་ཀྱི་དོན་ཡོད་པར་ཡིད་འཇོག་བྱས་ཡོད། དཔེར་ན། མཚུར་ཕུ་དགོན་པའི་རྡོ་རིང་ཡི་གེ་ལས། ལྷ་རྀས་ཀྱི་འབངས་དང་། དཀོར་ལ། ཁྲལ་མྱྀ་དབབ་པ་དང་། ཁྭ་དང་། ཆད་ཀ མྱྀ་བཞེས་པ་ལས་སྩོགས་པ་ཡང་། ལྷ་རིས་ཆེན་པོའི་ཐང་དུ།བཀའས་གནང་ངོ།། ཞེས་བཀོད་ཡོད་ལ། འདིར་ལྷ་རིས་ཞེས་པའི་མིང་ཚིག་ཐེངས་གཉིས་ཐོན་ཡོད་པ་དང་། གོང་འོག་ནང་དོན་ལྟར་ན། དགོན་པའི་ཁོངས་གཏོགས་ལ་གོ་དགོས། དེའི་ཕྱིར་རྒན་ཝང་ཡོའོ་ལགས་ཀྱིས་དེར། “དགོན་པའི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པའི་མི་སེར་དང་ཐོན་ཁུངས་ཐོག། བཅའ་ཁྲལ་མི་བསྡུ་བ་དང་། ཁྲལ་འུ་ལག་རྒྱུག་མི་དགོས་པ། བོགས་དངུལ་མི་ལེན་པ། ཆད་པ་ཡང་མི་གཏོང་། དགོན་པའི་ཐོན་ཁུངས་དང་མངའ་འབངས་མི་སེར་ལ་ཐོབ་ཐང་བཀའ་ཡིག་དེ་གནང་།” ཞེས་འབྲུ་འགྲེལ་བསྐྱོན་ཡོད།\nད་དུང་དཔེ་གཞི་ཞིག་ཡོད་པ་ནི། དེ་རྗེས་སུ་ཐོན་པའི་བོད་ལྗོངས་ཀྱི་ས་མིང་མངའ་རིས་ཞེས་པ་སྟེ་དོན་དུ་མངའ་བདག་གི་ཁོངས་གཏོགས་ས་ཁུལ་རེད། ཡང་ལྷ་རིས་ཞེས་པའི་མིང་ཚིག་ལ་གོ་བ་ལེན་སྟངས་ཀྱིས་ཐང་ཡིག་གི་གོ་དོན་ལ་ཐད་ཀར་འགྱུར་བ་འགྲོ་གི་ཡོད། བོད་རྒྱ་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་ལས། ཐང་ཡིག་གི་འགྲེལ་པ། ༡ རྣམ་ཐར་ལོ་རྒྱུས། ༢ ཁ་ཆེམས་གཉིས་རེད་འདུག  འོན་ཀྱང་། མཚུར་ཕུ་དགོན་པའི་རྡོ་རིང་གི“ལྷ་རིས་ཆེན་པོའི་ཐང་དུ། བཀའས་གནང་ངོ།”ཞེས་པའི་འབྲུ་འགྲེལ་ནི། དགོན་པའི་ཐོན་ཁུངས་དང་མངའ་འབངས་མི་སེར་ལ་ཐོབ་ཐང་བཀའ་ཡིག་གནང་། འདིར་ཐང་(ཡིག)ཞེས་པ་དགོན་པའི་ཐོན་ཁུངས་དང་མངའ་འབངས་མི་སེར་ལ་གནང་བའི་བཀའ་ཡིག་ལ་གོ་དགོས། དེ་ལྟར་སྦལ་ཏི་ཁུལ་གྱི་རྡོ་རིང་འདིའི་ནང་གི་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལྷ་རིས་དང་ཐང་ཡིག་གཞུང་གཅིག་ཏུ་བྲིས་བཞག་གོ་ཞེས་པའི་དོན་ནི། མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་དགོན་པའི་ཐོན་ཁུངས་དང་ཐེམ་དུད་དེ་བཞིན་བཀའ་ཡིག་རྣམས་མཉམ་དུ་དཔེ་དེབ་ཐོག་བྲིས་ནས་བཞག་གོ་ཞེས་འབྲུ་འགྲེལ་བྱ་རུང་སྙམ།\nདེ་ལྟར་བྱས་ན། ང་ཚོར་གལ་ཆེའི་གནད་དོན་ཞིག་འཕྲད་ཡོང་གི་ཡོད་དེ། སྐབས་ཐོག་དེར། སྦལ་ཏི་ཁུལ་དུ་མཚུར་བུ་དགོན་ལྟ་བུའི་དགོན་པ་བཞེངས་པ་ཡིན་ནམ།མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་ཅེས་པ་དགོན་པ་འདིའི་མིང་ཡིན་ནམ།མ་ཟད་དགོན་འདིའི་མངའ་འབངས་མི་སེར་དང་ཐོན་ཁུངས་ལ་བཙན་པོའི་ རྒྱལ་རྒྱུད་ཀྱིས་སྲུང་སྐྱོབ་གནང་གི་ཡོད་དམ།ཡང་ན། མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་ཅེས་པ་ཤཱཀྱ་མུ་ནེ་རྫོགས་སངས་རྒྱས་པའི་སྐུ་འདྲ་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡིན་པ་དང་། སྐུ་འདྲ་དེར་ཆེད་དུ་མཆོད་པ་ཕུལ་མཁན་གྱི་ཐེམ་དུད་དང་རྒྱུ་དངོས་སྲི་ཞུ་ཡོད་པ་མིན་ནམ། ད་དུང་ཚོད་དཔག་བྱ་ཆོག་པ་ཞིག་ནི། སྤུ་རྒྱལ་བཙན་པོའི་རྒྱལ་རབས་སྐབས། སྦལ་ཏི་ཁུལ་གྱི་རྡོ་རིང་དེ་ནི་སྟོན་པ་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་རྡོ་རིང་སྟེ། ཤཱཀྱ་མུ་ནེ་རྫོགས་སངས་རྒྱས་པའི་སྐུ་འདྲ་རྡོ་བརྐོས་བྱས་པའི་རྡོ་རིང་ཞིག་མིན་ནམ། དེར་ཞེང་ཚད་རྨིད2ཡོད་པ་ལས། གལ་ཏེ་མཐོ་ཚད་དང་ཞེང་ཚད་ཀྱི་བསྡུར་བ2:1ཡིན་པར་རྩིས་ན། རྡོ་རིང་གི་མཐོ་ཚད་རྨིད4ཡོད་པ་དང་། དེའི་སྟེང་ཕྱོགས་ཀྱི་ངོས་སུ་ཤཱཀྱ་མུ་ནེ་རྫོགས་སངས་རྒྱས་པའི་སྐུ་འདྲ་ཆེན་པོ་ཞིག་བརྐོས་ཡོད། དེའི་འོག་ངོས་ལ་བོད་ཡིག་ཡིག་ཕྲེང་ཁ་ཤས་བརྐོས་ནས་རྡོ་བརྐོས་སྐུ་འདྲ་འདིའི་འབྱུང་རྐྱེན་དང་སྐུ་བརྙན་ལ་མཆོད་པ་སྲི་ཞུ་ཕུལ་དོན་དེ་བཞིན་སྦྱིན་བདག་དང་རྡོ་བཟོ་ཆེ་མོ་པའི་མིང་སོགས་བརྐོས་ཡོད་པར་ངེས་སྙམ། འདི་རྣམས་རྡོ་རིང་ཡི་གེ་མང་ཆེ་བ་བོར་བརླག་སོང་བས་ལྟ་ཀློག་བྱ་ཐབས་བྲལ། དེ་བས་འདིར་ང་ཚོས་དོགས་ཆ་ཙམ་འདོན་པ་ལས། དཔྱད་གཞི་གསར་པ་བཙལ་ནས་དེ་བས་ཞིབ་འཇུག་གཏིང་ཟབ་ཐུབ་པའི་རེ་འདུན་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན།\nཡིག་ཕྲེང་གསུམ་པར། གལ་འགངས་ཆེ་ཤོས་ནི་ལྷ་བཙན་པོ་ཞེས་པའི་མིང་ཚིག་ཐོན་འདུག བཙན་པོ་ཞེས་པ་ཐང་རྒྱལ་རབས་སྐབས་ཀྱི་རྒྱ་ཡིག་ཡིག་ཆར“赞普”ཞེས་སྒྲ་བསྒྱུར་བྱས་ཡོད་པ་དང་། དེའི་འབྲུ་འགྲེལ་སྟོབས་ཤུགས་ལྡན་པའི་ཕོ་རབ་ཡིན། བཙན་པོ་ཞེས་པ་ནི་སྤུ་རྒྱལ་གྱི་རྒྱལ་པོའི་མཚན་རྟགས་ཡིན་པ་དང་། རྒྱ་བོད་ཀྱི་ཡིག་ཆའི་ནང་ཡང་ཡང་ཐོན་གྱི་ཡོད་པས། འདིར་བཞེད་པ་མི་མཐུན་པ་ཡོང་དོན་མེད། ད་དུང་བཙན་པོའི་མདུན་དུ་ཡིག་འབྲུ“ལྷ”བསྣན་པས་ནམ་མཁའི་ལྷ་ཡི་དོན་ཡིན་ཞིང་དེ་ཡང་སྤུ་རྒྱལ་དུས་རབས་ཀྱི་རྡོ་རིང་ཡི་གེ་དང་དྲིལ་བུའི་ཁ་བྱང་ཐོག་མང་པོ་མཐོང་རྒྱུ་ཡོད།དཔེར་ན། ཀོང་པོ་དེ་མོ་ས་ཁུལ་གྱི་བྲག་བརྐོས་ཡི་གེའི་ནང་།མགོ་བརྗོད་དུ། “ལྷ་བཙན་པོ་ཁྲྀ་སྲོང་ལྡེ་བརྩན་དང་། ལྡེ་སྲོང་ཡབ་སྲས་ཀྱྀ་རིང་ལཱ།།”ཞེས་བྲིས་ཡོད་པའི་གོ་དོན་ནི། ནམ་མཁའི་ལྷ་བཙན་པོ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་དང་ལྡེ་སྲོང ﹙ཁྲི་ལྡེ་སྲོང་བཙན ﹚ ཡབ་སྲས་ཀྱི་སྐབས་སུ་ཞེས་ཡིན་པ་དང་། ཡང་བསམ་ཡས་དགེ་རྒྱས་གཙུག་ལག་ཁང་གི་དྲིལ་བུའི་ཁ་བྱང་དུ། “ལྷ་བཙན་པོ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བརྩན”ཞེས་པ་དང་། ཁྲ་འབྲུག་དགོན་པའི་དྲིལ་བུའི་ཁ་བྱང་དུ། “ལྷ་བཙན་པོ་ཁྲི་ལྡེ་སྲོང་བརྩན།”ཞེས་བརྐོས་ཡོད། དེ་མིན་ལྷ་བཙན་པོའི་མདུན་དུ་ཚིག་འབྲུ“འཕྲུལ་གྱི”ཞེས་པ་བསྣན་པས་འཕྲུལ་གྱི་ལྷ་བཙན་པོ་ཞེས་པའི་མིང་ཆགས།\nལྷ་སའི་གཙུག་ལག་ཁང་གི་སྙན་གྲགས་ལྡན་པའི་ཁྲང་ཆིང་མཐུན་འབྲེལ་རྡོ་རིང་ཡི་གེའི་ནང་། ཐང་རྒྱལ་རབས་སྐབས་སྤུ་རྒྱལ་བཙན་པོར་འཕྲུལ་གྱི་ལྷ་བཙན་པོ་ཞེས་པའི་མཚན་སྙན་འདིར་རྒྱ་ཡིག་ཏུ“ཁྱད་འཕགས་ཀྱི་ལྷ་བཙན་པོ།﹙圣神赞普﹚” ཞེས་བསྒྱུར་ཡོད། ཧྥ་རན་སིའི་མཁས་དབང་ཧྲེ་ཐད་ཨན་གྱིས་བཙན་པོའི་མཚན་སྙན་འབོད་སྟངས་དེར་ཆེད་དུ་ཞིབ་འཇུག་གནང་ནས་དཔྱད་རྩོམ་རིང་པོ་ཞིག་སྤེལ་ཡོད། ཁོང་གི་དཔྱད་རྩོམ་ལས་གསལ་བ་ལྟར་ན། སྤུ་རྒྱལ་དུས་རབས་ཀྱི་ཡིག་ཆར་ཞིབ་འཇུག་གནང་མཁན་ཡིན་ཕྱིན། ཚང་མས་ཡིད་འཇོག་བྱུང་ངེས་ཞིག་ལ། “ལྷ་བཙན་པོའམ། ལྷ་སྲས་བཙན་པོ། འཕྲུལ་གྱི་ལྷ་བཙན་པོ།”སོགས་ཀྱི་མཚན་སྙན་ནི་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་དང་། ཁྲི་ལྡེ་སྲོང་བཙན། ཁྲི་གཙུག་ལྡེ་བཙན། དར་མ་འུ་དུམ་བཙན ﹙ གླང་དར་མ། ﹚ སོགས་བཙན་པོ་དེ་རྣམས་ཀྱི་དུས་སྐབས་སུ་ཐོན་ཡོང་གི་ཡོད། \nསྦལ་ཏིའི་རྡོ་རིང་ཡི་གེའི་ནང་དུ“ལྷ་བཙན་པོ་སྐུ་ཚེ་རྀང་། ཆབ་སྲྀད་ཆེ།” ཞེས་པ་སྤུ་རྒྱལ་བཙན་པོའི་རྒྱལ་རབས་ཡིག་ཆའི་ནང་རྒྱུན་དུ་སྤྱོད་པའི་ཐ་སྙད་འདི་འདྲ་ཐོན་པ་ལས། རྡོ་རིང་དེའི་ལོ་ཚིགས་ནི་བོད་ཀྱི་བཙན་པོའི་རྒྱལ་རབས་སྐབས་སུ་ཡིན་པ་གསལ་བཤད་ཐུབ་པ་དང་། དེ་ཡང་། སྤྱི་ལོའི་དུས་རབས་བརྒྱད་པའི་དུས་དཀྱིལ་ནས་དུས་རབས་དགུ་པའི་དུས་དཀྱིལ་སྐབས་བཙན་པོའི་རྒྱལ་རབས་ཀྱིས་སྦལ་ཏི་ཁུལ་ལ་དབང་སྒྱུར་བྱེད་པའི་དུས་མཚམས་ལ་ཡིན་པར་ངེས།\nཡིག་ཕྲེང་གསུམ་པར། ཅེ་ཏེ་འདྀའྀ་ཡོན་གྱིས། ། ལྷ་བཙན་པོ་སྐུ་ཚེ་རྀང་། ཆབ་སྲྀད་ཆེ། མཐར་བླ་ན་མྱེད་པའྀ་གོ་འཕང་བསྙེས་པ་དྔ། བདག་ཅག་དད་པ་མཐུན་པར་གསོ་དང་། བླ་ན་མེད་པའྀ་སངས་རྒྱས་སུ་གྲུབ་པར་ཤོག། ། ཅེས་པ་ལས། རྡོ་རིང་འཛུགས་མཁན་གྱི་འདུན་པར། མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་དུས་ཆེན་གྱི་ཚོགས་མཆོད་འཚོགས་པ་དང་། ཤཱཀྱ་མུ་ནེ་རྫོགས་སངས་རྒྱས་པའི་སྐུ་བརྙན་བཞེངས་པ། སྟོན་པའི་མཛད་རྣམ་བྲིས་ནས་མཆོད་འབུལ་ཞུ་བ་སོགས་དགེ་ལས་ཀྱི་ཕན་ཡོན་ཡོད་དོ་ཅོག་བཙན་པོའི་ཕྱོགས་ལ་བསྔོ་བ་ཕུལ་ནས། སྤུ་རྒྱལ་གྱི་ལྷ་བཙན་པོ་སྐུ་ཚེ་རིང་བ་དང་། ཆབ་སྲིད་ཆེ་བའི་སྨོན་ལམ་འདེབས་པའོ། །\nསྤུ་རྒྱལ་བཙན་པོའི་ནང་བསྟན་གྱི་འདུ་ཤེས་འདི་ལྟ་བུ་ནི། ནང་བསྟན་དེ་ཉིད་བཙན་པོའི་རྒྱལ་རབས་རིམ་བྱོན་གྱིས་ནང་འདྲེན་དང་། རྒྱབ་སྐྱོར། ཐད་ཀར་དོ་དམ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་དང་འབྲེལ་བ་དམ་ཟབ་ཡོད། དེ་དང་མཚུངས་པའི་འདུ་ཤེས་སྤུ་རྒྱལ་བཙན་པོའི་དུས་རབས་ཀྱི་དྲིལ་བུའི་ཁ་བྱང་ལས་ཀྱང་ཁ་གསལ་མངོན་གྱི་འདུག དཔེར་ན། བསམ་ཡས་དགེ་རྒྱས་གཙུག་ལག་ཁང་གི་དྲིལ་བུའི་ཁ་བྱང་དུ། “ཇོ་མོ་རྒྱལ་མོ་བརྩན་ཡུམ་སྲས་ཀྱྀས་ཕྱོགས་བཅུའྀ་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་མཆོད་པའྀ་སླད་དུ་ཅོང་འདི་བགྱིས་ཏེ་དེའི་བསོད་ནམས་ཀྱྀ་སྟོབས་ཀྱྀས་ལྷ་བཙན་པོ་ཁྲྀ་སྲོང་ལྡེ་བརྩན་ཡབ་སྲས་སྟངས་དབྱལ་གསུང་དབྱངས་དྲུག་ཅུའི་སྒྲ་དབྱངས་དང་ལྡན་ཏེ་བླ་ན་མྱེད་པའྀ་བྱང་ཆུབ་དུ་གྲུབ་པར་སྨོནད་ཏོ།།”  ཞེས་པ་དེ་ལས་སྤུ་རྒྱལ་བཙན་པོའི་དུས་རབས་སུ་ནང་བསྟན་དད་ལྡན་པ་ཚོས་དགེ་ལས་ཀྱི་བསོད་ནམས་བཙན་པོའི་ཕྱོགས་ལ་བསྔོ་བ་ཕུལ་བའི་སྤྱོད་ཚུལ་གི་སྲོལ་ཞིག་ཡོད་པ་ཤེས་རྟོགས་ཐུབ།\nདེ་ཡང་། དང་ཐོག་བསྔོ་བ་བྱ་ཡུལ་བཙན་པོའི་ཕྱོགས་ལ་ཡིན་པ་དང་། ཚོགས་མཆོད་འཚོགས་ནས་ལྷ་བཙན་པོ་སྐུ་ཚེ་རིང་ཞིང་ཆབ་སྲིད་ཆེ་བ་དང་། དྲིལ་བུ་རྡུང་བཟོ་བྱས་ནས་བཙན་པོར་གསུང་དབྱངས་དྲུག་ཅུའི་སྒྲ་དབྱངས་དང་ལྡན་པའི་སྨོན་ལམ་འདེབས། དེ་རྣམས་བཙན་པོར་འཇིག་རྟེན་གྱི་བསོད་ནམས་དང་དབང་ཐང་ཐོབ་པའི་སྟེང་དུ། མཐར་ཐུག་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་གྲུབ་པ་དང་བླ་ན་མེད་པའི་སངས་རྒྱས་སུ་གྲུབ་པའི་བསྔོ་བ་སྨོན་ལམ་ཕུལ་ཏེ། བཙན་པོར་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་གོ་འཕང་ཐོབ་པའི་སྨོན་འདུན་ཕུལ་ཀྱི་ཡོད། སྦལ་ཏིའི་རྡོ་རིང་ཡི་གེ་དེ་དང་བསམ་ཡས་དགེ་རྒྱས་གཙུག་ལག་ཁང་གི་དྲིལ་བུའི་ཁ་བྱང་གཉིས་འདྲ་མཚུངས་ཀྱི་ནང་དོན་དེ་རྣམས་ལས། དེ་གཉིས་སྤྱིར་བཏང་དུས་རབས་གཅིག་མཚུངས་ཡིན་པ་ར་སྤྲོད་བརྟན་པོ་བྱ་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད།\nདང་པོ། དེ་ནི་ཧི་མ་ལ་ཡའི་རི་རྒྱུད་ཀྱི་ནུབ་ཕྱོགས་ནས་རྙེད་པའི་སྤུ་རྒྱལ་བཙན་པོའི་དུས་རབས་ཀྱི་བོད་ཡིག་རྡོ་རིང་ཆེན་པོ་གཅིག་གི་དུམ་བུ་ཡིན་པ་དང་། དབྱིབས་གཟུགས་ཆེ་ཆུང་དེ་ལྟ་བུའི་སྤུ་རྒྱལ་བཙན་པོའི་དུས་ཀྱི་རྡོ་རིང་ཡི་གེ་ནི་དེ་སྔོན་བོད་ལྗོངས་ཀྱི་ལྷ་ས་དང་། ལྷོ་ཁ། ཀོང་པོ་བཅས་ཀྱི་ས་ཁུལ་ནས་རྙེད་པ་མ་གཏོགས། གཞིས་རྩེ་དང་མངའ་རིས་ས་ཁུལ་སོགས་ལས་ཀྱང་རྙེད་མྱོང་མེད། དེའི་ཕྱིར་དེར་སྟོང་ཆ་ཁ་སྐོང་ཐུབ་པའི་དོན་སྙིང་ལྡན་པ་དང་། དེ་ལས་བོད་ཀྱི་ནུབ་ཕྱོགས་ས་ཁུལ་ལའང་སྤུ་རྒྱལ་བཙན་པོའི་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་རྡོ་རིང་ཆེན་པོ་འདི་ལྟ་བུ་བྱུང་མྱོང་བ་ར་སྤྲོད་བྱས་ཡོད།\nགཉིས་པ། དེ་སྔོན་རྙེད་པའི་སྤུ་རྒྱལ་བཙན་པོའི་དུས་རབས་ཀྱི་རྡོ་རིང་ཚང་མ་སྤུ་རྒྱལ་བཙན་པོའི་རྒྱལ་རྒྱུད་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པ་དང་། བཙན་པོའི་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་སྲིད་གཞུང་རང་བཞིན་ལྡན་པའི་རྡོ་རིང་ཤ་སྟག་ཡིན། འོན་ཀྱང་སྦལ་ཏི་ཁུལ་གྱི་རྡོ་རིང་ཡི་གེའི་ནང་དོན་ནས་བལྟས་ན་དམངས་ཁྲོད་རང་བཞིན་ལྡན་པའི་རྡོ་རིང་ཞིག་རེད། དེའི་སྟེང་ཕྱོགས་ཡིག་འབྲུ་མང་ཆེ་བ་མཐོང་རྒྱུ་མེད་པས། དེ་སྦལ་ཏི་ཁུལ་དུ་བཅའ་སྡོད་བྱེད་མཁན་གྱི་སྤུ་རྒྱལ་དཔུང་སྡེས་བརྐོས་པ་ཡིན་ནམ། ཡང་ན་ས་ཁུལ་དེའི་མང་ཚོགས་ཀྱིས་བརྐོས་པ་ཡིན་པ་གཏན་ཁེལ་བྱེད་དཀའ་རུང་། འོན་ཀྱང་ཡུལ་དེའི་ནང་བསྟན་གྱི་དད་ལྡན་པ་ཚོས་བརྐོས་པར་ངོས་འཛིན་བྱེད་རུང་། དེ་བས་ཡི་གེའི་ཉམས་འགྱུར་ཐོག་ནས་ལྷ་ས་དང་ལྷོ་ཁ་ཁུལ་གྱི་སྤུ་རྒྱལ་རྡོ་རིང་དང་མི་འདྲ་བའི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་ཡོད།\nགསུམ་པ། སྦལ་ཏིའམ་བྲུ་ཤ་ཆེ་ཆུང་ཞེས་འབོད་པའི་ས་ཁུལ་ནི། རྒྱ་གར་ནས་ཨེ་ཤ་ཡའི་དབུས་ཕྱོགས་ས་ཁུལ་ལ་སྐྱོད་སྐབས་གལ་ཆེའི་བགྲོད་ལམ་རེད་ལ། ནང་བསྟན་བྱང་ཕྱོགས་སུ་དར་དུས་གལ་ཆེའི་བགྲོད་ལམ་ཡང་རེད། ཡུལ་དེར་སྤུ་རྒྱལ་གྱིས་དབང་སྒྱུར་མ་བྱས་གོང་ནས་ས་དེའི་མང་ཚོགས་རྣམས་ཀྱིས་ནང་བསྟན་ལ་དད་མོས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། འོན་ཀྱང་རྡོ་རིང་དེས་ཡུལ་དེའི་ནང་བསྟན་དད་མོས་དང་སྤུ་རྒྱལ་བཙན་པོའི་རྒྱལ་རྒྱུད་བར་འབྲེལ་བ་ཡོད་པའི་སྣང་ཚུལ་ཞིག་མཚོན་པར་བྱས་པས། དེ་ནི་སྤུ་རྒྱལ་བཙན་པོས་ཡུལ་དེར་དབང་སྒྱུར་བྱས་ཟིན་རྗེས་གཞི་ནས་བྱུང་སྲིད་པ་ཞིག་རེད།\nསྤུ་རྒྱལ་གྱིས་ཏུན་ཧོང་ས་ཁུལ་ལ་དབང་སྒྱུར་བྱེད་དུས་རྡོ་ཁུང་དྲུས་ནས་དགོན་པ་བཞེངས་པ་དང་། བཀའ་བསྟན་བསྒྱུར་པ། སྐུ་བརྙན་བཞེངས་བཟོ་སོགས་ཀྱི་བྱེད་སྒོ་སྤེལ་བ་དང་འབྲེལ་ནས་ཤེས་རྟོགས་ཐུབ་པ་ནི། སྤུ་རྒྱལ་བཙན་པོས་ནང་བསྟན་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་དོན་ནི། བཙན་པོའི་རྒྱལ་རྒྱུད་ཀྱིས་སྤུ་རྒྱལ་ནང་ཁོངས་ལ་དབང་སྒྱུར་བྱ་ཆེད་ཙམ་མ་ཡིན་པར། སྤུ་རྒྱལ་གྱིས་གསར་དུ་བཙན་བཟུང་བྱས་པའི་ནང་བསྟན་དད་མོས་བྱ་ཁུལ་ས་གནས་ཐོག་ནང་བསྟན་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱས་ནས་ཡུལ་དེའི་ནང་བསྟན་དང་སྤུ་རྒྱལ་བཙན་པོའི་རྒྱལ་རྒྱུད་ཀྱི་འབྲེལ་བ་དམ་ཟབ་བཙུགས་ཏེ། སྤུ་རྒྱལ་གྱིས་གསར་དུ་བཙན་བཟུང་བྱས་པའི་ས་ཁུལ་ལ་དབང་སྒྱུར་སྲ་བརྟན་ཡོང་བའི་གལ་ཆེའི་ཐབས་ཇུས་ཤིག་རེད།\nབཞི་པ། སྤུ་རྒྱལ་བཙན་པོའི་དུས་སྐབས་སུ། སྤུ་རྒྱལ་གྱི་དམངས་ཁྲོད་དུ་ནང་བསྟན་གྱི་བྱེད་སྒོ་གང་འདྲ་སྤེལ་ཡོད་མེད་རྡོ་རིང་གཞན་དུ་ཧ་ལམ་བརྐོས་པ་མཐོང་རྒྱུ་མེད་པ་དང་། ཏུན་ཧོང་ཤོག་དྲིལ་ནང་དུ་ཡང་དེ་སྐོར་ཧ་ཅང་ཉུང་བས། རིག་གཞུང་ཞིབ་འཇུག་ཁྲོད་དུ་རྦ་བཞེད་དང་། བཀའ་ཐང་སྡེ་ལྔ། རྒྱལ་རབས་གསལ་བའི་མེ་ལོང་སོགས་ཕྱིས་སུ་བྱུང་བའི་ཡིག་ཆ་ཁོ་ན་གཞི་བཟུང་ནས་སྤུ་རྒྱལ་དུས་རབས་ཀྱི་དམངས་ཁྲོད་ནང་བསྟན་གྱི་ཆོས་སྤྱོད་བྱེད་སྒོའི་སྐོར་སྔོན་དཔག་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད། འོན་ཀྱང་སྦལ་ཏིའི་བོད་ཡིག་རྡོ་རིང་ཐོག་ཁ་གསལ་ངང་ཤཱཀྱ་མུ་ནེ་རྫོགས་སངས་རྒྱས་པའི་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་དུས་ཆེན་སྐོར་བརྐོས་ཡོད་པ་དང་། ཐེམ་དུད་སོ་སོས་ཞལ་འདེབས་ཕུལ་ནས་སྨོན་ལམ་ཚོགས་མཆོད་འཚོགས་པ་དང་། སྐུ་བརྙན་བཞེངས་པ། མཛད་རྣམ་བྲིས་པ་སོགས་ཀྱི་ནང་དོན་བརྐོས་ཡོད། མ་ཟད་དེ་རྣམས་ཀྱི་བསོད་ནམས་བཙན་པོའི་ཕྱོགས་ལ་བསྔོ་བ་ཕུལ་ནས་བཙན་པོ་དང་མངའ་འབངས་མཐར་ཐུག་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་འགྲུབ་པའི་སྨོན་ལམ་འདེབས་ཀྱི་ཡོད། དོན་དུ་དེ་ཚོ་ཕྱིས་སུ་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྲུབ་མཐའ་ཁག་གི་དགོན་ཆེན་གྱིས་ལོ་ལྟར་སྤེལ་བའི་ས་ག་ཟླ་བའི་སྨོན་ལམ་ཚོགས་མཆོད་ཀྱི་ནང་དོན་གཙོ་བོ་རྣམས་ཚང་ཡོད། དེ་བས་རྡོ་རིང་དེས་སྤུ་རྒྱལ་བཙན་པོའི་རྒྱལ་རབས་སྐབས་དམངས་ཁྲོད་དུ་ནང་བསྟན་གྱི་དུས་ཆེན་ཚོགས་མཆོད་སྤེལ་བའི་ལམ་སྲོལ་ཡོད་པ་གསལ་བཤད་བྱ་ཐུབ་པ་དང་། དེ་ནི་སྤུ་རྒྱལ་དུས་རབས་ཀྱི་དམངས་ཁྲོད་ནང་བསྟན་ཞིབ་འཇུག་བྱ་བར་གལ་ཆེའི་རིན་ཐང་ལྡན་ཡོད།\nཟུར་བཀོད། དཔྱད་རྩོམ་འདི་ལེགས་གྲུབ་ཟིན་རྗེས།2010ལོའི་ ཟླ7པའི་ཚེས6ནས8བར་པེ་ཅིང་དུ་ཀྲུང་གོའི་བོད་རིག་པ་ཞིབ་འཇུག་ལྟེ་གནས་དང་ཀྲུང་གོའི་རིག་གནས་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོས་མཉམ་འབྲེལ་གཙོ་སྐྱོང་ཐོག་སྐོང་ཚོགས་བྱས་པའི་མཚོ་འགག་ངོགས་གཉིས་ཀྱི་སོག་པོ་རིག་པ་དང་བོད་རིག་པའི་རིག་གཞུང་བགྲོ་གླེང་དུ་སྒྲོག་སྦྱང་ཞུས་པས།བགྲོ་གླེང་གི་ཚོགས་ཞུགས་མཁས་དབང་རྣམ་པའི་དོ་སྣང་བྱུང་བ་དང་། ཀྲུང་དབྱང་མི་དམངས་ཀུན་ཁྱབ་རླུང་འཕྲིན་ལས་ཁུངས་ཀྱི་སྐུ་ཞབས་ལུའུ་ཧྲུས་ལིང་མཆོག་གིས་དཔྱད་རྩོམ་འདི་སྐོར་ལ་རྩ་ཆེའི་དགོངས་འཆར་འདོན་གནང་བར་མ་ཟད། ཁོང་རང་གི་དཔྱད་གཞི་བེད་སྤྱོད་བྱ་དབང་ཡང་གནང་བྱུང་བས། འདིར་སྙིང་ནས་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། སྐུ་ཞབས་ལུའུ་ཧྲུས་ལིང་ནི་རང་རྒྱལ་གྱི་ཝར་ཏུའི་སྐད་ཀྱི་རིགས་གཅིག་མཁས་དབང་ཡིན་པ་དང་། ཁོང་གིས་ཕ་ཁི་སི་ཐན་དུ་ཕྱག་ལས་གནང་སྐབས། སྦལ་ཏི་དང་སི་ཝ་ཐེས་རོང་ཁུལ་ལ་ཐེངས་མང་ཕེབས་མྱོང་ལ། ས་ཁུལ་དེའི་ལོ་རྒྱུས་དང་རིག་གནས་སྐོར་གྱི་ཞིབ་འཇུག་དཔྱད་རྩོམ་མང་པོ་སྤེལ་གནང་བ་དང་། ནང་དོན་མང་པོ་བོད་རིག་པའི་ཞིབ་འཇུག་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད། ཁོང་གིས་ཁ་པར་ལམ་ནས་གསུངས་དོན། སི་ཁཱ་ཏུའུ་གྲོང་གི་བྱང་ཕྱོགས་སུ་བྲག་གོང་ཞིག་གི་སྟེང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་བརྙན་གསུམ་དང་བྱང་སེམས་ཀྱི་སྐུ་བརྙན་མང་པོ་བརྐོས་ཡོད་པ་དང་། དེའི་འོག་ཏུ་བོད་ཡིག་གི་མཚན་བྱང་བརྐོས་ཡོད། ཁོང་གིས་བོད་ཡིག་མཚན་བྱང་གི་འདྲ་པར་རྒན་ཝང་ཡོའོ་མཆོག་ལ་སྤྱན་འབུལ་ཞུས་པས། རྒན་ཝང་ཡོའོ་ལགས་ཀྱིས་དེ་ནི་སྤུ་རྒྱལ་དུས་རབས་ཀྱི་རྡོ་བརྐོས་ཡིན་པའི་ཐུགས་ཐག་བཅད་ནས། ནང་དོན་ནི་ནང་བསྟན་གྱི་སྨོན་ལམ་རེད་འདུག་ཅེས་གསུངས་། འོན་ཀྱང་དེ་དུས་ནང་དོན་ཆ་ཚང་བ་འགྲེལ་པ་བྱེད་པའི་ཁོམ་པ་བྱུང་མེད། དེའི་ཕྱིར་ཁོང་གིས་ང་ཚོར་ད་ཐེངས་གསར་དུ་རྙེད་པའི་སྤུ་རྒྱལ་བཙན་པོའི་དུས་ཀྱི་རྡོ་རིང་ཡི་གེ་དང་ཟུང་འབྲེལ་བྱས་ནས་སི་ཁཱ་ཏུའུ་གྲོང་བྱང་གི་བོད་ཡིག་མཚན་བྱང་ལ་ལྟ་ཀློག་དང་འགྲེལ་པ་བྱས་ན། ས་གནས་གཅིག་ནས་རྙེད་པའི་སྤུ་རྒྱལ་དུས་སྐབས་ཀྱི་རྡོ་བརྐོས་བོད་ཡིག་འདི་གཉིས་གཅིག་མདངས་གཅིག་འཕྲོ་དང་ཆར་པས་ཆུ་གྲོགས་ལྟ་བུ་ཡོང་བར་ངེས་ཞེས་གསུངས་གནང་བ་དང་། ད་དུང་ཁོང་རང་གི་དཔེ་བསྐྲུན་བྱ་རྒྱུའི་རྩོམ་བྲིས་མ་ཡིག《སྦལ་ཏིའི(བོད་ལྗོངས་ཆུང་བ)ལོ་རྒྱུས་དང་རིག་གནས》ཀྱི་མདུན་ཤོག་པར་རིས་ནི་སི་ཁཱ་ཏུའུ་གྲོང་བྱང་གི་བྲག་གོང་སྐུ་བརྙན་འོག་གི་བོད་ཡིག་མཚན་བྱང་བཀོད་རྩིས་ཡོད་ཅེས་པ་དང་། དེ་ནི་ཁོང་རང་གཞོན་དུས་སུ་པར་ལེན་བྱས་པས། ད་ལྟ་ས་གནས་དངོས་སུ་བསྐྱོད་ཀྱང་འདྲ་པར་གསལ་པོ་འདི་འདྲ་ལེན་ཐུབ་ཐབས་མེད། ཁོང་གིས་ང་ཚོར་འདྲ་པར་དེ་བེད་སྤྱད་ནས་རྡོ་བརྐོས་ཡི་གེར་ལྟ་ཀློག་དང་འགྲེལ་པ་བྱེད་པར་མོས་མཐུན་གནང་བྱུང་། སྐུ་ཞབས་ལུའུ་ཧྲུས་ལིང་གིས་ང་ཚོར་ཁོང་རང་གི་འདོན་སྤེལ་བྱ་རྒྱུའི་རྩ་ཆེའི་འདྲ་པར་བེད་སྤྱད་ནས་དེར་དབྱེ་ཞིབ་བྱེད་དུ་བཅུག་པའི་དུང་སེམས་ལ་ང་ཚོ་སེམས་འགུལ་ཆེན་པོ་ཐེབས་བྱུང་། སྐུ་ཞབས་ཁོང་གིས་རིག་གཞུང་ཞིབ་འཇུག་ཆེད་དུ་སྒེར་གྱི་མཚན་སྙན་ལ་དགོངས་བཞེས་རྩ་བ་ནས་མ་གནང་བའི་རླབས་ཆེན་གྱི་སྙིང་སྟོབས་ལ་གུས་བརྩི་ཞུ་བ་དང་སྦྲགས། ཁོང་གི་བཀའ་བཞིན་ཞུས་ནས་ང་ཚོས་འདྲ་པར་དེར་ལྟ་ཞིབ་བྱས་པའི་དཔྱད་འབྲས་རྩོམ་འདིའི་མཇུག་བྱང་དུ་ཟུར་བཀོད་བྱས་ཡོད་པས། དེ་སྐོར་གྱི་ཞིབ་འཇུག་དང་དབྱེ་ཞིབ་མཁས་དབང་རྣམ་པས་གནང་ངེས་རེད་སྙམ།\nཡིག་ཕྲེང་དང་པོ། སྐུ་ཡོན་ཀྱང ┈ཡིག་ཕྲེང་གཉིས་པ། ཡང་། ཡུན་རྀང་པོར་བཙན་པོ་དང་། རྒྱུ་དྲུལ་ཡང\nཡིག་ཕྲེང་གསུམ་པ། པོ་མཆྀ་བའྀ་མདོར་བགྱྀས་བ་ལགས་པས།། ཀུན\nཡིག་ཕྲེང་བཞི་པ། ཀྱྀས་ཀྱང་། ། མོས་པ་བསྒྱོད་ཅང་སྨོན་ལམ་རྒྱ་ཆེར\nཡིག་ཕྲེང་ལྔ་པ། གདབ་པ་དང་། ། སླད་རྗེས་ཚུན་ཆད་གྱང་། །དད་པ་ཅན\nཡིག་ཕྲེང་དྲུག་པ། རྣམས་ཀྱྀས། ། དུས་དུས་སུ་ཚོན་གསལ་བར་གསོའི\nཡིག་ཕྲེང་བདུན་པ། མཆོད་པ་དུས་ཀྱི་ཚུལ་མྱྀ་ཉམས་པར་བགྱིའོ། །\nནང་དོན་ལ་བལྟས་ན། མཚན་བྱང་དེ་ནི་སྟེང་ཕྱོགས་ཀྱི་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་སེམས་ཀྱི་སྐུ་བརྙན་ལ་བལྟོས་ཏེ་བྲིས་ཡོད་པ་དང་། ང་ཚོས་ཚོད་དཔག་བྱས་ན། དེ་དུས་ཀྱི་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་སེམས་སྐུ་བརྙན་ཚང་མར་ཚོན་མདོག་བཏང་ཡོད་པའི་ཚོན་ཁྲ་ཅན་གྱི་སྐུ་འདྲ་རེད། ཚོན་མདོག་གི་བཀྲག་མདངས་མ་ཉམས་པ་དང་། ཚོན་མདོག་ཞིག་ནས་ཚོས་མ་ལོག་པའི་ཆེད་དུ། དུས་བཀག་གིས་ཉམས་གསོ་དང་ཚོན་མདོག་གསར་དུ་གཏོང་དགོས་པའི་ལམ་སྲོལ་གཏན་ཁེལ་བྱས་ཡོད།མཚན་བྱང་དེ་ནི་ས་ཁུལ་དེ་ཁའི་ནང་བསྟན་དད་ལྡན་པ་ཚོས་དུང་སེམས་དུས་བཅད་ཀྱིས་ཆོས་ལ་སེམས་ཀྱིས་དད་མོས་སྨོན་ལམ་འདེབས་པ་དང་། སངས་རྒྱས་དང་བྱང་སེམས་སྐུ་བརྙན་ལ་དྲག་པོས་ཚོན་བཏང་ནས་ཚོན་མདོག་གི་བཀྲགས་མདངས་ཡུན་གནས་ཐུབ་པའི་ལམ་སྲོལ་ལ་བརྩི་སྲུང་དགོས་པའི་གཏན་འབེབས་ཤིག་རེད། བྲག་གོང་རྡོ་བརྐོས་སྐུ་བརྙན་དེ་རྣམས་ཧ་ཅང་ཆེ་བས། དེར་ཚོན་གཏོང་རྒྱུ་ནི་སྐབས་དེ་དུས་ལས་གྲྭ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡིན་ངེས་པར་བསམ་གཞིག་བྱེད་དུས། བྲག་གོང་རྡོ་བརྐོས་ཀྱི་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་སེམས་སྐུ་བརྙན་དེ་བཞིན་དེའི་མཚན་བྱང་ནི་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་སྒྱུ་རྩལ་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་གལ་འགངས་ཧ་ཅང་ཆེ་བའི་དོན་སྙིང་ལྡན་ཡོད་པ་ནི་བརྗོད་མི་དགོས་པ་ཞིག་རེད།\n（ཁྲིན་ཆིན་དབྱིན་དང་། མཱ་ལི་ཧཱ། མོའོ་ཧན་མོའུ་དྷ་ཡུ་སུ་ཧྥུ་ཧའུ་སེ་ཡེ་ཨཱ་པ་ཏི་ཡིས་བརྩམས།）\n③ ནུབ་ཡུལ།（西域） རྒྱ་ནག་གི་ནུབ་ཕྱོགས་སུ་གནས་པས་རྒྱ་ཡིག་ཐོག་ནུབ་ཡུལ་ཟེར་བ་དང་། ཡུལ་གྲུ་དེ་རྣམས་སྤྱིར་བོད་ཀྱི་བྱང་ཕྱོགས་སུ་ཡོད། འདིར་བརྗོད་པའི་ནུབ་ཡུལ་ནི་རྒྱ་ནག་གི་ནུབ་ཕྱོགས་དང་བོད་ཀྱི་བྱང་ཕྱོགས་ཀྱི་གནའ་བོའི་དར་ལམ་སྟེང་གི་ཡུལ་གྲུ་ལ་གོ་དགོས་སྙམ།\n  ཀླུའུ་ཧྲོལ་ལིན། ཆན་ལུང་སྐབས་སྦལ་ཏི་ཁུལ(བོད་ལྗོངས་ཆུང་བ)དང་ཆིང་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་འབྲེལ་བར་དཔྱད་པ། ཀྲུང་གོའི་བོད་རིག་པ། 2004(1) 陆水林：《乾隆时期巴尔蒂斯坦（小西藏）与清朝关系初探》)\n དབང་རྒྱལ་དང་བསོད་ནམས་སྐྱིད་ཀྱིས་བསྒྱུར། ཏུན་ཧོང་ནས་ཐོན་པའི་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཆ། མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 1992:153﹒\n ཡང་མིང་། ཐང་རྒྱལ་རབས་སྐབས་ཀྲུང་གོ་དང་ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་འགྲིམ་འགྲུལ་ལས་སྤུ་རྒྱལ་དང་བྲུ་ཤ་བར་གྱི་ལམ་བུར་དཔྱད་པ། བོད་རིག་པའི་དུས་དེབ་གསུམ་པ། སི་ཁྲོན་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་ དཔེ་སྐྲུན་ཁང་།2007ལོར། ( 杨铭. 唐代中西交通吐蕃—勃律道考)\nབསོད་ནམས་འོད་ཟེར། ཨུ་རྒྱན་པའི་རྣམ་ཐར། བོད་ལྗོངས་བོད་ཡིག་དཔེ་རྙིང་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 1997:75.\nསྦལ་ཏི་ཁུལ་གྱི་ལོ་རྒྱུས་དང་དམངས་སྲོལ་རིག་གནས་སོགས་ཀྱི་དཔྱད་གཞི། [སྦལ་ཏི]མོའོ་ཧན་མོའུ་ཏཱ་ཡུ་སུ་ཧྥུ་ཧའུ་སེ་ཡེ་ཨཱ་པ་ཏི་དང་མོའོ་ཧན་མོའུ་ཏཱ་ཧཱ་སངས་ཨཱ་སེ་ལཱ་ཐེ་ཡིས་བརྩམས། ཀླུའུ་ཧྲོལ་ལིན་གྱིས་བསྒྱུར། སྦལ་ཏི(བོད་ལྗོངས་ཆུང་བ)ཡི་ལོ་རྒྱུས་དང་རིག་གནས། ཀྲུང་གོ་བོད་རིག་པའི་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2011ལོར། ( 陆水林译：《巴尔蒂斯坦（小西藏）的历史与文化》)\n   ཀྲང་དབྱི་སུན་གྱིས་གཙོ་འགན་རྩོམ་སྒྲིག་བྱས།བོད་ རྒྱ་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ། མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 1993:689-690﹒3089﹒1144\n      ཝང་ཡའོ། སྤུ་རྒྱལ་གྱི་རྡོ་རིང་ཡི་གེ། རིག་དངོས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 1982:178-180﹒95-101﹒185﹒191﹒3-5﹒185-186 ﹒ ( 王尧：《吐蕃金石录》)\n [ཧྥ་རན་སི]ཧྲེ་ཐད་ཨན་གྱིས་བརྩམས། ཀང་ཧྲན་གྱིས་སྒྱུར།འཕྲུལ་གྱི་ལྷ་བཙན་པོར་དཔྱད་པ། ཀྲུང་དབྱང་མི་རིགས་སློབ་ཆེན་བོད་རིགས་ཞིབ་འཇུག་སོའུ་ནས་བསྒྲིགས། བོད་རིག་ཞིབ་འཇུག་སྐོར་གྱི་བསྒྱུར་ཡིག་ཕྱོགས་བསྒྲིགས། དུས་དེབ་གཉིས་པ། 1983ལོར།( 耿昇译：《圣神赞普考》)\nདཔྱད་རྩོམ་འདིར་ཆབ་འགག་རྟ་མགྲིན་ལགས་ཀྱི《བོད་ཡིག་རྡོ་རིང་ཞིབ་འཇུག》ལ་གཞི་བཅོལ་ཏེ། རྡོ་རིང་གི་བོད་ཡིག་དང་རྒྱ་ཡིག་གཉིས་དཔྱད་བསྡུར་བྱས་ན། སྔོན་ཆད་ཀྱི་ལོ་ཙཱ་བ་རྣམས་ཀྱིས་རྡོ་རིང་ཡིག་སྒྱུར་བྱེད་དུས། དེའི་ཁྱད་ཆོས་ཇི་འདྲ་ཞིག་ཡིན་པ་དང་། སྒྱུར་ཐབས་ག་འདྲ་ཞིག་ཡིན་པ་སོགས\nཞིན་ཧྭ་གསར་འགྱུར་ཁང་གི་གློག་འཕྲིན་ལྟར། ཟླ5བའི་ཚེས17ཉིན། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཀྲུའུ་ཞི་ཞི་ཅིན་ཕིང་གིས་པེ་ཅིན་ཚན་རྩལ་སློབ་ཆེན་དུ་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་བཞིན་པའི་ཕ་ཁི་སི་ཐན་གྱི་ཕྱི་སྦྱོང་སློབ་མ་ཡོངས་ལ་འཕྲིན་ལན་བསྐུར་ཏེ། རྒྱལ་ཁབ་སོ་སོའི་ཕྱི་སྦྱོང་སློབ་མ་ཀྲུང་གོར་ཡོང་ནས་སླ


Terdzo-PA-055 - Rinchen Terdzö\nbdud 'dul ma hA gu ru drag po rtsal gyi bsnyen sgrub las gsum gyi zhal shes bka' rgya ma\nVolume 13 (པ) / Pages 713-721 / Folios 1a1 to 5a6\nRinchen Terdzö Volumes List > Volume 13 > Text #55 (Scroll to Bottom)\nchos rje gling pa. bdud 'dul ma hA gu ru drag po rtsal gyi bsnyen sgrub las gsum gyi zhal shes bka' rgya ma. In Rin chen gter mdzod chen mo pod bcu gsum pa (The Great Treasury of Rediscovered Teachings Volume 13) by 'jam mgon kong sprul, 713-721. New Delhi: Shechen Publications, 2007-2016.\nde ltar bsnyen sgrub las gsum gyi dmigs rim rig 'dzin chen po'i zhal las ji ltar byung ba ltar/_dam pa gang gi las kyi rgyal thebs dang yi ge pa rwa yi ston pas tshigs bcad du bsdebs pa thog mthar rig 'dzin chen po'i phyag rjes phebs pa ltar la tshig lhug tu rgyas par bkral te mtshur phur rgyal ba yab sras kyi spyan sngar 'bul skabs tshe ring smon skyid du bris pa'o/_/kye ma dus mthar skyes pa'i sngags gzugs pa/_/rigs rus skye ba'i ming gis yar la 'then/_/dngos nas bsags rgyab med pas mar la 'then/_/res 'ga' mi chen mkhas dbang bla ma'i drung /_/rig sngags 'chang ba'i khyu mchog ces su bsngags/_/gzim chung 'bol stan khri la rnam par 'gying /_/ma rabs phal pas mthong na mar la smad/_/spu mi skya ser khrod du khyi ltar 'khyams/_/sbyangs goms shes rab mig dang mi ldan yang /_/rje btsun bla ma'i thugs kyi gsang mdzod 'dzin/_/sgra snyan sdeb sbyor tshig la ma sbyangs kyang /_/zin bris lhan thabs brtsams nyog yi ge mang /_/gang du'ang 'then chog su la'ang mi brin pa'i/_/rgyal khams 'grim pa dA ri dra pas sbyar/_/bla ma mkha' 'gro'i gsang ba'i zhal shes 'di/_/gzur gnas dad ldan rnams kyi snying la 'chongs/_/skal med log par lta bas 'di blta na/_/de yi srog dbugs bdud btsan klu yis sdus/_/bdud tri shu la nA ga phu sa mA ya dA na rak+Sha rak+Sha/_bkra shis so//\n༄༅། །བདུད་འདུལ་མ་ཧཱ་གུ་རུ་དྲག་པོ་རྩལ་གྱི་བསྙེན་སྒྲུབ་ལས་གསུམ་གྱི་ཞལ་ཤེས་བཀའ་རྒྱ་མ་བཞུགས་སོ། ། དབང་ལུང་མན་ངག་མ་ཐོབ་པས་བལྟས་ན་སྲོག་དབུགས་བདུད་བཙན་ཀླུ་གསུམ་གྱི་ཞལ་དུ་ཐོབ་ཅིག་ས་མ་ཡ་དཱ་ན་རཀྵ། ཚད་མེད་ཐུགས་རྗེའི་ཉི་འོད་འབུམ་བརྡལ་བས། །མ་རིག་མུན་ཚོགས་བསལ་དང་ཆབས་ཅིག་པར། །ཡེ་ཤེས་མཆོག་གི་སྣང་བ་རྒྱས་མཛད་པའི། །བླ་མ་ཁྲག་འཐུང་ཧེ་རུ་ཀ་དཔལ་རྒྱལ། །འདིར་རིག་འཛིན་ཆེན་པོ་ཆོས་རྗེ་གླིང་པའི་གཏེར་བྱོན་མ་ཧཱ་གུ་རུ་དྲག་པོ་རྩལ་གྱི་བསྙེན་སྒྲུབ་ལས་གསུམ་གྱི་དམིགས་པ་གཞུང་ཉིད་དུ་གསལ་བ་ལས་ཞལ་ཤེས་ཀྱི་རིམ་པ་བླ་མའི་གསུང་ལས་ཇི་ལྟར་རྟོགས་པ་རྣམས་རང་བཟོ་མེད་པར་ཟིན་ཐོར་བཀོད་པ་ལ། དང་པོ་བསྐྱེད་རིམ་གྱེར་གཞུང་བཞིན་གསལ་བའི་ངང་ནས། བསྙེན་པའི་སྐབས་སུ། ཐུགས་ཀར་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་པདྨ་ཐོད་ཕྲེང་རྩལ་གྱི་ཐུགས་ཀར་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་སྟེང་དུ་ཐུགས་སྲོག་ཧཱུྃ་མཐིང་ག་ཡུངས་འབྲུ་ཙམ་པའི་མཐའ་སྐོར་དུ། མདུན་ནས་གཡས་སུ་བཀོད་པའི་པདྨ་ཐོད་ཕྲེང་རྩལ་གྱིས་སྔགས་ཕྲེང་སྤུས་བྲིས་པ་ལྟ་བུའི་ཡིག་འབྲུ་རྣམས་མར་མེ་ལྟར་གསལ་ཞིང་འབར་བ་ལ་དམིགས་ནས་བཟླ། སྔགས་ཕྲེང་འཁོར་མི་དགོས་ཤིང་སྤྲོ་བསྡུའི་དམིགས་པ་བྱའོ། །དྲག་པོའི་སྐབས་སུ་ཟླ་གདན་ཉི་མར་བསྒྱུར། ཧཱུྃ་སྔོན་མེའི་མདོག་ཅན་དུ་བསྒྱུར་བའི་མཐར་སྔགས་ཕྲེང་མེའི་མདོག་ཅན་མདུན་ནས་གཡོན་དུ་བཀོད་པ་འགལ་མེ་བསྐོར་བ་ལྟ་བུ་དམར་ཀྱི་ལི་ལི་འཁོར་བ་དེ་ལས་འོད་ཟེར་རྡོ་རྗེ་མེའི་ཚྭ་ཚྭ་འཕྲོས་པས། གནོད་བྱེད་ལོག་འདྲེན་ཐམས་ཅད་གཞོབ་ཐུལ་ཚིག་པར་བསམ་སྟེ་དྲག་པོའི་སྔགས་ལ་མ་ཡེངས་པར་བཟླའོ། །ཤམ་བུར་སྡེ་བརྒྱད་ཀྱི་སྲོག་ཡིག་བཟླས་པ་ཙམ་གྱིས་རང་གི་ཐུགས་ཀ་ནས་འོད་ཟེར་ལྕགས་ཀྱུ་ལྟ་བུ་འཕྲོས་པས། སྡེ་བརྒྱད་རྣམས་རང་དབང་མེད་པར་སྐྲག་ཅིང་སྲོག་སྙིང་། རྒྱལ་པོར་ཨ། གཞན་གཤིན་རྗེར་ཡ། མ་མོ་མ། བདུད་དུ། གཟའ་རུ། བཙན་ཙ། སྲིན་པོ་ཤ །ཀླུ་ན་རྣམས་སོ་སོའི་སྙིང་ག་ནས་འོད་ཟེར་ལྕགས་ཀྱུ་ལྟ་བུས་བཏབ་ནས་ཚུར་དྲངས་ཏེ་ཧཱུྃ་གི་ཞབས་སུ་ཐིམ་པར་མོས་ལ་སྔགས་ཤམ་བུར་སྡེ་བརྒྱད་སྲོག་སྔགས་བཟླ། བདག་ཉིད་དྲག་པོའི་ང་རྒྱལ་དང་སྟངས་སྟབས་ཀྱིས་སྡེ་བརྒྱད་ཐམས་ཅད་སྔངས་སྐྲགས་ནས་འདར་ཕྲི་ལི་ལི་འདུད་ཅིང་ཅི་བསྒོ་བའི་བཀའ་ལ་ཉན་པར་བསམ་ཞིང་རྩ་སྔགས་ཤམ་བུར་གཟིར་སྔགས་བཟླ། སྤུ་གྲི་མཚོན་ཆའི་དམིགས་པ་ནི། གཞལ་ཡས་ཁང་གི་ཕྱི་སྒོའི་བར་ཁྱམས་སུ་ཁྲོ་བོ་ཡཀྴ་མེ་དབལ་ཞལ་ཚུར་གཟིགས་པའི་ཁྲུ་དོ་ཙམ་གྱི་བར་སྣང་ཁམས་གནམ་ལྕགས་ལས་གྲུབ་པའི་འཁོར་ལོ་རྩིབས་བརྒྱད་སྡིག་པས་མཚན་པ་ཁ་ཕྱིར་བསྟན་པ། རྩིབས་བརྒྱད་རྩེ་ནང་དུ་བསྟན་པ། མཐའ་དང་དབུས་སུ་མེ་རླུང་འཁྲུགས་པའི་འཁོར་ལོ་གཉིས། བདག་གི་ཐུགས་ཀ་ནས་འོད་ཟེར་འཕྲོས། འཁོར་ལོ་ནང་མ་ལ་ཕོག་གཡས་སུ་འཁོར། མེ་དབལ་གྱི་ཐུགས་ཀ་ནས་འོད་ཟེར་འཕྲོས། འཁོར་ལོ་ཕྱི་མ་ལ་ཕོག་སྟེ་གཡོན་དུ་འཁོར་བ་སོ་འཐབ་པའི་བར་དུ་གནོད་བྱེད་དགྲ་བགེགས་ཐམས་ཅད་ཕྱེ་མ་ལེབ་མེ་ལ་ལྕེབ་པ་ལྟར་འཐིབ་འཐིབ་པོར་འཕྱོང་བ་ཐམས་ཅད་སྤུ་གྲི་སོ་འཐབ་པའི་བར་དུ་དུམ་བུར་གཏུབ་པའི་རོ་ཐམས་ཅད་སྡིག་པ་རྣམས་ཀྱིས་རུབ་སྟེ་ཟོས་པའི་ལྷག་མ་ཐམས་ཅད་མེ་རླུང་རབ་ཏུ་འཁྲུགས་པ་གཡས་གཡོན་དུ་འཁོར་བས་་གཞོབ་ཐུལ་བསྲེགས་ཏེ་ལྷག་མ་ཙམ་ཡང་མེད་པར་བསམས་ལ་སྤུ་གྲིའི་སྔགས་རྒོད་དྲག་ཏུ་བཟླའོ། །དེ་ཡན་བསྙེན་སྔགས་བཟླས་སོ་ཅོག་ལ་དགོས་པའོ། །ཡང་དྲག་པོའི་བསྙེན་པ་དངོས་གཞིའི་སྐབས་སུ། ཞི་བར་བསྙེན་པ། དྲག་པོར་བསྒྲུབ་པ། ཤམ་བུར་བཏགས་པ། ལས་ལ་སྦྱར་བ། སྲུང་ཟློག་བསད་པ་སོགས་མཐར་ཆགས་གོ་བབས་ཀྱི་འགྲོས་དང་བསྟུན་ལ་གྲངས་ནི་རབ་འབྲིང་ཐ་མ་དངོས་ཉམས་རྨི་ལམ་དུ་ལྷས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའི་མཚན་མ་མཐོང་བར་བསྙེན་ནས། འཁོར་སྔགས་སྐབས་རྒྱས་པར་ན། དང་པོ་དངོས་གཞིའི་བསྙེན་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྣ་དྲངས་པའི་རྗེས་ཐོག་ཏུ་རང་དྲག་པོར་གསལ་བའི་དང་པོར་ཕྱག་རྡོར་དུ་ལམ་གྱིས་གནས་འགྱུར་བའི་ཐུགས་ཀར་ཉི་གདན་གྱི་སྟེང་དུ་ཐུགས་སྲོག་ཧཱུྃ་མཐར། ཨོཾ་བཛྲ་པཱ་ཎི་ཧཱུྃ་ཕཊ༔ཀྱིས་བསྐོར་བར་དམིགས་ནས་དེ་ཉིད་བཟླ། དེ་བཞིན་དུ་གཤིན་རྗེ་རྟ་མགྲིན་མེ་དབལ་སོ་སོར་གནས་འགྱུར་བའི་ཐུགས་སྲོག་ཡཿཧྲཱིཿཀྵཿསོགས་ཀྱི་མཐར་སོ་སོའི་སྔགས་ཀྱིས་བསྐོར་བར་བསམ་སྟེ་བཟླ་བ། མཁའ་འགྲོ་སྡེ་བཞི། གིང་བཞི། ཁྱུང་། འོད་དཔག་མེད་རྣམས་རང་ཉིད་དྲག་པོར་གསལ་བའི་ངང་ནས་སོ་སོའི་ཐུགས་ཀར་སྲོག་སྔགས་ལ་དམིགས་ནས་བཟླ་བས་ཕྲིན་ལས་སྒྲུབ་ཅིང་མཆོག་གི་དངོས་གྲུབ་སྩོལ་བར་བསམ་པའོ། །གྲངས་ནི་ཁྲོ་བོ་བཞི་དང་འཁོར་གཞན་རྣམས་བཅས་ལ་བདུན་རེ་སོགས་གཙོ་བོ་ལ་ཆ་ཤས་པའོ། །གཞན་ཡང་རང་ཉིད་གཙོ་བོར་གསལ་བས་འཁོར་སོ་སོ་ལ་དམིགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་འཐུས་སོ། །བསྙེན་སྒྲུབ་དངོས་གཞིའི་ཚུལ་མཐའ་དག་ནི་བསྙེན་ཡིག་བྱིན་རླབས་མཆོག་གི་བུམ་བཟང་དུ་གསུངས་པས་དེར་བལྟས་པས་ཤེས་པར་འགྱུར་ལ། འོན་ཀྱང་དམིགས་པའི་རིམ་པ་རྣམས་དེར་མི་གསལ་བས་འདིར་བཀོད་པ་སྟེ། དེ་ལ་ལས་སྦྱོར་སྲུང་ཟློག་བསད་གསུམ་ལས། དང་པོ་སྲུང་བའི་དམིགས་པ་ནི། བདག་གི་ཐུགས་ཀའི་ཆ་སྨད་དུ༔ ཞེས་པས་རང་དྲག་པོར་གསལ་བའི་ལྟོ་བར་གསེར་གྱི་བྱང་ཆུབ་མཆོད་རྟེན་གྱི་ཉི་ཟླ་པདྨ་ཐོད་ཕྲེང་ལ་ཐུག་ཙམ་བུམ་པའི་ནང་དུ་གནམ་ལྕགས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་རྩེ་དགུ་པའི་ལྟེ་བར་ཧཱུྃ་ཡིག་མཐིང་ཀའི་ཀླད་སྐོར་ནང་དུ་བླ་མ། ཧའི་ཁོག་པ་གོང་མར་སློབ་དཔོན་སོགས་ཆེ་བ་རང་དྲག་པོར་གསལ་བ་ཡིན་མོད་ཀྱང་། སྲུང་བའི་སྐབས་སུ་ཧའི་ཁོག་པར་རང་གི་གཟུགས་ཇི་ལྟ་བ་བསྒོམ་དགོས་ཏེ། དེའི་གཡས་གཡོན་མདུན་རྒྱབ་རྣམས་སུ། ཕོ་ཉེ་མོ་ཉེ་ཡོན་བདག་མཆེད་གྲོགས་འཁོར་གཡོག་ནོར་རྫས་སོགས་བསྲུང་བྱ་གང་དགོས་དང་། འ་དང་ཞབས་ཀྱུའི་ནང་ཁུག་ཏུ་རྟ་ཕྱུགས་སོགས་བསྒོམ་ཞིང་། ཧཱུྃ་གི་ཕྱི་མ་ལ་འོད་དམར་པོའི་གུར་དང་། དེའི་ཕྱི་མ་འོད་དཀར་པོའི་གུར་གཉིས་སྦྲགས་ཀྱིས་བསྟུམས་པས་ཕྱི་མ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་འདྲེ་དང་ནང་མ་ལྷས་ཀྱང་མི་རིག་པའི་གུར་རོ། །ཧཱུྃ་ལས་འོད་འཕྲོས་རྒྱལ་བ་མཆོད་ཐུགས་རྗེ་བྱིན་རླབས་འོད་ཟེར་གྱིས་རྣམ་པར་ཚུར་བསྡུས་བདག་དང་བསྲུང་བྱ་རྣམས་ལ་ཐིམ་པས་ལུས་རྡོ་རྗེའི་གོ་ཁྲབ་རྡོ་རྗེ་རྒྱ་གྲམ་སྣེ་སྦྲེལ་བ་འབའ་ཞིག་གི་བར་སྟོང་རྣམས་ལྕགས་སྡིག་དང་ཁྱུང་གིས་བཀབ་པ་ལྟ་བུའི་གོ་མཚམས་མེད་པར་གཏམས་པར་གྱུར་པར་བསམས་ལ། རྩ་སྔགས་ལ་སྲུང་སྔགས་བཏགས་པ་བཟླའོ། །གཉིས་པ་བསད་པའི་དམིགས་པ་ནི། རང་དྲག་པོ་འཁོར་གཞལ་ཡས་ཁང་དང་བཅས་པའི་སྣང་ཆ་དེ་ཉིད་སྐད་ཅིག་གིས་གནས་འགྱུར་ཏེ་ལྕགས་སྡིག་མགོ་དགུ་ཁ་དགུ་མིག་དགུ་རྭ་བཅོ་བརྒྱད་པ་ཤིན་ཏུ་འཇིགས་པ་སྟོང་གསུམ་ཁེངས་པ་གཅིག་ཏུ་བསྒོམས་ནས་བཛྲ་རཱ་ཙའི་ཙིཏྟ་ཞེས་ཉེར་ཅིག་བཟླས་ནས། སྡིག་པའི་ཐུགས་སྲོག་ཡི་གེ་ཛཿདམར་ནག་ལས་ཛཿཡིག་དཔག་ཏུ་མེད་པ་སྤྲོས་པ་རྣམས་སྡིག་པར་གྱུར་ཏེ་སྡིག་པ་རང་འདྲ་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པས། འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་མེར་གྱིས་ཁེངས་ཏེ་གནོད་བྱེད་རྒྱལ་བསེན་ཐམས་ཅད་ཤ་ལ་སྦྲང་མ་རུབ་པ་དང་འབུས་ཟོས་པ་ལྟར་ཕྱི་ནང་ཐམས་ཅད་ཟོས་པས་ལྷག་མ་རྡུལ་ཙམ་མེད་པར་བསམས་ལ། འདི་དྲག་པོ་སྡིག་པར་གནས་འགྱུར་བ་ཡིན་པས་དྲག་བསྒྲུབ་ཀྱི་སྔགས་མི་དགོས། བཛྲ་ཡཀྵ་ཏྲིག་ནན༔གྱི་སྔགས་བརྒྱ་རྩ་བཟླས་རྗེས་སྡིག་པའི་བསྐུལ་བྱས་ནས་གསལ་ཆ་དེ་ཉིད་མེ་ལོང་ལ་ཧས་བཏབ་པ་བཞིན་ཡལ་བའི་ངང་ལ་དར་གཅིག་བཞག །སླར་ཆུ་བུར་རྡོལ་བ་ལྟར་ཕོ་བྲང་རྟེན་བརྟེན་པར་བཅས་པའི་སྣང་ཆ་ལམ་གྱིས་གསལ་ནས་འཁོར་སྔགས་སོགས་བཟླའོ། །སྡིག་པ་སྙིང་འཛིན་གྱི་དམིགས་པ་འདི་རྩུབ་པས་འདྲེ་སྲིན་ཚ་ངར་ཆེ་བ་དང་དམིགས་བསལ་མ་གཏོགས་རྒྱུན་ལྡན་དཀྱུས་སུ་བྱ་མི་རུང་། གསུམ་པ་ཟློག་པའི་དམིགས་པ་ནི། རང་ཉིད་དྲག་པོ་རྩལ་དུ་གསལ་བའི་སྐུའི་ཆ་ལས་ཁྲོ་ཆུང་། ཕྱག་གཡས་པའི་རྡོ་རྗེ་ནས་ཁྱུང་། གཡོན་པའི་ཕུར་རྩེ་ནས་ལྕགས་སྡིག་སོགས་དཔག་མེད་འཕྲོས། འཁོར་རྣམས་ཀྱང་ཞལ་ཕྱིར་གཟིགས་ཤིང་། སྐུ་ལས་རང་འདྲ་བའི་སྤྲུལ་པ་དང་། ཕྱི་རོལ་གྱི་སྲུང་འཁོར་ལས་ཀྱང་སྤྲུལ་པ་གོང་མཚུངས་མང་པོ་སྤྲོས་པས་དགྲ་བགེགས་བྱད་མ་གནོད་བྱེད་ཐམས་ཅད་བསད་གཏུབ་ཟོས། རྡུལ་ཆ་ཡང་མེད་པར་བསམས་ལ། ཟློག་སྔགས་ཉེར་གཅིག་སོགས་བཟླས་རྗེས་བདེན་སྟོབས་བརྗོད་པས་ཐལ་མོ་ལན་གསུམ་བརྡེབ། ལོཀྟྲིའི་སྔགས་རྒོད་ཉེར་གཅིག་སོགས་བཟླས་རྗེས། བཀའ་ལྟར་མི་བྱེད་ཅིང་ཞེས་པའི་ཚིག་མཚམས་རེ་བཞིན་ཐལ་རྡེབ་བྱ། སེང་གདོང་མའི་སྐབས་ཀྱི་ཉི་ཟླའི་བར་དུ་བཅར་བ་ལྟ་བུའི་དམིགས་པ་མི་དགོས། རྗེས་ཆེ་བ་དྲན་པ་ཡན་བྱས་རྗེས་དར་གཅིག་དམིགས་མེད་དུ་བཞག་པ་ནི་སྲུང་ཟློག་བསད་གསུམ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྙིང་པོའོ། །སླར་འཁོར་རྣམས་ཞལ་ནང་དུ་གཟིགས་པར་བསམ་ཞིང་འཁོར་སྔགས་སོགས་བཟླ། དབྱངས་གསལ་ཡིག་བརྒྱ་བཟླ་ནས་ཁ་བསྐང་ངོ་། །དེ་ལྟར་བསྙེན་སྒྲུབ་ལས་གསུམ་གྱི་དམིགས་རིམ་རིག་འཛིན་ཆེན་པོའི་ཞལ་ལས་ཇི་ལྟར་བྱུང་བ་ལྟར། དམ་པ་གང་གི་ལས་ཀྱི་རྒྱལ་ཐེབས་དང་ཡི་གེ་པ་རྭ་ཡི་སྟོན་པས་ཚིགས་བཅད་དུ་བསྡེབས་པ་ཐོག་མཐར་རིག་འཛིན་ཆེན་པོའི་ཕྱག་རྗེས་ཕེབས་པ་ལྟར་ལ་ཚིག་ལྷུག་ཏུ་རྒྱས་པར་བཀྲལ་ཏེ་མཚུར་ཕུར་རྒྱལ་བ་ཡབ་སྲས་ཀྱི་སྤྱན་སྔར་འབུལ་སྐབས་ཚེ་རིང་སྨོན་སྐྱིད་དུ་བྲིས་པའོ། །ཀྱེ་མ་དུས་མཐར་སྐྱེས་པའི་སྔགས་གཟུགས་པ། །རིགས་རུས་སྐྱེ་བའི་མིང་གིས་ཡར་ལ་འཐེན། །དངོས་ནས་བསགས་རྒྱབ་མེད་པས་མར་ལ་འཐེན། །རེས་འགའ་མི་ཆེན་མཁས་དབང་བླ་མའི་དྲུང་། །རིག་སྔགས་འཆང་བའི་ཁྱུ་མཆོག་ཅེས་སུ་བསྔགས། །གཟིམ་ཆུང་འབོལ་སྟན་ཁྲི་ལ་རྣམ་པར་འགྱིང་། །མ་རབས་ཕལ་པས་མཐོང་ན་མར་ལ་སྨད། །སྤུ་མི་སྐྱ་སེར་ཁྲོད་དུ་ཁྱི་ལྟར་འཁྱམས། །སྦྱངས་གོམས་ཤེས་རབ་མིག་དང་མི་ལྡན་ཡང་། །རྗེ་བཙུན་བླ་མའི་ཐུགས་ཀྱི་གསང་མཛོད་འཛིན། །སྒྲ་སྙན་སྡེབ་སྦྱོར་ཚིག་ལ་མ་སྦྱངས་ཀྱང་། །ཟིན་བྲིས་ལྷན་ཐབས་བརྩམས་ཉོག་ཡི་གེ་མང་། །གང་དུའང་འཐེན་ཆོག་སུ་ལའང་མི་བྲིན་པའི། །རྒྱལ་ཁམས་འགྲིམ་པ་དཱ་རི་དྲ་པས་སྦྱར། །བླ་མ་མཁའ་འགྲོའི་གསང་བའི་ཞལ་ཤེས་འདི། །གཟུར་གནས་དད་ལྡན་རྣམས་ཀྱི་སྙིང་ལ་འཆོངས། །སྐལ་མེད་ལོག་པར་ལྟ་བས་འདི་བལྟ་ན། །དེ་ཡི་སྲོག་དབུགས་བདུད་བཙན་ཀླུ་ཡིས་སྡུས། །བདུད་ཏྲི་ཤུ་ལ་ནཱ་ག་ཕུ་ས་མཱ་ཡ་དཱ་ན་རཀྵ་རཀྵ། བཀྲ་ཤིས་སོ།། །།\nRetrieved from "https://rtz.tsadra.org/index.php?title=Terdzo-PA-055&oldid=115272"


རྩོམ་པ་པོ། &nbspཡིག་བསྒྱུར། &nbspདུས་ཚོད། &nbsp2021-12-31 རྩོམ་ཁུངས། མཚོ་སྔོན་བོད་ཡིག་ཁྲིམས་ལུགས་ཚགས་པར།\n1. སློབ་མ་སློབ་གྲྭ་རུ་སློབ་གསོ་དང་སློབ་ཁྲིད་ཀྱི་བྱ་འགུལ་ལ་ཞུགས་དུས། སློབ་གྲྭར་དོ་དམ་འགན་འཁྲི་ཡོད་པའི་སློབ་གྲྭའི་ཉལ་ཁང་དང་། ར་སྐོར། གཞན་པའི་སློབ་གསོའི་སློབ་ཁྲིད་ཀྱི་སྒྲིག་ཆས། འཚོ་བའི་སྒྲིག་ཆས་ཁྲོད་མི་ལུས་ལ་གནོད་འཚེ་དོན་རྐྱེན་བྱུང་བར་སྔོན་འགོག་དང་ཐག་གཅོད་བྱེད་ན་སྲོལ་ཡིག་འདི་སྤྱད་དགོས། སློབ་མའི་ཕ་མའམ་ཡང་ན་ལྟ་སྐྱོང་མཁན་གཞན་པས་ལྟ་སྐྱོང་འགན་འཁྲི་ལག་ཏུ་བསྟར་དགོས་ཤིང་། སློབ་མར་བདེ་འཇགས་སྐོར་གྱི་སློབ་གསོ་གཏང་དགོས་པར་མ་ཟད། འབྲེལ་ཡོད་བདེ་འཇགས་དོ་དམ་ལམ་ལུགས་དང་བདེ་འཇགས་སྲུང་སྐྱོང་བྱེད་ཐབས་སློབ་གྲྭས་དོན་འཁྱོལ་བྱེད་པར་གཞོགས་འདེགས་ཀྱི་འོས་འགན་ཡང་ཡོད།\n2. སློབ་མས་སློབ་གྲྭའི་སྒྲིག་སྲོལ་ལམ་ལུགས་དང་སྒྲིག་ལམ་བརྩི་སྲུང་བྱ་དགོས་ལ། སློབ་གསོ་དང་དོ་དམ་ཡང་བསྲུང་དགོས་པ་དང་། རང་ཉིད་ཀྱི་ཤེས་རྟོགས་བྱེད་ནུས་དང་དམངས་དོན་བྱ་སྤྱོད་སྤེལ་ནུས་ལ་གཞིགས་ཏེ་ཉེན་ཁ་མི་འབྱུང་བ་དང་མེད་པར་བཟོ་དགོས།\n3. སློབ་མའི་གནོད་འཚེའི་དོན་རྐྱེན་ཐག་གཅོད་བྱེད་ན་ཁྲིམས་ལྟར་དང་དྲང་གཞག ལུགས་མཐུན། དུས་ཐོག་བཅས་ཀྱི་རྩ་དོན་བརྩི་སྲུང་བྱས་ཏེ། དོན་དངོས་གསལ་པོ་དང་ངོ་བོ་གཏན་འཁེལ། འགན་འཁྲི་གསལ་པོ་བཅས་བྱ་དགོས།\n1. སློབ་གྲྭའི་སློབ་གཙོ་གཞུང་སྒྲུབ་ཁང་གིས་གོང་རིམ་སློབ་གསོ་གཙོ་སྐྱོང་སྡེ་ཁག་གི་མགོ་ཁྲིད་འོག སློབ་མའི་གནོད་འཚེའི་དོན་རྐྱེན་གྱི་སྔོན་འགོག་དང་ཐག་གཅོད་བྱ་བའི་མགོ་ཁྲིད་ལ་ཤུགས་བསྣན་དགོས་ཤིང་། སློབ་གྲྭའི་སྡེ་ཁག་སོ་སོས་བདེ་འཇགས་དོ་དམ་གྱི་མཉམ་ལས་ནང་རྐྱེན་བཙུགས་ཏེ། སློབ་མའི་གནོད་འཚེའི་དོན་རྐྱེན་སྔོན་འགོག་དང་བྱ་བ་ལེགས་པོར་བསྒྲུབ་དགོས།\n2. སློབ་གྲྭས་བདེ་འཇགས་སློབ་གསོ་རྒྱུན་ལྡན་གྱི་དོ་དམ་དང་སློབ་གསོའི་སློབ་ཁྲིད་བྱ་འགུལ་ཁྲོད་ལེན་དགོས་ཤིང་། ན་ཚོད་མི་གཅིག་པའི་སློབ་མའི་ཤེས་རྟོགས་བྱེད་ནུས། ལུས་སེམས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས། དམངས་དོན་བྱ་སྤྱོད་སྤེལ་ནུས་ལ་གཞིགས་ཏེ། རྣམ་པ་གང་མང་གི་བྱེད་ཐབས་སྤྱད་ནས་དུས་རྒྱུན་སློབ་མར་དགོས་ངེས་ཀྱི་ཁྲིམས་ལུགས་སློབ་གསོ་དང་བདེ་འཇགས་སློབ་གསོ། སེམས་ཁམས་བདེ་ཐང་སློབ་གསོ། རང་ཉིད་ལ་སྲུང་སྐྱོང་དང་རང་ཉིད་སྐྱོབ་པའི་སློབ་གསོ་བཅས་བཏང་སྟེ། སློབ་མའི་བདེ་འཇགས་འདུ་ཤེས་དང་དོགས་ཟོན་ནུས་པ་མཐོར་འདེགས་སུ་གཏང་དགོས།\n3. སློབ་གྲྭས་ཁྱིམ་བདག་ཚོགས་འདུ་སོགས་ཀྱི་རྣམ་པ་བེད་སྤྱད་དེ། སློབ་མའི་ཕ་མའམ་ཡང་ན་ལྟ་སྐྱོང་མཁན་གཞན་པ་སློབ་མར་བདེ་འཇགས་སློབ་གསོ་དང་སེམས་ཁམས་ཁྲིད་སྟོན་བྱེད་པར་མཛུབ་སྟོན་བྱས་ཏེ། སློབ་མར་གནོད་འཚེ་དོན་རྐྱེན་བྱུང་བར་སྔོན་འགོག་བྱ་དགོས།\n4. སློབ་གྲྭས་སློབ་གྲྭའི་བདེ་འཇགས་དོ་དམ་དང་སློབ་མའི་གནོད་འཚེའི་དོན་རྐྱེན་སྔོན་འགོག་བྱེད་པའི་སྡེ་ཁག་དང་བྱ་བའི་ལམ་ལུགས་འཐུས་ཚང་གཟུག་དགོས་ཤིང་། ཐོལ་བྱུང་གི་དོན་རྐྱེན་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་འཚུབ་བཟློག་སྔོན་ཇུས་བཟོས་ཏེ། སློབ་གྲྭའི་བདེ་འཇགས་དོ་དམ་དང་སློབ་མའི་གནོད་འཚེ་སྔོན་འགོག་བྱེད་ཐབས་དོན་འཁྱོལ་བྱ་དགོས།\n（1） རྩལ་སྦྱོང་དང་ཚོད་ལྟ། གཞན་པའི་སློབ་གསོའི་སློབ་ཁྲིད་བྱ་འགུལ་སྤེལ་དུས། རྒྱལ་ཁབ་དང་ཞིང་ཆེན་གྱི་སློབ་ཚན་འཆར་གཞི། སློབ་ཚན་ཚད་ལྡན་དང་སློབ་ཁྲིད་རེ་བ་བཅས་དང་མཐུན་དགོས་པར་མ་ཟད། དགོས་ངེས་ཀྱི་བདེ་འཇགས་འགོག་སྲུང་བྱེད་ཐབས་ཀྱང་སྤྱད་དགོས།\n（2） སློབ་མ་རྩ་འཛུགས་བྱས་ཏེ་ངལ་རྩོལ་དང་དངོས་སྦྱོང་། རྟོག་ཞིབ་སོགས་སྤྱི་ཚོགས་ལག་ལེན་བྱ་འགུལ། རིག་གནས་རོལ་རྩེད་དང་གཞན་པའི་ཐུན་མོང་གི་བྱ་འགུལ་ལ་ཞུགས་སྐབས། སློབ་མའི་ལུས་ཁམས་དང་སེམས་ཁམས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་དང་མཐུན་དགོས་ཤིང་། དེ་བདེ་འཇགས་དང་འཕྲོད་བསྟེན་རེ་བ། ཆེད་བསྐོས་མི་སྣའི་འགན་འཁུར་བཅས་དང་མཐུན་དགོས་པར་མ་ཟད། དགོས་ངེས་ཀྱི་བདེ་འཇགས་འགོག་སྲུང་བྱེད་ཐབས་ཀྱང་སྤྱད་དགོས།\n（3） སློབ་མའི་སློབ་སྦྱོང་དང་འཚོ་བར་འབྲེལ་ཡོད་ཀྱི་དངོས་རྫས་དང་ཞབས་ཕྱི་མཁོ་འདོན་བྱ་དགོས་པ་དང་། རྒྱལ་ཁབ་དང་ཞིང་ཆེན་གྱིས་གཏན་འཁེལ་བྱས་ཡོད་པའི་བདེ་འཇགས།འཕྲོད་བསྟེན་ཚད་གཞི་དང་མཐུན་དགོས།\n（4） ཉེན་ཁའི་རང་བཞིན་ལྡན་པའི་སློབ་གསོའི་སློབ་ཁྲིད་དང་འཚོ་བའི་ཞབས་ཕྱི་སྒྲིག་བཀོད་དང་སྒྲིག་ཆས་སྟེང་། སློབ་གྲྭའི་ཨར་ལས་བྱེད་ཁོངས་བཅས་སུ་བདེ་འཇགས་ཀྱི་ཉེན་བརྡའི་མཚོན་རྟགས་གསལ་པོ་གཟུག་དགོས་པར་མ་ཟད། འོས་མཐུན་གྱི་བདེ་འཇགས་འགོག་སྲུང་བྱེད་ཐབས་ཀྱང་སྤྱད་དགོས།\n（5） བདེ་འཇགས་ཞིབ་བཤེར་ལ་ཤུགས་བསྣན་ཏེ། བདེ་འཇགས་ཀྱི་མངོན་མེད་རྐྱེན་ངན་ཡོད་པའི་སྒྲིག་བཀོད་དང་སྒྲིག་ཆས་ནི། བཀོལ་མཚམས་འཇོག་དགོས་ཤིང་། དུས་ལྟར་འགོག་སྲུང་དང་ཉེན་བརྡའི་བྱེད་ཐབས་སྤྱད་དགོས་པར་མ་ཟད། ཉམས་གསོའམ་ཡང་ན་བརྗེ་སོར་ཡང་བྱ་དགོས།\n（6） ཉེན་ཁའི་རང་བཞིན་ལྡན་པའི་སྒྲིག་བཀོད་སྒྲིག་ཆས། སློབ་ཁྲིད་དང་ཚན་རིག་ཞིབ་འཇུག་གི་ཚོད་ལྟའི་དཔྱད་ཆས། འགྱེད་འཕྲོའི་རྒྱུ་ཆ། གཞན་པའི་དུག་ལྡན་དང་གནོད་པ་ཡོད་པའི་དངོས་རྫས། འབར་སླ་བ་དང་འགད་སླ་བའི་དངོས་རྫས་དག་བེད་སྤྱོད་དང་དོ་དམ་ལམ་ལུགས་འཐུས་ཚང་གཟུག་དགོས་ཤིང་། དེ་དག་བདེ་འཇགས་ཀྱི་གནས་ཤིག་ཏུ་ཉར་དགོས་ལ་ད་དུང་ཆེད་བསྐོས་མི་སྣ་དམིགས་བཙུགས་བྱས་ནས་བདག་ཉར་བྱ་རུ་འཇོག་དགོས་པར་མ་ཟད། དུག་ལྡན་དང་གནོད་པ་ཡོད་པའི་སྙིགས་རོ་གཅིག་གྱུར་གྱིས་བསྡུ་བའམ་རིགས་བགར་ནས་གསོག་ཉར་བྱས་རྗེས། འོས་མཐུན་གྱི་ཐོབ་ཐང་ལྡན་པའི་ལས་ཁུངས་སུ་སྐྱེལ་འདྲེན་དང་ཐག་གཅོད་བྱེད་པར་སྤྲད་དགོས།\n（7） ནད་ཕོག་ཡོད་པའམ་ཡང་ན་གཞན་པའི་རྒྱུ་རྐྱེན་གྱི་དབང་གིས་སློབ་གསོའི་སློབ་ཁྲིད་དང་བྱ་བར་རོགས་འདེགས་བྱེད་པར་མི་འཚམས་པའི་དགེ་རྒན་དང་ལས་བཟོ་བ་རྣམས། དུས་ལྟར་འོས་མཐུན་གྱི་བྱ་བའི་ལས་གནས་སྟེང་སྤོ་དགོས།\n（8） ཁྲིམས་ལྟར་མེ་འགོག་འགན་འཁྲི་ལག་ཏུ་བསྟར་ཏེ། དུས་ལྟར་མེ་སྐྱོན་གྱི་མངོན་མེད་རྐྱེན་ངན་མེད་པར་བཟོ་དགོས།\n（9） སློབ་གྲྭའི་རླངས་འཁོར་དང་གཞན་པའི་ཁ་ལོ་བའི་བདེ་འཇགས་དོ་དམ་ལམ་ལུགས་འཐུས་ཚང་གཟུག་དགོས་ཤིང་། སློབ་གྲྭའི་རླངས་འཁོར་དང་གཞན་པའི་ཁ་ལོ་བ་རྒྱལ་ཁབ་དང་ཞིང་ཆེན་གྱི་འབྲེལ་ཡོད་གཏན་འཁེལ་དང་མཐུན་དགོས།\n（10） སློབ་གྲྭའི་སྒོ་སྲུང་དོ་དམ་སོགས་ནང་ཁུལ་གྱི་བདེ་འཇགས་སྲུང་སྐྱོང་ལམ་ལུགས་བཙུགས་ཏེ། ཆེད་བསྐོས་བདེ་སྲུང་ངམ་ཡང་ན་འགན་འཁྲི་ཏན་ཏིག་གིས་སྒྲུབ་ཐུབ་མཁན་གྱི་མི་སྣར་སྒོ་སྲུང་དང་གཞན་པའི་བདེ་སྲུང་མི་སྣར་འགན་འཁུར་དུ་འཇོག་དགོས་པར་མ་ཟད། སློབ་གྲྭ་རུ་འཚམས་འདྲིར་ཡོང་མཁན་དང་རླངས་འཁོར་ལ་དོ་དམ་བྱེད་ཤུགས་ཆེ་རུ་གཏང་དགོས།\n（11） ལྟ་སྐྱོང་མཁན་གྱིས་ཡིག་ངོས་ནས་བརྡ་བཏང་བ་ལས་གཞན་སློབ་གྲྭས་རང་འགུལ་གྱིས་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་བའི་གཟུགས་གཞི་ཁྱད་པར་ཅན་ནམ་ཡང་ན་ནད་ཀྱི་དབང་གིས་སློབ་གསོའི་སློབ་ཁྲིད་བྱ་འགུལ་ག་གེ་མོར་ཞུགས་པར་མི་འཚམ་པའི་སློབ་མ་ལ། དགོས་ངེས་ཀྱི་བདག་སྐྱོང་བྱ་དགོས་པ་དང་། སློབ་གྲྭ་རུ་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་པར་མི་འཚམ་པའི་སློབ་མར་གནང་བ་ཞུ་བའམ་ཡང་ན་སློབ་མཚམས་བཞག་ཏུ་འཇོག་དགོས།\n6. སློབ་གྲྭའི་དགེ་རྒན་དང་ལས་བཟོ་བ་རྣམས་ཀྱིས་བཅའ་ཁྲིམས་ཁྲིམས་སྲོལ་དང་སྒྲིག་སྲོལ། བྱ་བའི་སྒྲིག་ལམ་བརྩི་སྲུང་བྱ་དགོས་ལ། ལས་རིགས་ཀྱི་ཀུན་སྤྱོད་དམ་སྲུང་བྱས་ཏེ་ནན་ཏན་གྱིས་བྱ་བའི་འགན་འཁྲི་ལག་ཏུ་བསྟར་དགོས་ཤིང་། རང་འགུལ་གྱིས་བྱ་བའི་ལས་གནས་དང་བྲལ་མི་ཆོག་པ་དང་། བརྙས་བཅོས་དང་མཐོང་ཆུང་། ལུས་ཆད་གཅོད་པའམ་ཡང་ན་རྣམ་པ་འགྱུར་བའི་ལུས་ཆད་གཅོད་པ་དང་གཞན་པའི་སློབ་མར་གནོད་འཚེ་གཏོང་བའི་བྱ་སྤྱོད་སྤེལ་མི་ཆོག་ལ། བྱ་བའི་ཁྲོད་བཀོལ་སྤྱོད་སྒྲིག་སྲོལ་དང་གཞན་པའི་འབྲེལ་ཡོད་གཏན་འཁེལ་དང་འགལ་མི་ཆོག\n7. སློབ་གྲྭའི་དགེ་རྒན་དང་ལས་བཟོ་བ་རྣམས་ཀྱིས་རྩ་འཛུགས་བྱས་ཏེ་སློབ་མ་སློབ་གསོའི་སློབ་ཁྲིད་བྱ་འགུལ་ལ་ཞུགས་དུས། སློབ་མའི་ན་ཚོད་དང་ཤེས་རྟོགས་བྱེད་ནུས། ལུས་སེམས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་བཅས་གཞིར་བཟུང་སྟེ་བདེ་འཇགས་སློབ་གསོ་གཏང་དགོས། སློབ་མའི་བྱ་སྤྱོད་ལ་ཉེན་ཁའི་རང་བཞིན་ལྡན་པའམ་ཡང་ན་སློབ་མར་གནོད་འཚེ་ཕོག་སྲིད་པ་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་དུས། དུས་ལྟར་ཁ་ཏ་དང་བཀག་འགོག སྲུང་སྐྱོང་བཅས་བྱ་དགོས་ཤིང་། དགོས་ངེས་ཀྱི་སྐབས་སུ་སྤྱི་བདེ་ལས་ཁུངས་ལ་གྱོད་དོན་སྙན་སེང་ཞུས་ཏེ་ཐག་གཅད་དུ་འཇོག་དགོས།\n8. སློབ་གྲྭས་རང་འགུལ་གྱིས་སློབ་མ་གསར་པ་ཐོན་པའི་སློབ་མའི་ཕ་མའམ་ཡང་ན་ལྟ་སྐྱོང་མཁན་གཞན་པས་ལུས་པོའི་བདེ་ཐང་གི་གནས་ཚུལ་རྒྱུས་ལོན་བྱ་དགོས། གཟུགས་གཞི་ཁྱད་པར་ཅན་ནམ་ཡང་ན་དམིགས་བསལ་གྱི་ནད་གཞི་ཡོད་པའི་སློབ་མའི་ཕ་མའམ་ཡང་ན་ལྟ་སྐྱོང་མཁན་གཞན་པས་དུས་ལྟར་སློབ་གྲྭར་ཡིག་ངོས་ནས་བརྡ་གཏང་དགོས་པར་མ་ཟད། སློབ་གྲྭར་རིམ་པ་གཉིས་པའི་ཡན་གྱི་སྨན་བཅོས་སྡེ་ཁག་གིས་བཏོན་པའི་ནད་གཞི་དང་འབྲེལ་ཡོད་ཀྱི་ཡིག་ངོས་རྒྱུ་ཆ་མཁོ་འདོན་བྱ་དགོས། དེའི་ཕ་མའམ་ཡང་ན་ལྟ་སྐྱོང་མཁན་གཞན་པ་དམིགས་བསལ་གནས་ཚུལ་གྱི་དབང་གིས་སློབ་གྲྭར་བརྡ་གཏོང་མ་ཐུབ་ཚེ། མི་གཞན་ལ་མངགས་བཅོལ་བྱས་ཏེ་བརྡ་གཏང་ཆོག དེ་སློབ་མའི་གསང་དོན་དང་འབྲེལ་ཡོད་ན་སློབ་གྲྭས་གསང་བ་དམ་སྲུང་བྱ་དགོས།\n1. སློབ་མར་གནོད་འཚེའི་དོན་རྐྱེན་བྱུང་ཚེ། སློབ་གྲྭས་མྱུར་དུ་རོགས་སྐྱོབ་བྱེད་ཐབས་སྤྱད་དགོས་ཤིང་། གནོད་འཚེའི་ཕོག་མཁན་གྱི་སློབ་མ་ཉེ་འཁོར་གྱི་སྨན་བཅོས་སྡེ་ཁག་ཏུ་བསྐྱལ་ནས་སྨན་བཅོས་བྱ་དགོས་པ་དང་། དོན་རྐྱེན་བྱུང་སའི་ཡུལ་དངོས་ལ་སྲུང་སྐྱོང་བྱས་ཏེ་འབྲེལ་ཡོད་ཀྱི་དཔང་རྟགས་ལ་ཉར་སྲུང་ལེགས་པོ་བྱ་དགོས་པར་མ་ཟད། དུས་ལྟར་སློབ་མའི་ཕ་མའམ་ཡང་ན་ལྟ་སྐྱོང་མཁན་དང་ཉེན་སྲུང་ཀུང་སིར་བརྡ་གཏང་དགོས།\n（1） སྔ་དྲོ་སློབ་གྲྭར་སོང་བ་ནས་ཞོགས་སྦྱོང་བར། འཛིན་བདག་གམ་ཡང་ན་ཉིན་དེའི་སྲིད་འཛིན་ལས་རེས་མགོ་ཁྲིད་ཀྱིས་འགན་འཁུར་དགོས།\n（2） སློབ་ཁྲིད་བར་གསེང་ནས་ངལ་གསོའི་བར། སློབ་གསེང་མཛུབ་སྟོན་དགེ་རྒན་དང་ཀུན་སྤྱོད་ཁྲུའུ་ཡི་མགོ་ཁྲིད་ཀྱིས་འགན་འཁུར་དགོས།\n（3） སློབ་ཁྲིད་སྐབས་སུ། སློབ་ཁྲིད་དགེ་རྒན་དང་སློབ་སྟོན་ཁྲུའུ་ཡི་མགོ་ཁྲིད་ཀྱིས་འགན་འཁུར་དགོས།\n（4） ཆེས་མཐའ་མཇུག་གི་སློབ་ཁྲིད་ནས་སློབ་མ་སློབ་གྲྭ་རུ་ཁ་བྲལ་བའི་བར། འཛིན་བདག་དང་སློབ་གྲྭའི་རླངས་འཁོར་སྒུག་ཁང་གི་དགེ་རྒན། བདེ་འཇགས་གཞུང་སྒྲུབ་ཁང་གི་མགོ་ཁྲིད་བཅས་ཀྱིས་འགན་འཁུར་དགོས།\n（5） དྲོས་ཇའི་སྐབས་སུ། འཛིན་བདག་གམ་ཡང་ན་ཐོག་ཁང་གི་ལས་རེས་མགོ་ཁྲིད་ཀྱིས་འགན་འཁུར་དགོས།\n（6） བྱ་འགུལ་ཆེ་ཤོས་སྤེལ་བའི་སྐབས་སུ། བྱ་འགུལ་རྩ་འཛུགས་སྡེ་ཁག་གི་མགོ་ཁྲིད་དང་འཛིན་བདག་གིས་འགན་འཁུར་དགོས།\n（1） འབྲེལ་ཡོད་དགེ་རྒན་གྱིས་མྱུར་དུ་རྩ་འཛུགས་བྱས་ཏེ་སྨན་ཁང་དུ་བསྐྱལ་དགོས་ཤིང་། སྔོན་ལ་སྤྱི་གཉེར་ཁྲུའུ་ཡིས་སྨན་བཅོས་གྲོན་དངུལ་མཁོ་འདོན་བྱ་དགོས་ལ་གཞུང་སྒྲུབ་ཁང（ཀུན་སྤྱོད་ཁྲུའུ）གིས་རླངས་འཁོར་གྲ་སྒྲིག་བྱ་དགོས།\n（2） ཀུན་སྤྱོད་ཁྲུའུ（སློབ་གཙོ་གཞུང་སྒྲུབ་ཁང）ལ་གནས་ཚུལ་ཡར་ཞུ་བྱ་དགོས་པར་མ་ཟད། དུས་ལྟར་སློབ་མའི་ཁྱིམ་བདག་ལའང་བརྡ་གཏང་དགོས།\n（5） བདེ་འཇགས་གཞུང་སྒྲུབ་ཁང་གིས་དོན་རྐྱེན་བྱུང་བ་དང་ཐག་གཅོད་བྱས་པའི་བརྒྱུད་རིམ། ཐག་གཅོད་མཇུག་འབྲས་བཅས་ཟིན་བྲིས་སུ་བཏབ་ནས་གྱོད་དོན་ཐོ་འགོད་བྱ་དགོས།\n2. སློབ་མར་གནོད་འཚེའི་དོན་རྐྱེན་བྱུང་ཚེ། སློབ་གྲྭས་དུས་ལྟར་ཞིབ་བཤེར་ཐག་གཅོད་བྱེད་པར་རྩ་འཛུགས་བྱ་དགོས་པར་མ་ཟད། སློབ་གསོ་སྲིད་འཛིན་སྡེ་ཁག་གིས་ཀྱང་ཞིབ་བཤེར་ཐག་གཅོད་བྱེད་པར་རྩ་འཛུགས་བྱ་དགོས། སློབ་མར་གནོད་འཚེའི་དོན་རྐྱེན་ཚབས་ཆེན་བྱུང་ཚེ། སློབ་གྲྭ་ཡོད་སའི་མི་དམངས་སྲིད་གཞུང་གིས་སློབ་གསོ་དང་། སྤྱི་བདེ། འཕྲོད་བསྟེན། བདེ་འཇགས་ཐོན་སྐྱེད་ལྟ་སྐུལ་སོགས་སྡེ་ཁག་རྩ་འཛུགས་བྱས་ཏེ། མཉམ་འབྲེལ་ཞིབ་བཤེར་ཚོགས་པ་བཙུགས་ནས་དོན་རྐྱེན་ལ་ཞིབ་བཤེར་བྱ་དགོས་པར་མ་ཟད། དོན་རྐྱེན་བྱུང་བའི་ཉིན30ནང་དོན་རྐྱེན་ལ་ཞིབ་བཤེར་བྱས་པའི་ཐག་གཅོད་བསམ་འཆར་ཡང་གདོན་དགོས། བཅའ་ཁྲིམས་དང་ཁྲིམས་སྲོལ་གཏན་འཁེལ་ལས་གཏན་འཁེལ་གཞན་ཡོད་པ་དེ་ལྟར་གཏན་འཁེལ་བྱ་དགོས།\n3. གནོད་འཚེ་ཕོག་པའི་སློབ་མའི་ཕ་མའམ་ཡང་ན་ལྟ་སྐྱོང་མཁན་གཞན་པ་སློབ་མའི་གནོད་འཚེའི་དོན་རྐྱེན་གྱི་ཞིབ་བཤེར་ཐག་གཅོད་ལ་ཟབ་ཞུགས་བྱ་ཆོག་ལ། སློབ་མའི་གནོད་འཚེའི་དོན་རྐྱེན་དང་འབྲེལ་ཡོད་ཞིབ་བཤེར་ཐག་གཅོད་གནས་ཚུལ་ལ་རྒྱུས་ལོན་བྱེད་དབང་ཡོད་ཅིང་། སློབ་གྲྭ་དང་འབྲེལ་ཡོད་སྡེ་ཁག་གིས་གནས་ཚུལ་དྲང་བདེན་གྱིས་བཤད་དགོས།\n4. དོན་རྐྱེན་གྱི་དམངས་དོན་སྐྱིན་ཚབ་འཇལ་བའི་དོན་ཚན་ནི་དོ་བདག་པས་རང་འཐད་ཀྱིས་གྲོས་མོལ་བྱས་ཏེ་ཐག་གཅོད་བྱེད་པའམ་ཡང་ན་སློབ་གྲྭ་ཡོད་སའི་སློབ་གསོའི་སྲིད་འཛིན་སྡེ་ཁག་སོགས་ལ་སྙན་ཞུ་ཕུལ་ཏེ་འདུམ་འགྲིག་བྱེད་དུ་བཅུག་ཆོག་ལ། ཁྲིམས་ལྟར་འདུམ་གཅོད་སྙན་ཞུའམ་ཡང་ན་ཞུ་གཏུག་ཀྱང་བྱ་ཆོག\n2. དོ་བདག་པར་ནོར་འཁྲུལ་ཅི་ཡང་མེད་ཚེ། དོན་དངོས་གནས་ཚུལ་གཞིར་བཟུང་སྟེ་དྲང་གཞག་རྩ་དོན་ལྟར་དོ་བདག་པས་འོས་འཚམ་གྱིས་དཔལ་འབྱོར་གྱོང་གུད་འཁུར་དགོས།\n3. སློབ་མའི་གནོད་འཚེའི་དོན་རྐྱེན་གྱི་སྐྱིན་ཚབ་འཇལ་བའི་གྲོན་དངུལ་གྱི་ཁྱབ་ཁོངས་དང་ཚད་གཞི་ནི། རྒྱལ་ཁབ་དང་ཞིང་ཆེན་གྱི་འབྲེལ་ཡོད་གཏན་འཁེལ་ལྟར་དོན་རྐྱེན་གྱི་བྱེ་བྲག་གནས་ཚུལ་གཞིར་བཟུང་སྟེ་གཏན་ལ་དབབ་དགོས།\n4. སློབ་གྲྭའི་དགེ་རྒན་དང་ལས་བཟོ་བས་ལས་འགན་ལག་བསྟར་བྱེད་པའི་ཁྲོད་སློབ་མར་གནོད་འཚེའི་དོན་རྐྱེན་བཟོས་ཚེ། སློབ་གྲྭས་སྐྱིན་ཚབ་གཞལ་འགན་འཁུར་རྗེས། བསམ་བཞིན་ནམ་ཡང་ན་ལས་འཛོལ་ཚབས་ཆེན་ཡོད་པའི་འགན་འཁུར་མཁན་ལ་སྐྱིན་ཚབ་བདའ་འདེད་བྱ་ཆོག