Title: THE SUBSEQUENT TANTRA\nTranslation team: Dr. Thokmay Paljor, Dr. Passang Wangdu, Dr. Tsering Thakchoe, Dr. Sonam Dolma, Dr. Jamyang Dolma, Dr. Pema Tsetso, Dr. Namdol Lhamo, Dr. Norchung and Dr. Tenzin Choying\nThis is the first ever complete translation of the last Tantra from the 'Gyueshi' (Four Tantras). The Subsequent Tantra explains the diagnosis, preparation of different medicines and the practical application of various therapies practiced in Tibetan Medicine. Glossaries on Tibetan terms and medicinal ingredients are an indispensible part of the book.\nTitle: THE ROOT TANTRA & THE EXPLANATORY TANTRA\nTranslation team: Dr. Thokmay Paljor, Dr. Passang Wangdu and Dr. Sonam Dolma\nTitle: A Handbook of Tibetan Medicinal Plants\nVolumne-I Potency and Preparation of Vegetable\nTraslated by Dr.Tenzin Namdul.\nTitle: A Clear Mirror Of Tibetan Medicinal Plants. (Second Volume: Vol. II)\nAuthor: Dr. Dawa\nTranslated into English by: Dr. Tsering Dorjee, Dr. Tsultrim Kalsang, Mr. N.Phunrab, P.Gyaltsen and T. Gyatso.\nPublished: 2010, Men-Tsee-Khang.\nAbout the book: The book isabotanical painting of medicinal plants that illustrates 152 medicinal plants. It shows Tibetan names, its synonym for correct identification, botanical names, and classification of Materia Medica, additional characteristics and its morphology. It also explains the period of collection, method of processing, the range of habitat and altitude of the plants grown all over, including Tibet, the Himalayan belts and Sikkim, Bhutan, Nepal and India. The parts used in Tibetan medicine, its taste, nature and its uses.\nAuthors: D.Dawa, Tsering Dorjee Dekhang, Wolfgang Holzner, Christa Kletter, Rana Krasser and Monica Kriechbaum\nPublished: 2001, Medpharm Scientific Publishers Stuttgart\nThis book is written in English and it isaresult of collaboration work between Tibetan doctors and modern scientists.This volume covers fields of knowledge such as botany, ecology, pharmacognosy, phytocchemistry, ethnopharmacology, complementary medicine and Tibetan culture. It is indenpensable reference work on Tibetan plants and their used in traditional Tibetan medicine.\nTitle: A Clear Mirror of Tibetan Medicinal Plants\nTranslated into English by: Dr.Dekhang T.D., Dr.T.Yangchen, N.Dolma, Dr.T.Lhamo, N.Phunrab and P.Gyaltsen.\nPublished: 1999, Cultural Association Tibet Domani, Rome, Italy\nThis book is translated from its Tibetan version. It is embedded with 151 Tibetan medicinal plants with their Tibetan synonyms, class of materia medica, parts used and morphological descriptions.\nSecond Volume: Vol. II\nThe book isabotanical painting that illustrates 152 medicinal plants. It shows the synonym for correct identification, classification, characteristics of materia medica based on Tibetan Medical Text. It also explains the period of collection, method of processing, the range of habitat and altitude of plants grown all over, including in Tibet, the Himalayan belts, Sikkim, Bhutan, Nepal and India.\nThis book is famously known as the most lucid and comprehensive text on Tibetan Materia Medica. The book has two parts. The first part contains nine hundred and fifteen different types of materia medicas and the second part comprisesadetailed and in-depth explanation of the medical substances mentioned in the first part. Further categorization of the already existing classification in the first part,..\nThe Tibetan term “gSo ba” refers to healing and “Rig pa” meaning Science or knowledge - the combination of two words bringsawhole significant meaning “Healing of Science or Knowledge”. In the mankind, the illness, aging and death isapart of parcel of every life. However, there are various indigenous healing systems existed in the world that are based on many common ground and ideas basically to prevents illness, to restore aging and provides longervity of lifespan......\nསྨན་རྩིས་ཁང་གི་སྨན་རམས་པ་བསྟན་འཛིན་མཐའ་ཡས་ལགས་ཀྱིས་བསྒྱུར་བསྒྲིགས་གནང་པའི་སྐམ་ཁབ་དང་མེ་བཙའི་བཅོས་ཐབས་ (Acupuncture Therapy) ཀྱི་དེབ་འདི་ལེའུ་བརྒྱད་དུ་དབྱེ་སྟེ། སྐམ་ཁབ་ཀྱི་བྱུང་བ་མདོ་ཙམ་དང༌། .................\n༄༅།། བོད་ཀྱི་གསོ་བ་རིག་པའི་འཚོ་བ་ཟས་སྐོམ་ལས་སྔོ་ཚལ་གྱི་ཕན་ཡོན་དང་ལག་ལེན། དཔེ་དེབ་འདི་ནི་བོད་གཞུང་སྨན་རྩིས་ཁང་ནད་བཅོས་ཉམས་ཞིབ་སྡེ་ཚན་གྱི་སྨན་པ་ཟུར་པ། སྨན་རམས་པ་གཡང་འབུམ་རྒྱལ་ནས་བརྩམས་བསྒྲིགས་བྱས་ཤིང༌། འདིའི་ནང་སྔར་ཡོད་དེང་སྤྱོད་དང་སྔར་མེད་གསར་བྱུང་གི་སྐྱེ་དངོས་སྔོ་ཚལ་རེ་རེའི ་་་་་་་་་་་་་་་་་་\n༄༅།། རྒྱུད་བཞིའི་བརྡ་བཀྲོལ་རྣམ་རྒྱལ་ཨ་རུ་རའི་ཕྲེང་བའི་མཛེས་རྒྱན།སྨན་གཞུང་འདི་ནི་སོག་པོ་ལུང་རིགས་བསྟན་དར་གྱིས་བོད་ཀྱི་གསོ་བ་རིག་པའི་དཔལ་ལྡན་རྒྱུད་བཞི་སློབ་སྦྱོང་དང་ལག་ལེན་བྱེད་སྐབས་ཀྱི་དངོས་ཚོར་དང་ཉམས་མྱོང་ལ་གཞིགས་ནས་རྒྱུད་བཞིའི་ཐ་སྙད་དང༌། བརྡ་དོན་གོ་དཀའ་བ་རྣམས་ཟུར་འདོན་གྱིས་ལེའུ་དང་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་\n༄༅།། ཟིན་ཏིག་བདུད་རྩིའི་ཐིགས་པ་དང་ཉེར་མཁོ་བསྡུ་པོད་བཻཌཱུརྱའི་ལྡེ་མིག སྨན་གཞུང་འདི་ནི་ཀོང་སྤྲུལ་ཡོན་ཏན་རྒྱ་མཚོས་རབ་བྱུང་བཅུ་བཞི་པའི་ནང་མཛད་པའི་གསོ་དཔྱད་ཀུན་གྱི་སྙིང་པོ་འདུས་ཤིང་ལག་ལེན་སྤྱོད་བདེ་བའི་ཟིན་ཏིག་ཁྱད་དུ་འཕགས་པ་ཞིག་ཡིན། ཟིན་ཏིག་བདུད་རྩིའི་ཐིགས་པའི་་་་་་་་་་་་\n༄༅།།གསོ་བ་རིག་པའི་བསྟན་བཅོས་སྨན་བླའི་དགོངས་རྒྱན་རྒྱུད་བཞིའི་གསལ་བྱེད་ བཻཊཱུརྱ་སྔོན་པཱུའི་མ་ལི་ཀ རྒྱུད་བཞི་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་\n༄༅།།ཉམས་ཡིག་བརྒྱ་རྩ་ལས་རླུང་ནད་བཅོས་པའི་ཡིག་ཆུང་ནས་ཆང་ནད་ བཅོས་པའི་ཡིག་ཆུང་བར། ་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་\n༄༅།།སྨན་གཞུང་ཆ་ལག་བཅོ་བརྒྱད།སྨན་གཞུང་འདི་ཉིད་ནི་སྤྱི་ལཱུའི་དུས་རབས་བཅུ་གཉིས་པའི་ནང་འཆད་རྩོད་རྩོམ་གསུམ་ལ་འགྲན་ཟླ་བྲལ་བའི་མཁས་དབང་ལྷ་རྗེ་གཡུ་ཐོག་ཡོན་ཏན་མགོན་པོ་གསར་མས་མཛད་པ་ཞིག་ཡིན་པས། དཔེ་རྙིང་དཀོན་གྲས་ཤིག་དང་རྒྱུད་བཞི་འཆད་ཐབསཀྱི་ཆ་ལག་གལ་གནད་ཅན་ཞིག་ཆགས་ཡོད་པ་མ་ཟད། གནའ་དུས་ནས་བཟུང་འཚོ་བྱེད་སྨན་པ་ཀུན་གྱིས་གཙིགས་ཆེར་གནང་བའི་སྨན་གཞུང་ཞིག་ཀྱང་ཡིན། ཤོག་གྲངས་ ༨༧༥\n༄༅།། ཤེལ་གོང་ཤེལ་ཕྲེང༌། སྨན་གཞུང་འདི་ཉིད་ནི་སྤྱི་ལཱུའི་དུས་རབས་བཅོ་བརྒྱད་པའི་ནང་མཁས་པའི་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་\n༄༅།།བདུད་རྩི་སྙིང་པོ་ཡན་ལག་བརྒྱད་པ་གསང་བ་མན་ངག་གི་རྒྱུད་ལས་རྩ་རྒྱུད་དང༌། བཤད་རྒྱུད། ་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་\n༄༅།།སེམས་སེམས་བྱུང་དང་བློའི་རབ་དབྱེ་ཆེ་ལོང་ཙམ་བརྗོད་པ། དཔེ་དེབ་འདི་སྨན་རྩིས་མཐོ་སློབ་ཁང་གི་རིག་གནས་དགེ་རྒན་འབྲས་ཀླུ་བསྟན་པ་བཀྲ་ཤིས་ནས་བརྩམས་བསྒྲིགས་བྱས་ཤིང༌། འདིའི་ནང་སེམས་སེམས་བྱུང་དང༌། བློའི་རབ་དབྱེ་ངོ་སྤྲོད་མདོར་བསྡུས་བྱས་ཡོད། ཤོག་གྲངས་༡༦༨\n༄༅།།གསོ་རིགེ་འུ་བུམ་དཀར་པོ་བདུད་རྩིའི་གདམས་ངག དེབ་འདི་ནི་འབྲོང་རྩེ་ལྷ་སྲས་རྒྱ་མཚོས་མཛད་པའི་བེའུ་བུམ་དཀར་པོ་འདི་ནི། བོད་སྨན་གྱི་སྦྱོར་ཚད་ནང་ནས་ཤིན་ཏུ་ཁུངས་བཙན་པ་དང་དཔེ་རྒྱུན་དཀོན་པའི་གྲས་ཤིག་ཡིན་ལ། ཤོག་གྲངས་༤༣༡\n༄༅།།བོད་སྨན་ནད་བཅོས་ཉམས་ཞིབ་ཚོགས་ཆེན་སྐབས་ཀྱི་གསུང་བཤད་དང༌། རྩོམ་ཡིག་ཕྱོགས་བསྒྲིགས། ་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་\n༄༅།།གསོ་རིག་རྒྱུད་ཀྱི་དགོངས་དོན་དང་འབྲེལ་ཚུལ་སྙིང་བསྡུས། དཔེ་དེབ་འདི་ནི་བླ་སྨན་བློ་བཟང་དབང་རྒྱལ་མཆོག་ནས་བརྩམས་བསྒྲིགས་གནང་བ་ཞིག་ཡིན་ལ། འདིའི་ནང་གསོ་བ་རིག་པའི་རྒྱུད་འདི་ཉིད་ཟབ་མོ་ནང་དོན་རིག་པ་དང༌། ཀུན་ཁྱབ་རྩིས་རིག་པའི་དབར་ཕན་ཚུན་འབྲེལ་ཚུལ་སོགས་བཀོད་ཡོད། ཤོག་གྲངས་༡༩༥་\n༄༅།། མན་ངག་རྒྱུད་ལས་ནད་ཀྱི་རྒྱུ་རྐྱེན་དབྱེ་བ་རྟགས་དང༌། མན་ངག་ལྷན་ཐབས་ལས་ཁ་སྐོང་བཅས།\n༄༅།།སྨན་གཞུང་ཆ་ལག་བཅོ་བརྒྱད། སྨན་གཞུང་འདི་ཉིད་ནི་སྤྱི་ལཱུའི་དུས་རབས་བཅུ་གཉིས་པའི་ནང་འཆད་རྩོད་རྩོམ་གསུམ་ལ་འགྲན་ཟླ་བྲལ་བའི་མཁས་དབང་ལྷ་རྗེ་གཡུ་ཐོག་ཡོན་ཏན་མགོན་པོ་གསར་མས་མཛད་པ་ཞིག་ཡིན་པས། དཔེ་རྙིང་དཀོན་གྲས་ཤིག་དང་རྒྱུད་བཞི་འཆད་ཐབསཀྱི་ཆ་ལག་གལ་གནད་ཅན་ཞིག་ཆགས་ཡོད་པ་མ་ཟད། གནའ་དུས་ནས་བཟུང་འཚོ་བྱེད་སྨན་པ་ཀུན་གྱིས་གཙིགས་ཆེར་གནང་བའི་སྨན་གཞུང་ཞིག་ཀྱང་ཡིན། ཤོག་གྲངས་ ༨༧༥\n༄༅།།སྨན་དཔྱད་ཟླ་བའི་རྒྱལ་པོའམ་སྨན་དཔྱད་སོ་མ་རཱ་ཛ། སྨན་གཞུང་འདི་ཉིད་ནི་རྒྱནག་རི་བོ་རྩེ་ལྔར་འཕགས་པ་འཇམ་དཔལ་གྱིས་གསུངས་པར་གྲགས་ལ། སྤྱི་ལོའི་དུས་རབས་བརྒྱད་པའི་ནང་ལོ་ཙཱ་བ་བཻ་རོ་ཙ་ན་དང་ཧ་ཤང་མ་ཧཱ་ཡ་ན་གཉིས་ནས་བོད་སྐད་དུ་བསྒྱུར་བར་གྲགས་ཤིང་སྨན་གཞུང་ཁུངས་ལྡན་རྙིང་ཤོས་གྲས་ཤིག་ཡིན། ནང་དོན་གཙོ་བོར་ལུས་ཁམས་ཀྱི་གནས་ལུགས་དང༌། ནད་རིགས་བཅོས་ཐབས། སྨན་སྦྱོར་ལག་ལེན། རྩ་ཆུའི་བརྟག་ཐབས་སོགས་རྒྱས་པར་གསུངས་ཡོད། ཤོག་གྲངས ༣༢༣\nབླ་སྨན་མཁྱེན་རབ་ནོར་བུ་མཆོག་གིས་ལྗགས་རྩོམ་གནང་བ་ཞིག་ཡིན་ལ། འདིའི་ནང་ྋརྒྱལ་མཆོག་ལྔ་པ་ཆེན་པཱུའི་གསོལ་འདེབས་ནས་བྱིས་པ་ཉེར་སྤྱོད་འགྲོ་ཕན་སྙིང་ནོར་བར་ལེ་ཚན་ ༢༨ ལྡན་པའི་ཐོག་སྔོ་སྨན་འཁྲུངས་དཔེ་བསྡུས་པ་ངོ་མཚར་གསེར་གྱི་སྙེ་མ་གསར་བསྣན་བགྱིས་ཏེ་ལྷ་ལྡན་སྨན་རྩིས་ཁང་གི་ཤིང་པར་མ་ཕྱི་ཇི་བཞིན་དཔར་བསྐྲུན་ཞུས་ཡོད། ཤོག་གྲངས་ ༤༩༦\nརྒྱུད་འགྲེལ་འདི་ཉིད་དུས་རབས་བཅོ་ལྔ་པའི་ནང་སྤྱི་ལོ་༡༤༧༩ བརྩམས་པ་ཞིག་ཡིན་ཞིང༌། གངས་ཅན་ལྗོངས་སུ་རྒྱུད་བཞིའི་འགྲེལ་པ་གྲགས་ཆེ་བ་འགའ་ཤས་ཡོད་


Terdzo-BA-010 - Rinchen Terdzö\ndrag po rang byung rang shar chen po'i sgrub thabs\nVolume 15 (བ) / Pages 183-187 / Folios 1a1 to 3a6\nRinchen Terdzö Volumes List > Volume 15 > Text #10 (Scroll to Bottom)\nrig 'dzin rgod kyi ldem 'phru can. drag po rang byung rang shar chen po'i sgrub thabs. In Rin chen gter mdzod chen mo pod bco lnga pa (The Great Treasury of Rediscovered Teachings Volume 15) by 'jam mgon kong sprul, 183-187. New Delhi: Shechen Publications, 2007-2018.\nsgrub chen bka' brgyad rtsa ba sdong po ltar dril nas bsgrub pa'i le'u ste dang po'o:\n༄༅། །དྲག་པོ་རང་བྱུང་རང་ཤར་ཆེན་པོའི་སྒྲུབ་ཐབས་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས། ། རྒྱ་གར་སྐད་དུ༔ ཨེ་མནྟྲ་གྷར་ས་རོ་མ་པ་ནི༔ མ་ཧཱ་ནོ་པི་ཀ་ན་མ༔ བོད་སྐད་དུ༔ དྲག་པོ་རང་བྱུང་རང་ཤར་ཆེན་པོའི་སྒྲུབ་ཐབས་ཞེས་བྱ་བ༔ དཔལ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ཆེ་མཆོག་ཧེ་རུ་ཀ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ༔ འོག་མིན་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རང་བཞིན་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཕོ་བྲང་དུ༔ ཐོག་མའི་སངས་རྒྱས་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ལ༔ ཞི་ཁྲོ་རབ་འབྱམས་ཀྱི་ལྷ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པས་བསྐོར་ནས་ཐབས་གཅིག་ཏུ་བཞུགས་སོ༔ དེའི་ཚེ་གསང་བའི་བདག་པོ་ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེས་འདི་སྐད་ཅེས་ཞུས་སོ༔ ཀྱེ༔ ཐོག་མའི་སངས་རྒྱས་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ༔ གསང་སྔགས་སྒྲུབ་པ་བཀའ་བརྒྱད་ཀྱི༔ རྩ་བ་སྡོང་པོ་ལྟར་དྲིལ་བའི༔ སྒྲུབ་ཐབས་ཟབ་མོ་བསྟན་དུ་གསོལ༔ ཅེས་ཞུས་སོ༔ དེ་ནས་སྟོན་པས་བཀའ་བསྩལ་པ༔ ཉོན་ཅིག་གསང་བདག་རྡོ་རྗེ་འཛིན༔ དབང་ཐོབ་ལུང་ལྡན་རྣལ་འབྱོར་པས༔ དབེན་ཞིང་ཡིད་འོང་སྒྲུབ་པའི་གནས༔ ཕྱི་ནང་བར་ཆད་མེད་པའི་སར༔ གཡའ་མེད་མ་ཉམས་བུམ་པ་རུ༔ སྙིང་པོ་རྣམ་རྒྱལ་ཨ་རུ་ར༔ ཨ་མྲྀཏ་ཡི་རིལ་བུས་དགང༔ ཁ་རྒྱན་གཟུངས་ཐག་མགུལ་ཆིངས་བརྒྱན༔ ཡི་དམ་ལྷ་སྐུ་ལེགས་པར་བཀྲམ༔ ལྕགས་ཕུར་མཚན་ལྡན་མདུན་དུ་བཙུགས༔ བདུད་རྩི་རཀྟ་གཏོར་མ་བཤམ༔ བྲིས་སོགས་མཎྜལ་མི་དགོས་པས༔ དགོངས་པས་གསལ་བས་བསྒྲུབ་པར་བྱ༔ མཚམས་བཅད་ཐོ་འཛུགས་སྡིག་པ་བཤགས༔ བྱིན་དབབ་མཆོད་པ་བྱིན་གྱིས་བརླབས༔ ཏིང་འཛིན་རྣམ་གསུམ་བསྒོམ་པར་བྱ༔ འབྱུང་བ་རིམ་བརྩེགས་གཞལ་ཡས་བསྐྱེད༔ གདན་དང་རྒྱུ་ཡི་ཡི་གེ་བསྒོམ༔ ཧཱུྃ་ལས་བདག་ཉིད་རྩ་བའི་ལྷ༔ དཔལ་ཆེན་ཆེ་མཆོག་ཧེ་རུ་ཀ༔ མཐིང་ནག་ཞལ་གཅིག་ཕྱག་གཉིས་པ༔ རྡོ་རྗེ་རྩེ་ལྔ་བྷན་དམར་བསྣམས༔ ཡུམ་ཆེན་གནམ་ཞལ་སྐུ་མདོག་མཐིང༔ ཕྱག་གཡས་ཡབ་ཀྱི་མགུལ་ནས་འཁྱུད༔ གཡོན་པས་དུང་དམར་གཙོ་ལ་སྟོབ༔ ཞབས་ནི་སྟན་ལ་བརྐྱང་བསྐུམ་བཞུགས༔ གཙོ་བོའི་སྤྱི་བོར་ཀུན་ཏུ་བཟང༔ རིགས་ལྔ་བླ་མ་ཐམས་ཅད་བསྒོམ༔ དཔྲལ་བར་གཤིན་རྗེ་གཤེད་པོ་བསྒོམ༔ མགྲིན་པར་པདྨ་རྟ་མགྲིན་བསྒོམ༔ ཐུགས་ཀར་བཛྲ་ཧེ་རུ་ཀ༔ ལྟེ་བར་རྡོ་རྗེ་གཞོན་ནུ་བསྒོམ༔ གསང་བར་མངོན་རྫོགས་ཧེ་རུ་ཀ༔ ཞབས་ཀྱི་པུས་མོ་གཡས་གཡོན་ལ༔ དྲེགས་པ་ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེ་དང༔ སྟོབས་ལྡན་ནག་པོ་བསྒོམ་པར་བྱ༔ རྡོ་རྗེ་གཤོག་པ་གཡས་གཡོན་རྩེར༔ ཀླུ་འདུལ་ཁྱུང་ཆེན་དཀར་ནག་བསྐྱེད༔ རིགས་བཞི་ཁྲོ་བོའི་གཙོ་བོའི་མཐར༔ སྤྲུལ་པ་ཡང་སྤྲུལ་ཕྱི་རིམ་གྱི༔ འཁོར་དང་བཀའ་སྲུང་རྣམ་པར་བསམ༔ དགོངས་པ་གསལ་གདབ་བྱིང་རྒོད་སྤང༔ སྙིང་པོ་ཡང་སྙིང་བཟླས་པར་བྱ༔ ཧཱུྃ༔ ཡང་གསང་དཔའ་བོ་འབྲུ་གཅིག་པ༔ རྒྱུན་མི་ཆད་པར་བཟླས་པར་བྱ༔ ཧཱུྃ་ཧཱུྃ༔ རིག་པའི་རྩལ་སྦྱངས་ཟུང་དུ་སྦྲེལ༔ ཧཱུྃ་ཧཱུྃ་ཧཱུྃ༔ འཛབ་དབྱངས་བྱ་ཞིང་བགྲང་བར་བྱ༔ དལ་བའི་དབྱངས་ཀྱིས་ལྡིར་བར་བཟླས༔ ཧཱུྃ་ཧཱུྃ་ཧཱུྃ་ཧཱུྃ་ཧཱུྃ་ཧཱུྃ་ཧཱུྃ༔ འགྱིངས་པའི་དབྱངས་འཇུག་ལྡིར་བར་བཟླས༔ ཞག་བདུན་བསྙེན་པ་འབུམ་ཕྲག་གསུམ༔ བཟླས་པས་རྩ་བའི་བསྙེན་པ་རྫོགས༔ དེ་ནས་བཀའ་བརྒྱད་དྲིལ་བའི་སྔགས༔ ཞག་ནི་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་ཏུ༔ སྙིང་པོ་བསྡུས་པ་བཟླས་པར་བྱ༔ ཨོཾ་ཨཱཿཧཱུྃ་སྭཱ་ཧཱ༔ མཱུཾ་ཧྲཱིཿཧཱུྃ་ཨཱ༔ ཨོཾ་བཛྲ་ཤྲཱི་མ་ཧཱ་ཀྲོ་ཏ༔ ཧཱུྃ་ཤྲཱི་ཧེ་རུ་ཀ༔ ཡཱ་ཡ་མཱནྟ་ཀ༔ ཧྲཱིཿཔདྨཱནྟ་ཀྲིཏ༔ ཧཱུྃ་བཛྲ་ཀཱི་ལ་ཡ༔ བཛྲ་མ་ཧཱ་ཡཀྵ༔ ཀ་ལ་རཱུ་པ༔ ཡཀྴ་ཀྲོ་དྷ༔ བཛྲ་སརྦ་དུཥྚཱན༔ ཨེ་ཛ་བྷྱོ༔ ཁྲོཾ་བཛྲ་ག་རུ་ཊ༔ མ་མ་ཀྲོ་ཏཱི་ཤྭ་རཱི་ཀརྨ་རཾ་རཾ༔ ཛྭ་ལ་རཾ་རཾ་ཧཱུྃ་ཧཱུྃ་ཕཊ་ཕཊ༔ དེ་ནི་བསྙེན་སྒྲུབ་དྲིལ་བ་འོ༔ བཀའ་བརྒྱད་འདུས་པའི་དྲག་སྔགས་འདི༔ མགར་གྱི་ཞུན་མེ་ལྟ་བུར་བཟླས༔ ཐུན་གྱི་མཚམས་སུ་བསྟོད་པ་བྱ༔ མཆོད་པ་འབུལ་ཞིང་འབུམ་དུ་བཟླས༔ དེ་ཚེ་བསྙེན་པ་རྫོགས་པའི་རྟགས༔ ལྷ་ཡི་ཞལ་མཐོང་ལུང་བསྟན་འོང༔ རྫས་ལ་འོད་དང་དུ་བ་འབྱུང༔ མགོ་ལ་ཉི་མ་ཤར་བ་རྨི༔ མཆོད་རྟེན་རྩེ་ལ་འཛེགས་པ་དང༔ བུད་མེད་མང་པོས་བཀུར་སྟི་བྱེད༔ ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་བྱིན་བརླབས་འབྱུང༔ བུམ་པའི་རྫས་ལ་དངོས་གྲུབ་བླང༔ ཟས་ཚོགས་མཆོད་པ་རྒྱུན་དུ་བསྟེན༔ དེ་ཚེ་གསང་སྔགས་ནུས་པ་རྫོགས༔ ལས་སྦྱོར་བརྩམ་ཡང་ཐེ་ཚོམ་མེད༔ ཕུར་པ་བུམ་པ་དབེན་པར་བཞག༔ རྩ་བ་ཐམས་ཅད་འདི་ལ་འདུས༔ ཅེས་གསུངས་སོ༔ སྒྲུབ་ཆེན་བཀའ་བརྒྱད་རྩ་བ་སྡོང་པོ་ལྟར་དྲིལ་ནས་བསྒྲུབ་པའི་ལེའུ་སྟེ་དང་པོའོ༔\nRetrieved from "http://rtz.tsadra.org/index.php?title=Terdzo-BA-010&oldid=123432"


འཛམ་གླིང་ལོ་རྒྱུས་ཁྲོད་ཀྱི་གྲགས་ཆེ་བའི་བང་སོ་དག | རྫ་ཆུའི་རླབས་སྒྲ།\n2020 ལོའི་ཟླ 12 ཚེས 10 ཉིན། 861 2\nབང་སོ་ནི་འདས་པོའི་ཆེད་དུ་བཞེངས་པའི་ཁང་བ་དང་ཁང་མིག ཡང་ན་དུར་ཁུང་ཞིག་ཡིན། བང་སོ་བརྩེགས་པའི་རྩ་བའི་དམིགས་ཡུལ་ནི་གཤིན་པོའི་ཕུང་བོ་གཟབ་གཟབ་བྱས་ནས་ཉར་རྒྱུ་དང་། སྐྱེ་བ་ཕྱི་མར་མཁོ་བའི་གཤིན་རྫས་དུར་ཁང་དུ་གྲ་སྒྲིག་བྱེད་པའི་ཆེད་དུ་ཡིན། དེ་ནི་ཧ་ལམ་གདོད་མའི་དུས་སུ་མི་རྣམས་གྲོངས་པའི་ཚེ་ན་འདས་པོ་རང་གི་ཁྱིམ་དུ་སྦ་བའི་གོམས་སྲོལ་ལས་བྱུང་བ་ཞིག་རེད། མཐར་བང་སོ་རྣམས་དུར་ཁུང་དང་ཞུགས་འབུལ་(པུར་ཐལ་རྫ་བུམ་དུ་འཇོག་པ།)་གྱིས་ཚབ་བྱས་ཏེ་བང་སོ་བཞེངས་པའི་དར་སོ་དེ་རིག་རྩལ་བསྐྱར་དར་གྱི་སྐབས་སུ་ཧ་ལམ་མེད་པར་གྱུར་ཡོད། འཛམ་གླིང་ཐོག་གི་བང་སོ་གྲགས་ཆེ་ཤོས་དག་འོག་ཏུ་འགོད་པར་བྱའོ།།\n1. History of Tombs\n2. The Egyptian Pyramids\n4. The Prophet’s Mosque in Medina\n5. The Thirteen Tombs of the Ming Dynasty\nདོན་དངོས་སུ་ཆེས་སྔ་བའི་བང་སོ་ནི་རོ་སྦ་སའི་ཁང་པ་ལ་ཟེར། ཡིག་ཐོག་ལོ་རྒྱུས་མ་བྱུང་བའི་གོང་གི་རིག་གཞུང་མང་པོའི་ཁྲོད། མི་རྣམས་ཀྱིས་འདས་པོ་དང་དེའི་རྒྱུན་སྤྱོད་ཡོ་བྱད་དང་མཉམ་དུ་རང་ཁྱིམ་ནས་སྦ་བ་ཡིན། སྐྱེ་བ་ཕྱི་མར་མཁོ་བའི་སྡོད་གནས་དང་མཁོ་ཆས་གྲ་སྒྲིག་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ཕྱིས་སུ་མི་རྣམས་ཀྱིས་རང་ཁྱིམ་གྱི་ཕྱི་ལོག་ནས་དུར་ཁུང་བྲུས་པའམ། དུར་ཁང་བརྩིགས་པའི་འགོ་བརྩམས་ཀྱང་། ཁོ་ཚོས་བརྩིགས་པའི་བང་སོ་སྔར་བཞིན་ཁང་པ་དང་འདྲ། རྡོ་ཆས་སྤྱོད་པའི་དུས་རབས་སུ། བང་སོའི་རྣམ་པ་ཡང་ཁང་པ་དང་འདྲ་སྟེ། གྱེན་དུ་བསླངས་པའི་རྡོ་ཆེན་གཉིས་ཀྱི་སྟེང་ཅུང་སྲབ་པའི་རྡོ་ལེབ་གཞན་ཞིག་འཕྲེད་ཀྱིས་བཞག་སྟེ་ཁང་པའི་ཀླད་ལྟ་བུར་བཀབ་ཡོད། དེ་ཚོའི་ནང་དུ་ལག་ཆ་དང་ཟས་རིགས། སྐྱེ་བ་ཕྱི་མར་མཁོ་ངེས་ཀྱི་སྒེར་ལ་བདག་པའི་དངོས་རིགས་ཀྱིས་ཁེངས་ཡོད། གནའ་བོའི་གྲིསི་དང་རོམ་གྱི་བང་སོའི་ནང་མུ་མཐུད་དུ་རྒྱུན་མཁོ་ཡོ་ཆས་སྒྲིག་བཤམས་ཀྱིས་དུར་འཇུག་བྱས་ཡོད་ཀྱང་། འདས་པོར་འགེབས་སྲུང་ཁང་དང་སྒེར་གྱི་མཁོ་ཆས་གྲ་སྒྲིག་བྱེད་པའི་དམིགས་ཡུལ་གྱི་ཁྱབ་ཁོངས་ལས་བརྒལ་ཏེ། འཚོ་བ་སྐྱེལ་མཁན་གྱི་མི་རྣམས་ལ་བག་ཆགས་ཟབ་མོ་བཞག་པའི་མཐོང་ཚོར་དྲན་གསོ་ཞུས་ཡོད། གནའ་བོའི་ཨི་ཇིཔྚ་བའི་དྲན་གསོའི་བང་སོ་དེ་དག་གི་ཁྲོད་ནས་མི་རྣམས་ཀྱིས་དོ་སྣང་ཆེ་ཤོས་བྱེད་ས་ནི་གཏོར་གཟུགས་བང་སོ་ཆེན་མོ་ཡིན། དུས་རབས་བར་མ་ནས་དུས་རབས་16་བར། ད་དུང་མུ་མཐུད་དུ་བང་སོ་བཞེངས་སྐྲུན་བྱེད་བཞིན་ཡོད་ཀྱང་། སྐབས་དེར་ཆོས་ཁང་རང་བང་སོ་བྱས་ཡོད། རིག་རྩལ་བསྐྱལ་དར་གྱི་དུས་སུ་ནུབ་ཕྱོགས་ནས་བང་སོ་བརྩིགས་པའི་དར་སྲོལ་ཕལ་ཆེར་མེད་པར་གྱུར་སོང་། དེའི་ཚབ་ཏུ་དྲན་གསོའི་རྡོ་རིང་འཛུགས་པ་དང་། ཞོར་དུ་གདུང་ཐལ་རྫ་བུམ་དུ་ཉར་པའི་དཔེ་སྲོལ་ཡང་ཡོད།\n(གྲཱིས་ཡི་ལོ་རྒྱུས་སྨྲ་བ་(Herodotus)་ཡི་ཞལ་སྔ་ནས་ཨི་ཇིཔྚའི་་གཏོར་གཟུགས་བང་སོ་བསྐྲུན་པར་བཟོ་མི་ཁྲི་10་དགོས་པར་གསུངས་མྱོང་ཡོད་མོད། དེང་རབས་གནའ་རྫས་རྟོག་ཞིབ་པ་ཚོས་ལས་མིའི་གྲངས་འབོར་དེ་ཁྲི་2་ལ་བསྐྱར་བཅོས་བྱས་ཡོད། དོ་སྣང་བྱེད་དགོས་པ་ཞིག་ནི། གཏོར་གཟུགས་བང་སོ་བཟོ་སྐྲུན་བྱེད་པའི་བཟོ་པའི་གྲངས་འབོར་དང། ཏཱ་ཇི་མ་ཧལ་བཟོ་སྐྲུན་བྱས་པའི་མི་ཤུགས་གྲངས་འབོར་ཧ་ལམ་འདྲ་མཚུངས་རེད།)\nགནའ་བོའི་ཨི་ཇིཔྚའི་རྗེས་དྲན་གཏོར་གཟུགས་བང་སོ་དེ་དག་ཧ་ལམ་འཛམ་གླིང་གི་ཆེས་མིང་གྲགས་ཆེ་བའི་བང་སོ་ཡིན་སྲིད། གཏོར་གཟུགས་བང་སོའི་འབྱུང་ཁུངས་ནི་(Mastaba)་ཞེས་པ་དེ་ཡིན་ལ། ཨ་རབ་སྐད་དུ་“རྐུབ་བཀྱག་རིང་པོ་”ཞེས་པའི་དོན་ཡིན། དེ་ནི་གནའ་བོའི་ཨི་ཇིཔྚའི་རྒྱལ་རབས་དང་པོའི་(ཕལ་ཆེར་སྤྱི་ལོ་མ་བྱུང་སྔོན་གྱི་ལོ2925་ནས་2775)་དུར་སའི་སྟེང་དུ་འདམ་དང་སོ་ཕག་གིས་གྲུ་བཞི་ནར་མོའི་དབྱིབས་བཀོད་ཅིག་བརྩིགས་པ་ཡིན། སྐས་རིམ་ཅན་གྱི་གཏོར་གཟུགས་བང་སོ་ནི་ཧྥ་རཱོ་རྒྱལ་རབས་གསུམ་པས་(Djoserསྤྱི་ལོ་མ་བྱུང་སྔོན་གྱི་ལོ་2650་ནས་2575)་བཞེངས་པ་དང་། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་གཏོར་གཟུགས་བང་སོའི་དབྱིབས་གཟུགས་མངོན་ཞིང་རྡོ་ཡིས་བརྩིགས་པའི་(Mastaba)དུར་ཁང་ཐོག་མ་ཡིན། ཨི་ཇིཔྚའི་གཏོར་གཟུགས་བང་སོ་སྐད་གྲགས་ཆེ་ཤོས་ནི་རྒྱལ་རབས་བཞི་པའི་(ཕལ་ཆེར་སྤྱི་ལོ་མ་བྱུང་སྔོན་གྱི་ལོ 2575་ནས་2465)་བང་སོ་ཆེན་པོ་གསུམ་དེ་རེད། (Pharaohs Khufu)་ཧྥ་རཱོ་ཁུ་ཧྥུ་དང་ (Khafre)་ཁཱ་ཧྥ་རེ། (Menkaure)་མེན་ཁོ་རཱེ་ཞེས་པའི་རྗེས་དྲན་གཏོར་གཟུགས་བང་སོ་འདི་ཚོའི་ནང་། རྒྱལ་པོའི་ཁྱིམ་རྒྱུད་ཀྱི་སྐུ་པུར་དང་ཁོ་ཚོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ནོར་རྫས་དུར་དུ་སྦས་ཏེ་བདག་སྐྱོང་དང་ལོངས་སུ་སྤྱོད་པར་ཡིད་ཆེས་བཟུང་ཡོད། གནའ་བོའི་ཨི་ཇིཔྚའི་རྒྱལ་རབས་བཞི་པའམ་ཧྥ་རཱོ་ཁྲི་ཐོག་གཉིས་པའི་རྒྱལ་པོ་(Khufu)་ཁུ་ཧྥུ་ལ་བཞེངས་པའི་གཏོར་གཟུགས་བང་སོ་ཆེན་མོ་ནི་འཛམ་གླིང་གི་ཆེས་ཆེ་བའི་གཏོར་གཟུགས་བང་སོ་ཡིན།\nམཐོ་ཚད་ལ་སྐུམ་ཁྲུ་480་ ཡོད་པ་དེ་ནི་འཛམ་གླིང་གི་ངོ་མཚར་ཅན་བདུན་གྱི་ནང་གི་ཆེས་ཐོག་མ་དེ་ཡིན། ཚོད་དཔག་བྱས་པ་ལྟར་ན་བཟོ་པ་ཁྲི་2་ཙམ་གྱིས་ལོ་ངོ་ཉི་ཤུའི་རིང་ལ་བཞེངས་ཡོད། རྒྱལ་པོ་དང་བཙུན་མོའི་པུར་ཁང་གཏོར་གཟུགས་བང་བོ་ཆེན་མོ་དེའི་དབུས་སུ་གནས་ཡོད། དེའི་ཁྲོད་ན་ད་དུང་རྒྱལ་པོ་ཁུ་ཧྥུ་ཡི་རྗེས་དྲན་པུར་ཁང་གཉིས་ཡོད། གཏོར་གཟུགས་བང་སོ་དེ་གསུམ་པོ་དུས་རབས་ཁ་ཤས་རིང་འཕྲོག་བཅོམ་ལན་མང་བྱས་རུང་། འདྲ་གཟུགས་ཀྱི་ཡི་གེ་དང་ཤུལ་དུ་ལྷག་ཡོད་པའི་སྒྱུ་རྩལ་དངོས་རིགས་མང་པོ་སྟེ་དཔེར་ན། གཏོར་གཟུགས་བང་སོ་ཆེན་མོ་ནས་རྙེད་པའི་རིན་པོ་ཆེ་དང་། ཁྱིམ་ཆས་ལྟ་བུ། དེ་དག་གིས་གནའ་རྫས་རྟོག་ཞིབ་པར་གནའ་བོའི་ཨིཇཔྚའི་དུར་སྦས་དང་ཆོས་ལུགས་གོམས་སྲོལ། དེ་མིན་ཁོ་ཚོའི་ནམ་རྒྱུན་གྱི་འཚོ་བའི་སྐོར་ལ་རྒྱུས་ལོན་བྱེད་པར་རམ་འདེགས་བྱས་ཡོད།\nཇེ་རུ་སི་ལེམ་གྱི་མཁར་རྙིང་བསྟི་གནས་བྱས་ཡོད་པའི་དམ་པའི་བང་སོ་ལྷ་ཁང་དེ་སྟོན་པ་ཡི་ཤུ་མ་ཤི་ཀ་དུར་དུ་སྦས་པའི་གནས་ཡིན་པར་བརྩི། སྔར་ཡོད་དུར་གྱི་སྟེང་དུ་ལྷ་ཁང་ཞིག་བཞེངས་པ་དེ་ནི་རི་ལྡེབས་ཤིག་བརྐོས་ནས་བཞེངས་པའི་དུར་སའི་རིགས་ཀྱི་བང་སོ་ཞིག་རེད། ལྷ་ཁང་འདི་ད་དུང་ཡེ་ཤུ་མ་ཤི་ཀ་རྒྱངས་ཤིང་དུ་བཀལ་ནས་བཀྲོངས་པའི་ཡུལ་དང་། ཡེ་ཤུའི་དད་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱིས་སླར་ཡང་བྱོན་པར་སྨོན་ལམ་བཏབ་པའི་གནས་ཡིན་པར་བཤད། སྤྱི་ལོ་306་ལོར་ཡེ་ཤུའི་ཆོས་ལུགས་པ་གོང་མ་(ཁན་སི་ཊན་ཊེConstantine-274-337ཡེ་ཤུའི་ཆོས་ལུགས་ལ་ཞུགས་པའི་རོམ་གོང་མ་ཐོག་མ་དང་། 324ལོར་ཡེ་ཤུའི་ཆོས་ལུགས་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཆོས་ལུགས་སུ་གཏན་འཁེལ་བྱས། 330་ལོར་རྒྱལ་ས་རོམ་ནས་Byzantiumབྷད་ཛན་ཊེམ་ལ་སྤར།)་དང་པོས་དབང་ཆ་བཟུང་རྗེས། ཡེ་ཤུ་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་བང་སོའི་ཐོག་བཙུགས་པའི་ཆོས་ལུགས་གཞན་གྱི་ལྷ་ཁང་རྣམས་བཤིག་དགོས་པའི་བཀའ་བསྩལ་། ཁན་སི་ཊན་ཊེ་ཡི་བཟོ་སྐྲུན་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྔར་བྲག་རྡོས་བཞེངས་སྐྲུན་བྱས་ཡོད་པའི་ཡེ་ཤུའི་བང་སོ་དེ་བསྔོགས་འདོན་གྱིས་གདུང་ཁང་ཆུང་ཆུང་ཞིག་གི་ནང་དུ་བསྣུར། ཕྱིས་སུ་བང་སོ་དེའི་མཐའ་འཁོར་ནས་དམ་པའི་སང་བོ་ལྷ་ཁང་གསར་བཞེངས་བྱས་པ་ཞིག་རེད། ལྷ་ཁང་འདི་ནི་ཕྱི་ལོ་336ལོར་ལེགས་པར་གྲུབ། ལོ་མང་རིང་ཆག་འཇིག་ཉམས་ང་བྱུང་ནས་ཐེངས་མང་བསྐྱར་གསོ་གནང་ཡོད། ཕྱི་ལོ་614་ལོར་པར་ཤི་ཡ་བས་མེར་བསྲེགས་བཏང་། ཕྱི་ལོ་630་ལོར་(Heraclius)་ཧེ་རཱ་ཁི་ལེ་སིའི་གོང་མས་བསྐྱར་གསོ་བྱས། ཧ་ལམ་ཕྱི་ལོ1009་ཙམ་ལ་ཨིཇིཔྚ་བ་རྣམས་ཀྱིས་རྩ་མེད་དུ་བཏང་། དེ་ནས་སླར་ཡང་ཉམས་གསོ་གནང་། ཉམས་གསོ་རབ་དང་རིམ་པར་བྱས་པ་བརྒྱུད། ཡེ་ཤུའི་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་སྡེ་ཁག་སྣ་ཚོགས་པའི་ཤུགས་རྐྱེན་གྱིས། དེ་རིང་གི་དམ་པའི་བང་སོའི་སྒྱུ་རྩལ་བཟོ་བཀོད་ནི་མཛེས་དཔྱོད་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་མཉམ་བསྲེས་བྱས་པ་ཞིག་རེད། དེར་བརྟེན། ཇེ་རུ་ས་ལིམ་ལ་དབང་བསྒྱུར་བའི་སྐབས་ཀྱི་བཙན་རྒྱལ་བ་ཨོ་ཊོ་མན་གྱིས་ཕྱི་ལོ 1852 ལོར་བཀོད་བསྒྲིགས་བྱས་པ་ལྟར། ཡེ་ཤུ་ཆོས་ལུགས་པའི་སྡེ་ཁག་དྲུག་གིས་ལྷ་ཁང་དེར་དོ་དམ་བྱས་ཡོད་ལ། སྡེ་ཁུལ་ཚང་མར་ས་ཁོངས་དེའི་ཁྲོད་ན་རང་ཉིད་ཀྱིས་གཏན་འཁེལ་བའི་མཆོད་ཁང་རེ་ཡོད། ད་བར་དུ་སྲོལ་རྒྱུན་འདི་རྒྱུན་བསྲིངས་ཡོད། ཡེ་ཤུའི་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ཚོགས་པ་གཙོ་བོ་གསུམ་ནི་གྲཱིས་དངོས་རྒྱུད་ཆོས་ལུགས་ཤར་མ་དང་རོམ་གནམ་བདག་ཆོས་ལུགས། ཨར་མེ་ནི་ཡའི་དངོས་རྒྱུད་ཆོས་ལུགས་ཤར་མ་བཅས་སོ། །\nབཀའི་ཕོ་ཉའི་ཆོས་ཁང་ནི་(Saudi Arabia)སོོ་ངྷི་ཨ་ར་བི་ཡཱའི་མེ་ཌི་ནཱར་རྟེན་གཞི་བྱས་ཡོད་ལ། ཁ་ཆེ་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་བཀའི་ཕོ་ཉ་མོ་ཧཱ་མཱ་ངྷ་ཡི་བང་སོ་ཡང་་དེར་བཏབ་ཡོད། ཁ་ཆེ་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་གནས་མཆོག་རྩ་ཆེ་ཤོས་གཉིས་པ་ཡིན་པར་འདོད། གནས་མཆོག་རྩ་ཆེ་ཤོས་དང་པོ་ནི་མེ་ཁཱ་རུ་གནས་པའི་ཀཱ་བཱའི་ཁ་ཆེ་ཆོས་ཁང་དེ་ཡིན་ཞིང་། འཛམ་གླིང་གི་ཁ་ཆེ་ཆོས་ལུགས་པ་ཡོངས་ཀྱིས་གནས་མཆོག་དེ་ལ་ཁ་འཁོར་ནས་གསོལ་བ་འདེབས། ཐོག་མའི་ཁ་ཆོས་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ཆོས་ཁང་དེ་མོ་ཧཱ་མཱ་ངྷ་ཁོང་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱིམ་གྱི་ཉེ་འཁྲེས་ནས་འཛུགས་སྐྲུན་བྱས་པ་ཞིག་རེད། དེར་ཆོས་འཆད་སའི་སྟེགས་བུ་ཞིག་བཞེངས་པ་དང་། དེ་ནས་དད་ལྡན་པ་རྣམས་ལ་སྨོན་ལམ་གསོལ་འདེབས་ཞུ་སྟངས་དང་སྨྱུང་གནས་འདུག་སྟངས། གནས་སྐོར་ལ་འགྲོ་དགོས་པ་སོགས་ཆོས་ཀྱི་སྤྱོད་ལམ་མང་པོ་གསུང་། མོ་ཧཱ་མཱ་ངྷ་སྤྱི་ལོ 632 ལོར་སྐུ་གཤེགས་ཏེ་གནས་དེ་རང་ནས་བང་སོ་བཏབ། ཕྱིས་སུ་དབང་བསྒྱུར་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཁ་ཆེ་ཆོས་ཁང་དེ་རྒྱ་བསྐྱེད་དང་བསྒྱུར་བཅོས་མང་པོ་བཏང་ཡོད། 1818་ལོར་(Mahmut II 1785-183. ) ཨོ་ཊོ་མན་བཙན་རྒྱལ་རྒྱལ་རབས་སུམ་ཅུ་པ་སྟེ་མཱ་ཧཱ་མོ་ད་ཁྲི་ཐོག་གཉིས་པས། བཀའི་ཕོ་ཉའི་བང་སོའི་སྒང་ལ་ཟླ་གམ་གྱི་རྒྱ་ཕིབས་བཞེངས་ཏེ་ལྗང་མདོག་གིས་བྱུགས། ཁ་དོག་འདི་ནི་ཁ་ཆོས་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་མཚོན་རྟགས་སུ་གྱུར་ཡོད།\nཡོ་རོབ་ཀྱི་བང་སོ་བརྩིགས་པའི་དར་སྲོལ་རིམ་གྱིས་ཧ་ལམ་མེད་པར་གྱུར་བ་དང་ཆབས་ཅིག མིང་རྒྱལ་རབས་སྐབས་སུ་ཀྲུང་གོ་ནས་ཁྱད་དུ་འཕགས་པའི་བང་སོ་རབ་དང་རིམ་པ་འཛུགས་སྐྲུན་བྱས་པ་རེད། མིང་རྒྱལ་རབས་(1368-1644)་ཀྱི་དུས་འགོར། ཀྲུང་གོའི་རྒྱལ་ས་ནན་ཅན་ཡིན་མོད། གོང་མ་ཁྲི་ཐོག་གཉིས་པས་1421ལོར་རྒྱལ་ས་ནན་ཅན་ནས་པེ་ཅིན་དུ་སྤོས། པེ་ཅིན་གྲོང་ཁྱེར་བྱང་ཕྱོགས་ཀྱི་ལེ་དབར་30 མཚམས་ཀྱི་ས་ཆ་ཞིག་བདམས་ནས་རང་གི་བང་སོ་འཛུགས་སྐྲུན་བྱས། མིང་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་གོང་མ་ཁྲི་ཐོག་བཅུ་བདུན་གྱི་ཁྲོད་ནས། གོང་མ་ཁྲི་ཐོག་བཅུ་གསུམ་དང་བཙུན་མོ་ཆེན་ཆུན་ཉེར་གསུམ། ད་དུང་རྒྱལ་སྲས་དང་ཀོང་ཇོ་ཁ་ཤས་བཅས་ལྷན་དུ་ལུང་གཤོངས་དེར་དུར་བཏབ་ཡོད་ལ། བང་སོ་བཅུ་གསུམ་དེ་ཕྱི་ལོ་1409་ནས་1644་ལོའི་བར་གྱི་ལོ་ངོ་ཉིས་བརྒྱའི་རིང་ལ་བརྩིགས་ཤིང་། ཆེས་ཐོག་མའི་བང་སོ་གཅིག་པུ་བརྩེགས་པར་ལོ་ངོ་18་ཀྱི་དུས་ཚོད་སྤྱད་པ་རེད། བང་སོ་བཅུ་གསུམ་ནི་གནས་ཆེན་པོ་ཞིག་ན་ཆགས་ཡོད་ལ་ནང་དུ་འཛུལ་པའི་ལམ་ཐག་ཧ་ཅང་རིང་། “བང་སོ་བཅུ་གསུམ་གྱི་ལྷ་ལམ་”(神道)ཞེས་པའི་བགྲོད་ལམ་གྱི་གཡས་གཡོན་ན་སྲུང་དམག་དང་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་འཇིམ་བརྙན་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་གྲལ་བསྟར་ཡོད། དེའི་ཁྲོད་ན་དངོས་ཡོད་ཡོད་ལ་ལྷ་སྒྲུང་ཡང་ཡོད། བང་སོ་(明定陵)་ཞེས་པ་ནི་སྐད་གྲགས་ཆེ་ཤོས་ཀྱི་བང་སོ་ཞིག་ཡིན་ལ་ས་འོག་ནས་ཐོན་དངོས་མང་ཤོས་ཀྱི་བང་སོ་ཞིག་ཀྱང་ཡིན། འདིར་དུར་ཁང་ཡང་འདུས་པའི་ས་འོག་གི་ཁང་པ་གསུམ་ཡོད་ལ། དེ་བཞིན་རིག་དངོས་སྟོང་ཕྲག་མང་པོ་དཔེར་ན་དར་གོས་དང་། རིན་པོ་ཆེའི་རྒྱན་གོས། སྣོད་ཆས་སོགས་མང་པོ་དེ་གར་ཐོན་ཡོད། མིང་རྒྱལ་རབས་ནི་ཀྲུང་གོའི་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་གི་ཆེས་འགལ་ཆེ་བའི་དུས་རབས་ཀྱི་གྲས་དང་། སྲིད་གཞུང་ཧ་ཅང་དར་རྒྱས་ཆེ་བ་དང་འབྱོར་ཕྱུག་ལྡན་པའི་དུས་ཚོད་ཅིག་ཡིན་པར་ཡོངས་ཁྱབ་ནས་ངེས་འཛིན་གནང་། མིང་རྒྱལ་རབས་གྱི་གོང་མས་མི་རྣམས་ལ་བག་ཆགས་ཟབ་མོ་བཞག་པའི་སྲིད་འཛིན་སྒྲིག་སྲོལ་དང་དམག་དཔུང་བཙུགས་ཤིང་། པེ་ཅིན་གྱི་ལྟེ་གནས་སུ་གནས་པའི་བརྗིད་ཉམས་ལྡན་པའི་ཕོ་བྲང་སྟེ། ཙི་ཅིན་མཁར་(紫紧城) ་གྱི་འཛུགས་སྐྲུན་གཙོ་བོར་ལྟ་སྐུལ་བྱས། མིང་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་གོང་མ་རྣམས་ཀྱི་ལག་རྗེས་དྲན་རྟེན་དངོས་པོ་ཞིག་ཡིན་པས་ཆ་ནས། བང་སོ་བཅུ་གསུམ་གྱིས་ད་དུང་རྒྱུན་མཐུད་ནས་ཡུལ་སྐོར་བ་མང་པོའི་ཡིད་དབང་བཀུག་ཡོད་ལ། ཡུལ་སྐོར་བ་མང་པོ་དངོས་སུ་དུར་ཁྲོད་དུ་སོང་ནས། ཉེ་འགྲམ་གྱི་མིང་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་བཟོ་སྐྲུན་ཁྱད་ལྡན་པའི་རྟེན་རྫས་བཤམས་མཛོད་ཁང་ཞིག་ཏུ་ཁོ་ཚོའི་རིག་དངོས་ལ་ལྟ་བཞིན་ཡོད།\nརྒྱ་གར་གྱི་ཆེས་སྐད་གྲགས་ཆེ་བའི་འཛུགས་སྐྲུན་བཟོ་བཀོད་དེ་ཡང་བང་སོ་ཞིག་ཡིན། 1638་ལོར་པར་ཤི་ཡ་དང་རྒྱ་གར་གྱི་བཟོ་བཀོད་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་རྣམ་པ་མཉམ་བསྲེས་ཀྱིས་མུ་གྷལ་གྱི་ལུགས་ལྟར་བཟོ་པ་ཁྲི་2་ཙམ་གྱིས་བཞེངས་པ་ཞིག་རེད། དེ་རིང་གི་རྒྱལ་ས་ལྡི་ལི་གསར་པ་དང་སྤྱི་ལེ་ཉིས་བརྒྱ་ལྷག་ཡོད་པའི་བྱང་ཕྱོགས་གྲོང་ཁྱེར་ཨཱག་ར་(Agra)་རུ་གནས་ཡོད་ལ། སྐབས་དེར་མུ་གྷལ་བཙན་རྒྱལ་གྱི་རྒྱལ་ས་རེད། ཏཱ་ཇི་མ་ཧལ་ནི། པུར་ཁང་གཅིག་དང་གཞུང་ལམ་ཆེན་པོ་གཅིག མེ་ཏོག་ལྡུམ་ར་ཞིག ཁ་ཆེ་ཆོས་ཁང་གཅིག (Jawab)་ཞེས་པའི་ཁ་ཆོས་ཆོས་ཁང་གི་སྣང་བརྙན་མཚོན་པའི་ཁང་བཟང་ཞིག་དང་བཅས་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་གྲུབ་པ་ཞིག་ཡིན། རྡོ་ཀ་མ་རུའི་པུར་ཁང་དང་རྨད་དུ་མཛེས་པའི་ལྡུམ་ར། ཁ་ཆོས་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་རྒྱ་ཕིབས་ཟླ་གམ་མ་དང་ལྕོག་མཁར།\nདེའི་ཆ་སྙོམ་པའི་མཛེས་ཆ་དང་འཐུས་སྒོ་ཚང་བའི་རྒྱན་སྤྲོས་ཀྱི་ཞིབ་ཕྲའི་ཐོག་ནས་ཡོངས་སུ་གྲགས། དེ་དག་གི་མཛེས་སྡུག་ལྡན་པའི་ཇུས་འགོད་དང་རྒྱབ་ཀྱི་བརྩེ་དུང་གི་གཏམ་རྒྱུད་དེ་བཞིན་དུ་འཛམ་གླིང་ལ་སྐད་གྲགས་ཆོད་ཡོད། མུ་གྷལ་གྱི་གོང་མ་ཤཱཧ་ཇ་ཧཱན་གྱིས་སྙིང་ནས་བརྩེ་བའི་བཙུན་མོ་མུམ་ཏཱ་ཇི་མ་ཧལ་གྱི་ཆེད་དུ་བཞེངས་པའི་བང་སོ་ཏཱ་ཇི་མ་ཧལ་ནི་བརྗིད་ཉམས་ལྡན་པའི་རྟག་བརྟན་གྱི་བང་སོ་ཞིག་ཏུ་གྱུར། གོང་མའི་མདུན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་རིག་པ་བས། དབང་བསྒྱུར་བ་དང་མ་ཧལ་བར་གྱི་འབྲེལ་བ་བྲིས་ནས་བཤད་པ་ཡོད་པ་དེ་སྐབས་དེའི་སྤྱིར་བཏང་དང་མི་འདྲ་ཞིག་ཡོད་རེད། རྒྱལ་པོ་དང་བཙུན་མོའི་བར་དུ་གཏིང་ཟབ་ཅིང་སྤྲོ་སེམས་ཀྱིས་ཁེངས་པའི་བརྩེ་དུང་དང་མཛའ་བརྩེ་བརྗོད་ཡོད། ལོ་རྒྱུས་རིག་པ་བས་མ་ཧལ་ནི་རྒྱལ་པོའི་ཆེས་མཛའ་བརྩེ་ལྡན་པའི་གྲོགས་པ་དང་ཟླ་བོ་ཡིན། ཁོ་ཚོའི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ལུས་སེམས་བར་གྱི་འཆམ་མཐུན་ཡང་ཞིབ་བརྗོད་བྱས་ཡོད། བཙུན་མོས་སྐུ་སྲས་བཅུ་བཞི་པ་བཙས་རྗེས་ཚེ་མ་ཟིན་པར་འདས། གོང་མ་ཤཱཧ་ཇ་ཧཱན་གྱིས་བང་སོ་བཞེངས་ནས་ཁོའི་ལུས་དང་གྲིབ་མ་བཞིན་དུ་འགྲོགས་པའི་གཏན་གྲོགས་ལ་དྲན་གསོ་བྱས། ཁོང་གི་བཙུན་མོ་གཤེགས་ནས་མི་ལོ་35་རིང་ལ་ཤུལ་དུ་བཞུགས་ཏེ། མུ་མཐུད་ཕྱི་ལོ་1658་ལོའི་བར་དུ་མུ་གལ་གོང་མའི་དབང་ཆ་བཟུང་ནས་བསྡད། དེ་ནས་རང་གི་རྒྱལ་སྲས་ཀྱིས་ཡབ་རྒྱལ་བོ་ཤཱཧ་ཇ་ཧཱན་དེ་ཉིད་ཁྲི་ལས་ཕབས་ཏེ། ཏཱ་ཇི་མ་ཧལ་གྱི་ཁ་གཏད་ཀྱི་ཨཱག་རའི་བཙན་རྫོང་ནང་བཙོན་འཇུག་བྱས། ཏཱ་ཇི་མ་ཧལ་ནི་གོང་མས་བཙུན་མོར་བཅངས་པའི་བརྩེ་དུང་གི་གཏམ་རྒྱུད་ཅིག་དང་། བརྩེ་དུང་གི་ཞལ་ཆེམས་མཚོན་པའི་རྨད་བྱུང་གི་བང་སོ་ཞིག་ཡིན་པས། བརྒྱ་ཕྲག་དུ་མའི་རིང་ལ་ཏཱ་ཇི་མ་ཧལ་གྱིས་འཛམ་གླིང་ས་ཕྱོགས་ཁག་གི་ཡུལ་སྐོར་བའི་ཡིད་དབང་བཀུག་ནས་ལྟད་མོ་བ་སྟོང་ཕྲག་མང་པོ་འདུས་ཡོད།\nཁུའུ་ཧྥུ་ནི་གནའ་བོའི་ཨི་ཇིཔྚའི་རྒྱལ་པོ་ཞིག་ཡིན། རྒྱལ་རབས་བཞི་པའི་ཧྥ་རཱོ་ཁྲི་ཐོག་གཉིས་པ་ཡིན། ་\nལོ་500 ལྷག་ཙམ་རིང་གི་ཀྲུང་གོའི་ཆབ་སྲིད་དང་རྗེས་དྲན་མཛད་སྒོའི་ལྟེ་གནས་ཤིག་རེད། 1420ལོར་བཞེངས་གྲུབ་རྗེས། གོང་མའི་ཕོ་བྲང་འདི་ནི་མིང་(1368-1644)དང་ཆིང་(1644-1911)་གཉིས་རྒྱལ་རབས་24་དང་ཁོ་ཚོའི་ཁྱིམ་མི་དང་གཡོག་པོ་བཅས་ཀྱི་གཞིས་ཀ་རེད།\nGEOLOGY FOR BEGINNERS REPORT\n• BY HISTORY.COM EDITORS\nབང་སོ་ནི་འདས་པོའི་ཆེད་དུ་བཞེངས་པའི་ཁང་བ་དང་ཁང་མིག ཡང་ན་དུར་ཁུང་ཞིག་ཡིན། བང་སོ་བརྩེགས་པའི་རྩ་བའི་དམིགས་ཡུལ་ནི་གཤིན་པོའི་ཕུང་བོ་གཟབ་གཟབ་བྱས་ནས་ཉར་རྒྱུ་དང་། སྐྱེ་བ་ཕྱི་མར་མཁོ་བའི་གཤིན་རྫས་དུར་ཁང་དུ་གྲ་སྒྲིག་བྱེད་པའི་ཆེད་དུ་ཡིན། དེ་ནི་ཧ་ལམ་གདོད་མའི་དུས་སུ་མི་རྣམས་གྲོངས་པའི་ཚེ་ན་འདས་པོ་རང་གི་ཁྱིམ་དུ་སྦ་བའི་གོམས་སྲོལ་ལས་བྱུང་བ་ཞིག་རེད། མཐར་བང་སོ་རྣམས་དུར་ཁུང་དང་ཞུགས་འབུལ་(པུར་ཐལ་རྫ་བུམ་དུ་འཇོག་པ།)་གྱིས་ཚབ་བྱས་ཏེ་བང་སོ་བཞེངས་པའི་དར་སོ་དེ་རིག་རྩལ་བསྐྱར་དར་གྱི་སྐབས་སུ་ཧ་ལམ་མེད་པར་གྱུར་ཡོད། འཛམ་གླིང་ཐོག་གི་བང་སོ་གྲགས་ཆེ་ཤོས་དག་འོག་ཏུ་འགོད་པར་བྱའོ།\nགནའ་བོའི་ཨི་ཇིཔྚའི་རྗེས་དྲན་གཏོར་གཟུགས་བང་སོ་དེ་དག་ཧ་ལམ་འཛམ་གླིང་གི་ཆེས་མིང་གྲགས་ཆེ་བའི་བང་སོ་ཡིན་སྲིད། གཏོར་གཟུགས་བང་སོའི་འབྱུང་ཁུངས་ནི་(Mastaba)་ཞེས་པ་དེ་ཡིན་ལ། ཨ་རབ་སྐད་དུ་“རྐུབ་བཀྱག་རིང་པོ་”ཞེས་པའི་དོན་ཡིན། དེ་ནི་གནའ་བོའི་ཨི་ཇིཔྚའི་རྒྱལ་རབས་དང་པོའི་(ཕལ་ཆེར་སྤྱི་ལོ་མ་བྱུང་སྔོན་གྱི་ལོ\n2925་ནས་2775)་དུར་སའི་སྟེང་དུ་འདམ་དང་སོ་ཕག་གིས་གྲུ་བཞི་ནར་མོའི་དབྱིབས་བཀོད་ཅིག་བརྩིགས་པ་ཡིན། སྐས་རིམ་ཅན་གྱི་གཏོར་གཟུགས་བང་སོ་ནི་ཧྥ་རཱོ་རྒྱལ་རབས་གསུམ་པས་(Djoserསྤྱི་ལོ་མ་བྱུང་སྔོན་གྱི་ལོ་2650་ནས་2575)་བཞེངས་པ་དང་། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་གཏོར་གཟུགས་བང་སོའི་དབྱིབས་གཟུགས་མངོན་ཞིང་རྡོ་ཡིས་བརྩིགས་པའི་(Mastaba)དུར་ཁང་ཐོག་མ་ཡིན། ཨི་ཇིཔྚའི་གཏོར་གཟུགས་བང་སོ་སྐད་གྲགས་ཆེ་ཤོས་ནི་རྒྱལ་རབས་བཞི་པའི་(ཕལ་ཆེར་སྤྱི་ལོ་མ་བྱུང་སྔོན་གྱི་ལོ 2575་ནས་2465)་བང་སོ་ཆེན་པོ་གསུམ་དེ་རེད། (Pharaohs Khufu)་ཧྥ་རཱོ་ཁུ་ཧྥུ་དང་ (Khafre)་ཁཱ་ཧྥ་རེ། (Menkaure)་མེན་ཁོ་རཱེ་ཞེས་པའི་རྗེས་དྲན་གཏོར་གཟུགས་བང་སོ་འདི་ཚོའི་ནང་། རྒྱལ་པོའི་ཁྱིམ་རྒྱུད་ཀྱི་སྐུ་པུར་དང་ཁོ་ཚོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ནོར་རྫས་དུར་དུ་སྦས་ཏེ་བདག་སྐྱོང་དང་ལོངས་སུ་སྤྱོད་པར་ཡིད་ཆེས་བཟུང་ཡོད། གནའ་བོའི་ཨི་ཇིཔྚའི་རྒྱལ་རབས་བཞི་པའམ་ཧྥ་རཱོ་ཁྲི་ཐོག་གཉིས་པའི་རྒྱལ་པོ་(Khufu)་ཁུ་ཧྥུ་ལ་བཞེངས་པའི་གཏོར་གཟུགས་བང་སོ་ཆེན་མོ་ནི་འཛམ་གླིང་གི་ཆེས་ཆེ་བའི་གཏོར་གཟུགས་བང་སོ་ཡིན། མཐོ་ཚད་ལ་སྐུམ་ཁྲུ་480་ ཡོད་པ་དེ་ནི་འཛམ་གླིང་གི་ངོ་མཚར་ཅན་བདུན་གྱི་ནང་གི་ཆེས་ཐོག་མ་དེ་ཡིན། ཚོད་དཔག་བྱས་པ་ལྟར་ན་བཟོ་པ་ཁྲི་2་ཙམ་གྱིས་ལོ་ངོ་ཉི་ཤུའི་རིང་ལ་བཞེངས་ཡོད། རྒྱལ་པོ་དང་བཙུན་མོའི་པུར་ཁང་གཏོར་གཟུགས་བང་བོ་ཆེན་མོ་དེའི་དབུས་སུ་གནས་ཡོད། དེའི་ཁྲོད་ན་ད་དུང་རྒྱལ་པོ་ཁུ་ཧྥུ་ཡི་རྗེས་དྲན་པུར་ཁང་གཉིས་ཡོད། གཏོར་གཟུགས་བང་སོ་དེ་གསུམ་པོ་དུས་རབས་ཁ་ཤས་རིང་འཕྲོག་བཅོམ་ལན་མང་བྱས་རུང་། འདྲ་གཟུགས་ཀྱི་ཡི་གེ་དང་ཤུལ་དུ་ལྷག་ཡོད་པའི་སྒྱུ་རྩལ་དངོས་རིགས་མང་པོ་སྟེ་དཔེར་ན། གཏོར་གཟུགས་བང་སོ་ཆེན་མོ་ནས་རྙེད་པའི་རིན་པོ་ཆེ་དང་། ཁྱིམ་ཆས་ལྟ་བུ། དེ་དག་གིས་གནའ་རྫས་རྟོག་ཞིབ་པར་གནའ་བོའི་ཨིཇཔྚའི་དུར་སྦས་དང་ཆོས་ལུགས་གོམས་སྲོལ། དེ་མིན་ཁོ་ཚོའི་ནམ་རྒྱུན་གྱི་འཚོ་བའི་སྐོར་ལ་རྒྱུས་ལོན་བྱེད་པར་རམ་འདེགས་བྱས་ཡོད།\nཇེ་རུ་སི་ལེམ་གྱི་མཁར་རྙིང་བསྟི་གནས་བྱས་ཡོད་པའི་དམ་པའི་བང་སོ་ལྷ་ཁང་དེ་སྟོན་པ་ཡི་ཤུ་མ་ཤི་ཀ་དུར་དུ་སྦས་པའི་གནས་ཡིན་པར་བརྩི། སྔར་ཡོད་དུར་གྱི་སྟེང་དུ་ལྷ་ཁང་ཞིག་བཞེངས་པ་དེ་ནི་རི་ལྡེབས་ཤིག་བརྐོས་ནས་བཞེངས་པའི་དུར་སའི་རིགས་ཀྱི་བང་སོ་ཞིག་རེད། ལྷ་ཁང་འདི་ད་དུང་ཡེ་ཤུ་མ་ཤི་ཀ་རྒྱངས་ཤིང་དུ་བཀལ་ནས་བཀྲོངས་པའི་ཡུལ་དང་། ཡེ་ཤུའི་དད་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱིས་སླར་ཡང་བྱོན་པར་སྨོན་ལམ་བཏབ་པའི་གནས་ཡིན་པར་བཤད། སྤྱི་ལོ་306་ལོར་ཡེ་ཤུའི་ཆོས་ལུགས་པ་གོང་མ་(ཁན་སི་ཊན་ཊེConstantine-274-337ཡེ་ཤུའི་ཆོས་ལུགས་ལ་ཞུགས་པའི་རོམ་གོང་མ་ཐོག་མ་དང་། 324ལོར་ཡེ་ཤུའི་ཆོས་ལུགས་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཆོས་ལུགས་སུ་གཏན་འཁེལ་བྱས། 330་ལོར་རྒྱལ་ས་རོམ་ནས་Byzantiumབྷད་ཛན་ཊེམ་ལ་སྤར།)་དང་པོས་དབང་ཆ་བཟུང་རྗེས། ཡེ་ཤུ་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་བང་སོའི་ཐོག་བཙུགས་པའི་ཆོས་ལུགས་གཞན་གྱི་ལྷ་ཁང་རྣམས་བཤིག་དགོས་པའི་བཀའ་བསྩལ་། ཁན་སི་ཊན་ཊེ་ཡི་བཟོ་སྐྲུན་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྔར་བྲག་རྡོས་བཞེངས་སྐྲུན་བྱས་ཡོད་པའི་ཡེ་ཤུའི་བང་སོ་དེ་བསྔོགས་འདོན་གྱིས་གདུང་ཁང་ཆུང་ཆུང་ཞིག་གི་ནང་དུ་བསྣུར། ཕྱིས་སུ་བང་སོ་དེའི་མཐའ་འཁོར་ནས་དམ་པའི་སང་བོ་ལྷ་ཁང་གསར་བཞེངས་བྱས་པ་ཞིག་རེད། ལྷ་ཁང་འདི་ནི་ཕྱི་ལོ་336ལོར་ལེགས་པར་གྲུབ། ལོ་མང་རིང་ཆག་འཇིག་ཉམས་ང་བྱུང་ནས་ཐེངས་མང་བསྐྱར་གསོ་གནང་ཡོད། ཕྱི་ལོ་614་ལོར་པར་ཤི་ཡ་བས་མེར་བསྲེགས་བཏང་། ཕྱི་ལོ་630་ལོར་(Heraclius)་ཧེ་རཱ་ཁི་ལེ་སིའི་གོང་མས་བསྐྱར་གསོ་བྱས། ཧ་ལམ་ཕྱི་ལོ1009་ཙམ་ལ་ཨིཇིཔྚ་བ་རྣམས་ཀྱིས་རྩ་མེད་དུ་བཏང་། དེ་ནས་སླར་ཡང་ཉམས་གསོ་གནང་། ཉམས་གསོ་རབ་དང་རིམ་པར་བྱས་པ་བརྒྱུད། ཡེ་ཤུའི་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་སྡེ་ཁག་སྣ་ཚོགས་པའི་ཤུགས་རྐྱེན་གྱིས། དེ་རིང་གི་དམ་པའི་བང་སོའི་སྒྱུ་རྩལ་བཟོ་བཀོད་ནི་མཛེས་དཔྱོད་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་མཉམ་བསྲེས་བྱས་པ་ཞིག་རེད། དེར་བརྟེན། ཇེ་རུ་ས་ལིམ་ལ་དབང་བསྒྱུར་བའི་སྐབས་ཀྱི་བཙན་རྒྱལ་བ་ཨོ་ཊོ་མན་གྱིས་ཕྱི་ལོ 1852 ལོར་བཀོད་བསྒྲིགས་བྱས་པ་ལྟར། ཡེ་ཤུ་ཆོས་ལུགས་པའི་སྡེ་ཁག་དྲུག་གིས་ལྷ་ཁང་དེར་དོ་དམ་བྱས་ཡོད་ལ། སྡེ་ཁུལ་ཚང་མར་ས་ཁོངས་དེའི་ཁྲོད་ན་རང་ཉིད་ཀྱིས་གཏན་འཁེལ་བའི་མཆོད་ཁང་རེ་ཡོད། ད་བར་དུ་སྲོལ་རྒྱུན་འདི་རྒྱུན་བསྲིངས་ཡོད། ཡེ་ཤུའི་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ཚོགས་པ་གཙོ་བོ་གསུམ་ནི་གྲཱིས་དངོས་རྒྱུད་ཆོས་ལུགས་ཤར་མ་དང་རོམ་གནམ་བདག་ཆོས་ལུགས། ཨར་མེ་ནི་ཡའི་དངོས་རྒྱུད་ཆོས་ལུགས་ཤར་མ་བཅས་སོ།\n2 རྩོམ་གསར། འཛམ་གླིང་ལོ་རྒྱུས་ཁྲོད་ཀྱི་གྲགས་ཆེ་བའི་བང་སོ་དག


«འཛམ་གླིང་རྒྱས་བཤད»དང་དེའི་རྩོམ་པ་པོའི་སྐོར་གླེང་བ། – བཙན་པོ་དྲ་བ།\nཕྲན་གྱིས་འདིར་གླེང་བའི«འཛམ་གླིང་རྒྱས་བཤད»བྱ་བ་ནི་༢༠༠༢ལོར་ཞང་ཀང་གྱི་ལིང་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་པར་སྐྲུན་བྱས་པའི«མཁས་དབང་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་མཆོག་གི་གསར་རྙེད་གསུང་རྩོམ»ཞེས་པའི་དེབ་ནང་བཞུགས་པའི་རྩོམ་ཡིག་རིང་པོ་དེ་ཡིན། རྩོམ་ཡིག་འདི་ལ་བལྟས་པ་ཙམ་གྱིས་དགེ་ཆོས་ཀྱི་ཕྱག་རྩོམ་ཞིག་མ་རེད་སྙམ་པའི་ཚོར་བ་སྟེར་མོད། དེབ་འདིའི་རྩོམ་སྒྲིག་པས་བརྟག་དཔྱད་ཡག་པོ་མ་གནང་བར་དགེ་ཆོས་ཀྱི་རྩོམ་ཡིན་ཤག་བྱས་ཏེ«གསར་རྙེད་གསུང་རྩོམ»ནང་བཅུག་འདུག དེ་ལ་འདི་ལྟར་ཞུ་འདོད་དེ། ང་ཚོས་ཤེས་བཞིན་དུ་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱི་རྩོམ་མ་ཡིན་པ་ཞིག་ཁོང་གི་གསུང་རྩོམ་ཁྲོད་དུ་བཅུག་ན་དེ་ཤིན་ཏུ་མ་འོས་པ་ཞིག་རེད་ལ། ཡང་། ང་ཚོས་མ་ཤེས་པར་ཁོང་གི་བརྩམས་ཆོས་མ་ཡིན་པ་ཞིག་གསུང་རྩོམ་ཁྲོད་དུ་བཅུག་ན་དེ་ལ་སུས་ཀྱང་གུ་ཡངས་གནང་ཆོག་པ་ཞིག་རེད། སྤྱིར་བཏང«འཛམ་གླིང་རྒྱས་བཤད»ཅེས་པའི་རྩོམ་ཡིག་འདི་ནི་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱི་བརྩམས་ཆོས་ཤིག་མིན་ནའང་དེས་མཁས་དབང་ཁོང་གི་མཚན་སྙན་ལ་ཅི་ཡང་མི་གནོད་དེ། «འཛམ་གླིང་རྒྱས་བཤད»ཀྱིས་མཁས་དབང་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱི་སྙན་གྲགས་རྒྱས་བཅུག་པ་ཞིག་མིན། ཡང་གཅིག་བཤད་ན། རྩོམ་ཡིག་འདི་འདྲ་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱི་གསུང་རྩོམ་ཁྲོད་དུ་བཅུག་ན་དེ་ནི་མཁས་དབང་ཁོང་གི་དགོངས་བཞེད་ཀྱང་མ་ཡིན་སྟབས། ཕྲན་གྱིས་གཤམ་དུ་དོན་དངོས་སུ«འཛམ་གླིང་རྒྱས་བཤད»ཀྱི་རྩོམ་པ་པོ་སུ་ཡིན་སྐོར་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན་ལ། འདིར་དགོས་དབང་གིས«འཛམ་གླིང་རྒྱས་བཤད»ཀྱི་རྩོམ་པ་པོ་སུ་ཡིན་མ་ཞུས་གོང་རྩོམ་ཡིག་དེའི་ནང་རྩོམ་པ་པོ་ནི་དགེ་ཆོས་ཡིན་པ་བསྟན་མེད་ཚུལ་དང་། རྩོམ་ཡིག་དེ་དགེ་ཆོས་ཀྱི་གསུང་རྩོམ་ཁྲོད་དུ་ཇི་ལྟར་བྱུང་ཚུལ་སོགས་ཀྱང་རིམ་པ་དང་བཅས་ཏེ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །\n«འཛམ་གླིང་རྒྱས་བཤད»ཅེས་པའི་རྩོམ་ཡིག་ནང་འཛམ་བུ་གླིང་འདིའི་གླིང་ཕྲན་རྣམས་ཀྱི་སྟེང་ཆགས་པའི་ཤར་ནུབ་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་གི་ལོ་རྒྱུས་དང་། ཡུལ་སྲོལ། གོམས་གཤིས། ཟས་གོས་སོགས་མདོར་བསྡུས་སུ་བྲིས་ཡོད་པ་མ་ཟད། འཛམ་གླིང་འདི་གཡོ་བའི་རྒྱུ་མཚན་དང་། གཟའ་འཛིན་བྱུང་དོན། འཇིག་རྟེན་རིལ་མོའམ་ཟླུམ་པོ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་མཚན། ད་དུང་སའི་གོ་ལའི་སྤྱི་འཁོར་དང༌་རང་འཁོར་གཉིས། དུས་བཞིའི་རྣམ་གཞག འཛམ་གླིང་གི་སའི་ཆགས་ཚུལ༌། གླིང་ཆེན་དྲུག རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ལྔ་སོགས་ཀྱི་ས་དབྱིབས་ཀྱི་སྐོར་དང་༌། སའི་གོ་ལའི་ཐོག་འོག་གི་འཁྱག་རོམ་སོགས་ཀྱི་སྐོར་གླེང་འདུག འོན་ཀྱང་། བོད་དང་འབྲེལ་བའི་ལོ་རྒྱུས་དང་ཡུལ་སྲོལ་གོམས་གཤིས་སོགས་བྲིས་མེད་ནའང་། རྩོམ་ཡིག་འདིའི་མགོ་ན་བོད་དང་འབྲེལ་བའི་གནས་ཚུལ་རེ་ཟུང་མཆིས་ཤིང་། རྩོམ་མཇུག་ཏུ་ཕྱི་གླིང་གི་ཡེ་ཤུའི་ཆོས་སྤེལ་མཁན་དང་། ལྗོངས་རྒྱུ་པ། དམག་དོན་པ་ཁ་ཤས་བོད་ཡུལ་དུ་འབྱོར་བའི་ལོ་ཚིགས་སོགས་གསལ་པོར་བཀོད་འདུག\n«འཛམ་གླིང་རྒྱས་བཤད»ཅེས་པའི་རྩོམ་ཡིག་འབྲི་མཁན་ནི་འཛམ་གླིང་སྤྱིའི་ལོ་རྒྱུས་དང་། ཚན་རིག བོད་བཅས་ལ་ཐུགས་རྒྱུས་ཟབ་པའི་ཕྱི་མི་ཞིག་ཡིན་པ་ལས་བོད་མི་ཞིག་མིན་པ་གསལ་པོ་རེད། དཔེར་ན། ‘‘འཛམ་བུ་གླིང་འདི་གཡོ་བའི་དོན་ནི། ཁྱེད་བོད་མི་རྣམས་ལ་ནན་ཏན་ཟེར་མཁན་གཅིག་ཀྱང་མི་འདུག’’ ཅེས་པ་དང་། ‘‘འཛམ་གླིང་རིལ་མོ་ལ་གནས་པའི་མི་ཐམས་ཅད་ཤ་མདོག་དབྱིབས་མི་གཅིག་པ་ཡིན་ཡང་། མི་རྒྱུད་གཅིག་འབྲེལ་ཡིན་ཞིང་། ཡིན་ནའང་ཡིད་ཆེས་པ་དེ་ར་སྤྲོད་བཏང་ཆོག་རྒྱུ་ལས་ཁྱེད་བོད་མི་ནས་ཟླ་བ་གཟའི་འཛིན་པ་ཟེར་བ་དང་།’’ ཞེས་པའི་ཚིག་ཕྲེང་འདི་གཉིས་ཀྱི་ནང་འབྱུང་བའི‘‘ཁྱེད་བོད་མི་རྣམས’’དང‘‘ཁྱེད་བོད་མི་ནས’’ཞེས་པ་ལྟ་བུས་རྩོམ་འདི་འབྲི་མཁན་ནི་བོད་མི་ཞིག་ཡིན་པ་བསྟན་མེད། དེ་བས་རྩོམ་འདི་དགེ་ཆོས་ཀྱི་ཡིན་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་མི་རྙེད་ལ། ལྷག་པར་དུ་དགེ་ཆོས་ཀྱི་རྩོམ་གཤིས་དང་«འཛམ་གླིང་རྒྱས་བཤད»ཀྱི་རྩོམ་གཤིས་གཉིས་ཀྱང་གཅིག་མཚུངས་ཤིག་མ་ཡིན།\nདགེ་ཆོས་ཀྱི་གསར་རྙེད་གསུང་རྩོམ་རྩོམ་སྒྲིག་པས«འཛམ་གླིང་རྒྱས་བཤད»ཀྱི་ཡིག་གཟུགས་དགེ་ཆོས་ཀྱི་ཕྱག་བྲིས་ཉིད་དུ་འདུག་པར་གསུངས་ཡོད་མོད། ཕྲན་གྱིས«གཏམ་རྒྱུད་གསེར་ཐང»དང«འཛམ་གླིང་རྒྱས་བཤད»དུ་འབྱུང་བའི་གནས་ཚུལ་རེ་ཟུང་ལ་གཤིབ་བསྡུར་བྱས་སྐབས་དེབ་དེ་གཉིས་ཀྱི་བཞེད་ཚུལ་དང་ལྟ་ཚུལ་རེ་ཟུང་མི་མཐུན། འདིར་དཔེ་མཚོན་གཅིག་དྲངས་ན། «འཛམ་གླིང་རྒྱས་བཤད»དུ‘‘ཕྱི་གླིང་བའི་མི་ནག་འཕྲོག་པ་ནི་ས་ཡ་གཉིས’’ ཞེས་པ་དང་། «གཏམ་རྒྱུད་གསེར་ཐང»དུ‘‘ཨ་ཕི་རི་ཀིའི་ཡུལ་གཅིག་པུ་ནས་ཀྱང་མི་ལྟར་བཟུང་བ་ཐེར་འབུམ་ལྷག་ཙམ་དང་། རྒྱ་མཚོར་གཡུགས་པ་གྲངས་ཀྱིས་མི་ལོངས།’’ ཞེས་གསུངས་པའི་གྲངས་ཀ་གཉིས་མི་མཐུན་ལ། ད་དུང«གཏམ་རྒྱུད་གསེར་ཐང»དང«འཛམ་གླིང་རྒྱས་བཤད»གཉིས་ཞིབ་ཏུ་བསྡུར་བ་ཡིན་ན་མི་མཐུན་པའི་ཆ་ཡོད་ཀྱང་འདིར་རེ་རེ་བཞིན་ངོ་སྤྲོད་བྱེད་པའི་དགོས་པ་མ་མཆིས་ཀྱང་། གང་ལྟར་གནས་ཚུལ་འདི་ལྟ་བུར་བརྟགས་ན་རྩོམ་ཡིག་འདི་དགེ་ཆོས་ཀྱི་ཡིན་མི་སྲིད་ལ། ལྷག་པར་དུ་ཁོང་གིས་རྩོམ་ཡིག་འདི་ལ་གཟིགས་ཡོད་མེད་ལའང་དོགས་པ་ཞིག་སྐྱེས་བྱུང་། གལ་སྲིད་དགེ་ཆོས་ལ་རྩོམ་ཡིག་འདི་རག་ཡོད་ཚེ། ཁོང་གིས‘‘འཇིག་རྟེན་ཟླུམ་པོའམ་རིལ་མོ’’དང«གཏམ་རྒྱུད་གསེར་ཐང»བརྩམས་རྗེས་ཐོབ་པ་ཞིག་རེད་སྙམ་མོད། ད་དུང་ཕྲན་ལ«མཁས་དབང་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་མཆོག་གི་གསར་རྙེད་གསུང་རྩོམ»དུ་བཞུགས་པའི«འཛམ་གླིང་རྒྱས་བཤད»ཀྱི་མ་ཡིག་མ་ཐོབ་པས་དེའི་སྐོར་རེ་ཞིག་ཁ་ཚོན་གཅོད་ཐབས་བྲལ།\n«འཛམ་གླིང་རྒྱས་བཤད»དུ་འཇིག་རྟེན་རིལ་མོ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་འགའ་གསུངས་ཡོད་ཀྱང་། དགེ་ཆོས་ལགས་ཀྱིས‘‘འཇིག་རྟེན་རིལ་མོའམ་ཟླུམ་པོ’’ཞེས་པའི་རྩོམ་ཡིག་ནང་འཇིག་རྟེན་རིལ་མོ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་དྲངས་མེད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཁོང་གིས་ཚན་རིག་མི་མཁྱེན་པའི་སྡོམ་ཚིག་འགོད་མི་འོས་ཏེ། ༡༩༣༧ལོའི་དབྱར་གཞུང་ཞིག་ལ། དགེ་ཆོས་ཀ་ལོན་སྦུག་ཏུ་བཞུགས་སྐབས་ཁོང་ལ་རྡོ་སྦིས་དགེ་བཤེས་ཤེས་རབ་རྒྱ་མཚོ་ལགས་ཀྱི་འཕྲིན་ཞིག་འབྱོར་ཡོད་ཅིང་། དེའི་ནང་ཁོང་རྒྱ་གར་ཀ་ལི་ཀ་ཏ་བརྒྱུད་ནང་ལོགས་ལ་ཕེབས་རྩིས་དང་། དེ་བཞིན་ལམ་ཁར་རང་གི་སློབ་མར་འཕྲད་རེ་ཡོད་ཚུལ་གསུངས་ཡོད། དགེ་ཆོས་མཆོག་གིས་ཁོང་པནྡར་ལམབུ་(Pandara Lumb Hotel)བྱ་བའི་མགྲོན་ཁང་དུ་བསུས་ཤིང་། དེང་རབས་ཀྱི་ཤེས་ཡོན་དང་ལྟ་བ་སོགས་ལས་བརྩམས་འཛམ་གླིང་ལེབ་མོའམ་ཟླུམ་པོ་སྐོར་ལ་རྩོད་པ་བྱས་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཡོད་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་རྒྱལ་དབང་མཆོག་གིས་དགེ་ཆོས་ཀྱི་རྒྱ་གར་དུ་ལོ་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་འགྲུལ་བཞུད་རྫོགས་ལ་ཉེ་བའི་སྐབས་སུ་བྲིས་པའི་འཕྲིན་ཡིག་དེ་ནི་ཧ་ལས་པ་ཞིག་ཡིན་པ་དང་། དེའི་ནང་དུ་ཁོང་གིས་ནང་ཆོས་དང་དེང་རབས་ཀྱི་ཚན་རིག་གི་སྡེ་ཚན་གང་མང་བར་ལ་ཕན་ནུས་ལྡན་པའི་བགྲོ་གླེང་གི་གླེང་སྟེགས་ཡོད་ཚུལ་བརྗོད་འདུག་ཅེས་སོགས་གསུངས་ཡོད་པས། ང་ཚོས་དགེ་ཆོས་ཀྱིས་ཚན་རིག་མི་མཁྱེན་པའི་སྡོམ་ཚིག་འགོད་པ་དེ་ད་དུང་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་མི་འདང་བའི་གནས་ཚུལ་ལྷགས་ཡོད་པས། བརྗོད་གཞི་འདིའི་སྐོར་ལ་ཞིབ་འཇུག་བྱ་དགོས་སོ།།\nདེ་ནས་ང་ཚོས་ཤེས་དགོས་པ་གཞན་ཞིག་ནི། «འཛམ་གླིང་རྒྱས་བཤད»ནང་འཁོ་ལོམ་འབོག་(Christophe Colomb 1451-1506)གིས་བྱང་ཨ་རི་རྙེད་ནས་ལོ་བཞི་བརྒྱ་སུམ་ཅུ་སོང་ཚུལ་དང་། སྔོན་གྱི་དུས་སུ་བྱང་ཨ་རི་དེ་ཨིན་ཇིའི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་མངའ་འོག་ཏུ་ཡོད་ནའང་། འཇོར་རྗེ ཝ་ཤིན་ཊོན(George Washington-1732- 1799)ཞེས་པའི་དམག་དཔོན་དེས་དབུ་ཁྲིད་དེ་ཨ་རི་ལ་རང་བཙན་ལ་ཐོབ་ནས་ལོ་བརྒྱ་དང་ཞེ་དྲུག་འགོར་བའི་ཚུལ་བསྟན་པ། ད་དུང་ཡུ་རོབ་ཀྱི་ ཡེ་ཤུའི་ཆོས་པ་ཨོ་སྒྲི་ར་ཁོ་སྡུ་ཕོ་སྒྲི་ནན(Odoric de Pordenone 1286–1331)ཟེར་བ་དེ་བོད་དུ་སྤྱི་ལོ་༡༣༣༢ལོར་སླེབས་ཚུལ་བྲིས་ཡོད་ཅིང་། ཇཱན་གྷུ་བྷར་(Jean Grueber ?-?) དང་བྷེལ་རྗམ་གྱི་ཨ་བྷར་ཊི་སྒྲོལ་བལ་(Albert d’Orville1621-1662)ཟེར་བ་གཉིས་ལྷ་ས་རུ་ཐོན་ནས་ལོ་ཉིས་བརྒྱ་དང་ལྔ་བཅུ་ལྔ་བདུན་སོང་བ། ཨིན་ཇིའི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་སྨན་པ་ཐའོ་མཱ མ་ནན་(Thomas Manning 1772 – 1840)ལྷ་ས་ལ་སླེབས་ནས༡༨༡༡ལོ་བརྒྱ་དང་བཅུ་གཅིག དེ་ནས་འཇོར་རྗེ བྷོ་གལ་(George Bogle 1746-1781)གཙང་དུ་སླེབས་ནས་ལོ་བརྒྱ་དང་བཞི་བཅུ་ཞེ་བཞི་སོང་བ་སོགས་བྲིས་ཡོད། འདི་དག་གི་ལོ་ཚིགས་གཞིར་བཞག་ན«འཛམ་གླིང་རྒྱས་བཤད»འདི་བརྩམས་པའི་ཕལ་ཆེར་༡༩༢༢ལོར་འཁེལ་ཞིང་། དོན་དངོས་སུའང་རྩོམ་པ་པོས་ལོ་དེར་རྩོམ་ཡིག་དེ་བྲིས་འདུག འོན་ཀྱང«འཛམ་གླིང་རྒྱས་བཤད»ཀྱི་རྩོམ་པ་པོས་བོད་དུ་འབྱོར་བའི་ཡེ་ཤུའི་ཆོས་སྤེལ་མཁན་འདི་དག་གི་ལོ་རྒྱུས་བརྗོད་སྐབས་གནས་ཚུལ་རེ་ཟུང་གི་ཐད་ལ་ནོར་འཁྲུལ་ཅུང་ཟད་མཆིས་མོད། བརྗོད་གཞི་འདི་དང་འབྲེལ་བའི་རྩོམ་ཡིག་ཅིག་ཕྱོགས་གཞན་དུ་བྲིས་ཡོད་པས་དེ་ལ་གཟིགས་པར་བྱའོ།།\nམདོར་བསྡུས་ན«འཛམ་གླིང་རྒྱས་བཤད»བརྩམས་པའི་ལོ་དེ་ནི་སྤྱི་ལོ༡༩༢༡ཡིན་ཞིང་། སྐབས་དེར་དགེ་ཆོས་བླ་བྲང་བཀྲ་ཤིས་འཁྱིལ་དུ་བཞུགས་ཡོད། ཡོངས་གྲགས་སུ་ཁོང་སྤྱི་ལོ་༡༩༢༠ལོའི་ལོ་མགོར་དགུང་གྲངས་བཅོ་བརྒྱད་ལ་སླེབས་དུས་ཆོས་སྡེ་ཆེན་པོ་བླ་བྲང་བཀྲ་ཤིས་འཁྱིལ་དུ་ཕེབས་པ་དང་། སྤྱི་ལོ་༡༩༢༨ལོའི་དགུང་གྲངས་ཉེར་དྲུག་བཞེས་པའི་ལོ་སྟོད་ལ་ཆོས་སྡེ་འདི་དང་ཞལ་གྱེས་ཏེ་དབུས་ལྷ་ལྡན་ཞིང་དུ་ཕེབས་པ་ཡིན་པས། སྐབས་དེར་དགེ་ཆོས་ཀྱིས་རྩོམ་ཡིག་དེ་འདྲ་ཞིག་བྲིས་པའི་གནས་ཚུལ་དང་དཔང་རྟགས་ཅི་ཡང་མེད། དེར་བརྟེན། ང་ཚོས་རྩོམ་ཡིག་འདི་འབྲི་མཁན་ནི་དགེ་ཆོས་མིན་པ་གསལ་པོ་རྟོགས་ཐུབ་པ་ཞིག་རེད།\n«འཛམ་གླིང་རྒྱས་བཤད»ཅེས་པའི་རྩོམ་ཡིག་འདི་མཁས་དབང་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱི་བསྟན་བཅོས་ཤིག་མིན་ཚུལ་གོང་དུ་རོབ་ཙམ་གླེང་བ་དེ་ལྟར་ལེགས་མོད། འོན་ཀྱང་རྩོམ་ཡིག་འདི་དགེ་ཆོས་ཀྱི་གསུང་རྩོམ་ཁྲོད་དུ་སླེབས་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི། སྤྱི་ལོ་༡༩༩༩ལོར་ཧོར་ཁང་བྱམས་པ་བསྟན་དར་ལགས་ཀྱིས‘‘འཛམ་གླིང་རྒྱས་བཤད’’དེ་དགེ་ཆོས་ཀྱི་གསུང་རྩོམ་སྐོར་ཞིག་དང་མཉམ་དུ་དགེ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཚ་གཡུང་དྲུང་རྒྱལ་ལགས་ལ་བསྐུར་ཡོད་ཅིང་། དེབ་འདིའི་རྩོམ་སྒྲིག་པས་རྩོམ་ཡིག་དེ་དགེ་ཆོས་ཀྱི་གསུང་ཡིན་མིན་ལ་བརྟག་དཔྱད་མ་གནང་བར་དགེ་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཐོག་ནས་༢༠༠༢ལོར་པར་སྐྲུན་བྱས་འདུག པར་དུ་བསྐྲུན་པའི་བསྟན་བཅོས་དེ་དག་ནི་དགེ་ཆོས་སྐུ་གཤེགས་ཁར་ཁོང་གིས་རང་གི་སློབ་མ་ཧོར་ཁང་བསོད་ནམས་དཔའ་འབར་ལ་གླེགས་བམ་ལྕགས་སྒམ་གང་གཏད་པ་དེའི་ཁྲོད་ཀྱི་བརྩམས་ཆོས་སྐོར་ཞིག་རེད་ལ། ཧོར་ཁང་བྱམས་པ་བསྟན་དར་ལགས་ཀྱིས་ཡབ་ཀྱི་ཁ་ཆེམས་ལྟར་སྔར་པར་སྐྲུན་མ་བྱས་པའི་དགེ་ཆོས་རིན་པོ་ཆེའི་གསུང་རྩོམ་འཕྲོ་མ་རྣམས་རྩིས་འབུལ་གནང་བ་དེ་རེད།\nའོན་ཀྱང་། སྐབས་དེར་ཧོར་ཁང་བྱམས་པ་བསྟན་དར་ལགས་ཀྱིས་སྐུ་ཚ་གཡུང་དྲུང་རྒྱལ་ལ«འཛམ་གླིང་རྒྱས་བཤད»འདི་དགེ་ཆོས་རིན་པོ་ཆེའི་ལྗགས་རྩོམ་ཡིན་མིན་ཞིབ་དཔྱོད་གནང་བར་ཞུ་ཞེས་གསུངས་འདུག་ཀྱང་། «མཁས་དབང་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་མཆོག་གི་གསར་རྙེད་གསུང་རྩོམ»ཞེས་པའི་གླེང་གཞིའི་ནང‘‘སྤྱི་ལོ་༡༩༩༩ལོར་ཐུགས་སྐྱེད་ཀྱི་ཁོ་ལག་ཤིན་ཏུ་ཡངས་པའི་ཧོར་ཁང་བྱམས་པ་བསྟན་དར་ལགས་ཀྱིས་ཡབ་ཀྱི་ཞལ་ཆེམས་ཇི་བཞིན་སྐུ་ཚ་གཡུང་དྲུང་རྒྱལ་ལགས་ལྷ་སར་གདན་ཞུས་ཀྱིས་མཁས་དབང་གང་གི་གསུང་རྩོམ་འཕྲོ་མ་ལྕགས་སྒམ་དང་བཅས་པ་རྩིས་འབུལ་གནང་བའི་ཁྲོད་ན«འཛམ་གླིང་རྒྱས་བཤད» «རྒྱ་གར་འཕགས་པའི་ཡུལ་དུ་ནང་བའི་མཆོད་རྟེན་དང་བཅས་གནས་མཆོག་བྱིན་ཅན་རྣམས་ཀྱི་བཤད་པ» «དབུ་མ་ཀླུ་སྒྲུབ་དགོངས་རྒྱན» (ཀླུ་དགོངས་དཔར་དུ་བཀོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་དེབ་འདིའི་མཇུག་ཏུ་གསལ) «ཕྲ་བའི་རྣམ་དཔྱོད་ཀྱི་སྒོ་སྟོན་པའི་ཕྱིར་དུ་བློ་ཆུང་ལ་བཞད་གད་ཙམ་སློང་བ» «བྷ་བུ་མཐར་ཕྱིན་ལ་གནང་བའི་ཀ་བཤད» «དཔལ་ལེགས་ལྡན་ནག་པོའི་གླུ་»སོགས་གསེར་ལས་དཀོན་པའི་གསུང་རྩོམ་རྣམས་ཡོད་དོ།།’’ ཅེས་གསལ་བ་ལ་བལྟས་ན། ཁོང་གིས་རྩོམ་ཡིག་འདི་དགེ་ཆོས་ཀྱི་ཡིན་མིན་ལ་གཟིགས་མེད་པ་འདྲ་ལ། རྩོམ་སྒྲིག་པས་ཀྱང་རྩོམ་པ་པོ་དགེ་ཆོས་ཡིན་པ་ཐག་བཅད་ཡོད་པ་འདི་རེད། ད་དུང་ཁོང་གིས་རྩོམ་ཡིག་དེ་དགེ་ཆོས་ཀྱི་ཡིན་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་དུ‘‘ཧོར་ཁང་བྱམས་པ་བསྟན་དར་ལགས་ཀྱིས་བཤད་དོ་ཟེར།’’ ཞེས་དྲངས་འདུག་ལ། རྩོམ་ཡིག་གཞན་ཞིག་ཏུའང‘‘༢༠༠༧ལོའི་དབྱར་ཁར་དེབ་དེའི་ཐོག་མའི་རྩོམ་སྒྲིག་པ་རྣམ་དཔྱོད་ཅན་རེབ་གོང་བ་རྡོ་རྗེ་རྒྱལ་ལ དོགས་གཞི་བཅར་འདྲི་ཞུ་སྐབས། ཁོང་གིས་འདི་ལྟར་གསུང་བྱུང་། དགེ་ཆོས་ཀྱིས་ངག་བཅོལ་ལྟར། ཧོར་ཁང་བསོད་ནམས་དཔལ་འབར་གྱིས་དགེ་ཆོས་རང་གིས་རྩོམ་པ་རྣམས་དང་། བསྡུ་རུག་བྱས་བ་རྣམས་སོ་སོར་ཕྱེས་ཏེ་སྒམ་གྱི་ནང་བསྡུས་ཡོད་པ་དང། རྩོམ་འདི་དགེ་ཆོས་རང་གི་ཕྱག་བྲིས་ཉིད་དུ་འདུག་ཅིང་། མཇུག་བྱང་དུའང་བྷ་མ་མིང་ཅན་གྱིས་ཞེས་བྲིས་འདུག་ཅེས་གསུང་སོང།’’ཞེས་པ་ལྟ་བུའི་ལོ་རྒྱུས་མཐོང་རྒྱུ་འདུག\nགང་ལྟར། «འཛམ་གླིང་རྒྱས་བཤད»འདི་དགེ་ཆོས་ཀྱི་གསུང་རྩོམ་ཁྲོད་དུ་བཅུག་པ་རེད་ལ། སྒོ་མང་མཁན་ཟུར་ངག་དབང་ཉི་མའི་གསུང་འབུམ་དུ‘‘ཨེ་ཐ་ལེ་ཡཱ་ཁོ་ལོམ་འབིག་གིས་མཛད་པའི་འཛམ་གླིང་རྒྱས་བཤད་སྐབས་བཟང་དབང་འདུས་ཀྱིས་བོད་སྐད་དུ་བསྒྱུར་ཞིང་། ་་་ ་་་ ’’ ལྟ་བུ་བྲིས་ཡོད་མོད། དེ་ནི་མ་དག་པ་རེད་སྙམ། མཁན་ཟུར་རིན་པོ་ཆེ་ལགས་ཕལ་ཆེར་དུས་རབས་བཅོ་ལྔ་པའི་ནང་བྱོན་པའི་ཁུ་སུ་ཁྲོ་ འཁོ་ལོམ་འབོག (Christophe Colomb 1451-1506) ལགས་ལ་ནོར་ཡོད་པ་འདྲ་ལ། ཁོང་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཟླུམ་པོའམ་རིལ་རིལ་ཡིན་པའི་གནས་ཚུལ་ཐོག་མར་གསུང་མཁན་དང་། ཡུ་རོབ་ནས་ཨ་མི་རི་ཀའི་ས་ཐོག་ཏུ་འབྱོར་མཁན་གྱི་ཡུ་རོབ་ཀྱི་མི་དང་པོ་དེ་རེད། དེ་བཞིན་དུ་སྐུ་ཞབས་མེ་ལྕེ་ལགས་ཀྱིས་ཀྱང‘‘དེབ་འདིར« འཛམ་གླིང་རྒྱས་བཤད »དང« རྒྱ་གར་འཕགས་པའི་ཡུལ་དུ་ནང་བའི་མཆོད་རྟེན་དང་གནས་མཆོག་བྱིན་ཅན་རྣམས་ཀྱི་བཤད་པ» «བཙོན་ནས་ཧོར་ཁང་ལ་གནང་བའི་ཕྱག་བྲིས» «བྷ་བུ་མཐར་ཕྱིན་ལགས་ལ་གནང་བའི་ཀ་བཤད»སོགས་སྔར་མཐོང་མ་མྱོང་བའི་གསུང་རྩོམ་དག་བསྡུས་འདུག་ལ། གཞན་ཡང་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་མཆོག་གི་ཕྱག་བྲིས་བསྟར་མ་སྣ་ཚོགས་ཀྱང་བསྡུས་འདུག’’ ཅེས་གསུངས་ཡོད་པ་མཐོང་། ད་དུང་ལྗགས་རྩོམ་འདི་དགེ་ཆོས་ཀྱི་ཡིན་ཚུལ་བྲིས་པའི་དེབ་གཞན་ཡང་ཡོད་སྲིད་མོད། འདིར་དེ་དག་རེ་རེ་བཞིན་བཙལ་བའི་རྩོལ་བ་མ་བྱས།\nད་ཕན་དགེ་ཆོས་ཀྱི་གསུང་འབུམ་ཁྲོད་དུ་བཞུགས་པའི«འཛམ་གླིང་རྒྱས་བཤད»ཀྱི་སྐོར་ལ་དོགས་པ་སླེབས་མཁན་བྱུང་ཡོད་ནའང་། དོན་དངོས་སུ་རྩོམ་པ་པོ་འདིའི་བོད་མིང་ཙམ་ལས་ལོ་རྒྱུས་སོགས་འབྲི་མཁན་ཧ་ལམ་མ་མཐོང་། སྐུ་ཞབས་རྡོ་སྦིས་བློ་བཟང་ཡོན་ཏན་གྱིས‘‘འོ་ན་དགེ་ཆོས་ཀྱི་གསུང་འབུམ་ནང་གི་འཛམ་གླིང་རྒྱས་བཤད་འདི་དགེ་ཆོས་ཀྱི་གསུང་མ་ཡིན་ན༌། སུས་བྲིས་བ་རེད་དམ་ཟེར་ན༌། དགེ་ཆོས་མ་ཡིན་པའི་མཁས་བ་ཆེན་པོ་བོད་ཀྱི་ཡི་གེ་དང༌། ཁྱད་པར་ནུབ་ཀྱི་ལྟ་གྲུབ་ལ་མཁས་བ་ཞིག་གིས་རབ་བྱུང་བཅོ་ལྔ་བའི་མཇུག་ཏུ་བརྩམས་པར་ངེས་མོད༌། ཉེ་ལམ་མཐའ་ཅིག་ཏུ་འདིའོ་ཞེས་དཀའ་བ་ཤིག་ཏུ་སྣང་ཡང༌་། གོང་ཏུ་ཁྱེད་བོད་པ་ཚོར་ཞེས་བོད་མ་ཡིན་པ་འདྲ་བོ་ཤིག་དང་༌། རྗེས་སུ་ཡང་རྨའི་མིང་ཅན་གྱིས་སོགས་བྲིས་ཡོད་སོགས་ལ་བརྟེན་ན་བོད་རིགས་མ་ཡིན་པའི་མཁས་བ་ཆེན་པོ་ཡིན་ནམ་སྙམ།’’ཞེས་གསུངས་འདུག་ལ། སྤྱི་ལོ་༢༠༡༥ལོར་སྐུ་ཞབས་ཚངས་དབང་དགེ་འདུན་བསྟན་པ་ལགས་ཀྱིས་བྲིས་པའི་རྩོམ་ཡིག་ཏུ‘‘སྒྲོལ་དཀར་བྲིས་ཐང་དང་འཛམ་གླིང་རྒྱས་བཤད’’ཅེས་པའི་རྩོམ་ཡིག་ཅིག་སྤེལ་བ་དེའི་ནང‘‘རྩོམ་པ་པོ་ནི་ཡེ་ཤུ་ཆོས་སྤེལ་མཁན་ཡིན་པའི་ཨ་རིའི་བུད་མེད་ཅིག་སྟེ་མིང་ལ་བསོད་ནམས་གཡང་འཛོམ་(འདི་མོའི་བོད་མིང་ཡིན་པ་ལས་ཨ་རིའི་མིང་མིན་པར་འདོད)ཟེར་བ་ཞིག་གིས་བསྒྲིགས་པ་དང་། འབའ་ཐང་བ་སྐལ་བཟང་དབང་འདུས་ནས་བོད་ཡིག་ཏུ་བསྒྱུར་བ་དང་། ས་ཁྲ་དང་དཔེ་རིས་རྣམས་ནི་སྐལ་བཟང་ཚེ་རིང་གིས་བྲིས་ཞེས་འཁོད་ཡོད་པ་མ་ཟད། དཔེ་ཆ་དེ་ནི་སྤྱི་ལོ་1922ལོར་དཔར་དུ་བཏབ་ནས་འགྲེམས་སྤེལ་བྱས་ཚར་འདུག’’ཅེས་གསལ་མོད། རྩོམ་པ་པོའི་ལོ་རྒྱུས་སོགས་མི་གསལ་བས་གཤམ་དུ་དེའི་སྐོར་གང་ཐུབ་ཀྱིས་གླེང་བར་བྱའོ། །\nལོ་ཤས་ཀྱི་སྔོན་ནས་བཟུང་ཕྲན་གྱིས་བོད་དུ་འབྱོར་བའི་ཡེ་ཤུའི་ཆོས་སྤེལ་མཁན་ཚོའི་ལོ་རྒྱུས་བཙལ་འཚོལ་བྱས་པའི་བརྒྱུད་རིམ་ཁྲོད་དུ་བརྗོད་གཞི་དེ་འབྲེལ་གྱི་རྩོམ་ཡིག་འགའ་བྲིས་པའི་ཁུལ་ཡིན་མོད། བོད་མིང་ལ‘‘བསོད་ནམས་གཡང་འཛོམས’’ཟེར་བའི་ཡེ་ཤུའི་ཆོས་སྤེལ་མཁན་ཞིག་བྱུང་བ་ཁྱོན་ནས་མ་མཐོང་། མཁས་དབང་དུང་དཀར་རིན་པོ་ཆེའི་གསུང་འབུམ་དུ‘‘ཅོ་ནེའི་བཀའ་བསྟན་ཆ་ཚང་གཅིག་ཨ་རིར་གདན་དྲངས་པའི་སྐོར་ལ་ཇོ་སེབ་རོག་གིས་བྲིས་པའི‘‘འཛམ་གླིང་རྒྱས་བཤད’’བརྙན་དེབ་ཨང་༥༤པའི་ནང་དུ‘‘ཅོ་ནེའི་བླ་མ་ཚོའི་ཐུན་མོང་གི་འཚོ་བའི་གནས་ཚུལ’’ཞེས་པ་དེར་གསལ་ཡོད་སྐད།’’ ཅེས‘‘འཛམ་གླིང་རྒྱས་བཤད’’འབྲི་མཁན་འདི་ལྟ་བུ་བྲིས་ཡོད་པ་མཐོང་ནའང་། ཁོང་ནི་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱི་གསུང་རྩོམ་ཁྲོད་དུ་བཞུགས་པའི«འཛམ་གླིང་རྒྱས་བཤད»འབྲི་མཁན་དེ་མིན་པ་རེད། ཨ་རི་བ་དེའི་མིང་ལ་རྗེ་ཎེ་ཌི (Janet Elliott Wulsin 1894–1963) ཟེར་ཞིང་། དུས་རབས་ཉི་ཤུ་པའི་དུས་མགོར་ཨ་མདོ་ཅོ་ནེ་དགོན་པར་འབྱོར་བའི་བུད་མེད་ཅིག་རེད། སྐབས་དེར་ཁོ་མོའི་མཉམ་དུ་རང་གི་ཁྱོ་ག་ཧྥུ་ཌེ་རེ་ཁུ(Frederick Wulsin 1891 – 1961)ལགས་ཀྱང་མཉམ་དུ་འབྱོར་ཡོད། ཡང་གཅིག་བཤད་ན། གོང་དུ་དུང་དཀར་ཚང་གིས་གསུངས་པའི«འཛམ་གླིང་རྒྱས་བཤད»( (National Geographic ) ཅེས་པ་ནི་སྒེར་དེབ་ཅིག་མིན་ནའང་། སྤྱི་ལོ་༡༩༢༦ལོར་རྗེ་ཎེ་ཌི་ཡིས(Janet Elliott Wulsin) དུས་དེབ་དེའི་སྟེང་དུ་རྩོམ་ཡིག་ཅིག་སྤེལ་ཡོད་པ་བདེན་པ་རེད།\nདེས་ན། གོང་དུ་བརྗོད་པའི«འཛམ་གླིང་རྒྱས་བཤད»ཀྱི་རྩོམ་པ་པོ་སུ་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ནི་རྒྱལ་ཁོངས་ཨ་རི་ནས་ཡིན་པའི་ལྕམ་སྐུ་ཧྥུ་ལོ་ར ཞ་ཌིན (Flora Shelton1871-1966 )ལགས་ཡིན་ཞིང་། དེབ་དེའི་མ་ཡིག་གི་མདུན་ཤོག་ན་རྩོམ་པ་པོ་དང་སྒྲིག་པ་པོ་ནི་Mrs A.L.SHELTON ཡིན་ཞེས་འཁོད་ཡོད། སྤྱིར་བཏང་ A.L.SHELTON ཞེས་པ་ཁོ་མོའི་ཁྱོ་གའི་མིང་ཡིན་མོད། མིང་གི་སྔོན་ལ་ལྕམ་སྐུ་སྦྱར་ཡོད་པ་དེས་རྩོམ་པ་པོ་ནི་ཧྥུ་ལོ་ར ཞ་ཌིན་སྟོན། ཁོ་མོས་དེ་ལྟར་གནང་དོན་ལ་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། སྔ་མོར་ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་སུ་མ་རྒྱུད་གཙོ་བོར་བརྩི་ཞིང་། ཨ་མའི་མིང་ཟུར་ནས་དྲས་ཏེ་བུ་རྣམས་ལ་འདོགས་པར་བྱེད། ཕྱིས་སུ་དེ་ལ་རིམ་གྱིས་འགྱུར་ལྡོག་བྱུང་སྟེ་ཕ་རྒྱུད་གཙོ་བོར་འཛིན་ཞིང་ཕའི་མིང་ཟུར་ནས་དྲས་ཏེ་བུ་དང་བུ་མོ་རྣམས་ལ་འདོགས་སྲོལ་བྱུང་། དེ་བཞིན་དུ་ཕོ་མོ་གཉིས་གཉེན་སྒྲིག་བྱས་རྗེས་བཟའ་ཟླ་མོ་ཡིས་བཟའ་ཟླ་ཕོ་ཡི་མིང་ཟུར་དྲས་ཏེ་རང་གི་ཕ་རྒྱུད་ཀྱི་རུས་མིང་བརྗེ་བ་དང་། བུད་མེད་རེ་ཟུང་གིས་རང་གི་ཁྱོ་གའི་མིང་ཆ་ཚང་ལེན་མཁན་ཡང་ཡོད། ད་དུང་འདི་ལ་ཕོ་མོའི་ཐོབ་ཐང་སོགས་ཀྱི་སྐོར་ནས་ཀྱང་སྐད་ཆ་བཤད་རྒྱུ་ཡོད། གང་ལྟར། «འཛམ་གླིང་རྒྱས་བཤད»ཀྱི་རྩོམ་པ་པོ་ནི་ལྕམ་སྐུ་ཧྥུ་ལོ་ར ཞ་ཌིན་ལགས་རེད་ལ། དེབ་མིང་ཆ་ཚང་ལ་བོད་སྐད་དུ‘‘འཛམ་གླིང་རྒྱས་བཤད་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་སོ། ཆ་འདིའི་ནང་ན་བོད་མི་རྣམས་ཀྱི་དོན་ལ་ཚོ་རིགས་དང་འཟིག་ན་རྟེན་གྱི་སྐོར་ལ་དོན་སྙིང་ལས་སླ་པོ་ཁ་ཤས་དང་། ས་ཁྲ་དང་། དཔེ་རྣམས་བསྟན་པའོ།’’ཞེས་འཁོད་འདུག་ལ། སྒྱུར་མཁན་སོགས་ཀྱི་སྐོར་ལའང‘‘འབའ་ཏང་ཡུལ་ཞེས་པའི་སྐལ་བཟང་དབང་འདུས་ཀྱིས་བོད་སྐད་དུ་གྱུར་བ་དང་། ས་ཁྲ་དང་། དཔེ་རྣམས་ནི་སྐལ་བཟང་ཚེ་རིང་གིས་གང་ཀ་རྩམ་དུ་བྲིས་པའོ།།’’ཞེས་བྲིས་འདུག བོད་ཡིག་ཏུ་རྩོམ་མཁན་གྱི་མིང་སོགས་གསལ་པོ་བྲིས་མེད་མོད། ཨིན་ཡིག་ཏུ‘‘ GEOGRAPHY : CONTAINING A FEW SIMPLE FACTS ABOUT NATURE AND THE WORLD , FOR TIBETANS. WITH MAPS AND ILLUSTRATIONS . WRITTEN AND ARRANGED BY MRS . A.L. SHELTON. TIBETAN TRASLATION AND INTERPRETATION BY GEZONG ONGDU OF BATANG . MAPS AND ILLUSTRATIONS NEARLY ALL DRAW BY GEZONG TSERING.’’ཞེས་ཧ་ཅང་ཁ་གསལ་བ་ཞིག་བྲིས་ཡོད་ཅིང་། ཨིན་ཡིག་ཤན་སྦྱར་འདི་ལ་བལྟས་ན་དེབ་འདིའི་རྩོམ་པ་པོ་དང་སྒྲིག་པ་པོ་གཉིས་ནི་ལྕམ་སྐུ་ཧྥུ་ལོ་ར ཞ་ཌིན་ཡིན་པ་རྟོགས་ཐུབ། དེབ་འདི་སྤྱི་ལོ་༡༩༢༢ལོར་ཀ་ལི་ཀུ་ཏར་ཡོད་པའི་The Baptist Mission Press ཟེར་བའི་ཡེ་ཤུའི་ཆོས་ཚོགས་ཤིག་གི་མིང་ཐོག་ནས་པར་སྐྲུན་བྱས་འདུག་ལ། ཡེ་ཤུའི་ཆོས་ཚོགས་འདིས་བོད་དང་འབྲེལ་བའི་དེབ་གཞན་དག་མང་པོ་ཞིག་ཀྱང་པར་སྐྲུན་བྱས་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཡོད་པ་མཐོང་།\nསྐབས་འདིར«འཛམ་གླིང་རྒྱས་བཤད»ཀྱི་རྩོམ་པ་པོའི་ལོ་རྒྱུས་མདོར་བསྡུས་ཤིག་གླེང་ཁུལ་བྱས་ན། ལྕམ་སྐུ་ཧྥུ་ལོ་ར་ཞ་ཌིན་ནི་སྤྱི་ལོ་༡༨༧༡ལོར་ཨ་རིའི་ནུབ་དབུས་ཀྱི་ས་ཆ་ཀང་ས་ཟི(Kansas)ཞེས་པའི་ཡུལ་དུ་སྐྱེས་འདུག་ཅིང་། སྤྱི་ལོ་༡༨༩༧ལོར་ཨ་བྷལ ལེ་རོ ཞ་ཌིན (Albert LeRoy Shelton1875-1922)མཉམ་དུ་གཉེན་སྒྲིག་བྱས། སྤྱི་ལོ་༡༩༠༣ལོར་ཧྥུ་ལོ་ར་ཞ་ཌིན་ལགས་ཁྱོ་ག་དང་ལྷན་དུ་ཁམས་དར་མདོ་ཕྱོགས་སུ་འབྱོར་ཡོད་ཅིང་། རིམ་བཞིན་ཊོ་རོ་ཌི (Dorothy1904-1997) དང་ ཊོ་རེ་སི(Dorris) ཞེས་པའི་བུ་མོ་གཉིས་སྐྱེས་འདུག སྐབས་དེར་ཁམས་ཕྱོགས་སུ་ཡེ་ཤུའི་ཆོས་ལུགས་སྤེལ་མཁན་ཚོར་འགྲོ་འདུག་རང་དབང་ཆེན་པོ་མེད་ནའང་། ཁོང་ཁྱོ་ཤུག་གཉིས་ཀྱིས་ཐབས་ཤེས་སྣ་ཚོགས་བཏང་སྟེ་འབའ་ཐང་གི་ཡེ་ཤུའི་ཆོས་ཚོགས་ཤིག་ཏུ་བསྡད་དེ་འཚོ་བ་རོལ་འདུག སྤྱི་ལོ་༡༩༠༨ནས་བཟུང་འབའ་ཐང་དུ་གཞི་ཆགས་པར་བཤད་ཅིང་། སྤྱི་ལོ་༡༩༡༢ལོར«བོད་མཐའ་མཚམས་སྟེང་གི་ཉི་འོད་དང་གྲིབ་ནག» (Sunshine and Shadow on the Tibetan Border)ཅེས་པའི་དེབ་ཅིག་བརྩམས། སྤྱི་ལོ་༡༩༢༢ལོར«འཛམ་གླིང་རྒྱས་བཤད»( GEOGRAPHY) དང«ལྷ་མོའི་རྣམ་ཐར»( Lha-mohi rnams-thar, A Story Book For Tibetan Boys And Girls Being Translations Of Fairy Stories And Fables Including The Story Of Esther)པར་སྐྲུན་བྱས་ཡོད་པ་མ་ཟད། སྤྱི་ལོ་༡༩༢༣ལོར་ཁོ་མོས་རང་ཉིད་ཀྱི་ཁྱོ་གའི་ལོ་རྒྱུས་སྟེ«བོད་ཀྱི་ཞ་ཌིན»( Shelton of Tibet )ཞེས་པ་བརྩམས། ཡང་། སྤྱི་ལོ་༡༩༢༩ལོར«ཤམ་བྷ་ལ་ནས་བྱུང་བའི་གླུ»(The Chants From Shangri-La)ཞེས་པ་ཨིན་ཡིག་ཏུ་བསྒྱུར་ཡོད་ཅིང་། སྤྱི་ལོ་༡༩༥༡ལོར་སྔར་ཁོ་མོས་རང་གི་ཁྱོ་ག་དང་མཉམ་འབྲེལ་གྱིས་བརྩམས་པའི«བོད་ཀྱི་དམངས་ཁྲོད་གཏམ་དཔེ» ( Folk Tales of Tibet)ཞེས་པའི་དེབ་དེ་པར་སྐྲུན་བྱས། མཐར་སྤྱི་ལོ༡༩༦༦ལོར་ཨ་རིའི་མངའ་སྡེ་ཁ་ལི་ཧྥོ་ནེ་ཡ་ཞེས་པའི་མངའ་སྡེ་དེ་རུ་གྲོངས་འདུག\nལྕམ་སྐུ་ཧྥུ་ལོ་ར་ཞ་ཌིན་ལགས་ཀྱིས་སྤྱི་ལོ་༡༩༠༤ལོ་ནས་བཟུང་བོད་ཡིག་སྦྱངས་ཡོད་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཡོད་ཅིང་། ཁོ་མོའི་བོད་ཡིག་དགེ་རྒན་ནི«འཛམ་གླིང་རྒྱས་བཤད»བོད་ཡིག་ཏུ་སྒྱུར་མཁན་སྐལ་བཟང་དབང་འདུས་ཞུ་བ་ལགས་རེད། ཁོང་གི་ལོ་རྒྱུས་སོགས་བཙལ་འཚོལ་བྱས་ཀྱང་གསལ་པོ་ཞིག་མ་རྙེད་ཀྱང་། « བོད་ཐོག་འཛིན་པའི་ལྟ་ཚུལ་གསར་པ»(Pioneering on Tibet)ཞེས་པའི་དེབ་ནང་ལྕམ་སྐུ་ཧྥུ་ལོ་ར་ཞ་ཌིན་ལགས་ཀྱི་བོད་ཡིག་དགེ་རྒན་དུ་ཇི་ལྟར་གྱུར་ཚུལ་དང་། དེ་ནས་མོའི་ལས་རོགས་སུ་ཇི་ལྟར་གྱུར་ཚུལ་སོགས་ཀྱང་བྲིས་འདུག དེ་བཞིན་དུ«ཤམ་བྷ་ལ་ནས་བྱུང་བའི་གླུ»ཞེས་པའི་དེབ་ཀྱི་གླེང་བརྗོད་དུའང་སྐལ་བཟང་དབང་འདུས་ལགས་ཀྱིས་ཨ་བྷལ ལེ་རོ ཞ་ཌིན་བཟའ་ཟླ་གཉིས་ལ་ཡིག་སྒྱུར་ཐད་ལ་ཕྱག་ལས་གནང་ཞིང་། ཁོང་གཉིས་ཀྱི་བོད་ཡིག་དགེ་རྒན་ཡིན་པའི་ལོ་རྒྱུས་སོགས་ཀྱང་གསལ་པོར་བཀོད་ཡོད། ལྕམ་སྐུ་ཧྥུ་ལོ་ར་ཞ་ཌིན་ལགས་ཀྱིས་བོད་ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་དམངས་གླུ་སྐོར་ཞིག་བོད་ཡིག་ནས་ཨིན་ཡིག་ཏུ་བསྒྱུར་པའི་«ཤམ་བྷ་ལ་ནས་བྱུང་བའི་གླུ»ཞེས་པ་པར་དུ་བསྐྲུན་ཡོད་ཅིང་། ད་དུང་སྐལ་བཟང་དབང་འདུས་ཀྱི་རོགས་རམ་འོག«ལྷ་མོའི་རྣམ་ཐར»ཞེས་པའང་བོད་ཡིག་ཏུ་བསྒྱུར་ནས་པར་སྐྲུན་བྱས་པ་རེད། འདི་ལ་བལྟས་ན་ཁོ་མོའི་བོད་ཡིག་གི་ཤེས་ཚད་ཧ་ཅང་ཡག་པོ་ཡོད་པར་སྣང་མོད། འོན་ཀྱང་། ལྕམ་སྐུ་ཧྥུ་ལོ་ར་ཞ་ཌིན་ལགས་དང་། སྐལ་བཟང་དབང་འདུས་ལགས། སྐལ་བཟང་ཚེ་རིང་གསུམ་གྱིས་མཉམ་རུབ་ཀྱིས«འཛམ་གླིང་རྒྱས་བཤད»སྐོར་ལ་ཕྱག་ལས་གནང་ཚུལ་སོགས་འབྲེལ་ཡོད་ཀྱི་ཡིག་ཆ་ཁག་ལ་བལྟས་ཀྱང་གནས་སྐབས་རིང་མ་རྙེད་མོད། འདིར་ཞུ་འདོད་པ་གཞན་ཞིག་ནི། «མཁས་དབང་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་མཆོག་གི་གསར་རྙེད་གསུང་རྩོམ»ནང་གི«འཛམ་གླིང་རྒྱས་བཤད»ནི་སྤྱི་ལོ་༡༩༢༢ལོར་ཀ་ལི་ཀུ་ཏ་ནས་པར་སྐྲུན་བྱས་པའི་དེབ་དེའི་ནང་གི་ལེའུ་ཞིག་རེད་ལ། ཐེངས་འདིར་ཕྲན་གྱི་ལག་ཏུ་ཧོར་ཁང་བྱམས་པ་བསྟན་དར་ལགས་ཀྱིས་སྐུ་ཚ་གཡུང་དྲུང་རྒྱལ་ལ་སྩལ་པའི«འཛམ་གླིང་རྒྱས་བཤད»དེ་མ་རག་པས། མ་ཡིག་དང་བུ་ཡིག་གཉིས་བསྡུར་བའི་རིམ་པ་དེ་སྐབས་གཞན་ཞིག་ཏུ་བསྐྱུར་བ་ཡིན་ནོ།།\nའོ་ན། གལ་སྲིད་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱི་ཕྱག་ཏུ«འཛམ་གླིང་རྒྱས་བཤད»རག་ཡོད་ན་ཇི་ལྟར་རག་པ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། ཕལ་ཆེར་ཁོང་རྒྱ་གར་དུ་བཞུགས་དུས་རག་ཡོད་སྲིད་ལ། སྤྱི་ལོ༡༩༤༤ལོའི་སྔ་རྗེས་ཀུན་ཏུ་ཁོང་ཀ་ལི་ཀུ་ཏར་རྒྱུན་བཞུགས་བསྐྱངས་ཡོད་པའི་སྐབས་དེ་འདྲ་ཞིག་ལ་རག་ཡོད་པའི་ཚོད་དཔག་བྱེད་རྒྱུ་ལས་མ་འདས། ཡང་ན། ག་ཤེད་ཅིག་ནས་ཧོར་ཁང་གི་ཕྱག་ཏུ་དེབ་འདི་ཐོབ་རྗེས་ཁོང་གིས་དེབ་འདི་རྒྱ་གར་ནས་པར་སྐྲུན་བྱས་པ་དང་། བོད་ཡིག་ཡིན་པ། སྔར་དགེ་ཆོས་ཀྱིས་བརྗོད་གཞི་འདིའི་ཐད་དོ་སྣང་མཛད་ཡོད་པ་སོགས་རྒྱུ་མཚན་དུ་བྱས་ཏེ་དགེ་ཆོས་ཀྱི་གསུང་རྩོམ་ཁྲོད་དུ་བཅུག་ཡོད་ཀྱང་སྲིད་མོད། དེབ་འདིའི་བུ་ཡིག་གི་ཡིག་གཟུགས་དགེ་ཆོས་ཀྱི་རེད་ཟེར་བ་དེས་དྲི་བ་འདི་རྙོག་ཟིང་ཅན་དུ་བསྒྱུར་འདུག\n«འཛམ་གླིང་རྒྱས་བཤད»ཀྱི་རྩོམ་པ་པོའི་ཁྱོ་ག་ཨ་བྷལ ལེ་རོ ཞ་ཌིན་ནི་སྤྱི་ལོ་༡༨༧༥ལོར་ཨ་རིའི་ཨིན་ཌི་ཡ་ན་ཞེས་པའི་གྲོང་ཁྱེར་དུ་སྐྱེས་འདུག་ལ། ཁོང་ནི་སྨན་པ་དང་ཡེ་ཤུའི་ཆོས་ལུགས་ཁྱབ་སྤེལ་གཏོང་མཁན་ཞིག་རེད།\nསྤྱི་ལོ་༡༩༠༣ལོར་Foreign Christian Missionary Society ཞེས་པའི་ཆོས་ཚོགས་ཀྱིས་མངགས་བཀོད་བཞིན་རྒྱ་ནག་ཏུ་འབྱོར་ཡོད་ཅིང་། ལྕམ་སྐུ་ཟོ་ཛིས་ཁར་སོན(Susanna Carson Rijnhart 1868 – 1908)ལགས་དང་ལྷན་དུ་ཁམས་འབའ་ཐང་ཕྱོགས་སུ་ཕེབས་ཏེ་ཡུལ་དེའི་མི་རྣམས་སྨན་བཅོས་བྱས་འདུག ཁོང་གིས་ཁམས་ཕྱོགས་ཀྱི་བོད་མི་ཚོར་སྨན་བཅོས་དང་ཡེ་ཤུའི་ཆོས་ལུགས་སྤེལ་བཞིན་དུ་བོད་ཀྱི་ཅ་དངོས་རྙིང་པ་དང་ཐང་ག་སོགས་ཀྱིས་གཙོས་པའི་བོད་ཀྱི་གནའ་རབས་ཀྱི་དངོས་རྫས་དག་བསྡུ་གསོག་བྱས་འདུག ཨ་བྷལ ལེ་རོ ཞ་ཌིན་ཚང་ཁམས་ཕྱོགས་སུ་འབྱོར་ནས་མི་ལོ་བཅུ་དགུ་རིང་ཨ་རིར་ཐེངས་གཉིས་ལོག་ཡོད་ཅིང་། ཕ་ཡུལ་དུ་ལོག་ཐེངས་རེར་བོད་ཀྱི་གནའ་རབས་ཀྱི་དངོས་རྫས་དག་ཨ་རིའི་འགྲེམས་སྟོན་ཁང་(New Jersey Museum)ལ་བཙོང་བར་བཤད། སྤྱི་ལོ་༡༩༢༡ལོར་ཁོང་གིས་ཨ་རིའི«འཛམ་གླིང་རྒྱས་བཤད»(National Geographic ) སྟེང་དུ‘‘བོད་ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་ཡུལ་མི་རྣམས་ཀྱི་མི་ཚེ’’ཞེས་པ་སྤེལ་ཡོད་ཅིང་། ལོ་དེར«བོད་ཐོག་འཛིན་པའི་ལྟ་ཚུལ་གསར་པ»ཞེས་པའི་དེབ་དེ་ཡང་པར་སྐྲུན་བྱས་ཡོད།\nསྤྱི་ལོ་༡༩༢༡ལོར་ཁོང་འབའ་ཐང་དུ་ཕྱིར་ལོག་གནང་སྟེ། ལྷ་སར་འགྲོ་བར་སྟ་གོན་བྱས་ཡོད་པར་མ་ཟད། རྒྱལ་དབང་སྐུ་འཕྲེང་བཅུ་གསུམ་པས་ཀྱང་ཁོང་ལྷ་སར་ཡོང་ཆོག་པའི་ཆོག་མཆན་ཕྱག་འཕྲིན་བསྩལ་ཡོད་ལ། ‘‘འབའ་སྟོད་རྨིའི་གོའི་ཨེམ་རྗེ་ཧྲི་ཅན་པི་ལ་སྤྲོད’’ཅེས་པའི་ཕྱག་འཕྲིན་དེ་དེང་སང་ཡང་མཇལ་རྒྱུ་འདུག འོན་ཀྱང་། སྟབས་མ་ལེགས་པར་སྤྱི་ལོ་༡༩༢༢ལོའི་ཟླ་༢པའི་ཚེས་༡༦ཉིན་ཁམས་ཕྱོགས་ཀྱི་སྒར་ཐོག་ཅེས་པའི་ཡུལ་དེའི་ལམ་བར་ནས་ཇག་པས་མེ་མདའ་བརྒྱབ་སྟེ་བསད་འདུག སྐབས་དེར། ཁོང་གི་བཟའ་ཟླ་ལྕམ་སྐུ་ཧྥུ་ལོ་ར་ཞ་ཌིན་ལགས་རྒྱ་གར་ཀ་ལི་ཀུ་ཏ་ན་ཡོད་ཅིང་། ཁོ་མོས་«འཛམ་གླིང་རྒྱས་བཤད»དང«ལྷ་མོའི་རྣམ་ཐར»སོགས་པར་སྐྲུན་བྱེད་བཞིན་ཡོད།\nཁོང་བཟའ་ཟླ་གཉིས་ཀྱི་བུ་མོ་ཆུང་བ་ཊོ་རེ་སི(Dorris) ལགས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་གསལ་ཙམ་མི་འདུག་མོད། ཡིག་ཆ་རེ་ཟུང་ལྟར་ན་མོས་པར་ལེན་སྒྱུ་རྩལ་དང་རི་མོའི་སྒྱུ་རྩལ་ཕྱོགས་ལ་ཕྱག་ལས་གནང་ཡོད་པ་འདྲ་ལ། བུ་མོ་ཆེ་བ་ཊོ་རོ་ཌི (Dorothy1904-1997)ལགས་ཡེ་ཤུའི་ཆོས་སྤེལ་མཁན་དང་། རྩོམ་པ་པོ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་འདུག སྤྱི་ལོ་1930-1940ཁོ་མོས་རང་ཉིད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་དང་འབྲེལ་བ་ཅན་གྱི་དེབ«བོད་ནང་གི་སའོ»(Sue in Tibet)ཞེས་པ་བརྩམས་ཏེ་པར་སྐྲུན་བྱས་ཤིང་། དེབ་དེ་གྲགས་སྐད་ཆེན་པོ་རྒྱས་སྐད། སྐུ་ཚེའི་མཇུག་ཏུ་རྒྱ་གར་དུ་ཕེབས་ཏེ་ཕྱི་སྡོད་བོད་མི་རྣམས་ལ་རོགས་རམ་གནང་བའི་ལོ་རྒྱུས་འདུག་ཅིང། ལོ་རྒྱུས་དེ་ལེའུ་གཞན་ཞིག་གོ།\n མཁས་དབང་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱི་གསར་རྙེད་གསུང་རྩོམ། རྡོ་རྗེ་རྒྱལ་གྱིས་བསྒྲིགས། ཞང་ཀང་གྱི་ལིང་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ༢༠༠༢ ཤོག་གྲངས ༡༠\n མཁས་དབང་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱི་གསར་རྙེད་གསུང་རྩོམ། རྡོ་རྗེ་རྒྱལ་གྱིས་བསྒྲིགས། ཞང་ཀང་གྱི་ལིང་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ༢༠༠༢ ཤོག་གྲངས ༣༤\n དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱི་གསུང་རྩོམ། དེབ་གཉིས་པ། བོད་ལྗོངས་བོད་ཡིག་དཔེ་རྙིང་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ༡༩༩༠ ཤོག་གྲངས༡༥༧\n མཁས་དབང་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱི་གསར་རྙེད་གསུང་རྩོམ། རྡོ་རྗེ་རྒྱལ་གྱིས་བསྒྲིགས། ཞང་ཀང་གྱི་ལིང་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ༢༠༠༢ ཤོག་གྲངས ༨\n སྦྲེལ་ཐག་འདི་ན་གསལ། http://www.tibetcm.com/contemporary/critical/2014-12-11/3272.html (ལུང་ཚིག་དུམ་བུ་འདིའི་ནང་ཡིག་ནོར་སོགས་མཆིས་མོད། ཕྲན་གྱིས་མ་ཡིག་སོར་འཇོག་བྱས་ཡོད།)\n ངེས་པ་དོན་གྱི་མཁས་གྲུབ་ཆེན་པོ་དཔལ་ལྡན་འབྲས་སྤུངས་བཀྲ་ཤིས་སྒོ་མང་གི་གདན་རབས་སོ་གཉིས་པ་རྗེ་བཙུན་ངག་དབང་ཉི་མའི་གསུང་འབུམ། ངག་དབང་ཉི་མ། པོད་གསུམ་པ།\nདཔལ་ལྡན་འབྲས་སྤུངས་བཀྲ་ཤིས་སྒོ་མང་དཔེ་མཛོད། ༢༠༠༣ ཤོག་གྲངས ༦༥༤\n ཚེར་མའི་ལམ་གྱི་ང་རོ། མེ་ལྕེས་བརྩམས། ཀན་སུའུ་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ༢༠༠༨ ཤོག་གྲངས ༧༨\n དུང་དཀར་བློ་བཟང་འཕྲིན་ལས་ཀྱི་གསུང་རྩོམ་ཕྱོགས་བསྒྲིགས། ཀྲུང་གོའི་བོད་ཀྱི་ཤེས་རིག་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ༡༩༩༧ ཤོག་གྲངས་ ༣༤༥\n བོད་རིག་པ་བ་བདེ་སྦྱིན་བཟང་མོ(Heather Stoddard)ལགས་ཀྱིས་ཕྲན་ལThe Baptist Mission Press ཟེར་བའི་ཡེ་ཤུའི་ཆོས་ཚོགས་ཀྱི་མིང་ཐོག་ནས་པར་སྐྲུན་བྱས་པའི«འཛམ་གླིང་རྒྱས་བཤད»ཀྱི་ཡིག་ཆ་འགའ་གནང་བྱུང་བར་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུའོ།།\n https:// exploringtibet.wikischolars.columbia.edu/Flora+BealShelton (ལྕམ་སྐུ་ཧྥུ་ལོ་ར་ཞ་ཌིན་ལགས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་རྒྱས་པ«བོད་ཐོག་འཛིན་པའི་ལྟ་ཚུལ་གསར་པ»ཞེས་པའི་ནང་འདུག འོན་ཀྱང་ཁོ་མོའི་འདྲ་པར་ཞིག་ཨེ་རག་སྙམ་སྟེ་གང་ས་གང་དུ་བཙལ་ཀྱང་མ་རྙེད།)\n Pioneering on Tibet . A Personal Record of Life and Experience in Mission Flelds By ALBERT L . SHELTON, M.D.Copy right, 1921, by FLEMING H. REVELL COMPANY. P, 58 p, 78 p, 108 p, 124 p ;128\n CHANTS FROM SHANGRI-LA . Original Translation From the Tibetan by FLORA BEAL SHELTON. Copyright 1939 by Dorris Shelton Still. P, 6\n https :en.wikipedia.org/wiki/Albert_Shelton( ཁོང་གི་སྐུ་ཚེའི་ལོ་རྒྱུས«བོད་ཀྱི་ཞ་ཌིན»ཞེས་པའི་ནང་གསལ་བས། ཐུགས་སྣང་ཅན་ཚོས་དེ་ལ་གཟིགས་པར་ཞུ།)\n2017 ལོའི་ཟླ3ཚེས 19 ཉིན། 19:06


ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༧ ཟླ། ༥ ཚེས་ ༨ སྔ་དྲོ། ༡༠:༥༣\nཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༧ ཟླ་ ༠༥ ཚེ་ ༠༧ ནང་ཆེན་རྫོང་བྱམས་བརྩེའི་སློབ་གླིང་གི་སྐབས་དང་པོའི་སྐྱེ་ཁམས་སློབ་གསོ་དང་ལྗང་བསྒྱུར་བྱ་འགུལ། དེད་ཡང་ ༥/༤ དུས་ཆེན་ཉིན་རྫོང་གཙོ་དང་སློབ་གླིང་གི་དགེ་སློབ་བརྒྱ་ཕྲག་ཕྱེད་གཉིས་བཅས་མཉམ་ཞུགས་སྒོ་ནས་བྱ་འགུལ་བསྒྲུབས་པ་དང་།\nའདོན་སྤེལ། ཕྱི་ལོ། ༢༠༡༧ ཟླ། ༩ ཚེས། ༦ ཉིན།\nཉེ་བའི་ཆར་བོད་ནང་གི་ཨ་མདོ་མཚོ་སྔོན་ཁུལ་དུ་གཏེར་ཁ་སྔོག་འདོན་རིགས་མཚམས་འཇོག་བྱེད་བཞིན་ཡོད་ཀྱང༌། མཚོ་སྔོན་གསེར་ཆེན་རྫོང་དུ་རྡོ་ཀ་མ་རུ་པའི་གཏེར་ཁ་གསང་བའི་ཐོག་ནས་སྔོག་འདོན་བྱེད་བཞིན་པར་ས་གནས་བོད་མི་ཚོས་རྫོང་སྲིད་གཞུང་ལ་ཞུ་གཏུགས་བྱས་འདུག དེ་ཡང་བོད་ནས་འདི་གའི་གསར་འགོད་པར་གནས་ཚུལ་མཁོ་སྤྲོད་གནང་བ་ལྟར་ན། རྒྱས་པར་གཟིགས།….\nའདོན་སྤེལ། ཕྱི་ལོ། ༢༠༡༧ ཟླ། ༨ ཚེས། ༣༠ ཉིན།\nབོད་ཕྱི་ནང་གི་གསར་འགྱུར་བརྒྱུད་ལམ་ཁག་འགའ་ཞིག་གི་ནང་གནས་ཚུལ་ཐོན་པ་ལྟར་ན། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༧ ཟླ་ ༨ ཚེས་ ༣༠ ཉིན་གྱི་ཞོགས་པ་བོད་ནང་གི་ཆུ་ཚོད་ ༤:༣༠ ཙམ་ལ་མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་མགོ་ལོག་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་ཁུལ། རྨ་ཆེན་རྫོང་ཁོངས་རྭ་རྒྱ་རྡལ་གསེར་ཆེན་སྡེ་བའི་གཤགས་ལུང་ལ་རི་ཉིལ་བའི་རྐྱེན་གྱིས་ས་གནས་ཀྱི་བོད་མི་བདུན་གྱི་ཚེ་སྲོག་ཤོར་འདུག ཁྱིམ་ཚང་གསུམ་གྱི་མི་དགུ་དང་། རྒྱས་པར་གཟིགས།….\nའདོན་སྤེལ། ཕྱི་ལོ། ༢༠༡༧ ཟླ། ༨ ཚེས། ༢༣ ཉིན།\nགནམ་གཤིས་འགྱུར་འགྲོས་ཀྱི་རྐྱེན་པས་མདོ་དབུས་མཐོ་སྒང་བོད་ཀྱི་འཁྱག་རོམ་ལ་ཤུགས་རྐྱེན་གང་འདྲ་ཐེབས་མིན་ཚན་རིག་པ་ཚོས་ཞིབ་འཇུག་གནང་གི་འདུག དེ་ཡང་རྒྱ་ནག་གཞུང་འབྲེལ་གོ་ལའི་དུས་བབ་ཅེས་པའི་དབྱིན་ཡིག་གསར་ཤོག་ཐོག་ཕྱི་ཚེས་ ༢༡ ཉིན་གནས་ཚུལ་སྤེལ་བར་གཞིགས་ན། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་སྐབས་གཉིས་པའི་མདོ་དབུས་མཐོ་སྒང་ལ་ཚན་རིག་རང་བཞིན་གྱི་བརྟག་ཞིབ་ཀྱི་ཆ་ཤས་སུ་རྒྱ་ རྒྱས་པར་གཟིགས།….\nའདོན་སྤེལ། ཕྱི་ལོ། ༢༠༡༧ ཟླ། ༨ ཚེས། ༢༡ ཉིན།\n༄༅།། རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་དུ་དབྱེ་བའི་བོད་མདོ་སྨད་མཚོ་ལྷོ་མགོ་མང་གྲོང་རྡལ་ཁོངས་རྨ་བཞིའི་སྡེ་བ་དགུའི་སྡེ་མི་མང་ཚོགས་ཀྱིས་ རྒྱས་པར་གཟིགས།….\nའདོན་སྤེལ། ཕྱི་ལོ། ༢༠༡༧ ཟླ། ༨ ཚེས། ༡༠ ཉིན།\nཉེ་བའི་ཆར་སི་ཨན་ཨན་གསར་ཁང་དང་། དེ་མིན་གྱི་རྒྱུད་ལམ་གཞན་ཁག་གཅིག་གིས་སྔ་ཕྱིར་གནས་ཚུལ་སྤེལ་བར་གཞིགས་ན། འདི་ཟླའི་ཚེས་ ༨ ཉིན་གྱི་དགོང་མོའི་ཆུ་ཚོད་ ༩ དང་སྐར་ ༡༩ ཐོག སི་ཁྲོན་རྔ་བའི་གཟི་ཚ་སྡེ་དགུ་རུ་ཚད་རིམ་ ༦.༥ ཅན་གྱི་ས་ཡོམ་ཤུགས་ཆེན་པོ་ཞིག་བརྒྱབས་ནས་ཉུང་མཐར་མི་ ༡༩ ཙམ་རྐྱེན་འདས་དང་ ༣༤༣ ལྷག་ལ་རྨས་སྐྱོན་ཆེན་པོ་བྱུང་ རྒྱས་པར་གཟིགས།….\nའདོན་སྤེལ། ཕྱི་ལོ། ༢༠༡༧ ཟླ། ༧ ཚེས། ༢༤ ཉིན།\nཏང་གི་ཚོགས་ཆེན་བཅོ་བརྒྱད་པ་འཚོགས་ཚུན་ཏང་ཀྲུང་དབྱང་གིས་སྣོད་བཅུད་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོང་ལ་ཚད་མཐོའི་མཐོང་ཆེན་གནང་ཡོད། མདོ་ལ་རིང་མོ་ནི་རང་རྒྱལ་ནུབ་རྒྱུད་ཀྱི་སྣོད་བཅུད་བདེ་འཇགས་སྲུང་ཡུལ་གལ་ཆེན་དང་། རྨ་ཆུ་འབབ་རྒྱུད་ཀྱི་ཆུ་འགོ་གལ་ཆེན། རྒྱས་པར་གཟིགས།….


Terdzo-SA-034 - Rinchen Terdzö\nPhyag na rdo rje stobs po che\ndpal phyag na rdo rje stobs po che'i phrin las kyi cho ga dbang bskur dang bcas pa bklag chog tu bkod pa rdo rje'i zhun thigs\nin cycle ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེ་སྟོབས་པོ་ཆེ་ (Phyag na rdo rje stobs po che)\nVolume 28 (ས) / Pages 643-662 / Folios 1a1 to 10b4\nRinchen Terdzö Volumes List > Volume 28 > Text #35 (Scroll to Bottom)\n'jam mgon kong sprul. dpal phyag na rdo rje stobs po che'i phrin las kyi cho ga dbang bskur dang bcas pa bklag chog tu bkod pa rdo rje'i zhun thigs. In Rin chen gter mdzod chen mo pod nyer brgyad pa (The Great Treasury of Rediscovered Teachings Volume 28) by 'jam mgon kong sprul, 643-662. New Delhi: Shechen Publications, 2007-2016.\n'di'ang zab chos 'di nyid kyi zhabs tog dang /_rin chen gter gyi mdzod du zab mo'i bcud rnams bka' bsdur bgyis pa'i zhar byung du pad+ma gar dbang 'chi med bstan gnyis gling pas de bI ko Ti tsa 'dra rin chen brag gi sgrub gnas su bgyis pa dge legs 'phel\ngter mdzod zhig gling phyag rdor stobs chen\n༄༅། །དཔལ་ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེ་སྟོབས་པོ་ཆེའི་ཕྲིན་ལས་ཀྱི་ཆོ་ག་དབང་བསྐུར་དང་བཅས་པ་བཀླག་ཆོག་ཏུ་བཀོད་པ་རྡོ་རྗེའི་ཞུན་ཐིགས་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་སོ།། ན་མོ་གུ་རུ་བཛྲ་པཱ་ཎ་ཡེ། སངས་རྒྱས་མ་གཏོགས་གང་གི་མཐུ་ཡིས་ཀྱང་། །འདེགས་པར་མི་བཟོད་ཡེ་ཤེས་རྡོ་རྗེ་ཆེ། །རྟག་ཏུ་གསོར་བས་བདུད་དཔུང་ཀུན་འཇོམས་པ། །བླ་མ་གསང་བའི་བདག་པོར་ཕྱག་བགྱི་འོ། །སྟོབས་པོ་ཆེར་གྲགས་སྟོབས་ཆེན་གྱི། །ལྷ་མིན་ས་འོག་བཅིངས་པ་ལས། །སྲེད་མེད་བུས་ཀྱང་འགྲན་མེད་པ། །གང་དེའི་བཀའ་སྲོལ་གསལ་བར་བྱ། །འདི་ལ་གཉིས། སྒྲུབ་པའི་ཕྲིན་ལས་དབང་བསྐུར་བའི་ཆོ་གའོ། །དང་པོ་ནི། བསྙེན་སྒྲུབ་ཀྱི་སྐབས་སུ་དཀྱིལ་འཁོར་སྒྲུབ་རྟེན་རྣམས་གཏེར་གཞུང་ལས་གསུངས་པ་ལྟར་དང་། དབང་དུས་དེའི་ཆས། རྒྱུན་གྱི་རྣལ་འབྱོར་ལྟ་བུར་སྨན་རཀ་གཏོར་གསུམ་མཆོད་པའི་ཡོ་བྱད་ཙམ་ཚོགས་པར་བྱས། ཕྲིན་ལས་དངོས་ལ་སྦྱོར་དངོས་རྗེས་གསུམ་དུ་ཡོད་པའི་དང་པོ་སྦྱོར་བ་ལ། སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་ནི། དཔལ་ལྡན་བླ་མ་རྡོ་རྗེ་འཆང༔ སངས་རྒྱས་ཆོས་དང་དགེ་འདུན་དང༔ གསང་བདག་ཕྱག་རྡོར་ལྷ་ཚོགས་ལ༔ བདག་སོགས་འགྲོ་ཀུན་སྐྱབས་སུ་མཆི༔ སེམས་བསྐྱེད་པ་ནི། བདག་གཞན་འགྲོ་བ་ཀུན་དོན་དུ༔ རྡོ་རྗེ་འཛིན་པའི་དགོངས་པ་ཡིས༔ ངེས་པའི་དོན་དུ་སེམས་བསྐྱེད་དོ༔ བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་མྱུར་ཐོབ་ཤོག༔ བགེགས་བསྐྲད་པ་ནི། བགེགས་གཏོར་བྱིན་བརླབ་འགུགས་པ་དང་བསྔོ་བ་སྤྱི་ལྟར་བྱས་ལ་བཀའ་བསྒོ་བ་ནི། ཧཱུྃ༔ བདག་ཉིད་གསང་བདག་བཀའ་འདས་ན༔ གནོད་བྱེད་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་པོ༔ རྡུལ་ཕྲན་བཞིན་དུ་བརླག་པར་བྱེད༔ དེ་བས་བགེགས་གཏོར་འདི་ཁྱེར་ལ༔ འདི་རུ་མ་འདུག་གཞན་དུ་དེངས༔ ཨོཾ་བཛྲ་ཙཎྜ་མ་ཧཱ་རོ་ཥ་ཎ་ཧཱུྃ་ཕཊ༔ འབྱུང་པོ་ཨུ་ཙ་ཏ་ཡ་ཕཊ༔ ཅེས་བསྐྲད། བཛྲ་ཀྲོ་དྷ་རཀྵ་རཀྵ་ཧཱུྃ་ཕཊ༔ ཅེས་སྲུང་འཁོར་བསྒོམ། མཆོད་རྫས་རྣམས། རཾ་ཡཾ་ཁཾ་གིས་བསང་སྦྱང་། རྣམ་དག་ཆོས་དབྱིངས་ངང་ཉིད་ལས༔ རང་བྱུང་མཆོད་པའི་ཕུང་པོ་ནི༔ ཀུན་བཟང་མཆོད་པའི་སྤྲིན་ལྟ་བུས༔ དཔག་ཡས་ནམ་མཁའ་གང་བར་གྱུར༔ ཨོཾ་བཛྲ་ཨརྒྷཾ་ནས། ཤབྡ་ཨཱཿཧཱུྃ༔ ཨོཾ་ཨཱཿཧཱུྃ་སརྦ་པཉྩ་ཨ་མྲྀཏ་ཧཱུྃ་ཧྲཱིཿཋ༔ ཨོཾ་ཨཱཿཧཱུྃ་མ་ཧཱ་བ་ལིཾ་ཏ་ཏེ་ཛོ་བ་ལིཾ་ཏ་བ་ལ་བ་ཏེ་ས་མ་ཡ་ཧཱུྃ་ཧྲཱིཿཋ༔ ཨོཾ་ཨཱཿཧཱུྃ་མ་ཧཱ་རཀྟ་ཛྭ་ལ་མཎྜ་ལ་ཧཱུྃ་ཧྲཱིཿཋ༔ ཞེས་སྔགས་ལན་གསུམ་གསུམ་བརྗོད་ལ་བྱིན་བརླབ་བོ། །གཉིས་པ་དངོས་གཞི་ལ། དམ་ཚིག་གི་དཀྱིལ་འཁོར་བསྐྱེད་པ་ནི། བདག་དང་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་མི་དམིགས་པ་སྟོང་པའི་ངང་ལས༔ བྷྲཱུྃ་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་ལས༔ གནམ་ལྕགས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་ལས་གྲུབ་པའི་གཞལ་ཡས་ཁང་ཆེན་པོ་གྲུ་བཞི་སྒོ་བཞི་རྒྱན་རྟ་བབས་ཆོས་འཁོར་གདུགས་ཏོག་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ༔ ནང་གནམ་ལྕགས་འབར་བའི་གུར་ཁང་ལ༔ ཕྱི་དུར་ཁྲོད་མེ་དཔུང་འབར་བའི་ཀློང་དུ་གྱུར་པ་དེའི་དབུས་སུ་པདྨ་ཉི་ཟླའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ཁར༔ རང་རིག་གི་ངོ་བོ་གནམ་ལྕགས་རྡོ་རྗེ་རྩེ་དགུ་པ་ལྟེ་བ་ཧཱུྃཿགིས་མཚན་པ་ལས་འོད་འཕྲོས༔ འཕགས་པ་མཆོད་ཅིང་སེམས་ཅན་གྱི་སྡིག་སྒྲིབ་སྦྱངས༔ གདུག་པ་ཅན་ཐམས་ཅད་ཚར་བཅད༔ འོད་ཟེར་ཚུར་འདུས་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་ལས༔ སྐད་ཅིག་དྲན་རྫོགས་སུ་རང་རིག་གི་ངོ་བོ་རྡོ་རྗེ་གཏུམ་པོ་སྐུ་མདོག་མཐིང་ནག་ཞལ་གཅིག་ཕྱག་གཉིས་པ༔ གཡས་པས་གནམ་ལྕགས་རྡོ་རྗེ་མེའི་ཚྭ་ཚྭ་འཕྲོ་བ་ནམ་མཁར་འཕྱར་ཞིང༔ གཡོན་ལྕགས་ཀྱུ་དང་སྦྲུལ་ཞགས་འཛིན་པ༔ ཞལ་བགྲད་མཆེ་བ་གཙིགས་པ༔ སྤྱན་གསུམ་སྡང་མིག་ཁྲོ་ཚུལ་དུ་གཟིགས་པ༔ རལ་པ་ཁམ་སེར་གྱེན་དུ་འབར་ཞིང་རལ་པའི་གསེབ་ནས་མེའི་ཚྭ་ཚྭ་འཕྲོ་བ༔ སྐུ་ཆེ་ལ་ཡན་ལག་རགས་པ༔ ཀླུ་རིགས་ལྔ་དང་སྦྲུལ་ཆུན་གྱིས་སྤྲས་པ༔ སྐུའི་བ་སྤུའི་བུ་ག་ནས་སྤྲུལ་པའི་ཁྲོ་ཚོགས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མེས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་གང་བར་འགྱེད་པ༔ སྣང་སྟོང་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་སྐུར་གསལ་བའི་སྤྱི་བོར་ཨོཾ་དཀར་པོ༔ མགྲིན་པར་ཨཱཿདམར་པོ༔ ཐུགས་ཀར་ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་དབུས་སུ་ཧཱུྃཿམཐིང་ནག་ཚེག་དྲག་དང་བཅས་པ་ལས་འོད་ཟེར་འཕྲོས་པས༔ ལྕང་ལོ་ཅན་གྱི་ཕོ་བྲང་ནས༔ ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་ལ་ཕྱོགས་བཅུའི་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ཁྲོ་རྒྱལ་གྱི་སྐུར་བཞེངས་ནས་འཁོར་དུ་བསྐོར་ཏེ་མདུན་གྱི་ནམ་མཁར་བྱོན་པར་གྱུར༔ གུ་གུལ་དང་ཤ་ཆེན་བསྲེག །དར་ནག་གཡབ། དབྱངས་རོལ་བཅས་སྤྱན་འདྲེན་པ་ནི། ཧཱུྃ༔ དད་པ་དང་ནི་དམ་ཚིག་གིས༔ ཚུར་གཤེགས་ཁྲོ་རྒྱལ་དམ་ཚིག་ཅན༔ འོག་མིན་ལྷུན་གྲུབ་གནས་མཆོག་གི༔ གསང་ཆེན་རོལ་པའི་གཞལ་ཡས་ཁང༔ ལྕང་ལོ་ཅན་གྱི་ཕོ་བྲང་ནས༔ དམ་ཚིག་དབང་གིས་སྤྱན་འདྲེན་ན༔ ཐུགས་དམ་དབང་གིས་གཤེགས་སུ་གསོལ༔ བཛྲ་ཙཎྜ་མ་ཧཱ་རོ་ཥ་ཎ་ཨེ་ཧྱེ་ཧི་ས་མ་ཡ་ཛཿཛ༔ ཛཿཧཱུྃ་བཾ་ཧོ༔ དམ་ཡེ་གཉིས་མེད་དུ་གྱུར་པར་བསམས་ལ་བཞུགས་གསོལ་ནི། ཧཱུྃ༔ མི་འཇིགས་གནམ་ལྕགས་འབར་བའི་གཞལ་ཡས་འདིར༔ གདུག་པ་སྡེ་བརྒྱད་འདུལ་ཕྱིར་བརྟན་པར་བཞུགས༔ བཛྲ་ཙཎྜ་མ་ཧཱ་རོ་ཥ་ཎ་ཨེ་ཧྱེ་ཧི་པདྨ་ཀ་མ་ལཱ་ཡ་སཏྭཾ༔ ཕྱག་འཚལ་བ་ནི། ཧཱུྃ༔ ཕྲིན་ལས་མཐུ་སྟོབས་མངའ་དབང་བདག༔ གསང་བདག་སྐུ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ༔ ཨ་ཏི་པཱུ་ཧོ༔ མཆོད་པ་འབུལ་བ་ནི༔ ཧཱུྃ༔ མེ་ཏོག་བདུག་སྤོས་མར་མེ་དྲི༔ ཞལ་ཟས་སིལ་སྙན་ལ་སོགས་དང༔ སྨན་གཏོར་རཀྟ་འདོད་ཡོན་ཚོགས༔ མཆོད་པའི་བྱེ་བྲག་དཔག་མེད་རྣམས༔ ཁྲོ་རྒྱལ་འཁོར་དང་བཅས་ལ་འབུལ༔ ཕྲིན་ལས་བསྒྲུབ་ཕྱིར་བཞེས་སུ་གསོལ༔ ཨོཾ་བཛྲ་ཙཎྜ་མ་ཧཱ་རོ་ཥ་ཎ་ཨརྒྷཾ་པཱ་དྱཾ་སོགས་ནས། ཤབྡ་པཱུ་ཛ་ཧོ༔ པཉྩ་ཨ་མྲྀཏ༔ མ་ཧཱ་བ་ལིཾ་ཏཿ མ་ཧཱ་རཀྟ༔ ག་ཎ་ཙཀྲ་པཱུ་ཛ་ཁཱ་ཧི༔ བསྟོད་པ་ནི། ཧཱུྃ༔ རྡོ་རྗེ་འཛིན་དབང་ཁྲོས་པའི་རྒྱལ༔ བདུད་དང་ལོག་འདྲེན་འཇོམས་མཛད་པ༔ མངོན་སྤྱོད་ཕྲིན་ལས་ཡོངས་རྫོགས་ལྷ༔ བཻ་ཌཱུར་མདོག་ཅན་འཇིགས་པའི་སྐུ༔ ཁྲོ་རྒྱལ་སྐུ་ལ་ཕྱག་འཚལ་བསྟོད༔ ཞལ་བསྒྲད་མཆེ་གཙིགས་ཧཱུྃ་སྒྲ་སྒྲོག༔ སྤྱན་གསུམ་སྡང་མིག་ཁྲོ་ཚུལ་གཟིགས༔ རལ་པའི་གསེབ་ནས་མེ་འོད་འབར༔ སྡེ་བརྒྱད་འབྱུང་པོ་རླག་པར་བྱེད༔ གདུག་པ་འདུལ་ལ་ཕྱག་འཚལ་བསྟོད༔ མེ་ཡི་ཚྭ་ཚྭ་འཕྲོ་བ་ཡི༔ གནམ་ལྕགས་རྡོ་རྗེས་ཐལ་བར་རློག༔ ལྕགས་ཀྱུ་ཞགས་པ་བསྣམས་པ་ཡིས༔ སྡེ་བརྒྱད་འབྱུང་པོ་འགུགས་ཤིང་འཆིང༔ བདུད་འདུལ་ཁྱོད་ལ་ཕྱག་འཚལ་བསྟོད༔ སྦྲུལ་རིགས་ལྔ་ཡིས་སྐུ་ལ་བརྒྱན༔ ཀླུ་རྣམས་ཐམས་ཅད་འདུལ་མཛད་པ༔ ཁྲོ་ཚོགས་འབུམ་གྱི་འཁོར་གྱིས་བསྐོར༔ སྡེ་བརྒྱད་ཐམས་ཅད་འདུལ་མཛད་པ༔ ཕྲིན་ལས་ཡོངས་རྫོགས་དཔལ་ལ་ཕྱག་འཚལ་བསྟོད༔ ཛཔ྄་བཟླ་བ་ནི། བདག་མདུན་ཐུགས་ཀར་པདྨ་སྔོན་པོ་འདབ་མ་བརྒྱད་པ༔ དེའི་ལྟེ་བར་ཉི་ཟླའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་དབུས་སུ༔ ཧཱུྃཿཡིག་ཚེག་དྲག་ཅན་བཻ་ཌཱུརྻའི་མདོག་ཅན་གྱི་མཐའ་ལ་རྩ་བའི་སྔགས་རྣམས་འོད་ཟེར་ཁ་དོག་ལྔ་དང་ལྡན་པ་མེའི་ཕྲེང་བ་ལྟར་འཁོར་བ་ལས་འོད་འཕྲོས༔ དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ལྷ་ཚོགས་ཀྱི་ཐུགས་སྲོག་ས་བོན་ལ་ཕོག༔ བདག་དང་དཀྱིལ་འཁོར་པའི་སྐུ་ལས་སྤྲུལ་པའི་ཁྲོ་ཚོགས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གང་བར་འཕྲོས་པས་ལྷ་སྲིན་སྡེ་བརྒྱད་ཐམས་ཅད་དམ་ལ་བཏགས༔ གདུག་པ་ཅན་ཐམས་ཅད་ཚར་བཅད་པར་གྱུར༔ ཅེས་དམིགས་ལ་རྩ་བའི་སྙིང་པོ་ནི། ཨོཾ་བཛྲ་ཙཎྜ་མ་ཧཱ་རོ་ཥ་ཎ་ཧཱུྃ་ཕཊ༔ དྲག་སྔགས་ནི། ཨོཾ་བཛྲ་ཙཎྜ་སརྦ་དུཥྚཱན་ཏ་ཀ་ཧ་ན་ད་ཧ་པ་ཙ་ཧཱུྃ་ཕཊ༔ ཅེས་མིང་ཚིག་གིས་བར་མ་ཆོད་པར་བཟླ། འགྲུབ་པའི་རྟགས་གཞུང་དུ་གསལ། གྲངས་རྩ་སྔགས་འབུམ་ཕྲག་གསུམ་དུ་གསུངས་སོ། །ཐུན་མཐར་སྟོང་ཚིགས་སྤྱི་ལྟར་འབུལ། གཏེར་སྲུང་གཏོར་འབུལ་ནི། དམར་གཏོར། རཾ་ཡཾ་ཁཾ་གིས་བསང་སྦྱང་། སྟོང་པའི་ངང་ལས་ཨ་ལས་ཐོད་པའི་སྣོད་ཡངས་ཤིང་རྒྱ་ཆེ་བར་ངོ་བོ་དགྲ་བགེགས་ཀྱི་ཤ་ཁྲག་ལ་རྣམ་པ་བདུད་རྩིའི་རྒྱ་མཚོ་འདོད་ཡོན་གྱི་སྤྲིན་ཕུང་འཕྲོ་བར་གྱུར། ཨོཾ་ཨཱཿཧཱུྃ་ཧོཿ ལན་གསུམ་གྱིས་བརླབ། རང་གི་ཐུགས་ཀའི་འོད་ཟེར་གྱིས་དཔལ་མ་ཧཱ་ཀཱ་ལ་ལྷ་མགོན་ལྕམ་དྲལ་སྡེ་བརྒྱད་དྲེགས་པའི་ཚོགས་འཁོར་དང་བཅས་པ་བཛྲ་ས་མཱ་ཛཿ ཨོཾ་མ་ཧཱ་ཀཱ་ལ་དེ་ཝཱི་ཀཱ་ལི་ཨ་ཡ་མ་དུ་རུ་ཙ་ཤ་ན་དགྲ་བོའི་མཱཾ་ས་རཀྟ་ཀིཾ་ནི་རི་ཏི་ཙཀྵུཿབ་སུ་ཏ་ཙིཏྟ་གོ་རོ་ཙ་ན་ཁ་ཁ་ཁཱ་ཧི་ཁཱ་ཧི༔ ལན་གསུམ་གྱིས་གཏོར་མ་འབུལ། ཕྲིན་ལས་བཅོལ་བ་ནི། ཧཱུྃ༔ དུར་ཁྲོད་ཆེན་པོའི་གནས་བརྒྱད་དང༔ བསིལ་བ་ཚལ་གྱི་དུར་ཁྲོད་ནས༔ ལྷ་མགོན་ཡབ་ཡུམ་འཁོར་བཅས་རྣམས༔ དེ་རིང་གནས་འདིར་གཤེགས་སུ་གསོལ༔ སྐུ་མདོག་མཐིང་ནག་འཇིགས་པའི་གཟུགས༔ སྦྲུལ་ཆེན་སྐམ་རློན་ཐོད་ཕྲེང་གིས༔ དབུ་དང་ཕྱག་ཞབས་རྒྱན་དང་བཅས༔ རབ་ཏུ་འཇིགས་པའི་གད་རྒྱངས་སྒྲོག༔ ཆུ་གྲི་བྷནྡྷ་ཁྲག་བཀང་བསྣམས༔ དགྲ་བགེགས་ལུས་གཏུབ་སྙིང་ཁྲག་གསོལ༔ ལས་མཁན་སྡེ་བརྒྱད་དམག་ཚོགས་བཅས༔ འདིར་བྱོན་བདུད་རྩི་སྨན་རཀ་དང༔ བ་ལིཾ་དགྲ་བོའི་ཤ་ཁྲག་རྣམས༔ བཞེས་ཤིག་རོལ་ཅིག་ཁ་རཾ་ཁཱ་ཧི༔ སྔོན་ཚེ་གསང་བའི་བདག་པོ་དང༔ པདྨ་ཐོད་ཕྲེང་སྤྱན་སྔ་རུ༔ རང་གིས་ཁས་བླངས་དམ་བཅས་བཞིན༔ ཟབ་གཏེར་བསྟན་པ་རྒྱས་པ་དང༔ ཕྲིན་ལས་རྣམ་བཞི་མྱུར་འགྲུབ་མཛོད༔ ཅེས་འབུལ་ལ་གཤེགས་སོ། །གསུམ་པ་རྗེས་ཀྱི་བྱ་བ་ལ། ཚོགས་མཆོད་བྱིན་རླབས་ནི། རཾ་ཡཾ་ཁཾ། རང་ཉིད་ཐུགས་ལས་འོད་འཕྲོས་པས༔ ཐོད་ནང་ཤ་ལྔ་བདུད་རྩི་ལྔ༔ རིགས་ལྔར་གསལ་བ་འོད་དུ་ཞུ༔ བདུད་རྩིའི་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོར་གྱུར༔ ཨོཾ་ཨཱཿཧཱུྃ་ཧ་ཧོཿཧྲཱི༔ གསུམ། ཧཱུྃ༔ ཆོས་དབྱིངས་རྣམ་དག་དཀྱིལ་འཁོར་ནས༔ བཅོམ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་གཏུམ་པོ་དང༔ ཁྲོ་ཚོགས་སྤྲུལ་འཁོར་བཅས་པ་རྣམས༔ ཚོགས་ལ་སྤྱན་འདྲེན་གཤེགས་སུ་གསོལ༔ བཛྲ་ས་མཱ་ཡ་ཛ༔ ཛཿཧཱུྃ་བཾ་ཧོ༔ དྲག་པོའི་གཞལ་ཡས་འདིར་བཞུགས་ལ༔ ཕྱི་ནང་གསང་བའི་མཆོད་པ་བཞེས༔ བཅོམ་ལྡན་གསང་བདག་ལྷ་ཚོགས་རྣམས༔ འདོད་ཡོན་མཆོད་པས་ཐུགས་དམ་བསྐང༔ དང་པོ་ཕུད་འབུལ་བ་ནི། ཧཱུྃ༔ བླ་མེད་གསང་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ༔ གསང་བདག་ཕྱག་རྡོར་ལྷ་ཚོགས་ལ༔ འདོད་ཡོན་ཚོགས་ཀྱི་མཆོད་པ་འབུལ༔ སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་དངོས་གྲུབ་སྩོལ༔ བར་པས་བཤགས་པ་ནི། སྔོན་བྱུང་ཐོག་མཐའ་མེད་པ་ནས༔ ད་ལྟའི་དུས་འདི་ཡན་ཆོད་དུ༔ མ་རིག་འཁྲུལ་པ་ཅི་བགྱིས་པ༔ ཚོགས་ཀྱི་མཆོད་པས་བཤགས་པར་བགྱི༔ ཞེས་དང་ཡིག་བརྒྱ་བརྗོད། ཐ་མ་བསྒྲལ་བསྟབ་ནི། དམིགས་རྟེན་ལ་འགུགས་གཞུག་སྤྱི་ལྟར་བྱས་ལ། བཅོམ་ལྡན་གསང་བདག་སྐུ་བཞེངས་ཤིག༔ དགྲ་བགེགས་འདུལ་བའི་དུས་ལ་བབ༔ མངོན་སྤྱོད་དྲག་པོའི་ཕྲིན་ལས་ཀྱིས༔ ལས་ཀྱི་ཕོ་ཉས་སྟོང་གསུམ་ཁེངས༔ ཟུངས་ཤིག་རྒྱོབ་ཅིག་རྣམ་པར་ཆིངས༔ སོད་ཅིག་གཏུབས་ཤིག་མཱ་ར་ཡ༔ ནྲྀ་ཏྲི་ཤ་ཏྲཱུཾ་མཱ་ར་ཡ་ཧཱུྃ༔ ཞེས་མཚོན་ཆས་བསྒྲལ། ཧཱུྃ༔ བླ་མེད་གསང་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ༔ གསང་བདག་ཕྱག་རྡོར་ལྷ་ཚོགས་རྣམས༔ དགྲ་བགེགས་བསྒྲལ་པའི་ཤ་ཁྲག་རུས༔ ཞལ་དུ་བསྟིམ་མོ་ཁ་རཾ་ཁཱ་ཧི༔ ཞེས་བསྟབ། ཚོགས་ལ་རོལ། ལྷག་མ་འབྲུ་གསུམ་གྱིས་བདུད་རྩིར་བརླབས་ལ། ཧཱུྃ༔ དཔལ་གྱི་བཀའ་ཉན་ལྷག་སྡུད་མ༔ དབང་ཕྱུག་མ་སྲིང་མཁའ་འགྲོ་དང༔ འབར་མ་གིང་ལང་ཕོ་ཉའི་ཚོགས༔ ཨོ་རྒྱན་པདྨ་ཐོད་ཕྲེང་གི༔ སྤྱན་སྔར་ཁས་བླངས་དམ་བཅས་བཞིན༔ ལྷག་མའི་གཏོར་མ་འདི་བཞེས་ལ༔ བཅོལ་བའི་ཕྲིན་ལས་འགྲུབ་པར་མཛོད༔ ཨོཾ་ཨུཙྪིཥྚ་བ་ལིཾ་ཏ་གྲྀཧྞ་ཁཱ་ཧི༔ ཞེས་འབུལ། འདིར་སྤྲོ་ན་ཆད་བརྟན་སོགས་རིགས་མཐུན་ནས་བླང་། བསྡུ་ན་མི་དགོས། དེ་ནས་མཆོད་བསྟོད་མདོར་བསྡུས་བྱ། དངོས་གྲུབ་བླང་བ་ནི། ཧཱུྃ༔ བདེ་མཆོག་བདེ་སྤྱོད་ནམ་མཁའི་ཀློང་ཡངས་ནས༔ རྒྱལ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་སྲས་བཅས་ཐུགས་དམ་ཅན༔ བཅོམ་ལྡན་གསང་བདག་རྡོ་རྗེ་གཏུམ་པོ་ཡི༔ སྐུ་གསུང་ཐུགས་དང་མཉམ་སྦྱོར་དངོས་གྲུབ་སྩོལ༔ རྩ་སྔགས་མཐར། ཀཱ་ཡ་ཝཱ་ཀ་ཙིཏྟ་སིདྡྷི་ཧཱུྃ་ཨ་ལ་ལ་ཧོ༔ ནོངས་བཤགས་ནི། མ་རྙེད་ཡོངས་སུ་སོགས་ཡིག་བརྒྱ་བརྗོད། མདུན་བསྐྱེད་བརྟན་བཞུགས་སམ་གཤེགས་གསོལ་གང་འོས་བྱ། བདག་བསྐྱེད་ལ་དམིགས་ཏེ། སྣང་སྲིད་སྣོད་བཅུད་གཞལ་ཡས་ཁང༔ འོད་ཞུ་གསང་བདག་ཉིད་ལ་ཐིམ༔ དེ་ཡང་སྙིང་གའི་སྔགས་ཕྲེང་བསྡུ༔ སྔགས་ཀྱང་ཧཱུྃཿཐིམ་ཧཱུྃཿའོད་གསལ༔ བསམ་མེད་སྤྲོས་མེད་བདེ་ཆེན་ངང༔ སླར་ཡང་སྟོང་གསལ་ལྷ་སྐུར་ཤར༔ ཞེས་བསྡུ་ལྡང་བྱ། སྨོན་ལམ་ནི། ཧོ༔ གསང་བདག་དཀྱིལ་འཁོར་བསྒྲུབས་པའི་མཐུས༔ སྒོ་གསུམ་དྲི་མའི་རྒྱུ་དག་ནས༔ བསྙེན་སྒྲུབ་ལས་སྦྱོར་མཐར་ཕྱིན་ཏེ༔ རང་གཞན་སངས་རྒྱས་མྱུར་ཐོབ་ཤོག༔ ཤིས་བརྗོད་ནི། ཆོས་སྐུའི་བཀྲ་ཤིས་མཁའ་དབྱིངས་དག་པའི་ཀློང༔ ལོངས་སྐུའི་བཀྲ་ཤིས་མཚན་དཔེའི་འོད་འབར་བ༔ སྤྲུལ་སྐུའི་བཀྲ་ཤིས་གཞན་ཕན་མཐའ་ཡས་ཤིང༔ སྐུ་གསུམ་ལྷུན་གྲུབ་བཀྲ་ཤིས་དེང་འདིར་སྩོལ༔ ཅེས་བརྗོད་པས་ཕྲིན་ལས་ཀྱི་རིམ་པ་གྲུབ་བོ། །གཉིས་པ་འདིའི་སྒོ་ནས་དབང་བསྐུར་ན། དཀྱིལ་འཁོར་དབུས་མཐིང་ནག་རྩིབས་བཞི་མུ་ཁྱུད་དང་བཅས་པ་ལ་སྒོ་རྫོགས་པད་རྡོར་མེ་རིས་བསྐོར་བ་བྱས། མ་འཛོམ་ན་མཎྜལ་ལ་འབྲུ་ཚོམ་གཅིག་བཀོད་པའི་སྟེང་དུ་བུམ་པ་བཅུད་ལྡན་མགུལ་ཆིངས་སྔོན་པོ་ཁ་རྒྱན་ཅན་བཀོད། མདུན་དུ་སྐུ་དང་བྱ་ཁྱུང་རིགས་ལྔ་ཧཱུྃ་བཅུའི་ཙཀླི། གཡས་སུ་བནྡྷ་བདུད་རྩིས་བཀང་བ། གཡོན་དུ་སེང་ཕུར་ཁྲོ་ཞལ་ཅན། བར་མཚམས་སུ་རྡོར་དྲིལ། རལ་གྲི་མེ་ཕུང་། འཁོར་ལོ་སྦྲུལ་ཞགས། ཐུན་ཕུར་ཐུན་རྫས། བཀྲ་ཤིས་རྫས་བརྒྱད་རྣམས་དང་། རྒྱབ་ངོས་དཔལ་གཏོར་སྨན་རཀ །མཐའ་སྐོར་དུ་ཕྱི་མཆོད་བཤམ། ལས་བུམ། མིག་དར། ཅོད་པན། ཕྲིན་ལས་ལ་དགོས་པའི་ཚོགས་གཏོར་རྣམས་འདུ་བྱའོ། །དེ་ནས་གོང་གསལ་ལས་བྱང་ཉིད་ཚར་གཅིག་གིས་བདག་མདུན་བུམ་གསུམ་དཀྱིལ་འཁོར་སོ་སོར་གསལ་བཏབ་ལ་བཟླས་པའི་འཕྲོ་འདུ་བཅས་རྩ་སྔགས་ཅི་ནུས་དང་། དྲག་སྔགས་བརྒྱ་རྩ་ཙམ་བཟླ། གཟུངས་ཐག་བླངས་ལ་བུམ་ལྷའི་དམིགས་པ་སྤྱི་མཐུན་བཅས་རྩ་སྔགས་བརྒྱ་ཙམ་བཟླ། སྟོང་ཚིགས་ཕུལ་ལ་བུམ་ལྷ་འོད་ཞུ་བྱ། ལས་བུམ་དུ་རྡོ་རྗེ་རྣམ་པར་འཇོམས་པ་གསལ་ལ་དེའི་ཡང་སྙིང་ཅི་འགྲུབ་བཟླས་པས་བྱིན་བརླབ། རིག་པའི་མེ་ཏོག་དོར་ལ་གནང་བ་ནོད་དོ། །དེ་ནས་སློབ་མ་ལ། ཇི་ལྟར་བལྟམས་པ་དང་རྣམ་འཇོམས་སྔགས་ཀྱིས་ཁྲུས་བྱ། བགེགས་བསྐྲད་སྲུང་འཁོར་བསྒོམ། སེམས་བསྐྱེད་གསལ་བཏབ་ལ། དེའང་དུས་གསུམ་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གསང་བ་གསུམ་གྱི་མཛོད་འཛིན་པ་རིགས་གསུམ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་ནང་ཚན། དཔལ་གསང་བའི་བདག་པོ་ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེ་ལ་རྒྱུད་དང་སྒྲུབ་ཐབས་ཀྱི་བཀའ་སྲོལ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཞིག་བཞུགས་ཤིང་འཕགས་བོད་གཉིས་སུའང་ཅི་རིགས་པ་བྱོན་པ་ལས། འདིར་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཨོ་རྒྱན་གྱི་ཡུལ་ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེས་རྣམ་པར་སྤྲུལ་པའི་ཕོ་བྲང་ན་འཁོར་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མཁའ་འགྲོ་མ་དང་བྱང་སེམས་དགྲ་བཅོམ་འཇིག་རྟེན་སྐྱོང་བའི་ཚུལ་ཅན་དག་པའི་ས་ལ་གནས་པ་ཤ་སྟག་དང་ཐབས་གཅིག་ཏུ་བཞུགས་པའི་ཚེ། ཁ་བ་ཅན་གྱི་རྒྱལ་ཁམས་འདུལ་བའི་སླད་དུ་ལག་ན་རྡོ་རྗེ་ལ་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ཤིང་རྗེས་སུ་གནང་བས་དེ་ཉིད་ཀྱིས་གཏུམ་པོའི་རྒྱུད་ཟབ་མོ་བཤད། ཡེ་ཤེས་མཁའ་འགྲོ་མ་རྣམས་ཀྱིས་བཀའ་བསྡུས་ཤིང་གཉེར་དུ་མཛད་པ་སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་པདྨ་སཾ་བྷ་བས་གསན་ཏེ་ར་སའི་ལྷ་ཁང་ཆེན་པོར་སྒྲ་རང་འགྱུར་དུ་བསྒྱུར། རྒྱུད་ལས་ཕྱུང་པའི་གདམས་ཟབ་སྙིང་པོར་དྲིལ་བའང་མཛད་ནས་མཚོ་རྒྱལ་དང་མངའ་བདག་ཡབ་སྲས་ལ་གདམས་པའི་བཅུད་དུ་བསྩལ། མཚོ་རྒྱལ་གྱིས་གཏེར་ཁ་གསུམ་དུ་སྦས་པ་ལས་ཀུན་གྱི་ཡང་ཟབ་འདི་ནི་ལྷ་སྲས་དམ་འཛིན་གྱི་སྐྱེ་བ་གར་དབང་ཞིག་པོ་གླིང་པས་ཡེར་པ་རྡོ་རྗེའི་བྲག་ཕུག་ནས་སྤྱན་དྲངས་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་ཀྱི་སྨིན་བྱེད་བསྒྲུབ་པ་ལ་སོགས་ཀྱིས་མཚམས་སྦྱར་ནས་མཎྜལ་འབུལ་དུ་གཞུག །འབྲུ་གསུམ་གྱིས་མིག་དར་བཅིངས་ཤིང་ཅོད་པན་གཏད། ཐོག་མར་རྒྱུད་རྣམ་པར་དག་པར་བྱ་བའི་སླད་དུ་བླ་མ་དང་གསང་བའི་བདག་པོ་རྒྱལ་བ་སྲས་དང་བཅས་པ་ལ་བདག་གཞན་བྱང་ཆུབ་མ་ཐོབ་ཀྱི་བར་དུ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བའི་མོས་པས་འདིའི་རྗེས་ཟློས། དཔལ་ལྡན་བླ་མ་སོགས་ལས་བྱང་ལྟར་ལན་གསུམ། གཞན་གྱི་དོན་དུ་བྱང་ཆུབ་མཆོག་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་འདིའི་རྗེས་ཟློས། བདག་གཞན་འགྲོ་བ་སོགས་གསུམ། ཚོགས་བསགས་ཤིང་སྡིག་པ་སྦྱངས་ཏེ་བསོད་ནམས་གོང་དུ་སྤེལ་བས་རྒྱུད་སྡོམ་པ་དང་ལྡན་པར་བྱ་བའི་བློས་འདིའི་རྗེས་ཟློས། རྡོ་རྗེ་སློབ་དཔོན་སངས་རྒྱས་དཔལ༔སོགས་གསུམ། ཐལ་མོ་མེ་ཏོག་དང་བཅས་གསོལ་བ་འདེབས་པ་འདིའི་རྗེས་ཟློས། ཀྱེ༔ བླ་མ་གསང་སྔགས་ཆེ་བའི་མཆོག༔ རིག་སྔགས་ཀུན་གྱི་མངའ་བདག་ཆེ༔ བདག་ཅག་རྡོ་རྗེའི་དམ་ཚིག་ཅན༔ གསང་བདག་ཐུགས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ༔ འཇུག་ཅིང་སྨིན་པར་མཛད་དུ་གསོལ༔ ལན་གསུམ། ཧཱུྃ༔ འདིར་འོངས་རིགས་ཀྱི་བུ་རྣམས་ཀུན༔ གསང་བ་གསུམ་གྱི་དམ་ཚིག་ནི༔ ཁྱོད་ཀྱིས་རབ་ཏུ་མནོས་གྱུར་ཏེ༔ འདི་དག་ཉམས་ན་ཉེས་ཆེ་འོ༔ དམ་ཚིག་ཉམས་ན་ལྟུང་བར་འགྱུར༔ འདི་དག་ངེས་པར་དམ་བཅའ་འམ༔ ཞེས་དྲིས་པའི་ལན་བཏབ་པར་མོས་པས་འདིའི་རྗེས་ཟློས། བདག་ཅག་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་དང༔ སློབ་དཔོན་ལ་ནི་གཉིས་མི་བལྟ༔ སྲོག་གི་ཕྱིར་ཡང་མི་གཏང་བར༔ བདག་ཅག་རྡོ་རྗེའི་བྲོ་བོར་ལགས༔ དེ་ནས་དམ་ཆུ་བླུད་ཅིང༔ རྡོ་རྗེ་གནས་གསུམ་དུ་གཏུགས་ནས༔ ཧཱུྃ༔ བུ་ཁྱོད་དམ་ལ་གནས་གྱུར་ན༔ གསང་བའི་བདག་པོ་སྙིང་ལ་འཇུག༔ སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ནས༔ ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་སྨིན་གྱུར་ཏེ༔ ང་ནི་ཁྱོད་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་འཛིན༔ བུ་ཁྱོད་གསང་བའི་བདག་པོར་འགྱུར༔ དངོས་གྲུབ་ཆེན་པོ་དེང་ཐོབ་བོ༔ ཨོཾ་ཨཱཿཧཱུྃ༔ བཛྲ་ས་མ་ཡ་ཨུ་ད་ཀ་ཐཱ༔ སླར་ཡང་གསོལ་བ་འདེབས་པ་འདིའི་རྗེས་ཟློས་མཛོད། ཀྱེ༔ སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་རང་བཞིན་སྐུ༔ བླ་མ་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་དང༔ དཀྱིལ་འཁོར་ལྷ་ལ་གུས་ཕྱག་འཚལ༔ བདག་ཅག་མ་རིག་ལྡོང་བའི་མིག༔ ཡེ་ཤེས་སྤྱན་དུ་དབྱེ་བ་དང༔ དཀྱིལ་འཁོར་ཉིད་དུ་བདག་འཇུག་འཚལ༔ ལན་གསུམ། དཀྱིལ་འཁོར་འདིར་ནི་འཇུག་འདོད་ན༔ རྡོ་རྗེ་སློབ་དཔོན་ཅི་གསུང་བཀའ༔ ཁྱོད་ཀྱིས་བཅག་པར་མི་བྱ་ཞིང༔ དཀྱིལ་འཁོར་ལྷ་ལ་རབ་མོས་ཤིང༔ སྙིང་པོ་སྔགས་དང་ཕྱག་རྒྱ་དང༔ བསྐྱེད་རྫོགས་ཟུང་དུ་འཇུག་བྱེད་ཅིང༔ དཀྱིལ་འཁོར་གསུམ་དང་མི་འབྲལ་བྱ༔ ཅོད་པན་ལྷ་ལ་འབུལ་བའི་མོས་པས་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་འདོར་བར་ཞུ། པྲ་ཏཱིཙྪ་བཛྲ་ཧོཿ ཞེས་འདོར་དུ་གཞུག །ཨོཾ་ཨཱཿཧཱུྃ་གིས་གདོང་གཡོགས་བཀྲོལ། མ་རིག་པའི་སྒྲིབ་གཡོགས་བསལ་བས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལག་ན་རྡོ་རྗེ་སྟོབས་པོ་ཆེའི་དཀྱིལ་འཁོར་རྟེན་དང་བརྟེན་པར་བཅས་པ་མངོན་སུམ་བཞིན་དུ་མཇལ་བ་ལ་ཕྱག་དང་མཆོད་པ་ཕུལ་བར་མོས་ལ་སྔགས་རྒྱ་ལྷན་ཅིག་ཏུ་མཛོད། ན་མོ་གུ་རུ་བཛྲ་པཱ་ཎ་ཡེ། ཨོཾ་བཛྲ་ཨརྒྷཾ་སོགས་བརྗོད། དེ་དག་གིས་སྦྱོར་བ་སྔོན་འགྲོའི་ཆོས་རྣམས་གྲུབ། དངོས་གཞིའི་དབང་བསྐུར་བའི་ཐོག་མར་ཁྱེད་རང་རྣམས་དམ་ཚིག་གི་ལྷ་སྐུ་འདི་བཞིན་དུ་གསལ་ཐོབ་ཅིག །བདག་དང་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་མི་དམིགས་པ་སྟོང་པའི་ངང་ལས། པདྨ་ཉི་ཟླའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་སྟེང་དུ་རང་རིག་གི་ངོ་བོ་གནམ་ལྕགས་རྡོ་རྗེ་རྩེ་དགུ་པ་སོགས་ལས་བྱང་ལྟར་ལ། ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་ལས༔ ཁྱེད་རང་རྡོ་རྗེ་གཏུམ་པོ་སོགས་ནས། སྐུར་གསལ་བའི་སྤྱི་བོར་ཟླ་བ་ལ་ཨོཾ་དཀར་པོ། མགྲིན་པར་པདྨ་ལ་ཨཱཿདམར་པོ། ཐུགས་ཀར་ཉི་མ་ལ་ཧཱུྃ་སྔོན་པོས་མཚན་པ་དང་། སློབ་དཔོན་དང་མདུན་བསྐྱེད་ཀྱི་ཐུགས་ཀ་ནས་འོད་ཟེར་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་འཕྲོས། ལག་ན་རྡོ་རྗེ་སྟོབས་པོ་ཆེ་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་ལ་རིགས་ལྔའི་རྒྱལ་བ་སྲས་དང་བཅས་པས་བསྐོར་བ་མདུན་གྱི་ནམ་མཁར་བྱོན་ཏེ་རིན་པོ་ཆེའི་བུམ་པ་ཡེ་ཤེས་བདུད་རྩིས་གང་བ་ཕྱག་ཏུ་བསྣམས་ཏེ་དབང་བསྐུར་ཞིང་བྱིན་གྱིས་བརླབས། རྒྱལ་ཆེན་སྡེ་བཞིས་ཕྱོགས་སྲུང་། ཁྲོ་བོ་རྣམས་ཀྱིས་བགེགས་བསྐྲད། སེམས་དཔའ་ལྷ་མོ་རྣམས་ཀྱིས་ཤིས་པ་བརྗོད་ཅིང་མཆོད་པའི་མོས་པ་མཛོད་ཅིག །རྣམ་བུམ་སྤྱི་བོར་བཞག་ལ། ཧཱུྃ༔ བུམ་པ་བཟང་པོ་གཞལ་ཡས་ཁང༔ གསང་བདག་གཏུམ་པོའི་ལྷ་ཚོགས་བཞུགས༔ བུམ་པ་སྐུ་ཡི་དབང་བསྐུར་བས༔ བུ་ཁྱོད་ལག་ན་རྡོ་རྗེར་གྱུར༔ རྡོ་རྗེ་གཏུམ་པོའི་སྐུ་བརྙེས་ནས༔ ལྷ་དབང་ལུས་ལ་རྫོགས་གྱུར་ཅིག༔ རྩ་སྔགས་ཤམ་བུར༔ ཀཱ་ཡ་ཨ་བྷི་ཥིཉྩ་ཨོཾ༔ བུམ་ཆུ་སྤྱི་བོར་བླུགས། ནམ་མཁར་བཞུགས་པའི་ཡེ་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱང་འོད་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་ཁྱེད་རང་ལ་ཐིམ་པས་དམ་ཚིག་ཡེ་ཤེས་གཉིས་སུ་མེད་པར་གྱུར་པ་ལ་དབང་རྟགས་ཅོད་པན་བྱིན་པར་མོས་ཤིག །སྔར་ཕུལ་བའི་ཅོད་པན་མགོར་བཞག་ལ། ཁྱོད་ནི་གསང་བདག་རྡོ་རྗེ་འཛིན༔ ལྷ་དང་སྐལ་པ་མཉམ་པར་གྱུར༔ བཛྲ་པུཥྤེ་སིདྡྷི་ཧོ༔ ཁྱེད་ཀྱི་གསང་བའི་མིང་། བདུད་འཇོམས་དྲག་པོ་ཐོགས་མེད་རྩལ༔ ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེས་སྐུའི་དབང་ཐོབ། ལུས་ལྷ་བསྒོམ་པ་ལ་དབང་། སྐུ་རྡོ་རྗེ་འགྲུབ་པའི་སྐལ་པ་ཅན་དུ་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །བནྡྷ་མགྲིན་པར་བཞག་ལ༔ ཧཱུྃ༔ བནྡྷ་ཆོས་དབྱིངས་དཀྱིལ་འཁོར་ན༔ དམ་རྫས་གསང་བའི་བདུད་རྩི་སྦྱར༔ གསང་བ་ངག་ལ་ནུས་དབང་བསྐུར༔ རྩ་ཁམས་བདེ་བའི་རང་བཞིན་ཅན༔ ངག་ལ་ནུས་པའི་དབང་ཐོབ་ཤོག༔ རྩ་སྔགས་ཤམ་བུར༔ ཝཱ་ཀ་ཨ་བྷི་ཥིཉྩ་ཨཱ༔ ཞེས་ངག་ཏུ་བླུད༔ དེས་གསུང་གི་དབང་ཐོབ། ངག་སྔགས་བཟླ་བ་ལ་དབང་། གསུང་རྡོ་རྗེ་འགྲུབ་པའི་སྐལ་པ་ཅན་དུ་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། ཁྱེད་རང་གི་སྙིང་གར་ལྷའི་ས་བོན་ཧཱུྃཿཡིག་སྔོན་པོ་གསལ་ཞིང་འཚེར་བ་ལ་སེམས་གཏོད་ཅིག །སྒྲུབ་ཕུར་ལག་ཏུ་གཏད་དེ༔ ཧཱུྃ༔ ཐུགས་མཆོག་འགྱུར་མེད་ཧཱུྃཿདུ་གསལ༔ མ་སྐྱེས་འཇིགས་མེད་རྡོ་རྗེ་ཆེ༔ ཕུར་པས་གཟུང་འཛིན་དབྱིངས་སུ་སྒྲོལ༔ གསང་བདག་ཐུགས་ཀྱི་དབང་ཐོབ་ཤོག༔ རྩ་སྔགས་ཤམ་བུར༔ ཙིཏྟ་བཛྲ་ཨ་བྷི་ཥིཉྩ་ཧཱུྃ༔ དེས་ཐུགས་ཀྱི་དབང་ཐོབ། ཡིད་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྒོམ་པ་ལ་དབང་། ཐུགས་རྡོ་རྗེ་འགྲུབ་པའི་སྐལ་པ་ཅན་དུ་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །རྡོ་རྗེ་དང་དྲིལ་བུ་ལག་ཏུ་གཏད་ལ༔ ཧཱུྃ༔ མ་སྐྱེས་འཇིགས་མེད་རྡོ་རྗེ་ཆེ༔ དྲིལ་བུ་ཤེས་རབ་སྒྲ་ཆེན་སྒྲོག༔ སྐལ་ལྡན་བུ་ལ་དབང་བསྐུར་བས༔ ཐབས་ཤེས་དབྱེར་མེད་དབང་ཐོབ་ཤོག༔ བཛྲ་གྷཎྜེ་ཨ་བྷི་ཥིཉྩ་ཨཱཿ དེས་ཡོན་ཏན་གྱི་དབང་ཐོབ། བདེ་སྟོང་ཟུང་འཇུག་བསྒོམ་པ་ལ་དབང་། ཡེ་ཤེས་རྡོ་རྗེ་འགྲུབ་པའི་སྐལ་པ་ཅན་དུ་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །རལ་གྲི་དང་མེ་དཔུང་གཉིས་ལག་ཏུ་གཏད་ལ༔ ཧཱུྃ༔ རལ་གྲི་འབར་བས་དགྲ་སྲོག་གཅོད༔ སྡིག་མཛུབ་མེ་དཔུང་བགེགས་རྣམས་སྲེག༔ རྩལ་ཆེན་སྒྲོལ་བར་ནུས་པའི་དབང༔ སྐལ་ལྡན་བུ་ཡིས་ཐོབ་པར་ཤོག༔ ཁཌྒ་ཛྭ་ལཱ་ན་ལ་ཀརྨ་ཀྲོ་ཏ་ཨ་བྷི་ཥིཉྩ་མཱཾ༔ འཁོར་ལོ་གཡས་དང་སྦྲུལ་གཡོན་དུ་གཏད་དེ༔ ཧཱུྃ༔ འཁོར་ལོ་འབར་བས་བདུད་དཔུང་འཇོམས༔ སྦྲུལ་ཞགས་བགེགས་དཔུང་ཀླུ་གདོན་འདུལ༔ སྐལ་ལྡན་བུ་ལ་དབང་བསྐུར་བས༔ ཕྲིན་ལས་ཡོངས་རྫོགས་དབང་ཐོབ་ཤོག༔ ཙཀྲ་སརྦ་པཱ་ཤ་སརྦ་དུཥྚཱན་ཀཱ་ཡ་ཨ་བྷི་ཥིཉྩ་མཱཾ༔ དེས་ཕྲིན་ལས་ཀྱི་དབང་ཐོབ། ལས་རབ་འབྱམས་བསྒྲུབ་པ་ལ་དབང་། རྟག་ཅིང་ཁྱབ་པའི་ཕྲིན་ལས་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་བའི་སྐལ་པ་ཅན་དུ་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །མདུན་བསྐྱེད་ཀྱི་སྐུ་ལས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུ་གཉིས་པ་འཕྲོས་ཏེ་ཁྱེད་རང་ལ་ཐིམ་པས་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་བྱིན་རླབས་ཡོངས་རྫོགས་ཐོབ། སྔར་ལས་གཟི་བརྗིད་ནུས་མཐུ་ལྷག་པར་འབར་བའི་མོས་པ་མཛོད། གསང་བདག་གི་སྐུ་དང་བྱ་ཁྱུང་རིགས་ལྔ་སྤྱི་བོར་བཞག་ལ༔ ཧཱུྃ༔ ལག་ན་རྡོ་རྗེ་ཁྲོ་བོའི་རྒྱལ༔ སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་མཐུ་སྟོབས་བདག༔ སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ནས༔ སྐལ་ལྡན་བུ་ལ་དབང་བཞི་སྐུར༔ ཁྱུང་ཆེན་རིགས་ལྔ་ཡེ་ཤེས་ལྔ༔ ཕྲིན་ལས་ཡོངས་རྫོགས་དབང་ཐོབ་ཤོག༔ བཛྲ་པཱ་ཎི་ཀྲོ་ཏ་ག་རུ་ཊ་ཨ་བྷི་ཥིཉྩ་མཱཾ༔ ཁྲོ་བོ་བཅུའི་སྐུའམ་ཧཱུྃ་བཅུ་སྤྱི་བོར་བཞག་ལ༔ ཧཱུྃ༔ མ་རྟོགས་ཕྱོགས་སྐྱོང་བསྣོལ་བའི་སྟེང༔ དགེ་བཅུ་རང་བྱུང་ཁྲོ་རྒྱལ་བཅུ༔ མཐུ་སྟོབས་རྩལ་ལྡན་ཡོངས་རྫོགས་དབང༔ སྐལ་ལྡན་འདི་ལ་རྫོགས་གྱུར་ཅིག༔ ཨོཾ་ད་ཤ་བཛྲ་ཀྲོ་ཏ་ཨ་བྷི་ཥིཉྩ་ཧཱུྃ༔ དེ་དག་གིས་དབང་གི་དངོས་གཞི་གྲུབ་ནས་མཐའ་རྟེན་དུ། ཐོག་མར་ཐུན་རྫས་ལག་ཏུ་གཏད་ཅིང་ཕུར་པ་ཀླད་ལ་བསྐོར་བས་དྲག་པོ་མངོན་སྤྱོད་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་ཕྲིན་ལས་རབ་འབྱམས་ལ་མངའ་བརྙེས་ཏེ་གསང་བའི་བདག་པོ་དང་དབྱེར་མེད་དུ་གྱུར་པར་མོས་ཤིག །ཐུན་རྫས་གཏད། ཐུན་ཕུར་ཀླད་ལ་བསྐོར་དུ་གཞུག་ལ༔ ཧཱུྃ༔ དེ་རིང་ནས་ནི་གསང་བའི་བདག་༔ བུ་ཁྱོད་ངོ་བོ་གཅིག་ཏུ་གྱུར༔ བསྙེན་སྒྲུབ་ལས་སྦྱོར་བཀའ་གཏད་དབང༔ རབ་འབྱམས་བཀའ་དབང་ཐོབ་པར་ཤོག༔ རྩ་སྔགས་དང་སྡེ་བརྒྱད་འདུལ་སྔགས་ཤམ་བུར༔ ན་མཤྩཎྜ་བཛྲ་ཀྲོ་ཏ་བཛྲ་ཙཎྜ་མ་ཧཱ་རོ་ཥ་ཎ་ཧུ་ལུ་ཧུ་ལུ༔ ཏིཥྛ་ཏིཥྛ༔ བྷནྡྷ་བྷནྡྷ༔ ཧ་ན་ཧ་ན༔ གནོད་བྱེད་འབྱུང་པོ་སརྦ་མཱ་ར་ཡ་ཕཊ༔ བཛྲ་མ་ཧཱ་ཀྲོ་ཏ་སརྦ་དུཥྚཱན་ཀཱ་ཡ་ཨ་བྷི་ཥིཉྩ་ཨཱཿ དགྲ་བགེགས་སྡེ་བརྒྱད་མཱ་ར་ཡ་ཕཊ༔ དེ་ལྟར་ཁྱེད་རང་གསང་བདག་སྟོབས་པོ་ཆེ་དང་དབྱེར་མེད་པའི་དབང་ཆེན་ཐོབ་པ་ལ་བཀྲ་ཤིས་པའི་རྫས་བརྒྱད་ཕུལ་ནས་མངའ་གསོལ་བར་མོས་ཤིག །སྤྲོ་ན་རྫས་བརྒྱད་རེ་རེ་བ་ནས་རིམ་བཞིན་གཏོད་པའི་ཚིག་གཞན་ནས་འབྱུང་བ་ལྟར་བྱ། བསྡུ་ན། རྟོག་མེད་ཡུངས་དཀར་རྟོག་འཁྲུལ་གདོན་བགེགས་འཇོམས། །ཡེ་ཤེས་མེ་ལོང་བཀྲ་ཤིས་གཟུགས་བརྙན་འཆར། །དུང་དཀར་གཡས་འཁྱིལ་འགག་མེད་ཆོས་སྒྲ་སྒྲོག །ཞོ་ནི་དོན་དམ་སྙིང་པོའི་བཅུད་ཀྱིས་འཚོ། །བདེ་ཆེན་ལི་ཁྲིས་སྣང་སེམས་དབང་དུ་བྱེད། །བིལ་བ་འབྲས་བུར་སྨིན་པས་དོན་ཀུན་འགྲུབ། །སྨན་མཆོག་གི་ཝཾ་ཉོན་མོངས་ནད་རྣམས་སེལ། །རྩྭ་མཆོག་དཱུརྦས་འཆི་མེད་ཚེ་དབང་སྟེར། །རྒྱལ་བས་བྱིན་བརླབས་བཀྲ་ཤིས་རྫས་བརྒྱད་པོས། །མངའ་གསོལ་བདེ་ལེགས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་ཤོག །ཨོཾ་ཨཥྚཱ་མངྒ་ལ་དྲ་བྱ་ཨ་བྷི་ཥིཉྩ་ཧཱུྃ། ཞེས་དང་ཤིས་བརྗོད་ཀྱང་བྱའོ། །དེ་རྣམས་ཀྱིས་དཔལ་ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེ་སྟོབས་པོ་ཆེའི་དབང་བསྐུར་བ་ལེགས་པར་གྲུབ་པ་ཡིན་པས་སོགས་ཀྱིས་མཚམས་སྦྱར་ལ་དམ་ཚིག་བཟུང་བ་སོགས་དབང་གི་རྗེས་རིམ་སྤྱི་ལྟར་བྱ། ཕྲིན་ལས་ཀྱི་རྗེས་བཀའ་སྲུང་ལ་གཏོར་མ་འབུལ་ཞིང་། ཚོགས་མཆོད་ནས་ཤིས་བརྗོད་ཀྱི་བར་ཡང་ལས་བྱང་ལྟར་ཚང་བར་བཏང་བས་རྒྱས་པར་གྲུབ་བོ། །བདུད་ཀྱི་གཡུལ་ལས་རྡོ་རྗེའི་སྟོབས་ཀྱིས་སྲུང་། །རྒྱལ་ཀུན་གསང་བའི་མཛོད་ལ་རང་དབང་ཐོབ། །འགྲོ་རྣམས་དེ་ཡི་གོ་འཕང་ལ་འགོད་པ། །རྡོ་རྗེ་གཏུམ་པོའི་རྣམ་ཐར་ཡོངས་གྲུབ་ཤོག །འདིའང་ཟབ་ཆོས་འདི་ཉིད་ཀྱི་ཞབས་ཏོག་དང་། རིན་ཆེན་གཏེར་གྱི་མཛོད་དུ་ཟབ་མོའི་བཅུད་རྣམས་བཀའ་བསྡུར་བགྱིས་པའི་ཞར་བྱུང་དུ་པདྨ་གར་དབང་འཆི་མེད་བསྟན་གཉིས་གླིང་པས་དེ་བཱི་ཀོ་ཊི་ཙ་འདྲ་རིན་ཆེན་བྲག་གི་སྒྲུབ་གནས་སུ་བགྱིས་པ་དགེ་ལེགས་འཕེལ།། །།\nRetrieved from "https://rtz.tsadra.org/index.php?title=Terdzo-SA-034&oldid=111660"\nThis page was last edited on 28 December 2017, at 20:17.