རྩོམ་པ་པོ། རྐ་ཕུག་པདྨ་དབང་རྒྱལ། རྩོམ་སྒྲིག་པ། Lhamo དུས་ཚོད། 2018-3-27 9:50:00 རྩོམ་ཁུངས། ཀྲུང་གོའི་བོད་ཀྱི་དྲ་བ། ཀློག་གྲངས།\n[ནང་དོན་གནད་བསྡུས།] དཔྱད་རྩོམ་འདིར་བླ་ཆེན་དགོངས་པ་རབ་གསལ་བསྙེན་རྫོགས་བྱེད་སྐབས་མཁན་པོའི་ཁ་སྣོན་མཛད་པར་གྲགས་པའི་རྒྱའི་ཧ་ཤང་གཉིས་ཀྱི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དང་། གྲུབ་མཐའ། སྐྱེས་ཁུངས། གདན་ས་སོགས་ལ་གསར་དུ་དཔྱད་དེ། དེ་གཉིས་ཀྱིས་བསྟན་པ་ཕྱིར་དར་ལ་བཞག་པའི་མཛད་རྗེས་སྐོར་ལ་རང་གི་ལྟ་ཚུལ་བརྗོད་ཡོད།\n[བརྡ་ཆད་གཙོ་བོ།] རྒྱ་ནག་གི་ཧ་ཤང་གཉིས། དམར་གཙང་དགོན་པ། བསྟན་པ་ཕྱིར་དར།\nབོད་ཀྱི་ཆོས་འབྱུང་དུ་བླ་ཆེན་དགོངས་པ་རབ་གསལ་གྱིས་དགེ་སློང་གི་སྡོམ་པ་བཞེས་སྐབས། དེ་དུས་བོད་ན་དགེ་སློང་གི་མིང་ཡང་མེད་པས། མཁས་པ་མི་གསུམ་གྱིས་ལྷ་ལུང་དཔལ་རྡོར་གྱིས་གྲོགས་ལ་བརྟེན་ཏེ་བ་ཡན་ཚོང་འདུས(རྒྱ་ནག་གི་ཞིབ་འཇུག་པ་ཚོས་ཟི་ལིང་གི་ཉེ་འཁོར་ཡིན་པར་བཤད་ཀྱང་། བ་ཡན་ཚོང་འདུས་ཟི་ལིང་གི་ཉེ་འཁོར་ན་ཡོད་པས་འདི་གཉིས་མི་འགལ)ནས་རྒྱ་ནག་གི་ཧ་ཤང་གཉིས་ཤིག་འདུལ་བའི་ཁ་སྐོང་དུ་གདན་དྲངས་པར་བཤད་ཀྱང་། ཧ་ཤང་གཉིས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཞིབ་རྒྱས་སུ་བཀོད་པའི་ཡིག་ཆ་ཞིག་ད་ཕན་མ་མཐོང་བས། ཁོ་བོས་བོད་ལྗོངས་ཆབ་མདོའི་འདན་མ་དང་། མཚོ་སྔོན་ཡུལ་ཤུལ་གྱི་འབྲི་ཁོག(ཚང་མས་འབིས་རྣམ་སྣང་ཞེས་འབྲི་བཞིན་འདུག)གཉིས་ཀྱི་བྲག་བརྐོས་ཡི་གེ་དང་། པཱ་ལའི་རྒྱལ་ཁབ་དཔེ་མཛོད་ཁང་དུ་ཉར་བའི་སྟོང་ཁུང(敦煌)གི་ཡིག་ཆ་སོགས་གཞིར་བཟུང་སྟེ། རྒྱ་ནག་གི་ཧ་ཤང་གཉིས་ལ་གསར་དུ་ཞིབ་འཇུག་བྱས་པ་འདིའོ། །\nརྒྱའི་སྐད་དུ། དམར་གཙང་དགོན་པའི་མིང་ལ“པའེ་མཱ་སི”(白马寺)ཟེར་ཞིང་། ཀྲུང་གོའི་མངའ་ཁོངས་སུ“པའེ་མཱ་སི” ཟེར་བའི་དགོན་པ་ཧ་ཅང་མང་སྟེ། “མཚོ་སྔོན་ཁོ་ནར་ཡང་ཟི་ལིང‘པའེ་མཱ་སི’དང་། བདེ་ཁམས‘པའེ་མཱ་སི།’ ཁྲི་ཀའི‘པའེ་མཱ་སི’བཅས་གསུམ་དང་། གཞན་ཡང་པེ་ཅིང‘པའེ་མཱ་སི’དང་། ཧི་ནན་ལོ་དབྱང‘པའེ་མཱ་སི།’ ཨན་ཧའེ་ཐོང་ཁྲིན‘པའེ་མཱ་སི།’ ཅང་ཞིའི་ཧྥུ་ཀྲིག‘པའེ་མཱ་སི’”བཅས་འདུག འདིར་སྐབས་སུ་བབ་པ་ནི་མཚོ་སྔོན་བདེ་ཁམས་ཀྱི་པའེ་མཱ་སི་སྟེ་བོད་སྐད་དུ་དམར་གཙང་དགོན་པར་འབོད་པ་དེ་ཡིན་ལ། ད་ལྟ་སྲིད་འཛིན་ས་ཁོངས་ལྟར་ཧའོ་ཀྲུའུ་ཧོར་རིགས་རང་སྐྱོང་རྫོང(互助土族自治县)གི་ཁོངས་གཏོགས་སུ་ཚུད་ཡོད།\nདམར་གཙང་དགོན་པ་ནི་དམར་གཙང་བྲག་འདབས་སུ་ཆགས་ཤིང་། ཁ་ལྷོ་ཕྱོགས་སུ་གཏད་ཡོད་ལ། དེར་བྲག་ངོས་སུ་བཏོད་པའི་སྒྲུབ་ཕུག་འགའ་དང་། ཐོག་སོ་གསུམ་ཅན་གྱི་འདུ་ཁང་གཅིག ལྷ་ཁང་གཅིག གྲྭ་ཤག་འགའ་ལས་མེད་ན་ཡང་། བསྟན་པ་ཕྱིར་དར་སྐབས་ཀྱི་མཁས་པ་མི་གསུམ་དང་། བླ་ཆེན་དགོངས་པ་རབ་གསལ། རྒྱ་ནག་གི་ཧ་ཤང་གཉིས་སོགས་ཀྱིས་གནས་འདི་ནས་སྒྲུབ་པ་སྙིང་བོར་མཛད་དེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་བསྐྱངས་པས་རྒྱལ་ཁབ་ཕྱི་ནང་ཀུན་ཏུ་གྲགས་པ་ཧ་ཅང་ཆེ།\nདགོན་རྙིང་འདི་ལ་དམར་གཙང་དགོན་པ་ཞེས་པའི་བོད་མིང་ཞིག་དང་། “པའེ་མཱ་སི”ཟེར་བའི་རྒྱ་མིང་གཉིས་འདུག་ལ། དེ་ལས་བོད་མིང་དམར་གཙང་དགོན་པ་ནི་མཁས་པ་མི་གསུམ་གྱི་ཡ་གྱལ་དམར་ཤཱཀྱ་མི་ནེ་དང་། གཙང་རབ་གསལ་གཉིས་གནས་འདིར་ཕེབས་པ་ནས་བཟུང་། དེ་གཉིས་ཀྱི་མཚན་ཟུར་ནས་བྲེས་ཏེ་མིང་དུ་བཏགས་པར་བོད་ཀྱི་ཆོས་འབྱུང་ཁུངས་མ་རྣམས་སུ་བཤད་ལ། རྒྱའི་མིང“པའེ་མཱ་སིའི”ལ་བཤད་ཚུལ་གྲགས་ཆེ་བ་གཉིས་ཏེ། ཁ་ཅིག་གིས་ཧི་ནན་ལོ་དབྱང་གི“པའེ་མཱ་སི”ནི་རྒྱ་ནག་གི་ནང་བའི་དགོན་པ་ཐོག་མ་དང་། དམར་གཙང་དགོན་པ་ནི་མདོ་སྨད་ཀྱི་ནང་བའི་དགོན་པ་ཐོག་མ་ཡིན་པས། ཧི་ནན་ལོ་དབྱང་གི་དགོན་པའི་མིང་གཡར་ཏེ་དེ་ལྟར་བཏགས་པར་འདོད་པ་དང་། ཡང་ཁ་ཅིག་གིས་རྒྱལ་དབང་སྐུ་ཕྲེང་གསུམ་པ་བསོད་ནམས་རྒྱ་མཚོ་མཆོག་སོག་པོས་གདན་ཞུས་ལྟར། སྤྱི་ལོ1584ལོར་ཟི་ལིང་བརྒྱུད་དེ་སོག་ཡུལ་དུ་ཕེབས་སྐབས། བཅིབས་རྟ་དཀར་པོ་དེ་དགོན་པའི་ཉེ་འདབས་སུ་ཤི་བ། ས་དེ་ཀའི་དད་ལྡན་མང་ཚོགས་རྣམས་ཀྱིས་རྟེན་དུ་བཞེངས་ཏེ་དགོན་པར་མཆོད་པས། དགོན་མིང་ཡང“པའེ་མཱ་སི”རུ་འགྱུར་པར་བཤད་ཀྱང་མ་དག་པ་ཆེན་པོ་སྟེ། ལར་བཅིབས་རྟ་ཤི་བ་བདེན་དུ་ཆུག་ཀྱང་། བོད་མིས་དེ་རྒྱུ་མཚན་དུ་བྱས་ཏེ་དགོན་པར་རྒྱ་ཡིག་གི་མིང་མི་འདོགས་པ་ནི་བྱིས་པ་མཐོ་གང་གིས་ཀྱང་ཤེས་སླ་བས་སོ། །\nདོན་དུ་དམར་གཙང་དགོན་པར“པའེ་མཱ་སི”ཟེར་དོན་ལ། ཡུལ་དེ་ཀའི་ལོ་རྒྱུས་སྨྲ་བ་ཚོར་གནའ་ནས་ད་བར་དུ་མ་ཉམས་པའི་ངག་རྒྱུན་ཞིག་འདུག་ལ། དེས་དམར་གཙང་དགོན་པའི་རྒྱ་ཡིག་གི་མིང“པའེ་མཱ་སི”ཞེས་པ་དེ་ཧི་ནན་ལོ་དབྱང་གི“པའེ་མཱ་སི”དང་། རྒྱལ་དབང་སྐུ་ཕྲེང་གསུམ་པའི་བཅིབས་རྟ་གཉིས་ལ་འབྲེལ་བ་ཅི་ཡང་མེད་པ་ར་སྤྲོད་ཐུབ། ཁོ་བོས་དེ་ཀར་ཡུལ་དངོས་རྟོག་ཞིབ་བྱེད་སྐབས་ངག་རྒྱུན་དེ་ལག་སོན་བྱུང་བ་ཇི་བཞིན་ཡི་གེར་བཀོད་ན། དེ་ཡང་སྤྱི་ལོ་དུས་རབས་བདུན་པའི་དུས་འགོར། བོད་བཙན་པོས་མངའ་ཁོངས་ཤར་ཕྱོགས་སུ་རྒྱ་བསྐྱེད་དེ་དམག་གི་རུ་དཔུང་མཐའ་རུ་བཏེགས་པར། བོད་དམག་གི་དཔུང་སྡེ་ཞིག་གནས་འདིར་གཏན་སྡོད་བྱས་པས། དེ་ཚོས་དམར་གཙང་དགོན་པའི་གནས་འདིར་ལྷ་ཁང་ཞིག་ཕྱག་བཏབ་ཅིང་། ནང་དུ་རྒྱུ་རྡོ་ལས་བྱས་པའི་སྐུ་ཆེན་པོ་ཞིག་བཞེངས། (བོད་ཀྱི་གནའ་དཔྱད་པ་ལ་ལས་དམར་གཙང་ལྷ་ཆེན་དུ་འབོད་ཅིང་། འདི་དང་དེང་གི་ཞོང་ཤན་ལྷ་ཆེན་སོགས་ནི་བོད་ཀྱི་བཟོ་བོ་སྐྱུར་རའི་ལུགས་སུ་བཞེད་ལ། དེས་བཞེངས་པའི་སྐུ་ཐམས་ཅད་ཧ་ཅང་ཆེ་བས་སྐྱུར་ར་ལྷ་ཆེན་དུ་འབོད་པར་གྲགས) རུ་འདྲེན་སྐབས་ལྷ་ཁང་དུ་བསང་གཏོང་དང་། མཆོད་སྦྱིན་སོགས་ཀྱི་ཆོ་ཀ་སྤེལ་ཏེ་ལྷ་ལ་སྐྱབས་འཇུག་ཞུ་བར་བྱེད་ལ། མི་རྣམས་ཀྱིས་ལྷ་ཁང་དེའི་མིང་ལ“བོད་དམག་ལྷ་ཁང”ཞེས་བཏགས་པ་གང་ཞིག ཡུལ་དེ་ཀའི་རྒྱ་མི་རྣམས་ཀྱིས་ལྷ་སའི་སྐད་ཀྱི“བོད་དམག”ལ་རྒྱ་སྐད་ཀྱིས“蕃米”ཞེས་བརྗོད་པ་རིམ་གྱིས“白马”རུ་གྱུར། རྗེས་སུ་རྒྱ་ནག་གི་ཧ་ཤང་གཉིས་འདིར་ཕེབས་ཏེ་སྒོམ་སྒྲུབ་མཛད་ཅིང་དགེ་འདུན་གྱི་སྡེ་བཙུགས་པས། དེ་ནས་བཟུང་ལྷ་ཁང་དགོན་པ་རུ་གྱུར་ཏེ་རྒྱ་སྐད་ཀྱི“白马寺”ཞེས་པའི་དགོན་མིང་དེ་རྒྱུན་འཇགས་སུ་སོང་བ་ཡིན་འདུག དེ་ལྟར་ན་དམར་གཙང་དགོན་པ་འདིའི་དགོན་མིང་ལ་དུས་ཀྱི་སྒོ་ནས་འགྱུར་ལྡོག་རིམ་པ་གསུམ་བྱུང་བ་གསལ་ཏེ། ཐོག་མར་བོད་དམག་ལྷ་ཁང(白马庙)དང་། བར་དུ་བོད་དམག་དགོན་པ།(白马寺) མཐའ་མར་དམར་གཙང་དགོན་པའོ(玛什藏扎寺)། །དེ་བས་དོན་ལ“白马寺”ཞེས་པ་ནི“བོད་དམག་ལྷ་ཁང”ཞེས་པ་རྒྱ་ཡིག་ཏུ་ཕར་སྒྲ་བསྒྱུར་བྱས་པ་ཡིན་པས། དོན་ལ་དེ་ཡང་བོད་མིང་ཡིན་པ་ཞར་ལ་ཤེས་པར་བྱའོ། །\nབླ་ཆེན་དགོངས་པ་རབ་གསལ་ལ་དགེ་སློང་གི་སྡོམ་པ་གནང་རྗེས། རྒྱ་ནག་གི་ཧ་ཤང་གཉིས་ཕྱིར་དམར་གཙང་དགོན་པར་ཕེབས་པ་མ་ཟད། དམར་གཙང་དགོན་པ་གདན་ས་བྱས་ཏེ་སྐུ་ཚེ་གང་བོར་འགྲོ་དོན་མཛད་དེ་སྐུའི་བཀོད་པ་བསྡུས་ཤིང་། དེ་གཉིས་ཀྱི་སྐུ་རྟེན་དུ་བཞེངས་པ་ད་ལྟའང་དམར་གཙང་དགོན་དུ་བཞུགས་ཡོད་ལ། བསྟན་པ་སྔ་དར་སྐབས་ཀྱི་དགོན་རྙིང་ཨན་ཆུང་དབེན་ས་དང་། ལོ་རྡོ་རྗེ་བྲག་ར། དན་དིག་ཤེལ་གྱི་ཡང་དགོན་སོགས་ན། མཁས་པ་མི་གསུམ་དང་། བླ་ཆེན་དགོངས་པ་རབ་གསལ་དག་གི་རྟེན་ལས་རྒྱ་ནག་གི་ཧ་ཤང་གཉིས་ཀྱི་རྟེན་བཞེངས་མེད་པས། དེས་ཀྱང་དམར་གཙང་དགོན་པ་ནི་རྒྱ་ནག་གི་ཧ་ཤང་གཉིས་ཀའི་གདན་ས་ཡིན་པ་བདེན་དཔང་བྱས་ཡོད།\nབོད་ཀྱི་ཆོས་འབྱུང་ཁག་ཏུ་རྒྱ་ནག་གི་ཧ་ཤང་གཉིས་ཀྱི་གྲངས་ཀ་དང་མིང་ཡིག་ལ་འབྲི་ལུགས་མི་གཅིག་པ་མང་པོ་བྱུང་འདུག་སྟེ། 《བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་དེབ་ཐེར་ཁག་ལྔ》རུ། “བ་ཡན་ཚོང་འདུས་ན་རྒྱ་ནག་གི་ཧ་ཤང་ཀེ་ཝང་དང་གྱིམ་ཕག”ཅེས་དང་། 《ལྡེའུ་ཆོས་འབྱུང》བསྡུས་པ་རུ། ཀ་བ་དང་གན་འབག 《བུ་སྟོན་ཆོས་འབྱུང》དུ། “རྒྱ་ནག་ཧྭ་ཤང་ཀེ་བང་དང་། གྱི་བན་བྱ་བ་གཉིས་བཙལ་ཏེ་བཏང་ངོ”ཞེས་དང་། མཁས་དབང་ཚེ་ཏན་ཞབས་དྲུང་ཚང་གི《བླ་ཆེན་དགོངས་པ་རབ་གསལ་གྱི་རྣམ་ཐར》རུ། ཀེ་བན་དང་གྱི་ཕན། རྒྱ་ནག་གི་མཁས་དབང་ཕུ་ཝིན་ཁྲིན(蒲文成)གྱི《མཚོ་སྔོན་ནང་བསྟན་ལོ་རྒྱུས》(青海佛教史)སུ། ཀེ་ཝིན(葛文)དང་གྱི་ཕིན།(蓟蓬) རྒྱ་ནག་གི་བོད་རིག་པའི་ཞིབ་འཇུག་པ་ཝང་སིན(王森)གྱི《བོད་ཀྱི་ནང་བསྟན་འཕེལ་བའི་ལོ་རྒྱུས་བསྡུས་མ》(西藏佛教发展史略)རུ། ཀོ་བང“果旺”དང་གྱི་བན“基班”ཞེས་བྲིས་འདུག་ལ། དེ་གཉིས་ཀྱི་གཞིར་འཛིན་ས་ནི་བོད་ཀྱི་ཆོས་འབྱུང་ཡིན་པ་ཚེགས་མེད་དུ་རྟོགས་ནུས། ཡང་བོད་ཀྱི་ཆོས་འབྱུང《དབའ་བཞེད》ཕྱོགས་བསྒྲིགས་སུ། གྱིམ་ཕག་ཁོ་ན་ལས་བྲིས་མི་འདུག་ལ། ཚལ་བའི《དེབ་ཐེར་དམར་པོ》རུ། ཧ་ཤང་གཉིས་ཤིག་ཡོད་པ་ལས་སོ་སོའི་མིང་ཡིག་བྲིས་མེད་ཅིང་། ས་སྐྱ་བསོད་ནམས་རྒྱལ་མཚན་གྱི《རྒྱལ་རབས་གསལ་བའི་མེ་ལོང》དུ། རྒྱ་ནག་གི་ཧ་ཤང་གཉིས་ཤིག་གདན་དྲངས་པ་གཏན་ནས་ཁས་བླངས་མེད། ཡང《ལྡེའུ་ཆོས་འབྱུང》དུ། “རྒྱ་ནག་གི་ཧ་ཤང་སྐྱེ་བ། ཧ་ཤང་གིམ་འབག བླ་ཆེན་པོ་གསུམ་རབ་ཏུ་བྱུང་ནས། བླ་ཆེན་པོ་ལ་དགེ་བ་གསལ་དུ་བཏགས”ཞེས་བྲིས་འདུག་ཀྱང་། དེ་དུས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་དངོས་དང་ཅུང་མི་མཐུན་སྙམ། དམར་གཙང་དགོན་པར་བཞུགས་པའི་རྒྱ་ནག་གི་ཧ་ཤང་གཉིས་ཀྱི་སྐུའི་བྱང་བུའི་སྟེང་དུ། རྒྱའི་དགེ་སློང་ཀོ་བང(皈万)དང་གྱི་བན(济万)ཞེས་བྲིས་འདུག་ལ། དེའི་གཞིར་འཛིན་ས་ནི《བུ་སྟོན་ཆོས་འབྱུང》ཡིན་ངེས་ཏེ། ཀེ་བང་དང་ཀོ་བང་ཞེས་དབྱངས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཙམ་ལས་འདྲའོ། །\nརྒྱ་ནག་གི་ཧ་ཤང་གཉིས་ཀྱི་རྩ་བའི་བླ་མ་སུ་ཡིན་པའི་སྐོར་བོད་ཀྱི་ཆོས་འབྱུང་ཁག་ཏུ་ཡི་གེ་ན་གཅིག་ཀྱང་བྲིས་མི་འདུག་ཀྱང་། དེ་གཉིས་ནི་ལོ་ཆེན་ཡེ་ཤེས་དབྱངས་ཀྱི་སློབ་མ་ཡིན་པའི་དོགས་གཞི་ཆེ་བས་ཅུང་ཟད་ཅིག་སྤྲོས་ན། ལོ་ཆེན་ཡེ་ཤེས་དབྱངས་ནི་བོད་ཀྱི་རྗེ་འབངས་ཉེར་ལྔའི་བཅུ་གཉིས་པར་བགྲང་ལ། རྙིང་མའི་ཆོས་འབྱུང་དུ། “ཡེ་ཤེས་དབྱངས་ནི་མཁའ་སྤྱོད་གནས་སུ་གཤེགས”ཞེས་བཀོད་འདུག དེང་གི་རིག་པ་སྨྲ་བ་འགས་ལོ་ཆེན་ཡེ་ཤེས་དབྱངས་ནི་སྤྱི་ལོ758ལོར་མདོ་སྨད་ཀྱི་སྲིན་པོ་རྫ་འདབས་སུ་འཁྲུངས་པར་བཤད་ཅིང་། ཁོ་བོ་ཡང་དེ་ལ་ཧ་ཅང་འཐད་མོད། སྟོང་ཁུང(敦煌)གི་ཡིག་ཆ་ཨང་རྟགས་P.T.996པར་ཁོང་གི་འཁྲུངས་ལོ་སྤྱི་ལོ758ཡིན་པར་བཤད་པ་ལས། འཁྲུངས་ཡུལ་སྲིན་པོ་རྫ་འདབས་ཡིན་པ་མི་གསལ་བས་ད་དུང་དཔྱད་དགོས་སོ། །ལོ་ཆེན་ཡེ་ཤེས་དབྱངས་ནི“རྒྱལ་པོ་མྱེས(ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན)ཀྱི་རིང་ལ་རབ་དུ་བྱུང་ནས། ཆོས་གྲར་ཆོས་བསླབས་པའི”དགེ་སློང་ཞིག་སྟེ། སྐུ་ན་ཕྲ་དུས་ཡུལ་མདོ་སྨད་དུ་རྒྱའི་རིག་གནས་ལ་ཐོས་བསམ་མཛད་པའི་སྐལ་བ་ཐོབ་ཅིང་། ཕྱིས་སུ་ལྷ་ལྡན་དུ་ཕེབས་ཏེ་རྒྱ་གར་གྱི་རིག་གནས་ལའང་ཐོས་བསམ་དཀྱིས་གཅིག་ཏུ་མཛད་པས། རྒྱ་དཀར་ནག་གཉིས་ཀའི་ལོ་ཙཱར་བྱང་སྟེ“ལོ་ཆེན”གྱི་གོ་མིང་རེག་ཅིང་། ཁྲི་རལ་བ་ཅན་གྱི་དུས་སུ་ཐང་བོད་དབར་མནའ་འབྲེལ་བྱུང་སྟེ་ཡུལ་གཉིས་སུ་རྡོ་རིང་བཞེངས་སྐབས། འདི་བས་ལོ་ཙཱའི་འགན་བཞེས་པས་བོད་ཀྱི་ཆོས་འབྱུང་ཁག་ཏུ་ཐང་བོད་དམག་འཁྲུག་གི་སྐབས་སུ“དགེ་འདུན་མང་པོས་བར་འདུམ་མཛད”ཅེས་པའི་ཁྲོད་དུ་ལོ་ཆེན་ཡེ་ཤེས་དབྱངས་ཡོད་ངེས་ཏེ། རྒྱུ་མཚན་ནི་སི་ཁྲོན་སློབ་ཆེན་གྱི་རྒྱ་ནག་གི་གནའ་དཔྱོད་པ་ཧོ་ཝེས(霍巍)“ལོ་ཆེན་ཡེ་ཤེས་དབྱངས་ཐང་བོད་མནའ་འབྲེལ་ལ་ཞུགས་པ་མ་ཟད”ཅེས་གསལ་བོར་བྲིས་ཡོད་པས་སོ། །\nགཞན་དུ་ན་བོད་ལྗོངས་ཆབ་མདོའི་འདན་མ་དང་། མཚོ་སྔོན་ཡུལ་ཤུལ་གྱི་འབྲི་ཁོག(འདི་ལ་ཞིབ་འཇུག་པའི་སྡེས་ད་ལྟ་ད་དུང་འབིས་རྣམ་སྣང་ཞེས་འབོད་བཞིན་འདུག) ཀན་སུའུ་འབྲོང་ཡུལ་གྱི་རྟ་རྨིག་དགོན་པ་སོགས་སུ། ལོ་ཆེན་ཡེ་ཤེས་དབྱངས་ཀྱིས་སྣེ་ཁྲིད་དེ་བཞེངས་པའི་བྲག་ལ་འབུར་དུ་བཏོད་པའི་སྐུ་གཟུགས་དང་། བྲག་བརྐོས་ཡི་གེ་མང་པོ་ཡོད་ལ། དེ་དག་གི་བཟོ་བོའི་ཁྲོད་དུ་རྒྱ་ནག་གི་བཟོ་བོ་མང་སྟེ། དཔེར་ན་བོད་ལྗོངས་ཆབ་མདོའི་འདན་མའི་བྲག་བརྐོས་ཡི་གེའི་ཁྲོད་དུ་བྱུང་བའི་དགེ་སློང་སྟག་ལོ་གཐན་དང་། དགེ་སློང་ཞེ་ཧྲའི། དགེ་སློང་གསེང་པབ་ཤིན་དང་ཡེན་དམ་ཡེས། རྒྱ་ཧུན་བོང་ཙེང་སྤང་། ཧྭ་ཧོའུ་ཇིན་སོགས་ནི་རྒྱ་རིགས་ཡིན། དེས་ལོ་ཆེན་ཡེ་ཤེས་དབྱངས་ཀྱི་སྐལ་ལྡན་ལས་འཕྲོ་ཅན་ལས་རྒྱ་རིགས་མང་པོ་ཡོད་པ་གསལ་བཤད་བྱས་ཡོད།\nཡང་ད་ལྟ་པཱ་ལིའི་རྒྱལ་ཁབ་དཔེ་མཛོད་ཁང་དུ་ཉར་བའི་སྟོང་ཁུང(敦煌)གི་ཡིག་ཆ་ཨང་རྟགས་P.T.996ནི། 《ནམ་མཁའི་སྙིང་པོའི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱི་རྒྱུད་མདོར་བཤད་པ》ཞེས་པ་དེ་ཡིན་ལ། དེའི་མཁན་རྒྱུད་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ།\n“རྒྱ་གར་གྱི་མཁན་པོ་ཨ་རྟན་ཧྱྭེར—རྒྱ་ནག་གི་བེའུ་སིང་ཧ་ཤང—རྒྱ་ནག་གི་མན་ཧ་ཤང—བོད་ཀྱི་ནམ་མཁའི་སྙིང་པོ—བོད་ཀྱི་ལོ་ཆེན་ཡེ་ཤེས་དབྱངས།”མཁན་རྒྱུད་འདིའི་ཁྲོད་དུ་རྒྱ་ནག་གི་ཧ་ཤང་གཉིས་ཡོད་ལ། དེས་ཀྱང་ལོ་ཆེན་ཡེ་ཤེས་དབྱངས་ནི་རྒྱའི་རིག་གནས་ནང་བྱན་ཆུད་པའི་ལོ་ཙཱ་བ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡིན་པ་ར་སྤྲད་ཡོད། ཡང་འཕྲོས་དོན་ལ། གོང་གི་མཁན་རྒྱུད་ལས་རྒྱ་གར་གྱི་མཁན་པོའི་མཚན་ནོར་འདུག་སྟེ། “ཨརྟན”ཞེས་པའི་མིང་གི་ཏ་ཡིག་སྟེ་ཧ་ཡིག་ཏུ་བསྒྱུར་ན“ཨརྷན”དུ་འགྱུར་ལ། སྔགས་ཀྱི་བཀླག་ཐབས་ལྟར་ན། བརྩེགས་པའི་གོང་མ་ཐོག་མ་དབང་བས། རྷ་ཡིག་གི་འགོ་ཅན་ར་ཡིག་ཨ་ཡིག་གི་རྗེས་འཇུག་ཏུ་སྦྱར་ན། “ཨརྷནཧྱྭེར” ཞེས་པར་འགྱུར་ལ། དེ་ནི“དགྲ་བཅོམ་པ” ཞེས་པའི་སྐད་དོད་ཡིན་པས། དོན་ལ་རྒྱ་གར་གྱི་དགྲ་བཅོམ་པ་ཧྱྭེར་ཞེས་པ་དག་གམ་སྙམ།\nལོ་ཆེན་ཡེ་ཤེས་དབྱངས་ཀྱིས་སྐུ་ཚེ་གང་བོར་ཆོས་སྲིད་ལུགས་གཉིས་ཀྱི་འཕྲིན་ལས་བསྐྱངས་ཤིང་། སྐུ་ཚེའི་སྨད་དུ་ཡུལ་མདོ་སྨད་ཀྱི་ཕྱོགས་སུ་ཞབས་བསྒྱུར་ཏེ། རྨ་ཙོང་གི་ཡུལ་གྲུ(河湟流域)ཀུན་ཏུ་སྐལ་ལྡན་མང་པོ་སྨིན་གྲོལ་ལ་བཀོད་ཅིང་། ཨན་ཆུང་དགོན་པའི་ཁྲི་པ་ཐེངས་གཉིས་མཛད་དེ། མཐར“ལོ་བརྒྱད་ཅུ་ལོན་ཏེ། རྟའྀ་ལོའི་སྟོན་སླ(ཟླ)ར་བའྀ་ཚེས་བརྒྱད(སྤྱི་ལོ838ལོའི་ཟླ7ཚེས8)ལ། ཁྲི་ག་མོང་ཡོག་མདའ་ན། ཚིག་རྩ་ནམ་ཀའྀ་སྙྀང་པོའི་དབེན་སར། སྔོ་དྲོ་མ་ཡོས་བཞྀན་དུ་ཚེས་འདས་ཏེ།” སྤུར་ཨན་ཆུང་དབེན་སར་བཞུགས་ཞེས་སྟོང་ཁུང(敦煌)གི་ཡིག་ཆ་ཨང་རྟགསP.T.996པར་གསལ་བོར་བཀོད་འདུག་པ་ལྟར་རོ། །\nཀ བྲག་བརྐོས་ཡི་གེའི་བཟོ་བོ་ཁྲོད་དུ་རྒྱ་རིགས་མང་པོ་ཡོད་པ་ལས། ལོ་ཆེན་ཡེ་ཤེས་དབྱངས་ཀྱི་སློབ་མའི་ཁྲོད་དུ་རྒྱ་ནག་མང་པོ་ཡོད་པ་དང་ཧ་ཤང་གཉིས་ནི་དེའི་ཁྲོད་ཀྱི་གཅིག་ཡིན་ཆོག་པ།\nཁ 《ནམ་མཁའི་སྙིང་པོའི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱི་རྒྱུད་མདོར་བཤད་པ》ལས་རྒྱའི་མཁན་པོ་གཉིས་འབྱུང་བས། འདི་ནི་རྒྱ་བོད་གཉིས་འདུས་ཀྱི་མཁན་རྒྱུད་ཅིག་ཡིན་པ་ཤེས་ཐུབ་ཅིང་། རྒྱ་བོད་གཉིས་ཀྱིས་ཕན་ཚུན་མཁན་སློབ་ཏུ་བསྟེན་པ་དང་། རྒྱ་ནག་གི་ཧ་ཤང་གཉིས་ལོ་ཆེན་ཡེ་ཤེས་དབྱངས་ཀྱི་སྐུ་མདུན་ནས་རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་དོགས་གཞི་ཆེ་བ།\nག རྒྱ་ནག་གི་ཧ་ཤང་གཉིས་རྒྱའི་ཡུལ་ནས་བོད་ལ་ཕེབས་པའི་ལོ་རྒྱུས་མི་སྣང་བས། དེ་གཉིས་ནི་ཐང་དམག་མདོ་སྨད་དུ་ལུས་པའི་རྒྱུད་པ་ཡིན་ངེས་ལ། ལོ་ཆེན་ཡེ་ཤེས་དབྱངས་མདོ་སྨད་དུ་ཕྱག་ཕེབས་ཏེ་ཁྲི་ཀ་གོང་འོག་ཏུ་སྐལ་ལྡན་མང་པོ་རྗེས་སུ་བཟུང་སྐབས། ཧ་ཤང་གཉིས་ཀྱིས་ལོ་ཆེན་ཡེ་ཤེས་དབྱངས་ལས་མཁན་རྒྱུད་འདིའི་ཆོས་རྒྱུད་རྫོགས་པར་མནོས་རྗེས། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱིས་བཀའ་བཞིན་དམར་གཙང་དགོན་དུ་ཕྱག་ཕེབས་ཏེ་དེ་རུ་བསྟན་པ་བསྐྱངས་པ་བཅས་སོ། །\nབསྟན་པ་ཕྱིར་དར་ལ། བླ་ཆེན་དགོངས་པ་རབ་གསལ་གྱིས་དགེ་སློང་གི་སྡོམ་པ་བཞེས་སྐབས། བོད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་གླང་དར་མས་བསྟན་པ་བསྣུབས་ཏེ་བོད་ན་དགེ་སློང་གི་མིང་ཡང་མེད་པས། མཁས་པ་མི་གསུམ་གྱིས་བ་ཡན་ཚོང་འདུས་ནས་རྒྱ་ནག་གི་ཧ་ཤང་གཉིས་ཤིག་འདུལ་བའི་ཁ་སྐོང་དུ་གདན་དྲངས་ཤིང་། དེར་མཁན་པོ་ལྔའི་གྲངས་ཚང་སྟེ་བླ་ཆེན་དགོངས་པ་རབ་གསལ་ལ་དགེ་སློང་གི་སྡོམ་པ་འབོག་པར་བཤད། འདིས་དོན་གཉིས་བསྟན་ཏེ། གཅིག རྒྱལ་པོ་གླང་དར་མས་བསྟན་པ་བསྣུབས་པས་བོད་ན་དགེ་སློང་གི་མིང་ཡང་མེད་པ། གཉིས། དགེ་སློང་མེད་པས་རྒྱ་ནག་གི་ཧ་ཤང་གཉིས་འདུལ་བའི་ཁ་སྐོང་དུ་གདན་དྲངས་པ་བཅས་སོ། །དོན་ལ་བཤད་ཚུལ་འདི་ནི་མ་དག་པ་ཆེན་པོ་སྟེ།\nབོད་ཀྱི་ཡིག་ཆར་དུས་རབས་དགུ་བའི་སྔོན་གྱི་ཡིག་ཆ་དང་དུས་རབས་བཅུ་གཅིག་པའི་རྗེས་ཀྱི་ཡིག་ཆ་སྟེ། དུས་ཀྱི་སྒོ་ནས་རིགས་ཆེན་པོ་གཉིས་སུ་བགར་ཆོག་ལ། དེ་ལས《དབའ་བཞེད་ཞབས་བཏགས་མ》སོགས་ཆོས་འབྱུང་ཕལ་མོ་ཆེས་མཐའ་གཅིག་ཏུ་རྒྱལ་པོ་གླང་དར་མས་བསྟན་པ་བསྣུབས་པར་བཤད་ལ། ཡང《ཆོས་འབྱུང་མེ་ཏོག་སྙིང་བོའི་སྦྲང་རྩིའི་བཅུད》སོགས་རེ་འགས་ཐོག་མར་བསྟན་ལ་དད་དེ་ལྷ་ཁང་བཞེངས། རྗེས་སུ་སྙིང་ལ་གདོན་ཞུགས་ཏེ་བསྟན་པ་བསྣུབས་ཟེར། འོན་ཏེ་དུས་རབས་དགུ་བའི་སྔོན་གྱི་ཡིག་ཆ་ཁུངས་མ་རྣམས་སུ། རྒྱལ་པོ་གླང་དར་མས་བསྟན་པ་བསྣུབས་པ་གཏན་ནས་ཁས་མི་ལེན་ཏེ། ད་ལྟ་པཱ་ལིའི་རྒྱལ་ཁབ་དཔེ་མཛོད་ཁང་དུ་བཞུགས་པའི་སྟོང་ཁུང་གི་ཡིག་ཆ་ཨངP.T.134པ། 《འུའི་དུན་བརྟན་གྱི་བསྔོ་ཡིག》ཅེས་པའི་ཤོག་དྲིལ་དུ། “བཙན་པོ་འུའི་དུན་བརྟན(འུ་དུམ་བརྟན)གྱི་ཞ་སྔ་ནས་ཀྱང་། ཚེའི་བར་ཆད་ཀྱི་བགེགས་དང་བྲལ་ཏེ། ཚེ་ལ་དབང་ཐོབ་པར་སྨོན་ནོ། །གཙུག་ལག་ཁང་དང་མཆོད་རྟེན་གསར་བརྩིགས་ཤིང་རྙིང་བཅོས་པ་ཡང་ལྷ་དང་མྱིའི(མིའི)མཆོད་པའི་རྟེན་ནམ་ཉི་མ་དང་ཟླ་བ་ཡོད་ཀྱི་བར་དུ་དམ་པའི་ཆོས་མྱི་འཇིག་ཅིང་གནས་པར་གྱུར་ལ་འགྲོ་བ་མང་པོའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་གཞིར་གྱུར་ཅིག” ཅེས་པའོ། །\nའདི་ལས་ང་ཚོས་རྒྱལ་པོ་གླང་དར་མས་ལྷ་ཁང་དང་མཆོད་རྟེན་རྙིང་པ་ཞིག་གསོ་དང་། གསར་བ་གསར་བརྩིགས་བྱས་པ་ཤེས་ཐུབ་ལ། ཡང་མཁས་པའི་དབང་བོ་མཁར་རྨེའུ་བསམ་གཏན་རྒྱལ་མཚན་ལགས་ཀྱིས་ཕྱིའི་རྒྱལ་ཁབ་ནས་རྙེད་པའི་སྟོང་ཁུང་གི་ཡིག་ཆ་རྩ་ཆེན་ཞིག་ཏུ། “ལྷ་སྲས་དར་མ་མན་ཅད(ཆད)དང་། །འོད་སུས(སྲུང)དབོན་སྲས་མན(ཡན)ཆད་དུ། །སྤྱི་ནི་དར་ཅིང་རྒྱས་ཅེས(ཆེས)པས། །མྱིར་སྐྱེས་ཀུན་ཀྱང་འགྲུབ་པར་བཞེད། །”ཅེས་འབྱུང་བས། འདིས་རྒྱལ་པོ་གླང་དར་མས་བསྟན་པ་མ་བསྣུབས་པ་བདེན་དཔང་བྱས་ཡོད། རྒན་མཁར་རྨེའུ་ལགས་ཀྱིས“ལོ་རྒྱུས་འདི་དུས་རབས་དགུ་བའི་ཕྱེད་གཉིས་པའི་ནང་བྲིས་པར་ངེས། འདི་ཏུང་ཧོང་ཡིག་རྙིང་གི་གྲས་ནས་སྤྱི་ལོ1976ལོར་བདག་གིས་རྙེད། དེ་སྔོན་མཁས་པ་སུ་གང་གིས་གཟིགས་མི་འདུག་པས་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་མཁན་ཚོ་ལ་སྐྱེས་སུ་འབུལ”ཞེས་གསུངས་པས་ཡིག་ཆ་ཁུངས་བཙུན་ཞིག་ཡིན་པ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས། གཞན་ཡང“སྟོང་ཁུང་གི་ཡིག་ཆ་ཨངP.T.999ཡི་ནང་དུ། རྒྱལ་པོ་གླང་དར་མས་བསྟན་པ་བསྣུབས་པའི་ལོ་གཉིས་པ་སྟེ། སྤྱི་ལོ844ལོར་སྟོང་ཁུང་གི་དགེ་འདུན་པས་འོད་སྲུང་མ་བུ་གཉིས་ལ་སྨོན་ལམ་འཚོགས་ཤིང་། དེར་དགེ་འདུན་པ་ཉིས་སྟོང་བདུན་བརྒྱ་ལྷག་འདུས”པར་བཤད་པས། གོང་གི་ཡིག་ཆ་རྩ་ཆེན་དག་ལས་ང་ཚོས་རྒྱལ་པོ་གླང་དར་མས་བསྟན་པ་མ་བསྣུབས་པ་རྟོགས་སླའོ། །འདི་ལྟ་བུའི་སྒྲུབ་བྱེད་ད་དུང་མང་མོད་སྐབས་སུ་མ་བབ་པས་དེ་ཙམ་གྱི་འཐུས་པར་བྱས། གང་ལྟར་བོད་ཀྱི་མཁས་པ་མི་གསུམ་མདོ་སྨད་དུ་སླེབས་དུས། ཡུལ་མདོ་སྨད་དུ་འདུལ་བ་གཙང་ངེས་ཀྱི་དགེ་འདུན་པ་གྲངས་མེད་པ་བཞུགས་ཡོད་པས། འདུལ་བའི་ཁ་སྐོང་དུ་རྒྱ་ནག་གི་ཧ་ཤང་གཉིས་ཤིག་གདན་འདྲེན་པའི་དགོས་པ་ཅང་མ་མཆིས། དེ་ལྟར་ན་མཁས་པ་མི་གསུམ་གྱིས་ཆེད་དུ་རྒྱ་ནག་གི་ཧ་ཤང་གཉིས་ཤིག་གདན་དྲངས་པར་རྒྱུ་མཚན་གཞན་ཞིག་ཡོད་པ་ཐག་གིས་ཆོད།\nབསྟན་པ་སྔ་དར་གྱི་དུས་སུ། ཡུལ་ལུང་མང་པོའི་ཆོས་ལུགས་སྔ་གཞུག་ཏུ་བོད་དབུས་གཙང་ལ་སླེབས་ཤིང་། དེ་དག་ལས་ཞང་ཞུང་གི་བོན་པོའི་ཆོས་ལུགས་དང་། རྒྱ་གར་གྱི་ནང་བའི་ཆོས་ལུགས། རྒྱ་ནག་གི་བསམ་གཏན་པའི་ཆོས་ལུགས་གསུམ་ནི་གཙོ་བོ་ཡིན། དོན་ལ་བོད་ཀྱི་ཆོས་འབྱུང་ནི་གྲུབ་མཐའ་འདི་གསུམ་གྱི་འཕེལ་འགྲིབ་ལོ་རྒྱུས་ཡིན་པར་བཤད་ཀྱང་མི་ཆོག་པ་མེད་སྙམ། ཆོས་ཀྱི་གྲུབ་མཐའ་དེ་དག་བོད་དུ་ཐོན་རྗེས་ཕན་ཚུན་བར་ལ་འགལ་བ་མང་པོ་བྱུང་བས། ཆོས་རྒྱུད་ཀྱི་ལུང་འབོག་པའི་མཁན་པོ་ལས་ལ་ལ་བསད་ཅིང་ལ་ལ་བྲོས་ཏེ། བན་བོན་གཉིས་ཀྱི་རྩོད་པ་དང་། སྟོན་རྩེན་བར་གྱི་རྩོད་པ། ཆོས་བློན་དང་སྲིད་བློན་བར་གྱི་རྩོད་པ་སོགས་བརྒྱུད་དེ་ལྷ་སྲས་དར་མ་འུ་དུམ་བརྟན་གྱི་སྐབས་སུ་སླེབས་དུས། བོད་དབུས་གཙང་དུ་གྲུབ་མཐའ་ཆེན་པོ་གསུམ་གྱི་མཁན་རྒྱུད་ཁྱོན་ཡོངས་ནས་ཉམས་ཏེ་ཆོས་ཀྱི་རྒྱུད་པ་ཆད། རྗེས་སུ་མཁས་པ་མི་གསུམ་མདོ་སྨད་དུ་ཕྱག་ཕེབས་ཏེ་གྲུབ་མཐའ་ཆེན་པོ་འདི་གསུམ་གྱི་ཆོས་རྒྱུད་ཀྱི་འཕྲོ་མཐུད་དེ་ཡང་བསྐྱར་རྒྱས་པར་མཛད་པས། འདི་ལས་ང་ཚོས་རྒྱ་ནག་གི་ཧ་ཤང་གཉིས་ནི་ཆོས་རྒྱུད་གང་ཞིག་གི་ཁ་སྐོང་དུ་གདན་དྲངས་པ་ཤེས་ཐུབ། ཡིན་ན་ཡང་བོད་ཀྱི་ཆོས་འབྱུང་ཁག་ཏུ། རྒྱ་ནག་གི་ཧ་ཤང་གཉིས་ཀྱི་ཆོས་རྒྱུད་གང་ཡིན་པའི་སྐོར་བཀོད་མི་འདུག་པས། མཇུག་མཐར་དེའི་སྐོར་ལ་ཅུང་ཟད་ཅིག་དཔྱད་པར་བྱའོ། །\nགོང་དུ་སོང་བ་ལྟར་རྒྱ་ནག་གི་ཧ་ཤང་གཉིས་ནི་ལོ་ཆེན་ཡེ་ཤེས་དབྱངས་ཀྱི་སློབ་མ་ཡིན་པས། ང་ཚོས་ལོ་ཆེན་ཡེ་ཤེས་དབྱངས་ཀྱི་ཆོས་རྒྱུད་ཤེས་ན་ཧ་ཤང་གཉིས་ཀྱི་ཆོས་རྒྱུད་ཞར་ལ་ཤེས་ཐུབ་པ་ཡིན། དེ་ལ་ད་ལྟ་པཱ་ལིའི་རྒྱལ་ཁབ་དཔེ་མཛོད་ཁང་དུ་ཉེར་བའི་སྟོང་ཁུང་གི་ཡིག་ཆ་ཨངP.T.996པ་ལྟར་ན། གནུབས་ནམ་མཁའི་སྙིང་པོའི་མཁན་རྒྱུད་ལས། རྒྱ་གར་གྱི་དགྲ་བཅོམ་པ་ཧྱཱེར་དང་། དེའི་སློབ་མ་བེའུ་སིང་ཤ་ཧང་གཉིས་ཀྱི་གྲུབ་མཐའ་གང་ཡིན་མ་བསྟན་ཀྱང་། བེའུ་སིང་ཧ་ཤང་གི་སློབ་མ་མན་ཧ་ཤང་གིས“ལྷའི་ཞལ་ཟས་གསོལ་བས་གཉིད་ཆོམས་ཏེ། གཉིན་མཚན་རྒྱུན་དུ་སྒོམ་བ་ཞིག་ཡུལ་ཙོང་ཀར་གཤེགས་ནས། སློབ་མ་མང་པོ་ལ་ཆོས་བཤད་དེ། སྒོམ་དུ་སྩལ”ཅེས་གསུང་འདུག་པས། འདི་ལས་ང་ཚོས་མན་ཧ་ཤང་ནི་བསམ་གཏན་པ་ཞིག་ཡིན་པ་རྟོགས་སླ་ལ། ཡང་དེའི་སློབ་མ་གནུབས་ནམ་མཁའི་སྙིང་པོས“མཁན་པོ་མན་ཧ་ཤང་ལས། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་དོན་ལ་ཅིག་ཅར་འཇུག་པའི་མན་ངག་མནོས”པར་བཤད་པས། མན་ཧ་ཤང་ནི་བསམ་གཏན་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཅིག་ཅར་བའི་ལྟ་བ་འཛིན་མཁན་ཞིག་ཡིན་པའང་ཞར་ལ་ཤེས། དེས་ན་ལོ་ཆེན་ཡེ་ཤེས་དབྱངས་ནི་གནུབས་ནམ་མཁའི་སྙིང་པོའི་སློབ་མ་ཡིན་པས། དེའི་གྲུབ་མཐའ་ནི་བསམ་གཏན་པ་ཡིན་པ་སྨོས་མ་དགོས་ཀྱང་། ལོ་ཆེན་ཡེ་ཤེས་དབྱངས་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་གཞུང་ལུགས་དང་སྒོམ་གྱི་ཉམས་ལེན་གཉིས་ཟུང་འབྲེལ་བྱས་ཏེ། “ལོ་ལྔ་བཅུ་ལྷག་ཅིག་གི་བར་དུ་མྱི་གནས་མྱི་རྟོག་པའི་ཚུལ་དུ་བསྒོམས་པ” མ་ཟད། ཁོང་ལ་རྒྱ་གར་དང་རྒྱ་ནག བོད་གསུམ་གྱི་བསམ་གཏན་པའི་མཁན་པོ་མང་པོའི་ལུང་མན་ངག་དང་བཅས་པ་ཐོབ་པས། དོན་དུ་ལོ་ཆེན་ཡེ་ཤེས་དབྱངས་ལ་བསྟན་པ་སྔ་དར་གྱི་དུས་སུ་བོད་ལ་སྤེལ་བའི་རྒྱ་ནག་གི་བསམ་གཏན་པའི་ཆོས་རྒྱུད་ཡོངས་རྫོགས་མནོས་ཡོད། དེ་བས་མཁས་པ་མི་གསུམ་ཡུལ་མདོ་སྨད་དུ་ཕེབས་དུས་ལོ་ཆེན་ཡེ་ཤེས་དབྱངས་སྐུ་མི་བཞུགས་ཀྱང་། ཁོང་གི་སློབ་མ་རྒྱ་ནག་གི་ཧ་ཤང་གཉིས་ཀ་བཞུགས་པས། བླ་ཆེན་དགོངས་པ་རབ་གསལ་ལ་དགེ་སློང་གི་སྡོམ་པ་གནང་སྐབས། མཁས་པ་མི་གསུམ་གྱིས་རྒྱ་ནག་གི་བསམ་གཏན་པའི་ཆོས་རྒྱུད་ལ་དམིགས་ཏེ་རྒྱ་ནག་གི་ཧ་ཤང་གཉིས་གདན་དྲངས་པར་ཁོ་བོས་འདོད་དོ། །\nགཞན་དུ་ན་བླ་ཆེན་དགོངས་པ་རབ་གསལ་རབ་ཏུ་འབྱུང་སྐབས། རྒྱ་ནག་གི་བསམ་གཏན་པའི་མཁན་པོ་རིམ་བརྒྱུད་ཀྱི་ཆོས་རྒྱུད་ཕུད། ད་དུང་བསྟན་པ་སྔ་དར་གྱི་དུས་སུ་བོད་ལ་ཐོན་པའི་རྒྱ་གར་གྱི་ནང་བའི་ཆོས་ལུགས་དང་། ཞང་ཞུང་གི་བོན་པོའི་ཆོས་ལུགས་གཉིས་ཀྱི་ཆོས་རྒྱུད་ཀྱང་རྫོགས་པར་ཐོབ་སྟེ། གཤམ་གྱི་ཐིག་རིས་ལས་རྟོགས་པར་བྱའོ། །\nའཛུབ་མོ་རི་སྟོན་གྱི་ཐིག་རིས་འདི་ལས། ང་ཚོས་བླ་ཆེན་དགོངས་པ་རབ་གསལ་ལ་རྫོགས་པར་མནོས་པའི་ཆོས་རྒྱུད་ནི། བསྟན་པ་སྔ་དར་གྱི་དུས་སུ་བོད་ལ་ཐོན་པའི་ཆོས་ལུགས་ཆེན་པོ་གསུམ་གྱི་ཆོས་རྒྱུད་དེ་ཡིན་པ་ཚེགས་མེད་དུ་རྟོགས་ནུས་ལ། མཁས་པ་མི་གསུམ་གྱིས་བསྟན་པ་སྔ་དར་གྱི་དུས་སུ། ཆོས་ལུགས་ཀྱི་གྲུབ་མཐའ་གསུམ་པོ་སོ་སོར་འཕེལ་བས། ཕན་ཚུན་དབར་ལ་འགལ་བ་ཁ་ཚ་བྱུང་སྟེ་མཁན་རྒྱུད་དང་ཆོས་རྒྱུད་གཉིས་ཀ་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་དགོངས་ཏེ། དེ་གསུམ་ག་གཅིག་འདུས་ཀྱིས་བླ་ཆེན་དགོངས་པ་རབ་གསལ་ལ་གཏད་པས། དོན་ལ་བོད་ཀྱི་དགེ་སློང་གསུམ་ལ་མཁས་པ་མི་གསུམ་དུ་ཐོགས་པའི་གནད་ཀྱང་བརྟག་ན་དེ་ལ་ཐུག་འདུག་གམ་སྙམ།\nམདོར་ན། བླ་ཆེན་དགོངས་པ་རབ་གསལ་གྱིས་དགེ་སློང་གི་སྡོམ་པ་བཞེས་སྐབས། མཁས་པ་མི་གསུམ་གྱིས་ཆོས་རྒྱུད་ཀྱི་ཁ་སྐོང་དུ་རྒྱ་ནག་གི་ཧ་ཤང་གཉིས་ཤིག་གདན་དྲངས་པ་དང་། དེ་གཉིས་ཀྱིས་ལོ་ཆེན་ཡེ་ཤེས་དབྱངས་ནས་བརྒྱུད་པའི་བསམ་གཏན་པའི་ཆོས་ཀྱི་རྒྱུད་པ་དེ། བླ་ཆེན་དགོངས་པ་རབ་གསལ་ལ་ཇི་བཞིན་དུ་རྫོགས་པར་མནོས་རྗེས། ཕྱིར་དམར་གཙང་དགོན་དུ་ཕྱག་ཕེབས་ཏེ་དེ་རུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་བསྐྱངས་ཤིང་། མཐར་ཟི་ལིང་དུ་དགོངས་པ་རྫོགས། དེ་ནས་བཟུང་བསྟན་པ་སྔ་དར་གྱི་སྐབས་སུ་བོད་ལ་དར་བའི་གྲུབ་མཐའ་ཆེན་པོ་གསུམ་འོ་ཆུ་ལྟར་མཉམ་དུ་འདྲེས་ཤིང་། དབུས་གཙང་གི་ཀླུ་མེ་སོགས་མཁས་པ་མི་བཅུ་ལ་བརྟེན་ནས་ཡང་བསྐྱར་བོད་དུ་སྔར་ལས་དར་ཞིང་རྒྱས་པ་ཡིན་པས། རྒྱ་ནག་གི་ཧ་ཤང་གཉིས་ནི་བོད་ཀྱི་བསྟན་པ་ཕྱིར་དར་ལ་བཀའ་དྲིན་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བ་ཡིན་ནོ། །\nཐེབས་རྩའི་རྣམ་གྲངས། དཔྱད་རྩོམ་འདི་ནི2014ལོའི་བོད་ལྗོངས་མཚན་ཉིད་རིག་པའི་སྤྱི་ཚོགས་ཚན་རིག་གི་ཐེབས་རྩའི་ལས་གཞི་སྟེ། “རྒྱ་ནག་གི་བསམ་གཏན་པ་དང་བོད་ཀྱི་ཆོས་ལུགས་བར་གྱི་འབྲེལ་བར་དཔྱད་པ”(ཆོག་མཆན་ཨང་རྟགས། 14BZJ002 )ཞེས་པ་དང་། བོད་ལྗོངས་སློབ་ཆེན་གྱི་བོད་ཀྱི་ཆོས་ལུགས་ཚན་ཞིབ་གསར་གཏོད་ཚོགས་པའི་ལས་གཞི་སྟེ། “རྒྱ་ནག་གི་བསམ་གཏན་པའི་ཆོས་ལུགས་བོད་ལ་དར་བའི་ལོ་ཚིགས་ལ་དཔྱད་པ”ཞེས་པའི་བར་སྐབས་ཀྱི་གྲུབ་འབྲས་ཤིག་ཡིན།\n ཆབ་སྤེལ་ཚེ་བརྟན་ཕུན་ཚོགས་ཀྱིས་གཙོ་སྒྲིག་བྱས། 《བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་དེབ་ཐེར་ཁག་ལྔ》.[M]. ལྷ་ས། བོད་ལྗོངས་བོད་ཡིག་དཔེ་རྙིང་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2010ལོའི་ཟླ6པར་དཔར། ཤོག་གྲངས། .34.\n བུ་སྟོན་རིན་ཆེན་གྲུབ། 《བུ་སྟོན་ཆོས་འབྱུང་གསུང་རབ་རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད》.[M]. པེ་ཅིང་། ཀྲུང་གོའི་བོད་ཀྱི་ཤེས་རིག་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 1988ལོའི་ཟླ9པར་དཔར། ཤོག་གྲངས། .194.\n མཁས་པ་ལྡེའུ། 《ལྡེའུ་ཆོས་འབྱུང》.[M]. ལྷ་ས། བོད་ལྗོངས་བོད་ཡིག་དཔེ་རྙིང་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2010ལོའི་ཟླ12པར་དཔར། ཤོག་གྲངས། .371.\n སློབ་དཔོན་པད་མ་འབྱུང་གནས་ཀྱི་རྣམ་ཐར་དཔེ་ཚོགས། 《བཀའ་ཐང་སྡེ་ལྔ་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་སོ》.[M]. ལྷ་ས། བོད་ལྗོངས་མི་དམངས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2011ལོའི་ཟླ1པོར་དཔར། ཤོག་གྲངས།.12.\n པཱ་ལིའི་རྒྱལ་ཁབ་དཔེ་མཛོད་ཁང་། ཏུང་ཧོང་གཏེར་ཡིག་ཨངP.T.996. སྣ་རིང་། ཤོག་གྲངས། 3-2,4-1.\n པཱ་ལིའི་རྒྱལ་ཁབ་དཔེ་མཛོད་ཁང་། ཏུང་ཧོང་གཏེར་ཡིག་ཨང P.T.996. སྣ་རིང་། ཤོག་གྲངས། 1-2.\n པཱ་ལིའི་རྒྱལ་ཁབ་དཔེ་མཛོད་ཁང་། ཏུང་ཧོང་གཏེར་ཡིག་ཨངP.T.996. སྣ་རིང་། ཤོག་གྲངས། 5-1.\n རྒྱལ་མོ་འབྲུག་པ།《བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་གླེང་བའི་གཏམ》.[M]. པེ་ཅིང་། མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2006ལོའི་ཟླ1པོར་དཔར། ཤོག་གྲངས། .143.\n མཁར་རྨེའུ་བསམ་གཏན་རྒྱལ་མཚན་གྱི་གསུང་རྩོམ་ཕྱོགས་བསྒྲིགས། བདེ་ཁང་བསོད་ནམས་དཔལ་འབར་གྱིས་དབྱིན་ཡིག་ནས་བསྒྱུར། 《མདའ་དང་འཕང》.[M]. པེ་ཅིང་། ཀྲུང་གོའི་བོད་རིག་པ་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་བསྐྲུན་ཏེ་བཀྲམ། 2007ལོའི་ཟླ9 ཤོག་གྲངས།.12.\n པཱ་ལིའི་རྒྱལ་ཁབ་དཔེ་མཛོད་ཁང་། ཏུང་ཧོང་གཏེར་ཡིག་ཨངP.T.996. སྣ་རིང་། ཤོག་གྲངས། 2-1.\n པཱ་ལིའི་རྒྱལ་ཁབ་དཔེ་མཛོད་ཁང་། ཏུང་ཧོང་གཏེར་ཡིག་ཨངP.T.996. སྣ་རིང་། ཤོག་གྲངས། 4-1.


ཇོ་ལ་ vs ལྡོ་ཕད་ |\nཇོ་ལ་ vs ལྡོ་ཕད་\nAugust 8, 2012 by pemayoko\nདེ་རིང་ ང་ ་འབྲས་ལྗོངས་ ལ་ ཡོད་ འདེའི་ གནམ་ཤིས་ སྐྱིད་པོ་ འདུག་ ཁ་ལག་ ཡག་པོ འདུག་ དང་ ངས་ ཉལ་གྲི ཆེན་པོ་ འདུག་ ཚང་མ་ སྐྱིད་པོ་ འདུག་། ཧིཧིཧིཧི་\nཁ་སང་ གཟའ་ཟླ་བ་ ང་ རྡ་རམ་ས་ལ་ ནས་ འབྲས་ལྗོངས་ ལ་ སླེབས་ པ་ ཡིན་ རྡ་རམ་ས་ལ་ ནས་ ཆུ་ཚོད་ ཉི་ཤུ་གཉིས་ བསྐོར་ ལེན་ ཀྱི་ འདུག།\nད་ལྷ་ ང་ Olympics་ ལྟ་ ཀྱི་ ཡོད་ ཉི་ཧོང་ ་དང་ རྐྱ་ནག་ table tennis་ tse ཀྱི་ ཡོད་ པས་ བློ་ཕམ་པོ་ ཡིན་ནའང་ ང་ཙོ་ དརུལ་ ཐོབ་པ།\nདེ་རིང་ ཞོགས་ཇ་ ང་ སྣུམ་སྲེག་ དིང་མོ་ དང་ སྣུམ་སྲེག་ chutse་ མོག་མོག་ མཉམ་དུ་ alu dum་ དང་ སྒོ་ང་ ཟས་ པ་ ཡིན་པས་ ཟིམ་པོ་ འདུག།་\nརྡ་རམ་ས་ལ་ ང་ ངའི་་ གྲོགས་མོའི་ ནང་མི་་ལ་ བོད་པའི་ ལྷད་མོ་ མང་པོ་ ཉོས་ པ་ ཡིན་ ཨ་ནི་ dang gong་ ང་ཚོས་ ལྷད་མོ་གཅིག་ ལྷ་ པ་ ཡིན་ ལྷད་མོ་ མིང་ དར་མདོའི་མཛའ་གཞས་ རེད་ ཚིག་ ཉུང་ཉུང་ མ་ཏོག་ ང་ མང་པོ་ གོ་མ་སོང་ ལྷད་མོ་ འདི་ རྒྱུན་རིང་པོ་ འདུག་ ཨ་ནི་ ང་ ཉོབ་ཀྱི་ འདུག།\nཁ་སང་ བདུན་ཕྲག་་ལ་ ངའི་ རྒན་ ལགས་ ཀྱི ་ང་ལ རི་ལི་ དང་ ཇོ་ལ་ བོད་སྐད་ ཚིག་ མ་རེད་ ལབས་ སོང་ བོད་པའི་ ཚིག་ མེ་འཁོར་ དང་ ལྡོ་ཕད་ རེད་ དཀོན་མཆོག་གསུམ་ ང་ སེམས་པ་སྐྱོ་བྱུང།\nངའི་ གྲོགས་མོའི་ Pingya་ བོད་ནས་ ལྡོ་ཕད་ ཚིག་ nyingba་ ལབས་ སོང་ དེང་སྐབས་ ༤ཚིག་ དའི་ བོད་ ལ་ བེད་སྤྱོད་བཏང་ ཀྱི་ མ་ རེད་ ཁོ་ཚོ་ ཇོ་ལ་ ཡང་ན རྒྱ་མི་ ཚིག་ བེད་སྤྱོད་བཏང་ ཀྱི་ ཡོད། ང་ རང་ ལྡོ་ཕད་ ཚིག་ བེད་སྤྱོད་བཏང་ ཡ་ ཡིན་ གང་ཡིན་ཟེར་ན་ ལྡོ་ཕད་ བོད་པའི་ ཚིག་ རེད།\nFor some characters i could not find it on the key pad.\nSome spellings i also couldnt find in the dictionary.\nTags : learn Tibetan, Lhakar Diaries, olympics, Tibetan writing\n← Learning Tibetan on Lhakar: Episode Four\nGoing back to Bir. TYC graces my hometown… →\n3 thoughts on “ཇོ་ལ་ vs ལྡོ་ཕད་”\nBDSonam on August 9, 2012 at 1:18 am said:\nཔདྨ། ཡག་པོ་འདུག ཚིག་འདི་ཚོ་སེམས་ལ་ཞོག ཉལ་གྲི = ཉལ་ཁྲི། ལྡོ་ཕད = ལྟོ་ཕད། dang gong = མདང་དགོང། tse = རྩེད། pingya= སྤུན་ཀྱག or སྤུནསྐྱ། nyingba =སྙིང་པ།\nTenchoe on August 9, 2012 at 3:05 am said:\nཡོ་ཀོ། ཧ་ཅང་ཡག་པོ་འདུག འབྲས་ལྗོངས་ལ་སྐྱིད་པོ་བྱུང་བའི་རེ་བ་ཡོད།\nChutse – ཀེའུ་ཚལ།\nAlu Dum – ཞོག་ཁོག་ཁ་ཚ།\nGH on August 9, 2012 at 8:09 am said:\nNice to see your written Tibetan is coming along! for table tennis, isn’t thereaword for ‘wiff waff’ as Boris Johnson calls it?


ཁུ་བྱུག རྩོམ་སྒྲིག་པ།ཡོང་ཁུངས།ཀྲུང་གོའི་བོད་རིག་པ། སྤེལ་དུས། ༢༠༡༩ལོའི་ཟླ་བ་༠༤ཚེས་༢༦ཉིན།\nམིང་རྣམས་ཀྱི་ཕན་ཚུན་བསྡུ་བ་ཡང་ངོ་།། ཞེས་དང་། གསལ་ལྡན་ལས། དོན་འགལ་བ་མ་ཡིན་པའི་མིང་ཚིག་ཏུ་གྲུབ་པ་གཉིས་སམ་གསུམ་ལ་སོགས་པ་བསྒྲིགས་པའི་ཕྲད་དང་རྣམ་དབྱེ་སོགས་བསྡུས་པས་ཚིག་ཕན་ཚུན་མ་འབྲེལ་བ་རྣམས་གཅིག་ཏུ་འབྲེལ་བར་བྱེད་པའོ།། ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་དོན་མང་རྣམས་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་སྦྱོར་བ་དང་། ངག་ནས་བརྗོད་མི་བདེ་བ་རྣམས་ཚིག་ཉུང་ཞིང་བརྗོད་བདེ་བར་སྦྱོར་བ་ནི་ཚིག་བསྡུ་བའི་དགོས་པ་རེད། སྤྱིར་ཚིག་གང་ལའང་དོན་དང་འབྲེལ་བ་ལས་དགོས་མེད་ཀྱི་ཚིག་ལྷག་རྣམས་ཅི་ནུས་ཀྱིས་དོར་ན་བརྗོད་བདེ་ཞིང་ཡིག་ངོས་གཙང་བ་དང་། དེ་མིན་དོན་ཐོབ་ཀྱི་རྣམ་དབྱེ་དང་ཚིག་ཕྲད་སོགས་ཀྱང་ཅི་རིགས་སུ་བསྡུ་ཆོག་པ་རྣམས་བསྡུས། སྐབས་འགར་ནོར་དོགས་ཆེ་བ་དང་བརྗོད་དོན་གསལ་བ་ལ་མི་འཇོག་ཐབས་མེད་ཡིན་ན་མ་གཏོགས་བསྡུ་ཅི་ཐུབ་བགྱིས་ན་ཚིག་ཟོར་ཡང་ལ་ཡིག་ངོས་གཙང་བ་ཞིག་འབྱུང་ངོ་།། བརྡ་སྤྲོད་པའི་གཞུང་རྩ་བ་ཉིད་ལས་ཀྱང་། ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་མཚམས་སྦྱོར་རྣམས།། ཅུང་ཟད་བསྡུས་པ་ཡོད་ན་ཡང་།། དེ་ནི་དེ་བཞིན་སྦྱོར་བར་བྱ།། ཞེས་གསུངས་ཏེ། སྤྱིར་ཚིགས་བཅད་ནི་རྣམ་དབྱེ་དང་ཚིག་ཕྲད་སོགས་ཕལ་ཆེ་བར་ཤུགས་ཀྱིས་ཚིག་སྡུད་ཅན་དུ་སོང་ཞིང་། ཚིག་ལྷུག་ལ་དེ་བས་ཀྱང་ལྷག་པའི་ཚིག་སྡུད་དགོས་པ་སྔོན་བྱོན་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མགྲིན་གཅིག་ཏུ་བཞེད་དོ།། དེས་ན་ཁོ་བོས་འདིར་སྔ་རབས་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱི་གསུང་གི་ཞལ་ཟུར་ནས་ཐོན་པའི་ཚིག་སྡུད་ཀྱི་སྐོར་གཞིར་བཟུང་། དེ་ནས་རང་གི་བློ་གྲོས་ཀྱིས་སྔོན་བྱོན་མཁས་པའི་རྩོམ་གཞུང་དང་དེང་གི་བོད་སྐད་ཀྱི་སྒྲ་གདངས་འགྱུར་བའི་འགྲོས་དང་བསྟུན་དེ་ཚིག་སྡུད་ཀྱི་སྐོར་ལ་ཅུང་ཕྲ་ཞིང་ཞིབ་པའི་རྟོག་དཔྱོད་གཏོང་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ། དབྱེ་བ་འབྱེད་སྟངས་དང་ས་བཅད་ཀྱི་གོ་རིམ། དཔྱད་པ་གཏོང་ཚུལ་སོགས་ཀྱི་ཐད་དུ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཆེན་པོ་དོར་ཞི་གདོང་དྲུག་སྙེགས་བློའི་གསུང་གི་སྣང་བ་ལ་བརྟེན་ནས་ང་རང་གི་བློ་གྲོས་ཀྱི་རྩལ་ལས་ཐོན་པའི་ཐུན་མོང་གྱི་ཁྱད་ཆོས་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་སྣང་། དེ་ཡང་བདག་བློ་རྒྱ་ཆེན་ཤེས་བྱའི་གནས་ལ་འཇུག་སྟོབས་དམན་པའི་རྐྱེན་གྱིས་མ་རྟོགས་ལོག་རྟོག་གི་དབང་དུ་སོང་བ་ཡོད་ན་བརྡ་སྤྲོད་སྨྲ་བའི་ཡང་རྩེར་སོན་པའི་མཁས་དབང་རྣམས་ཀྱིས་ཡིན་མིན་གྱི་ཤན་འབྱེད་པར་ཞུའོ། །\n༡. གློ་བུར་བ་སྟེ་བསྣན་པའི་ཡི་གེ་བསྡུ་ཚུལ། སྒྲ་འགྲེལ་ལས། ཡི་གེ་གློ་བུར་ཡི་གེ་བསྣོལ་བ་དང་། །ཉམས་དང་ཡི་གེ་རྣམ་འགྱུར་གཉིས་ནི་གཞན།། བྱིངས་དེའི་དོན་ལ་ཕུལ་བྱུང་སྦྱོར་བ་སྟེ།། གསུངས་པའི་ཆོ་ག་ལྔ་པོ་ངེས་པར་བཤད། །ཅེས་གསུངས་པའི་ཚིག་གི་འགྱུར་བ་ནི་ལེགས་སྦྱར་ལའང་མང་བ་མ་ཟད་བོད་ཡིག་ལའང་དེ་རིགས་ཡོད། ཚིག་སྡུད་དབང་གིས་རྗེས་འཇུག་གློ་བུར་བའང་ཡོད་དེ་བདེ་བར་བཤེགས་པ་ཞེས་པའི་ཚིག་བསྡུས་ཏེ། བདེར་གཤེགས་ཞེས་བརྗོད་ཚེ་བདེ་ལ་རྗེས་འཇུག་ར་གློ་བུར་དུ་བྱུང་སྟེ་བདེར་ཞེས་འགྱུར་བ་ལྟ་བུའོ། ། ཚིག་སྡུད་ཀྱི་ཡིག་ཐོབ་དེ་ལྟར་ནའང་སྔོན་བྱོན་མཁས་པའི་གསུང་ན་བདེ་བར་གཤེགས་པ་བསྡུས་ཚེ་བདེ་གཤེགས་ཞེས་པ་ལས་བདེ་ལ་རྗེས་འཇུག་ར་མི་སྦྱོར་བའང་ཡོད་དེ། བདེ་གཤེགས་མདུན་དུ་བསམ་ནས་ནི་ཞེས་པ་ལྟ་བུའི་བདེ་བར་གཤེགས་པ་བསྡུས་ཚེ་བདེར་གཤེགས་ཟེར་དགོས་པ་ལས་བདེ་གཤེགས་ཞེས་འཁོད་པ་ནི་ཡི་གེ་གློ་བུར་བའམ་བསྣན་པ་བསྡུ་ཚུལ་མ་ཤེས་པའི་སྐྱོན་དུ་ཟད། ཡང་ཚུ་རོལ་ཏུ་ཤོག་དང་ཕ་རོལ་ཏུ་སོང་ཞེས་པའི་ཚིག་བསྡུས་ཚེ། དེ་ལ་སེམས་ཅན་ཞིག་གིས། ཚུར་ཤོག་ས་ལུ་ལེན་དུ་འདོང་ངོ་།། ཞེས་དང་། ཕར་སོང་ཞེས་ཚུ་དང་ཕ་ལ་རྗེས་འཇུག་ར་བྱུང་བའང་ཚུ་རོལ་དང་ཕ་རོལ་ཞེས་པའི་རོལ་གྱི་སྒྲ་བསྡུས་པའི་ཤུལ་ཡིན། དེ་བཞིན་དངུལ་བུན་ཞེས་པའང་དངུལ་གྱི་བུ་ལོན་ཞེས་པ་བསྡུས་པས་དངུལ་བུན་གྱི་བུན་ལ་ན་རྗེས་འཇུག་གློ་བུར་དུ་ཐོབ་པ་ལྟ་བུ་ཡིན། ཡང་བདག་ཏུ་སྨྲ་བའི་ཉེ་བར་ལེན་པ་བཞི། ཞེས་པའི་ཉེ་བར་ལེན་པ་བཞི་ཞེས་པ་བསྡུ་ཚེ། ཉེ་ལ་རྗེས་འཇུག་ར་གློ་བུར་དུ་བྱུང་བ་དཔེར་ན། ཉེར་ལེན་བཞི་ཟེར་བ་ལྟ་བུའོ། ། ཉེ་བར་ཞི་བ་ཞེས་པ་བསྡུ་ན། རྩེན་པའི་རྐང་དྲུག་ཉེར་ཞིའི་དྲི་བསུང་དང་། ཉེར་ཞི་ཞེས་གསལ་བར་བསྡུས། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ། མྱང་འདས་ཉོན་མོངས་མྱ་ངན་ཞི་བ་སྟེ། ཞེས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་པའི་ལས་དང་མཐའི་པ་དབྱི་ཞིང་། ངན་གྱི་མིང་གཞི་ང་ཡང་མྱའི་རྗེས་འཇུག་ཏུ་གྱུར་པས་མྱང་འདས་ཞེས་བརྗོད་པ་ལྟ་བུའོ།། དེ་རིགས་ཡང་དཔེར་ན། བུ་རམ་གྱི་རོ་དང་བུ་རམ་གྱི་གཟུགས་ཞེས་པ་བསྡུས་ཚེ། བུར་རོ་སྔ་མས་བུར་གཟུགས་ཕྱི་མ་སྐྱེད་པའི་ནུས་པ་ཡོད་དེ། ཞེས་བུ་རམ་གྱི་གློ་བུར་དུ་བུའི་རྗེས་འཇུག་ཏུ་ལོག་ནས་བུར་ཞེས་པར་གྱུར། ཡང་། མངར་ནི་ཀ་ར་བུར་སྦྲང་གསུམ། ཞེས་ཚིག་སྡུད་ཀྱི་དབང་གིས་བུ་ལ་རྗེས་འཇུག་ར་གློ་བུར་དུ་ཐོན། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ལ། རྡོར་སེམས་ལ་སོགས་པ་སེམས་དཔའ་བཅུ་དྲུག ཅེས་རྗེ་བཙུན་ཏཱ་ར་ན་ཐས་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཞེས་པ་རྡོར་སེམས་སུ་བསྡུས་སོ།། ཡང་དགྱེས་པ་རྡོ་རྗེ་མཚོན་ཆ་ཅན་ཟེར་བ་བསྡུས་ན། དགྱེས་རྡོར་མཚོན་ཆ་ཅན། ཞེས་གསུངས། དེ་ཡང་བསྡུས་ན་དགྱེས་རྡོར་མཚོན་ཅན་ཞེས་པར་བསྡུས་ན་ཆོག་པར་སེམས། རྡོ་རྗེ་ཕྲེང་བ་ཞེས་པ་བསྡུས་ན་རྡོར་ཕྲེང་ལྟ་བུའོ།། བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོ་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་ལ། ཚིག་སྡུད་ཀྱི་དབང་གིས་བཀྲ་ལ་རྗེས་འཇུག་གློ་བུར་བ་ས་བསྣན་པ་ལྟ་བུ་སོགས་ཀྱིས་མཚོན་པའི་རིགས་ནི་བོད་རང་སྐད་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་བཀོད་པ་ཡིན་པས་དེ་རིགས་ཀུན་གྱིས་ཤེས་པར་གྱིས། ཚིག་སྡུད་ཀྱི་དབང་གིས་སྒྲ་གདངས་ལ་འགྱུར་བ་བྱུང་བ་ཤེས་ན། དཔེར་ན་རྒྱ་མཚོའི་ཚྭ་ཞེས་པ་ཀོང་སྤྲུལ་ཡོན་ཏན་རྒྱ་མཚོས་《ཤེས་བྱ་ཀུན་ཁྱབ》ཏུ་རྒྱ་ཚྭ་ཞེས་པར་གསུངས་ཀྱང་། སོག་པོ་ལུང་རིགས་བསྟན་དར་གྱིས་《རྒྱུད་བཞིའི་བརྡ་བཀྲོལ་རྣམ་རྒྱལ་ཨ་རུ་རའི་ཕྲེང་བའི་མཛེས་རྒྱན》དུ་རྒྱ་མཚོའི་ཚྭ་ཞེས་པ་རྒྱམ་ཚྭ་ཞེས་པར་བསྡུས། འདིར་བོད་ཀྱི་བརྡ་སྤྲོད་པ་ལས་ཚིག་སྡུད་ཀྱི་འགྲོས་དང་བསྟུན་ན་རྒྱམ་ཚྭ་ཞེས་ན་དག་པར་སྣང་ཞིང་གཞུང་དཔེ་ཕལ་མོ་ཆེ་ནའང་རྒྱམ་ཚྭ་ཞེས་པར་བསྡུས་འདུག རྒྱམ་ཚྭ་རྒྱ་ཚྭ་སྐྱེགས་ཚོས་ཞེས་དྲན་དབང་རྩིས་ཟུར་རྒྱ་མཚོས་ཀྱང་རྒྱམ་ཚྭ་དང་རྒྱ་ཚྭ་གཉིས་སུ་གསུངས། གལ་ཏེ་ཀོང་སྤྲུལ་ཡོན་ཏན་རྒྱ་མཚོའི་གསུང་ལྟར་ན། རྒྱ་ནག་ནས་བྱུང་བའི་ཚྭ་ལ་བོད་ཀྱིས་རྒྱ་ཚྭ་ཟེར་བ་དེ་དང་ནོར་དོགས་མི་ཆེའམ། དེའང་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་རྒྱ་མཚོ་ལས་བྱུང་བའི་ཚྭ་ལ་རྒྱམ་ཚྭ་ཞེས་ཚིག་བསྡུས་པ་དང་། རྒྱ་ནག་ནས་བྱུང་བའི་ཚྭ་ལ་རྒྱ་ཚྭ་ཞེས་པར་བསྡུས་ན་ཐ་སྙད་ཕན་ཚུན་ནོར་སོ་མེད་ཅིང་བརྗོད་བདེ་ལ་ཚིག་སྡུད་ཀྱི་འགྲོས་ཀྱང་སྤྱི་སྲོལ་དང་མཐུན་པས་དེ་འགྲིག་པར་སེམས་སོ།།\n༢.ཡི་གེ་བསྣོལ་བའི་བསྡུ་བ། ཚིག་སྡུད་ཀྱི་དབང་གིས་ཡི་གེ་བསྣོལ་བའི་བསྡུ་བ་ནི། སྔ་མའི་གསལ་བྱེད་ཕྱི་མར་སྤོས་པ་དང་ཕྱི་མའི་གསལ་བྱེད་སྔ་མར་སྤོས་པའི་རིགས་གཉིས་ཡོད། (༡)སྔ་མའི་གསལ་བྱེད་ཕྱི་མར་སྤོས་པ་ནི། དཔེར་ན། སྟག་གི་པགས་པ་ཞེས་པ་ཚིག་སྡུད་བྱས་ཚེ། སྟག་ལྤགས། ཞེས་རྣམ་དབྱེ་གིའི་གསལ་བྱེད་གའི་སྒྲ་གདངས་ཀྱི་དོད་ཕྱི་མ་པའི་མགོ་ལ་སྤོས་ཏེ་ལ་མགོ་བྱུང་བ་ནི་འབྲེལ་སྒྲ་གི་དེའི་སྒྲ་གདངས་ཀྱི་དབང་གིས་འགྱུར་བ་ནི་སྐད་ཀྱི་གདངས་ལྟར་ཡི་གེ་འབྲི་བ་ཡིན་པས་ཕྱག་སྲོལ་རྣམ་པར་དག་པའོ།། ཡི་གེས་སྐད་ལ་ཞབས་འདེགས་ཞུ་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡང་དེ་ལ་ཐུག་གོ། སྤྱིར་བཏང་སྟག་གི་པགས་པ་ཞེས་པའི་པ་ལ་ལ་མགོ་མི་ཐོབ་མོད། སྟག་ལྤགས་ཞེས་རྣམ་དབྱེ་དྲུག་པའི་གི་བསྡུས་ཚེ་སྒྲ་གདངས་ལ་འགྱུར་བ་བྱུང་བའི་དབང་གིས་པ་ལ་ལ་མགོ་ཐོབ་པ་ནི་དམིགས་བསལ་གྱི་དབང་གིས་སོ།། དེ་བཞིན་དུ་ཁྱིའི་པགས་པ་ཞེས་པའང་། གཞི་འབྲེལ་ཁྱི་ལྤགས་ལར་བཏགས་པའོ།། ཞེས་གསུངས། འདིའི་རིགས་ལ་གཟབ་དགོས་པ་ཞིག་ནི། གཞི་དང་འབྲེལ་ན་དེ་ལྟར་ཡིན་མོད་གྱིས་མིན་ན་ནི། རྒོད་པུར་པགས་པ་ཞེས་《བོད་ཀྱི་བརྡའི་བྱེ་བྲག་བློ་ལྡན་ཉེར་མཁོའི་སྒྲོན་གསལ》དུ་གཞི་དང་མ་འབྲེལ་བར་གསུངས་པ་ཅི་རིགས་ཤེས་རྒྱུ་གལ་ཆེའོ།། (༢) ཕྱི་མའི་གསལ་བྱེད་སྔ་མར་སྤོས་པ་ནི། དཔེར་ན། ཞ་ཉེའི་སྨྱུ་གུ་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་ཚིག་སྡུད་བྱས་ཚེ། ཞན་སྨྱུག་ཅེས་པར་གྱུར། ཕྱི་མའི་གསལ་བྱེད་ཉའི་སྒྲ་གདངས་དེ་ཉིད་སྔ་མའི་ཞའི་ཐོག་ཏུ་སྤོས་ཏེ་ཞ་ལ་རྗེས་འཇུག་ན་བྱུང་བ་དང་སྨྱུ་གུ་ཞེས་པའི་སྒྲ་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་ཚེ་སྨྱུག་ཅེས་ཕྱི་མའི་གསལ་བྱེད་སྔ་མའི་རྗེས་འཇུག་ཏུ་སྤོས་པའི་སྒྲ་གདངས་ངག་ནས་ཐོན་པ་ཡང་། ཞ་ཉེ་ཞེས་པའི་ཉེ་སྒྲའི་དབང་གིས་ཞ་ལ་རྗེས་འཇུག་ན་དྲངས་ཤིང་། སྨྱུ་གུ་ཞེས་པའི་གུ་སྒྲའི་དབང་གིས་སྨྱུ་ལ་རྗེས་འཇུག་ག་དྲངས་པ་ཡིན་པས་འབྲི་བའི་ཚེའང་ཞན་སྨྱུག་ཅེས་འབྲི་བར་བྱའོ།། དེང་སང་ལྕགས་པར་ཞེས་པ་ནི་ལྕགས་དཔར་ཞེས་པའི་བྱ་བ་དངོས་པོར་སྦྱར་ཚེ་ལྕགས་པར་ཟེར་ན་འགྲིག རྒྱ་ཡིག་ཏུ་铅笔ཞེས་པ་དོན་ལ་ཞ་ཉེའི་པར་རེད། ཉ་ནི་ན་ལྟར་བཀླགས་པས་ཞན་པར་ཞེས་སོ།། ཏུན་ཧོང་ཡིག་རྙིང་དུ། འབྱིཉ་ཞེས་བུད་པ་ང་ཚོའི་སྐད་ནང་ནས་མཚམས་མཚམས་ཉ་དེ་ན་ཡི་སྒྲ་ལྟར་བཀླགས་ནས་འབྱིན་ཞེས་སོ།།\n༣.ཡི་གེ་ཉམས་པའམ་དབྱི་བའི་བསྡུ་བ། ཡི་གེ་ཉམས་པ་ནི་ཚིག་སྡུད་ཀྱི་དབང་གིས་མཐའི་ཡི་གེ་དབྱི་བ་ལ་ཟེར། དཔེར་ན། ཤེས་རབ་སེང་གེ་ཞེས་པ་ཚིག་སྡུད་བྱས་ན། མང་ཐོས་ཀླུ་སྒྲུབ་རྒྱ་མཚོས་བརྩམས་པའི་《བསྟན་རྩིས་གསལ་བའི་ཉིན་བྱེད》ལས། རོང་པ་ཤེར་སེང་གི་དབོན་པོ་རྡོ་རྗེ་རྒྱལ་མཚན་ལ་དུས་འཁོར་སོགས་གསན། ཞེས་ཤེར་སེང་དུ་བསྡུས་པ་དང་། ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ས་མཐའ་ཕྱིས་ནས་ར་མཐའ་ཐོན་ཞིང་། རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཞེས་པ་བསྡུས་པའི་གདངས་ཐོན་པ་ཡིན་ལ། ཚིག་སྡུད་བྱེད་ཚེ། རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཞེས་པའི་འབྲུ་དུ་མ་དང་མཐའི་པ་ཡང་དབྱི་ཞིང་ཤེས་ཀྱི་མཐའ་ཡང་འགྱུར་ནས་རར་གྱུར་ཏེ། ཤེར་ཕྱིན་ཞེས་བརྗོད་པ་ལྟ་བུའོ།།\n༤.མཐའ་འགྱུར་བའི་ཡི་གེ་བསྡུ་བ། མཐའ་འགྱུར་བ་ནི་མཐའི་ཡི་གེའི་རྣམ་པ་འགྱུར་པའི་ཚིག་སྡུད་ལ་གོ་ན་ཆོག དཔེར་ན། བོད་ཀྱི་ཡི་གེ་ཞེས་པ་ཚིག་སྡུད་བྱས་ནས། བོད་ཡིག་ཅེས་བརྗོད་ཚེ། འབྲེལ་སྒྲ་གྱི་བསྡུ་ཞིང་། ཡི་ལ་རྗེས་འཇུག་ག་ཐོན་པ་ནི་ཡི་གེ་ཞེས་པའི་གེ་སྒྲ་བསྡུས་ཏེ་རྗེས་འཇུག་བྱས་པས་མཐའ་འགྱུར། ཡི་གེ་ཞེས་པ་ཚིག་གྲོགས་ཀྱི་ཆ་ཤས་སྔ་མར་སོང་ནའང་དེ་བཞིན་གྱི་མཐའི་ཡི་གེ་འགྱུར་བའི་བསྡུས་པ་ཡོད་དེ། ཡིག་རྙིང་གི་གཟུགས་སོགས་ཇི་ལྟར་ཡོད་པ་འོག་ཏུ་དཀྱུས་གཅིག་ཏུ་འཆད་པར་བྱའོ།།ཞེས་ཡི་གེ་རྙིང་པ་ཞེས་པ་ཡིག་རྙིང་ཞེས་པར་བསྡུས་པ་དང་། དེ་རིགས་ནི་ལྕགས་ཀྱི་སྨྱུ་གུ་ལ་ལྕགས་སྨྱུག་ཅེས་འབྲེལ་སྒྲ་གྱི་བསྡུས་ཤིང་། མཐའི་གུ་འགྱུར་ཏེ་སྨྱུ་ལ་རྗེས་འཇུག་ག་བྱུང་བ་དང་། ཡང་གྲོང་པའི་ཆོ་ག་ཞེས་པ་གྲོང་ཆོག་ཅེས་པར་བསྡུས་པ་མཐོང་ཞིང་། གཏོར་མའི་ཆོ་ག་ཞེས་པ་བསྡུས་ཚེ། 《བསྟན་འགྱུར་དཀར་ཆག》ལས། གཏོར་ཆོག ཅེས་པ། དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ཆོ་ག་ལ། དཀྱིལ་ཆོག་ནི་ཁ་ཆེར་ཁྱེར་ནས་རྒྱ་གར་ན་མེད་པར་བཤད། ཅེས་ཆོ་ག་ཞེས་པའི་ག་དེ་ཚོའི་རྗེས་འཇུག་ཏུ་སོང་བས་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ཆོ་ག་ཞེས་པའི་ཚིག་སྣ་བསྡུས་པ་ལོས་ཡིན་དང་ཚིག་གྲོགས་ཀྱི་མཐའ་འགྱུར་བ་ངེས་སོ།། དེ་བཞིན་དུ། སེང་གེའི་ཕྲུ་གུ་ལ་སེང་ཕྲུག སྟག་གི་ཕྲུ་གུ་ལ་སྟག་ཕྲུག་སོགས་ཀྱི་ཕྲུ་གུ་ཞེས་པའི་གུ་དེ་ཕྲུའི་རྗེས་འཇུག་ཏུ་གྱུར་ནས་ཚིག་བསྡུས་པའི་མིང་མཐའི་ཡི་གེའི་རྣམ་པ་འགྱུར་བ་རེད། གཞན་ཡང་ཚིག་གྲོགས་ཀྱི་དབང་གིས་མིང་གི་ཆ་ཤས་ཀྱི་ཡི་གེའི་རྣམ་པ་འགྱུར་བ་ནི། གསོལ་བཞེས་ཀྱི་ཚ་ལུ་མ་ལ་ཞེས་པ་ཚིག་སྡུད་བྱས་ཚེ། བཞེས་ལུམ་ཞེས་མ་དེ་ཉིད་རྗེས་འཇུག་ཏུ་སོང་བ་དང་། ཨ་ཀ་ར་ཞེས་པའི་རུ་བསྡུས་ནས་ཨ་གར་སོ་ལྔ་ཟེར་བ་ལྟ་བུ་ཡིན་ལ། འདིའི་རུ་བསྡུས་པའི་ར་མཐའི་མིང་གི་ཆ་ཤས་ཀྱི་ཡི་གེའི་རྣམ་པ་འགྱུར་པ་ཡིན་པ་ལས་རྣམ་དབྱེ་མིན་པ་ཀུན་གྱིས་ཤེས་དགོས་སོ།། དེའི་ཕྱིར་རྣམ་དབྱེ་དང་ཚིག་ཕྲད་སོགས་གང་སྦྱོར་འ་མཐའ་ཡོད་མེད་ཇི་ལྟར་ཡང་ཡོད་པ་དང་མཐུན་པའི་སྤྱོར་བ་མཛད་དགོས་སོ།། དེ་དང་མཐུན་པར་ཡིད་དམ། ཡིད་དྭགས། སླང་ང་། སྒོང་ང་། ཡིག་གེ ལུག་གུ་སོགས་ཀྱི་མཐའ་རྟེན་ཡང་ཚིག་གི་བརྗོད་པར་ཕ་རོལ་ཏུ་རྗེས་འཇུག་ཡོད་པའི་ནུས་པས་དོན་གྲུབ་ཕྱིར། ཁྱད་པར་མེད་པར་གཟིགས་ནས་ཡི་གེ་ཟོར་ཡང་ཕྱིར་དེ་དག་གི་མཐའ་རྟེན་ཕྱིས་ནས། ཡི་དམ། ཡི་དྭགས། སླ་ང་། སྒོ་ང་། ཡི་གེ ལུ་གུ་སོགས་སྦྱོར་བ་ཨེ་ཡིན་སྙམ།\n༥. ངོ་བོ་འགྱུར་བའི་ཡི་གེ་བསྡུ་བ། ཚིག་སྡུད་ཀྱི་དབང་གིས་ཡི་གེའི་རྣམ་པ་ཆ་ཚང་འགྱུར་བ་ནི། དཔེར་ན། གོ་བོ་རབ་འབྱམས་པ་ཞེས་པ་གོ་རམས་པར་བསྡུས་པ་ནི་ངོ་བོ་ཡོངས་རྫོགས་འགྱུར་བ་སྟེ། 《བསྟན་རྩིས་གསལ་བའི་ཉིན་བྱེད》ལས། ཀུན་མཁྱེན་གོ་རམས་སོགས་ཞེས་རབ་འབྱམས་པ་ཞེས་པའི་ཚེག་བར་བསྡུས་ནས་རམས་ཞེས་བྲིས་པ་སྔོན་བྱོན་མཁས་པའི་གསུང་དག་ན་ཤིན་ཏུ་མང་། ཡང་དཔེར་ན་དཀོན་མཆོག་རྒྱ་མཚོ་ཟེར་བ་ཚིག་སྡུད་བྱས་ཚེ། དཀོམ་རྒྱམ་ཞེས་བརྗོད། དཀོན་མཆོག་ཅེས་པའི་མཆོག་གི་སྒྲ་བསྡུས་པས་དཀོན་གྱི་རྗེས་འཇུག་ན་འགྱུར་ནས་མ་རུ་གྱུར་བ་དང་། རྒྱ་མཚོ་ཞེས་པའི་མཚོའི་སྒྲའི་དབང་གིས་རྒྱ་ལ་རྗེས་འཇུག་མ་བྱུང་སྟེ་ཡི་གེའི་རྣམ་པ་ཡོངས་རྫོགས་འགྱུར་བ་ལྟ་བུའོ།། ཡང་རིན་པོ་ཆེ་ཞེས་པའི་སྒྲ་བསྡུས་པས་རིན་ཅེན་ཞེས་པ་ནི་བོད་ཀྱི་བརྡ་རྙིང་པ་ཡིན་ཞིང་རིན་ཐང་ཆེ་བའི་དོན་ཡང་ཡིན་མོད། རྟགས་མཐའ་འདྲེན་ཚུལ་གྱི་དབང་གིས། རིན་ཆེན་ཞེས་པ་ནི། མ་ནིང་གིས་ནི་མ་ནིང་ངོ་། །ཞེས་རྟགས་འཇུག་ལས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ།།\n༦. ངོ་བོ་མི་འགྱུར་བའི་ཡི་གེའི་བསྡུ་བ། ཚིག་སྡུད་བྱས་ཀྱང་ཡི་གེའི་རྣམ་པ་མི་འགྱུར་བའང་ཡོད་དེ། དཔེར་ན། རིག་པའི་རལ་གྲི་ཞེས་པའི་ཚིག་བསྡུས་ཀྱང་ཡི་གེའི་རྣམ་པ་མ་འགྱུར་བ་ནི། རིག་རལ་སོགས་ཀྱིས་གཟིགས་པ་དེ་འདི་ཡིན་ཞེས་ཡིད་ཆེས་རུང་བ་ཞིག་ཏུ་སྨྲས་པ་ཡིན་གྱི། ཞེས་རིག་རལ་ལྟ་བུ་དང་། ཡང་དཔེར་ན་འཇིགས་མེད་གྲགས་པ་ཞེས་པ་ཚིག་སྡུད་བྱས་ཚེ་འཇིགས་གྲགས་ཞེས་བརྗོད། འཇིགས་མེད་ཀྱི་མེད་དང་གྲགས་པའི་པ་གཉིས་བསྡུས་མོད། མེད་ཀྱི་རྗེས་འཇུག་གི་ད་དེ་རྗེས་འཇུག་གི་ཕོ་ཡིག་ཡིན་ལ། འཇིགས་ཀྱི་ཡང་འཇུག་གི་ས་ཡང་ཕོ་ཡིག་ཡིན་གཤིས། གཉིས་ཀའི་རྟགས་མཐའི་སྒྲ་དང་རྟགས་མཚུངས་ཕྱིར། མེད་ཅེས་པ་བསྡུས་ནའང་འཇིགས་ཞེས་པའི་སྒྲ་མི་འགྱུར་ལ། དེ་བཞིན་དུ་གྲགས་ལའང་པ་བསྡུས་པའི་དབང་གིས་ཀྱང་གྲགས་ཀྱི་སྒྲ་མི་འགྱུར་ཏེ། གྲགས་ཀྱི་ཡང་འཇུག་ཀྱང་རྗེས་འཇུག་གི་ཕོ་ཡིག་ཡིན་པ་དང་། པའང་མིང་གཞིའི་ཕོ་ཡིན་པས་རྟགས་དང་སྒྲ་མཚུངས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། པ་ལ་རྗེས་འཇུག་འ་མི་གསལ་བ་མ་གཏོགས་དོན་ལ་ཐོབ་མོད། དྲག་དང་ཕྲད་ན་དྲག་པར་འགྱུར་གསུངས་པ་ལྟར། རང་དབང་གི་ནུས་པ་མེད། བོད་ཡིག་གིས་མཚོན་པའི་སྦྱོར་ཀློག་ཅན་གྱི་ཡི་གེ་ཕལ་ཆེ་བ་ལ་ཚིག་སྡུད་ཀྱི་སྐད་གདངས་ལ་བསྟུན་ནས་ཡི་གེ་ཡང་འགྱུར་བ་ཡོད་དོ།།\n༧.རྟགས་མཐའ་འདྲེན་ཚུལ་གྱི་དབང་གིས་ཡི་གེ་བསྡུ་བ། ཚིག་སྡུད་ཀྱི་སྐབས་སུ་རྟགས་མཐའ་འདྲེན་ཚུལ་གྱི་དབང་གིས་མིང་མཐའི་སྔོན་འཇུག་བསྡུས་པ་ཡོད་དེ། དཔེར་ན། ལོ་གསར་བ་དང་། གོས་གསར་བ། བག་མ་གསར་བ་སོགས་ཚིག་སྡུད་བྱས་ཚེ། ལོ་སར་དང་། གོས་སར། བག་སར་སོགས་ལ་ཚིག་སྡུད་ཀྱི་དབང་གིས་གས་འཕུལ་ཕྱིས། དེའི་སྟབས་ཀྱིས་《དག་ཡིག་མཁས་པ་དགའ་བསྐྱེད》དུའང་། སར་བ་ལྟ་བུ་གང་ཡང་རུང་། ཞེས་གསུངས་དོན་ཡང་རྟགས་མཐའ་འདྲེན་ཚུལ་གྱིས་ཚིག་སྡུད་སྐབས་སུ་མིང་མཐའི་སྔོན་འཇུག་བསྡུས་པའམ་ཕྱིས་པ་རེད། དེང་སང་རྒྱ་དཀར་ནག་ཅེས་འབྲི་ཚེ་དཀར་བྲིས་མོད་སོ་སོར་འབྲི་ཚེ་རྒྱ་གར་ཞེས་འབྲི་བ་ལས་རྒྱ་དཀར་ཞེས་བྲིས་པ་མེད་ཀྱང་གཅིག་རེ་ཡོད་པར་གྱུར་ནའང་ཡིག་སྲོལ་མ་དག་པར་བརྡ་སྤྲོད་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱིས་འཇོག འོ་ན་དཀར་ཞེས་པ་གར་དུ་ཇི་ལྟར་འགྱུར་སྙམ་ན། 《རྟགས་ཀྱི་འཇུག་པ》 ལས། ཕོ་ཡིས་ཕོ་ཡི་མིང་མཐའ་དྲངས།། ཞེས་གསུངས་པའི་དགོངས་དོན་གྱིས། རྒྱ་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་སོགས་ཡི་གེ་ཟོར་ཡང་པའི་ཆེད་དུ་སྐད་གསར་བཅད་ཀྱི་སྐབས་སུ་བསྡུས་པ་ལ་དོན་དུ་འ་མཐའ་ཡོད་པས་དེ་མོ་ཡིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མོ་ཡིག་གིས་མོ་ཡིག་འདྲེན་དགོས་པས་དཀར་གྱི་ད་ཡིག་སྔོན་འཇུག་གི་མ་ནིང་ཡིན་པས་ཕྱིས། ཀའང་མིང་གཞིའི་ཕོ་་ཡིག་ཡིན་པས་དེ་མོ་ཡིག་གར་དུ་བསྒྱུར་བ་ནི་མོས་མོ་ཡིག་དྲངས་པ་ལགས། གཤེན་མཁས་གྲུབ་（༡༧༨༣—？）ཀྱིས་ཀྱང་། ཡུངས་ཀར་རྒྱ་གར་སོགས་ཀྱང་དཀར་པོའི་མིང་ཡིན་མོད་ཀྱང་། མིང་མཐའ་འདྲེན་ཚུལ་གྱིས་དེ་ལྟར་མཛད་དོ།། ཞེས་ཚིག་སྡུད་ཀྱི་དབང་གིས་ཡུངས་ཀར་གྱི་ད་ཕྱིས་པ་དང་། དེ་མཚུངས་ཀྱི་ག་ཕྱིས་པ་ནི། ཕྱག་འཚལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གཙུག་ཏོར། ། མཐའ་ཡས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བར་སྤྱོད་མ།། ཞེས་གཙུག་ཏོར་གྱི་མིང་མཐའི་འཕུལ་བྱེད་ག་ཕྱིས་པ་ལྟ་བུ་རེད། དེ་མིན་པའི་ས་མགོ་ཕྱིས་པའང་ཡོད་དེ། འོད་ཀོར་ནི་འོད་ཀྱི་ཐིག་ལེ།\nཞེས་པའོ།། མདོར་ན། སྟོད་ཀོར་དང་ཀླད་ཀོར། པད་ཀོར་སོགས་སྐོར་བའི་དོན་ལ། སྔ་མའི་རྗེས་འཇུག་གི་དབང་ལས་ས་མགོ་མོ་ཡིག་ཡིན་པས་ཕྱིས་པ་ནི་ཐོ་སྐོར་ཉེ་སྐོར་སོགས་ལ་ས་མགོ་ངེས་པར་སྦྱར་དགོས་པ་ལྟ་བུ་ལས་ཤེས། འདི་འདྲའི་རིགས་ནི་མིང་མཐའ་འདྲེན་ཚུལ་རྟགས་མཚུངས་བརྗོད་བདེ་མི་བདེ་སོགས་དང་བསྟུན་པའི་ཚིག་སྡུད་ལས་བྱུང་བའི་དམིགས་བསལ་གྱི་ཡི་གེའི་རྣམ་འགྱུར་ཞིག་ཏུ་མངོན་པའི་ཕྱིར་རོ།།\nཞེས་སི་ཏུ་པཎ་ཆེན་གྱིས་དཔྱད་གཞིའི་ཟུར་ཙམ་གསུངས་མོད། འོན་ཀྱང་སློབ་དཔོན་ཐོན་མི་སམ་བྷོ་ཊས་མཛད་པའི་སྒྲ་མདོ་སྐབས་བརྒྱད་ལས་ད་ལྟ་སུམ་རྟགས་གཉིས་ལས་མི་བཞུགས་པས་ཞིབ་མོར་འཆད་དཀའ་བར་སྣང་ཞིང་དེང་རབས་ཀྱི་རྣམ་དཔྱོད་འཕྲུལ་གྱི་བློ་གྲོས་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱིས་དཔྱོད་ཅིག །\n༡. མིང་གི་ཆ་ཤས་གཙོ་ཕལ་བསྡུ་བ། ཚིག་སྡུད་ཀྱི་སྐབས་སུ་མིང་གི་ཆ་ཤས་གཙོ་ཕལ་གྱི་ཁྱད་པར་ཤེས་དགོས་རྒྱུ་ནི་ཧ་ཅང་གལ་ཆེ་སྟེ། དེ་ལ་མིང་གི་ཆ་ཤས་སྔ་མ་གཙོ་བ་དང་། ཕྱི་མ་གཙོ་བ། སྔ་ཕྱི་དབྱེར་མི་རུང་བ་དང་མཉམ་པ་སོགས་ཡོད་པས་ཚིག་སྡུད་བྱེད་ཚེ་གཟབ་དགོས་སོ།།\n（༡）མིང་གི་ཆ་ཤས་སྔ་མ་གཙོ་བ་ནི། དགེ་བ་དང་སྡིག་པ་ཞེས་པ་བསྡུས་ཚེ། དགེ་སྡིག་ཅེས་དང་། དེ་བཞིན་དུ་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་ཞེས་པ་ལ། བདེ་སྡུག ཡང་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ཞེས་པ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་ན། ཞི་ལྷག ཉི་མ་དང་ཟླ་བ་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་ན་ཉི་ཟླ་ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ། ། གཞན་ཡང་རྗེ་རིན་པོ་ཆེའི་《ལེགས་བཤད་གསེར་ཕྲེང》དུ། ཤེས་མཚན་རྟགས་སུ་བྱས་ནས་སྦྱོར་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དེ་ཡིན་པ་དང་ཡོད་པ་གང་དུ་སྒྲུབ་ན་ཡང་སངས་རྒྱས་སའི་ཤེས་མཚན་གྱིས་ཁྱབ་པ་མ་ངེས་ལ། ཞེས་ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅེས་པ་ཤེས་མཚན་དུ་བསྡུས་པ་ཤར་རྒྱལ་བ་ཙོང་ཁ་པའི་ཐུན་མིན་གྱི་ལེགས་བཤད་དུ་སྣང་ངོ་།། དེ་ལྟར་ཡིན་ནའང་འདི་འདྲའི་རིགས་རྣམས་ཚིག་སྡུད་བྱས་ཚེ། ཚིག་སྦྱོར་གོང་འོག་གི་དོན་གྱི་ཆ་ནས་གོ་བ་གཏིང་ཟབ་མོ་ཞིག་མ་ལོན་ན་ནོར་དོགས་ཆེ་སྟེ། དཔེར་ན། ཤེས་མཚན་ཞེས་པ་འདི་ལ་མཚོན་ན། ཚིག་ངོ་ཐད་ནས་བལྟས་ན་ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་དམ་ཤེས་བྱའི་མཚན་ཉིད་གང་རུང་དུ་གོ་ཆོག་པར་སྣང་ནའང་སྐབས་ཀྱི་དོན་ལ་སྦྱར་ན་གང་ཡིན་གསལ་བོ་ཤེས་ཐུབ། རྒྱུན་དུ་རང་གིས་ཀྱང་རྩོམ་ལ་འཇུག་པའི་ཚིག་རྣམས་བསྡུ་ཚེ། མིང་གི་གཙོ་ཕལ་གྱི་དབང་གིས་སྒྲ་གདངས་འགྱུར་བས་ཚིག་སྡུད་ཀྱི་རྣམ་གཞག་བྱང་ཆ་ཅན་དུ་མ་ངེས་ན། སྔ་རབས་མཁས་པའི་རྩོམ་གཞུང་དག་ལས་ངེས་ཤེས་འདྲེན་པར་བྱའོ།།\n(༢)མིང་གི་ཆ་ཤས་ཕྱི་མ་གཙོ་བའི་བསྡུ་བ་ནི། དཔེར་ན། ཆབ་སྲིད། དཔལ་འབྱོར། བསིལ་གདུགས། རྒྱ་མཚོ་ལྟ་བུ་དེ་དག་ཚིག་སྡུད་བྱས་ཚེ། སྲིད་གྲོས། འབྱོར་ལྡན། གདུགས་མཆོག ཚ་མཚོ་ཞེས་མིང་གི་ཆ་ཤས་ཕྱི་མ་གཙོ་བས་དེ་བཞག་ནས་སྔ་མ་དག་བསྡུས། གོང་གི་ཆབ་སྲིད་ཅེས་པའི་མིང་གི་ཆ་ཤས་གཙོ་བོ་སྲིད་དང་ཕལ་བ་ཆབ་ཡིན་པ་ཙམ་ལ་དེང་སང་ལ་ལ་རྨོངས་ནས་ཆབ་སྲིད་གྲོས་ཚོགས་ཞེས་པ་ཚིག་སྡུད་བྱས་ནས་ཆབ་གྲོས་ཞེས་པ་ནི་ཚིག་བསྡུ་ལུགས་དང་འགལ་བ་ཞིག་གོ།\n(༣)མིང་གི་ཆ་ཤས་སྔ་ཕྱི་གཅིག་ཏུ་བསྡུ་བ། མིང་གི་ཅ་ཤས་དབྱེར་མི་རུང་བ་ཅན་གྱི་བསྡུ་བ་ཟེར་ནའང་འགྲིག་པར་སེམས། དཔེར་ན། སྒོ་ང་། བྱུ་རུ། སྨྱུ་གུ་ལྟ་བུ། དེ་དག་གཞི་ལ་སྦྱར་ནས་ཚིག་སྡུད་བྱས་ཚེ། ཆ་ཤས་ཕྱི་མ་སྔ་མའི་རྗེས་འཇུག་ཏུ་བསྡུ་དགོས་ཏེ། བྱ་སྒོང་། ཁྱུང་སྒོང་། སྒོང་སྐྱེས། གཡུ་བྱུར། ལྕགས་སྨྱུག་ཅེས་པ་ལྟ་བུ་སོགས་མང་ངོ་།།\n(༤) མིང་གི་ཆ་ཤས་སྔ་ཕྱི་ལ་གཙོ་ཕལ་མེད་པའི་བསྡུ་བ། མིང་གི་ཆ་ཤས་སྔ་ཕྱི་ལ་གཙོ་ཕལ་མེད་པས་གང་རུང་བསྡུ་བ་ནི། མིང་གི་ཆ་ཤས་སྔ་ཕྱི་ལ་གཙོ་ཕལ་གྱི་ཁྱད་པར་མེད་ན་སྔ་ཕྱི་སྟོབས་མཉམ་པ་ཡིན་པས་གང་རུང་བསྡུ་ཆོག་སྟེ། དཔེར་ན། འོད་ཟེར་ཞེས་པའི་མིང་གི་ཆ་ཤས་སྔ་ཕྱི་ལ་གཙོ་ཕལ་མེད་པས་སྔ་ཕྱི་གང་རུང་བསྡུས་པ། རྒྱལ་པོ་ཟླ་འོད་ཅེས་བྱ་བ་སྐུ་མཛེས་ཤིང་ལྟ་བས་ཆོག་མི་ཤེས་པ། ཞེས་ཟླ་འོད་ཅེས་དང་། གཞན་ཟླ་ཟེར་ཞེས་འབྲི་བའང་མང་དུ་སྣང་ངོ་།། ཡང་ཚུལ་ཁྲིམས་ཞེས་པ་ལྟ་བུའང་དེ་བཞིན་ཡིན་ཏེ། ཁྲིམས་ལྡན་དགེ་སློང་ཞེས་པའི་སྐབས། ཆ་ཤས་སྔ་མ་ཚུལ་བསྡུས་ལ། ཚུལ་གནས་ཐོས་དང་བསམ་ལྡན་པས།། སྒོམ་པ་ལ་ནི་རབ་ཏུ་སྦྱོར།། ཞེས་པའི་སྐབས་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་གནས་པ་ཞེས་པའི་ཁྲིམས་ལ་ཞེས་པ་བསྡུས་ནས་ཚུལ་གནས་ཞེས་བརྗོད་པ་ལྟ་བུ་དང་། 《དབུ་མ་འཇུག་པ》 ལས། དེ་ཚུལ་ཕུན་ཚོགས་ཡོན་ཏན་དག་ལྡན་ཕྱིར། ཞེས་པའི་དེ་ཚུལ་དེ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཞེས་པའི་ཁྲིམས་བསྡུས་པ་ལྟ་བུའོ།།\n༢.གྲངས་ཀའི་མིང་བསྡུ་བ། གྲངས་ཀའི་མིང་བསྡུ་ཚུལ་དཔེར་ན། བཅུ། ཉི་ཤུ། སུམ་ཅུ། བཞི་བཅུ། ལྔ་བཅུ། དྲུག་ཅུ། བདུན་ཅུ། བརྒྱད་ཅུ། དགུ་བཅུ། བརྒྱ་ཞེས་བྲིས་ན་ཡིག་འབྲི་ཉུང་བ་དང་བརྗོད་བདེ་བ་སོགས་ཁྱད་ཆོས་ཡོད། མིང་དེ་ལྟར་དུ་མ་བསྡུས་ན། བཅུ་ལ་བཅུ་ཐམ་པ། ཉི་ཤུ་ལ་ཉི་ཤུ་ཐམ་པ། སུམ་ཅུ་ཐམ་པ། བཞི་བཅུ་ཐམ་པ་ཞེས་བརྒྱའི་བར་གྱི་གྲངས་མཐའ་ཐམ་པ་ཞེས་སྦྱར་བས་རིགས་འདྲའོ།། གཞན་ཡང་བཅུ་སྐོར་ནས་དགུ་བཅུའི་སྐོར་བར་གྱི་སོ་སོའི་གྲངས་ཀྱི་ཚིག་སྡུད་བྱེད་སྟངས་མི་འདྲ་བ་གཅིག་ནས་དགུ་དང་། བཅུ་གཅིག་ནས་བཅུ་དགུའི་བར་ལ་གྲངས་ཚིག་བསྡུ་ཚུལ་ལ་མིང་མཐའ་བསྡུས་པ་ཙམ་གྱི་ཁྱད་པར་ལས་བརྡ་སྤྲོད་པའི་གཞུང་དང་གོམས་གཤིས་སོགས་ན་གང་ཡང་མེད། ཉི་ཤུ་ཐམ་པ་ནས་གྲངས་ཀའི་བསྡུ་ཚུལ་ཡོད་དེ། དཔེར་ན་ཉི་ཤུ་ཐམ་པ་ལ་ཉི་ཤུ། ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་ལ་ཉེར་གཅིག་གམ་རྩ་གཅིག སུམ་ཅུ་ཐམ་པ་ལ་སུམ་ཅུ། སུམ་ཅུ་སོ་གཅིག་ལ་སོ་གཅིག་ནས་སུམ་ཅུ་སོ་དགུ་ལ་སོ་དགུ་ཞེས་སྦྱར་བར་བྱའོ།། བཞི་བཅུ་ཐམ་པ་ལ་བཞི་བཅུ། བཞི་བཅུ་ཞེ་གཅིག་ལ་ཞེ་གཅིག་ནས་བཞི་བཅུ་ཞེ་དགུ་ལ་ཞེ་དགུ་བར་རིགས་འགྲེ། ལྔ་བཅུ་བཅུ་ཐམ་པ་ལ་ལྔ་བཅུ་དང་། ལྔ་བཅུ་ང་གཅིག་ལ་ང་གཅིག་ནས་ལྔ་བཅུ་ང་དགུ་ལ་ང་དགུ་ཞེས་པའི་བར་རིགས་མཚུངས། བདུན་ཅུ་ཐམ་པ་ལ་བདུན་ཅུ་དང་། བདུན་ཅུ་དོན་གཅིག་ལ་དོན་གཅིག་ནས་བདུན་ཅུ་དོན་དགུ་ལ་དོན་དགུ་ཞེས་པའི་བར་རིགས་མཐུན་སྦྱར་བའོ།། བརྒྱད་བཅུ་ཐམ་པ་ལ་བརྒྱད་ཅུ་དང་། བརྒྱད་ཅུ་གྱ་གཅིག་ལ་གྱ་གཅིག་ནས་བརྒྱད་ཅུ་གྱ་དགུ་ལ་གྱ་དགུ་ཞེས་པའི་སྦྱར་བ་དང་། དགུ་བཅུ་ཐམ་པ་ལ་དགུ་བཅུ་དང་། དགུ་བཅུ་གོ་གཅིག་ལ་གོ་གཅིག་ནས་དགུ་བཅུ་གོ་དགུ་ལ་གོ་དགུ་ཞེས་པའི་བར་རིགས་འགྲེས་སུ་སྦྱར་བར་བྱའོ།། བརྒྱ་སྐོར་ལའང་བརྒྱ་ཐམ་པ་ལ་བརྒྱ་ཞེས་པ་ནས་དགུ་བརྒྱ་ཐམ་པ་ལ་དགུ་བརྒྱ་ཞེས་པའི་བར་རིགས་མཚུངས་སུ་བསྡུ་ཆོག འབུམ་གཅིག་དང་ཁྲི་གསུམ་དང་སྟོང་གསུམ་ལྔ་བརྒྱ་ཐམ་པ་དང་བཞི་བཅུ་ཞེ་དགུ་ཞེས་པ་ཁ་ནས་འདོན་པ་དང་ཡི་གེར་འབྲི་ན་སྟབས་བདེ་མོ་མིན་ཚེ། ཆིག་འབུམ་སུམ་ཁྲི་སུམ་སྟོང་ལྔ་བརྒྱ་ཞེ་དགུ་ཞེས་པར་ཚིག་སྡུད་བྱས་ན་ཁ་ནས་འདོན་བདེ་བ་དང་ཡི་གེར་བྲིས་ཚེ་ཡིག་འབྲུ་ཉུང་བའི་ཡོན་ཏན་དུ་མ་སྣང་། ཡང་ཉི་ཤུ་སུམ་ཅུ་སུམ་བརྒྱ་རྣམས་ལ་གཉིས་བཅུ་གསུམ་བཅུ་གསུམ་བརྒྱ་ཞེས་གས་འཕུལ་ཅན་དུ་བྲི་ན་དོན་ཐོབ་ཀྱི་འགལ་བ་མེད་ཀྱང་། དེ་ལ་འཕུལ་ཡིག་དོར་བ་ནི་སྐད་གསར་བཅད་སྔོན་མའི་ལུགས་ཡིན་པར་སྣང་སྟེ། 《ལི་ཤིའི་གུར་ཁང》 ལས། ཉི་ཤུ་སུམ་ཅུ་སུམ་བརྒྱ་རྣམས་ལ་གཉིས་བཅུ་གསུམ་བཅུ་གསུམ་བརྒྱ་ཞེས། ཞྭ་ལུ་ལོ་ཆེན་གྱིས་འཆོས་པར་མཛད་ཀྱང་བཀས་བཅད་བར་བ་བཞིན་དུ་གནས་པ་མང་། ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ།། བཙུན་པ་བློ་བཟང་རབ་བརྟན་གྱིས་ཀྱང་། གྲངས་ཀྱི་སུམ་ཅུ་དྲུག་ཅུ་དང་།། བདུན་ཅུ་དང་ནི་བརྒྱད་ཅུ་སོགས།། འཕུལ་མི་དགོས་པར་མཁས་རྣམས་འདོད།། ཅེས་《བརྡ་སྤྲོད་པའི་ཚིག་དོན་འབྱེད་པའི་ལྡེ་མིག》ཏུ་གསུངས། འོ་ན་དེ་དག་གི་འཕུལ་ཡིག་དོར་བའི་རྒྱུ་མཚན་གང་ཞེས་ན། སུམ་ཅུ་བརྒྱའི་གས་འཕུལ་དོར་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཤོད་དཀའ་ལ། སུམ་ཅུ་དྲུག་ཅུ་བདུན་ཅུ་བརྒྱད་ཅུའི་ཅུ་ཡིག་ལ་བས་འཕུལ་དོར་བ་དང་། བཞི་བཅུ་ལྔ་བཅུ་དགུ་བཅུ་གསུམ་ལས་བས་འཕུལ་སྦྱོར་བ་ནི། གྲངས་བཅུའི་གྲངས་འདྲེན་གྱི་གསུམ་དྲུག་བདུན་བརྒྱད་རྣམས་རྗེས་འཇུག་ཅན་ཡིན་ཞིང་། བཞི་ལྔ་དགུ་གསུམ་རྗེས་འཇུག་མེད་པའི་གནད་ཀྱིས་ཡིན་ནམ། དེ་ལས་གཞན་པའི་རྒྱུ་མཚན་གང་ཡིན་དཔའ་རིས་བློ་བཟང་རབ་གསལ་གྱིས་ཀྱང་གསུང་མ་ཐུབ་པས་ཀུན་གྱིས་དཔྱོད། 《ལི་ཤིའི་གུར་ཁང》 དུ་བཀས་བཅད་གཉིས་པའི་རིང་ལ་ཉི་ཤུ་ལ་གཉིས་བཅུ། བཅོ་ལྔ་ལ་བཅུ་ལྔ་ཞེས་བཀས་བཅད་མཛད་ཀྱང་བོད་འབངས་སྤྱིའི་སྐད་དུ་དེ་ལྟར་མ་གྲགས་པས་ཕྱིས་སུ་ལག་ལེན་དུ་མ་དར། བཅོ་ལྔ་སོགས་ནི་སྒྲའི་ང་རོའི་ཐོག་ནས་འགྱུར་བ་བྱུང་བ་ཡིན་ཕྱིན། སྐད་ཡིག་གང་ཡིན་ནའང་རང་སྐད་ཀྱི་འགྱུར་བའི་འགྲོས་དང་མཐུན་པའི་ཡི་གེའི་འབྲི་སྲོལ་བཏོན་པ་ནི་ངག་ནས་བརྗོད་བདེ་བ་དང་ཁ་གསལ་བ་སོགས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་ཞིང་སྐད་ཡིག་འཕེལ་འགྱུར་གྱི་ཆོས་ཉིད་དང་མཐུན་པ་ཞིག་གོ། དེ་མིན་བཅོ་ལྔ་དང་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་འོག་ཏུ་བ་ཟུར་འདོགས་པ་བཞེད་ཀྱང་མི་འཐད་དེ། ཟ་མ་ཏོག་གི་ཡིག་ཆུང་དུ། གསུང་རབ་དག་པ་རྣམས་སུ་ན་རོ་ཅན་དུ་བྲི་བར་བཟང་སྟེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གྲངས་བཅུའི་ནང་ནས་ལྔ་བརྒྱད་གཉིས་ལ་དབྱངས་བཞིའི་གང་ཡང་མ་ཞུགས་ཤིང་། ལྷག་མ་བརྒྱད་ལ་ཨི་ཨུའི་དབྱངས་ཅི་རིགས་ཞུགས་པ་དང་། དེ་ལ་བཅུ་ལྔ་བཅུ་བརྒྱད་ཟེར་ན་བརྗོད་མི་བདེ་ཞིང་། བཅྭ་ལྔ་བཅྭ་བརྒྱད་ཟེར་ན་དབྱངས་བཞིའི་གང་ཡང་མ་ཞུགས་པའི་སྐྱོན་སོ་ན་གནས་པས་དེས་ན་བཅོ་ལྔ་བཅོ་བརྒྱད་ཅེས་ན་དབྱངས་ཨོ་ཞུགས་པར་དགོངས་སམ་སྙམ་མོ་ཞེས་དཔའ་རིས་བློ་བཟང་རབ་གསལ་གྱིས་གསུངས་ཤིང་དག་པར་སྣང་། གང་ལྟར་གྲངས་ཡིག་གི་རྣམ་འགྱུར་རྣམས་བོད་སྐད་ལ་དཔྱད་བཟོད་པའི་འགྱུར་ལུགས་ཤིག་ཡོད་པར་སྣང་སྟེ། དཔེར་ན། གྲངས་ཀྱི་གནས་གཉིས་པར་འཕེལ་ཚེ་ཉེར་གཅིག་སོགས་གཉིས་ཀྱི་ཚབ་ཏུ་ཉེར། གསུམ་ལ་སོ། བཞི་ལ་ཞེ། ལྔ་ལ་ང། དྲུག་ལ་རེ། བདུན་ལ་དོན་སོགས་མགོ་དང་སྔོན་འཇུག་རྣམས་མི་གསལ་བར་ཕྱིས། འདིའི་ཐད་དུ་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱིས་ཀྱང་། སྲོག་གི་ཨི་ཨེ་དང་། ཨུ་ཨོར་འཕེལ་བ་སོགས་ཀྱི་སྤྱི་ཁོག་ཙམ་དུ་སོང་ནས་ཡོད་ཅེས་བཞེད་པ་ནི་ཐུགས་དཔྱད་མ་ཞོག་པ་ཨེ་ཡིན་རྣམ་དཔྱོད་དང་ལྡན་པའི་བློ་གྲོས་ཅན་ཀྱིས་དཔྱད་དགོས་ཏེ། ས་སྐྱ་པཎ་ཆེན་གྱིས། བོད་ཀྱི་སྒྲ་འདི་ནི་རྒན་པོ་རྣམས་ལ་གྲགས་པ་གཙོ་བོ་ཡིན་གྱིས་བསྒྲུབ་པ་གཙོ་བོ་མ་ཡིན་ནོ།། ཞེས་གསུངས་དོན་ནི་ལེགས་སྦྱར་གྱི་སྒྲ་ལ། ཨ་དང་ཨི་དང་ཨུ་ལ་སོགས་པའི་རིང་པོ་དང་ཐུང་ངུའི་མཐའ་དང་ལྡན་པའི་སྒྲ་རྣམས་ལ་ཕོ་མོ་མ་ནིང་ནི་རྟགས་གསུམ་སོ་སོར་སྦྱར་ཏེ། དཔེར་ན་ཤིང་ལ་སོགས་པ་ཕོ་རྟགས། ཤེས་རབ་ལ་སོགས་པ་མོ་རྟགས། བསོད་ནམས་ལ་སོགས་པ་མ་ནིང་གི་རྟགས། དེ་དག་ལ་རྣམ་དབྱེ་སོ་སོེར་སྦྱར་ནས་བསྒྲུབ་པ་ན་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་གཅིག་ཀྱང་སྒྲའི་བྱེ་བྲག་གིས་བརྗོད་ཚུལ་དུ་མར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལེགས་པར་སྦྱར་བའི་སྒྲ་ལ་ཡིན་གྱི་བོད་ཀྱི་སྒྲ་ལ་དེ་མི་དགོས་སོ། ། ལེགས་པར་སྦྱར་བའི་སྒྲའི་རྐྱེན་གྱིས་བོད་ཀྱི་སྐད་བསྒྲུབ་མི་ནུས་ལ། བོད་ཀྱི་བརྡ་ཉིད་ཀྱིས་རང་གི་ཐ་སྙད་གོ་བའི་ཕྱིར་སཾསྐྲྀ་ཏའི་རྐྱེན་གྱིས་སྒྲ་བསྒྲུབ་མི་དགོས་ཤིང་། ལེགས་སྦྱར་ལ་རྟགས་གསུམ་ལ་རྣམ་དབྱེ་ཐ་དད་ཡོད་པ་ལ་བོད་ལ་དེ་ལྟ་བའི་སྒྲ་སྦྱོར་མི་རུང་ངོ་། ། དེས་ན་གྲངས་ཀའི་མིང་འདིའང་ལེགས་སྦྱར་སྐད་ཀྱི་འགྲོས་སུ་སྙེག་པ་མ་ཡིན་ཏེ།《སྒྲ་སྦྱོར་བམ་གཉིས》ལས། གྲངས་ལ་རྒྱ་གར་སྐད་བཞིན་དུ་བསྒྱུར་ན་དགེ་སློང་བརྒྱ་ཕྲག་ཕྱེད་དང་བཅུ་གསུམ་ཞེས་འབྱུང་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་སྟོང་གཉིས་བརྒྱ་ལྔ་བཅུ་ཞེས་ཐ་མལ་པར་བོད་ཀྱི་སྐད་བཞིན་བསྒྱུར་ན་དོན་དང་ཡང་མི་འགལ་བ་བོད་ཀྱི་སྐད་ལ་ཡང་བདེ་བས་གྲངས་བསྡོམ་དུ་རུང་བ་རྣམས་བོད་སྐད་ཀྱི་ལུགས་བཞིན་དུ་ཐོགས་ཤིག ཅེས་གྲངས་ཀའི་རིགས་སྒྱུར་བ་ལ་བསྒྱུར་བྱ་རྒྱ་གར་སྐད་ཀྱི་གོ་རིམ་ཅི་བཞིན་དུ་བསྒྱུར་ཚེ་དགེ་སློང་བརྒྱ་ཕྲག་ཕྱེད་དང་བཅུ་གསུམ་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་འབྱུང་བ་སོགས་ལ་ནི། སྒྱུར་བྱེད་བོད་རང་སྐད་ལའང་འཚམ་པོ་ཡོད་པས་གྲངས་ཀ་བརྒྱ་སྟོང་སོགས་བསྡོམ་དུ་རུང་བའམ་མཉམ་དུ་འདྲེན་འོས་བ་རྣམས་སྒྱུར་བྱེད་བོད་རང་གི་འགྲོ་ལུགས་ཇེ་བཞིན་དུ་སྒྱུར་བ་སྟེ་མིང་བཏགས་ཤིང་། དེར་བལྟས་ན། སྐད་གསར་བཅད་གཉིས་པའི་དུས་སུ། ད་གཟོད་གཉིས་བཅུ་ལ་ཉི་ཤུ་དང་གསུམ་བརྒྱ་ལ་སུམ་བརྒྱ། སྐད་གཅིག་ལ་སྐད་ཅིག་སོགས་ཕར་བལྟས་ན་ཡི་གེའི་རྣམ་པ་ཟོར་ཡང་དུ་བཅོས་པ་ཙམ་ལས་གཞན་གྱི་གནད་དོན་མི་སྣང་མོད། སི་ཏུ་པཎ་ཆེན་གྱིས། སྐད་ལ་འཕུལ་རྟེན་སོགས་ཀྱི་ཟུར་གསལ་བ་མེད་ན་ཡི་གེ་ལ་དེ་ལྟར་ཐོབ་པ་རྒྱུ་མཚན་གང་གིས་རྟོགས་པར་ནུས།། ཞེས་གསུངས་པའི་རིགས་ལམ་གྱིས་དེད་ན། སྐད་གསར་བཅད་གཉིས་པའི་དུས་སུ་གོང་གི་དཔེར་བརྗོད་དག་གི་འཕུལ་རྟེན་དོར་བ་ནི་དེ་དུས་ནས་བཟུང་བོད་སྐད་སྤྱི་འགྲོས་ཀྱི་སྒྲ་གདངས་ན་གོང་དག་གི་འཕུལ་རྟེན་གྱི་སྒྲ་ཐོན་གྱིན་མེད་པ་ཤེས་ཐུབ། འདི་ནས་ཀྱང་། སྦྱོར་ཀློག་ཅན་གྱི་ཡིག་རིགས་གང་ཡིན་ན་སྐད་གདངས་རིམ་འགྱུར་གྱི་འགྲོས་དང་བསྟུན་པའི་ཡི་གེའི་སྡེབ་སྦྱོར་དེའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་པའི་རང་བཞིན་རྟོགས་ཐུབ་བོ།།\n༣.ཡུལ་མིང་བསྡུ་བ། ཡུལ་མིང་བསྡུ་བ་ནི་དཔེར་ན། ཨ་མདོ་ཞེས་པ་ནི་ཚིག་བསྡུས་པ་ཞིག་ཡིན་ཏེ། 《མདོ་སྨད་ཆོས་འབྱུང》ལས། འབྲི་ཆུའི་སེ་བོའི་ལུང་རིང་བརྒལ་བའི་བ་ཡན་ཧ་རའི་ཤར་ངོས་ཨ་ཆེན་གངས་རྒྱབ་ཀྱི་རི་དང་། མདོ་ལ་གཉིས་ཀྱི་མིང་བསྡོམས་པས་དེ་མན་ཆད་ལ་ཨ་མདོ་ཟེར། ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ།། དེ་རིགས་ཧ་ཅང་མང་བས་མ་བཤད་ནའང་ཀུན་གྱིས་ཤེས་སླ་ཕྱིར་འདིར་རྒྱས་པར་མ་སྤྲོས་སོ།།\n༤. དགོན་པའི་མིང་བསྡུ་བ། ཨ་མདོ་བཀྲ་ཤིས་འཁྱིལ་ཞེས་པའི་བཀྲ་ཤིས་འཁྱིལ་བ་ནི། 《ཀུན་མཁྱེན་འཇམ་དབྱངས་བཞད་པའི་རྣམ་ཐར》ན། ཡུལ་བཀྲ་ཤིས་འབྱུང་དེ་ཁྱོད་ཀྱི་ཞིང་། ཞེས་པས་བཀྲ་ཤིས་འཁྱིལ་བསྟན་ཞིང་དེར་མ་ཟད་བཀྲ་ཤིས་འཁྱིལ་ཞེས་པའི་མཚན་སྒྲ་ཚང་བར་བསྟན་ཏེ། ནགས་བཀྲ་ཤིས་ཡལ་འདབ་རྒྱས་པ་ཡོད། ཅེས་པ་དང་། དུང་དཀར་པོ་གཡས་སུ་འཁྱིལ་བ་ལ། ཞེས་པ་གཉིས་བསྡོམས་པའི་སྒོ་ནས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས། ཡང་བཀྲ་ཤིས་འཁྱིལ་ཞེས་པའི་ཚིག་སྣ་ཡང་ཇེ་ཉུང་དུ་བསྡུ་ན། བཀྲས་འཁྱིལ་ཞེས་པར་བསྡུས་ཆོག་སྟེ། བཀྲས་འཁྱིལ་ལ་མི་ཐེ་བའི་མི་ཡིན་ན་རྐོབ་རྒན་ཡིན། ཞེས་པ་ནི་ཚིག་སྡུད་ཀྱི་དབང་གིས་བཀྲ་ལ་རྗེས་འཇུག་གློ་བུར་བ་བྱུང་བ་རེད། དེ་བཞིན་དུ་གཙང་བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོའི་དགོན་པའི་མིང་ཡིན་ནའང་བཀྲས་ལྷུན་ཞེས་ཀུན་གྱི་ངག་ནས་བརྗོད་པར་གོམས། པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་ཞལ་བཞུགས་དུས་རྒྱུན་དུ་གསུང་བཤད་ནང་ན། ང་བཀྲས་ལྷུན་གྱི་བདག་པོ་ཡིན་ལ་ཞབས་འདེགས་པའང་ཡིན་གསུངས་པ་ལྟར་རོ།།\n༥.ཟུར་ཆག་པའི་མིང་བསྡུ་བ། བོད་སྐད་དུ་ཟུར་ཆག་པའི་ལེགས་སྦྱར་གྱི་སྐད་རྣམས་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་བསྡུ་ཚུལ་ནི། སྔ་རབས་དང་དེང་གི་རྩོམ་གཞུང་མང་དག་ན་དེ་རིགས་ཧ་ཅང་མང་བས་བོད་སྐད་དང་ལེགས་སྦྱར་སྐད་མཉམ་པར་སྦྱར་བའི་ཚིག་སྡུད་ཀྱི་འགྲོས་ཀྱང་ཤེས་རྒྱུ་གལ་ཆེ། དེ་ལ་རིགས་གཉིས་ཕྱེ་ན་ཆོག་སྟེ།\n（༡）མིང་གི་ཆ་ཤས་ཕྱི་མ་ཟུར་ཆག་པའི་མིང་གི་བསྡུ་བ་ནི། དཔེར་ན། རྒྱ་གར་སྐད་དུ་པུསྟིཀ་ཞེས་པ་བོད་སྐད་དུ་ཟུར་ཆག་པ་པོ་ཏི་ཞེས་ལ། དེའི་ཚེག་བར་བསྡུས་ནས་པོཏ་ཅེས་ཀློག་བཞིན་ཡོད་མོད། བོད་དུ་རྗེས་འཇུག་ཏ་ཡིག་མེད་པས་ད་བྲིས་ནས་དེང་སང་ཀུན་གྱིས་པོད་ཅེས་བྲིས་བ་ལྟར་ཏེ། གཞུང་གི་པོ་ཏི་ཞེས་པ་ལ་གཞུང་པོད་ཅེས་བསྡུས་པ་ལྟ་བུའོ། ། ཡང་དངུལ་གྱི་མཎྜལ་ཞེས་པ་ལ། དངུལ་མཎ་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྟེན་ན་བཟའ་ཉེར་དཔྱད། ཅེས་《ལྕང་སྐྱ་རོལ་པའི་རྡོ་རྗེའི་རྣམ་ཐར》དུ་གསལ། ས་སྐྱ་པཎྜི་ཏ་ཞེས་པ་བསྡུས་ན། ས་པཎ་ཞེས་མཁས་པའི་གསུང་དག་ན་མང་དུ་འབྱུང་བ་བཞིན་ནོ།།\n(༢)མིང་གི་ཆ་ཤས་སྔ་མ་ཟུར་ཆག་པའི་མིང་གི་བསྡུ་བ། དཔེར་ན། པཎྜི་ཏ་ཆེན་པོ་བཅོམ་ལྡན་རིག་པའི་རལ་གྲི་ཞེས་པ་ཚིག་སྡུད་བྱས་ཚེ། པཎ་ཆེན་བཅོམ་རལ་ཞེས་པཎྜི་ཏ་ཞེས་པའི་ཊི་ཏ་དང་། བཅོམ་ལྡན་ཞེས་པའི་ལྡན། རིག་པའི་རལ་གྲི་ཞེས་པའི་རིག་པའི་དང་གྲི་བསྡུས་པས་པཎ་ཆེན་བཅོམ་རལ་ལྟ་བའོ། ། ཡང་བེེཌཱུརྱ་དཀར་པོ་ཞེས་རྩིས་ཀྱི་གཞུང་མཛད། ཡོངས་གྲགས་སུ་《བེེ་དཀར》ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ།།\n༦.མི་མིང་བསྡུ་བ། ཚིག་སྡུད་ཀྱི་རྣམ་གཞག་མ་ཤེས་ན། གཞུང་ལུགས་ཀྱི་དོན་གོ་བ་དང་གཞན་ལ་འཆད་པ་སོགས་ཕར་ཞོག གོ་བ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་འགྱུར་སྲིད། བོད་ཀྱི་གཞུང་ལུགས་རབ་འབྱམས་ལྟ་ཞོག བོད་ཀྱི་མི་མིང་བསྡུ་ཚུལ་གྱི་ཚིག་སྡུད་ཀྱི་འགྲོས་ཙམ་མ་ཤེས་ན་སྐྱོན་འབྱུང་སྲིད་པས་མི་མིང་བསྡུ་ཚུལ་ལའང་ཚིག་སྡུད་ཀྱི་འགྲོས་ཤིག་ཡོད་པས་དེ་ཤེས་རྒྱུ་གལ་ཆེ། མི་མིང་བསྡུ་ཚེ་མི་མིང་གི་ཆ་ཤས་གཙོ་ཕལ་དང་རང་སྐད་ཀྱི་གོམས་གཤིས་གཙོ་བོར་བཟུང་ནས་དེའི་སྐོར་ལ་འཇུག་པར་བྱའོ། ། དཔེར་ན། བྱང་རྡོ་རྗེ་ཞེས་པ་བྱང་རྡོར་ཞེས་བསྡུས་པ་དང་། ཤེས་རབ་སེང་གེ་ཞེས་པ་ལ། ཤེར་སེང་ཞེས་པ། གོ་བོ་རབ་འབྱམས་པ་ལ། ཀུན་མཁྱེན་གོ་རམས་ཞེས་པ། བྱང་ཆུབ་རྩེ་མོ་ལ་ལོ་ཆེན་བྱང་རྩེ་ཞེས་པ། ཤེས་རབ་སྣང་བ་ལ་སྣར་ཐང་པ་ཤེར་སྣང་ཞེས་པ། རིན་ཆེན་རྒྱལ་མཚན་ལ་སྤོས་ཁང་པ་རིན་རྒྱན་ཞེས་པ། ཤེས་རབ་འོད་ཟེར་ཞེས་པ་ལ་ཀུན་མཁྱེན་ཤེར་འོད། ནམ་མཁའ་བཟང་པོ་ལ་ལོ་ཙཱ་བ་ནམ་བཟང་། བསོད་ནམས་རྩེ་མོ་ལ་སྲས་བསོད་རྩེ། བློ་བཟང་ཤེས་རབ་ལ་བློ་ཤེར། རིན་ཆེན་བཟང་པོ་ལ་རིན་བཟང་། བཀའ་སྲུང་མགོན་པོ་ལ་བཀའ་མགོན་སོགས་མཐའ་ཡས་སོ།།\n༡. ཁྱད་གཞི་དང་ཁྱད་ཆོས་གཞི་མཐུན་པར་བསྡུ་བ། ཚིག་སྔ་ཕྱི་གཉིས་ཀྱི་དོན་དངོས་པོ་གཅིག་ལ་མཉམ་པར་འཇུག་པ་གཞི་མཐུན་པར་བསྡུ་བའི་ཚིག་སྟེ། དཔེར་ན། ཨུཏྤལ་ཡང་ཡིན་ལ། སྔོན་པོ་ཡང་ཡིན་ཟེར་རྒྱུ་ལ། ཨུཏྤལ་སྔོན་པོ་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་རེད། ཨུཏྤལ་ཁྱད་གཞི་དང་སྔོན་པོ་ཁྱད་ཆོས་གཉིས་གཞི་མཐུན་པར་བསྡུ་བ་ཡིན་ཞིང་། ཁྱད་གཞི་ཨུཏྤལ་ལྟ་བུ་དང་ཁྱད་ཆོས་སྔོན་པོ་ལྟ་བུ་གཉིས་ཀྱི་ཚིག་གཞི་མཐུན་པར་སྡུད་པ་ནི་གོང་དུ་བཤད་ཟིན་པའི་ཨུཏྤལ་སྔོན་པོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ལྟ་བུའོ།། ཚིགས་བཅད་ཀྱི་སྐབས་ན་ཨུཏྤལ་སྔོ་ཞེས་བྱུང་བའང་ཡོད། གངས་རི་ཡང་ཡིན། དཀར་པོ་ཡང་ཡིན་པ་ཞེས་པའི་ཚིག་སྦྱོར་བསྡུས་ཚེ། གངས་རི་དཀར་པོ་ཞེས་ན་ཆོག་སྟེ། ཁྱད་གཞི་དང་ཁྱད་ཆོས་གཅིག་ཏུ་བསྡུ་བ་གངས་རི་དཀར་པོ། ཞེས་པ་ལྟ་བུ་རེད། གངས་རི་དཀར་པོ་ཞེས་པ་ནི་གངས་རི་ཁྱད་གཞི་དང་དཀར་པོ་དེའི་ཁྱད་ཆོས་སུ་སོང་བས་ཁྱད་གཞི་དང་ཁྱད་ཆོས་གཞི་མཐུན་པར་བསྡུ་བའི་ཚིག་སྡུད་དུ་འགྲོ་ལ། གངས་དཀར་རི་བོ་ནི་གངས་དཀར་པོའི་རི་བོ་ཞེས་པའི་ཚིག་སྣ་བསྡུས་པ་ཡིན་ཀྱང་། གངས་དཀར་པོ་དང་རི་བོ་གཉིས་ངོ་བོ་བདག་ཉིད་གཅིག་ཏུ་འབྲེལ་བའི་རྣམ་དབྱེ་དྲུག་པའི་སྒྲ་བསྡུས་པ་ཡིན་ཕྱིར་གངས་དཀར་རི་བོ་ཞེས་པ་ཁྱད་གཞི་དང་ཁྱད་ཆོས་གཞི་མཐུན་པར་བསྡུས་པའི་ཚིག་སྡུད་དུ་མི་འགྲོའོ།། དེ་རིགས་ལ་བློ་གྲོས་ཀྱིས་དཔྱད་པ་ཞིབ་མོ་མ་བཏང་ན་ཁྱད་པར་ཡོད་པ་ཤེས་མི་ཐུབ། གཞན་ཁ་ཅིག་ན་རེ། གཟུགས་མཛེས་ཡོན་ཏན་ཆེ་ཞེས་པ་ནི། གཟུགས་ཀྱང་མཛེས་ལ་ཡོན་ཏན་ཡང་ཆེ་ཞེས་པའི་ཚིག་སྦྱོར་བསྡུས་པར་གསུངས་ཀྱང་། དོན་གྱི་ཆ་ནས་བཤད་ན་སྐྱོན་མི་འབྱུང་ཡང་བརྗོད་བདེ་མིན་ཀུན་གྱིས་དཔྱོད། ཁྱད་གཞི་དང་ཁྱད་ཆོས་གཞི་མཐུན་པར་བསྡུ་བའི་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་ལ། 《བརྡ་སྤྲོད་པའི་གཞུང་གི་སྙིང་པོ་གསལ་བའི་རང་འགྲེལ་དང་བཅས་པ》ཞེས་པའི་རྩ་བ་ལས། ཁྱད་པར་ཅན་དང་ཁྱད་པར་ཚིག། གཞི་མཐུན་སྡུད་པ་ལས་འཛིན་ནམ། ཁྱད་པར་སྡུད་བའི་གོ་དོན་གཅིག་པོ།། ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཀ་ལཱ་པའི་ལུགས་ལས་ལས་འཛིན་པའི་བསྡུ་བ། ཙན་དྲ་བའི་ལུགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱི་བསྡུ་བ་སྟེ། དོན་གཅིག་པོ་ཞེས་པ་ནི་ཚིག་སྡུད་འདིའི་མིང་གི་རྣམས་གྲངས་སུ་བཞེད་ཀྱང་། བོད་སྐད་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་དང་མཐུན་པའི་མིང་དོན་འབྱོར་བའི་ཚིག་སྦྱོར་ལ་ཁྱད་གཞི་དང་ཁྱད་ཆོས་གཉིས་གཞི་མཐུན་པར་བསྡུ་བའི་ཚིག་སྡུད་ཅེས་ན་ལེགས་བསམས།\n༢. བགྲང་བྱ་དང་གྲངས་གཉིས་གཞི་མཐུན་པར་བསྡུ་བ། ཁྱད་གཞི་བགྲང་བྱ་དང་ཁྱད་ཆོས་གྲངས་གཉིས་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་གཞི་མཐུན་པར་བསྡུས་པའི་བསྡུ་བ་ནི། དངོས་པོ་གང་ཞིག་གྲངས་ཀྱི་མིང་དང་འབྲེལ་བའི་ཚེ། གྲངས་ཀྱི་སྒྲ་དེ་ཐོག་མར་སྦྱར་བས་གྲངས་དེ་དང་ལྡན་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འདུས་པའི་དོན་ལ་འཇུག་པར་གསུངས་ཀྱང་། དེ་ནི་ལེགས་སྦྱར་སྐད་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་སུ་མཐུན་པའི་གོ་དོན་གསུང་བ་འདྲ་བས། བོད་སྐད་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་དང་མཐུན་པར་སྦྱར་བའི་གོ་བ་ནི། ཁྱད་གཞི་བགྲང་བྱ་དང་ཁྱད་ཆོས་གྲངས་གཉིས་ཆོས་གཅིག་གི་སྟེང་དུ་བསྡུས་པའི་བསྡུ་བ་ལ་བཤད། དཔེར་ན། འབྱུང་བ་བཞི། ཞེས་འབྱུང་བ་ཡང་ཡིན་ལ་རྣམ་གྲངས་བཞི་ཡང་ཡོད་ཅེས་བསྡུས་ནས་འབྱུང་བ་བཞི་ཞེས་བརྗོད་པ་ལྟ་བུ། ཕུང་བོ་ལྔ་ཞེས་པ་ལ། ཕུང་པོ་ཡང་ཡིན། ལྔ་ཡང་ཡིན་ཟེར་རྒྱུ་ལ། འདིར་བགྲང་བར་བྱ་བ་དང་གྲངས་གཉིས་བརྗོད་བྱ་འབྲེལ་བར་བསྡུས་པས། ཕུང་པོ་ལྔ་ཞེས་པ་གྲངས་དང་བགྲང་བྱ་གཞི་མཐུན་དུ་སྡུད་པ་ཡིན་ནོ།། དེ་ཉིད་གྲངས་དང་བགྲང་བྱ་ན།། བ་གཉིས་པའམ་གྲངས་དང་པོ།། ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། ཀ་ལཱ་པར་བ་གཉིས་པའམ། ཙན་དྲ་པར་གྲངས་དང་པོ་ཅན་གྱི་བསྡུ་བ་ཞེས་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་ལ་གྲངས་སྔོན་ཅན་གྱི་བསྡུ་བ་ཟེར་དོན་ཡང་ལེགས་སྦྱར་གྱི་སྐད་དུ་བ་གཉིས་ཞེས་པའི་གྲངས་ཚིག་སྔོན་དང་ཐ་སྙད་རྗེས་སུ་བྱུང་བ་ཡིན་པས་བོད་སྐད་དུ་ཇི་བཞིན་སྦྱར་ན་དོན་ལ་མི་འབྱོར་ཞིང་བོད་སྐད་ཀྱི་གོ་རིམ་གྱི་འགྲོས་དང་མི་ མཐུན་པ་གོང་གི་དཔེར་བརྗོད་དག་ལས་ཤེས་ཐུབ་པས་སོ།།\n༣. རྣམ་དབྱེ་བསྡུ་བའི་ཚིག་སྡུད། རྣམ་དབྱེ་བསྡུས་པའི་ཚིག་སྡུད་ནི། མིང་དང་ཚིག་གི་བར་ན་ཡོད་པའི་རྣམ་དབྱེ་གཉིས་པ་ནས་བདུན་པའི་བར་དྲུག་པོའི་གང་རུང་བསྡུས་པའི་བསྡུ་བ་ལ་བཤད་ཅིང་། རྣམ་དབྱེ་དེ་དག་གི་ངོ་བོ་ནི་བརྡ་སྤྲོད་གཞུང་དག་ན་རྒྱས་པར་གསུངས་ཡོད་པས་འདིར་མ་བཀོད། འདིའི་ཐད་དུ་བརྡ་སྤྲོད་སྨྲ་བ་དོར་ཞི་གདོང་དྲུག་སྙེམས་བློས། སྤྱིར་ཚིག་ལ་ལ་དོན་ཡོད་མེད་དང་། ཡིག་མཁན་གྱི་སྒྲ་བསྡུ་ཆོག་མི་ཆོག་བོད་སྐད་ཀྱི་གོམས་གཤིས་ལ་བསྟུན་དགོས་པ་ཞིག་ལས། ཡིག་མཁན་ཀྱིས་གང་བདེར་བྱེད་ཆོག་པ་ཞིག་མིན། ཞེས་གསུངས་པ་ནི་མཁས་པའི་ལེགས་བཤད་དུ་སྣང་ངོ་།། སྤྱིར་ཚིག་སྡུད་ཡོངས་ལ་དེ་ལྟར་གྱི་ལེགས་བཤད་ཀྱིས་ཁྱབ་ཅིང་། ཁྱད་པར་རྣམ་དབྱེ་ཚིག་ཕྲད་བསྡུ་བའི་ཚིག་སྡུད་ཀྱི་སྐབས་སུ། གཅིག་ནས་བོད་ཀྱི་བརྡ་སྤྲོད་སྤྱི་ལུགས་དང་མཐུན་དགོས་ལ། གཉིས་ནས་བོད་རང་གི་སྐད་འགྲོས་ཀྱི་གོ་རིམ་ལྟར་བསྡུ་བའི་ཚུལ་དང་སྤྱི་འབངས་མང་ཕྱོགས་ཀྱིས་ཤོད་གྱིན་ཡོད་པའི་སྐད་ཀྱི་གོམས་གཤིས་ལྟར་ཚིག་སྡུད་བྱེད་པ་ནི་སྐབས་འདིའི་གཟབ་དགོས་ས་ཁོ་ནའོ།། མིང་དང་ཕ་རོལ་ཚིག་གིས་ནི།། གཉིས་པ་ལ་སོགས་སྡུད་པ་དེ། །བྱེད་ཅན་དྲུག་པའི་བསྡུ་ཞེས་བྱ།། དེ་གསུམ་དེ་ཡི་སྐྱེས་བུར་བཤད།། ཅེས་ལེགས་སྦྱར་གྱི་སྒྲ་གཞུང་དག་ཏུ་ཚིག་སྡུད་འདི་ལ་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་མང་དུ་གསུངས་ཀྱང་བོད་རང་ལུགས་ལ་རྣམ་པའི་བར་གྱི་རྣམ་དབྱེའི་བསྡུ་བ་ཞེས་ན་དོན་འབྱོར་བར་སེམས། སྤྱི་ཁོག་རྣམ་དབྱེ་བསྡུ་བ་ལ་རྣམ་དབྱེ་གཉིས་པ་ནས་བདནུ་པའི་བར་གྱི་རྣམ་དབྱེ་སོ་སོའི་བསྡུ་ཚུལ་ཡོད་པས་འོག་ནས་རིམ་པར་དཔེ་དང་བཅས་ཏེ་འཆད་པར་བྱའོ།།\n(༡)རྣམ་དབྱེ་གཉིས་པའི་ཕྲད་བསྡུ་བ། རྣམ་དབྱེ་གཉིས་པའི་ཕྲད་བསྡུས་པའི་ཚིག་སྡུད་ནི། དཔེར་ན། གྲོང་འགྲོ་ཞེས་པ་ནི། གྲོང་ལ་འགྲོ་བ་ལ་གྲོང་འགྲོ། ཞེས་གྲོང་ལ་འགྲོ་ཞེས་པའི་རྣམ་དབྱེ་གཉིས་པའི་སྒྲ་བསྡུས་ཚེ་གྲོང་འགྲོར་གྱུར། དེ་མཚུངས་དཔེར་ན། རྟ་ལ་ཞོན་ཞེས་པ་དང་རྟ་ཞོན་པའི་ཁྱད་པར་ནི། རྟ་ལ་ཞོན་ཞེས་པ་ནི་རྟ་ལ་ཞོན་པའི་བྱ་བ་ལ་གོ་བ་དང་། རྟ་ཞོན་ནི་རྟ་ཞོན་མཁན་དེ་ལ་གོ་བ་བདེན་མོད། རྟ་ལ་ཞོན་དང་རྟ་ཞོན་ཞེས་པའི་ཕྲད་བསྡུ་རུང་མི་རུང་གི་གུ་དོགས་བྱེད་མི་དགོས་པར་སེམས། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཚིག་སྡུད་ཀྱི་སྐབས་སུ་ཚིག་སྦྱོར་གོང་འོག་གི་ཚིག་དོན་གཉིས་ཀྱི་ཆ་ལ་བལྟོས་པ་གལ་ཆེ་སྟེ། དཔེར་ན། བཀྲ་ཤིས་ཀྱིས་རྟ་ཞོན་ནས་བྲོས་ཞེ་ན། རྟ་ལ་ཞོན་ནས་བྲོས་པའི་བྱ་བ་ལ་གོ་ཕྱིན་དོན་ལ་ལ་སྒྲ་ཐོབ་ཀྱང་ཡིག་ཐོག་ཏུ་བསྡུས། ཚིག་སྦྱོར་འདིའི་ནང་གི་རྟ་ཞོན་པ་ལ་ལ་སྒྲ་བསྡུས་ཀྱང་རྟ་ཞོན་མཁན་ལ་མི་གོ་བར་རྟ་ལ་ཞོན་པའི་བྱ་བ་ལ་གོ་བའི་རྒྱུ་མཚན་གང་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ནི་སྐབས་དོན་གྱི་ཚིག་སྦྱོར་གོང་འོག་གི་ཆ་ལ་བལྟོས་ནས་གོ་བ་ཡིན། གཞན་པ་དེ་རིང་རྟ་ཞོན་མང་པོ་ཡོང་ཡོད་ཅེ་ན། རྟ་ཞོན་མཁན་མང་པོ་ཡོང་ཡོད་ཅེས་པའི་དོན་དུ་གོ་ཕྱིར། འདིའི་རྟ་ཞོན་ནི་མིང་དུ་འགྱུར་རོ།། དེས་ན་ཚིག་བསྡུས་པ་རང་ཐོག་ནས་གོ་བ་བླངས་ན་རྣམ་དབྱེ་དང་ཚིག་ཕྲད་སོགས་བསྡུས་མ་བསྡུས་ལ་ནོར་དོགས་ཧ་ཅང་ཆེ། གལ་ཏེ་རྣམ་དབྱེ་དང་ཚིག་ཕྲད་བསྡུ་ཚུལ་ལ་བྱང་ཆ་ངེས་ཅན་ཞིག་མ་ཐོན་ན་ཚིག་བསྡུས་པ་གཅིག་གི་དོན་གྱི་གོ་བ་རྣམ་གྲངས་ཅན་དུ་འགྱུར་འགྲོ། འོན་ཀྱང་ཚིག་བསྡུས་པ་དེ་གཞི་ལ་སྦྱར་ནས་ཚིག་གོང་འོག་གི་འགྲོས་ལ་བལྟས་ན་སྐབས་དོན་གྱི་གོ་བ་ལེགས་པོ་ཞིག་ལོན་ཐུབ།\n(༢)རྣམ་དབྱེ་གསུམ་པའི་བྱེད་སྒྲ་བསྡུ་བ། རྣམ་དབྱེ་གསུམ་པའི་ཕྲད་བསྡུ་བ་ནི་ཚིག་གི་སྦྱོར་བ་གང་ཞིག་གི་ནང་དུ་བརྡ་སྤྲོད་པའི་ལུགས་ལྟར་དོན་དུ་རྣམ་དབྱེ་གསུམ་པའི་བྱེད་སྒྲ་ཐོབ་ནའང་། གནས་སྐབས་ཚིག་སྦྱོར་དེའི་ཚིག་སྣ་རིང་ཐུང་དང་། ངག་ནས་བརྗོད་བདེར་ཕན་པ་སོགས་གང་དག་ལ་དམིགས་ནས་ཚིག་དོན་གཉིས་ཀྱི་ཆ་ནས་བསྡུ་རུང་བའི་རྣམ་དབྱེ་གསུམ་པའི་བྱེད་སྒྲ་བསྡུས་པ་ལ་ཟེར། དཔེར་ན། ཁ་སྣ་གཉིས་ཀྱིས་འཐུང་བ་ལ། གཉིས་འཐུང་ཞེས་དང་། ཡང་། རྐང་བས་འཐུང་བ་ལ། རྐང་འཐུང་ཞེས་བྱེད་སྒྲ་བསྡུས་པ་ནི་བྱེད་སྒྲ་བསྡུ་རུང་བའི་རིགས་ཡིན་པས་འགྲིག་མོད། འོན་ཀྱང་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཚིག་དོན་སྔ་ཕྱིའི་སྦྱོར་སྟངས་ལ་ལྟོས་ནས་བྱེད་པ་ལས་རང་འདོད་ལྟར་བྱས་ན་མི་འགྲིག་སྟེ། དཔེར་བཞག་ན། 《གཏམ་གྱི་ཚོགས་ཐེག་པའི་རྒྱ་མཚོ་ཞེས་བྱ་བ》ལས། རྐང་པས་འཐུང་བའི་ལང་ཚོ་ནི།། པད་མོ་གཞོན་ནུ་ཤིན་ཏུ་མཚོན། འདབ་མ་ཨུཏྤལ་སྔོན་པོར་མཚུངས།། ཚིགས་མ་མཛེས་མའི་གདུ་བུ་བཞིན།། ཞེས་པའི་རྐང་པས་འཐུང་བའི་བྱེད་སྒྲ་བསྡུས་ན་ཚིགས་བཅད་འདིའི་རྐང་བའི་ཆ་མི་མཉམ་པར་འགྱུར་བས་དེ་རིགས་ཀྱི་བྱེད་སྒྲ་རྣམས་བསྡུ་མི་རུང་ངོ་།། དེ་མིན་བྱ་བ་གང་ཞིག་ངང་ནས་གྲུབ་པ་ལ་རྣམ་དབྱེ་གསུམ་པ་རྗེས་མཐུན་པ་སྦྱར་བའི་གྱིས་བསྡུ་ཆོག་པའི་རིགས་ནི། རྒྱུད་བླ་ལས། འདུ་མ་བྱས་ཤིང་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ།། གཞན་གྱི་རྐྱེན་གྱིས་རྟོགས་མིན་པ།། ཞེས་གསུངས་པའི་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཞེས་པའི་གྱིས་སྒྲ་བསྡུས་ན། ལྕང་སྐྱ་རོལ་བའི་རྡོ་རྗེས། ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་ནི། གློ་བུར་རྣམ་དབྱེ་དག་འབད་རྩོལ་ཉེ་བར་ཞི་བའི་ལྷུན་གྲུབ་ལ་བཤད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཞེས་ལྷུན་གྲུབ་ཏུ་གསུངས།\n(༣) རྣམ་དབྱེ་བཞི་པའི་སྒྲ་བསྡུ་བ། ཚིག་སྡུད་སྐབས་ཀྱི་རྣམ་དབྱེ་བཞི་པའི་ཕྲད་བསྡུ་བ་ནི་དཔེར་ན། ཞིང་གི་ཆེད་དུ་དྲངས་པའི་ཆུ་ལ། ཞིང་ཆུ་ཟེར་བ་དང་། མགྲོན་པོའི་ཆེད་དུ་བསྒྲིགས་པའི་ཁང་བ་ལ་མགྲོན་ཁང་ཟེར་བ་དང་། ཁྱིའི་ཆེད་དུ་བཟོས་བའི་ལྟོ་ལ་ཁྱི་ལྟོ་ཟེར་བ་ལྟ་བུ་སོགས་དང་། 《ཡི་གེའི་བརྡ་དག་གསལ་བར་སྟོན་པའི་བསྟན་བཅོས་བློ་གསལ་མགུལ་རྒྱན》ལས། འབྱུང་པོ་ལ་གཏོར་མ་གཏོར་བ་ལ་འབྱུང་གཏོར་ལྟ་བུ་བཞི་པ་དང་། ཞེས་པ་དང་། འབྱུང་པོའི་ཆེད་ཀྱི་གཏོར་མ་ལ་འབྱུང་གཏོར། ཞེས་པ་དང་ཞལ་མཐུན་ནོ།། ཡང་དཔེར་ན། རྒྱལ་ཁབ་འཕེལ་ཐབས་བཟོ་གྲྭ་འཛུགས། ཞེས་པའི་ཚིག་རྐང་འདི་ལ་མཚོན་ན། རྒྱལ་ཁབ་འཕེལ་ཐབས་སུ་བཟོ་གྲྭ་འཛུགས། ཞེས་པའི་རྣམ་དབྱེ་བཞི་པའི་སུ་སྒྲ་བསྡུས་པ་ཤེས་དགོས། གཞན་བསྡུ་མི་རུང་བའི་རིགས་ནི། གོས་སུ་རས་འཐག་པ་ཞེས་པའི་སུ་བསྡུས་ན་གོས་ཀྱི་ཆེད་དུ་རས་འཐག་པར་མི་གོ་བར་རས་འཐག་པ་ཙམ་དུ་འགྱུར་བས་དེ་རིགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཤེས་རྒྱུ་གལ་ཆེའོ།།\n(༤) རྣམ་དབྱེ་ལྔ་པའི་སྒྲ་བསྡུ་བ། རྣམ་དབྱེ་ལྔ་པ་འབྱུང་ཁུངས་སུ་འཇུག་པའི་ཕྲད་བསྡུ་རུང་བ་རྣམས་བསྡུས་ན་ཡོན་ཏན་དུ་འགྱུར་ལ། བསྡུ་མི་རུང་བ་རྣམས་བསྡུས་ན་བརྗོད་བྱའི་དོན་གཞན་དུ་འགྱུར་བས་དེ་རིགས་བསྡུ་བར་མི་བྱའོ།། བསྡུ་རུང་བ་རྣམས་དཔེར་ན། སྒོ་ང་ལས་སྐྱེས་པས་ན། འབྱུང་ཁུངས་སྟོན་བྱེད་ཀྱི་ལས་སྒྲ་བསྡུས་ནས་སྒོང་སྐྱེས་པ་ལྟ་བུའོ།། ཡང་བདག་ལས་སྐྱེ་བ་དང་གཞན་ལས་སྐྱེ་བ་ཞེས་པའི་རྣམ་དབྱེ་ལྔ་པའི་ལས་སྒྲ་བསྡུ་ན། བདག་སྐྱེ་དང་གཞན་སྐྱེ་ལྟ་བུ། ཡང་ས་མྱུག་ཅེས་པའི་མིང་སྡུད་འདི་ལ་ཕྱོགས་གཉིས་ནས་དཔྱད་པ་གཏོང་ཆོག་སྟེ། ཕྱོགས་གཅིག་ནས་བརྟག་ན། ས་བོན་གྱི་མྱུ་གུ་ཞེས་པའི་སྡུད་དུ་གོ་ན་རྒྱུ་འབྲས་བར་སོང་ཕྱིར་འབྲེལ་སྒྲ་བསྡུས་པ་དང་། ཅིག་ཤོས་ནས་བལྟས་ན། ས་བོན་ལས་མྱུ་གུ་སྐྱེས་པ་ཡིན་པས་ས་མྱུག་ཅེ་ན་རྣམ་དབྱེ་ལྔ་པ་འབྱུང་ཁུངས་ཀྱི་སྒྲ་བསྡུས་པར་གོ་ཆོག་སྟེ། 《དབུ་མ་འཇུག་པའི་རྣམ་པར་བཤད་པ་ངེས་དོན་གནད་ཀྱི་ཊིཀ》ལས། ས་བོན་ལས་མྱུ་གུ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར།\n(༥)རྣམ་དབྱེ་དྲུག་པའི་ཕྲད་བསྡུ་བ། རྣམ་དབྱེ་བསྡུ་རུང་མི་རུང་། དོན་ལ་གནོད་མི་གནོད་དང་། ཚིག་ལ་བདེ་མི་བདེ་བརྟགས་ནས་དབྱེ་བ་འབྱེད་དགོས་པ་ཞིག་ལས་འོལ་ཚོད་ཀྱིས་བསྡུ་རུང་བ་དང་བསྡུ་མི་རུང་བའི་ཁ་ཚོན་གཅོད་པ་ནི་མཁས་པའི་སྤྱོད་པ་མིན་ནོ།། ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། ཚིག་སྦྱོར་གང་གི་རྣམ་དབྱེ་དྲུག་པོའི་ཕྲད་རྣམས་གང་རུང་ཡོད་པ་རྣམས་བསྡུ་་ཚེ། ཚིག་དོན་གཉིས་ཀྱི་ཆ་ནས་སྐྱོན་མི་འབྱུང་བའི་རིགས་བསྡུ་བ་ལས་གཞན་རྣམས་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ནོ།།འབྲེལ་སྒྲ་བསྡུ་སྐབས་སྤྱིར་བརྡ་སྤྲོད་པའི་ལུགས་དང་བསྟུན་དགོས་པ་གཙོ་བོ་ལོས་ཡིན་དང་། ཁྱད་པར་སྐད་ཀྱི་གོམས་གཤིས་ཀྱི་འགྲོས་བཞིན་བྱེད་པ་གལ་ཆེའོ།། འབྲེལ་སྒྲ་བསྡུ་བ་ནི། དཔེར་ན། ཤེལ་བུམ་ལ་སོགས་པའི་ཤེལ་སྤྱད་ཀྱང་སྤུས་ཤིན་ཏུ་དག་ཅེས་ཤེལ་གྱི་བུམ་པ་ཞེས་པའི་འབྲེལ་སྒྲ་བསྡུས་ནས་ཤེལ་བུམ་ལྟ་བུར་བསྡུ་ཆོག་གོ། བསྡུ་མི་རུང་གྲས་ནི་དཔེར་ན། ངའི་བུ་ཟེར་བ་ལ་ང་བུ་དང་། ངའི་དཔེ་ཆ་ཞེས་པ་ང་དཔེ་ཆ་ཟེར་ན་ངོ་བོ་ཐ་དད་པའི་དངོས་པོ་གཉིས་རེ་སྟོན་པ་ལས་དེ་གཉིས་འབྲེལ་བར་མི་སྟོན་ཕྱིར་དེ་རིགས་བསྡུ་མི་རུང་ངོ།།\n(༦) རྣམ་དབྱེ་བདུན་པའི་ཕྲད་བསྡུ་བ། རྣམ་དབྱེ་བདུན་པ་གནས་གཞིར་གྱུར་པའི་ཚིག་སྦྱོར་གང་ཞིག་གི་ནང་ཕྲད་བསྡུ་རུང་བ་རྣམས་ཅི་ཐུབ་བསྡུས་པ་ལ་གོ་དགོས། དཔེར་ན། སེམས་ལ་གནས་པ་ལ་《གསེར་ཏོག་སུམ་རྟགས》དུ། སེམས་གནས། ཞེས་སུ་བསྡུས་པ་དང་། འབྲས་བུ་ལ་གནས་པ་ལ་འབྲས་གནས། ཞེས་དང་། ཆུའི་ནང་དུ་འཚོ་བར་གནས་པའི་སྲོག་ཆགས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྱི་མིང་དུ། ཆུ་གནས་ཞེས་《བརྡ་སྤྲོད་བློ་གསལ་དགའ་སྟོན》 དུ་གསུངས། མཚོ་ལ་གནས་པའི་སྨན་མོ་ལ་མཚོ་སྨན། ཞེས་བསྡུ་རུང་ཀྱང་། ང་ལ་ཡོད་ལྟ་བུ་ང་ཡོད་ཅེས་བསྡུས་ན་དོན་གཞན་དུ་འགྱུར་རོ།། ཡང་ལྷ་ས་ན་ཇོ་བོ་ཡོད་ཅེས་པའི་བར་གྱི་རྣམ་དབྱེ་མེད་ན་ལྷ་ས་ཇོ་བོ་ཡོད་ཅེས་ལྷ་ས་དང་ཇོ་བོ་སོ་སོར་ཡོད་པ་ཙམ་སྟོན་པ་ལས། ཇོ་བོ་ཡོད་སའི་གནས་ལྷ་ས་ཡིན་པར་གོ་མི་ནུས་པས་དེ་རིགས་བསྡུ་མི་རུང་ཞིང་རྒྱུན་པར་ཚིག་སྡུད་བྱེད་ཚེ་དེ་མཚུངས་ལ་གཟབ་དགོས་སོ།།\n(༧)དེ་ཉིད་ཀྱི་སྒྲ་བསྡུ་བ། ཆོས་གང་ཞིག་གི་རང་བཞིན་ནམ་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བར་སྟོན་པའི་ཚིག་གི་སྦྱོར་བ་ཞིག་གི་ནང་དུ་རྣམ་དབྱེའི་ཚིག་ཕྲད་གང་ཐོབ་པ་རྣམས། བརྡ་སྤྲོད་པའི་ཡི་གེའི་སྦྱོར་ལུགས་དང་རང་སྐད་ཀྱི་གོམས་གཤིས་དང་མཐུན་པར་བསྡུ་རུང་བའི་ཚིག་ཕྲད་དེ་དག་ཚིག་ཟོར་ཡང་པའི་ཕྱིར་བསྡུས་པ་ལ་ཟེར། དཔེར་ན། རབ་ཏུ་གསལ་བ་ལ། ཚིག་དོན་རབ་གསལ་རིན་ཆེན་འབྱུང་གནས་ཆེར། ཞེས་ཏུ་སྒྲ་བསྡུས། རབ་ཏུ་འབར་བ་ལ་རབ་འབར། ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་ལ་ཤིན་སྦྱངས། ཞེས་པ་ལྟ་བུ་སོགས་ཀྱིས་མཚོན། ང་ཚོས་རྒྱུན་པར་མཉམ་འཇོག་བྱས་ནས་དཔྱད་པ་བཏང་ན། ཚིག་སྦྱོར་གང་ཞིག་གི་ནང་དོན་དེ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ནའང་དེ་ལ་རྣམ་དབྱེའི་ཚིག་ཕྲད་དངོས་སུ་སྦྱར་མིན་གང་རུང་ཡོད། ཚིག་ཕྲད་དངོས་སུ་སྦྱར་མེད་པའི་ཚིག་སྦྱོར་དུ་ཐོག་མ་ནས་ཕྲད་འཇོག་སྲོལ་མེད་པས། ཚིག་ཕྲད་བསྡུ་རུང་མི་རུང་གི་རྣམ་གཞག་འཇོག་པའི་གནས་མེད་དོ།། ཚིག་ཕྲད་དངོས་སུ་གསལ་བ་རྣམས་ནི་གོང་དུ་ཞུས་པ་ལྟར། གཅིག་ནས་བརྡ་སྤྲོད་པའི་ཚིག་སྡུད་ཀྱི་འགྲོས་དང་བསྟུན་དགོས་ཤིང་། གཉིས་ནས་བོད་རང་སྐད་ཀྱི་གོམས་གཤིས་མ་ཉམས་པ་ལྟར་བསྡུ་བར་བྱའོ།། དཔེར་ན་ཚིག་ཕྲད་དངོས་སུ་མི་གསལ་བ་ནི། ཡི་གེ་འབྲི། གདན་བཏིང་ཞེས་པའི་ཚིག་ལ་ལ་སྒྲ་གཏན་ནས་མི་ཐོབ་པས་བསྡུས་པ་ག་ལ་ཡིན། ཞེས་དོར་ཞི་གདོང་དྲུག་སྙེམས་བློས་གསུངས་པ་ལྟར་འདི་འདྲ་ལ་ཚིག་ཕྲད་བསྡུ་རུང་མི་རུང་གི་རྣམ་གཞག་བཤད་པའི་གནས་མེད། གཞན་ཡང་ཚིག་ཕྲད་དངོས་སུ་གསལ་ཡང་སྐད་ཀྱི་གོམས་སྲོལ་དང་མི་མཐུན་ན་བསྡུ་རུང་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན། ཤིན་ཏུ་བཟང་ལ་ཤིན་བཟང་མི་ཟེར་བ་དང་། ལྷག་པར་སྐྱིད་ལ་ལྷག་སྐྱིད་མི་ཟེར་བ་སོགས་ནི་བོད་སྤྱིའི་སྐད་ཀྱི་བཤད་སྲོལ་དུ་མེད་པས་དེ་རིགས་བསྡུ་བར་མི་བྱའོ། །\n(༨)ཚེ་སྐབས་ཀྱི་སྒྲ་བསྡུ་བ། དཔེར་ན། ཉིན་གུང་དུ་གསོལ་ཚིག་བཞེས་ཞེས་པ་ལ། 《བརྡ་སྤྲོད་བློ་གསལ་དགའ་སྟོན་》དུ། ཉིན་གུང་གསོལ་ཚིག་བཞེས་ཟེར་བ་ལྟ་བུའོ།། ཞེས་གསུངས་ཤིང་། ཉིན་གུང་དུ་ཞེས་པའི་ཚེ་སྐབས་ཀྱི་དོན་མཚོན་བྱེད་ཀྱི་དུ་སྒྲ་བསྡུས་ན་ལོས་ཡིན་དང་། ཚིག་སྦྱོར་འདིའི་ཚིག་སྣ་ད་རུང་ཉུང་ངུར་བསྡུས་ཚེ། གུང་ཚིག་ཅེ་ན་བོད་འབངས་སྤྱིའི་སྐད་དུ་ཡོངས་སུ་གྲགས། དགེ་སློང་གང་དེ་རིང་གུང་ཚིག་ལ་བཞུགས་པས་ཕྱི་དྲོ་བཞེས་པ་མི་བཞས་ལྟ་བུ་སོགས་ཀྱིས་དཔེ་མཚོན། ཡང་། དགོང་མོར་ཇ་འཐུང་བ་ལ་དགོང་ཇ་འཐུང་། སྟོན་ཀར་ཆོས་འཚོགས་པ་ལ་སྟོན་ཆོས་དང་། དབྱར་ཁར་འཚོགས་པའི་ཆོས་ལ་དབྱར་ཆོས་ཞེས་ཚེ་སྐབས་ཀྱི་སྒྲ་བསྡུས། དེ་བཞིན་དཔྱིད་ཆོས་དང་དགུན་ཆོས་རིགས་མཚུངས་སོ།། རི་བོ་དགེ་ལྡན་པའི་རྟ་ཟླའི་ཚེས་ལྔའི་ཉིན་པར་མཆོད་པ་གཏོང་བའི་ཆོས་སྤྱོད་ལ་རྟ་ཟླའི་ལྔ་མཆོད་ཅེས་བསྡུས་སོ།།\n༤.དོན་གཞན་སྟོན་བྱེད་དུ་བསྡུས་པའི་བསྡུ་བ། མིང་གཉིས་སམ་མང་པོ་ཡང་རུང་མ་བསྡུས་པའི་སྐབས་ཀྱི་བརྗོད་བྱ་ལས་དོན་གཞན་སྟོན་བྱེད་དུ་བསྡུས་པའི་བསྡུ་བ་ལ་ཟེར། ཚིག་སྡུད་ཀྱི་དབང་གིས་དངོས་སུ་བརྗོད་པའི་དོན་དེ་གཙོ་བོ་མིན་པར། དེ་དང་འབྲེལ་བའི་དོན་གཞན་ཞིག་གཙོ་བོར་སྟོན་པ་ལ་གོ་དགོས། དེ་གོ་སླ་བའི་ཚུལ་དུ་བཤད་ན། ཚིག་སྔ་ཕྱི་གཉིས་སོ་སོའི་དངོས་སུ་བརྗོད་པའི་དོན་དེ་བརྗོད་བྱའི་གཙོ་བོར་མི་འགྱུར་བར། དེ་དང་འབྲེལ་བའི་དོན་གཞན་དངོས་སུ་མ་བརྗོད་པ་ཞིག་བརྗོད་བྱའི་གཙོ་བོར་བྱེད་པའི་ཚིག་སྡུད་ལ་ཟེར་བར་སྣང་། དོན་གཞན་སྟོན་བྱེད་དུ་བསྡུས་པའི་ཚིག་སྡུད་ལ་བློས་ཞིབ་ཏུ་དཔྱད་ན་ཁྱད་པར་གྱི་དབྱེ་བ་མང་དུ་མཆིས་ཀྱང་གཤམ་དུ་དཔེ་མཚོན་ཙམ་བཀོད་ན།\n(༡)གང་དེ་དངོས་སུ་སྟོན་པ་དེ་ལས་དོན་གཞན་སྟོན་པའི་འབྲུ་མང་པོའི་བསྡུ་བ། དཔེར་ན། གང་བ་དང་ཟག་པ་ཞེས་པ་ལ་མིང་གི་འབྲུ་ཅི་ཡོད་རྣམས་བརྗོད་དོན་དང་འབྲེལ་བར་བླ་ཐབས་སུ་བསྡུས་པས། གང་ཟག་ཅེས་ཤེད་བུའི་མིང་གཅིག་སྟོན་པ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་《གསེར་ཏོག་སུམ་རྟགས》ན་གསུངས་ཤིང་། 《བརྡ་སྤྲོད་བློ་གསལ་དགའ་སྟོན》ལས། བསྟན་པ་དང་བཅོས་པ་བསྡུས་ནས། བསྟན་བཅོས་ཞེས་བརྗོད། ཅེས་དང་། ཟླ་བ་དང་འདྲ་བའི་བྱད་བཞིན་ཅན་ལ། ཟླ་བའི་གདོང་ཅན་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་སོགས་ནི་དོན་གཞན་སྟོན་པའི་འབྲུ་མང་པོའི་བསྡུ་བའོ།།\n(༢)ཕྱོགས་བྲལ་སྟོན་པའི་འབྲུ་མང་པོའི་བསྡུ་བ་ནི། ཚིག་གི་སྦྱོར་བ་གང་ཞིག་གི་ནང་དུ་དངོས་སུ་ཕྱོགས་བརྗོད་པའི་ཚིག་བསྡུས་པས་མཚམས་སོགས་སྟོན་པ་ཕྱོགས་བྲལ་གྱི་འབྲུ་མང་པོའི་ཚིག་སྡུད་དེ། དཔེར་ ཤར་དང་ལྷོ་ཞེས་བརྗོད་ཚེ་ཕྱོགས་སོ་སོ་སྟོན་ཅིང་། ཤར་ལྷོ་ཞེས་བསྡུས་ན་མེ་མཚམས་སྟོན་པ་ལྟ་བུ་རེད། ཚིག་སྦྱོར་འདི་ལ་མཚོན་ན། མ་བསྡུས་པའི་སྐབས་ན་ཤར་དང་ལྷོ་ཞེས་པའི་དོན་སྟོན་ཅིང་། བསྡུས་ཚེ་བརྗོད་དོན་འགྱུར་ཏེ་མེ་མཚམས་སྟོན་པའོ།། ཚིག་སྡུད་འདིའི་མིང་ལ་ཕྱོགས་བྲལ་སྟོན་པའི་འབྲུ་མང་པོའི་བསྡུ་བ་ཟེར་དོན་ནི། གོང་ཞུས་ལྟར་ཤར་དང་ལྷོ་ལ་སོགས་པའི་མིང་། ཕྱོགས་ཀྱི་མིང་དག་ཕྱོགས་བྲལ་ཤར་ལྷོ་ལ་སོགས་པ་གོ་བར་མ་ཟད་འབྲུ་མང་པོའི་བསྡུ་བ་ཡིན་པས་སོ།། དེ་བཞིན་དུ་ལྷོ་དང་ནུབ་ཟེར་བ་ལ། ལྷོ་ནུབ། མཚོ་སྔོན་པོ་གནས་པའི་ཕྱོགས་ལ། མཚོ་སྔོན་པོ་དང་། མཁར་སྔོན་པོ་ཡོད་པའི་གྲོང་ལ། མཁར་སྔོན་པོ་ཞེས་སོགས་ལྟ་བུ་མང་བས་རིགས་འགྲེ་སྦྱར་ཤེས་པར་བྱའོ།།\n༥.རྣམ་དབྱེ་གཅིག་ཏུ་རྣམ་དབྱེ་སྔ་མ་རྣམས་བསྡུས་པའི་བསྡུ་བ། ཚིག་སྦྱོར་གང་ཞིག་མིང་གཉིས་སམ་མང་པོ་ཡང་རུང་དེ་དག་བར་གྱི་རྣམ་དབྱེ་དང་ཚིག་ཕྲད་རྣམས་བསྡུས་ནས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐ་མར་རྣམ་དབྱེ་དང་ཚིག་ཕྲད་སྦྱར་བའི་བསྡུ་བ་ལ་ཟེར། གོ་སླ་མོ་ཞིག་ཏུ་བཤད་ན། མིང་སིལ་བུ་བ་གཉིས་སམ་མང་པོ་རྣམས་ལ་མིང་རེ་རེ་ལ་རྣམ་དབྱེ་དང་ཚིག་ཕྲད་འདྲ་བ་རེ་རེ་སྦྱིན་དགོས་པ་ལ། དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐ་མར་རྣམ་དབྱེ་ཚིག་ཕྲད་གཅིག་སྦྱར་བས་གོ་ཆོད་བསྡུས་པ་ནི། ཀུན་སྡུད་པ་ལ་མིང་གཉིས་སམ། མང་པོའི་བསྡུ་བ་ཟླས་དབྱེའམ། དང་གི་དོན་གྱི་བསྡུ་བའོ།། ཞེས་ཀ་ལཱ་པར་ཟླས་དབྱེའམ། ཙན་དྲ་པར་དང་གི་དོན་གྱི་བསྡུ་བ་ཞེས་གསུངས་ཀྱང་། ཚིག་ཕྲད་དང་སྒྲ་བསྡུ་བའི་ཚིག་སྡུད་ཁོ་ན་ཡིན་པས་མ་ཁྱབ་སྟེ། དཔེར་ན། གཉིས་པ་ལས་སུ་བྱ་བའི་སྒྲ་བསྡུས་པ་ནི། སངས་རྒྱས་ལ་ཆོས་ལ་དགེ་འདུན་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ་ཞེས་པའི་རྣམ་དབྱེ་གཉིས་པའི་སྒྲ་སྔ་མ་གཉིས་བསྡུས་ནས་མཐར་རྣམ་དབྱེ་གཉིས་པའི་སྒྲ་གཅིག་སྦྱར་བ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཆོས་དགེ་འདུན་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ།། ཞེས་པ་ལྟ་བུ།\n༦.ཁྱད་པར་ཅན་དང་ཁྱད་པར་གཞི་མཐུན་དུ་བསྡུ་བ། བརྡ་སྤྲོད་པ་སུམ་ཅུ་པ་ལས། གང་གིས་སྒྲ་དབྱངས་གསུང་པ་ཡི།། འཇམ་དཔའི་དབྱངས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ།། ཞེས་གསུངས་པའི་འཇམ་པའི་དབྱངས་ཞེས་སྨོས་ཏེ། རྒྱུའི་སྐྱོན་ཆགས་སོགས་བག་ཆགས་དང་བཅས་པ་དང་། ངོ་བོའི་སྐྱོན་སྒྲ་དང་། ཡིག་འབྲུ་དང་། མིང་ཚིག་སོགས་རིམ་པ་བཞིན་དུ་མི་སྙན་པ་དང་། ཉམས་པ་དང་། མ་འབྱོར་བ་དང་། མ་འབྲེལ་བ་སོགས་ཀྱི་རྩུབ་རེག་དང་བྲལ་ན་འཇམ་པའོ།། འཇམ་པ་དེས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་གསུང་དབྱངས་དང་ལྡན་པས་ན་འཇམ་པའི་དབྱངས་ཏེ། འཇམ་པའི་མིང་མཐའ་པ་དང་འབྲེལ་སྒྲའི་བསྡུས་པས་འཇམ་དབྱངས་ཞེས་ཁྱད་པར་ཅན་དང་ཁྱད་པར་གཞི་མཐུན་དུ་བསྡུས་པའི་བསྡུ་བ་རེད། ཡང་དཔེར་ན། དམ་པའི་ཆོས་ཟེར་བ་ལ་དམ་ཆོས་ཞེས་སུ་བསྡུ་ཆོག་སྟེ། དམ་ཆོས་འཚོལ་བའི་ངལ་བ་བསྟན་པ་འདི་ཞེས་གསུངས་པའི་དམ་པའི་ཆོས་ནི་《མདོ》ལས། དམ་པའི་ཆོས་ནི་ཐོག་མར་དགེ་བ། བར་དུ་དགེ་བ། ཐ་མར་དགེ་བ། དོན་བཟང་པོ། ཚིག་འབྲུ་བཟང་པོ། མ་འདྲེས་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ། ཡོངས་སུ་དག་པ། ཡོངས་སུ་བྱང་བ། ཞེས་གསུངས་པ་དང་། རྗེ་བཙུན་བྱམས་མགོན་གྱིས། སྡུག་བསྔལ་དག་ནི་ཐམས་ཅད་དང་།། སྒྲིབ་ཀུན་སེལ་བྱེད་དམ་པའི་ཆོས།། ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་གང་དེ་ལ་ཚུལ་བཞིན་དུ་ཞུགས་པའི་ལུས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་སྡུག་བསྔལ་དང་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་ཟད་པར་བྱ་བའི་ཐབས་སུ་གྱུར་པས་དམ་པའི་ཆོས་ཞེས་བྱའོ།། དེའང་གོང་བཞིན་དམ་པ་དེས་ཁྱད་པར་བྱས་པའི་ཆོས་ཡིན་པས་ན་དམ་ཆོས་ཞེས་ཁྱད་པར་ཅན་དང་ཁྱད་པར་གྱི་བསྡུ་བའོ།། སྤྱིར་བཏང་གི་དམ་པའི་ཆོས་སམ་དམ་ཆོས་ཞེས་པའི་གོ་དོན་དེ་ལྟར་བཤད་ན་འགྲིག་མོད། འོན་ཀྱང་གང་ཟག་རང་རང་སོ་སོའི་རིག་པའི་གནས་ལ་འཇུག་སྟོབས་ཆེ་ཆུང་དང་འདང་རྒྱག་ཕྱོགས་ཀྱི་དབང་གིས་གོ་བ་འདྲ་མིན་ལེན་མཁན་ཡང་ཡོད་དེ། དཔེར་ན་དམ་ཆོས་ཞེས་ཚིག་དོན་འདི་ལ་མཚོན་ནས་བཤད་ན་གོ་བ་ལེན་ཚུལ་མང་པོ་ཡོད་དེ། དམ་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་བསྟན་པའི་ཆོས་ཡིན་པས་ན་དམ་པའི་ཆོས་དང་། ཡང་ན་སྐྱེས་བུ་དམ་པས་སྤྱད་བྱའི་ཆོས་ཡིན་པས་དམ་པའི་ཆོས་དང་། ཡང་ན་དམ་པ་མཆོག་དང་ཆོས་གཉིས་ཀའི་གཞི་མཐུན་ཡིན་པས་དམ་པའི་ཆོས་ཞེས་པ་དམ་ཆོས་སུ་བསྡུས་པ་སོགས་གོ་བ་ལེན་སྟངས་མང་ཡང་། ཚིག་སྡུད་ཀྱི་སྐབས་འདིར་རྗོད་བྱེད་ཚིག་སྦྱོར་གོང་འོག་གི་རྣམ་གཞག་གི་ཆ་ལ་བལྟས་ནས་སྐབས་དོན་གྱི་བརྗོད་བྱའི་གོ་བ་ཡང་དག་པར་ལེན་པ་དང་། དེའི་དོན་གཞན་ལ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་འཆད་པར་བྱའོ།།\n༧.མི་ཟད་པའི་བསྡུ་བ། ཚིག་སྔ་མར་མི་ཟད་པའི་སྡེ་ཚན་དུ་བཞག་པ་གང་རུང་ཡོད་པ་ཅན་གྱི་བསྡུ་བ་ལ་《ཡི་གེའི་བརྡ་དག་གསལ་བར་སྟོན་པའི་བསྟན་བཅོས་བློ་གསལ་མགུལ་རྒྱནདུ་》གང་གི་སྔ་མར་བརྗོད་བྱར་འགྱུར།། གྲངས་མེད་པའམ་མི་ཟད་པའོ།། ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཚིག་སྦྱོར་རྒྱས་པ་ལ་མི་ཟད་པའི་རྟགས་ཡོད་པ་དེ་ཚིག་སྦྱོར་བསྡུས་ནས་ཉུང་ངུར་བྱས་ཏེ་མི་ཟད་པའི་རྟགས་དེ་ཐོག་མར་བཞག་པས་དེའི་ནུས་བ་དོན་གོང་འོག་ཐམས་ཅད་ལ་འཇུག་པའི་དོན་ཤིན་ཏུ་རྒྱ་ཆེ་བ་ཡིན་ཏེ། ཙན་དྲ་པའི་ལུགས་ལ་གྲངས་མེད་པའི་བསྡུ་བ་ཞེས་ཀྱང་བྱ། ལེགས་སྦྱར་གྱི་སྐད་ལ་དཔེ་མཚོན་ནས་བཤད་ན། ཚིག་སྡུད་གང་གི་སྔ་མར། གྲངས་མེད་པའམ་མི་ཟད་པའི་ཚིག་གིས་བརྗོད་བྱའི་གཙོ་བོ་དོན་སྟོན་པར་འགྱུར་བ། ཨུ་པ་ཀུམྦྷ་ཞེས་པའི་ཨུ་པ། ཉེ་བ་ཞེས་པ་མི་ཟད་པ་སྔ་མར་གཙོ་བོར་བརྗོད་ཅིང་ཀུམྦྷ་བུམ་པ་ཞེས་བརྗོད་པའི་བར་ནས་རྣམ་དབྱེ་དང་པོ་ཕྱིས་པ་རེད། འདིའི་ཐད་དུ་《གསེར་ཏོག་སུམ་རྟགས》ལས། བོད་བྱིངས་འདིར་རྣམ་དབྱེ་དང་པོ་འདི་ཞེས་ཟུར་དུ་སྟེར་རྒྱུ་མེད་པས། ཉེ་བའི་བུམ་པ་ཞེས་བརྗོད་པ་ལས་གཞན་མི་ཟད་པའི་རྟགས་ཀྱིས་བརྗོད་བྱ་སྟོན་པ་མེད་དོ།། ཞེས་གསུངས་ཀྱང་བོད་སྐད་བྱིངས་ལ་གཏམ་དེ་འབྱོར་མིན་དཔྱོད། མཁས་པ་ལས། པྲ་ཏི་སོགས་ཉེ་བསྒྱུར་རྣམས་དང་། སརྦ་སོགས་ཀྱི་ཚིག་གྲོགས་ཡོད་པ་དཔེར་ན། སོ་སོར་རྟོགས་པ་ལ་སོར་རྟོགས། ཀུན་ལ་ཕན་པ་ལ་ཀུན་ཕན་སོགས་སུ་བརྗོད་པ་ལྟ་བུའོ།། ཞེས་བརྗོད་པ་ལྟ་བུ་དང་། 《བོད་རྒྱ་ཚིག་མཛོད་ཆེན་པོ》ན། ཤེས་རིག་གི་ཡོན་ཏན་ལ་ཤེས་ཡོན་ཟེར་བ་དང་། བསམ་བློའི་འཆར་སྒོ་ལ་བསམ་འཆར་ཟེར་བ་ལྟ་བུ་མིང་བར་གྱི་རྣམ་དབྱེ་ཚིག་ཕྲད་སོགས་ཡིག་འབྲུ་ཉུང་ངུར་བསྡུས་ནས་བརྗོད་པ་ལྟ་བུའོ།། ཞེས་འཁོད། གང་ལྟར་མི་ཟད་པའམ་གྲངས་མེད་པའི་ཚིག་སྡུད་འདི་ལ་སྔ་རབས་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བོད་སྐད་དང་འཚམ་པའི་གོ་དོན་གསལ་བཤད་དང་དཔེར་བརྗོད་ཚད་ལྡན་ཞིག་བཞག་པ་དཀོན་པས་དེང་སང་དཔྱད་དཀའ། དེ་ལྟར་ཡིན་ནའང་། གསུང་རབ་རྣམས་ལ་བལྟས་ན་དཔྱད་གཞི་རེ་ཡོད་དེ།འཇུ་མི་ཕམ་པས། གངས་ཅན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་པའི་དཔེ་བརྗོད་སྔ་མ་དག་གིས་བཞག་པ་མ་མཐོང་ཡང་། བོད་དུ་གང་། དང་། ཅི། ཡིན་སོགས་མི་ཟད་པའི་དོད་དུ་ཁས་བླང་ཆོག་སྟེ། དེ་དག་ཚིག་གྲོགས་སོ་སོར་འཕྲད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་དོན་སྣ་ཚོགས་སྟོན་བྱེད་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།། དེས་ན། གང་ལ་བཤད། དེ་དང་ཕྲད། ཅི་ལ་སོང་། སྐྱོན་ཅན་ཡིན། ཞེས་པ་ལྟ་བུ་ལ་བྱས་ཆོག་པ་འདྲའོ། ། ཞེས་གསུངས་པ་ནི་མཁས་པའི་ཐུགས་དཔྱད་བཏང་བའི་གསུང་དུ་སྣང་སྟེ། ལེགས་སྦྱར་སྐད་དུ་ཉེ་བའི་བུམ་པ་ཞེས་པའི་བར་གྱི་རྣམ་དབྱེ་དང་པོ་ཕྱིས་ཤིང་བོད་འདིར་རྣམ་དབྱེ་དང་པོའི་ཕྲད་ཀྱི་རྣམ་གཞག་ལོགས་སུ་སྟེར་རྒྱུ་མེད་པ་བདེན་མོད། ལེགས་སྦྱར་གྱི་ཉེ་བའི་བུམ་པ་ཞེས་ཚིག་སྦྱོར་དེའི་བསྡུ་ཚུལ་གྱི་དོན་དང་འབྲེལ་བའི་དཔེར་བརྗོད་འཇོག་རྒྱུ་ཡོད་པར་སེམས་ཏེ། དཔེར་ན། གང་བུམ་པ་ཞེས་པའི་ལན་དུ་འདི་བུམ་པ་ཞེས་དང་། བུམ་པ་གང་ཞེས་པ་ལ་བུམ་པ་འདི། ཞེས་བཞག་ན་འགྲིག་པར་སྣང་ཡང་ཀུན་ཀྱིས་དཔྱོད་ཅིག བོད་ཀྱི་བརྡ་སྤྲོད་པ་ལས་རྣམ་དབྱེ་དང་པོ་དེ་མིང་ཙམ་སྟོན་པ་ལ་ངོས་བཟུང་ནས་རྣམ་དབྱེའི་ཕྲད་ཟུར་དུ་སྟེར་རྒྱུ་མེད་པ་ད་བར་གྱི་བརྡ་སྤྲོད་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱིས་གསུངས་མོད། གལ་སྲིད་དེ་ལྟར་རིགས་པས་དེད་ན། དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མིང་ཙམ་སྟོན་པ་ཐམས་ཅད་རྣམ་དབྱེ་དང་པོར་འགྱུར་བས་རྣམ་དབྱེ་མེད་པའི་མི་རིགས་གཞན་གྱི་བརྡ་སྤྲོད་པ་གཅིག་ཀྱང་མེད་པར་གྲུབ། ང་རང་གི་འདང་རྒྱག་ཕྱོགས་ཤིག་ལ། སྤྱིར་བཏང་གི་མིང་ཙམ་དང་བོད་ཀྱི་བརྡ་སྤྲོད་གཞུང་གི་རྣམ་དབྱེ་དང་པོ་གཉིས་ཀྱི་འབྱེད་མཚམས་འདི་ལྟར་བཞག་ན་ཨེ་འགྲིག་སྙམ་སྟེ། མིང་ཙམ་སྟོན་པ་ནི་སྤྱིར་བཏང་གི་མིང་ཙམ་མམ་དངོས་པོའི་མཚན་མའམ་རྟགས་ཙམ་ཡིན་པས་བརྡ་སྤྲོད་པའི་རྣམ་དབྱེའི་ནང་མི་འཇོག འོ་ན་བརྡ་སྤྲོད་པའི་རྣམ་དབྱེ་དང་པོ་ཇི་ལྟར་འཇོག་ཟེར་ན། མིང་དེ་ལ་དོན་གྱི་ཁྱད་པར་ཙམ་སྟོན་བྱེད་དུ་སྦྱར་བའི་གཅིག་ཚིག་དང་གཉིས་ཚིག མང་ཚིག་གི་ཕྲད་དག་རྣམས་སོགས་སྦྱར་བས་ད་གཟོད་རྣམ་དབྱེ་དང་པོའི་དཔེར་བརྗོད་དུ་བཞག་ན་ཅུང་འཐད་བདེ་བར་སྣང་། མིན་ན་དོར་ཞི་གདོང་དྲུག་སྙེམས་བློས་ཀྱང་མི་རིགས་གཞན་པའང་རྣམ་དབྱེ་མེད་པའི་བརྡ་སྤྲོད་གཅིག་ཀྱང་མེད་པར་འགྱུར་རོ།། ཞེས་གསུངས། ང་ཚོས་ཕར་བལྟས་ན། རྣམ་དབྱེ་དང་པོ་ནི་མིང་ཙམ་སྟོན་པའི་མིང་ཡིན་པ་ཀུན་གྱིས་རྟོགས་སླ་བར་དགོངས་མོད། ཞིབ་ཏུ་དཔྱད་ན་བརྡ་སྤྲོད་རིག་པའི་རྩ་བར་གྱུར་པ་འདིའི་མཐའ་ཆོད་མེད་པ་ཀུན་གྱིས་མཁྱེན་གསལ་ལྟར་རེད། མི་ཟད་པའི་ཚིག་སྡུད་འདི་ལ་མཚོན་ན། ལེགས་སྦྱར་གྱི་སྐད་དང་བོད་སྐད་གཉིས་བྱིངས་ཐ་དད་པ་ཡིན་སྟབས། བོད་སྐད་དུ། བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་དང་། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཅེས་པ་དང་། ལེགས་སྦྱར་སྐད་དུ་བརྗོད་ཚེ། མ་ཧཱ་དང་སརྦ་སྔོན་དུ་སྟེར་བར་བལྟས་ན། བོད་སྐད་དང་ལེགས་སྦྱར་སྐད་ཀྱི་གོང་འོག་བསྒྱུར་བ་འདི་རྣམས་སྤྱིར་སྐད་གཤིས་ཙམ་ལས་ཀྱང་ཡིན་མོད་ཀྱི། ལེགས་སྦྱར་ལ་ཁྱད་པར་དུ་ཚིག་སྡུད་ཀྱི་དབང་གིས་གྲངས་སྔ་མ་ཅན་གྱི་བསྡུ་བ་ལ་གཅིག་ལ་སོགས་པའི་གྲངས་དང་མང་བ་དང་ཉུང་བ་བརྗོད་པ་རྣམས་མིང་གི་སྔོན་དུ་འབྱུང་བ་དང་། མི་ཟད་པའི་བསྡུ་བ་ལ་མི་ཟད་པ་སྔོན་དུ་འབྱུང་བ་དང་། ཟླས་དབྱེའི་སྐབས་སུ་དབྱངས་མང་ཉུང་གཉིས་ལས་ཉུང་བ་སྔོན་དུ་བྱེད་པ་དང་། རིང་ཐུང་གཉིས་ལས་ཐུང་ངུ་སྔོན་མ་དང་། ཕལ་པ་དང་མཆོད་འོས་གཉིས་ལས་མཆོད་འོས་སྔོན་དུ་འཇོག་པ་དང་། རྒན་གཞོན་གྱི་རྒན་པ་སྔོན་དུ་བྱེད་པ་སོགས་མཐའ་ཡས་པ་འབྱུང་བ་ཞིབ་མོ་བརྡ་སྤྲོད་པའི་གཞུང་ལུགས་དང་ཚད་ལྡན་གྱི་གསུང་རབ་རྣམས་ལས་ཤེས་པར་གྱིས་ཤིག\n༨. ཞར་བྱུང་ཚིག་ཕྲད་ཀྱི་བསྡུ་བ་མཚོན་ཙམ་བཤད་པ། (༡)དང་སྒྲ་བསྡུ་བ། ཚིག་སྦྱོར་གང་ཞིག་གི་ནང་དུ་དང་སྒྲ་རིམ་པར་མང་པོ་ཐོབ་པ་ལ། ཚིག་སྦྱོར་དེའི་ནང་གི་བར་གྱི་དང་སྒྲ་རྣམས་བསྡུས་པས་ཚིག་ཟོར་ཡང་ལ་བརྗོད་བདེར་ཕན། དཔེར་ན། ས་དང་ཆུ་དང་མེ་དང་རླུང་སོགས་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་ཟེར་བའི་བར་གྱི་དང་སྒྲ་རྣམས་བསྡུས་ནས། ས་ཆུ་མེ་རླུང་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི། ཞེས་དང་། དེ་མིན་འདི་དང་གཞན་ཞེས་པའི་དང་སྒྲ་བསྡུས་ན། འདི་གཞན་ཞེས་དོན་གཞན་དུ་འགྱུར་བས་བསྡུ་མི་རུང་། དང་སྒྲའི་བསྡུ་བ་འདིའང་བོད་ཀྱི་སྤྱི་སྐད་ཀྱི་གོམས་གཤིས་གཙོ་བོར་བཟུང་ནས་ཚིག་སྦྱོར་གོང་འོག་གི་ཚིག་དོན་གཉིས་ཀྱི་ཆ་ལ་འབྱོར་བར་བྱ་དགོས་པ་ལས་གང་འདོད་ལྟར་བྱེད་མི་ཉན། (༢)ནི་སྒྲ་བསྡུ་བ། དཔེར་ན་ཉི་འོད་ནི་སྣང་བ་ཀུན་ལས་གསལ་ཞེས་པའི་ནི་སྒྲ་བསྡུས་ཚེ། ཉི་འོད་སྣང་བ་ཀུན་ལས་གསལ། ལྟ་བུ་དང་། ཉི་མ་ནི་དྲོ་ཞེས་ནི་སྒྲ་བསྡུས་པ་སོགས་ནི། 《བོད་ཀྱི་བརྡ་སྤྲོད་རིག་པའི་དོན་འགྲེལ་ཕྱོགསབསྒྲིགས》ལས། ཚིག་དལ་ཞིང་ལྷོད་ལ་བབས་པའི་ཉམས་འདོན་པའི་ཕྱིར་འཇུག་པར་གསུངས། གཞན་ཡང་། ཁྱོད་སྨྲ་བ་ལ་ནི་མཁས། ཞེས་ཟེར་བ་ལ། ཁྱོད་སྨྲ་བ་ལ་མཁས་ཞེས་ནི་སྒྲ་བསྡུས་ན་དོན་ལ་གནོད་པ་མི་འབྱུང་ཞིང་ཚིག་གི་ཉམས་འདོན་ལུགས་ལ་ཁྱད་པར་ཡོད་པས། ཚིག་སྦྱོར་འདིའི་རིགས་ཀྱི་ནི་སྒྲ་མེད་ཀྱང་དོན་ལ་མི་གནོད་མོད་ཚིག་གི་ལྷོད་ལ་འབབ་པའི་ཉམས་དེ་མི་ཐོན་ནོ།། ཞེས་དོར་ཞི་གདོང་དྲུག་སྙེམས་བློས་གསུངས་པ་ནི་ཕྱི་རབས་ཀྱི་བརྡ་སྤྲོད་སྨྲ་བ་རྣམས་ལ་བསྩལ་བའི་ལེགས་བཤད་དུ་སྣང་ངོ་།།


ད་ལོའི་ལོ་སྟོད་ཟླ་བ་གསུམ་རིང་དུ། ཨ་རིའི་ཆེས་སྟོབས་འབྱོར་ལྡན་པའི་ཚན་རྩལ་སྤྱི་གཉེར་ཁང་སྟེ་ཀུ་ཤུ་སྤྱི་གཉེར་ཁང་གིས་བསྡོམས་པས་ལག་འཁྱེར་ཁ་པར་ཁྲི ༦༡༢༠ བཙོང་འཚག་ཡོད་ལ། ཀུ་ཤུའི་ལག་འཁྱེར་ཁ་པར་ཚོང་ཧ་ཅང་བྲིན་པའི་ཤུགས་རྐྱེན་ལ་བརྟེན། ཀུ་ཤུ་སྤྱི་གཉེར་ཁང་ནི་ཨ་རིའི་ཆེས་ཚོང་ཡག་པའི་ཁྲོམ་ཞུགས་སྤྱི་གཉེར་ཁང་དུ་གྱུར་ཡོད་ལ། སྤྱིའི་ཁེ་སྤོགས་ཚད་ཨ་སྒོར་དུང་ཕྱུར ༡༣༦ ཡིན་པ་དང་། དུས་མཉམ་དང་བསྡུར་ན ༣༣ % གོང་འཕར་བྱུང་ཡོད། དེ་ལས་གཞན། ཀྲུང་གོ་ནས་ཀུ་ཤུ་ཕྱིར་འཚོང་ཚད་ཐོག་དང་པོར་ཨ་རི་ལས་བརྒལ་ཏེ། དུས་ཡུན་ཐུང་ཐུང་ནང ༧༡% གོང་འཕར་བྱུང་ཡོད།\nཀུ་ཤུ་སྤྱི་གཉེར་ཁང་གིས་ཚེས ༢༧ ཉིན་སྤྱི་བསྒྲགས་བྱ་རྒྱུར། ༢༠༡༥ ལོའི་དུས་ཚུགས་དང་པོར། ཀུ་ཤུ་སྤྱི་གཉེར་ཁང་གི་ཡོང་འབབ་རྐྱང་བ་ཨ་སྒོར་དུང་ཕྱུར ༡༣༥ . ༧ ལོན་ཡོད་ལ། ན་ནིང་གི་དུས་མཉམ་དང་བསྡུར་ན ༣༣% གོང་འཕར་བྱུང་སྟེ། དེའི་ཡར་སྔོན་དུ་དབྱེ་ཞིབ་མཁན་གྱིས་ཚོད་དཔག་བྱས་པ་ལས་བརྒལ་ནས། ཕལ་ཆེར་ཨ་རིའི་ཆེས་ཚོང་ཡག་པའི་ཁྲོམ་ཞུགས་སྤྱི་གཉེར་ཁང་ཨང་གཉིས་པ་མའོ་ཁུ་སྨན་རྫས་བཟོ་སྐྲུན་སྤྱི་གཉེར་ཁང་གི་ལྡབ་གཅིག་ཟིན་ཡོད། དུས་ཚུགས་འདིའི་རིང་ཀུ་ཤུ་སྤྱི་གཉེར་ཁང་གི་སྤྱིའི་ཕྱིར་འཚོང་རིན་ཚད་ཨ་སྒོར་དུང་ཕྱུར ༥༨༠ ཡིན་པ་དང་། དུས་མཉམ་དང་བསྡུར་ན ༢༨%གོང་འཕར་བྱུང་ཡོད།\nད་ལོའི་དུས་ཚུགས་དང་པོར། ཀྲུང་གོ་ནས་ཀུ་ཤུ་ཕྱིར་འཚོང་རིན་ཚད་ཐོག་དང་པོར་ཨ་རི་ལས་བརྒལ་ཏེ། དུས་ཡུན་ཐུང་ཐུང་ནང ༧༡% གོང་འཕར་བྱུང་ནས་ཨ་སྒོར་དུང་ཕྱུར ༡༦༨ ཟིན་ཡོད་པས། ཀུ་ཤུ་སྤྱི་གཉེར་ཁང་གི་སྤྱིའི་ཁེ་སྤོགས་ཡར་བཅག་ཡོད་པ་རེད། དུས་སྐབས་འདིའི་རིང་། ཀུ་ཤུ་སྤྱི་གཉེར་ཁང་གི་རིག་ལྡན་ལག་འཁྱེར་ཁ་པར་གྱི་ཕྱིར་འཚོང་རིན་ཚད་ཨ་སྒོར ༤༠༢.༨ ཡིན་པ་དང་། ན་ནིང་གི་དུས་མཉམ་གྱི་ཨ་སྒོར་དུང་ཕྱུར ༢༦༠.༦ དང་བསྡུར་ན ༥༥ %གོང་འཕར་བྱུང་ཡོད།\nཀུ་ཤུ་སྤྱི་གཉེར་ཁང་གིས་བསྒྲགས་རྒྱུར། ༢༠༡༧ ལོའི་ཟླ ༣ པའི་བར་དུ། རྐང་འཛིན་ཕྱིར་བསྡུ་ཉོ་བྱེད་པ་དང་། རྐང་དངུལ་གྱིས་སྐྱེད་ཀ་ཕྱིར་སྤྲོད་པའི་ཐབས་ལམ་བརྒྱུད་ནས། རྐང་འཛིན་བདག་པོ་དག་ལ་ཨ་སྒོར་དུང་ཕྱུར ༢༠༠༠ ཕྱིར་སྤྲད་རྒྱུ་རེད། དེའི་ཡར་སྔན་དུ་ཀུ་ཤུ་སྤྱི་གཉེར་ཁང་གིས ༢༠༡༥ ལོའི་ལོ་མཇུག་ཏུ་རྐང་འཛིན་བདག་པོ་དག་ལ་ཨ་སྒོར་དུང་ཕྱུར ༡༣༠༠ ཕྱིར་སྤྲད་རྒྱུ་ཁས་ལེན་བྱས་ཡོད་པ་རེད།\nད་ལོའི་ལོ་སྟོད་ཀྱི་ཟླ་བ ༣ རིང་དུ། ཀུ་ཤུའི་ངོས་སྙོམ་གློག་ཀླད་ཕྱིར་འཚོང་ཚད་མར་ལྷུང་ནས། གློག་ཀླད་ཁྲི ༡༢༦༠ ལས་ཚོང་མེད་ལ། དུས་མཉམ་དང་བསྡུར་ན ༢༩% སྟེ་ཨ་སྒོར་དུང་ཕྱུར ༥༤ . ༣ མར་ཆག་ཡོད། ཀུ་ཤུ་སྤྱི་གཉེར་ཁང་གིས་རིག་ལྡན་ལག་འཁྱེར་ཁ་པར་གྱི་འཆར་ངོས་འཆར་འགོད་བྱས་པ་ཇེ་ཆེ་ནས་ཇེ་ཆེར་གྱུར་བ་དང་བསྟུན་ནས། ཀུ་ཤུའི་ངོས་སྙོམ་གློག་ཀླད་ཀྱི་ཕྱིར་འཚོང་ཚད་ཀྱང་རིམ་བཞིན་མར་ལྷུང་ཡོད་པ་རེད།


༡༽༸གོང་ས་མཆོག་གི་དམིགས་བསལ་སྐུ་ཚབ་ཀྱིས་རྒྱ་ནག་གཞུང་ལ་གནང་བའི་ཡིག་ཆ་དེ་དག་༸གོང་ས་མཆོག་གི་དགོངས་པ་བཞིན་ཡིན་མིན་དང་།དབུ་མའི་ལམ་ལ་བཀའ་ཤག་གི་དབུ་མའི་ལམ་དང་༸གོང་ས་མཆོག་གི་དབུ་མའི་ལམ་ཞེས་གཉིས་ཡོད་ཚུལ་འདིར།ཉེ་ལམ་བཀའ་བློན་ཁྲི་པ་མཆོག་གིས་ལུང་རིགས་དཔང་རྟགས་དུ་མའི་སྒོ་ནས་དགག་བཞག་ཚ་ནན་གནང་ཡོད་ལ།འདས་པའི་ལོ་ཤས་ནང་དུའང་དེ་དང་འདྲ་བ་ཐེངས་ཁ་ཤས་གནང་ཟིན་འདུག ངས་དེ་སྔོན་སྤྱི་ཚོགས་ནང་འདིའི་ཐད་རྙོག་གླེང་ཕྲན་བུ་ཡོང་གི་ཡོད་པ་དེའི་གཞི་རྩ་ནི། གཅིག་ནས་སི་ཊའི་སི་བྷག་གི་གྲོས་འཆར་ལ་རིམ་པས་འགྱུར་བ་བཏང་བ་དང་མཉམ་དུ་བཀའ་བློན་ཁྲི་པ་རང་གིས་ཀྱང་དབུ་མའི་ལམ་ལ་འགྲེལ་བཤད་རིང་ཐུང་སྣ་ཚོགས་ཤིག་གནང་བ་དེར་ཐུག་འདུག་དྲན། དཔེར་ན་བཀའ་ཁྲི་མཆོག་གིས་དབུ་མའི་ལམ་ལ་མཐའ་བརྒྱད་ཚུལ་དྲུག་གི་སྒོ་ནས་འགྲེལ་བཤད་རིང་པོ་ཞིག་དང་། ཡང་དབུ་མའི་ལམ་ཀྱི་གནས་བབ་དེ་རྒྱལ་ཁབ་གཅིག་ལ་ལམ་ལུགས་གཉིས་ལས་མཐོ་བ་མིན་རུང་དམའ་བ་མིན་ཚུལ་ལྟ་བུའི་འགྲེལ་བརྗོད་ཁ་ཤས་གནང་རྗེས། མཐའ་མ་བོད་རིགས་ཡོངས་ལ་མིང་དོན་མཚུངས་པའི་རང་སྐྱོང་ཡོང་ཐབས་དང་། དེ་ཡང་རྒྱ་ནག་གི་རྩ་ཁྲིམས་ཀྱི་སྒྲོམ་གཞིའི་འོག་ནས་དགོས་ཚུལ་གསུངས་པ་སོགས་ལ་ཐུག་པ་རེད་དྲན། འོན་ཀྱང་ཉེ་དུས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ལ་བལྟ་སྐབས། རྙོག་གླེང་དེ་ཚོའི་གཞི་རྩ་ནི་གཙོ་བོ་བཀའ་ཁྲིའི་གསུང་ཕྱོགས་ཀྱི་དབང་ལས་བྱུང་བ་ཞིག་མ་ཡིན་པར། རང་རེའི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་འགལ་ཟླའི་གནས་ཚུལ་ཡོད་པའི་སྣང་ཚུལ་གསལ་པོ་ཞིག་ཏུ་མཐོང་། དེ་ཡང་འགལ་ཟླ་དེའི་ཁོངས་སུ་རང་བཙན་དང་དབུ་མའི་ལམ་གྱི་འཐབ་རྩོད་ཡོད་པར་མ་ཟད། བཀའ་ཟུར་དང་བཀའ་ཤག་གི་འགལ་ཟླ་དང་། སྤྱི་འཐུས་དང་འཛིན་སྐྱོང་གི་འགལ་ཟླ། ༸གོང་ས་མཆོག་གི་སྐུ་ཚབ་རྙིང་པ་དང་གསར་པའི་བར་གྱི་འགལ་ཟླ། སྤྱི་འཐུས་ཚོགས་གཙོ་གསར་པ་དང་རྙིང་པའི་ཤོག་ཁག ཚོ་ཁག་བཅུ་གསུམ་གྱི་རྙོག་གླེང་ཙམ་ནས་འགོ་ཚུགས་པའི་ན་ཚ་རྙིང་པ་སོགས་འགལ་ཟླ་སྣ་ཚོགས་ཡོད་པར་མངོན་ཞིང་། དེར་བརྟེན་བཀའ་ཤག་གིས་གསལ་བཤད་ཞལ་ན་ན་གནང་ནའང་འདྲ། ༸གོང་ས་མཆོག་གིས་སྦུག་དམ་འཁོད་པའི་བཀའ་ཡིག་རིན་པོ་ཆེ་སྩལ་ནའང་འདྲ། གང་ལྟར་ག་རེ་གནང་ནའང་གསལ་པོ་ཆགས་དུས་མེད་པ་འདི་ནི་མཐར་གཏུགས་ནས་བཤད་ན་རྣ་བར་མ་སོང་བ་རེད་མ་གཏོགས་རྣ་བས་མ་གོ་བ་རྩ་བ་ནས་མ་རེད༌སྙམ།\n༢༽ རྙོག་གླེང་ཆེན་པོ་ཞིག་བཟོས། བགྲོ་གླེང་ཟང་ངེ་ཟིང་ངེ་ཞིག་བྱས། ཉན་ཞིབ་རིང་པོ་ཞིག་བྱས་མཐར་བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས་ཀྱིས་སྤྱི་མོས་གྲོས་ཆོད་གཅིག་བཞག་པའི་ནང་ཡང་བསྐྱར་༸གོང་ས་མཆོག་གིས་ཡེ་ཤེས་དབྱིངས་དཔྱད་ཀྱིས་ཐག་གཅོད་གང་གནང་ལ་མོས་མཐུན་ཡོད་སྐོར་དང་། ལྷ་དགོངས་འགལ་འཁྲུག་བྱུང་ཚེ་བཟོད་གསོལ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན་སྐོར་གསལ་ཡོད། དེ་ནི་གྲོས་ཆོད་དེའི་ངོ་གདོང་རེད། འོན་ཀྱང་ཕྱོགས་གཞན་ནས་བཤད་ན། ༸གོང་ས་མཆོག་གིས་སྦྱོར་དངོས་མཇུག་གསུམ་ཚང་བའི་ཐབས་ལམ་གཞན་ཞིག་ཡོད་ན་འཁྱེར་ཤོག་ཅེས་ཞལ་གསལ་པོས་གསུངས་དུས། དེ་འདྲའི་ཐབས་ལམ་གསལ་པོ་འཆར་འབུལ་ཐུབ་པའི་ནུས་པ་མེད་པར་བརྟེན། ཡང་བསྐྱར་ཡེ་ཤེས་དབྱིངས་དཔྱད་ཀྱི་ཐོག་ཏུ་བབས་པར་སྣང་།\nའདིར་ང་ཚོས་དོགས་པ་བྱེད་འོས་པ་ཞིག་ནི། རྒྱ་ནག་གཞུང་ལ་གནང་བའི་བསམ་འཆར་ཡིག་ཆ་དེར་སྤྱི་འཐུས་ཁ་ཤས་ཀྱིས་ཤི་ཡང་མོས་མཐུན་མེད་ཅེས་བཤད་པར་མ་ཟད། སྤྱི་འཐུས་ལ་ལས་ད་དུང་གླེན་རྟགས་དོད་པོས་༸གོང་ས་མཆོག་གིས་མཐའ་མའི་ཐག་གཅོད་བོད་མི་མང་གིས་བྱེད་ཀྱི་རེད་གསུངས་པ་དོན་ལ་གནས་མིན་དོགས་འདྲི་དང་། ཐ་ན་ལ་ལས་རྒྱ་ནག་འོག་ཏུ་ཕྱིན་ན་སྐྱབས་འགྲོའི་བསླབ་བྱ་དང་འགལ་མིན་གྱི་ལྐུགས་རྟགས་ཚ་བའི་དྲི་བ་དྲིས་ཚུལ་འདི་དག་ལ་བསམས་ན། སྤྱི་འཐུས་ཉུང་ཤས་འདི་ཚོས་སྤྱི་མོས་ཡོད་ཅེས་པ་ནི། ༸གོང་ས་མཆོག་དང་བོད་གཞུང་གི་མཛད་བྱུས་ལ་སྒོ་ཀུན་ནས་རྒོལ་བར་བརྩམས་ཀྱང་ལུང་རིགས་རྒྱུ་མཚན་དང་དཔུང་གང་གིས་ཀྱང་རྒོལ་བའི་ནུས་པ་ཟད། རང་ངོས་ནས་ཐབས་ལམ་འདི་ཡིན་ཞེས་པའང་འཆར་འབུལ་མ་ཐུབ་སྟབས། རེ་ཞིག་མོས་མཐུན་ཡོད་ཁུལ་བྱས་པ་ཙམ་ལས། དོན་དུ་འདི་ཚོས་སླར་གོ་སྐབས་ཐོབ་ཚེ་ཁ་གཡར་ས་གང་འོས་ཤིག་བཙལ་ཏེ་རྙོག་གླེང་བཟོ་བ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཅི་ཡང་མི་འདུག་སྙམ་པས། ཕྱི་ཆར་པའི་ཆར་ཐག་ཆོད་ཀྱང། ནང་ཐིགས་པའི་ཐིགས་ཐག་ད་དུང་ཆོད་མེད་དོ།། ཚིག་གཞན་གྱིས་བཤད་ན། ཁྲིམས་དོན་ལྟར་ན་ཐག་ཆོད་ཀྱང་དངོས་དོན་ལྟར་ན་ད་དུང་ཡང་འཁྲུན་ཐག་ཆོད་མི་འདུག་གོ །\n༣༽ བོད་ཀྱི་རྩ་དོན་འདི་བོད་མི་ཡོངས་དང་འབྲེལ་བ་ཞིག་ཡིན་པར་བརྟེན། སེམས་ཁྲལ་ཡོད་ན་ཆོལ་ཁ་གསུམ་ཀ་ལ་འདྲ་མཉམ་དུ་ཡོད་དགོས་ཀྱང་རང་བཙན་བཤད་དུས་ཆོལ་ཁ་གསུམ་གྱི་ནང་ནས་ཆོལ་ཁ་གཅིག་གི་མི་ཁ་ཤས་ཀྱིས་རྟག་པར་ངར་དགོས་དོན་དང་། དབུ་མའི་ལམ་བཤད་དུས་སྔ་བར་ཕྱི་གསུམ་དུ་ཆོལ་ཁ་གཅིག་གི་ནང་གི་ཤོག་ཁག་གཅིག་གིས་ཚོར་སྣང་སྐྱེན་པོ་བྱེད་དོན་ཅི་ཡིན་ནམ། འདི་ལྟར་དོགས་པ་རྣམ་རྟོག་དང་འདི་ལྟར་ངར་ངར་ཤོར་ཤོར་བྱེད་པའི་རྒྱབ་ལྗོངས་སུ་གནད་དོན་གང་ཞིག་སྦས་ཡོད་དམ། འདི་ཚོ་ནི་ངས་བཤད་ཚོད་མི་ཤེས་པའི་དྲི་བ་རེད། འདི་ཚོ་ནི་ཀུན་གྱི་སེམས་ན་ཤར་བའི་དྲི་བ་རེད། དེ་ཚོར་ལན་ག་རེ་ཡོད་དམ།\n༤༽ ད་ཐེངས་ཀྱི་བྱུང་རིམ་ཧྲིལ་པོར་བལྟ་སྐབས་ང་རང་ཡིད་འགུལ་ཐེབས་པའི་གནས་ཚུལ་གསུམ་བྱུང་། དེ་ཡང་དང་པོ་ནི་བཀའ་བློན་ཁྲི་པ་མཁས་དབང་ཟམ་གདོང་རིན་པོ་ཆེས་མཛངས་དཀྱེལ་ཆེ་བའི་བློ་གྲོས་དང་། ངང་རིང་ནན་ཏན་གྱི་ཐུགས་གཤིས། གསལ་ཞིང་བརླིང་ལ་གོ་རིམ་མ་འཆོལ་བའི་དོགས་སེལ་བཀའ་ལན་རྒྱས་བསྡུས་འཚམས་པར་གནང་བ་དེ་ཡིན་ཞིང་། མཁས་བཙུན་བཟང་གསུམ་གྱི་ཡོན་ཏན་དེ་ཚོ་མཇལ་བཞིན་བོད་མི་མང་གིས་ཐད་ཀར་འོས་འདེམས་ཞུས་པའི་བཀའ་བློན་ཁྲི་པ་གཏམ་དོན་གཉིས་མཚུངས་ཤིག་དངོས་གནས་བྱུང་འདུག་སྙམ་པ་ཤར།\nགཉིས་པ་ནི། རྙོག་གླེང་འདི་ཐོག་མར་རང་དབང་གི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་དུ་རང་དབང་གི་གླེང་སྟེགས་བརྒྱུད་དེ་ཁྱབ་ཅིང་། བར་དུ་རང་དབང་མང་གཙོའི་གྲོས་ཚོགས་ནང་བགྲོ་གླེང་དང་གྲོས་ཚོགས་ཀྱིས་ཉན་ཞིབ་སྦྱང་བཤད་ནན་ཏན་གནང་། ཐ་མར་རང་དབང་མང་གཙོའི་གྲོས་ཚོགས་ཀྱིས་སྤྱི་མོས་གྲོས་ཆོད་བཞག་པའི་བརྒྱུད་རིམ་རང་ལ་གཞིགས་ན། མང་གཙོའི་དགེ་མཚན་ལ་ཡིད་ཆེས་ལྷག་པར་དུ་སྐྱེ་བ་ཞིག་འདུག་ཀྱང་། ད་དུང་བྱིས་པའི་ལག་པར་མཚོན་ཆ་བཞག་པ་ལྟ་བུའི་ཉེན་ཁ་ཡང་མཐོང་ངོ་།།\nགསུམ་པ། ཞིབ་ཏུ་བརྟག་ན། བཙན་བྱོལ་བོད་མི་བརྒྱ་ཆ་ ༩༥ ཙམ་༸གོང་ས་མཆོག་གི་མཐའ་སྐོར་དུ་རྩ་དོན་ཐོག་ལངས་ཕྱོགས་གཅིག་གྱུར་རེད་འདུག་ལ་བཀའ་ཟུར་རྣམ་པ་ཕལ་མོ་ཆེའང་གནད་འགག་ལ་ཐུག་དུས་ཆེ་འཛིན་ཆུང་བསྐྱུར་གནང་ཐུབ་མཁན་རེད། དེ་བཞིན་སྤྱི་འཐུས་ཚོའི་ནང་དུའང་ལྷག་བསམ་དང་གཞུང་ཞེན། ཤེས་ཡོན་ལྡན་པའི་མི་སྣ་གང་ཙམ་ཆོལ་ཁ་གསུམ་ཁའི་ནང་འདུག་པ་མཐོང་ནས་བློ་ཅུང་ཟད་བདེའོ།།\nགཞན་ཡང་དེང་རབས་ཀྱི་འཕྲུལ་ལས་ལག་རྩལ་ཡར་རྒྱས་སོང་བར་བརྟེན་ནས། དེང་སྐབས་དྷ་སར་གྲོས་ཚོགས་འཚོགས་པ་དང་ཉན་ཞིབ་ཀྱི་ལས་རིམ་ཧྲིལ་པོ་མཐུན་རྐྱེན་ལྡན་ཚེ་འཛམ་གླིང་ཡོངས་ནས་བལྟ་ཐུབ་ཅིང་། འདི་ག་ཁེ་ཎ་ཌར་ཡང་སྐབས་རེ་སྒྲ་གཟུགས་གསལ་པོ་རང་མེད་པ་དང་། སྐབས་རེ་སྒྲ་གཟུགས་གཉིས་སྔ་རྗེས་འཛོལ་བའི་དཀའ་ངལ་ཙམ་ལས་སྤྱིར་ན་གསལ་བར་བལྟ་ཉན་ཐུབ་པ། བར་བར་དུ་དཀའ་ངལ་འཕྲད་སྐབས་ལམ་སེང་འབྲེལ་ཡོད་ལས་བྱེད་ལ་ཡིག་འབྲེལ་གྱིས་གསལ་ཞུ་བྱེད་ཐུབ་པ་བཅས་དེང་རབས་ཚན་རིག་གི་ལག་རྩལ་བཀོལ་ཤེས་ན་རང་རེ་ཁ་འཐོར་བོད་མིར་ཕན་པ་ཁ་ཡོད་ལག་ཡོད་ཏུ་ཆེ་བར་སྣང་བ་ཞོར་འཕྲོས་སོ།། །།\nའགོད་མཁན། དྲ་རྒྱའི་དོ་དམ་པ། ཆུ་ཚོད། 11:31 PM\nAnonymous 3/21/2010 10:17 PM\nI mostly visits this website[url=http://www.weightrapidloss.com/lose-10-pounds-in-2-weeks-quick-weight-loss-tips].[/url]Lots of good information here kyareng.blogspot.com. Let me tell you one thing guys, some time we really forget to pay attention towards our health. Are you really serious about your weight?. Recent Scientific Research shows that about 60% of all USA adults are either obese or weighty[url=http://www.weightrapidloss.com/lose-10-pounds-in-2-weeks-quick-weight-loss-tips].[/url] Hence if you're one of these people, you're not alone. In fact, most of us need to loseafew pounds once inawhile to get sexy and perfect six pack abs. Now the question is how you are planning to have quick weight loss? [url=http://www.weightrapidloss.com/lose-10-pounds-in-2-weeks-quick-weight-loss-tips]Quick weight loss[/url] is really not as tough as you think. If you improve some of your daily diet habbits then, its like piece of cake to quickly lose weight.


ཆོས་དང་འཇིག་རྟེན། : སིངྒ་པོར་ནས་མགྲོན་པོ་འབྱོར་བ།\nཉིས་སྟོང་གཉིས་ལོར་སིངྒ་པོར་ལ་རྡོག་སྣེ་དང་པོ་དེ་འཐོགས། དེ་ནས་བཟུང་སྟེ་ཕན་ཚུན་གཅིག་ངོ་གཅིག་ཤེས་དང་རྒྱུས་ལོན་སོང་ནས་རིམ་གྱིས་ངོ་ཤེས་དང་ཆོས་གྲོགས་ཇེ་མང་དུ་གྱུར། ཉིས་སྟོང་བཅུ་དྲུག་ལོར་ས་གནས་དེར་བདེ་ཆེན་ཞིང་སྒྲུབ་ཀྱི་ཐེབས་རྩ་གསར་འཛུགས་བྱས། ཐེབས་རྩ་དེ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུད་ནས་རྒྱ་གར་ལྷོ་ཕྱོགས་བདེ་ཆེན་ཞིང་སྒྲུབ་ཆེན་མོར་ལོ་རེའི་འགྲོ་སོང་གི་སྦྱིན་བདག་ནར་གཏོང་གནང་། སིངྒ་པོར་དང་མ་ལེ་ཤཱ་གཉིས་ནི་རྒྱ་གར་བལ་ཡུལ་སོགས་ལ་ཡོད་པའི་བླ་སྤྲུལ་ཉམ་ཆུང་འཁོས་མེད་ང་འདྲ་བ་ལ་ཆད་ས་ནས་མཐུད་མཁན་གྱི་ཐག་པ་དང་། རལ་ས་ནས་ཚེམ་མཁན་གྱི་བསླན་པ་བཅས་ཧ་ཅང་ཕན་ཐོག་ཆེ་ཤོས་ཀྱི་ལུང་པ་དེ་ཡིན་པས་དུས་ནམ་ཡང་བརྗེད་ཐབས་མེད།\nདུས་དེ་ནས་བཟུང་སྟེ་ད་བར་འདས་པའི་ལོ་གྲངས་མང་པོར་ངོས་ཀྱི་བརྩེ་ལྡན་གྱི་ཆོས་གྲོགས་ཕོ་མོ་རྣམས་དང་ལྷན་ཕན་ཚུན་བླ་སློབ་ཀྱི་འབྲེལ་བའི་དམ་ཚིག་གསེར་གྱི་རྡོ་རྗེའི་རྭ་མ་ཆག། དད་དམ་དངུལ་དཀར་གྱི་དྲིལ་བུར་གཡའ་ཡིས་མ་གོས་པར་གནས་ཡོད། ངོས་ཀྱང་ལས་བྲེལ་དང་ཡུལ་དུས་ཀྱིས་བསྐལ་ཡང་ཉུང་མཐར་ལོ་རེར་ཐེངས་རེར་འགྲོ་ནས་བླ་སློབ་ཕན་ཚུན་ཐོས་བསམ་སྒོམ་གསུམ་ཆོས་ཕྱོགས་ཀྱི་ལས་འཆར་འགའ་ལ་མཉམ་ཞུགས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།\nསྔར་ལོར་སིངྒ་པོར་འགྲོ་བའི་སྐབས་སུ་སློབ་མ་རྙིང་པ་ཞིག་བོད་ཁམས་ནང་ཆེན་ལ་སོང་ནས་སྐབས་དེ་དུས་ང་ཡི་རྩ་བའི་བླ་མ་སྐྱབས་རྗེ་སངས་རྒྱས་བསྟན་འཛིན་རིན་པོ་ཆེའི་འདྲ་སྐུ་ཞིག་ང་ལ་ཆེད་དུ་རྔན་པ་ཁུར་འདུག་ཀྱང་སྐབས་དེ་དུས་ངས་མཉམ་དུ་ཁུར་ཐུབ་མ་སོང་། ད་རེས་ཆོས་གྲོགས་kaylin Khoo ས་གནས་འདིར་གཉེན་འཕྲད་ལ་ཡོང་སྐབས་དང་བསྟུན་འདྲ་སྐུ་ཉིད་ཁུར་འདུག་པས་སེམས་གཏིང་ནས་དགའ་དད་སྤྲོ་གསུམ་གྱིས་ཁེངས།\nkaylin Khoo ཡང་ངོས་ཀྱི་ཆོས་ཚོགས་སུ་ཐེངས་མ་དང་པོ་དེ་ཡིན་སྟབས་ནུབ་གཅིག་ཏུ་ཆོས་ཚོགས་སུ་བསྡད་ནས་ཕྱི་ཉིན་ས་གནས་འདིའི་ཁོར་ཡུགས་སོགས་སུ་འཁྱམས་ཉུལ་མཉམ་དུ་བྱས་པས་ཁོ་རང་ཡང་ཧ་ཅང་དགའ་བོ་བྱུང་སོང་།\n།བླ་མར་ཤེས་ནས་ངོ་བོའི་རྒྱུན་བསྐྱངས་ན། །དེ་ནི་དྭགས་པོའི་ཐར་རྒྱན་ངོ་མ་ཡིན། ཅེས་དང་།\n།སྣང་སྲིད་བླ་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ། །གོ་ཞིང་རྟོགས་ནས་གྲོལ་གྱུར་ཅིག། ཅེས་སོགས་གདམས་པའི་དོན་འདི་རྣམས་ལ་ཁ་ཚིག་ཙམ་མ་ཡིན་པར་དོན་ངོ་མར་ཉམས་སུ་ལེན་ནུས་ན་དེ་ནི་ངེས་དོན་གྱི་བླ་སྒྲུབ་ཞིག་ཀྱང་རེད་སྙམ། དེ་རིང་གི་ཉིན་ཐོ་གནས་སྐབས་དེ་ཙམ་ཡིན།\nMy student Kris went to Tibet and brought back this lovely statue of my guru Sangye Tenzin Rinpoche. However I had left it in Singapore during my last trip there as it was too heavy for me to bring it back to California. I would like to thank Kaylin Khoo for personally taking the trouble to bring this precious statue to MDC. I can feel that my guru is here with me right now when I touched the statue. Although my guru had passed into Parinirvana many years ago, but still his wisdom mind of love and compassion is always inseparable with me. I could feel more blessings through this precious statue of Sangye Tenzin Rinpoche. Thank you very much once again for this priceless precious gift. 💗tashi Delek