ཀུན་དགའ་ཡེ་ཤེས། རྩོམ་སྒྲིག་པ།ཡོང་ཁུངས།ཀྲུང་གོའི་བོད་རིག་པ། སྤེལ་དུས། ༢༠༡༩ལོའི་ཟླ་བ་༠༧ཚེས་༠༣ཉིན།\n[ནང་དོན་གནད་བསྡུས།］རྩོམ་ཡིག་འདིར་ཁྱུང་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་འབྱུང་ཁུངས་ལ་དབྱེ་ཞིབ་བྱས་ཐོག དེའི་མཚོན་དོན་དང་། གཟུགས་རིས་ཀྱི་གྲུབ་སྟངས་སོགས་ལ་དབྱེ་ཞིབ་བྱས་ནས། ཐོག་མའི་ཁྱུང་ནི་འདོད་རྒྱལ་གྱི་ཐ་སྙད་ཅིག་ནས་རིམ་གྱིས་ཤེས་རིག་གི་གོ་དོན་སྣ་ཚོགས་ཡོད་པའི་ཐ་སྙད་ཅིག་ཏུ་ཆགས་པ་དང་། དེ་ལས་དམ་པ་ཁྱུང་གི་རིགས་རུས་འདི་འཕེལ་བ་མ་ཟད། ས་མིང་དང་མི་མིང་སོགས་མང་དུ་ཆགས་ཡོད་པ། དེའི་འབྱུང་ཡུལ་ཕྱྭ་ནས་དབྲ་ལ་ཆགས་ཏེ་བྱུང་བ་དང་། ཁྱུང་གི་ཐ་སྙད་ནི་དུས་རབས་བདུན་པའི་ཡར་སྔོན་ནས་ཞང་བོད་ཡུལ་གྲུ་ཀུན་ཏུ་ཁྱབ་ཡོད་པ་དང་། ཁྱུང་གི་རིགས་རུས་ནི་དུས་རབས་བཅུ་པ་ཡས་མས་ནས་དར་ཁྱབ་ཆེན་པོ་བྱུང་བ་བཅས་ཀྱི་སྐོར་བསྟན་ཡོད།\n[བརྡ་ཆད་གཙོ་བོ།] ཁྱུང་། རིགས་རུས། ལྷ་སྒྲུང་།\nཁྱུང་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་འདི་ཡང་སྙིང་གང་ཞིག་ནས་མཆེད་པའི་སྐོར་ལ་ད་ཡོད་དཔྱད་འབྲས་གསལ་བོ་ཅི་ཡང་མ་རྙེད་ན་ཡང་། གཅིག་བྱས་ན་ཐ་སྙད་འདི་ནི་ཆེས་གདོད་མའི་བྱ་དངོས་གང་རུང་ཞིག་ལ་འཇུག་པའི་འདོད་རྒྱལ་གྱི་མིང་ཞིག་ཏུ་འགྲུབ་སྲིད་ལ། དེ་ལ་འགྲེལ་བ་རྒྱག་རྒྱུ་ནི་ངལ་བའི་ལས་སུ་འགྱུར་ཉེན་ཡོད་པ་མ་ཟད། རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོར་གྲུབ་པའི་རིག་གནས་ཀྱི་སྣང་ཚུལ་འདི་ལ་གོ་བ་ལོག་འགྲེལ་དུ་འགྲོ་བའི་ཉེན་ཁ་ཚབ་ཆེན་གྱི་སེམས་ཁྲེལ་ཡང་ཤིན་ཏུ་ཆེ། འོན་ཀྱང་། ཁྱུང་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་འདིས་དུས་རིམ་མི་འདྲ་བའི་ནང་མཚོན་དོན་སྣ་ཚོགས་པའི་རིག་གནས་ཀྱི་སྣང་ཚུལ་སྟོན་བཞིན་པ་ཇེ་གསལ་དུ་འོངས་ལ།སྐབས་སྐབས་སུ་སྲོག་ཆགས་ཤིག་གི་ངོ་བོར་ཐིམས་ཡོད་པ་དང་། སྐབས་སྐབས་སུ་དཔའ་རྒོད་གང་རུང་ཞིག་གི་དཔུང་སྣོན་དང་། དཔའ་རྟགས་སུ་གཟེངས་བསྟོད་བྱེད་པའི་མཚོན་བྱེད་དུ་གོ་ལ། དེ་བཞིན་སྐབས་སྐབས་སུ་ནད་མུག་འཁྲུག་རྩོད་སོགས་ཀྱི་མགོ་གནོན་དུ་གྱུར་བའི་ཡ་མེད་ཀྱི་མཐུ་དབང་འཛིན་པའི་“ལྷ”གང་རུང་ཞིག་ཏུ་ཡང་གོ་བ་མ་ཟད། རྒྱན་ཚིག་གི་མཚོན་དོན་ལྡན་པའི་ཐ་སྙད་མཚོན་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་ཞིག་ཏུ་གྲུབ་ཡོད་ལ། དེ་ལས་བརྒྱུད་དེ་རྗེས་གྲུབ་ཀྱི་གོ་དོན་མང་པོ་ཞིག་འབྱུང་བཞིན་པ་འདི་ཡང་བོད་ཀྱི་ཤེས་རིག་གི་ཉམས་ཞིབ་པ་ཞིག་དང་ལྷག་པར་དུ་ཐ་སྙད་ལ་སེམས་ཁུར་ཆེན་པོ་བྱེད་མཁན་ཞིག་ལ་མཚོན་ན་དེ་བཞིན་དུ་བཞག་པས་ཕངས་སེམས་ཆེན་པོ་སྐྱེ་བའི་གནས་སུ་འཁུམས།\nབོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་སྨྲ་བ་ཁྱུང་པོ་བློ་གྲོས་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་མཛད་པའི་《ཁྱུང་པོའི་རྒྱལ་རབས་ལོ་རྒྱུས་》①དང་། སྐྱབས་སྟོན་རིན་ཆེན་འོད་ཟེར་གྱིས་མཛད་པའི་《ཁྲོ་བོ་དབང་ཆེན་ངོ་མཚར་རྒྱས་པའི་རྣམ་བཤད་གསལ་བའི་སྒྲོན་མེ་》དེ་བཞིན་《ཁྱུང་པོའི་གདུང་རབས་མ་ཡིག་གཡུ་མགོ་མ་》སོགས་ལས་ཁྱུང་ཞེས་པ་ནི་ཞུང་ཞེས་པའི་ཞང་ཞུང་གི་བརྡ་སྐད་དེའི་བོད་འགྱུར་གྱི་དོན་ལ་གོ་བར་བྱས་ཏེ། ཞང་ཞུང་སྐད་དུ་ཞུང་ཞག་ཅེས་བྱ་བ་བོད་སྐད་དུ་ཁྱུང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་རུ་གྲགས་སོ་②ཞེས་ཁྱུང་ཞེས་པ་བོད་སྐད་ཡིན་པ་དང་།དེའི་ཞང་སྐད་དུ་ཞུང་ཞག་ཟེར་བར་བསྟན་ཡོད། དེ་བཞིན་སྨན་རིའི་དཔོན་སློབ་བསྟན་འཛིན་རྣམ་དག་ཚང་གིས་ཀྱང་“ཞང་ཞུང་ཞེས་པའི་མིང་འདི་ཡང་ཞང་ཞུང་གི་སྐད་དུ་ཁྱུང་གི་ལུང་པའམ་ཁྱུང་པོའི་ལུང་པ་ཞེས་སུ་བརྗོད་པ་ཡིན་པར་བཤད་”③ཅེས་གསུང་འདུག་ལ། དེ་དང་འབྲེལ་ནས་རྒན་ཚེ་རིང་ཐར་ལགས་ཀྱིས་《གནའ་རབས་ཞང་ཞུང་གི་ཤེས་རིག་ལ་སླར་དཔྱད་པ་》④ཞེས་པའི་དཔྱད་རྩོམ་ལས་“ཞང་ཞུང་ཞེས་པ་ནི་གནའ་རབས་ཞང་ཞུང་སྐད་ཀྱི་བརྡ་ཆད་རྙིང་བ་ཞིག་སྟེ། ཞང་ཞེས་པ་ནི་ས་གནས་སམ་ཡུལ་ལུང་ཞིག་གི་མིང་ཡིན་སྲིད་པ་དང་། ཞུང་ཞེས་པ་ནི་ཞུང་ཞག་ཅེས་པའི་བསྡུས་ཚིག་སྟེ། གནའ་རབས་ཞང་ཞུང་གི་ཡུལ་སྡེ་ཞིག་གི་མིང་ཡིན་པ་ལ། ཞང་ཞུང་ཞེས་པའི་དོན་ནི་ཞུང་ཞག་གི་མི་སྡེའམ་ཞུང་ཞག་གི་ཡུལ་ལུང་ཞེས་པའི་དོན་དུ་གོ་བ་དང་། དེ་བོད་སྐད་དུ་ཁྱུང་ལུང་ཞེས་པའི་དོན་དུ་འཇུག་”པར་གསུངས་པ་སོགས་ལས་ཁྱུང་ཞེས་པ་འདི་བོད་སྐད་ཡིན་པར་བསྟན་ཡོད་པ་དང་། དེ་བཞིན་ཞུང་ཞེས་པ་ཞང་ཞུང་སྐད་ལས་ཁྱུང་གི་དོན་ཡིན་པ་གསལ་བོར་བསྟན། དེ་ལྟར་ཡིན་པས་ཁྱུང་པོ་དང་ཁྱུང་ལུང་དངུལ་མཁར། ཁྱུང་འཕགས་ཁྲ་བོ་སོགས་འབྱུང་ཁུངས་སྟོན་པའི་ཐ་སྙད་ཆགས་པ་སྟེ། ཁྱུང་གི་ཡུལ་ནས་བརྒྱུད་པའི་མི་རྒྱུད་ཡིན་པས་ཁྱུང་པོ་དང་། ཁྱུང་གི་ལུང་པ་ན་ཡོད་པའི་བླ་མཁར་ཡིན་པས་ན་ཁྱུང་ལུང་དངུལ་མཁར། ཁྱུང་གི་རིགས་རུས་སམ་ཁྱུང་གི་ལུང་པ་ནས་ཆད་པས་ན་ཁྱུང་འཕགས་ཁྲ་བོ་སོགས་སུ་ཐོགས་འདུག དེ་ལྟར་བྱས་པས་ཞུང་ནི་ཁྱུང་དང་། ཞང་ཞུང་ནི་ཁྱུང་ལུང་གི་དོན་ལ་ཐད་གཏུག་བྱས་ཆོག་པ་འདྲ་ཞིག་ཆགས་ན་ཡང་། ལོ་རྒྱུས་སྟེང་ཁྱུང་ལུང་ཞེས་པ་རིགས་རུས་གཅིག་གིས་བཟུང་པའི་ཡུལ་ལུང་ཆུང་ཆུང་ཞིག་གི་མིང་དུ་ཆགས་ཡོད་པ་དང་།ཞང་ཞུང་ཞེས་པ་ནི་སྲིད་ཀྱི་སྟོབས་ཤུགས་གཅིག་གམ། རིག་གནས་ཀྱི་སྣང་ཚུལ་གང་རུང་ཞིག་གིས་ཤུགས་རྐྱེན་ཆེན་པོ་བཟོས་ཡོད་པའི་རྒྱལ་ཁམས་ཤིག་གི་དོན་ལ་འཕོ་འགྱུར་བྱུང་ཡོད་པ་ཡིག་གཞུང་རྙིང་པ་རྣམས་ལ་འདེད་ཀློག་བྱས་པས་ཧ་གོ་ཐུབ། དེ་ལྟར་བྱས་པས་གོང་གི་མཁས་དབང་རྣམ་བའི་དགོངས་པ་དང་རྩ་བ་ནས་འགལ་བ་མ་ཡིན་ནོ།།\nཡང་ཁྱུང་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་དེའི་མཆེད་ཁུངས་བྱ་རྒྱལ་ཁྱུང་ལ་འདེད་བཞིན་པ་དེས་ཐོག་མའི་ཞང་ཞུང་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཁྱུང་ལ་དད་མོས་སམ། དེ་ཡིས་ཞང་ཞུང་གི་སྲིད་འབྱོར་རིག་གསུམ་གྱི་སྟོབས་ཤུགས་མཚོན་བཞིན་པ་གསལ་བོར་བསྟན་ལ། ཐ་ན་སྔ་རབས་ཞང་ཞུང་པ་རྣམས་ཀྱིས་རང་གི་ཡབ་མེས་ཚོའི་མཆེད་ཁུངས་ཀྱང་བྱ་ཡི་རིགས་སུ་གྱུར་བའི་སྟོབས་ལྡན་སྲོག་ཆགས་འདི་ཡིན་པར་འདོད་པའི་ཤིན་ཏུ་ཐལ་ཆེ་བའི་དད་པ་དང་ཞེན་ཆགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་དེ་མཚོན་པར་བྱས་ཡོད།\n《ཚིག་མཛོད་བརྡ་དག་ཀུན་གསལ་མེ་ལོང་》ལས་ཁྱུང་ཞེས་པ་ནི་ཤོད་རྒྱུན་དུ་ཡོད་པའི་བྱ་ཆེན་པོ་ཞིག་གི་མིང་ ཡིན་ཟེར་བ་དང་། 《བོད་རྒྱ་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ》སོགས་སུ་ཁྱུང་ཞེས་པ་འདི་གཅིག་ནས་སྔར་གྱི་བཤད་སྲོལ་བྱ་ཆེན་ཞིག་གི་མིང་ཡིན་པ་དང་། གཉིས་སུ་སྔར་བོད་ཀྱི་ཡབ་འབངས་རུས་དྲུག་གི་གྲས་ཤིག་ཞེས་གོ་དོན་མི་འདྲ་བ་གཉིས་ཀྱི་སྒོ་ནས་འགྲེལ་བཤད་བྱས་པ་ལས། བྱ་ཆེན་ཞིག་ཡིན་པའི་བདེན་དོན་ལ་ཁྱུང་མཁའ་ལྡིང་རྙི་ལ་འཛིན་ཐབས་མེད།། སྟག་དམར་ཡག་ཐག་པས་བཏགས་ཐབས་མེད།། ཅེས་བཀོད་ཡོད།《གནའ་བོའི་ཞང་བོད་ཚིག་མཛོད་》⑤ལྟར་ན། ཁྱུང་ཞེས་པ་འདི་ཞང་སྐད་དུ་ཡང་འཇུག་པ་སྟེ། དེའི་དོན་ནི་“གསེར་སྲང་ཕྱེད་ལ་ཟླ་བ་གསུམ་དུ་བསྒྲུབས་པ་བྱས་པའི་ཛྭ་ལ་ཟེར་”ཞེས་གསུངས་པ་དང་། དེ་བཞིན་བོན་གྱི་གདུང་རྒྱུད་ཆེ་དྲུག་གི་ནང་གསེས་རུས་མིང་ལ་འཇུག་པ་དང་། འདབས་ཆགས་ཤིག་ལ་གོ་དགོས་པ་སོགས་བསྟན་པ་དེ་ལས་ཁྱུང་ཞེས་པ་ཞང་ཞུང་སྐད་དུ་ཡང་གོ་དོན་ཡོད་པར་བསྟན། ཛྭ་ནི་ཞང་ཞུང་གི་གྲུབ་ཆེན་གྱེར་སྤུངས་སྣང་བཞེར་ལོད་པོས ་(དུས་རབས7པའི་སྐབས་) གསུངས་པའི་རྒྱུ་ཆ་གསེར་ལས་བྱས་པའི་མཐུ་སྒྲུབ་ཚུལ་རིགས་གསུམ་བསྟན་པ་དེ་ལ་གོ་བ་སྟེ། སྤུ་བྱ་བ་སྲང་གང་། ཁྱུང་བྱ་བ་སྲང་ཕྱེད་ཀ རྔུབ་བྱ་བ་ཞོ་གང་བཅས་ཀྱི་གསང་བའི་ཐབས་ལམ་ཟབ་མོ་དེ་ལ་གོ་དགོས། དེ་ནི་གཞན་གྱི་གནོད་པ་འགོག་པའམ་དམོད་པ་འགོག་པའི་མཐུ་རྫས་སོགས་ལ་ཡང་གོ་བ་དཔེར་ན། གསེར་ཛྭ་དང་། ཛྭ་རྩམ། ཛྭ་དབལ། ཛྭ་ཐིས། ཤིག་ཛྭ་ཟེར་བ་སོགས་ལྟ་བུ། ཛྭ་ལ་འབྲི་སྟངས་ཛྭོ་ཟེར་བ། བཙོ་དང་བཙོད་ཟེར་བ་སོགས་བྱུང་ཡོད། འོ་ན་དེ་དག་དཔེ་གཞུང་གང་ཞིག་ནས་བྱུང་ངམ་ཞེ་ན། དེའི་ནང་དོན་སྐོར་《དབང་ཆེན་གྱི་གཞུང་》⑥དང་《ཛྭ་དམར་གླིང་ཆེན་འགྱིང་བ་》⑦སོགས་ལས་བྱུང་བ་གནས་སྐབས་ཀྱི་བརྗོད་དོན་མ་ཡིན་པ་ལ། ཁྱུང་ཞེས་པའི་དོན་འདི་གསེར་སྲང་ཕྱེད་ལ་ཟླ་བ་གསུམ་དུ་བསྒྲུབས་པ་བྱས་པའི་ཛྭ་ལ་ཟེར་བ་དེའི་སྐོར་གྱེར་སྤུངས་སྣང་བཞེར་ལོད་པོས་མཛད་པར་གྲགས་པའི་《རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཞང་ཞུང་སྙན་རྒྱུད་ཀྱི་བོན་མ་ནུབ་པའི་གཏན་ཚིགས་》ལས་བྱུང་བ་ཡིན། ⑧ གཞུང་དེའི་མཛད་པ་པོ་དུས་རབས་བདུན་པའི་སྐབས་སུ་བྱུང་བའི་ཞང་ཞུང་གི་གྲུབ་ཆེན་པ་ཞིག་ཡིན་པ་གཞིར་བྱས། ཁྱུང་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་འདི་ཞང་ཞུང་སྐད་རིགས་ཀྱི་ཐ་སྙད་ཞིག་ཏུ་གྲུབ་ཡོད་པ་དང་། ཉུང་མཐར་ཡང་དུས་རབས་བདུན་པའི་སྐབས་སུ་ཞང་ཞུང་སྐད་ཡིག་ཁྲོད་དུ་རྒྱུགས་ཆེ་བའི་བཀོལ་སྤྱོད་ཅན་གྱི་ཐ་སྙད་ཅིག་ཡིན་པ་གསལ་ལ། དེ་བཞིན་གྱི་ནང་དོན་རྒྱ་ཆེན་པོ་སྟོན་པའི་བརྡ་ཆད་དམིགས་བསལ་བ་ཞིག་ཡིན་པ་ཡང་ཤིན་ཏུ་གསལ་བས་ན། ཁྱུང་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་འདི་ད་ཡོད་ཡིག་ཚགས་སུ་བཀོད་པ་སྔ་ཤོས་ཕལ་ཆེར་《ཞང་ཞུང་སྙན་རྒྱུད་ཀྱི་བོན་མ་ནུབ་པའི་གཏན་ཚིགས་》འདི་ཉིད་ཡིན་པར་ངོས་འཛིན་ཆོག་པར་བསམ། འོན་ཀྱང་། 《ཞང་ཞུང་སྙན་རྒྱུད་ཀྱི་བོན་མ་ནུབ་པའི་གཏན་ཚིགས་》འདི་ཉིད་སྙན་རྒྱུད་ཀྱི་ཡིག་ཚགས་སུ་གཏོགས་པས་ན། དམིགས་བསལ་གྱི་ཡིག་ཚགས་འདི་རིགས་བོན་གཅིག་པུ་ལས་བོད་ཀྱི་གྲུབ་མཐའ་གཞན་གང་ལ་ཡང་བྱུང་མ་མྱོང་བ་དང་། འདི་ལ་དེང་རབས་ཤེས་རིག་ཞིབ་འཇུག་པས་ཡིད་ཆེས་སྟོན་མིན་གཉིས་ཀྱི་དབང་གིས། ང་ཚོས་ད་དུང་སྔ་རབས་ཀྱི་མ་ཡིག་ངོ་བཤུས་བཟོ་བཅོས་མ་ཐེབས་པ་ཞིག་ལ་རེ་ལྟོས་བྱེད་དགོས་བྱུང་ཡོད་ན། དེ་ལྟ་བུའི་བྲིས་རྒྱུན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ལྡན་པའི་ཡིག་རྙིང་ནི་ད་དུང་འཚོལ་ཞིབ་ཀྱི་གནས་སུ་ངེས། བོད་ལ་དཔར་གྱི་རིག་པ་དེ་མ་དར་བའི་ཡར་སྔོན་དུ་ཤང་མཚལ་དང་། གསེར་དངུལ་གཡུ་བྱུར་སོགས་ཀྱི་ཁུ་བས་སྣག་ཚ་བགྱིས་ཏེ་མཐིང་ཤོག་དང་གན་ཤོག ཀོང་ཤོག རྒྱ་ཤོག་སོགས་ཀྱི་སྟེང་དུ་ཡིག་གཟུགས་དབུ་ཆེན་དང་། འཕྲུལ་ཡིག དབུ་མེད་སོགས་ཀྱིས་བྲིས་པའི་གསུང་རབ་བགྲང་དུ་མེད་པ་ཞིག་བཞེངས་ཟིན་པ་ཉེ་ཆར་རྒྱལ་ཁབ་ཕྱི་ནང་ཀུན་ན་མང་དུ་མཐོང་རྒྱུ་ཡོད་པ་དེ་དག་ལས་ཁྱུང་གི་བྲིས་རྒྱུན་ཤིན་ཏུ་རྙིང་བ་མང་པོ་ཞིག་ཡིག་གཟུགས་ཀྱི་ལམ་ནས་འགྲེལ་བ་བྱས་པ་དེས་ཐོག་མའི་ཐ་སྙད་རྙིང་བ་ཞིག་ཡིན་པ་རྟོགས་ཐུབ། བོན་གྱི་ཡིག་མཛོད་གྲགས་ཅན་《སྲིད་པའི་མཛོད་ཕུག་》ནི་ཞང་བོད་འདྲེས་མའི་ཡིག་ཆ་ཞིག་ཡིན་པ་གཞིར་བྱས་དེའི་དབུ་ནས་བཟུང་སྟེ་ཏ་ཛིན་ཞི་ཁང་མུ་ཁྱུང་ནི་ཞེས་པ་སོགས་ཁྱུང་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་མང་པོ་འབྱུང་བཞིན་པ་འདི་དག་གནས་སྐབས་སུ་ཞང་སྐད་ཀྱི་དཔྱད་པ་ཞིབ་ཕྲ་མ་ཐེབས་པའི་སྔོན་ལ་སོལ་འཇོག་བྱེད་རྒྱུ་ལས་འོས་མེད་ཅིང་། བོད་བཙན་པོའི་སྐབས་ཀྱི་ཡིག་ཚགས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཅུང་རྒྱུགས་ཆེ་བ་ཤོག་དྲིལ་གྱི་གཟུགས་དང་། གླེགས་བམ། ལྟེབས་མགོ་མ། ལྟེབས་འགྲིག་མ། ལྟེབས་ཟུར་མ། པགས་རུས་ཀྱི་ཡིག་ཚགས། རྡོ་རིང་དང་ཅོང་ཡིག ཁྲམ་ཤིང་། གྲོ་གའམ་ཤིང་ཤུན་གྱི་ཡིག་ཚགས་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་ལས་ཏུན་ཧོང་གི་ཤོག་དྲིལ་p1286མཁར་ཆུང་རྒྱལ་ཕྲན་སིལ་མའི་སྐོར་གྱི་མ་ཡིག་ལས་“རྗེ་བོ་ལིག་སྙ་ཤུར། བློན་པོ་ཁྱུང་པོ་ར་སྩངས་(སངས)རྗེ་”ཞེས་དང་། ཤོག་དྲིལ་p1287བོད་བཙན་པོའི་བློན་ཆེན་གྱི་མཚན་གཞུང་ཞེས་པ་ལས་“དེའྀ་འོག་ཏུ་ཁྱུང་པོ་སྤུང་སད་ཟུ་ཙེས་བྱས་པ་ལས། འོ་མ་ལྡེ་ལོད་བཙན་དང་རེག་མ་མཇལ་ནས་”ཞེས་དང་། ཤོག་དྲིལ་p1287གནམ་རི་སྲོང་བཙན་གྱིས་ཟིང་པོ་རྗེ་སྟག་སྐྱ་བོ་སོགས་བརླགས་ནས་སྤུ་རྒྱལ་གྱི་ཆབ་སྲིད་སླར་གསོ་མཛད་པའི་མ་ཡིག་ལས་“རྒྱལ་པོ་འདྀའི་རིང་ལ། ཁྱུང་པོ་སྤུང་སད་ཀྱིས་ཙང་བོད་ཀྱི་རྗེ་བོ་མར་མུན་མགོ་མཆད་དེ་”ཞེས་པ་སོགས་ལས་ཁྱུང་གི་ཡིག་འབྲུ་འདི་མང་དུ་འབྱུང་། དེ་དག་གི་ནང་དོན་རྣམས་དུས་རབས་བདུན་པ་ཡར་སྔོན་གྱི་སྲིད་ལུགས་སམ་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་མི་སྣ་སྟོན་བཞིན་ཡོད་པ་དང་། ཏུན་ཧོང་ཡིག་རྙིང་གི་དཔེ་གཟུགས་སོགས་དུས་རབས་8ནས་9བའི་སྐབས་ཀྱི་བོད་ཡིག་གི་ཡིག་གཟུགས་ཡིན་པ་དེང་གི་ཤེས་རིག་ཞིབ་འཇུག་པ་ཚང་མའི་ལྟ་བ་གཅིག་མཐུན་ཡིན་པ་བཅས་ཀྱིས་ཁྱུང་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་འདི་ད་ཡོད་ཡིག་ཚགས་སུ་བཀོད་པ་མཐོང་དུ་ཡོད་པའི་མ་ཡིག་རྙིང་ཤོས་ནི་ཏུན་ཧོང་ཡིག་རྙིང་ཡིན་པ་གཏན་འཁེལ་ཆོག་ལ། དེ་ལས་སྐབས་དེའི་ཁྱུང་ཞེས་པ་འདི་རིགས་རུས་གང་རུང་ཞིག་གམ་ལོ་རྒྱུས་མི་སྣ་དེ་དག་གི་འབྱུང་ཡུལ་གྱི་ས་ཆ་གང་ཡིན་པ་གསལ་བོ་སྟོན་ཐུབ་པའི་ཐ་སྙད་ཅིག་ཏུ་གྲུབ་ཟིན་པ་གསལ་ལ། དེ་བཞིན་གྱི་གོང་དུ་བརྗོད་ཟིན་པའི་ཛྭ་གཞུང་གི་ནང་དོན་ཟབ་མོ་སྟོན་པའི་ཞང་ཞུང་གི་སྐད་ལས་མཆེད་པའི་ཐ་སྙད་ཅིག་ཏུ་ཡང་གྲུབ་ཟིན་ཟེར་ཆོག\nཁྱུང་གི་ཐ་སྙད་འདི་ཉིད་ལེགས་སྦྱར་བ་རྣམས་ཀྱིས་གརུཊ：ཞེས་བཀོད་ཡོད་ལ། གརུཊྰགྲཛ：ཞེས་པ་ཁྱུང་སྔོན་སྐྱེས་དང་། གརུཏྨཏང：ཞེས་པ་ཁྱུང་སྐྱེས་སོགས་སུ་བཀོད་ཡོད། དེ་ལས་སྒྲ་འགྱུར་བྱུང་སྟེ་དབྱིན་ཡིག་སོགས་སུ་ཁྱུང་ཞེས་པ་ལ་Garudaཞེས་བྲིས་འདུག་ཅིང་། ནུབ་ཕྱོགས་ཡུལ་དུ་སྐྱེས་པའི་ནང་བསྟན་ཞིབ་འཇུག་པ་W.Bunceཡིས་《ནང་པའི་ཆོས་གཞུང་དང་རྒྱ་གར་ཕྱི་རོལ་པའི་ཆོས་གཞུང་གི་པར་རིས་བརྡ་འགྲེལ་ཚིག་མཛོད་》⑨ཅེས་པའི་ནང་དུ་Garudaཞེས་པ་ནི་ནང་པའི་ཆོས་གཞུང་དང་རྒྱ་གར་རིག་བྱེད་ཀྱི་ཆོས་གཞུང་སུ་གསལ་བའི་ལྷ་བྱ་ཞིག་ཡིན་པར་འགྲེལ་བརྗོད་བྱས་པ་མ་ཟད། ནང་པའི་ཆོས་གཞུང་གི་འཕེལ་རྒྱས་དང་བསྟུན་ནས་Garudaཞེས་པའི་ལྷ་བྱ་འདི་ཡང་ཡ་གླིང་ལྷོ་མའི་ཡུལ་ལུང་མི་འདྲ་བའི་རིག་གནས་ཁྲོད་ཁྱབ་ཚུལ་གསུངས་པ་ལས་ལྷ་བྱ་འདིའི་འཕེལ་འགྱུར་གྱི་རྒྱབ་གཏོད་སའི་ཞང་ཞུང་རིག་གནས་སྐོར་གླེང་བརྗོད་བྱས་མེད་ལ། དེ་ལས་འཕེལ་འགྱུར་བྱུང་བའི་དད་ཞེན་གྱིས་” ཁྱུང་གི་རིགས་རུས་” ཀྱི་མི་རྒྱུད་རྣམས་ཁ་བ་ཅན་གྱི་ཡུལ་དུ་མཆེད་ཅིང་། མཐོ་སྒང་གི་གདོད་མའི་ལོ་རྒྱུས་གར་སྟེགས་སྟེང་གོ་གནས་ངེས་ཅན་ཞིག་བཟུང་ཡོད་པའི་གནས་ཚུལ་ལ་དཔྱད་བརྗོད་ཅི་ཡང་བྱས་མེད། དེའི་སྐོར་རྒན་ཚེ་རིང་ཐར་དང་དོན་འགྲུབ་ལྷ་རྒྱལ་རྣམ་གཉིས་ཀྱི་གསུང་རྩོམ་ཁྲོད་དུ་ཡང་ངོ་སྤྲོད་བྱས་འདུག རྒྱ་ཡིག་ཁྲོད་དུ་ཁྱུང་ཞེས་པའི་བརྡ་ཆད་འདིའི་ཐད་གཏོགས་ཐ་སྙད་ཅི་ཡང་མ་མཐོང་ན་ཡང་། 《后汉书˙南蛮西南夷列传》ཞེས་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་རྙིང་དེ་ལས་ཁྱུང་ལུང་(邛笼)ཞེས་པའི་ཡིག་འབྲུ་གཉིས་མཉམ་དུ་བྲིས་ཡོད་པ་དང་། དེའི་དོན་ནི་ཕལ་ཆེར་རྡོ་བས་བརྩིགས་པའི་མཁར་གྱི་རྣམ་པ་ཞིག་⑩ལ་ངོས་འཛིན་བྱས་ཡོད། སྐད་ཆ་རིག་པའི་མཁས་དབང་སིན་ཧོང་ཁེའེ་（孙宏开）ཞེས་པ་ཞིག་གིས་གདོད་མའི་ཆང་ངམ་འཇང་གི་ཡུལ་སྐད་ལ་ཞིབ་འཇུག་བྱས་པའི་དཔྱད་རྩོམ་ནང་དུ་ཧ་ཅང་རང་མོས་ཀྱི་སྒོ་ནས་“邛笼”ཞེས་པ་འདི་གདོད་མའི་ཆང་རིགས་ཀྱི་བརྡ་སྐད་ཅིག་ཡིན་པ་དང་། དེའི་དོན་ནི་རྡོ་བ་ལ་གོ་ཆོག་པ་མ་ཟད། གདོད་མའི་ཆང་རིགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མཁར་བརྩིགས་པའི་རྨང་ལ་ཡང་གོ་ཆོག་⑾ཅེས་པའི་ལྟ་བ་ཡན་ཀར་བ་ཞིག་བཏོན་ཡོད་པ་དང་། དེ་བཞིན་སི་ཁྲོན་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་དགེ་རྒན་ཆེན་མོ་དང་ཞིབ་འཇུག་པ་ཧྲི་ཧྲོའོ་（石硕）ཡིས་ཀྱང་“邛笼”ནི་ད་སྔའི་བར་རྒྱ་ཡིག་གི་ཡིག་ཚགས་སུ་བཀོད་པའི་མདོ་དབུས་མཐོ་སྒང་འདིའི་མཁར་མིང་རྙིང་ཤོས་ཤིག་ལ་གོ་ཆོག་⑿པའི་ལྟ་བ་བཏོན་པ་མ་ཟད། དེ་མདོ་དེད་ན་ཐོག་མའི་ཁྱུང་ཞེས་པའི་བརྡ་དེ་དང་དོན་གཅིག་ཏུ་འགྲོ་བ་དང་། རྒྱལ་རོང་ཡུལ་གྱི་མཁར་རྙིང་མཚོན་བྱེད་ཀྱི་བརྡ་ཆད་ཆེས་གལ་ཆེ་བ་ཞིག་ཡིན་ཚུལ་སོགས་ཀྱི་ལྟ་བ་བཏོན་ཏེ།“邛笼”དང་“邛”གང་ཡིན་ཡང་ཐ་སྙད་དེའི་ཁུངས་བོད་དམ་གདོད་མའི་ཞང་ཞུང་ལ་གཏུག་འདུག མཁར་གྱི་དོན་ལ་འགྲེལ་དགོས་པ་འདི་ཆེས་ཤིན་ཏུ་འགྲེལ་དཀའ་བ་ཞིག་ཏུ་ཆགས་ན་ཡང་། གཅིག་བྱས་ན་ཞང་ཞུང་རིག་གནས་ཀྱི་ཤུགས་རྐྱེན་ལས་ཁྱུང་ལུང་དངུལ་མཁར་ཞེས་པའི་ཞང་ཞུང་གི་ལྟེ་བའི་མཁར་གདོང་དེའི་བརྡ་རྙིང་པ་གང་རུང་ཞིག་མ་དག་རྒྱུད་འབྱམས་སུ་སོང་བ་མ་ཡིན་པའི་ངེས་པ་ཡང་ཅི་ཡོད་ཨང་།\nམདོར་ན། ཁྱུང་གི་རིག་གནས་རྒྱབ་ལྗོངས་ལས་འཕྲོས་པའི་ཞང་ངམ་ཁྱུང་གི་ཡུལ་ལུང་དེ་ལ་ནང་གསེས་དབྱེ་གཞི་གསུམ་མམ་བཞི་བྱུང་བ་སྟེ། དེ་དག་ནི་ཁྱུང་དཀར་དང་།ཁྱུང་ནག ཁྱུང་སེར་གསུམ་དང་ཁྱུང་ཁྲ་བཅས་བཞི་⒀ལ་ངོས་འཛིན་དགོས་ཤིང་། དེའི་སྐོར་གྱི་བྱུང་རབས་དང་ལོ་རྒྱུས། རྣམ་ཐར་སོགས་ཤིན་ཏུ་མང་། ཁྱུང་ཞེས་པ་འདི་ཞང་ཞུང་སྐད་དང་བོད་སྐད་གཉིས་ཀྱི་བརྡ་ཆད་ཁུངས་སུ་ཡོད་པ་གོང་དུ་བརྗོད་ཟིན་པ་ལྟར་དང་། དེ་ཉིད་ཁྱབ་རྒྱ་ཆེར་སྤྱོད་ཀྱི་ཐ་སྙད་ཞིག་ཏུ་ཆགས་པའི་དུས་ཚད་ནི་དུས་རབས་བདུན་པ་ཡན་ལ་འདེད་ཆོག་པ་ཡང་གོང་འཕྲོས་བཞིན་ཡིན་ནོ།།\nསྤྱིར་བཏང་དུ་སྒོང་ང་ལས་སྣོད་བཅུད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྲོལ་བའི་བཤད་པ་འདི་སྲིད་པའི་བོན་གྱི་ལྟ་དགོངས་ཤིག་ཡིན་པ་འདྲ་ལ། དེའི་བདེན་ཤས་ཀྱི་ཆ་ནི་སྔ་རབས་ཀྱི་དམངས་ཁྲོད་གཏོ་གཞུང་སྣ་ཚོགས་པ་ཞིག་གིས་གསལ་བཤད་བྱས་ཆོག་སྙམ་སྟེ། དཔེར་ན་མདོ་སྨད་མདའ་ཚང་ཡུལ་གྱི་དམངས་ཁྲོད་ཡིག་ཆ་ཁྲའ་འགྱོག་དབུ་ལགསྷོ་⒁ཞེས་པ་དང་ཕོ་བྲང་ཤེང་ཁྲེལ་སྤྱན་འདྲེན་དབུ་ལགསྷོ་⒂ཞེས་པ་སོགས་ལས་མཚོན་པའི་ཡིག་ཚགས་ཀྱི་ནང་དོན་སོགས་ལས་གསལ།\nཐོག་མའི་སྒོང་ང་དེ་ཉིད་ཇི་ལྟར་གྲུབ་པ་དང་དེའི་ཁུངས་སླར་གང་ལ་གཏུག་དགོས་མིན་ནི་གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་གཞུང་ལུགས་ལས་གསལ་བཤད་བྱས་པ་སྟེ། དང་པོ་ཡེ་མེད་སྟོང་པའི་ངང་ནས་རིམ་གྱིས་བོན་ཉིད་ཀྱི་རྟེན་འབྲེལ་བསམ་ཀྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་མཐུས་རླུང་ལངས་པ་གཅིག་ཏུ་སྤུངས་ཏེ་ཡེ་ཡོད་ཅུང་ཙམ་དུ་སྲིད་པ་དང་། དེ་ནས་འོད་དང་ཟེར་དུ་སྲིད་པ། དེ་ལས་ཕྲ་རབ་ཀྱི་རྡུལ་དུ་ཆགས་པ་སོགས་ཀྱི་སྐོར་ནི་《མདོ་དྲི་མེད་གཟི་བརྗིད་》ལས་“ཆགས་ནི་ཕྲ་རབས་རྡུལ་ལས་ཆགས་”ཞེས་གསུངས་ཡོད་པ་དེ་བཞིན་དང་། དེ་ནས་འབྱུང་བ་ལྔའི་བྱེད་ལས་ལས་སྲིད་པ་ཀློང་གི་སྒོ་ང་གྲོལ་ཚུལ་བསྟན་ཡོད། 《དབུ་ནག་མིའུ་འདྲ་ཆགས་》ལྟར་ན། སྒོང་ང་དེ་ལས་བྱ་གླག་དཀར་ནག་གཉིས་སྲིད་པ་དང་། སྒོང་ང་དཀར་པོ་རྡོལ་བ་ལས། ཕྱིའི་ཤུན་པ་ལ་ལྷ་བྲག་དཀར་པོ་སྲིད། བར་གྱི་གདར་ཤ་ལ་འོད་ཀྱི་ཁྲི་སྡེ་སྲིད། ནང་གི་སྒོང་ཆུ་ལ། དུང་གི་མཛོ་མོ་དཀར་མོ་སྲིད།⒃ ཅེས་བཀོད་དེ་བྱ་གླག་གི་རིགས་སུ་བཀོད་པ་ལས། སྲིད་པའི་ཀློང་སྒོང་འདི་དང་ཕྱིས་ཀྱི་དམ་པ་ཁྱུང་གི་རིགས་རུས་ཀྱི་ཁུངས་སུ་བཞག་པའི་ཁྱུང་སྒོང་བར་ལ་འབྲེལ་བ་ཡོད་ཚུལ་གྱི་ཡིག་ཆ་ནི་ད་དུང་མ་མཐོང་མོད། དམངས་ཁྲོད་ཀྱི་གཏམ་རྒྱུད་ཅིག་ལས་ཁྱུང་དང་རུས་སྦལ་གྱིས་འཇིག་རྟེན་བསྐྲུན་པའི་བཤད་རྒྱུན་དེར་བལྟས་ན། ཐོག་མའི་ཀློང་སྒོང་དེ་དང་ཁྱུང་གི་བར་ལ་ཡང་འབྲེལ་བ་ངེས་ཅན་ཞིག་ཡོད་པ་འདྲ། དེའི་སྐོར་ངས་བལྟས་ན་སྲིད་པ་ཀློང་སྒོང་དང་ཕྱིས་ཀྱི་ཁྱུང་སྒོང་བར་ལ་འདྲ་ཆ་ཡོད་པ་མ་ཟད། ལོ་རྒྱུས་སྨྲ་བ་ཁ་ཤས་ཀྱིས་དེ་གཉིས་ལ་གོ་འཛོལ་བྱུང་སྟེ་རིམ་གྱིས་སོ་སོར་སྨྲ་བའི་ལྟ་བ་ཆགས་པ་ཡིན་ཤས་ཆེ།\nཁྱུང་གི་རྒྱུད་ལས་སྣོད་བཅུད་ཀྱི་ཁམས་ཆགས་པའམ་མིའི་རིགས་རྒྱུད་མཆེད་པའི་གཏམ་རྒྱུད་འདི་དག་ནི་བོད་དམ་བོན་གྱི་ཤེས་རིག་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་ཁྲོད་དུ་བྱུང་བའི་སྒྲུང་ལྡེའུ་བོན་གསུམ་ལས་སྒྲུང་གི་རིགས་སུ་གཏོགས་ཤིང་། ང་ཚོས་ད་བར་བསྡུ་སྒྲིག་དང་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་བའི་སྒྲུང་དཔེ་དེ་དག་ལས་བོད་ཀྱི་ལྷ་སྒྲུང་གི་རྩོམ་ལུས་དམིགས་བསལ་བ་འདིའི་ནང་དོན་དང་སྒྲིག་གཞི་ལ་ད་དུང་འགྲེལ་བཤད་རྒྱག་དཀའ་བའི་གནད་དོན་ཤིན་ཏུ་མང་པོ་ཡོད་པ་གསལ།ཞིབ་འཇུག་པ་ཁ་ཤས་ཀྱིས་བོན་པོ་རྣམས་གནམ་ལ་དགའ་བ་དང་། གནམ་ལ་དད་པ། བྱ་ལ་དད་པའི་རྨང་གཞིའི་སྟེང་ནས་ཁྱུང་གི་མཚོན་དོན་སྣ་ཚོགས་པ་འཕེལ་བ་ཡིན་རབས་བཤད་རྒྱུར་ཤིན་ཏུ་གོམས་ཡོད་ན་ཡང་། རྩོམ་རིག་གི་འཕེལ་འགྱུར་གྱི་ངོས་ནས་བལྟས་ན་དེ་ནི་ཕྱི་ངོས་ཙམ་བཟུང་ནས་ནང་གི་དོན་ལ་འགྲེལ་འདོད་ཀྱི་ཧམ་སེམས་ཙམ་ཡིན་པ་ལས།བོད་ཀྱི་གདོད་མའི་རྩོམ་རིག་གི་རྒྱུས་མངའ་མཐར་ཆགས་སུ་སོང་མེད་པའམ་ལྷ་སྒྲུང་ཀློག་འགྲེལ་གྱི་གོ་ནོར་ཞིག་གིས་བོན་པོ་རྣམས་གནམ་ལ་དགའ་བར་བཤད་པ་ཙམ་དུ་ཟད་སྙམ།《སྲིད་པའི་གཡང་ལེན་ཆེན་མོ་》དང་། 《གཡང་སྒྲུབ་འདོད་རྒུ་གཏེར་ཕྲེང་》སོགས་ལས་གསར་བ་ལྟར། བོན་གྱི་སྔ་རབས་ཡིག་ཆ་མང་པོའི་ནང་དུ་དགོངས་སྔོན་དབྱིངས་སུ་ཡོད་པའི་ཉི་ཟླ་སྐར་གསུམ་དང་། ལྷ་དང་ཡུལ་ལྷ་གཞི་བདག བྱ་རྒྱལ་ཁྱུང་ལ་སོགས་པར་ཆེ་བསྟོད་བྱས་པ་དེ་དག་གི་དོན་ལ་བརྟག་ན། བོད་ཀྱི་གདོད་མའི་ཤེས་རིག་འདིས་འབྱུང་བ་བཞིའམ་ལྔའི་རང་བྱུང་གི་འཕེལ་འགྱུར་ལ་ཐོག་མ་ནས་རང་གི་བློ་གྲོས་ཀྱི་རྩལ་ལ་བརྟེན་ནས་ངོས་འཛིན་དང་། གོང་བཀུར། ཆེ་འཇོག་བྱས་པའི་ལྟ་བ་མཚོན་པ་མ་ཟད། རང་བྱུང་གི་སྟོབས་ཤུགས་ཆེན་པོ་འདི་ལ་བརྩི་བཀུར་བྱས་པའི་རིན་ཐང་གི་ལྟ་ཚུལ་ཞིག་ཀྱང་མཚོན་ཡོད། དེ་འདྲ་མིན་ཚེ་བཤད་སྟངས་དེ་ནི་བོན་པོ་གནམ་ལ་དགའ་བའི་བདེན་རྟགས་སུ་ཅི་ལ་འགྲོ དེ་ཡིས་ཕྱིར་ན། ལྷ་སྒྲུང་གི་འཕེལ་འགྱུར་དང་བསྟུན་ནས་ཐ་སྙད་འདིའི་མཚོན་དོན་ལ་ཡང་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པའི་རིག་གནས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཞིག་ཡོད་སྲིད་པ་ཡང་དངོས་དོན་ཡིན་ནོ།།\nགོང་གསལ་ལྟར་ཁྱུང་ཞེས་པའི་མཚོན་དོན་སྣ་ཚོགས་པ་འདི་དག་མང་ཆེ་ཤོས་ཤིག་ཐོག་མའི་འདབས་ཆགས་ཤིག་ནས་ལྷ་སྒྲུང་གི་ངོ་བོར་ཐིམས་པའི་སྤྲུལ་བའི་ལྷ་བྱ་ཞིག་དང་། དེ་ནས་སྒོང་སྐྱེས་ཀྱི་ལྟ་བ་ཞུགས་པའི་རིགས་རུས་ཀྱི་མཆེད་ཁུངས་ལྟ་བུ་ཞིག་ཏུ་ཆགས་པ་དང་། དེའི་བྱེད་ནུས་ལ་བརྟེན་ནས་སླར་ལྷ་ཡི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་བྱེད་པོ་ཞིག་ལ་གྱུར་བ་སོགས་ནི་བོད་ཀྱི་ལྷ་སྒྲུང་གི་རྩོམ་ལུས་འདིའི་བྱུང་རིམ་གྱི་ཁྱད་ཆོས་གཙོ་བོ་ཞིག་ཡིན་མོད་ཀྱི། དེ་དག་ལ་ལོ་རྒྱུས་རིག་པའི་མིག་དབང་གིས་དབྱེ་ཞིབ་བྱེད་པ་ཡིན་ན།\n1.བོན་སྐུ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོའི་རྣམ་སྤྲུལ་གྱི་བྱ་རྒྱལ་ཁྱུང་ཆེན་ཞིག་གི་མཚོན་བྱེད་དུ་བཀོད་པའི་ཡིག་ཆ་གཙོ་བོ་《མདོ་འདུས》(དུས་རབས་11ཡས་མས་ཀྱི་ཡིག་ཆ།) དང་། 《རྒྱལ་ཁྱུང་དཀར་པོའི་གདུང་རབས》 《བསྟན་པའི་རྣམ་བཤད་དར་རྒྱས་གསལ་བའི་སྒྲོན་མེ་》སོགས་ཡིན་ཞིང་། དེ་དག་གི་ནང་དོན་དཔེར་ན་《མདོ་འདུས་》ལས་“དེ་ཡང་རིག་འཛིན་གྲལ་ལ་གནས།། གཙང་གི་སྨུག་སྟོད་ཀློང་ཉིད་དུ།། ང་ཡིས་བྱ་ཁྱུང་དུ་སྤྲུལ་ནས།། མི་འགྱུར་གཡུང་དྲུང་མཚལ་གླིང་ལ།། སྐྱེ་འཁོར་མེད་པའི་གདམས་པ་བཤད།།”⒄ཅེས་དང་། 《བསྟན་པའི་རྣམ་བཤད་དར་རྒྱས་གསལ་སྒྲོན་》ལས། “དེར་ཡབ་སྲས་གཉིས་བྱ་ཁྱུང་སུམ་གྲུས་རེར་སྤྲུལ་ནས།བུ་གཉིས་ཁྲིད་ནས་ཐར་ལམ་ལ་བཙུད་དོ།།”⒅ཞེས་བཀོད་ཡོད་པ་དང་། ཡང་ཡིག་ཆ་དེ་ཉིད་ལས། “མཆོག་དགུང་ལོ་སུམ་བརྒྱ་དྲུག་ཅུར་བོན་གྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་ནས། ནམ་མཁའ་ལ་ཁྱུང་དུ་སྤྲུལ་ནས་གཤེགས་སོ།།”⒆ ཞེས་སྟོན་པ་གཤེན་རབ་ཀྱི་མཛད་པར་བཤད་པ་དང་། 《རྩ་རྒྱུད་ཉི་ཟེར་སྒྲོན་མ་》ལས་“དེ་ནས་སྟོན་པ་གཤེན་རབ་ཉིད།། འདབ་ཆགས་རྒྱལ་པོ་ཁྱུང་དུ་སྤྲུལ།། སྟོང་གསུམ་སྤྱི་རྒྱ་རླབས་ཀྱིས་བཅད།།”⒇ཅེས་དང་། དེ་བཞིན་དུ་《བསྟན་འབྱུང་རིག་པའི་ཤན་འབྱེད་ནོར་བུ་ཀེ་ཏ་ཀའི་ཏོ་ཤལ་》དུ་བཀོད་པ་ལྟར་ན། “དེ་ཡང་ཁྱུང་པོའི་བྱུང་ཁུངས་ནི། སྟེང་ཕྱོགས་ཀྱི་སྟོན་པ་ཀུན་བཟང་འོད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་དེ་ཉིད་འགྲོ་བའི་དོན་དུ་ཁྱུང་ཕོ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཏུ་སྤྲུལ་ནས་གྱིམ་ཤོད་ཤེལ་ལེ་རྫོང་དྲུག་གི་རྩེ་མོར་བབས་”（21）ཞེས་དང་། ཡང་དེ་ཉིད་ལས་“དེ་ནསརྗེ་འབྲུག་བྱ་ཁྱུང་ཞིག་ཏུ་སྤྲུལ་ནས་ནམ་འཕང་རླབས་ཀྱི་གཅོད་པས། གཡུ་ལོ་མ་ཨོ་རྒྱན་དུ་ཅུང་མ་སླེབས་པའི་བར་དེར་ཁྱུང་གི་སྡེར་མོས་སེང་གེའི་གཡུ་རལ་ནས་བཟུང་སྟེ་ཕྱིར་ཁྲིད་ནས་དམ་པའི་ལྟ་སྒོམ་སྤྱོད་གསུམ་དང་གཡུ་ལོ་མ་འདི་རེད་དོ་གསུངས་པས་དམ་པ་མཉེས་སོ།།”（22）ཞེས་པ་སོགས་དང་། 《རྒྱལ་ཁྱུང་དཀར་པོའི་གདུང་རབས་》ལས། “ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་སྤྲུལ་པ་ལས་སངས་རྒྱས་དང་སེམས་དཔའ་དང་། ངེས་པ་ཅན་གྱི་སྤྲུལ་སྐུ་དང་། མ་ངེས་པའི་སྤྲུལ་སྐུ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་བྱོན་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སུ་འདུལ་བར་མ་ངེས་པ། སྤྲུལ་པའི་སྐུ་བྱ་ཁྱུང་དུ་སྐུ་སྤྲུལ་ཏེ། འཛམ་གླིང་འདིར་ཡང་ལན་གཅིག་བྱོན་པ་ལ།།” （23）ཞེས་པ་སོགས་ལས་ཁྱུང་འདི་ཉིད་ནི་བོན་སྐུ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོའམ། སྟོན་པ་གཤེན་རབ་དང་རྗེ་འབྲུག་སོགས་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་གང་རུང་ཞིག་གི་རྣམ་སྤྲུལ་གྱི་མཚོན་བྱེད་དུ་བཀོད་ནས། སྐྱེ་རྒུའི་སེམས་ཀྱི་དད་འདུན་མཚོན་བྱེད་ཀྱི་གཟུགས་སུ་སྦྱར་བ་འདི་བོད་ཀྱི་ལྷ་སྒྲུང་གི་གྲུབ་ཆ་འདོར་ཐབས་མེད་པ་ཞིག་ཡིན་པར་བཤད་ཆོག\n2.ཁྱུང་ལས་སྒོ་ང་དཀར་ནག་སེར་ཁྲ་གསུམ་མམ་བཞི་མཆེད་པའི་གཏམ་རྒྱུད་སྐོར་བརྗོད་པའི་ཡིག་ཚགས་གཙོབོ་《བསྟན་འབྱུང་རིག་པའི་ཤན་འབྱེད་ནོར་བུ་ཀེ་ཏ་ཀའི་ཏོ་ཤལ་》དང་། 《དབུ་ནག་མིའུ་འདྲ་ཆགས་》ཤར་རྫ་བཀྲ་ཤིས་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་མཛད་པའི་《ལུང་རིགས་མཛོད》《གཙང་མ་ཀླུ་འབུམ་》སོགས་ཡིན་ལ། ལྟ་ཚུལ་དེ་ནི་བོན་ཁོ་ནའི་ཡིག་ཆ་ལས་བྱུང་བ་དང་། བོན་ཁོ་ནའི་འཇིག་རྟེན་ཆགས་རབས་ཀྱི་ལྟ་ཚུལ་ཞིག་ཡིན་པས། ཉང་རལ་ཉི་མ་འོད་ཟེར་གྱིས་(1136-1204)“བོན་ལུགས་ནི་སྟག་གཟིག་ཡུལ་གྱི་སྒོང་སྐྱེས་ལྟ་བའི་ལུགས་འཛིན་མཁན་ཡིན་པས་དེ་ནི་མུ་སྟེགས་པའོ་” （24）ཞེས་གསུངས་ཤིང་། འབྲི་གུང་འཇིག་རྟེན་མགོན་པོའི་གསུང་བཞི་བཅུ་བ་ལས་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་མུ་སྟེགས་དང་བོན་པོ་ཞེས་བོན་འདི་ཉིད་མུ་སྟེགས་པ་དང་སྦྲེལ་ཅི་ཐུབ་བྱས་པའི་ལྟ་ཚུལ་དེ་དག་གཙོ་བོ་སྒོང་སྐྱེས་ཀྱི་ལྟ་ཚུལ་ལས་འཕྲོས་པ་ཡིན་པ་གསལ་ཐག་ཆོད། མཁར་རྨེའུ་བསམ་གཏན་མཆོག་གི་གསུང་རྩོམ་དུ་སེ་ཏན་ཞུ་བའི་ཕྱི་གླིང་བ་དེས་འཇིག་རྟེན་སྒོ་ང་ལས་སྐྱེས་པར་འདོད་པའི་ལྟ་བ་དེ་ནི་རྒྱ་གར་གྱི་ལོ་རྒྱུས་སྙན་རྩོམ་《མ་ཧྰ་བྷ་ར་ཏ་》སོགས་དང་འབྲེལ་ནས་དཔྱད་ཞིབ་བྱས་ཡོད་པའི་སྐོར་ངོ་སྤྲོད་རགས་བསྡུས་ཤིག་འདུག་ན་ཡང་། ཕྲན་ལ་དབྱིན་ཡིག་ཏུ་བྲིས་པའི་མ་ཡིག་དེ་ཉིད་ལྟ་ཀློག་གི་གོ་སྐབས་ལྡན་པར་མ་གྱུར་བས་སོར་འཇོག་བྱེད་དགོས་བྱུང་། གང་ལྟར་སྒོ་ང་ལས་བྱུང་ཚུལ་འདི་བོན་གྱི་ཡིག་ཆ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་པས་ན། རླངས་ཀྱི་པོ་ཏི་བསེ་རུ་ལས་བྱུང་བའི་སྒོང་སྐྱེས་ཀྱི་ལྟ་བ་འདི་ཉིད་ལ་ཡང་བོན་གྱི་ཡིག་ཆའི་ཤན་ཞུགས་ཡོད་པ་ནི་ལུང་རིགས་གཉིས་ཀྱིས་བདེན་དཔང་བྱེད་ཐུབ་པ་ཞིག་རེད། དེའི་ཕྱིར། སྒོང་ངའི་གྲངས་དང་། ཁ་དོག གཟུགས་དབྱིབས་སོགས་ལ་ཡིག་ཆ་མི་འདྲ་བའི་ནང་ཁྱད་པར་ཡོད་ན་ཡང་། ཁྱུང་ལས་སྒོ་ང་གསུམ་མམ་བཞི། ཡང་ན་བརྒྱད་དམ་དགུ་གང་ཞིག་མཆེད་པའི་གཏམ་རྒྱུད་དེ་ནི་བོན་གྱི་ཤེས་རིག་ཁྲོད་ཤིན་ཏུ་དར་ཆེ་བ་ཞིག་རེད།\n《བསྟན་འབྱུང་རིག་པའི་ཤན་འབྱེད་ནོར་བུ་ཀེ་ཏ་ཀའི་ཏོ་ཤལ་》དུ་བཀོད་པ་ལྟར་ན། “ཁྱུང་པོ་ཞེས་པའི་ཡུལ་ལུང་གི་བྱུང་ཁུངས་ནི། སྟེང་ཕྱོགས་ཀྱི་སྟོན་པ་ཀུན་བཟང་འོད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་དེ་ཉིད་འགྲོ་བའི་དོན་དུ་ཁྱུང་ཕོ་ཆེན་པོ་ཞིག་སྤྲུལ་ནས་གྱིམ་ཤོད་ཤེལ་ལེ་རྫོང་དྲུག་གི་རྩེ་མོར་བབས། དེའི་སྦལ་མོའི་ཤུལ་དུ་སྒོ་ང་དཀར་སེར་ནག་གསུམ་ཁྲ་བོ་དང་བཞི་བརྡོལ་བས་མཚན་དང་ལྡན་པའི་ཁྱུང་སྲས་བཞིར་བྱུང་སྟེ།དཀར་ཁྱུང་དང་ནག་ཁྱུང་དང་སེར་ཁྱུང་དང་གསུམ། དབང་ལྡན་ཁྱུང་འཕགས་ཁྲ་བོ་གཡུ་འབྲུག་ལ་ཆིབས་ནས་རྒྱལ་རོང་དུ་འཕུར་བས་རྒྱལ་ཁྱུང་ཟེར། དེ་དག་ལས་གྱེས་པའི་སྟོད་ན་ལྷ་ཁྱུང་། བར་ན་མུ་ཁྱུང་། སྨད་ན་དབལ་ཁྱུང་སོགས་ཁ་འཐོར་ཇི་སྙེད་ཅིག་བྱུང་ངོ་།།” （25） ཞེས་བཤད་པ་དེ་དག་གིས་དམ་པ་ཁྱུང་གི་གདུང་རུས་དང་། ཤར་ཕྱོགས་རྒྱལ་མོ་ཚ་བ་རོང་ཞེས་པའི་ཡུལ་སྡེ་གང་རུང་གི་རིགས་རུས་སོགས་ཀྱི་འབྱུང་ཁུངས་བསྟན་པ་ཡིན།\n3.ཁྱུང་ཞེས་པ་ནི་ཞུང་གི་གོ་དོན་ཡིན་ཚུལ་གྱི་དགོངས་པ་འཛིན་མཁན་བོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་སྨྲ་བ་ཁྱུང་པོ་བློ་གྲོས་རྒྱལ་མཚན་དང་། སྐྱབས་སྟོན་རིན་ཆེན་འོད་ཟེར། སྨན་རིའི་དཔོན་སློབ་བསྟན་འཛིན་རྣམ་དག ནམ་མཁའི་ནོར་བུ་དང་རྒན་ཚེ་རིང་ཐར་སོགས་ཡིན། ལྟ་དགོངས་དེ་དག་ཁོང་ཚོའི་བརྩམས་ཆོས་《ཁྱུང་པོའི་རྒྱལ་རབས་ལོ་རྒྱུས་》དང་། 《ཁྲོ་བོ་དབང་ཆེན་ངོ་མཚར་རྒྱས་པའི་རྣམ་བཤད་གསལ་བའི་སྒྲོན་མེ》 《སྔ་རབས་བོན་གྱི་བྱུང་བ་བརྗོད་པའི་འབེལ་གཏམ་ལུང་གི་སྙིང་པོ》 《གནའ་རབས་ཞང་ཞུང་གི་ཤེས་རིག་ལ་སླར་དཔྱད་པ་》ཞེས་པ་སོགས་དང་། 《ལུང་མཚན་ཉིད་སྲིད་པའི་མཛོད་ཕུགས་》ལས་ཀྱང་“མུ་ལ་ནམ་མཁའ་ཏིང་ནི་སྔོན་པོ་ཞུང་ཞག་ནི་ཁྱུང་” （26）ཞེས་ཁྱུང་གི་ཐ་སྙད་མང་དུ་བསྟན་ལ། དེ་བཞིན་《ཁྱུང་པོའི་གདུང་རབས་མ་ཡིག་གཡུ་མགོ་མ་》ལས་ཁྱུང་ཞེས་པ་ནི་ཞུང་ཞེས་པའི་ཞང་ཞུང་གི་བརྡ་སྐད་དེའི་བོད་སྐད་དུ་གོ་བར་བྱས་ཡོད་པའི་སྐོར་གོང་དུ་གླེང་ཟིན་པ་ལྟར་ཡིན།\n4.ཁྱུང་ཞེས་པ་ནི་བོད་ཀྱི་ཡབ་འབངས་རུས་དྲུག་གི་གྲས་ཤིག་ཏུ་ངོས་འཛིན་བྱེད་པའི་སྐོར་ལས་ཡབ་འབངས་རུས་དྲུག་ཏུ་འབོད་པ་ནི་གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོའི་སྐབས་བཙན་པོ་ཡབ་ཀྱི་མངའ་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པའི་རུས་རྒྱུད་ཚོ་པ་དྲུག་སྟེ། བཙན་པ་ལྷོ་དང་གཉགས་གཉིས། བཙུན་པ་ཁྱུང་དང་སྣུབས་གཉིས། གཉན་པ་བསེ་དང་སྦོ་གཉིས་བཅས་དྲུག་（27）ལ་ཟེར་བ་སྟེ། དེའི་སྐོར་དཔེར་ན་ཏུན་ཧོང་ཡིག་རྙིང་p1286《མཁར་ཆུང་རྒྱལ་ཕྲན་སིལ་མའི་མ་ཡིག་ངོ་འདྲ་མ་》ལས་“ཞང་ཞུང་དར་པའྀ་རྗོ་བོ་ལིག་སྙ་ཤུར། བློན་པོ་ཁྱུང་པོ་ར་སངས་རྗེ་དང་སྟོང་ལོམ་མ་རྩེ་གཉྀས་”ཞེས་པའི་ཁྲོད་ཀྱི་ཁྱུང་དང་། 《གླེང་གཞི་བསྟན་པའི་འབྱུང་ཁུངས་》སུ་གསལ་བའི་“ཞང་ཞུང་གི་བོན་པོ་ར་ལ་ཁྱུང་དང་། བོད་ཀྱི་བོན་པོ་ཁྱུང་པོ་གྱེར་ཟླ་མེད་ཀྱིས་” （28）ཞེས་པའི་ཁྱུང་། དེ་བཞིན་ཏུན་ཧོང་ཡིག་རྙིང་p1060\_ p1287སོགས་ལས་བྱུང་བའི་ཁྱུང་གི་ཡི་གེ་རྣམས་དེང་གི་བོད་ཀྱི་བརྡ་རྙིང་ཡིག་ཆ་རྣམས་གཅིག་མཐུན་དུ་ཡབ་འབངས་རུས་དྲུག་ཁྲོད་ཀྱི་ཁྱུང་ཞེས་པ་ལ་འགྲེལ་བརྗོད་བྱས་འདུག\n5.བོན་གྱི་གདུང་རྒྱུད་ཆེ་དྲུག་གི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པའི་ཁྱུང་དེ་ལ་མང་ཆེ་ཤོས་སུ་དམ་པ་ཁྱུང་ཞེས་བྲིས་ཡོད་ན་ཡང་། དམ་པ་ཞེས་པའི་ཚིག་འབྲུ་དེ་གཉིས་ཆེ་འཇོག་དང་གུས་བཀུར་གྱི་ཚིག་ཏུ་གཞུག་ནས་བསྣན་པ་ཡིན་པ་ཤིན་ཏུ་གསལ། གདུང་རྒྱུད་ཆེ་དྲུག་ནི་གཤེན་དང་། བྲུ ཞུ། སྤ། རྨེའུ།ཁྱུང་བཅས་ལ་ཟེར་ཞིང་། ཁྱུང་གི་རིགས་རུས་འདི་དང་པོ་གདུང་རྒྱུད་ལྷ་ནས་ཆད་པར་བཤད་ལ། དེའི་བརྒྱུད་ཁུངས་ཀྱང་ཡར་དེད་ན་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོའི་སྤྲུལ་པ་རིག་སྣང་འོད་ཀྱི་རྒྱལ་པོའི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ལས་སྤྲུལ་པའི་བྱ་ཁྱུང་གསུམ་བྱུང་བའི་གཏམ་རྒྱུད་དང་འབྲེལ་ཡོད་ཅིང་། དེ་ལས་བརྒྱུད་པའི་མི་རབས་ཀྱི་ཐོག་མ་ཡིག་ཚགས་སུ་བཀོད་ཡོད་པ་ནི་ཆེ་བ་ལྷ་ཁྱུང་རྒྱལ་ཁྱུང་སེར་གྱི་རྒྱུད་དང་། དེ་འོག་ཁྱུང་རྒོད་ཐོག་ལ་འབར་ནི་ཁྱུང་དཀར་གྱི་རྒྱུད། དེ་འོག་ཆུང་བ་དམུ་ཁྱུང་རྒྱལ་ནི་ཁྱུང་ཁྲ་ཡི་རྒྱུད་དེ་གསུམ་ཡིན། དེ་མ་ཟད་ཁྱུང་རྒྱུད་མི་རབས་དེ་གསུམ་གྱི་ཐོག་མའི་དུས་སུ་ཞང་ཞུང་གི་བྱ་རུ་ཐོབ་པའི་རྒྱལ་པོ་རྣམས་ཀྱི་མཆོད་གནས་སམ་དབུ་བླ་རུ་བཞུགས་པར་བཤད་ལ། དེ་ནས་གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོས་བླ་རུ་བཀུར་བ་དང་། བོད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ལས་སྟོད་ཀྱི་སྟེང་གཉིས་ཀྱི་འོག་མ་སྤུ་དེ་གུང་རྒྱལ་གྱི་རིང་ལ་ཞང་ཞུང་ནས་ཁྱུང་ནག་གི་རྒྱུད་མུ་ཁྱུང་རྒྱན་ཞུ་བ་ཞིག་དང་ཁྱུང་སེར་གྱི་རྒྱུད་ལྷ་ཁྱུང་རྒྱན་ཞུ་བ་སོགས་གདན་དྲངས་ཏེ་བོད་ཡུལ་དུ་བོན་གྱི་བསྟན་པ་སྤེལ་བ་ནས་བོད་ཡུལ་དུ་ཁྱུང་གི་རིགས་རུས་མང་དུ་མཆེད་པ་སྟེ། མུ་ཁྱུང་རྒྱན་ལ་བུ་གཉིས་བྱུང་བ་ལས་ཁྱུང་པོ་སྟག་སྒྲ་དོན་གཙུག་དང་དཔལ་གྱི་གིར་ཏི་གཉིས་ཡིན། ཁྱུང་པོ་སྟག་སྒྲ་དོན་གཙུག་ནི་《རྫོགས་ཆེན་བསྒྲགས་པ་སྐོར་གསུམ་》གྱི་བླ་རྒྱུད་ལས་བྱུང་བའི་པཎ་ཆེན་ལི་ཤུའི་ཞལ་སློབ་གྲུབ་ཐོབ་ཆེན་པོ་བཅོ་བརྒྱད་བྱུང་བའི་ནང་གི་སྟག་གཟིག་མཁས་པ་དྲུག་གི་དང་པོ་དེ་ཡིན། ཁྱུང་པོ་སྟག་སྒྲ་དོན་གཙུག་གི་སྲས་ནི་བཙན་སྒྲ་དོན་གཙུག་དང་། དེའི་སྲས་ཁྱུང་པོ་གྱེར་ནམ་ཟུར་རྩེ། དེའི་སྲས་སྟོང་རྒྱུང་རིང་མོ། དེའི་སྲས་ཁྱུང་རྒྱལ་སྟག་ལ་སྐྱེས་ཡིན་པར་བཤད་ལ། དེ་ནས་རིམ་པར་བརྒྱུད་དེ་ཕྱིས་ཀྱི་མཁས་གྲུབ་ཁྱུང་པོ་རྣལ་འབྱོར་དང་།དེའི་སྲས་ཁྱུང་པོ་མིད་ལ་གྲུབ་པ། དེའི་སྲས་མིད་ལ་ཐོས་པ་དགའམ་མིད་ལ་རས་པ་（རྣལ་འབྱོར་གྱི་དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོ་རྮེ་བཙུན་མི་ལ་རས་པ་ཡང་ཟེར་）སོགས་བྱོན་པར་བཤད་ལ། དེ་བཞིན་ཁྱུང་པོ་དཔལ་གྱི་གིར་ཏིའི་སྲས་ནི་མཆོག་གི་སྒྲོན་མ་དཔུང་སྒྲ་ཟུར་ཡིན། དེའི་སྲས་ཁྱུང་པོ་བཀྲ་རྒྱལ།དེའི་སྲས་ཁྱུང་པོ་ལེགས་མགོན་ཡིན་ལ། 《ལེགས་བཤད་མཛོད་》ལྟར་ན། ཁྱུང་པོ་ལེགས་མགོན་གྱི་སྲས་ཁྱུང་པོ་གྱེར་ཟླ་མེད། དེའི་སྲས་ར་སངས་ཁྲི་ནེ་ཁོད་（ཁྱུང་པོ་ར་སངས་ཁྲི་ནེ་ཁོད་）དང་ར་སངས་ཁོད་རམ་གཉིས་ཡིན། ཁྱུང་པོ་ར་སངས་ཁྲི་ནེ་ཁོད་ཀྱིས་《སྲིད་པ་སྤྱི་སྐོང་སྣང་སྲིད་སྤྱི་མདོས་》སོགས་མཛད་པ་དེང་ཆར་ཡང་བཞུགས། ཞང་ཞུང་གི་རྒྱལ་པོ་ལིག་མི་ཧྱ་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་པོས་བཀྲོངས་རྗེས་སུ་ཞང་ཞུང་གི་རྒྱལ་ས་ཁྱུང་པོ་སྟག་སྒྲ་དུན་གཙུག་གིས་བཟུང་བར་བཤད་ལ། ཁྱུང་འཕགས་ཁྲ་མོ་ནི་གཡུ་འབྲུག་ལ་བཅིབས་ཏེ་ཤར་ཕྱོགས་རྒྱལ་རོང་ཡུལ་དུ་ཕེབས་པས་དེ་ལས་བུ་འབོར་གཡུང་དྲུང་བུ་བཞི་སོགས་ཆད་དེ་ཤར་ཕྱོགས་རྒྱལ་རོང་ཡུལ་གྱི་མི་རྒྱུད་དེ་དག་རིམ་པར་ཆད་ཟེར།\n6.གསེར་བསྒྲུབས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཛྭ་ལ་གོ་བའི་སྐོར་འདི་གྱེར་ཆེན་སྣང་བཞེར་ལོད་པོས་མཛད་པའི་《རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཞང་ཞུང་སྙན་རྒྱུད་ཀྱི་བོན་མ་ནུབ་པའི་གཏན་ཚིགས་》དང་།《བསྟན་པའི་རྣམ་བཤད་དར་རྒྱས་གསལ་བའི་སྒྲོན་མེ་》སོགས་སུ་སྒྲུང་གི་ཟོལ་གྱིས་དྲངས་པ་སྟེ། དར་རྒྱས་གསལ་སྒྲོན་ལས་ཁྱུང་ཞེས་བྱ་བ་སྲང་ཕྱེད་ཟླ་གསུམ་བསྒྲུབ་ན། ཡར་ལུང་གི་ས་བརླག་པར་ནུས་（29）ཞེས་པ་ལྟ་བུ་ཡིན།\n7.ཡ་ཐོག་སྲིད་པའི་ལྷ་རབས་ཀྱི་མཆེད་ཁུངས་སྐོར་ལ་མཁས་དབང་ནམ་མཁའི་ནོར་བུའི་འགྲེལ་བརྗོད་ཞིབ་ཕྲ་མཛད་ཡོད་པ་ཁོང་གི་གསུང་རྩོམ་ལས། “ཁྱུང་ནི་བོན་ལུགས་སུ་ཡ་ཐོག་སྲིད་པའི་ལྷ་རབས་ཀྱི་མཆེད་ཁུངས་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཏུའང་ངོས་འཛིན་སྲོལ་བྱུང་འདུག་” （30）ཅེས་དང་། “ཡེ་སྲིད་འཕྲུལ་གྱི་སྒྲ་བླ་ནི་སྒྲ་བླ་ཁྱུང་ཆེན་རལ་ཆེན་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཉིད་ཡིན་ཞིང་དེ་ལས་ཡེ་མཁྱེན་སྒྲ་བླའི་དམག་ཚོགས་རྣམས་གྲོལ་བ་སྟེ། དེ་ཡང་སྤྱི་གཙུག་གི་ནོར་བུ་རིན་ཆེན་དེ་ལས་སྒྲ་བླ་ཡིད་བཞིན་ལྷ་དབང་གྲོལ་བ་དང་། ཁྱུང་རྒྱུ་གསས་གཡོན་ལས་སྒྲ་བླ་ལྷ་གསས་དར་མ་གྲོལ་བ་དང་། རྣ་བ་གཡས་གཡོན་ལས་སྒྲ་བླ་དར་ཆེན་གཡུ་འབྲུག་གྲོལ་བ་དང་།སྤྱན་མིག་གཡས་གཡོན་ལས་སྒྲ་བླ་ཡོད་ཁམས་ཀུན་གསལ་གྲོལ་བ་དང་། ཁྱུང་མཆུ་བར་དུ་བགྲད་པ་ལས་སྒྲ་བླ་ཁྱུང་ནག་ཤ་ཟན་གྲོལ་བ་དང་། སྒྲོ་ཆེན་སུམ་བརྒྱ་དྲུག་ཅུ་ལས་སྒྲ་བླ་སུམ་བརྒྱ་དྲུག་ཅུར་གྲོལ་བ་དང་། ཐེལ་གཤོག་གསེར་གྱི་འདབ་མ་ལས་སྒྲ་བླ་ཉི་ཁྲི་དགུ་འབུམ་དུ་གྲོལ་བ་དང་། ཁྱུང་སྡེར་ས་ལ་འཛུགས་པ་ལས་སྒྲ་བླ་ཀླུ་འདུལ་ཁྱུང་ཆེན་སྲིད་པ་སྟེ་དེ་ནི་སྲིད་པ་ཆགས་པའི་དུས་ནས་སྲིད་པས་ན་ཡེ་ནས་སྲིད་པའི་སྒྲ་བླ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན།” （31） ཞེས་པ་སོགས་ལས་ཤིན་ཏུ་གསལ་ལ། དེ་བཞིན་དུ་《དབུ་ནག་མིའུ་འདྲ་ཆགས་》སུ།“དང་པོ་ཡེ་མེད་སྟོང་པ་ལ།། དེ་ལ་ཡེ་ཡོད་ཅུང་ཙམ་སྲིད།།དེ་ལ་འོད་དང་ཟེར་དུ་སྲིད། འོད་ནི་ཕ་ལ་ཟེར་ནི་མ།། དེ་ལ་སྨག་དང་སྨུག་ཏུ་སྲིད།། དེ་ལ་སེར་བུ་ངད་ཙམ་སྲིད།། དེ་ལ་བ་མོ་སྤུ་ཙམ་སྲིད།། དེ་ལ་ཟིལ་པ་ཁྲོམ་ཙམ་སྲིད།། བ་མོ་དང་ཟིལ་པ་བསྡེབས་པ་ལས།། མཚོ་མེ་ལོང་ཙམ་ཅིག་དེ་ལ་སྲིད།། དེ་ལ་ཞགས་སུ་ཆགས། སྒོང་དུ་འདྲིལ། སྒོང་ང་རྡོལ་བའི་ནང་ཤེད་ནས། བྱ་གླག་དཀར་ནག་གཉིས་སྲིད་པ་ལ། སྣང་བ་འོད་ལྡན་དང་། མུན་པ་ཟེར་ལྡན་དང་གཉིས་སྲིད། སྣང་མུན་གཉིས་པོ་བསྡེབས་པ་ལས། སྒོང་ང་དཀར་ནག་ཁྲ་གསུམ་སྲིད། སྒོང་ང་དཀར་པོ་རྡོལ་བ་ལས། ཕྱིའི་ཤུན་པ་ལ་ལྷ་བྲག་དཀར་པོ་སྲིད། བར་གྱི་གདར་ཤ་ལ་འོད་ཀྱི་ཁྲི་སྡེ་སྲིད། ནང་གི་སྒོང་ཆུ་ལ། དུང་གི་མཛོ་མོ་དཀར་མོ་སྲིད།” （32）ཞེས་སོགས་སྒོང་ལས་ལྷ་རབས་ཀྱི་རྒྱུད་བྱུང་བའི་གནས་ཚུལ་བསྟན་ཡོད་ཅིང་། དེང་ཆར་མཐོང་དུ་ཡོད་པའི་ལྡེབས་རིས་དང་། བྲག་བརྐོས་རི་མོ་སོགས་ལས་ཀྱང་ཁྱུང་གི་གཟུགས་རིས་དང་གླག་འདྲ་མཚུངས་ཀྱི་ཆ་མཐོང་བ་བཅས་ཀྱིས་འདིར་བཀོད་པའི་གླག་ཞེས་པ་ཁྱུང་གི་རིགས་སུ་གཏོགས་པར་གོ་བ་ལ་འགལ་ཟླ་མི་འདུག་སྙམ། མདོར་ན།སྔ་རབས་ཀྱི་ཡིག་ཆའི་ཁྲོད་ཁྱུང་ལས་བྱུང་བའི་སྲིད་པའི་ལྷ་རབས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པ་དེ་དག་སྒྲ་བླ་ཝེར་མ་དཔའ་ཁྲོམ་གྱི་གཞུང་སོགས་ལ་གསལ་བ་དེ་བཞིན་ཡིན།\n8.ཁྱུང་ནི་ཀླུ་ཡི་མགོ་གནོན་ནམ་ཀླུ་ཡི་འཇིགས་པ་འཇོམས་པར་བྱེད་པའི་བྱེད་ནུས་ཅན་གྱི་དགྲ་བླ་རུ་འདོད་པའི་ཡིག་ཆ་མང་ཆེ་ཤས་དམངས་ཁྲོད་སོགས་ནས་བྱུང་བའི་ཡིག་ཆ་ཡིས་མཚོན་ཡོད་དེ། དེ་དག་གཙོ་བོ་ཀླུ་བཅོས་སོགས་ཀྱི་སྐོར་ཡིན་པ་སྔ་རབས་སུ་ཕོ་བྲང་པོ་ཏ་ལའི་ཡིག་ཚང་སུ་ཡང་ཉུང་ཙམ་བཞུགས་ཡོད་རབས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་གསུངས་མཁན་འདུག མདོ་སྨད་མདའ་ཚང་གི་ཡིག་ཆ་ལས་བྱུང་བའི་《ཁྱུང་གིས་སྤྱན་འདྲེན་དབུ་ལགསྷོ》(པོ་ཏི་གཉིས་པའི་ཤོག་ངོས་180-184བར)དང་། 《ཁྲའི་སྤྱན་འདྲེན་དབུ་ལགསྷོ》(པོ་ཏི་གསུམ་པའི་ཤོག་ངོས185-200བར) 《ཁྱུང་གིས་ཆེས་གསོལ་དབུ་ལགསྷོ།》(པོ་ཏི་གསུམ་པའི་ཤོག་ངོས་240-247བར) 《ཁྱུང་གི་བྱ་ཞན་དབུ་ལགསྷོ》(པོ་ཏི་ཉེར་དགུ་བའི་ཤོག་ངོས་295-301བར་)སོགས་དང་། དེ་མིན་དམངས་ཁྲོད་ཀྱི་ཡིག་ཚགས་《བ་སྦལ་ཁྱུང་གསུམ་གྱི་དཔྱད་བཞུགས་སོ་》ཞེས་པ་སོགས་སུ་གསལ། དཔེར་ན། 《ཁྱུང་གི་སྤྱན་འདྲེན་》ལས། “མགོ་ར་འབྲུ་ལ་སྐྱེས་པའི་ཁྱུང་།། ཀླུ་འདུལ་ཆེན་པོ་གཤེགས་སུ་གསོལ།། དུག་འདུལ་ཆེན་པོ་གཤེགས་སུ་གསོལ།། བྱད་ཁྲོ་ཆེན་པོ་གཤེགས་སུ་གསོལ།། སྲིད་པ་ཆེན་པོ་གཤེགས་སུ་གསོལ།། བྱ་ཁྱུང་དཀར་པོ་ཆེན་པོ་གཤེགས་སུ་གསོལ།། བྱ་ཁྱུང་དཀར་འོད་མདང་གསལ་གཤེགས་སུ་གསོལ།། ཚངས་འཁོར་ཀླུ་འདུལ་གཤེགས་སུ་གསོལ།། ཟིལ་གནོན་ཁ་འབར་གཤེགས་སུ་གསོལ།། རིས་ལྟིང་ཆེན་པོ་གཤེགས་སུ་གསོལ།། རུ་བཞི་སྤྲུལ་པ་ཁྱུང་ཡང་གཤེགས་སུ་གསོལ།། མཛེ་འདུལ་ནད་འདུལ་ཁྱུང་ཡང་གཤེགས་སུ་གསོལ།། ཞི་རྒྱས་དབང་དྲག་ཁྱུང་ཡང་གཤེགས་སུ་གསོལ།། སྤྱི་འདུལ་ཁྱུང་ཡང་གཤེགས་སུ་གསོལ།། ཁྲོས་པའི་བྱ་ཁྱུང་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་གཤེགས་སུ་གསོལ།།” （33） ཞེས་པ་ལྟ་བུ་དང་། དེ་བཞིན་གྱི་དགྲ་བླ་ཁྱུང་ཆེན་གྱི་གཞུང་དང་། ཝེར་མའི་གཞུང་། ཤུགས་མགོན་གྱི་གཞུང་སོགས་སུ་ཡང་དེ་འབྲེལ་གྱི་ནང་དོན་བསྟན་ཡོད་པར་མཁས་དབང་ནམ་མཁའི་ནོར་བུའི་གསུང་རྩོམ་ལས་རྒྱུས་ལོན་བྱེད་ཆོག\n9. “ལྷ་”དང་“སྲུང་མའི་”གཟུགས་སུ་འཆར་བའི་ཁྱུང་དེ་དགྲ་བླ་ཀུན་གྱི་འབྱུང་ཁུངས་ཡིན་པར་བཤད་པའི་ཡིག་ཆ་ནི་མགོན་ཤེས་ལྷ་བོན་གྱི་ནང་དོན་སྟོན་པའི་དཔེ་གཞུང་སྒྲ་ལྷ་དཔའ་ཁྲོམ་གྱི་གཞུང་དེ་ཉིད་ཡིན་ཅིང་། དེའི་སྐོར་ལ་ད་དུང་ཁོད་པོ་བློ་གྲོས་ཐོགས་མེད་ཀྱིས་མཛད་པའི་《ཁྱུང་དམར་གྱི་གཞུང་》དང་། མཁན་ཆེན་བསོད་ནམས་བློ་གྲོས་ཀྱིས་བསྒྲིགས་པའི་《དབལ་ཁྱུང་དམར་པོའི་སྒྲུབ་གཞུང་》དང་། 《ཁྱུང་དམར་ཆ་ལག་》སོགས་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་ལས་གསལ། དེ་མ་ཟད་པར་གླིང་གེ་སར་གྱི་སྒྲུང་ལས་བྱུང་བའི་གེ་སར་རྒྱལ་པོའི་དགྲ་བླ་བཅུ་གསུམ་ཞེས་པ་དེའི་ཐོག་མ་ཡང་ཁྱུང་ཡིན་ལ། དེ་བཞིན་《ཁྱུང་ཚ་སྤུན་ལྔ་འདུལ་བའི་དྲག་པོའི་སྒྲུང་》（34）ལས“བོན་ལུགས་བསྟན་པའི་སྲུང་མ་ལ།། ཤེལ་གྱི་བྱ་ཁྱུང་གཤོག་རིང་མཁྱེན།།”ཞེས་དང་། “གནམ་རིམ་པ་བཅུ་གསུམ་ཡང་སྟེང་ནས།། ལྷ་ཆེན་དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོ་མཁྱེན།། བར་གླིང་བཞི་རྗེ་བོ་ཉི་ཟླ་གསོལ།། ས་གཞི་རླུང་ནག་འཁྱིལ་དབུས་སུ།། སྲོག་བདག་བྱ་ཁྱུང་གཤོག་རིང་མཁྱེན།། ”ལྟ་བུ་ལས་ཀྱང་ཁྱུང་ནི་ལྷ་ཡི་གཟུགས་སུ་བཀོད་ཡོད་དོ།།\n10.ཁྱུང་ནི་འཇིག་རྟེན་བྱེད་པོ་ཡིན་པར་འདོད་པའི་ལྟ་བ་འདི་བོད་ཀྱི་སྲིད་པ་ཆགས་པའི་སྒྲུང་ལས་བྱུང་བ་སྟེ། གོང་དུ་གླེང་ཟིན་པའི་ཁྱུང་སྒོང་ལས་མིའི་རིགས་གྲོལ་བ་ལས་གཞན། བོད་ཀྱི་དམངས་ཁྲོད་གཏམ་དཔེ་སོགས་སུ་ཐོག་མའི་དུས་སུ་ལྷ་འཕགས་པ་འཇམ་དཔལ་གྱི་བྱིན་རླབས་ལ་བརྟེན་ནས་རླུང་གིས་གནམ་ས་ཕྱེས་པ་དང་། ཁྱུང་ཆེན་གྱིས་ནམ་མཁའ་ཡར་ལ་བཏེགས་པ་དང་། རུས་སྦལ་གྱིས་ས་གཞི་མར་མནན་པ་སོགས་ཀྱི་གཏམ་རྒྱུད་རིང་མོ་ཞིག་དམངས་ཁྲོད་དུ་ཁྱབ་ཡོད་པ་དེའི་དོན་ནི་ཁྱུང་འདི་འཇིག་རྟེན་གྱི་བྱེད་པོར་གོ་བ་བླངས་པ་ཡིན་ནོ།།\nམདོར་ན། ཁྱུང་གི་གོ་དོན་སྣ་ཚོགས་པ་ལ་འཕེལ་འགྱུར་བྱུང་ཡོད་པ་དེ་དག་གིས་ཐ་སྙད་འདིའི་བྱུང་འཕེལ་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ཧ་ཅང་རྒྱུན་རིང་བ་དང་། དེ་དང་འབྲེལ་བའི་རིག་གནས་ཀྱི་རྒྱུན་སྣ་ཚོགས་པར་ཆགས་ཡོད་པ་གསལ་བོར་བསྟན་པ་མ་ཟད། ཐ་སྙད་འདིའམ་ཤེས་རིག་གི་ངོ་བོ་མཚོན་པའི་ཁྱུང་གི་རིག་གནས་མཐའ་དག་བོད་ཀྱི་ས་སྐྱེས་རྡོ་སྐྱེས་ཀྱི་རིག་གནས་སུ་གྲུབ་པ་ཞིག་ཡིན་པའི་སྐོར་བདེན་དཔང་ཤིན་ཏུ་གསལ་བོ་བྱས་པ་ཡིན། དེ་མ་ཟད་གཉན་ཆེན་སྡེ་བཞིའམ་རླུང་རྟའི་ལྷ་བཞི་ཞེས་པ་བོད་ཀྱི་དམངས་སྲོལ་དུ་དར་ཁྱབ་ཆེ་བའི་རླུང་རྟ་དང་དར་ལྕོག་སྟེང་དུ་བཀོད་པའི་ཁྱུང་དང་འབྲུག གཡག་དང་སྟག་སོགས་ལས་བྱུང་བའི་ཁྱུང་གིས་སྲོག་མཚོན་པ་དང་། སྟག་གིས་ལུས། འབྲུག་གིས་དབང་ཐང་། གཡག་གིས་རླུང་རྟ་མཚོན་པ་ཡིན་ལ། དེ་དག་གི་དཀྱིལ་དུ་ཡོད་པའི་རྟ་ཡིས་ནི་བླ་དཔལ་མཚོན་པ་བཅས་བོད་དམངས་ཁྲོད་ཀྱི་ཡིག་ཆའི་ཁྲོད་གསལ་བ་དང་། བོད་ཀྱི་དགོན་པ་སོགས་སུ་རྒྱུན་མཐོང་གི་ཁྲི་རྒྱབ་དྲུག་འགྱོགས་ཀྱི་བཀོད་པ་ལས་རྒྱན་དྲུག་གི་ཐིག་ཁོག་ཆ་མཉམ་པར་བགོས་པའི་སྐུའི་སྤྱི་གཙུག་གི་སྟེད་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ངོ་བོ་ཀརུ་ཊ་སྙིང་རྗེ་སྟེ་ཁྱུང་རྭ་ནོར་བུས་བརྒྱན་ཅིང་སྦྲུལ་ཟ་བའི་རྣམ་པར་བཞེངས་པ། དེ་ལས་དམའ་ཙམ་གྱི་གཡས་གཡོན་དུ་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པའི་ངོ་བོ་ཀ་རུ་ཊ་སྒྲོལ་མཛད་དེ་ཀླུ་ཕྲུག་སྦྲུལ་གྱི་མཇུག་མ་ཅན་གཉིས་བཞེངས་ཡོད། ཁ་ཤས་ཀྱིས་ད་དུང་རྒྱ་གར་གྱི་རིག་བྱེད་གཞུང་དུ་ལྷ་ཆེན་ཚངས་པའི་ཞོན་པ་ཁྱུང་ཡིན་པར་བཤད་ལ། རིག་བྱེད་ཀྱི་གཏམ་རྒྱུད་དང་སྦྱར་ཏེ་བྲམ་ཟེ་རྐང་མིག་གི་བུ་ཡིན་རབས་ཀྱང་བཤད། ཁྱུང་གིས་ད་དུང་འབྱུང་བ་མེ་ཡི་བྱེད་ནུས་མཚོན་པ་སོགས་གོང་དུ་གླེང་བརྗོད་བྱས་པའི་ནང་དོན་དེ་དག་ཏུ་མ་ཚུད་པའི་གོ་དོན་ཡང་ཡོད་པ་སོགས་ཀྱིས་ཁྱུང་གི་རིག་གནས་འདིས་བོད་ཙམ་མ་ཟད། རྒྱ་དཀར་ནག་སོགས་ཀྱི་རིག་གནས་ཁྱབ་ཁོངས་སུ་ཡང་ཤུགས་རྐྱེན་ངེས་ཅན་ཐེབས་ཡོད་ཚོད་འདུག འདིའི་སྐོར་ལ་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་པར་ཡིག་ཚགས་དང་གནའ་རྫས་རྟོགས་དཔྱོད་ལས་གཞན། བོད་ཀྱི་རྩོམ་རིག་གི་འཕྲེང་རྒྱུད་དེད་ནས་དེའི་མཚོན་དོན་དང་མཚོན་སྟངས་སོགས་ལ་དཔྱད་ཞིབ་བྱེད་རྒྱུ་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེ་བར་སེམས།\nཁྱུང་ནི་གདོད་མའི་དུས་སུ་མཐོ་སྒང་གི་ས་ཆ་འདིར་འཚོ་སྡོད་བྱས་མྱོང་བའི་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་རིགས་ཤིག་ཡིན་པ་གཞིར་བྱས་ནས། དེའི་བྱེད་ནུས་དང་སྟོབས་ཤུགས་ནི་འགྲན་པའི་ཟླ་དང་བྲལ་བ་ཞིག་ཡིན་པས། གདོད་མའི་མི་རྣམས་ཀྱིས་དེ་ལ་ཡིད་སྨོན་དང་། རེ་བཅོལ། ཐ་ན་དད་མོས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་ཤུགས་དྲག་སྐྱེས་ཡོད་པ་ནི་ལོ་ངོ་སྟོང་ཕྲག་གོང་ནས་ཐོགས་ལྕགས་སོགས་ཀྱི་གཟུགས་སུ་ཁྱུང་གི་གཟུགས་རིས་བཟོ་སྲོལ་རྒྱ་ཁྱབ་ཏུ་དར་ཡོད་པ་དང་། མངའ་རིས་དང་ནག་ཆུའི་ས་ཁུལ་སོགས་ནས་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་བའི་བྲག་བརྐོས་རི་མོའི་ཁྲོད་ཀྱི་ཁྱུང་གི་རིགས་དེ་དག་ལས་ཤེས་ཐུབ། ཁ་ཤས་ཀྱིས་ཁྱུང་གི་རིགས་འདི་གངས་སེང་ཡོད་མེད་ཀྱི་རྩོད་གཞི་ལྟ་བུ་ཞིག་ཏུ་ངོས་འཛིན་པའམ། ཕྱི་རོལ་རིག་བྱེད་པའི་གཏམ་རྒྱུད་ལས་བྱུང་བའི་མི་ཡི་གཟུགས་ལ་བྱ་ཡི་དབུ་ཅོག་བཙུགས་པའི་མཚོན་བྱེད་རང་བཞིན་གྱི་རྣམ་པ་ཙམ་ལས་གླིང་འདིར་དངོས་སུ་ཡོད་མི་སྲིད་པའི་དོགས་གཞི་འཛིན་མཁན་ཡང་ཡོད་ན་ཡང་། དངོས་ཡོད་ཀྱི་སྲོག་ཆགས་ཤིག་གི་ཁྱད་མཚར་གྱི་བྱེད་ནུས་ལ་བརྟེན་ནས་ད་ཡོད་ཀྱི་ཁྱུང་གཟུགས་འདིའི་རྣམ་པར་འཕེལ་འགྱུར་བྱུང་བ་དང་། དེ་འབྲེལ་གྱི་ཤེས་རིག་གི་སྣང་ཚུལ་གྲངས་མང་པ་ཞིག་འཕེལ་འགྱུར་བྱུང་ཡོད་པ་ནི་མངོན་སུམ་ཚད་མའི་དོན་ཞིག་ཏུ་སེམས།\nཁྱུང་ལ་དད་འདུན་གྱི་འདུ་ཤེས་འཕེལ་རྒྱས་བྱུང་བ་ལས་བོད་ཀྱི་གདོད་མའི་དུས་སུ་ནང་བཅུད་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སྒོ་ང་ལས་གྲོལ་ཚུལ་གྱི་གཏམ་རྒྱུད་དག་འཕེལ་བ་ཡིན་ཞིང་། སྒོ་ང་ལས་ལྷ་ཀླུ་མི་གསུམ་གྲོལ་བར་འདོད་པའི་ལྟ་སྟངས་དེ་ཉིད་སྔ་རབས་པའམ་བོན་གྱི་འཇིག་རྟེན་འཕེལ་འགྱུར་གྱི་ལྟ་བ་དམིགས་བསལ་བ་ཞིག་ཡིན་པ་ལས། དུས་ཕྱིས་ཀྱི་ཐུབ་པའི་དགོངས་འདུན་གྱི་ཉམས་ལེན་པར་གྱུར་བའི་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་སྨྲ་བ་སྤྱིའི་བརྩམས་ཆོས་དག་ལས་ནི་སྒོང་སྐྱེས་ཀྱི་ལྟ་བ་བརྗོད་པ་མཐོང་བྱར་ཕལ་ཆེར་མི་འདུགདེའི་ཕྱིར་ཁྱུང་གི་དད་མོས་སམ་ཁྱུང་གི་རིག་གནས་འདིའི་ཐོག་མའི་མཆེད་ཁུངས་ཀྱང་བོན་གྱི་ཤེས་རིག་གམ་ཞང་ཞུང་རིག་གནས་ཡིན་པ་གསལ་ལ། དེ་ལས་ཁྱུང་གི་གཟུགས་རིས་ཞིབ་འབྲི་བྱས་པའི་ལོ་རྒྱུས་སྔ་ཤོས་ནི་ཞང་ཞུང་གི་བྱ་རུ་ཅན་གྱི་རྒྱལ་རབས་བཅོ་བརྒྱད་ཅེས་པའི་སྐབས་དེ་ཡིན། བྱ་རུ་ཅན་གྱི་རྒྱལ་རབས་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་ཐོག་མ་ཁྲི་ཝེར་གསེར་གྱི་བྱ་རུ་ཅན་ཞེས་པས་དེང་གི་གངས་ཏི་སེའི་མདུན་ཞོལ་དུ་ཆགས་ཡོད་པའི་འབྲི་གུང་བཀའ་བརྒྱུད་ཀྱི་དགོན་གནས་རྒྱང་གྲགས་དགོན་ཞེས་པ་དེ་ནས་གསས་ཁང་ནོར་བུ་སྤུངས་བརྩེགས་ཞེས་པར་བཞུགས་ཏེ་སྲིད་ཀྱི་ཁ་ལོ་བསྒྱུར་བའི་སྐབས་སུ། སྲིད་འབྱོར་དབང་ཐང་གི་མཚོན་བྱེད་ལ་དབུ་རྨོག་གི་གཙུག་ཏུ་གསེར་ལས་བྱས་པའི་བྱ་རུ་ཞིག་བཙུགས་ཡོད་པར་བཤད་པ་དེ་ནས་རྒྱལ་པོ་དེ་དག་གི་མཚན་ལ་བྱ་རུ་ཅན་ཞེས་ཐོགས་སྐད། བྱ་རུ་ཞེས་པ་ནི་བྱ་ཁྱུང་གི་རྭ་ཞེས་པའི་དོན་དུ་གོ་བ་སྟེ། དེའི་དབྱིབས་གང་འདྲ་ཞིག་ཡིན་མིན་ཐད་ད་དུང་གསལ་ཆ་ཡོད་པའི་ཡིག་ཆ་གང་ཡང་མ་མཐོང་ན་ཡང་། ད་ཡོད་ཀྱི་ལྡེབས་རིས་དང་ཤིང་བརྐོས། ཐོག་ལྕགས་སོགས་ལས་ཁྱུང་གི་རྭ་ཅོ་གྱེན་ལ་གཟེངས་ཤིང་། རྩེ་མོ་རྣོ་བ། སྤྱི་གཙུག་ན་ནོར་བུ་འོད་འབར་གྱིས་བརྒྱན་ཡོད་པ། བལྟས་པ་ཙམ་གྱིས་གཟི་ཤུགས་དང་ལྡན་པ་ཞིག་ཏུ་འབྲི་བཞེངས་བྱས་འདུག ཞང་ཞུང་གི་ཐོག་མའི་རྒྱལ་པོ་དེ་དག་གིས་བྱ་རུའམ་ཁྱུང་གི་རྭ་ཅོའི་གཟུགས་རིས་མཚོན་པའི་རྣམ་པ་ཡོད་པའི་དབུ་རྨོག་གྱོན་པ་ནི་ཆབ་སྲིད་གནམ་ལས་མཐོ།དབུ་འཕང་དགོངས་དང་མཉམ་པའི་སྟོབས་ཤུགས་མཚོན་ཆེད་ཡིན་པ་མ་ཟད། རྒྱལ་པོ་དེ་དག་གི་དད་པའི་ཡུལ་དུ་བཞག་པའི་ཤེས་རིག་གི་བསྟན་བྱ་སྟེ། ཡབ་མེས་གོང་མ་རྣམས་ལ་བརྩི་བཀུར་བྱས་པ་ཡང་མཚོན་པ་ཡིན་ངེས་འདུགབྱ་རུ་དེ་རིན་ཐང་ཆེ་བ་དང་། བླ་ན་མེད་པ་ཞིག་ཡིན་པ་མཚོན་ཆེད་དེའི་རྒྱུ་ཆ་གསེར་དང་། བྱི་རུའམ་བྱུ་རུ། ག་ལྗང་ཞེས་པ་བོད་སྐད་དུ་གཡུ་དང། ལྕགས་ལ་སོགས་པ་བྱས་ཏེ།རྒྱལ་པོ་མི་འདྲ་བའི་སྟོབས་ཤུགས་ཀྱི་དབང་ཐང་མཚོན་པར་བྱས་འདུག བྱ་རུ་ཞེས་པ་དེ་ཡིས་ཆེས་སྔ་མོ་ནས་ཁྱུང་གི་རིག་གནས་འདི་ཉིད་ཞང་བོད་ཡུལ་དུ་དར་ཆེ་བ་མཚོན་པ་ཡིན།བྱ་རུ་ཡོད་པའི་དབུ་ཞྭའི་རིགས་དེ་དག་རྒྱལ་པོ་ཙམ་དུ་མ་ཟད་བོན་གྱི་གཤེན་པོའམ་སྐུ་གཤེན་སོགས་ཀྱིས་ཀྱང་གྱོན་ཡོད་པའི་སྐོར་ནམ་མཁའི་ནོར་བུ་ལགས་ཀྱིས་གསུངས་པ་ལྟར་ན་“ཞང་ཞུང་མེ་རིའི་བླ་མ་བརྒྱུད་པའི་བྲིས་ཐང་རྣམས་སུ་གསལ་པོ་མཇལ་རྒྱུད་ཡོད་” （35）གསུངས། འབེལ་གཏམ་ལུང་གི་སྙིང་པོ་ལས་བྱ་རུ་ཞེས་པ་གོ་གནས་ཀྱི་ཐོབ་ཐང་ཞིག་ཡིན་（36）པར་གསུངས་ལ། མི་ཡི་རྒྱལ་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཆེ་རྟགས་ཙམ་དུ་མ་ཟད་མཆོད་པའི་ཞིང་དང་བཀུར་བའི་གནས་ལ་ཡང་བརྒྱན་སྲོལ་ཡོད་པ་དང་། མཆོད་རྟེན་གྱི་རྩེ་ལ་བྱ་རུ་ཁྱུང་རུས་བརྒྱན་པ་དང་། ཡི་དམ་ཁྲོ་བོའི་འཁོར་འགའ་ལ་ཡང་དབུ་ལ་གནམ་ལྕགས་བྱ་རུ་ཁྱུང་རུ་ཡོད་པ་དང་། རྣམ་དག་སྒྲུབ་པ་བྱ་རུ་ཐོབ་པའི་གཤེན་བརྒྱད་སོགས་རྒྱལ་པོ་མ་ཡིན་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་ཡང་ཁྱུང་རྭ་ཡོད་པར་བསྟན་འདུག ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་བྲིས་རིས་དེ་དག་ལས་བྱ་རུའམ་ཁྱུང་གི་རྭ་ཅོ་དེ་ཉིད་ཀྱི་དབྱིབས་དང་རིང་ཐུང་། ཕྲ་སྦོམ་སོགས་ཞིབ་ཕྲ་བཀོད་མེད་མོད་ཀྱི། གའུ་རྙིང་པ་དང་། ཐོག་ལྕགས་རྙིང་པ་ཁ་ཤས་ཀྱི་གཟུགས་ལས་ཁྱུང་རུ་ཆ་གཅིག་ཡིན་པ་དང་། ཆ་ཉིས་བརྩེགས་སོགས་ཀྱི་རི་མོ་མཐོང་རྒྱུ་ཡོད་ལ། བོད་ཀྱི་དགོན་གནས་སོགས་སུ་ཡོད་པའི་ཁྲི་དྲུག་འགྱོགས་སམ་ཁྲི་རྒྱན་བཞི་སོགས་ལས་བྱུང་བའི་ཁྱུང་དེ་ལ་བལྟས་པས་རྭ་ཅོ་གཟེངས་སུ་ཐོན་ཅིང་། རྩེ་མོ་རྣོ་ངར་གྱི་རྣམ་པར་བཞེངས་པ་དེས་བརྟན་ཅིང་བརླིང་པའི་དོན་མཚོན་བཞིན་པ་འདི་ཡིས། ཕྱིས་སུ་བྱུང་བའི་གཡུང་དྲུང་འདི་ཡང་ཁྱུང་གི་གཟུགས་མཚོན་གྱི་རི་མོ་མ་ཡིན་ནམ་སྙམ་པ་སྐྱེས་སུ་འཇུག\n《རྒྱལ་ཁྱུང་དཀར་པོའི་གདུང་རབས་》（37）ཞེས་བྱ་བ་རུ་བཀོད་པའི་ཁྱུང་གི་རབས་དེ་ཤིན་ཏུ་སྔ་སྟེ། ཡིག་ཆ་དེ་ཉིད་ལས“ཚེ་ལོ་བརྒྱ་པའི་དུས་སུ་གཤེན་རབ་མི་བོ་དང་དུས་མཚུངས་སུ། ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་རིགས་སྣང་འོད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་དེས། འགྲོ་བ་སེམས་ཅན་གྱིས་དོན་ལ་དགོངས་ནས། སྐུ་གསུམ་གྱིས་སྤྲུལ་པ་གསུམ་དུ་བྱོན་པ་ནི། ཟག་མེད་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་རྒྱུད་པ་སྐུ་ལ་རྫོགས་ནས། ཟག་བཅས་ལྷའི་རྒྱུད་པ་འདབ་ཆགས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཁྱུང་གསུམ་དུ་སྤྲུལ་ཏེ། ……དེ་ལ་ཡུལ་དེའི་མི་རྣམས་ཀྱིས་ལྟད་མོ་བལྟས་ནས། མེ་ཏོག་མཛེས་པའི་གླིང་ལ་འདབ་ཆགས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་རྭ་ཅོ་དང་། སྤྱན་མིག་དམར་བ། སྤྱི་གཙུག་ན་ནོར་བུ་འོད་འབར་གྱིས་བརྒྱན་ཡོད་པ། གསུམ་བབ་པས་ཅི་ཡི་ལྟས་དང་ཆོ་འཕྲུལ་ཡིན་ཞེས་ཀུན་ལ་དྲིས་པས། ཤེས་ཆེ་རྒན་པ་རྣམས་ཀྱིས་ན་རེ། ཁྱུང་མོ་ལ་གནམ་རུ་མེད་ཅིང་། ཁྱུང་ཕོ་ལ་རྭ་ཅོ་དགུང་དུ་སྔོ་ཟང་ངེ་བ་ཡོད་པ། ནོར་བུ་འབར་བའི་རྒྱན་དང་བཅས་པ་སྟེ། ཁྱུང་ཕོ་ཁྱད་པར་ཅན་ཅིག་རེད་ཟེར་བར་འདུག་གོ་” （38） ཞེས་གསུངས་པ་ལས་ཁྱུང་ཕོ་དང་མོའི་དབྱེ་བ་ནི་མགོ་ལ་རྭ་ཅོ་ཡོད་མེད་ཀྱིས་ཕྱེ་ཡོད་ཅིང་། རྭ་ཅོ་ཡོད་པ་དེ་ཁྱུང་ཕོ་ཡིན་པ་དེང་སང་རྒྱུན་མཐོང་གི་རི་མོ་དེ་དག་ལྟར་དང་། རྭ་ཅོ་མེད་པ་དེ་ཁྱུང་མོ་ཡིན་པར་བསྟན་པ་ཕལ་ཆེར་མཐོང་དུ་མེད་པ་དེས་བོད་མི་རྣམས་ཀྱི་དད་ཞེན་གྱི་ཡུལ་དུ་གྱུར་བའི་ཁྱུང་ནི་ཁྱུང་ཕོ་ཡིན་པ་གསལ་ལོ།།\n《ཁྲོ་བོ་རྒྱུད་དྲུག་》ལས་“སེར་ལྗང་ཁྱུང་གི་མགོ་བོ་ཅན་” （39）ཞེས་ཁྱུང་གི་མགོ་བོ་སེར་ལྗང་གི་མདོག་ཡིན་ཚུལ་བསྟན་ལ། 《དཔལ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་རྒྱུད་》ལས་བསྟན་པ་ལྟར་ན། “མཁའ་ལྡིང་རྐང་པ་ནས་སྐེད་མཐར་སེར་པོ་ཡིན་ཏེ།དེ་བཞིན་ལྟེ་བའི་མཚམས་སུ་གངས་དང་མཚུངས། མགྲིན་པའི་བར་དུ་དམར་པོའི་མདོག་དང་འཁྲི་ཤིང་ལྟ་བུའི་སྨིན་མའི་བར་ཉིད་སྤྲིན་ནག་དང་མཚུངས་སོ་” （40）ཞེས་གསུང་པ་ལས་ཁྱུང་གི་ལྟོ་གཟུགས་སོགས་སེར་པོ་ཡིན་པ་གསལ་བ་དང་། དེ་བཞིན་གྱི་དེང་གི་ལྡེབས་རིས་སོགས་ལས་ཁྱུང་གི་ལྟོ་བ་མདོག་སེར་པོ་དང་སེར་དམར་གང་རུང་བྱས་ཡོད་པ་དེ་ལས་ཤེས། ལྟེ་བ་དང་མགྲིན་པ། སྨིན་མ་སོགས་ཀྱི་ཁ་དོག་ཀྱང་ཕལ་ཆེར་གསལ་བོར་བཀོད་འདུག དེ་བཞིན་“སྔོན་རྒྱ་གར་ཡུལ་ནས་སློབ་དཔོན་པདྨ་འབྱུང་གནས་ཀྱིས་བོད་ཀྱི་ཡུལ་འདི་ཀླུ་བདུད་བཙན་གསུམ་གྱིས་དབང་དུ་བཟུང་བའི་ཡུལ་ཞིག་ཡིན་པ་མཁྱེན་ཏེ། གཏུམ་པོ་དམར་ནག་ཁྱུང་གི་སྤྲུལ་པ། གནམ་ལྕགས་ཐོག་གི་མཆུ་སྡེར་ཅན། རྣོ་ངར་གྱི་རལ་གྲི་སྟོང་གི་གཤོག་པ་ཅན། ཆུ་གྲི་སྟོང་གི་མཇུག་སྒྲོ་ཅན།ནག་ཕྱོགས་ཀྱི་ཀླུ་བདུད་དང་ས་བདག་ཐམས་ཅད་སྡེར་འོག་ཞབས་ཀྱིས་མནན་ཏེ་གཡས་གཡོན་ཕྱག་གིས་བཟུང་ནས་འཇིགས་རུང་མཁའ་ལྡིང་དབང་པོའི་རྣམ་པར་རོལ་བ་གཉན་ག་རུ་ཊ་” （41）ཞེས་བཀོད་པ་ལས་ཁྱུང་གི་གཤིས་ཀ་ཤིན་ཏུ་གཏུམ་པོ་ཡིན་པར་བསྟན་པ་དང་། ཕྱི་གཟུགས་ཁ་དོག་དམར་ནག་ཡིན་པ། མཆུ་ནི་གནམ་ལྕགས་ཐོག་གི་གཟུགས་དང་འདྲ་བ། གཤོག་པ་ནི་རྣོ་ངར་གྱི་རལ་གྲི་དང་འདྲ་བ། མཇུག་སྒྲོ་ནི་ཆུ་གྲི་དང་འདྲ་བ་སོགས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་བསྟན་ཡོད། དེ་དག་རེའུ་མིག་གིས་མཚོན་ན།\nགོང་དུ་བཀོད་པའི་གཟུགས་རིས་ཀྱི་རྣམ་པ་དེ་དག་ལས་གཞན། ཁྱུང་ནི་ཀླུ་དང་དུག་སྦྲུལ་གྱི་མགོ་གནོན་ཡིན་པ་གཞིར་བྱས་ནས། ཁ་ཤས་རྒོད་ཀྱི་རྣམ་པར་འབྲི་འགོད་ཀྱིས་བྱ་རྒྱལ་ཁྱུང་ཟེར་བའམ། མི་མཐུན་གཡུལ་ལས་རྒྱལ་བའི་མཚོན་བྱེད་སྣ་ཚོགས་སུ་འབྲི་འགོད་བྱས་ཏེ། གདོད་མའི་ཤེས་རིག་གི་སེམས་ཁམས་མཚོན་པར་བྱས་ཡོད། རིག་གནས་ཀྱི་སྣང་ཚུལ་དེའི་སྐོར་ཡ་གླིང་ལྷོ་མའི་ས་ཆ་མང་དག་ཏུ་དར་བ་སྟེ། “རྒྱ་གར་དང་། བར་ཡུལ། འབྲས་ལྗོངས། ཐེའི་ལན་ཀྲི་དང་ཡ་གླིང་གི་ཤར་ལྷོའི་ས་ཆ་མང་པོ་ཞིག་གི་སྔ་རབས་ཤེས་རིག་ཁྲོད་དུ་གསེར་གྱི་འདབས་གཤོག་ཐོགས་པའི་བྱ་རྒྱལ་དེ་ཉིད་ཀྱི་རང་བྱུང་གི་བྱེད་ནུས་ལས་འགོངས་པའི་སྤྲུལ་གཟུགས་བཞེངས་སྲོལ་དར་ཡོད་ལ། སྲོལ་རྒྱུན་ལྟར་ན། ས་ཁུལ་དེ་དག་གི་མི་རྣམས་ཀྱིས་བྱ་རྒྱལ་དེ་ཉིད་ལ་བསྐུལ་འབོད་བྱས་ནས་དུག་སྦྲུལ་གྱི་གནོད་པ་འགོག་ཐབས་བྱེད་བཞིན་ཡོད།” （42）དེ་མ་ཟད་ཉེ་བའི་ལོ་ཤས་ནང་གནས་རྫས་རྟོག་ཞིབ་མཁན་རྣམ་པས་རང་རྒྱལ་ལྷོ་ནུབ་ཀྱི་ས་ཆ་ནས་ཉི་མའི་ལྷ་བྱ་（太阳神鸟）（43）ཞེས་པའི་དམིགས་བསལ་གྱི་རིག་གནས་མཚོན་བྱེད་སོགས་གསར་རྙེད་བྱུང་བ་དེ་དག་གིས་གདོད་མའི་བྱ་རྒྱལ་གྱི་དད་མོས་ཤེས་རིག་གི་སྣང་ཚུལ་མཚོན་ཡོད་པ་མ་ཟད། ཚད་ངེས་ཅན་གྱི་སྟེང་ནས་བལྟས་ན།ཡ་གླིང་ལྷོ་མའི་མིའི་རིགས་དང་ཤེས་རིག་གི་འབྱུང་ཡུལ་དུ་གྱུར་བའི་ཞང་ཞུང་ཤེས་རིག་ལས་བྱུང་བའི་བྱ་རྒྱལ་ཁྱུང་གི་བྱུང་རབས་དང་འབྲེལ་ཡོད་ལ། གཅིག་བྱས་ན་དེ་དག་གི་འབྱུང་ཁུངས་དངོས་ཞང་ཞུང་གི་ཤེས་རིག་ཡིན་ཤས་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་ཆེ། གདོད་མའི་རྒྱ་གར་ཤེས་རིག་གི་ཁུངས་ལོ་ངོ་བཞི་སྟོང་ནས་ལྔ་སྟོང་ཡན་དུ་འདེད་དཀའ་ཞིང་། ཞང་ཞུང་གི་ཤེས་རིག་ལ་ད་བར་གཅིག་ཆོད་ཀྱི་བཤད་པ་མ་ཆགས་ན་ཡང་། བོན་གྱི་བཤད་རྒྱུན་དང་ས་འོག་རྡོ་ཆས་སོགས་ཀྱི་ལོ་ཚད་ནས་དེད་ན་ལོ་གྲངས་ཁྲི་ཡི་ཡན་དུ་འགྲོ་བ་མ་ཟད།གདོད་མའི་རྒྱ་གར་ཤེས་རིག་གི་ཁྱབ་ཁོངས་མང་དག་ཅིག་ནི་དོན་ལ་ཞང་ཞུང་ཤེས་རིག་གི་ཁྱབ་ཁོངས་སུ་ཚུད་ཡོད་པས་མཚོན། གང་ལྟར་ད་ཡོད་ལྡེབས་རིས་དང་། བྲག་བརྐོས་རི་མོ། ཤིང་བརྐོས་ལ་སོགས་གང་ལ་བལྟས་ཀྱང་ཁྱུང་གི་གཟུགས་ནི་མི་ཡི་ལུས་ལ་བྱ་ཡི་ཁྱད་ཆོས་དང་ལྡན་པ་ཞིག་སྟེ། ཁོག་སྟོད་མི་ཡི་གཟུགས་སུ་ལག་པ་གཉིས་ཀྱང་མི་ཡི་གཟུགས་སུ་གྲུབ་ལ། བྱ་ཡི་མགོ་བོ་ལ་རྭ་ཅོ་དང་ལྡན་པ། སྤྱི་གཙུག་ན་ནོར་བུ་འོད་འབར་གྱིས་བརྒྱན་ཡོད་པ། གཤོག་ཟུང་བསྐྱངས་ཤིང་འཕུལ་འགྲོས་ཀྱི་རྣམ་པ་དང་ལྡན་པ། བྱ་ཡི་རྐང་པ་ལ་བྱ་སྒྲོའམ་བྱ་སྤུས་ཁེངས་ཡོད་པ་སོགས་བྱ་གཟུགས་ཀྱི་རྣམ་པ་ལ་མིའམ་ལྷའི་ཁྱད་ཆོས་སུ་ཕྱག་དང་ཞབས་ཀྱི་རྣམ་པ་གསལ་བོར་བཀོད་པ་མ་ཟད། ཞབས་གཉིས་ས་ལ་བརྟན་པོར་བཙུགས་ཤིང་། བྱ་ཡི་གཟུགས་སུ་རྐང་པའི་སྡེར་མོ་རྣོ་ལ་རིང་བ་ས་ལ་བཀྲད་ཡོད་པ། (དུག་སྦྲུལ་ནག་པོ་རྐང་འོག་ཏུ་མནན་ཡོད་མེད་གཉིས་ཀྱི་རི་མོ་འདུག་)ལྟོ་ལྡིར་ལ་བྲང་འབུར་བ། གཤོག་ཟུང་གཡས་གཡོན་གཉིས་སུ་ཡར་བསྐྱངས་ཡོད་པ་མང་ཆེ་ཤོས་དང་། རི་མོ་ཁ་ཤས་ཀྱི་གཤོག་ཟུང་མར་ལ་བསྐྱངས་པ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཟད། རི་མོ་མང་ཆེ་ཤོས་ལ་ཕྱག་གཉིས་ཀྱང་གཡས་གཡོན་གཉིས་སུ་བསྐྱངས་པ་ལས་ཕྱག་གཡས་པས་དུག་སྦྲུལ་སྔོན་པོའི་སྐེ་ནས་འཛིན་པ། གཡོན་པས་དུག་སྦྲུལ་གྱི་མཇུག་མར་འཛིན་པ་དང་། མཆུ་ཡིས་དུག་སྦྲུལ་གྱི་ལྟོ་ནས་ཧམ་ཟ་བྱེད་པའི་རྣམ་པར་བཀོད་འདུག ཐོགས་ལྕགས་ཀྱི་རིགས་ལས་བྱུང་བའི་ཁྱུང་ལ་དུག་སྦྲུལ་འཆང་བའི་རྣམ་པ་ཅན་མ་མཐོང་ན་ཡང་།དེ་དག་ཕར་ཆེར་ལག་བཟོའི་དཀའ་ཁག་གི་དབང་གིས་ཡིན་སྙམ། གཞན་དེང་གི་བཎ་དགོན་ཁག་ཅིག་གི་གཙུག་ལག་ཁང་བཞེངས་པའི་སྟེང་དུ་བཀོད་པའི་ཁྱུང་གི་རྣམ་པ་ལས་ཕྱག་གཡས་བསྐུམས་ཡོད་པ་དང་གཡས་བསྐྱངས་ཡོད་པ་ལས་གཞན་བན་བོན་གཉིས་ཀྱི་ཁྱུང་གི་གཟུགས་འགོད་སྟངས་འདྲ་མཚུངས་སུ་སྣང་། དེ་བཞིན་ཁྱུང་གི་མཆུ་ནི་གུག་ལ་རྣོ་བ་དང་། མིག་གཉིས་འབུར་ཚུགས་སུ་བཀྲད་ཡོད་པ།རལ་པ་གཟེངས་ཤིང་རྭ་ཅོ་རྣོ་ལ་གྱེན་དུ་གཟེངས་ཡོད་པའི་རྣམ་པར་བཞེངས་ཡོད་པ་སོགས་རི་མོ་འབྲི་མཁན་དང་། རི་མོའི་ལུགས། ལག་བཟོའི་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་རིགས་མི་འདྲ་བའི་ཁྱད་ཆོས་ཀྱི་དབང་གིས་ཕྱིའི་རྣམ་པ་ལ་ཁྱད་པར་ཅུང་ཤོར་ཡོད་ན་ཡང་། ནང་གི་མཚོན་དོན་ནི་གཅིག་གྱུར་ཏེ། ཁྱུང་གི་གཟུགས་རིས་འདི་ཡིས་མི་མཐུན་ནད་གདོན་འབྱུང་པོའི་འགལ་རྐྱེན་བར་ཆོད་ཐམས་ཅད་ཐལ་བའི་རྡུལ་གཟུགས་སུ་བརླག་པར་བྱེད་པའི་རྣམ་པ་བསྟན་པ་ཡིན། དེའི་སྐོར་གྱི་རིག་གནས་ནི་སྲིད་པའི་བོན་ལས་བྱུང་བའི་སྔ་རབས་ཀྱི་གཏོ་གཞུང་སོགས་ལ་ཀློག་འགྲེལ་བྱས་ན་མཐོང་རྒྱུ་ཤིན་ཏུ་མང་པ་དེ་ཡིས་ཀྱང་གདོད་མའི་མཐོ་སྒང་གི་རིག་གནས་འདི་ཡི་ཁུངས་ཞང་ཞུང་ཤེས་རིག་ལ་ཐུག་སྲིད་པ་བློས་དཔག་ཐུབ་པ་ཞིག་རེད།\nདམངས་ཁྲོད་སོགས་ནས་ཁྱུང་ནི་བྱ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཡིན་པ་མ་ཟད། ནད་གདོན་ཀླུ་ལ་སོགས་པའི་མགོ་གནོན་ཡིན་པ་དང་། དེའི་གཤོག་པ་ཡ་གཅིག་མི་གཉིས་ཀྱིས་ཀྱང་ཐེག་མི་ཐུབ་ལ། ཁ་ཟས་སུ་ཆུ་སྲིན་ཟ་བ། ཁྱུང་དང་སེང་གེ་འདྲེས་པ་ལས་སེང་གེ་རྐང་པ་བརྒྱད་པ་བྱུང་བར་བཤད་ན་ཡང་། དེ་དག་གི་གཟུགས་རིས་དངོས་ཅི་ལྟར་བྲིས་ཡོད་པ་གསལ་ཆ་འབྱུང་མ་ཐུབ།\nཁྱུང་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་འདི་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཆ་ལས་རུས་སུ་གཏོགས་སྟངས་ལ་སྣ་གཉིས་ཡོད་པ་སྟེ། གཅིག་ནས་བོད་ཀྱི་ཡབ་འབངས་རུས་དྲུག་གི་ཁྲོད་དུ་བྱུང་བའི་ཁྱུང་ལ་ཟེར་བ་སྟེ། ཡབ་འབངས་རུས་དྲུག་ནི་བཙན་པ་ལྷོ་དང་གཉགས་གཉིས། བཙུན་པ་ཁྱུང་དང་སྣུབས་གཉིས། གཉན་པ་བསེ་དང་སྦོ་གཉིས་བཅས་དྲུག་སྟེ། དེ་ལས་བཙན་དང་བཙུན་གཉན་སོགས་རུས་རིགས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་སུ་སྦྱར་བ་ལས། 《དེབ་ཐེར་མཁས་པའི་དགའ་སྟོན་》དང་། ཏུན་ཧོང་ཡིག་ཆ་སོགས་ལས་བྱུང་བའི་རིགས་རུས་ཁྱུང་དེ་བཙུན་པའི་ཁྱད་ཆོས་དང་ལྡན་པའི་རིགས་རུས་ཤིག་ཡིན་ཚུལ་བསྟན་ཡོད།\nགཉིས་སུ་བོན་གྱི་གདུང་རྒྱུད་ཆེ་དྲུག་སྟེ་གཤེན་དང་། བྲུཞུ། སྤ། རྨེའུ། ཁྱུང་བཅས་སུ་གསལ་བའི་ཁྱུང་དེ་ལ་ཟེར་བ་ཡིན། འདིར་ཁྱུང་ཞེས་པའི་རུས་དེ་ནི་དམ་པ་ཁྱུང་གི་རུས་འདི་ལ་གོ་དགོས་པ་ཡིན་ལ། དེ་ལ་ཡང་ཁྱུང་དཀར་དང་། ཁྱུང་ནག ཁྱུང་སེར་གསུམ་གྱི་རིགས་རུས་སུ་དབྱེ་བ་ལས། ཁྱུང་དཀར་གྱི་རིགས་རུས་དེང་གི་མངའ་རིས་དང་ཆབ་མདོ་ས་ཁུལ་གྱི་ཁྱུང་པོའི་ས་ཆར་ཡོད་པའི་མི་རྒྱུད་རྣམས་དང་། རྒྱལ་རོང་ཡུལ་དུ་མཆེད་པའི་མི་རྒྱུད་དག་ཀྱང་ཁྱུང་དཀར་གྱི་རྒྱུད་པ་ཡིན་ཚུལ་《ཁྱུང་པོའི་རྒྱལ་རབས་ཤེལ་དཀར་མེ་ལོང་》ལས་གསལ་བ་ལྟར་དང་། དེ་བཞིན་ཁྱུང་སེར་གྱི་རྒྱུད་པ་དག་ཀྱང་ས་ཆ་དེ་དག་ལས་གཞན་ཁམས་སྟོད་སྨད་ཀུན་ཏུ་ཡོད་པར་གྲགས། ཁྱུང་ནག་གི་རྒྱུད་པ་གང་དུ་མཆེད་པའི་སྐོར་《བོན་ཞིག་ཁྱུང་ནག་གི་ལོ་རྒྱུས་》སོགས་ཡིག་ཆ་ཉུང་ཤས་ཙམ་ལས་ད་སྔ་ཡིག་ཆ་ཁ་གསལ་མ་རྙེད་ན་ཡང་། དེང་གི་སི་ཁྲོན་ཞིང་ཆེན་རྔ་བ་ཁུལ་ཟུང་ཆུ་རྫོང་ཁོངས་སུ་ཡོད་པའི་དགའ་མལ་དགོན་གྱི་ཚབ་ཚའི་བླ་རབས་རྣམས་ཁྱུང་ནག་གི་རྒྱུད་དུ་གྲགས་ཤིང་། དེ་བཞིན་སི་ཁྲོན་དཀར་མཛེས་ཁུལ་དུ་ཡང་ཁྱུང་ནག་གི་རྒྱུད་ཡོད་ཚུལ་འདུག གཞན《དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་》དུ་“རྒན་རབས་རྣམས་ཀྱི་ངག་རྒྱུན་ལ། བོད་ཀྱི་རུས་རྒྱུད་ཁྱུང་པོའི་རིགས་རྣམས་ཀྱི་མི་རྒྱུད་དང་པོ་ཁྱུང་གི་སྒོ་ང་དཀར་པོ་དང་། ནག་པོ། སེར་པོ་གསུམ་བྱུང་བ་ལས།དཀར་པོ་མངའ་རིས་སུ་ཆགས་པ་ལས་མངའ་རིས་ཁྱུང་པོ་དང་། ནག་པོ་གཙང་དུ་འཕུར་བ་ལས་གཙང་སྟོད་ཀྱི་ཁྱུང་པོ་དང་། སེར་པོ་ཁམས་སུ་འཕུར་བ་ལས་ཁྱུང་པོ་སེར་ཚ་ཞེས་པར་ཁམས་སོགས་ཀྱི་ཡུལ་མི་རྣམས་བྱུང་ཞེས་བཤད་སྲོལ་ཐོས་པ་ལས་ཡིག་ཆ་བདག་གིས་མ་མཐོང་ལགས། གཞན་ཡང་ནག་ཆུ་ས་ཁུལ་ཁོངས་སོག་རྫོང་དང་ཉེ་བའི་སར་སྔར་བོན་ཆོས་དར་ས་གཙོ་བོའི་གྲས་ཏེ་ཁྱུང་པོ་དཀར་ནག་སེར་གསུམ་ཟེར་བ་ཞིག་ཡོད་” （44）ཅེས་གསུངས་འདུག དེ་བཞིན་《གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་བསྟན་འབྱུང་ཕྱོགས་བསྡུས་》ལས།“ཁྱུང་དཀར་ཐོག་འབར་རྒྱུད་པ་ཞང་ཞུང་ནས།། སུམ་གླིང་གྱིམ་ཤོད་སྟོད་སྨད་དུ་གྲོལ་ཏེ།། བར་གྱི་ཁྱུང་པོ་དཀར་ནག་སེར་གསུམ་ཞེས།། རྗེ་ཡི་རྒྱུད་དང་དམ་པའི་རྒྱུད་པ་སོགས།།མང་དུ་བྱུང་བའི་གདུང་རབས་རྒྱས་པར་ཡོད།།” （45） ཅེས་དང་། “རྒྱལ་རོང་མེ་ཉག་རེབ་གོང་ཉག་རོང་སོགས།། མདོ་ཁམས་ཁྱུང་པོའི་གདུང་རབས་དུ་མར་གྲོལ་” （46）ཞེས་བཤད་འདུག\nདེ་ལྟར་ཡང་། ཁྱུང་འདི་དང་བསེ་ཁྱུང་དབྲ་ཞེས་པའི་བར་གྱི་འབྲེལ་བ་ཅི་ཡིན་གསལ་བོ་མ་བྱུང་ན། ཁྱུང་གི་རིགས་རུས་ཞེས་པ་འདི་དང་སྔ་རབས་ཀྱི་ཕྱྭ་དམུ་གཙུག་གསུམ་མམ་རྩ་བའི་རུས་ཆེན་བཞིའམ་མིའུ་གདུང་དྲུག་གི་འབྲེལ་བ་ཅི་ཞིག་ཡིན་པ་དང། དེ་དག་ལས་ལོ་རྒྱུས་སྔ་ཤོས་གང་ཞིག་ཏུ་གཏོགས་པ་སོགས་ལ་གསལ་ཆ་འབྱུང་ཐབས་མི་འདུགམཁས་དབང་མང་ཆེ་བའི་བཞེད་སྟངས་ལ་གདོད་མའི་ཞང་ཞུང་ཡུལ་གྱི་མིའི་རུས་ཁུངས་ཁྱུང་ལ་གཏུག་ཡོད་ཅིང་། དེ་ལས་ཀྱང་བསེ་ཁྱུང་སྦྲ་ཞེས་པ་ལ་སྦྱར་ཡོད་ན་ཡང་། བསེ་ཁྱུང་སྦྲ་དང་སེ་ཁྱུང་སྦྲ། ཡང་ན་བསེ་ཁྱུང་དབྲ་སོགས་ཡིག་རྙིང་གི་ཁུངས་མི་འདྲ་བ་དང་། དུས་མཚམས་མི་འདྲ་བའི་ཡིག་མཁན་གྱི་འབྲི་སྟངས་ཡན་གར་བ་ཡིན་པས་ན། དེ་ཡིས་ཁྱུང་ནི་ཞང་ཞུང་གི་རུས་ཁུངས་ཐོག་མ་ཡིན་པ་སྟོན་མི་ཐུབ་ལ། དེ་ལས་ཀྱང་ཁྱུང་ཞེས་པ་འདི་གདོད་མའི་རིགས་རུས་ཤིག་ཏུ་གོ་དགོས་ཐབས་མེད་པར་སྙམ། སྟག་ཚང་དཔལ་འབྱོར་བཟང་པོའི་《རྒྱ་བོད་ཡིག་ཚང་ཆེན་མོ་》སོགས་ཀྱི་སྙིང་དོོན་ལྟར་བྱས་ན། རྨུ་དང་སྒ་རྣམས་རུས་གཅིག་ཡིན་པ་དང་། སྟོང་དང་འབྲུ་རྣམས་རུས་གཅིག བསེ་དང་ཁྱུང་དང་སྦྲ་རྣམས་རུས་ཚན་གཅིག་ཏུ་གོ་ལ། ཡིག་ཆ་ལ་ལས་ལྡོང་གི་ནང་གི་བཟང་པོ་དང་གཙོ་བོ་རྣམས་ལ་ཨ་སྤོ་ལྡོང་གི་རིགས་ཟེར་བ་དང་། བསེ་ཡི་ནང་ནས་བཟང་པོ་དང་གཙོ་བོ་རྣམས་ལ་བསེ་ཁྱུང་དབྲ། སྟོང་གི་ནང་གི་བཟང་པོ་དང་གཙོ་བོ་རྣམས་ལ་ཨ་ཐང་འབྲུ་（47）སོགས་འབྲི་སྟངས་མི་འདྲ་བ་མང་པོ་ཞིག་ཟེར་སྲོལ་འདུག་ན་ཡང་། ཡིག་རྙིང་མང་ཆེ་བའི་ཁྲོད་དུ་བསེ་ཁྱུང་ཞེས་པའི་ཁྱད་ཆོས་ཀྱི་ཚིག་དེ་སྦྲའམ་དབྲ་ཡི་སྔོན་དུ་བྱུང་བས་ན། སྦྲའམ་དབྲ་ནི་ཁྱད་གཞི་བརྗོད་པའི་ཚིག་ཡིན་པ་དང་། བསེ་ཁྱུང་ཞེས་པ་ནི་ཁྱད་ཆོས་བརྗོད་པའི་ཚིག་ལྟ་བུ་ཡིན་པས་ན། རིགས་རུས་དེའི་ཁུངས་གཙོ་བོ་དབྲ་ལ་གཏུག་དགོས་པར་གསལ་ལ། ཞང་ཞུང་གི་མི་རྒྱུད་དེ་རྣམས་གཙོ་བོ་རུས་དབྲ་ལས་མཆེད་པ་དང་། དེ་དག་གིས་ཐོག་མའི་དུས་སུ་གནམ་ལ་འཕུལ་རྩལ་ཆེ་ཞིང་། ས་ཡི་གནོད་བྱེད་མཐའ་དག་གཞོམ་པར་ནུས་པའི་བྱ་ཁྱུང་དེ་ཉིད་རང་གི་རིགས་རུས་ལ་ཆེ་བརྗོད་བྱེད་པའི་དཔེ་རུ་དྲངས་པ་ལས། རིམ་གྱིས་ཆེ་བརྗོད་ཀྱི་མིང་དེ་ཁྱུང་གི་རུས་ཚན་གྱི་མིང་དུ་འཕོ་འགྱུར་བྱུང་སྟེ། ཁྱུང་པོ་དང་། ཁྱུང་ལུང་དངུལ་མཁར།ཁྱུང་འཕགས་ཁྲ་བོ་སོགས་སུ་ཆགས་པ་ཡིན་སྙམ། དེ་མ་ཟད་《རྒྱ་བོད་ཡིག་ཚང་ཆེན་མོ》ལྟར་ན། བསེ་ཁྱུང་དབྲ་ཞེས་པ་དེ་ལ་ཡན་ལག་ཁ་ཤས་བསྟན་ཡོད་དེ། “སེ་ཁྱུང་དབྲའི་ཆེ་དྲུག་དེ།། སྟོད་ན་ཞང་ཞུང་ཁྱུང་པོ་གཉིས།། བར་ན་མར་པ་སྤུ་རངས་གཉིས།། སྨད་ན་རེ་ཁེ་ཉག་ལེ་གཉིས།། ཆེ་དྲུག་མཚན་གྱི་བཙུན་དྲུག་དེ།།” （48）ཞེས་ཡན་ལག་དྲུག་པོ་བཙུན་པའི་ཁྱད་ཆོས་དང་བཅས་བསྟན། དེའི་ཕྱིར་ཐོག་མའི་དུས་སུ་ཁྱུང་ཞེས་པ་ལ་མ་མཐའ་མཚོན་དོན་རང་བཞིན་གྱི་གོ་བ་ཆགས་པ་ནས་རིམ་གྱིས་དབྲ་ཞེས་པའི་རིགས་རུས་འདི་དང་ངོ་བོ་གཅིག་འདྲེས་སུ་ཆགས་པ་ཡིན་སྲིད།\nཁྱུང་གི་རིགས་རུས་ངོས་འཛིན་པའི་མཆེད་ཁུངས་དངོས་ནི་བོད་ཀྱི་ཐོག་མའི་རྩ་བའི་རུས་ཆེན་བཞིའམ་མིའུ་གདུང་དྲུག་ཡིན་དགོས་ཏེ། 《རླངས་ཀྱི་པོ་ཏི་བསེ་རུ་རྒྱས་པ་》ལྟར་ན། “འབྱུང་བ་རྣམ་པ་ལྔའི་སྙིང་པོ་ལས་སྒོང་ངའི་དབྱིབས་གཟུགས་ཆགས་པ་དང་། དེ་ལས་སྒོ་ང་ཕྲུམ་གྱི་བཅོ་བརྒྱད་ཆགས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཡ་ཐོག་ཞང་བོད་མི་རྒྱུད་ཀྱི་ཐོག་མའི་གྲོལ་ཕུག་ནི་སྨོན་པའི་མི་བོ་ལུམ་ལུམ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཡིན་ལ། དེ་ཡི་མིང་གཞན་ལ་ཡེ་སྨོན་རྒྱལ་པོ་དང་། སྟོན་པ་འབུམ་མེ། སངས་པོ་འབུམ་ཁྲི་སོགས་ཟེར་བ་དང་། དེ་ལས་བརྒྱུད་དེ་རིམ་གྱིས་སྲིད་པའི་མི་རབས་མཆེད་དགུ་སོགས་མི་རབས་མང་པོ་ཞིག་བརྒྱུད་པའི་རྟིང་མ་དེར་ལྡོང་དང་། དབྲ། འབྲུ། དགའ་སྟེ། རུས་ཆེན་བཞི་དང་། གཞན་ཡང་དབལ་ཟླ་གཉིས་དང་བཅས་པས་མིའུ་གདུང་དྲུག་ཏུ་གྲགས་པ་རྣམས་ཡིན་” （49）ཚུལ་བསྟན་ཡོད་ལ། དེ་ལས་ཆེ་བ་ལྡོང་གི་རིགས་ཡིན་པ་དང་། དེ་ནས་དབྲ་ཡིན་པར་བསྟན་པ་སྟེ། དབྲ་ལ་ཡང་སེ་ཁུང་དབྲ་ཞེས་བྲིས་ཐོག དེའི་དབྱེ་བ་ལ་དཀར་ནག་ཁྲ་གསུམ་ཡོད་པར་བསྟན་པ་དེས་ཁྱུང་གི་རིགས་རུས་དཀར་ནག་ཁྲ་གསུམ་བསྟན་པ་སྟེ། དེ་ཡིས་ཁྱུང་གི་རིགས་འདི་དང་པོ་དབྲ་ནས་ཆད་པ་ཧ་གོ་ཐུབ་ལ། དེ་བཞིན ་“དབྲ་དང་པོ་རྒྱུད་ཀྱི་ཆེ་དགུ ལྷ་དབྲ་སྨུག་པོ་མཆེད་བཅུ། དགུ་འབུམ་དབྲའི་མཆེད་དྲུག་ཡོད་” （50） ཅེས་བསྟན་ཡོད། 《ཁྱུང་ཕོའི་རྒྱལ་རྒྱུད་ཤེལ་དཀར་མེ་ལོང་》ལྟར་ན། “ཡེ་སྨོན་འཕྲུལ་གྱི་རྒྱལ་པོ་དང་རྫུན་འཕྲུལ་མ་མོ་བཤོས་པས། ཕྱ་དམུ་བཙུག་གསུམ་སྲིད་པ་སྲིད་” （51）ཅེས་པས་རྩ་བའི་རུས་ཆེན་བཞིའམ་དྲུག་གི་གོང་དུ་ད་དུང་ཕྱ་དམུ་བཙུག་གསུམ་ཞེས་པའི་རུས་ཁུངས་ཤིག་ཡོད་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ལ། དེ་ལས་ཕྱྭ་དམུ་གཙུག་གསུམ་ནི་བོད་ཀྱི་རིགས་རུས་ཆེས་སྔ་བ་གསུམ་ཡིན་པ་བསྟན། ཕྱྭ་ཞེས་པ་འདི་མཚམས་མཚམས་སུ་བྱ་ཞེས་པའི་ཟོལ་ཡང་བོར་མ་བསྒྱུར་བའི་སྔོན་གྱི་འབྲི་སྟངས་ཤིག་ཡིན་ཚུལ་མང་དུ་འབྱུང་གི་ཡོད་ཅིང་། དེའི་དོན་ནི་《དེབ་ཐེར་མཁས་པའི་དགའ་སྟོན་》གྱི་ནང་དུ“ཕྱྭ་དང་གནམ་ལ་དགའ་”ཞེས་པ་སོགས་ལ་གོ་བ་ཟབ་ཏུ་བླངས་པས་ཀྱང་གོ་ཐུབ། དེ་མ་ཡིན་པ་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོའི་ཡབ་གཞིས་སུ་གཏོགས་པའི་ཕྱྭ་ཡབ་ལྷ་བརྡར་དྲུག་ཅེས་པ་སོགས་ཀྱིས་ནི་ཕྱྭ་ཞེས་པ་ལྷ་ཞེས་པའི་དོན་དུ་ཡང་གོ་འགྲོོ དམུ་ཞེས་པའི་རིགས་རུས་འདི་གནའ་བོའི་རྒྱལ་ཕྲན་ལི་ཡུལ་དང་། བལ་པོ། སྟག་གཟིགས་བཅས་ཀྱི་མིའི་མཆེད་ཁུངས་ཡིན་ཟེར་སྲོལ་ཡོད་ལ། སྟོན་པ་གཤེན་རབ་ཀྱི་ཡབ་མེས་ནས་རིགས་རུས་དམུ་ཡིན་ཚུལ་ཆོགས་ཀྱིས་ཐ་སྙད་འདི་རིགས་རུས་རྙིང་ཤོས་སུ་ཆགས་ཡོད་པ་ཤེས། འོ་ན་དམུ་ཞེས་པ་དང་པོ་གང་ནས་བྱུང་ཞེ་ན། 《དབུ་ནག་མིའུ་འདྲ་ཆགས་》སུ་བཀོད་པའི་སྲིད་པ་སྐོས་དྲུག་གམ་སྲིད་པ་ཆེ་དྲུག་（52）ཅེས་པ་ལས་མཆེད་པ་སྟེ། སྲིད་པ་སྐོས་དྲུག་ནི་ཕྱྭ་དམུ་གཙུག་གཉན་ཡེ་ངམ་བཅས་དྲུག་ལ་ཟེར་ལ། འདི་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱྭ་དང་གཙུག་ལ་ཝ་ཟུར་ཡོད་མེད་དང་སྔོན་འཇུག་བ་དང་ག་ཡི་ཁྱད་པར་ཐོན་ཡོད་ན་ཡང་གནས་སྐབས་ཀྱི་དཔྱད་བྱ་མ་ཡིན་ཞིང་། “སྲིད་པ་སྐོས་དྲུག་ལས་ཐོག་མའི་གསུམ་པོ་ནི་ཡེ་སྨོན་རྒྱལ་པོའི་སྨོན་ལམ་གྱི་མཐུ་ལས་བྱུང་བ་དང་། དེ་གསུམ་དབར་ཕན་ཚུན་གཉེན་སྒྲིག་བྱས་རྗེས་མཐའ་མ་མིའུ་གདུང་དྲུག་འཕེལ་བའི་སྐོར་འཁོད་ཡོད་” （53）ཅེས་གསུང་པ་བཞིན་བོད་ཀྱི་རུས་ཁུངས་ཐོག་མ་དམུ་ཡི་རིགས་ལས་ཕྱྭ་དམུ་གཙུག་གསུམ་དང་། དེ་ནས་སྲིད་པ་རྐོས་དྲུག དེ་ནས་རྩ་བའི་རུས་ཆེན་བཞི་དང་མིའུ་བུ་གདུང་དྲུག་དང་། དེ་ནས་ཡན་ལག་གི་རུས་ཕྲན་གྲངས་མང་པོར་འཕེལ་ཡོད་པ་ཤིན་ཏུ་གསལ།\nདེ་བཞིན་《ཁྱུང་པོའི་རྒྱལ་རབས་ཤེལ་དཀར་མེ་ལོང་》ལས།“དེའི་ཚེ་སྐུ་ལ་སྲས་སྤྲུལ་བསྟན་པ་རྗེས་སུ་བཞག་པར་དགོས་ནས། དམུ་རྟོ་ལྷ་གཉན་དབང་ཕྱུག་གི་སྲིད་མཚོ་དཀར་མོའི་རྩ་བར་གཤེགས་ནས། འཇིག་རྟེན་དཔལ་མགོན་ཡུལ་ལྷ་གཞི་བདག་རྣམས་ལ་བརྔན་རྫས་དཔག་མེད་འབུལ། སྡེ་བརྒྱད་རྣམས་ལ་གཏོར་མ་བཏང་། ལྷ་མདའ་དར་དཀར་གྱིས་བརྒྱན་པ་བཞི་ཕུལ་ནས་སྨོད་བཙུགས་པའི། དམུ་རིགས་དབྲ་ལ་སྤྲུལ་པའི་ལྷ་སྲས་དང་། སྟག་གཟིག་མྱེས་ཆེན་དམུ་བཞེར་ཡབ་ཡུམ་ལ་” （54）ཞེས་པ་སོགས་ལས་དམུ་ཡི་རིགས་རུས་རྣམས་དབྲ་ཡི་རིགས་རུས་སུ་འཕོ་འགྱུར་བྱུང་ཚུལ་བསྟན། དེ་དག་ཡིག་རྙིང་《དབུ་ནག་མིའུ་འདྲ་ཆགས་》དང་མཐུན་པར་《སྲིད་རྒྱུད་》ལས་ཀྱང་། "དབྲ་ཞང་ཞུང་རིགས་ལ་དྲིན་ཆེའོ། "ཞེས་བཤད། དེའི་ཕྱིར་དབྲ་ཡི་བརྒྱུད་ཁུངས་དམུ་ལ་དེད་ན་འགལ་ཟླ་མེད་སྙམ། འོན་ཀྱང་དམུ་རིགས་གཤེན་གྱི་དམུ་ཞེས་པ་འདི་ནི་ཞང་ཞུང་གི་སྐད་ཡིན་ཞིང༌། དེ་ལ་བོད་སྐད་དུ་གཤེན་ཞེས་པར་གོ་དགོས་ཟེར་བར་ད་དུང་དཔྱད་དགོས་ལ། དེ་བཞིན་དམུ་ཞེས་པའི་རིགས་རུས་འདི་ལ་ཡིག་ཆ་ཁ་ཤས་སུ་ཡ་ངལ་ལམ་ཡང་སྟོན་ཞེས་པའི་རིགས་རུས་ཀྱི་མིང་ཞིག་བོན་གྱི་བཀའ་དང་བཀའ་བརྟེན་སོགས་སུ་ཐོན་པ་དེ་རྒྱ་གར་ཤཱཀྱའི་རིགས་ལ་ཡྰ་ལིས་ཨན་ཟེར་བཞིན་པ་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་མེད་ཀྱང་ད་དུང་དཔྱད་དགོས། གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ཡིན་ན་ནི་ཡིག་རྙིང་《དབུ་ནག་མིའུ་འདྲ་ཆགས་》སོགས་སུ་རྒྱ་བོད་ཀྱི་འབྱུང་ཡུལ་གཅིག་ཏུ་ལྟ་བའི་རྒྱུ་གཅིག་སྨྲ་བའི་ལྟ་བ་སྟེ་ཡ་གླིང་མིའི་རིགས་ཀྱི་འབྱུང་ཡུལ་ཞང་ཞུང་གི་ཡུལ་ལ་གཏུག་ཆོག་པ་རིམ་པ་ཕྲེང་དུ་སྒྲིག་ཆོག་སྙམ།\nའོ་ན། སེ་ཁུང་དབྲའམ་བསེ་ཁྱུང་སྦྲ་སོགས་ཇི་ལྟར་བྱུང་བའི་ཐད་ལ་ད་དུང་དབྱེ་ཞིབ་བྱེད་དགོས་ཏེ། 《རླངས་ཀྱི་པོ་ཏི་བསེ་རུ་》ལྟར་ན། སེ་ཁུང་དབྲ་ཞེས་པ་སེའམ་བསེ་ཞེས་པ་དེའི་ཁུངས་དབྲ་ཡིན་ཞེས་པའི་དོན་ལྟ་བུ་ལ་གོ་བ་བླངས་ཆོག་པར་ཆགས་ཡོད་ན་ཡང་། དེ་ལྟར་འགྲེལ་བརྗོད་བྱས་པས་འཚམས་མིན་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ཐག་གཅོད་ཐབས་མི་འདུག གང་ལྟར་སེའམ་བསེ་ཞེས་པའི་རིགས་རུས་འདི་ཁྱུང་གི་རུས་ཞེས་པ་ལས་མཆེད་པ་དང་། དེ་ཡང་དབྲ་ལས་མཆེད་པ་ཡིན་ཟེར་ན་མི་འཚམས་པ་མེད་པ་འདྲ། མཁར་རྨེའུ་བསམ་གཏན་ལགས་ཀྱིས་ཁོང་གི་གསུང་རྩོམ་དུ་གཏམ་རྒྱུད་ཅིག་དྲངས་ཡོད་པ་དེའི་བྱུང་ཁུངས་གསལ་པོ་བཀོད་མེད་ན་ཡང་། “ཤོད་སྲོལ་ལྟར་ན་མི་དང་གཉན། བདུད་གསུམ་བར་དམག་འཁྲུག་ཅིག་ལངས་པ་དང་། མཐའ་མ་གཉན་གྱིས་གཅེན་གཅུང་དྲུག་གི་ཡབ་ཆེན་ཁྲི་ཐོ་ཆེན་པོ་བཀྲོངས། གཉན་གྱིས་ཁྲི་ཐོ་ཆེན་པོའི་བུ་དྲུག་ལ་མི་སྟོང་དུ་སྲོག་ཆགས་རེ་སྤྲོད་དགོས་རྒྱུ་ཐག་བཅད། སྲོག་ཆགས་དེ་དག་ལས་ཐོག་མའི་བཞི་པོ་ནི་ཁྱུང་དང་། འབྲུག གཡག་དང་སྟག་བཅས་ཡིན་ལ། དེ་རྣམས་ནི་དགྲ་ལྷར་ངོས་འཛིན་བྱེད་པ་ཡིན། སྲོག་ཆགས་དེ་དག་ནི་རུས་རྒྱུད་ཀྱི་མཚོན་བྱེད་ཡིན་པ་མ་ཟད། ལྡོང་དང་དབྲ། འགྲུ སྒ་བཅས་ཀྱི་དགྲ་ལྷར་ཡང་བརྩི་ཞིང་། དེ་རྣམས་ལ་གཉན་ཆེན་སྡེ་བཞི་དང་། རླུང་རྟའི་ལྷ་བཞི་ཞེས་སུ་འབོད་སྲོལ་ཡོད།” （55） ཅེས་པའི་གཏམ་རྒྱུད་ལས་རུས་དབྲ་དང་དེ་ཡི་དགྲ་ལྷར་ངོས་འཛིན་པའི་བྱ་རྒྱལ་ཁྱུང་གི་འབྲེལ་བ་མཐོང་ཐུབ་ལ། དེ་བཞིན་གྱི་དབྲ་ཞེས་པའི་རིགས་རུས་འདི་ཆེས་གདོད་མའི་དུས་སུ་ཡོད་པའི་ཞང་ཞུང་ཡུལ་གྱི་མེས་པོ་ཚོའི་རིགས་རུས་ཡིན་པས་ན། མེས་པོ་དེ་དག་ལས་བརྒྱུད་པའི་རིགས་རུས་དབྲ་ཡིན་པ་རྣམས་གཡུལ་ལ་དཔའ་ཞིང་། ལས་ལ་བརྩོན་པ། རིག་པ་གསལ་ཞིང་དཔའ་མཛངས་བརྟུལ་ཕོད་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་དང་ལྡན་པའི་དབང་གིས་མི་རྣམས་ཀྱིས་དགུང་ན་འཕུར་རྩལ་འགྲན་ཟླ་དང་བྲལ་བའི་ཁྱུང་གི་གཟུགས་སུ་འགོད་ཅི་ཐུབ་བྱས་པ་ལས་དབྲ་ཁྱུང་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་དེ་བྱུང་ཡོད་པ་དང་། དེ་ཡང་ཁྱུང་གི་གདུང་རབས་སོགས་དང་ཁྱུང་གི་རིག་གནས་ཀྱི་འཕེལ་སྟོབས་ལ་བརྟེན་ནས་དབྲ་ཞེས་པ་དོར་ཏེ་ཁྱུང་གཅིག་པུས་འཐུས་པར་བྱས་པའི་སྣང་ཚུལ་གསལ་པོར་མཐོང་གི་འདུག དེའི་ཕྱིར། སེའམ་བསེ་དང་། ཁྱུང་ཞེས་པའི་དུས་ཕྱིས་ཀྱི་རིགས་རུས་འདི་དག་ཐོག་མའི་དབྲ་རུས་ལས་མཆེད་པ་ཡིན་པར་ཐེ་ཚོམ་སྐྱེ་དགོས་དོན་མི་འདུག་སྙམ།\nདབྲ་ཞེས་པའི་རིགས་རུས་འདི་བསེ་དང་ཁྱུང་ལས་སྔ་བ་ཡིན་ཚུལ་སྐོར་ལ། རྒན་ཚེ་རིང་ཐར་ལགས་ན་རེ། “ཁྱུང་གི་རིགས་རུས་མ་བྱུང་བའི་སྔ་རོལ་དུ། ས་ཆ་འདིའི་(ཞང་ཞུང་ཡུལ་)བདག་པོ་ནི་དབྲའི་རིགས་རུས་ཅན་རྣམས་ཡིན་ཞིང་། རྒྱལ་པོ་ཡིས་དབྲའི་རིགས་རུས་ཀྱི་མངའ་ཁོངས་ཐམས་ཅད་ཁྱུང་རྒོད་ཐོག་ལ་འབར་ཟེར་བ་ལ་ཕུལ་བས་ཁྱུང་དབྲ་དཀར་ཞེས་པ་བྱུང་” （56）ཞེས་གསུངས་ལ། དབྲ་རིགས་ཀྱི་རྒྱུད་པ་འདི་བོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་སུ་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེན་ཡིན་ཚུལ་དང་། དེའི་ད་ལྟའི་རིགས་རྒྱུད་གཙོ་ཤོས་སི་ཁྲོན་དཀར་མཛེས་ཁུལ་གྱི་ཀླུ་བུམ་དགོན་པའི་སུ་ལ་སྐུ་ཕྲེང་རིམ་བྱོན་དང་། བོན་གྱི་སྐྱེས་ཆེན་དམ་པ་ཤར་རྫ་བ་བཀྲ་ཤིས་རྒྱལ་མཚན་གྱི་རྣམ་ཐར་མཛད་པ་པོ་ལོ་རྒྱུས་མཁས་དབང་དབྲ་སྟོན་སྐལ་བཟང་བསྟན་པའི་རྒྱལ་མཚན་ཡང་རིགས་རུས་འདི་ལ་འཁྲུངས་པ་མ་ཟད། སྡེ་དགེ་སྟེང་ཆེན་དགོན་གྱི་དབྲ་སྟོན་སྐུ་ཕྲེང་རིམ་བྱོན་ཡང་རིགས་རུས་འདི་ལས་བྱུང་ཚུལ་ཟུར་མཆན་དུ་བཀོད་ཡོད་པ་དང་། དེ་བཞིན《སྲིད་པ་རྒྱུད་ཀྱི་ཁ་བྱང་རྣམ་ཐར་ཆེན་མོ》ལས“དེ་ཙེ་གང་ལ་ལྷ་ཡང་བསྟེན། མ་བོང་མཚོའ་ལ་སྨན་ཡང་བརྟེན། མི་དང་ལྷ་རུ་བརྡའ་ཡང་སྤྲད། ཞང་ཞུང་སྟོང་སྡེ་རྒྱུད་དུ་འཕེན། དབྲ་ཞང་ཞུང་རིགས་ལ་བཀའ་དྲིན་ཆེའོ།” （57）ཞེས་ཞང་ཞུང་གི་ཐོག་མའི་རུས་ཁུངས་དབྲ་ཡིན་ཚུལ་བསྟན་ཡོད་པ་དང་། ཁྱུང་རབས་ལས་ཀྱང་ངོ་མཚར་ལྡན་པའི་ལྷ་དང་དམུའི་རིགས། བྱའི་ལུས་ལ་མིའི་དབང་པོ་ཅན་འོ་སྐོལ་སྲིད་པའི་དྭངས་མ་རྒྱལ་གྱི་རྒྱུད་ཞེས་པ་ལས་ཀྱང་ཁྱུང་ཞེས་པ་དམུ་ལ་འབྲེལ་བ་ཡོད་ཚུལ་གསུངས་པ་དང་། 《བསྟན་འབྱུང་རིག་པའི་ཤན་འབྱེད་ནོར་བུ་ཀེ་ཏ་ཀའི་ཕྲེང་མཛེས་》ཞེས་པ་ལས་རུས་ཆེན་བརྒྱད་བཤད་པ་དབྲ་འགྲུ་སྒ་དང་ལྡོང་། འཛི་དང་མེ་ཉག་སུམ་བྷ་འ་ཞ་དང་བརྒྱད་ཞེས་པའི་ཐོག་མ་དབྲ་ཡིན་པ་སོགས་དབྲའི་རིགས་རུས་འདི་ཤིན་ཏུ་སྔ་བ་བསྟན་ལ། དེ་བཞིན་གྱི《རླངས་ཀྱི་པོ་ཏི་བསེ་རུ་》ལས་ཀྱང“དབྲ་སྲས་རླངས་ཡིན།རླངས་སྲས་ཝམ་ཡིན། ཝམ་སྲས་གྱེན་འབར་ཡིན་” （58）ཞེས་པའི་ནང་དུ་རིགས་རུས་རྙིང་པ་རླངས་སམ་བསེ་ཞེས་པ་འདི་ཡང་དབྲ་ལས་ཆད་ཚུལ་བསྟན་ལ། མ་ཟད་《ཁྱུང་པོའི་རྒྱལ་རབས་ཤེལ་དཀར་མེ་ལོང་》ལྟར་ན་དམུ་རིགས་དབྲ་ལ་སྤྲུལ་ཏེ་ཁྱུང་གི་རྒྱུད་འཕེལ་ཚུལ་ཡང་བཀོད་ཡོད་པ་བཅས་ཀྱིས། ཁྱུང་ཞེས་པའི་རིགས་རུས་འདི་ཉིད་དུས་ཕྱིས་སུ་འཕེལ་རྒྱས་བྱུང་བ་ལས། ཐོག་མའི་དུས་སུ་ཁྱུང་ཞེས་པ་ནི་གདོད་མའི་དད་མོས་རིགས་ཤིག་ཏུ་བལྟ་དགོས་པ་ལས་རིགས་རུས་སུ་འགྲུབ་མི་ཐུབ་ལ། ཕར་ཆེར་དུས་རབས་བཅུ་པ་ཡས་མས་ཙམ་ནས་དབྲ་ཡི་རིགས་རུས་ཀྱི་ཕྱི་མར་ཁྱུང་ཞེས་པའི་རིགས་རུས་འདི་ཆགས་པ་ཡིན་པར་ཐག་ཆོད་དོ།།\nདེ་བཞིན་སེ་ཁྱུང་དབྲ་ལ་ཡིག་ཆ་མི་འདྲ་བའི་ཁྲོད་འབྲི་སྟངས་མི་འདྲ་བ་དཔེར་ན་བསེ་དང་སེ་དང་སྭེ་དང་། ཁྱུང་དེ་ལ་ཡང་ཁུང་དང་ཆུང་བྲིས་པ། དབྲ་ལ་སྦྲ་བྲིས་པ་སོགས་ཅི་རིགས་ཤིག་སྣང་ལ། དེ་དག་གཙོ་ཆེར་《རླངས་ཀྱི་པོ་ཏི་བསེ་རུ་》དང་། 《མདོ་སྨད་ཆོས་འབྱུང》 《མགོ་ལོག་རུས་མཛོད་》དང་། 《བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཀུན་དགའི་མེ་ལོང་》སོགས་སུ་གསལ་བས་འདིར་ཞིབ་ཕྲ་མ་བཀོད། དམུ་དགེ་བསམ་གཏན་མཆོག་གིས་སྭེ་དང་སྦྲ་གཉིས་ཡང་གཅིག་པར་གསུངས་པས་སྦྲ་ཞེས་གཅིག་ཏུ་འདྲེན་པ་དང་།（59） ཞེས་གསུངས་པ་དེ་ལས་ཀྱང་སེ་ཁྱུང་དབྲ་ཞེས་པའི་ནང་གི་མཐའ་མ་དབྲ་དེ་ཚིག་འབྲུ་དེ་གསུམ་གྱི་སྲོག་ཤིང་དུ་ཆགས་པ་ལ་གོ་བ་བླངས་ན་མི་འཚམས་པ་མི་འདུག་སྙམ་མོ།།\nམདོར་ན། དམ་པ་ཁྱུང་གི་རུས་ཁུངས་ཀྱང་དང་པོ་དབྲ་ལ་གཏུག་དགོས་ཤིང་། དབྲ་ལས་ཁྱུང་གི་ཕྱི་རབས་ཀྱི་རིགས་རུས་བྱུང་ལ། དབྲ་ཡི་ཁུངས་ནི་དམུ་ཡིན། དེ་བཞིན་བསེ་ཁྱུང་དབྲ་ཞེས་པའི་བརྡ་ཆད་འདི་ལས་ཀྱང་དབྲ་ཞེས་པ་ནི་རིགས་རུས་སྔ་ཤོས་སུ་གོ་ཐུབ་ལ། ཁྱུང་ནི་ཐོག་མའི་དུས་སུ་དད་མོས་རིགས་ཤིག་ཡིན་པ་ལས་རིགས་རུས་ཤིག་མིན་པ་ནས་རིམ་གྱིས་དབུ་རིགས་ལས་བྱུང་བའི་དབྲ་ཡི་ཚབ་བྱེད་ཀྱི་རིགས་རུས་སུ་ཆགས་པ་སྟེ། བསེའམ་ཁྱུང་གང་ཡིན་ཡང་དབྲའི་རིགས་རུས་ལས་འཕེལ་བ་ཡིན་པ་གསལ་ལོ།།\n①ཁྱུང་པོ་བློ་གྲོས་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་མཛད་པའི་ཁྱུང་པོའི་རྒྱལ་རབས་ལོ་རྒྱུས་དེའི་མིང་ཆ་ཚང་ལ་《ཁྱུང་པོ་རྒོད་པ་ཚང་ཞེས་སྒོ་ང་ལས་གྲུབ་པའི་ལོ་རྒྱུས་རྒྱལ་ཁྱུང་དཀར་པོའི་གདུང་རབས་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་པའི་དབུ་ཕྱོགས་ལེགས་སྭོ་》ཞེས་ཟེར་ཞིང་། སྣ་རིང་ལག་བྲིས་ཤིག་ཡིན་འདུག་ལ། ཡིག་རྙིང་འདི་ནི་ཕལ་ཆེར་ཁྱུང་རབས་ཀུན་ལས་སྔ་ཤོས་སུ་གཏོགས་སྙམ། ལོ་རྒྱུས་སྨྲ་བ་ཁོང་གིས་ད་དུང་《གླེང་གཞི་བསྟན་པའི་འབྱུང་ཁུངས་》དང་《རྒྱལ་རབས་བོན་གྱི་འབྱུང་གནས་》སོགས་གསར་རྩོམ་མཛད་ཡོད་ལ། ཁོང་ནི་ཡབ་ཁྱུང་ཨ་བརླ་དང་། ཡུམ་སྟག་བཟའ་གཉིས་ཀྱི་སྲས་སུ་བསྟན་པ་ཕྱི་དར་སྐབསཀྱི་དུས་སྐབས་སུ་(ཡིག་ཆ་ཁ་ཤས་ནང་དུས་རབས་བཅུ་པར་ངོས་འཛིན་བྱས་ཡོད།)འཁྲུངས་པ་སྟེ། ཡབ་ཁྱུང་ཨ་བརླ་ནི་ཁྱུང་ནག་ཤེས་རབ་རྒྱལ་མཚན་གྱི་སྤུན་མཆེད་ཀྱི་སྲས་པོ་ཡིན་ཞིང་། ཁྱུང་སྒོམ་མུ་ལངས་ནས་བརྒྱུད་པའི་ཁམས་སྟོད་སྟེང་ཆེན་གྱི་ས་ཁུལ་བདག་དབང་མཛད་མཁན་རྒྱ་གཙུག་ཏོར་ཉི་མ་གྲགས་ཞེས་པས་ཞང་ཞུང་ཡུལ་ནས་གདན་དྲངས་ཏེ་དབང་མཛད་རང་གི་ས་འཐོབ་དང་སྡེ་འཐོབ་ཐམས་ཅད་ཁྱུང་ཨ་བརླ་ལ་ཕུལ་བ་ནས་ཁྱུང་པོ་ཞེས་པའི་ས་མིང་དེ་ཐོགས་པ་ཡིན་པ་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཆ་ལས་བསྟན་པ་ལྟར་དང་། མཁར་རྨེའུ་བསམ་གཏན་གྱི་དགོངས་པ་ལྟར་བྱས་ན། ཁྱུང་པོ་བློ་གྲོས་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་1559ལོར་《རྒྱལ་རབས་བོན་གྱི་འབྱུང་གནས་》བརྩམས་ཟེར་བ་དང་། ནམ་མཁའ་ནོར་བུས་དགོངས་པར་དུས་རབས་14པའི་ནང་གི་མི་ཡིན་ཞེས་ཁོང་གི་གསུང་རྩོམ་ཕྱོགས་བསྒྲིགས་p450དང་p446ན་བཀོད་འདུག། ཨ་ལག་བོན་བརྒྱའི་བསྟན་རྩིས་སུ་སྤྱི་ལོ1379ལོར་ཁྱུང་པོ་བློ་གྲོས་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་《བསྟན་འབྱུང་ཀུན་གསལ་》བརྩམས་ཞེས་པ་སོགས་ལོ་རྒྱུས་སྨྲ་བ་འདིའི་འཁྲུངས་བཞེད་ལ་དགོངས་ཚུལ་མི་འདྲ་བ་ཅུང་མང་འདུག གང་ལྟར་དམ་པ་འདིས་མཛད་པའི་ཁྱུང་རབས་ནི་ཁྱུང་རབས་གཞན་ཀུན་གྱི་ཨ་མ་ཡིན་པར་ཡིད་ཆེས་ཆོག་པས་ན་དུས་དེ་ཉིད་ཀྱི་སྔ་གཞུག་གང་རུང་དུ་བརྩམས་པ་ཡིན་པ་ནི་བློས་བརྟག་ཐུབ། དེ་མ་ཟད་ཡིག་ཆ་རང་གི་མཇུག་བྱང་དུ་ཁྱུང་དཀར་བླ་རབས་འདི་ནས་འཁྲུངས་རིམ་བཞིན་བྲིས་དགོས་ཞེས་བཀོད་ཡོད་པ་དང་། ཁྱུང་རྫོང་གི་རི་ཁྲོད་དུ་སྟོད་སྨད་ཀྱི་གྲྭ་ས་མང་པོས་ཞུས་ནས་བསྒྲིག་པའོ།། 《སྙན་རྒྱུད་ཀྱི་བླ་སློབ་》དང་། 《བསྒྲགས་གླིང་གྲགས་》དང་། 《རྒྱལ་རབས་ཆེ་འབྲིང་གཉིས་》དང་། 《རིག་འཛིན་སྒྲུབ་སྐོར་》དང་། 《བོན་དར་ནུབ་ཀྱི་དཀར་ཆག》་དང་། 《བྱམས་མའི་ལོ་རྒྱུས》དང་། 《རྫོགས་ཆེན་སྐོར་གསུམ་གྱི་ལོ་རྒྱུས》་དང་། 《བྱང་གཏེར་གྱི་སྤྱི་དོན་》དང་། 《གཏན་ཚིག་གི་དབྱེ་བ་》དང་དེ་རྣམས་ལས་བཏུས་སོ་ཞེས་བཀོད་པ་ལ་གཞིག་ན་དུས་རབས་14པ་ཡན་ལ་འདེད་དཀའ་ན་ཡང་། དེང་ཆར་མཐོང་དུ་ཡོད་པའི་《ཁྱུང་རབས་ཀྱི་ཡིག་ཆ་ཁྱུང་པོའི་རྒྱལ་རྒྱུད་ཤེལ་དཀར་མེ་ལོང་》དང་། 《ཁྱུང་རབས་གསེར་སྒམ་མ》 《ཁྱུང་རབས་གཡུ་མགོ་མ》《དབྲ་དཀར་ཁྱུང་པོའི་གདུང་རབས་ལོ་རྒྱུས་དཔྱིད་ཀྱི་རྒྱལ་མོའི་གླུ་དབྱངས》 《ཁྱུང་རབས་གསེར་གྱི་མེ་ལོང་》སོགས་ལས་སྔ་ཤོས་ཕལ་ཆེར་ཁྱུང་པོ་བློ་གྲོས་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་མཛད་པའི་ཁྱུང་རབས་འདི་ཡིན་པ་ཤེས་ལ། རྒྱལ་རོང་ཡུལ་ནས་ཐོན་པའི་ཡིག་རྙིང་ཁྱུང་པོའི་རྒྱལ་རབས་ཤེལ་དཀར་མེ་ལོང་སོགས་ལ་ཁྱུང་པོ་བློ་གྲོས་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་མཛད་པའི་ཁྱུང་རབས་ཀྱིས་ཤུགས་རྐྱེན་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བ་སོགས་ཀྱིས་ཡིག་ཆ་དེ་དག་མ་མཐའ་ཡང་དུས་རབས་བཅུ་དྲུག་པ་ལས་འཕྱི་མི་སྲིད་པར་ངོས་འཛིན་ཆོག་པར་སེམས་སོ།། གཞན་བཤད་ཚུལ་ཁ་ཤས་ལ《ཁྱུང་རབས་གསེར་སྒམ་མ》དང《ཁྱུང་རབས་གཡུ་མགོ་མ》 《ཁྱུང་རབས་གོང་སྔོན་མ》བཅས་ལ་ཁྱུང་པོའི་མ་ཡིག་རྣམ་གསུམ་ཞེས་པ་ཡང་འདུག\n②ཁྱུང་པོ་བློ་གྲོས་རྒྱལ་མཚན། 《ཁྱུང་པོ་རྒོད་པ་ཚང་ཞེས་སྒོ་ང་ལས་གྲུབ་པའི་ལོ་རྒྱུས་རྒྱལ་ཁྱུང་དཀར་པོའི་གདུང་རབས་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་པའི་དབུ་ཕྱོགས་ལེགས་སྭོ》 ཡིག་རྙིང་སྣ་རིང་ལག་བྲིས་ཡིན། p.2-3\n③བསྟན་འཛིན་རྣམ་དག 《སྔ་རབས་བོན་གྱི་བྱུང་བ་བརྗོད་པའི་འབེལ་གཏམ་ལུང་གི་སྙིང་པོ》 ཊོ་ལན་ཅིའི་བོན་གཞིས་ཐོབ་རྒྱལ་གསར་བའི་དཔར་གཞི་ཨང་དང་པོ། དབྱིན་ཡིག་ཁ་བྱང་ལ The History of Tibet according to Bon by sLob-dpon-bsTan-vdzin-rnam-dagཞེས་བཀོད་ཡོད་ཅིང་། ནང་ཤོག་གི་ཁ་བྱང་ལA Study of the Early History of Tibetaccording to the Bonpo Tradition ཞེས་བཀོད་ཡོད། 1983ལོའི་དཔར་གཞི།\n⑤དགེ་བཤེས་བློ་གྲོས་རབ་གསལ་གྱིས་གཙོ་སྒྲིག་བྱས། 《གནའ་བོའི་ཞང་བོད་ཚིག་མཛོད》 ཀན་སུའུ་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2010ལོའི་སྤྱི་ཟླ་1པར་གཞི། p.26\n⑥མིང་ཆ་ཚང་ལ་《གསས་མཁར་རིན་པོ་ཆེ་སྤྱི་སྤུངས་གསང་བ་ཐུགས་ཀྱི་བརྣག་པ་ཁྲོ་བོ་དབང་ཆེན་གྱི་གཞུང་བཞུགས་སོ》ཞེས་ཟེར་ལ། གཏེར་མའི་ཡིག་ཚགས་སུ་གཏོགས་ཤིང་། སྟོན་པ་འཆི་མེད་གཙུག་ཕུད་ཀྱི་བཀའ་ཡིན་པར་གསུང་ལ། གྱེར་མི་ཉི་འོད་དང་། རྨ་སྟོན་སྲིད་འཛིན་གྱིས་དང་ར་གཡུ་ལྗོངས་ནས་གཏེར་ནས་བཏོན་པར་གྲགས། ཁྱོན་ལེའུ་སོ་གཅིག་གི་བདག་ཉིད་དུ་གྲུབ། སྣ་རིང་། ཐོབ་རྒྱལ་གསར་བའི་བོན་གཞིས་ནས་བཀྲམས།\n⑦《དབལ་ཤེལ་རྒྱུད་དཀར་པོའི་སྒྲུབ་པ་ཛྭ་དམར་གླིང་ཆེན་འགྱིང་བ་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་སོ》 གཏེར་མ་སྣ་རིང་། ཐོབ་རྒྱལ་གསར་བའི་བོན་གཞིས་ནས་བཀྲམས།\n⑧ གྱེར་ཆེན་སྣང་བཞེར་ལོད་པོ། 《རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཞང་ཞུང་སྙན་རྒྱུད་ཀྱི་བོན་མ་ནུབ་པའི་གཏན་ཚིགས་》སྣ་རིང་ལག་བྲིས་མ་དེ་ལས་ཞང་ཞུང་ཁྲི་སྡེ་ནི་ཡར་ཆད། སུམ་པ་སྟོང་སྡེ་ནི་མར་བུད། བོད་སིལ་བུར་སོང་བའི་དུས་དེར་ཞང་ཞུང་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ཆེན་མ་ཁྱུང་ཟ་མཚོ་རྒྱལ་དེས། བོད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ལ་ཐུགས་ཀྱི་བརྣག་པ་སྐྱེས་ནས་གྱེར་སྤུངས་སྣང་བཞེར་ལོད་པོ་སྤྱན་དྲངས། ཟ་འོག་དགུ་རིམ་གྱི་གདན་བཏིངས། དར་དཀར་ཤ་བ་རིས་ཀྱི་གུར་ཕུབ། འབྲས་ཆང་དིང་པ་དྲངས། བདའ་དགུ་དང་འདོད་དགུ་ནི་ཕུལ། གདུང་བའི་མཆི་མ་ཁྲག་ཏུ་གཏིགས་ནས་ཞུས་པ། བོན་སྐྱོང་རྒྱལ་པོ་ནི་བཀྲོངས། བོན་ཁྲིམས་གསེར་གྱི་གཉའ་ཤིང་ནི་ཆག བོད་ཁམས་སིལ་བུར་སོང་། གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་བསྟན་པ་ནི་ནུབ། འདི་ལྟ་བུའི་དུས་བྱུང་བས། ཐུགས་ཀྱི་བརྣག་པ་ཞུ་འཚལ། ཞུས་པས། སྣང་བཞེར་ལོད་པོའི་ཞལ་ནས། ང་ལ་སྤུ་བྱ་བ་གསེར་སྲང་གཅིག་ལ་ལོ་གསུམ་བསྒྲུབས་བཏང་ན་བོད་ཁམས་རླུང་གིས་འཁྱེར་བ་ཡོད་པ་འདི་བྱའམ། ཁྱུང་བྱ་བ་གསེར་སྲང་ཕྱེད་ལ་ཟླ་བ་གསུམ་བསྒྲུབས་ནས་བཏང་ན། ཡར་ལུང་སོག་ཀ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་འཁོར་དང་བཅས་པ་ཕུང་པ་ཡོད་པ་དེ་བྱ་འམ། རྔུབ་བྱ་བ་གསེར་ཞོ་གཅིག་ལ་ཞག་བདུན་བསྒྲུབས་ནས་བཏང་ན་རྒྱལ་པོ་ཉིད་སོད་པ་ཡོད་པ་འདི་བྱའམ་གསུངས་པས་ཞེས་བན་བོན་གྲུབ་མཐའི་འཕེལ་འགྱུར་གྱི་དགོས་དབང་སྟོན་པའི་གཏམ་རྒྱུད་འདི་ལས་ཁྱུང་ཞེས་པའི་བསྟན་དོན་ཡང་གསལ་བོར་བསྟན་ཡོད།\n⑨Fredrick W.Bunce：《A Dictionary of Buddhist and Hindu Iconography 》, p.103-105 ,Published by D.K.Printworld(P)Ltd. New Delhi-110015,1997.\n⑿石硕：《“邛笼”解读——一个隐含青藏高原碉楼起源真相的符号》，载《青藏高原东缘的古代文明》，四川出版集团，四川人民出版社，2011年9月第1次印刷，第365页；石硕：《青藏高原碉楼的起源与苯教文化》，《 民族研究 》2012年第5期，第85页。\n⒀ཁྱུང་པོ་དཀར་ནག་སེར་གསུམ་ལ་ཡིག་ཆ་མི་འདྲ་བའི་ནང་གི་བརྗོད་སྟངས་ལ་ཁྱད་པར་ཡོད་པ་སྟེ། དབུ་ནག་མིའུ་འདྲ་ཆགས་དང་ཁྱུང་རབས་སོགས་ཀྱི་ཡིག་ཆ་ལས་དཀར་ནག་སེར་གསུམ་དུ་བརྗོད་ཡོད་པ་དང་། ཁྱུང་པོའི་རྒྱལ་རབས་ཤེལ་དཀར་མེ་ལོང་དང་། མཁས་གྲུབ་ལུང་རྟོགས་རྒྱ་མཚོས་བརྩམས་པའི་བསྟན་འབྱུང་རིག་པའི་ཤན་འབྱེད་ནོར་བུ་ཀེ་\nཏ་ཀའི་ཏོ་ཤལ། ཨ་ལག་བོན་བརྒྱ་ཚང་གིས་མཛད་པའི་བསྟན་འབྱུང་ཤེལ་གྱི་རྒྱང་མཐོང་དང་། ཞང་བོད་བསྟན་འབྱུང་ལྷ་རྒྱུད་རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ་སོགས་སུ་ཁྱུང་པོ་དཀར་ནག་སེར་ཁྲ་བཞི་རུ་འདོད་པ་ཡིན།\n⒁ཤོག་ངོས་དྲུག་ཡོད་ཅིང་། མདའ་ཚང་གི་ཡིག་ཆ་གླེགས་བམ་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་བ། p.1-6\n⒂ཕོ་བྲང་ཤེང་ཁྲེལ་སྤྱན་འདྲེན་དབུ་ལགསྷོ། མདའ་ཚང་གི་ཡིག་ཆ་གླེགས་བམ་དྲུག་པ་p.115-131བར་ན་གསལ་ལ། དེ་དང་འབྲེལ་ཡོད་ཀྱི་ཡིག་ཆ་ད་དུང་ཕོ་བྲང་ཤེང་ཁྲེལ་ས་རྐོ་ས་བླ་ང་དབུ་ལགསྷོ་ཞེས་པ་ཤོག་གྲངས་12ཅན། ཕོ་བྲང་ཤེང་ཁྲེལ་བཞུང་སྤེན་དབུ་ལགསྷོ་ཞེས་ཤོག་གྲངས་38ཡོད་པ་ཞིག་ཀྱང་འདུག\n⒃མཁར་རྨེའུ་བསམ་གཏན་དང་Yasuhiko Naganoགཉིས་ཀྱིས་བསྒྲིགས་པའི་《ཁུ་བྱུག་སྔོན་མོའི་གསུང་སྙན》p.98-99། 《The call of the Blue Cnckoo》,National Museum of\n⒄《མདོ་འདུས་》ཀྱི་མིང་ཆ་ཚང་ལ་《མདོ་འདུས་པ་རིན་པོ་ཆེའི་རྒྱུད་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་བཀའ་ཚད་མ་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་》ཞེས་ཟེར་ལ། རྣམ་མཁྱེན་སྟོན་པ་གཤེན་རབ་ཀྱི་བཀའ་ཡིན་པར་བཤད་ཅིང་། དེ་ནི་སྟོན་པ་གཤེན་རབ་ཀྱི་མཛད་མདོ་རྒྱས་འབྲིང་བསྡུས་གསུམ་ལས་བསྡུས་མ་དེ་ཡིན། མདོ་འདུས་ནི་དུས་རབ་བཅུ་གཅིག་པ་ཡས་མས་སུ་གཏེར་ནས་དྲངས་པའི་ཡིག་ཚགས་ཀྱི་ཁུངས་སུ་གཏོགས་ཤིང་། རིག་འཛིན་ཀུན་གྲོལ་གྲགས་པའི་གསུང་ཚུལ་ལྟར་ན། ཡིག་རྙིང་འདི་ཐོག་མར་ཆོས་པ་མི་གཉིས་ཀྱིས་བསམ་ཡས་ནས་གཏེར་དུ་དྲངས་པར་བཤད། གཏེར་ནས་དྲངས་ཚུལ་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ཞིབ་ཕྲ་སྤ་བསྟན་རྒྱལ་བཟང་པོས་མཛད་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཆ་བསྟན་པའི་རྣམ་བཤད་དར་རྒྱས་གསལ་བའི་སྒྲོན་མེ་རུ་འཁོད་ཡོད་པས་འདིར་སྤྲོ་དགོས་མི་འདུག་ཅིང་། གཏེར་ནས་བཞེས་པའི་ལོ་ཁམས་ནི་ལྕགས་བྱ་སྟེ་སྤྱི་ལོ་1021ལོ་ཡིན་ནོ།།\n⒅སྤ་བསྟན་རྒྱལ་བཟང་པོ། 《བསྟན་པའི་རྣམ་བཤད་དར་རྒྱས་གསལ་བའི་སྒྲོན་མེ》ཀྲུང་གོའི་བོད་ཀྱི་ཤེས་རིག་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 1992ལོའི་ཟླ་12པའི་དཔར་གཞི། p.93\n（21）མཁས་གྲུབ་ལུང་རྟོགས་རྒྱ་མཚོ། 《བསྟན་འབྱུང་རིག་པའི་ཤན་འབྱེད་ནོར་བུ་ཀེ་ཏ་ཀའི་ཏོ་ཤལ》 གངས་ཏི་སེ་བོན་གཞུང་རིག་མཛོད་དཔེ་ཚོགས། མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་།2010ལོ། p.529ན་གསལ།\n（23）ཁྱུང་པོ་བློ་གྲོས་རྒྱལ་མཚན། 《ཁྱུང་པོའི་རྒྱལ་རབས་ལོ་རྒྱུས》སྣ་རིང་ལག་བྲིས་མ། p.2-3\n（24）ཉང་ཉི་མ་འོད་ཟེར། 《ཉང་རལ་ཆོས་འབྱུང་》ངམ་《ཆོས་འབྱུང་མེ་ཏོག་སྙིང་པོའོ་སྦྲང་རྩིའི་བཅུད》 བོད་ལྗོངས་ཡིག་རྙིང་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2012ལོ། p.160\n（25）མཁས་གྲུབ་ལུང་རྟོགས་རྒྱ་མཚོ། 《བསྟན་འབྱུང་རིག་པའི་ཤན་འབྱེད་ནོར་བུ་ཀེ་ཏ་ཀའི་ཏོ་ཤལ》 གངས་ཏི་སེ་དཔེ་ཚོགས། p.529\n（26）མཉམ་མེད་ཤེས་རབ་རྒྱལ་མཚན། 《སྲིད་པའི་མཛོད་ཕུགས་ཀྱི་འགྲེལ་བ་འཕྲུལ་གྱི་སྒྲོན་མེ་བཞུགས》 གངས་ཏི་སེ་བོན་གཞུང་རིག་མཛོད་དཔེ་ཚོགས། མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2010ལོ། པོ་ཏི་12པ། p.381\n（27）དུང་དཀར་བློ་བཟང་འཕྲིན་ལས། 《དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད》 ཀྲུང་གོའི་བོད་རིག་པ་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2002ལོའི་ཟླ་4བ། p.1848\n（28）ཁྱུང་པོ་བློ་གྲོས་རྒྱལ་མཚན། 《གླེང་གཞི་བསྟན་པའི་འབྱུང་ཁུངས》 གངས་ཏི་སེ་བོན་གཞུང་རིག་མཛོད་དཔེ་ཚོགས། མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2010ལོ། པོ་ཏི་1པོ། p.304\n（29）སྤ་བསྟན་རྒྱལ་བཟང་པོ། 《བསྟན་པའི་རྣམ་བཤད་དར་རྒྱས་གསལ་བའི་སྒྲོན་མེ》 ཀྲུང་གོའི་བོད་ཀྱི་ཤེས་རིག་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 1992ལོའི་ཟླ་12པའི་དཔར་གཞི། p.309\n（30）ནམ་མཁའི་ནོར་བུ། 《ཞང་བོད་ལོ་རྒྱུས་ཏི་སེའི་འོད》 ཀྲུང་གོའི་བོད་ཀྱི་ཤེས་རིག་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 1996ལོ། p.40\n（31）《ནམ་མཁའི་ནོར་བུའི་གསུང་རྩོམ་ཕྱོགས་སྒྲིག》 ཀྲུང་གོའི་བོད་རིག་པ་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2009ལོའི་དཔར་ཐེངས་གཉིས་པ། p.285\n（32）མཁར་རྨེའུ་བསམ་གཏན་དང་ཡ་སུ་ཧི་ཀོ་ན་ག་ནོ་གཉིས་ཀྱི་བསྒྲིགས་པའི་《ཁུ་བྱུག་སྔོན་མོའི་གསུང་སྙན》 (National Museum of Ethnology Osaka, 2002ལོར་ཉི་ཧོང་དུ་དཔར་བཏབ། p.98\n（33）འབྲུག་ཐར་དང་བློ་བཟང་ཉི་འགྲུབ་རྡོ་རྗེ་གཉིས་ཀྱིས་བསྡུ་སྒྲིག་བྱས་པའི་《མདོ་སྨད་མདའ་ཚང་ཡུལ་གྱི་བོན་གྱི་གནས་དཔེ་ཕྱོགས་བསྒྲིགས》 པོ་ཏི་དྲུག་པའི་ནང་དུ་བཞུགས།མ་ཡིག་ལ་ཤོག་ངོས་17འདུག ཀན་སུའུ་རིག་གནས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2012ལོ།\n（34）གཅོད་པ་དོན་གྲུབ་ཀྱིས་བསྒྲིགས། 《ཁྱུང་ཚ་སྤུན་ལྔ་འདུལ་བའི་དྲག་པོའི་སྒྲུང》མཚོ་སྔོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 1990ལོ། p.64\n（35）ནམ་མཁའི་ནོར་བུ། 《ཞང་བོད་ལོ་རྒྱུས་ཏི་སེའི་འོད》 ཀྲུང་གོའི་བོད་ཀྱི་ཤེས་རིག་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 1996ལོ། p.84\n（36）བསྟན་འཛིན་རྣམ་དག 《སྔ་རབས་བོད་ཀྱི་བྱུང་བ་བརྗོད་པ་འབེལ་གཏམ་ལུང་གི་སྙིང་པོ》 སྨན་རིའི་ཡོངས་འཛིན་སློབ་དཔོན་བསྟན་འཛིན་རྣམ་དག་རིན་པོ་ཆེའི་གསུང་འབུམ། པོད་གསུམ་པ། ཁྲི་བརྟན་ནོར་བུ་རྩེའི་དཔེ་མཛོད་ཁང་གི་དེབ་ཕྲེང་བདུན་པ། 2005ལོ། p.26\n（37） དེབ་དེའི་མཛད་པ་པོ་ཁྱུང་པོ་བློ་གྲོས་རྒྱལ་མཚན་ཁོང་ནི་ཡབ་ཁྱུང་ཨ་བརླ་དང་། ཡུམ་སྟག་བཟའ་གཉིས་ཀྱི་སྲས་སུ་བསྟན་པ་ཕྱི་དར་སྐབསཀྱི་དུས་སྐབས་སུ་འཁྲུངས་པ་སྟེ། ཁྱུང་པོ་སྟེང་ཆེན་རྫོང་གི་དམངས་ཁྲོད་རྩོམ་ཡིག་བསྡུ་ཚགས་གཞུང་སྒྲུབ་ཁང་གིས་བསྒྲིགས་པའི་དབྲ་དཀར་ཁྱུང་པོའི་གདུང་རབས་ལོ་རྒྱུས་དཔྱིད་ཀྱི་རྒྱལ་མོའི་གླུ་དབྱངས་སོགས་ལྟར་བ།\n（38）ཁྱུང་པོ་བློ་གྲོས་རྒྱལ་མཚན། 《ཁྱུང་པོའི་རྒྱལ་རབས་རྒྱལ་ཁྱུང་དཀར་པོའི་གདུང་རབས》ཞེས་བྱ་བ་སྣ་རིང་ལག་བྲིས། p.3-4\n（39）སྟོན་པ་འཆི་མེད་གཙུག་ཕུད། མཁར་ནག་ཇོ་སྲས་ཀྱི་གཏེར་མ། 《གསང་སྔགས་སྤྱི་སྤུངས་ཁྲོ་བོ་རྒྱུད་དྲུག་ཞེས་བྱ་བ》 གངས་ཏི་སེ་བོན་གཞུང་རིག་མཛོད་དཔེ་ཚོགས།གླེགས་བམ་16པ། མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང། 2010ལོ། པོ་ཏི་1པོ། p.263\n（40）གུང་ཐང་བསྟན་པའི་སྒྲོན་མེ། 《ཡེ་ཤེས་ཁྱུང་ཁྲའི་སྒྲུབ་ཐབས་ལས་ཚོགས་དང་བཅས་པའི་བྱིན་རླབས》 བླ་བྲང་བཀྲ་ཤིས་འཁྱིལ་བའི་ཤིང་དཔར་དུ་བཞུགས།\n（41）རེབ་གོང་བ་མཁའ་རྩེ་རྒྱལ། 《གཉན་ཆེན་པོ་སེ་ཀུ་བྱ་ཁྱུང་གི་སྐོར་ལ་དཔྱད་པ》 ཀྲུང་གོའི་བོད་རིག་པ། 2004ལོའི་དུས་དེབ་4བ།\n（44）དུང་དཀར་བློ་བཟང་འཕྲིན་ལས། 《དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད》 ཀྲུང་གོའི་བོད་རིག་པ་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2002ལོའི་ཟླ་4བ། p.335\n（45）དཔལ་ཚུལ། 《གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་བསྟན་འབྱུང་ཕྱོགས་བསྡུས》 བོད་ལྗོངས་མི་དམངས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 1988ལོའི་ཟླ་1པར་གཞི། p.287\n（46） 《གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་བསྟན་འབྱུང་ཕྱོགས་བསྡུས》 p.288\n（47）རིན་ཆེན་ནོར་བུ། 《བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་སྤྱི་དོན་ཀུན་གསལ་ནོར་བུའི་མེ་ལོང》 མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2006ལོ། p.44\n（48）སྟག་ཚང་དཔལ་འབྱོར་བཟང་པོ། 《རྒྱ་བོད་ཡིག་ཚང་ཆེན་མོ》སི་ཁྲོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 1985ལོ། p.13\n（49）《རླངས་ཀྱི་པོ་ཏི་བསེ་རུ་རྒྱས་པ》 རྩོམ་པ་པོ་མི་གསལ་ན་ཡང་། ཡིག་རྙིང་འདིའི་སྟོད་ཀྱི་ཆ་ནི་བཙན་པོ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་གྱི་དུས་སུ་བསམ་ཡས་གཙུག་ལག་ཁང་གསར་བཞེངས་གྲུབ་པའི་དགའ་སྟོན་གྱི་སྐབས་སུ་མཁན་སློབ་ཆོས་གསུམ་སོགས་བཀའ་བགྲོས་ནས་གསུངས་པ་ལྟ་བུར་སྣང་བ་དང་། བར་ཆ་ནི་རླངས་བྱང་ཆུབ་འདྲེ་བཀོལ་གྱི་གསུང་པ་ཡིན་\nགཤེགས་པར་མངོན་ཞེས་ཆབ་སྤེལ་ཚེ་བརྟན་ཕུན་ཚོགས་ཀྱིས་གསུངས་འདུག་ལ། དེབ་འདིའི་སྨད་ཀྱི་ཆ་ནི་དེ་རྗེས་རླངས་ཀྱི་གདུང་རབས་རིམ་ཅན་གྱིས་སྟར་ཆགས་སུ་བཀོད་པ་ཞིག་ཡིནའདུག་བ་བཅས་ཆེས་རིན་ཐང་གིས་ཕྱུག་པའི་ཡིག་རྙིང་ཁུངས་དག་ཞིག་ཡིན་འདུག འདིར་དཔྱད་གཞི་བྱས་པའི་ཡིག་ཆ་ནི་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་སྤྱི་ཚོགས་ཚན་རིག་ཁང་བོད་ཡིག་\nདཔེ་རྙིང་རྩོམ་སྒྲིག་ཁང་ནས་བསྒྲིགས། བོད་ལྗོངས་མི་དམངས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་ནས་བསྐྲུན། 1986ལོའི་ཟླ་5པའི་པར་གཞི། p.4-6\n（51） 《ཁྱུང་ཕོའི་རྒྱལ་རྒྱུད་ཤེལ་དཀར་མེ་ལོང》 རྩོམ་པ་པོ་མི་གསལ། རྒྱལ་རོང་ལི་ཤུ་སྤྲུལ་སྐུ་གཤེན་རྒྱལ་བསྟན་འཛིན་གྱིས་མ་ཡིག་ལག་བྲིས་རྙིང་པ་ལྟར་པེ་ཅིན་དུ་དག་སྒྲིག་བྱས་ཏེ། ནང་ཁུལ་དཔར་འགྲེམས་ཞུས་པ་དེའི་ p.21 ན་གསལ།\n（52）སྤྲུལ་སྐུ་བློ་ལྡན་སྙིང་པོའི་སྙན་རྒྱུད། 《མདོ་དྲི་མེད་གཟི་བརྗིད》 པོད་ཆ་པའི་ལེའུ་ཉེར་བརྒྱད་པར་གསལ།\n（53）མཁར་རྨེའུ་བསམ་གཏན། 《བོད་མིའི་རུས་ཁུངས་བརྗོད་པའི་གཏམ་རྒྱུད་སྐོར་གླེང་བ》 《མདའ་དང་འཕང》 (སྨད་ཆ) ཀྲུང་གོའི་བོད་རིག་པ་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་2007ལོའི་ཟླ་9པར་གཞི། p.22\n（54）《ཁྱུང་ཕོའི་རྒྱལ་རྒྱུད་ཤེལ་དཀར་མེ་ལོང》 རྩོམ་པ་པོ་མི་གསལ། རྒྱལ་རོང་ལི་ཤུ་སྤྲུལ་སྐུ་གཤེན་རྒྱལ་བསྟན་འཛིན་གྱིས་མ་ཡིག་ལག་བྲིས་རྙིང་པ་ལྟར་པེ་ཅིན་དུ་དག་སྒྲིག་བྱས་ཏེ། ནང་ཁུལ་དཔར་འགྲེམས་ཞུས་པ་དེའི་ p.74 ན་གསལ།\n（55） མཁར་རྨེའུ་བསམ་གཏན། 《མདའ་དང་འཕང་》( སྨད་ཆ) ཀྲུང་གོའི་བོད་རིག་པ་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་2007ལོའི་ཟླ་9པར་གཞི། p.31-32\n（57）《སྲིད་པ་རྒྱུད་ཀྱི་ཁ་བྱང་རྣམ་ཐར་ཆེན་མོ》 ལག་བྲིས། p.12\n（59）དམུ་དགེ་བསམ་གཏན། 《བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཀུན་དགའི་མེ་ལོང་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་སོ》 མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2010ལོ། p.4


Terdzo-'I-016 - Rinchen Terdzö\nbdud gza' kha 'bar ral gcig gi bsnyen sgrub las gsum gyi gyer sgom gnam lcags spu gri\nVolume 53 (འི) / Pages 459-480 / Folios 1a1 to 11b3\nRinchen Terdzö Volumes List > Volume 53 > Text #16 (Scroll to Bottom)\n'jam mgon kong sprul. bdud gza' kha 'bar ral gcig gi bsnyen sgrub las gsum gyi gyer sgom gnam lcags spu gri. In Rin chen gter mdzod chen mo pod nga gsum pa (The Great Treasury of Rediscovered Teachings Volume 53) by 'jam mgon kong sprul, 459-480. New Delhi: Shechen Publications, 2007-2018.\nces pa gzhung 'di'i dmigs rim mtha' dag gab 'thor gyi tshul du bzhugs pas brtags dka' ba'i stabs/_gzhung 'grel gab so'i gnad kun gcig tu dril ba'i gyer bsgom dge sbyong blo gsal rgya mtshos mdzad pa nyid lung rgyun ma bzhugs pas/_rgyun la phan pa'i slad dus mtha'i sngags gzugs pad+ma gar gyi dbang phyug gis rdzong shod bde gshegs 'dus pa'i sgrub gnas su gsal bkod bgyis pa dge legs 'phel\n༄༅། །བདུད་གཟའ་ཁ་འབར་རལ་གཅིག་གི་བསྙེན་སྒྲུབ་ལས་གསུམ་གྱི་གྱེར་སྒོམ་གནམ་ལྕགས་སྤུ་གྲི་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་སོ། ། ན་མོ་གུ་རུ་བཛྲ་ཙཎྜཱ་ཡ། སྟོང་ཉིད་དབྱིངས་ལས་རབ་འབར་རྡོ་རྗེའི་ཐོག །མ་རུངས་འཇོམས་མཛད་ཀུན་ཏུ་འབེབ་པའི་སྟོབས། །རང་བཞིན་ཤུགས་ལྡན་གསང་བདག་ཐོད་ཕྲེང་རྩལ། །སྤྱི་བོར་བསྙེན་ལ་ནུས་པའི་དབང་མཆོག་སྩོལ། །མངོན་སྤྱོད་ལས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ལ། །རྣོ་མྱུར་ཐོག་འདྲའི་རྩལ་སྟོབས་ཅན། །གཟའ་བདུད་མོན་པ་ཀེ་ཏ་ཡི། །བསྙེན་སྒྲུབ་ཕྲིན་ལས་བཀླག་ཆོག་བསྡེབ། །འདི་ལ་གསུམ། དང་པོ་རྫས་དང་གཏོར་མ་ལ་བརྟེན་ཏེ་བསྙེན་པ་སྐྱེལ་བ། གཉིས་པ་འཁོར་ལོ་དང་ལིངྒ་ལ་བརྟེན་ཏེ་སྒྲུབ་པ་བྱ་བ། གསུམ་པ་རྫ་སྦལ་ལ་བརྟེན་ཏེ་ལས་ལ་སྦྱར་བའོ། །དང་པོ་ནི། རྫས་དང་བཅའ་གཞི་གཞུང་ལྟར་གྲུབ་ནས། བརྒྱུད་པའི་གསོལ་འདེབས་ནི། ཡེ་ཤེས་མཁའ་འགྲོ་ཆེན་མོ་ཉི་མའི་སྤྱན། །བྲམ་ཟེ་སྦུ་གུ་པདྨ་ཐོད་ཕྲེང་རྩལ། །སྟག་སྡེའི་བོན་སྟོན་གུ་རུ་ཧཱུྃ་འབར་ལ། །གསོལ་བ་འདེབས་སོ་མངོན་སྤྱོད་ལས་འགྲུབ་ཤོག །སྟག་སྡེ་གྲགས་རྒྱལ་ལྷ་བཙུན་བྱང་ཆུབ་དང་། །ཀློག་སྟོན་དཔའ་དར་ཁུ་ལུང་ཇོ་བདུད་ཞབས། །ལྷ་མགོན་ཞང་སྟོན་གངས་པ་ཤཱཀ་འབུམ་ལ། །གསོལ་བ་འདེབས་སོ་མངོན་སྤྱོད་ལས་འགྲུབ་ཤོག །གནུབས་སྟོན་ཡེ་རྒྱམ་ཕྱི་མ་གླན་འཇམ་སེང་། །ཀུན་དགའ་བཀྲ་ཤིས་རྒྱལ་སྲས་ཆོས་རྗེ་དང་། །ལེགས་པ་དཔལ་དང་རིན་ཆེན་རྒྱལ་མཚན་ལ། །གསོལ་བ་འདེབས་སོ་མངོན་སྤྱོད་ལས་འགྲུབ་ཤོག །བདུད་འཇོམས་རྡོ་རྗེ་བྱང་བདག་ཡབ་སྲས་དང་། །ཡོལ་མོ་སྔགས་འཆང་བསྟན་འཛིན་ནོར་བུ་བཟང་། །ཆོས་དབྱིངས་རང་གྲོལ་འགྱུར་མེད་རྡོ་རྗེ་ལ། །གསོལ་བ་འདེབས་སོ་མངོན་སྤྱོད་ལས་འགྲུབ་ཤོག །སྙན་བརྒྱུད་གསང་འཛིན་རྩ་བརྒྱུད་བླ་མ་དང་། །ཡི་དམ་ཞི་ཁྲོ་དཔའ་བོ་རྣལ་འབྱོར་མ། །ཆོས་སྐྱོང་བསྟན་སྲུང་དམ་ཅན་རྒྱ་མཚོ་ལ། །གསོལ་བ་འདེབས་སོ་མངོན་སྤྱོད་ལས་འགྲུབ་ཤོག །བརྒྱུད་ལྡན་བླ་མའི་ཕྱག་བཞེས་མན་ངག་གནད། །དམར་ཁྲིད་ཞལ་གྱི་བདུད་རྩི་ལས་འོངས་པའི། །ཏིང་འཛིན་སྔགས་དང་ཕྱག་རྒྱའི་འཕྲུལ་འཁོར་ལ། །བརྟེན་ནས་ཞིང་བཅུའི་དགྲ་སྲོག་གཅོད་པར་ཤོག །རང་གཞན་ཉོན་མོངས་འཕྲུལ་པའི་དྲྭ་བ་རྣམས། །རང་རིག་ཡེ་ཤེས་རྡོ་རྗེའི་མཚོན་རྣོན་པོས། །བཅད་ནས་འཁོར་འདས་གཉིས་མེད་ཧེ་རུ་ཀའི། །གོ་འཕང་ད་ལྟ་ཉིད་དུ་ཐོབ་པར་ཤོག །དེ་ནས་བདག་བསྐྱེད་གཤིན་རྗེའི་གཤེད་དམ་གསང་བདག་ལྟ་བུའི་སྒོམ་བཟླས་བྱས་ལ། འོད་གསལ་དུ་བསྡུ་ཞིང་ཐུན་མཚམས་ཀྱི་ལྷར་ལྡང་། སླར་ཡང་། རྡོ་རྗེ་སློབ་དཔོན་སོགས་རྒྱུན་བཤགས་ཡན་ལག་བརྒྱད་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས། ཧཱུྃ། སྣང་སྲིད་ཆོས་ཀུན་སྟོང་ཉིད་བདག་མེད་དབྱིངས། །མ་རྟོགས་འགྲོ་ལ་ཀུན་ཁྱབ་སྙིང་རྗེ་བརྡལ། །ཟུང་འཇུག་རང་རིག་ཡི་གེ་ཧཱུྃ་དུ་ཤར། །དེ་ལས་འགག་མེད་རང་མདངས་མཁའ་ཁྱབ་ཏུ། །འཕྲོས་པས་འགྲོ་ཀུན་བྱང་ཆུབ་སྒྲུབ་པ་ལ། །བར་དུ་གཅོད་པའི་དགྲ་བགེགས་འབྱུང་པོ་རྣམས། །མོན་པ་ནག་པོའི་བསྙེན་སྒྲུབ་ལས་སྦྱོར་གྱིས། །ཚར་བཅད་བྱང་ཆུབ་ལམ་ལ་འགོད་པར་བྱ། །སྐད་ཅིག་ཧཱུྃ་ལས་རང་དང་མདུན་གྱི་རྟེན། །མོན་པ་ནག་པོ་ཞལ་གཅིག་ཕྱག་གཉིས་པ། །གཡས་པ་ལྕགས་ཀྱུས་གང་དམིགས་དགྲ་བོ་ནི། །འགོ་བའི་ལྷ་ལྔ་རྒྱབ་རྟེན་དཔུང་བཅས་ཀྱི། །ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་བླ་ཚེ་སྲོག་དབུགས་བཅས། །དབང་མེད་བཀུག་ནས་དམིགས་པའི་རྟེན་ལ་སྟིམ། །གཡོན་པ་འཆིང་བྱེད་ཞགས་པ་ནག་པོ་ཡིས། །དགྲ་བོའི་དབང་པོ་ཡན་ལག་ཚེ་བསོད་རྣམས། །དབང་མེད་བཅིངས་ནས་བྲུབ་ཁུང་ནང་དུ་སྐྱུར། །ཞལ་གདངས་མཆེ་གཙིགས་ལྗགས་འདྲིལ་རྐན་སྒྲ་རྡེབ། །གཅེར་བུ་སྤྱན་མིག་སྟོང་གིས་ཁྱབ་པའི་ལུས། །ཞབས་གཉིས་བརྐྱང་བསྐུམ་དགྲ་བགེགས་སྟེང་དུ་བསྒྲད། །རལ་པ་དམར་ནག་ས་གཞི་ཁྱབ་པར་ཁེབས། ཁྲག་འཛག་མི་མགོའི་དོ་ཤལ་རྒྱན་དུ་བྱས། །ཡུམ་ཆེན་མོན་མོ་ཁྲོས་མ་འཇིགས་ཆེན་མོ། །སྔོ་སྐྱ་ཞལ་གཅིག་ཕྱག་གཉིས་སྲིན་མོའི་ཚུལ། །གཡས་གཡོན་གྲི་ཐོད་འཛིན་པས་ཡབ་ལ་འཁྱུད། །རྒྱན་དང་ཆ་བྱད་རྫོགས་དང་གཉིས་མེད་འཁྲིལ། །ཐུགས་ཀའི་ཧཱུྃ་ལས་འོད་ཟེར་འཕྲོས་པ་ཡིས། །རབ་འཇིགས་དུར་ཁྲོད་ཕུང་ལུང་ནག་པོ་ནས། །མོན་པ་ཡབ་ཡུམ་ལས་མཁན་གསུམ་དང་བཅས། །དབང་མེད་བཀུག་ནས་བདག་དང་རྟེན་ལ་བསྟིམས།  །རྟེན་གྱི་འོག་གཞི་ཀྵ་ཡིག་ནག་པོ་ལས། །བྲུབ་ཁུང་ཁམས་གསུམ་འཁོར་བའི་བཙོན་ཁང་ནི། །ནང་དུ་འདོད་ཆགས་ཁྲག་གི་རྦ་ཀློང་འཁྲུགས། །ཕྱི་ནག་མུན་རུབ་གཏི་མུག་མུན་པ་གཏིབས། །ངོས་ལ་ཞེ་སྡང་མེ་འབར་མཐིལ་དང་ལོགས། །སྟག་སོ་གཟེང་འདྲ་མཚོན་ཆ་བུ་ཡུག་འཚུབས། ཁ་དོག་མཐིལ་ཡངས་ཐར་མེད་ལས་ཀྱི་གནས། །དེ་དབུས་ནྲྀ་ཡིག་ཡོངས་གྱུར་དགྲ་བོ་ནི། །ལུས་རིད་ཉམ་ཐག་ཡན་ལག་སྒྲོག་ཏུ་བཅུག །སྐྱོབ་པའི་ལྷ་སྲུང་དང་བྲལ་འདར་ཕྲིལ་ལེ། །གནས་པའི་ཁ་ཁྱེར་སྤྲུལ་པའི་ཕོ་ཉ་རྣམས། །འགུགས་འཆིང་སྡོམ་མྱོས་ལས་བྱེད་དུ་མས་གང་། །འོག་བཞིན་དགུག་གཞུག་ཅི་མང་བྱས། །སླར་ཡང་དགྲ་བོའི་སྟེང་དུ་ཡཾ་སྔོ་སྐྱ། །ཡོངས་གྱུར་འཐོར་བྱེད་རླུང་ནག་རྒྱ་གྲམ་གཏམས། །དེ་སྟེང་བཾ་ལས་མཐིང་ནག་རྒྱ་མཚོ་ནི། །ཕྱོགས་བཞིར་གཡོ་བའི་རྦ་རླབས་རབ་ཏུ་འཁྲུགས། །དེ་སྟེང་ལཾ་ལས་ས་གཞི་གྲུ་བཞིར་བརྡལ། །ཀིཾ་ལས་ཀེང་རུས་རི་རབ་སྔོ་སྐྱའི་སྟེང་། །གཏོར་མ་བྷྲཱུྃ་ཡིག་སྨུག་ནག་ལས་བྱུང་བའི། །གྲུ་གསུམ་མཐིང་ནག་ཐོད་སྐམ་ཕྲེང་བ་དང་། །འཁོར་ལོ་རྩིབས་བརྒྱད་ཐོད་རློན་ཕྲེང་བས་བསྐོར། །དབུས་སུ་གཟའ་བདུད་མོན་པ་ཡབ་ཡུམ་ལ། །ཕྱི་རིམ་ཟླ་གམ་གསུམ་ལ་ལས་མཁན་གསུམ། །རྩིབས་ལ་སྡེ་བརྒྱད་ཚོགས་རྣམས་རང་བཞིན་གནས། །གཟའ་བདུད་ཡབ་ཡུམ་སྐུ་ལས་སྤྲུལ་པ་དང་། །ཡང་སྤྲུལ་ཉིང་སྤྲུལ་ཉི་ཟེར་རྡུལ་བཞིན་འཁྲིགས། །ཡབ་ཡུམ་ཐུགས་ཀར་ས་བོན་ཏྲི་དང་ནྲྀ། །ལས་མཁན་གསུམ་གྱི་ཐུགས་ཀར་ཛཿཡིག་རྣམས། །གསལ་ལས་འོད་ཟེར་ལྕགས་ཀྱུ་ལྟ་བུ་དང་། །ཕོ་ཉ་ཡང་སྤྲུལ་བུ་ཡུག་འཚུབས་པ་ལྟར། །སྤྲོས་པས་དགྲ་བོ་སྐྱོབ་བྱེད་ལྷ་དང་བཅས། །སྲིད་རྩེ་མནར་མེད་དམྱལ་ཁམས་ཉི་ཟླའི་བར། །ཆོས་བོན་སྲུང་མའི་སྐྱབས་འོག་ལ་སོགས་པ། །སྲིད་པ་གསུམ་གྱི་ས་ཁོངས་གར་གནས་ཀྱང་། །འགུགས་བྱེད་ལྕགས་ཀྱུས་སྙིང་ཕུག་ནྲྀཿམིག་ནས། །བཟུང་ཞིང་ཞགས་པས་སྐེ་བཅིངས་སྒྲོག་གིས་བསྡམས། །རྒྱོབ་སོད་སྒྲ་ཡིས་སེམས་མྱོས་དབང་མེད་དུ། །ལས་རླུང་དམར་པོའི་རྟར་བསྐྱོན་སྔ་ཕྱི་ཀུན། །སྤྲུལ་པའི་ཕོ་ཉ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པས། ཁང་རུལ་སྒྱོགས་དང་བ་མོས་མེ་ཏོག་བཞིན། །བཅོམ་ནས་རྣམ་ཤེས་སྐྱོབ་པའི་ལྷ་སྲུང་བཅས། །སྦུར་བ་བལ་གྱིས་བཏུམས་པ་ཇི་བཞིན་དུ། །འཁྲིད་ནས་བྲུབ་ཁུང་ནང་གི་ལིང་གར་བསྟིམས། །བདེན་པའི་སྟོབས་བརྗོད་དམིགས་གནད་ཡང་ཡང་གསལ། ཨོཾ་ཏྲིང་ཏྲིང་ཧཱ་སྭཱ་ཧཱ་ཧཱ༔ བྷནྡྷ་ཡ་བྷུ་ཧུད་སད་ཏ་ཧྲིང༔ མྱགས་མྱགས༔ མུགས་སོད༔ མུགས་ཐིབས༔ ཧེད་བྱེར་སོད༔ རཀྨོ་ཤམ་ཤམ༔ བྱེར་མུགས་ཐིབས་སོད༔ དགྲ་བོ་བསམ་པ་ངན་པ་བྱེད་པ་འདི་ཞེས་བྱ་བ་དཔོན་གཡོག་ཐིབས་སོད༔ མུགས་བྱེར་ཉིག་རིལ༔ ཟློག་སོད་ཛཿཛ༔ དེ་ལྟར་ཐུན་བཞིའི་རིམ་པས་རྟགས་མཐོང་གི་བར་དུ་བཟླ་འོ། །རྟ་ནག་ཞོན་དང་ཨ་ཙར་མོན༔ མི་ནག་ཞུབ་ཅན་མཐའ་མི་དང༔ སྒྲ་འོད་ཐུག་ཆོམ་ཁང་པ་ཚེག༔ བཙུན་པ་མི་ཤར་ཕོ་མོ་འབྱུང༔ དེ་ནི་བསྙེན་པའི་ལྟས་སུ་རིག༔ ཞེས་པ་ལྟར་གདིང་ཁེལ་ནས་བརྡའ་གཏོར་འབུལ་བ་སོགས་ཞལ་ལས་ཤེས། ༈ གཉིས་པ་འཁོར་ལིང་ལ་བརྟེན་ནས་སྒྲུབ་པ་བྱ་བ་ནི། རྫས་དང་བཅའ་གཞི་གཞུང་ལྟར་ལ། སྒོམ་རིམ་ནི། དབང་མེད་བཀུག་ནས་བདག་དང་རྟེན་ལ་བསྟིམས། །ཞེས་པའི་མཚམས་སུ་ཐུན་གཏོར་བཤམས། རྟེན་གཏོར་ལ་སྨན་རཀ་བྲན་ནས། ང་རྒྱལ་དྲག་པོས་འདི་ལྟར་བསྐུལ་ལོ། །ཧཱུྃ༔ དུག་ལྔ་ལས་ལས་གྲུབ་པའི་མཐུ་རྩལ་ཅན༔ གཟའ་བདུད་ནག་པོ་ཆེན་པོ་མཐུ་བོ་ཆེ༔ ཕ་ནི་གནམ་གྱི་བདུད་པོ་ཐོད་ཕྲེང་ཡིན༔ མ་ནི་རྒྱ་མཚོའི་ཀླུ་མོ་པུས་འགྲོ་མ༔ འདོད་ཆགས་གདུང་བས་ཤིང་ཁར་འཚོགས་པའི་བུ༔ གདུག་པའི་སྒོ་ང་གསུམ་དུ་བྱུང༔ དུང་སྒོང་ནང་ནས་བྱ་ཁྱུང་བྱུང༔ མཆོང་སྒོང་ནང་ནས་ཁྱབ་འཇུག་བྱུང༔ ལྕགས་སྒོང་ནང་ནས་བདུད་གཟའ་བྱུང༔ མུན་པ་ནག་པོའི་ཀློང་ན་བཞུགས༔ སྐྱེ་འགྲོ་ཡོངས་ལ་དབང་སྒྱུར་བ༔ ཉི་ཟླ་གཉིས་ཀྱི་ཁ་ལོ་སྒྱུར༔ ལྷ་སྲིན་ཡོངས་ལ་དབང་སྒྱུར་བ༔ སྡེ་བརྒྱད་མ་ལུས་བྲན་དུ་ཁོལ༔ འཇིག་རྟེན་གསུམ་ལ་དབང་སྒྱུར་བ༔ སྲིད་པ་གསུམ་གྱི་བདག་པོ་མཛད༔ སྐུ་ལུས་མཐིང་ནག་གཅེར་བུ་ལ༔ རལ་པས་ཁམས་གསུམ་ཟིལ་གྱིས་གནོན༔ མི་མགོའི་དོ་ཤལ་ལུས་ལ་བརྒྱན༔ སྐྱེ་འགྲོ་དབང་དུ་སྡུད་པའི་རྟགས༔ ལུས་ལ་བལྟ་བའི་མིག་གིས་ཁེངས༔ ཁམས་གསུམ་ཀུན་ཀྱང་ས་ལེར་གཟིགས༔ སྲིད་གསུམ་ཀུན་ཀྱང་ཟིལ་གྱིས་གནོན༔ མི་རོ་རློན་པའི་སྟེང་ན་བཞུགས༔ དགྲ་བོ་དམྱལ་ཐག་གཅོད་པའི་རྟགས༔ ཞལ་གདངས་གདུག་པ་མ་ལུས་འབྲུབ༔ གཡས་པ་ལྕགས་ཀྱུས་དགྲ་སྙིང་འབྱིན༔ གཡོན་པ་ཞགས་པས་ལོག་འདྲེན་འཁྱིག༔ ཞེ་སྡང་ཡི་གེ་ཧཱུྃ་ལས་སྐྱེས༔ དུག་ལྔ་རྒྱས་པའི་མཐུ་རྩལ་ཅན༔ གཟའ་བདུད་བུ་ལ་མོན་པའི་ལུས༔ ལྷ་མཆོག་ཁྱོད་ལ་བདག་བསྟོད་ན༔  བདག་ལ་གནོད་པའི་དགྲ་བགེགས་ཀྱི༔ སྙིང་ཐོན་ངག་ཆིངས་བསམ་ངན་སྒྱུར༔ བཀའ་ཡི་གཏོར་མ་འདི་ལོངས་ལ༔ དམ་ཉམས་དགྲ་བོ་འདི་རྣམས་ཀྱི༔ གྲོས་དཔུང་ཤིགས་ལ་འདུན་དཔུང་གཏོར༔ འདུན་དཔུང་ཤིགས་ལ་བསམ་ངན་སྒྱུར༔ ཕུང་བར་གྱིས་ཤིག་ནམ་མཐར་སྐྱོལ༔ རེངས་སུ་ཆུགས་ཤིག་ལྐུགས་པར་གྱིས༔ དམ་ཉམས་མྱོས་ཤིང་ཧལ་དུ་ཆུགས༔ དམ་ཉམས་སྲོག་དབུགས་མཆོད་པར་བཞེས༔ ཁྱོད་ཀྱི་ཐུགས་དམ་དུས་ལ་བབས༔ དུས་ལ་བབ་བོ་ས་མ་ཡ༔ ཀེ་ཏ་ཀེ་ཏ་ཏྲི་བྷྱོ༔ ཆེ་གེ་མོའི་བླ་སྲོག་རྣམ་ཤེས་ལ་མཱ་ར་ཡ་བྷྱོ༔ བྷྱོ༔ གཟའ་མཆོག་མོན་པའི་ཡུམ་གཅིག་མ༔ མོན་མོ་ཁྲོས་མ་འཇིགས་ཆེན་མོ༔ སྐུ་མདོག་སྔོ་སྐྱ་སྲིན་མོའི་ཚུལ༔ རལ་པ་ཁམ་ནག་འཁྲུགས་པ་ཡིས༔ ཁམས་གསུམ་སྲིད་གསུམ་ཟིལ་གྱིས་གནོན༔ མི་མགོའི་ཕྲེང་བས་ལུས་ལ་བརྒྱན༔ དགྲ་བོ་དབང་དུ་སྡུད་པའི་རྟགས༔ མོན་མོ་ཞལ་གཅིག་ཕྱག་གཉིས་མ༔ གཡས་ཀྱི་ཕྱག་ན་གྲི་གུག་བསྣམས༔ དམ་ཉམས་སྒྲོལ་མཛད་ཡབ་ལ་འཁྱུད༔ གཡོན་གྱི་ཕྱག་ན་ཐོད་ཁྲག་བསྣམས༔ སྙིང་ཁྲག་ཟ་ཞིང་ཡབ་ལ་སྟོབ༔ ཟས་སུ་དགྲ་བོའི་ཤ་ལ་ཟ༔ སྐོམ་དུ་དམ་ཉམས་སྙིང་ཁྲག་འཐུང༔ ཤ་ཁྲག་ཡང་ཕུད་གཙོ་ལ་སྟོབ༔ འཁོར་དུ་གཟའ་བདུད་ཕོ་མོས་བསྐོར༔ སྡེ་བརྒྱད་མ་ལུས་བྲན་དུ་ཁོལ༔ ཕོ་ཉ་འབུམ་ཕྲག་བསམ་མི་ཁྱབ༔ ལྷ་སྲིན་མ་ལུས་ཕོ་ཉར་འགྱེད༔ ལྷ་མཆོག་ཁྱེད་ལ་བདག་བསྟོད་དོ༔ བདག་ལ་གནོད་པའི་དགྲ་བགེགས་ཀྱི༔ ཞེས་པའི་ཚིག་རྐང་བཅུ་གཉིས་གོང་མ་དང་འགྲེ་འོ། །ནྲྀ་བྷྱོཿརཀྨོ་རཀྨོ་ཤམ་ཤམ་ནྲྀ་བྷྱོ༔ ཆེ་གེ་མོའི་བླ་སྲོག་རྣམ་ཤེས་ལ་མཱ་ར་ཡ་བྷྱོ༔ བྷྱོ༔ འཁོར་གྱི་ལས་བྱེད་ཕོ་ཉ་ནི༔ མི་ཡི་ལུས་པོ་ཆེན་པོ་ལ༔ ཅེ་སྤྱང་འཇིགས་པའི་མགོ་བོ་ཅན༔ ཕྱག་གཡས་འགུགས་བྱེད་ལྕགས་ཀྱུ་ཐོགས༔ ཕྱག་གཡོན་སྦྲུལ་ཞགས་འགུགས་ཤིང་འཆིང༔ ཉམས་པའི་དགྲ་བགེགས་ཁུག་ལ་ཤོག༔ འགུགས་བྱེད་ཆེན་པོ་དགྲ་ལ་བྷྱོ༔ རིངས་པར་ཁུག་ལ་མྱུར་དུ་སྒྲོལ༔ འགུགས་བྱེད་འཁོར་བཅས་དུས་ལ་བབས༔ དུས་ལ་བབ་བོ་ས་མ་ཡ༔ བྷྱོ༔ འཁོར་གྱི་ལས་བྱེད་ཕོ་ཉ་ནི༔ མོན་པ་ཁྲོས་པ་འཇིགས་ཆེན་པོ༔ མི་ཡི་ལུས་ལ་བྱ་ཁྱུང་གཤོག༔ འཕར་བའི་མགོ་ཅན་འཇིགས་པའི་གཟུགས༔ ཕྱག་གཡས་ཞགས་པ་ནག་པོ་བསྣམས༔ དགྲ་བོ་འཆིང་ཞིང་བྱད་དུ་འཇུག༔ གཡོན་པས་སྦྲུལ་ནག་ཞགས་པ་ཡིས༔ དམ་ཉམས་དགྲ་བོ་འགུགས་ཤིང་འཆིང༔ གཏོང་བ་མེད་པར་དམ་དུ་སྡོམས༔ འཆིང་བྱེད་ཆེན་པོ་དགྲ་ལ་བྷྱོ༔ བསམ་ངན་སྒྱུར་ལ་ངག་རྣམས་ཆིངས༔ འཆིང་བྱེད་འཁོར་བཅས་དུས་ལ་བབས༔ དུས་ལ་བབ་བོ་ས་མ་ཡ༔ བྷྱོ༔ འཁོར་གྱི་ལས་བྱེད་ཕོ་ཉ་བ༔ སེང་ཆེན་ལུས་ལ་སྟག་གི་མགོ༔ ཕྱག་གཡས་གསོད་པའི་མཚོན་ཆ་བསྣམས༔ གཡོན་པས་དགྲ་བོའི་ཙིཏྟ་འཛིན༔ ལས་སུ་དམ་ཉམས་སྲོག་རྩ་གཅོད༔ མོན་པ་སྲོག་ཟན་དགྲ་ལ་བྷྱོ༔ ཟས་སུ་དགྲ་བོའི་ཤ་ལ་ཟ༔ སྐོམ་དུ་ཉམས་པའི་ཁྲག་ལ་འཐུང༔ ཤ་ཟོ་ཁྲག་ཐུངས་སྲོག་རྩ་ཆོད༔ དམ་ཉམས་དགྲ་བོ་སླར་ལ་སྒྲོལ༔ ཁྱོད་ཀྱི་འཁོར་བཅས་དུས་ལ་བབས༔ དུས་ལ་བབ་བོ་ས་མ་ཡ༔ གཟའ་མཆོག་མོན་པའི་ཕོ་ཉ་གདུག་པ་ཅན༔ ཡི་གེ་ཛཿཡིས་ཐུགས་དམ་བསྐུལ༔ དམར་གྱི་གཏོར་མ་འདི་ལོངས་ལ༔ དམ་ཉམས་ངག་ཆིངས་བསམ་ངན་སྒྱུར༔ འདུན་གྲོས་ཤིགས་ལ་སྲོག་རྩ་ཆོད༔ བསམ་སྦྱོར་ངན་པ་སླར་ལ་ཟློགས༔ བཅོལ་པའི་ཕྲིན་ལས་གྲུབ་པར་མཛོད༔ སུ་རག་པྲེ་ཤ་པ་ལ་ཡ་བྷྱོ༔ ཆེ་གེ་མོའི་བླ་སྲོག་རྣམ་ཤེས་ལ་མཱ་ར་ཡ་བྷྱོ༔ གསེར་སྐྱེམས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ལ། ཧཱུྃ། བརྒྱུད་གསུམ་རྩ་བརྒྱུད་བླ་མ་དམ་པ་དང་། །བརྒྱུད་དྲུག་ཐེག་དགུའི་ཡི་དམ་ལྷ་ཡི་ཚོགས། །ཕྱི་ནང་བསྟན་སྲུང་དམ་ཅན་རྒྱ་མཚོ་ལ། །གསེར་སྐྱེམས་མཆོད་པ་འབུལ་ལོ་ཕྲིན་ལས་མཛོད། །བདུད་གཟའ་ཁ་འབར་རལ་གཅིག་ཡབ་ཡུམ་དང་། །ལས་མཁན་ཕོ་ཉ་རྣམ་གསུམ་སྤྲུལ་པ་བརྒྱད། །གཟའ་གདོང་སྡེ་བརྒྱད་སྤྲུལ་པའི་དམག་ཚོགས་ལ། །གསེར་སྐྱེམས་མཆོད་པ་འབུལ་ལོ་ཕྲིན་ལས་མཛོད། །དབང་ལྷ་སུམ་བརྒྱ་དྲུག་ཅུ་འགོ་བའི་ལྷ། །གཟའ་སྐར་ཞག་དུས་ཚེས་གྲངས་དུས་ཚོད་ལྷ། །ཡུལ་གཞིས་མཁར་ལྷ་སྲིད་གསུམ་འབྱུང་པོ་ལ། །གསེར་སྐྱེམས་མཆོད་པ་འབུལ་ལོ་ཕྲིན་ལས་མཛོད། །ཐུན་སྒྲུབ་ནི། བདག་མདུན་སྤྲུལ་པའི་དམག་ཚོགས་ཐམས་ཅད་ཀུན། །དམ་ཉམས་དགྲ་བོ་འགོ་བའི་ལྷ་ལྔ་སོགས། །ཚར་གཅོད་དྲག་པོའི་ཕྲིན་ལས་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར། །མཚོན་དུག་ནད་ཀྱི་ཆར་འབེབ་བརླགས་པར་གྱུར། །རྩ་སྔགས་ཨོཾ་ཏྲིང་ཏྲིང་ནས། མུགས་བྱེར་ཉིག་རིལ༔མཚམས་ལ་འདི་བཏགས་ལ་ཐུན་ལ་སྔགས། ཆེ་གེ་མོའི་ཙིཏྟ་རྦད༔ སྲོག་ལ་དུན་དུན༔ ཀེ་ཏ་ཏྲི་དུ་ནྲྀ་མཱ་ར་ཡ་རྦད་བྷྱོ༔ ཞེས་ནུས་ལྡན་དུ་བསྒྲུབས་ལ་ཐུན་འཕང་། བྷྱོ༔ གཟའ་བདུད་མོན་པ་ཆེན་པོ་སྐུ་བཞེངས་ཤིག༔ གཟའ་བདུད་ཁྱེད་དང་དབྱེར་མེད་སྤྲུལ་པ་ནི༔ དུར་ཁྲོད་ཆེན་པོ་ཕུང་ལུང་ནག་པོ་ནས༔ མོན་པ་ཆེན་པོ་ཁ་འབར་རལ་གཅིག་བཞེངས༔ ཁྱེད་ཀྱི་མགོ་ལུས་ཐམས་ཅད་མིག་གིས་ཁེངས༔ ཕྱག་གཡས་རུ་དར་ནག་པོ་འཕྱར་ཞིང་གཡོབ༔ གཡོན་པའི་ཞགས་པས་བཅིངས་ནས་མུན་ཁུང་འབྲུབ༔ འགུགས་འཆིང་གསོད་པའི་ལས་མཛད་སྐུ་མདོག་ནག༔ མི་མགོའི་དོ་ཤལ་ལུས་བརྒྱན་སྲོག་དབུགས་བཞེས༔ ཁ་འབར་རལ་གཅིག་ཐུགས་དམ་དུས་ལ་བབས༔ དམ་ཉམས་འདི་ལ་ཐུན་ཁ་ཡ༔ སྲོག་ཆོད་མྱོས་ཤིང་ཧལ་དུ་ཆུགས༔ མཱ་ར་ཡ་རྦད་བྷྱོ༔ བྷྱོ༔ འཁོར་གྱི་ལས་བྱེད་ཕོ་ཉ་བ༔ སྟག་མགོ་སེང་ལུས་དགྲ་སྙིང་འབྱིན༔ ཕྱག་ན་གསོད་པའི་མཚོན་ཆ་བསྣམས༔ དམ་ཉམས་དགྲ་བོ་སླར་ལ་སྒྲོལ༔ གསོད་བྱེད་ཆེན་པོ་དགྲ་ལ་བྷྱོ༔ དམ་ཉམས་འདི་ལ་ཐུན་ཁ་ཡ༔ སྲོག་ཆོད་མྱོས་ཤིང་ཧལ་དུ་ཆུགས༔ མཱ་ར་ཡ་རྦད་བྷྱོ༔ མི་ལུས་སྤྱང་མགོ་ལྕགས་ཀྱུ་ཐོགས༔ ཉམས་པའི་དགྲ་བགེགས་ཁུག་ལ་ཤོག༔ འགུགས་བྱེད་ཆེན་པོ་དགྲ་ལ་བྷྱོ༔ སྲོག་ཆོད་མྱོས་ཤིང་ཧལ་དུ་ཆུགས༔ མཱ་ར་ཡ་རྦད་བྷྱོ༔ འཕར་མགོ་མི་ལུས་བྱ་ཁྱུང་གཤོག༔ ཕྱག་ན་ཞགས་པ་ནག་པོ་བསྣམས༔ བསམ་ངན་སྒྱུར་ལ་ངག་རྣམས་ཆིངས༔ འཆིང་བྱེད་ཆེན་པོ་དགྲ་ལ་བྷྱོ༔ སྲོག་ཆོད་མྱོས་ཤིང་ཧལ་དུ་ཆུགས༔ མཱ་ར་ཡ་རྦད་བྷྱོ༔ གཟའ་མཆོག་མོན་པའི་ཕོ་ཉ་གདུག་པ་ཅན༔ ཡི་གེ་ཛཿཡིས་ཐུགས་དམ་བསྐུལ༔ དམར་གྱི་གཏོར་མ་འདི་ལོངས་ལ༔ དམ་ཉམས་ངག་ཆིངས་བསམ་ངན་སྒྱུར༔ འདུན་གྲོས་ཤིགས་ཤིག་སྲོག་རྩ་ཆོད༔ བསམ་པ་ངན་པ་སླར་ལ་ཟློགས༔ གཟའ་མཆོག་འཁོར་བཅས་དགྲ་ལ་བྷྱོ༔ དམ་ཉམས་འདི་ལ་ཐུན་ཁ་ཡ༔ སྲོག་ཆོད་མྱོས་ཤིང་ཧལ་དུ་ཆུགས༔ མཱ་ར་ཡ་རྦད་བྷྱོ༔ ཞེས་བསྐུལ་ཅིང་ཐུན་ཤུགས་ཕྱུངས་ལ་འཕང་ངོ་། །ཐུན་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས། མདུན་རྟེན་འོག་གཞི་རི་རབ་མོན་པ་དང་བཅས་པའི་སྐུ་ལས་མཚོན་ཆའི་ཆར་བབས་ཐལ་བར་བརླགས་པར་བསམ་ཞིང་། རྩ་སྔགས་ལ། མ་ཧཱ་བ་ལིངྟ་ཀེ་ཏ་བྷྲཱུྃ་ལིང་མཱ་ར་ཡ་ནྲྀ་ཁཱ་ཧི༔ བསམ་ངན་གཏོང་བ་སྦྱོར་བ་རྩུབ་པ་ཐམས་ཅད་ཁ་ཐཾ༔ ནྲྀ་ཟློག༔ ཏྲི་ཟློག༔ ཡཾ་ཟློག༔ སུ་རཀ་པྲེ་ཤ་པ་ལ་ཡ་ནྲྀ་ཟློག༔ ཐེར་ཁུམ་བྱེར་བུས་རྨུགས་ཟློག༔ མ་ར་ཡ་རྦད་བྷྱོ༔ ཞེས་པ་ཐུན་བཞིར་བཟླ་ཞིང་། ཐུན་ཁ་གཅོད་པའི་གཏོར་མ་སོགས་ཞལ་ལས་ཤེས། རྟགས་ནི། བཟང་ངན་གཉིས་ལས་དང་པོ་ནི། རྟ་གཡག་ར་ལུག་གཟུང་ངམ་ཁྲིད༔ མོན་དང་མཐའ་མི་ཕོ་མོར་སྟོན༔ དམག་སོགས་བཙུན་ཆེན་བོན་པོ་དང༔ ཕོ་མང་ཕོ་ལ་མོ་མང་མོ༔ གང་ཤས་ཆེ་བ་དེ་འགྲུབ་རྟགས༔ ཉམས་སམ་རྨི་ལམ་རང་ལ་འབྱུང༔ དེ་ནི་གྲུབ་པའི་རྟགས་སུ་རིག༔ ཞེས་པའི་རྟགས་མཐོང་ནས་གཏོར་མ་བསྔོ་བ་སོགས་ཞལ་ལས་ཤེས། ༈ དེ་ནས་སྦྱོར་བ་དངོས་འཁོར་ལོ་སྒྲུབ་པ་ནི། བཅས་གཞུང་བཞིན་ལ། སྦྱོར་དངོས་བསྙེན་སྒྲུབ་དང་འདྲ་བས་ཁྱད་པར། མདུན་རྟེན་གྱི་འོག་གཞི་ཀྴ་ཡིག་ཞེས་པ་ནས། དམིགས་བྱ་བསྐྱེད་པའི། ལས་བྱེད་དུ་མས་གང་། ཞེས་པའི་མཚམས་སུ། བདག་མདུན་ལྷ་ཚོགས་སྤྲུལ་འཁོར་བཅས་པ་ལས། །རང་འདྲའི་སྤྲུལ་པ་ལྕགས་ཀྱུ་ཞགས་པ་ཅན། །ཉི་ཟེར་རྡུལ་བཞིན་སྤྲོས་པས་དམ་ཉམས་པའི། །དགྲ་བོ་འགོ་བའི་ལྷར་བཅས་དབང་མེད་དུ། །བཀུག་ནས་བྲུབ་ཁུང་ནང་གི་ལིང་གར་བསྟིམ། །འགུག་པའི་ཕྱག་རྒྱ་བཅས་ལ་ཞེ་སྡང་དྲག་པོས། ན་མོ། བརྒྱུད་གསུམ་བླ་མ་རྒྱལ་བ་ཞི་ཁྲོའི་ཚོགས། །དཔའ་བོ་མཁའ་འགྲོ་དམ་ཅན་སྲུང་མ་དང་། །བདག་གི་སྔགས་དང་ཕྱག་རྒྱ་ཏིང་ངེ་འཛིན། །ཆོས་ཉིད་སྤྲོས་བྲལ་ཀུན་རྫོབ་སྣང་བའི་ཆོས། །རྟེན་འབྲེལ་བསླུ་བ་མེད་པའི་བདེན་པ་དང་། ཁྱད་པར་རྒྱུད་གསུམ་དྲེགས་པའི་མཐུ་སྟོབས་རྣམས། །གཅིག་བསྡུས་དུག་ལྔ་ལས་གྲུབ་གཟའ་བདུད་ནག །ཁ་འབར་རལ་གཅིག་མོན་པ་ཀེ་ཏ་ཀ །ཡབ་ཡུམ་ཕོ་ཉ་གསུམ་དང་བཀའ་ཉན་བརྒྱད། །སྤྲུལ་པ་ཡང་སྤྲུལ་བཅས་པའི་བདེན་པ་ཡིས། །སངས་རྒྱས་བསྟན་ལ་གནོད་པ་ཞིང་བཅུའི་དགྲ། །སྐྱེ་འགྲོའི་བདེ་སྐྱིད་འཕྲོག་ཅིང་ཁྱད་པར་དུ། །སྔགས་འཆང་བདག་གི་ཕ་མེས་རིགས་རྒྱུད་ལ། །སྔ་དགྲ་ལག་བཀལ་ཕྱི་དགྲ་ཡིད་ལ་སེམས། །ད་དགྲ་དངོས་སུ་བསྡོ་ཞིང་རིགས་ལ་བརྙས། །སྲུང་མ་ཁྱད་བསད་ནོར་རྫས་རྐུ་ཞིང་འཕྲོག །མི་མཐུན་སྦྱོར་བ་རླུང་ལྟར་བཀྱེ་བ་ཡི། །དགྲ་བོ་མི་ནོར་སྐྱོབ་པའི་ལྷ་སྲུང་བཅས། །སྲིད་རྩེ་དམྱལ་ཁམས་ཁམས་གསུམ་སྲིད་གསུམ་དང་། །ཉི་ཟླའི་གོ་བར་ཆོས་བོན་ལྷ་ལྔ་སོགས། །སྲུང་མའི་སྐྱབས་འོག་གང་ན་གནས་ཀྱང་རུང་། །མཐུ་སྟོབས་དྲག་རྩལ་ཐོགས་མེད་ཁྱེད་རྣམས་ཀྱིས། །དམིགས་རྟེན་གཟུགས་བྱང་རྣམ་ཤེས་རྟེན་འདི་ལ། །ད་ལྟ་ཉིད་དུ་འགུག་སྟིམ་ཕྲིན་ལས་མཛོད། །སྒྲུབ་སྔགས་ཀྱི་ཉིག་རིལ༔གྱི་རྗེས་སུ། ཆེ་གེ་མོ་ནྲྀ་ཛཿཛ༔ ཞེས་སྒོ་མ་བཞི་དང་དབྱེ་དབབ་ཀྱི་སྔགས་རྒྱས་ཡང་ཡང་བསྟིམ་ཞིང་། ཁུག་རྟགས་བྱུང་བྱུང་བར་བླ་འགུགས་དང་སྒྲུབ་སྔགས་ཐུན་སྔགས་གཉིས་ལ་འབད། ཐུན་ཁ་གཅོད་དུས་ཐུན་གྱི་གཏོར་མའང་འགྲེ། ལས་དངོས་འཁོར་ལོ་གསུམ་སྤྱིར་སྒྲུབ་པ་དང་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྒྲུབ་པ་གཉིས་ལས། ཐུན་བཞི་ཀར་འོག་གཞི་བསྐྱེད་པ་ནས་དགུག་བསྟིམ་ཐུན་སྔགས་ཡམ་རེ་སོང་ནས། རྦད་གསད་ཅིག་ཅར་འཁོར་ལོ་གསུམ་པོའི་སྤྱི་སྒྲུབ་འདི་ལ་ནན་ཏན་དུ་བྱ་གསུང་། ཨོཾ་ཏྲིང་ཏྲིང་ཆེ་གེ་མོ་ཧཱ་སྭཱ་ཧཱ་ཧཱ༔ ཆེ་གེ་མོ་བྷནྡྷ་ཡ་བྷནྡྷ་ཡ༔ ཆེ་གེ་མོ་བྷུ་ཧུད་སད་ཏ་ཧྲིང༔ ཆེ་གེ་མོ་མྱགས་མྱགས༔ ཆེ་གེ་མོ་མུགས་སོད༔ ཆེ་གེ་མོ་ཐིབས་བྱེར༔ ཆེ་གེ་མོ་ཧེད་ཧེད་སོད་སོད་ཡ་ཛ༔ ཨོཾ་རཀྨོ་རཀྨོ༔ ཆེ་གེ་མོ་ཤམ་ཤམ༔ ཆེ་གེ་མོ་བྱེར་བྱེར༔ མུགས་ཐིབས་སོད་ཡ་ཛ༔ ཆེ་གེ་མོ་བསམ་པ་ངན་པ་གཏོང་བ་སྦྱོར་བ་རྩུབ་པ་རྩོམ་པ་རྣམས་མུགས་བྱེར་ཉིག་རིལ༔ ཟློག་སོད་ཛཿཛ༔ ཞེས་ཐུན་བཞིའི་རིམ་པས་བཟླ་ཞིང་ཐུན་གྱི་གཏོར་མ་འགྲེ། ༈ དེ་ནས་འཁོར་ལོ་གསུམ་སོ་སོར་སྒྲུབ་པ་ལའང་གོང་བཞིན་ཐུན་བཞིའི་རིམ་པས་ཉམས་སུ་ལེན་དགོས་པ་ལས། དང་པོ་རྔ་མོའི་འཁོར་ལོའི་ཉིན་སྔགས་ནི། རྣལ་འབྱོར་པ་ས་མཱ་དྷི་གསལ་བས་རྩ་སྔགས་ཀྱིས་མགོ་མནན་ལ། ཉིག་རིལ༔གྱི་རྗེས་སུ། ཨོཾ་ཡར་ཛ་ཏེ་ན་དུ་ཛ༔ རུ་དྲ་ཛ༔ རྦད་ཤ་ལ་དུན་དུན༔ ཙ་ཧེ་ལ་དུན་དུན༔ ཧ་ར་ནན༔ དུ་པ་ཤ༔ ཆེ་གེ་མོ་སྙིང་དཀྲུགས༔ འདུ་ཤེས་སྒྱུར༔ བྱེར་བྱེར་ཕཊ༔ ཅེས་བཟླས་ལ་ཐུན་བྲབ། གཏོར་མ་བསྒུལ་གཏོར་སོགས་ཞལ་ལས་ཤེས། མཚན་སྔགས་ནི་རྩ་སྔགས་ཀྱིས་མགོ་མནན་ལ། ཨོཾ་ཏྲིག་ཏ་ཤག་རྦད༔ ཨ་ཧ་ར་རྦད༔ ཡ་ཏ་ཏྲིག༔ ཆེ་གེ་མོ་བྱེར་བུད་ཉིག་རིལ་ཛཿཛ༔ ཞེས་ཉིན་མཚན་སོ་སོར་མ་ཡེངས་པར་བཟླ་ཞིང་། བརྒྱ་རེར་ཐུན་ལ་སྔགས་ཤིང་སྟོང་རེར་ཐུན་བྲབ་བོ། །འཁོར་ལོའི་ཐུན་སྔགས་ནི། ཨོཾ་ཏྲག་རཀྴ་ལུམ་འཛངས་སོད༔ ཏྲི་པ་ནན་ཁུམ་ཛཿཕཊ༔ རོ་པ་ཏྲག་སོད༔ ཡཾ་རྦད་ནན༔ པ་ཏ་མ་ལ་རུ་མུགས་སོད༔ ཙི་རི་ནག་པོ་སྲོག་ལོང་སོད་སོད༔ རུ་ཏྲ་མ་རུ་ཤ་མྱོགས་རྦད་ནན་སོད༔ ནཱ་ག་རཱ་ཙ་པྲ་མ་ཤ་རྦད་ནན་སོད༔ ཆེ་གེ་མོ་བྱེར་བུད་ཉིག་རིལ་ཛཿཛ༔ ཞེས་རྟགས་མཐོང་བར་དུ་བསྒྲུབ་ཅིང་། རྟགས་ནི། དགྲ་བོ་རྟ་ཞོན་ཡུལ་གཞན་རྒྱུག༔ གཅེར་བུར་འདུག་དང་ཡུལ་གཞན་བསྐྱོད༔ རླུང་ནག་ཆེན་པོ་འཇིགས་པ་ཡིས༔ ཁོ་རང་ཁྱེར་དང་ཡུལ་མཁར་བསྒྱེལ༔ དེ་བྱུང་རྔ་མོའི་ལས་འགྲུབ་རྟགས༔ ཞེས་གསུངས་པའི་རྟགས་བྱུང་བ་དང་གཏོར་མ་འབུལ་བ་སོགས་ཞལ་ལས་ཤེས། ༈ གཉིས་པ་རུས་སྦལ་འཁོར་ལོ་སྒྲུབ་ལུགས་ཀྱང་ཐུན་བཞི་སྦྱར་ཚུལ། ཉིན་མཚན་གྱི་སྔགས་འདྲེན་ལུགས་ཐུན་བྲབ་གཏོར་མ་བསྔོ་བ་དབྱེ་འགུགས་བྱེད་པ་སོགས་གོང་བཞིན་ལས། ཉིན་སྔགས་ནི། རྩ་སྔགས་དང་། ཨོཾ་ཡར་ཛ་ཏེ་ཞེས་པ་ནས། ཧ་ར་ནན༔ དུ་པ་ཤ༔ ཞེས་པའི་ཤམ་བུར། ཆེ་གེ་མོ་སོད༔ ནྲྀ་ཡཾ་རྦད་ཛ༔ ཞེས་བཟླ་བ་སོགས་གོང་བཞིན་ནོ། །མཚན་སྔགས་ནི་རྩ་སྔགས་དང་། ཨོཾ་ཏྲིག་ཏ་ཤག་ནས། ཡ་ཏ་ཏྲིག༔ ཞེས་པའི་བར་སྔར་བཞིན་ལས། ཆེ་གེ་མོ་སོད༔ ཡཾ་ནྲྀ་རྦད༔ ཅེས་བཟླ་བ་སོགས་གོང་བཞིན་ནོ། །འཁོར་ལོའི་ཐུན་སྒྲུབ་ནི། ཨོཾ་ཏྲག་རཀྴ་ལུམ་འཛངས་སོད༔ ཞེས་པ་ནས། ནཱ་ག་རཱ་ཙ་པྲ་མ་ཤ་རྦད་ནན་སོད༔ ཞེས་པའི་ཤམ་བུར་ཆེ་གེ་མོའི་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་རྦད་ནན་སོད༔ ཅེས་རྟགས་མཐོང་བར་དུ་སྒྲུབ་ཅིང་། རྟགས་ནི། མེ་གཏོང་ཤིང་གཅོད་ར་གཡག་དང༔ སེམས་ཅན་རིགས་རྣམས་གང་ཡང་རུང༔ བསད་པ་བྱུང་ན་ལས་རྣམས་འགྲུབ༔ དེ་ནི་རུས་སྦལ་ལས་གྲུབ་རྟགས༔ ༈ གསུམ་པ་ལུག་གི་འཁོར་ལོ་སྒྲུབ་ལུགས་ཀྱང་། ཐུན་བཞི་སྦྱར་ཚུལ། ཉིན་མཚན་གྱི་སྔགས་འདྲེན་ལུགས། ཐུན་བྲབ། གཏོར་བསྐུལ་དབྱེ་འགུགས་བྱེད་པ་སོགས་གོང་བཞིན་ལས། ཉིན་སྔགས་ནི། རྩ་སྔགས་དང་། ཨོཾ་ཡར་ཛ་ཏེ་ནས། དུ་པ་ཤ༔ ཞེས་པའི་ཤམ་བུར། ཆེ་གེ་མོའི་ཙིཏྟ་དཀྲུགས༔ ཤེས་པ་སྒྱུར༔ གྷྲིག་ཧ་ལ་ནན༔ ཞེས་བཟླ་བ་སོགས་གོང་བཞིན་ནོ། །མཚན་སྔགས་ནི་རྩ་སྔགས་དང་། ཨོཾ་ཏྲིག་ཏ་ཤག་རྦད་ནས། ཡ་ཏ་ཏྲིག༔ ཞེས་པའི་བར་སྔར་བཞིན་ལས། ཆེ་གེ་མོ་གྷྲིག་ཧ་ལ་ནན༔ ཞེས་བཟླ་བ་སོགས་གོང་བཞིན་ནོ། །འཁོར་ལོའི་ཐུན་སྒྲུབ་ནི། ཨོཾ་ཏྲག་རཀྴ་ལུམ་འཛངས་སོད༔ ཅེས་པ་ནས། ནཱ་ག་རཱ་ཙ་པྲ་མ་ཤ་རྦད་ནན་སོད༔ ཅེས་པའི་ཤམ་བུར། ཆེ་གེ་མོའི་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་རྦད་ནན༔ ཞེས་རྟགས་མཐོང་བར་དུ་བསྒྲུབ་ཅིང་། རྟགས་ནི། རི་ཉིལ་བ་དང་དེ་འོག་ཆུད༔ གྲོང་ཁྱེར་ཤྭ་ཆུས་ནོན་པ་དང༔ ཡུལ་མཁར་ཞིག་ཅིང་རྡིབ་པ་འབྱུང༔ མཁར་རྨེང་འགྱེལ་དང་ཤིང་མེས་ཁྱེར༔ རང་གི་ཉམས་དངོས་དགྲ་ཕྱོགས་འབྱུང༔ དེ་བྱུང་ལུག་གི་ལས་གྲུབ་རྟགས༔ གཞན་ཡང་བླ་ཁུག་རྟགས་ནི། སེམས་ཅན་དངོས་དང་རྗེས་དང་ནི༔ བླ་ཡི་སྐད་དང་ཁོ་རང་དངོས༔ དེ་ལྟར་བྱུང་ན་བླ་ཁུག་རྟགས༔ ཞེས་དང་། སྲོག་རྟགས་ནི། སྲོག་རྟགས་རུས་སྦལ་དང་མཐུན་ལ༔ ཁྱད་པར་ཁོ་རང་དངོས་སུ་གསོད་པ་དང༔ མགོ་སྙིང་ཡན་ལག་སྟོན་པ་དང༔ ཤ་ཁྲག་ལོངས་སྤྱོད་གཡོ་བ་ནི༔ ལས་རྣམས་མྱུར་དུ་བྱས་ཟིན་པས༔ མི་འགྱུར་སྲོག་གི་ལས་འགྲུབ་རྟགས༔ དེ་དུས་རང་ཡང་ཤེས་པ་འཚིག༔ འཚིག་པ་ཟ་ཡང་ཕྲུག་ཕྲུག་འབྱུང༔ ཤེས་པ་འགྱུར་རམ་འགྲོ་སྙིང་འདོད༔ ཟས་དང་སྐོམ་ལ་དྲན་པ་འབྱུང༔ དེ་དུས་གནས་སུ་ཁབ་ཕུར་གདབ༔ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར་བླ་ཁུགས་པའི་རྟགས་དང་། བསད་རྟགས་རྣམས་གྲུབ་པའི་རྟགས་བྱུང་བ་དང་། གྲི་ལྕགས་ཀྱི་ཁབ་ཕུར་ལ་རྫས་དང་སྔགས་ཀྱིས་ངར་བླུད་པ་ནི། རྫས་བྷི་ཥ་ནག་པོ་ད་དྷུ་ར་འཛིན་པ་གྲི་ཁྲག་རྣམས་སྦྱར་ལ་ཁབ་ཕུར་རྩེར་བྱུག །སྔགས་ནི་རྩ་སྔགས་ལ་ཉིག་རིལ༔གྱི་རྗེས་སུ། ཆེ་གེ་མོ་ནྲྀ་དུ་ཙིཏྟ་ཚ་ལ་རི་ཀ་ཙིཏྟ་རྦད༔ ར་ས་ཀུ་ར་ཁེ་ཏྲ་པ་ལ༔ ཧབས་སེ་ཧབས་སེ༔ ནྲྀ་མཱ་ར་ཡ་རྦུད་ལིང༔ ཐིབས་སོད་རྦད་རྦད༔ ཅེས་ནུས་ལྡན་དུ་བསྒྲུབས་ལ་བསྐུལ་གཏང་། ཕུད་གཏོར། ཐུན་བྲབ། ཁབ་ཕུར་བཏབ་ཅིང་། ཐུན་གཏོར་བཤམ། དགུག་བསྟིམ་བྱིན་བརླབས། ལྷ་ཚོགས་འཁོར་བཅས་ཀྱི་ལྗགས་མཚོན་ཆའི་རང་བཞིན་ཅན་གྱིས་གཏོར་མ་དགྲ་བོའི་ཤ་ཁྲག་ཏུ་དམིགས་ལ་གསོལ་བར་བསམ་ཞིང་། ཀེ་ཏ་ཀེ་ཏ༔ རཱ་ཧུ་ལ༔ བ་ལིཾ་ཏ་ཁཱ་ཧི༔ མ་ཧཱ་བ་ལིཾ་ཏ་ཀེ་ཏ་ཁཱ་ཧི༔ བྷྲཱུྃ་ནྲྀ་ཁཱ་ཧི༔ ཀེ་ཏ་ཏྲི་ཁཱ་ཧི༔ ཀེ་ཏ་བ་ལིཾ་ཏ་ཁཱ་ཧི༔ སུ་རག་པྲེ་ཤ་པ་ལ་ཡ་ནྲྀ་མཱ་ར་ཡ་ཁཱ་ཧི༔ ནྲྀ་ཁཱ་ཧི༔ ཆེ་གེ་མོའི་ཤ་ལ་ཁཱ་ཧི༔ ཁྲག་ལ་ཁཱ་ཧི༔ ཧཱུྃ༔ གཟའ་བདུད་ཁ་འབར་རལ་གཅིག་འཁོར་བཅས་ལ༔ དགྲ་བོའི་ཤ་རུས་ནང་ཁྲོལ་དབང་པོ་ལྔ༔ བླ་ཚེ་སྲོག་དབུགས་ཕུང་ཁམས་སྐྱེ་མཆེད་དང༔ ཡུལ་མཁར་ལོངས་སྤྱོད་མཐུ་རྩལ་སྟོབས་ནུས་རྣམས༔ ཞལ་དུ་བསྟབ་བོ་ལྷག་མེད་དགྱེས་པར་རོལ༔ སྤྲུལ་པའི་དམག་ཚོགས་དགྲ་བོའི་ཡུལ་དུ་དྲོངས༔ མི་གསོད་ཁྱིམ་ཤིགས་ནོར་རྫས་རླུང་ལ་སྐུར༔ རྗེས་མེད་ཐལ་བའི་རྡུལ་དུ་བརླག་པར་མཛོད༔ ཅེས་གཏོར་མ་གཏའ་གཏོར་ལ་བསྟབ་བམ་ཟ་ལམ་བསྟན་ཏེ་འཕང་བ་སོགས་སྐབས་ཐོབ་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་བཟང་པོའི་རྟགས་རྫོགས་ན་གོང་བཞིན་བྱ་བ་དང་། ངན་རྟགས་ནི། བསྙེན་སྒྲུབ་ལས་སྦྱོར་དུས་རྣམས་སུ༔ ཁྱི་ནག་དོམ་ནག་ཚུར་ཟ་རྨུག༔ གནོད་པ་ཚུར་བྱེད་ལྟས་སྟོན་པ༔ དེ་ནི་འཁུ་ཞིང་ལྡོག་པས་ན༔ འཇམ་དཔལ་གཤེད་ནག་ཏིང་འཛིན་གསལ༔ ཛཿདང་ལྕགས་ཀྱུ་མང་སྤྲོས་ལ༔ དགྲ་བོ་དངོས་བཀུག་ལིང་གར་བསྟིམ༔ རྦད་སྔགས་ཀྱིས་ནི་ལིང་ག་ལ༔ ཐུན་བྲབ་ཆོ་འཕྲུལ་གང་བྱུང་བའི༔ ལྷ་འདྲེའམ་ཁྱི་ནག་དོམ་ནག་ཀུན༔ དགྲ་ལ་འུབ་འུབ་འདུས་པར་བསམ༔ ཆོ་འཕྲུལ་ཐམས་ཅད་དགྲ་ལ་འོང༔ དེ་ཡིས་འཁུ་ལྡོག་ཞི་བར་འགྱུར༔ མཚན་མེད་སྒོམ་པའང་མཆོག་ཏུ་ཤིས༔ ཞེས་པ་དང་། གཞུང་དང་གབ་སོའི་ནང་བཞིན་བླ་རྡོ་བཅང་བ་དང་། ཞུད་ཁ་སྲུང་བ། སྟོང་ཉིད་བསྒོམ་པ་སོགས་སྐབས་དེར་ཤེས་པར་བྱའོ། །ལྷ་དང་དབྱེ་བའི་མན་ངག་ནི་གབ་སོ་དང་གཞུང་བཞིན་ལ་སྒྲུབ་ཁང་ནང་དུ་རྒྱུན་པར་བྱེད་དགོས་པ་བྱུང་ན། རྫས་ཀྱི་ཐུམ་བུ་འཁོར་ལིང་གི་ལྟེ་བར་འཇོག་ཅིང་། གུ་གུལ་བདུད་སྒྲོ་ནུས་ལྡན་གྱིས་བྱབ་ཅིང་། ཧཱུྃ༔ དུག་ལྔ་ལས་ལས་གྲུབ་པའི་དྲག་རྩལ་ཅན༔ བསྟན་སྲུང་འཇིགས་བྱེད་བཀའ་ཡི་བྱ་ར་བ༔ རལ་ནག་ལྕགས་ཀྱུ་ཞགས་པས་དགྲ་སྲོག་གཅོད༔ ཁུག་ཅིག་སྡོམས་ཤིག་འཁོར་གྱི་ལས་མཁན་གསུམ༔ རུ་དར་ཕྱོར་ལ་རླུང་གི་བ་དན་གཡོབས༔ དགྲ་བོ་དུས་མཐའི་གཡུལ་དུ་བརྒྱལ་དུ་ཆུགས༔ ལས་ཀྱི་བྱ་རོག་འུག་པ་ཕྲ་མ་མཁན༔ དགྲ་བོ་ལྷ་དང་བར་དུ་ཡཾ་ཏྲི་ཛ༔ ཁྱོད་ཀྱིས་དགྲ་བོ་འགོ་བའི་ལྷ་དང་ཕྲོལ༔ གནས་སྐྲོད་བཅོལ་དང་འུར་འདྲོགས་ཧལ་དུ་ཆུགས༔ མྱོས་དང་བརྒྱལ་བའི་བར་ནས་བླ་ཚེ་ཕྲོགས༔ ཞེས་བསྐུལ་ཞིང་། སྲོག་ལ་ནན་ཏན་དུ་བྱེད་ན་མན་ངག་ཞལ་ལས་ཤེས། གསུམ་པ་རྫ་སྦལ་ལ་བརྟེན་ལས་སྦྱོར་ནི། རྫས་དང་ལག་ལེན་གཞུང་ལྟར་ལས། ལས་སྦྱོར་ནི། རྒྱུ་སྐར་ གཅིག་ཤོས་ཀྱི་ཉིན། སྐྲོད་བྱེད་ཀྱི་འཁོར་ལོར་འགུག་གཞུག་ནན་ཏན་དུ་བྱ་ཞིང་ལྷ་དང་ཕྱེ། ཐུན་གྱིས་བྲབ། ཁབ་ཕུར་གདབ། ལོ་གཅིག་ཤོས་ཀྱི་སྐུད་པས་བྱད་དུ་བཅུག་ལ་རྦད་གསད་གཅིག་སྒྲིལ་གྱི་སྔགས་བཟླ་བཞིན་པས་སྦལ་ནག་ཏུ་གཞུག །མ་ཁེངས་ན་ཐུན་དང་མི་ཁའི་རྫས་ཀྱིས་བཀང་། ཁ་ལ་ཆས་བསྡམས་ལ་ཁྲོ་ཞལ་གྱི་རྒྱས་བཏབ་ཆུ་ལ་གཏད་དུ་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ལྐུགས་པའི་འཁོར་ལོར་རྒྱུ་སྐར་དང་ལོ་གོང་འདྲ། འཁོར་ལིང་དང་ལྷ་ལྔའི་རཱུ་པ་ལ་དགུག་བསྟིམ་སོགས་འདྲ། སྐུད་པས་བྱད་དུ་གཞུག་པ་རྦད་གསད་སོགས་འདྲ་བས་སྦལ་པ་དུད་ཀར་གཞུག་པ་སོགས་གོང་བཞིན་ལས་ས་ལ་མནན་པ་སྟེ་ཞལ་ལས་ཤེས། ཡང་རེངས་བྱེད་ཀྱི་འཁོར་ལོར་ཡང་དགུག་གཞུག་སོགས་གོང་དང་འདྲ་བ་ལས་སྦལ་པ་སེར་ནག་ཏུ་བཅུག་ལ་ཕ་རོལ་གྱི་རྒྱུ་སྲང་ངམ་ཐེམ་འོག་ཏུ་སྦ་བ་སོགས་རྫས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཙམ་ལས་ལག་ལེན་གནད་གཅིག་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ནས་ཀྱང་ཕྱི་རྟགས་མ་ཐོན་བར་དགྲ་ཕྱོགས་སུ་བསྐུལ་དང་ཟོར་ཐུན་འཕང་། ལྷ་འདྲེ་སྤྱི་ལ་ཕུད་གཏོར། དཔང་གཟུག །རྒྱུན་པར་རྦད་གསད་ཀྱི་སྔགས་དང་ཐུན་ལ་གཙོ་བོར་བཏོན་ལ་འཕང་བ་ཡིན་ནོ། །གང་ལྟར་ཡང་རྗེས་ཀྱི་བྱ་བ་གཏོར་སྐྱོང་བྲོ་བརྡུང་ཚེ་འགུགས་སོགས་ནི་ལས་གཞུང་གང་ཡིན་ལྟར་བྱས་པས་འགྲུབ་སླ་ཞིང་རྗེས་བཀྲ་ཤིས་པར་འབྱུང་བར་གསུངས་སོ། །སྔར་དུས་སྔགས་པ་རྣམས་ལ་གྲགས་ཆེ་ཞིང་། །བསྟན་སྲུང་མཚོན་ཆ་གཅིག་ཆོག་གྱུར་ན་ཡང་། །དེང་དུས་མཆོག་གི་གྲུབ་པ་ལྟ་ཅི་སྨྲོས། །མངོན་སྤྱོད་སྣེ་གཅིག་གདིང་དུ་ཁེལ་བ་མེད། །དེ་ཕྱིར་དོན་དུ་འགྱུར་བ་དཀའ་མོད་ཀྱི། །རྒྱུན་ལ་བསམ་ནས་འབད་པས་བྲིས་འདིས་ཀྱང་། །བསྟན་ལ་གནོད་པའི་གདུག་ཅན་ཇི་སྙེད་པ། །བཅོམ་ནས་རྒྱལ་བསྟན་དབུ་འཕང་དགུང་སྙེག་ཤོག །ཅེས་པ་གཞུང་འདིའི་དམིགས་རིམ་མཐའ་དག་གབ་འཐོར་གྱི་ཚུལ་དུ་བཞུགས་པས་བརྟགས་དཀའ་བའི་སྟབས། གཞུང་འགྲེལ་གབ་སོའི་གནད་ཀུན་གཅིག་ཏུ་དྲིལ་བའི་གྱེར་བསྒོམ་དགེ་སྦྱོང་བློ་གསལ་རྒྱ་མཚོས་མཛད་པ་ཉིད་ལུང་རྒྱུན་མ་བཞུགས་པས། རྒྱུན་ལ་ཕན་པའི་སླད་དུས་མཐའི་སྔགས་གཟུགས་པདྨ་གར་གྱི་དབང་ཕྱུག་གིས་རྫོང་ཤོད་བདེ་གཤེགས་འདུས་པའི་སྒྲུབ་གནས་སུ་གསལ་བཀོད་བགྱིས་པ་དགེ་ལེགས་འཕེལ།། །།\nRetrieved from "http://rtz.tsadra.org/index.php?title=Terdzo-%27I-016&oldid=123485"


Wylie:Byin rlabs sprin phung ye shes 'bebs pa - gDams Ngag mDzod\nWylie:Byin rlabs sprin phung ye shes 'bebs pa\nDamngak Dzö Volume2(ཁ་) / Pages 57-59 / Folios 10a3 to 11a3\nVolumes List > Volume2> Text #12 (No Translation) (བོད་སྐད་) Scroll to Research Info Catalog Information for this text:\nཀློང་ཆེན་རབ་འབྱམས་. ༄༅། བྱིན་རླབས་སྤྲིན་ཕུང་ཡེ་ཤེས་འབེབས་པ་བཞུགས་སོ། ༎. གདམས་ངག་རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད།, པོད་ ༼ཁ་༽, 57-59. ཏེ་ལི་་་རྒྱ་གར་: ཞེ་ཆེན་དཔེ་མཛོད་ཁང་, ༡༩༩༩.\nklong chen pa. @#/_byin rlabs sprin phung ye shes 'bebs pa bzhugs so/_//. In gdams ngag rin po che'i mdzod, Volume2(ཁ་), 57-59. New Delhi: Shechen Publications, 1999. Enlarged reprint of the 1979 edition published by Dilgo Khyentse Rinpoche from prints from the dpal spungs xylographs.\nsna tshogs rang grol gyi rnal 'byor pa klong chen rab 'byams kyi rang byung pad+ma'i gnas su bkod pa rdzogs so//\nབོད་སྐད་དུ། :*Line 1: ༄༅། བྱིན་རླབས་སྤྲིན་ཕུང་ཡེ་ཤེས་འབེབས་པ་བཞུགས་སོ། ༎\n@#/_/byin rlabs sprin phung ye shes 'bebs pa bzhugs so/_//\nགཡོན་: ཁ་ སྤྲོས་མེད་ (གྲངས་ཀ་) དབང་ཆོག་\nLeft: kha spros med (tibfolio#) dbang chog\nLeft: gdams mdzod rnying skor/\nBegin-End Pages (Western): 57-59\nBegin Tibetan page and line #: 10a3\n༥༧ མ་འོངས་སྐལ་ལྡན་ཐར་པར་འདོད་རྣམས་ཀྱིས། །ཡི་གེ་འདི་ལ་རྟག་ཏུ་ནན་ཏན་མཛོད། །དབང་ཕྱུག་དམ་པའི་འབྱོར་པས་ཡོངས་གང་ཞིང་། །འགྲོ་ཀུན་དགའ་བསྐྱེད་རྒྱལ་མཚན་འཛིན་པར་བྱེད། །དཔལ་ལྡན་བླ་མ་མཚུངས་མེད་ཆོས་རྗེའི་ཞབས། །གང་ལ་དད་བརྒྱའི་པདྨོས་ལེགས་བཏུད་དེ། །དེ་ཡི་ཚིག་དོན་རྣམ་བཀྲའི་མེ་ཏོག་ཕྲེང་། །སྐལ་བཟང་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ལ་གཟིགས་པར་ཕུལ། །རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་གསང་བ་སྙིང་ཏིག་གི་དབང་གི་རྣམ་པར་ཕྱེ་བ་ལས། སྤྲོས་པ་མེད་པ་གསང་བའི་དབང་གི་ཆོ་གའི་རིམ་པ་གསལ་བར་བྱེད་པ་རིན་པོ་ཆེའི་དྲ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཐེག་པ་མཆོག་གི་རྣལ་འབྱོར་པ་ཀློང་ཆེན་རབ་འབྱམས་ཀྱིས་བཀོད་པ་རྫོགས་སོ། །དགེའོ། །བྱིན་རླབས་སྤྲིན་ཕུང་ཡེ་ཤེས་འབེབས་པ་བཞུགས་སོ། །བྱིན་རླབས་སྤྲིན་ཕུང་བླ་མ་ལ། །སྒོ་གསུམ་གུས་པས་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །སྤྲོས་མེད་དབང་གི་འཇུག་པ་ཡི། །ཡེ་ཤེས་དབབ་པ་གསལ་བར་བྱ། །དེ་ཡང་ཐུན་མོང་གི་འཇུག་པ་རྫོགས་ནས། །ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པར་འཇུག་པ་ལ་བརྩམ་པའི་བར་དེར། བླ་མ་དང་ཡི་དམ་མཁའ་འགྲོའི་བྱིན་རླབས་ཀྱིས་འཇུག་པ་ཕྱག་ལེན་དུ་མཛད་པ་ནི། བླ་མས་ཁྲོ་བོའ་ང་རྒྱལ་གྱིས་བགེགས་བསྐྲད་ཅིང་། གུ་གུལ་དང་ཚིལ་ཆེན་དང་འདོམ་དཀྲིས་ཀྱི་དུམ་བུ་དང་། ཉུང་ནག་དང་མུ་ཟི་རྟ་བོན་བསྲེགས་པའི་དུ་བས་བདུག་ཅིང་། རོལ་མོའ་སྒྲ་བསྒྲགས་ལ་སློབ་མ་རྣམས་པདྨ་མཁའ་འགྲོ་དམར་མོ་གྲི་གུག་དང་ཐོད་པ་འཛིན་པའི་སྙིང་ནང་དུ་འོད་ལྔའི་གཡུང་དྲུང་འཁྱིལ་བ་རེ་བསྒོམ་དུ་བཅུག་ལ། རྐང་པའི་ལོང་བུ་གཤིབས་ལག་པ་སྤྱི་བོར་ཐལ་མོ་སྦྱར། མིག་བཙུམས་པ་ལ་བླ་མས་གསལ་གདབ་པ་ནི། ཨེ་མ་བུ་རྣམས་དད་གུས་རྩེ་གཅིག་པས་མ་ཡེངས་པར་ཉོན་ལ་མོས་གུས་གྱིས་ཤིག །ནམ་མཁའི་དཀྱིལ་ན་ཆོས་སྐུ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ཡབ་ཡུམ་མཐིང་ག་འོད་ཕུང་དུ་འབར་བའི་མཐའ་བསྐོར་དུ།\n༥༨ བརྒྱུད་པའི་བླ་མ་རྣམས་ཀྱིས་བསྐོར་བ་སྤྲིན་ཕུང་འཐིབས་པ་ཙམ་བྱོན་ནས་རང་རང་གི་སྤྱི་བོར་བྱོན་པར་སྒོམས་ཤིག །ༀ་གུ་རུ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ས་མ་ཡ་ཛ་ཛཿ ཞེས་པ་ནས་རྩ་བའི་བླ་མའི་བར་བརྗོད་དེ། ཛཿཧཱུྃ་བཾ་ཧོ། །ཨཱ་བེ་ཤ་ཡ་ཨཱ་བེ་ཤ་ཡ་ཨ་ཨཿ ཞེས་དང་རོལ་མོ་བསྒྲག་གོ །ཁྱད་པར་དུ་རྒྱ་ནག་རི་བོ་རྩེ་ལྔ་ནས། གུ་རུ་བི་མ་ལ་མི་ཏྲ་སྐུ་མདོག་ལྗང་སེར་པཎྜི་ཏའི་ཆ་བྱད་ཅན་པོ་ཏི་བསྣམས་པ། འཁོར་པཎྜི་ཏ་དང་མཁའ་འགྲོ་མས་བསྐོར་བ་ནམ་མཁའ་ནས་ཚུར་བྱོན་པར་གྱུར་ནས། རང་གི་སྤྱི་བོར་ཐིམ་པར་སྒོམས་ཤིག །ༀ་གུ་རུ་བི་མ་ལ་མི་ཏྲ་ས་མ་ཡ་ཛ་ཛཿ ཨཱ་བེ་ཤ་ཡ་ཨཱ་བེ་ཤ་ཡ་ཨ་ཨཿ ཡང་ནུབ་ཕྱོགས་ཨུ་རྒྱན་ནས་སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་པདྨ་འབྱུང་གནས་སྐུ་མདོག་དཀར་སེར་རྡོ་རྗེ་དང་དྲིལ་བུ་བསྣམས་པ་མཁའ་འགྲོ་སྡེ་ལྔས་བསྐོར་བ་བྱོན་ནས་སྤྱི་བོར་ཐིམ་པར་སྒོམས་ཤིག །ༀ་བཛྲ་གུ་རུ་པདྨ་སིདྡྷི་ཨཱཿཧཱུྃ་ས་མ་ཡ་ཛ་ཛཿ ཨཱ་བེ་ཤ་ཡ་ཨཱ་བེ་ཤ་ཡ་ཨ་ཨཿ །ཞེས་པ་དང་རོལ་མོ་བསྒྲག་གོ །དེ་ནས་ཡི་དམ་རིགས་ལྔས་བྱིན་དབབ་པ་ལས་འོག་མིན་ནས་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་དཀར་པོ་འཁོར་ལོ་བསྣམས་པ། ཤར་ཕྱོགས་མངོན་པར་དགའ་བའི་ཞིང་ནས་མི་བསྐྱོད་པ་སྔོན་པོ་རྡོ་རྗེ་བསྣམས་པ། ལྷོ་ཕྱོགས་དཔལ་དང་ལྡན་པ་ནས་རིན་ཆེན་འབྱུང་ལྡན་སེར་པོ་རིན་པོ་ཆེ་བསྣམས་པ། ནུབ་ཕྱོགས་པདྨ་བརྩེགས་པ་ནས་སྣང་བ་མཐའ་ཡས་དམར་པོ་པདྨ་བསྣམས་པ། བྱང་ཕྱོགས་ལས་རབ་རྫོགས་པ་ནས་དོན་ཡོད་གྲུབ་པ་ལྗང་གུ་རྡོ་རྗེ་རྒྱ་གྲམ་བསྣམས་པ། འཁོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱ་སྟོང་དཔག་ཏུ་མེད་པས་བསྐོར་བ་བྱོན་ཏེ་རང་རང་གི་སྤྱི་བོར་བྱོན་པར་སྒོམས་ཤིག །ༀ་ཨཱཿཧཱུྃ་སྭཱ་ཧཱ་ས་མ་ཡ་ཛ་ཛཿ ཨཱ་བེ་ཤ་ཡ་ཨཱ་བེ་ཤ་ཡ་ཨ་ཨཿ ཞེས་བརྗོད་དོ། །དེ་ནས་མཁའ་འགྲོ་མས་བྱིན་དབབ་པ་ནི། ནམ་མཁའི་དབྱིངས་ནས་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོ་མཐིང་ག་ལ། རྡོ་རྗེ་མཁའ་འགྲོ་དཀར་མོ། རིན་ཆེན་མཁའ་འགྲོ་སེར་མོ། པདྨ་མཁའ་འགྲོ་དམར་མོ། ལས་ཀྱི་མཁའ་འགྲོ་ལྗང་གུ། ཐམས་ཅད་ཀྱང་གྲི་གུག་དང་ཐོད་པ་འཛིན་ཅིང་གྲུ་མོ་ན་ཁ་ཾ་ག་གཡོབ་པ་གར་སྟབས། ལིང་ལིང་གླུ་ལེན་བྲོ་བརྡུང་གར་བྱེད་སིལ་སྙན་འཁྲོལ་ཞིང་། ནམ་མཁའ་ཐམས་ཅད་ཁྱབ་པར་བུན་ནུ་ནུ་བྱོན་ནས་སྤྱི་བོར་ཐིམ་པར་སྒོམས་ཤིག །ༀ་བཛྲ་བྷཱ་རཱ་ཧཱི། ཧ་རི་ནི་ས། ཨཱ་བེ་ཤཱ་ཡ། ཨཱ་བེ་ཤ་ཡ།\n༥༩ ཧྲིཾ་ཧྲིཾ། ཕཻཾ་ཕཻཾ། མི་མི། ཡཾ་ཡཾ། ཛཿཛཿ ཞེས་བརྗོད་དོ། །ཡང་དཔའ་བོ་རིགས་ལྔ་བུན་ནུ་ནུ་བྱོན་ནས་ཐིམས་པར་སྒོམས་ཤིག །ༀ་བཛྲ་ཀིང་ཀ་ར། ར་ཙ་ཧྲི་ཡ། ཨཱ་བེ་ཤ་ཡ། ཨཱ་བེ་ཤ་ཡ། ས་མ་ཡ་ཛཿཛཿ ཧ་ཧ་ཧེ་ཧེ་ཧི་ཧི་ཧཱུྃ་ཧཱུྃ་ཕཊ། ཅེས་པས་བྱིན་དབབ་བོ། །དེས་ནི་ངོ་འཕྲོད་ཅིང་དངོས་གྲུབ་རྣམ་པ་གཉིས་མྱུར་ཏུ་འགྲུབ་པར་བྱེད་དོ། །བླ་མ་དམ་པའི་ཕྱག་བཞེས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན། སྣ་ཚོགས་རང་གྲོལ་གྱི་རྣལ་འབྱོར་པ་ཀློང་ཆེན་རབ་འབྱམས་ཀྱིས་རང་བྱུང་པདྨའི་གནས་སུ་བཀོད་པ་རྫོགས་སོ། །དགེའོ། །མངྒ་ལཾ།\nRetrieved from "https://dnz.tsadra.org/index.php?title=Wylie:Byin_rlabs_sprin_phung_ye_shes_%27bebs_pa&oldid=49654"