ཚོད་ལྟ་སྒྲ་གདངས་རིག་པ་ནས་བོད་ཡིག་གི་གསལ་བྱེད་སུམ་ཅུའི་མཐའ་མ“ཨ”ལ་དཔྱད་པ། | ཀྲུང་གོ་བོད་ཀྱི་དྲ་བ།\n2020-10-20 15:03:12 སྐད་འཕྲིན་ལས་བཏུས། ཀློག་གྲངས།\n（ཧྲང་ཧེ་དགེ་ཐོན་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་སྐད་བརྡ་ཞིབ་འཇུག་ཁང་། ཧྲང་ཧེ། 200234）\n[ནང་དོན་གནད་བསྡུས།] བོད་ཡིག་གི་གསལ་བྱེད་སུམ་ཅུའི་མཐའ་མ“ཨ”ནི་དོན་དམ་དུ་དབྱངས་སུ་རུང་ངམ་གསལ་བྱེད་དུ་འཇོག་དགོས་པ་ལ་མཁས་པ་སྔ་མ་རྣམས་ཞལ་མི་མཐུན། དེ་བས་དུས་ད་ལྟ་ལ་ཐུག་ཏུ“ཨ”ཡི་ངོ་བོ་ནི་འདིའོ་ཞེས་ལུང་དང་རིགས་པས་བསྒྲུབས་ནས་འདར་མེད་པར་བྱས་ཡོད་པའི་དཔྱད་རྩོམ་དང་བརྩམས་ཆོས་སོགས་ཀྱང་མཐོང་དུ་མ་བྱུང་། དེ་ཡང་བོད་ཡིག་གི“ཨ”ཡི་ངོ་བོ་གང་ཡིན་པར་ངེས་འཛིན་པ་ལ། ཡི་གེ་རིག་པའི་ཐོག་གི“ཨ”དང་སྐད་བརྡ་རིག་པའི་ངོས་ཀྱི་དབྱངས/a/གཉིས་སོ་སོར་ཕྱེ་ནས་དཔྱད་དགོས་པ་ལས། མཐའ་གཅིག་ཏུ་བོད་སྐད་ལ་དབྱངས་བཞི་རུ་བྱས་ན་དབྱངས/a/མེད་དགོས་པ་དང་། དབྱངས་ལྔ་རུ་བྱས་ན“ཨ”དབྱངས་ཡིག་ཡིན་དགོས་པ་སོགས་ཀྱིས་ཁ་ཚོན་བཅད་ན། མིའི་རིགས་སྤྱིའི་སྐད་བརྡའི་ཆོས་ཉིད་དང་འགལ་སྲིད་ལ། བོད་ཡིག་གི་ཡི་གེའི་མ་ལག་ལའང་གནོད་ངེས་སོ། ། རྩོམ་འདིས“ཨ”ནི་ཨོལ་སྒོའི་འགག་སྒྲ་མཚོན་བྱེད་ཀྱི་སྒྲ་གནས་ཀྱི་རིན་ཐང་མེད་པའི་གསལ་བྱེད་ཅིག་ཡིན་པར་ཁས་བླངས་པ་དང་མཉམ་དུ། བོད་ཡིག་ལ་དབྱངས་ཡིག་མཚོན་བྱེད་ཀྱི་ཡི་གེ་ཨི་ཨུ་ཨེ་ཨོ་བཞི་ཡོད་ཅེས་པ་ཡི་གེ་རིག་པ་ནས་བཤད་པ་ཡིན་ལ། སྐད་བརྡ་རིག་པའི་ཐོག་ནས་དབྱངས/a/ཡང་ཡོད་ངེས་ཤིང་། དེ་ནི་ཚེགས་སྐྱུང་བའི་ཕྱིར་དུ་ལེགས་སྦྱར་སྐད་བཞིན་གཟུགས་སམ་རྟགས་སུ་མ་བཀོད་པ（采用零形式）ཙམ་ཡིན་པར་འདོད། ནང་དོན་གྱི་ཐད་ནས་རྩོམ་པ་པོས་ཐོག་མར་མཁས་པ་སྔ་མ་རྣམས་ཀྱི་ལྟ་ཚུལ་དག་དེང་རབས་སྐད་བརྡ་རིག་པའི་གཞུང་ལུགས་དང་སྦྱར་ནས་གླེང་ཡོད་ཅིང་། ཚོད་ལྟ་སྒྲ་གདངས་རིག་པའི（实验语音学）གཞུང་ལུགས་དངPraatམཉེན་ཆས་སྤྱད་དེ་དེའི་སྐོར་གྱི་གནད་དོན་དག་ལ་ཚད་ལྟ་བྱས་ཡོད། ཞར་བྱུང་དུ་རྗེས་འཇུག“འ”ཡི་སྐོར་ནས་ཀྱང་རང་གི་ལྟ་ཚུལ་རགས་ཙམ་བརྗོད་ཡོད།\n[བརྡ་ཆད་གཙོ་བོ།] བོད་སྐད། གསལ་བྱེད། དབྱངས། ཚོད་ལྟ།\nདེ་ཡང་བོད་ཡིག་གི“ཨ”ནི་དབྱངས་སམ་གསལ་བྱེད་གང་དུ་གཏོགས་པར་དཔྱད་དགོས་ན། ཐོག་མར་དབྱངས་དང་གསལ་བྱེད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ལ་ངེས་ཤེས་གསལ་བོ་ཞིག་ཆགས་དགོས་ཏེ། 《ཐོན་མིའི་ཞལ་ལུང》ལས། “ང་རོའི་ཚུལ་གྱིས་འབྱིན་པའི་མི་གསལ་བའི་གདངས་ནི་དབྱངས། དབྱངས་ཡིག་ནི་གསལ་བྱེད་དང་མ་སྦྱར་ན་འདོན་དུ་མེད། ཡི་གེ་རང་རང་གི་སྐྱེ་གནས་ལས་སྒྲ་དག་གསལ་གསུམ་ཚང་བའི་ཚུལ་གྱིས་འབྱིན་པའི་གདངས་ནི་གསལ་བྱེད།” ཅེས་དང་། 《མུ་ཏིག་ཕྲེང་མཛེས》ལས། “དབྱངས་ནི་ང་རོ་ཅན་གྱི་རྣམ་པ་ཡིན་ཞིང་། དེ་དག་ནི་གསལ་བྱེད་གཞན་ལ་མ་ལྟོས་པར་འདོན་དུ་མེད།”ཅེས་པ། 《དག་ཡིག་རིག་པའི་གབ་པ་མངོན་ཕྱུང》ལས། “གནས་དང་བྱེད་པའི་རྣམ་འགྱུར་མི་གསལ་ཞིང་། སྒྲ་ཙམ་ཤས་ཆེ་ལ་ལྷོད་པ་རྣམས་དབྱངས་ཏེ་མོ་ཡིག་དང་། གནས་དང་བྱེད་པའི་རྣམ་འགྱུར་གསལ་ཞིང་། དམ་པའམ་ཅུང་ཟད་དམ་པ་རྣམས་གསལ་བྱེད་དེ་ཕོ་ཡིག་ཡིན་ནོ། །”ཞེས་པ་བཅས་ལ་བལྟས་ན། སྔ་མ་གཉིས་ཀྱིས་དབྱངས་ནི་གདངས་མི་གསལ་ཞིང་། སྒྲ་འབྱིན་དགོས་ན་ངེས་པར་དུ་གསལ་བྱེད་ཅིག་ལ་བརྟེན་དགོས་པའི་ལྟ་ཚུལ་བཟུང་ཡོད། ཕྱི་མས་དབྱངས་ནི་གནས་དང་བྱེད་པའི་རྣམ་འགྱུར་མི་གསལ་ནའང་། སྒྲ་ཤས་ཆེ་བ་དེའི་ཁྱད་ཆོས་གཙོ་བོར་བཤད་ཡོད་པས། སྔ་མ་གཉིས་ཀྱི་ལྟ་ཚུལ་དང་མི་མཐུན། དེང་རབས་སྐད་བརྡ་རིག་པས་དབྱངས་དང་གསལ་བྱེད་ལ་བཞག་པའི་མཚན་ཉིད་ནི། “དབྱངས་ནི་དབུགས་སམ་རླུང་གིས་ཨོལ་སྐྱི（声带）འདར་བར་བྱས་ནས་ཐོན་པའི་འཇེབས་པའི་རིང་བཞིན་ཅན་གྱི་སྒྲ（乐声）ཏེ། དབྱངས་ཡོད་ཚད་སྒྲ་ལྡན་ཡིན་པས་ཁྱབ་པ་དང་། དབུགས་ལ་ལྟོས་བཅས་ཀྱིས་ཐོགས་རེག་མེད་པས། གསལ་བྱེད་ལ་མ་བརྟེན་པར་རང་དབང་གིས་སྒྲ་འདོན་ནུས། གསལ་བྱེད་ནི་རླུང་ཕྱིར་ཕྱུང་དུས་རང་སྐྱེ་སའི་གནས་ཀྱིས་ཁེགས་པར་འགྱུར་བར་བྱེད་ཅིང་། དབུགས་རང་དབང་དུ་ཕྱིར་ཐོན་མི་ཐུབ་པས་དབྱངས་ལྟར་དུ་སྒྲ་གསལ་བོ་མིན（无响度）། དེ་མིན་སྒྲ་ཕྱིར་འབྱིན་དགོས་ན་དབྱངས་ལ་བརྟེན་པ་ཤས་ཆེ།”ཞེས་སོ། ། གོང་གི་མཚན་ཉིད་དག་བསྡུར་ཏེ་བལྟས་ན། 《ཐོན་མིའི་ཞལ་ལུང》དང《མུ་ཏིག་ཕྲེང་མཛེས》གཉིས་སུ། སྒྲ་འབྱིན་པ་ལ་གསལ་བྱེད་ནི་རང་དབང་ཅན་ཡིན་པ་དང་དབྱངས་ནི་གསལ་བྱེད་ལ་བརྟེན་པའི་གཞན་དབང་ཅན་དུ་འདོད་བཞིན་ཡོད་ཅིང་། དེང་རབས་སྐད་བརྡ་རིག་པ་ནས། དབྱངས་ཀྱིས་གསལ་བྱེད་ལ་བརྟེན་མི་དགོས་པར་རང་དབང་གིས་སྒྲ་འབྱིན་ཐུབ་པ་དང་། རང་ཁོ་ནས་ཀྱང་ཚེག་ཁྱིམ་ཞིག་གྲུབ་ཐུབ་ལ། གསལ་བྱེད་ནི་དབྱངས་ལ་མ་བརྟེན་པར་དོན་སྟོན་པར་བྱེད་པའི་ཚེག་ཁྱིམ་ཞིག་ཏུ་གྲུབ་མི་ནུས་པར་འདོད（སྣ་སྒྲ་ཕུད）། དེ་བས་ང་ཚོསPraatམཉེན་ཆས་ནས་དབྱངས་དང་གསལ་བྱེད་གཉིས་ཀའི་ཁྱད་པར་དང་ངོ་བོ་ལ་བརྟག་ན་གཤམ་གསལ།\nགོང་གི་རི་མོ་ནི་གསལ་བྱེད“ཀ” ཡི་སྒྲ་རིས（语图）ཡིན་ལ། “ཀ”འགག་སྒྲར་གཏོགས་པས། དེའི་སྒྲ་འབྱིན་པའི་གོ་རིམ་ནི། ཐོག་མར་དབུགས་རྒྱུན་གང་དེ་སྐྱེ་གནས་ལ་ཐོགས་པ（成阻）དང་། དེ་ནས་བཀག་པ（持阻）། མཐར་གསོག་པའི་དབུགས་རྣམས་ཅིག་ཅར་དུ་སྒོར་ཕུད་པ་ལས（除阻）། དབུགས་ཤུགས་ཆེན་པོས་སྒྲ་རིས་སུ་ཆེས་གཡོན་མཐའི་གཞུང་ཐིག（冲直条）དེ་ལྟ་བུ་བྱུང་། དེ་ནི་དབྱངས་གང་ཡང་མ་ཞུགས་པའི་གསལ་བྱེད་རྐྱང་བ“ཀ” ཡི་སྒྲ་མཚོན་བྱེད་ཡིན་ལ། དབུགས་སྐྱེ་གནས་ལས་ཕྲལ་པ་དང་། སྒྲ་སྐྱེ་བ། དེ་ནས་སྒྲ་འཇིག་པའི་བར་དུ་སྐར་ཆ0.03ལས་མེད་པས། སྒྲ་རྒྱུན་རིང་དུ་སྲིང་མི་ཐུབ་ཅིང་། སྒྲའི་གྲག་ཚད་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་ཆུང་བས་ཚེག་ཁྱིམ་དུ་གྲུབ་མི་ཐུབ་བོ། ། ཚོད་ལྟ་སྒྲ་གདངས་རིག་པ་ལས་གཞུང་ཐིག་འདི་ནི་འགག་སྒྲ་མཚོན་བྱེད་ཡིན། གཞན་ཡང་གཞུང་ཐིག་གཡས་ཕྱོགས་ཀྱི་ནག་ཅིང་སྟུག་པའི་འཕྲེད་ཐིག་དེ་ནི（横杠）གསལ་བྱེད“ཀ”ཡི་གཞུག་གི་དབྱངས/a/མཚོན་བྱེད་ཀྱི་སྒྲ་རིས་ཡིན་ཏེ། དབྱངས་ཤིག་ཡིན་ན་ཨོལ་སྐྱི་འདར་ངེས་པས། དེ་ལས་བྱུང་བའི་སྒྲའི་ནུས་པས་གོང་གི་སྒྲ་རིས་དེ་ལྟ་བུ་ཞིག་བྱུང་། དེ་མིན་དབྱངས་ནི་སྐྱེ་གནས་ཀྱིས་གེགས་མི་ཐེབས་པས་སྒྲ་རྒྱུན་ཇི་ལྟར་རིང་དུ་སྲིང་ཡང་ཆོག དེའི་ཕྱིར། ང་ཚོས་ངག་ནས་ཀློག་པའི“ཀ”ཞེས་པའི་སྒྲ་དེ་ནི་གོང་གི་སྒྲ་རིས་ཧྲིལ་བོས་མཚོན་པར་བྱས་པ་ཡིན་ཏེ། གསལ་བྱེད“ཀ” ཡི་གཞུང་ཐིག་དང་དབྱངས/a/ཡི་སྒྲ་རྒྱུན་གཉིས་ཀས་བསྟན་པའི་ཚེག་ཁྱིམ་ལ་གོ་བར་བྱའོ། ། འདི་ལས་ང་ཚོས་བོད་ཡིག་གི་གསལ་བྱེད་ནི་དབྱངས་ལ་མ་བརྟེན་པར་རང་གཅིག་པུ་སྒྲ་དག་གསལ་གསུམ་ཚང་བའི་ཚེག་ཁྱིམ་ཞིག་ཏུ་གྲུབ་མི་ནུས་པ་ཤེས་སོ། །\nགོང་གི་རི་མོ་ནི་ཨ་མདོའི་ཞོན་ཧྭའི་བོད་སྐད་དུ་ནུ་བོ་ལ“ʔa ʔu”ཞེས་འབོད་པའི་ཚེག་ཁྱིམ/ʔa/ ཡི་སྒྲ་རིས་ཡིན། གོང་ནས་སྤྲོས་པ་བཞིན་དབྱངས་ཀྱི་སྒྲ་འབྱིན་པར་སྐྱེ་གནས་ཀྱིས་ཁེགས་པར་མི་འགྱུར་ཞིང་། ཨོལ་སྐྱི་འདར་ནས་སྒྲ་འདོན་པར་བྱས་པ་ཡིན་པས། སྒྲ་རིས་ནས་གྲལ་དག་ཅིང་དོ་མཉམ་པ། ཆོས་ཉིད་དང་ལྡན་པའི་འཕྲེད་ཐིག་ནག་པོ་ཞིག་གིས་མཚོན་པར་བྱས་ཡོད། དེ་མིན་གོང་གི་སྒྲ་རིས་ལས་དབྱངས/a/ཡི་སྒྲ་རྒྱུན་ནི་སྐྱེ་བ་ཙམ་གྱིས་འཇིག་པ་ཞིག་མ་ཡིན་པར། རྒྱུན་མཐུད་ཅན་གྱི་སྒྲ་ཞིག་ཡིན་པའང་ཤེས་ཐུབ། དེ་བས་དབྱངས་ཀྱིས་རང་སྟེང་ནས་སྒྲ་འབྱིན་ཐུབ་པ་དང་གསལ་བྱེད་ལ་བརྟེན་མི་དགོས་པར་ཚེག་ཁྱིམ་ཞིག་གྲུབ་ཐུབ་པའང་རྟོགས་ཐུབ་བོ། ། འོན་ཀྱང་གོང་གི་སྒྲ་རིས་ཀྱི་མགོ་རུའང་སྒྲ་རིས་དང་པོ་ལྟར་དུ་འགག་སྒྲ་མཚོན་བྱེད་ཀྱི་གཞུང་ཐིག་ཅིག་བྱུང་ཡོད་པ་ནི་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན། སྒྲ་གདངས་རིག་པ་ནས་དཔྱད་ན། གསལ་བྱེད་གཞན་ཞུགས་མེད་པའི་དབྱངས་རྐྱང་བས་ཚེག་ཁྱིམ་ཞིག་གྲུབ་པར་ཚེག་ཁྱིམ་གྱི་མགོ་རུ་ཨོལ་སྒོའི་འགག་སྒྲ་མཚོན་བྱེད་ཀྱི་གསལ་བྱེད/ʔ/ཞིག་ཡོད་ངེས་པ་དེ་ཡིན་ནོ། ། ཡིན་ནའང་བོད་ཡིག་ཏུ་དེ་ནི་སྒྲ་གནས་སུ་མི་རུང་བས། དངོས་སུ་མ་ཐོན་ཡང་དོན་ལ་ཁྱད་པར་མེད་དེ། འདིའི་སྐོར་ནི་གཤམ་ནས་བཤད་པར་འགྱུར།\nགོང་གི་ཚོད་ལྟ་གཉིས་ལས་ང་ཚོས་གནས་ལུགས་ཤིག་བཤད་འདོད་པ་ནི། བོད་ཡིག་གི་གསལ་བྱེད་ལ་དབྱངས་གཞན་ཞུགས་མེད་ཚེ། ལེགས་སྦྱར་ལྟར་གྱི་སྲོག་ཞུགས་ཀྱི་ཚུལ་ལམ་གཟུགས་སུ་གྲུབ་མེད་པའི་དབྱངས/a/ཞིག་ངེས་པར་དུ་ཡོད་དགོས་པར་འདོད། ཡིན་ནའང་། ལེགས་སྦྱར་དང་མི་མཚུངས་པ་ནི། བོད་ཡིག་ཏུ་དབྱངས་ཞུགས་མེད་པའི་གསལ་བྱེད་ཡོད་དོ་ཅོག་ལ/a/ཡོད་པ་མ་ཡིན་པར། གསལ་བྱེད་གཙོ་བོ་གནས་སར་ད་གཟོད་སྲོག་ཞུགས་ཀྱི་ཚུལ་དུ/a/ཞུགས་པ་ཡིན་ཞིང་། གཞན་པའི་འཕུལ་རྟེན་མགོ་འདོགས་གནས་སའི་གསལ་བྱེད་ལ/a/ཞུགས་པ་མ་ཡིན། དེ་ཡང་འོག་གི་ཚོད་ལྟའི་སྒྲ་རིས་གཉིས་ལས་གསལ་སྟེ། སྔ་མ་ནི་བོད་ཡིག་གི“རྟ”ཞེས་པའི་སྒྲ་རིས་ཡིན་ལ། དེ་རུ་མགོ་ཅན“ར”ཡི་གཞུག་ལ་དབྱངས་མཚོན་བྱེད་ཀྱི་རྟགས་ཏེ་འཕྲེད་ཐིག་ནག་པོ་དེ（横杠）བྱུང་མེད་པ་དང་། མིང་གཞི“ཏ”ཡི་རྗེས་སུ་རྟགས་དེ་གསལ་བོར་ཐོན་ཡོད། ཕྱི་མ་ནི་བོད་ཡིག་གི“བསྟན”ཞེས་པའི་སྒྲ་རིས་ཡིན་ལ། དེ་རུའང་མིང་གཞི“ཏ”གནས་སར་དབྱངས་ཀྱི་རྟགས་ཐོན་པ་ལས། སྔོན་འཇུག“བ”དང་མགོ་ཅན“ས”ཡི་སྒྲ་རིས་ལ་དབྱངས་ཀྱི་རྟགས་ཐོན་མེད་དོ། །\nའདི་འདྲའི་འཆར་འགོད་ལ་ཡི་གེ་རིག་པའི་ངོས་ཐད་ནས་ནུས་པ་གལ་ཆེན་ཞིག་ཡོད་པ་ནི། བོད་ཡིག་ལ་ལེགས་སྦྱར་ལྟར་དུ་ཧ་ལན་ཏའི་རྟགས་མི་དགོས་པས། ཡི་གེའི་མ་ལག་ལ་ཉིང་བསྡུས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་ནོ། ། ཁོ་བོས་བལྟས་ན་མཁས་པ་སྔ་མ་རྣམས་ཀྱིས“ཨ”ཡི་ཐད་ལ་རྩོད་པ་མང་དུ་བྱུང་བ་དང་། བོད་ཡིག་ལ་དབྱངས་བཞིའམ་ལྔ་ཡོད་ཟེར་བ་སོགས་ཀྱང་གནད་འདི་ལ་ཐུག་ཡོད་སྙམ། དེ་ཡང“ཨ”དབྱངས་སུ་འདོད་ཅིང་བོད་ཡིག་ལ་དབྱངས་ལྔ་ཡོད་ཅེས་པ་དག་གིས་གོང་གི་སྲོག་ཞུགས་ཀྱི་ཚུལ་གྱི་དབྱངས/a/དེ་ཡིག་གཟུགས་སུ་བཀོད་པའི“ཨ”ཡིན་པར་ཁས་བླངས་པ་དང་། དབྱངས་བཞི་ལས་མེད་འདོད་མཁན་རྣམས་ཀྱིས་ཡི་གེ་རིག་པའི་ངོས་ཐད་ཀྱི་དབྱངས“ཨི་ཨུ་ཨེ་ཨོ”བཞི་ལས། སྐད་བརྡའི་ཁྲོད་ཀྱི་སྲོག་ཞུགས་ཀྱི་ཚུལ་ལམ་གཟུགས་སུ་མ་བཀོད་པའི་དབྱངས/a/དེ་བོད་ཡིག་བྱིངས་ཀྱི་དབྱངས་ཀྱི་གྲས་སུ་མ་བཞག་པས་ཡིན་པར་འདོད།\nསྒྲ་གནས་རིག་པ་ནས་བལྟས་ན། སྲོག་ཞུགས་ཀྱི་དབྱངས/a/དང་། སྒྲ་གནས་སུ་མི་རུང་ཞིང་དོན་གྱི་ཁྱད་པར་སྟོན་མི་ཐུབ་པའི་ཨོལ་སྒོའི་འགག་སྒྲའི་གསལ་བྱེད/ʔ/གཉིས་ནི“ཨ”ཡི་འགྱུར་གཟུགས་གཉིས་སུ་གོ་ནའང་ཆོག་སྟེ། རྒྱུ་མཚན་ནི་གོང་ནས་ཚོད་ལྟ་བྱས་པ་བཞིན། དབྱངས་གཞན་ཞུགས་མེད་པའི་གསལ་བྱེད་རྐྱང་བ་ལ་སྲོག་ཞུགས་ཀྱི་དབྱངས/a/མ་ཞུགས་པར་ངག་ནས་གསལ་བར་འདོན་དུ་མི་རུང་བས། དབྱངས/a/དེ་བོད་ཡིག་ཏུ་གཟུགས་སུ་བཀོད་མེད་ཀྱང་། བོད་ཀྱི་སྐད་བརྡའི་ཁྲོད་དུ་དངོས་སུ་གནས་པ་ཞིག་ཡིན་པ་ཤེས་ཐུབ། དེ་གཟུགས་སུ་མ་བཀོད་པའང་ཚེགས་སྐྱུང་བའི་སླད་ཡིན་པར་སྙམ། གཉིས་ནི་བོད་ཡིག་གི་ཚེག་ཁྱིམ་གྱི་མགོ་རུ་གསལ་བྱེད་གཞན་མེད་པར་དབྱངས་ཁོ་ནས་ཚིག་ཁྱིམ་ཞིག་གྲུབ་པ་ལ་རང་ཤུགས་ཀྱིས་ཨོལ་སྒོའི་འགག་སྒྲའི་གསལ་བྱེད/ʔ/ལ་བརྟེན་དགོས། དེ་ནི་མིའི་སྐྱེ་གནས་ཀྱི་ཐུན་མོང་གི་ཁྱད་ཆོས（人类发音器官的共性）ཀྱང་ཡིན་ཏེ། དབྱངས་རྐྱང་བ་ངག་ནས་བྱུང་ཚེ་ཨོལ་སྒོའི་ཁ་ཕྱེ་བ་དང་མཉམ་དུ་འགག་སྒྲ་ཞིག་ཡོད་པའི་གནས་ལུགས་དེ་རེད། （དབྱངས་རྐྱང་བ་ཀློག་དུས་ཨོལ་སྒོའི་འགག་སྒྲར་བརྟེན་པའི་པར།） དེའི་ཕྱིར་དབྱངས/a/ཚེག་ཁྱིམ་དུ་གྲུབ་དུས་ཀྱང་། ཨོལ་སྒོའི་འགག་སྒྲའི་གསལ་བྱེད/ʔ/ལ་བརྟེན་ནས/ʔa/ལྟ་བུར་འདོན། འོན་ཀྱང་བོད་སྐད་དུ/a/དང/ʔa/གཉིས་ལ་སྒྲའི་ཁྱད་པར་ཙམ་ལས། དོན་གྱི་ཁྱད་པར་ཅི་ཡང་མི་སྟོན་པས་སྒྲ་གནས་གཅིག་གི་འགྱུར་གཟུགས་གཉིས་སུ་རུང་བ་ལས་འོས་མེད།\nརྒྱུ་མཚན་ནམ་གནས་ལུགས་འདི་ལྟ་བུའི་སྒོ་ནས། བོད་ཡིག་གི“ཨ”ལ་གསལ་བྱེད/ʔ/དང་དབྱངས/a/ཞེས་འགྱུར་གཟུགས་གཉིས་བྱུང་བའང་དོན་དང་མཐུན་པར་འདོད་དོ། ། འདིར་མཉམ་འཇོག་རྒྱུ་ཞིག་ལ། “ཨ”ནི་དབྱངས/a/ཡིན་ཟེར་དུས/ʔa/ཡི་འགྱུར་གཟུགས/a/ལ་བཤད་པ་ལས་སྲོག་ཞུགས་ཀྱི/a/རུ་འདོད་མི་རུང་བ་དང་། ཚེག་ཁྱིམ་དུ་གྲུབ་པའི་གསལ་བྱེད/ʔ/ཡིན་ཟེར་དུས་གཟུགས་སུ་བཀོད་མེད་པའི་སྲོག་ཞུགས་ཀྱིདབྱངས/a/ཞུགས་ཡོད་པའང་ཤེས་དགོས་སོ། ། དེ་མིན། འདི་ལས་བོད་ཡིག་གི་གསལ་བྱེད“ཨ”/ʔ/ནི་སྒྲ་གནས་ཀྱི་རིན་ཐང（音位价值）མེད་ཅིང་གཞན་དབང་ཅན（伴随性）ཞིག་ཡིན་པའི་གནས་ལུགས་ཀྱང་རྟོགས་ཐུབ་བོ། ། འདིའི་སྣང་ཚུལ་ནི་མི་རིགས་གཞན་གྱི་སྐད་དུའང་ཡོད་དེ། དཔེར་ན། ཨ་རབ་སྐད་དུ་གསལ་བྱེད28ཡོད་པ་ལས་དང་པོᴀlif ཟེར་བ་གསལ་བྱེད་དུ་ཀློག་དུས་ཨོལ་སྒོའི་འགག་སྒྲ/ʔ/རུ་ཀློག་པ་དང་། དབྱངས་སུ་ཀློག་དུས/a/རིང་ཆ་ཅན/ā/རུ་ཀློག་བཞིན་ཡོད་པ་དང་། རྒྱ་སྐད་དུ། 西安（xi an）ཟེར་བའི“an”ནི་དབྱངས/a/མགོ་ཅན་གྱི་ཚིག་ཁྱིམ་ཞིག་ཡིན་ནའང་། ངག་ནས་ཀློག་ཚེ“ɕi ʔan”ཞེས་ཨོལ་སྒོའི་སྒྲ་སྦྱར་ནས་འདོན་བཞིན་ཡོད་པ་དང་། སྒྲ་གནས་རིག་པ་ནས་བལྟས་ན/a/དང/ʔa/གཉིས་སྒྲ་གནས་གཅིག་གི་འགྱུར་གཟུགས་ལ་གཏོགས། དེ་མིན། 乌鸦（wu ya）དང阿姨（a yi）སོགས་ཀྱང་དོན་དུ“u ia”དང“a i”ཞེས་དབྱངས་མགོ་ཅན་གྱི་ཚིག་ཁྱིམ་ཡིན་ནའང་། ངག་ནས་འདོན་ཚེ་སྲོག་ཞུགས་ཀྱི་གསལ་བྱེད（零声母）/w/ /j/ /ʔ/བཅས་ལ་བརྟེན་ནས“wu ja, ʔa ji”ཞེས་ཀློག་བཞིན་ཡོད་པ་ལྟ་བུའོ། །\nགཞན་ཡང་འདིའི་སྐོར་ལ་སྐད་བརྡ་སྨྲ་བ་རྒན་ཨ་ཚོགས་ཡེ་ཤེས་འོད་གསལ་ལགས་ཀྱིས་ལྟ་ཚུལ་བརྗོད་ཡོད་པ་དོན་དང་མཐུན་པར་སྙམ། “སྒྲ་གནས་ཕྱོགས་དྲིལ་གྱི་ངོས་ནས་གཞིགས་ན། ‘ཨ’ནི་དབྱངས་ཡིག་ལ་གོ་ཆོག་པར་མ་ཟད། མིང་མགོའི་སྲོག་ཞུགས་གསལ་བྱེད（词首零辅音）དུ་གོ་ནས་རྟགས་མཚོན་མ་བཀོད་ཀྱང་འོས་ལ། གཞན་ད་དུང་ཚེག་ཁྱིམ་མགོ་ཡི་གསལ་བྱེད་སྲོག་ཞུགས/ʔ/（音节首“零辅音”）ལའང་གོ་རུང་། བོད་ཡིག་གི་མ་ལག་ཁྲོད། ‘ཨ’ཡིག་གསལ་བྱེད/ʔ/ལ་ངོས་འཛིན་བྱས་ཡོད་པ་རེད། ངོས་འཛིན་འདི་ལྟ་བུར་སྒྲ་གནས་ཀྱི་ངོས་ནས་གཞིགས་ན། ཚེག་ཁྱིམ་ཀྱི་མགོ་མའི་གསལ་བྱེད་ཅིག་ཁ་སྣོན་བྱས་པས། ཚེག་ཁྱིམ་སྒྲིག་གཞིའི་ཞིབ་འབྲི་མ་ལག་ལ་ཟོར་ཡང་དང་སྔར་ལས་སྒྲིག་སྲོལ་རང་བཞིན་ལྡན་པ་སྟེ། གཅིག་ནས་ཚེག་ཁྱིམ་ཡོངས་རྫོགས་ལ་ངེས་པར་དུ་གསལ་བྱེད་དང་དབྱངས་ཡོད་དགོས་པ་དང་། གཉིས་ནས་བོད་ཡིག་ལ་ཁེར་ཚུགས་ཀྱི་དབྱངས་ཡིག/a/མེད་པ་དང་། གཞན་པའི་དབྱངས་ལའང་རྣམ་པ་གཅིག་ལས་མེད་པས་ཡི་གེ་མ་ལག་སྔར་ལས་ཟོར་ཡང་སྤྱོད་བདེ་རུ་སྣང་། དེ་ལས་ཀྱང་གལ་ཆེན་དུ་མཐོང་བ་ནི། གསལ་བྱེད‘ཨ’ཡིག་སྟེ/ʔ-/ཡི་སྒྲ་གནས་གསར་སྒྲིག་བྱས་པ་བརྒྱུད་དེ་ཚགས་དམ་པའིCV（Cནི་གསལ་བྱེད་དང་། Vནི་དབྱངས་སོ། །）དཀྱིལ་སྙིང་ཡིན་པ་དང་། ཆེས་ཆུང་པའི་སྒྲིག་གཞིའི་ཚེག་ཁྱིམ་དབྱེ་ཞིབ་ཀྱི་མ་ལག་སྒྲིག་འཛུགས་བྱས་ཆོག་པ་རེད།” འདི་ལ་བལྟས་ན། རྒན་ཁོང་གིས་ཀྱང་བོད་ཡིག་ཏུ་དབྱངས/a/མཚོན་བྱེད་ཀྱི་རྟགས་དངོས་སུ་མ་བཀོད་ནའང་། སྐད་བརྡ་ནས་བལྟས་ན་སྲོག་ཞུགས་ཀྱི་དབྱངས/a/ཡོད་པ་དང་། བོད་ཡིག་གི“ཨ”ནི་ཚེག་ཁྱིམ་མགོ་ཡི་གསལ་བྱེད/ʔ-/ལ་ངེས་འཛིན་དགོས་ཤིང་། དབྱངས་གཞན་མ་ཞུགས་པའི/ʔ/རྐྱང་བ་སྒྲ་གནས་སུ་གྲུབ་མི་ཐུབ་པར་འདོད་བཞིན་ཡོད་དོ། ། འདི་ལས་ཀྱང་དབྱངས/a/དང་དབྱངས/a/ཞུགས་པའི་སྒྲ་གནས/ʔa/གཉིས་ནི་འགྱུར་གཟུགས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་ཡིན་པ་རྟོགས་ཐུབ་བོ། །\nདེ་ཡང་འདིའི་སྐོར་ལ་བོད་ཀྱི་མཁས་སྔ་མ་རྣམས་ཀྱང་གྲོས་ཁ་གཅིག་ཏུ་མཐུན་བཞིན་མེད་དེ། རྒྱུ་རྐྱེན་གཙོ་བོ་ནི། “ཨ”ནི་ལེགས་སྦྱར་སྐད་དུ་དབྱངས་མཚོན་བྱེད་ཀྱི་གཟུགས་ཤིག་ཡིན་པའི་ཆ་ནས། བོད་ཡིག་ཏུ་གསལ་བྱེད་ཀྱི་གྲས་སུ་བཞག་པའི་དམིགས་བསལ་གྱི་སྣང་ཚུལ་འདི་འདྲ་བྱུང་བས་རེད་འདོད་ལ། དེའང་མདོར་དེད་ན། ཡི་གེ་རིག་པའི་ངོས་ཐད་ཀྱི་དབྱངས་བཞི་དང་སྐད་བརྡའི་ཁྲོད་ཀྱི་དབྱངས་ལྔ་ཞེས་པ་གཉིས་སོ་སོར་མི་འབྱེད་པར་དཔྱད་པས་ཡིན་པར་འདོད། གཞན་བོད་སྐད་ལ་དབྱངས་དུ་ཡོད་པར་བརྟག་དུས་ཀྱང་། བོད་ཡིག་དང་བོད་སྐད་གཉིས་སོ་སོར་ཕྱེ་ནས་དཔྱད་དགོས་པ་ལས། བོད་ལ་དབྱངས་བཞིའམ་ལྔ་ཡོད་ཅེས་གྲངས་ཀྱིས་བཅད་ན་ཐལ་བར་འགྱུར་སྲིད་དེ། བོད་ཀྱི་ཡི་གེ་ལ་གཟུགས་སུ་བཀོད་པའི་དབྱངས་བཞི་མ་གཏོགས་མེད་ནའང་། བོད་སྐད་ལ་ཡུལ་དང་དུས་མི་གཅིག་པ་རུ་དབྱངས་ཀྱི་གྲངས་ཀྱང་མི་གཅིག་པ་ནི་དཔེར་ན། ད་ལྟར་“དབུས་གཙང་སྐད་ལ་དབྱངས་ཨི་ཨུ་ཨེ་ཨོ་བཞི་དང་གཟུགས་སུ་མ་བཀོད་དབྱངས/a/，དེ་མིན་གསར་དུ་སྐྱེ་བའི་དབྱངས/ɛ/y/ø/བཅས་བསྡོམས་པས་བརྒྱད་དང་། ཁམས་སྡེ་དགེའི་སྐད་ལ/i/e/ø/ɛ/ə/a/o/u/ɪ/ʊ/སོགས་དབྱངས་བཅུ་གཅིག་དང་། ཨ་མདོའི་སྐད་ལ་ཆེས་རྒྱུགས་ཆེ་བའི་དབྱངས་/i/e/ə/a/o/u/བཅས་དྲུག་ཡོད་པ”ལྟ་བུའོ། ། དེ་བས་མཁས་པ་སྔ་མ་རྣམས་ཀྱི་རྩོད་པའང་ཡི་གེ་རིག་པའི་ངོས་ཀྱི་དབྱངས་ཡིག་དང་སྐད་བརྡ་རིག་པའི་ཐད་ཀྱི་དབྱངས་གཉིས་མཉམ་དུ་བསྲེས་ནས་བྱུང་བ་ཡིན་པར་འདོད་དོ། ། གཤམ་ནས་སྔོན་བྱོན་མཁས་པ་ཚོས་འདིའི་ཕྱོགས་ལ་བཏོན་པའི་ལྟ་ཚུལ་རྣམས་ཟུར་ལྟའི་ཚུལ་དུ་དྲངས་པར་བྱའོ། །\nལྟ་ཚུལ་འདིའི་རིགས་འཛིན་མཁན་དག་གིས་གཙོ་བོ་ཡི་གེ་རིག་པའི་ངོས་ཐད་ཀྱི་དབྱངས་བཞི་འབའ་ཞིག་ལས། ང་ཚོས་གོང་ནས་བཤད་ཟིན་པའི་དབྱངས་གཞན་གྱི་མཚོན་རྟགས་མེད་པའི་གསལ་བྱེད་གཙོ་བོར་སྲོག་ཞུགས་སམ་གཟུགས་འདས་ཀྱི་ཚུལ་དུ་ཞུགས་དགོས་པའི་དབྱངས/a/དེ་བོད་ཡིག་གི་དབྱངས་ཀྱི་གྲས་མ་བཞག་ཅིང་། དབྱངས/a/དང་གསལ་བྱེད“ཨ”/ʔ/གཉིས་ཀ་ཚེག་ཁྱིམ་དུ་གྲུབ་དུས་ཕན་ཚུན་ནི་འགྱུར་གཟུགས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་ཡིན་པ་བཅས་ཁས་མ་བླངས་པས་རེད་འདོད་དོ། ཁོང་ཚོའི་ལྟ་བར་རེ་རེ་བཞིན་དཔྱད་ན།\nརྗེ་ས་པཎ(1182-1251) གྱིས་མཛད་པའི《དག་པར་བྱེད་པའི་སྡེབ་སྦྱོར་རིན་ཆེན་རྒྱ་མཚོ》ལས“སྤྱིར་ནི་བོད་ཀྱི་ཡི་གེ་ལ། །དབྱངས་དང་གསལ་བྱེད་གཉིས་སུ་དབྱེ། །དབྱངས་ཡིག་ཨི་ཨུ་ཨེ་ཨོ་བཞི། །གསལ་བྱེད་ཀ་སོགས་སུམ་ཅུ་ཡིན། །”ཞེས་གསུངས་པར་ཞིབ་ཏུ་བརྟག་ན། ཁོང་གིས“སྤྱིར་ནི་བོད་ཀྱི་ཡི་གེ་ལ”ཞེས་སྐད་དང་ཡི་གེ་གཉིས་ལས་ཡི་གེ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཟུང་ཞིང་། “དབྱངས་ཡིག”ཅེས་དབྱངས་མཚོན་པར་བྱེད་ཅིང་དེ་མིན་གཟུགས་སུ་བཀོད་ཡོད་པའི་ཡི་གེ་ཞེས་པ་ལོགས་སུ་བཀར་ནས། དེ་ལ་གྲངས་བཞི་ཡོད་ཅེས་གསུངས་པ་ལས། བོད་ལའམ་བོད་སྐད་ལ་དབྱངས་བཞི་ཡོད་ཅེས་མ་གསུངས་པ་ནི། སློབ་དཔོན་ཐོན་མིས་བོད་ཡིག་འཆར་འགོད་བྱེད་དུས་སུ། དབྱངས་ཨི་ཨུ་ཨེ་ཨོ་བཞི་དངོས་སུ་གཟུགས་སུ་བཀོད་པ་དང་། དབྱངས་འདི་དག་མ་ཞུགས་པའི་མིང་གཞི་གནས་སར་དབྱངས/a/ཞིག་དགོས་པ་ནི་ཡིག་ཚོགས་སྐྱུང་བའི་ཕྱིར་དུ（经济性原则）ལེགས་སྦྱར་ལྟར་དུ་གཟུགས་མེད་དམ་སྲོག་ཞུགས་ཀྱི་ཚུལ་དུ་ཡོད་པར་བསྟན་པའི་དགོངས་པ་སྟོན་ཕྱིར་ཡིན་པར་འདོད། དེ་བས་འདིའི་ཞིབ་ཕྲ་ལ་མཉམ་མ་བཞག་པར་རྗེ་ཁོང་གིས་བོད་ལ་དབྱངས་བཞིའམ་ལྔ་ཡོད་ཅེས་གསུངས་ཤེ་ན་ཁོང་ཉིད་ཀྱི་དགོངས་པ་དངོས་དེ་མ་རྟོགས་པའི་རྟགས་ཡིན་པར་སྙམ། ཡང་བཅོམ་ལྡན་རིག་པའི་རལ་གྲིས།(1228-1305) “སུམ་ཅུ་པོ་དེ་ཇི་ལྟར་བསྡུ་ཞེ་ན། སང་སྐྲི་ཏ་ལྟར་སྙུང་ན་ནི་ཨ་དབྱངས་ཡིག་དང་གཞན་རྣམས་གསལ་བྱེད་ཡིན་ནོ། །”ཞེས་པར་གོ་བ་ཇི་ལྟར་ལེན་དགོས་ཤེ་ན། ལེགས་སྦྱར་སྐད་དུ་གནས་ཚུལ་ཕལ་མོ་ཆེའི་འོག/a/ནི་སྲོག་ཞུགས་ཡིན་ནའང་། མིང་གི་མགོ་རུ་གསལ་བྱེད་མེད་པར་དབྱངས་རྐྱང་བ/a/ཡིས་ཚིག་ཁྱིམ་ཞིག་གྲུབ་དུས་སུ། དེའི་ཆེད་སྤྱོད་ཀྱི་གཟུགས་ནི“ཨ/अ”ཡིན་པས། ལེགས་སྦྱར་སྐད་དུ“ཨ/अ”ནི་དབྱངས་ཡིག་མཚོན་བྱེད་ཡིན་ལ། བོད་ཡིག་ཏུ་གནས་ཚུལ་གང་གི་འོག་ཏུའང་དབྱངས/a/ནི་གཟུགས་མེད་དམ་སྲོག་ཞུགས་ཀྱི་ཚུལ་ཡིན་པ་དང་། གལ་ཏེ་དབྱངས་རྐྱང་བ/a/ཡིས་ཚིག་ཁྱིམ་གྲུབ་པ་ལ་དེའི་མགོ་རུ་ཨོལ་སྒོའི་འགག་སྒྲ་མཚོན་བྱེད་ཀྱི་གསལ་བྱེད/ʔ-/“ཨ”ཞིག་ཡོད་དགོས་པས། “ཨ”ནི་བོད་ཡིག་ཏུ་གསལ་བྱེད་དུ་རུང་ངོ་ཞེས་པ་ཡིན་ནོ། ། ཡིན་ཡང་གོང་ནས་སྤྲོས་པ་བཞིན། དབྱངས/a/དང་གསལ་བྱེད/ʔa/“ཨ”ནི་སྒྲ་གནས་ནས་བལྟས་ན་ཕན་ཚུན་འགྱུར་གཟུགས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་ཡིན་པས། འདིའི་གནས་ལུགས་རྟོགས་གྱུར་ན“ཨ”ནི་དབྱངས་དང་གསལ་བྱེད་གཉིས་སུ་རུང་ཞེས་པར་ཡང་གོ་བ་གསལ་བོ་ཞིག་ལོན་ཐུབ་བོ། ། དེའི་རྗེས་ཞྭ་ལུ་ལོ་ཙཱ་བ་ཆོས་སྐྱོང་བཟང་པོའི་(1441-1527)《སུམ་ཅུ་པའི་རྣམ་འགྲེལ་》དུ“བོད་ཀྱི་ཡི་གེ་ཨཱ་ལི་གསལ་བར་མཚོན་པར་བྱེད་པ་ནི་ཨི་ཡིག་དང་སོགས་ཀྱི་སྒྲས་བསྟན་པ་ཨི་ཨུ་ཨེ་ཨོ་རྣམས་ཏེ་བཞིར་ངེས་ཞེས་པའོ། གང་ཡང་མཁས་པའི་ཁ་རྒྱན་དུ། བོད་ཀྱི་དབང་དུ་མཛད་དེ། དབྱངས་རྣམས་ནི་ལྔའོ། གསལ་བྱེད་རྣམས་ནི་ཉི་ཤུ་རྩ་དགུའོ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་གཞུང་འདི་དང་དངོས་སུ་འགལ་བ་ཁོ་ནར་ཟད་དོ། བོད་ཀྱི་སྐད་ལ་ཀཱ་ལི་སྟེ། གསལ་བྱེད་ནི་གྲངས་སུམ་ཅུ་ཐམ་པ་ཉིད་དུ་ངེས་ཏེ”ཞེས་གསུངས་པའང་གཙོ་བོ་བོད་ཡིག་ལ་གཟུགས་སུ་བཀོད་པའི་དབྱངས་བཞི་ལས། “ཨ”ཡིག་ཉིད་ནི་སྲོག་ཞུགས་ཀྱི་དབྱངས/a/ཁོ་ནར་གོ་བར་བྱེད་ན་མི་རུང་བ་བསྟན་ཡོད། 《ཐོན་མིའི་ཞལ་ལུང་》དུ། “ས་པཎ་གྱིས་མཛད་པའི་མཁས་པའི་ཁ་རྒྱན་དུ། བོད་ཀྱི་དབང་དུ་མཛད་དེ་དབྱངས་རྣམས་ནི་ལྔའོ། གསལ་བྱེད་རྣམས་ནི་ཉི་ཤུ་རྩ་དགུའོ། ཞེས་དང། དེའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་དཔལ་ཁང་ལོ་ཙཱ་བའི་དག་ཡིག་ངག་སྒྲོན་དང་། ས་སྐྱ་ཨ་མྱེས་ཀྱི་མིག་དབང་རབ་གསལ་རྣམས་སུ་ཡང། དབྱངས་ལྔ་ཡ་ར་ལ་ལྦའི་འདོགས། ཞེས་པའི་བརྡ་ཆད་འདོན་མཁན་ཡོད་ནའང། འདིར་སུམ་ཅུ་པའི་གཞུང་དང་བསྟུན་ན་དབྱངས་བཞི་དང་གསལ་བྱེད་སུམ་ཅུར་ངེས་པས་ན་བརྡ་ཆད་དེ་དག་ལ་ཁས་བླངས་བར་མི་བྱའོ། ཞེས་ཞྭ་ལུ་ལོ་ཙཱ་བ་སོགས་ཀྱིས་བཀག་པ་ནི་དོན་ལ་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །”ཞེས་དང། “འདིར་བོད་རང་ལ་མཁོ་བའི་ཡི་གེ་མང་མི་དགོས་ཉུང་ན་མི་འདུ་བའི་དབྱངས་བཞི་དང་གསལ་བྱེད་སུམ་ཅུའི་གྲངས་ངེས་པ་མཛད་ནས་དབྱེ་བསྡུ་བྱས་སོ། །”ཞེས་གསུངས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་མཁས་དབང་ཚེ་ཏན་ཞབས་དྲུང་མཆོག་གིས་བོད་ཡིག་ལ་དབྱངས་མཚོན་བྱེད་ཀྱི་རི་མོ་བཞིས་ཆོག་པ་དང་། “ཨ”ཡིག་དབྱངས་སུ་བྱས་ན་མང་སྐྱོན་བྱུང་བ་བསྟན་ཏེ། དབྱངས/a/ནི་བོད་ཡིག་ཏུ་གཟུགས་མེད་ཀྱི་ཚུལ་དུ་བྱས་པ་ཡིག་ཚོགས་སྐྱུང་ཕྱིར་ཡིན་པ་དང་། “ཨ”གསལ་བྱེད་དུ་བཞག་པ་ནི། བོད་ཡིག་གི་ཚིག་ཁྱིམ་མ་ལུས་གསལ་བྱེད་མགོ་ཅན（CV）ཡིན་པ་ཤེས་ཐུབ་བོ། །ཡང་ཁོང་གིས“ལེགས་སྦྱར་སྒྲ་རིག་པའི་གཞུང་ཡོད་ཚད་དུ་ཨ་ཡིག་དབྱངས་ཀྱི་གྲས་སུ་ཡོད་པ་ལས་གསལ་བྱེད་ཀྱི་གྲས་སུ་བཞག་པ་གཅིག་ཀྱང་མེད་ལ། ཨ་ཡིག་གསལ་བྱེད་ཀྱི་གྲས་སུ་བཞག་པ་ནི་བོད་ཡིག་གི་རྣམ་གཞག་ཁོ་ན་ལས་མི་འབྱུང།”ཞེས་གསུངས་པ་ནི། གོང་ནས་བཤད་པ་བཞིན་ལེགས་སྦྱར་སྐད་དུ་དབྱངས/a/སྲོག་ཞུགས་སམ་གཟུགས་མེད་ཀྱི་ཚུལ་དུ་ཡོད་པ་བོད་ཡིག་དང་འདྲ་ནའང་། མིང་གི་མགོ་རུ་གསལ་བྱེད་མེད་པར་དབྱངས་རྐྱང་བས་ཚིག་ཁྱིམ་ཞིག་གྲུབ་དུས་སུ། ཆེད་སྤྱོད་ཀྱི་གཟུགས“ཨ/अ”ཡིས་དབྱངས་དེ་མཚོན་པར་བྱེད་བཞིན་ཡོད་ལ། བོད་ཡིག་ཏུ་དབྱངས/a/ནི་གནས་ཚུལ་གང་གི་འོག་ཏུའང་གཟུགས་མེད་དམ་སྲོག་ཞུགས་ཀྱི་ཚུལ་དུ་ཡོད་པ་དང་། དབྱངས་རྐྱང་བས་ཚིག་ཁྱིམ་ཞིག་གྲུབ་དུས་སུ། ཚིག་ཁྱིམ་མགོ་རུ་གསལ་བྱེད/ʔ/ཞིག་ཡོད་པ་དང་། དེ་ནི་བོད་ཡིག་ཏུ་གཟུགས“ཨ”ཡིས་མཚོན་པར་བྱེད་པའི་ཁྱད་པར་བསྟན་ཡོད་དོ། ། མཁས་དབང་རྡོ་རྗེ་རྒྱལ་པོས། “ཨ་ཡིག་གོང་དུ་བཤད་པ་ལྟར་དགོས་དབང་གིས་གསལ་བྱེད་ཀྱི་གྲས་སུ་བཞག་པས་དབྱངས་ཡིག་བཞིར་གྱུར་ལ”ཞེས་གསུངས་པའི“དགོས་དབང”ཞེས་པའང་བོད་ཡིག་གི་ཚིག་ཁྱིམ་ཐམས་ཅད་གསལ་བྱེད་མགོ་ཅན་ཡིན་པས། “ཨ”ནི་ལེགས་སྦྱར་དུ་དབྱངས་སུ་འཇོག་དགོས་ནའང་། བོད་ཡིག་ཏུ་དགོས་དབང་གིས་ཨོལ་སྒོའི་འགག་སྒྲ་མཚོན་བྱེད་ཀྱི་གསལ་བྱེད/ʔ/རུ་གོ་དགོས་པ་བསྟན་ཡོད་པར་སྙམ་མོ། ། རྗེ་དམུ་དགེས།“བོད་སྐད་ཀྱི་གདངས་ལ་ཀ་མད་སུམ་ཅུ་དང་དབྱངས་བཞི་ཡོད།” ཞེས་གསུངས་པ་དང་། ཡང་ཁོང་གི་གསུང་གཞན་དུ་བོད་ཡིག་ལ་དབྱངས་ཀྱི་ང་རོ་ལྔ་ཡོད་པར་གསུངས་པ་ཡང་། གཟུགས་སུ་བཀོད་པའི་དབྱངས་དང་སྲོག་ཞུགས་ཀྱི་ཚུལ་གྱི་དབྱངས/a/གཉིས་ཁྱད་པར་ཕྱེ་ནས་བཤད་པ་ཡིན་པར་འདོད། པྲ་སྟི་རིན་པོ་ཆེས། “བོད་ཀྱི་དབྱངས་ལ་ཨ་ཡིག་མེད་པས། ཨ་ཕྲེང་གི་དོན་དངོས་སུ་མེད་ཀྱང་། རྒྱ་གར་གྱི་དབྱངས་ལ་ཨ་ཡིག་ལ་སོགས་པའི་ཕྲེང་བ་དངོས་སུ་ཡོད་པས་དེ་ལ་ཨ་ཕྲེང་ཞེས་བཏགས་པ་བཞིན་དུ། བོད་ཀྱི་ཨི་ལ་སོགས་པ་ཡང་དེའི་ནང་ནས་ཕྱུངས་ཤིང་དེ་དང་ཆ་མཐུན་པས་ཨཱ་ལི་ཞེས་གདགས་སུ་རུང་བར་མཚོན་ཞིང་གོ་ནུས་པའི་སྒོ་ནས་སོ། དེའི་གྲངས་ངེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཨི་སོགས་བཞི་ཞེས་སྨྲས་ཏེ། ཨི་ལ་སོགས་པ་བཞི་ནི་ཨུ་ཨི་ཨེ་ཨོ་བཞི་ཡོད་པས། དེར་ངེས་པའོ། །”ཞེས་དང། “ཨ་ཡིག་ནི་གང་ལ་འདོགས་པའི་གཞི་བརྗོད་དོན་ཙམ་མ་གཏོགས་གསལ་བྱེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །”ཞེས་གསུངས་པས་ནི། བོད་ཡིག་ཁྲོད་དུ་སྲོག་ཞུགས་ཀྱི་དབྱངས/a/ཆེད་དུ་མཚོན་པར་བྱེད་པའི་གཟུགས་མེད་པ་དང་། ལེགས་སྦྱར་དུ་དབྱངས་རྐྱང་བ/a/ཡིས་ཚིག་ཁྱིམ་ཞིག་གྲུབ་པར། “ཨ/अ”ནི་དབྱངས་མཚོན་བྱེད་ཡིན་ཞིང་། བོད་སྐད་དུ་དེ་ལ་ཨ་ལི་ཟེར་བ་ཡང་ལེགས་སྦྱར་གྱི་མིང་གཡར་པའམ། ཡང་ན་གོང་ནས་བཤད་པ་བཞིན“ཨ”ལ་དབྱངས/a/དང་གསལ་བྱེད/ʔa/ཡི་འགྱུར་གཟུགས་གཉིས་ཡོད་པས་དེ་ལྟར་མིང་དུ་བཏགས་པ་ཡིན་པར་འདོད་དོ། ། གཞན《སུམ་ཅུ་པ》རུ“ཡི་གེ་ཨ་ལི་ཀ་ལི་གཉིས། ། ཨ་ལི་གསལ་བྱེད་ཨི་སོགས་བཞི། ། ཀ་ལི་སུམ་ཅུ་ཐམ་པའོ། །”ཞེས་པའང་ཡི་གེ་རིག་པའི་ངོས་ཐད་ཀྱི་དབྱངས་དང་སྐད་བརྡ་རིག་པའི་ངོས་ཀྱི་དབྱངས་གཉིས་སོ་སོར་ཕྱེ་ནས་གསུངས་པ་ཡིན་པ་སོགས་ཀྱི་གནད་ཀ་འདི་ཤེས་རྒྱུ་གལ་ཆེའོ། །\nལྟ་ཚུལ་འདི་འདོད་མཁན་དག་གིས་གོང་ནས་བརྗོད་པའི་གསལ་བྱེད་གཙོ་བོ་གནས་སར་སྲོག་ཞུགས་ཀྱི་ཚུལ་དུ་དབྱངས/a/（零形式元音）ཞུགས་དགོས་ཞེས་པའི་དབྱངས/a/དེ་བོད་ཡིག་གི་གསལ་བྱེད་མཐའ་མ“ཨ”ཡིས་མཚོན་པར་བྱས་པས་རེད་འདོད། གལ་ཏེ་ལྟ་ཚུལ་འདིས་དབྱངས/a/དང་གསལ་བྱེད/ʔa/གཉིས་ནི“ཨ”ཡི་འགྱུར་གཟུགས་ཡིན་པའི་རྨང་གཞིའི་སྟེང་ནས། “ཨ”ནི་དབྱངས་སུ་འདོད་པ་ཡིན་ན་གནས་ལུགས་དང་ལྡན་པར་འདོད་དོ། ། གཤམ་ནས་རེ་རེར་དཔྱད་ན།\nདེ་ཡང་གསེར་ཏོག་བློ་བཟང་ཚུལ་ཁྲིམས་རྒྱ་མཚོ་མཆོག་གིས་བརྩམས་པའི<<གསེར་ཏོག་སུམ་རྟགས>>སུ། “བོད་ཀྱི་སྐད་བྱིངས་ཀྱི་ཨ་ཡིག་ནི་གསལ་བྱེད་ཡིན་པར་མ་ཟད། གསལ་བྱེད་གཞན་རྣམས་ཀྱི་སྒྲའི་གདངས་བརྗོད་པ་ལ་ཕན་འདོགས་པར་ནུས་པས་དབྱངས་དངོས་ཀྱང་ཡིན་ཞེས་དང་། མ་ཞེས་དབྱངས་ཨའི་གདངས་ཀྱིས་ཡི་གེ་བརྗོད་པ་དང་།”ཞེས་གསུངས་པས། དམ་པ་ཁོང་ཉིད་ཀྱིས“ཨ”ཡིག་ནི་ཨོལ་སྒོའི་འགག་སྒྲ་མཚོན་བྱེད་ཀྱི་གསལ་བྱེད/ʔ/ཡིན་པར་མ་ཟད། “གསལ་བྱེད་གཞན་རྣམས་ཀྱི་སྒྲའི་གདངས་བརྗོད་པ་ལ་ཕན་འདོགས་པར་ནུས་པ”ཞེས་ནས་ང་ཚོས་གོང་ནས་བཤད་ཟིན་པའི་སྲོག་ཞུགས་སམ་གཟུགས་མེད་ཀྱི་ཚུལ་དུ་ཡོད་པའི་དབྱངས/a/ལའང་ངེས་བཟུང་བ་རེད། ལྟ་ཚུལ་འདི་ནི་སྒྲ་གནས་ཕྱོགས་དྲིལ་ཀྱི་ངོས་ནས（音位归纳角度）གཞིགས་ན་དོན་དང་མཐུན་པར་གནང་ནའང་། ཡི་གེའི་མ་ལག（文字系统）ནས་བལྟས་ན། བོད་ཡིག་གིས་དབྱངས་གཞན་གྱི་མཚོན་རྟགས་མེད་པའི་གསལ་བྱེད་གཙོ་བོ་གནས་སའི་དབྱངས/a/ནི་སྲོག་ཞུགས་སམ་གཟུགས་མེད་ཀྱི་ཚུལ་དུ་བཞག་ཡོད་པས། དེའང“ཨ”ཡིས་མཚོན་པར་བྱས་ན། བོད་ཡིག་མ་ལག་གི་ཉིང་བསྡུས་རང་བཞིན（简明性）དང་ཚེགས་སྐྱུང་བའི་རྩ་དོན（经济原则）དང་ཅུང་ཟད་འགལ་ཡོད་འདོད་དོ། ། གཞན་ཡང་། རྗེ་ས་པཎ(1182-1251) གྱིས་མཛད་པའི<<བསྟན་བཅོས་མཁས་པའི་ཁ་རྒྱན>>དུ། “དེ་ལ་དང་པོ་དབྱངས་རྣམས་ནི་ལྔའོ(ཨ་ཨི་ཨུ་ཨེ་ཨོ)། ། ཨ་ཡིག་བོར་བ་རྣམས(ཨི་ཨུ་ཨེ་ཨོ)ནི་ཡན་ལག་གོ ། ཀ་ལ་སོགས་པ(ཉི་ཤུ་དགུ་)རྣམས་ནི་གསལ་བྱེད་དོ། བཞི་བཞི་པའི་སྡེ་པ་ནི་བདུན་ནོ། ཧ་ནི་མཐར་གནས་པའོ། །”ཞེས་གསུངས་ཡོད་པའི“དབྱངས་རྣམས་ནི་ལྔའོ། །”ཞེས་པས་སྤྱིར་སྐད་བརྡའི་ངོས་ནས་བོད་ལ་དབྱངས་ལྔ་ཡོད་ཅེས་པ་དང་། “ཨ་ཡིག་བོར་བ་རྣམས་ནི་ཡན་ལག་གོ །”ཞེས་པས། དབྱངས/a/མཚོན་བྱེད་ཀྱི“ཨ”ནི་ལེགས་སྦྱར་དུ་གཟུགས་སུ་བསྟན་ཡོད་ནའང་། བོད་ཡིག་ཏུ་དམིགས་བསལ་གྱིས་སྲོག་ཞུགས་སམ་གཟུགས་འདས་ཀྱི་ཚུལ་དུ་གནས་རུང་སྟབས། དེ་བོར་བའི་ལྷག་མ་ཨི་ཨུ་ཨེ་ཨོ་བཅས་ནི་ཡན་ལག་ཡི་གེའི་ངོས་ཀྱི་དབྱངས་ཡིན་ཞེས་པ་དང་། “ཧ་ནི་མཐར་གནས་པའོ། །”ཟེར་བས། “ཨ”/ʔ/གསལ་བྱེད་དུ་བཞག་ཀྱང་སྒྲ་གནས་སུ་མི་རུང་བས། “ཧ”ནི་གསལ་བྱེད་སུམ་ཅུ་ལས་ཆེས་མཐར་གནས་པའི་སྒྲ་གནས་ལ་ངོས་འཛིན་ཆོག་པས་རེད་འདོད་དོ། ། མཁས་དབང་བསྟན་དར་ལྷ་རམས་པའི<<སུམ་རྟགས་འགྲེལ་བ>>ལས། “ལྷག་མ་ཉི་ཤུ་རྩ་དགུ་ནི། ། ཨ་ཡི་དབྱངས་ཀྱིས་བརྗོད་པའི་ཕྱིར། ། ཨ་ཡང་དབྱངས་སུ་འདུ་བར་འདོད། །”ཅེས་པས་ཀྱང་དབྱངས་གཞན་གྱི་མཚོན་རྟགས་མེད་པའི་གསལ་བྱེད་གཙོ་བོ་གནས་སའི་དབྱངས/a/དེ་ཡིག་གཟུགས“ཨ”ཡིས་མཚོན་པར་བྱས་པ་ཡིན་པར་འདོད། ལྟ་ཚུལ་འདི་ལུགས་དང་མཐུན་མིན་ནི་གོང་ནས་སྤྲོས་ཟིན་པས་འདི་ནས་བསྐྱར་དུ་མི་གླེང་བར་བྱ། དེ་མིན། ཨ་ཡིག་དབྱངས་སུ་སྒྲུབ་ཚུལ་ལ་མཁས་པ་གཞན་འགའ་ཞིག་གིས་སློབ་དཔོན་ཐོན་མིས་མཛད་པའི་ཡིག་ཕུད།“ཞལ་རས་གསལ་ལ་ངང་མདངས་གང་བ་བཟང་། ། གདམས་ངག་ཟབ་ལ་མ་ཆད་ཐ་དད་དང་། ། ལས་ངག་བག་ཆགས་ཐམས་ཅད་བསལ་མཛད་པ། ། འཕགས་པ་མ་ཕམ་ཡང་དག་དམ་པ་ལ། །”ཞེས་པའི་ཚིགས་བཅད་འདི་དབྱངས་ཨ་ངེས་པར་བརྩམས་པ་ཡིན་ཞེས་རྟགས་སུ་བཀོད་ནས“ཨ”དབྱངས་སུ་སྒྲུབ་བཞིན་མཆིས། མཁས་དབང་འདི་རྣམས་ཀྱིས“ཨ”ཞེས་པ་ནུས་པ་གཉིས་ལྡན་ཅན་ཡིན་པར་འདོད་བཞིན་ཡོད་དེ། དབྱེ་ན་སྲོག་ཞུགས་ཀྱི་དབྱངས“ཨ”དང་ཀ་ཕྲེང་གི་སུམ་ཅུ་པ་གསལ་བྱེད་ཀྱི“ཨ”གཉིས་ཡོད་པར་གསུངས། སྤྱིར་ཡི་གེ་གང་ཞིག་གཞི་གཅིག་གི་སྟེང་དུ་དབྱངས་ཀྱང་ཡིན་ལ་གསལ་བྱེད་ཀྱང་ཡིན་པ་ཞིག་ཡོད་མི་སྲིད་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་དུ་ཕོ་ཡང་ཡིན་ལ་མོ་ཡང་ཡིན་པའི་གང་ཟག་ཅིག་འབྱུང་རྒྱུ་མེད་པ་བཞིན་ནོ། ། ལྡོག་སྟེ། གོང་གི་ཚིག་བཅད་དེས་ང་ཚོས་གོང་ནས་བཤད་ཟིན་པའི་དབྱངས/a/དེ་བོད་ཡིག་ཏུ་གཟུགས་འདས་སམ་སྲོག་ཞུགས་ཀྱི་ཚུལ་དུ་གནས་པ་ར་སྤྲོད་གསལ་བོར་བྱས་པ་རེད། དེ་མིན་པར “ཨ”ནི་དབྱངས་མཚོན་བྱེད་ཀྱི་ཡི་གེ་ཡིན་ཟེར་ན། ཚིགས་བཅད་དེའི་དངོས་ཤུགས་ཅི་རིགས་ནས་ཀྱང་མཐོང་མི་ཐུབ་བོ། །\nགཞན་ཡང་། དགེ་རྒན་ཁ་སྒང་བཀྲ་ཤིས་ཚེ་རིང་གི་དཔྱད་རྩོམ<<བོད་ལ་དབྱངས་ཡིག་ཨི་ཨུ་ཨེ་ཨོ་བཞིར་ངེས་པའི་རིགས་སྒྲུབ་མཁས་པའི་རྟིང་སྣོན>>ཞེས་པ་རུ། “མི་རིགས་སོ་སོའི་སྒྲའི་བརྗོད་པ་སྣ་ཚོགས་གསལ་བར་བྱེད་པའི་སྐད་ཀྱི་གདངས་སུ་དབྱངས་ཨ་འདི་ལྷན་སྐྱེས་སུ་ཡོད་ཅིང་། དེ་ལས་ཡི་གེའི་རྩོམ་གཞིར་གྱུར་བའི་སྐད་ཀྱི་གདངས་སྣ་ཚོགས་བྱུང་བས་སྐད་ཀྱི་གདངས་ལ་ཡི་གེ་ཞེས་བརྗོད།”ཅེས་གསུངས་ཡོད་པར་གཤམ་གྱི་དོགས་པ་འདི་དག་ཡོད་དེ། གཅིག་ནི“ལྷན་སྐྱེས་སུ་ཡོད”ཅེས་གསུངས་པ་སྒྲ་སྐྱེ་བའི་ལུགས་དང་མཐུན་མི་མཐུན་ལ་དོགས། དེ་ཡང་འདིའི་སྒྲ་ཞེས་པ་སྐད་ཀྱི་གདངས་སམ་ཡི་གེ་རུ་གོ་ལ། ཡི་གེ་སྐྱེ་བར་རྒྱུ་བཞི་ཚང་དགོས་ཏེ། གཞིའི་རྒྱུ་དང་བྱེད་པའི་རྒྱུ། སྐྱོད་པའི་རྒྱུ། སྐུལ་བའི་རྒྱུ་རྣམས་སོ། ། དེ་ལས་སྐུལ་བའི་རྒྱུ་ལ་རྩོལ་བ་དང་རྣམ་རྟོག་གཉིས་ཡོད་དེ། རྣམ་རྟོག་ཅེས་པ་ཡི་གེ་ཀློག་འདོད་ཀྱི་ཀུན་སློང་ལ་ཟེར་ཞིང་། གོ་བདེ་བར་བཤད་ན། ཡི་གེ་གང་ཞིག་གི་སྒྲ་འབྱིན་དགོས་པ་རྣམ་རྟོག་གིས་ཐག་གཅོད་བྱེད་དགོས་ཞེས་པ་དེའོ། ། དཔེར་ན། ཀ/k/ཞེས་པའི་གསལ་བྱེད་འདི་ལ་དབྱངས/a/སྦྱར་ནས/ka/ལྟར་ཀློག་དགོས་སམ། ཨི་སྦྱར་ནས་ཀི/ki/ལྟར་ཀློག་དགོས། ཡང་ན་དབྱངས་ཨུ་སྦྱར་ནས/ku/ལྟར་ཀློག་དགོས་པ་སོགས་ནི་རྣམ་རྟོག་གིས་ཐག་གིས་གཅོད་དགོས་པ་ལས། དབང་མེད་དུའམ་ལྷན་སྐྱེས་སུ། ཡང་ན་བཙན་ཚུགས་ཀྱིས་དབྱངས“ཨ”ཞིག་སྦྱོར་དགོས་པའི་གནས་ལུགས་མེད་ཅེས་པ་དེའོ། ། དེ་བས་གོང་ནས་གསུངས་བཞིན་པའི“དབྱངས་ཨ་འདི་ལྷན་སྐྱེས་སུ་ཡོད”ཅེས་པའང་སྒྲ་འབྱིན་པ་པོས་ཀུན་སློང་གིས་ཕྱུང་བ་ལས་ལྷན་སྐྱེས་སུ་ཡོད་ཅེས་པ་ནི་ཐལ་ལོ། ། གཉིས་ནི“ཨ་ལས་སྐད་ཀྱི་གདངས་སྣ་ཚོགས་བྱུང”ཟེར་བ་ནས། དོན་དངོས་སུ་སྐད་ཀྱི་གདངས་སྣ་ཚོགས་ཤིག་བྱུང་ཐུབ་མིན་ལ་དོགས། དེ་ཡང་བོད་ཡིག་ལ་དཔེ་བཞག་ན། “ཨ”ལ་བརྟེན་ནས་དབྱངས་གཞན་ཞུགས་མེད་པའི་གསལ་བྱེད་རྐྱང་བ་དང་ཚིག་ཁྱིམ་བརྩེགས་མའི་ཁྲོད་ཀྱི་གསལ་བྱེད་གཙོ་བོ་དག་གི་སྒྲ་བྱུང་ཐུབ་པ་ལས། དབྱངས་གཞན་རྣམས་ཀྱི་སྒྲ་དང་མགོ་འདོགས་སམ་གསལ་བྱེད་སྦྲགས་མའི་སྒྲ་འབྱིན་པར་དབྱངས“ཨ”ཞུགས་མི་དགོས་ཤིང་བརྟེན་ཡང་མི་དགོས་པས། དེའི་རིགས་ཀྱི་སྒྲ་སྣ་ཚོགས“ཨ”ཡིས་ཕྱུང་མི་ཐུབ་པ་གཤམ་གྱི་ཚོད་ལྟ་ལས་གསལ།\nགོང་གི་མདོག་དམར་པོས་རྟགས་སུ་བཀོད་པའི་སྒྲ་རྣམས་ནི“ཨ”ལ་མ་བརྟེན་པར་བྱུང་བའི་སྒྲ་ཡིན་པ་གསལ་ལ། འདི་ནི་མཚོན་བྱེད་ཙམ་ཡིན་ཞིང་། བོད་སྐད་དུ་འདིའི་རིགས་ཀྱི་སྐད་ཀྱི་གདངས་ནི་ད་དུང་སྣ་ཚོགས་ཤིག་ཡོད་པ་དཔྱོད་ལྡན་དག་གིས་རིགས་བསྒྲེས་ན་ཤེས་ཐུབ་བོ། ། གཞན་ཡང་། དབྱངས་དང་གསལ་བྱེད་འཆད་དུས་སུ་དེའི་རང་བཞིན་ནམ་ངོ་བོ་དག་སོ་སོ་བཀར་ནས་བཤད་རྒྱུ་ལས། “ལྷན་སྐྱེས”ཞེས་འདྲེས་མ་འདྲེས་སུ་གསུངས་ན་ནི། དབྱངས་དང་གསལ་བྱེད་ངེས་འཛིན་པ་ལ་དཀའ་ཁེགས་ལྷག་མ་བསྣན་པ་ཙམ་དུ་ཟད་དོ། །\nཡང་ཁོང་གི་རྩོམ་དུ“བོད་ཀྱི་ཡི་གེ་ནི་དབྱངས་ཡིག་གསལ་བྱེད་ཀྱི་སྲོག་ཏུ་ཞུགས་ཚུལ་མེད་པར་གསལ་བྱེད་གང་ཞིག་ལ་སྒྲ་གདངས་ཇི་ལྟར་ལྡན་པའི་ཚུལ་གྱིས་བཀླག་པའི་ཡི་གེ་ཡིན།”ཞེས་པའི“སྒྲ་གདངས་ཇི་ལྟར་ལྡན་པའི་ཚུལ་གྱིས་བཀླག”ཅེས་པ་ནི། ང་ཚོས་གོང་ནས་ཚོད་ལྟ་བྱས་པའི་གསལ་བྱེད“ཀ” ཡི་སྒྲ་རིས་ཏེ། དབུགས་རྒྱུན་སྐྱེ་གནས་ལ་ཐོགས་པ་དང་། དེ་ནས་བཀག་པ། མཐར་གསོག་པའི་དབུགས་རྣམས་ཅིག་ཅར་དུ་སྒོར་ཕུད་པ་ལས། དབུགས་ཤུགས་ཆེན་པོས་ཐོན་པའི་ཆེས་གཡོན་མཐའི་གཞུང་ཐུག་དེ་ལས་མཚོན་པའི་དབུགས་སྐྱེ་གནས་ལས་ཕྲལ་པ་དང་། སྒྲ་སྐྱེ་བ། སྒྲ་འཇིག་པ་གསུམ་དུས་མཉམ་ལྟ་བུ་ཡིན་ཞིང་། སྒྲ་རྒྱུན་རིང་དུ་སྲིང་མི་ཐུབ་ལ། སྒྲའི་གྲག་ཚད་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་ཆུང་བས་ཚེག་ཁྱིམ་སུ་གྲུབ་མི་ཐུབ་བའི་སྒྲ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་བཤད་བཞིན་ཡོད་དམ། ཡང་ན་དབྱངས/a/ཞུགས་པའི་སྒྲ་རིས་ཏེ། གཞུང་ཐིག་དང་དེའི་གཡས་ཕྱོགས་ཀྱི་ནག་ཅིང་སྟུག་པའི་འཕྲེད་ཐིག་གིས་མཚོན་པའི་ཨོལ་སྐྱི་འདར་བ་དང་། སྒྲའི་གྲག་ཚད་གསལ་བ། སྒྲ་རྒྱུན་རིང་དུ་སྲིང་ཆོག་པ། དེ་མིན་ཚེག་ཁྱིམ་དུ་གྲུབ་ཆོག་པའི་སྒྲ་དེ་ལྟ་བུ་སྟོན་བཞིན་ཡོད། སྔ་མར་བཤད་བཞིན་ཡོད་ན་བོད་ཡིག་གི་གསལ་བྱེད་སུམ་ཅུ་ལས། ཀ་བའི་ཀ་དང་། ཁ་ངོ་ཡི་ཁ། ང་ཚོའི་ང་། ཆ་ཡའི་ཆ། ཇ་ཆང་གི་ཇ། ཉ་མོའི་ཉ། ན་ཚའི་ན། ཨ་ཕའི་ཕ། ཝ་མོའི་ཝ། ལ་ཐུར་གྱི་ལ། ཤ་རྩམ་གྱི་ཤ་སོགས་ཚེག་ཁྱིམ་དུ་ཁས་ལེན་མི་རུང་བའི་སྐྱོན་ཡོང་སྲིད་པ་དང་། ཕྱི་མ་སྟོན་བཞིན་ཡོད་ཟེར་ན། གསལ་བྱེད་རྐྱང་བར་དབྱངས/a/“ཁྱོད་ལྟར་ན་ཐུན་མོང་གི་ཨ”ཞུགས་ཡོད་པ་གོང་གི་ཚོད་ལྟ་དག་ལས་ཤིན་ཏུ་གསལ་བས་ཁ་གཞན་ལ་བྱོལ་ཐབས་བྲལ།\nཡང་ཁོང་ཉིད་ཀྱི་རྩོམ་ལས“སྐད་རིགས་ཀུན་གྱི་གདངས་སུ་དབྱངས་ཨ་འདི་ཉིད་གནས་ཤིང་དེ་ཉིད་མེད་ན་སྒྲ་ཐམས་ཅད་དབྱུང་དུ་མེད།”ཅེས་ནས“དབྱངས་ཨ”དེ་བོད་སྐད་དུའང་ཡོད་པ་ཁས་བླངས། གལ་ཏེ་བོད་སྐད་དུ་དབྱངས་ཨ་ཞེས་པ་ཡོད་ན། བོད་ཀྱི་སྐད་བརྡའི་ཁྲོད་དུ་ཇི་ལྟར་མངོན། གཞན་ཡང་སྐད་བརྡའི་ཟུར་ནས་བོད་ལ་དབྱངས་ལྔ་ཡོད་ཟེར་ན་མི་ཆོག་པའི་རྒྱུ་མཚན་གང་ལ་ཐུག དྲི་བ་འདི་དག་ལ་ལན་འདེབས་དུས་སུ། ང་ཚོས་གོང་ནས་བཤད་ཟིན་པའི། བོད་ཡིག་ཏུ་དབྱངས/a/མཚོན་བྱེད་ཀྱི་རྟགས་དངོས་སུ་མ་བཀོད་ནའང་། སྐད་བརྡ་ནས་བལྟས་ན་སྲོག་ཞུགས་ཀྱི་དབྱངས/a/ཡོད་པ་དང་། དེའང་དབྱངས་གཞན་གྱི་མཚོན་རྟགས་མེད་པའི་གསལ་བྱེད་གཙོ་བོ་གནས་སར་གཟུགས་མེད་ཀྱི་ཚུལ་དུ་ཞུགས་དགོས་པའི་གནས་ལུགས་འདི་ཁས་མི་ལེན་རང་ལེན་ཡིན་ནོ། ། དེའི་ཕྱིར། བོད་ལ་དབྱངས་དུ་ཡོད་པར་བརྟག་དུས་ཀྱང་ཡི་གེ་རིག་པའི་ངོས་ཀྱི་དབྱངས་དང་སྐད་བརྡ་རིག་པའི་ཐད་ཀྱི་དབྱངས་གཉིས་སོ་སོར་འབྱེད་དགོས་པའི་གནས་ལུགས་འདི་ཤིན་ཏུ་ནས་ཀྱང་གལ་ཆེའོ། །\nདེ་ཡང་བོད་ཀྱི་བརྡ་སྤྲོད་ཀྱི་གཞུང་རྣམས་སུ“དབྱངས་སམ་ང་རོ། གདངས་སམ་ང་རོ”ཞེས་ནས། དབྱངས་དང་གདངས་ང་རོ་གསུམ་པོ་དོན་གཅིག་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་ཙམ་དུ་གོ་བ་ལེན་བཞིན་ཡོད་ནའང་། སྐད་བརྡ་རིག་པ་ནི་རྩོམ་རིག་དང་མི་འདྲ་བར་ཆེས་ཞིབ་ཚགས་ཅན་གྱི་ཚན་རིག་ཅིག་ཡིན་ཞིང་། དེ་ལ་མི་མང་བོས“རིག་ཚན་ཁྲོད་ཀྱི་རྩིས་རིག（文科中的数学）”ཞེས་འབོད་སྲོལ་ཡང་ཡོད། སྒོས་སུ་སྒྲ་གདངས་རིག་པ་ནི་དངོས་ལུགས་དང་ཡང་འབྲེལ་ནས་ཡོད་པས་གནད་དོན་མང་བོ་ཞིག་ཚོད་ལྟ་བརྒྱུད་ནས་ཕྲ་ཞིང་ཞིབ་པར་བཤད་དགོས་པ་ཞིག་ཡིན་ཕྱིར། འདིའི་སྐོར་གྱི་བརྡ་ཆད་དག་ལའང་དབྱེ་བ་ཞིབ་མོར་འབྱེད་དགོས་སོ། ། དེ་བས་སྔོན་བྱོན་མཁས་པ་དུ་མས་དབྱངས་དང་གདངས། ང་རོ་བཅས་ལ་བཀོད་པའི་མཚན་ཉིད་དང་མཚན་གཞི་དག་ལ་ཞིབ་པར་བརྟགས་ན། འདི་གསུམ་ནི་དོན་ཐ་དད་དུ་སྟོན་པའི་བརྡ་ཆད་རིགས་གསུམ་ཡིན་པར་འདོད་དེ། དེ་ཡང་སྒྲ་འབྱིན་པའི་གོ་རིམ་ཁྲོད་དབུགས་ལ་བཀག་འགོག་མེད་པར་ཐོན་པའི་སྒྲ་ནི་དབྱངས་ཡིན་པ་དང་། དེ་ལས་བརྒལ་ཏེ（超音段）སྒྲའི་མཐོ་དམའ་བཤད་པ་ནི་གདངས་དང་། གཞན་དབྱངས་དང་གསལ་བྱེད་ཀྱི་སྒྲའི་ཁྱད་ཆོས(发音特征)འབའ་ཞིག་སྟོན་པ་ནི་ང་རོ་ཡིན་པར་བཤད་ན་ལུགས་དང་མཐུན་པར་སྙམ། འདིའི་སྒྲའི་ཁྱད་ཆོས་ཟེར་བ་ནི་དོན་དུ་སྒྲ་འབྱིན་པའི་ཐབས་ལ་གོ་སྟེ། སྒྲ་འབྱིན་པའི་ཐབས་ལ་འགག་པ་དང་། གཙུབ་པ། འགག་གཙུབ། སྒྲ་ལྡན། སྒྲ་མེད། སྲོག་ཆེན། སྲོག་ཆུང་བཅས་ཡོད་པས། ང་རོ་ཞེས་པའང་འདི་དག་གི་སྤྱིའི་མིང་ལ་འཇུག་གོ ། དེ་བས་བོད་ཡིག་ལ་རྩ་བའི་ང་རོ་གསུམ་ཡོད་ཅེས་པའང་། དོན་དུ་གསལ་བྱེད་སུམ་ཅུ་བོ་སྒྲའི་ཁྱད་ཆོས་ཀྱི་སྒོ་ནས་རིགས་གསུམ་དུ་དབྱེ་བ་མཛད་པ་དེ་ཡིན། དཔེར་ན། “ཀ/ka/ ཅ/ʨa/ ཏ/ta/ པ/pa/” སོགས་ལ་འགག་སྒྲ་དང་སྲོག་ཆུང། སྒྲ་མེད་བཅས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པ་ཨོལ་སྒོའི་འགག་སྒྲའི་ཡི་གེ“ཨ”ཡིས་མཚོན་པར་བྱས་པ་དང་། “ཁ/kha/ ཆ/ʨha/ ཐ/ta/ ཕ/pha/ ཚ/ʦha/ ” སོགས་ལ་སྲོག་ཆེན་དང་སྒྲ་མེད་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པ་སྲོག་ཆེན་གྱི་ཡི་གེ“ཧ”ཡིས་མཚོན། དེ་བཞིན“ག/ɡa/ ཇ/ʥa/ ད/da/ པ/ba/ ཛ/ʣa/ ”སོགས་ལ་སྲོག་ཆུང་དང་སྒྲ་ལྡན་གྱི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པ་སྒྲ་ལྡན་གྱི་ཡི་གེ“འ”ཡིས་མཚོན་པར་བྱས་པ་བཅས་སོ། ། དེའི་ཕྱིར། ཨ་ཧ་འ་གསུམ་ནི་རྩ་བའི་ང་རོ་གསུམ་ཡིན་ཞེས་པའང་། སྒྲའི་ཁྱད་ཆོས་ཀྱི་ཐད་ནས་བཤད་ན། དེ་གསུམ་ནི་གསལ་བྱེད་སུམ་ཅུ་ལས་ཆེས་མཚོན་བྱེད་རང་བཞིན་ལྡན་པའི་ཡི་གེ་གསུམ་ཡིན་ཞེས་པ་དེ་ཡིན། གཞན་ཡང་། ཏུན་ཧོང་ཡི་གེ་བཟང་པོ་སྤྱོད་པའི་སྨོན་ལམ་སོགས་ལས “དེ་དག་རྙྷཱེད་པ་རབ་རྙྷཱེད་བདེ་བར་མཚོ”ཞེས་རྙེད་ལ་ཧཱ་ཡིག་ཨ་རིང་ཅན་བྱུང་བ་དང་། “རྫོགས་སྷོ།/ རྙྷིང་བ།”ཞེས་པ་སོགས་ལ་ཧ་བཏགས་པའང་ཡི་གེ་དེ་དག་གི་སྒྲའི་ཁྱད་ཆོས་སྲོག་ཆེན་ཡིན་པ་མངོན་པར་བྱེད་པ་ལས། ཧ་ཡིག་ནི་སྲོག་ཞུགས་དང་ཁེར་ཚུགས་ཀྱི་སྒྲ་རྒྱུ་ཡིན་པ་སོགས་ལ་གོ་བ་ལེན་མི་རུང་། དེ་ནི་རྒྱལ་སྤྱིའི་སྒྲ་རྟགས་ཀྱི་འཆར་འགོད་ལས་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་གསལ་སྟེ། དཔེར་ན། /k/སྲོག་ཆུང་ལ་སྲོག་ཆེན་མཚོན་བྱེད་ཀྱི་རྟགས/h/སྦྱར་ནས་སྲོག་ཆེན་གྱི་སྒྲ་རྫས/kh/གྲུབ་ལ། སྐབས་འདིར/kh/ཡི/h/ནི་སྲོག་ཆེན་གྱི་མཚོན་རྟགས་ཙམ་ཡིན་པ་ལས། ཁེར་ཚུགས་ཀྱི་སྒྲ་རྫས་ཤིག་མིན་པ་དེ་བཞིན་ནོ། ། དེ་བས་བོད་ཡིག་གི་སྒྲ་ལ་འཇུག་དུས་སུའང་། ཐོག་མར་རྩ་བའི་ང་རོ་གསུམ་གྱི་སྒྲའི་ཀློག་སྟངས་དཔྱིས་ཕྱིན་པར་སྦྱོང་དགོས་ཤིང་། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་གསལ་བྱེད་གཞན་རྣམས་ཀྱི་སྒྲའི་ཁྱད་ཆོས་མངོན་པར་ཐོན་བྱེད་དུ“ཀཨ་ཁཧ་གའ་ངའ། ཀྸ་ཁྷ་གྰ་ངྰ།”སོགས་ཀྱི་ཐབས་སྤྱད་ཀྱང་། སྐབས་འདིར“ཨ་ཧ་འ”གསུམ་ནི་སྒྲའི་ཁྱད་ཆོས་མཚོན་བྱེད་ཀྱི་རྟགས་འབའ་ཞིག་ཡིན་པས་རིགས་ལམ་དང་གཞུང་ལུགས་ལ་མི་གནོད་དོ། ། དེ་ཡང་སློབ་དཔོན་ཐོན་མི་མཆོག་གིས“བསླབ་ལ་བརྩོན་པའི་གང་ཟག་གིས། ། དང་པོ་ང་རོ་རྣམས་ལ་སྦྱང་། །”ཞེས་པའང་དགོངས་པ་འདི་འདྲར་དམིགས་པ་མིན་ནམ་སྙམ། གཞན<བོད་ལ་དབྱངས་ཡིག་ཨི་ཨུ་ཨེ་ཨོ་བཞིར་ངེས་པའི་རིགས་སྒྲུབ་མཁས་པའི་རྟིང་སྣོན>>ཞེས་པ་རུ“གལ་ཏེ་བོད་ཀྱི་གསལ་བྱེད་ཀྱི་ཨ་དེ་དབྱངས་ཡིག་གི་གྲས་སུ་འཇོག་དགོས་ཟེར་ན། ཨ་དེ་ཙམ་མ་ཟད་ཧ་ཡིག་དང་འ་ཡིག་གཉིས་ཀྱང་བོད་ཀྱི་དབྱངས་ཡིག་གི་གྲས་སུ་མི་འཇོག་ཐུ་མེད་ཡིན་ཏེ།”ཞེས་པའང་ང་རོ་དང་དབྱངས་ལ་དབྱེ་བ་མ་ཕྱེ་པའམ། ང་རོའི་དོན་བདེ་བླག་ངང་མ་རྟོགས་པ་ལས་བཤད་པ་ཡིན་པར་འདོད་དོ། །\nགནད་ཀ་འདིའི་ངོས་བལྟས་ན། སྔོན་བྱོན་བོད་ཀྱི་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་འདིའི་སྐོར་ལ་བཏོན་པའི་ལྟ་ཚུལ་དག་ཀྱང་ལུགས་དང་མཐུན་པར་འདོད་དེ། ཨ་ལག་ཤ་ངག་དབང་བསྟན་དར་གྱི<<ཡི་གེ་བཤད་པ་མཁས་པའི་ཁ་རྒྱན>>ཞེས་པ་རུ། “བོད་ཡིག་གི་ང་རོའི་རྩ་བ་གསུམ་ཡོད་དེ། ཧ་དང་ཨ་དང་འ་གསུམ་མོ། ། ཁོག་པ་ནས་ཤུགས་བསྐྱེད་དེ་གདོན་པར་བྱ་བའི་ཡི་གེའི་རྩ་བ་ནི་ཧ་ཡིག་གོ ། མགྲིན་པ་བཙུམ་ཞིང་དོག་པར་བྱས་ནས་སྟོད་དུ་ཤུགས་བསྐྱེད་དེ་གདོན་པའི་ཡི་གེའི་རྩ་བ་ནི་ཨ་ཡིག་གོ ། མགྲིན་པ་ཕྱེ་ཞིང་གློད་དེ་ཡངས་པར་བྱས་ནས་སྨད་དུ་ཤུགས་བསྐྱེད་དེ་གདོན་པའི་ཡི་གེའི་རྩ་བ་ནི་ཨ་ཡིག་ཡིན་པས། ཧ་ཨ་འ་གསུམ་ལ་ང་རོའི་རྩ་བ་གསུམ་མོ། །”ཞེས་གསུངས་པའང་སྒྲ་འབྱིན་པའི་ཐབས་དང་སྒྲ་གདངས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་ནས་ཡི་གེ་འདི་གསུམ་ནི་གསལ་བྱེད་གཞན་རྣམས་ཀྱི་ཚབ་ཏུ་རུང་ཞིང་རྩ་བ་ལྟ་བུར་གྱུར་ཡོད་ཅེས་པ་ལས། ཨ་ཧ་འ་གསུམ་གྱི་རིང་བཞིན་ནི་ང་རོ་ཡིན་ཞེས་གསུངས་མེད། དེ་མིན<<གསེར་ཏོག་སུམ་རྟགས>>སུ “ཨ་ཧ་འ་ནི་རྩ་བའི་ང་རོ་གསུམ་མོ། །”ཞེས་པའང་ཨ་ཧ་འ་གསུམ་ནི་བོད་ཡིག་གི་སྒྲ་གདངས་ཀྱི་རྩ་བའི་ཁྱད་ཆོས་གསུམ་ཡིན་ཞེས་པར་འགྲེལ་ན་དོན་དངོས་དང་མཐུན་ནོ་སྙམ།\nདེ་ཡང“ཨ”ནི་བོད་ཡིག་གི་མ་ལག་ཁྲོད་དུ་སྒྲ་གནས་སུ་མི་རུང་བའི་ཨོལ་སྒོའི་འགག་སྒྲ/ʔ/མཚོན་བྱེད་དུ་བཞག་ཡོད་པས། དབྱངས་གང་ཡང་མ་སྦྱར་བའི“ཨ”རྐྱང་བར་ཚིག་ཁྱིམ་དུ་གྲུབ་པའི་ནུས་པ་མི་ལྡན་ཞིང་། དབྱངས་སྦྱར་བ་ན། དབྱངས་དེ་དང་ཚེག་ཁྱིམ་དུ་གྲུབ་པའི“ཨ”/ʔ-/གཉིས་ལ་དོན་གྱི་ཁྱད་པར་ཅི་ཡང་མེད་པས། སྒྲ་གནས་ཕྱོགས་དྲིལ་གྱི་ཟུར་ནས་ཕན་ཚུན་ནི་འགྱུར་གཟུགས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་ཡིན། འདིའི་གནས་ལུགས་ལས། བོད་ཡིག་ཏུ/i/u/e/o/བཅས་ཀྱང“ཨ”/ʔ-/ཡི་འགྱུར་གཟུགས་ཡིན་སྲིད་པ་ཤེས་ཐུབ། དཔེར་ན་བོད་སྐད་དུ། ཨ་མ་ཞེས་པ“ʔa ma”དང“a ma”གཉིས་ནས་གང་གི་སྒྲ་རུ་བཏོན་ཡང་དོན་ལ་ཁྱད་པར་མེད་པ་དང་། ཨེ་མ་ཞེས་པ་ཡང“ʔe ma”དང“e ma”གང་དུ་འདོན་རུང་བ་ལྟ་བུའོ། ། གཞན་ཡང་། ཚོད་ལྟ་བྱས་པ་ལྟར་ན། “ཨ”/ʔ-/ལ་རྗེས་འཇུག་མི་འདྲ་བ་སྦྱར་ཚེ་འགྱུར་གཟུགས་ཀྱང་མི་འདྲ་བ་བྱུང་བཞིན་ཡོད་དེ། དེའི་ཆོས་ཉིད་ནི། རྗེས་འཇུག་བཅུ་ལས་ལྕེ་རྩེ་དང་མཆུ་ནས་སྐྱེ་བའི་ཡི་གེ་སྟེ། “ད་ན་ར་ལ་བ་མ”སོགས་དང་འཕྲད་ཚེ། “ཨ”/ʔ-/ཡི་སྒྲ་དེའང་དེ་དང་མཐུན་པར་ལྕེ་ངོས་མདུན་གྱི་དབྱངས་སུ་ཀློག་བཞིན་ཡོད་པ་དང་། ལྕེ་རྟིང་ནས་སྐྱེ་བའི་ཡི་གེ་སྟེ“ག་ང”གཉིས་དང་ཕྲད་ཚེ། “ཨ”/ʔ-/ཡི་སྒྲ་དེའང་དེས་ཤན་ཞུགས་ནས་ལྕེ་རྟིང་གི་དབྱངས་སུ་འདོན་བཞིན་ཡོད་པ་དེའོ། །\nདེ་བས་ང་ཚོས་སྤྱི་འགྲོས་འདི་འདྲ་ཞིག་བསྒྲུབ་ཆོག་སྟེ། རྗེས་འཇུག་གིས་ཤན་ཤུགས་ནས་བྱུང་བའི/ɑ/དང/ᴀ/སོགས་ནི/a/ཡི་འགྱུར་གཟུགས་ཡིན་ན། “ཨ”/ʔ/ནི་བོད་ཡིག་ཏུ་སྒྲ་གནས་སུ་མི་རུང་སྟབས། དབྱངས/a/ཞུགས་པའི/ʔa/དང/a/གཉིས་ཀྱང་འགྱུར་གཟུགས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་ཡིན་པས། /ɑ/དང/ᴀ/,/a/བཅས་ཀྱང/ʔa/ཡི་འགྱུར་གཟུགས་ཡིན་པར་རྟགས་གྲུབ་བོ། ། དེ་བཞིན/ʔi/དང/i/,/ʔu/དང/u /,/ʔo/དང/o/བཅས་ཀྱང་ཕན་ཚུན་འགྱུར་གཟུགས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་ཡིན་ནོ། །\nདེ་ཡང་བོད་སྐད་ཀྱི་ཚེག་ཁྱིམ་གང་དུ“འ”འབྱུང་སའི་གནས་མ་གཅིག་ཚེ། དེའི་སྒྲ་གདངས་ཀྱང་མི་འདྲ་བར་ཀློག་བཞིན་ཡོད། འོན་ཀྱང་བོད་ཀྱི་ཡི་གེའི་མ་ལག་གིས་དེ་རྣམས་གཟུགས་གཅིག་གིས་མཚོན་པར་བྱས་ཡོད། དེ་ནི་གཙོ་བོ་སྒྲ་གནས་དེ་དག་གི་བར་ཕན་ཚུན་ཁ་སྐོང་གི་འབྲེལ་བ་ཡིན་པས། གཟུགས་གཅིག་གིས་མཚོན་པ་བྱེད་པ་ནི་ཡི་གེ་བཀོལ་སྤྱོད་ལ་སྟབས་བདེ་བཟོ་ཆེད་དང་ཚེགས་སྐྱུང་ཆེད་ཡིན་པར་འདོད། དེ་ལ་རྒན་ཨ་ཚོགས་ཡེ་ཤེས་འོད་གསལ་གྱིས“ ‘འ’ཡི་གེ་གཅིག་གིས་གསབ་སྐོང་བྱས་པའི་སྒྲ་གདངས་ཀྱི་རིན་ཐང་རིགས་ལྔ་མཚོན་ཐུབ་སྟེ། （1）གསལ་བྱེད་གཙོ་བོའི་ངོས་ནས་འ་ཡི་སྒྲ་གདངས་རིན་ཐང་ནི་མགྲིན་པའི་བརྡར་སྒྲ（喉擦音）/ɦ/ཡིན།（2）ཚེག་ཁྱིམ་གང་དེའི་སྔོན་མཇུག་ཡིན་པའི་ངོས་ནས་འ་ཡི་སྒྲ་གདངས་རིན་ཐང་ནི་མཆུ་གཉིས་ཟུམ་པའི་སྣ་སྒྲ་མ་ཡིན་པའི（非双唇鼻音）རིགས་ཤིག་སྟེ/ɴ-/ཡིན།（3）ཚེག་ཁྱིམ་མཇུག་གི་གསལ་བྱེད་ཡིན་པའི་ངོས་ནས་འ་ཡིག་གི་སྒྲ་གདངས་རིན་ཐང་ནི་དབྱངས་འཇུག་སྲོག་ཞུགས（零韵尾）/-ø/ཡང་ན་མགྲིན་པའི་འགག་སྒྲ（喉塞音）/-ʔ/ཡི་རིགས་ཤིག་ཡིན།（4）འ་ཡིག་གཞན་པའི་ཡི་གེ་དང་ལྷན་དུ་འདུས་སྐབས་མཆུ་གཉིས་ཟུམ་པའི་གསལ་བྱེད（双唇通音声母）/w/མཚོན་པ་ཡིན།（5）བོད་ཡིག་གི་ལེགས་སྦྱར་སྐད་དོད་ཁྲོད་འ་ཡིས་དབྱངས་རིང་བ（长元音）མཚོན་པ་ཡིན།”ཞེས་གསུངས་པ་ནི་དོན་དང་མཐུན་པར་སྙམ་སྟེ། ཚན་པ་འདིའི་བཤད་བྱར་གྱུར་པའང་དབྱངས་མཇུག་སྲོག་ཞུགས/-ø/དང་ཡང་ན་མགྲིན་པའི་འགག་སྒྲ/-ʔ/ཡི་སྒྲ་གདངས་རིན་ཐང་ལྡན་པའི་རྗེས་འཇུག་གི་འ་ཡིན་ནོ། །\nགོང་གི་གཞུང་ལུགས་འདིས་སྔོན་གྱི་ཡིག་རྙིང་ཁག་དང་རྡོ་རིང་། ཏུན་ཧོང་ནས་ཐོན་པའི་ཤོག་དྲིལ། བསྟན་པ་ཕྱི་དར་དུས་ཀྱི་མཁས་པའི་རྩོམ་སོགས་ན་མིང་གང་ཡང་རུང་བ་དང་ཡི་གེ་རྐྱང་པའི་མཐའ་རྟེན་དུ་འ་ཡིག་ཞུགས་པའི་འབྲི་ཚུལ་བྱུང་བ་དེར་ཡང་འདི་ལྟར་འགྲེལ་ཆོག་སྟེ། བོད་ཡིག་གི་ཚེག་ཁྱིམ་གང་ཞིག་ལ་གསལ་བྱེད་དབྱངས་འཇུག་གཞན་སྦྱར་མེད་ཚེ། “འ”ནི་དབྱངས་འཇུག་གི་ཚུལ་གྱིས་ཚེག་ཁྱིམ་གྱི་མཇུག་ཏུ་བྱུང་ལ། དེས་བོད་ཡིག་གི་ཚེག་ཁྱིམ་མཐའ་དག་ལ་གསལ་བྱེད་དབྱངས་མཇུག་ཡོད་པ་མཚོན་པར་བྱས་ཡོད། འདི་དང་ང་ཚོས་གོང་ནས་བཤད་པའི་བོད་ཡིག་གི་ཚེག་ཁྱིམ་མགོ་རུ་གསལ་བྱེད་གཞན་མེད་ཚེ། ཨོལ་སྒོའི་འགག་སྒྲའི་གསལ་བྱེད“ཨ”/ʔ-/ཞིག་ངེས་པར་དུ་ཡོད་སྲིད་ཅེས་པ་ནས། བོད་ཡིག་གི་ཚེག་ཁྱིམ་རེ་རེ་ལ་གསལ་བྱེད་ཅིག་དང་དབྱངས་ཤིག་དགོས་པར་མ་ཟད། གཞན་ད་དུང་གསལ་བྱེད་དབྱངས་འཇུག་གམ་རྗེས་འཇུག་ཅིག་དགོས་པའི་གནས་ལུགས་དེ་བསྟན་ཞིང་། བོད་ཡིག་གི་ཆེས་ཆུང་བའམ་གཞི་རྩའི་ཚེག་ཁྱིམ་ནིCVCཅན་ཞིག་ཡིན་པའང་ཤེས་ཐུབ། སྒྲིག་གཞི་འདི་ལྟ་བུ་ནས་བོད་ཡིག་གི་མིང་དང་ཚིག་གི་སྦྱོར་བ་དག་ནི་རྗེས་འཇུག་ལ་ཁ་འབྲལ་ཐབས་མེད་པའི་ཁྱད་ཆོས་ཀྱང་མཐོང་ནུས་ཤིང་། སློབ་དཔོན་ཐོན་མི་མཆོག་གིས“རྗེས་འཇུག་བཅུ་བོ་མ་ཞུགས་ན། ། མིང་གཞན་སྦྱོར་བ་ཡོིད་མི་སྲིད། །”ཞེས་པའང་གནད་ཀ་འདིར་དགོངས་ནས་གསུངས་པ་ཡིན་ནམ་སྙམ་མོ། ། དེ་བས། ཞོལ་རྡོ་རིང་སོགས་ཀྱི་ངོས་སུ། “ཟླ་གོང་གི་བུ་ཚའ་རྒྱུད་འཕེལད།/ ཡི་གྼེ་བྲིས་པའ།/ དཀུ་རྒྱལ་གྱི་ཡི་གེའ།/ དཔྱའ་འཇལ།/ མི་སྤོའ།”ཞེས་རྗེས་འཇུག་“འ”དངོས་སུ་བཀོད་པ་དང་། ཏུན་ཧོང་ནས་ཐོན་པའི་ཤོག་དྲིལ་P.T.93པའི་ནང་དུའང“དགེའ་འདུན།/ གཏིའ་མུག/ འཇམ་དཔལ་གྱྀས་གསོལ་པའ།/ བཀུར་བསྟིའ།/ སེམས་ཆན་ཁམས་སུ་བལྟའ་མྱྀ་བའ།/ བློ་གྲོས་ཤེས་བགྱིའ་བ་ཞིག་བྱུང”ཞེས་རྗེས་འཇུག་“འ”དངོས་སུ་ཐོན་པ་དག་ཀྱང་། བོད་ཡིག་གི་ཚེག་ཁྱིམ་གང་ལ་གསལ་བྱེད་དབྱངས་འཇུག་གཞན་སྦྱར་མེད་ཚེ། “འ”ནི་གསལ་བྱེད་དབྱངས་འཇུག་མཚོན་རྟགས་སུ་བཀོད་པ་ཡིན་ནམ་སྙམ་མོ། །\nགཞན་ཡང<<བསྟན་འགྱུར>> ཁྲོད་བཞུགས་པའི<<སྒྲའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་བསྟན་པ>> ཞེས་པ་རུ“གཞན་ཡང་མིང་གང་ཡང་རུང་བའི་ཐ་མ་ན་འས་བརྟེན་ལ། དེ་གཉིས་པ་ལས་སུ་སྦྱོར་ན་རུ་ཁོ་ནར་སྦྱོར་ཏེ། མིང་གི་མཐའ་མ་འ་ཡིས་བརྟེན་ཞེས་པའང་། མིང་གང་ཡང་རུང་པའི་ཐ་མ་ན་ན་རོ་གུ་གུ་ལ་སོགས་པའི་ཡན་ལག་གང་འདུག་ཀྱང་རུང་སྟེ། ཡི་གེ་གཞན་གང་གིས་ཀྱང་མ་བརྟེན་པ་དེ་ནི་འ་ཁོ་ནས་བརྟེན་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་མ་གདྷ་རུ་འགྲོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའི་ལས་རྣམས་རུང་སྟེ་འའི་རྗེས་འཇུག་སྡུད་པར་བལྟའོ། །” ཞེས་གསུངས་པ་ནི། བོད་ཡིག་གི་ཚེག་ཁྱིམ་གང་ལ་གསལ་བྱེད་དབྱངས་འཇུག་གཞན་སྦྱར་མེད་ཚེ། “འ”ནི་གསལ་བྱེད་དབྱངས་འཇུག་མཚོན་བྱེད་དུ་གནས་དགོས་པ་དང་། སྐད་ཆའི་བརྗོད་པ་རུའམ། ཡང་ན་ཚེག་ཁྱིམ་དེའི་རིགས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ཕྲད་སོགས་བྱུང་ཚེ་གསལ་བྱེད་དབྱངས་འཇུག་གི་མཚོན་རྟགས“འ”དེ་སྐོང་ཡང་ཆོག་ཟེར་བ་ལས། མཐའ་གཅིག་ཏུ“འ”དེ་སྦྱོར་མི་ནུས་ཟེར་བར་གོ་བ་ལེན་མི་རུང་སྟེ། དཔེར་ན། “བཀའ་རུ་ཉན། མཁའ་རུ་འཕེན།”ཞེས་པའི་དམིགས་བསལ་དག་ལ“འ”སྐོང་མི་རིགས་པ་ལྟ་བུའོ། །\nརྗེས་སུ་སྐད་གསར་བཅད་ཁྲོད་དུ“འ”ཡིག་མེད་པར་བཟོས་པ་ནི། གོང་ནས་བཤད་པའི“ཚེག་ཁྱིམ་མཇུག་གི་གསལ་བྱེད་ཡིན་པའི་ངོས་ནས་འ་ཡིག་གི་སྒྲ་གདངས་རིན་ཐང་ནི་དབྱངས་འཇུག་སྲོག་ཞུགས/-ø/ཡང་ན་མགྲིན་པའི་འགག་སྒྲ/-ʔ/ཡི་རིགས་ཤིག་ཡིན།”ཞེས་པ་ནས་ལན་འདེབས་རུང་སྟེ། བོད་ཡིག་ཏུ་རྗེས་འཇུག“འ”ནི་གསལ་བྱེད་དབྱངས་འཇུག་མཚོན་བྱེད་ཀྱི་རྟགས་ཙམ་ཡིན་པས། གཟུགས་སུ་བཀོད་ཀྱང་ཆོག་ལ་མ་བཀོད་ཀྱང་རུང་། དེ་ཡང་གོ་བདེ་བར་བཤད་ན། བོད་ཡིག་གི་ཚིག་ཁྱིམ་གང་ལ་གལ་ཏེ་གསལ་བྱེད་དབྱངས་འཇུག་མཚོན་བྱེད་ཀྱི་རྟགས་ཙམ་འགོད་དགོས་ན། རྗེས་འཇུག་བཅུ་ལས“འ”ལས་འཚམ་པ་ཞིག་མེད་ཅིང་། འདོར་བར་བྱས་ཚེའང་། སྒྲ་གདངས་ཀྱི་རིན་ཐང་ནས་བལྟས་ན། “འ”འདོར་བར་རུང་ལ། དོར་བའང་ཡིག་ཚོགས་སྐྱུང་ཆེད་འབའ་ཞིག་གོ ། ཡིན་ནའང་། དུས་རབས་བཅུ་གཅིག་པའི་ནང་ཙམ་ལ་བརྩམས་པར་གྲགས་པའི<<རོང་ཟོམ་བཀའ་འབུམ>>དུ“བྱ་བ་འཕྲའ་མོ། འདྀའ་ནྀ་འགྲོའ་བ་རིས་དྲུག གཡོའ་བ་དང་མི་གཡོའ་བ”ཞེས་དང་། དུས་རབས་བཅུ་གཉིས་པར་འཚོ་བའི་བཅོམ་ལྡན་རིག་པའི་རལ་གྲིའི<< བསྟན་པ་རྒྱས་པ་རྒྱན་གྱི་ཉི་འོད>>དུ“ཤཀྱའི་གཙོའ་ལ།/ རྩོད་དུས་ཀྱི་མགོའ་འཛིན་པའི་ཚེ།/ ཡིད་ཆེས་པའི་གནས་ཡིན་པའ།/ ཡང་ན་རྒྱ་དཔེའ་ལས”ཞེས་ད་རུང་འ་ཡིག་མཐའ་རྟེན་དུ་འབྲི་བཞིན་ཡོད་པ་ནི། སྒྲ་གདངས་རིག་པ་ནས་བལྟས་ན། “འ”དབྱངས་འཇུག་གསལ་བྱེད་ཀྱི་རྟགས་སུ་བཀོད་ཀྱང་མ་བཀོད་རུང་། ཚེག་ཁྱིམ་གང་དེའི་སྒྲ་གདངས་ལ་མི་གནོད་པས་བྲི་ཡང་ཆོག་ལ། ཡི་གེ་རིག་པ་ནས་བལྟས་ན། རྒྱལ་བོ་ཁྲི་རལ་གྱི་དུས་སུ་ཡིག་ཚོགས་སྐྱུང་བའི་ཆེད་དུ“འ”ཡིག་དོར་བར་མཛད་ནའང་རྗེས་སུ་ཚད་ལྡན་དུ་མ་སོང་བའི་རྟགས་ཤིག་ཡིན་པར་འདོད་དོ། །\nགཞན་ཡང་བོད་ཀྱི་སྔོན་བྱོན་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་འདིའི་སྐོར་ལ་བཏོན་པའི་ལྟ་ཚུལ་དག་ལའང་དཔྱད་རིན་ཡོད་དེ། <<ཐོན་མིའི་ཞལ་ལུང>> དུ“བོད་ཀྱི་སྐད་ཕལ་ཆེ་བའི་གདངས་ནི་རིང་ཆ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་མཐའ་རྟེན་གཞན་མེད་པའི་རྗེས་སུ་འ་མཐའ་སྦྱོར་བ་ཡང་བོད་སྐད་ཀྱི་གདངས་དང་མཐུན་པར་མཛད་པ་ཡིན་ཏེ།”ཞེས་དང།“འོན་ཀྱང་ད་ལྟའང་འགའ་རེའི་ལག་རྒྱུན་དུ། བརྡའ་སྤྲོད་པ་ཞེས་པའི་བརྡ་ལ་འ་མཐའ་འབྲི་བ་མ་དག་པར་བརྗོད་མི་རུང་།” ཞེས་གསུངས་ནས་མཐའ་རྟེན་གཞན་མེད་པའི་རྗེས་སུ་འ་མཐའ་སྦྱོར་བ་ནི་གདངས་རིང་ཆ་ཅན་མཚོན་ཕྱིར་ཡིན་པར་འདོད་བཞིན་ཡོད་དེ། འདི་ལ་བལྟས་ན། མཁས་དབང་ཁོང་གིས་དགོངས་པའང་བོད་ཡིག་གི་ཚེག་ཁྱིམ་མཐའ་དག་ལ་གསལ་བྱེད་དབྱངས་འཇུག་ཡོད་ཅིང་། ཚེག་ཁྱིམ་གཅིག་ལ་མ་མཐའ་ཡང་གསལ་བྱེད་ཅིག་དང་། དབྱངས་ཤིག དེ་མིན་གསལ་བྱེད་དབྱངས་འཇུག་ཅིག་ཚང་དགོས་ན། གདངས་སྤྱིའི་ཆ་ནས་རིང་ཆ་ཅན་ཡིན་ཟེར་བ་དེ་ཡིན་ནམ་སྙམ། ཡང་སི་ཏུ་རིན་པོ་ཆེས“ཡི་གེ་གཅིག་ཡིན་ཡང་བཤད་མ་ཐག་པ་ལྟར་རྗེས་འཇུག་དངོས་སུ་མེད་ཀྱང་དོན་གྱིས་ཐོབ་པས་དའ་ཞེས་ཡི་གེ་གཉིས་སུ་འགྱུར་བ་དེ་ལྟ་བུ་ནི་ཡི་གེ་གཉིས་ཚོགས་པའི་མིང་གི་མཚན་གཞི་དང་།”ཞེས་གསུངས་པའང་། བོད་ཡིག་གི་མིང་ལ་གསལ་བྱེད་དང་དབྱངས་ལས། གསལ་བྱེད་དབྱངས་འཇུག་ཀྱང་ཚང་དགོས་པའི་དགོངས་པ་བསྟན་ནོ། ། མཁས་དབང་པྲ་སྟིས། “དེས་ན་རྗེས་འཇུག་གཞན་དགུ་པོ་གང་རུང་མེད་པའི་མཐར་འ་ཡིག་རེ་ངེས་པར་བཞག་པ་སྒྲ་བསྒྱུར་སྔ་མ་རྣམས་ཀྱིས་མཛད་ལ། དཔེར་ན། ཀ་ཞེས་བརྗོད་པའི་ཚེ་རྗེས་འབྲེལ་དུ་འ་ཡིག་མི་གསལ་པའི་ཚུལ་དུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །”ཞེས་སྔོན་གྱི་ཡི་གེ་རྐྱང་པའི་རྗེས་སུ“འ”མཐའ་རྟེན་གྱི་ཚུལ་དུ་བྱུང་བ་དང་། དེང་སང་ད་དུང་མི་མངོན་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཡོད་པར་བཤད་པ་ནི། ང་ཚོས་གོང་ནས་བཤད་པའི“འ”ནི་སྒྲ་གདངས་རིག་པ་ནས་བལྟས་ན་ཡོད་ངེས་པ་དང་། ཡི་གེ་རིག་པ་ནས་ཚེགས་སྐྱུང་བའི་སླད་འདོར་ཡང་རུང་ཞེས་པའི་ལྟ་ཚུལ་དང་ཡོངས་སུ་མཐུན་ནོ། །\nགོང་ནས་དེང་རབས་སྐད་བརྡ་རིག་པའི་གཞུང་ལུགས་དང་ཚོད་ལྟ་སྒྲ་གདངས་རིག་པའི་བྱེད་ཐབས་སོགས་སྤྱད་དེ་མཁས་པ་སྔ་མ་དག་གི་ལྟ་བ་ལ་དཔྱད་པ་རགས་ཙམ་བཏང་བ་ཡིན། ཚན་པ་འདིར་རང་གི་ལྟ་ཚུལ་དག་སྤྱི་བསྡོམས་ཤིག་བྱས་ན། གཅིག བོད་ཡིག་ལ་དབྱངས་དུ་ཡོད་པའི་ཐད་ལ། ཡི་གེ་རིག་པ་ནས་བོད་ཡིག་ལ་དབྱངས་ཨི་ཨུ་ཨེ་ཨོ་བཞི་ལས་མེད་པ་དང་། སྐད་བརྡ་རིག་པ་ནས་བལྟས་ན། དེ་ལས་གཞན་པའི་དབྱངས/a/ཡང་ཡོད་ངེས་ལ། བོད་ཡིག་མ་ལག་གིས་ཡིག་ཚོགས་སྐྱུང་བའི་སླད་དེ་ནི་གཟུགས་མེད་དམ་སྲོག་ཞུགས་ཀྱི་ཚུལ་དུ་ངེས་བཟུང་ཡོད། གཉིས། “ཨ”ཡི་ངོ་བོའི་ཐད་ལ། བོད་ཡིག་གི་ཚེག་ཁྱིམ་གང་གི་མགོ་རུ་གསལ་བྱེད་གཞན་མེད་པར་དབྱངས་རྐྱང་བས་ཚིག་ཁྱིམ་ཞིག་གྲུབ་པ་ལ། རང་ཤུགས་ཀྱིས་ཨོལ་སྒོའི་འགག་སྒྲ/ʔ/ལ་བརྟེན་བཞིན་ཡོད་ཅིང་། དེ་ནི་བོད་ཡིག་ཏུ“ཨ”ཡིས་མཚོན་པར་བྱས་ཡོད། དེ་བས་བོད་ཡིག་གི་མ་ལག་ཁྲོད“ཨ”ཡི་ངོ་བོ་ནི་གསལ་བྱེད་ཅིག་ཡིན། གསུམ། ཚེག་ཁྱིམ་གྱི་ཐད་ལ། བོད་ཡིག་གི་གསལ་བྱེད་གང་ལ་དབྱངས་གཞན་གྱི་མཚོན་རྟགས་མེད་ཚེ། གསལ་བྱེད་གཙོ་བོ་གནས་སར་ངེས་པར་དུ་དབྱངས/a/ཞུགས་དགོས་པ་དང་། དབྱངས་རྐྱང་བས་ཚེག་ཁྱིམ་གྲུབ་པར་ངེས་པར་དུ་ཨོལ་སྒོའི་འགག་སྒྲའི་གསལ་བྱེད/ʔ/ཞིག་འབྱུང་སྲིད་པས། བོད་ཡིག་གི་ཚེག་ཁྱིམ་ཡོངས་རྫོགས་ལ་མ་མཐའ་ཡང་གསལ་བྱེད་ཅིག་དང་དབྱངས་ཤིག་དགོས་ཤིང་། ཆེས་ཆུང་བའི་ཚེག་ཁྱིམ་ཡངCVནས་མགོ་བརྩམས་དགོས་པའི་གནས་ལུགས་རྟོགས་ཐུབ། བཞི། ང་རོའི་ཐད་ལ། སུམ་འགྲེལ་མཁན་པོ་དག་གིས་དབྱངས་དང་གདངས། ང་རོ་གསུམ་ནི་དོན་གཅིག་ཏུ་སེམས་བཞིན་ཡོད་ནའང་། དོན་དུ་དེ་དག་ནི་དོན་ཐ་དད་དུ་གྱུར་པའི་བརྡ་ཆད་གསུམ་ཡིན་པར་འདོད་ལ། དེ་ལས་ང་རོ་ཞེས་པ་ནི་དབྱངས་དང་གདངས་སུ་མི་གོ་བར། གསལ་བྱེད་དག་གི་སྒྲ་གདངས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་མཚོན་བྱེད་ལ་གོ་བ་བླངས་ན། ཨ་ཧ་འ་གསུམ་རྩ་བའི་ང་རོ་གསུམ་ཞེས་པའང་བོད་ཡིག་གི་གསལ་བྱེད་སུམ་ཅུ་བོ་སྒྲ་གདངས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་ནས་རིགས་གསུམ་དུ་བགར་ཆོག་པའི་གནས་ལུགས་བསྟན་ཡོད་པ་ཤེས་ཐུབ། ལྔ། རྗེས་འཇུག“འ”ཡི་ཐད་ལ། “འ”ཡིག་ནི་ཚེག་ཁྱིམ་མཇུག་གི་གསལ་བྱེད་ཅིག་ཡིན་པའི་ངོས་ནས་དེའི་སྒྲ་གདངས་རིན་ཐང་ནི་དབྱངས་འཇུག་སྲོག་ཞུགས/-ø/ཡང་ན་མགྲིན་པའི་འགག་སྒྲ/-ʔ/ཡི་རིགས་ཤིག་ཡིན་པས། ཡི་གེ་རིག་པ་ནས་ཡོད་ཀྱང་ཆོག་ལ་མེད་ཀྱང་རུང་། འོན་ཀྱང་བོད་ཡིག་གི་གཞུང་རྣམས་དུ“མིང་གང་ལ་མཐའ་རྟེན་གཞན་སྦྱར་མེད་ཚེ། ངེས་པར་དུ་འ་མཐའ་རྟེན་དུ་སྦྱོར་དགོས”ཞེས་པ་ནི་སྒྲ་གདངས་རིག་པ་ནས་བཤད་པ་ཡིན་ལ། དེ་ལས་བོད་ཡིག་གི་ཚེག་ཁྱིམ་ཡོངས་རྫོགས་ལ་གསལ་བྱེད་དབྱངས་འཇུག་ཡོད་ངེས་པ་ཤེས་ཐུབ་ཅིང་། འདི་དང་གོང་གིCVཡི་ཆོས་ཉིད་ནས། བོད་ཡིག་གི་ཆེས་ཆུང་བའི་ཚེག་ཁྱིམ་མམ་རྩ་བའི་ཚེག་ཁྱིམ་ནིCVCཅན་ཞིག་ཡིན་པའང་རྟོགས་ནུས་སོ། །\n[①]ཚེ་ཏན་ཞབས་དྲུང་།《ཐོན་མིའི་ཞལ་ལུང་།》[M] ལན་གྲུ། ཀན་སུའུ་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2005ལོ། P83\n[②]ཀརྨ་སི་ཏུ།《མུ་ཏིག་ཕྲེང་མཛེས།》[M]ཟི་ལིང་། མཚོ་སྔོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2003ལོ། P37\n[③]དཔའ་རིས་སངས་རྒྱས།《དག་ཡིག་རིག་པའི་གབ་པ་མངོན་ཕྱུང་།》[M]ཟི་ལིང་། མཚོ་སྔོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 1999ལོ། P100\n[⑤]འདིའི་སྒྲ་འདོན་པ་པོ་ནི། སྒོམ་པ། ཞོན་ཧྭ་རྡོ་སྦིས་ཀྱི་མི། ཕོ། ལོ28།རིག་གནས་ཆུ་ཚད་ཆེད་སྦྱོང་།\n[⑦]དོན་གྲུབ་ཚེ་རིང་།《བོད་ཀྱི་ཡུལ་སྐད་རྣམ་བཤད།》[M] པེ་ཅིང་། ཀྲུང་གོའི་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2011ལོ། P20,176,270\n[⑧]ས་སྐྱ་ཀུན་དགའ་རྒྱལ་མཚན།《ས་སྐྱའི་བཀའ་འབུམ།》(པོད་གསུམ་པ།)[G]ཤིང་དཔར། P14ལ་གསལ། སྤྱིའིP542\n[⑨]《སྒྲའི་བསྟན་བཅོས་སྨྲ་བ་རྒྱན་གྱི་མེ་ཏོག》《བཀའ་གདམས་གསུང་འབུམ་ཕྱོགས་བསྒྲིགས།》དེབ53པ།[G] ཁྲིན་ཏུའུ། སི་ཁྲོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་།2007ལོ།སྤྱིའིP359\n[⑩]《སུམ་རྟགས་སྐོར་གྱིདཔེ་རྒྱུན་དཀོན་པོ་འགའ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་བསྒྲིགས་པ་མུ་ཏིག་ཕྲེང་བ།》[G] ཟི་ལིང་། མཚོ་སྔོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2009ལོ།P7\nཚེ་ཏན་ཞབས་དྲུང་།《ཐོན་མིའི་ཞལ་ལུང་།》[M] ལན་གྲུ། ཀན་སུའུ་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2005ལོ། P65\nཚེ་ཏན་ཞབས་དྲུང་།《ཐོན་མིའི་ཞལ་ལུང་།》[M] ལན་གྲུ། ཀན་སུའུ་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2005ལོ། P63\nཚེ་ཏན་ཞབས་དྲུང་།《ཐོན་མིའི་ཞལ་ལུང་།》[M] ལན་གྲུ། ཀན་སུའུ་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2005ལོ། P66\n《བོད་ཀྱི་མཁས་པའི་ལེགས་རྩོམ་ཕྱོགས་བསྒྲིགས་བློ་གསལ་འཇུག་ངོགས་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་སོ》[G]པེ་ཅིང་། མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2012ལོ།P12\n《རྗེ་དམུ་དགེ་བསམ་གཏན་རྒྱ་མཆོའི་གསུང་འབུམ།》(པོད་དྲུག་པ།) [G]ཟི་ལིང་། མཚོ་སྔོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 1997ལོ།P402\nཔྲ་ཏི་རིན་ཆེན་དོན་གྲུབ། 《པྲ་ཏི་རིན་ཆེན་དོན་གྲུབ་ཀྱི་སུམ་རྟགས་དགོངས་འགྲེལ།》[M]ཟི་ལིང་། མཚོ་སྔོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 1980ལོ།P15\nཔྲ་ཏི་རིན་ཆེན་དོན་གྲུབ། 《པྲ་ཏི་རིན་ཆེན་དོན་གྲུབ་ཀྱི་སུམ་རྟགས་དགོངས་འགྲེལ།》[M]ཟི་ལིང་། མཚོ་སྔོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 1980ལོ།P120\n《བོད་ཀྱི་བརྡ་སྤྲོད་ཕྱོགས་བསྒྲིགས།》དེབ་བཅུ་བ།[G] ཁྲེང་ཏུའུ། སི་ཁྲོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་།2015ལོ།ཤོག་ངོས་22\nས་སྐྱ་ཀུན་དགའ་རྒྱལ་མཚན།《ས་སྐྱའི་བཀའ་འབུམ།》(པོད་གསུམ་པ།)[G]ཤིང་དཔར། P14ལ་གསལ། སྤྱིའིP542\n《བོད་ཀྱི་བརྡ་སྤྲོད་ཕྱོགས་བསྒྲིགས།》དེབ་ལྔ་བ།[G]ཁྲེང་ཏུའུ། སི་ཁྲོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་།2015ལོ། ཤོག་ངོས་22\n《བོད་ཀྱི་བརྡ་སྤྲོད་ཕྱོགས་བསྒྲིགས།》དེབ་ལྔ་བ།[G]ཁྲེང་ཏུའུ། སི་ཁྲོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་།2015ལོ། P22\n《རོང་ཟོམ་བཀའ་འབུམ །》[M] ཁྲིན་ཏུའུ། སི་ཁྲོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 1999ལོ།P305-308\n《བཀའ་གདམས་གསུང་འབུམ་ཕྱོགས་བསྒྲིགས》དེབ་51པ།[G] ཁྲིན་ཏུའུ། སི་ཁྲོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2007ལོ།P7\nཚེ་ཏན་ཞབས་དྲུང་།《ཐོན་མིའི་ཞལ་ལུང་།》[M] ལན་གྲུ། ཀན་སུའུ་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2005ལོ། P70-71\nཀརྨ་སི་ཏུ།《མུ་ཏིག་ཕྲེང་མཛེས།》[M]ཟི་ལིང་། མཚོ་སྔོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2003ལོ། P129\nཔྲ་ཏི་རིན་ཆེན་དོན་གྲུབ། 《པྲ་ཏི་རིན་ཆེན་དོན་གྲུབ་ཀྱི་སུམ་རྟགས་དགོངས་འགྲེལ།》[M]ཟི་ལིང་། མཚོ་སྔོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 1980ལོ། P120\nUnder the perspective of experimental phonetics Tibetan letters "ཨ"at the end of the study on the ownership of the problem\n---and after add word "འ"\n(Institute of linguistics, Shanghai normal university, Shanghai 200234, China)\nAbstract: in the Tibetan traditional grammar,"ཨ" for the vowel or consonant problem has always been controversial, mainly because of"ཨ"in form and Sanskrit vowel"ཨ/अ", in the Tibetan language system is listed in the consonants in the alphabet. This brings to the"ཨ"judgement and explain certain difficulties and uncertainty. The article distinguishes between phonetics in the sense of"ཨ"and"ཨ"the meaning of philology. On the voice, "ཨ"without substantial phoneme value, withavowel sound/a/variation relationship, this from the perspective of phonological induction, can will be treated as"ཨ"isavowel; From the point of view, the generality of the human speech organs when headed by vowel syllable pronunciation, must be attached toaglottal stop /ʔ/, Tibetan'sawriting system use "ཨ"characters represent consonants/ʔ/," this is the philology in the sense of consonants "ཨ". The vowel/a/in Tibetan is expressed in the form of zero. According to the experiment, only the core consonant position can have the zero form of vowel /a/, and the rest have other vowel marks, prefix, postscript, superscript and subscript positions without the vowel /a/, which is also the innovation of ancient Tibetan design. In addition, in the Tibetan /ʔ-/similar to add word "འ" after processing, so, after the end of this article from the perspectives of phonology to add the word "འ" madeasimple discussion.\nKey words: Tibetan; Consonants; Vowels. After add word "འ"\nཉེ་ལམ། ཀྲུང་དབྱང་དམག་དོན་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་གི་ཀྲུའུ་ཞི་ཞི་ཅིན་ཕིང་གི་ཆོག་མཆན་ཐོབ་པ་བརྒྱུད་དེ། ཀྲུང་དབྱང་དམག་དོན་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་གིས《གནས་གསུམ་གཞི་གཅིག་གི་དམག་དོན་ཤེས་ལྡན་པ་གསོ་སྐྱོང་མ་ལག་གསར་པ་འཛུགས་སྐྲུན་ལ་མགྱོགས་མྱུར་སྐུལ་འདེད་གཏོང་རྒྱུའི་སྐོར་གྱི་གཏན་འབེབས》ཞ


མུ་ནི་བཙན་པོས་རྒྱལ་སྲིད་ལོ་གཅིག་དང་ཟླ་བ་བདུན་མཛད། བསམ་ཡས་སུ་མཆོད་པའི་གཞི་བཙུགས། བོད་ཀྱི་ལྟོགས་ཕྱུག་ལན་གསུམ་མཉམ། ཡུམ་གྱིས་དུག་ཕུལ་ཏེ་གྲོངས་སོ།། \nདེའི་གཅུང་པོ་མཇིང་ཡོན་མུ་ཏིག་བཙན་པོའི་སྐུ་རིང་ལ། དཔལ་གྱི་བསམ་ཡས་ཤར་སྒོའི་མཚམས་སུ་རྒྱ་མཁར་རྩེ་དགུ་བཞེངས་ཤིང་། སྐར་ཆུང་རྡོ་རྗེའི་དབྱིངས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཡང་བཞེངས་ནས། སྔར་ཡབ་མེས་ཀྱིས་བཞེངས་པའི་གཙུག་ལག་ཁང་ཀུན་ལ་བསྙེན་བཀུར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་མཆོད་ཅིང་། ཆོས་སྲིད་ཟུང་གི་ལུགས་སྔར་བས་བཟང་བར་བསྐྱངས་ནས་ཆོས་སྐྱོང་རྒྱལ་པོའི་རྣམ་ཐར་བཟུང་བ་དང་། རྒྱལ་པོ་རང་ཡང་ སློབ་དཔོན་སྤྱི་བོར་སྒོམ་ཞིང་། རང་ལུས་ཡི་དམ་ལྷར་གསལ་ནས་ངག་ཏུ་རྡོ་རྗེའི་བཟླས་པ་མཛད།\nགཞན་ཡང་བཤད་གྲྭ། སྒོམ་གྲྭའི་བསྟན་པ་བཙུགས་ནས་དམ་པའི་ཆོས་ཁྲི་གདུགས་བརྡལ་བ་འདྲ་བར་མཛད་པ་དང་། སླར་ཡང་རྡོ་རྗེ་སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་པདྨ་འབྱུང་གནས་དང་ལོ་ཙཱ་ཆེན་པོ་བཻ་རོ་ཙ་ན་སོགས་ཀྱིས། གསང་སྔགས་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པ་འབྲས་བུའི་བསྟན་པ་དར་ཞིང་རྒྱས་པར་མཛད་པ་དང་། སྔར་མེད་པའི་མདོ་དང་སྒྲ་བསྒྱུར།\nརྒྱལ་པོ་དེའི་མངའ་ཐང་ཆེ་བའི་ཚད་ནི་འཛམ་གླིང་གསུམ་གཉིས་ཙམ་ཆབ་སྲིད་དུ་བསྡུས་ནས། རྒྱ་གར། རྒྱ་ནག། ལི། ཧོར་སོགས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་རྣམས་ཀྱང་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་པོའི་བཀའ་ལ་གཅེས་པར་བཟུང་ནས། སོ་སོའི་ཡུལ་གྱི་འཐོན་ཁུངས དང་བསྟུན་པའི་ནོར་སྣ། དར་ཟབ། ཁ་ཟས་གཅེས་པ་རྣམས་ཀྱང་དུས་ལས་མ་འདས་པར་ཕུལ་དགོས་པ་བྱུང་ངོ་།།\nདེའི་སྲས་གཅིག་འཁྲུངས་པ་མཚན་ལྡིང་ཁྲིར་གསོལ། དགུང་ལོ་བཅུ་གཅིག་ལ་ཡབ་འདས་ནས་རྒྱལ་སྲིད་ལ་མངའ་གསོལ། བཙུན་མོ་ཆེན་ཆུན་གཉིས་ལ་སྲས་མོ་བསྡོམས་པས་ལྔ་འཁྲུངས། དགེ་འདུན་གྱི་སྡེ་བཙུགས། ཡབ་མེས་ཀྱིས་བཞེངས་པའི་ལྷ་ཁང་རྣམས་ལ་ཞབས་ཏོག་རྒྱས་པར་མཛད། དགུང་ལོ་ལྔ་བཅུ་ང་ལྔ་བར་རྒྱལ་སྲིད་བཟུང་ནས་གཟུགས་སྐུ་འདས་སོ།།\n mu ni/ne btsan po, BDRC P2MS13215\n bsam yas dgon pa, BDRC G287\n mjing yon mu tig btsan po, BDRC P2MS13217\n Karchung Vajradhātu Maṇḍala (skar chung rdo rje'i dbyings)\nདྲག་ཤོས་ཕུན་ཚོགས་དབང་འདུས། "མུ་ནི་བཙན་པོ་དང་མཇིང་ཡོན་མུ་ཏིག་བཙན་པོའི་ལོ་རྒྱུས།." འབྲུག་ཆོས་སྲིད་ཀྱི་རབས། ཤོག་ངོས་ ༣༡–༣༢. ཐིམ་ཕུག:་ འབྲུག་རྒྱལ་ཡོངས་དཔེ་མཛོད། ༢༠༠༧. BDRC MW1KG1680\nBDRC LINK MW1KG1680


The First Zhiwa Lha, Pelden Chokdrub - The Treasury of Lives: A Biographical Encyclopedia of Tibet, Inner Asia and the Himalayan Region\nདཔལ་ལྡན་མཆོག་གྲུབ་ནི་ཕྱིས་སུ་ཞི་ལ་སྐུ་ཕྲེང་དང་པོར་ངོས་འཛིན་བྱས་ཡོད་ལ། དུས་རབས་བཅོ་ལྔ་པའི་དུས་མཇུག་དང་། བཅུ་དྲུག་པའི་དུས་འགོར་བོད་ཀྱི་བྱང་ཤར་ཁུལ་དུ་བྱ་འགུལ་མང་པོའི་དགེ་ལུགས་པའི་བླ་མ་ཞིག་ཡིན། ཁོང་ནི་ཀོང་པོར་སྐུ་འཁྲུངས་ཤིང་། ཞི་བ་ལྷ་སྐུ་ཕྲེང་དང་པོ་འཕགས་པ་བདེ་ཆེན་རྡོ་རྗེའི་བུ་སློབ་གྲས་ཀྱི་ཐུ་བོ་ཡིན།\nཞི་བ་ལྷ ༠༡ དཔལ་ལྡན་མཆོག་གྲུབ།\nb.1454 - d.1523\nWylie: zhi ba lha 01 dpal ldan mchog grub\nAnonymous. 1986.Bod kyi lo rgyus rig gnas dpyad gzhi'i rgyu cha gdams bsgrigs. Beijing: Mi rigs dpe skrun khang. Vol. 9, pp 193-94.\nByams pa chos grags. N.d.Chab mdo byams pa gling gi gdan rabs. Chamdo: Chab mdo par 'debs bzo grwa par btab, pp. 263-264.


173 རིན་མེད་ཟ་རྐྱང་གི་ཁ་ཟས་ཤིག་གླིང་ན་མེད། ཅེས་པར་དཔྱད་མཆན་སྒོ་བརྒྱབ་ཟིན། 9\nང་སེར་སྣ་ཆེ། ངས་ཉམ་ཐག་རྣམས་ལ་ཞལ་འདེབས་མང་ཙམ་སྟེར་མི་བྲ། ཞེས་ང་ལ་བཤུང་གིན་པའི་གསར་འགྱུར་དེ་ངས་རིག་ཡོད། དེར་སྣང་དོགས་མེད། ཕུགས་མི་རྟོགས་པའི་གསར་འགོད་པ་དེ་དག་གི་ཁ་འཛིང་བཟེད་པ་ད་རེས་ཙམ་མིན་གཤིས། ཁོ་པ་ཚོའི་རྨོངས་ཚོད་དང་ཨུ་ཚུགས་ལ་ང་ནི་སྔར་ནས་དྲེད་ཡོད། དེ་ཚོས་ཚིག་མཚོན་དང་སྙུག་མཚོན་ཇི་ལྟར་བཏབ་རུང་། དག་སེལ་བྱེད་རྒྱུ་ཕར་ཞོག་ངག་བསྡམས་ནས་ཅི་མི་སྙམ་པར་སྡོད་རྒྱུ་ནི། ངས་ཁོ་ཚོར་ཁ་གཏད་གཅོག་ཐབས་ཉག་གཅིག་དེ་ཡིན། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ང་ནི་རང་གི་དྲན་ཚུལ་ལ་གསལ་ཁ་ཡོད་ཅིང་བདེན་པའང་རང་ཕྱོགས་སུ་འདུག་པར་བློ་གདེང་ཡོད་པས་ཡིན།\nགནད་ཀྱི་དོན་པོ་ནི་རང་སེམས་ལ་གནོང་འགྱོད་མེད་པ་ཞིག་བྱེད་རྒྱུ་དེ་ཡིན། སོ་སོའི་དཀའ་ཁག་སེལ་ཕྱིར་ང་ལ་དངུལ་སློང་མཁན་ལ་ངས་ཧ་ལམ་ཁ་ཡ་མི་བྱེད། ང་ནི་ཚུར་རང་ལ་རྙེད་པ་དོན་གཉེར་ལས་ཀྱང་ཕར་གཞན་ལ་དངུལ་དངོས་སྟེར་སྦྱིན་ལ་བག་ཚ་བ་ཡིན། དེའི་རྒྱུ་མཚན་སྒྲུང་ཞིག་ཏུ་གསལ་པོ་བཤད་འདུག སྒྲུང་དེ་འདི་ལྟ་སྟེ།\nཞིང་པ་ཁྱིམ་ཚང་ཞིག་གིས་ར་བ་ཞིག་ཏུ་ཕག་པ་འགའ་གསོས་ཡོད། ཉིན་ཞིག བདག་པོས་ར་སྒོ་རྒྱག་རྒྱུ་བརྗེད་དེ་ཕག་པ་ཚོ་ཕྱི་ལོགས་སུ་འབྲོ་བའི་གོ་སྐབས་བྱུང། དེ་ནས་ཕག་པ་ཚོ་རབས་འགའ་སོང་མཐར། ཕག་པ་ཚོ་རབས་གཅིག་ལས་གཅིག་བཙན་རྒོད་དུ་གྱུར། མཚམས་ཤིག་ན་གནས་དེར་རྒྱུ་མཁན་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ལའང་འཚེ་བའི་ཉེན་ཁ་བྱུང་། རྔོན་པ་ཉམས་མྱོང་ཅན་འགའ་ཤས་ཀྱིས་ཚུལ་དེ་གོ་ནས་གནོད་པ་སེལ་བའི་ལས་ལ་ཞུགས་ཀྱང་། ཕག་པ་དེ་དག་གྲུང་ཟོན་ཚ་བས་ཁྱི་ར་བའི་གཡོ་འོག་ཏུ་གཅིག་ཀྱང་མ་ཚུད།\nཉིན་ཞིག་ལ། བགྲེས་པོ་ཞིག་གིས་བོང་བུས་དྲུད་པའི་ཤིང་རྟ་ཞིག་འདེད་ཅིང་འོང། ཤིང་རྟའི་ནང་དུ་ཤིང་ཆ་དང་འབྲུ་རིགས་མང་པོ་དྲུད་འདུག གང་ཙམ་ན་ཕག་པའི་གནོད་འཚེ་རྒོད་པའི་གྲོང་ཚོ་དེར་སླེབས། ཡུལ་དེའི་སྐྱེ་བོ་དག་མཚར་སྣང་སྐྱེ་བཞིན་ཁོ་པའི་གམ་དུ་ཡོང་ནས། “ཁོ་རེ། ཡུལ་གང་ནས་ཡོང། ལས་ག་རེ་ཡོད”ཅེས་དྲིས་པར། བགྲེས་པོ་དེས། “ལས་བྱ་ཆེར་མེད། ཕག་རྒོད་དག་འཛིན་པར་ཡོང་བ་ཡིན”ཞེས་ལབ་པ་ན། ཁོ་པ་ཚོ་སྣ་དགོད་འཆོར་བཞིན། “ཀུ་རེ་མ་རྩེ་དང། དེར་རྔོན་པ་རྣམས་ཀྱང་ཐབས་ཟད་འདུག་ན་ཁྱོད་ལ་ཅི་བྱར་ཡོད་ཨང”ཟེར་ནས་རང་སར་གྱེས་སོང། ཟླ་ངོ་གཉིས་ཙམ་གྱི་རྗེས་སུ། བགྲེས་པོ་དེས་ཕག་རྒོད་དག་རི་ཟོམ་གྱི་རིབ་མ་ཞིག་ཏུ་ལེགས་པར་བཙུད་བཞག\nགཏམ་དེ་ཐོས་པ་དང་གྲོང་མི་རྣམས་སླར་ཡང་མཚར་སྣང་སྐྱེ་བཞིན་བགྲེས་པོའི་སར་འོངས། “ངོ་མ་ཨེ? ཡ་མཚན་ཡ་མཚན! ཕག་རྒོད་དག་རིབ་མའི་ནང་ཇི་ལྟར་བཙུད་པ་ཡིན?”\nབགྲེས་པོ་ན་རེ། “ཐོག་མར་ངས་དེ་ཚོས་རྒྱུན་པར་ལྟོ་འཚོལ་བའི་གནས་དེ་ཤེས་པར་བྱས། དེ་ནས་རྙི་རྒྱར་འཛུད་པའི་འབྲིད་ཟས་སུ་ས་དེ་གར་འབྲུ་རིགས་གཏོར། དང་པོར་ཕག་པ་དེ་དག་བག་ཟོན་ཚ་བར་གྱུར་ན་ཡང་། མཐར་མཚར་སྣང་གིས་དེད་ནས་སླར་ཡོང་སྟེ་འབྲུ་རིགས་ཀྱི་བྲོ་བར་བསྣམས། ཡུན་རིང་མ་འགོར་བར་ཕག་པ་ཁ་རྒས་པ་ཞིག་གིས་ཁམ་བུ་གང་ཟོས། དེའི་རྗེས་ཐོགས་སུ་གཞན་ཚང་མས་ཀྱང་འཚབ་འཚུབ་ཏུ་ཟ་བར་བརྩམས། ཚུལ་དེ་མཐོང་བ་དང། ངའི་སེམས་སུ་ཕག་རྒོད་ཚོ་འཛིན་ཐུབ་རྒྱུ་ནམ་ལངས་ཉི་ཤར་རེད་སྙམ་བྱུང།\n“དེའི་ཕྱི་ཉིན། ངས་འབྲུ་རིགས་སྔར་ཉིན་ལས་མང་ཙམ་གཏོར་རྗེས། དེ་དང་གོམ་པ་འགའི་ས་རུ་ཤིང་ལེབ་གཅིག་བཙུགས། ཤིང་ལེབ་དེ་ཐོ་ཡོར་དུ་གྱུར་ནས་ཕག་པ་ཚོ་འདྲོགས་ཏེ་སྐབས་ཤིག་རིང་ཕྱི་ལ་བཀྱེད་སོང། འོན་ཀྱང་རིན་མེད་ཟ་རྐྱང་གི་ཁ་ཟས་དེའི་བསླུ་བྲིད་ནི་ཤིན་ཏུ་བཟློག་དཀའ་སྟབས། ཡུན་གྱིས་ཕག་པ་ཚོ་སླར་ཁ་ཟས་ཡོད་སར་བཅར་ནས་དེ་ཚིམས་པར་ཟོས། དེ་ནས་བཟུང་ང་ལ་ལས་ཀ་གཞན་མེད་པར་ཉིན་ལྟར་ཁ་ཟས་ཀྱི་ཉེ་འཁོར་དུ་ཤིང་ལེབ་རེ་བཙུགས་རྗེས། རང་གི་རྙི་ར་དེ་འགྲུབ་པའི་བར་དུ་ལྷོད་ལྷོད་ཀྱིས་དུས་འདའ་བ་ཡིན།\n“དེ་ནས། ངས་དོང་ཞིག་བརྐོས་ཏེ་ར་བའི་གྲུ་ཟུར་བརྟན་པར་གཏོང་བྱེད་ཀྱི་སྡོང་དུམ་དང་པོ་བཙུགས། ཁོར་ཡུག་ལ་འགྱུར་བ་རེ་བྱུང་ཚེ་ཕག་པ་ཚོ་དར་ཅིག་རིང་རྒྱང་དུ་བཀྱེད་སྲིད་མོད། མཐའ་མཇུག་སླར་ཁ་ཟས་རིན་མེད་དེ་ཟ་རུ་ཚང་མ་རུབ་ཡོང། ད་ནི་ར་བ་ཡོངས་སུ་བསྐོར་ནས་གྲུབ། རྙི་རའི་སྒོ་ཡང་ཚགས་སུ་ཚུད་པར་བྱས་ཡོད། སྐབས་དེར། ངལ་བ་མི་བསྟེན་པར་ཟ་རྐྱང་ལ་གོམས་ཟིན་པའི་ཕག་པ་ཚོར་འཛེམ་ཟོན་ཕྲ་མོ་ཙམ་མེད་པར་རྙི་རའི་ནང་དུ་འཛུལ་ཡོང། ངས་ཀྱང་རྙི་སྒོ་ཁྲོག་སེ་བརྒྱབ་པ་ཡིན། རིན་མེད་ཁ་ཟས་ཟ་རྐྱང་བྱེད་པའི་ཕག་པ་དེ་ཚོ་འདི་ལྟར་ངས་ལས་སླ་མོས་འཛིན་ཐུབ་སོང”ཞེས་ཟེར།\nསྒྲུང་འདིའི་བསྟན་དོན་ཁ་གསལ་གཏིང་གསལ་རེད། སྲོག་ཆགས་གང་ཡང་མི་ལ་བརྟེན་ནས་འཚོ་དགོས་བྱུང་ཚེ། དེ་དག་གི་ཤེས་འཇོན་གཉིས་ཀ་མིས་ཁྱེར་འགྲོ་བ་དང། དེའི་ཁར་སྐབས་དེ་ནས་བཟུང་སོ་སོ་ཉེན་ཁའི་གནས་སུ་ཚུད་པ་ཡིན། ཚུལ་དེ་མིའི་འགྲོ་བ་ལའང་ཁྱབ་ཀྱི་ཡོད། གལ་སྲིད་མི་ནད་མེད་དུག་མེད་ཅིག་ཞ་བོར་གཏང་འདོད་ན། དེ་ལ་འཁར་བ་ཆ་གཅིག་སྦྱིན་དང་ཟླ་ངོ་འགའ་འགོར་རྗེས་ཁྱོད་ཀྱི་བསམ་དོན་འགྲུབ་ནས་ཡོང། དེ་བཞིན་དུ། མི་ཞིག་ལ་དུས་ཡུན་ངེས་ཅན་རིང་ཁ་ཟས་རིན་མེད་དུ་སྤྲད་ཚེ། མི་དེ་ལ་ངལ་བ་མི་བསྟེན་པར་ཟ་རྐྱང་འཐུང་རྐྱང་གི་གོམས་སྲོལ་ཞིག་ངང་གིས་ཆགས་འགྲོ། བུ། མི་སུ་ལའང་མའི་ལྷུམས་སུ་ཞུགས་པ་ནས་གཞན་ལ་བརྟེན་པའི་བག་ཆགས་ཡོད་པ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཤེས་དགོས།\nབདེན་ཏེ། མི་གཞན་ལ་རོགས་བྱེད་རྒྱུར་ངས་ཁྱོད་རྟག་ཏུ་སྐུལ་གྱིན་ཡོད། འོན་ཀྱང་ཇི་ལྟར་རོགས་བྱེད་པའི་ཚུལ་ནི་དེ་སྔོན་ངས་ཡང་ཡང་བཤད་པ་ལྟར། གལ་སྲིད་མི་ཞིག་ལ་ཉ་ཞིག་བྱིན་ན། དེ་ནི་ཁོ་ལ་ཉིན་གཅིག་གི་ཁ་ཟས་སྤྲད་པ་ཙམ་ཡིན། འོན་ཀྱང་ཉ་འཛིན་པའི་ཐབས་ཤེས་བསླབས་ན། དེ་ནི་ཁོ་ལ་ཚེ་གང་གི་ཁ་ཟས་སྤྲད་པ་ལྟ་བུ་ཡིན། ཞིབ་ཏུ་སོམས་དང། གནའ་མི་རྒན་པོའི་གཏམ་འདི་ལ་དོན་སྙིང་གཏིང་ཟབ་པོ་འདུག\nངའི་སྣང་ངོར། གཞན་ལ་དངུལ་གྱི་རོགས་བྱེད་པ་ནི་རོགས་རམ་སྐྱོན་ཅན་ཞིག་རེད། དེས་སྟེར་ཡུལ་སྐྱེས་བུ་དེའི་བསྲི་ཚགས་ལས་བརྩོན་གྱི་མོས་པ་ཡལ་འགྲོ་ཞིང། ཁོ་རང་ལེ་ལོ་དང་སྒྱིད་ལུག འགན་འཁྲི་མེད་པ་ཞིག་ཆགས་པར་སྒོ་ཀུན་ནས་མཐུན་རྐྱེན་སྦྱོར་བ་ཡིན། དེ་བས་ཀྱང་ཡ་ང་བ་ཞིག་ལ། སྐྱེས་བུ་གང་རུང་ཞིག་གིས་གཞན་སུ་ཞིག་ལ་སྦྱིན་པ་གཏོང་བ་ནི། མི་དེའི་རྩིས་ཐང་ལ་རྡོག་རོལ་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། རྩིས་ཐང་ལ་རྡོག་རོལ་བྱེད་པ་དང་འབྲེལ། མི་དེར་ཡོད་རུང་གི་སྐལ་ཐོབ་ཀྱང་བཙན་གྱིས་ཕྲོགས་སོང་བ་ཡིན། ངས་བསམས་ན། དེ་ལྟར་བྱེད་པ་ནི་ཡ་རབས་ཀུན་སྤྱོད་ཀྱི་རྒྱ་ལས་ཆེས་ཆེར་འདས་པ་ཞིག་རེད། ཕྱུག་པོ་ཞིག་ཡིན་པའི་ཆ་ནས། ང་ལ་འཁྲི་འགན་ཞིག་ཡོད་པ་ནི། རང་ཉིད་མིའི་འགྲོ་བར་ཕན་བདེ་སྐྲུན་མཁན་ཞིག་བྱེད་རྒྱུ་དེ་ཡིན་པ་མ་གཏོགས། མི་ཡུལ་འདིར་སྐྱེས་བུ་ལེ་ལོ་ཅན་སྐྱེད་བསྲིང་བའི་སྲོལ་ངན་གསར་འབྱེད་མཁན་ཞིག་བྱེད་རྒྱུ་དེ་ག་ལ་ཡིན་ཨང།\nསྐྱེས་བུ་སུ་ལའང་གོམས་གཤིས་ཤིག་ཆགས་ཚར་དུས། བཟང་ངན་གང་ཡིན་རུང་གོམས་སྟོབས་དེའི་དབང་དུ་མི་འགྲོ་བ་འགའ་ཡང་མེད། དེའི་སྟབས་ཀྱིས། རིན་མེད་ཟ་རྐྱང་གི་གོམས་གཤིས་དེས་སུ་ཡང་བདེ་བའི་ལམ་དུ་འགོད་མི་སྲིད་པའི་ཁར། ཚེ་འདིར་བྱ་བ་ལམ་འགྲོ་ཡོང་བའི་སྒོ་ཡོངས་སུ་ཁེགས་པ་ཡིན། འོན་ཀྱང། ཧུར་ཐག་འབད་ཐག་གི་ལས་བརྩོན་ནི་དེ་ལས་ལྡོག་སྟེ་འཕྲལ་ཕུགས་གཉིས་སྨན་གྱི་གཞི་རྩ་ཡིན། ཁྱོད་ཀྱིས་ངེས་དགོས་པ་ཞིག་ལ། ལས་ཀར་འཇུག་དུས་ལུས་སེམས་ཀྱི་ངལ་དུབ་ནི། ལས་ཀའི་གྲུབ་འབྲས་ལོངས་སུ་སྤྱོད་རྒྱུར་གཏོང་དགོས་ངེས་ཀྱི་མ་རྩ་ཞིག་ཡིན་པ་དང། ཚེ་འདིའི་སྐྱིད་དགའ་ལོངས་སྤྱོད་གང་ཡང་ངལ་རྩོལ་དང་རྔུལ་ཆུ་ལས་མ་བྱུང་བ་གཅིག་ཀྱང་མེད་དོ།།\nགནའ་སྔ་མོ་སྔ་མོ་ཞིག་ལ། མཁས་མཛངས་ལྡན་པའི་རྒྱལ་པོ་སྐུ་བགྲེས་པ་ཞིག་ཡོད། ཕྱི་རབས་པ་རྣམས་ལ་ཕན་ཞིག་འདོགས་ཆེད། མིའི་བློ་གྲོས་ཀྱི་བེའུ་བུམ་ཞིག་བྲི་དགོས་དགོངས། ཉིན་ཞིག ཁོང་གིས་བློན་མཁས་པ་དག་དྲུང་དུ་བཀུག་ནས། “བློ་གྲོས་མེད་པའི་ཀླད་པ་ནི་གློག་ཞུ་མེད་པའི་ལྒང་ཞུ་འདྲ། ཁྱོད་ཚོས་གནའ་ནས་ད་ལྟའི་བར་གྱི་མིའི་བློ་གྲོས་ཀྱི་བེའུ་བུམ་ཞིག་སྒྲིག་རྩོམ་གྱིས། དེས་ཕྱི་རབས་པའི་བླང་དོར་འཇུག་ལྡོག་གི་བློ་མིག་འབྱེད་ཐུབ”ཅེས་བཀའ་སྩལ།\nབློན་པོ་དེ་དག་གིས་བཀའ་སྤྱི་བོར་བླངས་ནས་ཕྱིར་ལོག་རྗེས། དུས་ཡུན་ཤིན་ཏུ་རིང་པོ་ཞིག་ལ་ལས་ཀ་དེར་གཞོལ། མཐར་དེབ་དུམ་པ་བཅུ་གཉིས་ཅན་ཞིག་བཀྱགས་འོངས་ནས་ཁོང་ལ་ཕུལ་ཏེ་ཡིན་མདོག་ཁ་པོས། “རྒྱལ་པོ་རིན་པོ་ཆེ། འདི་ནི་གནའ་ནས་ད་བར་གྱི་མིའི་བློ་གྲོས་ཀྱི་བེའུ་བུམ་དེ་ཡིན”ཞེས་ཞུས།\nརྒྱལ་པོས་དེ་ལ་ལྟ་ཙམ་བྱས་རྗེས། “སྐུ་ཞབས་རྣམ་པ། འདི་ནི་གནའ་ནས་ད་བར་གྱི་མིའི་བློ་གྲོས་ཀྱི་ཉིང་ཁུ་ཡིན་ཤག་ཤག་རེད། འོན་ཀྱང་། བམ་པོ་ཆེ་དྲགས་པས། གཞན་གྱིས་ཀློག་པའི་དབང་དུ་བཏང་རུང་གོ་བ་ལེགས་པོ་ལེན་ཐུབ་པར་ང་དོགས་པ་ཟ། དེ་ཉིང་བསྡུ་ཞིག་གྱིས”ཞེས་སྨྲས། བློན་པོ་དེ་དག་གིས་སླར་ཡང་དུས་ཚོད་མང་པོའི་རིང་ལ་འཕྲི་སྡུད་ཡང་ཡང་བྱས་མཐར། དུམ་པ་བཅུ་གཉིས་པོ་དུམ་པ་གཅིག་ཏུ་བཏང། དེ་ལྟར་ཡང་། རྒྱལ་པོས་བལྟས་ན་ད་རུང་རིང་འདུག་པས་མུ་མཐུད་ཉིང་བསྡུ་བྱེད་རྒྱུའི་བཀའ་སྩལ།\nབློན་མཁས་པ་དེ་དག་གིས་དུམ་པ་གཅིག་པོ་དེ་ལེའུ་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་པ་དང་། དེ་ནས་ཤོག་ངོས་གཅིག་ཏུ་དྲིལ། དེ་ཚིག་དུམ་གཅིག་ཏུ་བཏང། མཐར་ཐུག་དེ་ཡང་ཚིག་རྐང་གཅིག་ཏུ་བཅོས། རྒྱལ་པོས་ཚིག་རྐང་དེ་མཐོང་བ་དང་ཐུགས་ཡིད་གཞི་ནས་ཚིམས་སོང། ཁོང་ན་རེ། “སྐུ་ཞབས་རྣམ་པ། འདི་ནི་ཏག་ཏག་གནའ་ནས་ད་ལྟའི་བར་གྱི་མིའི་བློ་གྲོས་ཀྱི་ཡང་ཏིག་སྙིང་པོ་རེད། དེར་མ་ཟད་སྐྱེས་བུ་སུ་ཞིག་གིས་གནས་ལུགས་འདི་རྟོགས་སོང་དུས། དཀའ་རྙོག་མི་ཉུང་བ་ཞིག་རང་ཤུགས་སུ་སེལ་འགྲོ་བ་རེད”ཟེར། ཚིག་རྐང་དེ་ནི། “རིན་མེད་ཟ་རྐྱང་གི་ཁ་ཟས་ཤིག་གླིང་ན་མེད”ཅེས་པ་འདི་རེད།\nམིའི་བློ་གྲོས་ཀྱི་བེའུ་བུམ་དེའི་གཞུང་དངོས་ནི། “རིན་མེད་ཟ་རྐྱང་གི་ཁ་ཟས་ཤིག་གླིང་ན་མེད”ཅེས་པའི་ཚིག་རྐང་འདི་གཅིག་པུ་ཡིན། གལ་སྲིད་མི་ཚང་མས། གཞན་ལས་ཁྱད་འཕགས་ཀྱི་རེ་འབྲས་འབྱུང་བ་ལ་གཞན་ལས་དགུ་འགྱུར་གྱི་བརྩོན་འགྲུས་བསྟེན་དགོས་རྒྱུ་ཧ་གོ་ཚེ། སྐྱེས་བུ་མང་དག་ཅིག་གིས་ལག་རྗེས་ཇི་སྙེད་ཅིག་འཇོག་ཐུབ་པས་མི་ཚད། ཞར་ལ་འཇིག་རྟེན་འདིའང་སྔར་བས་སྐྱིད་པོ་ཞིག་ཏུ་གཏང་ཐུབ་ངེས་ཡིན། གཞན་དུ་ན་རིན་མེད་ཟ་རྐྱང་བྱེད་པའི་སྐྱེས་བུ་དེས་ནམ་ཞིག་མ་རྩ་སྐྱེད་ཀ་དང་བཅས་བུ་ལོན་འཇལ་དགོས་པ་མཐོང་ཆོས་མྱོང་འགྱུར་ཡིན།\nམི་ལུས་ཤིག་བླངས་ཕྱིན་ཆད། རང་གཞན་གཉིས་ཕན་གྱི་རྙེད་པ་ཅི་རིགས་ཤིག་རྩོལ་སྒྲུབ་ཀྱིས། སོ་སོའི་ཚེ་སྲོག་ལ་ཚེ་སྲོག་གི་རྩིས་ཐང་ཞིག་དང་འཆི་བ་ལའང་འཆི་བའི་རྩིས་ཐང་ཞིག་ནི་ཅིས་ཀྱང་ལྡན་པར་བྱེད་དགོས།\nFIGHTSTATE and step by step instructions\nPorno Good camp spots are avail\nwith George Kotsiopoulos wasahuge success in Florida\nPorno but I remember them havingadecent selection of Naked and Famous\nAn Inside Guide to Picking upaBridal Gown\nPorno Trends in Men's Jewelry\nThe Fabulous Life of Fashion\nVideos porno now isagood time to go get it\ntheGadgetPill This time we went left instead it's longer but more gradual\nWill Body Central IPO Appeal to Investors\nPorno exactly i would like to keep their kids throughout the diapers\nTOKYO POP LINE Some tanks can go braless because they haveabuilt in bra\ndontgiveupworld.com how to beamakeup foundation creator when considering mac cosmetic makeup products\nThe Top Fashion Design Colleges in the United States\nPORNO Lionsgate hits us withanifty little ropeadope\nCisneros Fontanals Art Foundation opened\nVIDEOS PORNO XXX place when companies want to lower their production costs\nKOSTENLOSE PORNO Coach five year goal is to capture up to 10\n2013 People's Choice Awards red carpet fashion preview\nVideos Porno after rejecting the Lowell girls young Yankee women\nXXX Porno make the lemonade and cookies or brownies\nJeux the excitement regarding way over males shirts\nIjp MEN'S POULTER TARTANS PANTS\nPornodingue sunglasses and eye glasses\nBest Soundtracks of 2004 Part 2\nCool Math Games how an punk period of time gives you stimulated trend setting\nChina Xiniya Fashion's XNY CEO Qiming Xu on Q2 2014 Results\nporno it was one of the largest office buildings in the world\nporno despite expensive marketing\na Master Piece of Edgy Fashion\nPorno Chola Helps Maintain Body Temperature\nporno What Shoes Should Be Worn WithaBrown Dress\nPORNO There are so many great vegetable based side dishes\nJeffrey Fashion Cares Turns Twenty\nGowns Online Shop5reasons the woman probably will law of commerce the long term\nPORNO the outer layer\nFree Games If your sweater is simple as the one in this photo\npornos and sales were booming\nFashion Weather in Washington D\nfree xxx just what is trend setting advertising and marketing control\nfree porno It was not long before other bands appropriated the leather look\nProject Runway season7winner is\nDarmowe Porno she wore Valentino


ИВР РАН (Санкт-Петербург) - Выставка новых поступлений в Библиотеку ИВР РАН (07.05.2018)\nВыставка новых поступлений в Библиотеку ИВР РАН (07.05.2018)\n(7 мая 2018 г.)\nР0653 Хадж российских мусльман. - М. : ИД "Медина", 2017 - - 2017. (Шифр Р0653).\nР 2220/81 Материалы и исследования Отдела нумизматики: по материалам Международной конференции "Два века мусульманской нумизматики в России: Итоги и перспективы" : Изд-во Государственного Эрмитажа Государства Таримской впадины во2пол. IX - нач. XII вв.: политическое и религиозное взаимодействие. - Екатеринбург, 2018. - (Труды Государственного Эрмитажа ; Т.81). (Шифр Р 2220/81)\nР 2220/84 Геральдика: исследования и практика:материалы научной конференции 19-20 февраля 2016 : Изд-во Государственного Эрмитажа . - СПб. - 169 с. - (Труды Государственного Эрмитажа ; Т.84). (Шифр Р 2220/84)\nР 2220/95 Материалы международной конференции, посвященной 100-летию со дня рождения Игоря Михайловича Дьяконова (1915-1999). - СПб : Изд-во Государственного Эрмитажа, 2018. - 326 с. : ил. - (Труды Государственного Эрмитажа ; Т. 95). (Шифр Р2220/95)\nP 2249/114 Acta asiatica/ Institute of Eastern culture. – Tokyo, 2018 г. 114 c.\nP 2407/72,2 Monumenta nipponica : Studies in Japanese culture. - Tokyo : Sophia university, 1938 - .v. 72 №2(Шифр P 2407).\nP 3437 Journal of Asian and African studies = アジア・アフリカ言語文化研究. - Tokyo : Tokyo university of foreign studies, Research institute for languages and cultures of Asia and Africa, 1970 - . - ISSN 0387-2807. (Шифр P 3437).\nP4337/6 Essays on the Manuscripts written in Central Asian Languages in the Otani Collection: Buddism, Manichaeism fnd Christianity. - Kyoto : Research Institute for Buddhist Culture , Ryukoky University, Research Center for World Buddhist Cultures, Ryukoku University, 2017. - 214 с. - (Ryukoku University Silk Road Studies ; №6).\n18.М.2929 Diamond, Debra. Yoga L' art de la transformation 2500 ans d' histoire du yoga / Debra Diamond, пер.c англ . С.Schiellein . - Paris, 2017. - 328 с\n18.К.30172 Хаййāм, ʽОмар. НАУРӮЗ НĀМЕ / ʽОмар Хаййāм, авт. предисл. и комм. Б.А. Розенфельд, А.П. Юшкевич ; . - М., 2018. - 180 с. (Шифр 18.К.30172)\n18.K.30173 Stolbova, Olga. Chadic Etymological Dictionary / Olga Stolbova. - M. : Изд. Институт востоковедения РА, 2016. - 416 с. (Шифр 18.K.30173)\n18K.30174 Freudenthal, Gideon. No religion without idolatry: Mendelssohn's jewish enlightenment / Gideon Freudenthal. - Notre Dame, Indiana : University of Notre Dame Press, 2012. - 332 с.\n18.Л.11372/1 A Classified Catalogue of The Morrison Library in Toyo Bunko. Vol.1 : Manuscripts and Rare Books. - Tokyo : Toyo Bunko, 2017. - 314 с. (Шифр 18.Л.11372/1)\nА 18.М 539/1 т.1 : الحسيني الجلالي , محمد حسين في الصين: في سبيل المخطوطات الاسلامية: الحلقة الاولي: بيجين / الحسيني الجلالي , محمد حسين. - Chicago : The open school, 2006. - 52+33 ص : фот. цв.\nА 18.М 539/2 т.2 : الحسيني الجلالي , محمد حسين في الصين: في سبيل المخطوطات الاسلامية: الحلقة الثانية: شيان / الحسيني الجلالي , محمد حسين. - Chicago : The open school, 2006. - 57+49 ص : фот. цв.\nА 18.М 539/3 т.3 : الحسيني الجلالي , محمد حسين في الصين: في سبيل المخطوطات الاسلامية: الحلقة الثالثة: لينشا / الحسيني الجلالي , محمد حسين. - Chicago : The open school, 2006. - 51+16 ص : фот. цв.\nА 18.М 539/4 т.4 : الحسيني الجلالي , محمد حسين في الصين: في سبيل المخطوطات الاسلامية: الحلقة الرابعة: لنجو / الحسيني الجلالي , محمد حسين. - Chicago : The open school, 2006. - 20+9 ص : фот. цв.\nКниги на японском и китайском языках, представленные на выставке «Новые поступления в библиотеке ИВР РАН»\nО.16/2017/100/5 史林. Выходит раз в два месяца - 2017г. Vol. 100 no. 5. (Шифр О.16/2017/100/5)\nО.16/2017/100/6 史林. Выходит раз в два месяца - 2017г. Vol. 100 no. 6. (Шифр О.16/2017/100/6)\nО.41/2017/99/3 東洋學報/ 東洋文庫. Выходит ежеквартально - 2017г. т.99 N 3. (Шифр О.41/2017/99/3)\nО.428/2017/64/1 社会志林/ 法政大学社会学部学会. Выходит ежеквартально - 2017г. т.64 N 1. (Шифр О.428/2017/64/1)\nО.428/2017/64/2 社会志林/ 法政大学社会学部学会. Выходит ежеквартально - 2017г. т.64 N 2. (Шифр О.428/2017/64/2)\nО.428/2017/64/3 社会志林/ 法政大学社会学部学会. Выходит ежеквартально - 2017г. т.64 N 3. (Шифр О.428/2017/64/3)\nО.450/2018/2016 東洋文庫年報 . Выходит ежегодно - 2018г. N 2016 年度 .\nО.833/2017/56/2 東洋學術研究/ 東洋哲學研究所. Выходит дважды в год - 2017г. т.56 N 2. (Шифр О.833/2017/56/2)\nО.843/2017/56 日本研究 / 国際日本文化研究センター. Выходит дважды в год - 2017г. N 56. (Шифр О.843/2017/56)\nО.864/2017/88 法政史学. Выходит дважды в год - 2017г. N 88. (Шифр О.864/2017/88)\nО.886/2017/32 內陸アジア言語の硏究/ アジア大陸の言語硏究班 - 2017г. N 32. (Шифр О.886/2017/32)\nО.898/2017/55 朝鮮史研究会論文集/ 編集朝鮮史研究会. Выходит ежегодно - 2017г. N 55. (Шифр О.898/2017/55)\nО.899/2017/85/1 經濟志林. Выходит ежеквартально - 2017г. т.85 N 1. (Шифр О.899/2017/85/1)\nО.900/2017/52 斯道文庫論集. Выходит ежегодно - 2017г. Vol. 52. (Шифр О.900/2017/52)\nО.929/2017/33 東洋哲学研究所紀要. Выходит ежегодно - 2017г. N 33. (Шифр О.929/2017/33)\nО.936/2013/11 西北出土文献研究. Выходит дважды в год - 2013г. N 11. (Шифр О.936/2013/11)\nО.Л-666/48 国際研究集会「万国博覧会と人間の歴史」報告書 : 第48回国際研究集会 = International Research Symposium Proceedings: "Expo and Human History" / ed. : 佐野真由子. - 京都 : 國際日本文化研究センター, 2017. - 205 с. : il. - (國際シンポジウム = International Symposium N 48, 2015 / International Research Center for Japanese Studies ; 48（2015）). - ISSN 0915-2822. (Шифр О.Л-666/48)\nО.Л-666/50 A pirate's view of world history :areversed perception of the order of things fromaglobal perspective : 第50回国際研究集会 : Proceedings from the symposium held at Kokusai Nihon Bunka Kenkyū Sentā: April 27-29, 2016. / 稲賀繁美. - 京都 : 國際日本文化研究センター, 2017. - 175 с. : il. - (國際シンポジウム = International Symposium N 50, 2016 / International Research Center for Japanese Studies ; 50（2016）). - ISSN 0915-2822\nО.Л-858/81 vol. 81 : モリソンパンフレットの世界 / ed.: 斯波義信, 岡本隆司. - [s. l.] : 東洋文庫, 2017. - 4,452 с. - (東洋文庫論叢 = Toyo Bunko publications, Series A ; 81). (Шифр О.Л-858/81)\nO.K-10971 ムーヒナ [著] , エレーナ. レーナの日記 : レニングラード包囲戦を生きた少女 / エレーナ ムーヒナ [著] ; пер.: 佐々木寛, 吉原深和子. - 東京 : みすず書房, 2017. - 339 с. (Шифр O.K-10971)\nO.K - 10969/1 辻 英子海を渡った日本絵巻の至宝 / 辻 英子 : 笠間書院. - 2017 1 т. : 研究編 . - 2017. - 5, 465,(20) с. : 15 c. ил.). (Шифр O.K - 10969/1 )\nO.K - 10969/2 辻 英子海を渡った日本絵巻の至宝 / 辻 英子 : 笠間書院. - 20172т. : 影印編 . - 2017. - 248 с). (Шифр O.K - 10969/2 )\nО.К-10970 進化する妖怪文化研究 / ed. 和彦 小松. - 東京 : Tōkyō Serika Shobō, 2017. - (Yōkai bunka sōsho; The library of Yokai-Culture studies). (Шифр О.К-10970)\nO.K-10971 ムーヒナ [著] , エレーナ. レーナの日記 : レニングラード包囲戦を生きた少女 / エレーナ ムーヒナ [著] ; пер.: 佐々木寛, 吉原深和子. - 東京 : みすず書房, 2017. - 339 с.\nО.К-10972 読んでおいしい韓食. - ソウル : 翰林出版社, 2017. (Шифр О.К-10972)\nК. 447/2017/36/4 漢學研究通訊/ 漢學研究中心. Выходит ежеквартально - 2017г. Vol. 36 № 4. (Шифр К. 447/2017/36/4)\nК. 447/2018/37/ 1 漢學研究通訊/ 漢學研究中心. Выходит ежеквартально - 2018г. Vol. 37 № 1. (Шифр К. 447/2018/37/ 1)\nК.448/1-4 中華文史論丛 = Journal of Chinese literature and history = Collections of essays on Chinese literature and history. - 上海 : 上海古籍出版社 . - ISSN 1002-0039. (Шифр К-448).\nК.466/2017/35/4 漢學研究/ 漢學研究中心. Выходит дважды в год - 2017г. Vol. 35 № 4.\nК.К-6159 李建强 敦煌, 对音, 初探 : 基于敦煌文献的梵, 藏汉对音研究 / 李建强. - 北京 : 中国社会科学出版社, 2017. - 251 с. - (敦煌文献咒语对音研究丛书). (Шифр К.К-6159)\nК.К-6160 韩国美食 : 真味趣谈. - 首尔特别市 : 翰林出版社, 2017. - 235 с. (Шифр К.К-6160)\nК.К-6161/1 資中筠, 陳樂民, 劉靖華, 馮紹雷. 冷眼向洋 : 百年風云启示录: 生活・讀書・Т. 1. - 北京 : 新知三聯書店. - 2000. - 487 с. (Шифр К.К-6161/1)\nК.К-6161/2 資中筠, 陳樂民, 劉靖華, 馮紹雷. 冷眼向洋 : 百年風云启示录: 生活・讀書・Т. 2. - 北京 : 新知三聯書店. - 2000. - 379 с. (Шифр К.К-6161/2)\nК.Л-1384/14 史坦薩茲, 亞丁. 塔木德精要 / 亞丁 史坦薩茲. - 泰北施 : 啟示出版 : 家庭傳媒城邦分公司發行, 2015. - 352 с. - (Knowledge xi lie ; 14) Перевод заглавия: The essential Talmud. (Шифр К.Л-1384/14)\nК.Л-1385 王承略主编 . 汉籍与汉学. - 济南 : 山东人民出版社, 2017. 第一期(总第一期) - 2,167,1 с. (Шифр К.Л-1385)\nК.М-251/26 俄羅斯科學院東方文獻研究所 藏黑水城文獻 : Памятники письменности из Хара-Хото, хранящиеся в Институте восточных рукописей РАН. - 上海 : 上海古籍出版社 26 : 西夏文佛教部分 = Коллекция буддийской части тангутского языка = Tangut buddhist manuscripts. - 2017. -4с. : il. ;7с ; 354 с. - (俄藏黑水城文獻 = Памятники письменности из Хара-Хото, хранящиеся в России = Heishicheng manuscripts collected in Russia). (Шифр К.М-251/26)\nКниги на тибетском языке, представленные на выставке «Новые поступления в библиотеке ИВР РАН»\nTib. И 1/16 ༄༅། །བཀའ་གདམས་གསུང་འབུམ་ཕྱོགས་བསྒྲིགས་བཞུགས་སོ། ། / དཔལ་བརྩེགས་བོད་ཡིག་དཔེ་རྙིང་ཞིབ་འཇུག་ཁང་ནས་བསྒྲིགས). - ISBN 7-5409-3249. vol. 16. - 成都 : སི་ཁྲོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང, 2006. - , 618 с.\nTib. И 1/78 ༄༅། །བཀའ་གདམས་གསུང་འབུམ་ཕྱོགས་བསྒྲིགས་བཞུགས་སོ། ། / དཔལ་བརྩེགས་བོད་ཡིག་དཔེ་རྙིང་ཞིབ་འཇུག་ཁང་ནས་བསྒྲིགས). - ISBN 978-7-5409-4283-0. vol. 78. - 成都 : སི་ཁྲོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང, 2009. - , 383,  с.\nTib. И 1a. Suppl.2༄༅། །བཀའ་གདམས་གསུང་འབུམ་ཕྱོགས་སྒྲིག་ཐེངས་བཞི་པའི་དཀར་ཆག་བཞུགས་སོ། ། = 《噶当文集》第四部目录 / དཔལ་བརྩེགས་བོད་ཡིག་དཔེ་རྙིང་ཞིབ་འཇུག་ཁང་ནས་བསྒྲིགས. - 成都 : སི་ཁྲོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང, 2016. - , 5, 128,  с.\nTib. И 2/2 རྔོག་ཆོས་སྐོར་ཕྱོགས་བསྒྲིགས / དཔལ་བརྩེགས་བོད་ཡིག་དཔེ་རྙིང་ཞིབ་འཇུག་ཁང་ནས་བསྒྲིགས. - ISBN 978-7-80057-847-2. vol. 2. - 北京 : ཀྲུང་གོའི་བོད་རིག་པ་དཔེ་སྐྲུན་ཁང, 2007. - , 655,  с. - (ཕྱག་བྲིས་གཅེས་བཏུས ; 2)\nTib. И 2a. Suppl. 1 ༄༅། །རྔོག་ཆོས་སྐོར་ཕྱོགས་སྒྲིག་གི་དཀར་ཆག་བཞུགས་སོ། ། / དཔལ་བརྩེགས་བོད་ཡིག་དཔེ་རྙིང་ཞིབ་འཇུག་ཁང་ནས་བསྒྲིགས. - [པེ་ཅིན] : ཀྲུང་གོའི་བོད་རིག་པ་དཔེ་སྐྲུན་ཁང, . - , , 36 с. - (ཕྱག་བྲིས་གཅེས་བཏུས). - ISBN 978-7-80057-847-2\nTib. И 3/1 དུས་འཁོར་འགྲེལ་མཆན་ཕྱོགས་བསྒྲིགས / དཔལ་བརྩེགས་བོད་ཡིག་དཔེ་རྙིང་ཞིབ་འཇུག་ཁང་ནས་བསྒྲིགས. - ISBN 978-7-80057-848-9. vol. 1. - 北京 : ཀྲུང་གོའི་བོད་རིག་པ་དཔེ་སྐྲུན་ཁང, 2007. - , 539,  с. - (ཕྱག་བྲིས་གཅེས་བཏུས ; 11)\nTib. И 3a. Suppl. 1 ༄༅། །དུས་འཁོར་འགྲེལ་མཆན་ཕྱོགས་སྒྲིག་གི་དཀར་ཆག་བཞུགས་སོ། ། / དཔལ་བརྩེགས་བོད་ཡིག་དཔེ་རྙིང་ཞིབ་འཇུག་ཁང་ནས་བསྒྲིགས. - [པེ་ཅིན] : ཀྲུང་གོའི་བོད་རིག་པ་དཔེ་སྐྲུན་ཁང, . - , , 42 с. - (ཕྱག་བྲིས་གཅེས་བཏུས). - ISBN 978-7-80057-848-9\nTib. И 4/24 བུ་སྟོན་རིན་ཆེན་གྲུབ་ཀྱི་གསུང་འབུམ། / དཔལ་བརྩེགས་བོད་ཡིག་དཔེ་རྙིང་ཞིབ་འཇུག་ཁང་ནས་བསྒྲིགས. - ISBN 978-7-80253-014-0. vol. 24. - 北京 : ཀྲུང་གོའི་བོད་རིག་པ་དཔེ་སྐྲུན་ཁང, 2008. - , 1414,  с. - (ཕྱག་བྲིས་གཅེས་བཏུས ; 35)\nTib. И 4a. Suppl. 1 ༄༅།།བུ་སྟོན་རིན་ཆེན་གྲུབ་ཀྱི་གསུང་འབུམ་བྲིས་མ་པོད་ཉེར་བརྒྱད་ཀྱི་དཀར་ཆག་བཞུགས་སོ།། / དཔལ་བརྩེགས་བོད་ཡིག་དཔེ་རྙིང་ཞིབ་འཇུག་ཁང་ནས་བསྒྲིགས. - [པེ་ཅིན] : ཀྲུང་གོའི་བོད་རིག་པ་དཔེ་སྐྲུན་ཁང, . - , 41 с. - (ཕྱག་བྲིས་གཅེས་བཏུས). - ISBN 978-7-80253-014-0\nTib. И 6/37 དུས་འཁོར་ཕྱོགས་བསྒྲིགས་ཆེན་མོ། / དཔལ་བརྩེགས་བོད་ཡིག་དཔེ་རྙིང་ཞིབ་འཇུག་ཁང་ནས་བསྒྲིགས. - ISBN 978-7-80589-493-5. vol. 37. - 拉萨 : བོད་ལྗོངས་བོད་ཡིག་དཔེ་རྙིང་དཔེ་སྐྲུན་ཁང, 2014. - , 4, 572,  с.\nTib. И 6a. Suppl. 1 ༄༅། །དུས་འཁོར་ཕྱོགས་བསྒྲིགས་ཆེན་མོའི་དཀར་ཆག་བཞུགས་སོ། ། ༼༢༡ - ༤༠༽ / དཔལ་བརྩེགས་བོད་ཡིག་དཔེ་རྙིང་ཞིབ་འཇུག་ཁང་ནས་བསྒྲིགས. - 拉萨 : བོད་ལྗོངས་བོད་ཡིག་དཔེ་རྙིང་དཔེ་སྐྲུན་ཁང, . - , , 4, 112, ,  с. - ISBN 978-7-80589-494-2\nTib. И 7/74 ༄༅། །བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་རྣམ་ཐར་ཕྱོགས་བསྒྲིགས་བཞུགས་སོ། ། / དཔལ་བརྩེགས་བོད་ཡིག་དཔེ་རྙིང་ཞིབ་འཇུག་ཁང་གིས་བསྒྲིགས. - ISBN 978-7-5420-1814-4. vol. 74. - ཟི་ལིང(西宁) : མཚོ་སྔོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང, 2012. - , 2, 524,  с.\nTib. И 7a. Suppl. 1 ༄༅། །བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་རྣམ་ཐར་ཕྱོགས་བསྒྲིགས་ཀྱི་དཀར་ཆག་བཞུགས་སོ། ། (༦༡ - ༩༠) / དཔལ་བརྩེགས་བོད་ཡིག་དཔེ་རྙིང་ཞིབ་འཇུག་ཁང་ནས་བསྒྲིགས. - ཟི་ལིང(西宁) : མཚོ་སྔོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང, 2012. - , 7, 185,  с. - ISBN 978-7-5420-1813-7\nTib. И 7a. Suppl.2༄༅། །བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་རྣམ་ཐར་ཕྱོགས་བསྒྲིགསི་ཀྱི་དཀར་ཆག་བཞུགས་སོ། ། (༣༡ - ༦༠) / དཔལ་བརྩེགས་བོད་ཡིག་དཔེ་རྙིང་ཞིབ་འཇུག་ཁང་ནས་བསྒྲིགས. - ཟི་ལིང(西宁) : མཚོ་སྔོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང, 2011. - , 9, 226,  с. - ISBN 978-7-5420-1533-4\nTib. И 7a. Suppl.3༄༅། །བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་རྣམ་ཐར་ཕྱོགས་བསྒྲིགསི་ཀྱི་དཀར་ཆག་བཞུགས་སོ། ། (༩༡ - ༡༢༠) / དཔལ་བརྩེགས་བོད་ཡིག་དཔེ་རྙིང་ཞིབ་འཇུག་ཁང་ནས་བསྒྲིགས. - ཟི་ལིང(西宁) : མཚོ་སྔོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང, 2015. - , 6, 202,  с. - ISBN 978-7-5420-2566-1\nTib. И 7a. Suppl.4༄༅། །བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་རྣམ་ཐར་ཕྱོགས་བསྒྲིགསི་ཀྱི་དཀར་ཆག་བཞུགས་སོ། ། (༡ - ༣༠) / དཔལ་བརྩེགས་བོད་ཡིག་དཔེ་རྙིང་ཞིབ་འཇུག་ཁང་ནས་བསྒྲིགས. - ཟི་ལིང(西宁) : མཚོ་སྔོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང, 2010. - , , 6, 171,  с. - ISBN 978-7-5420-1465-8\nTib. И 8/46 ༄༅། །སྔ་འགྱུར་རྒྱུད་འབུམ་ཕྱོགས་བསྒྲིགས་བཞུགས་སོ། ། / དཔལ་བརྩེགས་བོད་ཡིག་དཔེ་རྙིང་ཞིབ་འཇུག་ཁང་ནས་བསྒྲིགས. - ISBN 978-7-105-10412-3. vol. 46. - 北京 : མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང, 2009. - , 888,  с.\nTib. И 8a. Suppl. 1 ༄༅། །སྔ་འགྱུར་རྒྱུད་འབུམ་རིན་པོ་ཆེ་ཕྱོགས་སྒྲིག་གི་དཀར་ཆག་བཞུགས་སོ། ། / དཔལ་བརྩེགས་བོད་ཡིག་དཔེ་རྙིང་ཞིབ་འཇུག་ཁང་ནས་བསྒྲིགས. - 北京 : མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང, 2009. - , 2, 405,  с. - ISBN 978-7-105-10413-0\nTib. К 1/264 ༄༅། །རས་ཆུང་སྙན་བརྒྱུད་སྐོར་བཞུགས་སོ། ། (9/19) / དཔལ་བརྩེགས་བོད་ཡིག་དཔེ་རྙིང་ཞིབ་འཇུག་ཁང་ནས་བསྒྲིགས. - 北京 : ཀྲུང་གོའི་བོད་རིག་པ་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་, 2011. - , 1, 372, ,  с. - (མེས་པོའི་ཤུལ་བཞག = 先哲遗书 ; 264). - ISBN 978-7-80253-441-4\nTib. К 3/1 ༄༅།།བར་དོ་ཐོས་གྲོལ་ཆེན་མོའི་ཆོས་སྐོར་ལས་ལོ་རྒྱུས་དང་དབང་ལྷའི་མངོན་རྟོགས་སོགས་རྩ་གཞུང་གི་སྐོར་བཞུགས།། ། / དཔལ་བརྩེགས་བོད་ཡིག་དཔེ་རྙིང་ཞིབ་འཇུག་ཁང་ནས་བསྒྲིགས. - ISBN 978-7-105-11603-4. vol. 1. - པེ་ཅིན : མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང, 2011. - , , 5, 511,  с.\nTib. К 5/1 ༄༅། །འབྲས་སྤུངས་དགོན་དུ་བཞུགས་སུ་གསོལ་བའི་དཔེ་རྙིང་དཀར་ཆག / དཔལ་བརྩེགས་བོད་ཡིག་དཔེ་རྙིང་ཞིབ་འཇུག་ཁང་ནས་བསྒྲིགས. - ISBN 7-105-06690-3. ༼སྟོད་ཆ༽ [vol. 1]. - པེ་ཅིན : མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང, 2004. - , , , 16, 1357,  с.\nTib. Л 6/3 ༄༅། །རྔོག་ལོ་ཙཱ་བ་བློ་ལྡན་ཤེས་རབ་ཀྱི་གསུང་ཆོས་སྐོར། / དཔལ་བརྩེགས་བོད་ཡིག་དཔེ་རྙིང་ཞིབ་འཇུག་ཁང་ནས་བསྒྲིགས. - པེ་ཅིན : ཀྲུང་གོའི་བོད་རིག་པ་དཔེ་སྐྲུན་ཁང, 2009. - , , 3, 7, 4, 2, 4, 670,  с. - (བཀའ་གདམས་དཔེ་དཀོན་གཅེས་བཏུས ; 3). - ISBN 978-7-80253-131-4\nTib. Л 3/1 ༄༅། །མཁན་ཆེན་ཞི་བ་འཚོའི་གསུང་འབུམ་བཞུགས་སོ། ། / དཔལ་བརྩེགས་བོད་ཡིག་དཔེ་རྙིང་ཞིབ་འཇུག་ཁང་གིས་བསྒྲིགས. - ISBN 978-7-223-03889-8. ༼སྟོད་ཆ༽ [vol. 1]. - ལྷ་ས : བོད་ལྗོངས་མི་དམངས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང, 2013. - , 2, 2, , 4, , 465,  с. - (མཁན་སློབ་ཆོས་གསུམ་གྱི་བཀའ་རྩོམ ; 1)\nTib. Л5༄༅།།བོད་ཁུལ་གྱི་ཆོས་སྡེ་གྲགས་ཅན་ཁག་གི་དཔེ་རྙིང་དཀར་ཆག།། / сост., ред. སྐ་བ་ཤེས་རབ་བཟང་པོ. - པེ་ཅིན : མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང, 2010. - , , , 1, 2, 2, 603, 2, , ,  с. - ISBN 978-7-105-11327-9\nПоследнее обновление ( 09.05.2018 )


Terdzo-ZHI-052 - Rinchen Terdzö\nSa'i lha mo brtan ma\nRevision as of 19:47, 10 January 2018 by Mort (talk | contribs)\nDA ki'i snyan brgyud zab mo las:_bdud 'dul ye shes kyi mkha' 'gro seng ge'i gdong pa can gyi rgyas pa'i las las lha mo chen mo brtan ma'i sgrub thabs las tshogs dang bcas pa\nVolume 51 (ཞི) / Pages 643-661 / Folios 1a1 to 10a6\nRinchen Terdzö Volumes List > Volume 51 > Text #54 (Scroll to Bottom)\nstag sham nus ldan rdo rje. DA ki'i snyan brgyud zab mo las bdud 'dul ye shes kyi mkha' 'gro seng ge'i gdong pa can gyi rgyas pa'i las las lha mo chen mo brtan ma'i sgrub thabs las tshogs dang bcas pa. In Rin chen gter mdzod chen mo pod nga gcig pa (The Great Treasury of Rediscovered Teachings Volume 51) by 'jam mgon kong sprul, 643-661. New Delhi: Shechen Publications, 2007-2016.\nFirst colophon page 656: bdag stag sham nus ldan pa'i gter ma lags/_sems can thams cad bde ba dang ldan zhing sdug bsngal dang bral bar gyur cig_/phan par gyur cig_/'grub par gyur cig_/mang+ga laM\nSecond colophon page 661: bdag stag sham nus ldan rdo rjes mdo khams rdo rje gro lod kyi gsang ba bde chen phug nas gdan drangs pa'o/_/dge bar gyur cig\n༁ྃ༔ ཌཱ་ཀིའི་སྙན་བརྒྱུད་ཟབ་མོ་ལས༔ བདུད་འདུལ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མཁའ་འགྲོ་སེང་གེའི་གདོང་པ་ཅན་གྱི་རྒྱས་པའི་ལས་ལས་ལྷ་མོ་ཆེན་མོ་བརྟན་མའི་སྒྲུབ་ཐབས་ལས་ཚོགས་དང་བཅས་པ་བཞུགས་སོ༔ རྒྱས་པའི་ལས་ྀཨཚ༔ ྈྈྈྈྈྈྈྈྈྈྈྈ བདུད་འདུལ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མཁའ་འགྲོ་མ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ༔ ཌཱ་ཀིའི་སྙན་བརྒྱུད་ཟབ་མོ་ལས༔ ཚེ་དང་བསོད་ནམས་མངའ་ཐང་ལོངས་སྤྱོད་རྒྱས་ཤིང༔ འབྲས་བུ་ལོ་ཕྱུགས་ཀུན་ལ་བདེ་ལེགས་རྒྱས་ཤིང་ཡུལ་ཕྱོགས་བཀྲ་ཤིས་པའི་ཕྱིར༔ ས་ཡི་ལྷ་མོ་བརྟན་མ་སྒྲུབ་ཅིང་ལས་ཚོགས་དང་བཅས་པ་བསྟན་པ་ནི༔ དང་པོ་སྦྱོར་བ་དགོས་ཆེད་ལ༔ དགོས་དོན་ནི༔ རྣལ་འབྱོར་པས་ཡུལ་གསར་གཟུང་བ༔ ཡུལ་རྙིང་ཉམས་པ་གསོ་བ༔ གཏེར་བུམ་སྦ་བ༔ ཆར་ཆུ་འབེབ་པ༔ ནོར་སྒྲུབ་པ༔ སད་སེར་བཀག་པ༔ འབུ་བཙའ་སྲུང་བ༔ ནོར་ཕྱུགས་སྤེལ་བ༔ གོད་ཁ་སྲུང་བ་སོགས་བསོད་ནམས་སྤེལ་བའི་ལས་གང་བྱེད་ཀྱང༔ སྔོན་དུ་ས་ཡི་ལྷ་མོའི་སྒྲུབ་པ་བྱེད་པ་གལ་ཆེ་འོ༔ དེ་ཡང་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་ཀྱི་བཅས་ཀྱི་རིམ་པ་ནི༔ གར་འདུག་དབེན་པའི་གནས་སུ་ས་སྟེགས་གྲུ་བཞིའི་སྟེང་དུ་པདྨ་དཀར་པོ་འདབ་བརྒྱད་བྲིས་ལ༔ ལྟེ་བ་ལ་བུམ་པ་ཆས་ལྡན་ཉེར་ལྔ་ཁྲོལ་བུར་བླུགས་པའི་དཀྱིལ་དུ་ས་ཡི་ལྷ་མོའི་སྙིང་པོ་གསེར་གྱིས་བྲིས་པ་བཅུག༔ དར་སྣས་དྲིལ༔ དེའི་སྟེང་དུ་བུམ་གཏོར་ཟན་ལ་སྨན་སྣ་རིན་ཆེན་གྱིས་སྦྲུས་པ་བཞག༔ དེ་ས་ཡི་ལྷ་མོར་བསམ༔ པདྨ་འདབ་བརྒྱད་ལ་བཤོས་བུ་བཞི་དང༔ དགོས་ཤིང་གྲུབ་ན་བུམ་པ་བཞི་བཞག༔ ལྷ་མོ་བཞི་དང་ཀླུ་བཞིར་བསམ༔ དེ་རྒྱབ་ཡུལ་ཁམས་དེའི་གཞི་བདག་ལ་བཤོས་བུ་པད་འདབ་ཅན་བརྒྱད་ཀྱིས་བསྐོར༔ དེ་རྒྱབ་འབྲང་རྒྱས༔ གཡག་ལུག་ར་གསུམ༔ ཕྱི་བ༔ དཀར་གསུམ་མངར་གསུམ༔ ཕྱེ་མར༔ དཀར་ཐུད༔ འབྲུ་ཟས༔ སྨན་སྣ༔ དར་ཟབ༔ རིན་ཆེན་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་བསྐོར་ནས་བཤམ༔ དར་དཀར་པོ་ལ་ར་དཀར་མོའམ༔ བའི་འོ་མ་དང་མཚལ་གྱིས་སྙིང་པོ་བྲིས་ལ༔ མེ་ལོང་དང་བཅས་ཏེ་མདའ་ལ་བཏགས་ནས་གཟུག༔ དེ་རྒྱབ་རྩི་ཤིང་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་བསྐོར་ནས༔ བྱ་རི་དྭགས་ཀྱི་སྤུ་དང་ཚོན་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་བརྒྱན༔ གཙང་སྦྲ་བྱ་ཞིང་ཐབ་གཞོབ་རིགས་དང་སྤུ་གཞོབ་ལ་འཛེམ་པ་གལ་ཆེ༔ གཉིས་པ་དངོས་གཞི་སྒྲུབ་པའི་རིམ་པ་ནི༔ དེ་ནས་སྟན་བདེ་བ་ལ་སྡོད༔ སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་དུ་ས་ཡི་ལྷ་མོ་བསྒྲུབས་ནས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བདེ་ལེགས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་བྱའོ་སྙམ་པས་སེམས་བསྐྱེད་སྔོན་དུ་བཏང་ནས་ཡུལ་ལྷ་ལ་གཏོར་མ་འབུལ་ཞིང་ཕྲིན་ལས་བཅོལ༔ བགེགས་བསྐྲད་ནས་གཟུང་ལས་བྱང་རྒྱས་བསྡུས་གང་རིགས་གཞུང་བསྲང༔ བདག་ཉིད་མཁའ་འགྲོ་སེང་གདོང་མངོན་རྟོགས་ལྟར་གསལ་བར་བསྐྱེད་པའི་སྤྱི་བོར༔ གུ་རུ་པདྨ་སྐུ་མདོག་དཀར་དམར་མདངས་དང་ལྡན་པ༔ ཞལ་གཅིག་ཕྱག་གཉིས་ཁྲོ་འཛུམ་སྤྱན་གསུམ་གཟི་བརྗིད་དང་ལྡན་པར་བསྒོམས་ལ༔ ཨོཾ་ཨཱཿཧཱུྃ་བཛྲ་གུ་རུ་པདྨ་སིདྡྷི་ཧཱུྃ༔ ཞེས་བརྒྱ་སྟོང་གང་ལྕོགས་དང༔ བདག་སེང་གདོང་མར་གསལ་ལ་རྩ་བའི་བསྙེན་པ་འདི་ཁྲི་ཚོ་བྱ༔ ཨཿཀཿསཿམཿརཿཙཿཕཊ༔ ཅེས་ཡི་གེ་བདུན་པོ་བཟླ༔ དེ་ནས་མདུན་བསྐྱེད་ནི༔ སྟོང་པར་སྦྱང༔ སྟོང་པའི་ངང་ལས་མདུན་དུ་བྷྲཱུྃ་ལས་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་ཚོགས་ལས་གྲུབ་པའི་གཞལ་ཡས་ཁང་ཉམས་དགའ་བ༔ རྩི་ཤིང་ཐམས་ཅད་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་ཚོགས་ལས་གྲུབ་པའི་ལྗོན་ཤིང་ལ༔ རིན་པོ་ཆེའི་དགོས་འདོད་འཕྲོ་བའི་གསེབ་ནས་བྱ་རིགས་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་སྐད་སྙན་སྒྲོག་ཅིང་རི་དྭགས་རྩེད་འཇོ་བྱེད་པ༔ དེའི་དབུས་སུ་པདྨ་འདབ་བརྒྱད་ཀྱི་ལྟེ་བར་སའི་ལྷ་མོ་བརྟན་མ་སྐུ་མདོག་སེར་པོ་འོད་ཟེར་འཕྲོ་བ༔ རིན་པོ་ཆེ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་རྒྱན་དང་ལྡན་ཅིང་མཛེས་པའི་གཟུགས་ཅན༔ ཕྱག་གཡས་རྒྱལ་མཚན་གཡོན་བུམ་པ༔ ཞབས་གཉིས་བཞེངས་པར་བསམ༔ དེའི་མདུན་ནས་བརྩམ་ཤར་དུ་སའི་ལྷ་མོ་སྐུ་མདོག་དཀར་མོ༔ གཡས་རྒྱལ་མཚན༔ གཡོན་བུམ་པ༔ ལྷོར་ཆུའི་ལྷ་མོ་སྔོན་མོ་གཡས་རྒྱལ་མཚན༔ གཡོན་བུམ་པ༔ ནུབ་ཏུ་མེའི་ལྷ་མོ་དམར་མོ་གཡས་རྒྱལ་མཚན་གཡོན་བུམ་པ༔ བྱང་དུ་རླུང་གི་ལྷ་མོ་ལྗང་གུ་གཡས་རྒྱལ་མཚན༔ གཡོན་བུམ་པ༔ མཚམས་བཞིར་ཀླུ་རིགས་བཞི༔ དེ་རྒྱབ་གཉན་ཆེན་དང་ས་བདག༔ དེ་རྒྱབ་བརྟན་མ་བཅུ་གཉིས་ཀྱིས་བསྐོར་བ༔ དེ་རྒྱབ་ཡུལ་དེའི་གཞི་བདག་རྣམས་ཀྱིས་བསྐོར་བར་བསམ༔ དེ་ཐམས་ཅད་བདག་ཉིད་བླ་མ་མཁའ་འགྲོའི་བཀའ་ཉན་གསུང་སྡོད་དུ་བསམས་ལ༔ རང་གི་ཐུགས་ཀ་ནས་འོད་ཟེར་འཕྲོས་ཏེ་ས་འོག༔ ས་སྟེང༔ ས་བླ་ཀུན་ནས་བསྒོམས་པའི་ལྷ་དངོས་རྣམས་བཀུག་ནས་གཉིས་མེད་དུ་ཐིམ་པར་ཡང་ཡང་གསལ་ལ༔ ཨཿཀཿསཿམཿརཿཙཿཤཿདཿརཿསཿམཿརཿཡཿཕཊ༔ ཨོཾ་བཛྲ་ཨ་ཀ་ཙི་ཤ་ར༔ ཌཱ་ཀི་ནཱི་སརྦ་དྷེ་ག་ཡ་རི་ཡ་རི་བཾ་གད་ཛ༔ ནཱ་ག་ཀཱ་ལ་ཧཱུྃ༔ ནཱ་ག་ལེ་ལེ༔ དུམ་པ་ལེ་ལེ༔ ནཱ་ག་རཱ་ཙ་སིདྡྷི་ས་མ་ཡ་ཧཱུྃ་ཛ༔ ཞེས་ཞག་བདུན་བཟླས་ན༔ རྟགས་ནི་བུད་མེད་མཛེས་མ་རྒྱན་ཅན་གྱིས་ཟས་ནོར་ལ་སོགས་སྟེར་བ༔ བོན་པོ་སྔོན་པོ་དང༔ སྐྱེས་པ་ཆས་བཟང་དར་མ་ཟུང་གིས་ཟས་ནོར་སྟེར་བ་འོང༔ ངོ་ཤེས་མི་ཤེས་གང་ཡང་སྐྱེས་པ་བུད་མེད་སོགས་ཀྱིས་ཚིག་བཟང་པོ་སྨྲ་བ་འོང༔ རྟགས་མ་བྱུང་བར་ནན་ཏན་དུ་བསྒྲུབ་ཅིང༔ རྟགས་བྱུང་ནས་ཤིང་སྣའི་མེ་འབུད་ནས་བསང་བྱ༔ བུམ་པ་བུམ་གཏེར་གང་དགོས་ལས་ལ་འཇུག༔ ལས་སྦྱོར་གང་བྱེད་ཕྲིན་ལས་བཅོལ་ལོ༔ གསེར་སྐྱེམས་དཀར་གཏོར་གསར་པ་དང༔ ཕྱེ་མར་འོ་ཕུད་སོགས་འབྱོར་ཚད་བསང་ནང་དུ་མཆོད་ནས་འདི་སྐད་བརྗོད༔ ཀྱེ༔ སྟོང་གསུམ་སྟོང་གི་འཇིག་རྟེན་ན༔ གཙོ་བོ་ལྷ་མོ་བརྟན་མ་དང༔ གནས་འདིར་བརྟེན་བཅས་ས་བདག་ཀླུ༔ གཞན་ཡང་ས་འོག་ས་སྟེང་དང༔ ས་བླ་ཆེན་པོའི་ས་བདག་དང༔ ཡུལ་ལྷ་ཀླུ་གཉན་མ་ལུས་རྣམས༔ སྒྲུབ་པ་པོ་ཡིས་སྤྱན་འདྲེན་ནོ༔ འཁོར་བཅས་གནས་འདིར་གཤེགས་སུ་གསོལ༔ པདྨའི་གདན་ལ་བཞུགས་སུ་གསོལ༔ སྒྲུབ་པ་པོ་ལ་དངོས་གྲུབ་སྩོལ༔ ཁྱེད་ནི་རྫུ་འཕྲུལ་སྟོབས་དང་ལྡན༔ རྒྱ་མཚོ་ཆུ་ཀླུང་རི་བྲག་ནགས༔ བར་སྣང་ས་གཞི་ཀུན་གྱི་བདག༔ བཟང་ངན་གཉིས་ཀྱི་ཤན་ཐང་འབྱེད༔ སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་བསྟན་པ་སྐྱོང༔ འགྲོ་བ་མི་དང་ལྷན་ཅིག་གནས༔ འདིར་བྱོན་དཀར་མངར་མཆོད་པ་བཞེས༔ སྒྲུབ་པ་པོ་ལ་དངོས་གྲུབ་སྩོལ༔ ཁྱད་པར་ས་ཕྱོགས་འདིར་གནས་པའི༔ ས་བདག་ཀླུ་གཉན་འཁོར་བཅས་རྣམས༔ འདིར་བྱོན་དཀར་གསུམ་མཆོད་པ་བཞེས༔ སྒྲུབ་པ་པོ་ལ་དངོས་གྲུབ་སྩོལ༔ སྟོང་གསུམ་སྟོང་གི་འཇིག་རྟེན་ན༔ སྲིད་གསུམ་འགྲོ་བའི་མགོན་གྱུར་པ༔ འཛམ་གླིང་གླིང་བཞིའི་ས་བདག་ཀླུ༔ རྒྱ་གར་རྒྱ་ནག་ཧོར་དང་འཇང༔ བལ་ཡུལ་ལི་ཡུལ་བོད་ཁམས་ཡུལ༔ ས་ཡི་ལྷ་མོ་བརྟན་མ་དང༔ ས་བདག་ས་འཛིན་ཀླུ་ཆེན་བརྒྱད༔ འབྱུང་ལྔའི་ལྷ་མོ་སྨན་མོའི་ཚོགས༔ མ་མོ་བརྟན་མ་བཅུ་གཉིས་དང༔ འཁོར་གྱི་མ་ཡམས་བརྟན་མའི་ཚོགས༔ བོད་ཀྱི་མགུར་ལྷ་བཅུ་གསུམ་དང༔ ཕོ་ལྷ་དགྲ་བླ་གཉན་པོ་དང༔ ཡུལ་འདིའི་གཞི་བདག་བཅས་པ་ལ༔ འབྲས་དཀར་གཡག་ལུག་ར་གསུམ་འབུལ༔ སྒྲུབ་པ་པོ་ལ་དངོས་གྲུབ་སྩོལ༔ སྨྱུག་རྒོད་དར་སྣའི་མཆོད་པ་འབུལ༔ སྒྲུབ་པ་པོ་ལ་དངོས་གྲུབ་སྩོལ༔ ཕྱེ་མར་གསེར་གཡུའི་མཆོད་པ་འབུལ༔ སྒྲུབ་པ་པོ་ལ་དངོས་གྲུབ་སྩོལ༔ མདའ་དར་བལ་ཚོན་མཆོད་པ་འབུལ༔ སྒྲུབ་པ་པོ་ལ་དངོས་གྲུབ་སྩོལ༔ འབྲང་རྒྱས་ཆང་ཕུད་འོ་མ་འབུལ༔ སྒྲུབ་པ་པོ་ལ་དངོས་གྲུབ་སྩོལ༔ ཤུག་པ་མཁན་དཀར་སུར་དཀར་གྱི༔ བསང་ཆེན་དུད་པའི་མཆོད་པ་འབུལ༔ སྒྲུབ་པ་པོ་ལ་དངོས་གྲུབ་སྩོལ༔ གཞི་བདག་ཁྱེད་རྣམས་སྤྱན་ལམ་དུ༔ མཁོ་དགུ་ཅི་འདོད་ལྡན་གྱུར་ཅིག༔ ཁྱེད་རྣམས་ཅི་འདོད་ཚིམས་གྱུར་ཅིག༔ སྔོན་ཚེ་གཞི་བདག་ཁྱེད་རྣམས་ཀྱིས༔ སློབ་དཔོན་པདྨའི་སྤྱན་སྔ་རུ༔ ཇི་ལྟར་ཁས་བླངས་དམ་བཅས་བཞིན༔ རྣལ་འབྱོར་བདག་ཅག་སྒྲུབ་པ་པོའི༔ བསམ་པ་ཡིད་བཞིན་མྱུར་དུ་སྒྲུབས༔ འདོད་པའི་དངོས་གྲུབ་མྱུར་དུ་སྩོལ༔ བཅོལ་པའི་ཕྲིན་ལས་གྲུབ་པར་མཛོད༔ ཅེས་འདོད་པའི་དོོན་ལ་གསོལ་བ་བཏབ༔ ནངས་མོ་རྟག་ཏུ་བསང་མཆོད་འདི་བཏང་བས༔ འདོད་དོན་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་ཅིང་ཡུལ་ཕྱོགས་བཀྲ་ཤིས་ལ་བདེ་ལེགས་སུ་འགྱུར་རོ༔ ྀཨཚ༔ གསུམ་པ་ལས་ལ་སྦྱར་བ་ནི༔ བུམ་གཏེར་སྦ་བ༔ ལས་ཕྲན་བསྒྲུབ་པའོ༔ དང་པོ་བུམ་གཏེར་སྦ་བ་ནི༔ སྤྱིར་ས་སློང་བ༔ དགོན་གསར་འདེབས་པ༔ དཀྱིལ་འཁོར་བཅའ་བ༔ ཡུལ་ཕྱོགས་སྲུང་བ༔ སད་སེར་སྲུང་བ༔ ཡུལ་དང་གཡང་ཉམས་པ་གསོ་བ་སོགས་དོན་ཆེན་ཐམས་ཅད་ལ་ས་ཡི་བུམ་པ་ལྔ་བྱས༔ ནང་དུ་སྙིང་པོ་ལྔ༔ ས་ཡི་ལྷ་མོ་སོགས་ཡིག་ཆུང་ལྟར་སྔགས་དང༔ ཀླུ་བརྒྱད་བ་རུ་ཎཱའི་སྙིང་པོ༔ རྟེན་འབྲེལ་སྙིང་པོ་བཅུག༔ དེ་ལ་སྦྲང་རྩི་སོགས་སྙིང་པོ་ལྔ༔ དར་ཟབ་སྣ་ཚོགས༔ སྨན་སྣ་ཚོགས༔ འབྲུ་སྣ་ཚོགས༔ རིན་པོ་ཆེ་སྣ་ཚོགས༔ རི་བཟང་གི་ས་རྡོ་ཤིང་གསུམ༔ རྒྱུན་ཆད་མེད་པའི་ཆུ་སྣ༔ སྒྲུབ་གཏོར་གྱི་ཕུད་ཆ་གཅིག༔ ས་གཡང་ཅན་མདོ་ཆེན༔ གནས་གྲགས་གང་ཆེའི་ས་སྣ་བཅས་བླུག༔ ཚོན་གྱིས་ཁ་དོག་ལྔར་བསྒྱུར༔ མགུལ་ཆིངས་བྱ༔ མར་མེ་གཅིག་ཀྱང་བཅུག༔ དེ་སྒྲུབ་པ་དང༔ ཁ་གསོ་བསྙེན་པ་བརྒྱ་རྩ་བྱས་ནས་ལག་ཏུ་བླངས་ཏེ༔ རྡོ་རྗེའི་རལ༔ གསེར་གྱི་འཇོར༔ དངུལ་གྱི་ཁེམ༔ གསེར་གཡུའི་སྐྱེམས་ཐོགས་ལ༔ དཀྱིལ་འཁོར་རམ༔ ཡུལ་ཞིང༔ སླས་ས༔ ཁང་ས༔ གཙུག་ལག་ཁང་སོགས་གང་ཡིན་ཡང་ཕྱོགས་བཞི་དབུས་ལྔའམ༔ གང་རུང་དུ་སྦ་སྟེ༔ དབུས་དང་ལྔར་གཏེར་ཁུང་བྲུས་ཤིང༔ ས་ཡི་ལྷ་མོས་གཏེར་ཁུང་གི་སྒོ་ཕྱེས་པར་བསྒོམ༔ དུང་གཅིག་ཀྱང་འབུད༔ དཔོན་སློབ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་དཀྱིལ་འཁོར་བསྐོར་ནས་ཞྭ་དང་ཕྱི་ནང་གི་གོས་རྙིང་ཕུད༔ དབང་གོས་གསར་བ་གྱོན༔ དབུ་རྒྱན་ཅོད་པན་གྱིས་བརྒྱན༔ ལག་གཡས་པས་བུམ་པ་བཟུང༔ ལག་གཡོན་པས་མེ་ཏོག་འཐོར་ཞིང་ཤར་ནས་རིམ་བཞིན་འདི་སྐད་དོ༔ ཧཱུྃ༔ སྐྱོབ་པ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས༔ ས་ཡི་ལྷ་མོ་མཁའ་ཕྱེས་ནས༔ ས་ཡི་ལྷ་མོའི་མཁའ་དབྱིངས་སུ༔ སྒྲུབ་པ་ལས་ཀྱི་གཏེེར་སྦ་འོ༔ ཧཱུྃ༔ རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའི་གཏེར་སྦ་འོ༔ རིན་ཆེན་བུམ་པའི་གཏེར་སྦ་འོ༔ སྙིང་པོ་ལྔ་ཡི་གཏེར་སྦ་འོ༔ དར་སྣ་ལྔ་ཡི་གཏེར་སྦ་འོ༔ སྨན་སྣ་ལྔ་ཡི་གཏེར་སྦ་འོ༔ འབྲུ་སྣ་ལྔ་ཡི་གཏེར་སྦ་འོ༔ རིན་ཆེན་ལྔ་ཡི་གཏེར་སྦ་འོ༔ དམ་རྫས་གཏོར་མའི་གཏེར་སྦ་འོ༔ ཆུ་བོ་བཞི་ཡི་གཏེར་སྦ་འོ༔ རི་རྒྱལ་ལྷུན་པོའི་གཏེར་སྦ་འོ༔ ཧཱུྃ༔ ཡིད་བཞིན་གཏེར་ཆེན་འདི་སྦས་པས༔ རྣལ་འབྱོར་བདག་ཅག་འཁོར་དང་བཅས༔ ནམ་ཞིག་སྐྱེ་འཆིའི་དུས་བྱུང་ཚེ༔་་་ཚིག་བསྒྱུར་ན་ཡུལ་ཕྱོགས་ས་ཕྱོགས་རྒྱལ་ཁམས་སུ། གཏེར་ཁྱེད་སྦས་པའི་བྱིན་རླབས་ཀྱིས༔ འདོད་ཡོན་ལྔ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་ཤོག༔ སྙིང་པོ་ལྔ་ཡི་གཏེར་སྦས་པས༔ སྐུ་ལྔ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་ཤོག༔ དར་སྣ་ལྔ་ཡི་གཏེར་སྦས་པས༔ ཡེ་ཤེས་ལྔ་ལྡན་ཐོབ་པར་ཤོག༔ སྨན་སྣ་ལྔ་ཡི་གཏེར་སྦས་པས༔ ནད་ཀྱི་བསྐལ་པ་ཞི་བར་ཤོག༔ འབྲུ་སྣ་ལྔ་ཡི་གཏེར་སྦས་པས༔ མུ་གེའི་བསྐལ་པ་ཞི་བར་ཤོག༔ རིན་ཆེན་ལྔ་ཡི་གཏེར་སྦས་པས༔ རིན་ཆེན་གཏེར་ལ་ལོངས་སྤྱོད་ཤོག༔ ལྕགས་སོགས་མཚོན་གྱི་གཏེར་སྦས་པས༔ མཚོན་གྱི་བསྐལ་པ་ཞི་བར་ཤོག༔ དམ་རྫས་གཏོར་མའི་གཏེར་སྦས་པས༔ མི་ཟད་ཟས་ནོར་འཕེལ་བར་ཤོག༔ ཆུ་བོ་བཞི་ཡི་གཏེར་སྦས་པས༔ ཆར་ཆུ་དུས་སུ་འབབ་པ་དང༔ ལོ་ཕྱུགས་རྟག་ཏུ་འཕེལ་བར་ཤོག༔ རི་རྒྱལ་ལྷུན་པོའི་གཏེར་སྦས་པས༔ ཡིད་བཞིན་རེ་བ་སྐོང་བ་དང༔ བསམ་པ་ཐམས་ཅད་འགྲུབ་གྱུར་ཅིག༔ རྡོ་རྗེ་རིན་ཆེན་པདྨ་ལས༔ ཕྱག་རྒྱ་ལྔ་ཡི་རྒྱས་གདབ་བོ༔ སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་རྒྱས་བཏབ་བོ༔ བཛྲ་ཨཱ་ཡུཿསིདྡྷི་བྷྲཱུྃ༔ དེ་བཞིན་རིམ་པར་གོང་གི་འགྲེས་ཀྱིས་ཚིག་ཁ་བསྒྱུར་ཏེ༔ ཧཱུྃ༔ སྐྱོབ་པ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས༔ ཞེས་པ་ནས། ཧཱུྃ༔ རིན་ཆེན་འབྱུང་ལྡན་གཏེར་སྦ་འོ༔ ཞེས་སོགས། ཧཱུྃ༔ སྣང་བ་མཐའ་ཡས་གཏེར་སྦ་འོ༔ ཞེས་སོགས། ཧཱུྃ༔ དོན་ཡོད་གྲུབ་པའི་གཏེར་སྦ་འོ༔ ཧཱུྃ༔ རྣམ་པར་སྣང་མཛད་གཏེར་སྦ་འོ༔ ཀུན་གྱི་རྗེས་སུ་སྦས་ཚར་ནས་རབ་གནས་བྱ་སྟེ༔ རྡོ་རྗེ་དྲིལ་བུ་དང་བཅས་ནས་མེ་ཏོག་འཐོར་ཏེ༔ ཧཱུྃ༔ རིན་ཆེན་བུམ་པའི་གཏེར་སྦས་པས༔ རྣལ་འབྱོར་བདག་ཅག་འཁོར་བཅས་ཀྱིས༔ ཡེ་ཤེས་ཐུགས་ཀྱི་དབང་ཐོབ་ཤོག༔ ཚེ་དབང་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་ཤོག༔ བསོད་ནམས་དམ་པ་ཐོབ་གྱུར་ཅིག༔ སྭསྟི་བྷྲཱུྃ་མངྒ་ལཾ༔ ཞེས་སོགས་བཀྲ་ཤིས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གང་ཤེས་བྱ༔ རྟེན་འབྲེལ་སྙིང་པོས་རབ་གནས་བྱའོ༔ ྀཨཚ༔ དེས་ཡུལ་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་བཀྲ་ཤིས་པར་འགྱུར་རོ༔ དེ་ནས་ལས་སྦྱོར་གྱི་རིམ་པ་ནི༔ ཆར་འབེབ་པ་ནི༔ ཆུ་སྣ་བསྡུ་བའམ༔ ཆུ་མིག་ལ་ཀླུ་སྨན་བཏབ༔ བག་ཟན་ཀླུ་སྨན༔ ག་པུར་གུར་གུམ་བསྲེས་ནས་རིལ་བུ་བརྒྱ་རྩ་བརྒྱད་བུམ་པར་བླུགས་ནས༔ རིལ་བུ་རེ་ལ་སྔགས་བརྒྱ་རྩ་བརྒྱད་རེ་བཏབ་ནས་ཆུ་མིག་ཏུ་བླུགས་པས་ཆར་འབབ་ངེས་སོ༔ གོང་སྒྲུབ་སྔགས་ཀྱི་ཤམ་དུ༔ ནཱ་ག་རཱ་ཙ་བྷ་རི་ཤ་ཡ་ཆར་ཕོབ་ཕོབ༔ ཅེས་སྔགས་གྲངས་ཐེམས་ནས་འབེབ་པར་འགྱུར་རོ༔ ྀཨཚ༔ སད་སྲུང་འདོད་ན༔ བཅའ་གཞི་གོང་ལྟར་བྱས་ལ་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འོག་ཏུ་ཟངས་བུག་མེད་ནང་དུ་ཡུལ་གང་བསྲུང་གི་ཆུ་སྣ་བླུགས་ནས༔ ཀླུ་སྨན་བཏབ་ལ་གོང་གི་སྔགས་ཤམ་དུ༔ ནཱ་ག་ཤ་ཤ་ཤུ་ཤུ་མུ་ལེ་སྭཱ་ཧཱ༔ ཞེས་བཟླས་ཏེ༔ གཞི་བདག་ལ་བསང་གིས་མཆོད༔ ཀླུ་ལ་ཀླུ་སྨན་གྱི་མཆོད་པས་མཆོད་ནས་བཀའ་བསྒོ་བྱ༔ བདེན་པ་བརྡར་བས་ཐུབ་བོ༔ ྀཨཚ༔ ཁ་ཆར་གཅད་པར་འདོད་ན༔ གོང་གི་སྔགས་ཤམ་དུ༔ ནཱ་ག་རཱ་ཙ་ཆར་ཆོད༔ ཅེས་བཟླ༔ ཚྭ་དང་རྩམ་པ་ལ་སྔགས་བཏབ་ནས་མེ་ནང་དུ་དུད་པ་བདུག༔ གཞི་བདག་ལ་བཀའ་བསྒོ་བྱེད་ཅིང་ཆར་མ་གཏོང་ཞིག་བྱས་པས་ཆོད་པར་འགྱུར་རོ༔ ྀཨཚ༔ སེར་བ་སྲུང་ན༔ ཤིང་སྐྱེར་པའི་ཕུར་པ་ལ་ཁྲོཾ་ཧྲཱིཿཧཱུྃ་བྲིས་པའི་གཤམ་དུ༔ སེར་བ་སེར་བྱེད་ཨུ་ཙ་ཏ་ཡ་ཕཊ༔ ཅེས་བྲི༔ རྡོ་འཁོར་ལ་གོང་གི་ཁྲོཾ་ཧྲཱིཿཧཱུྃ་དབུས་སུ་བྱས་པའི་མཐའ་མར་གོང་གི་གཤམ་དུ་ ས་ཕྱོགས་འདི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སེར་བ་མ་གཏང་ཞིག༔ ཨ་ཡ་མ་དུ་རུ་ཙ་ཤ་ན་ས་མ་ཡ༔ ཡུལ་ཕྱོགས་འདི་ལ་སེར་བ་སྲུངས་ཤིག་རཀྵ་རཀྵ༔ ཞེས་བྲིས་པ་གཞུང་གི་རྫས་སྲུང་ཐུམ་བུ་རེ་དང་བཅས་པ་གང་བསྲུང་བའི་ཕྱོགས་བཞི་དབུས་ལྔའམ༔ སེར་ལམ་ལ་བཞག་པས་ཐུབ་བོ༔ སྒྲུབ་སྔགས་བརྒྱ་རྩས་རབ་གནས་བྱའོ༔ ྀཨཚ༔ ཡང་བཙའ་སྲུང་བ་ནི༔ མི་ཁྱི་ར་གསུམ་གྱིས་མ་འགོང་བའི་ས༔ གངས་ཞབས་ཀྱི་ས༔ རི་རྩེའི་ས༔ ཆུ་ཆེན་བྱེ་མ༔ ཆུ་རྒྱུན་འབབ་དང་ཆུ་མིག་ཁ་ཤར་བལྟས་ཀྱི་ཆུ་བཅས་ལ་རིན་ཆེན་ལྔ༔ མུ་ཏིག་དུང་གསུམ་གྱི་ཕྱེ་མ་བསྲེས་ལ་ཡི་གེ་བཅུ་བཞི་པའམ༔ གོང་གི་སྔགས་ཤམ་དུ་ སརྦ་ཁཾ་ཡེར་ཁཾ་ཡེར་བྱི་ལ་སྭཱ་ཧཱ༔ ཞེས་ཁྲི་ཕྲག་ཙམ་བཟླས་ནས་ཁྱེའུ་གཙང་མས་སྔགས་ཆུ་དང༔ བྱེ་མ་གཏོར་བས་ཐུབ་བོ༔ ྀཨཚ༔ ཞིང་གི་འབུ་སྲུང་བ་ནི༔ དེ་ཡང་བྱེ་མ་གཙང་མ་དང༔ གཙང་ཆེན་གྱི་ཆབ་ཀྱིས་བུམ་པ་བཀང་བ་དེ་ནང་བུ་རམ་ཞད་ཙམ་བཏབ་སྟེ༔ ཡི་གེ་བཅུ་བཞིའམ༔ གོང་གི་སྔགས་ཤམ་དུ༔ ནཱ་ག་ཛ་ཛ༔ མ་ནུ་ཛ་ཛ༔ འབུ་སྲིན་ཛ་ཛ༔ ཞེས་ཁྲི་ཕྲག་གམ༔ གང་མང་བཟླས་ནས་ལྷ་ཐམས་ཅད་བུམ་པ་དང་བྱེ་མ་ལ་བསྟིམ༔ ཁྱེའུ་ཕོས་བྱེ་མ་གཏོར༔ མོས་ཆུ་གཏོར༔ གར་བསྲུང་ཁྱབ་པར་བྱས་པས་ཐུབ་ངེས་སོ༔ དེ་ཐམས་ཅད་ལ་བསང་བཏང་ནས་དུད་པས་ཁྱབ་པ་གལ་ཆེའོ༔ ྀཨཚ༔ ཡང་རྣལ་འབྱོར་པས་ནོར་དང་ལོངས་སྤྱོད་རྒྱས་པར་འདོད་ན༔ རིན་པོ་ཆེ་སྣ་ཚོགས་གཞུག་ལ་གོང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་བཞག་ནས༔ དེ་མཁའ་འགྲོ་ནོར་སྦྱིན་མར་བསམ་ལ་གོང་གི་སྔགས་ཤམ་དུ༔ པ་ཡཾ་མ་ས་ཀེཾ་ཛཿབཱ་སུ་ནཱ་ནཱ་ཁ་དྷེ་སིདྡྷི་སྡུས་སྡུས༔ ཞེས་བཟླས་པས་ཟས་ནོར་འཕྲལ་དུ་འཕེལ་ཞིང༔ གཞན་གྱི་ལག་བསྒུལ་ནས་ཟས་འདོད་ཚད་དུ་འབྱུང་ངོ༔ ས་མ་ཡ༔ ྀཨཚ༔ གོད་ཁ་གཅོད་འདོད་ན༔ གོང་གི་སྔགས་ཤམ་དུ༔ མཱ་ར་ཡ་གོད་ཁ་གོད་འདྲེ་མཱ་ར་ཡ་ནན་སྭཱ་ཧཱ་རྦད༔ ཅེས་རང་སྔགས་བརྒྱ་རྩས་རབ་གནས་དང་བཅས་ཏེ༔ ཡི་གེ་གོད་རུས་ལ་བྲིས་ནས་ལྷ་ཁང་སོགས་ལ་བོར་རོ༔ ྀཨཚ༔ ཞེས་པ་འདི་སྒྲུབ་པ་ལན་གཅིག་ཚུགས་པའི་མི་དེ་གར་འགྲོ་གར་འདུག་ཀྱང༔ ཡུལ་ལྷ་ཀུན་དང་ས་བདག་གིས་གྲོགས་བྱེད་ནས་གང་འདོད་ཀྱི་ལས་སྒྲུབ༔ ཡུལ་ཕྱོགས་དེའི་དྲག་ཞན་སྐྱ་སེར་ཕོ་མོ་ཐམས་ཅད་དབང་དུ་འདུ༔ ཁ་དྲོ༔ བཀྲ་ཤིས༔ བཟའ་བ་ལོངས་སྤྱོད་ཤུགས་ཀྱིས་འདུ་ཞིང་བསྟན་པ་དར༔ སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་ཐོགས༔ གཞི་བདག་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སྣ་ལེན༔ སྙན་པ་སྒྲོག༔ གང་འདོད་འགྲུབ་བོ༔ དེ་ཕྱིར་ལས་འདི་གལ་ཆེ་འོ༔ གཞི་བདག་དང་མ་མཐུན་ན་གང་བསམ་འགྲུབ་མི་སྲིད་པས༔ དེ་ཕྱིར་ཆེད་དུ་འདིའི་སྒྲུབ་པ་ཙམ་མ་ཐུབ་ཀྱང་བསང་གསོལ་མ་ཆག་པར་བྱས་པས༔ བཀྲ་ཤིས་ཤིང་གང་བསམ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ༔ ས་མ་ཡ༔ གཏེར་རྒྱ༔ སྦས་རྒྱ༔ གསང་རྒྱ༔ ཟབ་རྒྱ༔ དམ་རྒྱ༔ གཉན་རྒྱ༔ ྀཨཚ༔ རྒྱ༔ རྒྱ་རྒྱ་རྒྱ༔ ྈྈྈྈྈྈྈ བདག་སྟག་ཤམ་ནུས་ལྡན་པའི་གཏེར་མ་ལགས། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བདེ་བ་དང་ལྡན་ཞིང་སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་བར་གྱུར་ཅིག །ཕན་པར་གྱུར་ཅིག །འགྲུབ་པར་གྱུར་ཅིག །མངྒ་ལཾ།། །། ༁ྃ༔ ཌཱ་ཀིའི་སྙན་བརྒྱུད་ཟབ་མོ་ལས༔ བདུད་འདུལ་དྲག་མོ་སེང་གའི་གདོང་པ་ཅན་གྱི་རྒྱས་པའི་ལས༔ ས་ཡི་ལྷ་མོ་བརྟན་མ་སྒྲུབ་པའི་ཡིག་ཆུང་གསེར་གྱི་ལྡེའུ་མིག་བཞུགས་སོ༔ ྈྈྈྈྈྈྈྈྈྈྈྈྈ བདུད་འདུལ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མཁའ་འགྲོ་སེང་གདོང་མ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ༔ ཌཱ་ཀིའི་སྙན་བརྒྱུད་ཟབ་མོ་ལས༔ ལྷ་མོ་བརྟན་མ་སྒྲུབ་པའི་ཡིག་ཆུང་གསེར་གྱི་ལྡེའུ་མིག་བསྟན་པ་ནི༔ འདི་ལ་གཉིས་ཏེ༔ སྒྲུབ་རྟེན་གསོག་པའི་སྙིང་པོ་བརྟན་མའི་སྐུ་བཅའ་བ༔ ཕྲིན་ལས་རིན་པོ་ཆེའི་སྙིང་པོ་བུམ་གཏེར་གྱི་རིམ་པ་འོ༔ དེ་ཡང་དང་པོ་རྫས་གསག་པ༔ གཉིས་པ་སྐུ་རྟེན་བཞེངས་བའོ༔ ཤར་ལྷོ་ནུབ་བྱང་མཚོ་རྫིང་དང༔ ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པའི་ཆུ་མིག་ས༔ ཆུ་ཤིང་རྡོ་ཡི་ཕྱེ་མ་དང༔ གསེར་དངུལ་རིན་ཆེན་སྣ་ལྔ་དང༔ ཀླུ་སྨན་སྣ་ཚོགས་གི་ཝཾ་དང༔ དཀར་གསུམ་མངར་གསུམ་འབྲུ་སྣ་འབྲས༔ དར་སྣ་ལྔ་ཡི་ས་ཞག་སྤྱིན༔ འདེ་གུ་བྱེད་དེ་ལེགས་པར་བཞེངས༔ ས་ཡི་ལྷ་མོའི་སྐུ་གཟུགས་རྟེན༔ སྙིང་པོ་གསེར་གྱིས་བྲིས་པ་བཅུག༔ སོར་བཞི་སོར་བརྒྱད་ཚད་ཙམ་ལ༔ སྐྱིལ་ཀྲུང་མཉམ་གཞག་བུམ་པ་ཅན༔ ཡང་ན་གཡས་གཡོན་རིན་ཆེན་བུམ༔ མཛེས་ལྡན་ རིན་ཆེན་སྣ་ཚོགས་བརྒྱན༔ དབུ་ཡི་གཙུག་ཏུ་རིང་བསྲེལ་བཞུགས༔ བུམ་པར་སྔགས་དང་རིན་ཆེན་བཀང༔ ལྷ་མོའི་ཐུགས་ཀར་སྔགས་འདི་གཞུག༔ ཨོཾ་ཙི་རི་ཙི་རི༔ ཙུ་རུ་ཙུ་རུ༔ ཀུ་རུ་ཀུ་རུ༔ དོ་ཙུ་དོ་ཙུ༔ སྭཱ་ཧཱ་སྭཱ་ཧཱ༔ བྷ་ཤ་བྷ་ཤ་སྭཱ་ཧཱ༔ ཞེས་པ་གསེར་གྱིས་བྲིས་ལ་བཅུག༔ བཟླས་པས་ལྷ་མོ་དབང་མེད་དུ་འདུ་བར་འགྱུར་རོ༔ ལྟོ་བ་ལ༔ ས་ཡི་ལྷ་མོ་བརྟན་མས་བདག་པདྨ་ལ་དངོས་སུ་གསུངས་པའི་ཚིགས་བཅད་འདི་དངུལ་གྱིས་བྲིས་ལ་བཅུག༔ ཨོཾ༔ ལྷ་མིའི་ཕན་བདེ་ལོངས་སྤྱོད་རྒྱས༔ ནོར་ཟས་སྟེར་དང་བདུད་རྩི་འབྱུང༔ ཚེ་རིང་ནད་མེད་དགྲ་རྒོལ་གཞོམ༔ ཐམས་ཅད་ཡིད་བཞིན་འགྲུབ་པར་འགྱུར༔ གནས་གཙང་དཀྱིལ་འཁོར་བྱ་བ་དང༔ ཁྲུས་གཙང་གོས་གསར་གྱོན་བྱས་ནས༔ སྐུ་གསུང་རྣམ་དག་རྟེན་དྲུང་འདུག༔ སྤོས་དང་མེ་ཏོག་ཁ་ཟས་མཆོད༔ རྣལ་འབྱོར་དམ་ཚིག་གཙང་ན་འགྲུབ༔ ཅེས་བྲིས་ལ་བཅུག༔ འདི་ནི་ས་ཡི་ལྷ་མོས་བདག་པདྨ་ལ་དངོས་སུ་གསུངས་པས་བྱིན་རླབས་ཆེ་འོ༔ མཆོད་གསོལ་སྒྲུབ་པའི་སྐབས་སུའང་བརྗོད་དོ༔ དེ་ནས་ཚོན་རྩི་ལེགས་པར་བྱས་ནས༔ རབ་གནས་སྤྱན་འདྲེན་བསྟིམ་ཤིས་བརྗོད༔ རིན་ཆེན་གྭའུར་བཅུག་ལ་དར་སྣས་དྲིལ༔ སྒྲུབ་དུས་དཀྱིལ་འཁོར་དབུས་སུ་གཞུག༔ འགྲོ་བའི་དུས་སུ་ལུས་ལ་བཅང༔ ཀླུ་སྨན་སྣ་ཚོགས་རཏྣ་དང༔ དཀར་གསུམ་འབྲས་དང་སྤོས་ཀྱི་དྲི༔ སྒྲུབ་དུས་དུས་གསུམ་བསང་མཆོད་འབུལ༔ སྒྲུབ་ཁང་གཙང་མའི་ཕུགས་སུ་བཞག༔ ནོར་མཛོད་ཕུགས་སོགས་སླས་སུ་བཞག༔ ས་གནད་ཀུན་ལ་བཞག་པ་དང༔ ཕྲིན་ལས་གང་བྱེད་གསོལ་བཏབ་འགྲུབ༔ རྒྱས་པར་བུམ་པའི་སྐབས་སུ་ཤེས༔ ྀཨཚ༔ གུཧྱ༔ གཉིས་པ་གཏེར་བུམ་ཡིག་ཆུང་ནི༔ རྣལ་འབྱོར་བསྟན་པ་རྒྱས་པའི་ཕྱིར༔ རྫ་ཡི་བུམ་པ་བྲེ་ཤོང་ལྔ༔ གོང་གི་སྨན་རྫས་ཐམས་ཅད་དང༔ མོ་གསར་རིགས་བཟང་ནུ་ཞོ་དང༔ བ་དཀར་དམར་ཟལ་འོ་མ་དང༔ བུམ་རྫས་རྩ་བའི་རྫས་རྣམས་ཀྱིས༔ རིལ་བུ་བརྒྱ་དང་རྩ་བརྒྱད་བྱ༔ ལྷ་མོ་ལྔ་ཡི་གཟུགས་ཀྱང་བྱ༔ རིན་ཆེན་དར་སྣ་འབྲུ་སྣ་དང༔ སྨན་དང་བྱིན་རྟེན་རིང་བསྲེལ་དང༔ འོག་གི་ཀླུ་ཡི་སྔགས་དང་གཟུགས༔ བུམ་པ་ལྔ་ཡི་ནང་དུ་བཀང༔ རབ་གནས་སྤྱན་འདྲེན་དགུག་བསྟིམ་བྱ༔ འདོད་དགུའི་བང་མཛོད་བྱིན་གྱིས་བརླབས༔ གནས་ཁང་ཕྱོགས་བཞི་དབུས་ལྔར་སྦས༔ དབུས་སུ་གོང་གི་ལྷ་མོའང་བཞག༔ རབ་གནས་ཤིས་བརྗོད་བདེན་སྟོབས་བྱ༔ ནོར་གྱི་ལྷ་མོའི་ཕོ་བྲང་འགྱུར༔ ཁྱད་པར་བུམ་པའི་སྙིང་པོ་རུ༔ ནོར་ལྷའི་གསང་སྔགས་རིགས་གྱུར་དང༔ ཛཾ་བྷ་ལ་ཡི་སྔགས་ཀྱི་རིགས༔ རྒྱལ་ཆེན་བཞི་ཡི་སྙིང་པོ་དང༔ ཁྱད་པར་གནམ་ས་སྣང་བརྒྱད་དང༔ བཀྲ་ཤིས་བརྩེགས་པའི་མདོ་གཟུངས་རྣམས༔ གསེར་གྱིས་བྲིས་ལ་གཞུག་པར་བྱ༔ དེ་ཡིས་ནོར་འཕེལ་བར་ཆད་སེལ༔ དགོན་གནས་མཁར་ཁྱིམ་རྒྱས་བྱའི་ཕྱིར༔ གྲོང་ཁྱེར་ཡུལ་ཁམས་གང་ཡང་རུང༔ ཕྱོགས་བཞིར་མཆོད་རྟེན་ཁྲི་འཕང་བཞི༔ རྒྱལ་ཆེན་སྡེ་བཞིར་མངའ་གསོལ་ནས༔ བུམ་པ་ལྷ་མོའི་རྟེན་ཉིད་གཞུག༔ དེས་ནི་བསོད་ནམས་ལོངས་སྤྱོད་རྒྱས༔ མི་མཐུན་ཞི་ བར་ཐེ་ཚོམ་མེད༔ ཁྱད་པར་བུམ་གཏེར་ཕྲིན་ལས་ནི༔ གནས་དང་དགོན་པ་གྲོང་ཁྱེར་དང༔ ཡུལ་ཁམས་བརྟན་ཅིང་མངའ་ཐང་རྒྱས༔ ནོར་དང་ལོངས་སྤྱོད་འཕེལ་བ་དང༔ ལོ་ཕྱུགས་མི་དཔུང་བསྐྱེད་པ་དང༔ སད་སེར་ནད་མུག་མཚོན་རྣམས་བཀག༔ ཆར་འབེབ་ལ་སོགས་དགོས་འདོད་ཚོགས༔ སྤེལ་ཞིང་ཕན་བྱའི་རིགས་ཐ་དག༔ བསྒྲུབ་པར་འདོད་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས༔ བུམ་པ་བྲེ་ཤོང་རྫ་སོ་བཏང༔ དེ་ནང་གོང་གི་རྫས་དང་ནི༔ སྤྲ་ཚིལ་དག་ལ་ཀླུ་རྒྱལ་གཟུགས༔ སྐུ་མདོག་སེར་པོ་འཁོར་སྒྱུར་ཚུལ༔ གདེངས་ཀ་བདུན་ལྡན་ཕྱག་ན་ནོར་བུ་འཛིན༔ སྐུ་སྨད་སྦྲུལ་འཁྱིལ་རིན་ཆེན་རྒྱན་ལྡན་ནི༔ སོར་བརྒྱད་བཟོས་ལ་ནོར་རྒྱས་དངོས་སུ་གསལ༔ ཡུམ་ཡང་སྦྲུལ་མགོ་ལྔ་པ་ཡབ་ལྟར་བཅོས༔ གི་ཝཾ་ཀླུ་སྨན་བ་བྱུང་ཡབ་ཡུམ་བྱུག༔ ཡབ་ཡུམ་སྙིང་གར་སྙིང་པོ་འདི་དག་རྣམས༔ གསེར་དངུལ་རིན་ཆེན་ཁུ་བས་ཚེག་མེད་བྲི༔ ཨོཾ་ནཱ་ག་རཱ་ཛ་བཱ་སུ་ཀཱི་མཾ་སིདྡྷི་ཧཱུྃ་ཛ༔ ནཱ་ག་རཱ་ཙ་བུདྡྷ་བྷ་ག་ཝཱན༔ ནཱ་ག་རཱ་ཛ་སརྦ་ཧེ་ལ་སིདྡྷི་ཕ་ལ་པུཥྚིཾ་ཀུ་རུ་ཧཱུྃ་ཧཱུྃ་ཧཱུྃ༔ ནཱ་ག་རཱ་ཛ་སརྦ་ཨཱ་ཡུར་རཏྣ་སིདྡྷི་ཧཱུྃ༔ རཏྣ་དྷེ་ཝ་ཨཱ་ཡུར་རཏྣ་སིདྡྷི་སིདྡྷི་སརྦ་པཱ་ཤཾ་ཀུ་རུ་ཧཱུྃ་ཧཱུྃ་ཛ༔ ཞེས་འདོད་གསོལ་དང་བཅས་གསེར་གྱིས་བྲིས་ལ་བཅུག་གོ༔ ཡབ་ཡུམ་ཞལ་སྦྱོར་གཉིས་མེད་བུམ་པར་བཅུག༔ བཙན་ཕྱུག་འཕན་པོ་སྡེ་དགོན་རྫོང་ཆེན་དང༔ བཀྲ་ཤིས་རིགས་རྒྱུད་འཕེལ་བའི་ལག་ནས་བྱུང་བ་ཡི༔ ས་དང་འབྲུ་དང་རིན་ཆེན་སྨན་སྣ་དང༔ བ་དཀར་འོ་མ་མོ་གསར་སྡུག་བསྔལ་མེད༔ དེ་ཡི་ནུ་ཞོ་ར་དཀར་འོ་མ་བླུག༔ བུམ་པ་བཀང་ནས་ར་བ་བཞི་ཡི་དུས༔ ཡར་ཚེས་གཟའ་སྐར་བཟང་ཞིང་ཀླུ་ཐེབས་དུས༔ དཀོན་མཆོག་མཆོད་ཅིང་བརྟན་མའི་གསོལ་ཁ་གཏང༔ བུམ་པ་ནོར་རྒྱས་ཡབ་ཡུམ་ཕོ་བྲང་བསྐྱེད༔ སྤྱན་འདྲེན་མཆོད་བསྟོད་རབ་གནས་རབ་ཏུ་བསྟིམ༔ ཁྱིམ་རྒྱས་པར་འདོད་ན་མཛོད་ཕུགས་སུ་སྦ༔ གྲོང་ཁྱེར་རྒྱས་པར་འདོད་ན་གྲོང་ཁྱེར་དབུས་སུ་སྦ༔ སད་སེར་བསྲུང་ན་ས་མདོ་གཉན་མིག་རྣམས་སུ་སྦ༔ ཆར་ཆུ་འབེབ་ན་ཆུ་མིག་ཏུ་སྦ༔ སྤྱིར་འཛམ་གླིང་རི་དང་ཀླུང་དང་ས་ཡུལ་གྲགས་ཆེ་བ༔ གཉན་ས༔ གཙུག་ལག་ཁང་དང་མཆོད་རྟེན་སོགས་ཀྱི་ས་གནད་ཀུན་ཏུ་སྦས་ན་གོང་དུ་སྨྲོས་པ་བཞིན་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ༔ བཀྲ་ཤིས་ཤིང་བསམ་པ་ཐམས་ཅད་འགྲུབ་ཅིང་ནོར་དང་ལོངས་སྤྱོད་འཕེལ་བར་གདོན་མི་ཟའོ༔ གནས་དགོན་གྲོང་ཁྱེར༔ ཁྱིམ་པ༔ སྡེ་པ༔ དགོན་སྡེ་སོགས་ཉམས་པ་གསོ་བར་འདོད་ན༔ གང་གསོ་བ་དེའི་ཕྱོགས་བཞི་དབུས་དང་ལྔ་ལ་སྦས་པས་སྔར་ལྟར་སོར་ཆུད་པར་འགྱུར་རོ༔ ལོངས་སྤྱོད་ནོར་དང་བསོད་ནམས་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པར་འགྱུར་རོ༔ གནས་དགོན་གྲོང་ཁྱེར་གང་ཡང་རུང་བའི་འཐུང་ཆུ་དེ་ཆུ་མིག་ཁ་ཤར་བལྟས་ཡོད་ན་དེར་རྫ་ཡི་བུམ་པ་ཕུལ་གང་ཤོང་བ་རིན་ཆེན་བརྡར་ལ་བཟོ༔ གོང་གི་ཀླུ་སྨན་རྫས་སྣ་དང་ཚྭ་དཀར་པོས་བཀང་ལ༔ གོང་གི་ཀླུ་ཡབ་ཡུམ་བྲིས་ལ་སྙིང་པོ་ཡང་བྲིས་ནས་བཅུག༔ གཟུགས་ཀྱི་སྙིང་གར་ཕུཿབྲི༔ གོང་ལྟར་དགུག་བསྟིམ་བྱས་ནས་ཆུ་མིག་བུམ་པ་གཞལ་ཡས་ཁང་དུ་གསལ༔ གནས་དགོན་གྲོང་ཁྱེར་ཆེ་གེ་འདི་ལ་མི་ནོར་ཡུལ་དང་འབྲུ་ལོངས་སྤྱོད་ནོར་རྣམས་རྒྱས་པར་མཛོད་ཅིག༔ ཅེས་བཀའ་བསྒོ་བྱས་པས་དེ་ལྟར་མྱུར་དུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ༔ གཞན་ཆུ་མིག་ལྐུགས་པ་དང༔ ཆུ་མིག་བསྐམས་པ༔ ཉམས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་དེ་ལྟར་བྱས་པས་ཆུ་འབྱུང་ཞིང་རྒྱས་པར་འགྱུར་རོ༔ ྀཨཚ༔ གུ་ཧྱ༔ འདི་ལྟར་སྟོན་པ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང་སའི་ལྷ་མོ་འདི་དཔང་དུ་བཙུགས་པས་བདུད་ཐུལ་ཅིང་བཀྲ་ཤིས་ལ་བསྟན་པ་རྒྱས་པར་བྱུང༔ དེ་ཕྱིར་མི་ཐམས་ཅད་ས་ཡི་ལྷ་མོ་དང་ཀླུ་ལ་བསྟེན་པས་ལོངས་སྤྱོད་མངའ་ཐང་སྲིད་ནོར་སོགས་ལེགས་པ་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བ་རྟེན་འབྲེལ་གྱིས་ཆེ་བས༔ དེ་ལ་འདི་ལྟ་བུ་བྱ་བ་གལ་ཆེའོ༔ ས་ཡི་ལྷ་མོ་ས་བདག་ཀླུ་བཅས་ཀྱིས་དུས་རྟག་ཏུ་སྲུང་ཞིང་བུ་ལྟར་བརྩེ་ཞིང་མགོན་ནས་གྲོགས་བྱེད་དེ༔ ཡོན་ཏན་དུ་རིགས་རྒྱུད་ཆོས་བརྒྱུད་ཐམས་ཅད་འཕེལ་ཞིང་དར་བ་དང༔ མངའ་ཐང་དང་བསོད་ནམས་ཀྱི་ནོར་དང་ལོངས་སྤྱོད་འཕེལ་ཞིང་རྒྱས་པ་དང༔ ལོ་ལེགས་ཤིང་འབྲུ་འཕེལ་བ་དང༔ རྩི་ཤིང་ནགས་ཚལ་ཀྱང་རྒྱས་ཤིང་ཡུལ་གཟི་འོད་དཔལ་དུ་འབར་ཅིང་མི་མཐུན་པ་ཐམས་ཅད་རང་སར་ཞི་ནས་བཀྲ་ཤིས་པར་འགྱུར་རོ༔ གདུལ་བྱ་ལོངས་སྤྱོད་རྒྱས༔ ཟས་སྐོམ་འཕེལ༔ རིན་ཆེན་ཕྱུག༔ རྫས་ཚོགས་མོད༔ གྲགས་པ་དང་སྙན་པ་འབྱུང༔ ནོར་སྒབ་འཕེལ༔ རྨ་གཡང་འདུས་པས་བསམ་ཚད་འགྲུབ་པ་ཡིད་བཞིན་ནོར་བུ་དང་གཉིས་སུ་མེད་དོ༔ སྱ་མྱ་ཡྱ༔ གཏེར་རྒྱ༔ སྦས་རྒྱ༔ གསང་རྒྱ༔ ཙིཏྟ་བུ་བྷྲཱུྃ་སདྷྱི༔ རྒྱ་རྒྱ་རྒྱ༔ བདག་སྟག་ཤམ་ནུས་ལྡན་རྡོ་རྗེས་མདོ་ཁམས་རྡོ་རྗེ་གྲོ་ལོད་ཀྱི་གསང་བ་བདེ་ཆེན་ཕུག་ནས་གདན་དྲངས་པའོ། །དགེ་བར་གྱུར་ཅིག། །།\nRetrieved from "https://rtz.tsadra.org/index.php?title=Terdzo-ZHI-052&oldid=117543"