༄༅།། ཨེ་མ་ཧོའི་རིག་མཛོད།: འོ༠\n22:41 | Posted by ༄༅།། ཨེ་མ་ཧོའི་རིག་མཛོད་། | | Edit Post\nགསང་སྔགས་འཆང་བ་གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་རྣམས་སུ་དག་ཞིང་འོལ་མོ་ལུང་རིང་ཞེས་པ་ཞིག་འཇིག་རྟེན་འདིའི་ཁམས་སུ་ཡོད་པ་དང་། དེར་སྤྱི་ལོའི་སྔོན་གྱི་ལོར་༼༡༦༠༡༧༽སངས་རྒྱས་གཤེན་རབ་མི་བོ་སྐུ་འཁྲུངས། ཁོང་གིས་མཛད་ཆེན་བཅུ་གཉིས་དང་མཛད་ཕྲན་དྲུག་བཅུའི་ཚུལ་བསྟན་ཏེ་མཐར་གཤེན་ལོ་བརྒྱད་ཅུ་གྱ་གཉིས་མི་ལོ་བརྒྱད་སྟོང་ཉིས་བརྒྱ་ལ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་བཤད་པས་དེ་དག་གི་ཚུལ་ཀུན་མཁྱེན་ཤར་རྫ་པའི་གསུང་འབུམ་དང་། སྐྱབས་རྗེ་ཡོངས་འཛིན་རིན་པོ་ཆེའི་གསུང་འབུམ་དག་ལ་གཟིགས་ན་ཞིབ་ཕྲར་མཁྱེན་ཐུབ། དེ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བསམ་ཀྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་བློ་ཡི་འཁྱེར་སོ་ལ་གཞིགས་ན་མི་སྲིད་པ་དང་མི་འོས་པ་གཏན་ནས་མིན། སྟོན་པ་མཆོག་གི་སྤྲུལ་སྐུ་འཇིན་རྟེན་ཁམས་སུ་སྐྱེ་བ་བཞེས་པའི་སྐབས་སུ་གང་ཟག་ཕལ་པ་དང་གཏན་ནས་མི་འདྲ་བ་དང་། དེ་དག་གི་བསམ་ཚུལ་ལས་འདས་པའི་མཛད་འཕྲིན་ཞིག་སྐྱོང་རྒྱུ་ཡོད་དགོས་པ་དོན་དངོས་ཡིན། ས་ཐོབ་འཕགས་པ་ལའང་སྐད་ཅིག་གཅིག་ལ་སྤྲུལ་པ་བརྒྱ་ཕྲག་བཅུ་གཉིས་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་ཡོད་པར་བཤད་པ་དེ་དག་སྐྱེ་བོ་ཕལ་པའི་བློ་ཡུལ་ལས་འདས་ཀྱང་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་རིགས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་ངེས་པར་དུ་འདོད་ཀྱིན་ཡོད།\nཚངས་རྒྱུང་འཇིག་རྟེན་གྱི་བཀོད་པ་བཤད་པའི་སྐབས་སུ་རི་རབ་ཀྱི་བང་རིམ་རྣམས་རི་རབ་ཀྱི་སྟེང་ནས་མར་ཡོད་པ། དེ་་ནས་ཕར་འཕར་ཞིང་མར་ཆེར་ཕྱིན་པ་དང་། རི་རབ་ཕྱེད་ནས་ཕར་འཕར་ཞིང་། དེ་ནས་ཡར་ཆེར་སོང་བ་དང་། བང་རིམ་རྣམས་ཆུ་མཚམས་ནས་ཡར་ཡོད་པ་དང་། རི་རབ་རྩེ་ནས་མར་ཡོད་པ། དབྱིབས་ཀྱང་ཟླུམ་པོ་དང་གྲུ་བཞི་སོགས་གཞུང་ལུགས་རྣམས་སུ་མི་འདྲ་བ་དུ་མར་བཤད་པ་དག་འགལ་འདུ་མ་ཡིན་པར་སེམས་དཔའ་འཕགས་པའི་རྗེས་ཐོབ་ཀྱི་སྣང་ཚུལ་ལ་ཅི་ཡང་འབྱུང་ཆོག་པ་བཞེད་ཀྱིན་ཡོད། དེར་མ་ཟད་གཙང་མ་རིགས་ལྔའི་གནས་སུ་དག་པའི་ཞིང་ཁམས་རེ་ཡོད་པ་དང་། དེར་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་སྐུ་བཞུགས་ནས་འཁོར་གཡུང་དྲུང་སེམས་དཔའ་འཕགས་པ་ཤ་སྟག་དང་། སྟོན་འཁོར་དེ་དག་གིས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་བོན་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཁོ་ནའི་སྒོ་ནས་ཉན་བཤད་མཛད་པར་གསུངས། དེར་བརྟེན་འཇིག་རྟེན་འདིའི་ཁམས་སུ་ཐུན་མོང་གི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་མ་གྱུར་པའི་དག་ཞིང་ཞིག་ཡོད་པ་དང་། དེ་ནི་དད་པའི་སྣང་ངོར་ཙམ་མ་ཡིན་པར་ལས་དག་པའི་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་བཞེད་ན་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ལུགས་ལ་དོན་གྱི་ཆ་ནས་འགལ་བ་གང་ཡང་མེད་པ་མ་ཟད། མཆོག་གི་སྤྲུལ་སྐུའི་འདུལ་ཞིང་ལ་དག་པ་དང་མ་དག་པ་ཅི་རིགས་དང་། བོན་འཁོར་བསྐོར་སའི་གནས་ཀྱང་མི་ཡུལ་གཅིག་པུ་མ་ཡིན་པར་ལྷ་ཀླུ་མི་ཡི་གནས་རྣམས་སུ་གདུལ་བྱ་སྣ་ཚོགས་པ་ལ་བོན་གྱི་འཁོར་ལོ་གཅིག་ཁོ་ནར་མ་ངེས་པར་འགྲོ་བ་གང་ལ་གང་འདུལ་གྱི་བོན་གསུང་པར་འདོད་ཀྱིན་ཡོད། སངས་རྒྱས་གཤེན་རབ་མི་བོ་ཁོང་གི་སྐྱེ་བ་སྔ་མ་རྣམས་སུ་ཚོགས་བསགས་སྒྲིབ་པ་སྦྱངས་ཚུལ་དང་། ས་ལམ་བགྲོད་ཚུལ། འཇིག་རྟེན་ཁམས་སུ་སྐུ་སྐྱེ་བ་བཞེས་ཚུལ། སྐུ་ཡི་འཁྲུངས་ཡུལ། སྐུ་ཚེའི་ཚད། མཛད་པ་མཛད་ཚུལ་རྣམས་ལོ་རྒྱུས་རྣམས་ལས་བཤད་སྟངས་མི་འཐུན་པ་དུ་མ་ཞིག་ཡོད།\nདེ་དག་ཀུན་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བ་རྣམས་ཀྱིས་གཟིགས་ཚུལ་ལ་འགལ་འདུའི་གནས་མ་ཡིན་པ་མ་ཟད། ཁོང་སངས་རྒྱས་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ཞིག་ཡིན་པའི་དན་རྟགས་ཞིག་ཡིན་པ་བཞེད་ཀྱིན་འདུག་སྟེ། རྩེ་འབུམ་གྱི་ལུང་མཁས་མཆོག་སྒ་སྟོན་གྱི་ཐེག་འགྲེལ་དུ་དྲངས་པ་ལས། སྣ་ཚོགས་སུ་འཆར་བའི་ཕྱིར། སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ཞེས་བྱའོ། ཞེས་དང་། རྗེ་རིན་པོ་ཆེའི་འདུལ་འགྲེལ་ལས། འཕྲིན་ལས་རྒྱ་མ་ཆད་པར་བསྟན་པའི་ཆེད་དུ། ལོ་རྒྱུས་མི་མཐུན་པ་ལ་སོགས་མང་དུ་བྱུང་ངོ་། ཞེས་གསུངས་སོ། དེ་ལྟར་ཐེག་ཆེན་པས་བཤད་སྟངས་དེ་དག་ད་ལྟའི་དངོས་གཙོ་རིག་པ་བས་དད་པའི་སྣང་ངོར་གྲུབ་པའམ་ལྷ་སྒྲུང་ཞེས་བཤད་ཀྱིན་ཡོད། ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་སྐུ་ཀུན་སྣང་ཁྱབ་པ་ནི་ཐུགས་ཉིད་སྤྲོས་བྲལ་བོན་སྐུ་བདེ་ཆེན་ལས་མ་གཡོས་པར་ཞབས་སྐྱིལ་ཀྲུང་ཕྱག་མཉམ་བཞག་གིས་བཞུགས་པའི་སྐུ་ཡི་གནས་རྣམས་སུ་འཛམ་གླིང་བྱེ་བ་ཕྲག་བརྒྱ་སོགས་ཚངས་རྒྱུང་གྲངས་འདས་ཆགས་པར་གསུངས་པ་སོགས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ལུགས་ཀྱི་བཞེད་སྟངས་དེ་དག་ང་ཚོ་གང་ཟག་ཐ་མལ་པའི་མཐོང་ཡུལ་དུ་མ་གྱུར་པར་རྒྱུ་མཚན་དུ་བཟུང་ནས་དེ་རྣམས་དད་པས་བློ་བཟོ་བྱས་པ་ཙམ་ལས་མེད་པར་འདོད་པ་ནི་དཔྱད་བློ་སྦུགས་ཆུང་དང་། ཡང་ན་ཕྱི་རོལ་རྒྱང་འཕེན་པའི་རྗེས་སུ་འབྲེང་འདོད་ཙམ་ལས་གཞན་པའི་རྒྱུ་མཚན་འགའ་ཡང་མེད། གཞན་དག་ཕར་ཟད་སངས་རྒྱས་ཨ་མའི་གློ་གཡས་ནས་འཁྲུངས་པར་བཤད་པ་དེ་ཙམ་ཁ་ཐུག་ཏུ་ཁས་ལེན་ཐུབ་པ་དཀར་བར་སྣང་། དེར་བརྟེན་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་བཞེད་ལུགས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཛད་འཕྲིན་དེ་དག་ལ་ཧ་ལས་ཧང་སངས་དགོས་དོན་གང་ཡང་མེད།\nསངས་རྒྱས་གཤེན་རབ་མི་བོའི་འཁྲུངས་ཡུལ་ནི་འོལ་མོ་ལུང་རིང་ཡིན་པ་མཁས་པ་ཀུན་གྱི་མཐུན་སྣང་ཚད་གྲུབ་ཡིན་ནའང་། འོལ་མོ་ལུང་རིང་དེ་ཡུལ་གང་དུ་ཡོད་མེད་ལོ་རྒྱུས་རྣམས་སུ་བཤད་སྟངས་སྣ་ཚོགས་སུ་ཡོད་པའི་དབང་གིས་འདོད་ཚུལ་ཡང་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་། འོན་ཀྱང་འོད་སྣང་འབར་ཞིང་སྲིད་ནས་རྙེད་པར་དཀའ་བའི་ལོ་རྒྱུས་རྙིང་པ་རྣམས་སུ་ནན་གྱིས་དཔྱད་ན་འོལ་མོ་ལུང་རིང་ཟེར་བ་དེ་གཅིག་ཁོ་ནར་ཡིན་པའི་བསམ་ཚུལ་དེ་བསྒྱུར་བཅོས་མ་བྱས་ཁག་མེད་ཅིག་ཐུག་ཡོད། དེ་ཡང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཛད་མདོ་བསྡུས་པ་མདོ་འདུས་སོགས་ལ་གཞིགས་ན་བར་སྣང་ལའང་འོག་མིན་ས་བཅུ་འོལ་མོའི་གླིང་ཟེར་བ་ཞིག་ཡོད་པར་མངོན་ཐུབ་པ་ནི། དེ་ཉིད་ལས། འོག་མིན་ས་བཅུ་འོལ་མོའི་གླིང་། སྐུ་གསུམ་ཞིང་ཁམས་བསམ་མི་ཁྱབ། ཅེས་སོ། དེའི་ཚུལ་ཅུང་ཟད་གསལ་བཤད་ཡོད་པ་ཞིག་ནི། བསྒྲགས་པ་གླིང་གྲགས་(མཛད་པ་པོ། དྲན་པ་ནམ་མཁའ། དུས་རབས། 8 གངས་ཏི་སེ་བོན་གཞུང་རིག་མཛོད། མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ཤོག་ངོས། 91)ལས། “ངོ་མཚར་བསྒྲགས་སུ་རུང་བ་ནི། འཛམ་བུ་གླིང་གི་དབུས་དཀྱིལ། ཐད་ཀྱི་ནམ་མཁའ་ལ་གངས་ཏི་སེ་ཡོད། དེའི་ཤར་ན་མཚོ་མ་པང་ཡོད། དེ་གཉིས་ནམ་མཁའ་ལ་ཡོད། དེ་ཡང་གངས་ཏི་ཙེའི་རྩ་བ། ཨར་མོ་ལི་ཀའི་རྡོ་དང་མཉམ། རྩེ་མོ་བསམ་གཏན་བཞི་པའི་ཐད་ན་འདུག དེ་ལྟར་གྱི་གངས་ཏི་ཙེ་དང་མཚོ་དེ། བསྐལ་པ་འཇིག་དུས་ཀྱང་། ཟོ་བ་གཡང་ལ་བཏག་པ་ལྟར་གནས་སྟེ། མེ་ཆུ་རླུང་གསུམ་གྱིས་མི་ཤིག་བརྟན་པའི་གཡུང་དྲུང་ངོ་།” ཞེས་དང་། (ཤོག་ངོས། 92)ལས། “དེ་ལྟར་བར་སྣང་ལ་གནས་པའི་རི་བྲག་མཚོ་གླིང་འཚེའུ་རྣམས་ནི། སྒྲིབ་པ་བྱང་བ་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་ཞབས་ཡོད་པ་མིན་པས་མི་མཐོང་ངོ་།” ཞེས་བཤད།\nདེ་ལྟར་ལོ་རྒྱུས་རྣམས་སུ་འཛམ་གླིང་འདི་དང་ས་འབྲེལ་ཡོད་པའི་དག་ཞིང་འོལ་མོ་ལུང་རིང་དང་། བར་སྣང་ལ་ཡོད་པའི་འོལ་མོ་ལུང་རིང་དང་། ཞང་ཞུང་འོལ་མོ་ལུང་རིང་དང་གསུམ་བཤད་འདུག་པས་དེ་གསུམ་ནང་ཕན་ཚུན་མ་འཁྲུགས་པར་དགོས་ཀྱི་འདུག དེ་དག་ལ་ཡོད་པའི་རི་མཚོ་སོགས་ཀྱི་གནས་སྟངས་ཕལ་ཆེར་གཅིག་མཚུངས་ཡིན་པ་མ་ཟད། དེ་གསུམ་ཀ་དུས་གསུམ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་འབྱུང་གནས་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པའི་གནས་གཞི་ཡིན་ཚུལ་གཅིག་མཚུངས་སུ་བཤད་འདུག རིག་པ་མདའ་བསྣུན་གྱི་ལུང་གླེང་གཞི་བསྟན་པའི་བྱུང་ཁུངས་སུ་དྲངས་པ་(རྩོམ་པ་པོ། ཁྱུང་པོ་བློ་གྲོས་རྒྱལ་མཚན། རྩོམ་ལོ། 1319 གངས་ཏི་སེ་བོན་གཞུང་རིག་མཛོད། མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ཤོག་ངོས། 370)ལས། “འོག་མིན་དག་པའི་འོལ་མོ་ལུང་རིང་དང་། འདུས་མ་བྱས་པའི་འོལ་མོ་ལུང་རིང་དང་། འདུས་བྱས་འོལ་མོ་ལུང་རིང་དང་།” ཞེས་པས་དང་པོ་ནི། གོང་གི་མདོ་འདུས་དང་བསྒྲགས་པ་གླིང་གྲགས་ལས་གསུངས་པ་དེ་ཡིན། གཉིས་པ་ནི། ནུབ་ཕྱོགས་བདེ་བ་ཅན་གྱི་ཞིང་ཁམས་སམ་དག་ཞིང་འོལ་མོ་ལུང་རིང་ལ་དགོངས་པར་སེམས། ཕྱི་མ་འདི་བོད་ཡུལ་གྱི་གངས་ཏི་སེ་ལ་བཤད་པར་སྙམ། གཞུང་འདིའི་རྩོམ་པ་པོའི་གསུངས་སྟངས་ལ་གཞིགས་ན་གངས་ཏི་སེའི་ཕྱོགས་སུ་འོལ་མོ་ལུང་རིང་ཡོད་པའི་དགོངས་གཞི་འདུག་སྟེ། དེ་ཉིད་(ཤོག་ངོས། 373)ལས། “སྟག་གཟིག་ཡུལ་གྱི་འོལ་མོ་ལུང་རིང་ནས་འབབ་པའི་ཆུ་བོ་ཆེན་པོ་བཞི་ཡང་། ད་ལྟ་ལྡོམ་བུ་བ་རྣམས་ཀྱིས་མཐོང་བར་ཡོད། པག་ཤུ་དང་ན་ར་ལ་སོགས་པ་ཉི་མ་དྲུག་རེའམ་གསུམ་རེ་ཙམ་གྱིས་ཆོད་པའི་ཆུ་བོ་ཆེན་པོ་བཞི་སྟག་གཟིག་ནས་འབབ་པར་གཟིགས། དེ་ནས་རྒྱ་གར་ཡུལ་ནས་བབས་པར་བཤད་པས་དེ་རྟགས་མངོན་སུམ་དུ་ཡོད་པའོ།” ཞེས་པས་རྒྱ་གར་ནས་འབབ་པའི་ཆུ་བོ་བཞིའི་བརྒྱུད་ནས་ཡར་ཕྱིན་པས་དག་ཞིང་རྟག་གཟིགས་འོལ་གླིང་ལ་མི་ཐུག་པར་གངས་ཏི་སེ་ལ་ཐུག་པར་མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ། དེ་ནས་ཁོང་གིས་རྒྱ་གར་ནས་བབས་པའི་ཆུ་བཞིའི་འགོར་ཡོད་པའི་སྟག་གཟིག་འོལ་མོ་ལུང་རིང་ཞེས་པ་དེ་བོད་ཡུལ་གྱི་གངས་ཏི་སེ་ལ་བཞེད་པ་མིན་ནམ་སྙམ་པའི་དྭོགས་པ་ཞིག་ངང་གིས་བྱུང་།\nའདིར་དཔྱད་དགོས་པ་ཞིག་ལ་“སྟག་གཟིག་”ཅེས་སྨོས་པས་གངས་ཏི་སེ་ནས་རྒྱ་གར་ལ་བབས་པའི་ཆུ་བོའི་བརྒྱུད་ན་“སྟག་གཟིག་”ཅེས་པའི་ཡུལ་ཞིག་ཡོད་པ་གོ་ཐོས་མེད་པ་དེ་རེད། འོན་ཀྱང་བསམ་གཞིགས་བྱེད་དགོས་པ་ཞིག་ནི་བོད་ཀྱི་ནུབ་ཕྱོགས་སུ་ཡོད་པའི་ཡུལ་སྡེ་འགའ་ལ་སྟག་སྡེ་དང་གཟིག་འཕེན་ཞེས་འབོད་དུ་ཡོད་པས་དེ་དག་གི་བསྡུས་མིང་ཡིན་ཡང་སྲིད་པ་དང་དེ་དང་ཞང་ཞུང་འོལ་མོ་ལུང་རིང་དང་ས་འབྲེལ་ཡོད་པར་བཞེད་པའང་ཡིན་སྲིད། འོལ་ལུང་དང་པོ་གཉིས་ནི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་བཞེད་སྟངས་ཡིན་པས་འགྲོ་བ་ཕལ་པའི་མཐོང་ཡུལ་དུ་མ་གྱུར་པས་འདིར་དངོས་ཐོག་བདེན་འཚོལ་གྱི་སྐབས་སུ་དེ་ཙམ་གལ་ཆེན་མིན་པས་འདིར་ཞིབ་པར་མི་གླེང་། ཕྱི་མ་འདི་ནི་ང་ཚོ་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་ཡོངས་རྫོགས་ཀྱི་ཕུགས་རྩའམ་འབྱུང་ཁུངས་ཡིན་པ་མ་ཟད། རྒྱ་གར་ཧིན་དྷུའི་ཆོས་ཀྱི་འབྱུང་གནས་ངོ་མ་དེ་ཡང་རེད་འདུག འདིའི་ཚུལ་ང་ཚོས་རྩལ་དུ་བཏོན་ནས་ཡག་པོ་ཞིག་བཤད་ཐུབ་ན་ང་ཚོའི་བོད་ཀྱི་ཆོས་དང་རིག་གནས་ལོ་རྒྱུས་རྣམས་ཐོག་མའི་དུས་ནས་བོད་མི་རང་གིས་གཏན་ལ་ཕབས་པ་དང་བར་དུ་བོད་མི་རང་གིས་འཛིན་སྐྱོང་བྱས་པའི་གྲུབ་འབྲས་ཞིག་སྟེ་བོད་རང་གི་ས་སྐྱེས་རྡོ་སྐྱེས་ཀྱི་རིག་གནས་བླ་ན་མེད་པ་ཞིག་ཡིན་པ་ལས་ཕྱི་ནས་ནང་འདྲེན་བྱས་པ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་པར་ཤེས་དགོས་པ་དེ་རེད་། ལྷག་པར་དུ་ད་ལྟ་དུས་རབས་ཉེར་གཅིག་པའི་སྐབས་སུ་ང་ཚོའི་རིག་གཞུང་འཇིག་ལ་ཉེ་བའི་གནས་སྟངས་ཛ་དྲག་ཆེ་ཏིག་འདིར་བོད་ཀྱི་ས་སྐྱེས་རྡོ་སྐྱེས་ཀྱི་རིག་གནས་ནི་ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་དུ་མཐོང་། དེར་བརྟེན་བོན་པོ་ཙམ་དུ་མ་ཟད་ང་ཚོ་བོད་པ་ཡོངས་རྫོགས་ཀྱིས་དེ་ལ་དོན་གཉེར་དགོས་པའི་དུས་སྐབས་ཞིག་སླེབས་འདུག་དྲན་གྱིན་ཡོད། ད་རེས་ངས་འདིར་སངས་རྒྱས་གཤེན་རབ་མི་བོ་བོད་རང་དུ་འཁྲུངས་པའི་བསམ་ཚུལ་བཏོན་པ་དེ་ནི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་གནད་དོན་ལ་ཐུག་པའམ་ཡང་ན་ང་རང་གི་རིག་པས་གསར་རྙེད་བྱུང་བའམ་ཡང་ན་གཞན་རྗེས་སུ་གཡམ་རྒྱུགས་བྱས་པ་དེ་འདྲའང་མིན་ལ། གསང་སྔགས་འཆང་བ་གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་རྣམས་སུ་མཁས་གྲུབ་དམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་གཤེན་རབ་མི་བོ་དག་ཞིང་འོལ་མོ་ལུང་རིང་ལ་སྐུ་འཁྲུངས་ཚུལ་བཤད་པ་དེ་ལ་དགག་བྱ་བྱས་པ་དེ་བས་ཀྱང་མིན།\nའོ་ན་གང་ཡིན་ཞེ་ན། སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཛད་པ་ལ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཐེག་ཆེན་གྱི་སྣང་ཚུལ་གཅིག་དང་། ཐུན་མོང་སོ་སྐྱེ་ཕལ་པའི་སྣང་ཚུལ་གཅིག་དང་གཉིས་བཤད་ཚུལ་ལོ་རྒྱུས་རྙིང་པ་རྣམས་ལ་གཞིགས་ན་གསལ་བར་ཤེས་རྒྱུ་འདུག་པས་དེའི་ཚུལ་དོན་སྣང་བྱེད་དགོས་པ་ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་རེད་འདུག་ཅེས་ཞུ་འདོད་བྱུང་བ་དེ་རེད། དེར་བརྟེན་འོལ་ལུང་ཕྱི་མ་འདིའི་ཚུལ་ལ་ཁོ་བོའི་བློ་ཡི་ནུས་ཚད་ཅིག་འཆད་པར་དགའ་སྤྲོ་བརྟས། དེ་ཡང་འོལ་མོ་ལུང་རིང་གང་དུ་ཡོད་ས་ལ་གཡུང་དྲུང་དགུ་བརྩེགས་རི་ཟེར་བ་ཞིག་ཡོད་ལ་དེ་ནི་དག་ཞིང་འོལ་གླིང་ལ་ཡོད་པ་གཅིག་པུས་མ་ངེས་པར་གངས་ཏི་སེ་ལའང་གཡུང་དྲུང་དགུ་བརྩེགས་རིར་འབོད་དུ་ཡོད་པའི་ཚུལ་ནི། མདོ་འདུས་(གཏེར་མ། ཨ་ཙ་ར་མི་གཉིས། གཏེར་བཏོན་ལོ། 961 གངས་ཏི་སེ་བོན་གཞུང་རིག་མཛོད། མི་རིག་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ཤོག་ངོས། 7)ལས། “དེ་ཡང་ཁྱད་པར་འཛམ་གླིང་དབུས། རི་བོ་གངས་ཆེན་ཏི་ཙེ་ནི། གཡུང་དྲུང་དགུ་བརྩེགས་རི་ཞེས་བྱ། ཆུ་ཞེང་དཔག་ཚད་ལྔ་བརྒྱ་འོ། རི་ནི་སྤོས་རི་ངད་ལྡན་དང་། བར་ན་མཚོ་ནི་མ་དྲོས་པ། ཆུ་ཞེང་དཔག་ཚད་ལྔ་བཅུ་པ། ཕྱོགས་བཞིར་མཚོ་བཞི་ཡོད་པ་དང་།” ཞེས་གསུངས་པས་ཤེས་ལ། སྣང་སྲིད་སྤྱི་མདོས་(རྩོམ་པ་པོ། སངས་པོ་ཁྲི་ན་ཁོད། དུས་རབས།6ཧི་མ་ལ་ཡའི་བོན་དྲ་རྒྱ།)ལས། “ཡ་ཀི་སྐྱིད་པོའི་ཡུལ། ཉམས་དགའ་བག་རེ་བྲོ། ཆུ་རྒྱལ་བཞིའི་འདུ་མགོ། རི་རྒྱལ་ཏི་སེའི་མདུན། མཚོ་རྒྱལ་མ་པང་འགྲམ། འོལ་ལུང་གཡུ་ཡི་མཁར། བཞུགས་གནས་ངོ་རེ་མཚར། དེ་འདྲའི་སྐུ་མཁར་ན། སུ་བཞུགས་སུ་མི་བཞུགས། བཞུགས་པ་གཤེན་གྱི་ལྷ། གཤེན་རབ་མྱི་བོ་ཆེ།” ཞེས་པས་ཞང་ཞུང་ཡུལ་གྱི་ལྟེ་བ་གངས་ཏི་སེའི་ས་སྐོར་ལ་འོལ་མོ་ལུང་རིང་འབོད་པ་དང་དེར་སངས་རྒྱས་གཤེན་རབ་མི་བོའི་གཞུགས་ཡུལ་ཡིན་པར་གསལ་སྟོན་བྱས།\nདེ་ལས་ཆེར་ཁ་གསལ་ཡོད་པ་ཞིག་ནི། རྩ་རྒྱུད་ཉི་ཟེར་སྒྲོན་མ་(གཏེར་མ། བྲ་བོ་བསྒོམ་ཉག དུས་རབས།? བརྟེན་འགྱུར་པོད། ༡༨༧ ཤོག་ངོས། 500)ལས། “འོལ་མོ་ལུང་རིངས་ལྷོ་ཕྱོགས་ན། རྒྱ་གར་ཤམ་པ་ལ་ཡོད། རི་ནི་བྱ་རྒོད་སྤུངས་པ་ཡོད། རྡོ་རྗེ་གདན་གྱི་གྲོང་ཁྱེར་ཡོད། དེའི་ནུབ་ན་ཨུ་རྒྱན་གྱི་ཡུལ་ཡོད། ཤར་ལྷོ་ན་རྒྱ་ནག་རི་བོ་རྩེ་ལྔ་ཡོད། ལྷོ་ན་མོན་གྱི་རྒྱལ་ཁམས་ཡོད། ཤར་ན་ཙ་རི་ཙ་ཀོང་ཡོད། ལྷོ་ནུབ་ན་སྲིན་པོ་མུ་སྟེག་གླིང་།” ཞེས་པ་འདིས་འོལ་མོ་ལུང་རིང་ནི་བོད་རང་ལ་ཡོད་པར་མཛུག་བཙུགས་བྱས་པ་ཧ་ཅང་གསལ་ཏེ། དེའི་ལྷོ་ཕྱོགས་ན་རྒྱ་གར་རྡོ་རྗེ་གདན་དང་། ཤར་ལྷོ་ན་རྒྱ་ནག་རི་བོ་རྩེ་ལྔ། མོན་གྱི་ཡུལ་ནི་བོད་དང་བལ་ཡུལ་གྱི་ས་མཚམས་ཧི་ལ་ཡའི་རྒྱུད་ལ་ངོས་འཛིན་བྱེད་སྲོལ་འདུག་པས་དེ་ནི་ལྷོ་དང་། ཨོ་རྒྱན་ནུབ་ན་ཡོད་པ་སོགས་བཤད་པས་གནས་སྟངས་ཕལ་ཆེར་ར་སྤྲོད་གཏིང་ཟབ་བྱས་འདུག དེ་དང་ཆ་མཐུན་པར་གླིང་གཞི་བསྟན་པའི་བྱུང་ཁུངས་ལས་བཤད་པ་ནི། དེ་ཉིད་(ཤོག་ངོས། 369)ལས། “འཛམ་གླིང་བྱེ་བ་ཕྲག་བརྒྱའི་དབུས་ནི། འཛམ་གླིང་ཉེར་ལྔའི་དབུས་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཉིད་ཡིན་ཏེ། གླིང་བཞི་ལ་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ལྷོ་འཛམ་བུའི་གླིང་། སྟོན་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འབྱུང་གནས། བཀའ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བབ་ས། གླིང་གི་སྙིང་པོ་འདི་ནི། ཡུལ་སྡེ་ཆེན་པོ་བཅོ་བརྒྱད་དོ། ཡུལ་ཕྲན་དགུ་བཅུ་རྩ་གཅིག མཐའ་འཁོབ་སྟོང་དང་སུམ་བརྒྱ་ཡོད་དོ། ཡུལ་ཆེན་བཅོ་བརྒྱད་ནི། ཤར་ན་རྒྱ་ནག་དང་ཁྲི་གདན་གཉིས། ལྷོ་ན་རྒྱ་གར་དང་ཁ་ཆེ་གཉིས། ནུབ་ན་སྟག་སྡེ་དང་གཟིག་འཕེན་གཉིས། བྱང་ན་གེ་སར་དང་ཧོར་ཡུལ་གཉིས། དབུས་ན་གངས་ཀྱི་ར་བ་ཅན་དང་དགུའོ།” ཞེས་གསུངས་པས་འཛམ་གླིང་ཉེར་ལྔའི་དབུས་ལྟེ། སྟོན་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་འབྱུང་གནས། བདེར་གཤེགས་བཀའ་ཡི་བབ་ས་ནི། གངས་ཏི་སེ་རང་ལ་ངོས་བཟུང་བ་ནི། རྒྱ་ནག་ཤར། རྒྱ་གར་དང་ཁ་ཆེ་ལྷོ་ན་ཡོད་པར་བཤད་པའི་ཤུགས་ལས་གོ་བ་དཔྱད་པ་ཙམ་གྱིས་རྟོགས་ཐུབ་པ་འདུག ཡུལ་དེར་སངས་རྒྱས་གཤེན་རབ་མི་བོ་སྐུ་འཁྲུངས་ནས་མཛད་འཕྲིན་གང་འདྲ་བསྐྱངས་ཡོད་མེད་རགས་ཙམ་ཞིག་སྲིད་པ་རྒྱུད་ཀྱི་ཁ་བྱང་ལས་གསལ་བ་ནི། དེ་ཉིད་(གཏེར་མ། ཁོད་པོ་བློ་གྲོས་ཐོག་མེད། གཏེར་བཏོན་ལོ། 1301 ཅང་ཧའོ་གློག་རྡུལ་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ཤོག་ངོས། 1)ལས། “དེའི་ནང་ནས་ཀྱང་ལྷོ་འཛམ་བུའི་གླིང་འདི་ནི། གླིང་གཞན་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ཅིག་ཡིན་ཏེ། དུས་གསུམ་གཤེན་རབས་སྟོང་རྩ་གཅིག་ཀྱང་། འོལ་མོ་ལུང་རིང་གྲུབ་པ་གཤེན་གྱི་གནས་མཆོག་དེ་རུ་འབྱོན་ཞིང་། རྒྱུ་སེམས་ཅན་ལ་འབྲས་བུ་སངས་རྒྱས་སུ་གྲུབ་ཅིང་། བོན་ཉིད་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་ས་ལ་ཡོངས་སུ་བཀོད་དོ། མདོར་ན་མངའ་རིས་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་ཁམས་འདི། ལྷོ་འཛམ་བུ་གླིང་གི་དཀྱིལ། རྒྱལ་བོ་ཆེན་པོ་བཞི་ཡི་དབུས། ཆུ་བོ་ཆེན་པོ་བཞི་འདུས་ཀྱི་འགོ་བོ། ཀླུ་ཡི་རྒྱལ་པོ་མལ་དྲོས་ཀྱི་འཆགས་ས། རི་མཐོའ་ལ་ས་གཙང་བ་སྤུ་རྒྱལ་བོད་ཀྱི་ཡུལ། མཐའ་མ་གངས་རི་དཀར་པོས་བསྐོར་བ། ལྷ་རྒོད་གཉན་པོ་གནས་ཤིང་འཆགས་པའི་ས། ཚ་གྲང་ཁོད་སྙོམས་པའི་དགོས་དགུ་ཏོག་ལ་འཁྲུངས་ས། དེ་ལྟ་བུའི་ཞིང་ཁམས་དེའི་མངའ་བདག་ནི། སྟོན་པ་གཤེན་རབ་མི་བོའོ། བསྟན་པ་ནི་གཡུང་དྲུང་གི་བོན་རིན་པོ་ཆེའོ། ཞིང་ཁམས་ནི་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའོ།” ཞེས་པ་དེས་སྤྱིར་ཕྱི་སྣོད་འཇིག་རྟེན་གླིང་གཞི་གླིང་ཕྲན་ཆགས་རབས་དང་ནང་བཅུད་ཀྱི་སེམས་ཅན་གྲོལ་ཚུལ་སྤྱི་བཤད་ཙམ་བྱས་ནས་དེའི་ནང་ནས་ལྷོ་འཛམ་བུ་གླིང་འདི་ཁྱད་པར་འཕགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་འོལ་མོ་ལུང་རིང་དེར་ཡོད་པ་དང་། དེ་ནི་དུས་གསུམ་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་བྱོན་གནས་ཡིན་པ་དང་། དེ་ཡང་མདོར་བསྡུས་ན་མངའ་རིས་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་ཁམས་འདི་རང་ཡིན་པ་ཤིན་ཏུ་གསལ་བས་དེ་ལས་གཞན་པ་ཞིག་གོ་ནོར་ཡོང་འགྲོ་སའི་གནས་རྩ་བ་ནས་མི་འདུག་སྙམ།\nདེར་མ་ཟད་གངས་ཏི་སེ་ནི་དུས་གསུམ་བདེར་གཤེགས་རྣམས་ཀྱི་སངས་རྒྱས་སའི་གནས་ཡིན་པར་གསལ་བར་བཤད་པའི་ཚུལ་ནི། བསྒྲགས་པ་གླིང་གྲགས་(ཤོས་ངོས། 91)ལས། “དེའི་འོག་གི་ཐད་དྲང་སོ་ན། གངས་ཡ་ཕག་ཤ་ར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། མི་རྣམས་ཀྱིས་ཏི་ཙེ་གངས་ཡིན་ཟེར་བ་དང་། མཚོ་མལ་དྲོས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། མ་པང་ཟེར་བ་དེ་གཉིས་ཡོད་དེ། ཏི་ཙེའི་གངས་ནི་མཆོད་རྟེན་བཀོད་ལེགས་འདྲ། མ་པང་མཚོ་ནི་མཎྜལ་བཤམས་པ་འདྲ། སྙིང་པོ་དོན་ཡོད་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་མཚོ་དང་གངས་ཡིན་པས། དུས་གསུམ་གཤེན་རབ་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་སངས་རྒྱས་པའི་གནས་ཡིན་ནོ།” ཞེས་དང་། (ཤོག་ངོས། 92)ལས། “དེ་ཡང་ད་ལྟ་མི་ཀུན་གྱིས་མཐོང་བའི་ཏི་ཙེ་དང་མ་པང་ཞེས་པ། ཏི་ཙེ་འཛམ་བུ་གླིང་གི་དབུས་ཡིན་པར་ངེས་ཏེ་གངས་དེ་ཡ་བག་ཤ་ར་དང་། མཚོ་དེ་མལ་དྲོས་ཞེས་བྱའོ།” ཞེས་བཤད་པས་གཞུང་འདི་དག་གི་གསུངས་ཚུལ་ལ་གཞིགས་ན་སངས་རྒྱས་གཤེན་རབ་མི་བོ་ནི་བོད་རང་ལ་འཁྲུངས་པ་མ་གཏོགས་ཁོང་གི་འཁྲུངས་ཡུལ་གཞན་ཞིག་ལ་མཛུག་གུ་བཙུགས་དགོས་དོན་གཏན་ན་མི་འདུག་སྙམ།\nད་དུང་མྱ་ངན་ལས་འདས་ཡུལ་ས་གནས་དེ་རང་ལ་ཡིན་པར་བཤད་དེ། སྲིད་པ་རྒྱུད་ཀྱི་ཁ་བྱང་(ཤོག་ངོས། 16)ལས། “སྟོན་པ་གྲོངས་པའི་སྤུར་ནི་སྲིན་བལ་དང་དར་རས་ཀྱི་ནང་དུ་དྲིལ་ནས་གསེར་གྱི་སྒྲོམ་བུར་བཅུགས། ཞེས་དང་།” (ཤོག་ངོས། 17) “ཞག་བདུན་གྱི་བར་དུ་འཕྲིན་ལས་གཞུང་བསྲིངས་ནས་གྲོངས་པའི་སྤུར་ཡང་སྣང་མའི་ཞུགས་མར་ལ་བཞེན་པའི་སྐུ་གདུང་རིང་སྲེལ་ཤ་རི་རམ་ཁྲག་དང་རུས་པ་ཤ་ལ་གྲུབ་པ་ནི། རིང་སྲེལ་བསམ་ལས་འདས་པ་སྟེ། ཞང་ཞུང་ཡུལ་གྱི་ཁལ་གཅིག་བྲེ་གསུམ་བྱུང་ཡང་ཟེར།” ཞེས་པས་རིང་བསྲེལ་མང་ཉུང་གི་ཚད་འཇལ་བྱེད་ཞང་ཞུང་གི་ཁལ་དང་བྲེ་ལ་བྱས་པར་བཤད་པས་ཞང་ཞུང་རང་ལས་གཞན་པ་ཞིག་ག་ལ་གོ་སྙམ། ཁམས་འགྲེལ་(རྩོམ་པ་པོ། རྨེའུ་སྟོན་ཚུལ་ཁྲིམས་དཔལ་ཆེན། འཁྲུངས་འདས་ལོ། 1052-1106 ཁྲི་བརྟན་ནོར་བུ་རྩེ་དཔེ་མཛོད་ཁང་། དེབ་འཕྲེང་བཅོ་བརྒྱད་པ། ཤོས་ངོས། 117)ལས། “བལྟམ་ཞིང་སྐྱེ་བ་བཞེས་པ་ལ་ཡང་ལྷོའི་དགོངས་པ་ནི། གསལ་བ་འོད་ཀྱི་གླིང་ལ་སྐུ་བཙའ་སྟེ། ཆོ་འཕྲུལ་གྱི་མཛད་པ་དྲུག་ཅུ་རྩ་གཅིག་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཐུགས་ལ་གསལ་བ་ཞིག་སྐུ་འཁྲུངས་ཏེ། འདི་ཡི་དགོངས་པ་ནི་འཛམ་བུ་གླིང་གི་དཀྱིལ་མ་དྲོས་པའི་མཚོ་དང་གངས་རི་ཅན་དུ་སྐྱེ་བ་བཞེས་པར་གསལ་བ་ཡིན་ནོ།” ཞེས་པས་སངས་རྒྱས་གཤེན་རབ་མི་བོའི་འཁྲུངས་ཡུལ་ནི། གསལ་བ་འོད་ཀྱི་གླིང་ཡིན་པ་དང་། དེ་ནི་གངས་རིན་པོ་ཆེ་དང་མཚོ་མ་པང་ལ་ངོས་བཟུང་དགོས་པ་ལྷོ་གཏེར་གྱི་དགོངས་པ་ཡིན་པར་བཞེད། མཛོད་སྒྲ་འགྲེལ་( གཏེར་མ། རྨ་སྟོན་ཇོ་ལྕམ། དུས་རབས། 12 Published by. Geshe M.T. Namdak Tsukphud ཤོས་ངོས། 130)ལས། “གཤེན་ལྷ་འོད་དཀར་ཐུགས་ཀྱི་ཆོ་འཕྲུལ། འོད་སྣང་དཀར་དམར་དུ་སྤྲོས་པ། སྐུའི་རྫུ་འཕྲུལ་བྱ་རྒྱལ་ཁུ་བྱུག གཡུ་ག་ལྗང་གི་མདོག་འདྲ་བས་ཡུམ་སྲིད་པའི་རྒྱལ་མོ་ལ་གཟི་བྱིན་ཕབ། གསུང་གི་རྣམ་འཕྲུལ་ལས། སྐད་ལྷང་ལྷང་སྙན་པར་བསྒྲགས་པས། སྣང་སྲིད་སྤྲོ་བ་བསྐྱེད། ཡུལ་འོལ་བུ་རྒ་(དགའ་)ལྡན་གསལ་བ་འོད་ཀྱི་གླིང་ལ་སྐུ་བཙས་པའི། ལྷ་ལས་མི་རུ་སྤྲུལ་པའི་གཤེན་པོ། སྟོན་པ་གཤེན་རབ་མི་བོས་བཏགས་སོ།” ཞེས་པ་འདིས་ཀྱང་སངས་རྒྱས་གཤེན་རབ་མི་བོ་གསལ་བ་འོད་ཀྱི་གླིང་ལ་སྐུ་འཁྲུངས་པར་གསུངས།\nགསལ་བ་འོད་ཀྱི་གླིང་ནི་གོང་དུ་མཁས་པ་དཔལ་ཆེན་པོས་གངས་ཏི་སེ་དང་མཚོ་མ་པང་ལ་ངོས་འཛིན་གནང་བ་དེ་དང་ཤིན་ཏུ་མཐུན་པས་སེམས་ཏེ། (སྒྲ་འགྲེལ། ཤོག་ངོས། 119)ལས། “སྔོན་ཞང་ཞུང་གི་ཡུལ་ཨི་ཤོ་ད་ན། ཤིང་ཨ་པར་ལྗོན་པའི་ཚལ། གྲོང་ཁྱེར་རྒྱལ་བ་མཉེས་ཀྱི་དབུས། མཁར་ཁྱུང་ལུང་དངུལ་མ་མ་ཞེས་ཀྱང་བྱ། འོམ་པོ་སྒོ་བཞི་ཞེས་ཀྱང་བྱ་བ་ན་ཞིག) མེ་ཏོག་པདྨ་འོད་གེས་ཀྱི་གླིང་ན།” ཞེས་པའི་ལུང་གོང་མས་“འོལ་བུ་”ཞེས་པ་དང་འོག་མས་“འོམ་པོ་”ཞེས་པ་གཉིས་ཕན་ཚུན་སྒྲ་ཤིན་ཏུ་ཉེ་བ་དང་། ཡང་ལུང་གོང་མས་“གསལ་བ་འོད་ཀྱི་གླིང་”ཞེས་དང་། འོག་མས་“འོད་གེས་ཀྱི་གླིང་”ཞེས་པ་གཉིས་ཕལ་ཆེར་གཅིག་མཚུངས་སུ་གནས་པས་དཔྱད་གཞིགས་བྱེད་དགོས་པ་གལ་ཤིན་ཏུ་ཆེ་ལ། ཕྲན་ཙམ་མི་འཐུན་པ་ནི་ཡི་གེའི་འབྲི་སྟངས་མི་འདྲ་བའམ་ཡང་ན་ཡིག་ནོར་ཡིན་སྲིད་པ་སྟེ། དཔེ་རྙིང་འདི་དག་མི་ལོ་སྟོང་ཕྲག་དུ་མའི་རིང་དཔེ་ནས་དཔེར་བཤུས་པའི་ལག་བྲིས་ཤ་སྟག་ཡིན་པ་དང་། དཔེ་བཤུ་མཁན་ཡང་བརྒྱ་ཆ་དགུ་ཅུ་ཐམ་པ་དཔེ་དོན་མི་ཤེས་པ་ཤ་སྟག་ཡིན་ཙང་ཡིག་ནོར་ཡིན་ནའང་ཡ་མཚན་རྒྱུ་ཅི་ཡང་མེད།\nཁོ་བོའི་བསམ་ཚུལ་ཞིག་ཞུས་ན་ལུང་དེའི་དོན་ནི་སངས་རྒྱས་གཤེན་རབ་མི་མོའི་འཁྲུངས་ཡུལ་དེ་སྤྱིར་གངས་ཅན་བོད་ཀྱི་ཡུལ་དང་། སྒོས་གངས་རི་མཚོ་གསུམ་གྱི་སྐོར་རྒྱུད། ཡང་སྒོས་གངས་ཏི་སེའི་ནུབ་ཕྱོགས་ཁྱུང་ལུང་དངུལ་མཁར་རེད་ཅེས་གསལ་བཤད་བྱས་འདུག་སྙམ། མདོ་འདུས། (ཤོག་ངོས། 1)ལས། “དེ་ཡི་(གངས་ཏི་སེ་)ནུབ་བྱང་གཤེན་ཡུལ་འོལ་མོ་གླིང་། དཔག་ཚད་སྟོང་ཕྲག་གཞི་གནས་ཡོད། ཆུ་བོ་པཀྵུ་སིནྡྷུས་རབ་བཅད་དེ། རི་ནག་པོ་དགུས་བཅད་པ་འོ།” ཞེས་པའི་དོན་འདི་ལ་དགོངས་པ་ཡིན་པར་ཅི་ནས་ཀྱང་སྲིད། ཐེག་པའི་རིམ་པ་གསལ་བྱེད་ཀྱི་མེ་ལོང་(རྩོམ་པ་པོ། སྒ་སྟོན་ཚུལ་ཁྲིམས་རྒྱལ་མཚན། འཁྲུངས་ལོ། 1237 Published by. Geshe M.T. Namdak Tsukphud ཤོག་ངོས། 28)ལས། “མདོ་གཟེར་མིག་ལས། ནུབ་ཕྱོགས་འོལ་མོ་ལུང་རིང་དུ་སྐུ་འཁྲུངས་ཤིང་། སྐུ་ཚེ་གཤེན་ལོ་སུམ་ཅུ་བཞུགས་ལ། མཛད་པ་དྲུག་ཅུའི་མདོ་ལས། “གངས་ཏི་ཙེའི་’ “སའི་”འགྲམ་དུ་འཁྲུངས་ཤིང་། ལོ་བརྒྱར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་བཤད། མདོ་འདུས་ལས། འོལ་མོ་ལུང་རིང་དུ་སྐུ་འཁྲུངས་ཤིང་། ལོ་བརྒྱད་ཅུ་རྩ་གཉིས་སུ་འདས་པར་བཤད་པའི་ཕྱིར་རོ།” ཞེས་གཟེར་མིག་ལས་གསུངས་པའི་འོལ་ལུང་དེ་ནུབ་བདེ་བ་ཅན་གྱི་ཞིང་ཁམས་དང་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་སུ་སྨོས་པའི་རྟག་གཟིགས་འོལ་མོ་ལུང་རིང་དེ་ལ་དགོངས་པར་སེམས། མཛད་པ་དྲུག་ཅུའི་མདོ་ལས་གསུངས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་འཁྲུངས་ཡུལ་གངས་ཏི་ཙེ་ཞེས་པ་དེ་བོད་ཡུལ་དུ་ཡོད་པ་འདི་དགོངས་སོ་ཞེས་བཤད་ན་མི་འཚམས་པ་གང་ཡང་མེད་དོ། རྒྱུ་མཚན་ནི། དེ་གཟེར་མིག་ལས་གསུངས་པའི་ནུབ་ཕྱོགས་འོལ་མོ་ལུང་རིང་དང་ལོགས་སུ་བཤད་པས་ཤེས་ནུས། མཛད་པ་དྲུག་ཅུའི་མདོ་ཞེས་པ་དེ་ད་ཡོད་ཀྱི་བཀའ་བརྟེན་འགྱུར་ནང་དུ་ཁོ་བོས་བཙལ་ཀྱང་མ་རྙེད། འོན་ཀྱང་ཀུན་མཁྱེན་ཉི་མའི་བཀའ་བརྟེན་འགྱུར་དཀར་ཆག་ནང་དུ་གཉེན་འཐེང་ཤེས་རབ་རྡོ་རྗེའི་གཏེར་མ་མཛད་པ་དྲུག་ཅུའི་མདོ་ལེའུ་བདུན་པ་ཟེར་བ་ཞིག་བཀོད་ཡོད་པས་དེ་མིན་ནམ་སྙམ།\nམདོ་འདུས་ཀྱིས་གསུངས་ཚུལ་ནི། དེ་ཉིད་(ཤོས་ངོས། 17)ལས། “ཚེ་ལོ་བརྒྱ་ཐུབ་དུས་ལ་ནི། མ་སངས་རྒྱལ་པོས་མངའ་མཛད་དེ།” ཞེས་དང་། “གནས་ནི་འཛམ་གླིང་འོལ་མོ་གླིང་། མཁར་ནི་བར་པོ་སོ་བརྒྱད་དུ། ཡབ་མྱེས་གདུང་རྒྱུད་དམུ་ཡི་རིགས།” ཞེས་པས་འདིར་ཁོ་བོའི་བསམ་ཚུལ་ཞིག་ཞུས་པ་ཡིན་ན། འདིའི་འོལ་ལུང་ནི་བོད་ཡུལ་ལ་ཡོད་པར་འདུག་སྙམ་སྟེ། བོད་ཡུལ་འདི་ནི་མ་སངས་ཀྱིས་དབང་བསྒྱུར་བྱེད་མྱངས་བར་བཤད་པ་དང་གོང་དུ་“མ་སངས་རྒྱལ་པོས་མངའ་མཛད་”ཅེས་པ་གཉིས་ཚིག་འགྲོས་ཤིན་ཏུ་མཐུན་པས་དེ་ནི་མ་སངས་ཀྱིས་དབང་བསྒྱུར་བྱས་པའི་བོད་ཡུལ་རང་ལ་གོ་བ་མ་གཏོགས་གཞན་པའི་དོན་ཞིག་རྙེད་དཀའ། ཡང་དེ་ཉིད་(ཤོག་ངོས། 39)ལས། “ཏི་སེ་གངས་ཀྱི་རྩེ་མོ་རུ། མ་སངས་ལྷ་ཡི་ཞལ་དྲོ་དྲངས།” ཞེས་པ་འདིས་གོང་གི་ལུང་དོན་ཇེ་གསལ་དུ་གཏོང་བའི་ཚུལ་དཔོག་ཐུབ། དེ་ཉིད་(ཤོས་ངོས་75)ལས། “གཤེན་ཡུལ་འོལ་མོ་ལུང་རིང་ནི། དཔག་ཚད་ལྔ་བཅུར་ཆུ་ཞེང་མཉམ། གླིང་བཞི་རི་རབ་ཚུལ་དུ་གྲུབ། ལྷོ་འཛམ་བུ་གླིང་གི་ནུབ་བྱང་ན། མུ་ཁྱུད་འཛིན་གྱི་ལྷོ་ཡི་ཕྱོགས། འཛམ་བུ་པྲིཀྵ་ཤིང་གི་རྩ། རི་བོ་གངས་ཅན་ཏི་སེའི་དྲུང་། མཚོ་ནི་པ་པང་གཡུ་མཚོའི་འགྲམ། ཆུ་བོ་ཆེན་པོ་བཞི་འདུས་མགོ། རི་བོ་སྤོས་རི་ངད་ལྡན་ཉེ་བའི་ས། རི་ནག་པོ་དགུ་འདུས་ཀྱི་ར་བ་སྟེ། ཆུ་བོ་པཀྵུ་དང་ནི་སིནྡྡུས་བཅད་པ་སྟེ། དུས་གསུམ་སྟོན་པ་འབྱུང་བའི་ཞིང་།” ཞེས་གསུངས་པས་འདིའི་“རི་བོ་གངས་ཅན་ཏི་སེ་”དང་གོང་དུ་དྲངས་པའི“རི་བོ་གངས་ཆེན་ཏི་ཙེ།”ཞེས་པ་གཉིས་མིང་གཅིག་ཏུ་སྣང་བས་འདི་ནི་བོད་ཡུལ་རང་ལ་མཛུག་གུ་བཙུགས་ན་མདོ་འདུས་ཀྱི་དགོངས་པ་དང་འགལ་བ་མེད་པར་སེམས།\nསྤྱིར་མཛད་མདོ་རྒྱས་འབྲེང་བསྡུས་གསུམ་ནི་སྟོན་པ་གཅིག་གི་མཛད་འཕྲིན་གསལ་བའི་མེ་ལོང་ཞིག་ཡིན་ནའང་གསུངས་ཚུལ་ལ་ཁྱད་པར་ཆེན་པོ་འདུག ཁོ་བོ་བོད་ལ་ཡོད་དུས་མཚན་ཉིད་སྦྱོང་སྐབས་དགེ་རྒན་དམ་པ་དེས་རང་ལ་གསུངས་མྱོང་འདི་འདྲ་ཞིག་ཡོད། མཛད་མདོ་དྲི་མེད་གཟི་བརྗིད་ནི་གཙོ་བོ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་བཞེད་ལུགས་དང་། གཟེར་མིག་གཙོ་བོ་ཐེག་པ་འབྲིང་གི་བཞེད་ཚུལ། མདོ་འདུས་ཐེག་པ་ཆུང་ངུའི་བཞེད་བསྟན་པ་རེད་ཅེས་ཡང་ཡང་གསུང་སྲོལ་ཡོད། སྐབས་དེར་དེ་ལ་དོན་སྣང་ཆེར་མ་བྱུང་། དེ་ནི་དངོས་གནས་དཔེ་ཆའི་དཀའ་གནད་འཁྲོལ་བའི་གསུང་ཞིག་ཡིན་པ་ད་སྐབས་གཞི་ནས་ཤེས་བྱུང་། དེ་ལྟར་ཐེག་པའི་གཏོགས་ཚོགས་ཀྱིས་ཁྱད་པར་འབྱེད་མ་ཤེས་ན་འགལ་འདུ་དུ་མ་ཞིག་ཐོན་ཀྱིན་ཡོད། དཔེར་ན་གཟི་བརྗིད་ལས་སྟོན་པ་སངས་རྒྱས་འགྲོ་བ་གཞན་ལས་ཁྱད་པར་འཕགས་པའི་རྟགས་སུ། རླུང་གི་ལྷ་མོས་ཞབས་ནས་བཏེགས་ཏེ། ཡུམ་གྱི་མཆན་ཁུང་གཡས་ནས་འཁྲུངས་པར་གསུངས་ཡོད། གཟེར་མིག་ནང་ལས་ཀྱིས་དབང་གིས་མ་ཡི་མངལ་སྒོ་ནས་ཐོན་པར་གསུངས། མདོ་འདུས་ནང་བདུད་ཀྱི་བར་ཆད་དབང་གིས་མ་ཡི་མངལ་སྒོ་སྲིན་གྱིས་བཀག དེ་ནས་མ་ཡི་གློ་གཡས་ནས་འཁྲུངས་པར་བཤད་པ་དེ་དག་གདུལ་བྱའི་བློ་ཡི་སྣང་ཚུལ་དབང་གིས་ཡིན་པ་མ་གཏོགས་གང་ཟག་གཅིག་ལ་སྐྱེ་ཚུལ་དུ་མ་ཞིག་ཡོང་མི་སྲིད་པ་ཡིན།\nམདོ་འདུས་ཀྱི་གསུང་ཚུལ་ཕལ་ཆེར་འགྲོ་བ་ཕལ་པའི་བློ་ངོ་དང་འཚམས་པའི་ལོ་རྒྱུས་མང་དག་ཅིག་ཐོན་ཀྱིན་ཡོད། དཔེར་ན་སངས་རྒྱས་གཤེན་རབ་མི་བོ་གཞོན་ནུའི་སྐབས་ཡིག་རྩིས་བསླབས་པ་དང་དེ་ཡང་སློབ་གྲོགས་ཀུན་ལས་ཁྱད་པར་འཕགས་ཚུལ། དགུང་ལོ་བཅུ་ནས་རྒྱལ་སར་བསྐོས་པ། བཅོ་ལྔ་ལ་ཁབ་བཞེས་པ། བཅོ་བརྒྱད་སྐབས་ཡབ་ལ་བོན་གསན་པ། སྐབས་ཞིག་ན་ཀོང་པོ་ལ་ཕེབས་ནས་ལྷ་རི་གྱང་ཐོ་ལ་ཞག་བདུན་བཞུགས་པ། དེ་ནས་ཕྱིར་ཞང་ཞུང་ལ་ཕེབས་ཏེ་ཁྱུང་ལུང་དངུལ་མཁར་བཞེངས། སྲས་ཀོང་ཚ་དབང་ལྡན་དེར་འཁྲུངས། དེ་རྗེས་མཚོ་མ་པང་ལ་ལོ་གཅིག་ཀླུ་ལ་བོན་གསུངས་པ་སོགས་དངོས་ཡོད་འགྲོ་བ་མི་དང་མཐུན་པའི་མཛད་འཕྲིན་བསྐྱངས་འདུག་པས་ལོ་རྒྱུས་འདི་ནི་ཚན་རིག་གི་ལམ་ནས་དཔྱད་རིས་ཆོག་པ་དཔེ་མང་པོ་ཞིག་འདུག ཁོ་ན་རེ། སངས་རྒྱས་གཤེན་རབ་མི་བོའི་འཁྲུངས་ཡུལ་བོད་ཡུལ་གངས་ཏི་སེ་དང་། དེ་ནི་འོལ་གླིང་ཡིན་པར་འདོད་ན། ལུང་གི་གནོད་པ་དང་། རིགས་པའི་གནོད་པ་དུ་མ་འབབ་པའི་ཕྱིར།\nདང་པོ་ལུང་གི་གནོད་པ་ནི། མདོ་འདུས་ལས། དེ་ནས་མ་པང་མཚོ་ལ་འཆག ཀླུ་ཡི་སྟོན་པ་ལོ་གཅིག་མཛད། ཏི་སེ་གངས་ཀྱི་རྩེ་མོ་རུ། །མ་སངས་ལྷ་ཡི་ཞལ་དྲོ་དྲངས། །དེ་ནས་སླར་ཡང་འོལ་མོ་གླིང༌། །ཁྲི་སྨོན་རྒྱལ་བཞེད་དག་ཏུ་བྱོན། ཞེས་པས་སྟོན་པ་སངས་རྒྱས་ཀླུ་ཡི་སྟོན་པ་ལོ་གཅིག་མཛད་ནས་སླར་ཡང་འོལ་གླིང་ལ་གཤེགས་པ་གསལ་བར་བསྟན། དེ་ལྟར་ན་སྟོན་པ་གངས་ཏི་སེ་ལ་ལོ་གཅིག་མ་གཏོགས་མ་བཞུགས། དེར་ལོ་གཅིག་མ་གཏོགས་བཞུགས་མེད་ན་སྟོན་པའི་མཛད་པ་བཅུ་གཉིས་དེར་འབྱུང་བའི་གོ་སྐབས་ཞིག་མེད་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར།\nགཉིས་པ་རིགས་པས་གནོད་པ་ནི། བོད་ཡུལ་ཏི་སེའི་སྐོར་བོན་ཅན། དུས་བཞི་ཆ་སྙོམས་འཇིག་བྲལ་མེད་པར་ཐལ། འོལ་མོ་ལུང་རིང་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་གྲུབ་སྟེ། འོལ་མོ་ལུང་རིང་ལ་དུས་བཞིའི་འགྱུར་ལྡོག་མེད་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གཟི་བརྗིད་ལས། གཞན་ཡང་དུས་བཞི་རྒྱལ་མོས་ཆ་སྙོམས་ནས། དབྱར་དགུན་སྟོན་དཔྱིད་ཆ་སྙོམས་མ་གཏོགས་པ། གཞན་གྱི་ཞིང་ཁམས་དང་ནི་འདྲ་བ་མེད། ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། གཞན་ཡང་འོལ་མོ་ལུང་རིང་བོད་ཡུལ་ལ་ཡོད་ན་དེར་སྐྱེ་བའི་སྨོན་ལམ་འདེབས་ཡུལ་ཁོ་ན་བྱེད་དགོས་པ་ཅིའི་ཕྱིར་ཡིན། ཞེས་ཟེར། དེའི་ལན་ནི། གོང་གི་མདོ་འདུས་ཀྱི་ལུང་དོན་ལ་ཅུང་ཟད་ཅིག་དཔྱད་དགོས་པར་འདུག འོན་ཀྱང་ཁོ་བོའི་བསམ་པར་སྟོན་པས་ཀླུ་ལ་བོན་གསུངས་ཚར་རྗེས་སླར་ཡང་འོལ་གླིང་ལ་ཕེབས་པར་བཤད་པ་དེ་བོད་ཡུལ་ལས་གཞན་པའི་ས་ཐག་རིང་པོ་ཞིག་ལ་གཤེགས་པའི་དོན་མ་ཡིན་པར་སྐབས་དེར་སྟོན་པའི་གཞུགས་ཡུལ་གྱི་ལྟེ་བ་ཁྱུང་ལུང་དངུལ་མཁར་ཡིན་ཙང་དེར་ཕྱིར་ལོག་པའི་དོན་ཡིན་པ་སྲིད་ལ། དེ་ལྟར་ཡིན་ན་རྩ་བའི་ཆ་ནས་འགལ་བ་གང་ཡང་མེད་དེ། དེ་འདྲའི་ཚུལ་རྒྱུན་འབྱུང་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་བལ་ཡུལ་ཀ་ཋ་མན་ཌུ་ལ་ཡོད་པའི་མིས་ཀ་ཋ་མན་ཌུ་ལ་འགྲོ་དགོས་ལབ་དུས་ཀ་ཋ་མན་ཌུའི་ལྟེ་བ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེར་འགྲོ་བར་གོ་བ་དང་། ལྷ་ས་ལ་ཡོད་པའི་མིས་ལྷ་སར་འགྲོ་གི་ཟེར་དུས་ལྷ་སའི་མཐིལ་ལ་འགྲོ་བར་གོ་བ་སོགས་ཡོད་ཆོག་པས་དེ་ལྟར་ཡིན་ཡང་མི་སྲིད་པ་མིན། གཉིས་པ་གཟི་བརྗིད་ལས་དེ་ལྟར་གསུང་པར་སྐྱོན་མེད་དེ། དེ་དག་ཞིང་འོལ་མོ་ལུང་རིང་ལ་དགོངས་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། ཁྱོད་ཀྱིས་ཅི་སྙམ།\nད་ནི་སངས་རྒྱས་གཤེན་རབ་མི་བོ་བོད་ཡུལ་ལ་འཁྲུངས་པའི་དུས་ཚོད་སྐོར་ལ་ཅུང་ཟད་ཞུས་ན་བསམ་པས། དེ་ནི་ཁོ་བོས་བརྩམས་པའི་(གཏེར་སྟོན་ཆེན་པོ་གཤེན་ཆེན་ཀླུ་དགའི་ལོ་རྒྱུས་ལས་འཕྲོས་པའི་དཔྱད་གཏམ།)ཟེར་བ་དེའི་ནང་དུ་མཁས་དབང་ནམ་མཁའི་ནོར་བུས་སྟོན་པ་གཤེན་རབ་སྤྱི་ལོའི་སྔོན་གྱི་ལོ་༼༡༩༡༧༽ལོར་འཁྲུངས་པར་གསུངས་པ་དེ་ལ་མོས་མཐུན་བྱས་ཡོད། དེ་ལྟར་མོས་མཐུན་བྱེད་དོན་ནི། ངུ་བའི་ཁ་ན་བལྟས་ན་ངུ་བྲོ། དགོད་པའི་ཁ་ལ་བལྟས་ན་དགོད་བྲོ་བའི་དཔེ་ལྟར་མ་ཡིན། ཕག་པ་ཆུ་སྣ་གར་ཁྲིད་དང་། བྱིས་པ་མངར་མོས་བསླུས་པ་ལྟ་བུའང་མ་ཡིན་པར་དེ་ལ་རྒྱུ་མཚན་མང་པོ་ཞིག་མཐོང་བས་ཡིན། དེའི་ཚུལ་ནི། སྟོན་པ་གཤེན་རབ་མི་བོའི་སྲས་ཀོང་ཚ་དབང་ལྡན་དང་། དེའི་སྲས་འབྲུག་གི་རྒྱལ་པོ། དེའི་སྲས་དམུ་བོན་ཡོའུ་བརྟན། དེའི་སྲས་དམུ་བོན་ཐང་རྡོལ། དེའི་སྲས་དམུ་བོན་སྐྱེས་ལོ་ཚལ། དེའི་སྲས་གཤེན་གྲོལ་བ། དེའི་སྲས་དམུ་ཁ་སྤོ་མི་སྤོ་ཡིན། དམུ་ཁ་སྤོ་མི་སྤོ་ནི། གཉའ་ཁྲི་ཡབ་སྲས་ཀྱིས་བོད་ལ་གདན་འདྲེན་ཞུས་ཏེ་མཆོད་གནས་སུ་བཀུར་བའི་ལོ་རྒྱུས་ཀུན་མཁྱེན་ཤར་རྫ་པའི་ལེགས་བཤད་མཛོད་ལས་གསུང་ཡོད། མདོར་ན་རྒྱལ་སྲས་ཀོང་ཚ་དབང་ལྡན་ནས་དམུ་ཁ་སྤོ་མི་སྤོའི་བར་རྒྱལ་རབས་བདུན་སོང་ཡོད། གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོ་བོན་ལུགས་སུ་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཞལ་གཅིག་མཐུན་སྤྱི་ལོའི་སྔོན་གྱི་ལོ་༡༡༣༦ལ་འཁྲུངས་པར་བཤད་ཡོད། བྱས་ཙང་། སྟོན་པའི་འཁྲུངས་ལོ་དང་གཉའ་ཁྲིའི་འཁྲུངས་ལོ་བར་ལོ་གྲངས་༧༨༡གིས་ཁྱད་པར་ཡོད་པས་དེ་ནི་སྟོན་པ་ནས་དམུ་ཁ་སྤོ་མི་སྤོ་བར་རྒྱ་རབས་བརྒྱད་ཀྱི་མགོར་བགོས་པས་མི་རེར་ལོ་༩༧རེ་ཐོབ་ཀྱི་འདུག་པས་དེ་ནི་འཚམས་ཚོད་རེད་འདུག་སྙམ། དེའི་ནང་ནས་འགའ་ཤས་སྐུ་ཚེ་རིང་པོར་བཞུགས་ཡོད་པར་སྲིད་ཀྱང་བརྒྱ་ཕྲག་མང་པོ་དང་སྟོང་ཕྲག་བཞུགས་ཟེར་ན་ཁྱི་སོ་ལས་རིང་བསྲེལ་འཁྲུངས་ཐུབ་པའི་དད་ཅན་འགའ་ལས་མ་གཏོགས་འགྲོ་བ་མིའི་ལོ་རྒྱུས་དང་མཐུན་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཞིག་རྙེད་དཀའ། སངས་རྒྱས་གཤེན་རབ་མི་བོ་ལོ་ཤིང་ཕོ་བྱི་བ། ཟླ་བ་དཔྱིད་ཟླ་ར་བ་མེ་སྟག ཚེས་བཅོ་ལྔའི་ནམ་ལངས་ཡོས་ལ་སྐུ་འཁྲུངས་པར་གསུངས། སྐབས་དེའི་སྤྱི་ཟླ་ར་བའི་ཚེས་གཅིག་ལ་སྨེ་བ་གཅིག་དཀར་དང་། བཅོ་ལྔ་ལ་ལྔ་སེར་ཁེལ་ཡོད། དེར་བརྟེན་འབྱུང་རྩིས་ལུགས་ལ་ལོ་ཡི་དང་པོ་བྱི་བ་དང་། འབྱུང་ཁམས་ཀྱི་དང་པོ་ཤིང་། ཟླ་བའི་དང་པོ་སྟག དུས་ཚོད་དང་པོ་ཡོས། སྨེ་བའི་དང་པོ་གཅིག་དཀར་འཇོག་དགོས་པའི་གཏན་ཚིགས་དེ་ནས་བྱུང་བ་ཐེ་ཚོམ་ཅི་ཞིག་དགོས། དེར་མ་ཟད་སྨེ་བ་ལྔ་སེར་དབུས་ལ་བཞག་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡང་དེ་ཡིན། དེ་དག་གི་ཚུལ་ལ་མི་འདོད་པའི་ཤངས་བསྙེར་གནང་མཁན་ཡོད་སྲིད་ཀྱང་སྟོན་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྲས་རྒྱུད་དེ་དག་ཚེའི་རིག་འཛིན་ཐོབ་པ་ཡིན་ཟེར་ནས་དད་པ་དང་དག་སྣང་ཕྱོགས་མེད་གནང་ནས་བཞུགས་ན་མ་གཏོགས་བྱིས་བློའི་གཞལ་བྱར་གྱུར་པའི་གཏན་ཚིགས་ཞིག་ཡོད་པ་ཤིན་ཏུ་དཀའ།\nགཤེན་གྱི་རྩིས་གསར་རྣམ་དག་ནང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་འཁྲུངས་འདས་སྐོར་རང་གྲོལ་བླ་མ་རྒྱལ་མཚན་གྱི་བཞེད་ཚུལ་ཞིག་བཀོད་ཡོད། དེ་ནི་རབ་བྱུང་བཅུ་བཞིའི་ཆུ་ཕག་ཡན་སངས་རྒྱས་འདས་ནས་ལོ་༣༥༢༠སོང་བར་བཤད། དེ་དུས་སྤྱི་ལོ་༡༨༦༣ཡིན། གོང་གི་སྟོན་པའི་འདས་ལོ་ལས་༡༨༦༣ཕྲི། ལྷག་མ་འདི་༡༦༥༧སྤྱི་ལོའི་སྔོན་གྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་འདས་ལོ་ཡིན། གླེང་གཞི་བསྟན་པའི་བྱུང་ཁུངས་ལྟར་ན་ས་མོ་ལུག་ཡན་སངས་རྒྱས་གཤེན་རབ་མི་བོའི་བསྟན་པའི་དབུ་ཟུགས་ནས་ལོ་༦༧༡༦འདས་པར་བཤད་ཡོད། དེའི་ས་མོ་ལུག་ནི་རབ་བྱུང་ལྔ་པའི་ནང་དང་སྤྱི་ལོ་༡༣༡༩ལ་ཁེལ་ཡོད། ལོ་རྒྱུས་འདིའི་ནང་སངས་རྒྱས་གཤེན་རབ་མི་བོ་ལོ་༣༥༠༠བཞུགས་པར་གསུངས་ཡོད། གོང་གི་ལོ་༦༧༡༦ནས་༣༥༠༠འཐེན། ལྷག་མ་༣༢༡༦ཡོད། དེའི་ནང་ནས་སྤྱི་ལོ་༡༣༡༩འདི་འཐེན། ལྷག་མ་༡༨༩༧འདི་སྤྱི་ལོའི་སྔོན་གྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་འདས་ལོ་ཡིན། དེར་བརྟེན་སྤྱི་ལོའི་སྔོན་གྱི་ལོ་༡༨༩༧ཡས་མས་ལ་སངས་རྒྱས་གཤེན་རབ་མི་བོ་འཇིག་རྟེན་ཁམས་ལ་བཞུགས་ཡོད་པ་གསལ་པོ་ཡིན། ཡ་མཚན་སྐྱེ་དགོས་པ་ཞིག་ནི་དར་རྒྱས་གསལ་སྒྲོན་ལས་གསུང་པའི་སྟོན་པའི་འདས་ལོ་དེ་རེད་འདུག དེ་ནི་ཤིང་བྱི་ལོ་ཡན་སྟོན་པ་འཁྲུངས་ནས་ལོ་༤༨༨༨ཕྱིན་པར་བཤད། དེའི་ཤིང་བྱི་དེ་རབ་བྱུང་ལྔ་པའི་ནང་གི་སྤྱི་ལོ་༡༣༢༤ལ་ཁེལ་ཡོད། སྟོན་པ་དགུང་ལོ་༣༡༠༠བཞུགས་པར་གསུངས། གོང་གི་ལོ་འདི་༤༨༨༨ནས་༣༡༠༠འཐེན། ལྷག་མ་༡༧༨༨འདི་ཡིན། དེའི་ནང་ནས་སྤྱི་ལོ་༡༣༢༤འདི་འཐེན། ལྷག་མ་༤༦༤འདི་སྤྱི་ལོའི་སྔོན་གྱི་སྟོན་པའི་འདས་ལོ་ཡིན།\nའདི་ནི་གཡུང་དྲུང་བོན་ལུགས་འཛིན་པའི་མཁས་གྲུབ་རྣམས་ཀྱིས་གཏན་ལ་ཕབས་པའི་གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོའི་འཁྲུངས་ལོ་དང་བསྡུར་ན་རྩ་བ་ནས་ཡོང་ཐབས་མེད་པ་ཞིག་རེད། རྒྱུ་མཚན་ནི། གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོ་གཤེགས་ཚར་བའི་རྗེས་སུ་ད་དུང་སྟོན་པ་སངས་རྒྱས་བཞུགས་ཡོད་པས་ཡིན། འོན་ཀྱང་བན་དྷེའི་ལུགས་ལ་ཡོངས་གྲགས་ལོ་ཐོའི་ནང་དུ་རྒྱུན་བཀོལ་གནང་རྒྱུ་སྤྱི་ལོའི་སྔོན་གྱི་ལོ་༡༢༧འདི་གཉའ་ཁྲིའི་འཁྲུངས་ལོ་ཡིན་པས་དེ་ལྟར་ན་རྒྱུ་མཚན་ཅུང་ཟད་ཡོད་སྲིད་ཀྱང་གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་དང་བསྡུར་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་འདས་ལོ་ཉུང་དྲགས་པ་ཞིག་རེད་སྙམ། དེ་དག་ནི་རྣམ་དཔྱོད་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱིས་དཔྱད་གཞི་གལ་ཆེན་ཞིག་ཡིན་པས་བརྟག་པར་ཞུ། བསྟན་པའི་གནས་ཚད་ཀྱང་ལོ་རྒྱུས་རྣམས་སུ་བཤད་ཚུལ་མི་མཐུན་པར་ཕྲན་ཙམ་ཡོད་ཀྱང་ད་ལན་དེ་དག་ཚང་མ་བསྔོག་མི་དགོས་པའི་ཐོག་ནས་རང་གི་འདོད་ཚུལ་ཞིག་ཞུས་པ་ཡིན་ན། ལོ་རྒྱུས་རྣམས་སུ་གསུང་ཚུལ་གཙོ་ཆེ་བ་གཉིས་ཡོད། མི་ལོ་ཁྲི་གསུམ་ཡིན་ཟེར་བ་དང་། ལོ་དགུ་སྟོང་དུ་འདོད་པ་གཉིས། དང་པོ་ནི་དག་ཞིང་འོལ་མོ་ལུང་རིང་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པའི་གནས་ཚད་དང་། ཕྱི་མ་བོད་ཡུལ་ལ་བསྟན་པའི་གནས་ཚད་ལ་བཞག་ན་རུང་སྙམ་པ་ཁོ་བོའི་རྨོངས་འཆར་ཡིན།2012/10 ནང་བྲིས།


རིན་མེད་ཐོག་ནས་ཨ་རིའི་རྒྱང་སྲིང་རླུང་འཕྲིན་ཁང་གི་Podcastsལེ་ཚན་ཁག་ལེན་ཐབས། ཨ་རིའི་རྒྱང་སྲིང་རླུང་འཕྲིན་ཁང་གིས་ Podcastsཐོག་ནས་ལེ་ཚན་ལེན་ཐབས་མི་འདྲ་བ་ཁག་གསུམ་མཁོ་འདོན་ཞུས་ཡོད་པས་ཁྱེད་ཀྱིས་ལེ་ཚན་ཉན་བྱེད་ཀྱི་འཕྲུལ་ཆས་དང་ཡང་ན་རིག་མཛོད་འཕྲུལ་སྤྱད་ཐོག་དུས་ཚོད་ནམ་མིན་ལེ་ཚན་ཁག་གསན་ཐུབ་ཀྱི་རེད།\n1. iTunes: གལ་ཏེ་ཁྱེད་ཀྱི་རིག་མཛོད་འཕྲུལ་སྤྱད་སྟེང་ iTunesབཅུག་ཡོད་ན་ལེ་ཚན་ངོ་སྤྲོད་ཀྱི་གཤམ་ལ་ཡོད་པའི་ iTunesཐོག་མཛུབ་སྣོན་བྱས་རྗེས་ iTunesབེད་སྤྱོད་བྱེད་སྟངས་གཞི་བཟུང་བབ་ལེན་བྱ་དགོས།\n2. MyYahoo: གལ་ཏེ་ཁྱེད་ལ་ Yahooཡི་ཁ་བྱང་ཡོད་ན་ལེ་ཚན་ངོ་སྤྲོད་ཀྱི་གཤམ་ལ་ཡོད་པའི་ངའི་ Yahooཞུ་བ་འདིར་མཛུབ་སྣོན་བྱས་ཏེ་བེད་སྤྱོད་བཏང་སྟངས་གཞི་བཟུང་བབ་ལེན་བྱ་དགོས།\n3. RSS: གལ་ཏེ་ཁྱེད་ལ་iTunesདང་Yahooཡི་ཁ་བྱང་མེད་ན་ཁྱེད་ཀྱིས་དེ་མིན་Podcastsདང་ཡང་ན་RSSཞབས་ཞུ་གང་རུང་ཞིག་བེད་སྤྱོད་བྱས་ཏེ་ཨ་རིའི་རྒྱང་སྲིང་རླུང་འཕྲིན་ཁང་གི་Podcastsལེ་ཚན་ཁག་བབ་ལེན་བྱས་ན་ཆོག\nཨ་རིའི་རྒྱང་སྲིང་རླུང་འཕྲིན་ཁང་གི་ཐད་ཀར་རྒྱང་སྲིང་བྱེད་བཞིན་པའི་ལེ་ཚན་གསན་པ་དང་གཟིགས་མཁན་ཡིན་ཚེ། ཁྱེད་ཀྱིས་ Podcastsཐོག་ནས་བབ་ལེན་གནང་མི་དགོས་པར་དྲ་ངོས་ཐོག་ཡོད་པའི་གསན་ན་ཟེར་བ་དང་གཟིགས་ན་ཟེར་བའི་ཚིག་འདིའི་ཐོག་མཛུབ་སྣོན་བྱས་ན་ཆོག\nཀུན་གླེང་གསར་འགྱུར་ནི་ནོར་བུ་བསམ་འཕེལ་དང་འཕྲིན་ལས་ཆོས་སྒྲོན་གྱིས་ཕྱོགས་ བསྡུས་བྱས་པའི་བདུན་ཕྲག་གཅིག་ལ་ཐེངས་གཉིས་རེ་ཡོད་པའི་བོད་དོན་དང་འཛམ་གླིང་ གསར་འགྱུར་གྱི་ལེ་ཚན་ཞིག་ཡིན།།\nBroadcast daily at 12:00 Noon Tibet time, the Lunchtime Show presentsaregional and world news update, followed byacompilation of the best correspondent reports and feature stories from the last two shows. An excellent program for catching up on the latest news and hearing reports and programs you may have missed in the morning or the previous night.\nBroadcast daily at 10:00 PM Tibet time, the Evening Show presents the latest regional and world news, correspondent reports, and interviews with various newsmakers and on location informants. Weekly features include Tibetan Current Affairs, Youth, Health, Buddhism and Culture, and shows on traditional and contemporary Tibetan music.\nBroadcast daily at 08:00 AM Tibet time, the Morning show isalively mix of regional and world news, correspondent reports, and interviews with various newsmakers and on location informants. Weekly features include Tibetan Current Affairs, Youth, Health, Buddhism and Culture, and shows on traditional and contemporary Tibetan music.