Dipyn o Dŵ - dydd Sadwrn - BBC Cymru Fyw\nDipyn o Dŵ - dydd Sadwrn\nduration 11 Awst 2012\nimage captionY ddwy Elin a fu'n dygymod a hen grintach yn y 'Steddfod\nOs cafodd Bardd yr Haf bleser o'r murmuron "sydd rhwng dwy afon yn Rhos Lan" mi gefais innau wythnos hafaidd 'rhwng dwy Elin' yn Llandŵ.\nAc yr oedd o leiaf dair Elin arall o nghwmpas i yn swyddfa'r BBC ar y maes.\nYdi, mae Elin yn enw cyffredin iawn o fewn y BBC.\nYdi o'n gymhwyster swydd wn i ddim.\nOnd ta waeth am hynny, diolch i'r ddwy, ar fy ne a'm haswy law, am ddygymod mor raslon â hen grintach.\nI led ddyfynnu R Williams -Parry eto; yr oedd eu cwmni rhadlon yn, "bleser i ŵr blin" yn Llandŵ.\nimage captionDyma oedd 'Steddfod ola' Jim Parc Nest fel Archdderwydd\nBu'n wythnos o amrywiaeth tywydd a phrofiadau a rhaid i mi gyfaddef i mi fod yn un o'r pechaduriaid a ddihangodd unwaith neu ddwy i sbecian ar Sgrin Olympaidd y Maes.\nIawn o syniad amwn i, ond rwy'n falch na chymerodd y trefnwyr y cam Olympaidd pellach o lenwi seddi gweigion y Pafiliwn efo milwyr.\nGo brin fod digon ar ôl beth bynnag.\nA beth fyddai Jim yn ei ddweud?\nY fo eisiau cau'r giât yn wyneb Trident yn Sir Benfro a chael gwared ag arfau hededog y drones o Geredigion.\nEr, rwy'n sylwi i ambell i hen drôn o'r sir honno gyrraedd y Maes beth bynnag.\nApêl sydd ddim yn apelio\nYn ystod eu hymweliadau hwy â'r Maes bu'r gwleidyddion hwythau yn drônio - braidd gormod i'm meddwl i - am "ehangu apêl" y 'Steddfod a'i gwneud hi'n "fwy hygyrch" i'r di-Gymraeg os yw hi am fwy o nawdd Llywodraeth.\nAi ystyr hynny ydi defnyddio'r Saesneg yn ei gweithgareddau?\nDiolch i'r Archdderwydd sy'n gadael, am ein sicrhau y byddai safiad cryf yn erbyn hynny.\n"Gwell 'Steddfod Gymraeg dlawd nag un gyfoethog Seisnig," yw'r adnod o Lyfr y Gorseddau.\nA dipyn o Inglish . . .\nYn rhyfedd iawn, yn y Babell Lên ddydd Sul, llithrodd un enghraifft o'r Rheol Gymraeg yn cael ei gwyro heibio yn gwbl ddisylw.\nWrth hel atgofion am ei frawd, Huw Ceredig, dewisodd Alun Ffred Jones AC gynnwys recordiad Saesneg byr o Huw yn adrodd darn o Under Milk Wood, Dylan Thomas.\nNi chynhyrfodd ac ni chyffrôdd neb gan gynnwys y stiwardiaid.\nOnd dyna fo, roedd y darlithydd yn gyn weinidog diwylliant yn y Senedd ac yn aelod o Blaid Cymru, a hawl ganddo felly, siŵr o fod, i blygu'r rheolau.\nTybed fyddai'r gynulleidfa yr un mor faddeugar o Dori neu Lebor?\nSôn am iaith - yr oedd camp pob un o Ddysgwyr y Flwyddyn, eleni eto, yn gymaint rhyfeddod a thestun edmygedd ag erioed.\nA'u meistrolaeth ar eu hiaith fabwysiedig yn llwyr.\nDiawcs, onid oedan nhw yn medru dweud, gystal os nad gwell na chi a minnau, "so" a "rîli"?\nA dwi'n siŵr imi glywed "ffantastig" neu ddau hefyd.\nCam bach rŵan fydd geiriau fel adborth, opsiwn, negydu, cŵl ac yn y blaen.\nPlygu i'r drefn\nimage captionHybu technoleg fodern\nGalwad arall gan y gwleidyddion oedd yr un gan Leighton Andrews i bapurau bro gofleidio'r dechnoleg newydd yn eu gweithgareddau a moderneiddio.\nMi allai ddeall awch y dyn. Wedi'r cyfan, os yda chi'n cydfyw efo Pennaeth BT mi rydach chi'n dod i ddeall a gwerthfawrogi'r pethau yma yn gynt na ni ddynsus y bröydd.\nOnd oes yna fygythiad yma i achlysuron cymdeithasol pwysig fel nosweithiau plygu cwbl anhechnolegol - a dydw i ddim am i neb gamddeall ystyr hynny?\nByddai hynny'n drueni.\nMi gollais i ddarlith Archesgob Cymru am Gerallt Gymro a'i gyhuddiad fod y Cymro o'r Canol Oesoedd ymhlith y gorau am droi dŵr i'w felin ei hun a hyrwyddo ei hun.\nByrdwn yr Archesgob Barry Morgan oedd fod Gerallt yn gymeriad a chryn ddeuoliaeth yn perthyn iddo.\nYr union beth ag a ddywedwyd mewn erthygl yn y Western Mail yng ngwanwyn 2011 gan Richard Marsden o Brifysgol Caerdydd ac sydd wedi ei chynnwys yn y gyfrol Heroes and Villains in Welsh History a gyhoeddwyd gan Gomer cyn y Steddfod.\nNa, does 'na ddim byd newydd mewn hanes. Yn wir, mae ambell i beth reit hen.\nBeth wnewch chi o'r ffurf farddonol yna, Tribannau Morgannwg?\nA beth fyddech chi'n eu galw yn y Saesneg?\nimage captionPen Iesu Grist mewn Tryc\nUn awgrym a glywyd ar y Maes oedd, Glamorgan Triplets!\nDŵ ni ddim.\nBeth bynnag, trïwch hon tra da chi'n meddwl am well cyfieithiad:\nNid pell o blwÿf y Wenni\nMa merch o'r enw Sali\nHen faedan oerllyd, sychlyd, swrth\nHi'm poena wrth i henwi.\nGyda lluniau un arlunydd yn cael eu dwyn o gar cyn dechrau'r 'Steddfod, rhyw fynd o ddrwg i waeth fu hanes Y Lle Celf eleni.\nYn rhyfedd iawn ni tharfodd cerflun o'r enw Pen Iesu Grist mewn Tryc ar neb.\nBe mae rhywun i'w wneud o hynna?\nimage captionMari a Roger ger y garafan\nNawr mi rydw i mewn sefyllfa i ddatrys dirgelwch Steddfodol fu'n pyslo sawl un.\nBu carafán ger mynedfa'r Maes Carafanau yn destun cryn ddyfalu yn ystod yr wythnos.\nYmddangosodd yno y diwrnod cyntaf wedi ei lapio mewn polethîn.\n"Yr ail ddiwrnod roeddwn i'n pasio roedd hi wedi ei lapio mewn rhywbeth fel tarpowlin, a'r diwrnod wedyn efo mwy o bolethîn eto," meddai un o'r carafanwyr.\nDoedd yna neb i'w weld yn byw ynddi - ond yr oedd hi yno i bwrpas yn ôl Mari Beynon Owen a'i chariad yr arlunydd o Benarth Roger Lougher.\nEglurodd Mari fod y garafán yn cael ei lapio bob diwedd dydd oherwydd nad oes iddi ffenestri a'i dadlapio bob bore!\nDan yr enw 'fan hyn' math o oriel gelf oedd hi gydag arlunwyr wedi bod yn casglu pethau oddi ar Faes yr Eisteddfod i greu gwrthrychau i'w harddangos ynddi.\nTrefnwyd cysylltiad uniongyrchol rhwng y garafán a'r Lle Celf hefyd fel y gellid gweld y naill le o'r llall.\nYn sicr, bu'n destun siarad a dyfalu.\nimage captionArogl y blodau yn creu argraff ar y bardd\nGwyneth Lewis, yn dilyn ei choroni, glywais i yn cyfeirio at "wynt" hyfryd y ddawns flodau gydag arogl y blodau yn nwylo'r dawnswyr bychain wedi gwneud argraff arni ac ychwanegu at hud y seremoni.\nHyfryd oedd clywed hynny.\nA gobeithio i drefnwyr y ddawns yn y dyfodol fod yn gwrando - oherwydd bu'n duedd yn ddiweddar i ddefnyddio blodau plastig, ar gyfer y ddawns.\nDa iawn Forgannwg am adfer blodau go iawn.\nI Fryn y Briallu yr aeth Iolo - nid B&Q ei ddydd.\nA dyna ni am flwyddyn arall.\nMae'n debyg mai rhyw Dŵ or Dai o 'Steddfod oedd hon yn mynd i fod o'r cychwyn - gyda rhai yn troi eu golygon at awen a cherdd ond eraill at Dai Greene a'i Olympics.\nPa un bynnag aeth a'ch ffansi chi mae hi'n amser dweud Twdl-dŵ o ddifrif o Landŵ.\nAc edrych ymlaen at Brifwyl 2013 yng Nghlwyd.\nPwy ddaw i Dindroi yn Ninbych yr wythnos hon y flwyddyn nesaf, amser a ddengys .\nMwynhewch eich blwyddyn!\nOnd pe byddech chi'n dewis aros yn Y Fro am 'chydig ddyddiau llyfr defnyddiol i gael gafael arno yw Llwybr Bro Iolo Morganwg - casgliad o saith o deithiau i leoedd sy'n gysylltiedig â'r cymeriad hynod hwnnw ac wedi ei gyhoeddi gan nifer o gyrff cyhoeddus yn cynnwys Cyngor Bro Morgannwg mae am ddim.