30 | October | 2017 | History & Literature\n૧૫. જયમનનું રસજીવન – મેઘાણીની નવલિકાઓ ખંડ ૧ : ઝવેરચંદ મેઘાણી\nજયમન નું રસજીવન ૧૬. છતી જીભે મૂંગા →\n“એ …આ આવી !” રમાબહેને રસોડામાંથી જવાબ દીધો.\n“એ… આ ચૂલો પેટાવીને આવી.”\n“ પણ અત્યારમાં શી ઉતાવળ છે? આપણે ક્યાં નોકરીએ કે મજૂરીએ હાજર થવું છે ? ને તું આખો દિવસ ભઠિયારખાનું જ કર્યા કરે એ મારાથી સહેવાતું નથી. સ્ત્રી-જાતિ પર ગુજરતો આ જુલમ…..”\nએ અવાજ હતો તો જયમનભાઈના જ ગળાનો, પણ એની અંદરના સૂર બદલાયેલા હતા, રમા સફાળી ઊભી થઈને ઓસરીમાં ગઈ. જયમને કહ્યું : “કેટલીવાર બૂમો પાડવી? એક વાર ‘આવ’ કહું એટલે સમજી જવું; બરાડા ન પડાવવા. આંહીં આજુબાજુ માણસોનો પડોશ છે- જાણછ ને ?”\n“ભલે ;મારે દેખાડવું છે , ઝટ મોં ફાડ … ફાડછ કે નહિ ? વળી પાછી માથાકૂટ ?”\n“વાહ ! બસ ! હવે ડાહી ખરી.” જયમને એના ગાલ પર ટાપલી કરીને કહ્યું: ‘કોઈ જોઈ જશે !’ બસ , એ બીક હજુ ગઈ નહિ. આપણે તે શું કોઈના જોવા સારુ જીવવું છે ? સાચું સહજીવન તો લોકોની છાતી પર ચડીને જ જીવી શકાય. મને એવી પરવા નથી લોકોની. હવે ડાહી થઈને હાથ ધોઈ આવ. કંઈક બતાવું તને .”\nઆજ ની સવારની ટપાલમાં ભાવનગરના ‘વસંત સ્ટુડિયો’તરફથી પરબીડિયું આવ્યું છે. તેમાં થોડા દિવસ ઉપર પોતે અને રમાએ સાથે પડાવેલ છબીની એક પ્રત નીકળી છે. તે જોવામાં પોતે ગરકાવ થતાં બેઠા. છબી ફક્કડ હતી. ચૂલે આંધણ બડબડાટ કરતું રમાને જાણે કે એના આ કવેળાના સહજીવનને સારુ ઠપકો આપી રહ્યું હતું; પરંતુ જયમનભાઈ એને છોડતા નહોતા. રમાને એ છબી બતાવતા હતા. રમાને પોતાનાથી એક તસુ પણ છેટી બેસીને છબી જુએ તે એમનાથી સહેવાતું નહોતું. “નજીક આવને !… હજુ નજીક! આવે છે કે નહિ ?” એમ કરી કરીને છેક પાસે બેસારી, એના ખભાઉપર હાથ દઈને પોતે છબી બતાવતા હતા.\n“ના, આ ક્યારે…”\nરમા કશું બોલી નહિ, એને પેલી ‘ક્યાં તારે વીણવા જવું પડે છે’ની ટકોર ગમી નહોતી.\n“તું મૂંગી કેમ રહે છે ?” રસની આવી લૂંટાલૂંટ ફરી ક્યારે મળવાની છે ?… હાં – હાં પણ હું ભૂલી જાઉં છું કે તારું અંતર ભાવ થી એટલું ભરેલુ છે કે તારું મૌન જ એક કાવ્ય જેવું બની ગયું છે!”\n“ આંહી આવનારાંઓ છો જોઈ જોઈને બળતા…” એમ કરીને જયમને પોતાનો તથા રમાનો આ નવો ફોટો બરાબર પોતાની બેઠકની, બારણા સામેની જ દીવાલ પર લટકાવ્યો. રોજે રોજ પોતે એ તસ્વીર તરફ અને વિશેષ કરીને , રમાના ખભે મૂકેલ પોતાના હાથ તરફ એકીટશે તાકી રહેતો.\n[ ૨ ]એક દિવસ બપોરે બાલુભાઈને ઘરેથી નિમંત્રણ આવ્યું; આજે સાંજે મિત્રોને માટે આઈસ્ક્રીમ પાર્ટી રાખી છે, માટે તમે પધારજો.”\nત્યારે જા, જઈને પૂછી આવ. કહેજે બાલુભાઈનેકે હું એકલો ક્યાંયે આનંદ સમારંભોમાં જતો નથી. યાદ છે ને, ન્હાનાભાઈ કવિએ પોતાનાં ‘બાઈ’ને માટે અલાયદું નિમંત્રણ પત્ર ન હોવાથી અમદાવાદની કૉંગ્રેસની બેઠકમાં પણ જવાની ચોખ્ખી ના કહી હતી?”\n“પણ ને બણ. એમાં છૂટકો નથી.મારે તો દાખલો બેસાડવો છે.”\nએમ કહેતી , જયમન સહેજ વિવેકથી ‘કંઈ નહિ હવે… ‘ કહેતો રહ્યો તેની પરવા કર્યા વિના, રમા મેડી પર ગઈ, અને સાડી-સ્લીપર બદલાવી લાવી.\nવેણીલાલ આમતો મુનશીના સાહિત્યને વખાણનારો; છતાં એને ત્યાં જઈએ, એટલે પહેલાં પ્રથમ અંદરનં બારણાં બરાબર બંધ કર્યા પછી જ અમને બેઠકમાં દાખલ કરે. જીતુભાઈને બાપડાને વરસને વચલે દા’ડે વહુ-બાળકોને લઈને નદી કાંઠે ફરવા જવાની ઈચ્છા થાય, તો વહુ –છોકરાંને મોકલે ઉત્તર તરફથી ને પોતે ચોરીછૂપીથી પૂર્વ દરવાજાનો ચકરાવો ફરીને નદીએ પહોંચે ! મોહનશેઠની સુખાસંપત્તિને શું આગ લગાડવી છે ! સગો દિકરો એકનો એક છતાં ન વહુની જોડે ગાડીમાં બેસીને નીકળી શકે, કે ન નાટક સિનેમા જોવા લઈ જઈ શકે…\n“એ તમામના કરતાં આપણે કેવાં સુખી છીએ , રમા !”\nજયમનભાઈની રમા સાથેની એકએક ગોષ્ઠીનું તારતમ્ય આ હતું; પ્રણયના પ્રત્યેક ગાનનું ધ્રુવપદ આ એકજ હતું : ” એ સહુના કરતાં આપણે કેટલાં સુખી છીએ- હેં રમા !”\nરમા પતિના દરેક વાર્તાલાપનો આવો મર્મ પકડતાં શીખી ગઈ હતી, અને અહોરાત એ પોતાનું આ ઉગ્રભાગીપણું અંતરમાં ઠસાવવા કોશિશ કરતી હતી. પોતે આવા વરને પૂર્ણ હ્રદયથી કેમ ચાહી શકતી નથી તેવાતનું વલોણું એનાં મનમાં નિરંતર ઘૂમ્યા જ કરતું હતું. પરંતુ, કોણ જાણે શાથી, ‘રમા , આંહી આવ !’ એ પતિ-વાક્ય કાને પડતાંની વાર જ રમાને એવો કંટાળો આવતો કે કેમ જાણે જયમનના ઉઘાડા દેહની નજીક જતાં એને કોઈ રોગિષ્ઠ પરસેવાની દુર્ગંધ ન આવતી હોય ! કોઈ ગોબરા માણસની સાથે એક થાળીમાં જમવા બેસતાં જેવી સૂગ ચડે, તેવી સૂગ આ સ્ત્રીને વર સાથે સહજીવન જીવવામાં ચડતી હતી.દરેક વાતમાં એને વરની નબળી બાજુ જ યાદ આવી જતી. ભાવનગરથી આવેલ ફોટોગ્રાફ ઉપર એને કંટાળો છૂટેલો; કેમકે ફોટો પડાવતાં પહેલાં પાંચજ મિનિટ ઉપર કંઈક કારણસર જયમને એના ઉપર દાંત કચકચાવેલા. શાક સમારતી વેળા જયમના ઝીણીઝીણી સૂચનાઓ કર્યા જ કરતો હતો કે ,’તું આટલું તેલ મૂક અને હિંગ મરચું લસણ વગેરેનો વઘાર આ રીતે જ દે.’ એબધું રમાને કડવું લાગતું. પોતે પિયર પર કાગળ લખે તો તેમાં વર કાનો માત્રા અથવા મીંડાની સાચી ભૂલ બતાવે તે પણ તેને અફીણ જેવું લાગતું. વધુ અકારું તો એ ભૂલ સુધારવી પડે તે હતું . એથીય વધુ ખટકનાર વાત તો એ હતી કે જયમન પોતે પાછો પોતાના લખેલા સુંદર પત્રો, “જો, કાગળ આમ લખીએ…’ એમ કહીને , જોવા આપતો. ને પછી તો, ઊંધાં ચશ્માં વાટે બધું જ ઊંધું દેખાય એ ન્યાયે , ‘પત્રલેખનની કળા’ નામનું પુસ્તક જયમને તાબડતોબ મંગાવી આપ્યું તે ય રમા ને સાલ્યું હતું. અને પેલી આસમાની સાડી ઉતરાવીને નવી પહેરાવેલ કેસરી સાડી જયમને વખાણી કે તરત જ, તે ક્ષણથી પોતાને શરીરે કોઈ પીતવરણી જ્વાળાઓ ન વીંટળાઈ વળી હોય એવી ઊલટી લાગણીમાં રમા બળબળવા લાગી હતી.\n‘પત્નીના જીવનનો સૂર્ય તો હું છું, તે છતાં એના અંતરનો ઉઘાડ એને અત્યારે પરાયાઓ પાસેથી કેમ મળી રહ્યો હશે ?’ આ સમસ્યા જયમનના મનમાં ઘોળાતી થઇ; એટલે બીજા ભાઇબંધો કેવી નીરસ ઢબથી જીવી રહેલ છે તેનો ખ્યાલ રમાને આપવાની મહેનતમાં પડી ગયો. એણે બાલુભાઇ ઉપર જ ‘બોમ્બાર્ડમેન્ટ ‘ચાલુ રાખ્યોઃ ” ઉષાબહેનને ગયાં કેટલા મહિના થયા, હેં બાલુભાઇ ?”\n“મને તો આશ્ચર્ય જ એ થાય છે કે પર્ણેલી સ્ત્રીઓને તમાર જેવાઓ આમ ખસતી મૂકો છો. નથી ભણાવતા, નથી તમારા આનંદવિનોદમાં ભાગ લેવરાવતા તે છતાં તેઓ તમારા પર મરી શાથી પડે છે?”\n“તેથી જ…” એટલો ધીરો બોલ રમાબહેનના હોઠ પરથી સરી પડ્યો.\n“એટલે ?” જયમને ખસિયાણા પડીને પૂછ્યું.\nરમા કશું બોલી નહિ; પણ બાલુભાઈએ ‘એથી’ શબ્દનું ભાષ્ય કર્યું” “એટલે કે અમે અમારી સ્ત્રીઓને એકલા અમારા જ અભિમાની સ્નેહની ધુમાડી દઈને ચોવીસેય કલાક ગૂંગળાવતા નથી. તેથી”\nખૂબ આનંદ કરીને સહુ રાતે છૂટા પડ્યાં ત્યારે રમાએ જોયું કે, જયમન બહુ બોલતો નથી. “કેમ બોલતા નથી ?”… ” શું થયું છે?” વગેરે વગેરે સુંદર વચનો રમાએ જ્યારે વાપર્યા, અને રસ્તામાં મ્યુનિસિપાલોટીનાં બે ઝાંખા ફાનસો વચ્ચેના અંધારા સ્થળમાં રમાએ જયમનના ખભે હાથ મૂકીને, “હેં, કેમ બોલતા નથી? મારા સમ !” એવી દીન વાણી સંભળાવી, ત્યાર પછી જયમનના મન પરથી દાટો ઊઘડ્યો: “હું કેવો હીણભાગી છું!”\n“બાલુભાઈને ઘેર એક કલાકમાં તુ જેવી ખુશખુશાલ બની શકી, તેથી દસમે ભાગેય તું મારી આટાઆટલી આળપંપાળમાં નથી ખીલી શકતી.”\nરમાના મન પરની ગમગીની ઉડાડવા માટે લાખ જાતના ઉપાયો કરતો જયમન ઘરમાં જ બધો વખત રહેતો હતો. ઘેર સ્નેહીઓ આવતા ત્યારે ‘કાં, આવછ કે?’ કહીને પોતે રમાને સર્વની સાથે બેસારતો; અનેક પ્રશ્નો છેડાતા તેની અંદર પોતે પ્રત્યેક વાર પર તલસ્પર્શી અભ્યાસ કર્યો હોય તેવા આગ્રહથી અભિપ્રાય ફટકારતો. બીજા બધા ચૂપ રહેતા તેનું કારણ પોતે રમાને પાછલથી એવું સમજાવતો કે, કોઈની કને કશું કહેવા જેવુ હતું નહિ.\n“હાઈસ્કૂલના પુરોહિત માસ્તર ઠીક છે. ઉમ્મરે પુખ્ત છે, ગરવા છે, રસજ્ઞ છે.”\n“જયમનભાઈ !” પુરોહિત માસ્તરે પહેલેજ દિવસે કહ્યું : “તમે પણ જોડે બેસતા જાઓ ને…”\n“શું બોલો છો પુરોહિત ભાઈ ! હું શું સ્ત્રીની નીતિની ચોકી કરવા બેસું?”\n“ના , એમ નહિ પણ…”\n“બને જ નહિ. છૂટથી ભણાવો. હું તો એટલો સમય બહાર ચાલ્યો જઈશ.”\nસોળમે દિવસે માસ્તર સાહેબ ન આવ્યા…\nજયમને જવાબ દીધો : “બંધ કરવું પડ્યું.”\n“મને ખબર પડી કે એને તો એની સ્ત્રી સાથે બનતું નથી.”\n“તેથી આપણે શું?”\n“પોતાના જ સંસારનું વાજું બસરું વગાડનારો પારકાંને શા સારા સંસ્કાર દેવાનો હતો?”\n“રમાએ છાનાછાનાં આંસુ સાર્યાં. કોણ જાણે બરાબર હીંચકાનો ફંગોળ ચડતાં જ દોરડું તૂટી પડ્યું.\nટ્યૂશન બંધ કરવાનું સાચું કારાણ બીજું હતું : પુરોહિત માસ્તર રમાની મમતા પોતાની ઉપર આટલી હદ સુધી જાગ્રત કરે, એ એક જાતની ચોરી કહેવાય. પારકાના દંપતી જીવનમાંથી એટલો રસ પડાવી લેવાની એ રીતિ ઘણા શિક્ષકોમાં હોય છે. અને બીજું પુરોહિત માસ્તરે બીજાના અંગત જીવનમાં માથું માર્યું : એક દિવસ કહે કે ” જયમનભાઈ, થોડો કાળ જો બ્રહ્મચર્ય પાળી શકાય ને, તો રમાબહેનમાં અદ્ભૂત પ્રતિભા પ્રકાશી ઊઠે તેવું છે.”\n“આ ભાઈ તમને ભણાવવા આવશે, રમા. એ મેટ્રિકનો વિદ્યાર્થી છે. કણબીનો દીકરો છે. ગામડેથી અભાસ કરવા આવેલ છે. ગરીબ છે. હાથે રાંધીને ખાય છે. એનું અંગ્રેજી-ગુજરાતી વાંચન સારું છે, આપણને તો એક પંથ ને બે કામ: ગરીબ વિદ્યાર્થીને મદદ આપી કહેવાશે.”\n‘ઠુંઠુ જાણીને ઘરમાં આણ્યું તે ઝાડને આ કૂંપનો ક્યાંથી ફૂટી ? રમાને અને કૂરજીને અન્યોઅન્ય આ કઈ લેણાદેખી ફાટી નીકળી? હું રાખું છું તે કરતાં પણ વધારે રમાની દરકાર રાખનાર આ કોણ? રમા એને રોજ માથામાં નાખવા તેલ શા માટે આપે છે? સાબુની દાબડી પણ દીધી!’\n“આમ કેમ થયું ?” રમાએ પૂછ્યું.\n“કૂરજી પાડોશીઓની જુવાન દીકરીઓ સાથે અણઘટતી છૂટ લેતો હતો.”\n“આવા પાડોશી ! તો આપણે બીજે રહેવા જઈએ.”\n“ઓહોહો ! આટલી બધી વાત !!!”\n‘સાલાઓ અંદરખાનેથી બધા પુરુષો લંપટ છે. સહુને પારકી સ્ત્રીઓનાં અંતઃકરણો પોતાના તરફ વહાવવાં છે. આ કન્યા કેળવણીના વધુ પડતા ઉત્સાહી શિક્ષકોની પણ માયલી વાંછના તો એ જ હોય છે કે સ્ત્રીઓ વર કરતાં વધારે અધિકાર એમને જ આપતી થઈ જાય. મારે તો રમાને ઘણુંય સંગીત વગી શીખવવું હતું; પણ મને કોઈનો વિશ્વાસ નથી રહ્યો. હવે : બધા જ સડેલા લાગે છે. માટે હવે તો એ સેવા પણ હું જાતે જ ઉઠાવું.’\nगृहिणी सचिव सखी मिथ: प्रियशिष्या ललिते कलविधौ ૐ ૐ એ અજ વિલાપની પંક્તિઓ એને વહાલામાં વહાલી લાગતી હતી. એમાંથી જ એને પોતાનો ધર્મ સૂઝ્યો: ‘રમાને મારી પ્રિય શિષ્યા બનાવું.’\nપોતે શીખવવાનું શરૂ કર્યું. ‘વસંતોત્સવ’ ઉપાડ્યું. ત્રણ દિવસમાં રમા ત્રાહિ ત્રાહિ પોકારી ગઈ. મોઢા ઉપર રોજ રોજ લપેટો લઈને ભાતભાતના ‘ક્રીમ’ લગાડનાર, ઘેર દરજી બેસારી નવી નવી ‘કટ’નાં કૂડતાં કબજા કે અચકન સિવડાવનાર તથા છેક દિલ્હીથી મોજડીઓ મંગાવનાર આ રસભીનો સ્વામી, કોન જ્કાણે શાથી, રમાને ઘરડો લાગતો ગયો; એનાં હાસ્યવિનોદ, મર્મકટાક્ષો, આમોદપ્રમોદો અને રસકથાઓ કોઈ બુઢ્ઢાખખના નાક-મોંમાંથી ટપકતાં લાળ-લીંટ જેવાં જણાયાં.\nઆખરે આ બધી ગૂંગળામણમાંથી રમાને એક વસ્તુએ છુટકારો અપાવ્યો : એ પોતાની પહેલી સુવાવડ સારુ પિયર ગઈ. પૂરા સાત મહિના ચડ્યા ત્યારે જયમને માંડ રજા દીધી – બેશક, ઘણે દુભાતે હૈયે.\nમોકલ્યા પછી થોડા દિવસ તો જયમનને રાહત રહી. પણ પાછી વિહ્વળતા શરૂ થઈ. રાતે અજંપો રહેવા લાગ્યો. ‘જયમનભાઈ વહુઘેલા’ એવી છાપ તો છપાઈ ગઈ હતી, અને પોતે હંમેશા લોકાપવાદને હુંકાર દેવાનો દેખાવ કરતા, પરંતુ અંદરની ખરી તાકાત નહોતી. બે દિવસ કાગળ ન આવે તો લાંબો લાંબો પચીસ પાનાંનો ઠપકો લખીને મોકલે. પોતે લખે કે ‘તારા શરીરની મને આંહી કેટલી ચિંતા થતી હોય તે સમજી શકે છે, રમા?’\nરમા જવાબ વાળે કે ‘મારી તબિયતની કશી જ ચિંતા ન કરશો. તબિયત કદી નહોતી તેવી સરસ છે.’\nપોતે પાછો લખે કે ‘ આટલો ટચૂકડો કાગળ મને કેમ સંતોષે ? તું લંબાનથી કેમ નથી લખતી ? તને લાગણી જ ક્યાં છે ! અને તારી તબિયત કદી નહોતી તેવી સરસ ત્યાં હોય જ ને ! હું તને અહીં કોણ જાણે શું દુઃખ દેતો હતો! ‘\nઆઠ દહાડા થાય ને તાર કરી પુછાવે કે ‘તબિયત કેમ છે ?… ફલાણા દાક્તરને બતાવો… મારી જરૂર હોય તો આવું…’ વગેરે. પોતાના ગામમાંથી પણ ‘પેટન્ટ’ દવાઓના પાર્સલ મોકલ્યે જાય.\nસસરા શું જાણેક જમાઈને આવવાનું મન છે! જવાબ વાળે સાદા કાગળથી કે ‘ધંધામાં અંતરાય પાડીને આવવાની કશી જ જરૂર નથી; શરીર ઘણું સારું છે.’\n‘ધંધો ! રમા કરતાં ધંધો વધુ ગણું હું ? તમે મારાથી છુપાવો છો. હું આવું છું.’\nસાંજ સુધીમાં એણે મિત્રો, સ્નેહીઓમાં ફરીને એ જ પ્રચાર-કાર્ય કાર્ય કર્યું કે “જૂના જમાનાનાં સાસુ-સસરા બેવકૂફ ને પાછાં કંજૂસ છે. રમાને આવી ગફલાથી જ મારી નાખશે ક્યાંક, મારે જવું જ જોઈએ. ધણી વિના બીજાંને કોને રમાનું દાઝે ? એનાં માબાપને હવે શી પડી છે, ભાઈ !”\nસ્નેહીઓએ મોંએ અનુમોદન આપ્યું; પછવાડેથી ‘ગધાડો’ કહ્યો.\n“પણ ગધાડાને તો સાચી લાગણી હોય છે;” કોઈ બીજાએ ટકોર કરી: ” જ્યારે આ ભાઈસાહેબમાં પ્રમણિક સચ્ચાઈ ન હોવાનો મને વહેમ છે. રમાનો પરમ હિતસ્વી એક પોતે જ છે એ પેલીના મન પર કોઈ પણ વાતે ઠસાવવું છે.”\nરમાને વર આવ્યાની જાણ થઈ. એણે બાને કહ્યું કે “એને આંહીં, ભલા થઈને, ન લાવશો. હજાર વાતો કાઢીને એ મને મૂંઝવશે.”\nપણ વર આ પ્રતિબંધને સન્માને કદી ? ” હં… નક્કી, મારી રમા સારી હાલતમાં નહીં હોય, તેથી એમ કહો છો!”\nજોરાવરીથી ગયો. રમાએ પ્રયત્નપૂર્વક હસતું મોં રાખ્યું. પણ પછી તો ત્યાંથી ખસે નહિ, તડાફડી બોલાવવા લાગ્યો: ” આ ચાદરો કેમ મેલી છે?… મોસંબી જોઈ કરીને મીઠી કાં નથી લાવતાં ? દવામાં આ લોકો શું નાખે છે ? બાળક કેમ વારેવારે રડે છે? મને વેળાસર બોલાવ્યો હોત તો બીજી સારી ઈસ્પિતાલમાં લઈ જાત ને ! તમે લોભમાં તણાયાં…”\nરમાને કહે કે “તેં મારા કાગળો પૂરા વાંચ્યા પણ જણાતા નથી. જવાબોમાં કશો વિગતવાર ખુલાસો જ ન મળે. તું શાની વાંચે? તને મારા પર હેત ક્યાંછે? હું આટલું આટલું કરું છતાં…”\nપ્રસૂતિના પહેલા દિવસથી જ રમાનું ઓશીકું આંસુએ ભીનું થવા લાગ્યું. કમર દુ:ખતી હતી, તેથી મોં પ્રફુલ્લ નહોતું રહી શકતું. જયમન કહે કે “મારું મોં તને દીઠું ગમતું નથી, તેથી તું આમ કરે છે!”\n“હજુયે આ બે ચીજો હૈયેથી નથી છૂટતી ને ?”\n“તમને નહોતી ગમતી, તેથી આંહીં પહેરી ફાડું છું.”\n“નહિ રે…જીવનની મીઠી સ્મૃતિ કરીને સાચવો ને!”\nરમાથી મોટે સાદે રડી જવાયું. રડતી રડતી એ બોલી ઊઠી : ” આ કરતાં તો ગળું દાબી દ્યો કાં તો મને રજા આપો: તમારા પ્રેમનું આ કેદખાનું મારે નથી જોઈતું.”\n“એ…મ ! હજુ તો તારો જીવ લઈ…”\n“ગેટા અપ ! [ઊભા થાઓ]!” મેટ્રને કડક હાસ્ય કરતાં શાંત અવાજ દીધો.\n“વ્યાય ? વૉટ રાઈટ… [શા માટે? તમને શો હક્ક…].”\n“રાઈટ ટુ સેવ એ લાઈફ [એક જીંદગી બચાવવાનો હક્ક]!”\nએમ કહી એ ગારુડીના હાથમાં દબાયેલા સપની જેમ તરફડતા જયમનને મેટ્રન લગભગ ઘસડીને બારણા સુધી લઈ ગઈ. અને એને બહાર હડસેલીને બારણું બંધ કર્યું, ત્યારે જયમનનના મોંમાંથી છેલ્લો શબ્દ એ સંભળાતો હતો કે “મારી પરણેલીને…”\n૧૩. શારદા પરણી ગઈ! – મેઘાણીની નવલિકાઓ ખંડ ૧ : ઝવેરચંદ મેઘાણી\nશારદા પરણી ગઈ! ૧૪. રમાને શું સૂઝ્યું! →\nમોટર જ્યારે ચબૂતરા પાસેથી પસાર થઈ ગઈ ત્યારે શાક લેવા મળેલાં ગામ લોકોમાંથી એક ભાઈ બોલી ઊઠ્યા: “આવી, બા…પા! કો’ક બચાડા પિસ્તાલીસ વરસિયાની ચોરીનાં માટલાં ફૂટ્યાં સમજો, બાપા! બાપડાને બિલાડાનો અવતાર લઈ આખો ભવ ‘વ…ઉ! વ…ઉ!’ કરવું પડશે, બાપા!”\n“આજ કાંઇ પત્રિકાઉં વેંચાઈ છે ગામમાં?” બીજાએ મૂળાનાં પાંદડાં ઝોળીમાં પેસાડતાં પૂછ્યું.\n“એ બધો દારૂગોળો આ મોટરમાં હશે, અત્યારે નહિ, બરો…બર ટાંકણે જ ભડાકો કરશે આ રાજેશ્વરભાઈ!”\n“કોની? હેં, કોની – રાજેશ્વરભાઈની મોટર હતી?”\nએ સવાલ શાક-મારકીટની હાટડીએ હાટડીએ ફરી વળ્યો. તે પછી શાક લેવા આવેલાઓનાં નાનાંનાનાં વૃંદોમાંથી કંઈક અવનવા ઉદ્ગારો ઊઠ્યાં જેમાંના કેટલાક તો માત્ર વિચિત ભાવ દાખવનારા અવાજો જ હતા: “બાપો! બાપો! તાલ, માલ ને તાશેરો!”\n“આલા, આલા, આલા! ભાઈ ચાલીસિયા, તેરા કાલા!”\n“મારો વાલીડો! મકરાણી કાદુ જેમ ગામડાં માથે ત્રાટકતો ને એમ જ આ રાજેશરીઓ ત્રાટકે છે, હો કે!”\n“પણ આજનું ખોરડું ઠીક લાણમાં આવ્યું છે. ભારી ઉફાંદે ચડ્યા’તા બેટા!”\n“પેલો વિભૂતિયો, અને એનાં તમામ વા’લાવાલેશરી. એની સગી બેનને સાચવી રાખે છે કોઈક પચીસ વર્ષના વિલાયતી સારુ. અને પેલી એની આશ્રિતને વટાવવા બેઠાં છે પિસ્તાલીસ વર્ષના ત્રીજવરની પાસે.”\n“ત્યારે તો, ચાલોચાલો, આપણેય રાજેશ્વરભાઈને બનતી મદદ કરીએ.”\nલોકો મોટા અવાજે કંઈક આવા શબ્દો વાંચતાં હતાં કે –\nઅમારા લોહીને અક્ષરે લખાયેલી –\nઆમ ‘લોહી’ શબ્દ પત્રિકામાં બંદૂકની ગોળી-શો ઊછળતો હતો, અને ઉચ્ચ વર્ણના હિન્દુઓ, વનસ્પતિના આહારી હોવાથી, ‘લોહી’ શબ્દના ઉચ્ચારે ચમકી ઊઠતા હતા. તેઓને એમ જ લાગતું કે જાણે તેઓની નજર સમક્ષ જ કોઈ કપાઈ રહેલ છે.\nગામના જુવાનિયાઓ જંગેશૂર હતા. તેમને શાંતિ ગમતી નહોતી. ‘યૌવનને શાંતિ કે સમતા હોઈ શકે નહિ’ એ રાજેશ્વરે આપેલો મુદ્રાલેખ જવાનોએ પીધો હતો. તેના કેફથી ભરેલી જુવાનોની આંખોએ આજે પોતાની સામે એક સમરાંગણ જોયું – ને એ સમરાંગણમાં ‘લોહી’ની નદીઓ વહેતી કલ્પી.\nવિભૂતિના ઘર ઉપર ધસારો કરવાને માટે રાજેશ્વરના આદેશ માત્રની રાહ જોઈ ઊભેલા જુવાનો રણશિંગડાં ફૂંકતા હતા, અને રાજેશ્વરભાઈના ‘સેવા મંદિર’ના દરવાજા પાસેથી પસાર થઈ રહેલ પનિહારીઓને પત્રિકા આપતા હતા. પનિહારીઓ પૈકીની જે જે આનાકાની કરતી હતી તેને તેને જુવાનો આ જ શબ્દો કહેતા કે “તમારી જ એક બહેનનાં લોહીમાંસનું આજે લિલામ…”\nકન્યાઓ આખરે થાકીને ચૂપ થઈ. કેટલીક તો રડતી પણ હતી. તેઓએ પૂછ્યું: “વિભૂતિભાઈ, અમારે શારદાબહેનને જોવાં છે.”\nવિભૂતિ જવાબ આપે તે પહેલાં જ ત્યાં બેઠેલ એક પુરુષે કહ્યું: “શારદાને અત્યારે ફુરસદ નથી.”\n“ફુરસદ નથી! એવું જૂઠું શીદ બોલો છો?” આગેવાન કન્યાએ રોષ બતાવ્યો: “કહોને કે મળવા નથી દેવાં!”\n“બિચારી પારેવડીને પૂરી રાખી છે;” બીજી કન્યાએ ભેદાતે કંઠે કહ્યું.\nત્રીજીએ ઉમેર્યું: “શારદાબહેન આંહીં ઘરમાં છે કે કેમ તે વાતનો જ મને તો હવે વહેમ છે.”\n“ક્યાં ઉપાડી ગયા છો?” ચોથીથી ન રહેવાયું.\n“બહેનો!” પેલા અજાણ્યા પુરુષે ઉત્તર દીધો: “મને બીક છે કે હવે પાંચમી કોઈ એમ જ બોલશે કે શારદાને મારીને ભોંમાં તો ભંડારી નથી નાખી ને! માટે, ચાલો, હું તમને શારદા કને લઈ જાઉં.”\n“હવે અહીં અટકો;” એણે સહુને એક ખાલી ઓરડામાં ખડાં કર્યાં: “ને ચૂપચાપ એક વાર આ બારીમાંથી તમારી બહેનપણીને નિહાળો. કોઈ બોલશો નહિ.”\nહીરા કાકલૂદી કરે છે: “શારદાબેન! ઓ શારદાબેન! મને એ એક એરિંગ આપશો?”\n“લે…!” એમ કહેતી શારદાએ અંગૂઠો દેખાડ્યો.\n“બાપુ છો ને! ભાઈશા’બ છો ને!”\n“હં…! મને તું ટગવતી હતી આટલાં વર્ષો સુધી! બબ્બે આનાનાં ખોટાં એરિંગ પણ તારે માટે મામી લાવતાં; ને મને?… ભૂલી ગઈ? ભૂલી ગઈ એ બધું?”\n“હવે એમ શું કરો છો, શારદાબેન! તમારે શી ખામી આવી જવાની છે!”\n“આ લે! તારા જેવું કોણ થાય!” કહીને શારદાએ હીરા તરફ એક સાચા નંગનું એરિંગ ફેંક્યું.\n“લે, હવે છોડ, હીરા!” શારદાએ પગ સંકોરતાં સંકોરતાં રુવાબ છાંટ્યો: “મારે પાછાં એમની જોડે મોટરમાં જવું છે છબી પડાવવા.”\n“મને નહિ લઈ જાઓ, હેં શારદાબેન!”\n“ક્યાં? છબી પડાવવા? અમારી જોડે! તેં ને વિભૂતિભાઈએ ને મામીએ તે વર્ષે જોડે બેસીને છબી પડાવી ત્યારે મને અંદર બેસવા દીધી હતી? મને જોડે લઈ જઈને પછી બહાર રડતી ઊભી રાખી હતી – યાદ છે? ને પછી હું બહુ રડી, એટલે ટીકુને તેડીને મને એક ચાકરડી પેઠે ફોટામાં તમારી સહુની પછવાડે ઊભી રાખેલી – યાદ છે?”\nહીરા નીચે જોઈ ગઈ. શારદાએ કહ્યું: “તારે મોટરમાં આવવું હોય તો, ચાલ, ઝટ તૈયાર થા. પણ, ગાંડી, ફોટામાં તે વર વહુની જોડે તારાથી બેસાય! તું ઊભી ઊભી જોજે: અમે ફોટો પડાવશું.”\nવચ્ચે જ હીરાની બા એને મળ્યાં. હીરાએ કહ્યું: “બા, શારદાબેનને કહો ને મને એમનું પેલું એક બ્લાઉઝ આપે!”\nબાએ હીરાને કહ્યું: “શારદા! મારી શારદી તો બહુ મોટા દિલની છે. એને હવે શી ખોટ છે! આપશે આપશે! કેમ નહિ. શારદા!”\nશારદાએ આજે પહેલી જ વાર કોઈ યોદ્ધાનો વિજય-મદ અનુભવ્યો: મામી – આ ખુદ મામી – જેમણે મને આજ સુધી હરેક શુભ અવસરે કે સુખને પ્રસંગે તારવવામાં, તરછોડવામાં, પોતાની હીરાથી હેઠી પાડવામાં પાછું વાળી જોયું નથી, તે જ મામીના મોંમાં આજે ‘મારી શારદા’!\nવિદ્યાલયની બહેનપણીઓને તો શારદા ભેટી જ પડી. બીજી કશી પૂછપરછ થાય તે પહેલાં તો શારદાના મોંમાંથી ટપ ટપ રસભર્યા ઉદ્ગારો છૂટ્યા: “આ જોયાં મારાં એરિંગ…?\n“આ બાજુબંધ તમને કેવા લાગે છે?…\n“આ લૉકેટમાં મારે એમની નાનકડી છબી પડાવીને મૂકવી છે…\n“આ કાંડા-ઘડિયાળ તો એમણે મને બે વર્ષ પહેલાં ભેટ આપેલું. હવે તો એ કહે છે કે જૂનું થયું, બદલાવી નાખ. આ જૂનું તો હવે હીરા માંગે છે. છોને હીરા પહેરતી! એને બિચારીને કોઈ નહિ લઈ આપે.”\n“હું અત્યારે તો નહિ બેસી શકું;” શારદાએ સહુની ક્ષમા માગી: “જુઓ, મોટર મારી રાહ જુએ છે ને અમારે ફોટો પડાવવાનો છે અત્યારે ચાલો ત્યારે… પછી નિરાંતે મળશું.”\nરાજેશ્વરે કહ્યું: “આપની ઉંમર આજે પિસ્તાલીસ વર્ષ, બે માસ અને સાડા-ત્રણ પહોરની છે. અમે આપની જન્મકુંડળી મેળવી લીધી છે. આપ આ બાબતનો ઇન્કાર નહિ કરી શકો.”\n“કેમ નહિ કરી શકું?”\n“એ જન્મકુંડળી તો બનાવટી છે.”\n“તો આપનું સ્કૂલ સર્ટિફિકેટ પણ શું ખોટું!”\n“હા જ તો; અમે સ્કૂલમાં પણ ઉમ્મર ખોટી લખાવેલી…”\n“આપની ઉમ્મર કેટલી?”\n“પૂરાં સાઠ વર્ષની.”\n“મશ્કરીની આ વાત નથી, આપ આ બહેનની જોડે લગ્ન નહિ કરી શકો.”\n“મારી જોડે કરવાં કે તમારી જોડે તે તો એ તમારાં બહેનને જ પૂછોને!”\n“આપ તો પાંચ વર્ષ પછી મરી જાઓ એવી ધારણા છે.”\n“તો પછી આપને ‘ચાન્સ’ રહેશે ને!”\n“આ માણસ બિનજવાબદાર છે. ક્યાં છે શારદાબહેન?”\n“આ રહી હું…” શારદા બહાર આવી.\n“બહેન, તમે…તમે…” રાજેશ્વર શારદાના રસ-છલકતા દીદારથી ઓઝપાયો.\n“શું, ભાઈ? મેં તમારું શું બગાડ્યું છે?”\n“તમે ફસાયેલાં છો; અમે તમને બચાવવા આવી પહોંચ્યા છીએ.”\n“ભાઈ, તમે ભૂલો છો. મને કોઈએ નથી ફસાવી. આ લગ્ન મેં મારી દેખતી આંખે જ કર્યું છે.”\n“બહેન, તમારી આંખ ભૂલી છે.”\n“છતાં તમારી આંખે દોરાવા હું તૈયાર નથી.”\n“બહેન, આ લગ્ન કજોડું છે.”\n“કશો વાંધો નહિ; મને ગમે છે ને મેં કર્યું છે. હું કાયદેસર ઉમ્મરલાયક છું.”\n“બહેન, તમે વર કરતાં ઘર ઉપર જ વધુ મોહાયાં છો. તમારી બુદ્ધિનો હ્રાસ થયો છે.”\n“ભાઈ, હવે વધુધટુ બોલવાની જરૂર નથી. તમારી કોઈની બહેનદીકરીના ઉપર હું શોક્ય બનીને તો નથી જતી ને?”\n“તમે કેળવણી લજવી!” કહીને રાજેશ્વર પોલીસ અમલદાર તરફ ફર્યા, ને બોલ્યા: “આ બાઈને મતિવિભ્રમ થયો છે. એને આ લોકની અસરમાંથી નિકાલીને આઠ દિવસ અમારા ‘સેવા-મંદિર’માં રખાવો.”\n“એ અમારા અધિકારની વાત નથી;” કહીને પોલીસ અમલદાર ઊઠ્યા: “બાઈ કાયદેસર ઉમરલાયક છે.”\n“ત્યારે તો અમે અમે હવે અમારા અધિકારને જોરે જ આ લોહીનાં લિલામ અટકાવીશું.” એટલું કહીને રાજેશ્વરે વિભૂતિ તરફ આંખો માંડી: “તેં નવા યુગની કન્યાઓ કને ભાષણો આરડ્યાં, તારી બહેનોને નવું ભણતર ભણાવ્યું; શારદાએ નિબંધો લખ્યા અને સ્ત્રી-પરિષદોમાં ઠરાવો મૂક્યા: તે બધું…”\n“તે બધું તમે સહુએ પઢાવેલું ને ભજવેલું નાટક.” વિભૂતિએ પોતાની ચુપકીદી તોડી: “રાજેશ્વર, તારે શું જોઈએ છે?”\n“તારી બહેનનું યોગ્ય લગ્ન.”\n“એટલે કે, ભાઈ, તમે જેને પસંદગી આપો તે લગ્ન ને?” શારદા બે ડગલાં આગળ આવી: “ને તમારી મરજી વિરુદ્ધનું લગ્ન મને પરણનારને મીઠું લાગતું હોય તો પણ, તમારી મરજી નથી માટે, મારે ન પરણવું એમ ને? એટલે કે જૂના કાળની ન્યાતોનાં મહાજનો તોડીને એને ઠેકાણે હવે તમે તમારી જોહુકમીને સ્થાપવા માગો છો એમ ને? કૃપા કરીને પધારો. હવે અમારે ફોટો પડાવવા જવાનું મોડું થાય છે. જુઓ, સાંજ પડી ગઈ છે. ચાલો!” કહીને શારદાએ એના પિસ્તાલીસ વર્ષના પતિનો હાથ ઝાલ્યો.\nપતિએ મોટર ભણી જતાં જતાં રાજેશ્વરને કહ્યું: “શારદાને જલદી વહેલું વૈધવ્ય પ્રાપ્ત થાય તેવી પ્રાર્થના કરાવજો ને!”\nરાજેશ્વરે આ લગ્નની શક્ય હતી તેટલી તમામ ફજેતી કરી લીધી, છતાં લગ્ન થયું તો થયું, પણ શારદાના ખાસ આગ્રહથી માંડવાના શણગારો, દીવારોશની, વાજિંત્રો ને જલસાઓ, વરઘોડો ને મહેફિલ વગેરે તમામ લહાવા લૂંટાયા. વર-વધૂ ક્ષેમકુશળ પોતાને ગામ ચાલ્યાં. જતાંજતાં સ્ટેશન ઉપર શારદાએ સહુ લોકોના દેખતાં હીરાને બોલાવી, પોતાનું જૂનું કાંડા-ઘડિયાળ કાઢ્યું, ને હીરાને કાંડે બાંધતાં બાંધતાં કહ્યું: “યાદ છે ને? મામીએ તને બે આનાનું ખોટું જાપાની ઘડિયાળ લઈ આપેલું, તે મેં મારા હાથ પર બાંધેલું ત્યારે તેં આવીને એ ઝૂંટવી લીધેલું; ને મામી બોલેલાં કે એક તો આશ્રિત, અને વળી વાતવાતમાં હીરાનો વાદ! યાદ છે ને?”\n“મોઈ!!!” હીરાની બા સ્ટેશન પર સ્તબ્ધ બની રહ્યાં: “એને તો વેર વાળવું હતું વેર! વાળ્યું બરાબરનું.”\n“બા!” વિભૂતિએ પોતાની વાત કહી: “બહુ બહુ દબાવવી પડેલી અભિલષાઓએ બહાર નીકળવાનો માર્ગ શોધ્યો.”\n“આપણા કાળા વાવટાની કશી જ કારી ન ફાવી. કેટલી નફ્ફટ!” ગામના જુવાનોએ નિઃશ્વાસ નાખ્યો.\n“આ દેવેન્દ્રે નકામો રાજેશ્વરને ચડાવ્યો.” એક જુવાને બીજા એક જુવાન પ્રત્યે આંગળી ચીંધી.\nદેવેન્દ્રે દાઝથી સળગતાં કહ્યું: “આખરે તો સ્ત્રી ખરી ને! એને સાયબી જોઈતી’તી.”\n“હા, અને દેવેન્દ્ર શારદાને એમ આગ્રહ કરતો’તો કે તારે સાયબી નહિ પણ સુંદરતા જ સ્વીકારવી જોઈએ!” બીજાએ કટાક્ષ કર્યો.\n“અ…હો!” બીજા જુવાનો દેવેન્દ્રની દાઝનો ભેદ સમજ્યા: “ત્યારે તો આ દિવ્ય સૌંદર્ય કેવળ પેલી દિવ્ય સાયબીનું હરીફ જ હતું, કેમ!”\nએમ કરતાં કરતાં સ્ટેશન ખાલી પડ્યું; ને રાજેશ્વર પણ જ્યારે પોતાની મોટરકારમાં ઢગલો થઈને પડ્યો. ત્યારે અરણ્યને માર્ગે એને મનોમંથન શરૂ થયું; આ પણ પેલી જુનવાણી જાલિમીનું જ પુનરાવર્તન નથી શું? ‘સમાજ’ – ‘સમાજ’ને નામે આ મારી નવી આપખુદી નહોતી શું?\nમેં શરૂઆત કરી ‘સ્ત્રીની સ્વતંત્ર પસંદગીનું લગ્ન’ એ શબ્દો વડે; ને હું આજે આવીને ઊભો છું ‘મારી પસંદગીનું લગ્ન સ્ત્રીએ કરવાનું છે…’ એ શબ્દો ઉપર!\nરાજેશ્વરની મોટરકારના ધૂળ-ગોટાને પોતાનાં કપડાં પરથી ખંખેરતા લોકો ફરી પાછાં શાકભાજી ખરીદતાં બોલ્યાં કે, “આ વખતે આને કાંઈક ચાંપી દીધું લાગે છે પેલા પિસ્તાલીસિયાએ!”\n૧૨. કારભારી – મેઘાણીની નવલિકાઓ ખંડ ૧ : ઝવેરચંદ મેઘાણી\n← ૧૧. પાનકોર ડોશી મેઘાણીની નવલિકાઓ ખંડ ૧\nકારભારી ૧૩. શારદા પરણી ગઈ! →\nઘોડાગાડી શહેરની બજાર વચ્ચેથી નીકળી ત્યારે દુકાને દુકાનેથી ઝવેરીના અસ્વાગતની માર્મિક ચેષ્ટાઓ થતી ગઈ. પરંતુ હરાજી તો ઉઘાડેછોગ થવાની હતી, એથી સીધો તો કોઈ આક્ષેપ કોઈથી થઈ શકે તેવું હતું નહિ. ક્યો એવો માર્ગ છે કે જે માર્ગે કારભારી પોતાના સાળાને ખટાવશે ? લોકોને ગમ ન પડી. પણ ગમ ન પડી તો થઈ શું ગયું ? સાળો-બનેવી કોઈક ને કોઈક ઇલમ અજમાવ્યા વિના કંઈ થોડા રહેવાના છે ! ને કારભારી સાહેબને તો હવે જઈફી બેઠી: જમાનો બદલાઈ ગયો: હવે એ લાંબું નહિ ચલાવે: તો પછી જતાં જતાં થોડોઘણો હાથ માર્યા વિના તો થોડા જ રહેવાના ? રહે તો એના જેવો હૈયાફૂટો કોણ ! – તો તો એના કારભારામાં ધૂળ પડી !\n“પણ ભાઈ,” ડાહ્યા માણસો બોલી ઊઠતા: “હાથ મારવામાંય હિંમત જોઈએ છે. હાથ કેમ મારવો તે તો આ ગોરા એડમિનિસ્ટ્રેટરો જ જાણે છે: આમ જુઓ તો કડકા ને કડકા – તરવારની સજેલી ધાર જેવા; ને આમ નજર કરો તો પાંચ વર્ષે પેન્શન લઈને વિલાયતમાં જઈ મરે ત્યાં સુધી લીલાલહેર કરે મારા બે…..ટ્ટા !”\nશહેર જ્યારે કાળા ગોરા અમલદારોની આવી સરખામણી કરી રહ્યું હતું, ને ‘આપણા કાળાઓને ગોરા અમલદારોની જેમ સિફતથી ખાતાં આવડતું નથી’ એવો ખેદજનક નિર્ણય થઈ રહેલ હતો, ત્યારે ઝૂંઝા કારભારીને ઘેર સાળો-બનેવી પાટલા પર બેસી વાળુ કરતા હતા. કારભારીનાં પત્ની જશોદાબહેન, શરીરે સોજા છતાં, રસોડામાં રોટલી વણતાં હતાં.\n“કુલ કેટલું હશે ?”\n“એનો કંઈ નેઠો જ નથી. નોંધબોંધ રાખેલી જ નથી. રાઓલજીની પેઢીનેપેઢીથી એ જ રસમ ચાલી આવે છે કે હોય તેટલું તાળાચાવીમાં પડ્યું રહે; જરૂર પડે ત્યારે વેચીને નાણાં કરવામાં આવે ને સગવડ હોય ત્યારે નવી ખરીદી કરીને ઉમેરવામાં આવે. તે સિવાય તો ભગવાન જાણે – ને બીજો ચાવી રાખનારો.”\n“જશોદા !” ભાઈએ હોકો પીતે પીતે વાત કાઢી: “તારું તો ઘર જોઈ જોઈને આજે હું સળગી ગયો છું.”\n“હોય, ભાઈ !” જશોદા સમજી ગઈ.\n“શું ‘હોય, ભાઈ’ ! કામદારની આંખો જવા બેઠી…. તારું શરીર અટકી પડશે…. છોકરાં હજી નાનાં છે – પણ કામદારને કશો વિચાર જ ન આવે ? કઈ જાતના માણસ !”\n“હશે, ભાઈ; જેવા છે તે મારે તો ગિરધર ગોપાળ સમાન જ છે.” જૂના યુગની ભદ્રિક બહેને જવાબ દીધો.\n“મને બીજું કાંઈ નથી લાગતું, જશોદા ! પણ આવતી કાલે પહેલી ને છેલ્લી તક જેવું છે. હું ક્યાં કહું છું કે કામદાર હરામી કરે કે લબાડીકરે ? હું કશા છળપ્રપંચનીય વાત કરતો નથી. રાજને એણે દેવામાં કશું બાકી નથી રાખ્યું. રાઓલજીને ગાદી અપાવવામાં એણે ગાંઠનાં ગોપીચંદન ખરચ્યાં છે. ને હવે શું રાઓલજીની પાસેથી થોડીક કદર પણ ન કરાવી શકાય ?”\n“એમ ઊંડા નિસાસા નાખ્યે તારાં પાંચ છોકરાં નહિ ઊછરે, બાઈ ! અને આ ત્રાંબા પિત્તળનાં ઠામડાંય વેચવા પડશે એવા માઠા દા’ડા તું દેખવાની. માટે મારું કહ્યું માન.”\nમધરાતે કારભારી ઘેર આવ્યા ત્યારે પલંગ ઉપર એમના પગ દાબતાં દાબતાં જશોદાએ વાત ઉચ્ચારી. પ્રથમ તો વર્ણન ઘરની ગરીબી વિષે જ થવા લાગ્યું. નિર્ધન સ્વામીની છાયા જેવી પત્ની જશોદા – ઓછાબોલી ને સંતોષી જશોદા – આવી વાત વર્ષે છ માસે એકાદ વાર ઉચ્ચારતી; અને એ ઉચ્ચારતી ત્યારે સૂતો સૂતો સ્વામી પીઢ વયે પણ પત્નીના દેહમાં પોતાના પગની આંગળીઓ વડે ગલીપચી કરી ગરીબાઈની વાતમાંથી યૌવનનો રસ ચૂસતો. આજેય બેઉએ યુવાવસ્થાને ફરી એક વાર પોતાની પાસે તેડાવી.\nરાજકાજમાં પ્રભાવશીલ અને ઉપાધિમગ્ન રહેતો પતિ જો કોઈની જોડે ટીખળ કરતો, તો બસ, ફક્ત આ જશોદાની જોડે – તેયે કોઈક વિરલ વેળાએ. આજે ટીખળની જરૂર પડી, કેમકે જશોદા, પુત્રી સાવિત્રીને બીજી વારનું આણું વળાવવાના ખર્ચની માર્મિક વાત કાઢી બેઠી હતી.\n“પણ તું ચિંતા શાની કરે છે? ગિરધર ગોપાલની મૂર્તિને રોજ ટપકાં કર્યા જ કરે છે તે શું નાહકની? ઓલ્યો નરસૈંયો ને મીરાં ને બોડાણો કેવાં દોંગાં હતાં ! ફાવી ગયાં ! તું થોડીક હુંશિયાર બનીને માગી લે ને હારબાર !”\n“પણ હુંયે હારની જ વાત કરું છું. હાર તો મારો લાલ અનેક જૂજવી જૂજવી રીતે આપે છે….”\n“કહે, તને શી રીતે આપવાનો છે ?”\n“હું તો માનું છું કે એણે જ – મારા વલાજીએ જ – મારા ભાઇને આજે અહીં મોકલેલ છે.”\n“હં-હં !” કારભારીનું કુતૂહલ વધ્યું.\nજશોદા પતિને કોઈ અકળ સમસ્યાની ચાવી બતાવતી હોય તે પ્રકારે બોલી ગઈ: “મારા ભાઈએ જ કહ્યું કે તમેતમારેય ઊંડા પાણીમાં ન ઊતરો; ફક્ત આટલું કરો કે એ જેના સામી આંખ માંડે, તેની ચિઠ્ઠી ઉખાડી નાખવી.”\n“શું-શું ?” કારભારી આ સતજુગી સ્ત્રીના ગોટા ઉપર રમૂજ પામતા હતા.\n“એમ કે, જામદારખાનું છે ને…. ?”\n“તે ત્યાં તમે લિલામ વખતે જાવ ને… ?”\n“તે લગરીક વે’લા જાવ ને…. ?”\n“મારા ભાઈને જોડે લઈ જાવ – નંગો બતાવવા સારુ લઈ જાવ ખરા ને ?”\n“હા હા !”\n“એ જે નંગ ઉપર નજર માંડેને તમને ઇશારો કરે તે નંગ ઉપરથી તમારે ચિઠ્ઠી ઉખાડી નાખવી; એટલે એ નંગને લિલામમાં કોઈ માગે નહિ. પછી કાલે તમે એ ઘેર લઈ આવો. પછી મારો ભાઈ છે…. ને એ નંગો છે ! બે-ચાર નાના નંગ હશે તેનું પણ મારો વાલોજી ગિરધર ગોપાળ સાત પેઢી સુધી ખાઈએ એટલું અપાવશે.”\nકારભારીનાં પગનાં આંગળાં પત્નીના શરીર ઉપર કોમળ સ્પર્શથી ફરી રહ્યાં હતાં, તે ધીમેથી બંધ રહ્યાં. સ્ત્રીએ જોયું કે પતિને આ વાત કંઈક ગળે ઊતરતી જાય છે, એટલે એણે જેટલું કહેવાનું હતું તેની પૂર્તિ કરી: “કોઈ કરતાં કોઈને જાણ થવાની નથી. રાજમાં કોઈને આ વાતનો હિસાબ નથી. તમે એકલા જ બધું જાણો છો. અરે, તમનેય ક્યાં ખબર છે કે, કેટલાં ફલાણાં નંગ ને કેટલાં ઢીકણાં નંગ ! અઢળક ખજાનો…. ખજૂરાના હજાર પગ: એક ભાંગ્યે શો તૂટો આવી જવાનો ?”\nકારભારીએ આંગળાં સહેજ સંકોડી લીધાં. જશોદા ફરીથી બોલી: “તમે ભલેને ગંગોત્રીના જળ જેવા નિર્મળ રહ્યા છો, પણ ગામ કાંઈ કહ્યા વિનાનું રહ્યું છે? ગામ તો તમામ ગપત ભંડારની કંઈક વાતો હાંકે છે. આમેય જશ નથી ને આમેય લાભ નથી; તો પછી, મારો ભાઈ બચારો કહે છે કે, આવા હૈયાફૂટા શા સારુ થવું? કોણ જશના પોટલા બંધાવી દેવાનું છે ? ને આમાં તો જામદારખાનામાંથી લેવું છે ને ! એ ક્યાં કોઈની ચોરી છે ?”\nકારભારી પલંગ પરથી ખડા થયા. બોલ્યાચાલ્યા વિના એ બહાર નીકળ્યા. ચોગાન ઓળંગીને સામી પરસાળે ચડ્યા. અવાજ કર્યો: “નૌતમ ઝવેરી !”\nમહેમાન જાગી ઊઠ્યા. કારભારી કશીક મસલત કરવા આવ્યા હશે એમ માન્યું; કહ્યું: “પધારો ને ! કયારે બહારથી આવ્યા ?”\n“હું તમને કહેવા આવ્યો છું કે પરોડિયાની ચાર વાગ્યાની ટ્રેઇન છે; તમારે એ ટ્રેઇનમાં ઊપડવાનું છે.”\n“કેમ ? ક્યાં ?”\n“પણ લિલામ ?”\n“લિલામમાં તમારે ઊભા રહેવાનું નથી – તમારા નામનો ભાગ સુધ્ધાં કોઈ જોડે રાખવાનો નથી. ને તમારી પઢાવેલી બહેનને પણ તમારે જોડે લઈ જવાની છે.”\n“કેમ ? કેમ ?”\n“તમને ઝવેરાતના વેપારમાં જશોદા ઘણી જ મદદગાર થઈ પડશે.”\n“પણ-બણ કશું જ નહિ. હું ઘોડાગાડીની વરધી આપું છું જશોદાને તૈયાર કરું છું. તમને પટાવાળો પોણાચારને ટકોરે જગાડવા આવશે.”\n“ત્રીશ વર્ષ તેં મારું પડખું સેવ્યું – ત્રીશ વર્ષ…. ધિ:ક છે…. હું ભૂલ્યો – કુળ ભૂલ્યો, જોવામાં ભૂલ્યો,… સ્ત્રી મારી શત્રુ…. મને ખબર નહોતી… જાત નહિ, કજાત….” વગેરે વગેરે.\n“પણ ને બણ કશું નહિ. જાઓ પિયર.”\n“પણ ને બણ કશું જ નહિ. ચાવીઓ નહિ મળે. તોડો તાળાં”\n“પણ, સાહેબ, આપને ખાતરી છે, તો પછી ચાવીઓ આપવામાં વાંધો શો છે ?”\n“નહિ, નહિ; ચાવીઓ નહિ આપું. મહારાજા રાઓલજીનું જ આ મકાન છે, એની જ આ ધરતી છે: સુખેથી એ જડતી લઈ શકે છે પણ તે તાળાં તોડીને, મારી ચાવીઓ વતી તાળાં ખોલીને નહિ.”\n“સાહેબ, પણ આમાં મારી કમબખ્તી છે. હું આપનું ફરજંદ: મારે ઊઠીને તાળાં તોડવાં !”\n“જરૂર, રાઓલજી ઊઠીને પોતાના ફરજંદની જડતી લે છે, તો તમને શો વાંધો ? તોડવાં !”\n“રાઓલજીને કોઈએ ભરાવ્યું છે, તે તો અબઘડી નીકળી જશે ને એ શરમિંદા બનશે, સાહેબ ! ફક્ત આપ જો….”\n“કશું જ બીજું બનવાનું નથી, ખાનસાહેબ !” કારભારીનું શરીર ધ્રૂજી ઊઠ્યું હતું: “તોડો તાળાં ને ગોતી લ્યો ગંઠો.”\nએક પહેરણભર કારભારી ચોગાનમાં ઊભા રહ્યા. પરસાળને ખૂણે એનાં નાનાં ભાણેજડાં રડારોળ કરતાં હતાં, ને જશોદા બે હાથ જોડીને વિનવતી હતી કે, “શા સારુ તોડાવો છો ? ચાવીઓ આપવામાં આપણું શું જાય છે ?”\n“તું ઊઠીને મને આવી શિખામણ આપે છે કે ?”\nફતેહખાને જઈને કહ્યું: “સાહેબ, આ દીકરીઓ તાજી સુવાવડી છે: એની તબિયતનો વિચાર કરો….”\n“રાઓલજીનીય દીકરીઓ છે ને, ખાનસાહેબ ! રાઓલજીને પણ ગમત માણવા દો !”\nઓરડેઓરડો ફેંદીને ફતેહખાન બહાર નીકળ્યા, “કંઈ જ નથી, સાહેબ !” કહીને શરમિંદા બન્યા, ત્યારે બહાર ઘોડાગાડીનો સંચાર સંભળાયો. ન્યાયાધીશ સાહેબ દોડતા અંદર આવ્યા; ફતેહખાન પ્રત્યે બોલી ઊઠ્યા: “બહાર બાપુ પધારેલ છે; કહે છે કે જડતી બંધ કરો. ગંઠો જડી ગયો છે.”\n“હેં ગંઠો જડી ગયો ?” એક અવાજ સંભળાયો.\n“ગંઠો જડ્યો કે ? મારા બાપુએ નો’તો ચોર્યો કે ? હેં, નો’તો ચોર્યો કે ? ચોર બીજા હતા કે ? બાપુજીને અમથા અમથા ચૂંથ્યા કે ? હેં-હેં-હેં-હેં-”\n૧૧. પાનકોર ડોશી – મેઘાણીની નવલિકાઓ ખંડ ૧ : ઝવેરચંદ મેઘાણી\n← ૧૦. કલાધરી મેઘાણીની નવલિકાઓ ખંડ ૧\nપાનકોર ડોશી ૧૨. કારભારી →\nએ જમાનામાં એ વ્યાપારે ને ઉદ્યોગે ધીકતું ગામ હતું. પણ એક જ દાયકાની કોઈક અકળ ભીંસ આવી – અને, એક જ થપાટે કોઈ મનુષ્યના બત્રીસેબત્રીસ દાંત હચમચી જાય, તેવું જ કાળના તમાચાએ આ ગામનું ખેદાનમેદાન કરી નાખ્યું.\nદર ત્રણ-ત્રણ ઘર છોડીએ એટલે અક્કેક મકાનનું ખંડિયેર આવે. કૂતરાં આખી રાત રોયા કરે. સવાર પડતાં જ સહુ જુએ કે ખંડિયેરોના ઉકરડાઓમાં રઝળતાં ગધેડાંમાંનું એકાદ ગધેડું તો કૂતરાઓએ ચૂંથી નાખેલું પડ્યું જ હોય. એ સડતા મુર્દાની દુર્ગંધ બે’ક દિવસ લોકોને મળી રહે પછી જ ઝાંપડા આવીને એને ઢસડી જતા. મ્યુનિસિપાલિટીનો અભરામ પટાવાળો આવે પ્રસંગે એકાદ ઝાંપડાનો બરડો તો પોતાની સોટી વડે ફાડ્યે જ રહેતો.\nએ ખાવા ધાતા ગામ ઉપર બિહામણી રાત ઝ્મ ઝ્મ અંધારું વરસાવતી હતી. સુધરાઈ ખાતાનાં ફાનસો એકબીજાંને ન જોઈ શકે તેવું જાણે કે કશુંક કાવતરું ગોઠવતાં શેરીઓનાં વાંકધોંકમાં ભટ્ ભટ્ કાકડે બળતાં હતાં. ને તાજી રાંડેલી કોઈ કોઈ જુવાન સ્ત્રીઓ, ખૂણો પાળતી પાળતી, લોટો લઈ શેરીઓમાં ગુપચુપ નીકળતી હતી.\nએવે સમયે મારા ફળિયાની ખડકી ઉપર સાંકળના ખખડાટ બોલ્યા: ઠક ! ઠક ! ઠક ! ઠક !\nજૂની સાંકળ જૂના કમાડની જોડે રણઝણતી નહોતી, પણ માથાફોડ કજિયો કરતી હતી. એના અવાજો ખરે જ મારી કાગાનીંદરમાં મને કોઈ માથાં પછાડતી ગાંડી સ્ત્રીના ધડુસ્કારા સમાન લાગ્યા.\nપછી મને ઘોઘરો અવાજા સંભળાયો:\n“પાનકોર ડોશી! એ હે… પાનકોર ડોશી! એલી એ ડોકરી! આવવું છે કે નૈ?”\nફરી પાછા સાંકળના શિરા-પછડાટા: ઠક! ઠક! ઠક!\nઊંઘમાં ને ઊંઘમાં મને એમાં થતું હતું કે જાણે પાનકોર ડોશીને તેડવા કોઈ જમ આવ્યો હતો. એ રાતના ત્રીજા પહોર જોડે, મારી સાંકડી શેરી જોડે અને ગામના સૂનકાર જોડે મને જમ તથા જમપુરીની કલ્પના ખૂબ બંધબેસતી લાગી.\nકાગાનીંદરમાં મને એમ લાગ્યું કે આ ખખડાટ ને આ ઘોઘારા હાકોટા અમારી ખડકી એ નહિ પણ બાજુની ખડકી ઉપર ચાલી રહ્યા છે. થોડી વારે તો એ ખડકીમાં બેલાસા વધ્યો. જુદા જુદા બોલા સંભળાયા:\n“એલા આમદ ! બોકાસામ શું નાખી રિયો છો?”\n“આ પાલાવાળા આખી રાત કોઈને ઊંઘનું મટકુંય લેવા થોડા આપે છે, માડી!”\n“પણ તઈં ઈ રાંડ ડોકરીને જ કોઈક કહોને કે માવડી, હવે ઝટ હોંકારો તો દે- એટલે આમદ પાલાવાળો ખડકી ભભડાવતો મટે!”\n“રાંડ બેરકી છે ને ! કાન તે કોના લેવા જાય!”\nફરી પાછી સાંકળ ટિપાવવા લાગી, ને આમદ પાલાવાળો એટલું બોલીને ચાલતો થયો કે “ઈ ડોકરીને રાંડને કે’ જો કો’ક – કે જો ગાડીએ આવવું હોય તો હાલને હાલ ઝાંપે પોગી જાય; નીકર હું પાલો હાંકી મેલશ. હમણે અસવાર આવી પોગશે; પછેં તમામ પાલા હાલશે ને હું એકલો વાંસે નહિ રઉં. મારાં બીજા છડિયાં ફાસ ગાડી ચૂકે ! ને ઈ રાંડ ડોકરીને કે’જો કે હું ફદિયાં રોકડાં લઈ મેલશ કાલ સાંજે આવીને.”\nમારી બારીમાંથી – બારી તો એને કેમ કહેવાય ? મારા નાનકડા જાળિયામાંથી – મેં ઊઠીને જોયું તો આમદ ઘોઘરો એના હાથમાં મેશથી છવાયેલું, ધુમાડિયું ફાનસ લઈ ને બીજી શેરીમાં ચાલ્યો જતો હતો.\nઅમારી આસપાસના લત્તામાં લધામાં લધા સોની ખડકીમાં, વેલજી ખત્રી ડેલી ઉપર ને સંઘાણીના ડેલામાં ઠેકાણે ઠેકાણે અક્કેક ધુમાડિયું ફાનસ તબકતું હતું, અને પુરાતન કમાડો ઉપર ધિંગી સાંકળો માથાં પછાડતી હતી. સાત ગાઉ દૂર આવેલા રેલ્વે-સ્ટેશને ઉતારુઓને માટે બેલગાડી હાંકતા પાલાવાળા ઠેકાણે ઠેકાણે એના ઘોઘરા અવાજે હાક પાડતા હતા. એ હાકમાં કોણ જાણે કેવીયે કાળ-વાણી સાંભળીને કૂતરાં લાંબા સ્વરનાં રુદન કરતાં હતાં. બુઢ્ઢો ગામ-ચોકિયાત માલૂજી સિપાહી ખોં ખોં ઉધરસો ખાતો ખાતો ને ખોંખારા મારતો ગામ ગજાવતો હતો કે “હૂ-ઉ-ઉ ખબડદાર ! જાગતા સૂજો! જાગો છો કે પીતાંબરભાઈ?”\n“હવે હા, ભાઈ હા; જાગીએં જ છયેં ને?” કોઈક સામો જવાબ દેતું.\n“અરે, ગાંગલા મેરાઈ!” માલૂજી ચોકિયાત પોતાની લાકડીનો છેડો એક ઘરના કમાડ ઉપર ઠબકારીને બોલી ઊઠ્યો:”ગાંગલા, તારી બારી ઉઘાડી છે: બંધ કર ! બંધ કર ! જાગછ કે , ગાંગલા?”\nઅંદરથી કોઈ વૃદ્ધ સ્ત્રીનો અવાજ આવતો: “માલૂજીભૈને કહીએં કે ઠીક, બાપા, ઠીક! બંધ કરી વાળું છું, હો! ઈ તો ગાંગલો કે’ કે, માડી, ઉનાળાની ગરમી બહુ થાય છે તે જરીક વા આવે તે ઉઘાડી મેલ્ય ને! આ ઈમ ઉઘાડી મેલી ત્યાં તો મારી મૂઈને આંખ મળી ગઈ…”\n“ગરમી થાતી હોય તો ચૂનાબંધ મેડિયું ચણાવોને, બાપા! પણ આ તો તમારા ત્રીસ વરસના જૂના ચોકિયાતને કપાળે તમે કો’ક દી કાળી ટીલી બેસારશો, વઉ! હવે તો હેમખેમ નોકરી માથેથી ઊતરી જાયેં તો હાઉ: ગંગ નાયા! થોડાક દી આ માલૂજી ડોસની આબરૂને ખાતર પણ ગરમી વેઠી લે. બાપ ગાંગલા! મોટા જાટલીમેન!”\nઆટલું બોલીને માલૂજી સિપાહી આગળ વધ્યો.ગળામાં કોઈ કાયમી ચાવી ચડાવી રાખેલ સંચો ગોઠવ્યો હોય તે રીતે એનો અવાજ ચાલુ થયો:\n“હૂ-ઉ-ઉ… જાગતા સૂજો! જાગતા સૂજો! પાનાચંદકાકા જાગો છે કે? હા, ખબરદાર રે’જો! હૂ-ઉ-ઉ…” એવો ‘સ’ અને ‘હ’ વચ્ચેનો અવાજ કાઢીને માલૂકી ચોકિયાતે ખોંખારો ખાધો. એ ખોંખારાના પ્રત્યુત્તરો\nજુદા જુદા લત્તાઓના ચોકિયાતોએ પોતાના ‘હૂ-ઉ-ઉ…’ સ્વરો વડે સારાય ગામમાં પહોંચાડ્યા. આમ આખી રાત ગામાં જાગતું જ સૂતું. મને થયું કે આ લોકો ક્યારે ઊંઘતાં હશે? શી રીતે થાકા ઉતારતાં હશે? ચોકિયાત જો સહુને જાગતાં સૂવાનું કહેતા તેમજ જગાડતા જ ફર્યા કરે, તો ચોકી શાની! અને કોના ઘરમાં ચોરાવા જેવી માલમત્તા રહી છે! આખી રાત આ છોકરાં રડે છે ને માંદાં ફફડે છે, આખી રાતા ફળિયે ફળિયે કોઈ રોગના કાણકાટ ચાલે છે. ને આઘે આઘે એ શા તીક્ષ્ણ અવાજ આવે છે?- ‘રા…મ! મ…હા…વી.. ર!રા…મ!’ આટલા કાના ફાડી નાખતા અવાજે આ કોણા આવી ભીષણ પ્રાર્થાના કરી રહ્યું છે? “ગગા!” મારી માએ કહ્યું: “ઇ તો ત્રીકમ વાલજીના ધીરુને ખેન (ક્ષય) થ્યું’તુને, ઈ અંતકાળ લાગે છે એના કાનમાં ધરમના બોલ સંભળાવતા લાગે છે. જીવા ઊંડો ઉતરી ગયો હશે ને, તે ઓછો અવાજે સાંભળી શેનો શકે બાપડો?” હું રોમ રોમ ધ્રૂજતો હતો. મારી છાતી ઉપર જાણે કે આ ગામનું સમસ્ત વાતાવરણ સીસા જેટલું બોજાદારા બનીને ચંપાતું હતું. ત્યાં તો મારી બગાસાં ખાતી બાએ મને કહ્યું કે “ગગા, હવે તારુંય ટાણું થઈ ગયું. તારીય પાલાગાડી હમણે ખડકીએ આવીને ઊભી રે’શે તું મોં-બો ધોઈ લે , માડી! ને ઈ તો આ ગામમાં થિયા જ કરવાનું. મોટે ફળિયે ઝમકુ માની દિવાળીના હવે દા’ડા ગણાય છે. સોની ફળિયામાં મેરામણને તો ત્રણ વારા ઝોબો આવી ગ્યો: હજુ પોર જ પરણ્યો’તો બાપડો; હવે એકાદ રાતનો મે’માના છે. વેલજી ફુવાના છોકરાને આંચકીનું તાણ આવી જાય છે. એવા બાળા જુવાનોનો જ પાર નથી, ત્યાં હું જેવા ગલઢાંખખ્ખનું તો શું પૂછવું? અમે તો રાતમાં ધરમ-બોલ બોલતા સાંભળીએ કે તરત વરતી કાઢીએ કે આ ફલાણું ફલાણું ઉપડ્યું…”\nજીવનનના કરતાં મૃત્યુનો જ હિસાબ આ ગામનાં માણસોની જીભ ઉપર વિશેષ રમતો હતો. મને આ મારું વતન કોઈ કબરના ઊઘડતા કૂપ જેવું લાગ્યું. એક તો, પરોઢિયે મારે ચાલવાનું હોવાથી હું ઘણો મોડો સૂતેલો. માને શરીરે સોજા થતા હોવાથી, ને બહેન વર્ષ પહેલાં વિધવા બની હતી તેણે ખૂણો મુકાવવા સાસરેથી તેડી લાવવાની હોવાથી, મારાથી મારી પત્નીને તેડી જવાય તેમ નહોતું. એ પણ આખી રાત ખોં ખોં કરતી હતી. એનાથી જુદા પડવાનો સમય મને અત્યંત આકરો લાગતો હતો. પણ મારા બજારની સ્થિતિ ડામાડોળ હોવાથી મારે મુંબઈ પહોંચ્યા વગર છૂટકોય ન હતો. પત્નીને શાંત પાડ્યા પછી માંડ માંડ મારી આંખ મળેલી. હું તંદ્રામાં જ હતો. ભાંગ્યાતૂટ્યાં ખરાબ સ્વપ્નો, એક ડાળેથી બીજી ડાળે છલાંગો મારતાં વનનાં વાંદરાં જેવાં, મારા મગજમાં ઉત્પાત મચાવી રહ્યાં હતાં. ગામના કોલાહલથી હું જાગ્યો ત્યારે મારી પત્ની ફાનસમાંથી દીવાના ડબાને કાઢી એની પથારીમાંથી માંકડ વીણતી હતી. છોકરો સૂતો હતો તેને ચટકા ભરી ભરીને માંકડોએ ઢીંમણાં ઉઠાવ્યા હતાં. સ્ત્રીના વાળનાં લટિયાં દીવાના કાકડાથી બહુ જ નજીક ઝૂલતાં હતં. ને દીવાના ઘાસલેટી ધુમાડાની શેડ એ લટિયાંની જોડે ગેલ કરતી હતી.\nઆ ઘર, આ માથા પરનો વર્ષોજૂનો મેડો. આ ભાંગલાંતૂટલાં પેટીપટારા, ટીપું ટીપું તેલ પીને બળી રહેલ આ નિસ્તેજ દીવા ને એ દીવાની માનવ-પ્રકૃતિઓ મારી મા, પત્ની, બહેન, પાડોશીઓ; ને પેલા દૂરના લત્તામાં ‘રામ’, ‘મહાવીર’ જેવાં પુનિત નામોના બરાડા સાંભળીને આત્માના અગાધ ઊંડાણોમાં શાતાને સાટે વ્યથા પામી રહેલ મરણોન્મુખ જુવાન સ્ત્રી-પુરુષો: એ-ની એ જ દુનિયા, કે જેમાં મારો જન્મ થયેલો, મારી બાલ્યાવસ્થા બંધાયેલી, મારી જુવાની પણ થોડીઘણી પોષાયેલી, તે આજે મને નકહી શકાય તેટલી બિહામણી ભાસી. ઘડીવર એમ થયું કે આ ચોકિયાતોના બુમારણ રોકવા હું પોલીસ ફોજદારને પત્ર લખું. આ ઉકરડા, ગધેડાં, કૂતરાં તેમ જ બળતાં કરતાં સો ગણા પ્રજાના હૈયાંને બાળતા ફાનસો સંબંધમાં હું સુધરાઈ ખાતાના ઉપરીને અરજી કરું.\nત્યાં તો રસ્તા પર ઘૂઘરાના રણકાર તથા બળદગાડીના કચૂડાટ બોલ્યા. પાલાગાડી મારી પછીત પાસે ઊભી રહી, ને મારો ગાડાવાળો બૂમ પાડે તે આગમચ જ મેં એને મેડી ઉપરથી કહ્યું કે “દાઉદ ! બોકાસાં ન પાડતો , હો કે; હું જાગેલો જ છું.”\n“એ હો, ભાઈલ; નહિ પાડું”\nએટલો પ્રત્યુત્તર વાળીને દાઉદ પાલવાળાએ પોતાનું ધાર્યું કરી લીધું એ એટલા જોરથી બોલ્યા કે મારો છોકરો ઊંઘમાંથી જાગી ઊઠ્યો: મારે જે અટકાવવું હતું તે જ બન્યું!\nનીચે દાઉદ ગાડીવાળો ધીમે ધીમે બોલતો હતો કે ‘નવી નવાઈ ના આવ્યા, ભાઈ! ગળાં તાણીએ અમે ને કહે કે બોકાસાં પાડતો નૈ! અલ્લા! દુનિયાય કેવી છે! જમાનો બહુ બાલિસ્ટર આવતો જાય છે…”\nબાલિસ્ટર એટલે બારીક!\nમને થયું કે એના બૂમો પાડવાના આ શહેરી હક ઉપર મેં તારાપ મારી તેથી કરીને દાઉદ ચિડાયો છે.\nપાછો દાઉદ બબડતો હતો: “આપણે શું? આપણે દસ છડિયાં ગોતવાં પડત, દસેયને જગાડવા જાવું પડત, એટલું ઘાસલેટ બળત, એટલા જોડા ઘસાત ને એટલા ઢાંઢાં ટૂંપાત તે કરતાં આ એક જ સુવાંગ ભાડૂત મળી ગયો! આપણે શું ? બોકાસાં નહિ પાડીએ, બાપા ! તમે શેઠિયા છો, મુંબી ખેડો છો: મા’લોને , બાપા, સુવાંગ ગાડી! ને આઉદની પાલાગાડી એટલે તો શું? પેટમાં પાણીય હલે! તો તો દાઉદની સાત પેઢી લાજે! ખબર છે?…”\nબબડતો બબડતો દાઉદ પ્રભાતિયું ગાવા લાગ્યો:\nધન્ય અલા! ધન્ય મોલા! ધન્ય તેરી સાયબી! ધન્ય અલા! જમીં કા તેને જલેસા બનાયા રાવટી અસમાનકી ધન્ય અલ! ધન્ય મોલા! ધન્ય તેરી સાયબી!\nમારા રડતા છોકરાને છાનો રાકહ્વાના મારા પ્રયત્નો એળે ગયા. “ભાઈ હાલે જાવું થે! જાવું થે!”… “આંઈ બાઉ કરડે થે! કરડે થે!” :આંઈ ઠાઠડિયું બઉ નીકલે થે!” “આંઈ નથી લેવું” એ બધી મારા બાળકની ધા મને અતિશય મૂંઝવતી હતી. મારી પત્ની એને ચોંટિયા ભરી ભરી છાનો રાખવા કરતી હતી. અંતે મારી ડોશીએ આવીને કહ્યું કે “ભાઈ, તું તારે જા, માડી: ઈ તો હમણાં છાનો નહિ જ રહે. તું તારે જા. સવારે તને નહિ દેખે એટલે આફૂડો છાનો રહી જશે. ને કાલથી એને પંડ્યાની નિશાળે જઈને સોંપી આવશું.”\nસૂનમૂન હ્રદયે હું એ સુવાંગ ભાડે કરેલી દાઉદની પાલાગાડીમાં બેઠો. મારી પત્નીનું મોં મેડીના જાળિયા આડે કોઈ કેદીના મોં જેવું જોઈ રહ્યું હશે, એવું મેં કલ્પી લીધું – કેમકે નીચેથી મેડીના જાળિયામાં કશું જોઈ શકાય તેટલી તાકાત એ ડબાના દીવાના તેજમાં નહોતી રહી.\n“તમે ભાઈ, બહુ ખોટીપો કર્યો. એક છોકરાના કજિયા જેવી વાતમાં…” દાઉદે પાલાગાડી હાંકતાં હાંકતાં મને ભળાવ્યું:” આપણે ટેશનનઓ આઠ ગાઉનો પંથ કાપવો છે; ને મુંબઈવાળી ગાડી તો સાત બજ્યે આવી જાય છે. બીજી તમામ પલાગાડીઉં જાતી રહી હશે.”\nઅમે ઝાંપે આવ્યા ત્યારે એક જ પાલા ગાડી ઊભી હતી, ને ત્યાં ધમાધમી મચી રહી હતી. અંધરામાં પાંચ-સાત ઘોઘરા અવાજ અફળાતા હતા:\n“તમે મારું છડિયું નહીં બેસાડવા દ્યો – એમ?” એ અવાજ આમદ પાલાવાળાનો હતો.\n“ના ના;” એની ગાડીની અંદરથી અવાજ આવ્યો: “ચારની બોલી કરી’તી ને સાત ખડકી દીધા – ને ઉપરાંત પાછો આ એકને ઘાલવા આવ્યો છો? શરમાતો નથી?”\n“તો ઊતરો હેઠા.”\n“ઊતરે શેનાં? છ-છ ફદિયાં મફત આવે છે? અમે ઉજાગરે મૂઆં એ શું જખ મારવા?”\n“અહીં ક્યાં – અમારા માથા ઉપર બેસારીશ?”\n“સલોસલ ખડક્યાં છે રોયા એ : જાણે ખજૂરના વાડિયાં ભર્યાં.”\n“પણ ઈ છડિયું છે કોણ?”\n“અત્યારમાં દાતણપાણી કર્યા વગર ક્યાં એનું નામ લેવું , બાપા!’\n“મૂઈ રાંડ ડાકણ!”\n“અલી મોટા શેઠના ફળિયાવાળી પાનકોર ડોશી.”\n“અરે, ભોગ લાગ્યા! એલા આમદ! હવે ડાહ્યો થઈને ગાડી હાંક ગાડી: નીકર આ ડાકણના મોંમાંથી વેણ પડ્યું એટલે આમાંથી કો’કનું ધનોતપનોત નીકળી જશે. હાંક ઝટ, અક્કલવગરના! છડિયું બાંધવામાં જરા સરત રાખતો જા! તારો બાપ તો આવો અક્કલનો ઓથમીર નો’તો. કોઈ ન મળ્યું તે આ પાનકોર ડાકણ મળી તને ? આ લે: છ ફદિયાનો લોભ હોય તો આ લઈ લે અટાણેથી જ. છ ફદિયાંને બદલે બે આના; પણ ઉપાડ ઝટ, ગાડી ઉપાડ હવે.”\n‘ડોશી! તુંને હવે કાલ લેતો જઈશ, કાલ. અટાણે જઈને સૂઈ રે’.”\nએટલું કહીને આમદે ગાડાની ઊંધ ઉપર એક ઠેક દીધી, રાશ હાથમાં લીધીને બળદોનાં ઢીંઢા ઉપર હાથ મૂક્યા એટલે ગાડું ધૂળના ગોટા પછવાડે અદ્રશ્ય બન્યું.\nઅંધારામાં એક માનવી, કોઈ ચિતારાએ છાયાચિત્ર આલેખ્યું હોય તેવું, સ્તબ્ધ ઊભું હતું. એના માથા પર એક ડબો હતો, તેનો કટાયેલો કાળો રંગ સુધરાઈના ઝાંખા ફાનસની પાસે ડોશીની દરિદ્રતાની ચાડી કરતો હતો. એ હતી પાનકોર ડોશી.\nબે-ચાર માણસો બીડી પીતાં પીતાં પાનકોર ડોશીનું ટીખળ કરતા હતા:\n“લ્યો ભાઈ, પાનકોર તો મુંબઈ જઈ આવી!”\n“પણ, એલી પાનકોર, તને આટલે ગઢપણે આ શું સૂઝ્યું! ઘર ઝાલીને બેસી રે’ ને!”\n“અરે ભાઈ, પાનકોર તો મુંબઈના ભલભલા બાલિસ્ટારોને ભૂ પાઈ દેશે, જો જો તો ખરા!”\n“આવે મોટે કામે હાલી છો તું, હેં પાનકોર, ને મોટર ભાડે કરતી નથી?”\nઅમારી બળદગાડી હજુ બહુ દૂર નહિ ગઈ હોય ત્યાં જ આટલી વાતો થઈ ગઈ. ગાડામાં બેઠો બેઠો પાલામાંથી હું પછવાડે જોતો હતો કે પાનકોર ડોશી નામનું એ માનવી મૂંગુ મૂંગુ અમારી પાછળ પાછળ ચાલ્યું આવે છે.\nપ્રથમ તો મને એ અતિ બિહામણી લાગી. બીકની અસરનું મુખ્ય કારણ પેલા આમદની ગાડીના ઉતારુઓએ કરેલી વાતો. ‘ડાકણ’ શબ્દ મારી સ્મૃતિમાં જ હતો. અંધારે અંધારે મને પાનકોર ડોશીના દાંત લાંબા લાંબા થતા લાગતા હતા. શાહુડીનાં પીછાંની પેઠે પાનકોર ડોશીના માથાના તમામ વાળ જાણે ઊભા થઈ ગયા હોય તેવું ભાસ્યું. પછી વળી મને યાદ આવ્યું કે એ તો એના માથા ઉપર સામાનનો ડાબો છે. મારી છાતીએ સ્વેદ વળતાં હતાં. હું વારંવાર દાઉદને ગાડી ઝડપથી હાંકવા કહેતો હતો; પણ પછવાડે પાનકોર ડોશી ચાલી આવી છે તેથી હું બીઉં છું. એવું કહેવાની મારી હિંમત નહોતી.\nમને થયું કે પાનકોર મારી પાછળ જ પડી છે. મેં ગાડીના પાલામાં એકલાં પડ્યાં પડ્યાં, ઉનાળાનો બાફ હોવા છતાં, માથા ઉપર કામળ ઓઢી લીધી.\nથોડી થોડી વારે આકળાઈને કામળ ઉઘાડી હું પાછળ જોતો તો પાનકોર હાજર ને હાજર હતી. હવે તો એણે ગાડીનું ઠાઠું પણ પકડ્યું હતું. મેં મારા હૃદયમાં ને હ્રાદયમાં મારા બાળકની રક્ષા માટે ‘ગાયત્રી’ રટવા માંડી. એમ પણ બોલાઈ ગયું કે “હે ડાકણ! તારા દાંત પાડે હડમાન…”\nઆ શબ્દોએ દાઉદનું ધ્યાન ખેંચ્યું: “કોણ છે? કોના દાંત પાડાવાનું\nકહો છો – હેં શેઠ?”\n“કોઈક ગાડીની ઠાઠે વળગ્યું આવે છે, દાઉદ…” મારો સ્વર માંડ માંડ નીકળ્યો.\nકૂદકો મારીને દાઉદ નીચે ઊતર્યો; ગાડીના આડામાં લટકાવેલું ધુમાડિયું ફાનસ ઉતારીને પછવાડે ગયો. “એલી કોણ છે તું?” કહીને ફાનસ ડોશીના મોં સામે ધરવા જાય છે ત્યાં પવનનો ઝાપટો આવ્યો: દીવો ઠરી ગયો.\n“અરે ભાઈ હું પાનકોર છું” અંધારામાંથે પેલો અવાજ નીકળ્યો – જેવો અવાજ કાઢીને વગડાનો પવન કોઈ ડુંગરની ખીણમાં હૂ-હૂ કરે છે.\n“ડોશલી!” દાઉદ બહાદૂર બન્યો: “શા સાટુ મારી ગાડીને ઠાઠે વળગી આવછ? મારા ઢાંઢાં ટૂંપાય છે. ક્યાંક ઢાંઢાને ભરખતી નહિ માવડી! આઘી હટ.”\n“અરે, ભા! ઠાઠું ઝાલીને પાંચગાઉ તો ચાલી નાખ્યું. હવે ટેશન સુધી પોગવા દેને દીકરા!” ડોશી કરગરી.\n“મેલી દે મેલી હવે; નીકર હવે એક અડબોત ભેળા બત્રીસ દાંત ખેરી નાખીશ;” કહીને દાઉદે પાનકોરનો હાથ ઠાઠા પરથી ઝટકાવી નાખ્યો.\nડોશીનો આધાર જતાં એ જમીન પર ઢગલો થઈ ગઈ.\nદાઉદે ફરીથી ગાડીની ઊંધ પર છલાંગ મારીને બળદને દોડાવી મૂક્યા.\nહું હેતબાઈને અંદર પડ્યો હતો. દાઉદ કોઈ પીરપીરાણાંનાં નામ જપતો હય તેવું દીસતું હતું. પછવાડે હવે કોઈ જ નહોતું એ મેં ચાંદારડાને અજવાળે સ્પષ્ટ જોઈ લીધું. હું પણ હિમ્મતમાં આવી ગયો. મને પોતાનેજ નવાઈ લાગવા માંડી કે આટલું બધું હું કેમ ડરતો હતો!\n“હું ય મોતો બેફકૂફ જ ને, હેં શેઠ?” દાઉદ હસ્યો.\nમેં પૂછ્યું: ” કેમ?”\n“ડોશીના બત્રીશ દાંત પાડી નાખવાનું મેં કહ્યું ને! પણ એને તો\nએકેય દાંત ક્યાં રિયો છે હવે!”\n“તમે બધા એને કેમ હુડકારો છો – હેં દાઉદ?”\n‘અરે ભાઈ, હુડકારે નહિ ત્યારે શું કરે? ગામ આખાને માથે મોતનો પંજો ફરે છે – અણ આ એંશી વરસની ડોશીથી તો મોત પણ બીતું ભાગે છે! એના ત્રણ છોકરા ઊડી ગયા: એક પરારની સાલ મરકીમાં, એક અગાઉ તાવમાં, ત્રીજે દીકરે પોર આપઘાત કર્યો.”\n“આપઘાત!” મારાથી ઘોર સ્વરે બોલાઈ ગયું. કોણ જાણે કેમ, પણ સામટા સો જણની ફાંસીના કરતાંય એક જણનો આપઘાત મને વધુ બિહામણો લાગતો..\n“આપઘાત તો કરવો જ પડે ના, ભાઈ! પોતાનું ગજું વિચાર્યા વગર મોટા માણસું સામે વેર બાંધવાનો તો ઈ જ અંજામ હોય ના!”\nપછવાડે નજર કરી દાઉદે બળદોનાં પૂંછડાં ફરી એક વાર મરડ્યાં ને પાછી વાત આગળ ચલાવી:\n“મારો બાપ વાતું કરતો કે પાનકોર તેર વરસે અપ્રણીને આવી તે વેળા તો એને નદીએથી હેલ્ય ભરીને હાલી આવતી જોવા બજાર ને હાટડે હાટાડે ટોળાં બેસતાં. ત્રણ વરસમાં એને ત્રણ સુવાવડું આવી, ને ધણી કોગળિયામાં ઊડી પડ્યો. એનાં દેરિયાં જેઠિયાંએ બધી ઇસ્કામત દબાવી દીધી એ’મ કે’વાય છે. સાચું ખોટું ખુદાને માલમ, પણ નાનાં ટાબરિયાં સોતી પાનકોર દિરિયાં-જેઠિયાંને આંગણે પાંચ દા’ડા લાંઘી. પછી દળણાં દળીને ત્રણેય છોકરાને મંડી મોટા કરવા, ગામે એનો પીછો લીધો કે તારા વરનો દા’ડો જમાડ્ય ને જમાડ્ય, પાનકોર કે’ કે, જમો અમારાં લોઈ.\n“આ… તેને વળતે જ દા’ડે જુવાનજોધ જેઠને લોહી વમનમાં ચાલ્યાં.”\n“હેં!” મારાથી કહેવાઈ ગયું.\n“હેં શું – ત્રીજે દા’ડે તો હોકો ભરીને હાલી નીકળ્યો! તે દિવસથી જુવાન પાનકોર ડોશી ડાકણ કે’વાણી!”\nઅહીં દાઉદે ફરીથી પીર પીરાણાને યાદ કર્યાં; ચલમ પેટાવી એના ઉપર કશીક ભૂકી ભભરાવી: લોબાનની ધૂંવાડી ભભકી ઊઠી.\n“હાજર સો હથિયાર, ભાઈ!” દાઉદે સમજ પાડી: ” ભૂત પલીત કે ડેણડાકણ હોય તો ભાગે એટાલા સારુ, હું તો સમજણો થ્યો ત્યારથી જ લોબાનની પડીકી ભેળી ને ભેળી જ રાખું છું”\n“હં, પછી પાનકોરનું શું થયું?”\n“પછી તો, ભાઈ, એના ખોરડાની થડોથડ દેરજેઠની ચૂનાબંધ મેડીઉં ખેંચાણી. વચ્ચે ભીંસાતી પાનકોર એના ત્રણ છોકરાને ઢાંકીને બેઠી. બેય મેડીઉંવાળાએ માન્યું કે પાનકોર અકળાઈને ખોરડું છોડી દેશે, એટલે ત્યાં આપણે રસોડાં ઉતારશું. પણ પાનકોર તો વીંછણ જેવી ચોંટી જ રહી. ઓલ્યા કે’કે , ખોરડું મૂકી દે. પાનકોર કહ્યું: લાવો કિંમત. ઓલ્યા કે’કે લે રૂપિયા એકસો. પણ પનાકોર ન માની. આખું ગામ વાત કરતું કે જો ઈ કટકો પાનકોરે દઈ દીધો હોત તો આજ ગામમાં શી રૂપાળી મેડી બનત! ગામની શોભા મારી નાખી પાનકોરે. ગામનું નાક ગણાય તેવી ઈ ઈમારતને પાનકોરે જાણી જોઈને ભૂંડી લગાડી. ગામના અમલદાર, શેઠિયાઉં – અરે ખુદ દરબારસાહેબ આવીને સમજાવી ગયા કે’ પાનકોર, ભૂંડી, આ તારાં કુટુંબીઓની મેડી નથી લાજતી, પણ અમારું શહેર લાજે છે. દરબાર કે દિલ્લીનો હાકેમ જોઈને છક્ક થઈ જાય એવી મારી બજારને, પાનકોર, તું એક તારા ‘ઊંહુ’ વાસ્તે મ બગાડ્ય. મ બગાડ્ય. પણ પાનકોરની જીદ્દ છૂટી નહિ. બાપડા જેઠને ઘેર મોરબીના ઝવેરીની જાન આવી ત્યારે આ સોનાની થાળીમાં લોઢાની મેખ જેવું પાનકોરનું ખોરડું જોઈને સહુ લાજી ઊઠયાં.”\n“હાં પછી?” દાઉદ જરા થંભ્યો એટલે મને વધુ કુતૂહલ થયું.\n“ઈ જાન ત્યાં જમતી’તી ત્યારે, એમ કહેવાય છે કે, પાનકોરને બહાર નીકળવાની બંધી હતી. અંદર પાનકોરનો એક છોકરો રોમે રોમે શીતળાએ વીંધાઈ ગયેલો. પાનકોરે જાળિયામાંથી ડોકાઈને કહ્યું કે, કો’ક ઉઘાડોને… મારા છોકરાને મૂંઝવણ થાય છે…. વૈદને બોલાવવો છે. ઉઘાડ્યું તો કોઈએ નહિ, પણ જાન જમીને જાનીવાસે ગઈ કે તરત જ બધાંને ઝાડા-ઊલટી હાલી મળ્યાં. કોઈ કહે દૂધપાકમાં ઢેઢગરોડી પડી ગયેલ, ને કોઇ કહે\nકે નક્કી પાનકોરની નજર લાગી, પછી તો પાનકોરનો શીતળાવાળો છોકરો દસમે વર્ષેથી જ આંધળો બન્યો; બીજો છોકરો કોણ જાણે ક્યાંક અસૂરી વેળાએ પીરપરાણાના ઓછાયામાં આવી જઈ ગાંડો થઈ ગયો; ને ત્રીજાને ભણતરમાં વિદ્યા ચડી ખરી, પણ ચાર અંગ્રેજી ભણીને ઉઠી જવું પડ્યું. પાનકોરના છોકરાનો કોણ હાથા ઝાલે? એના પોતાનાજ ધરમના સાધુ એને ત્યાં ભિક્ષા લેવા જાયા તે પાનકોર રોટાલીમાં ઘીની ધાર ન કરે. એકવાર તો એક સાધુને એણે ‘મારા પીટ્યા… મારા રોયા’ કહીને ઘરમાંથી કાઢેલો. લોકોએ ઘણુંયે પૂછ્યું કે, પાનકોરા શું થયું? પાનકોરે જવાબા ના દીધો તે આજની ઘડી સુધી નથી દીધો. સાધુએ કહ્યું કે, પાનકોર ઘરમાં બેઠી બેઠી એના દેરના છોકરાને મારવાનું કશુંક ટૂમણ કરતી’તી મેં એને ઉયપદેશા દેવા માંડ્યો એટલે ડાકણ ખિજાઈ ગઈ. ત્યારથી પાનકોરનો પાણીછાંટોયા લેતું ગામ બંધ પડી ગયું. એકા છોકરો આંધળો, એકા ગાંડો ને ત્રીજો આ રીતે એની માને લીધે અળખામણો : ત્રણેયના પેટા ભરવાને સારુ પાનકોરે હાથમાં દોરડીને દાંતરડું લીધાં. વગાડે ઘાસ કાપવા નીકળી, ને ભરી બજારે ઘાસની ગાંસળી લઈ ફાટેલ કાળે સાડલે જેવીતેવી લાજ કાઢી પ્રથમ જ દી ઊભી રહી, તે દી એના કુટુંબીઓમાં તો હાહાકાર બોલી ગ્યો. નાતજાત ને બીજાં વરણ પણ ફિટકાર દેવા લાગ્યાં કે, મોટા ફળીની જુવાનજોધ વિધવા વહુએ શા આવળા ધંધા માંડ્યા! આ , શેઠ, એમ કરતાં આજ ત્રીસ વરસ વયાં ગ્યાં.\n“ડોશીની ઉંમર કેટલી?” મેં પૂછ્યું.\n“લાગે સિત્તેર, ફણા સાચોસાચ પચાસ-પંચાવન,એનો સૌથી મોટો આંધજળો છોકરો આજ જીવતો હોત તો ચાલીસનો હોત, વચેટ આડત્રીસનો, ત્રણેયને ડોશીએ હાથોહાથ બાળ્યા: ત્રણેયની આગ એણે જ લીધેલી: પોતે એક આંસુય ન પાડ્યું એવી તો કઠોર કલેજાની! છોકરા મૂવા ત્યારે નાતજાતમાંથી કોઇ આભડવા નો’તું નીકળ્યું.”\n“રોજ ખડ વાઢવા જાયને , તે વસવાયાં જોડે વહેવાર થયેલો. એ\nલોક દે’ન પાડવા આવેલા.”\n“ડોશી રાજકોટ શું જાય છે?”\n“બબડે છે કે, ગવન્ડરને બંગલે જઈને લાંધીશ.”\n“આ તમારું હિન્દુઓનું મોટું દંગલ ઊપડ્યું’તું ને સરકાર સામે?\n“તે વખતમાં સરકારી ખાતાઓમાં માણસુંની તાણ હતી. ડોશીના નાનેરા દીકરાએ મામલતદારની કચેરીમાં કારકુની લીધી’તી.”\n“અરે, રામ રામ!”\n“ડોશીને કોઈ કહેવા ગ્યાં કે, આ તો સરકારી નોકરીઉં છોડવાનો કાળ છે ત્યારે તું ડાકણ ઊઠીને જનમભોમનું લૂણ હરામ કરી રહી છો? ડોશી કહે કે, લૂણ ખાવાનોય ત્રાંબિયો નથી રિયો ઘરમાં ને તમે બધા વાવટા ઝાલી ઝાલી સરઘસું કાઢનારા રોજ હડતાલું પડાવો છો તે મારે ખડની ભારી કેમ કરી લાવવી? લોકોએ એના ઘર કને સરઘસ લઈ જઈ ધડાપીટ બોલાવી. ડોશીએ બહાર નીકળીને છડેચોક સંભળાવ્યું કે, તમારા વૈકુંઠ શેઠ ને કરસનપરસાદ દેસાઈ ખેડુની ખાલસા જમીનું છાનામાના હરરાજીમાં રાખી લ્યે છે, એને પીટો ને! આ બે મોવડીઓનાં એણે નામ લીધાં, એટલે તો પછી બાકી શું રે’? ડોશી તો રીઢી થઈ ગયેલી, પણ દીકરો આ લોકોની ભીંસ ખમી ન શક્યો. સરઘસવાળાઓએ આવીને જ્યારે એની માની ઠાઠડી બનાવી બાળી, ત્યારે પછી છોકરાના છાકા છૂટી ગયા: પાદરના ઝાડ હેઠે ગળાટૂંપો ખાધો, ને ડોશી હવે આવલાં મારે છે એ છોકરાંના બે નાનાં બાળસારુ સરકારી જિવાઈ મેળવવા.”\n“બે છોકરાંને ઘેર મૂકીને નીકળી છે?”\n“હા, ઈ બેય પણ, ભાઈ, પાનકોરનો વસ્તાર છે! પરાક્રમી છે, પાંચવરસનો છોકરો છે ,ને ત્રણ વરસની છોકરી છે. મા તો મરી ગઈ છે; પણ ડોશી ઢેબરાં કરીને મૂકી આવી છે. એ ત્રણચાર દા’ડા ચાલશે. બાકીના દી અરધાં ભૂખ્યાં કાઢી નાખશે, ત્યાં તો ડોશી પાછી વળી નીકળશે.”\nહૂં ચૂપ રહ્યો. થોડી વારે દાઉદે ઉમેર્યું: “એની દયા ખાવા જેવું કોઈએ નથી, હો ભાઈ! એ તો પાનકોરની ઓલાદ છે. લોખંડના છોકરાં માનજો. ન મૂંઝાય – આખા ગામની સામે ખોઈમાં પાણકા ભરીને ઊભા રહે – ઈ રકમ છે, બાપા! ઈ તો પાનકોર ડાકણના પોતરાં છે. હે-હે-હે-હે… ”\nદાઉદનું હાસ્ય એટલું જોશીલું હતું કે જાણે અંધકાર ભેદાયો ને પ્હો ફાટી.\nમેં પછવાડે સડક ઉપર ઘણે દૂર દૂર નજર તાણી. કોઈ દેખાતું નહોતું. મને કહેવાનું મન થયું કે , દાઉદ, ગાડી પાછી વાળશું? પાનકોરને જ્યાં મૂકી છે ત્યાંથી પાછા લઈ આવીએ. ભલે મારે સાંજની ટ્રેઈન સુધી રોકાવું પડે.’\nપણ પછી તરત જ મને મારા ક્ષણિક આવેશ ઉપર કાબૂ મળ્યો. મેં વિચાર્યું કે, મારે શું? આવી આવી ડોશીઓ તો ગામોગામ પડેલી છે. એક પણ ગામડું આવી કઠોર અને અકળ જીવન-સંગ્રામ ખેડતી બુઢ્ઢી વગરનું નથી. એ વેઠે છે કેમકે એનાં લક્ષણ એવા છે.\nઘડીક મનસૂબો ઊપડ્યો: આવી આવી ડોશીઓને એકઠી કરીને સરદાર વલ્લભભાઈ એકાદ ડોશી-ફોજ બનાવે તો! ગાંધીજી મીઠાના આગર ઉઅપ્ર આ પાનકોર જેવીને લઈ હલ્લો કરે તો? તો તો બરાબરની જામે: કટકા થઈ જાય તોયે પોલીસની લાઠીને મચક અ આપે ને જેલમાં પણ ત્રાહિ ત્રાહિ પમાડી દે અમલદારોને!\nઆમ, ઉપયોગિતાની દ્રષ્ટિએ આ પાનકોર મને ઘણી ખપની લાગી; દેશભક્તો ઉપર કાગળ લખવાનું પણ મન થયું કે , તમારા લાભની વાત છે: આવી ડોશીઓને ભેળી કરીને સરકાર સામે, કોઈ પણ રાજાની સામે, કોઈ પશુવધ કરનારાં મંદિરોની સામે, કોઈ જુવાન સ્ત્રી પિસ્તાલીસ વરસના પુરુષને પરણતી હોય તેની સામે, હરકોઈ નાનામોટા સત્યાગ્રહની અંદર આની એક ખડી ફોજ ચડાવી દેવા જેવું છે: રાખી લો તો કેવું સારું!\nઆ વિચારોએ મારી પાંપણો ઉપર મણીકાં મૂક્યાં. ચાલતું ગાડું ઘોડિયા જેવું બની ગયું. બળદનાં ગળાંની ટોકરીઓમાંથી માનાં ‘હાલાંવાલાં’ ગૂંજ્યાં. હું નીંદરમાં પડ્યો. સ્વપ્નમાં મેં મારા આખા ગામની સેંકડો ડોશીઓ દીઠી: કોઈ કાળાં તો કોઈ શ્વેત વસ્ત્રોવાળી: સાડલામાં થીગડાં એટલાં બધાં કે મૂળ કપડું ક્યું તે કળી ન શકાય: કોઈને માથે મૂંડો, તો કોઈને માથે ખરી પડેલાં આછાં ઝંટિયા: બોખા દાંત: સૂક્લ આંખો: શૂન્ય દ્રષ્ટિ: ખોળામાં નાના અનાથ છોકરાં: પાણીમાં ઝબોળીને સૂકા રોટલાના ટુકડા પોચા કરે છે ને મોંમાં મમળાવે છે: સામે સાક્ષાત્ જમદૂતો ઊભેલા છે, તેની કરડી નજરથી ખોળાંના છોકરાંને સાડલામાં લપેટી છુપાવી રાખે છે.\nસેંકડો એવી ડોશીઓના જૂથમાંથી ધીરે ધીરે એક જ ડોશીરૂપ બંધાયું. ઘડીક એ ડોશી મટીને મારું ગામ દેખાય. ઘડીક ગામ મટીને ડોશી દેખાય: ગામ અને ડોશી એકાકાર બની ગયાં.\n“શેઠ, જાગો જાગો હવે! આમ તો જુવો!”\nએ દાઉદના અવાજે મને જાગ્રત કર્યો ત્યારે સ્ટેશન આવી ગયું હતું ને લોકોની ઠઠ જામીને હસાહસ ચાલતી હતી.\nઊંચા થઈને મેં જોયું તો એક રબારી ઊંટને ઝોકારતો હતો. ઊંટની પાછલી બેઠક પર પાનકોર ડોશી બેઠી હતી.\nહસતાં લોકો બોલતાં હતાં:\n“રાંડ ડાકણ આખરે આવ્યે રહી! ઊંટ માથે બેસીને આવી: છે ને પણ! શી રૂડી લાગે છે! આને કોણ પોગે! જમનેય ભરખી જાય ને!”\nત્યાં તો મારી ટ્રેન આવી લાગી. -૦-


નશીલી આંખો વાળી આ રશિયન જાસૂસને થઇ ગયો હતો વ્લાદિમીર સાથે પ્રેમ, હવે યુક્રેન સામેના યુદ્ધમાં પુતિન ઉપર જ કરી રહી છે વાર, જુઓ તસવીરો\nપ્રતીક ગાંધીનું આ નવું સોન્ગ “અબ કે સાવન” જોયું ? એક અદ્ભૂત પ્રેમ કહાની, માત્ર થોડા જ શબ્દોમાં નિહાળી તમે પણ ખોવાઈ જશો\nફિલ્મોમાં આવ્યા પહેલા જ આ એકટરના થઇ ચુક્યા હતા લગ્ન, ફેમસ થયા બાદ આ3ઍક્ટરોએ તેની પત્ની પાસેથી લઇ લીધા છૂટાછેડા\nમમ્મી શ્રીદેવીના બર્થડે પર ભાવુક થઈ ગઈ જાહ્નવી કપૂર, કહી દીધી આ વાત…\nPosted on 3:44 pm March 12, 2022 11:21 am April 23, 2022 Author Niraj PatelComments Off on નશીલી આંખો વાળી આ રશિયન જાસૂસને થઇ ગયો હતો વ્લાદિમીર સાથે પ્રેમ, હવે યુક્રેન સામેના યુદ્ધમાં પુતિન ઉપર જ કરી રહી છે વાર, જુઓ તસવીરો\nરૂપ રૂપના અંબાર જેવી દેખાતી આ હસીના હતી ખુંખાર રશિયન જાસૂસ, વ્લાદિમીર સાથે થયો પ્રેમ અને પછી… જુઓ તસવીરો\nરશિયા અને યુક્રેન વચ્ચે યુદ્ધની ખબરો વિરામ લેવાનું નામ નથી લઇ રહી. આ દરમિયાન ઘણી એવી કહાની પણ સામે આવી છે જેને જાણીને આપણે પણ હચમચી જઈએ. હાલ રશિયાની એક ભૂતપૂર્વ મહિલા જાસૂસે યુક્રેન સાથેના યુદ્ધની વચ્ચે રાષ્ટ્રપતિ વ્લાદિમીર પુતિનની ટીકા કરી છે. ભૂતપૂર્વ જાસૂસ આલિયા રોઝાનું કહેવું છે કે પુતિન યુક્રેન કેસમાં પીછેહઠ નહીં કરે, તેઓ ‘અંત સુધી જશે’. (અહીં દર્શાવેલ કવર તસ્વીર વીડિયો પરથી લીધેલ છે જે ઓગસ્ટ 2021માં પોસ્ટ થયો હતો)\nઆલિયા કહે છે કે પુતિનને કદાચ આશા નહોતી કે યુક્રેનિયનો આ રીતે લડશે અને સમગ્ર વિશ્વમાંથી સમર્થન મેળવશે. આલિયાએ પોતાના દેશની હરકતો સામે બોલતા અનેક ખુલાસા કર્યા છે. ‘ધ સન’ના અહેવાલ મુજબ, 37 વર્ષની આલિયા ખૂબ જ નાની ઉંમરમાં જાસૂસ તરીકે રશિયન સેનામાં જોડાઈ હતી.\nઆલિયાના પિતા યુએસએસઆર આર્મીમાં વરિષ્ઠ અધિકારી હતા. આલિયા રોજાને આપેલા ટાર્ગેટ (વ્યક્તિ) પાસેથી માહિતી કાઢવાનું કામ સોંપવામાં આવ્યું હતું. આલિયાના કહેવા પ્રમાણે, “ત્યાં તેઓએ અમને શીખવ્યું કે પુરુષોને કેવી રીતે લલચાવવા, તેમને માનસિક રીતે કેવી રીતે પ્રભાવિત કરવા, તેમની સાથે કેવી રીતે વાત કરવી જેથી માહિતીને ટાર્ગેટમાંથી બહાર કાઢીને પોલીસને સોંપી શકાય.” એક રીતે હની ટ્રેપમાં ફસાવીને ગુપ્ત માહિતી એકઠી કરવાનું કામ હતું.\nરિપોર્ટ અનુસાર બધું બરાબર ચાલી રહ્યું હતું પરંતુ એક દિવસ આલિયા રોઝાને તે વ્યક્તિ સાથે પ્રેમ થઈ ગયો, જેને તેને જાસૂસીનું કામ મળ્યું હતું. આ ઘટનાએ તેનો પર્દાફાશ કર્યો. વર્ષ 2004ની ઘટનાને યાદ કરતાં આલિયાએ ગયા વર્ષે કહ્યું હતું કે તે વ્યક્તિનું નામ વ્લાદિમીર હતું. બાદમાં તેણે ડ્રગ ડીલરોની ટોળકીથી આલિયાનો જીવ બચાવ્યો હતો.\nA post shared by Roza Spy (@aliiaroza)\nઆલિયા કહે છે કે જાસૂસી કરતી વખતે ડ્રગ ડીલર્સની ગેંગે મને પકડી લીધી અને બળજબરીથી કારમાં બેસાડી જંગલમાં લઈ ગયા. ત્યાં લગભગ 10 લોકોએ મને માર મારવાનું શરૂ કર્યું. પરંતુ વ્લાદિમીરે મને બચાવી. જોકે બાદમાં તેની હત્યા કરવામાં આવી હતી. આલિયા રોઝાએ વ્લાદિમીરના મોત પછી 2006માં એક શ્રીમંત રશિયન વ્યક્તિ સાથે લગ્ન કર્યા હતા.\nજો કે આ દરમિયાન તેના પતિને પણ કેદ કરવામાં આવ્યો હતો અને બાદમાં તેનું પણ જેલમાં મોત થયું હતું. આ પછી, આલિયા તેના પતિના પૈસા સાથે તેના એકમાત્ર બાળક સાથે દેશ છોડીને ચાલી ગઈ અને ક્યારેય પાછી ફરી નહીં. 37 વર્ષીય રોઝા હવે લંડન, કેલિફોર્નિયા અને મિલાનમાં ફેશન પીઆર તરીકે કામ કરે છે.\nતેમણે યુક્રેન મામલાને લઈને ‘ડેઈલી સ્ટાર’ને કહ્યું કે પુતિન આ યુદ્ધને હારી નહિ શકે અને પરત પણ નહિ ફરી શકે. કારણ કે હવે તમેની પ્રતિષ્ઠાનો સવાલ બની ગયો છે. તે પોતાના લક્ષ્યને પ્રાપ્ત કરવા માટે કંઈપણ કરશે. એક મિલિયનથી વધારે ઇન્સ્ટાગ્રામ ફોલોઅર્સ ધરાવનારી આલિયા સોશિયલ મીડિયા ઉપર પણ ખુબ જ પોપ્યુલર છે.\nઅલ્લૂ અર્જુનની શ્રીવલ્લીએ બતાવ્યો એવો બોલ્ડ અવતાર કે તસવીરોથી નજર હટાવવી અઘરી પડી જશે\nરેલવે સ્ટેશન ઉપર આવતી જતી પબ્લિકની સામે જ એક બીજાને કિસ કરતું રહ્યું આ કપલ, વાયરલ વીડિયોએ મચાવી ધમાલ, જુઓ\n‘દેશી ગર્લ’ પર ખૂબ નાચી શિલ્પા શેટ્ટી, ફરાહ ખાન સાથે કર્યો નાગિન ડાંસ, જુઓ વીડિયો\nઅજબગજબ ખેલ જગત મનોરંજન\n43 એકરમાં ફેલાયેલા ભારતીય ટીમના પૂર્વ કપ્તાન મહેન્દ્ર સિંહ ધોનીના ફાર્મહાઉસની ખાસ તસવીરો\nહરિદ્વારમાં યોજાયેલા કુંભ મેળામાં ઉમટેલી ભીડ જોઈને ભડકી મલાઈકા અરોરા, કંઈક આ રીતે જાહેર કર્યો પોતાનો ગુસ્સો


ફ્રાન્સિસ ટર્બાઇન અને તે કેવી રીતે કાર્ય કરે છે તે વિશે તમારે જાણવાની જરૂર છે લીલા નવીનીકરણીય\nજર્મન પોર્ટીલો | | હાઇગ્રોઇલેક્ટ્રિક Energyર્જા\nહાઇડ્રોઇલેક્ટ્રિક energyર્જાના ઉત્પાદન માટે વૈશ્વિક સ્તરે સૌથી વધુ ઉપયોગમાં લેવામાં આવતા તત્વોમાંનું એક છે ફ્રાન્સિસ ટર્બાઇન. તે એક ટર્બો મશીન છે જે જેમ્સ બી. ફ્રાન્સિસ દ્વારા વિકસાવવામાં આવ્યું હતું અને તે પ્રતિક્રિયા અને મિશ્ર પ્રવાહ દ્વારા કાર્ય કરે છે. તે હાઇડ્રોલિક ટર્બાઇન્સ છે જે વિશાળ કૂદકા અને પ્રવાહ દર આપવા માટે સક્ષમ છે અને બે મીટરથી લઈને ઘણા સો મીટર સુધીના opોળાવ પર કાર્યરત છે.\nઆ લેખમાં અમે તમને ફ્રાન્સિસ ટર્બાઇનની તમામ લાક્ષણિકતાઓ અને મહત્વ વિશે જણાવીશું.\n2 ફ્રાન્સિસ ટર્બાઇનમાં પોલાણ\n3 ફ્રાન્સિસ ટર્બાઇન ભાગો\nઆ પ્રકારની ટર્બાઇન અસંખ્ય મીટરથી સેંકડો મીટર સુધીની અસમાન ightsંચાઇ પર કાર્યરત છે. આ રીતે, તે વિવિધ માથા અને પ્રવાહમાં કામ કરવા માટે સક્ષમ થવા માટે રચાયેલ છે. બનાવેલ ઉચ્ચ કાર્યક્ષમતા ગુંદર અને તેના માટે વપરાયેલી સામગ્રીનો આભાર, આ મોડેલ વિશ્વમાં સૌથી વધુ ઉપયોગમાં લેવામાં આવશે. તેનો મુખ્ય ઉપયોગ હાઇડ્રોઇલેક્ટ્રિક પ્લાન્ટોમાં ઇલેક્ટ્રિક પાવર ઉત્પાદનના ક્ષેત્રમાં છે.\nહાઇડ્રોઇલેક્ટ્રિક energyર્જા, જેમ આપણે જાણીએ છીએ, એક પ્રકારની નવીનીકરણીય energyર્જા છે જે કન્ટેનરમાં પાણીનો ઉપયોગ કરીને ઇલેક્ટ્રિક પ્રવાહ ઉત્પન્ન કરે છે. આ ટર્બાઇનો સ્થાપિત કરવા માટે ડિઝાઇન કરવા માટે ખૂબ મુશ્કેલ અને ખર્ચાળ છે પરંતુ તે દાયકાઓ સુધી કાર્ય કરી શકે છે. આ આ પ્રકારની ટર્બાઇનોના પ્રારંભિક ખર્ચમાં બાકીના કરતા વધારે રોકાણ કરે છે. જો કે, તે મૂલ્યના છે કારણ કે પ્રારંભિક રોકાણ પ્રથમ કેટલાક વર્ષોમાં પુન recoveredપ્રાપ્ત કરવામાં સક્ષમ છે. ફોટોવોલ્ટેઇક energyર્જાની જેમ, જેમાં આપણે 25 વર્ષના સરેરાશ ઉપયોગી જીવન સાથે સોલર પેનલ્સનો ઉપયોગ કરીએ છીએ, અમે 10-15 વર્ષના ઉપયોગ દરમિયાન રોકાણને પુન recoverપ્રાપ્ત કરી શકીએ છીએ.\nફ્રાન્સિસ ટર્બાઇનમાં હાઇડ્રોડાયનેમિક ડિઝાઇન છે જે ભાગ્યે જ પાણીનું નુકસાન થાય છે તે હકીકતને કારણે તે આપણને ઉચ્ચ પ્રદર્શનની બાંયધરી આપે છે. તેઓ દેખાવમાં તદ્દન મજબૂત છે અને તેની જાળવણીની ઓછી કિંમત છે. આ પ્રકારની ટર્બાઇન્સનો આ સૌથી ફાયદાકારક મુદ્દો છે કારણ કે જાળવણી ઓછી છે અને સામાન્ય ખર્ચમાં શું ઘટાડો થાય છે. ગુરુત્વાકર્ષણમાં ઘણા બધા ફેરફારો હોવાને કારણે 800 મીટર કરતા વધુની ightsંચાઇવાળા ફ્રાન્સિસ ટર્બાઇનની સ્થાપના કરવાની ભલામણ કરવામાં આવતી નથી. કે જ્યાં પ્રવાહમાં મોટા પ્રમાણમાં ભિન્નતા હોય ત્યાં આ પ્રકારની ટર્બાઇન સ્થાપિત કરવાની સલાહ આપવામાં આવતી નથી.\nફ્રાન્સિસ ટર્બાઇનમાં પોલાણ\nપોલાણ એ એક મહત્વપૂર્ણ પાસું છે જેને આપણે હંમેશાં નિયંત્રિત કરવું જોઈએ. તે એક હાઇડ્રોડાયનેમિક અસર છે જે થાય છે જ્યારે વરાળ પોલાણ પાણીની અંદર પેદા થાય છે જે ટર્બાઇન્સમાંથી પસાર થાય છે. પાણીની જેમ, તે પ્રવાહી સ્થિતિમાં હોય તેવા અન્ય પ્રવાહી સાથે થઈ શકે છે અને જેના દ્વારા તે દળો પર કામ કરે છે જે હતાશાના તફાવતોને પ્રતિક્રિયા આપે છે. આ કિસ્સામાં, તે થાય છે જ્યારે પ્રવાહી તીવ્ર ગતિથી તીવ્ર ધારથી પસાર થાય છે અને પ્રવાહી અને બર્નોલી સ્થિરતાના સંરક્ષણ વચ્ચે વિઘટન થાય છે.\nતે થઈ શકે છે કે પ્રવાહીનું બાષ્પ દબાણ એવી રીતે હોય કે પરમાણુઓ તરત જ બદલી શકે છે તે વરાળ બની ગઈ છે અને મોટી સંખ્યામાં પરપોટા રચાય છે. આ પરપોટા પોલાણ તરીકે ઓળખાય છે. અહીંથી પોલાણની કલ્પના આવે છે.\nઆ બધા પરપોટા જ્યાં દબાણ ઓછું હોય ત્યાં વધારે દબાણ હોય તેવા વિસ્તારોમાં મુસાફરી કરો. આ યાત્રા દરમિયાન, વરાળ અચાનક પ્રવાહી સ્થિતિમાં પાછો આવે છે. આ પરપોટાને કચડી અને નિરાશાજનક બનાવવાનું સમાપ્ત કરે છે અને ગેસ પગેરું ઉત્પન્ન કરે છે જે નક્કર સપાટી પર મોટી માત્રામાં producesર્જા ઉત્પન્ન કરે છે અને તે અથડામણ દરમિયાન ક્રેક થઈ શકે છે.\nઆ બધા કાં અમને ફ્રાન્સિસ ટર્બાઇનમાં પોલાણ ધ્યાનમાં લેવાનું બનાવે છે.\nફ્રાન્સિસ ટર્બાઇન ભાગો\nઆ પ્રકારની ટર્બાઇન્સના જુદા જુદા ભાગો હોય છે અને દરેક એક હાઇડ્રોઇલેક્ટ્રિક energyર્જાના ઉત્પાદનની બાંયધરી લેવાનો હવાલો લે છે. અમે આ દરેક ભાગનું વિશ્લેષણ કરવા જઈશું:\nસર્પાકાર ચેમ્બર: તે ફ્રાન્સિસ ટર્બાઇનનો એક ભાગ છે જે ઇમ્પેલરના ઇનલેટ પર પ્રવાહીના સમાનરૂપે વિતરણ માટે જવાબદાર છે. આ સર્પાકાર ચેમ્બરમાં ગોકળગાય આકાર હોય છે અને તે તે હકીકતને કારણે છે કે પ્રવાહીની સરેરાશ ગતિ તેના દરેક બિંદુએ સતત રહેવી આવશ્યક છે. આ જ કારણ છે કે તે સર્પાકાર અને ગોકળગાયના આકારમાં હોવું આવશ્યક છે. આ ચેમ્બરનો ક્રોસ સેક્શન વિવિધ પ્રકારના હોઈ શકે છે. એક તરફ, લંબચોરસ અને બીજી પરિપત્ર પર, પરિપત્ર સૌથી વારંવાર આવે છે.\nપૂર્વનિર્ધારક: તે આ ટર્બાઇનનો એક ભાગ છે જે નિશ્ચિત બ્લેડથી બનેલો છે. આ બ્લેડમાં સંપૂર્ણ રચનાત્મક કાર્ય હોય છે. તેઓ સર્પાકાર ચેમ્બરની રચનાને જાળવવા માટે સેવા આપે છે જેનો આપણે ઉપર ઉલ્લેખ કર્યો છે અને તેને પૂરતી કઠોરતા આપે છે કે સમગ્ર હાઇડ્રોડાયનેમિક સંરચનાને સમર્થન આપવા અને પાણીના નુકસાનને ઘટાડવા માટે.\nવિતરક: આ ભાગ માર્ગદર્શિકા વેને સ્થળાંતર કરીને બનાવવામાં આવ્યો છે. આ તત્વોએ નિશ્ચિત રીતે ઇમ્પેલર આરબો તરફ પાણીને અનુકૂળ રીતે દિશામાન કરવું આવશ્યક છે. આ ઉપરાંત, ફ્રાન્સિસ ટર્બાઇનમાંથી પસાર થતાં આ પ્રવાહને નિયંત્રિત કરવા માટે આ વિતરક જવાબદાર છે. આ રીતે ટર્બાઇનની શક્તિમાં ફેરફાર કરી શકાય છે જેથી તેને વિદ્યુત નેટવર્કના લોડ ભિન્નતામાં શક્ય તેટલું સમાયોજિત કરવું પડે. તે જ સમયે, તે મશીનની કામગીરીમાં સુધારો કરવા માટે પ્રવાહીના પ્રવાહને દિશામાન કરવા સક્ષમ છે.\nઇમ્પેલર અથવા રોટર: તે ફ્રાન્સિસ ટર્બાઇનનું હૃદય છે. આ તે છે કારણ કે તે તે જગ્યા છે જ્યાં આખા મશીન વચ્ચે betweenર્જા વિનિમય થાય છે. પ્રવાહીની energyર્જા, સામાન્ય રીતે તે ઇમ્પેલરમાંથી પસાર થાય છે તે ક્ષણિક energyર્જા, દબાણ જે theર્જા અને theંચાઈના સંદર્ભમાં સંભવિત energyર્જાનો સરવાળો છે. આ energyર્જાને વિદ્યુત energyર્જામાં રૂપાંતરિત કરવા માટે ટર્બાઇન જવાબદાર છે. ઇમ્પેલર આ shaર્જાને શાફ્ટ દ્વારા ઇલેક્ટ્રિક જનરેટરમાં પહોંચાડવા માટે જવાબદાર છે જ્યાં આ અંતિમ રૂપાંતર કરવામાં આવે છે. મશીન માટે રચાયેલ ક્રાંતિની વિશિષ્ટ સંખ્યાના આધારે તેના વિવિધ સ્વરૂપો હોઈ શકે છે.\nસક્શન ટ્યુબ: તે તે ભાગ છે જ્યાં પ્રવાહી ટર્બાઇનમાંથી બહાર આવે છે. આ ભાગનું કાર્ય પ્રવાહીને સાતત્ય આપવું અને આઉટલેટ વોટર લેવલથી ઉપરની સુવિધાઓમાં ખોવાયેલી કૂદકાને પુન .પ્રાપ્ત કરવાનું છે. સામાન્ય રીતે, આ ભાગ વિસારકના રૂપમાં બનાવવામાં આવ્યો છે જેથી તે સક્શન અસર ઉત્પન્ન કરે છે જે રોટરને વિતરિત કરવામાં ન આવેલ energyર્જાના ભાગને પુન recoverપ્રાપ્ત કરવામાં મદદ કરે છે.\nહું આશા રાખું છું કે આ માહિતી સાથે તમે ફ્રાન્સિસ ટર્બાઇન વિશે વધુ શીખી શકો છો.\nલેખનો સંપૂર્ણ માર્ગ: લીલા નવીનીકરણીય » પુનઃપ્રાપ્ય ઊર્જા » હાઇગ્રોઇલેક્ટ્રિક Energyર્જા » ફ્રાન્સિસ ટર્બાઇન\nકમ્પોસ્ટિલા થર્મલ પાવર પ્લાન્ટ


સરખામણી: બ્લૉગ કે (સાહિત્યની) પરબ? – FunNgyan.com\nબ્લૉગ અને પરબ સમાન અર્થ ધરાવે છે પણ ફરક ત્યારે પડ્યો જ્યારે તેમાં સ્વાર્થ ઉમેરાયો. પરબ એ પરમાર્થનો બીજો અર્થ છે પણ કેટલાક લોકો તેને સ્વાર્થ સાથે જોડવા લાગ્યા: મારો બ્લૉગ (પરબ), મારા વાચકો (વટેમાર્ગુ) જેવા શબ્દો ઉછાળીને પરબને દુકાન બનાવી દીધી! પીવાના પાણીની સમસ્યા હોવા છતાં પાણી પીવડાવીને પૂણ્ય કમાવવું છે એટલે ગમે તે ભોગે પાણી મેળવવા લાગ્યા. ગમે તેવું પાણી પરબમાં ઠાલવવા લાગ્યા. ‘પોતાની’ પરબમાં પાણી ખૂટી જાય એટલે અન્ય સમૃદ્ધ પરબમાંથી બાલદીઓ ભરી પાણી લાવવા લાગી ગયા. રંગે (એટલે કે ભીને) હાથે પકડાય તો પણ તેમની પાસે જવાબ હાજર જ હોય: સેવાનું કાર્ય કરી રહ્યા છીએ! સેવા/પરમાર્થ કરનારને પોતાની પરબમાંથી જ વટેમાર્ગુ પાણી પીએ એવો મોહ શા માટે? પોતાની પરબમાં પાણીની સમસ્યા હોય ત્યારે વટેમાર્ગુને અન્ય પરબ પર વાળી જ શકાય છે. બ્લૉગની પરબ વર્ચ્યુઅલ છે અને બ્લૉગની એક પરબ બીજી પરબથી ફક્ત એક ક્લિકને અંતરે છે!\nપરબ અને બ્લૉગ અલગ હોવાનું બીજું અને મહત્વનું કારણ: પાણી એ ભૌગોલિક સંપતિ છે, કુદરતી સંપતિ છે, સાર્વજનિક સંપતિ છે. બ્લૉગ અને તેના પર રજુ થયેલો વિચાર એ બૌધિક સંપતિ છે, ખાનગી સંપતિ છે, મૌલિક સંપતિ છે. દરેક વિચાર ‘યુનિક’ હોય છે. કોઈ બે વ્યક્તિના વિચાર ક્યારેય એક સરખા હોતા નથી. એક હાસ્ય અને બીજા વિચાર જ મનુષ્યોને પ્રાણીઓથી અલગ પાડે છે.\nમિત્રો, બ્લૉગ એ ઘણી બધી શક્યતાઓ ધરાવનું સશક્ત માધ્યમ છે. બ્લૉગ પરથી લીધેલા લેખ/કવિતા/માહિતી જ્યારે વર્તમાન પત્રમાં કે પુસ્તકોમાં છપાય છે ત્યારે બ્લૉગ કેટલું ચડિયાતું માધ્યમ છે તેની ખાત્રી થાય છે. ન્યુઝ એજન્સીઓના સમાચારનું ગુજરાતી ભાષાંતર કરવામાં ઊંચા ન આવતા અખબાર પત્રો કે ટી.આર.પી. રેટીંગ વધારવાની ખટપટમાંથી ઊંચી ન આવતી ટીવી ચેનલો જ્યારે સાચા, ઓથેન્ટિક અને ફર્સ્ટહેન્ડ સમાચાર સમયસર આપતાં ચૂકી જાય છે અને એક બ્લૉગર તેમાં સફળ થાય છે ત્યારે બ્લૉગની મહત્તા સમજાય છે. એક જાણીતું વાક્ય પેન ઈઝ માઈટર ધેન સ્વોર્ડને આજના સંદર્ભમા અપડેટ કરી ફરી લખવું હોય તો એમ કહી શકાય કે બ્લૉગ ઈઝ માઈટર ધેન મિસાઈલ.\nબાકી ચોરેલું પાણી પરબમાં રેડીને પુણ્ય કમાવવાની ઈચ્છા રાખનારને વિષ્ણુલોકમાં સ્થાન તો શું વિષ્ણુલોકની બહાર રિસેપ્શન એરિયામાં (પાણીના ગ્લાસ લઈને ફરતા) પટાવાળાની ટેમ્પરરી નોકરી પણ મળે કે કેમ તેની મને શંકા છે, તમારું શું કહેવું છે?\nસરખામણી વિભાગની અન્ય પોસ્ટ\nગુજરાતી સાહિત્ય પરિષદનું મુખપત્ર ‘પરબ’\nપરબ – વિકિપિડિયા (ગુજરાતી)\nપરબ વિશે એક કટાક્ષ કથા (ફનએનગ્યાન)\nમાનવતાનો સાદ કરતો વૈશાખ માસ (ગુજરાત સમાચાર)\nવૈશાખ મહિનામાં પરબ લગાવો વિષ્ણુલોકમાં સ્થાન પ્રાપ્ત કરો\nગુજરાતી બ્લૉગ જગત યાદી (ડિસેમ્બર ૨૦૦૭)\nપેન ઈઝ માઈટર ધેન સ્વોર્ડ\nહવે પછીની પોસ્ટ: સરખામણી: સ્ત્રોત, સંદર્ભ કે સૌજન્ય?\n16 Responses to “સરખામણી: બ્લૉગ કે (સાહિત્યની) પરબ?”\nનમન..વિનય ભાઈ..આપનો આ પ્રસ્તુત લેખ ઘણું બધું કહી જાય છે..સમજને વાલેકો ઈશારા હી કાફી હૈ…આપ મૌલિક વિચારો વાળા લખાણને પ્રાધાન્ય આપોછો એ જાણી આનંદ થયો અને તો જ એને સાચા અર્થમાં પરબ કહી શકાય એવું મારું અંગત રીતે ય માનવું છે..અને આવું લખાણ નેચરલ જ હોય છે…ધન્યવાદ આપને…મને અત્રે સામેલ કરવા બદલ.\nએ વાતમાં તો કોઈ શંકા નથી જ કે: બ્લોગ માત્ર વાર્તા, કવિતા, ગઝલ કે અન્ય સાહિત્યિક રચનાઓ રજૂ કરવાનું માધ્યમ નથી. મોટાભાગે એવું માની લેવાયું હોય તે જુદી વાત છે.\nકોઈ ડોક્ટર પોતાના ક્ષેત્રની વાતો અસરકારક રીતે રજૂ કરી શકે છે. કોઈ શિક્ષક્ પોતાના અનુભવો રસપ્રદ રીતે રજૂ કરી શકે છે. કોઈ પત્રકાર વળી અલગ જ વાતો મૂકી શકે છે. અરે! એ બધાં તો ઠીક, એક પાનનો ગલ્લો ધરાવનાર પણ પોતાની મન ગમતી વાતો જણાવી શકે છે. હા, સહુની રજૂઆત અન્યને રસ પડે તેવી હોય.\nએવું પણ બની શકે કે, એક પ્રખર સાહિત્યકાર એક સફળ બ્લોગર ન બની શકે. એનાથી વિપરીત સાહિત્યની ઓછી સમજ હોવા છતાં કોઈ બ્લોગર સફળ બ્લોગર બની શકે. બ્લોગ પર રજૂ થતી વાર્તાઓ સારી હોવા છતાં વાંચનારા ઓછા મળે જ્યારે પ્રમાણમાં ટૂંકા લખાણોને વાંચનારા વધારે મળે છે.\nએક સફળ બ્લોગર પોતે તો પોતાનાં લખાણોથી સંતોષ મેળવે છે અને અન્યને પણ સંતોષ આપે છે. જીવંત સંપર્ક હોવો એ અગત્યની વાત છે. છેવટે તો માણસને માણસની જરૂર હોય છે!\nહું પણ એ જ કહેવા માગું છું કે જો બ્લૉગરના મગજમાં સતત કવિતા રમતી હોય અને તે બ્લૉગ પર કવિતા મૂકે તો તે વ્યાજબી વાત છે અને એવા બ્લૉગને આગળ જતાં સફળતા મળે પણ જ્યારે બ્લૉગરના મગજમાં સતત સવિતા રમતી હોય અને બ્લૉગ પર કવિતા મૂકાતી હોય ત્યારે તે અસરકારકતા ગુમાવી નિષ્ફળ થાય છે. અહીં સવિતા એટલે કોણ તેની લિન્ક મૂકી ચોખવટ કરી શકું તેમ નથી માફ કરજો.\nભજીયાં તળવાવાળો ત્રંબક તાવડો કવિતા અને ગઝલની પોસ્ટ બનાવવીને સાહિત્યની પરબ ખોલવાને બદલે ભજીયાં કેમ તળાય તેની પોસ્ટ બનાવે તો તેનો બ્લૉગ વધારે ઉપયોગી થાય અને છેવટે સફળતા પામે.\nટૂંકા લખાણોને વધુ વાચકો મળે છે તેનું કારણ છે કે લોકો સાયબર કાફેમાંથી કે ઑફિસમાંથી કે ઘરેથી પોતાનો સમય બચાવીને ઈન્ટરનેટ સર્ફિંગ કરતા હોય છે. તેથી તેમની પાસે સમય ઓછો હોય છે.\nબીજું, પહેલા લાંબા લખાણો જેમાં બહુ બધું વર્ણન આવતું તે જરૂરી હતું, કારણ કે તે સમય લેખની સાથે ચિત્ર મુકવાની સગવડ નહોતી, જૂના જમાનાના પ્રિન્ટીંગ મશીનો શીશાના બીબાં ગોઠવીને ફક્ત અક્ષરો છાપતા. ફોટો મૂકવો હોય તો તે માટે ‘બ્લૉક’ બનાવવાની અલગ અને લાંબી વિધિ કરવી પડતી. આજે મલ્ટી કલર ઑફસેટ આવી ગયા છે. લેખની સાથે મસ્ત મજાનો રંગીન ફોટો મુકી શકાય છે. પણ બહુ ઓછા લોકો તેનો ઉપયોગ કરે છે બાકીનાઓ ગાડીની આગળ બળદની જોડી જોતરતા હોય તેમ લાંબા લાંબા વર્ણનો કરતા રહે છે, આજે પણ. શું જરૂર છે? રેલ્વે સ્ટેશનનો માહોલ ઊભો કરવા માટે ૨૦૦-૫૦૦ શબ્દો વડે ચિત્ર ઊભું કરવાને બદલે એક રેલ્વે સ્ટેશનનો ફોટો મુકીને કામ પતાવી શકાય છે. પ્રિન્ટ માધ્યમમાં કદાચ લેખકોની કૉલમને સેન્ટિમિટરમાં માપીને મહેનતાણું/ પુરસ્કાર અપાતું હશે તે માટે લાંબા લખાણો જરૂરી હોઈ શકે, લેખક છા્પાની જેટલી જગ્યા રોકે એટલો મોટો લેખક એવી છાપ ઊભી કરવા માટે પણ લાંબા લખાણો જરૂરી પણ બ્લૉગ/નેટ પર એવું નથી. એવી મારી સમજ છે. સમયની સાથે અપગ્રેડ થવું બહુ જ જરૂરી છે.\nતમારી વાત સાચી છે. પહેલાં લોકો પાસે સમય હતો અને સામા પક્ષે વાંચન ઉપરાંત મનોરંજન માટે પુસ્તકોના વિકલ્પ ઓછા હતાં. ટીવી અને ઈન્ટરનેટ આવ્યા પછી ચિત્ર બદલાયું છે. પહેલાં લાયબ્રેરીમા જઈને મોટાં થોથાં પર પસંદગી ઉતારાતી. હવે?\nકલાત્મક વર્ણનની જગ્યા દર વખતે ચિત્ર ન લઈ શકે. કલાત્મક વર્ણન માણવું એ અલગ વાત અને કલાત્મક ચિત્ર માણવું એ અલગ વાત હોઈ શકે.\nએવી જ રીતે ચિત્રની જગ્યા વર્ણન ન પણ લઈ શકે.\nપહેલાના જમાનામાં સમયનો અવકાશ ઘણો હતો, આજે એક તરફ હરિફાઈને નોકરી/ધંધામાં વધુ સમય આપવો પડે છે. શહેરમાં રહેવાથી કામની અને રહેવાની જગ્યા વચ્ચે અંતર અને ટ્રાફિક હોવાથી સમય બગડે છે. ઘરે ગયા પછી મનોરંજનના સાધનો વધવાને કારણે કોઈ એક માધ્યમને અપાતો સમય ઘટતો જાય છે. પહેલા એવું નહોતું, મને યાદ છે સામયિકમાં આવતી માનીતા લેખકની નવલકથાનું પ્રકરણ એક કરતાં વધુ વખત વાંચવાનો સમય મળતો, હવે?\nઆજની પરિસ્થિતિ જોતાં હવે ટૂંકું અને મુદ્દાસર લખાણ હશે તો જ વધુ લોકો વંચાશે એવું મારું માનવું છે.\nલખાણ/ભાષણ કેટલું લાંબું કે ટૂંકું હોવું જોઈએ તે વિશે એક જાણીતું અને મને ગમતું અવતરણ અહીં ટાંકું છું:\nA speech is likeaminiskirts. It should be short enough to arouse interest but long enough to cover the essentials. – Ronald Knox\nઉત્તમ વકતવ્ય સ્ત્રીના મિનિ સ્કર્ટ જેવું હોવું જોઈએ: રસ જગાડે એટલું ટૂંકું અને આવરીલે તેટલું લાંબું.\nબ્લોગને અસરકારક માધ્યમ બનાવવાનું કામ બ્લોગર્સનાં હાથમાં જ છે. એણે ઊંચાઈએ લઈ જવાનું કામ બ્લોગર્સ જ કરી શકે.\nબીજી એક વાત જે મનમાં ઘોળાતી રહી છે જે આજે કહેવાનું મન થયું છે. કદાચ તમે આ મુદ્દાને પણ આ લેખમાળામાં સ્થાન આપી શકો.\nમુદ્દો એ છે કે: બ્લોગલેખકોએ હમેશા પ્રિન્ટ માધ્યમને બ્લોગ કરતાં ચઢિયાતુ જ માનતાં રહેવાનું છે. પ્રિન્ટ માધ્યમમાં બ્લોગ બાબત બેચાર વાક્યોમાં નોંધ લેવાય ત્યાં તો આપણી નોંધ લેવાણી એમ માનીને હરખપદુડા થઈ જવાની શી જરૂર છે? આ લઘુતાગ્રંથીમાથી બ્લોગર્સ મિત્રોએ બહાર આવી જવાની જરૂર છે. પ્રિન્ટ માધ્યમમાં રજૂ થતા લખાણો કરતાં ક્યાંય ચઢિયાતાં લખાણો બ્લોગ્સમાં હોઈ શકે છે. છપાયેલું બધું જ શ્રેષ્ઠ નથી હોતું. ઢંગધડા વગરના બ્લોગ્સની જેમ એવાં જ સામયિકો પણ હોય છે. પરંતું છપાયેલું બેઠું જ બ્લોગમાં ઠાલવવાની પ્રવૃત્તિએ એક એવી છાપ પાડી દીધી છે કે: પ્રિન્ટ માધ્યમ બ્લોગ્સના કરતાં સદાય ચઢિયાતુ છે.\nપ્રિન્ટ માધ્યમો સામગ્રી માટે બ્લોગ્સ તરફ નજર નાંખવા લાગ્યાં છે. ભવિષ્યમાં બ્લોગ્સનું મહત્વ વધશે જ.\nઆપની વાત ઘણા અંશે સાચી છે.\nબસ એક જુદા એન્ગલથી વિચારો તો જે તે બ્લોગ લેખક કે જેની પોતાના બ્લોગ પર કદાચ કુલ વિઝિટસ 100-1000 પ્રતિ લેખ હોય તેમને જ્યારે કોઈ સારા પ્રિંટ મિડીયમ દ્વારા અભિવ્યક્તિ કરવા મળે ત્યારે મોટેભાગે મિનિમમ 50000 થી પણ વધુ હોય છે. આવા સમયે પોતાનું સર્જન ઘણા બધા લોકો સુધી પહોંચ્યુ શું તેનો આનંદ લેખક વ્યક્ત ન કરી શકે ? આખરે તે પણ એક અભિવ્યક્તિ છે…!!\nપ્રિંટ મિડીયા સો ટકા બ્લોગ તરફ નજર રાખી રહ્યા છે અને વખણાયેલા તમામ લેખ મહદ અંશે બહુ પ્રેમથી આમંત્રણ થી માગી લે છે અથવા ઘણી વાર તેમના લેભાગુ લેખકો આને કોપી-પેસ્ટ કરી લે છે… !\nઆપે જે દૃષ્ટિથી વાત કહી છે તે બરાબર છે.\nમેં નોંધ લેવાની વાત એ રીતે વાત કહી છે કે: બ્લોગર્સ મિત્રોએ બ્લોગ માધ્યમને ઉતરતું ન માનવું જોઈએ. લખાણની ગુણવતા બ્લોગ્સમાં જળવાતી હોય પરન્ત પ્રિન્ટ માધ્યમાં ન જળવાતી હોય તેવું બને. એનાથી વિપરીત પણ બને. રહી વાચકોની વાત. કેટલાક સામયિકો એ કક્ષાના હોય છે કે તેમાંઆપણી એક નાનકડી રચના પ્રગટ થાય તો પણ આપણા માટે ગૌરવની વાત ગણાય. ભલે એનો ફેલાવો માત્ર ૫૦૦ નકલોનો જ હોય! મને તો આજની તારીખે પણ એવાં સામયિકોમાં રચના મોકલવાની મહેનત કરવાનું ગમે છે. કારણ કે ત્યાં જે કક્ષાના સંપાદક હોય છે તેનો તો બ્લોગ માધ્યમમાં તદ્દન અભાવ છે! બ્લોગ માધ્યમમાં બ્લોગના લેખકે પોતે જ એ સંપાદકની જવાબદારી નિભાવવાની હોય છે.\nવાચક ૫ હોય કે ૫૦૦ હોય કે ૫૦૦૦૦ હોય,લેખક જરૂર આનંદ પામી શકે. આનંદ વ્યક્ત કરી શકે.\nકોઈ પણ માધ્યમને એક બીજાથી ચડિયાતું કે ઊતરતું ગણી શકાય નહી. ટીવી આવ્યું ત્યારે એમ કહેવાતું કે હવે છાપું કોણ વાંચશે? પણ એવું થયું નથી. આજે ટીવી પ્રોગ્રામની પાનાઓ ભરીને જાહેરાતો છાપાંમાં આવે છે.\nબીજા માધ્યમે નોંધ લીધી તે માટે જરૂર હરખાવું જોઈએ પણ યશવંતભાઈની હરખપદુડા ન થવાની વાત સાથે સહમત છું. જે બ્લૉગ/વેબસાઈટની લિન્ક છાપાએ ખોટી છાપી હોય તેમણે તો હરખાવાને બદલે કોઠીમાં મોં ઘાલીને રોવું જોઈએ એવી મારી સમજ છે.\nકોઈ એક માધ્યમ બીજા માધ્યમથી ચડતું કે ઊતરતું હોતું નથી પણ પૂરક (કે હરીફ) હોય છે. પ્રિન્ટ માધ્યમને ઈન્ટરનેટના માધ્યમનો અંદાજ આવી જ ગયો છે અને એટલે દરેક છાપાની વેબ એડિસન આવી ગઈ છે કે આવવામાં છે.\nabsolutely spot on vinaybhai…. However the description do not match title…! Its more life preface of the future articles : પ્રેરણા કે પ્લેજરીઝમ? કૉપી-પેસ્ટ કે કૉપીરાઈટ? સંદર્ભ, સ્ત્રોત કે સૌજન્ય? ….!\nમાવજીભાઈ મુબઈવાળા says:\nતમારી વાત સાચી છે. બ્લોગ શબ્દ મુખ્યત્વે પોતાના અંગત વિચારોની અભિવ્યક્તિ કે માહિતી અથવા જ્ઞાનના ક્રમિક આદાન પ્રદાન માટે વપરાવો જોઈએ. તમારા લોકપ્રિય બ્લોગ સહિત આવા ઘણાં ગુજરાતી બ્લોગ છે. કાર્તિકભાઈ મિસ્ત્રીનો બ્લોગ તો બ્લોગિંગની કળા શિખવાની પાઠશાળા જેવો છે.\nતમારા લેખમાં મારી વેબસાઈટનો ઉલ્લેખ કરવા બદલ ઘણો જ આભાર પણ મારી વેબસાઈટ એ સાચા અર્થમાં બ્લોગ નથી. મારા વેબપૃષ્ઠો બનાવવા માટે પણ હું કોઈ બ્લોગિંગ સોફ્ટવેરની મદદ લેતો નથી. માત્ર HTMLના ધારા-ધોરણ અનુસાર નોટબૂકમાં નોન-ફોર્મેટેડ ટેક્સ્ટ લખી તે સાદી ટેક્સ્ટ તરીકે જ સેવ કરી તેને ડોટ એચટીએમનું પૂંછડું લગાવી દઉં છું. શરૂઆતમાં મેં બ્લોગિંગ સોફ્ટવેર શિખવા મહેનત કરી પણ મને તે આવડ્યો નહિ એટલે HTML ભાષા શિખવાની મહેનત કરી અને સદનસીબે તે તુરંત આવડી ગઈ. બ્લોગિંગમાં પણ કેટલાક અંશે HTML વાપરી શકાય છે. જો આપણાં બ્લોગર ભાઈઓ HTMLનો થોડો થોડો ઉપયોગ કરવાનું શરૂ કરે તો તેઓ તેમના બ્લોગ આજે છે તેના કરતાં ઘણા સરસ સરળતાથી બનાવી શકે.\nમને બ્લોગ હંમેશા અભિવ્યક્તિનું નિરંકુશ માધ્યમ લાગ્યું છે. ક્યારેક એ અભિવ્યક્તિ સાહિત્ય બની જાય, તો ક્યારેક માત્ર વાણી-વિલાસ. પરંતું અગત્યની વાત એ છે કે તે એક માધ્યમ પૂરું પાડે છે. આગળની વાત તો એક છરી જેવી છે- કોઈ શાક સમારે ને કોઈ ખૂન કરે!\nસરસવાત, સરસ ઉદાહરણ દ્વારા સમજાવી છે…….\nસરખામણી: વર્ડપ્રેસ બ્લૉગ કે બ્લૉગર (બ્લૉગસ્પોટ) બ્લૉગ? અપડેટ્સ (૩): વર્ડપ્રેસ અને .me, વર્ડપ્રેસ થીમ, શ્રેષ્ઠ બ્લૉગ સ્પર્ધા


Navbharat Sahitya Mandir સ્વાદસરિતા, જ્યોતિકા કે. ગજ્જર, 125.00 આ પુસ્તકો રસોઈશાસ્ત્રનું છે. આ પુસ્તકમાં પરિવારમાં રોજબરોજ રાંધી શકાય તેવી અનેક ઉપયોગી રસોઈની ટીપ્સ આપવામાં આવી છે. આ પુસ્તક વાંચીને કોઈ પણ ગૃહિણી સરળતાથી અને સ્વાદિષ્ટ રસોઈ બનાવી શકે તેમ છે. લેખિકા પોતે એક સારી ગૃહિણી છે, માટે તેમણે આ રસોઈને સુંદર રીતે દર્શાવી આપી છે.\nસ્વાદસરિતા, જ્યોતિકા કે. ગજ્જર, 125.00 આ પુસ્તકો રસોઈશાસ્ત્રનું છે. આ પુસ્તકમાં પરિવારમાં રોજબરોજ રાંધી શકાય તેવી અનેક ઉપયોગી રસોઈની ટીપ્સ આપવામાં આવી છે. આ પુસ્તક વાંચીને કોઈ પણ ગૃહિણી સરળતાથી અને સ્વાદિષ્ટ રસોઈ બનાવી શકે તેમ છે. લેખિકા પોતે એક સારી ગૃહિણી છે, માટે તેમણે આ રસોઈને સુંદર રીતે દર્શાવી આપી છે.\nસ્વાદસરિતા, જ્યોતિકા કે. ગજ્જર, 125.00\nઆ પુસ્તકો રસોઈશાસ્ત્રનું છે. આ પુસ્તકમાં પરિવારમાં રોજબરોજ રાંધી શકાય તેવી અનેક ઉપયોગી રસોઈની ટીપ્સ આપવામાં આવી છે. આ પુસ્તક વાંચીને કોઈ પણ ગૃહિણી સરળતાથી અને સ્વાદિષ્ટ રસોઈ બનાવી શકે તેમ છે. લેખિકા પોતે એક સારી ગૃહિણી છે, માટે તેમણે આ રસોઈને સુંદર રીતે દર્શાવી આપી છે.\nReading Is Dreaming With Open Eyes, don't you agree? #Booksmiths #Reading..\n// #GujaratiQuotes #MondayMotivations #NavbharatSahityaMandir..


યુવતી પર રંગ નાંખી હેરાન કરતાં યુવકોને પોલીસનો મેથીપાક | Police take action after uproar in holi celebration at Rajkot - Gujarati Oneindia\n55 min ago શૉર્ટ બ્લેક ડ્રેસમાં નુસરત ભરૂચાએ હંગામો મચાવ્યો, વાયરલ થઈ હૉટ તસવીરો\n| Updated: Tuesday, March 14, 2017, 11:55 [IST]\nરાજકોટના બાલભવન રોડ પાસે દર વર્ષની જેમ આ વર્ષે પણ લોકો મોટી સંખ્યામાં ધૂળેટી રમી રહ્યા હતા. લોકો એક-બીજા પર રંગો નાખી ધૂળેટી ઉજવી રહ્યા હતા, તે દરમિયાન કેટલાક અસામાજિક તત્વો રોડ પરથી જતી યુવતીઓ પર રંગો નાખી હેરાન કરતા હતા. આ બાબતે પોલીસને જાણ થતા પોલીસે આવી અસામાજિક તત્વોને મેથીપાક ચખાડ્યો હતો. પોલીસે લાઠીચાર્જ કરી અસામાજિક તત્વોને ત્યાંથી ભગાડ્યા હતા. પોલીસને જોતા જ અસામાજિક તત્વો પોતાની બાઈક લીધા વગર ત્યાંથી ભાગી નીકળ્યા હતા.\nઅહીં વાંચો - દેશભરમાં લોકોએ હોળીનો તહેવાર કઇ રીતે ઉજવ્યો? જુઓ અહીં..\nકમિશનરે જાહેરનામું બહાર પાડીને આવી પ્રવૃત્તિ અટકાવવાની તકેદારી અગાઉથી રાખી હતી. રાજકોટ પોલીસ દ્વારા રાઉન્ડ ધ કલોક પેટ્રોલિંગ કરવામાં આવી રહ્યું હતું અને આવો કોઈ બનાવ ન બને તેની ખાસ તકેદારી રાખવામાં આવી હતી. આમ છતાં રાજકોટના બાલભવન રોડ જાહેરનામું ભંગ કરી રહેલા કેટલાક યુવાઓ નજરે પડતાં પોલીસે લાઠીચાર્જ કર્યો હતો. પોલીસની આ કાર્યવાહીથી ડરીને ત્યાં હાજર સૌ કોઈ પોતાના વાહનો લઈ ભાગી છૂટ્યા હતા.\nrajkot gujarat holi police ગુજરાતી સમાચાર રાજકોટ ગુજરાત પોલી હોળી\nPolice take action in the Rajkot ,Some social elements to put colors on the girl on the road.


Gujarati News » Sports » Mahendra singh dhoni was spotted eating fresh strawberries grown on his farm watch the video\nમહેન્દ્રસિંહ ધોની પોતાના ખેતરમાં ઉગેલી તાજી સ્ટ્રોબેરી ખાતો નજરે પડ્યો, જુઓ VIDEO\nભારતીય ક્રિકેટ (Indian Cricket)ના મહાનાયકોમાં એક મહેન્દ્રસિંહ ધોની (MS Dhoni) રમતને અલવિદા કહી ચુક્યો છે. આમ છતાં પણ તે ચર્ચામાં સ્થાન જાળવી રહ્યો છે. ફરી એકવાર લાંબા સમય બાદ ધોની સોશિયલ મીડિયા પર જોવા મળ્યો છે.\nJan 08, 2021 | 11:52 PM\nભારતીય ક્રિકેટ (Indian Cricket)ના મહાનાયકોમાં એક મહેન્દ્રસિંહ ધોની (MS Dhoni) રમતને અલવિદા કહી ચુક્યો છે. આમ છતાં પણ તે ચર્ચામાં સ્થાન જાળવી રહ્યો છે. ફરી એકવાર લાંબા સમય બાદ ધોની સોશિયલ મીડિયા પર જોવા મળ્યો છે. તેણે એક વીડિયો સોશિયલ મીડિયા પર પોસ્ટ કર્યો છે. જેમાં તે પોતાના રાંચી (Ranchi) નજીકના ફાર્મહાઉસ પર ઉગાડેલી સ્ટ્રોબેરી (Strawberry) ખાવાનો આનંદ પણ લઈ રહ્યો છે. આમ તો ધોની સોશિયલ મીડિયા (Social Media) પર ખૂબ ઓછો સક્રિય જોવા મળે છે. ઈન્સ્ટાગ્રામ (Instagram)નો છેલ્લો ઉપયોગ આ પહેલા તેણે પોતાની નિવૃત્તીની ઘોષણા કરવા દરમ્યાન કર્યો હતો.\nઆમ છતાં પણ ઈન્સ્ટાગ્રામ પર તેના ફેનની સંખ્યામાં વધારો જ થતો રહે છે. ઈન્સ્ટાગ્રામ પર ધોનીના ત્રણેક કરોડ જેટલા ફોલોઅર્સ છે. ધોની આ ફોલોઅરની સંખ્યાના મામલામાં તે બીજો મશહુર ક્રિકેટર છે. એક નંબર પર વિરાટ કોહલી છે, તે લગભગ9કરોડ જેટલા ફોલોઅર્સ ધરાવે છે.\nતેણે રાંચી સ્થિત પોતાના ફાર્મ હાઉસનો એક વીડિયો અપલોડ કર્યો હતો. જે વીડિયોમાં જોવા મળે છે કે ધોની પોતાના ખેતરમાંથી તાજી સ્ટ્રોબેરી તોડીને ખાવાનો આનંદ માણી રહ્યો છે. ધોનીની તમામ પોસ્ટની જેમ જ આ વીડિયો પણ ઈન્સ્ટાગ્રામ અને ટ્વીટર પર વાયરલ થઈ ગયો હતો. અત્યાર સુધીમાં તે વીડિયોને 35 લાખ કરતા પણ વધુ લોકો જોઈ ચુક્યા છે. પોતાના મજાકિયા અંદાજ માટે જાણીતા ધોનીએ વીડિયો કેપ્શનમાં પણ લખ્યુ હતુ કે, જો આમ જ ફાર્મ આવીને સ્ટ્રોબેરી ખાતો રહીશ તો બજાર માટે સ્ટ્રોબેરી વધશે નહીં.\nઉલ્લેખનીય છે કે 15 ઓગષ્ટ 2020 દમ્યાન પૂર્વ કેપ્ટન મહેન્દ્રસિંહ ધોનીએ આંતરરાષ્ટ્રીય ક્રિકેટના તમામ ફોર્મેટમાંથી વિદાય મેળવી લીધી હતી. ત્યારબાદ તે ચેન્નાઈ સુપર કિંગ્સની સાથે આઈપીએલમાં તે નજર આવ્યો હતો. IPL ખતમ થતા જ તે પોતાના પરિવાર સાથે સમય વિતાવી રહ્યો છે. સાથે જ તે જૈવિક ખેતી પણ કરી રહ્યો છે. જેના માટે ધોનીએ વિશાળ ફાર્મ હાઉસ પણ બનાવ્યુ છે. ધોનીનું આ નવુ ફાર્મ હાઉસ રાંચીના સેમ્બો ગાંવમાં છે. ચારેય બાજુ જંગલોથી ઘેરાયેલુ ધોનીનું આ ફાર્મ હાઉસ 43 એકરમાં ફેલાયેલુ છે. ધોની અહીં ખેતીની સાથે જ ડેરી અને મરઘા ઉછેર અને માછલી ઉત્પાદનનું પણ કામ કરે છે.\nડેરી ઉદ્યોગ ચલાવવા માટે તેમણે ફ્રાંસથી ખાસ નસ્લની ફ્રિઝયન ગાયો પણ રાખી છે. હાલમાં અહીં 72 જેટલી ગાયો છે. ધોનીએ લોકલ ફોર વોકલને ધ્યાને રાખીને વધારે દુધ આપતી ગાયને ખેડૂતોને આપવાની યોજના છે. ફાર્મ હાઉસના કેર ટેકર કહે છે કે ધોની ખુદ અહીં સંભાળ રાખે છે, તેમનો પરીવાર પણ અહીં સમય પસાર કરે છે. ખૂબ જલ્દી ગીર નસ્લની ગાયોને પણ તેના ફાર્મમાં લાવવામાં આવનારી છે. અહીં ખેતરમાં હાલમાં અનેક પ્રકારની શાકભાજીને ઉગાડવામાં આવી રહી છે.\nDairy IndustryDhoni FarmhouseFormer Captain DhoniM S Dhonimahendra singh dhoni


યુવકે બાંધ્યા 50 વર્ષની યુવતી સાથે શારીરિક સબંધ, પરંતુ અધવચ્ચે થઈ ગયુ એવું કે જાણી ચોંકી જશો……… – Gujju Gujarati\nHome/ajab gahab/યુવકે બાંધ્યા 50 વર્ષની યુવતી સાથે શારીરિક સબંધ, પરંતુ અધવચ્ચે થઈ ગયુ એવું કે જાણી ચોંકી જશો………\nયુવકે બાંધ્યા 50 વર્ષની યુવતી સાથે શારીરિક સબંધ, પરંતુ અધવચ્ચે થઈ ગયુ એવું કે જાણી ચોંકી જશો………\nbhai bhai October 17, 2020\tajab gahab Leaveacomment 8 Views\nઅમદાવાદના અસારવા વિસ્તારમાં 27 વર્ષના પુત્રના 50 વર્ષની મહિલા સાથેના શારીરિક સંબંધનો વિરોધ કરનારી માતાને પુત્રે બરહેમીથી માર મારતાં માતાનું મોત થયું હોવાની ફરિયાદ યુવકની બહેને જ નોંધાવી છે.આ ફરિયાદના આધારે પોલીસે આ મામલે હત્યાનો ગુનો નોંધ્યો છે.\nપુત્રે માતા બાઈક પરથી નીચે પડી ગઈ હોવાનો ખોટો દાવો કર્યો હતો પણ પુત્રને 50 વર્ષની મહિલા સાથે સંબંધો હોવાનો માતાએ વિરોધ કર્યો હોવાથી માર માર્યો હોવાનું પોલીસ તપાસમાં ખૂલ્યુ છે.આ ઘટનાની વિગત એવી છે કે, રવિવારે રાત્રે આશીષ રાણા નામનો યુવક તેની પાયલબેન ભીલના ઘરે માતા 65 વર્ષીય જમનાબેન રાણાને ઈજાગ્રસ્ત હાલતમાં લઈને પહોંચ્યો હતો.\nઆશીષ રાણાએ માતા બાઈક પરથી નીચે પટકાયા હોવાનુ કહ્યુ હતુ.પાયલ માતા પાસે પહોચી ત્યારે જમનાબેનના કાન અને મોઢામાંથી લોહી વહી રહ્યુ હતુ. બહેને માતાને હોસ્પિટલમાં દાખલ કરાવી હતી ને ભાઈ પર શંકા જતા શાહીબાગ પોલીસ સ્ટેશનમાં ફરિયાદ નોંધાવી હતી. સારવાર દરમ્યાન માતા જમનાબેનનુ મોત નિપજતા પોલીસે હત્યાનો ગુનો નોંધીને આશિષની ધરપકડ કરી છે.\nઆ કેસમાં યુવકને 50 વર્ષની મહિલા સુનિતા સાથે સંબંધો હોવાનું બહાર આવ્યું છે. આશિષની માતા જમનાબેન આ સંબંધથી દુ:ખી હતી. તે આશિષને સંબંધ ખત્મ કરવા કહેતા હતાં તેથી આશિષે અગાઉ પણ તેની માતાને માર માર્યો હોવાના આક્ષેપો બહેને કર્યા છે.આશિષે માતા બાઈક પરથી નીચે પટકાઈ હોવાનુ રટણ ચાલુ જ રાખ્યુ છે.\nઆશિષ રાત્રે3વાગે તેની માતાને બાઈક પર લઈને કયાં જઈ રહ્યો હતો એ સવાલનો જવાબ તેની પાસે નથી. જે મહિલા સાથે તેના સંબંધ હતા તે પણ ઘર છોડીને ફરાર થઈ ગઈ છે.હજુ સુધી હત્યાને લઈને સ્પષ્ટ પુરાવા હાથે લાગ્યા નથી. મહિલાના પોસ્ટમોર્ટમના રિપોર્ટ બાદ જ હત્યા કે અકસ્માત મોતની સ્પષ્ટતા થઈ શકશે.\nહાલમા પોલીસે આક્ષેપોને લઈને હત્યાનો ગુનો નોંધી આશિષની ધરપકડ કરી વધુ તપાસ શરૂ કરી છે.આવી બીજી પણ ઘટના ઘટી હતી આવો જાણીએ આ ઘટના વિશે.શહેરના પરવ ત પાટિયા વિસ્તારમાં પ્રેમિકાએ યુવકની હત્યા કરી નાંખતા ચકચાર મચી ગઈ છે.પ્રેમિકાએ યુવકનું માથું અફડાવી અફડાવીને હય્યા કરી નાંખી હતી.\nહત્યા બાદ પ્રેમિકા ભાગી છૂટી હતી. પોલીસે શંકાના આધારે પૂછપરછ કરતા હત્યા તેણે જ કરી હોવાનું કબલ્યું હતું. જેથી મહિલાની ધરપકડ કરવામાં આવી છે.મળતી વિગતો પ્રમાણે ગણેશ ઉર્ફે રૂપેશ અને ગીતા વચ્ચે પ્રેમસંબંધ હતા. ગત બીજી ઓક્ટોબરે ગણેશ દારૂ પીને આવ્યો હતો અને ગીતાને મળવા માટે બોલાવી હતી.\nપરંતુ ગીતા નહોતી ગઈ.આ પછી ગણેશે તેને ફરીથી બોલાવી હતી.દરમિયાન બાળકો સૂઈ જતા ગીતા ગણેશ પાસે ગઈ હતી. આ સમયે ગણેશ શારીરિક સંબંધની માંગ કરી હતી. પરંતુ ગીતાએ ઇનકાર કરી દેતા ગણેશે બળજબરી કરવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો.આમ છતા ગણેશે પરાણે સંબંધ બાંધવાનો પ્રયાસ કરતાં ગીતાએ તેનું માથું દિવાલ સાથે અફળાવતાનું તેનું મોત થઈ ગયું હતું.\nહત્યા પછી ગીતાએ ઘટનાસ્થળેથી લોહી સાફ કર્યું હોવાનું જાણવા મળ્યું છે. તેની પાસેથી પોલીસે લોહીવાળો પેટીકોટ પણ કબ્જે કર્યો છે.આવી અન્ય પણ ઘટના ઘટી હતી.મહેસાણા જિલ્લામાં બનેલી એક આઘાતજનક ઘટનામાં માતાને પ્રેમી સાથે મજા માણતાં જોઈ ગયેલા6વર્ષના પુત્રની પ્રેમીએ હત્યા કરી નાંખી છે.\nયુવતીનો પતિ બહાર હતો ત્યારે યુવતી પ્રેમી સાથે ખેતરમાં રંગરેલિયાં મનાવતી હતી.માતા અને પ્રેમીને ખેતરમાં રંગરેલિયાં મનાવતાં જોઈ ગયેલા દીકરાએ 12 દિવસ પછી ઘરે આઅવેલા પિતાને કહ્યું હતું કે, મમ્મી અને આપણા વાસના સંજય કાકા મસ્તી કરતા હતા. પતિ આ અંગે પત્નિને કંઈ કહે તે પહેલાં તો પ્રેમીએ પોતાનમો ભાંડો ફૂટવાના ડરે બાળકની હત્યા કરી નાંખી છે.\nગામના જ સંજય ગોપાળજી ઠાકોરે પોલીસને જણાવ્યું હતું કે, ઈકો ગાડીમાં અજાણ્યા શખસો બાળકનું અપહરણ કરી ગયા એ તેણે જોયું હતું. જો કે બાળકના પિતા લલિતજી ઠાકોરે ફરિયાદમાં દાવો કર્યો હતો કે, તેમનો દીકરો જગદીશ પોતાની પત્નિ અને સંજયને રંરગેલિયાં મનાવતાં જોઈ ગયો હતો. બાળક પોતાની માતા અને તેના પ્રેમી સંજયને ગામની સીમમાં કઢંગી હાલતમાં જોઈ ગયો હતો.\n12 દિવસ ખંભાત રોકાઈને ઘરે પરત ફરેલા લલિતજીને બે દિવસ પહેલાં દિકરા જગદીશે કહ્યું હતું કે, ગામના ચરામાં મારી મમ્મી અને આપણા વાસના સંજય કાકા મસ્તી કરતા હતા. આ સાંભળી લલિત ઠાકોર ચોંકી ઉઠય હતો પણ પત્નિસાથે આ અંગે ચર્ચા કરે તે પહેલાં જ દીકરાનું અપહરણ થતાં પત્નિ સાથે વાત નહોતી થઈ.પોલીસે સંજયને કડક રીતે પૂછતાં તેણે જગદીશ આ વાત ઘરમાં કહી દેશે તેવા ડરથી તેની હત્યા કરી નાખી હોવાની કબૂલાત કરી હતી. સંજય ઠાકોર જગદીશને ગામ બહાર ખેતરમાં લઈ ગયો હતો અને તેના મોંઢા પર લાત માર્યા બાદ તેનું ગળું દબાવી મોત નીપજાવ્યું હોવાનું બહાર આવ્યું છે.\nPrevious મલાઈકા ની સાથે બોલિવૂડની આ અભિનેત્રીઓ પણ પતિથી છૂટા પડવા બદલ લીધાં હતાં આટલાં કારોડ રૂપિયા……..\nNext અચાનક માં સંતોષી થયાં આ રાશિઓ પર પ્રસન્ન, આ રાશિઓ થઈ જશે માલામાલ…….


આર્મીના થાણા ધ્રાંગધ્રામાં આઠ વિદેશી મોબાઇલ નંબર ટ્રેસ થતાં દોડધામ\nનવગુજરાત સમય | Publish Date: Mar52018 5:10AM\nધ્રાંગધ્રામાં આર્મીનું થાણું આવેલું છે અને દસ હજારથી વધુ આર્મી જવાનો રહે છે ત્યારે કચ્છમાં શંકાસ્પદ શખ્સોના વિદેશી મોબાઇલ નંબર ટ્રેસ થયા બાદસ આ આઠ જેટલા શખ્સોના નંબર ધ્રાંગધ્રામાં ટ્રેસ થયા હતા. આથી ગુપ્તચર વિભાગના મેસેજ છુટતા પોલીસ અને આર્મી અને વિવિધ એજસીઓ ધ્રાંગધ્રા ખાતે દોડી આવી હતી અને શંકાસ્પદ શખ્સોની તપાસ હાથ ધરી છે. ધ્રાંગધ્રા આર્મી કેન્ટોનમેન્ટમાં તકેદારીના પગલાને લઈને સિક્યુરિટી વધારી દેવામાં આવી છે.\nદેશમાં આતંકવાદી હુમલાના બનાવો વધી રહ્યા છે. થોડા સમયથી આર્મી કેમ્પ પર હુમલાના બનાવો વધ્યા છે ત્યારે ગુપ્તચર વિભાગ દ્વારા કચ્છમાં આઠ જ શંકાસ્પદ શખ્સોએ વિદેશી મોબાઇલ દ્વારા દેશ બહાર વાત કરી હોવાનું ટ્રેસ થયું હતું. આથી ગુપ્તચર વિભાગ દ્વારા રાજયની પોલીસ અને આર્મી સહિતના વિભાગને જાણ કરવામાં આવી હતી. આથી શંકાસ્પદ શખ્સોને ઝડપી પાડવા માટે દોડધામ શરૂ કરી દેવાઈ હતી. જેમાં મંદિરો, આર્મી કેન્ટોનમેન્ટ સહિતના વિસ્તારમાં સિક્યુરિટી વધારી દેવામાં આવી હતી. અને બહારથી આવતા વાહનો અને લોકોના આઈડી ચકાસી પ્રવેશ આપવા સાથે હથિયારધારી જવાનો સાથે પેટ્રોલિંગ શરૂ કરી દેવામાં આવ્યું હતુ઼ં.\nઆ શંકાસ્પદ શખ્સોના મોબાઇલ નંબર ધ્રાંગધ્રામાં ટ્રેસ થતાં આ અંગે ગુપ્તચર વિભાગ દ્વારા મેસેજ કરવામાં આવ્યા છે. જેને લઇને આર્મી અને અન્ય એજન્સી ધ્રાંગધ્રા ખાતે આવી શંકાસ્પદ શખ્સોની ગુપ્ત રીતે તપાસ શરૂ કરી દીધી હતી. ધ્રાંગધ્રામાં આવેલ આર્મી કેન્ટોનમેન્ટમાં સિક્યુરિટી વધારી દેવામાં આવી હતી.


Bengaluru – Read, Think, Respond\n10/09/2009 Jaywant Pandya media, sports\nહરભજનસિંહ દોષી હતો?\nહરભજનસિંહ ફરી એક વાર વિવાદમાં છે. બેંગાલુરુ વિમાનમથકે કારમાંથી સામાન કાઢતી વખતે એક કેમેરામેનનો કેમેરા તેને અથડાયો. માધ્યમોના કેટલાક અહેવાલો અનુસાર, આનાથી રોષે ભરાઈને ભજ્જીએ કેમેરામેનને માર્યો. પણ આ વિડિયો જોશો તો ખ્યાલ આવી જશે કે ભજ્જી રોષે જરૂર ભરાયો હતો પરંતુ તેણે કેમેરામેનને માર્યો નથી, તેનો કેમેરા હડસેલ્યો હતો. આપણે ત્યાં સમાચારપત્રો અને ખાસ … Continue reading હરભજનસિંહ દોષી હતો?


પત્રોના ઓનલાઈન ફોન્ટ્સ ➡ ઓનલાઈન લેટર્સ ફોન્ટ કન્વર્ટર\nLetterનલાઇન અક્ષર ફોન્ટ્સ\nજાન્યુઆરી 1, 20210ટિપ્પણીઓ 537\nઑનલાઇન અક્ષર ફોન્ટ્સ. પેરા નવા સ્રોત શોધો ઇન્સ્ટાગ્રામ માટે, ટૂલ ખોલો, લખો અથવા તમારા શબ્દસમૂહ પેસ્ટ કરો, તેને વિવિધ લેઆઉટમાં જુઓ, ઇચ્છિત ફોન્ટ સાથે અવતરણની ક copyપિ કરો અને લખાણને તેમાં પેસ્ટ કરો ઇન્સ્ટાગ્રામ, ફેસબુક, ટ્વિટર, યુટ્યુબ, વ WhatsAppટ્સએપ, ટ્વિચ, ટિકટokક અથવા કોઈપણ સામાજિક નેટવર્ક. ત્યાં અન્ય સાઇટ્સ પણ સેવા આપે છે.\nજો કે, ત્યાં તૃતીય-પક્ષ ટૂલ્સ છે જે વપરાશકર્તાઓને અન્ય સ્રોતો પોસ્ટ કરવા માટેના વિકલ્પો પ્રદાન કરે છે. આ વૈકલ્પિક વિશે વધુ શોધવા અને કેવી રીતે કરવું તે શીખવા માટે અમારી સાથે ચાલુ રાખો ફોન્ટ્સ લાગુ કરો જે તમારા પ્રકાશનોને વધુ આકર્ષક બનાવે છે, આ કિસ્સામાં ઓનલાઈન લેટર ફોન્ટ્સ.\nઑનલાઇન અક્ષર ફોન્ટ્સ. જો તમને સુશોભિત ટેક્સ્ટ માટે વધુ વિકલ્પો જોઈએ છે, તો બસ "વધુ ફોન્ટ્સ લોડ કરો" ક્લિક કરો. અહીં દેખાતા વિકલ્પો વધુ રેન્ડમ છે, માનકથી થોડુંક ખસેડવું અને સંસાધનો સંયોજનમાં જે સામાન્ય, ઇમોજીસ અને પ્રતીકોમાં થોડું ઓછું છે.\n[ઓનલાઈન લેટર ફોન્ટ્સ] ➡ કસ્ટમ ફોન્ટ્સનો ઉપયોગ કેવી રીતે કરવો?\nઇન્સ્ટાગ્રામ અને અન્ય સામાજિક નેટવર્ક્સ ટાઇપફેસ લાગુ કરે છે જે સિસ્ટમના સામાન્ય બંધારણમાં શ્રેષ્ઠ રૂપે અપનાવે છે. આ સાધનોને બ્રાઉઝ કરતા વપરાશકર્તાઓની દ્રશ્ય આરામ માટે જરૂરી સુસંગતતાનો આ એક ભાગ છે.\n- ઓનલાઈન લેટર ફોન્ટ્સ. બહાર આવ્યું છે કે શૈલીયુક્ત અક્ષરો ઉમેરવાની એક રીત છે જે ખરેખર વિશિષ્ટ અક્ષરો છે, તેમજ ઇમોજિસ અને અન્ય પ્રતીકો. વ્યવહારમાં, તેઓ કસ્ટમ ફોન્ટ્સ તરીકે દેખાય છે, પરંતુ તકનીકી રૂપે તેમને કહેવામાં આવે છે યુનિકોડ અક્ષરો\nજેમ કે આ સલાહ હજી ઘણા લોકો માટે નવી છે, તે છે સામાજિક નેટવર્ક પર નોંધ લેવાની એક શ્રેષ્ઠ તક અને કોણ જાણે છે, અનુયાયીઓ મેળવો ઇન્સ્ટાગ્રામ પર. લોકોને લાગશે તેનો ઉલ્લેખ કરવો નહીં તે રીતે તમે ફોન્ટને કેવી રીતે બદલવા માટે વ્યવસ્થાપિત થયા તે જાણવા ઉત્સુક છે.\nતેથી કેટલાક આ ફontsન્ટ્સ માટે કૂલ ટૂલ્સ ઇન્સ્ટાગ્રામ પર પ્રોફાઇલ બાયોને કસ્ટમાઇઝ કરી શકાય છે અથવા તમે પોસ્ટ કરેલા ફોટા અને વિડિઓઝના ક capપ્શનના ભાગોને હાઇલાઇટ કરો. તે તમારી ડિજિટલ માર્કેટિંગ વ્યૂહરચના વધારવાની સર્જનાત્મક રીતો છે.\nઑનલાઇન અક્ષર ફોન્ટ્સ. તેઓ જેટલા આનંદદાયક છે, તેમને ખૂબ પહેરવાથી છાપ મળી શકે છે કે તમારું એકાઉન્ટ ખૂબ કેઝ્યુઅલ છે.\nઑનલાઇન અક્ષર ફોન્ટ્સ. અમે તમને સ્ટેપ બાય સ્ટેપ બતાવીશું, આ થીમના બધા સ્થળો સમાન કામગીરીને અનુસરે છે. તેથી, તેમાંથી કોઈપણને પસંદ કરવાનું શક્ય છે, અને તબક્કાઓના સંબંધમાં તફાવત ઓછા હશે.\nઑનલાઇન અક્ષર ફોન્ટ્સ. યાદ રાખો કે કેટલાક યુનિકોડ પાત્રની અસંગતતા થઈ શકે છે. આમ, અપેક્ષા મુજબ સ્નિપેટ દેખાય છે તેની ખાતરી કરો અને જો એમ હોય તો, તેને વ્યવસ્થિત કરો જેથી તમારા અનુયાયીઓને આશ્ચર્ય ન થાય.\nઅને ભૂલશો નહીં પ્રોફાઇલ બાયોમાં ylબના અક્ષરો લાગુ કરો, જો તે યોગ્ય લાગે. આ સુવિધાનો ઉપયોગ બિન-અનુયાયીઓને આકર્ષિત કરવા માટે અને તમને પહેલેથી જ અનુસરતા લોકોને ચોક્કસ પગલાં લેવા દબાણ કરવા માટે.\nઝડપી પ્રક્રિયા કર્યા પછી, તે મુશ્કેલી વિના મુક્ત મૂળ ફોન્ટ્સ પ્રકાશિત કરે છે ડિજિટલ માસ્ટરપીસ અને હજારો પસંદો પ્રાપ્ત કરો.\nજો કે, જો તમે અનુભવી ગ્રાફિક કલાકાર ન હોવ અને વિશેષ સ softwareફ્ટવેર તમારો મજબૂત દાવો ન હોય તો, અમારી એપ્લિકેશનનો પ્રયાસ કરો. આ છે એક આધુનિક બિલ્ડર કે જેની સાથે તમે સામાજિક નેટવર્ક્સની પહોંચ વધારશો.\nપૂર્ણતાની કોઈ મર્યાદા નથી! સૌથી સફળ થોભો પળ પણ અનિશ્ચિત રૂપે રૂપાંતરિત થઈ શકે છે, નવા બંધારણો મેળવે છે ઇન્સ્ટાગ્રામ માટે.\n❤ ઓનલાઈન લેટર ફોન્ટ્સ\nઑનલાઇન અક્ષર ફોન્ટ્સ. શું તમે ક્યારેય વિચાર્યું છે કે વપરાશકર્તાઓ કેવી રીતે ઉમેરે છે તેમના સામાજિક નેટવર્ક્સ પર વૈશિષ્ટીકૃત સ્રોત? જો તમે પૂછપરછ કરી છે અન્ય લોકો વચ્ચે ઇન્સ્ટાગ્રામ, ટ્વિટર, એફબી, વ્હોટ્સએપ અથવા ટિક ટોક, તમે જાણો છો કે જ્યારે જીવનચરિત્રના ટેક્સ્ટ, ટિપ્પણીઓ, ક theપ્શંસ વગેરેથી પત્રોને કસ્ટમાઇઝ કરવાની વાત આવે છે ત્યારે તમારી પાસે ઘણા વિકલ્પો નથી. મૂળભૂત ફોન્ટ છે.\nતમારી રુચિઓ અનુસાર, તેને વધુ સૌંદર્યલક્ષી રૂચિપૂર્ણ બનાવવા માટે તેમને કસ્ટમાઇઝ અને સંપાદિત કરવા માટે કોઈ વિકલ્પો નથી, જરા આરામ કરો! તમે હજુ પણ ઓનલાઈન અક્ષર ફોન્ટ્સનો ઉપયોગ કરી શકો છો આ દ્વારા એક સુખદ અને આકર્ષક રીતે કન્વર્ટર.\n🚀 ઑનલાઇન અક્ષર ફોન્ટ્સ, ફોન્ટ્સ અને ટાઇપફેસ\nઓનલાઈન ફોન્ટ્સનો ઉપયોગ. તમે બનાવી શકો છો ફોન્ટ્સ, ટાઇપફેસ, અક્ષરો, અક્ષરો અને પ્રતીકો તમારી સામાજિક મીડિયા હેડલાઇન્સ માટે અસામાન્ય.\nહવે કંઈક અલગ બનાવવાનો સમય આવી ગયો છે, શું તમને નથી લાગતું? પ્રોફાઇલ જીવનચરિત્રને કસ્ટમાઇઝ કરો અથવા તમે પ્રકાશિત કરો છો તે છબીઓ અને વિડિઓઝના ઉપશીર્ષકોના ભાગોને વિસ્તૃત કરો.\nવિવિધ સામાજિક નેટવર્ક્સ ટાઇપફેસ સ્થાપિત કરે છે જે સિસ્ટમની સામાન્ય રચનાને શ્રેષ્ઠ રીતે અનુકૂળ કરે છે. આ તે વપરાશકર્તાઓની દ્રષ્ટિ સુખાકારી માટે આવશ્યક એકરૂપતાનો એક ભાગ છે જે આ સાધનોને બ્રાઉઝ કરે છે.\n🎯 કોપી અને પેસ્ટ કરવા માટે ઓનલાઈન લેટર ફોન્ટ્સ\nLetterનલાઇન પત્ર ફોન્ટ્સ ક copyપિ અને પેસ્ટ કરવા માટે. અમે સંક્ષિપ્તમાં કહી શકીએ છીએ કે લેટર જનરેટરથી તમને ખરેખર પ્રતિ સેન્ટ ફોન્ટ્સ મળતા નથી, જ્યાં સુધી તે યુનિકોડ પાત્રો હોય.\n✍ ઓનલાઈન ફોન્ટ કન્વર્ટર\nયુનિકોડ એટલે શું? તે એક છે આંતરરાષ્ટ્રીય ધોરણ જે કમ્પ્યુટરને (અને અન્ય ઉપકરણો) કોઈપણ લેખન સિસ્ટમમાંથી ટેક્સ્ટ અક્ષરોનું પ્રતિનિધિત્વ અને હેન્ડલ કરવાની મંજૂરી આપે છે.\nXNUMX થી XNUMX ના દાયકામાં યુનિકોડે એક વિશાળ પ્રયાસ કર્યો એકવચન પાત્રોનો સમૂહ બનાવો આખી લેખન પ્રણાલીનો વિસ્તાર. દરેક પાત્ર માટે એકવચન નંબર પ્રદાન કરો, પ્લેટફોર્મ, પ્રોગ્રામ અને ભાષાને ધ્યાનમાં લીધા વગર.\nતો આ ઓનલાઈન ફોન્ટ જનરેટર વડે તમે ફોન્ટ બનાવતા નથી, ઉપયોગ કરો યુનિકોડ પ્રતીકો કે જેમાં તમે ઉપયોગ કરી શકો છો ઇન્સ્ટાગ્રામ, ટ્વિટર, પિન્ટરેસ્ટ, એફબી, ટમ્બલર, વોટ્સએપ, ટિકટokક...\nજનરેટર 🔥 ઓનલાઈન લેટર ફોન્ટ્સ\nઅમારું સાધન કોઈપણ સામાજિક નેટવર્ક પર કાર્ય કરે છે. તે ખૂબ જ સરળ છે અને તમે તેનો ઉપયોગ તમારી જરૂરિયાત મુજબ ઘણી વખત કરી શકો છો.\n1 [ઓનલાઈન લેટર ફોન્ટ્સ] ➡ કસ્ટમ ફોન્ટ્સનો ઉપયોગ કેવી રીતે કરવો?\n3 ❤ ઓનલાઈન લેટર ફોન્ટ્સ\n4 🚀 ઑનલાઇન અક્ષર ફોન્ટ્સ, ફોન્ટ્સ અને ટાઇપફેસ\n5 🎯 કોપી અને પેસ્ટ કરવા માટે ઓનલાઈન લેટર ફોન્ટ્સ\n6 ✍ ઓનલાઈન ફોન્ટ કન્વર્ટર\n7 જનરેટર 🔥 ઓનલાઈન લેટર ફોન્ટ્સ


Posted on 10:59 am September 14, 2019 Author Aryan PatelComments Off on સરહદ પર પાકિસ્તાને નાછૂટકે સફેદ ઝંડો દેખાડીને ભારતીય આર્મીએ ઠાર મારેલ સૈનિકોને લઈ જવા પડ્યા!\nપાકિસ્તાની સરકાર અને પાકિસ્તાની સેના હવે ભારત સામે રીતસર હવાતિયાંની મારી રહેલ હોય તેવી પરિસ્થિતીનું નિર્માણ થયું છે. જમ્મુ-કાશ્મીરમાંથી અનુચ્છેદ ૩૭૦ રદ થયા બાદ પાકિસ્તાન એક તરફ વિશ્વમાં ખોટી ધાવ નાખી રહ્યું છે તો બીજી તરફ પાકિસ્તાની આર્મી વારંવાર સરહદના સંવેદનશીલ ઇલાકાઓમાં સીઝફાયરનું ઉલ્લંઘન કરી રહી છે.\nબે’ક દિવસ પહેલાનો એક કિસ્સો ટ્વીટર પર ન્યુઝ એઝન્સી ANIના માધ્યમથી હમણા સામે આવ્યો છે. પાકિસ્તાની સેનાએ પાક ઓક્યુપાઇડ કાશ્મીર (પીઓકે)ના હાજીપુર સેક્ટરમાં યુધ્ધ વિરામનો ભંગ કરતા બે દિવસ સુધી ગોળીબાર કર્યો હતો : ૧૦ અને ૧૧ સપ્ટેમ્બર. જો કે, ભારતીય સેના દ્વારા પાકિસ્તાનની આ હરકતનો વળતો જડબાતોડ જવાબ આપવામાં આવ્યો, જે પાકિસ્તાનને અક્ષરશ: ભારે પડ્યો.\nહાજીપુર સેક્ટરમાં થયેલ આ અથડામણમાં પાકિસ્તાનના બે સૈનિકોને ભારતીય સેના દ્વારા ઠાર કરવામાં આવ્યા હતા. શરૂઆતમાં પાકિસ્તાને કરેલા સીઝફાયરના ઉલ્લંઘન બદલ ભારતીય સેનાએ વળતો જવાબ આપેલો જેમાં પાકિસ્તાનનો એક સૈનિક જાન ગુમાવી બેઠેલ.\nત્યારબાદ, પાકિસ્તાની સેનાએ કવર ફાયર આપવાનું ચાલુ રાખીને સૈનિકનો મૃતદેહ લઈ લેવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો. પરંતુ આ કાર્યવાહીમાં પાકિસ્તાની ફોજ નાકામ રહી હતી અને તેમને વધુ એક સૈનિક ગુમાવવાનો વારો આવ્યો હતો. સતત બે દિવસ સુધી સૈનિકોની લાશો પડી રહી પણ કોઈ લેવા આવનાર નહોતું.\nHajipur Sector: Indian Army killed two Pakistani soldiers in retaliation to unprovoked ceasefire violation by Pakistan. Pakistani soldiers retrieved the bodies of their killed personnel after showing white flag pic.twitter.com/5Lg6utUzVM\n— Northlines (@NorthlinesJK) September 14, 2019\nબાદમાં, પાકિસ્તાની સેનાએ સફેદ ઝંડો બતાવીને બંને સૈનિકોના મૃતદેહ લઈ જવાની ફરજ પડી હતી. ભારતીય સેનાએ મૃતદેહો પ્રત્યે માનવતાપૂર્ણ વર્તન દાખવીને પાકિસ્તાની સેનાને મૃતદેહો લઈ જવા દીધા હતા.\nપાકિસ્તાની સેનાની પોતાના સૈનિકો પ્રત્યેની ગેરજવાબદારી ભરેલી વર્તણૂંક જગજાહેર છે. જુલાઇ મહિનાના અંતમાં કેરન સેક્ટરમાં ભારતીય સેના દ્વારા ઠાર કરાયેલ ૫-૭ સૈનિકોના મૃૃતદેહ મેળવવામાં પાકિસ્તાને કોઈ રસ દાખવ્યો નહોતો. અત્રે ઉલ્લેખનીય છે, સફેદ ધ્વજ દેખાડવાનો મતલબ ‘સમર્પણભાવ’ દર્શાવે છે.


પ્રોપર્ટી ગુરૂ: ભાડુઆત અને ઘરમાલિક કોને માટે સારી સ્થિતી? - Property Guru: Good Tenant and Landlord for Whom?\n15 જાન્યુઆરી 2022, 04:27 PM\nશુ આ બાયર્સ માર્કેટ છે?\nપ્રોપર્ટીની કિંમતો ઘણા સમય થી વધી નથી. પ્રોપ્રટીની કિંમતો સ્થિર રહી છે. 84 ટકા લોકોને લાગે છે કે આ ઘર ખરીદવાનો સારો સમય છે.5ટકા લોકો માને છે કે રિયલ એસ્ટેટમાં રોકાણની સારી તક છે. માર્કેટમાં ખરીદારો વધી રહ્યાં છે. ઘરોની માગ ખૂબ સારી છે. યુવાલોકો પણ મોટી સંખ્યામાં ઘર ખરીદી રહ્યાં છે. ગ્રાહકોને હવે મોટા ઘર જોઇએ છે. ગ્રાહકોના બજેટ પણ વધતા દેખાયા છે. 1 કરોડની વધુ કિંમતના ઘરોની માગ વધી છે.\nભાડે ઘર લેનાર લોકીની માગ\nપાછલા વર્ષે ભાડાના ઘરની માગ ઘટી હતી. કોવિડ વેવ-2 પછી ભાડાના ઘરની માગ ઘટી હતી. દિવાળી પછી ભાડાના ઘરોની માગ વધી રહી છે. ભાડાના ઘર માટે પણ મોટા ઘરની માગ વધી રહી છે. લોકો મોટા ઘર માટે ભાડાના ઘર બદલી પણ રહ્યાં છે. છુટા ઘરોની માગમાં વધારો થયો છે. હૈદરાબાદ,ચૈન્નઇ,બેંગ્લોરમાં ભાડાના ઘરોની માગ વધી છે. લોકો રિયલ એસ્ટેટ વેબસાઇટથી ઘર શોધે છે.\nલેન્ડલોર્ડની સ્થિતી અંગે ચર્ચા\nપાછલા વર્ષે ભાડાની આવક ઘટી હતી. દિવાળી બાદ ભાડાના ઘરોની માગ વધી છે. મોટા શહેરોમાં5ટકા ભાડુ વધ્યુ છે. કોવિડની ભાડાના ઘરની માગ પર અસર થઇ શકે છે.\nજુના ઘર વેચાણની કેવી છે સ્થિતી?\nજુના ઘર વેચવામાં હાલ મુશ્કેલી ઓછી છે. તમારે ઘરની કિંમત યોગ્ય ઓફર કરવી જરૂરી છે.\nરિયલ એસ્ટેટ અને ટેકનોલોજી\nમહામારીમાં રિયલ એસ્ટેટમાં ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ વધ્યો છે. લોકો ઓનલાઇન પ્રોપર્ટી જોવાનુ પસંદ કરે છે. વિડીયો વોક થ્રુનુ ચલણ વધ્યું છે. વિડીયો જોઇ પ્રોપર્ટીની પસંદગી સરળ છે. ટેકનોલોજીના ઉપયોગથી સમયની બચત કરી રહી છે. 77 ટકા લોકો પ્રોપર્ટી પસંદ કરવા વિડીયો વોક થ્રુ પસંદ કરે છે.\nરિયલ એસ્ટેટમાં લોકેશન નુ મહત્વ કેટલુ?\nવર્ક ફ્રોમ હોમને કારણે લોકેશનનુ મહત્વ ઘટ્યુ છે. લોકોને શહેરથી દુર પણ મોટા ઘરની ઇચ્છા છે. ઑફિસથી પાસે રહેવાનો ટ્રેન્ડ ઘટ્યો છે.\nકિંમતોમાં સમય સાથે સ્થિર રહી છે. વ્યાજદર હાલમાં ખૂબ ઓછો છે. ડેવલપર્સ દ્વારા ડિસ્કાઉન્ટ પણ અપાયા છે. લોકોની વેકેશનન થવાથી બચત પણ થઇ છે. ઘર ખરીદવાની અફોર્ડિબિલિટી વધી છે. આવનારો સમય રિયલ એસ્ટેટનો હોય શકે છે. રિયલ એસ્ટેટનો ગ્રોથ ખૂબ સારો થશે. રિયલ એસ્ટેટમાં રોકાણનો સારો સમય છે.\nબાંધકામ ખર્ચ વધતો જઇ રહ્યો છે. હોમલોનના વ્યાજદર ઓછા છે. લોકોની અફોર્ડિબિલિટી વધી છે. હાલના સમયમાં ઘર લેવુ વધુ હિતાવહ છે.


મુંધવા, પુણેમાં ભાડા માટે એપાર્ટમેન્ટ\nReal Estate Listings: » Residential homes » Apartments » IN » Maharashtra » Pune » Mundhwa » મુંધવા, પુણેમાં ભાડા માટે એપાર્ટમેન્ટ1\nતેનો બિલ્ટ-અપ વિસ્તાર 800 sqft છે અને તે રૂ.માં ભાડે ઉપલબ્ધ છે. 16,000 પ્રતિ માસ. તે એક અનફર્નિશ્ડ પ્રોપર્ટી છે. તેનો મુખ્ય દરવાજો પૂર્વ દિશા તરફ છે. તે તૈયાર-મુવ-ઇન મિલકત છે. તે આરામદાયક જીવન પ્રદાન કરવા માટે બનાવવામાં આવ્યું છે. સાઇટ વિવિધ નાગરિક ઉપયોગિતાઓની નજીકમાં છે. વધુ વિગતો માટે કૃપા કરીને સંપર્ક કરો.\nજાહેરાતકર્તાનો સંપર્ક કરો 197001xxxx\nમુંધવા એ પુણે, મહારાષ્ટ્રનો એક ગ્રામીણ વિસ્તાર છે. પૂના પેટા વિભાગમાં પશ્ચિમ મહારાષ્ટ્રનો ભાગ, મુંધવા શહેરથી લગભગ 10 કિલોમીટર દૂર છે. મુંધવાને બંધ રાખતા ક્ષેત્રોમાં કેશવનગર, ચંદન નગર, આઉટડે-હેંડેવાડી, ખરાડી અને વડગાંવ ટી ઘેડ છે. આ વિસ્તાર હવેલી તાલુકા, પિંપરી-ચિંચવાડ, પુરંદર તાલુકો અને તળેગાંવ ડભાડે વચ્ચે આવેલો છે. કનેક્ટિવિટી આ વિસ્તારનો સૌથી નજીકનો રેલ્વે જંકશન હડપસર સ્ટેશન છે. રાજ્યનો મુખ્ય જંકશન, પુણે જંકશન, ms કિલોમીટરના અંતરે આવેલું છે અને માર્ગ અને રેલ્વે પરિવહન સુવિધાઓનો ઉપયોગ કરી શકાય છે. રીઅલ એસ્ટેટ મુંધવા એ આવનારો એક વિસ્તાર છે, જેમાં છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં સ્થાવર મિલકતોનો જબરદસ્ત વિકાસ થયો છે. વર્તમાન મિલકત દર રૂ. 5,000 થી 6,000 દીઠ ચોરસ ફૂટ છે. સૌથી પ્રચલિત મિલકતનાં પ્રકારો બહુમાળી apartપાર્ટમેન્ટ્સ અને ફ્લેટ્સ છે. નજીકમાં આઇટી કંપનીઓ અને industrialદ્યોગિક કચેરીઓની સ્થાપના સાથે રોજગારની તકો પણ વધી રહી છે. આ સ્થાન પર રહેવા માટે આ સંખ્યાબંધ તકનીકી માનસિકતાઓને આકર્ષિત કરી રહ્યું છે. ભવિષ્યમાં મિલકતની કિંમત કૂદકો લગાવવાની ખાતરી છે. સામાજિક માળખાગતમંધવા ધીરે ધીરે industrialદ્યોગિક વિકાસ અને માળખાકીય વિકાસ સાથે સ્વ-ટકાવી સ્થાને બનવાની દિશામાં આગળ વધી રહ્યો છે. મુંધવા અને આજુબાજુમાં સંખ્યાબંધ શૈક્ષણિક સંસ્થાઓ, શાળાઓ અને ક collegesલેજો આવેલી છે. આમાં કોચિંગ સેન્ટર, નારાયણરાવ સનસ વિદ્યાલય, ચક્રધાર સ્વામી સેક વિધ્યાલય, ચંદ્રકાંત દંગત સિનિયર સેકન્ડરી સ્કૂલનો સમાવેશ થાય છે. તે શહેરનો એક મુખ્ય industrialદ્યોગિક ક્ષેત્ર હોવાથી, ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરલ અને મનોરંજન સુવિધાઓ ટૂંક સમયમાં સ્થાપિત થવાની ધારણા છે.


પ્રિયંકા ચોપરાના થનારા સસરાના માથા પર છે લાખો ડોલરનું દેવું! | Nick Jonas Father Has Debt Of Million Dollars - Hollywood News | I Am Gujarat\nGujarati News Hollywood પ્રિયંકા ચોપરાના થનારા સસરાના માથા પર છે લાખો ડોલરનું દેવું!\nપ્રિયંકા ચોપરાના થનારા સસરાના માથા પર છે લાખો ડોલરનું દેવું!\nUpdated: Sep 02, 2018 09:59 am IST\nમુંબઈ- પ્રિયંકા ચોપરાનો મંગેતર નિક જોનસ ભલે 25 મિલિયન ડોલર(177 કરોડ રુપિયા)ની સંપત્તિનો માલિક હોય, પરંતુ તેના પિતા અને પ્રિયંકાના થનારા સસરા પૉલ જોન્સના માથે મોટુ દેવું છે. એક વેબસાઈટના રિપોર્ટમાં આ ખુલાસો થયો છે.\nવેબસાઈટ TMZ અનુસાર, પૉલ જોનસની રિયલ એસ્ટેટ કંપની પર 10 લાખ ડૉલર(7 કરોડ રુપિયા)થી વધારે દેવું છે. તેમાં તેમની કંપની દ્વારા એક લીગલ કેસ હારવાના 2.68 લાખ ડોલર પણ શામેલ છે.\n3/4બેન્ડ બંધ થઈ ગઈ\nવેબસાઈટ અનુસાર, પૉલ જોનસે 2013માં જોનસ બ્રધર્સ બેન્ડના અંત પહેલા દુનિયાભરમાં લાખો ગીત વેચ્યા હતા. આ બેન્ડનો એક ભાગ નિક પણ હતો. બેન્ડનો અંત આવ્યો પરંતુ તેના સભ્યોએ પોત-પોતાના ક્ષેત્રમાં કામ ચાલુ રાખ્યું. નિક ગયા વર્ષે રીલિઝ થયેલી ફિલ્મ જુમાનજીની રીમેકમાં જોવા મળ્યો હતો.\nઉલ્લેખનીય છે કે નિકના પિતા અને ભાઈઓએ સાથે મળીને જોનસ બ્રધર્સ બેન્ડ શરુ કરી હતી. આ બેન્ડને ડિઝની ચેનલ પર અપિયરન્સ પછી ઘણી લોકપ્રિયતા મળી હતી. નિકને મોટા-મોટા સ્ટેજ શૉમાં પરફોર્મ કરવા માટે પણ મોટી રકમ મળતી હતી. નિકે વધારે પડતી કમાણી સોલો પરફોર્મર તરીકે કરી છે.\nવાંચો, કેટલી છે પ્રિયંકા-નિક જોનસ એક વર્ષની કમાણી? અહીં જાણો


રીગા શુગર મિલ માટે CMDએ કેન્દ્ર અને રાજ્ય સરકાર પાસે મદદ માંગી - ChiniMandi\nHome Gujarati Indian Sugar News Gujarati રીગા શુગર મિલ માટે CMDએ કેન્દ્ર અને રાજ્ય સરકાર પાસે મદદ...\nરીગા શુગર મિલ માટે CMDએ કેન્દ્ર અને રાજ્ય સરકાર પાસે મદદ માંગી\nશિવહર, સીતામઢી , ચંપારણ અને મુઝફ્ફરપુરના શેરડીના ખેડુતોની અપેક્ષા રાખતી રીગા સુગર મિલ હવે સંપૂર્ણ બંધ થવા પર પહોંચી ગઈ છે. આ સિઝનમાં સુગર મીલમાં પિલાણની મોસમ શરૂ થઈ નથી. જ્યારે આગામી સમયમાં પણ મીલ કાર્યરત થશે કે કેમ તે અંગે એક સવાલ ઉભો થયો છે. ખેડુતો અને મજૂરો તેમની માંગણીઓ પર મક્કમ છે અને મિલ મેનેજમેન્ટ કહે છે કે હવે તેમની પાસે કંઈ બચ્યું નથી. દરમિયાન, ચારે બાજુથી વિરોધનો સામનો કરી રહેલા રીગા સુગર મિલના સીએમડી ઓમ પ્રકાશ ધનુકાએ સુગર મિલને બચાવવા માટે કેન્દ્ર અને રાજ્ય સરકાર, કેન્દ્રીય મંત્રીઓ, કેન્દ્રીય સચિવો, સાંસદો અને ધારાસભ્યોની મદદ માંગી હતી.\nતેમણે કહ્યું છે કે કેન્દ્ર સરકારની ઓદ્યોગિક નીતિઓથી મોટા કારખાનાઓને લાભ થાય છે. કેન્દ્ર સરકાર માત્ર મોટી અને મજબૂત કંપનીઓને મદદ કરે છે. તેમણે મિલને બચાવવા માટે કેન્દ્ર અને રાજ્ય સરકારની મદદની વિનંતી વારંવાર કરી છે. જો કે, કોઈ પહેલ કરવામાં આવી ન હતી. તેમણે કહ્યું કે, હવે તેઓ થાકી ગયો છે. તેમણે સરકાર, કામદારો, મજૂરો અને ખેડુતોને સહયોગની અપીલ કરી હતી. અમે 60 લાખ ચૂકવવા તૈયાર છીએ. તેમણે કહ્યું કે તેઓ રાજ્ય સરકારની મદદ માગી રહ્યા છે. મદદ કરવાને બદલે રાજ્ય સરકારે તેમના પર ફોજદારી કેસ લગાવ્યો છે. તેમણે કહ્યું કે મિલ ચાલુ રહેવી જોઈએ.તેમને એક પૈસો જોતો નથી. રાજ્ય અને કેન્દ્ર સરકાર અને કર્મચારીઓએ આ મિલને બચાવવા માટે પ્રયત્ન કરવો જોઇએ. એમ કહીને, તેમની પાસે હવે આપવા જેવું કંઈ નથી. ફેક્ટરી બચાવવા માટે. સીએમડીએ ઇન્ટરનેટ પર પણ આને લગતું એક માર્મિક વીડિયો પણ બહાર પાડ્યો છે.


મુકેશ અંબાણીને ખુલ્લો પત્ર - વાંચવાનું ચૂકશો નહિ મુકેશ અંબાણીને ખુલ્લો પત્ર - વાંચવાનું ચૂકશો નહિ\nલેખક – પત્રકાર કિન્નર આચાર્યના જય શ્રી કૃષ્ણ અને જય દ્વારકાધીશ. સાચું કહું તો હું ક્યારેય રિલાયન્સનો ફેન નથી રહ્યો. ઈન ફેક્ટ, રિલાયન્સની પોલિસી વિરુધ્ધ જેટલું મેં લખ્યું છે એટલું અન્ય કોઈએ લખ્યું નથી. પણ આજકાલ પરિસ્થિતિ અલગ છે. તમે JIO લૉન્ચ કર્યું એ પછી મેં તેરા હાય રે જબરા, ઓય રે જબરા ફેન હો ગયા… એટ લીસ્ટ જિયો મુદ્દે તો ફેન થઈ જ ગયો.\nસાવ નજીકના ભૂતકાળની વાત છે. વોડાફોન મને ૨૯૯ રૃપિયામાં એક GB 3G ડેટા આપતું હતું. એ પછી હું મહિને લગભગ બે વખત ૧-૧ GBનું ટોપ-અપ લેતો હતો. હજાર રૃપિયાના ખર્ચ પછી મને ૩ય્ ડેટાનો ઉપયોગ કરવા મળતો. એક સાંધુ ને તેર તૂટે તેવી હાલત હતી.વોટ્સએપમાં એકાદ મોટા વીડિયો જોવાઈ ગયો હોય તો લાગતું કે કોઈ પાપ થઈ ગયું મારા હાથે. પછી તેનું પ્રાયશ્ચિત બે-ત્રણ દિવસ કરવું પડતું. નેટનો ઉપયોગ ઘટાડીને. મિત્રો સલાહ આપતા: “તું આખો દિવસ ડેટા કનેક્શન ઓન શા માટે રાખે છે ? જરૃર પડે ત્યારે જ ચાલું કરવાનું !”એમની સલાહ કદાચ સાચી પણ હશે. પરંતુ મને ચાલ નહીં એટલે ડેટા કનેક્શન ઓન રાખવું જ પડે. એક પ્રકારની ગિલ્ટ ફીલિંગ સાથે. હું ઘણી વખત સેટિંગ્સમાં ચેક કરતો. ઃ કઈ એપ્લિકેશન કેટલો ડેટા યુઝ કરે છે. મારું પ્યારુ ફેસબૂક ત્યારે અળખામણું લાગતું. વીડિયો કોલિંગ તો લિટરલી લક્ઝણી ગણાતું. ઘણી વખત લાગતું કે અમે પણ સરકાર માન્ય સસ્તા અનાજની દુકાને લાઈનમાં ઉભા ગરીબ રેખા હેઠલ જીવતા કચડાયેલા,રુંધાયેલા, દબાયેલા, પછાત ભારતીય છીએ.જેમ પેલાઓને જરૃરિયાતના ત્રીજા-ચોથા ભાગના ઘઉં-ખાંડ નથી મળતાં તેમ અમને પણ ડેટા નહોતો મળતો. આખર તારીખમાં જેમ મધ્યમ વર્ગનો હાથ આપોઆપ બંધાઈ જાય છે તેમ મધ્યમ વર્ગનો હાથ આપોઆપ બંધાઈ જાય છે તેમ બિલ સાયકલની તારીખ નજીક આવે ત્યારે ટેન્શન વધી જતું. ૩૦૦ કે ૪૦૦ સ્મ્ ડેટા બચ્યો હોય અને હજુ તો અઠવાડિયું કાઢવાનું છે, કેમ નીકળશે ? બહું દુઃખડા વેઠયા છે અમે. વડિલો કહેતા હોય છે કે,ટ્રાન્સપોર્ટેશનના ટાંચા સાધનો વચ્ચે તેઓ કેવી રીતે જીવ્યા, કેવો સંઘર્ષ કર્યો. અમે બાળકોને કહી શકીશું કે, ડેટા અને ઈન્ટરનેટ એક સમયે અમારા માટે કસ્તુરી જેવા દુર્લભ હતા.\nમુકેશભાઈ, દુર્લભ ડેટાને તમે સાવ સામાન્યજનથી લઈને અબજપતિ સુધીના લોકો માટે સુલભ બનાવ્યો છે. તમારો ક્યા શબ્દોમાં આભાર માનું ! દેશનો સાવ છેવાડાનો માનવી આજે યૂ-ટયૂબ, ફેસબૂક અને વોટ્સએપનો ઉપયોગ કરવો થયો છે. એમને આજે બધું હાથવગું છે. થેન્ક્સ ટુ યુ. ખરા અર્થમાં કહીએ તો, સ્માર્ટ ફોનના સ્વરૃપે દરેક નાગરિકના ખિસ્સામાં લાખ-બે લાખ કે પાંચ લાખ પુસ્તકોની લાયબ્રેરી જ આવી ગઈ છે.\nહું તો આજકાલ જલ્સા કરું છું. હું વોડાફોનનો કસ્ટમર છું. દર મહિને ૧૬ ય્મ્નો પ્લાન છે. પણ એ જિયોના પ્રતાપે છે અને મને ખ્યાલ છે.ઘરમાં જિયોનું કાર્ડ પણ છે અને એક રાઉટર પણ રાખ્યું છે. મન ભરીને માણું છું. જિયો ન હોત તો ચોર મંડળી કાર્ટેલ રચીને અગાઉ કરતાં પણ વધુ ડેટા ચાર્જ પડાવતી હોત. આજે જિયોને લીધે જલ્સા છે. રાત્રે ઘેર જઈ હું શફક્ત અમાનત અલી, જાવેદ અલી, વડાલી બ્રધર્સ અને શુજાત ખાન પણ સાંભળું છું.અરિજીત, પપોન અને પુરુષોત્તમ ઉપાધ્યાયને પણ માણું છું. રોજ સ્ટ્રીટ ફૂડની અનેક રેસિપી યૂ-ટયૂબમાં જોઈ નાંખું છું. ફેસબૂક પર દુનિયાભરના વીડિયો નિહાળું છું. દરરોજ મારી છ વર્ષની દીકરીને જાતે વાર્તાઓ કહેતો. હવે તેને બાળવાર્તાઓ, હિતોપદેષ, પંચતંત્રની વાર્તાઓ, અરેબિયન નાઈટ્સની કથાઓ, કૃષ્ણલીલાની વાર્તાઓ, પરીકથાઓ અને રામાયણ… બધું જ મોબાઈલ પર પણ દેખાડું છું. મારે રજા હોય ત્યારે રાત્રીનો આ કાર્યક્રમ.રૃટિનમાં બપોરે પણ અમે વાર્તાઓ નિહાળીએ.એને તો મજા આવેજ છે, મને પણ મજો-મજો થઈ જાય છે. આજ સુધી સેલ્યુલર ઓપરેટર્સને અમારો ભરપૂર ગેરલાભ લીધો,તમે ગ્રાહકોને લાભ આપ્યો. જાણું છું કે,ઘણાંની આંખોમાં તમે કણાની જેમ ખૂંચતા હશો. હરિફોને મૂળસોતાં ઉખેડી નાખવાની તમારી પોલિસી અને આક્રમક અભિગમને કારણે અમારાં જેવા સામાન્ય ગ્રાહકને લાભ જ થયો છે. ગઈકાલ સુધી ડેટા બાબતે જે કંપનીઓ મોનોપોલી અને કાર્ટેલને કારણે ગ્રાહકોને જવાબ પણ આપતી ન હતી એ આજે ગ્રાહકની આગળ-પાછળ ફરે છે. આજે મોબાઈલ ડેટા અને ઈન્ટરનેટ બાબતે કંપનીઓ નહીં પણ ગ્રાહક સર્વોપરી છે. આટલું અધુરું હોય તેથી તમે ૧૫૦૦ રૃપિયાની ડિપોઝિટ સામે હેન્ડસેટ ફ્રી આપવાની જાહેરાત કરી છે.આવનારો યુગ તમને ડિજિટલ ક્રાંતિના મશાલચી તરીકે હંમેશા યાદ કરશે. કારણ કે,તમે ભારતીય સેલફોનધારકોને લૂંટારું કંપનીઓની ચૂંગાલથી મુક્ત કરાવ્યો છે.\nતુમ જિયો હજારો સાલ…\nમુકેશ અંબાણીને પત્ર