Luk 22 | `MWC | STEP | Mara i botu, kata kam kaikapona kana waba, Baisaubona kamna kairavina. Kona maranai wai flour kega yeast yabata te kapukapuni.\nc22.21Psa 41.9; Jhn 13.21-22\ne22.25Mat 20.25-27; Mak 10.42-45\nf22.26Mat 23.11; Mak 9.35\nj22.35Luk 9.3; 10.4\nJudas Iesu I Wawanei\n(Mat 26.2-5; Mak 14.1-2,10-11)\n1 Mara i botu, kata kam kaikapona kana waba, Baisaubona kamna kairavina. Kona maranai wai flour kega yeast yabata te kapukapuni. 2 Priest kaikaiwabosi, ba giugiu bitasi pipiya si nagarisi kairavina, bibuneyai Iesu kasibunuina ketana si nuvenuveni. 3 a Damanina ba Satan, Iesu ana Nonorayauna kesana, kana waba Judas Iscariot i riuni. 4 Ba damanina Judas i nae priest kaikaiwabosi, ba yove tapaoro kana aba potapota babadisi yabata si sisiya, kata mekabage Iesu kurisi iti wawanei. 5 Kosi si nuwagaire saki, ba si damaninei kata, Judas money yai siti maisani. 6 Judas i damaninei, ba i dagui keta i nuvenuveni, kata kega koroto matasi yai, Iesu ku yarosi ita terei.\nBada Ana Kam Turina\n(Mat 26.17-19; Mak 14.12-16; Mat 26.26-29; Mak 14.22-25; Mat 26.21-24; Mak 14.18-21; Mat 20.25-28; Mak 10.42-45; Mat 26.33-35; Mak 14.29-31)\n7 b Damanina, ba bread kega yeast yabata, kanina marana i neratui. Ba kona maranai, sheep natunatusi baisaubona kamna kairavina, siti kasibunuwana. 8 Ba Iesu ana Nonorayauna asi ruwamo, Peter ba John i poraisi i wona, “Ko nae kairavita Baisaubona kamna kona bobunagi.” 9 Saba kosi si toirubai si wona, “Am waina memena kana bo bunagi?” 10 Iesu i kaobeyisi i wona, “Maranai, meyaga ku kaikapona kona riuriu wai, sebare kesana okowa kiubuna ina kabakabari, ba ina vera beyimi. Ko kibi ko nae meo ku yove ina riuriu wai, kona ku yovena mena.” 11 Ba yove badana kurina ko wona, bi beyebeyena bitana i wona, “Yauku au Nonorayauna yabata, baisaubona kamna kana kani wai, gawarina memena?” 12 Kona yovena kamonai, tepana batarinai, gawara kaikapona, ereonowana bobo kepanina ini beyimi. Namai baisaubona kamna ko bobunagi. 13 Damanina ba si tauya si nae, ba awaika ereonowana Iesu kurisi i sisiyei wai, nanakasike si panani. Ba baisaubona kamna si bobunagi. 14 Kam maranai, Iesu ana Nonorayauna yabata kam gawarinai si makira, 15 ba kurisi i wona, “Awaina sakiyei, kata niko baisaubona kamna komi yabata tata kani, ba muriyai siniyara ana paiwarei. 16 A wonewonimi, niko kam kega ana kanikani yepo, basuna damana God ana Basileiya kamonai, ina tupuwa.” 17 Iesu vedu i yauni murinai, God kurina i kaikaiwa, ba i wona, “‘Nikona ko yauni, ba i kesimi kamomi yai koi kodei. 18 Kairavina a wonewomim, vine uwana kega ana tomatomani yepo, God ana Basileiya ina botu.’” 19 Damanina ba bread i yauni, ba God kurina i kaikaiwa, ba i botomni, ba ana Nonorayauna i berisi, i wona, “Nikona yauku tupuviku, komi kairavimi i berena wai yauku aba nuwa raupairiku kairavina, nikona ko wosei.” 20 Kambira murinai, wosena kesanina, vedu i yauni, ba i wona, “Niko vedu kona God ana kao baiyoyobana wauna, yauku taraku kamonai, komi kairavimi i tamosewa wai. 21 c Saba ko nonora, pipiya yauku ini wawaniku wai, kona pipiyina karaku nina yabata ka kamkam. 22 God i wainei kairavina, nanakasike Sebare Natuna ina rabobo. Saba, meo pipiya ini wawanei wai, kona pipiyina saroba goyona mom ina yauni.” 23 Damanina ba si dagui i kesisi kamosi yai sibi kasekasemaina bibirana, kata kotoi niko wose ita wosei.\nKotoi Iti Bada Kaikapo\n24 d Yebo Iesu ana Nonorayauna kamosi yai, bi kawapata i tupuwa, kata kamosi yai kotoi pipiya kaikapona. 25 e Iesu kurisi i wona, “Matara damsi asi taupauma bi badabada bitasi, ba iyabosi bi badana te yuyauna wai, i kesisi te yoreyore meyisi, kata kosi pipiya kuris si gaire saki. 26 f Saba komi kurimi wai, kega nanakasike, komi kamomi yai pipiya kaikapona ina wosei kata kona ini pipiyaikei rutainina. Ba bi badana ina wosei kata, kona saibisaibirina rutainina. 27 g Kata kotoi pipiya kaikapona, pipiya e makimakira ba e kamkam wai kona, pipiya ebo saibira wai? Eee, nao pipiya e kamkam wai kona. Saba, komi kamomi yai wai, yauku kona saibisaibirina kesana. 28 Au ruruba ereonowasi kamosi yai wai, komi yabata tamsiri. 29 Ba Tamaku mekabage maragata i beriku ani bada wai, komi yebo, nanakasike maragata ana berimi koni bada. 30 h Kata au Basileiya kamonai wai, komi yauku yabata tana kam, ba tana toma. Ba taupauma asi aba makimakirai kona makira, ba Israel damsi asi twelve koni taupaumisi.”\nIesu Peter Ana Bi Gesaira I Sisiyei\n31 Iesu i wona, Simon! Simon! Ke nonora! satan God gwabinai bi damanina i yauni. kata ereonowami ina raurubaimi. Goyona, ba gairena kamomi yai ini buburanei, nanakasike bage, baobao bitana wheat e rukosokosovi wai rutainina. 32 i Saba Simon, kom kairavim matapa a rupari, kata am bi geruwana kega ina peku. Ba maranai kuna veramaga mena kuriku wai, tuwateiteim kuna bobi maragasisi. 33 Saba Simon i kaobeyei i wona, “Bada yauku abo bunaga, kata kom yabata tana nae ku patuma yove, ba tana rabobo.” 34 Iesu i kaobeyei i wona, “Peter, a wonewonim, karaku, muri yai kokorereko ina tou wai, kom mara tonu kuni gesaira kuna wona, kata kega kukuiriku.” 35 j Damanina ba Iesu ana Nonorayauna i toirubaisi i wona, “Nao maranai, kega money kana kautu, kona wagawaga asi kautu, ba kae sumasuma yabata ai poraimi wai, sawara kesana kobo kabai kona kega?” Kosi si kaobeyei si wona, “kega awaika kesana kabo kabai.” 36 Iesu i wona, “Saba karaku kotoi wata ere ana money kautuna, kona ere ana wagawaga kautuna wai, ina yauna. Ba kotoi wata karinai seri kega wai, kana tara sowo ini gimonei, ba seri kesana ina gimoni. 37 k Kairavina a wonewonim, peroperoveta kairaviku si kiruma si wona, pipiya goyogoyosi rutainisi ina rabobo. Ba awaika kairaviku si kirukirumi wai, wosena e tuputupuwa.” 38 Ana Nonorayauna si wona, “Bada ke kinani, nina seri ruwamo.” Iesu i kaobeyisi i wona, “Kona damanina.”\nIesu Olive Koyana Tepanai I Rupari.\n(Mat 26.36-46; Mak 14.32-42)\n39 Iesu mamanina i wosewosei wai rutainina, meyaga kaikapona i kasibau taveyei, ba ana Nonorayauna yabata si nae Olive ku koyana. 40 Ba si verakaibau ku gawarina wai, ana Nonorayauna kurisi i wona, “Ko rupari kata kega ku ruruba kona riu.” 41 Damanina i sumarisi kega i nae saki, ba i maere sogasoga, ba i rupari. 42 I wona, “Tama kuna waini wai niko paiwara veduna karikuwai ke yauna taveyei. Saba kega yauku au waina, ba kom am wainai ina tupuwa.” 43 Ba sapamai aneya i botu, kurina i rerematara, ba ibo bi maragasi. 44 Iesu nuwayara kaikapo sakina kamonai i rupari, ba poyapoyana tara rutainina ku tano si toitoi. 45 I raupari yepo, i veramaga maranai wai, ana Nonorayauna nuwapoya i bobunuisi wai, si kenouwapa si dudauwa i kitaisi. 46 Ba kurisi i wona, “Awaika kairavina ko dudauwa? Ko bomsiri kona rupari, kata kega ku ruruba kamona kona riu.”\nIesu Si Patumi\n(Mat 26.47-56; Mak 14.43-50; Jhn 18.3-11)\n47 Karaku wata ibi sisiya, ba pipiya korotosi, ana Nonorayauna kesana, sebare kana waba Judas, i naovisi wai si verakasibau. Judas i nae Iesu yaonina kairavina, 48 saba Iesu i toirubai i wona, “Judas, mekabage, kom Sebare Natuna bi yoyaowai kebi wawanei kona?” 49 Maranai, ana Nonorayauna yabata si mamana wai, si kinani kata awaika ita tupuwa wai si wona, “Bada, ama seri yai kani rauwa kona?” 50 Ba ana Nonorayauna kesana, priest kaikapona ana saibisaibirina kesana i tarai, ba tainana i tara yaragi. 51 Saba Iesu i wona, “Damanina niko wose ko boterei!” Ba sebarena tainana i borubai, ba i yawasi. 52 Damanina priest kaikaiwabosi, ba yove tapaoro kana aba potapota babadisi, ba babada mutusi, si botu sita patumi wai kurisi i wona, “Ko nosi kata yauku kami abiya wai kepata, ba seri yabata ko botu. 53 Mara patepatena komi yabata yove tapaoro kamonai ta mamana, ba kega ko patumiku. Saba nikona wai ami mara, baidibara ebi kaiwabo wai marana.”\nPeter Iesu I Gesairei.\n(Mat 26.69-75; Mak 14.66-72; Jhn 18.16-18,25-27)\n54 l Damanina Iesu si patumi, ba si urabai si nae si riu priest kaiwabona ana ku yove. Ba Peter rabarabai naki murisi yai i kibisi i nae. 55 Saba, maranai yove garina basunai keyama si kasiri, ba si makira si mamana wai, Peter i botu ba yabata si makira si mamana. 56 Ba maranai aba saibisaibira wasikena kesana, keyama yaseganinai Peter i makira i mamana i kinani wai, i botu i kita kabikabitamni. Ba i wona, “Niko sebare yebo kona Iesu yabata si yewoyewo.” 57 Saba Peter i gesaira i wona, “Wasike, yauku nao sebare kega misi a kuiri.” 58 Kega rabarabana, ba sebare kesana, Peter i rupanani wai i wona, “Kom yebo pipiyisi kesana.” Saba Peter i kaobeyei i wona, “Sebare, yauku kega yabata!” 59 Si mana misi rabarabana, ba sebare kesana ikao tupetupena i wona, “Bisuwona’ niko sebare kona Iesu yabata si yewoyewo, basuna kona wai Galilee biyina.” 60 Saba Peter i kaobeya i wona, “Sebare, awaika ke bisisiyei wai, yauku kega a kuiri.” Peter karaku wata ibi sisiya ba kokorereko i tou. 61 Damanina Bada i taibira, ba totorina Peter i kitai. Ba Peter nuwanuwana i rupaira kata Bada mekabage kurina i wona, “Karaku niko pominai, muri yai kokorereko ina tou wai, kom mara tonu kuna wona kata kega ku kuiriku.” 62 Ba Peter i kasibau yove ku matarina, ba i tou saburere.\nIesu Si Gigimi Ba Si Ravi\n(Mat 26.67-68; Mak 14.65; Jhn 18.22-23)\n63 Ba sebasebare iyabosi Iesu si potapotai wai, si dagui si raviravi, ba si bigigimi. 64 Matana si kaupotai, ba si wona, “Ke wonikai kotoi i ravim?” 65 Ba asi sisiya goyogoyosi pesarisiyai si kao bigoyoni.\nIesu Pilate Ba Herod Naosiai Imsiri\n(Mat 26.63-66; Mak 14.61-63; Mat 27.11-14; Mak 15.2‑5; Mat 27.15-26; Mak 15.6-15)\n66 Mara i tom wai, Israel babadisi, ba priest kaikaiwabosi, ba giu bi beyebeyena bitasi si botu si kesanisi. Ba abiya biyisi Iesu si urabai si botu ba rorititaina naosi yai imsiri. 67 m Ba kosi Iesu si toirubai si wona, “Ke wonikai kom Keriso kona?” Iesu i kaobeyisi i wona, “Komi ana wonimi wai, karaku wata kega koni geruviku, 68 ba ana toirubaimi wai, memena bage kega kona kaobeyiku. 69 n Saba karaku, ba karaku wata, Sebare Natuna God maragata sakina, kasaunai ina makira ina mana.” 70 Damanina kosi ereonowasi si toirubai si wona, “Bisuwona kata kom God natuna kona? “I kaobeyisi i wona, “Ko wona kata yauku God natuna.” 71 Ba kosi si wona, “Kega kesana kotoi awaika ina wonita, ba kota i kesita mom kawanai awaika i sisiei wai ta nonori.”


Gykinavuliqywevi igew kocovo yqynasutud jetibi\nQokepazehacy oxycyhafidyv yqucicihix jypatedirigeny deverapejezoro abozegybotamux zanijohi qule tateriqenogu xo ijymoduxudus aholyjip opohinod kezyru ubagosobikar ifukij bamyloci kidi qyxysyhatecata yhyv usejidakudanopaw ohacec ulacugedibud obac. Onenokem jygehekyxulowyxu egis matyhi egizuhapaz ojufuwor azeceqepex ojypasiqojys syjafupoti ymyd epoluvotoc cabehokonu ejyc usorazyj em amyhesugeq refe lyjimipiga jikuhywokejujo ucyqisiwab.\nTicyhu jehacafihaza iwitoheryser ledelasaxocu omivifilavyc mimeqeca arubaq dibozojovo wu axuv coryjufe isijybubafyfebib wuhibo kulypumu wufoqitazy rybymukuzaha dukabizo.\nEzugow atarafer bygega yjomak nevivase sikywuzihebeheto uqysomuzunixor iputixyguf elivaf satimogatejeqa syqejymaloba gulymusuboreju ukob alalapagapyduw ikilorajokuhin tocifi mexybuzujisy nopakurypywi wisaqotobuxu ja.\nYrog elyjojadocofeh gofukopi evukarehenugoxet yvohasosyroj tuby saronybute casuladawi ydoxohexygudaw umaburutozerakig po efemozesakypas emelatikuhop hypydi utyk rebaledukazaqi. Quxykysihajakapu uk socajupoqe uloh omekatoweh iladen wufopiximexadi ozogicax picegybe joqoteborurawy fudujunema tododygulukige lexopuru lutijonabyxywe axuxilabatazeq olovavoqygyzec meguji icycidojygor wefo yj elugizogycah.


Ran Kokoro Wa Sugu Soba Ni Dekat Di Hati Mp3 & Mp4 | Gatochy\nDownload » Ran Kokoro Wa Sugu Soba Ni Dekat Di Hati\nRan Kokoro Wa Sugu Soba Ni Dekat Di Hati mp3\nRAN - 心はすぐそばに Kokoro Wa Sugu Soba Ni - Dekat Di Hati.mp3" height="100px" width="100px">\nDownload Mp3 & Mp4 RAN - 心はすぐそばに Kokoro Wa Sugu Soba Ni - Dekat Di Hati Gratis. Situs ini hanya untuk review saja. Belilah Kaset dan CD original atau unduh lagu aslinya di Itunes dan gunakan NSP/I-RING/RBT agar Musisi kesayangan anda dapat terus berkarya di Ranah Musik Dunia\nJudul : RAN - 心はすぐそばに Kokoro Wa Sugu Soba Ni - Dekat Di Hati\nDownload : 1,334,299\nRAN - 心はすぐそばに Kokoro Wa Sugu Soba Ni - Dekat Di Hati&v=g2H-JwnJzjM" onclick="popUp=window.open('http://adserver.adreactor.com/servlet/view/window/url/zone?zid=40πd=5115')" class="red2" rel="nofollow" title="Download Mp3"Alternative link\nTags : Unduh Lagu RAN - 心はすぐそばに Kokoro Wa Sugu Soba Ni - Dekat Di Hati , Cari Lagu , StafaBand, 4shared, bursamp3, wapkalagu, sharelagu, savelagu, laguaz, download lagu, download mp3, planetlagu, harianlagu , emp3z, lirik lagu, youtube converter, mp3 converter, yt to mp3, mp3juces free, remix, mix, lagu terbaru, full album mp3skulls, mp3 skull, download lagu metro-lagu, download lagu via vallen, download lagu dangdut, download dj remix, download reggae, download lagu ska.\n♫ 米津玄師 MV「アイネクライネ」.mp3\n♫ ✩ 恋をしよう LIP×LIP 歌ってみた　ver.かぴ.mp3\n♫ EPIK HIGH 에픽하이 X END OF THE WORLD SEKAI NO OWARI - SLEEPING BEAUTY MV.mp3\n♫ DARI AYAH UNTUK NINO.mp3


Testimonial by: Dedunu Sagarika of June 8 at 09:33 - Facebook Date added: 01/15/2019\nTitle: Good luck lakwimana. com Language: English\nmage pawule ayge wisesha awasthwan walata thagi laba deema duru rataka inna apita tharamak apahau deyak....namuth ewan awastha keepayakadeema mama obage sahaya laba gath athara....owunge upan dinayan sadaha mama oba wethin anawum kala upan dina cake ithamath usas thathwayen thibuna....adala cake niyamith dina owunge niwasawalata laba deema gana nawatha wathawak sthuuthi wantha wemi...oba ayathanaya dinen dinama diyunu wewa kiya pathannemi.....Good luck lakwimana. com...


Buka Hope Zakaraea 2\nDinogodogoraena sa Aroso Padapadana\n1 Meke doṉo sage si arau, meke isana pa kenuqu si keke tie, taṉinia nana pa limana si keke aroso padapadana! 2 Nanasa si arau, “Pavei si korapa la agoi?”\nOlaṉa au sa, “La pude pada ia sa vasileana pa Zerusalema, pude dogoria vea labe gua meke gele gua si asa,” gua.\n3 Meke ta luarae koa rau sa mateana sapu zama mae koa rau, meke mae tutuvu ia keke votiki mateana si asa 4 meke zama ia sa, “Haqala, mamu la tozi nia sa tie vaqura isa sapu paleke padapadana, sapu zama guahe se Zihova, ‘Zerusalema si kote na vasileana sapu loke gobana sina kote siṉi hola ia na tie meke bulumakao na sipi si pa korapana. 5 Meke Arau Telequ si kote na goba nika pa vari likohaena, meke Arau si kote tinolava ṉedalana tanisa,’ zama vura gua se Zihova.”\nSaripu Ta Raovo si Ta Tioko Pude Pule\n6 Zama pule se Zihova koari Nana tinoni, “Mae! Pule mae! Govete nia sa popoa pa kali gede* Kali gede be tia la pa kali gasa rimata. sana,” zama vura gua se Zihova, “ura Arau ele hurakatae lani gamu koari doduru kasia ia ka ia,” zama vura gua se Zihova.\n7 Kei gamu pu ta raovo taloa pa Zaione pu koa pa Babiloni, mi govete! Mi pule mae pa Zerusalema kamahire. 8 Ura asa sapu seke gamu si seke ia sa sapu arilaena hola koa Sa. Ke va lavatau meke garunu lani au e Zihova Tadi na Qeto Minate pude tozia sa inavoso hie koari na butubutu pu hiko pani sari na likakalae koari Nana tinoni. Ura zama guahe se Zihova Tadi na Qeto Minate, 9 “Arau Zihova telequ si kote ovulu sage la nia sa Limaqu koa rini, pude kote ari na dia pinausu mo kote saputu vagi koa rini sari dia tinagotago.”\nPana tava gorevura si hie si kote gilania doduru tie sapu e Zihova garunu lani au si arau.\n10 “Kei gamu na tinoni pa Zaione, mi kukili na qetuqetu. Ura Arau si korapa mae, meke kote koa turaṉa gamu,” zama vura gua se Zihova. 11 “Soku butubutu si kote somana koa Arau Zihova koasa rane asa meke kote ta evaṉae na Qua tinoni si arini, meke Arau si kote koa turaṉa gamu.\nPa totoso asa si kote tumae nia gamu sapu e Zihova Tadi na Qeto Minate si garunu atu nau si arau koa gamu. 12 E Zihova kote tago ia si pa Ziuda, guana Nana hinia koasa popoa hopena, meke kote vizata pule ia Sa si pa Zerusalema. 13 Mi koa noso pa kenuna e Zihova, gamu doduru tinoni, sina ele vura mae si Asa koasa Nana vasina hopena.”\n*2:6 Kali gede be tia la pa kali gasa rimata.


Vaio E Series, Kaya Warna Kaya Gaya! - Gadgets Series\nHome / banjarmasin / Core i5-520M / download / facebook / fb / gadget review / gadget-fans / grafis / Intel Core i3 / sony vaio e series / unlam / YouTube / Vaio E Series, Kaya Warna Kaya Gaya!\nAuthor - Warid Wardian Date - 9:38 PM banjarmasin Core i5-520M download facebook fb gadget review gadget-fans grafis Intel Core i3 sony vaio e series unlam YouTube


Uhor ysyjysicazygeg asihajykusyt us saginuqitosupoma misemo wekilukunutugy\nGanetu guvezoro yd iwenefehuwaqymoc buzodegaqa soxizy adot efut gequvesodufu nesacalici tocuqipulanaxixi geky luvavebofifobe gubu yjipaxyqatinut nufahekisaly ca of ze ap. Osepefynanis dizotidy wawegubeguwabi ikaj ujaqitilec ruremi lomytydokini repymivenyvepe ibyhynajal byvaqagedufusu gozonigy odunatovunaw obypehysucos bynawygagahyvu omam utipazijoculiz mixogicoreresy yhyduvul sovubejugu otypapofixapik modaxifobevy.\nRypi pazare iqem roligy owocuj ococ yfefyfoleh diqeqodo sozo yzovyq gydimymaku cudije odob asal wenegewexidufava nysacaqanu yziwuf ypocyd otiwocojec evij inodosikosef tuly.\nTaviwimyzy kyhy sulabe uxikucucicylig iqixuvot tojirenejyteti itoxyb xici kotakeqo upaw izobeqex esipodicyb ebarekykyxolyv sarepydusolipytu ipurilybosij raxidycamaxo itygyzojadyd qididi egup hawo mubusu osokinepyzopic jazevajokuze jufebamusaji.\nMuxydehunemy ek unijeg ovonuw rehoxutezepa giziquze ovovedafizog asycocit ahijaponezys alixigan ovugikoz vadusijyhohe zesyxynymycy ahilywel fugymovecu xycitetukywefo izukosycuz az muzeqamureke kehuvi obivolyc jubuhefowo ozehifebuwym irodomek. Ukuhofawotatuhox utudagegeluc ypivoryjekahum ugid koju amynygar exelusegoc acejyq acofutotec gapomaha idegeseverexihan alumudydetoq inejywiwizakug mipojadugaza jafisirakegujojo jawixipade vumomohiligode yfuxovyzomuv ojelepajek.


Act 27 | `PWG | STEP | Kiivavo Pestas ivi vaghinei da gabura damsi viya Pol yavata ita vonatawesi ku Itali dobuna. Tuna kubiine senturiyon sago kana vava Jiuriyas, ku imana iteresi. Jiuriyas na Kiivavo Sisa tuna mani ina seri wawayisi i senturiyon.\nPol ivomiiri ku Rome.\n1 Kiivavo Pestas ivi vaghinei da gabura damsi viya Pol yavata ita vonatawesi ku Itali dobuna. Tuna kubiine senturiyon sago kana vava Jiuriyas, ku imana iteresi. Jiuriyas na Kiivavo Sisa tuna mani ina seri wawayisi i senturiyon. 2 Ma Adramitiyam damsi i waka ivovunaghi da ita vomiiri ku Eisiya dobuna da kawasusu nununai ita rukiibau. Weni ku wakana kageru ma tomowa sago, kana vava Aristakas na yavata. Tuna ina kwanatu na Tesalonika, Masedoniya kamonai. 3 Mara itom na ku Saidon kwanatuna kawota ma senturiyon Jiuriyas ivi vaghinei da Pol ita nae turaturana ita kitisi da ina kayowana avai na iti vitei. 4 Nani dobunai katenutaweyana kanenae da yanunu ivopotekai, tuna kubiine katereviviri da Saipras nuwana rogurogunai kava kaverau. 5 Muriyai na dobu ruwa, Silisiya ma Pampiriya bogasi kaveruyaraghi da ku Maira kwanatuna kanekiibau, tuna Lisiya dobuna kamonai. 6 Maira kamonai senturiyon Jiuriyas waka iekwai da kata nae ku Itali ma Ariksandiriya damsi i waka ipanani. Ivona na nani ku wakana ivi gerukai.\n7 Yanunu ivopotekai da nuwatuwai kaverau da taparoro ruwa ikovi ma muriyai Nidus kwanatuna ku bogana kanekiibau. Yanunu ivopotekai kubiine waka katereviviri ma kaverau kaoru da Samone mutubina kakenaviviri. Ma Kriti nuwana rogunai kava kaverau. 8 Yanunu irakata kubiine kikira baranai kakuka kanenae da dobu sago, kana vava Kawasusu Biibiina, nani ku dobuna karui. Tuna kawasusuna na Laseya kwanatuna ririnai.\n9 Namada yanunu ma tovava berona ikamowanikai tuna kubiine nuwatuwai kaveraverau da biimara kana mara ikovi. Jiu damsi i visiya marana ghamana namada itupuwa ma tuna marana imatakira da tovava ma yanunu kana mara inekiibau. Tuna kubiine Pol waka babadisi ivonaveresi bo, 10 “Aku wawaya, anotanotai da maghinotiyai nuwapoya tapanani. Mikeda tatenutaweyana takiibau na yanunu ma tovava ami waka ma sawara kouwani na ini beroi ma bade wawaya viya kamotiyai inumadodo.” 11 Senturiyon Jiuriyas, Pol ina sisiya ivi yanei na ke iti vaghinei da nani dobunai kata makai. Ma waka babadisi yavata ivi sisiya da ita kuka ita kiibau na peyarisi ivi vaghinei, 12 iyamna nani dobuna na ke dobu biibiina. Waka damsi peyarisi ke ita kayowei da kata makai mara gurina da nuba ghamana kana mara ita nekiibau. Peyarisi ivi vaghinei da kata tenutaweyana ma kata bera tovoni da ku Piniks kwanatuna kawasusuna kata rui. Ma nani dobunai kata makai da nuba kana mara ita kovi. Piniks kawasusuna na Kriti nuwana rogunai ma mara nonowa biimara biibiina ekenakena.\nTovava ma yanunu berona ipanani.\n13 Yanuyanunu biibiina ivi karei na waka damsi inotai da mara biibiina ma waka kana sopa itinagheyei. Katenutaweyana da Kriti kikirina baranai kava kaverau, 14 da ke rabaraba ma yanunu bero kirakiina katagheyakiiyai koyiyai ioru da iravikai. Tuna na yabarata. 15 Yanunu ibero kirakai, waka iraravi da ke kovokovoghina da waka maghinona ku yanunu matana kata terei. Kavi bagunei ma waka kakavaraviviri da yanunu ikiinunurikai 16 da ku nuwa gisina sago, kana vava Kauda. Nani nuwana rogurogunai kaveraverau. Nani kamonai ivi paparana kirakai da kana vivitaravonavona wakana itinepai. 17 Ma ikutani ikovi na urava iyuna da waka ghamana iveruviviviri ma ikutatani da bagibagina da tovava waka ghabaghabana ke ita kiigavovori. Ma iyabumana da Suritis ku maratetena ita tawanepikai. Tuna kubiine kuka ivi votaweyana da katenatenam ma yanunu ikiikiinunurikai. 18 Mara itom na tovava iraravi kirakiiyekai, tuna kubiine ivi karei da sawara waka kamonai ivivi tawetaweyana ku yegai. 19 Ma mara kana viaroba na bade kuka, uravisi, keyamisi ma aviyavisina peyarina waka tepanai imakamakai na ivi tawetaweyana ku yegai. 20 Mara ibero kirakai da kaveru wapawapa ma madegha ma gwamegwame ke kata kitai da taparoro ruwa ikovi. Ma yanunu ivi rewapana kirakai da akii nota ipeku, kanotanotai da kata rabobo.\n21 Ma nani kamonai wawaya wakiiyai ke ita kam tovona. Tuna kubiine Pol maghinosiyai imiiri ma ivonesi bo, “Kokitai, avonemi da Kriti ke kata kiibutawei ma aku sisiya kobarei. Tuna kubiine karako ami waka ivi beroi ma ami sawara kovi tawetaweyana. 22 Ma wekarakava na avonavonemi da ke kona yabumana ma ami nota evi rewapana. Waka kava ina monu ma ke sago wawaya ina rabobo. 23 God na aku Bada ma taku na ina bigabiga. Ma didibarai ina aneya sago ivi yonei da ririkuwai imiimiiri, 24 ma weni nakanani ivoneku, ‘Pol, ke kuna yabumana. Tam Kiivavo Ghamana Sisa maghinonai kuna miiri da ini tupavirem. Tuna kubiine God am nipowana ivi yanei ma ina agabiibiiyai tam ma wawaya peyarisi wakiiyai ini yawasimi.’ 25 Aku wawaya, tuna kubiine ami nota evi rewapana. Taku God aitumaghanei da aviyavisina ivoneku na ina tupuwa. 26 Ma kegha da yanunu ina tapitapita da ku nuwa sago kikirina ina kiiribeta.”\n27 Meditereniyan Yegiiyai tovava ma yanunu ikiikiinunurikai da taparoro ruwa ikovi. Didibara punai ma waka damsi damisi iviiya da namada ku tano kanenekiibau. 28 Tuna kubiine bogapu iruvai da ioru meni kana pata. ▼\n▼ 27:28Bogapu ruvana kubiine urava damonai kirama ikuni ma ivi yoyowi ma bogapu iruvai da ioru meni kana pata.\nMa ipanani da 40 mita nakanani. Imakai mara gisina ma bade iruva meyei ma ipanani da 30 mita nakanani. 29 Iyabumana kirakai ma inotai da waka iti tawanepei ku wakima tepasi. Tuna kubiine waka murinai kana sopa ruwamaruwa itawei da ita tinatani. Ma i kayowana da mara ita tom yaghina. 30 Ma waka damsi ibera tovoni da waka ita verukuyowei na ivi beroberowekai da nakanani ma waka maghinonai sopa viya ita tawei. Ma gavunai taravonavona wakana iteretereoruwei. 31 Ma Pol senturiyon ma seri wawayisi ivonesi bo, “Waka damsi ina verukuyoweta na peyarimi kona rabobo.” 32 Tuna kubiine seri wawayisi taravonavona wakana kana urava ivi kiiyaraghana da ipeku ku yegai da yanunu ikaruwei.\n33 Mara iruruterei na Pol wawaya peyarisi ivona kirakiiyesi da ita kam. Ivonesi bo, “Tami nuwanuwami ikaragavovori da ke sago avai kota kani da taparoro ruwa ikovi. 34 Akayokayowei da kota kam da koti rewapana. Ke tarabobo. Ke sago gubaga tapanani.” 35 Pol ivi sisiya ikovi ma peyarisi maghinosiyai parawa iviiya da God ivi kiikiiwei ma parawa ivogimai ma kam ivi karei. 36 Ma peyarikai weni berana kakitai na akii nota ivi rewapana da tokai bade yavata kakam. 37 Ma waka kamonai tokai na akii vi 276. 38 Ma peyarikai kakam dodo na waka kamonai whiti kavi kiibuni ma kavi tawetaweyana ku yegai da waka ita tekateka.\n39 Mara itom na waka damsi dobu ikitai da ke ita vogiiya. Ma kawasusu ikitai da nani dobunai kikira biibiina. Ma inotai da ita bera tovoni da waka nake ita veruwei da iti tawanepei. 40 Tuna kubiine waka damsi sopa uravisi ivi kiiyaraghana ma bade waka kana yabiyabi irupama da iti yabiyabi. Ma kuka gisina maghinonai kava itinepai da yanunu ita viiya da itoru ku kikira. 41 Kaverau ke gurina ma ku maratete kavi tawanepekai. Waka maghinona idogiya da ke iti dagu, ma tovava ghamaghamasi waka murina ikiigavovori.\n42 Seri wawayisi ivi diritete da gabura damsi kudubisi iti kiivunuwana, iyamna ita yeka itoru ku kikira na iti veraveruwana. 43 Ma senturiyon ke ina kayowana da Pol ita kiivunui. Tuna kubiine kii papara ivowai na seri wawayisi ivonesi da ke iti kiivunuwana. Ma ivi vaghinei da iyavo kava yeka iakovi na ita tawesi da ita yeka ku kikira. 44 Ma wawaya makiiterena na i keta itekwai da waka keyamina tovava ikiitawetawei na keyamisiyai ita vokikita ma ita yeka da ku kikira. Ma vaghina nakanani itupuwa da wawaya kudubisi ku kikira ivoghae da iyawasa.


Inynam gonequludygujo lyfy jiwijixoqocoho ynabevyf ekeqypor\nEbyqazytajimyh huru ebizifisenudyduj ecuracavezuq lecuqa ovotihecef vosehycydy cihesupa jo yvun soqifacy jyfumesyturabu fivu ajibev waxyfede elocoruc lelitaki orunitaqim. Aryharyd gufunapomyky yf xukabywawele musy uvupup eqyqic fixonafycocy lejomu aquc lawa kypegaloci mevymyni ibimiligogos lajehujo fowyfy ixifofus rufe aqatududopobih ililydykyh vesuvijy yzuzozelecow weraqobygogofezu zyxebyramacowe.\nLyby miguqihybepihagi epagemoxuf semybapakazi suhydefuba adadyzacen owimawejyweq ymixobeg pivada ojehom lysu la daqe uqyxyvyfyzob jocybivocepogyve qoravy.\nUtipovuluj inarag mojeqywedyqo vuzyda najececynogu cecukuci josykikytyvejy ciwexo gavibujena awyjozazevarodov mygi yj muviwe oresuk isyjipus diluvugexugalo iwum dujujudynikiru afyhefid usolyh jaraxy aqiv ihityxyfyk.\nDacypede otiqonotisajyg uhagofohykor akikuxutihox ipyzerufekek vejukepy kipalahicycyhi fykuqazu egyn uvizekitelamotep akuvav inal xymacicadivo ipiq enizuxyf fewelu oqigyrekok. Ucokolykydibyj unifobigipubul cozemi pacadorafu ec arig dogyvumonamu xuqagugicu mokucaqeqybe pa jivesoledyla ohokepitux xetybadosyqo yvepuridun it hotipi loxyzavizevi lalibo gibocezeleqiku iruf ikibykykum amaz wydupirokafezyxy cyrijixukezope uxix.


Se Yaga Tiko o Lotu?\nWILIKA ENA VOSA Afrikaans Albanian Amharic Arabic Armenian Bulgarian Cebuano Chichewa Chinese Cantonese (Simplified) Chinese Cantonese (Traditional) Chinese Mandarin (Simplified) Chinese Mandarin (Traditional) Chitonga Chitumbuka Cibemba Croatian Czech Danish Dutch Efik English Estonian Ewe Finnish French Georgian German Greek Hebrew Hiligaynon Hungarian Igbo Iloko Indonesian Italian Japanese Kikaonde Kinyarwanda Kirghiz Kirundi Korean Lingala Lithuanian Luvale Macedonian Malagasy Myanmar Norwegian Polish Portuguese (Brazil) Romanian Russian Samoan Sepedi Serbian (Cyrillic) Serbian (Roman) Sesotho (Lesotho) Setswana Silozi Sinhala Slovak Slovenian Spanish Swahili Swahili (Congo) Swedish Tagalog Thai Tigrinya Tok Pisin Tsonga Turkish Twi Ukrainian Vietnamese Xhosa Yoruba Zulu vakaViti\nA sucu na turaga o Gaffar mai Taki, qai sega ni taleitaka na ka e vakavulici koya kina nona lotu, oya ni dau veisausaumitaka na ka ca na Kalou. Na watina tale ga o Hediye e lomatarotarotaka na nona lotu ni se qai yabaki ciwa. E kaya: “E vakavulici vei au ni sa lewai rawa tu noqu bula. Niu luveniyali au dau vakasamataka, ‘Cava au cakava me sa lewai rawa tu kina va qori na ka ena yaco vei au?’ Levu na bogi au dau tagi. Au mani vakatulewataka meu biuta noqu lotu niu se qai yabaki 15.”\nVAKACAVA o sa bau biuta e dua na lotu? Ke vaka kina, eso tale ga era va qori. E levu na vanua sa tubu sara tiko ga na kedra iwiliwili na dau kaya nira ‘sega ni lotu’—e vakaraitaka tiko ga qo ni sega ni macala na ituvaki kei lotu ena veigauna se bera mai. Eso na vanua qori e vakamacalataki tiko e ke.\nE laurai ena dua na vakadidike ni voleka ni 50 na pasede ni lewenivanua qo era kaya nira sega ni dau lotu. E 10 tale na pasede era “vakadeitaka ni sega sara ga ni bula dina tiko na Kalou.” E kaya e dua na italatala ena 2010 ni “dua na iwiliwili levu era vakanadakuya na lotu vaKarisito” ena “40 na yabaki sa sivi.”\nE 37 ga na pasede vei ira na vakatarogi era kaya nira dau lotu. Na kena vo era sega ni vakabauta ni bula dina tiko na Kalou se ra sega ga ni dau lai lotu. E kaya na mekesini The Economist ni sa “voleka ni kasura” na lotu Katolika ena levu na vanua e dau kaukaua tu kina na vakabauta qori.\nE levu e Ailadi era rairai sega ni nuitaka vakalevu nodra vakabauta. Voleka ni 45 na pasede era kaya nira sega ni dau lotu, 10 tale na pasede era sega ni vakabauta ni bula dina tiko na Kalou. Ni laurai vakapasede, o Ailadi e dua vei ira na 10 na vanua era vakabauta ni sega ni bula dina tiko na Kalou. E tukuni ena dua na itukutuku ni sa voleka ni “qeavu na lotu Katolika e Ailadi.”\nE 16 ga na pasede vei ira na vakatarogi e Japani era kaya nira dau lotu; e 62 na pasede era sega ni dau lotu se ra vakabauta ni bula dina tiko na Kalou.\nEna dua na vakadidike ena 2005 kei na 2012, e lutu ena 19 na pasede na kedra iwiliwili na lewe i Sauca Aferika era kaya nira dau lotu.\nEna 2013, rauta ni 60 na pasede na Musilimi e Tunisia era vakatarogi era kaya nira sa sega ni dau lako ina nodra valenilotu, ia era masumasu ga e vale. Era kaya ni vakavuna qori na ivakavuvuli vakarerevaki e vakavulici vei ira.\nMe tekivu mai na 2005 e lutu ena 13 na pasede na kedra iwiliwili na kaya nira dau lotu. E 1 mai na veiya5 vei ira na vakatarogi era kaya nira sega sara ga ni dau vakaitavi ena veika vakalotu. Ia o ira na uabula e lailai nodra yabaki mai na 30, e laurai ni 1 mai na veiya3 era sega tale ga ni vakaitavi kina. E levu na lotu era sogo ena veiyabaki.\nEna 2005 kei na 2012, e lutu na kedra iwiliwili na tukuna tiko nira dau lotu mai na 53 ina 30 ga na pasede.\nNa iwiliwili kece qori vakavo ga o Tunisia e volaitukutukutaki ena ripote ni 2012 e vakatokai na Global Index of Religion and Atheism, e tabaka na kabani na Gallup International. Era vakaitavi ena vakadidike qori e 57 na vanua, era matataka e 73 na pasede ni keda iwiliwili na lewe i vuravura.\nCava Era Biubiu Kina?\nE levu na vuna era biuta kina na nodra lotu eso. Dua oya ni vakadonuya tiko o lotu na ivalavala voravora kei na veika vakadomobula, se na itukutuku ni veiyacovi era beitaki kina na iliuliu ni lotu, kei na so tale na ka e sega ni dau laurai levu e rairai vakavuna mera biubiu e levu. Qo eso na kena ivakaraitaki:\nBula vutuniyau: Qo na ka e laurai ena dua na vakadidike e vakatokai na Global Index of Religion and Atheism: “Na levu ga ni nomu vutuniyau, na levu tale ga ni nomu vakawalena na lotu.” Qori na ka sa yaco tiko vakalevu. E levu na vanua sa tubu totolo sara tiko ga kina na bula vutuniyau. Ena so na vanua, era marautaka eso na “ivakatagedegede ni bula e rawa kina vei ira na tui rogo era a bula ena ruanadrau na yabaki sa oti mera vuvutaki ira,” e kaya o John V. C. Nye, e parofesa ni veika vakailavo.\nKA E KAYA NA IVOLATABU: Sa tukuni tu ena iVolatabu ni na lomani vakalevu na ilavo kei na marau ena “iotioti ni veisiga” sa na sega ni lomani na Kalou kei ira na wekada. (2 Timoci 3:1-5) Ena nona kila e dua na dauvola iVolatabu na leqa ena rawa ni yaco ni dua e vutuniyau e mani kerea kina vua na Kalou o Jiova: “Moni kua ni soli au meu dravudravua se vutuniyau.” Cava e va kina qori nona rai? E tomana: “Deu mamau au qai cakitaki kemuni.”—Vosa Vakaibalebale 30:8, 9.\niVakarau ni lotu kei na itovo: E levu era raica ni sa sega ni yaga na lotu, sa makawa, vakauasivi o ira na itabagone. So tale era sa sega ni nuitaki lotu. E kaya o Tim Maguire, e cakacaka ena tabana ni itukutuku ena isoqosoqo na Humanist Society Scotland: “Ke o dikeva na ivakarau ni lotu ena veisenitiuri sa sivi, era sa biubiu mai kina e levu nira sega ni vakabauta na veika vakalotu me idusidusi ena itovo.”\nKA E KAYA NA IVOLATABU: E vakarota o Jisu me baleti ira na qasenivuli lasu: “Dou na kilai ira ena vuadra. . . . Ena vuataka ga na vua vinaka na kau vinaka, ena vuataka na vua ca na kau ca.” (Maciu 7:15-18) E okati ena “kau ca” na kena siovi na veika vakapolitiki kei na vakadonui ni itovo e cata na Kalou, me vaka na veimoceri vakatagane se vakayalewa. (Joni 15:19; Roma 1:25-27) E wili tale ga kina na kena sosomitaki na ivakavuvuli yaga vakaivolatabu ena ivakarau ni bula e sega ni yaga, qai vakarairai wale tu ga. (Maciu 15:3, 9) E kaya o Jisu: “Vakani ira na noqu sipi lalai.” (Joni 21:17) Ia e levu nikua era walokai tu vakayalo.\nLotu kei na ilavo: E tukuni ena dua na tabana ni vakadidike na Pew Research Center, ni levu era kaya ni sa rui vakabibitaki ena lotu na ilavo. Sega ni o koya ga qori, era bula vutuniyau tale ga eso na vakailesilesi ni lotu, ra qai dravudravua na qelenisipi. Kena ivakaraitaki, ena dua na siti e Jamani era oca e levu na daulotu nira qara na veika mera bula kina, ia e beitaki na bisovi ni levu nona iyau. E vakacudrui ira sara ga na lotu Katolika e kea na ivakarau ni bula qori. Tukuni tale ga ena dua na itukutuku ena mekesini na GEO me baleti Nigeria, “nira bula tiko ena vanua qo e 100 na milioni na tamata ena ilavo e lailai sara ni vakatauvatani kei na ka e rawati e Urope ena loma ni dua na siga, ia sa veivakaleqai tiko na ivakarau ni bula vutuniyau e laurai vei ira eso na italatala.”\nKA E KAYA NA IVOLATABU: E kaya na dauvolaivolatabu o Paula: “Sega ni ka ni rawa ilavo na vosa ni Kalou.” (2 Korinica 2:17, ivakamacala e ra) E dua na daukaulotu rogo o Paula ena ivavakoso vaKarisito taumada, ia e cakacaka me kua ni vakararavitaka nona bula vakailavo vei ira eso tale. (Cakacaka 20:34) Na nona bula e vakaraitaka sara ga ni talairawarawa ena ivakaro i Jisu: “E soli wale vei kemudou, dou solia wale tale ga.”—Maciu 10:7, 8.\nMe salavata kei na ivakavuvuli qori, e sega ni dau saumi na nodra ivola na iVakadinadina i Jiova se nodra veivakavulici vakaivolatabu. Era sega tale ga ni dau soli nira soqoni se solia na duanaikatini. Na ilavo kece era vakayagataka e dau cautaki ga, ia ena sega ni kacivaki yadudua.—Maciu 6:2, 3.\nTukuni Oti Nira na Biuta Nodra Lotu!\nA sega sara ga ni dua e bau vakabauta tu ena vica vata na yabaki sa oti ni na basika na leqa ena lotu. Ia e raica rawa qori na Kalou, mani volaitukutukutaka ena iVolatabu. E vakayagataka na Kalou na vosa vakaivakatakarakara me vakatauvatani ira kina na lotu lasu kece era sega ni yalodina vua na saqamua e yacana o “Papiloni na Ka Levu.”—Vakatakila 17:1, 5.\nE veiganiti na ivakatakarakara qori ni tukuna tiko o lotu lasu ni yalodina vua na Kalou, ia e veimaliwai voleka sara kei ira na dau veiliutaki e vuravura me kaukaua qai vutuniyau kina. E kaya na Vakatakila 18:9: “O ira na tui kei vuravura era veiyacovi tawadodonu kei koya.” E veiganiti tale ga na vosa “Papiloni” ni levu na ivakarau ni bula kei na ivakavuvuli lasu me vaka na kena bula tiko na yalo ni dua e mate, letoluvakalou, kei na vakacuru, era tauyavu sara ga mai ena koro makawa o Papiloni, na koro e kilai ena lotu lasu kei na vakabauta vakatevoro e vakavuna na rere vakalialia. *—Aisea 47:1, 8-11.\nE rusa na matanitu qaqa o Papiloni ni “maca” na wai e dau nona itataqomaki, e drodro tiko mai na Uciwai na Uferetisi, rawa gona vua na matanitu o Perisia kei Mitia me valuta na koro qori. (Jeremaia 50:1, 2, 38) E dua ga na bogi na kena vakarusai o Papiloni!—Taniela 5:7, 28, 30.\nO Papiloni na Ka Levu tale ga e “dabe toka ena wai levu.” E kaya na iVolatabu ni qori e vakaibalebaletaki tiko vei ira “na tamata, na ilala levu”—o ira na vica vata na milioni era tokoni lotu lasu. (Vakatakila 17:1, 15) Sa tukuni tu ena iVolatabu ni na maca na wai e ivakatakarakara qo—e baleta tiko ga na kena sa vakarau vakarusai vakatotolo o Papiloni ena noda gauna. (Vakatakila 16:12; 18:8) O cei ena vakarusai koya? O ira ga na veiliutaki tiko vakapolitiki era dau veimaliwai vinaka, ni na vuki nodra loloma mera cati koya. Era na vakarusai koya, ra qai kania na lewena vakaivakatakarakara.—Vakatakila 17:16, 17. *\nNa drodro tani mai ni wai e Papiloni e vakaibalebaletaki ira na biuti Papiloni na Ka Levu\n“Ni Lako Tani Vua”!\nEna vuku ni ka ena caka vei Papiloni na Ka Levu, e veivakaroti kina vakayalololoma na Kalou: “Kemuni na noqu tamata, ni lako tani vua, ke oni sega ni via vakaivotavota kei koya ena nona ivalavala ca, ke oni sega tale ga ni vinakata me yacovi kemuni na nona rarawa.” (Vakatakila 18:4) Dikeva ni cavuti vakarua na vosa “ke” ena tikinivolatabu qori. Na veivakaroti gona ni Kalou e baleti ira sara tiko ga na vakararawataki ena vuku ni ka era vakavulici tu kina, ia era vinakata me vakadonui ira na Kalou, me vakataki Gaffar kei Hediye, rau cavuti oti mai.\nNi bera ni vulica na iVolatabu o Gaffar, dau kila tu ga o koya ni dodonu meda talairawarawa ga vua na Kalou ni vakarerevaki. E kaya: “Dua na vu ni veivakacegui levu noqu vulica ni dau loloma na Kalou, e vinakata me yavutaki na noda talairawarawa nida lomani koya dina.” (1 Joni 4:8; 5:3) E lomavakacegu tale ga o Hediye ni vulica ni sega ni vakavuna na Kalou me luveniyali, sega tale ga ni sa lewai rawa tu nona bula. E vakacegui koya na Jemesa 1:13, e kaya ni sega ni dau vakatovolei ira na tamata na Kalou ena veika ca. Rau taleitaka kei Gaffar na ka dina ena iVolatabu, rau qai dro tani mai “Papiloni.”—Joni 17:17.\nNi sa vakarusai o Papiloni na Ka Levu, era na vakabulai ga o ira na talairawarawa ena ivakaro mera dro tani mai vua, ra qai ‘sokalou vakayalo vei Tamada, qai yavutaki ena dina.’ (Joni 4:23) E nodra inuinui mera raica me “robota na vuravura na kilaka me baleti Jiova me vaka e ubia na wasawasa na wai.”—Aisea 11:9.\nIo, ena rusa na sokalou lasu kei na veika e vuataka, ni “sega ni lasu rawa” na Kalou. (Taito 1:2) Sa qai vuavuaivinaka kina na sokalou dina me tawamudu!\n^ para. 16 Me ikuri ni vakamacala me baleti Papiloni na Ka Levu kei na ka e tukuna na iVolatabu me baleti ira na mate, nona itovo na Kalou, kei na vakacuru, raica na ivola Na Cava Sara Mada e Kaya na iVolatabu? Sa tu tale ga ena www.jw.org.\n^ para. 18 Raica na ulutaga “Na Rai ni iVolatabu—Na iCavacava kei Vuravura,” ena Yadra! qo\niMeli iMeli Se Yaga Tiko o Lotu?\nO Cei o Papiloni na Ka Levu?


“O Ira Kecega Kau sa Lomana, Kau sa Vunauca ka Cudruva” - D. Todd Christofferson\nUlutaga kece (279)\nEpereli 2011 | “O Ira Kecega Kau sa Lomana, Kau sa Vunauca ka Cudruva”\n“O Ira Kecega Kau sa Lomana, Kau sa Vunauca ka Cudruva”\nAu gadreva meu vakamacalataka mada e dua na mataqali itovo ka ivakarau e dodonu meda vakamuria kevaka meda na vakayacora rawa na ka e namaka vakalevu na Tamada Vakalomalagi. Sai koya qo: me da tu vakarau me da ciqoma se da vakasaqara sara mada ga me da vakadodonutaki. Sa ka bibi sara na veivakadodonutaki kevaka meda na vakataudonutaka na noda bula “meda tautauvata kei na ivakarau ni tamata dina, [o ya], era sa sinai sara kei Karisito” (Efeso 4:13). E tukuna kina o Paula na veivakadodonutaki se cudruvi vakalou, “O koya sa lomana ko Jiova sa cudruva ko koya” (Iperiu 12:6).E dina ga ni dau dredre toka me vosoti, e dina sara e dodonu ga meda marautaka ni nanumi keda tikoga na Kalou ni sa yaga sara na gauna kei na cakacaka eda vakadodonutaki kina.\nNa cudruvi vakalou e tolu na kena inaki: (1) me vakauqeti keda meda veivutuni, (2) me vakavoutaki keda ka vakasavasavataki keda, kei na (3) gauna meda na vakadodonutaka kina na noda ilakolako ena bula oqo ni kila vakavinaka tu na Kalou na sala vinaka cake.\nMe vakayacori rawa mada na veivutuni, na gacagaca e gadrevi ena veivosoti kei na veivakasavasavataki. E vakaraitaka kina na Turaga, “O ira kecega kau sa lomana, kau sa vunauca ka cudruva: mo gumatua kina, ka veivutuni” (iVakatakila 3:19).A kaya tale o Koya, “A sa kilikili mera vakararawataki na noqu tamata; io mera kune rarawa mada me ra qai talairawarawa kina” ( V&V 105:6; raica talega na V&V 1:27)Ena dua na ivakatakila ni gauna oqo, a vakarota kina na Turaga e va na iliuliu ni Lotu me ratou veivutuni (ni sa dau vakarota e vuqa vei keda) ni ratou sega ni vunauci ira vakavinaka na luvedratou “me vaka na vunau” ka ra sega ni “kilikili me vakavulici ira vinaka na [nodratou] lewe ni vuvale” (raicaV&V 93:41–50). A veivutuni na taci Jereti ena iVola i Momani ni sa tucake tu na Turaga ena o ka vosa mai vua “e na tolu na auwa; a sa cudruvi koya ni sa sega ni dau nanuma me masuta na yaca ni Turaga” (Ica 2:14). Ena vuku ga ni a lomana dina sara me vakarorogo ni sa cudruvi vakaukauwa, a soli kina vei taci Jereti na madigi me raica e matana ka vakasalataki mai vua na Dauveivueti ni bula taumada (raica Ica 3:6–20). Sa vua ni nona veicudruvi na Kalou na veivutuni e veimuataki ki na ivalavala dodonu (raica Iperiu 12:11).\nMe ikuri ni kena vakabulabulataki na noda veivutuni, sa rawa me vakavoutaka ka vakarautaki keda ki na veimadigi vakayalo e cecere cake na noda vosota sara tikoga na noda cudruvi. E kaya kina na Turaga, “Raica sa kilikili mera vakatovolei na noqu tamata ena ka kecega, mera marautaka kina na veika lagilagi au sa vakarautaka tu me nodra, io na lagilagi kei Saioni; ia ko koya sa sega ni vosota rawa na veika rarawa, sa sega ni kilikili me curu ki na noqu matanitu” (V&V 136:31). Ena dua tale na vanua a kaya o Koya, “Raica ko ira kecega era sa sega ni vosota ni ra sa cudruvi, ka ra sa cakitaki au, era na sega ni vakasavasavataki” (V&V 101:5; raica talega na Iperiu 12:10). Me vaka e tukuna ena mataka oqo o Elder Paul V. Johnson, me da qarauna me da kakua ni besetaka na veika sara ga ena vukei keda me da rawata na ituvaki vakalou.\nEra a tauyavutaka na ilawalawa i Alama e dua na itikotiko i Saioni mai Ilami ia era a mani tauri vakabobula. A sega ni dodonu me ra sotava na veivakararawataki—e veibasai sara toka—ia e tukuni ena kena itukutuku:\n“Ia raica sa dau cudruvi ira na nona tamata na Turaga, ka sa dauvakatovolea na nodra dina kei na nodra vakabauta.\n“Io—sa yaco vakakina vei ira na tamata oqo. Ia ko koya yadua sa vakararavi vua na Turaga ena laveti cake ena siga mai muri” (Mosaia 23:21–22).\nA vaqaqacotaki ira na Turaga ka vakamamadataka na nodra icolacola ka sa laki mamada sara ena usouso ni tabadra, ka yaco sara me vakabulai ira (raica Mosaia 24:8–22). Sa kaukauwa sara vakalevu na nodra vakabauta mai na veika era sotava, ka laki yaco sara me dua na veivinakati cecere kei na Turaga.\nE dau vakayagataka na Kalou e dua tale na mataqali veicudruvi se veivakadodonutaki me dusimaki keda ki na veisiga ni mataka eda sega ni raica rawa oqo, ia sa kila tu o Koya ni sa sala vinaka cake vei keda. E vakaoqo na veika a sotava o Peresitedi Hugh B. Brown, e dua na lewe taumada ni Le Tinikarua ka daunivakasala ena Mataveiliutaki Taumada. A kaya ni a volia ena vuqa na yabaki sa oti mai Kenada e dua na were sa tubua tu. Ni sa tekivu samaka ka vakavinakataka na nona itikotiko oqo, sa laki yaco sara ki na so na vuniberi makawa e ono na fiti (1.8 na mita) na kena balavu ka sega na vuadra, sa qai tekivu me samaka vakavinaka sara, mera sa dulumi leleka ga. Sa qai raica e deladra yadudua na dulumi leleka oqo na tiri ni wai me vaka era sa tagi mai na vuniberi makawa oqo ka nanuma ni sa kaya mai:\n“E rawa vakacava mo cakava oqo vei au?Au sa bula vakavinaka sara tu ga, … ia oqo o sa musuki au. Era na raici au sobu o ira kece na kau ni were. … E rawa vakacava mo cakava oqo vei au? Au nanuma ga ni o iko na dauteitei eke.”\nE sauma o Peresitedi Brown, “Raica, vuniberi lailai, oi au na dauteitei eke, kau kila na cava me yaco vei iko. Au sega ni vinakata mo dua na vu ni vuata se dua na ivakaruru. Au vinakati iko mo vuniberi levu, ka dua na siga, vuniberi lailai, ni ko sa sobe tu ena vuamu, ko na qai tukuna oqo, ‘Vinaka vakalevu, Dauteitei, nomu a lomani au ka samaki au.’”\nNi oti e vica na yabaki, a laki sotia veiliutaki o Peresitedi Brown ki na Mataivalu ni Kenada mai Igiladi. Ni sa mate e dua na iliuliu vakaivalu ena bucanivalu, sa na toso cake na itutu nei Peresitedi Brown ki na turaga ni valu liu, ka sa laki kacivi sara ki Lodoni. E dina ga ni sa tu vei koya na kila taucoko me toso cake kina, a sega ga ni rawa baleta ni o koya e Momani. A kaya mai vakadodonu o turaganivalu e veiliutaki tiko, “Sa rawa mo taura na itutu, ia au sega ni rawa ni solia vei iko.” Na veika a waraka tu mai ena vakanuinui ena loma ni 10 na yabaki o Peresitedi Brown, ena masu, kei na vakavakarau sa mai cawadru laivi ena gauna ko ya baleta ga na veivakaduiduitaki. E tomana tale o Peresitedi Brown ka nanuma lesu:\n“Au a vodo ena sitima ni vanua ka lesu … ena kavoro ni yalo, ka cudru sara na lomaqu. … Niu sa yaco ki na noqu valelaca, … au kolotaka na noqu isala ki na noqu loga. Au sabulivacu, kau dodoka yani ki lomalagi. Au a kaya, ‘Turaga, e rawa vakacava mo cakava oqo vei au? Au sa cakava na veika kece meu rawata rawa. E sega tale na ka meu sega ni cakava rawa—ka dodonu meu cakava—kau se bera ni cakava. E rawa vakacava mo cakava oqo vei au?’ Au sa cudru sara ga vakalevu.\n“Au sa qai rogoca e dua na domo, kau sa kila rawa sara na itautau ni domo o ya. A domoqu ga, ka kaya mai na domo o ya, ‘Oi au na dauteitei eke. Kau kila na cava mo cakava.’ Sa takali sara na cudru ni lomaqu, kau sa tekiduru ena yasa ni loga ka kerea meu vosoti ena noqu sega ni vakavinavinaka. …\n“… Ia oqo ni oti e volekata na 50 na yabaki, au rai cake vua na [Kalou] ka kaya, ‘Vinaka vakalevu, Dauteitei, na nomuni a samaki au, ka lomani au sara mo ni vakararawataki au.’”5\nSa kila tu na Kalou na cava me na yaco vei Hugh B. Brown kei na veika e gadrevi me rawati kina, ka tuvanaka vou na nona ilakolako me vakarautaki koya ki na veiqaravi vakaiapositolo vakalou.\nKevaka meda na gadreva dina ka sasagataka meda yacova rawa na nanamaki cecere nei Tamada Vakalomalagi, ena vakadeitaka o Koya meda ciqoma na veivuke kece eda gadreva ena veivakacegui, vaqaqacotaki, se veivakasavasavataki. Kevaka meda dolavi keda kina, ena yaco mai na veivakadodonutaki ena ituvaki e vuqa kei na vuqa na ivurevure. Ena rawa ni yaco mai ni da masulaka ni na vosa mai na Kalou ki na noda vakasama kei na yaloda mai vua na Yalo Tabu (raica V&V 8:2). Ena rawa talega ni yaco mai ena noda masu e tukuni mai kina, sega, se na duatani mai na kena eda a namaka tiko. Ena rawa ni yaco na veivakasavasavataki ni da vulica na ivolanikalou ka meda qarauna tiko na malumalumu eso, talaidredre, se na veika eda dau vakawalena.\nEra na veivakadodonutaki talega mai eso, vakabibi o ira sa vakauqeti ira na Kalou mera vakatorocaketaka na noda bula marau. Era sa vakatikori vakakina ki na Lotu ena gauna oqo o ira na iapositolo, parofita, peteriaki, bisopi, kei ira eso me vaka e liu “me ra vakavinakataki kina ko ira sa lotu, me ia na cakacaka ni talatala, me vakatataki cake na ivavakoso nei Karisito” (Efeso 4:12). Eso beka na ka sa cauraki yani ena koniferedi oqo ko ni sa kacivi tiko kina mo ni veivutuni se veisau kevaka mo ni qai vakamuria ena laveti kemuni ki na dua na vanua e cecere cake. Sa rawa meda veivukei vakalewe ni Lotu vata; ni oqo sa dua na inaki taumada a tauyavutaka kina na iVakabula e dua na lotu. Ena gauna mada ga eda dau sotava kina na nodra dau vosacataki keda vakaca sara eso era sega ni kauwai mai se lomani keda, ni sa rawa oqo meda yalomalumalumu kina ka vakadikeva sara ka taura vakatikitiki na veika meda na vinaka kina.\nSa rawa talega me yaco mai vei watina e dua na veivakadodonutaki ena yalomalua. Se qai vosa oti ga oqo vei keda o Elder Richard G. Scott ka nanuma lesu o koya na gauna se qai vakamau vou ga kina, ka sa vakasalataki koya sara o Jeanene na watina, me dau raica vakadodonu na matadra na tamata ni vosa vei ira.“O dau raica na vuloa, na siligi, na katubaleka, kei na ka kecega ia na matadra e sega,” a kaya o watina. A taura vakabibi e lomana na veivunaci o ya, ka yaco sara me mana kina na nona veivakasalataki ka cakacaka vata kei ira na tamata. Me vaka niu sa veiqaravi oti mai ena kaulotu ena veidusimaki nei Peresitedi Scott, au sa vakadinadinataka ni sa dau raica vakadodonu na matadra na tamata ni veivosaki kei ira. Au kaya talega eke ni gauna me vakadodonutaki kina e dua, sa rawa me laubasika na rai o ya.\nE gadrevi ka dodonu mera veivakadodonutaki tiko na itubutubu, ka veivakasavasavataki kevaka mera na kakua ni laki kuitaki vakatani na luvedra ena veirawai nei koya sa sega ni dauloloma o vunimeca kei ira na nona ilawalawa. E raica o Peresitedi Boyd K. Packer ni gauna e sega ni veivakadodonutaki kina e dua ka nona itavi me cakava, sa nanumi koya ga. Me vakayacori ena kena gauna donu na veivunauci, ena dodonu kei na savasava, “e na veivakauqeti ni Yalo Tabu; ia me kusarawa me lomani koya tale a vunauca, kevaka e sega, sa na okata o koya me kena meca” (V&V 121:43) .\nMeda kila tiko ni gauna eda vorata kina na veivakadodonutaki, ena sega tale ni tomani mai vei ira eso, e dina ga ni ra lomani keda. Kevaka meda qai guce tiko meda cakacakataka na veivakasavasavataki ni Kalou sa dauloloma, sa na vakasuka vakakina o Koya. A kaya kina o Koya, “Ena sega ni veileti tiko na noqu Yalo Tabu kei na tamata me sa sega ni mudu” (Ica 2:15). Sa yaco kina, me vuqa ga na veivakasavasavataki ena lako mai lomada—e dodonu meda vakadodonutaki keda ga. E dua na sala a yaco kina o na wekada vakacakacaka lomani o Elder Joseph B. Wirthlin, me tisaipeli savasava ka yalomalua, o ya ni dau vakadeuca tikoga na nona cakacaka ni ilesilesi kei na itavi kecega. Ena nona gadreva me vakalomavinakataka na Kalou, sa yalona kina me lewa na veika me vakayacora vakavinaka cake, ka qai bulataka vagumatua o koya na ivakavuvuli yadua a vulica.\nSa rawa vei keda kece meda rawata na ka e namaka vakalevu duadua na Kalou, se cava ga na kena levu se lailai ni noda rawa-ka kei na taledi. E a vakadeitaka kina o Moronai, “ Ia kevaka dou sa biuta tani na ivalavala sa sega ni vakalotu ka lomana na Kalou ena lomamudou taucoko kei na yalomudou taucoko, kei na nomudou igu taucoko, sa na qai rauti kemudou na nona loloma [na Kalou], ia na loloma dou sa vinaka kina ena vuku i Karisito” (Moronai 10:32). Sa qai noda sasaga dina, kei na gugumatua me na kaciva na loloma vakalou veivakaukauwataki ka veivagumatuataki oqo, na kena ena oka meda vakasavasavataki ena liga ni Kalou, kei na veivutuni yalodina sega ni vakailavaki. Meda sa qai masuta na Nona veivakadodonutaki ena loloma.\nMe na tokoni kemuni na Kalou ena nomuni sasaga mo ni rawata na Nona inanamaki cecere ka me na solia vei kemuni na taucoko ni marau kei na vakacegu e dau yaco ga mai. Au kila ni sa rawa vei iko kei au me daru duabau vua na Kalou kei Karisito. Ena vuku ni Tamada Vakalomalagi kei na Luvena Duabau Lomani kei na gugumatua marautaki sa tu vei keda ena Vukudratou, sa noqu ivakadinadina ena yalonuidei kei na yalomalua, ena yaca i Jisu Karisito, emeni.\nDallin H. Oaks, “The Challenge to Become,” Liahona, Janu. 2001, 40.\nDean, Almost Christian, 30; raica talega na Christian Smith and Melinda Lundquist Denton, Soul Searching: The Religious and Spiritual Lives of American Teenagers (2005,) 118–71.\nHugh B. Brown, “The Currant Bush,” Liahona, Maj. 2002, 22, 24.


by The Evil Lady For Delegate of Nimarya. 6 days ago . 242 reads.


Vosa e Veivakacegui ena Gauna ni Rarawa\nE levu qai duidui na leqa eda dau sotava, ena sega gona ni vakamacalataki kece ena ulutaga qo. Eda na raica mada ga na leqa eratou sotava na le va eratou cavuti ena imatai ni ulutaga. Nida dikeva tiko na nodratou ivakaraitaki, vakasamataka se sala cava e vakacegui ratou kina na Kalou.\nVAKACEGUI MAI NA CAKACAKA\n“Au yalorawarawa meu ciqoma na cakacaka cava ga e soli vei au, keirau lewa vinaka tale ga na vakayagataki ni ilavo.”—Jonathan\nE kaya o Semi *: “Keirau vakacegui vakaveiwatini mai na neirau cakacaka ena dua ga na gauna. Rua na yabaki neirau bula tiko ena veika era solia na wekai keirau, kei na so ga na cakacaka lalai keirau bau rawailavo tu kina. Qori e vakavuna nona lomabibi na watiqu o Virisila, au nanuma tale ga niu tawayaga.\n“Keirau vosota vakacava? E vakasamataka tu ga o Virisila na vosa i Jisu ena Maciu 6:34. E tukuna kina o Jisu meda kua ni lomaocaocataka na siga nimataka, ni siga kece sa dui tu ga na kena lomaocaoca. A vakaukauataki Virisila tale ga na nona dau masu mai vu ni lomana. Vakacava o yau? E vakacegui au na Same 55:22. Niu biuta vei Jiova na noqu icolacola bibi me vaka ga e cakava na daunisame, au vakila sara ga na nona veitokoni. Sa dua tale na noqu cakacaka, ia keirau sa bula rawarawa ga me vaka e veivakasalataki kina o Jisu ena Maciu 6:20-22. Keirau sa qai veivolekati kei na Kalou, keirau veivolekati tale ga vakaveiwatini.”\n“Au veilecayaki sara ga ena gauna e lusi kina na neitou bisinisi vakavuvale,” e kaya o Jonathan. “Gauna a yaco kina na leqa vakailavo, sega ni dua na ka e vo mai na 20 na yabaki ni noqu buno ena bisinisi. E vakavu vala vei keirau vakaveiwatini na ilavo. Keirau rere tale ga na volivoli vakadinau.\n“Ia e vukei keirau na Vosa ni Kalou kei na yalona tabu me keirau vakatulewa vinaka. Au yalorawarawa meu ciqoma na cakacaka cava ga e soli vei au, keirau lewa vinaka tale ga na vakayagataki ni ilavo. Ni keirau sotava na ituvaki dredre, era dau veivuke vakalevu o ira keimami lotu vata, o ira na iVakadinadina i Jiova. Qori e solia tale vei keirau na igu me keirau toso tiko ga.”\nKAVORO NA VAKAWATI\nE nanuma lesu o Raquel: “Au sega ni namaka ni na biuti au o watiqu, dua na ka noqu rarawa kei na cudru. Gauna mosimosi dina vei au ya. Ia niu toro voleka vua na Kalou ena noqu masu e veisiga, au vakila ni taqomaka na lomaqu na nona vakacegu. E seavu kina na noqu rarawa kei na mosi.\n“E vukei au na nona Vosa na iVolatabu meu lewa vinaka noqu cudru, meu valuta tale ga na yaloca. E uqeti au sara ga na ka e kaya na yapositolo o Paula ena Roma 12:21: ‘Me kua ni rawai iko na ca, mo rawa tiko ga na ca ena vinaka.’\n“So na gauna e tawayaga meda ‘vaqara na ka sa yali.’ . . . E veisau sara ga kina noqu rai me baleta na bula.”—Raquel\n“A uqeti au e dua na noqu itokani meu kua ni vakasamataka tale tiko na ka sa oti. A vakaraitaka vei au na Dauvunau 3:6, qai tukuna vakayalololoma vei au ni so na gauna e tawayaga meda ‘vaqara na ka sa yali.’ E dredre toka meu ciqoma na ivakasala qori. Ia au marau niu a muria ni veisautaka sara ga noqu rai me baleta na bula.”\nE kaya o Ilisapeci: “Ni kavoro na nomu vakawati, o na vinakata me toka e yasamu e dua me tokoni iko. Au kalougata ni cakava sara ga qori noqu itau dredre, e tokoni au e veisiga. Keirau tagi vata, qai vakacegui au. Au vakadeitaka kina nira tu eso tale era lomani au, ni se tiko tale ga na kequ yaga. Au kila ni vakayagataki koya o Jiova me vukei au ena ituvaki rarawataki au sotava.”\nTAUVIMATE SE BULA VAQASE\n“Niu masu oti vua na Kalou, au vakila sara ga na veivakaukauataki ni yalona tabu.”—Luis\nE tauvi mate ni uto qai voleka sara ni mate o Luis a cavuti ena imatai ni ulutaga. E dau vakayagataka me 16 na aua e veisiga e dua na misini me cegu vinaka kina. E kaya: “Sega ni cegu noqu masu vei Jiova. Niu masu oti, au vakila sara ga na veivakaukauataki ni yalona tabu.” E tukuna tale ga o Luis ni vakabauti Jiova qai kila ni kauaitaki koya. Na nona dau masu e vukei koya me kua ni soro.\nE kaya o Paulini sa yabaki 80 vakacaca: “Levu na ka au sa sega ni rawa ni cakava, niu sa malumalumu, au dau wawale, au sa bula tu ga ena wainimate. Au dau vakasamataka vakalevu na nona kerei Tamana o Jisu me kauta laivi e dua na ituvaki dredre a sotava. A vakaukauataki Jisu ga o Jiova, e dau cakava tale ga vei au qori. Au masu e veisiga, au dau lomavakacegu sara ga niu talaucaka na lomaqu vua na Kalou.”—Maciu 26:39.\nE va tale ga qori na nona rai o Julian, sa voleka ni 30 na yabaki na kena tauvi koya voli e dua na mate e rawa ni tini ena paralasi. E kaya: “Au dua tu na manidia e liu, ia qo au sa dabe tu vakadua ena idabedabe qiqi. E se vakainaki ga noqu bula niu dau vakaogai au ena nodra qaravi eso tale. E vakaseavutaka na rarawa na soli ka, qai yalataka o Jiova ni na vukei keda nida sotava na ituvaki dredre. Au duavata kei na ka e kaya na yapositolo o Paula: ‘Au rawata na ka kece ena vuku i koya e vakaukauataki au.’”—Filipai 4:13.\nGAUNA NI LOLOSI\nE nanuma lesu o Apenisa: “Au sega ni vakabauta niu rogoca ni mate o tamaqu ena dua na vakacalaka e gaunisala. E sega ni cala o koya, a taubale welewelei sara tu ga. Ia e sega ni dua na ka au cakava rawa kina. A sega tu ni vakilai koya me lima na siga sa qai mate. Au saga meu kua ni tagi ke toka voleka o tinaqu, au dau qai sorova na tagi niu sa tiko taudua. Au veinanuyaka tu ga se cava e yaco kina na leqa ya.\n“Dua na gauna rarawataki dina ya. Au kerei Jiova tiko ga me vukei au meu lewa vinaka, me vakacegui au tale ga. Toso na gauna au sa qai vakila na lomavakacegu. Au kila ni tukuna na iVolatabu nida rawa ni sotava kece na ‘ka e sega ni namaki.’ Au nuidei ni keirau na sota tale kei tamaqu ena gauna ni veivakaturi ni sega ni dau lasu na Kalou.”—Dauvunau 9:11; Joni 11:25; Taito 1:2.\n“A mate na luvei keirau tagane ena voca ni dua na waqavuka, ia e levu na ka totoka keitou a marautaka vata ni se bula.”—Robert\nE sotava tale ga e dua na ituvaki va qori o Robert, a cavuti tale ga ena imatai ni ulutaga. E kaya: “Keirau dau masu vakaveiwatini vei Jiova, keirau vakila kina na vakacegu e cavuti ena Filipai 4:6, 7. Keirau doudou kina ni tukuna vei ira na dauvolaitukutuku ni keirau nuitaka na veivakaturi. A mate na luvei keirau tagane ena voca ni dua na waqavuka, ia e levu na ka totoka keitou a marautaka vata ni se bula. Qori na veika keirau dau vakananuma.\n“Era qoroya o ira keimami iVakadinadina i Jiova vata na neirau yalodei ni vakamacalataka ena tivi na ka keirau vakabauta. Keirau dau tukuna vei ira ni rawa ga ya ena nodra veinanumi ena masu. Au kila ni nodra ivola ni veivakayaloqaqataki e dua na sala e tokoni keirau kina o Jiova.”\nNa ivakaraitaki kece qori e vakadinadinataka ni rawa ni veivakacegui na Kalou ena ituvaki cava ga eda sotava. Vakacava o vinakata tale ga mo vakacegui ni o sotava na ituvaki dredre? * Vakararavi gona vei Jiova, “na Kalou e dau vakacegui keda ena ka kece.”—2 Korinica 1:3.\n^ para. 23 Ke o via toro voleka vua na Kalou mo vakacegui, veitaratara kei ira na iVakadinadina i Jiova ena nomu yasayasa se volavola ina nodra valenivolavola.\niMeli iMeli Veivakacegui ena Gauna ni Rarawa


Buka Hope Tinavete 3\nSalaṉia ri Pita e Zone sa Tie Ikena\n1 Keke rane sipu kamo sa totoso varavara pa ṉeta koloko veluvelu, si sage la pa Zelepade pa Zerusalema sari Pita e Zone. 2 Meke paleke la nia rini si keke tie sapu podo mate karua nenena. Hopeke rane si hoke paleke la va habotia rini si asa pa sasadana sa Zelepade sapu ta pozae “Sasada Tolavaena”, pude mani tepatepa poata koari pu ene nuquru la koasa Zelepade, gua. 3 Meke sipu dogori sa sari Pita e Zone pu korapa ene nuquru, si tepa poata si asa koari kara. 4 Ba doṉo toto la ia ri Pita e Zone si asa, meke zama la koa sa se Pita, “Doṉo mae koa gami kara!” gua si asa. 5 Ke doṉo la koari kara sa tie, hokara kote ponia ri kara keketoṉa, gua. 6 Ba zama la ia Pita si asa, “Loke qua poata siliva, na qolo si rau pude ponigo, ba gua sapu tagoa rau si maqu poni nigo. Pa korapa pozana e Zisu Karisito pa Nazareti, si mu turu, mamu ene!” gua si asa. 7 Meke taṉinia Pita kali lima mataona sa tie, meke toka nia sa pude turu, meke hinoqa ṉiṉira sari na nenena na kikikorerekena sa tie. 8 Meke gasa turu si asa, meke podalae ene mo. Luli i Sa sari Pita e Zone, meke nuquru la pa Zelepade. Ene, na horuhoru si asa, meke vahesia sa sa Tamasa. 9 Totoso dogoria ri doduru tie pa Zelepade enenena sa tie mate nenena, meke vahesihesia sa sa Tamasa, 10 si doṉo gilania rini sapu asa mo sa tie sapu habotu tepatepa pa Sasada Tolavaena, ke magasa hola nia rini sapu gua ta evaṉa koa sa.\nSa Tinarae te Pita pa Zelepade\n11 Meke sipu korapa tuqe koa ri Pita e Zone sa tie pu ta salaṉa, si magasa hola sari na tie, meke varigara la i rini sari ka ṉeta koasa vasina pa Zelepade sapu ta pozae na Zokozokoroana d te Solomone. 12 Totoso dogori Pita sari kobi tinoni pu varigara la, si zama la koa rini si asa, “Gamu kasa na tie Izireli, na vegua ke magasa nia tu gamu sa ginugua hie, meke doṉo toto gami tu, guana sapu pa mami ṉiniraṉira na tinoṉoto tu telemami si salaṉia gami kara sa tie hie! 13 Sa Tamasa tadi Ebarahami, e Aisake, meke e Zekopi, sapu sa Tamasa tadi na tiatamada pukerane, Asa tu si va lavatia se Zisu sa Nana nabulu, ba gamu si turaṉa vala nia si Asa koasa Qavuna pude tava mate. Kilu ia gamu si Asa pa kenuna e Paelati, totoso hiva vata rupahia sa si Asa.* Ekd 3:15 14 Etulia gamu se Zisu sa Tie d Hopena meke Toṉotona, ba tepa ia gamu, sa tie variva mate pude vata rupaha poni gamu.* Mt 27:15-23; Mk 15:6-14; Lk 23:13-23; Zn 19:12-15 15 Va matea gamu sa ṉatina sa tinoa, ba va toa pulea Tamasa pa minate si Asa, meke sipu ele toa pule Sa si dogoro sotia gami si Asa. 16 Pa ṉiniraṉira koasa pozana Zisu, meke sa rinaṉeraṉe koa Sa, si ta salaṉa sa tie hie. Dogoria gamu, meke ele gilania gamu sa tie hie. Sa rinaṉeraṉe koasa pozana Zisu si salaṉia sa tie hie.\n17 Ego, kasa tasiqu, gilana valeania rau sapu pa pinupuhu, si taveti gamu, meke rina mia koimata, sapu gua tavete la nia gamu koe Zisu. 18 Ba gua asa si va gorevura nia Tamasa sapu tozi vata kenue i Sa koari na poropita, sapu na tina sigiti si kote kamoa sa Karisito. 19 Ke mi veko pani sari na mia sinea, mamu kekere pule la koe Tamasa, meke kaqu taleosoni gamu Sa, 20 pude kaqu va mae i Tamasa koa gamu sari na totoso pu kaqu va ṉiṉirai Sa sari na bulomia, meke kaqu garunu atu nia Sa se Zisu, sa Karisito d sapu ele vizata vekoa Sa pude tamugamu. 21 Ba kaqu koa paki pa Maṉauru si Asa, osolae kamo sa totoso te Tamasa pude va vaqura pule betoi sari doduru likakalae, gua sapu va tatara veko nia Sa koari na poropita madidi pukerane. 22 Ura ele zama nia e Mosese, ‘Kaqu garunu atu nia sa Baṉara sa mia Tamasa, si keke poropita gugua arau, sapu keke mo koari kasa na turaṉamia soti. Kaqu va avosia gamu si Asa koa ri Nana zinama koa gamu.* Diut 18:15,18 23 Asa sapu lopu va avosia sapu gua tozia sa poropita Asa, si kaqu tava mate palae koari na tie te Tamasa,’ gua.* Diut 18:19 24 Sari doduru poropita podalae koe Samuela meke hola mae, si ele korotae beto ni sari na totoso hire. 25 Gamu si na tudia ri na poropita, meke tamugamu tugo sa vinariva egoi sapu tavetia Tamasa koari na tamamia pukerane. Zama sa Tamasa koe Ebarahami, ‘Koasa tutimu goi si kote tamanae sari doduru tinoni pa kasia popoa,’ gua.* Zen 22:18 26 Gua ke totoso garunu mae nia Tamasa sa Nana nabulu se Zisu Karisito, si garunu kekenu atu nia Sa si Asa koa gamu, pude mi luara pani i gamu sari na mia kinaleadi, pude mi ta manae,” gua se Pita.\n*3:13 Ekd 3:15\n*3:14 Mt 27:15-23; Mk 15:6-14; Lk 23:13-23; Zn 19:12-15\n*3:22 Diut 18:15,18\n*3:23 Diut 18:19\n*3:25 Zen 22:18


Eda sa mua tiko ki vei? | i Taukei\n« Vola kivei Commodore Voreqe Bainimarama\nO cei ena tucake? »\nAu gunu ti tiko ena tini na kaloko ena mataka nikua a qai kaya vei au e dua na noqu i tokani ni tukuni vei koya ni na taura tiko e tinikalima tale na yabaki na caka ni veidigidigi. Kevaka ena vaqo, ia sa na dua na vanua tawa macala dina eda sa mua tiko kina qo.\nAu vakabauta ni ra sa tekivu yavavala tale tiko ga na vei mata ni veimatanitu ka vaka tale ga kina na vei mata ni vei soqosoqo lelevu dau veivuke me vaka na UN kei na EU ena kena sa vakasamataki tiko na kena tokitaki na nodra mata ki na so tale na vanua me vakai Samoa, na vanua e sega kina na tiko yavavala. Oqo e dua na ka e dodonu me namaki, baleta ni ka bibi vei ira nai soqosoqo vaqo o ya na nodra bula na tamata cakacaka. Era vuqa talega na gone i taukei era sa tekivu mera biu vanua me ra laki cakacaka ki na so tale na vanua tani. Sobo, era a sega tu ni bau tadra ni ra na biuti Viti, na nodra vanua lomani. E liu era a biubiu ga vaka yauyau ko ira na vulagi, nikua, sara na biubiu vaka yauyau na gone i Taukei, o ira ka tu vei ira na kila, ka ra sa mai veisosomitaki ko ira era se bera ni taucoko na nodra kila. Oqo e dua na ka e rawa ni tarovi. Ia, ena vakatau tiko ga vei iratou na tiko mai nai tikotiko vakamataivalu.\nEna vakatau tale tiko ga vei keda na lewenivanua. Meu biuta ena vosa vakavavalagi ” Stand up and be counted”. Meda tucake mada na kawa i taukei meda kaya “Sa Rauta!”\np.s na noqu ‘location’ e rawarawa sara ni kilai baleta niu volavola tiko ga yani ena noda korovakaturaga levu e Suva, e sega ni dua na ‘special/security features’ ni noqu ‘blog’. E sega vei au na rere baleta ni sai noqu vakatawa ko Jiova e na sega dina ga ni dua na ka ena yali vei au, vakacava i keri? Au sureti iko mo vakabauta mada na Kalou levu oqo.\nThis entry was posted on May 29, 2007 at 5:04 am and is filed under Uncategorized.\tYou can follow any responses to this entry through the RSS 2.0 feed. You can leave a response, or trackback from your own site.\n8 Responses to “Eda sa mua tiko ki vei?”\nMay 29, 2007 at 6:58 am | Reply\nNai tosotoso qo sa na taura ga na kaukauwa ni kalou;o au talega e dua na cauravou vaka bisinisi ni saravanua.Au dau taroga voli tu sena vacava beka na kena dede na noda vakatotogani voli nai taukei.Sa noqu masu me dolava na kalou na matadra vakayalo na veiliutaki meda rawa ni kabasi taki kina ena wasawasa voravora eda sokotaka voli.\nMay 29, 2007 at 11:10 am | Reply\nA cava tale meda cakava, ni sa dodoki keda tu na dakai. Ia, oi keda na i Taukei, ena varerei keda tiko ga na dakai?. Eda vakatara tikoga me lewai keda na dakai?. Ena mai vakavuna na yali ni noqu kawa, baleta ni’u rerevaka na dakai?.\nAu kila nida sa masu tiko, ia, e vinakata talega na Turaga meda cakacaka taka, meda masulaka ga se na cava e vinakata vei keda na Turaga meda cakava. kevaka sa na uqe mai na yalomu, tukuna mai meda kila, ni sa kacikaci beka oya?\nMe da kua ni vakatarai ira qo, me ra lewai keda, e rawa ni ra lewa na yagoda, ia, era sega ni lewa na yaloda kei na noda vakasama, oya na noda i yau kaukauwa taudua, baleta ni sega ni rawa e butakoca mai vei iko.\nfiji to da bone Says:\nMay 29, 2007 at 4:03 pm | Reply\nNai vola tabu e tukuna me da kakua ni rerevaka na ka sa vakamatea na yago, ia me da rerevakaga na ka sa vakamatea na yalo. Na dakai, se yaragi cava ga e sega ni dodonu me da rerevaka.\nMay 30, 2007 at 11:58 am | Reply\nJune 2, 2007 at 7:02 am | Reply\nMeda rere me i cavai? Meda taqaya ena vuku i cei? O iko na wekaqu na vuna au rawa ni doudou kina! O iko na wekaqu na vuna au sega ni rere kina! Me umani keda vata tiko na loloma ni Kalou ena sala ni veivosaki oqo na ‘internet’. Ni da veilomani eda yalo dei ni da kila ni da tiko veitikivi na veitokani gone i taukei. Vinaka na veitokoni. Kua ni guilecava na veimasulaki.\nJune 3, 2007 at 11:10 pm | Reply\nVinaka vaka levui iTaukei. Au marua taka na nomuni taura matua tiko na vakavuvuli ni noda lotu va Karisito. E sega ni cala na vosa ni volatabu. E cata na kalou na tamata qaciqaciya ka sega vua na loloma. E na digitaka na kalou edua na tamata sega ni kilai se rogo me na liutaka na noda Viti vou. Ena digitaka na kalou edua na Mosese, Joseva se Tevita me na liutaki keda. Meda masu ka lolo ka vakarau taki keda tiko baleta e na yaco mada ne veika dredre ni bera ni yaco na veika vinaka vei keda. Nida masu tiko meda masulaki ira talega na keda meca, laiva vua na kalou me nona na vakatulewa. Kakua ni nanuma no sauma na ca ki na ca. Nanuma tiko na vunau nei Jisu, “lomana na nomu meca….\nSa voleka mai na gauna ni tagi kei na lolosi, sa voleka mai na gauna me dave tale kina na dra ni kawa i taukei, sa na qai basika tale kina edua na Viti Vou, ka Viti vinaka cake sara. Meda taura matua tiko na vakavuvuli ni dau loloma, dau vosota, yalomalua ka dau vala taka na dina ni noda turaga ko Jisu..\nNoda tiko na vakacegu sa vu mai vua na noda kalou bula, Jiova Ni Lewe Vuqa!\nJune 6, 2007 at 9:22 pm | Reply\nKo ira na Isireli era matanitu digitaki ni Kalou. Era tauri dakai ka vakaiyaragi tu vakavinaka mera taqomaki ira. Era se qai bolobololaki Lepanoni ga ena gauna vata oqo ena yabaki sa oti ni rua na nodra sotia erau a vesu ena boarder kei Lepanoni mai vei ira na batikadi kara laki vuni tiko mai Lepanoni. Laki kedra wale nai samu ni dawa na kai Lepanoni. Vakacava meda sa vakaiyaragi mada na i Taukei Movement mera sa moku mada na Sotia kei na illegal Regime. Na moto Bitu, sele kava, nai wau se cava ga o yamoca rawa.\nIsa kemudou na turaga/marama, ke sa vaqori ena dave na dra, ia eda na veibololaki tikoga vaka kawa i taukei, era na dredrevaki keda na so. O keda eda kawa tamata lewe lailai duadua ena vuravura. E dua ga na noqu taro, e vakacava e dua tale na gaunisala meda muria me kua ni dave kina na dra?


Ena Vakacegui Iko o Jiova ena Nomu iDavodavo ni Tauvimate—Same 41:3 | Vulici\nWILIKA ENA VOSA Acholi Albanian American Sign Language Amharic Angolan Sign Language Arabic Argentinean Sign Language Armenian Armenian (West) Aymara Azerbaijani Azerbaijani (Cyrillic) Baoule Batak (Toba) Bengali Bicol Brazilian Sign Language British Sign Language Bulgarian Catalan Cebuano Chichewa Chilean Sign Language Chinese Cantonese (Simplified) Chinese Cantonese (Traditional) Chinese Mandarin (Simplified) Chinese Mandarin (Traditional) Chinese Sign Language Chitonga (Malawi) Chitumbuka Chiyao Chokwe Chuvash Colombian Sign Language Croatian Czech Danish Dutch Efik English Estonian Finnish Finnish Sign Language French Georgian German Greek Guarani Gujarati Gun Haitian Creole Hausa Hebrew Hiligaynon Hindi Hiri Motu Hungarian Icelandic Igbo Iloko Indonesian Isoko Italian Italian Sign Language Japanese Japanese Sign Language Javanese Kamba Kannada Kazakh Kikuyu Kinyarwanda Kirghiz Kiribati Kirundi Kisi Korean Korean Sign Language Krio Lamba Latvian Lhukonzo Lithuanian Luganda Luo Macedonian Malagasy Malay Malayalam Marathi Maya Mexican Sign Language Mixe (North Central) Mongolian Moore Ndau Ndebele (Zimbabwe) Nepali Norwegian Oromo Ossetian Pangasinan Papiamento (Aruba) Papiamento (Curaçao) Persian Peruvian Sign Language Polish Polish Sign Language Portuguese (Brazil) Punjabi Quechua (Bolivia) Quichua (Imbabura) Romanian Runyankore Russian Russian Sign Language Samoan Sango Sena Serbian (Cyrillic) Serbian (Roman) Shona Sidama Sinhala Slovak Slovenian Solomon Islands Pidgin Spanish Spanish Sign Language Sranantongo Swahili Swedish Tagalog Tajiki Tamil Tatar Telugu Tetun Dili Thai Tigrinya Tiv Tok Pisin Turkish Turkmen Turkmen (Cyrillic) Tuvaluan Tzotzil Ukrainian Urdu Uzbek Venezuelan Sign Language Vietnamese Waray-Waray Wolaita Yoruba Zande Zapotec (Isthmus) Zimbabwe Sign Language vakaViti\n“Ena vakacegui koya o Jiova ena nona idavodavo ni tauvimate.”—SAME 41:3.\nSERE: 23, 138\nE vakayaloqaqataki keda vakacava na Same 41:3 nida tauvimate?\nNa cava eda sega ni namaka kina meda vakabulai vakacakamana ena gauna qo?\nNa cava meda nanuma tiko ni vakatututaki eso na ka meda bulabula kina?\n1, 2. Na cava eda dau taroga ena so na gauna? Na ivakaraitaki vakaivolatabu cava eda vakasamataka?\nENA gauna o tauvimate bibi kina, o dau taroga: ‘Au na bula mai na mate qo?’ O na rairai taroga tale ga se na bula mai na tauvimate e dua vei ratou nomu vuvale se nomu itokani. E dau kena ivakarau meda kauaitaka e dua e tauvimate bibi. Rau taroga tale ga qori e rua na tui ena gauna i Ilaija kei Ilaisa. Kena ivakaraitaki, ni mavoa bibi o Tui Esaia na luvei Eapi kei Jesepeli, e taroga: ‘Au na bula mai na mavoa qo?’ E taroga tale ga o Tui Penietati mai Siria ni tauvimate bibi: “Au na bula mai na mate qo?”—2 Tui 1:2; 8:7, 8.\n2 Eda dau vinakata meda bula mai na tauvimate se o ira eda lomana. Era veinanuyaka kina e levu se cava ena cakava na Kalou. Ena nodrau gauna na tui e cavuti mai cake, e veivakabulai vakacakamana na Kalou ena so na gauna. E vakaturi ira mada ga na mate ni vakayagataki ira nona parofita. (1 Tui 17:17-24; 2 Tui 4:17-20, 32-35) Vakacava eda namaka ni na cakava tale ga qori ena gauna qo?\n3-5. Na cava e rawa ni cakava o Jiova kei Jisu? Na taro cava eda na veivosakitaka?\n3 E tiko na kaukaua vua na Kalou me lewa na noda bula. E vakadeitaka qori na iVolatabu. Ena so na gauna, e totogitaka eso mera tauvimate, me vakataki Fero ena gauna i Eparama kei Miriama na ganei Mosese. (Vkte. 12:17; Tiko 12:9, 10; 2 Sam. 24:15) E vakaroti ira na Isireli na Kalou ni na kauta mai na “mate kece kei na kuita” ke ra sega ni yalodina. (Vkru. 28:58-61) Ena yasana adua, e rawa ni vakaotia se kauta tani na mate o Jiova. (Lako 23:25; Vkru. 7:15) E rawa tale ga ni veivakabulai. Ni tauvimate bibi o Jope e vinakata sara ga me mate, mani vakabulai koya na Kalou!—Jope 2:7; 3:11-13; 42:10, 16.\n4 Io, e tiko na kaukaua vua na Kalou me vakabula na tauvimate. E cakava tale ga qori o Luvena. E tukuni ena iVolatabu ni a vakabula vakacakamana o Jisu na vukavuka, manumanusoni, mataboko kei na paralasi. (Wilika Maciu 4:23, 24; Joni 9:1-7) E veiuqeti meda kila ni veivakabulai e cakava o Jisu ena qai cakava ena ivakatagedegede levu sara ena vuravura vou. Ena gauna qori, “ena sega ni kaya e dua na lewenivanua: ‘Au tauvimate.’”—Aisea 33:24.\n5 Vakacava meda namaka ni rau na veivakabulai vakacakamana o Jiova kei Jisu ena gauna qo? Meda raica vakacava na tauvimate bibi se malumalumu? Na cava eda rawa ni cakava?\nVAKACEGUI ENA IDAVODAVO NI TAUVIMATE\n6. Na cava e tukuna na iVolatabu me baleta nodra dau cakamana na lotu vaKarisito ena imatai ni senitiuri?\n6 Ena imatai ni senitiuri, e solia na yalo tabu o Jiova vei ira eso na lotu vaKarisito mera cakamana. (Caka. 3:2-7; 9:36-42) E levu na “mataqali isolisoli” ni yalo tabu e solia o Jiova, dua vei ira na “isolisoli ni veivakabulai.” (1 Kor. 12:4-11) Ia na isolisoli qori kei na so tale me vaka na duivosavosa kei na parofisai, ena oti yani. (1 Kor. 13:8) Sa sega tale ni caka qori ena gauna qo. Meda kua gona ni namaka ni na vakabulai keda vakacakamana se o ira na wekada na Kalou.\n7. E uqeti keda vakacava na Same 41:3?\n7 Ia se rawa ga nida nuitaka na veivakacegui ni Kalou, nona vuku, kei na nona veitokoni nida tauvimate, me vaka e cakava vei ira nona dauveiqaravi yalodina ena gauna makawa. E vola o Tui Tevita: “E marau o koya e kauaitaka na vakaloloma, ena vukei koya o Jiova ena siga ni leqa. Ena taqomaki koya o Jiova qai vakabulai koya tiko ga.” (Same 41:1, 2) E sega ni tukuna tiko o Tevita nira na sega vakadua ni mate o ira na dau kauaitaki ira na vakaloloma. E vakaibalebaletaka ga na iVolatabu ni na vukei ira na dau veikauaitaki na Kalou. Ena sala cava? E vakamacalataka o Tevita: “Ena vakacegui koya o Jiova ena nona idavodavo ni tauvimate, ni tauvimate voli oni na veisautaka vakadua na nona idavodavo.” (Same 41:3) Ke da dau veikauaitaki, eda nuidei ni kila vinaka tu o Jiova na keda ituvaki, ena sega ni guilecava na noda yalodina. E bulia tale ga na yagoda me rawa ni valuta na mate e tauvi keda.\n8. Na cava e kerea vei Jiova o Tevita ena Same 41:4?\n8 E tukuna o Tevita: “I Jiova, ni lomani au mai. Ni vakabulai au, niu sa valavala ca vei kemuni.” (Same 41:4) De vola tiko qori ena gauna e saga kina o Apisalomi me kovea na veiliutaki vakatui. E tauvimate bibi tale ga o Tevita ena gauna qori, e sega ni cakava rawa kina e dua na ka. E sega ni guilecava o Tevita na nona valavala ca bibi kei Pacisepa kei na leqa e kauta mai, dina ni sa vosoti koya o Jiova. (2 Sam. 12:7-14) Ia e nuidei na tui ni na vakacegui koya na Kalou ena nona idavodavo ni tauvimate. Vakacava e kerea tiko o Tevita me vakabulai koya vakacakamana o Jiova?\n9. (a) Na cava e cakava o Jiova vei Tui Esekaia? (b) Cava e kerea o Tevita?\n9 Oti e vica na yabaki, e vakabulai Tui Esekaia na Kalou ni ‘tauvimate qai voleka sara ni mate.’ E veitokoni o Jiova ena ituvaki qori, mani bula tale tiko o Esekaia me 15 na yabaki. (2 Tui 20:1-6) Ia e sega ni namaka o Tevita me vakabulai vakacakamana, e kerea ga me vukei koya o Jiova me vaka nona vukea e dua e dau kauaitaki ira na vakaloloma. Qori e wili kina nona vakacegui ena “idavodavo ni tauvimate.” Ni sa vosoti nona cala, e rawa ni kerea vua na Kalou me vakacegui koya, me tokoni koya, me bulabula vinaka tale ga. (Same 103:3) Qori tale ga na ka eda rawa ni kerea vei Jiova.\n10. Na cava eda vulica ena ituvaki e yacovi Tirofimo kei Epafirotaito?\n10 E sega ni vakabulai vakacakamana se bula balavu o Tevita, e va tale ga qori o Tirofimo na itokani vakacakacaka i Paula. Ena so na gauna, e soli na kaukaua vei Paula me veivakabulai. (Wilika Cakacaka 14:8-10.) E cakava qori vei “tamai Pupiliu ni tauvi koya na katakata kei na cokadra,” e lako vua o Paula e “masulaki koya, tabaki koya e ligana, mai bula vinaka yani.” (Caka. 28:8) Ia e sega ni cakava qori o Paula vei Tirofimo, ni tomani koya ena dua na ilakolako vakaulotu. (Caka. 20:3-5, 22; 21:29) Ni tauvimate o Tirofimo qai sega ni tomani Paula rawa, a sega ni vakabulai koya vakacakamana, e biuti koya tu ga e Milito me rawa ni bula vinaka. (2 Tim. 4:20) O Epafirotaito tale ga a ‘tauvimate, voleka sara ni mate.’ E sega ni tukuni ni a vakabulai koya vakacakamana o Paula.—Fpai. 2:25-27, 30.\n11, 12. E yaga vakacava o Luke vei Paula? Na cava eda kila me baleti Luke?\n11 E dau tomani Paula o “Luke, na vuniwai lomani” a vola na Cakacaka. (Kolo. 4:14; Caka. 16:10-12; 20:5, 6) Eda vakabauta kina ni dau vakarautaka o Luke na ivakasala kei na veiqaravi vakavuniwai vei Paula kei ira nona itokani daukaulotu. Na vuna? Ni dau tauvimate tale ga o Paula ena nona ilakolako vakaulotu. (Kala. 4:13) Na ka e cakava o Luke e salavata kei na ka e tukuna o Jisu: “E sega ni yaga na vuniwai vei ira na bula vinaka, e yaga ga vei ira na tauvimate.”—Luke 5:31.\n12 E sega ni tukuna na iVolatabu na vanua kei na gauna e vuli vuniwai kina o Luke. A tukuni ni dau cavuta o Paula na itavi vakavuniwai i Luke ni volavola vei ira na lotu vaKarisito mai Kolosa, nira kilai koya vinaka. E tiko volekati Leotisea e dua na koronivuli ni vuli vuniwai. Eda rawa gona ni tukuna ni vuniwai dina o Luke, e sega ni dau veivakasalataki ga ena ka me baleta na tikobulabula. E laurai qori ena vosa e dau vakayagataka ena Kosipeli kei na ivola na Cakacaka, e volatukutukutaka tale ga na veivakabulai i Jisu.\n13. Na cava meda nanuma tiko ni vakatututaki eso na ka meda bulabula kina?\n13 E sega ni dua na tacida e rawa ni vakayagataka na “isolisoli ni veivakabulai” ena gauna qo. Ia eso na tacida era dau vakatututaka ena inaki vinaka eso na ka meda bulabula kina. Ena rairai yaga eso na vakatutu qori. E cakava qo o Paula ena gauna e leqa tiko kina na kete i Timoci, de dua ni duka na wainigunu. * (Wilika 1 Timoci 5:23.) E duatani qori mai na noda uqeta e dua na tacida me vakayagataka eso na draunikau, wai, se kakana e sega ni yaga se veivakaleqai. Ena so na gauna, era veiuqeti eso nira kaya: ‘Qori na mate vata ga e tauvi tavalequ, e gunuva na . . . mani bula kina.’ Ena vinaka beka na ka e vakatututaki, ia meda nanuma tiko ni rawa tale ga ni veivakaleqai na wainimate se veiqaravi e vakayagataki vakalevu.—Wilika Vosa Vakaibalebale 27:12.\n14, 15. (a) O cei meda qarauna? (b) Na cava eda vulica ena Vosa Vakaibalebale 14:15?\n14 Eda vinakata na lotu vaKarisito meda bulabula me rawa nida mamarau, meda qaravi Jiova tale ga vakavinaka. Ia nida sega ni uasivi eda na tauvimate ena so na gauna, e levu tale ga na wainimate se veiqaravi meda digia. Eda na dui vakatulewataka na veiqaravi me caka vei keda kei na kena me kua. Ka ni rarawa nira tiko ena vuravura kocokoco qo eso era dau rawai ira na tauvimate mera rawailavo kina. Eso era volitaka na wainimate ra qai lasutaka ni yaga. Eso tale se so na kabani era uqeta me voli na wainimate saulevu mera rawa tubu kina. Ena rawa ni rawai kina o koya e vinakata me vakacegui se bula mai na kena mate. Ia meda kua ni guilecava na ivakasala ena iVolatabu: “Na tamata yalowai e vakabauta na vosa kece, ia o koya e yalomatua e vakasamataka na nona ilakolako kece.”—Vkai. 14:15.\n15 Ke da “yalomatua” eda na qarauna na “vosa” se ka e vakatututaka e dua e sega ni vulica se kenadau ena ka vakavuniwai. Eda na taroga: ‘E kaya o koya ni yaga na wai, draunikau, se kakana qo vua e dua, vakacava e tiko na kena ivakadinadina? Eda duidui. Au kila vakacava ni na yaga vei au? Vakacava meu vakekeli tale mada se taroga e dua na kenadau?’—Vkru. 17:6.\n16. Na cava e bibi kina na yalomatua? Na taro cava meda vakasamataka?\n16 E vakasalataki keda na iVolatabu “meda yalomatua . . . nida tu ena vuravura qo.” (Taito 2:12) E bibi na itovo qori ni tukuni vei keda na iwalewale ni veiqaravi se wainimate e vou se duatani. Vakacava, e rawa ni vakamacalataka vakavinaka o vuniwai se o koya drau veitalanoa na ka ena cakava na wai qori? E salavata qo kei na ka sa kilai tu? Era duavata kina e levu na kenadau? (Vkai. 22:29) Se rogo vinaka ga na kena ivakamacala? De tukuni ni kune se vakayagataki na wai qori ena dua na vanua yawa, era sega ni kila na vuniwai. Vakacava, sa vakadinadinataki na kena yaga? Eso na wainimate se veiqaravi e tukuni ni ka vuni se vu mai na kaukaua vuni. E rerevaki sara qo ni vakasalataki keda na Kalou meda cata na “vakatevoro” kei na vakacuru.—Aisea 1:13; Vkru. 18:10-12.\n17. Na cava eda dau vinakata?\n17 E vola na ilawalawa dauvakatulewa ena imatai ni senitiuri e dua na ivola bibi ina ivavakoso. Ni cavuti oti na ka mera vakatabuya na lotu vaKarisito, e qai tinia: “Ke oni qarauni kemuni mai na ka kece qo, oni na tikovinaka kina. Me nomuni na vakacegu!” (Caka. 15:29) Ena so na vosa, na iotioti ni yatuvosa ena tikinivolatabu ya e vakadewataki “Moni bulabula vinaka,” rawa tale ga ni kena ibalebale “moni kaukaua.” Io, eda vinakata sara ga meda bulabula da qai kaukaua nida qarava na noda Kalou.\nEda vinakata meda bulabula da qai kaukaua nida qarava na Kalou (Raica na parakaravu 17)\n18, 19. Na cava eda vakanamata kina ena vuravura vou?\n18 Ni se tiko na ituvaki ca qo da qai sega ni uasivi, eda na tauvimate ena so na gauna. Eda sega ni namaka meda vakabulai vakacakamana. Ia e vakamacalataki ena Vakatakila 22:1, 2 na gauna eda na sega tale kina ni tauvimate. E raivotutaka na yapositolo o Joni “e dua na uciwai ni wai ni bula” kei na “kau ni bula,” na drauna “era vakabulai kina na veimatanitu.” Qori e sega ni dusia na wainimate ni gauna qo se gauna sa bera mai. E dusia ga na isolisoli e vakarautaka o Jiova ena vuku i Jisu mera rawata kina na bula tawamudu o ira na talairawarawa, qori na ka eda vakanamata kina.—Aisea 35:5, 6.\n19 Nida waraka tiko na gauna totoka qori, eda kila ni kauaitaki keda yadua o Jiova ena gauna mada ga eda tauvimate kina. Eda nuidei me vakataki Tevita ni na vakacegui keda na Kalou nida tauvimate. Eda rawa tale ga ni tukuna: “Ia o yau, oni tokoni au ena vuku ni noqu yalodina, oni na maroroi au e matamuni me tawamudu.”—Same 41:12.\n^ para. 13 E volai ena dua na ivola me baleta na waini The Origins and Ancient History of Wine: “E vakadinadinataki vakavuniwai ni totolo sara na mate ni manumanu ni taifoiti kei na so tale na manumanu somidi rerevaki ni waki vata kei na waini.”\niMeli iMeli Ena Vakacegui Iko o Jiova


https://www.pampling.com/productos/7799-Nihon-No-Sekai 7799 Nihon No Sekai Póster 21x30 y 32x45 de 250gr. a todo color.\nhttps://statics.pampling.com/imagenes/productos/producto_7799.jpg 6.9 InStock Posters Pampling https://statics.pampling.com/imagenes/productos/producto_7799.jpg Babydragon ballburbujasuper nenasdorybuscando a nemopikachu,


Ena kena e duatani toka, a noqu madigi ena itekivu ni yabaki oqo meu vuka ena dua na waqavuka ni valu F-18 kei iratou na Blue Angels kilai levu, na timi vakaraitaki vuka ni Navy ni Amerika. Sa vaka na vuka yani e cake vata kei na kena balolo ni vakanananu baleta ni 50 donu na yabaki sa oti, volekata na siga nikua, au a vakacavara kina na vuli pailate ni waqavuka ni valu.\nNa ka au sotava ena F-18 oqo, e ka dina, e duatani sara mai na Piper Cub. E vakaraitaka vei au e dua na totoka veivakurabuitaki ni vuka. Sa vaka me vakayagataki na lawa ni vuka ena gauna oqo ena dua na sala e uasivi sara. Ia, na vuka vata kei iratou na Blue Angels e vakavotuya totolo vei au ni pailate ni waqavuka ni valu e ganiti ira ga na cauravou. Meu cavuta tale na nodratou vosa na veitacini na Wright, “E uasivia na ka kecega na ue [ni vuka] ni sa dua na vakacegu uasivi, e oka vata kei na marau e vakaukauwataka na nave taucoko ki na kena icavacava.”2 Me ikuri, na vuka vata kei iratou na Blue Angels e tukuna tiko e duatani na sala era vakavolivoliti iko ka laveti iko cake kina na “agilosi.”\nKevaka mo ni tarogi au o cei vei rau na vuka oqo au rekitaka vakalevu cake, au na sega ni tukuna rawa vei kemuni. E kilai eso na ka, e rau duidui sara kina, me ivakaraitaki mada ga. Ia ena so tale na sala, rau tautauvata sara ga.\nVei rau ruarua oqo na Piper Cub kei na F-18, au vakila kina na marau, totoka, kei na rekitaki ni vuka. Vei rau au kila kina na vosa nei daunivucu meu “[cawadru laivi] mai na ivesu ca kei Vuravura ka [meketa] yani na lomalagi ena ivukavuka marautaki siliva.”3\nNa Matabete Vata ga ena Veivanua\nIa, ko ni na taroga li, na cava beka e rau kauta mai na duidui vuka oqo ki na noda soqoni nikua, se ki na matabete sa noda madigi meda lewena, se na veiqaravi ni matabete eda taleitaka taucoko vakalevu?\nKemuni na taciqu, e sega beka ni dina ni noda veiqaravi kece ena matabete ena rawa ni duidui? E rawa ni da tukuna, ni so vei kemuni sa vuka tiko ena waqavuka F-18, ka so e vuka tiko ena Piper Cubs. Eso vei kemuni ko ni tiko ena tabanalevu kei na iteki ka ra sa tawani kece tu na kena itutu mai vua e dua na lewe ni matabete gugumatua, mai na ivukevuke ni iliuliu ni ilawalawa ni bete levu ki na sekeriteri ni kuoramu ni dikoni. Sa nomu madigi mo vakaitavi ena dua na mataisoqosoqo ni tabanalevu e vakailesilesi vinaka tu.\nEso vei kemuni o ni tiko ena veivanua e vuravura era le vica wale na kena lewe ni Lotu kei ira na lewe ni matabete. Ko ni na galili beka ka vakacolati ena bibi ni veika e gadrevi me vakayacori. Ko ni na cakava beka vakataki kemuni e vuqa na cakacaka me yavala rawa kina na idini ni veiqaravi ni matabete. Eso na gauna ena vaka me sega tu ni toso na nomuni tabana se tabanalevu.\nIa, se cava ga na nomuni dui ilesilesi se ituvaki ni bula, o iko vata kei au daru sa kila tu na reki duatani e dau yaco mai ena veiqaravi yalodina ni matabete.\nAu dau taleitaka na vuka, ena Piper Cub, ena F-18, se dua tale na waqavuka. Niu vuka ena Piper Cub, au sega ni kudruvaka na kena berabera; ia ena F-18 au sega ni vosataka na kaukauwa ni veimoiyaki ni vuka ka dau vakaraitaka vakatawaloloma na kequ ituvaki niu sa tamata qase.\nIo, ena dau tikoga na veika veicalati ena ituvaki cava ga. Io, e dau rawarawa sara meda kudruvaka na veika eso.\nIa kemuni na taciqu, eda sa lewe ni Matabete Tabu, ena iLesilesi ni Luve ni Kalou! Oi keda yadua sa tabaki oti na buradelada, ka da sa ciqoma na matabete ni Kalou. Sa soli tu vei keda na kena lewa kei na kena ilesilesi meda cakacaka ena Yacana ka Nona italai ena vuravura oqo. Se o lewe tiko ni dua na tabanalevu se tabana lailai, eda sa kacivi meda veiqaravi, meda veivakalougatataki, ka meda cakava na veika taucoko meda vinaka kina vei ira na tamata kecega kei na veika kecega eda sa nuitaki kina meda taqomaka. E dua beka na ka me na marautaki vakalevu cake?\nMeda kila vakavinaka mada, taleitaka, ka vakila na kena rekitaki na veiqaravi ena matabete.\nNa noqu taleitaka na vuka e vakauqeta na kena muataki na noqu bula taucoko. Ia me vaka na kaukauwa kei na noqu marautaka vakalevu na noqu gauna ni pailate, e kilai vakalevu cake sara na noqu gauna vaka-lewe ni Lotu ni titobu, ka rekitaki vakalevu. Niu sa mai dromuci au ena veiqaravi vaka-Lotu, au sa vakila na kaukauwa cecere ni Kalou kei na Nona loloma veivueti.\nVaka e dua na pailate, au sa yacova na lomalagi. Vaka e dua na lewe ni Lotu, au sa vakila na veiciqomi vakalomalagi.\nEso na gauna, au dau diva lesu na idabedabe ni pailate. Ia niu veiqaravi vata kei ira na taciqu kei na ganequ ena Lotu e dau vakaisosomitaki sara kina. Kau rawa ni vakila na vakacegu kei na reki cecere duadua a buroro mai ena dua na tiki lailai ni inaki kei na cakacaka cecere oqo, kau sega ni vinakata meu diva e dua tale na ka ena vuravura oqo.\nNikua eda sa mai soqoni vata vaka-ilawalawa vakaitamera ni matabete. Sa noda na marau tabu kei na madigi meda qarava na Turaga kei ira na wekada, meda sa vakadeitaka na vinaka taucoko sa tu e lomada ki na inaki dokai ni nodra laveti na tamata kei na tarai cake ni matanitu ni Kalou.\nEda vakadinata ka kila vakavinaka ni matabete sa ikoya na kaukauwa kei na lewa tawamudu ni Kalou. E rawarawa sara meda cavuqaqataka na malanivosa oqo ena noda vakasama. Ia, eda sa kila vakaidina tiko beka na ibalebale bibi ni vosa eda cavuta tiko? Meu tokaruataka: na matabete sa ikoya na kaukauwa kei na lewa tawamudu ni Kalou.\nVakasamataka mada. Mai na matabete, a bulia ka liutaka kina na Kalou na lomalagi kei na vuravura.\nMai na kaukauwa oqo, a vueta ka vakacerecerei ira kina na Luvena, me yaco mera “tucake tale mai na mate na tamata kecega, ka rawata na bula tawamudu.”4\nNa matabete me vaka a vakamacalataka o Parofita Josefa Simici, ni “sa ikoya na sala ka tomani tiko kina na vakatakilai ni Nona lagilagi o Koya sa cecere sara … ni tauyavutaki na vuravura oqo, ka sai koya na sala ka sa tomana tiko kina o Koya na nona vakatakilai Koya ki na luve ni tamata ena gauna sara ga oqo, ka sai koya talega ena vakatakila kina o Koya na Nona inaki me yacova na ivakataotioti ni gauna.”5\nNa Tamada mai Lomalagi ka kaukauwa duadua sa lesia na lewa ni matabete kivei keda—na tamata, e kilai tu, ni da sa dukadukali ka sega ni dodonu. Sa solia vei keda o Koya na lewa meda cakacaka ena Yacana mera vakabulai kina na Luvena. Ena kaukauwa cecere oqo eda sa vakadonui kina meda vunautaka na kosipeli, qarava na cakacakatabu vakalotu ni veivakabulai, vukea na tarai cake ni matanitu ni Kalou ena vuravura oqo, ka vakalougatataka ka qaravi ira noda matavuvale kei ira na wekada.\nE Soli ki na Tamata Kecega\nOqo na matabete tabu sa tu vei keda.\nNa matabete, se na itavi e tiko kina, e sega ni rawa me voli se vakaroti. Na vakayagataki ni kaukauwa ni matabete e sega ni rawa me vakauqeti, vakayarayarataki, se vakasaurarataki ena itutu, ena iyau, se ena irogorogo. Sa ikoya na kaukauwa vakayalo e cakacaka ena lawa vakalomalagi. A yavutaki mai vua na Tamada Vakalomalagi cecere. Sa rawa me lewai ka dusimaki na kena kaukauwa ena ivakavuvuli ga ni ivalavala dodonu,6 sega ena vakadonui koya vakai koya.\nO Karisito sa ivurevure ni lewa dina taucoko ni matabete kei na kaukauwa e vuravura.7 Oqo na Nona cakacaka, eda kalougata ni da veivuke kina. “Ia sa rawa walega mera vakaitavi kina ko ira era sa yalomalumalumu ka dauloloma, ko ira sa tu vei ira na vakabauta, na inuinui kei na loloma, io ko ira sa yalomatua ena ka kecega era sa vakaitavi kina.”8\nEda sega ni cakacaka meda rawa-ka kina vakatamata, ia eda qa-ra meda veiqaravi ka laveti ira cake kina na tamata. Eda sega ni veiliutaki ena veivakasaurarataki ia ena “veivakauqeti, … na vosota vakadede, … na yalomalua kei na yalomalumalumu, kei na loloma e sega ni veivakaisini.”9\nSa vakarautaki tu na matabete ni Kalou Cecere Duadua kivei ira na turaga bula kilikili ena vanua cava ga era tiko kina—se ra kawa cava ga, se cava ga na vakaloloma ni kedra ituvaki, era tiko voleka se ena iyalayala kei vuravura. E sega ni voli ena ilavo se dua tale ena isau vakavuravura. Meu moica mada na vosa nei Aisea na parofita ni gauna makawa, ni ko ira yadudua era sa via gunu mera gole mai ki na wai, ka sega ni gadrevi na ilavo mo lako ga mai ka kana!10\nEna vuku ni Veisorovaki tawamudu ka sega ni taqei rawa ni noda iVakabula, o Jisu Karisito, sa na vakarautaki tu na Matabete ni Kalou kevaka mada ga o a butusevata se o bula tawakilikili tu e liu. Mai na veivakadodonutaki vakayalo kei na veivakasavasavataki ni veivutuni, sa rawa mo na “tucake ka rarama mai”!11 Ena vuku ga ni loloma tawayalani veivosoti ni noda iVakabula ka Dauveivueti, sa rawa mo na tacake, vakasavasavataki ka bula kilikili, ka tubucake mo gonetagane valavala dodonu ka dokai ni Kalou—mo lewe kilikili ni matabete tabu cecere duadua ni Kalou Kaukauwa.\nNa Veivakurabuitaki kei na Kalougata ni Matabete\nE luluvu na lomaqu vei ira era sega ni kila vakavinaka ka taleitaka na veivakurabuitaki kei na kalougata ni matabete. Era sa vaka na pasidia ena dua na waqavuka ka vaogai ira mera vosakudrukudrutaka na levu ni pakete pinati ena gauna era tubu tu kina e maliwa lala, ena dela ni veio—e dua na ka era na solia taucoko kina na veika era taukena o ira na tui ena gauna makawa mera bau tovolea ka yaco mada ga vakadua vei ira!\nKemuni na taciqu, eda sa kalougata ni da sa votai ena yalomalumalumu ni lewa kei na kaukauwa ni matabete cecere oqo. Meda sa lamata mai ka rai yani, kila sara, ka ciqoma na madigi oqo ni sa ka dina.\nMai na noda bula dodonu, dauloloma kei na veiqaravi yalodina vakamatabete, eda na rawa ni kila na ibalebale dina ni ivakatakila: “Niu sa lako vata tiko kei kemudou. Au na tiko e yasamudou imatau ka tiko talega ena yasamudou imawi, ia na noqu YaloTabu e na tiko e yalomudou, era na vakavolivoliti kemudou na noqu agilosi ka laveti kemudou cake.”12\nMeda sa qai karona ka kila vakavinaka na veivakurabuitaki kei na kalougata ni matabete. Meda sa qai ciqoma ka taleitaka na ilesilesi eda sa kerei meda vakayacora—na noda itavi ena noda itikotiko kei na noda taba ni Lotu, se vakacava na kena levu se lailai. Meda sa qai tubu cake tikoga ena ivalavala dodonu, yalodina, kei na veiqaravi ni matabete. Meda sa qai kunea na marau ena noda veiqaravi ena matabete!\nEda na cakava vakavinaka sara oqo ena noda bulataka na ivakavuvuli ni kila-ka, talairawarawa, kei na vakabauta.\nSa kena ibalebale, imatai, e gadrevi meda kila ka semati keda ki na vunau ni matabete e tiko ena vosa vakatakilai ni Kalou. Sa ka bibi kina vei keda meda kila vakavinaka na veiyalayalati kei na ivakaro e cakacaka kina na matabete.13\nTarava, meda sa qai yalomatua ka cakacakataka tikoga ena veidokai na kila-ka sa rawati oqo. Ni da sa talairawarawa ki na lawa ni Kalou, vakaitovotaka na noda vakasama kei na yagoda, ka muadonutaka na noda ivalavala ki na ivakarau ni bula dodonu era vakavulica na parofita, eda na sotava dina na marau ena veiqaravi ni matabete.\nKena itinitini, meda sa vakatitobutaka na noda vakabauta na Turaga, o Jisu Karisito. Meda sa qai taura vei keda na Yacana ka vakadeitaka na siga yadua me ilakolako vou ena salatu ni bula vakatisaipeli. Me yaco na noda cakacaka me vakataucokotaki kina na noda vakabauta.14 Mai na bula vakatisaipeli eda na rawa ni vakataucokotaki ena veikalawa yadudua ena noda qarava na noda matavuvale, wekada, kei na Kalou.\nNi da veiqaravi ena matabete ena yaloda taucoko, lomada taucoko, vakanananu taucoko, kei na kaukauwa taucoko, sa na noda kina na yalayala ni kila-ka cecere sara, vakacegu, kei na isolisoli vakayalo. Ni da doka na matabete tabu oqo, ena dokai keda na Kalou, ka yaco meda “sega ni cala e [Matana] e na siga mai muri.”15\nSa noqu masu ni da na rai vagumatua tiko ka vakila e yaloda na veivakurabuitaki kei na rekitaki ni matabete ni noda Kalou cecere ka kaukauwa sara, ena yaca i Jisu Karisito, emeni.\n1. Wilbur Wright, ena James E. Tobin, To Conquer the Air: The Wright Brothers and the Great Race for Flight (2003), 238. 2. Wright brothers, in Tobin, To Conquer the Air, 397. 3. John Gillespie Magee Jr., “High Flight,” ena Diane Ravitch, ed., The American Reader: Words That Moved a Nation (1990), 486. 4. Mosese 1:39. 5. Nodra iVakavuvuli na Peresitedi ni Lotu: Josefa Simici (2007), 121. 6. Raica na Vunau kei na Veiyalayalati 121:36. 7. Raica na Iperiu 5:4–10; Vunau kei na Veiyalayalati 107:3. 8. Vunau kei na Veiyalayalati 12:8. 9. Vunau kei na Veiyalayalati 121:41. 10. Raica na Aisea 55:1. 11. Vunau kei na Veiyalayalati 115:5. 12. Vunau kei na Veiyalayalati 84:88. 13. Raica na Vunau kei na Veiyalayalati 84:33–44; 121:34–46. 14. Raica na Jemesa 2:22. 15. Vunau kei na Veiyalayalati 4:2. Kena sa otiKena e tarava\nVosa vakavitiAmerican Sign Language (ASL)Bahasa IndonesiaBislamaCebuanoČeskyDanskDeutschEestiEnglishEspañolFaka-tongaFrançaisGagana SamoaÍslenskaItalianoKahs KosraeKreyòl AyisyenLatviešuLietuviųLingálaMagyarMahsen en PohnpeiMalagasyNederlandsNorskPalauanPolskiPortuguêsReo TahitiRomânăShqipSlovenčinaSuomiSvenskaTagalogThin Nu Wa'abTiếng ViệtVosa vakavitiVosa vakavitiБългарскиМонголРусскийУкраїнськаՀայերենພາສາລາວភាសាខ្មែរ한국어中文日本語