Vunau e Kalili o Jisu | Bula i Jisu\nTete na Vunau i Jisu e Kalili\nMACIU 4:23-25 MARIKA 1:35-39 LUKE 4:42, 43\nSIKOVI KALILI O JISU KEI NA VA NA TISAIPELI\nROGO NONA VUNAU KEI NA CAKAMANA\nE ogaoga sara o Jisu kei ratou na va nona tisaipeli ena nodratou tiko voli e Kapenaumi. Era kauta yani vei Jisu na nodra tauvimate na kai Kapenaumi ena yakavi. Levu ga na gauna e vakaogai koya o Jisu ena veika me baleti ira eso tale.\nE duri ena matakacaca ni se buto o Jisu qai curu duadua i tuba. E raica sara e dua na vanua lala me masu kina vei Tamana. Ia sega ni dede sa vaqarai koya yani o “Saimoni kei na so tale” nira kidava ni yali, de dua e liutaka na vaqaqara qori o Pita ni a tiko voli mai nona vale o Jisu.—Marika 1:36; Luke 4:38.\nNi ratou kunei Jisu, e kaya o Pita: “Era vaqarai kemuni na lewenikoro kece.” (Marika 1:37) Era vinakata na kai Kapenaumi me tiko ga e kea o Jisu. Era marautaka vakalevu na veika sa vakayacora, era mani via “tarovi koya me kua ni lako.” (Luke 4:42) Ia vakacava a lako mai vuravura o Jisu me mai veivakabulai ga vakacakamana? O Kapenaumi duadua ga na vanua me cakacaka kina? Na cava na rai nei Jisu?\nE kaya o Jisu vei ratou na nona tisaipeli: “Tou lako ina dua tale na vanua, ina veikoro voleka meu lai vunau tale ga kina, qo na vu ni noqu lako mai.” E kaya tale ga o Jisu vei ira era vinakata me tiko ga e Kapenaumi: “E dodonu meu tukuna tale ga na itukutuku vinaka ni Matanitu ni Kalou ena koro tale eso, ni qo na ka au talai mai kina.”—Marika 1:38; Luke 4:43.\nIo, na vuna bibi e lako mai kina e vuravura o Jisu me vunautaka na Matanitu ni Kalou. Na Matanitu qori ena vakarokorokotaka na yaca i Tamana qai walia vakadua na leqa kece ni kawatamata. E vakadinadinataki ena veivakabulai vakacakamana i Jisu ni talai koya mai na Kalou. A cakava tale ga ena vica na senitiuri yani e liu o Mosese na veika veivakurabuitaki, me vakadeitaka kina ni o koya e italai ni Kalou.—Lako Yani 4:1-9, 30, 31.\nE mani biuti Kapenaumi o Jisu me lai vunau ena korolevu tale eso, ratou qai tomani koya na va nona tisaipeli. O ratou na le va qori o Pita kei Adriu na tacina, o Joni kei Jemesa na tacina. Eratou sureti ena macawa yani e liu me ratou isevu ni tisaipeli i Jisu.\nE vuavuaivinaka nodratou cakacaka vakavunau e Kalili o Jisu kei ratou na va nona tisaipeli! E yaco sara ina veivanua yawa na itukutuku kei Jisu. “E kuruseta na vanua taucoko o Siria na kena irogorogo,” lai yaco sara ena yasayasa e tiko kina e tini na korolevu e vakatokai me Tikapoli qai dewa ina tai adua ni Joritani. (Maciu 4:24, 25) Dua na ilala levu mai na veivanua qori kei Jutia era muri Jisu kei ratou na nona tisaipeli. Era kau yani vua e levu era via vakabulai qai vakayacora o Jisu na ka era vinakata. E vakabulai ira na tauvimate, e vakasava tale ga na timoni vei ira na curumi yalo velavela.\nNa cava e cakava o Jisu mai Kapenaumi ena dua na matakacaca?\nNa cava e talai mai kina o Jisu i vuravura? Na cava e dau cakamana kina?\nO cei e tomani Jisu ena nona cakacaka vakavunau mai Kalili? Na cava era cakava na lewenivanua?\niMeli iMeli Tete na Vunau i Jisu e Kalili\njy wase 24 t. 62-63


Au sa Rawa ni Vakawati? | Ra Taroga na iTabagone\nWILIKA ENA VOSA Afrikaans Albanian Amharic Angolan Sign Language Arabic Arabic (Lebanon) Argentinean Sign Language Armenian Azerbaijani Azerbaijani (Cyrillic) Bislama Brazilian Sign Language Bulgarian Cebuano Chichewa Chinese Cantonese (Simplified) Chinese Cantonese (Traditional) Chinese Mandarin (Simplified) Chinese Mandarin (Traditional) Cibemba Croatian Czech Danish Dutch Efik English Estonian Ewe Finnish French French Sign Language Ga Georgian German Greek Greenlandic Haitian Creole Hebrew Hiligaynon Hindi Hindi (Roman) Hungarian Iban Icelandic Igbo Iloko Indonesian Italian Italian Sign Language Japanese Kachin Kiluba Kinyarwanda Kirghiz Kirundi Korean Lithuanian Macedonian Malagasy Malay Malayalam Maltese Maya Moore Myanmar Norwegian Nzema Ossetian Polish Portuguese (Brazil) Portuguese (Portugal) Quichua (Chimborazo) Romanian Russian Russian Sign Language Samoan Sepedi Serbian (Cyrillic) Serbian (Roman) Sesotho (Lesotho) Setswana Shona Sinhala Slovak Slovenian Spanish Sranantongo Sunda Swahili Swedish Tagalog Telugu Tetun Dili Thai Tsonga Turkish Turkmen Twi Ukrainian Umbundu Vietnamese Xhosa Zulu vakaViti\nE bibi mo kilai iko vinaka mada mo qai sauma na taro qori. Me kena ivakaraitaki, vakasamataka mada na vica na tikina qo:\nE dau vakacava nomu veimaliwai kei rau na nomu itubutubu, kei ratou na tacimu? Ni o vakaraitaka nomu nanuma, vakacava o dau yalototolo ni o tauca na vosa kaukaua se vakalewai ratou? Na cava eratou na tukuna me baleti iko? Na ivakarau ni nomu veimaliwai kei ratou na nomu vuvale ena laurai tale ga ena nomu veimaliwai kei watimu.—Efeso 4:31.\nVakacava, o dau raica ga na veika vinaka se o dau raica tu ga na veika ca? O dau yalorawarawa, se o vinakata ga me rogoci nomu nanuma? O dau tauri iko vakamalua ena gauna dredre? O dau vosovoso? Ni o bulataka rawa ena gauna qo na vua ni yalo tabu, ena vakarautaki iko mo dua na tagane se yalewa vakawati vinaka.—Kalatia 5:22, 23.\nVakacava o dau maroroi ilavo? O dau dinau vakalevu? E dau dei na nomu cakacaka? Ke sega, cava na vuna? Vakacava, e sega ni vinaka na cakacaka? Na itaukei ni cakacaka? Se tiko eso na itovo mo vakavinakataka? Ke o sega mada ga ni maroroya rawa na nomu ilavo, ena qai rawa vakacava ni o sa vakavuvale?—1 Timoci 5:8.\nKe o iVakadinadina i Jiova, na cava o sa cakava tiko me dei kina nomu veiwekani kei na Kalou? O dau sasagataka mo wilika na Vosa ni Kalou, mo lako ena cakacaka vakavunau, mo vakaitavi tale ga ena soqoni vaKarisito? O koya me watimu ena vinakata e dua e kaukaua vakayalo.—Dauvunau 4:9, 10.\nNa levu ga ni nomu kilai iko vinaka, ena rawarawa tale ga nomu raica e dua ena mai vakataucokotaka na itovo vinaka sa tiko rawa.\niMeli iMeli Au sa Rawa ni Vakawati?\nijwyp ulutaga 16


E dodonu beka me sucu vou tale na tamata se me ia na veivutuni? - Hendrik Leendert Heijkoop\nNa cava e dodonu me sucu vou tale kina na tamata? - Hendrik Leendert Heijkoop\nEna rawa beka vakaevei na veivinakati kei na Kalou? - Hendrik Leendert Heijkoop\nKo Ira Nai Tokani I Karisito Era Soqoni Ena Yaca Ni Turaga Ko Jisu -\nE dodonu beka me sucu vou tale na tamata se me ia na veivutuni?\nE ka marautaki vei au meu goleva mada na ulutaga bibi oqo. Dau rogoci wasoma na ulutaga oqo ni dau veitalanoataki ka vunautaki talega ena veivanua eso ia, e lewe vuqa era dau loma tarotarotaka tu na tikina oqo. Ke ko iko beka e dua ko vuli vinaka se cakacaka vinaka ka sa yaco mo sa rawa ka vinaka sara, ia ko sa vakanuinui tu ni na dua na gauna mo taura kina e dua nai tutu toro cake. Ko sa raica na veika sa yaco tiko ena nomu bula ko sa kaya lo sara e lomamu se veivutuni cava tale au gadreva ki na noqu bula? A cava tale e gadrevi kina na veisau?\nE vuqa na tamata e nodra cakacaka ena veisiga na soli vakasala vinaka se me ia na veivakadodonutaki ena nodra bula na tamata eso. E dua na ka vaka mosi yalo na veivakasala vaka oqo vakauasivi ena gauna e tara kina na lomada na dina ni vosa vakaoqo.\nSa ka e bibi mo dikeva se dina nai tukutuku oqo se segai? E kililiki beka vei au me ia na veivakavoui? Na ulutaga oqo e umani vata koto kina na taro ni nona vakadeitaki koya e dua enai lakolako ka tarava ni cava na bula oqo. E rui ka bibi mo vakadeitaki iko ena taro levu oqo ka raica deivaki na kena bibi ki na nomu bula.\nE bau dua beka na gauna ko taroga lo tu e lomamu se cava nai cavacava ni bula oqo? Au vakabauta ni na sega ni taucoko na noda loma tarotaro vakavo ena gauna eda sa yacova yani kina na bula oya. E sega ni dua na ka kevaka me da vagoleya mada ga kina vakadua na noda vakanananu me rawa ni vakamataliataki kina ki vei keda na taro levu oqo.\nAu nanuma e dua nai tukuni makawa ni dua na gone tagane. Na Tui ni vanua oya e kacivi koya mai ka qai taroga se cava sara mada na balavu ni bula tawa mudu. "Kemuni saka na Tui" e kaya cake yani na gone tagane oqo. " E na dua na vanua vakayawa e tiko voli kina e dua na ulunivanua cecere sara ka buli mai na varasa. Na kena cecere e tara sara tu yani na dela ni O. Ena vei yaduanadrau kece na yabaki e dau vuka mai e dua na manumanu me mai tokia vakadua ena gusuna na ulu ni vanua oqo. Sa yaco na gauna sa yavu sobu tiko kina vakamalua ena veigauna kece e yaco tiko kina na ka oqo ena vei yaduanadrau kece na yabaki ka yaco sara me seavu yani kina vakadua na ulu ni vanua oqo. Kemuni saka na Tui, ena gauna e seavu kina na ulu ni vanua oqo, oya saka e sa qai dua na sekodi ni bula tawa mudu."\nNai sau ni taro ni gone tagane oqo e rawa ni solia vei keda e dua nai yaloyalo ni kena tawa vakaiyalayala na bula tawa mudu. E dina ga ni sega ni dodonu nai sau ni taro oya baleta ni bula tawa mudu e sega kina na sekodi. " Ni sa tautauvata vua na Turaga na siga kei na yabaki e dua na udolu, kei na yabaki e dua na udolu kei na siga e dua" (2 Pita 3:8). Na bula tawa mudu e sega ni vakaiyalayala ka sega talega ni wasei rawa na kena vei taba gauna. E dua na ka e sega na kenai cavacava.\nNai talanoa oqo e da rawa ni vakaveiwekanitaka kina na balavu ni bula ena vuravura oqo kei na bula tawa mudu ka na lako tarava mai. A cava na tini na yabaki, se limasagavulu, se walusagavulu, se mani dua na drau sara na yabaki me vakatautauvatani kei na bula tawa mudu. E vakaevei, e sega beka ni bibi me da vulica ka kila na vanua e da na tini kina ni cava na bula oqo? Au nanuma tale edua nai tukuni makawa. Ena gauna ni veiliutaki vaka-Tui, e dau vuqa vei ira na Tui e dau tu na nodra dau ni veivakamarautaki. E dau nodrai tavi me ra dau talanoa lasa se soli vukivuki lasa me rawa ni ra vakadredrei kina na Tui. Ena dua na gauna sa solia kina e dua nai sala vei koya na nona tamata dauveivakalasai oqo. E vakatokai nai sala oqo mei Sala ni lialia. Qo me kilai tani kina ni ko koya e dau ni veivakalasai. Sa qai yalataka na Tui ni kevaka e dua na gauna e na kune kina e dua e lasa cake mai vua na ka e cakava, me soli vua nai sala oya. Sega ni dede sa mai tauvi mate na Tui ka sa davo bibi sara tu yani. Sa sikovi koya sara na dau vakalasalasa oqo ka taroga na Tui se na bula vinaka tale mai ena tauvi mate ni naica. Kaya cake yani na Tui ni sa vosa oti vua ko nona vuniwai ka sa sega ni dua na veisau e laurai rawa. Ia me sa wawa mate ga. Sa qai taro cake na dau vakalasalasa oqo, "Kemuni saka na Tui, ko ni sa vakarautaki kemuni tu beka ki nai lakolako balavu ka ko sa vakarau lakova yani oqori". "E segai" sauma yani na Tui. "Oqori e dua na leqa levu baleta niu sega sara tu ga ni vakasamataka tu na bula ka tarava" Vosa tale na nona tamata, "E sega beka ni ko dau vakasamataka tu ni dua na siga ko na lakova kina nai lakolako balavu oqo". Sauma tale na Tui, "Au kila vinaka tu, ia au a sega ga ni vakaogai au kina baleta ni tu tale eso na ka au a vakaogai au voli kina ena ka ni bula oqo." Sa qai kaya cake tale na nona tamata, "Ena veigauna kece ko vakarau ia kina e dua nai lakolako balavu, sa dau tu na nomu tamata me ra vakarautaka na veika me baleta nai lakolako oqo me na kakua kina ni dua na leqa ko na sotava. Ia me maravu na nomuni lakolako ki na vanua ko lako tiko kina. Ia, enai lakolako balavu tawa vakaicavacava ko sa vakarau vakanamata yani kina oqo, ko sega tu mada ga ni rawa ni vakarautaki iko rawa kina, Qo, taura na nomui sala ni lialia, baleta au sega soti sara ni lialia me vakataki iko."\nE sega beka ni dina na tamata dauvakalasalasa oqo? Vuqa na gauna eda sa vakaogai keda ka vakaosoosotaki keda tu ga ena ka ni bula oqo. E da vakaogai keda vakalevu ena vuli kei na cakacaka me da rawa ka vinaka kina ka me da tiko vinaka kina ena bula oqo. Kevaka eda sa rawa ni solia noda gauna levu vakaoya me rawa ni da tiko vinaka kina ena loma ni bula vakaicavacava oqo, A cava ga eda qai vakaweleweletaka kina na taro levu ka bibi sai koya "Ni cava na bula oqo e vei na vanua ko sa digitaka tu". Dua na ka me da kila deivaki tiko ni noda bula ena vuravura oqo e vakaicavacava. E rawa ni ko tauvimate ga ni kua ka ko leqa sara yani ka mai maumau wale tu yani na buno ni yadremu ena bula oqo. Ia e dua na ka me da kila tiko ni dua nai lakolako tawa vakaicavacava e sa waraki keda tiko mai liu. "Ia me vaka sa lesi me mate vakadua ko ira kecega na tamata" (Iperiu 9:27). E sega vakadua ni dua na tamata vakabauta na Kalou se sega ni vakabauta na Kalou me vakalasuya na tikina oqo. E sega ni rawa ni dua e cakitaka rawa. Na dina levu ni tiki ni vola Tabu oqo e semai toka e muri - "ka me qai muri na veilewai levu."\nE dua na ka vakaloloma kevaka eda sa kila na bibi ni bula tawa mudu ka da qai vakaweleweletaka. E dina ni sa tu na noda veigauna sa lokuci tu me da na qai laki vakadinadinataka kina na ka oqo, e kea talega sa na sega ni rawa kina na veivutuni. Na bula ga oqo e sa rawa kina ni da vakarautaki keda kina. Sa dina kina na vosa ni dau vuku "Na yasana sa bale ga kina na kau, sai koya ena no ga kina." (Dauvunau 11:3).\nEso beka era na kaya "Io a cava so eda sa vakusakusataka"? Vakacava ena gauna sara au sa na qase kina meu qai vakananuma na tikina oqo? Gauna oqo au sa osooso ka sa tu nai tavi bibi meu sa qarava mada.\nKo vakadeitaka rawa vakacava ni ko rawa ni bula tiko me limasagavulu na yabaki se tolusagavulu se tini se tinikarua na vula se mani tinikarua sara na aua. Au nanuma e dua nai vakatawa ni sitoa, e vakarorogo tiko ga mai loma ni nona sitoa ni ia tiko na vunau e tautuba. Gauna e cava kina na vunau e gole ga ki loma ni nona vale mani bale sobu ka mate sara yani. Kakau ni volitaka na gauna, volia na gauna.\nEna marautaka beka li na Kalou kevaka o bula tu vakavuravura ni ko tu donu tu ia qai laki solia tu vua na Kalou nai vovo ni nomu bula ni ko sa laki qase. E dina ni Kalou e gadreva "me bula na tamata kecega" (1Timoci 2:4) ia e kacivi keda sara tu ga ena gauna saraga oqo. E gadreva tu na Kalou "me da veisorosorovi ka veivinakati kei na Kalou" (2 Korinica 5:20). Na Kalou e vakabula e dua vei rau na tamata dau butako ena kauvelatai ka udolu vaka udolu na tamata era vakabulai ena nodrai davodavo ni tauvi mate. Sega ni kenai balebale me da vakalaiva me yaco talega vei keda. Ko sega tu ni kila na ka ena yaco vei iko ena siga ni mataka. Edaidai ga oqo na siga ni bula.\nE kaya na Jope 33 ni Kalou e dau vosa vei keda vakadua se vakarua, me vagolei keda tani kina mai na sala ni rusa, ia kevaka sa sega ni via vakarogoca, sa qai dregata na vosa ni veivakaro oqo. Ena gauna sa sega kina ni via rogoca nai vakaro ni Kalou ko Fero, sa qai vakaukauwataka na yalona na Kalou me kakua kina ni rawa ni qai veisau na lomana. Ena gauna ena kau cake kina nai soqosoqo lotu, sa na qai vakatara na Kalou me ia na veivakacalai mana eso vei ira kece era a rogoca nai tukutuku vinaka ka sega ni ciqoma. "me cudruvi kina ko ira kecega era sa sega ni vakabauta na ka dina, a ra vinakata ga na ka sa sega ni dodonu" (2 Cesalonaika 2:11-12). E rawa saraga ni cakava vei iko na Kalou na ka oqo kevaka o iko o sa rogoca wasoma na nona vosa ka sega tiko ga ni via ciqoma na nona veisureti\nIa, na gauna ni lialia sa vakarota oti na Kalou; a sa vakarota ena gauna edaidai vei ira tamata kecega e na veivanua kecega me ra veivutuni ni sa lokuca ko koya na siga me lewai vuravura kina e na lewa dodonu, vei koya na tamata sa lesia ko koya; a sa vakadinadina kina vei ira na tamata kecega, ena nona vakaturi koya cake tale mai na mate" (Cakacaka 17:30-31)\nKevaka esa lomamu dina na via bula, gole vua na Kalou ka vakatusa na nomu i valavala ca, qai kerei koya me vakabulai iko. "Keitou sa yaco kina mei talatala nei Karisito, me vaka sa vakamasuti kemudou na Kalou e na gusu i keitou: Keitou nai sosomi kei Karisito, keitou sa vakamamasu, mo dou veivinakati kei na Kalou. O koya sa sega vua na cala sa qisia ko koya mei soro ni nodai valavala ca; me vakayacori kina vei keda na veivakadonui ni Kalou e na vukuna." (2 Korinica 5:20-21)\n"E na siga oqo, kevaka dou sa via rogoca na domona, kakua ni vakaukauwataka na yalomudou" (Iperiu 4:7)\nMe nomuni na bula vinaka.\nTranslted by Sekaia Mara, Nabua, Suva, Fiji Islands\nSearch the Scriptures, P.O. Box 583, Werribee, VIC 3030 Australia\nBible Distributors, Fountain House, Conduit Mews, London, SE18 7AP UK, © 2003


Vakaraitaka ni o Lomana na Kalou\nMe rawa ni dei vei iko o nomu itokani, e bibi mo drau dau veivosaki. O rogoci koya, e rogoci iko tale ga o koya. O na dau tukuna tale ga vei ira na tani na ka vinaka e baleti nomu itokani. Oqo tale ga na ka eda na cakava ke da itokani ni Kalou. Raica mada na ka e kaya kina na iVolatabu:\nDau masu vakawasoma vei Jiova. “Ia tikoga na masu.”—Roma 12:12.\nWilika na Vosa ni Kalou, na iVolatabu. “Sai koya na Kalou sa vakavuna nai Vola Tabu kecega, a sa yaga oqo mei vakavuvuli, me vunauca na ca, me ia kina na vakadodonutaki.”—2 Timoci 3:16.\nTukuni koya na Kalou vei ira na tani. “Dou lako yani ka qisi ira me ra noqu tisaipeli na lewe ni veivanua kece ga, . . . vakavulici ira me ra muria na veika kece ga au sa vakarota tu vei kemudou.”—Maciu 28:19, 20, VV.\nToro voleka vei ira na itokani ni Kalou. “Ena vuku mai ko koya sa malele vata kei ira na vuku.”—Vosa Vakaibalebale 13:20.\nDau tiko ena soqoni ena Kingdom Hall. “Me da veivakananumi keda vakai keda me da veivakatakatai me dauloloma kai valavala vinaka: . . . me da veivakamasuti tiko.”—Iperiu 10:24, 25.\nDau cau ena cakacaka ni Matanitu ni Kalou. “Me ra dui solia me vaka na ka sa vinakata ko koya yadua e na yalona; me kakua e na voraki, se ni sa vakasaurarataki: ia ko koya sa solia e na marau sa vinakata na Kalou.”—2 Korinica 9:7.\nNa Cava o na Raica ena Nodra Soqoni na iVakadinadina i Jiova?\nKeimami dau soqoni vata me keimami vulica na iVolatabu qai veivakayaloqaqataki. Keimami na marautaka dina ke oni tiko tale ga kina!\niMeli iMeli Vakaraitaka ni o Lomana na Kalou


Ruci 2 | iVolatabu ena Internet | Vakadewa ni Vuravura Vou\nTomitomi o Ruci ena were nei Poasa (1-3)\nRau sota o Ruci kei Poasa (4-16)\nTukuna o Ruci vei Neomai na yalovinaka nei Poasa (17-23)\n2 E dua na wekai wati Neomai na yacana o Poasa+ ena vuvale nei Elimeleki, e turaga vutuniyau. 2 E qai kaya vei Neomai o Ruci na yalewa ni Moapi: “Au kerekere meu lako mada ina were meu tomika+ eso na sola ni varile niu vakamuri koya tiko ena lomani au.” E mani tukuna vua o Neomai: “Mo lako luvequ.” 3 E lako sara yani me tomitomi ena were ni muri ira tiko na dautatamusuki. E vakacalaka ga nona butuka yani na tikiniqele nei Poasa,+ ena vuvale i Elimeleki.+ 4 E lesu mai Peceliema ena gauna qori o Poasa, e kaya vei ira na dautatamusuki: “Me tiko vata kei kemuni o Jiova.” Era qai tukuna vua: “Me vakalougatataki kemuni o Jiova.” 5 E kaya sara o Poasa vua na cauravou e liutaki ira tiko na dautatamusuki: “E lako mai vei na goneyalewa qo?” 6 E sauma yani na cauravou e liutaki ira tiko na dautatamusuki: “E goneyalewa ni Moapi,+ e lesu vata mai kei Neomai mai na vanua o Moapi.+ 7 E kerea na yalewa, ‘Yalovinaka, meu tomitomi+ mada, meu kumukumuni ena maliwa ni sola* ni covuata sa musu oti era biuta tu mai na dautatamusuki?’ Ni yaco mai ena mataka nikua se tucake tiko ga me yacova qo, se qai dabe sara ga e vale me cegu vakalailai.” 8 E qai tukuna vei Ruci o Poasa: “Mo rogoci au mada, luvequ. Kua ni lai tomitomi ena dua tale na were se mo lako ina dua tale na vanua, mo volekati ira tiko ga na noqu goneyalewa.+ 9 Mo raica tiko ga na were era tamusuka, mo lako vata kei ira. Au sa vakaroti ira na cauravou mera kua ni tarai* iko. Ni o viagunu mo lai gunu ena saqa wai, ena ka era takiva mai na cauravou.” 10 E mani tekiduru me cuva sobu ina qele qai kaya vua: “E rawa ni lomani au vakacava na matamuni moni kauaitaki au niu vulagi?”+ 11 E tukuna vua o Poasa: “Sa tukuni taucoko vei au na ka kece o cakava vua na vugomu ni sa mate o watimu, vaka kina ni o biuti tamamu, o tinamu, kei na vanua era tiko kina na wekamu mo lako vei ira na tamata o sega mada ga ni kila e liu.+ 12 Me vakaicovitaki iko mada ga o Jiova ena ka o cakava,+ me saumi* iko vakavinaka tale ga o Jiova na Kalou ni Isireli, o mai qara ivakaruru+ e ruku ni tabana.” 13 E mani kaya na yalewa: “Meu nanumi mada ga e matamuni noqu turaga, ni oni vakacegui au, oni vosa vakayalovinaka vua na nomuni dauveiqaravi, ia au sega mada ga ni dua vei ira na nomuni dauveiqaravi.” 14 E kaya vua o Poasa ena gauna ni kana: “Lako mai mo kania eso na madrai, mo tokoca na kemu ena viniqa.” E dabe sara o koya ena yasadra na dautatamusuki. E solia vua o Poasa eso na covuata tavu, e kania, e mamau, sa qai vo tu eso. 15 Ni tucake me tomitomi,+ e vakaroti ira na nona cauravou o Poasa: “Me tomitomi o koya ena maliwa ni sola ni covuata sa musu oti, ni kua ni vosataki koya.+ 16 Moni nanuma tale ga moni dreta mai eso na sola ni covuata mai na ivau me nona, moni biuta tu mai me qai tomika, ni kua ni tukuna e dua na ka moni tarovi koya kina.” 17 E tomitomi tiko ga o koya ena were me lai yakavi.+ Ni samuta na ka e tomika, e rauta ni dua na efa* na varile. 18 E mani taura me lako ina koro, e raica o vugona na ka e tomika. E taura tale ga mai o Ruci na kakana e vakavoca+ ni sa mamau me solia vua. 19 E tukuna vua o vugona: “O tomitomi e vei nikua? O cakacaka e vei? Me vakalougatataki+ mada ga o koya e kauaitaki iko.” E qai tukuna vei vugona se o cei e cakacaka kina, e kaya: “Na yaca ni turaga au cakacaka kina nikua o Poasa.” 20 E kaya sara o Neomai vei vugona: “Me vakalougatataki koya mada ga o Jiova, ni dei tu ga nona lomani ira na bula kei ira na mate.”+ E tomana o Neomai: “E wekadaru+ na turaga qori. E dua vei ira na voli kedaru lesu.”*+ 21 E qai kaya o Ruci na yalewa ni Moapi: “E tukuna tale ga vei au, ‘Mo volekati ira tiko ga na noqu gone mera tamusuka oti mada noqu varile taucoko.’”+ 22 E kaya o Neomai vei Ruci na vugona: “Vinaka sara ga luvequ ni o lako vata kei ira nona goneyalewa, mera kua ni vakasagai iko o ira na tiko ena dua tale na were.” 23 E mani tomitomi volekati ira tiko ga na goneyalewa nei Poasa o koya me cava sara na tamusuki varile+ kei na tamusuki witi. E tiko voli ga kei vugona+ o koya.\n^ Se rawa ni, “ivesu.”\n^ Se “vakasosani.”\n^ Se “isau taucoko.”\n^ Se “dua vei ira na wekadaru e dodonu me veivoli lesu.”


“Niu sa Bula, Dou na Bula Talega” - Shayne M. Bowen\n“Niu sa Bula, Dou na Bula Talega”\nMai vei Elder Shayne M. Bowen\nEna vukuna ga, na noda iVakabula o Jisu Karisito, na yalorarawa, galili, kei na veilecayaki oqori sa na vakaisosomitaki ena dua na siga ki na reki sa ka taucoko.\nNiu a se cauravou daukaulotu voli mai Chile, au a lako yani kei na noqu itokani ki na dua na matavuvale lewe vitu ena tabana e kea. E ratou dau laki lotu yani ena veimacawa o marama tina kei na luvena. Keirau nanuma de ratou a sa lewe ni Lotu dede tiko. Ni oti e vica na macawa keirau qai kila ni ratou a se bera tiko ni papitaiso.\nKeirau a laki raici iratou sara vakatotolo ka kerea ke rawa ni keirau gole yani i nodratou vale ka laki vakavulici iratou. A sega ni taleitaka o tamadratou me vulica na kosipeli ia a sega ni vakataotaka na neirau vakavulica na nona matavuvale.\nE totolo sara na nona ciqoma o Sister Ramirez na lesoni. A maqusa sara me vulica na vunau taucoko keirau vakavulica. Ena dua na yakavi ni keitou veivosakitaka tiko na nodra papitaiso na gone dramidrami, keirau vakavulica kina ni ra sega ni ivalavala ca na gone lalai ka sega ni gadrevi me ra papitaiso. Keirau a sureti koya me wilika na ivola i Moronai:\n“Raica au sa kaya vei iko, mo vunautaka me ra veivutuni ka papitaiso ko ira era sa kila ka rawa ni kitaka na ivalavala ca; io, mo vunautaka vei ira na itubutubu me ra veivutuni ka papitaiso, ka vakamalumalumutaki ira me vakataki ira na gone lalai ka vakabulai vata kei ira.\n“Ia sa sega ni yaga na veivutuni se papitaiso vei ira na gone lalai. Raica na papitaiso sa yaga ga vei ira sa veivutuni ka muria na vunau me bokoci kina na nodra ivalavala ca.\n“Ia ko ira na gone lalai era sa bula vei Karisito mai na ivakatekivu kei vuravura; ia kevaka e sega, sa sega ni Kalou dodonu na noda Kalou, sa Kalou dauveivukiyaki ka Kalou daudigidigi, ni ra sa mate oti e vuqa na gone lalai ka ra sega ni papitaiso!”1.\nNi wiliki oti na ivolanikalou oqo, sa tekivu tagi o Sister Ramirez. Keirau sa veilecayaki kina na veitokani. Au a taro sara, “Sister Ramirez, o ni rarawataka beka e dua na ka keirau a tukuna se cakava?”\nA kaya mai, “Isa, e sega, Elder, drau sega ni cakava e dua na ka cala. Ena ono na yabaki sa oti a dua tiko na luvequ tagane lailai. A mate o koya ni bera ni keitou papitaisotaki koya. A kaya vei keitou na neitou italatala ena vuku gona ni nona a sega ni papitaiso, ena laki wasei tani me tawamudu. E ono na yabaki na noqu kauta voli tu na mosi kei na lomaleqa oqo. Ni sa mai wiliki na ivolanikalou oqo, au kila ena kaukauwa ni Yalo Tabu ni sa dina. Au vakila ni sa taluva mai vei au e dua na icolacola bibi levu, kau mai tagi oqo ena marau.”\nE votu mai vei au na ivakavuvuli nei Parofita Josefa Simici, ka vakavulica na vunau veivakacegui oqo: “Na Turaga sa kauta tani e lewe vuqa, o ira sara mada ga na gone dramidrami, me rawa ni ra drotaka na lomaca ni tamata, kei na rarawa kei na cakaca ni vuravura ena gauna oqo; era sa rui savasava, rui totoka, me ra bula e vuravura; o koya gona, kevaka me vakasamataki vakadodonu, me isosomi ni vakaloloku, e sa tu vei keda na inaki me da marau kina me vaka ni ra sa vagalalataki mai na ivalavala ca, ka ra na suka tale mai vei keda ena dua na gauna totolo.”2\nNi oti nona sotava tu na rarawa kei na vutugu bibi ena ono na yabaki, na vunau dina, ka a vakatakilai mai vua na Tamada mai Lomalagi dauloloma vua e dua na parofita bula, e a kauta mai na vakacegu kamica kivua na marama vakararawataki oqo. Me vaka a kidavi, ratou sa mani papitaisotaki o Sister Ramirez kei ira na luvena yabaki walu ka qase cake.\nAu nanuma sara niu a volavola ki na noqu matavuvale kau vakaraitaka kina na vakavinavinaka ni yaloqu niu sa mai kila na veika oqo kei na vuqa tale na veika dina, talei ka rawarawa ni kosipeli vakalesuimai i Jisu Karisito. Au a sega ni tadra na kena sa mai tarai au na ivakavuvuli dina ka totoka oqo ena noqu veiyabaki sa tu oqo e liu ka vakadinadinataka ni sa noqu ibotani mai Kiliati.\nAu gadreva meu na vosa vei ira ka sa takali e dua na luvedra ka vakataroga tiko, “A cava me caka kina vei au?” se lomatarotarotaka tiko beka na nomu vakabauta na Tamada mai Lomalagi sa dauloloma. Sa noqu masu ena kaukauwa ni Yalo Tabu, meu na rawa ni kauta mai na veivakarautaki eso ni inuinui, ni vakacegu, kei na kila-ka. Sa noqu gagadre meu sa dua na iyaya ni kena vakalesuimai na nomuni vakabauta na Tamada mai Lomalagi sa dauloloma ka sa kila na veika kecega ka vakatara meda sotava na veika ni veivakatovolei me rawa ni da kila ka lomani Koya ka kila vakavinaka tiko, ke sega o Koya eda sa qai tawa yaga.\nEna ika 4 ni Feperueri ni 1990, a mai sucu kina na ikatolu ni luvei keirau tagane ka ika ono ni gone. Keirau a vakatokai koya me o Tyson. E gonetagane lailai totoka, ka kidavaki koya na matavuvale ena yalo marau kei na loloma. E ratou a vaqoroqoroi koya vakalevu na tacina kei na ganena. Keitou nanuma taucoko ni o koya e sa qai cauravou lailai totoka vakaoti me qai sucu.\nNi sa vula walu o Tyson, a tiloqata e dua na tiki ni joke a raica ena ibe. Sa laki tao tu na joke ena tagitagi nei Tyson, ka sega ni cegu rawa kina. A qai kauti Tyson cake yani o tacina, ka kacivaka ena domobula “Sa sega ni cegu rawa na gone. Sa sega ni cegu rawa na gone.” Keitou sa tekivu uvuca na gusuna ka qirita na 911.\nEra yaco mai na vuniwai ka cicivaki Tyson yani ki valenibula. Ena rumu ni wawa, keitou sa masu tikoga ka kerea vua na Kalou e dua na cakamana. Ni oti e dua na gauna balavu, a gole mai na vuniwai ki na rumu ka kaya, “Dou vosoti au sara. Sa sega ni keitou cakava rawa tale e dua na ka. Dou taura na gauna kece dou gadreva” A qai gole yani.\nNi keitou curu yani ki na rumu e davo toka kina o Tyson, keitou raica na neitou isolisoli lailai rekitaki ni sa ciba no. E vaka me kune na rarama kei silesitieli ni robota tu na yagona lailai. E totoka ka savasava dina o koya.\nEna gauna o ya a vakilai ni vaka sa mai cava na inaki ni neitou bula. Me keirau na lesu rawa vakacava vei iratou na vo ni gone ka tovolea me vakamacalataka ni sa na sega ni lesu mai vale o Tyson?\nEna noqu nanuma ga au na tomana kina na veika sa mai yaco oqo. Au a sotava vata kei watiqu daulomani na veivakatovolei oqo, ia au sega ni matau ni vakamacalataka na lomana e dua na tina kau na sega ni tovolea meu cakava.\nE ka dredre meu vakamacalataka na veimedreyaki ni lomaqu ena gauna o ya ni noqu bula. E vuqa na gauna au nanuma niu tatadra ca tiko kau dau yadra vakidacala mai ka yali yani na rai butobuto o ya. Au a sega ni moce rawa ena vuqa na bogi. Au sa qai dau wavoki voli mai na dua na rumu ki na dua tale ena loma ni bogi, meu raica ni ratou sa taqomaki taucoko tiko na gone.\nNa vakilai ni yaloca e vakacacana na yaloqu. Au vakila niu sa yaloca. Au vakila niu dukadukali. Oi au na tamana; a dodonu meu taqomaki koya vakalevu. Kevaka ga meu a cakava va qo se va ya. Eso na gauna vaka nikua, ni oti e 22 na yabaki, era dau curuma mai vakamalua na yaloqu na yalo o ya, ka gadrevi meu biuti ira tani vakatotolo baleta ni rawa mera veivakacacani.\nNi oti e dua na vula na nona mate o Tyson, au a laki vakatarogi vei Elder Dean L. Larsen. A vakarorogo sara vagumatua vei au, kau na dau vakavinavinakataka tikoga na nona ivakasala kei na loloma. E kaya, “Au sega ni vakabauta ni vinakata na Turaga mo vakararawataki iko me baleta na mate nei nomu cauravou lailai.” Au a vakila na loloma nei Tamaqu Vakalomalagi mai vua e dua na nona iyaya digitaki.\nIa, se yaco tiko ga mai na vakanananu veivakararawataki, ka dau tuburi au mai na cudru. “Oqo e sega ni dodonu! Ena rawa vakacakava me cakava vei au oqo na Kalou? A cava me caka kina vei au? Na cava au cakava me yaco kina na ka oqo?” Au vakila niu sa laki cudruvi ira tale tiko ga na tamata era saga tiko mada ga mera vakacegui keitou. Au nanuma na nodra kaya na itokani, “Au kila na ituvaki ni yalomu.” Au qai dau vakasamataka, “o ni sega ni kila na ituvaki ni yaloqu. Laivi au tu mada ga.” Au a qai raica na noqu vakalomalomani au ena rawa me veivakacacani vakalevu talega. Au sa qai maduataki au niu mai vakanananutaki ira vakaca tiko na noqu itokani era saga tiko mada ga mera veivuke.\nNa gauna au vakila kina niu sa solegi ena yaloca, cudru, ka vakalomalomani au, au sa masu sara me na veisautaki na yaloqu. Mai na veika tabu au sa sotava oti, a solia kina vei au na Turaga e dua na yalo vou, ka dina ga niu se galili voli ka rarawa tiko, sa mai veisautaki taucoko na itovo ni noqu rai. A vakatakilai vei au niu a sega ni butakoci ia sa dua na veivakalougatataki cecere sa waraki au tiko kevaka au na vakadeitaka na noqu vakabauta.\nSa tekivu me veisau na noqu bula, ka rawa meu kakavaki yani ena nuinui, ka sega ni rai ki muri ena veilecayaki. Au sa vakadinadinataka ni bula oqo e sega ni icavacava. E ka dina na vuravura ni yalo. E dina na nodra ivakavuvuli na parofita me baleta na bula ni oti na mate. Na bula oqo sa idewadewa ni kalawa ki liu ena noda ilakolako lesu vua na Tamada Vakalomalagi.\nSa isema bibi tiko ga ni neitou matavuvale o Tyson. Ena veiyabaki sa ka totoka dina meda raica na veisereki kei na yalovinaka ni dua na Tamada mai Lomalagi sa dauloloma, ka sa vakatara ki na neitou matavuvale me keitou vakila vakayago na veivakauqeti nei Tyson. Au sa vakadinadinataka ni sa mamare sara na ilati. Na yalo vata ga ni lomadina, loloma, kei na duavata vakamatavuvale e sega ni oti ni ra gole yani ki yasana ka dua na noda daulomani; ia e vakacerecerei ga na yalo vakaoqori.\nEso na gauna era na taroga na tamata, “Cava na balavu ni gauna e taura mo qai ra-wa kina?” Na kena dina, o na sega ni ra-wa taucoko me yacova ni dou sa laki duavata tale kei na nomudou daulomani era sa yali. Ena sega vakadua ni taucoko na noqu marau me yacova ni keitou sa duavata tale ena mataka ni iMatai ni Tucake Tale.\n“Raica sa yalo na tamata. Sa sega ni mudu na vei-vu-ni-ka, ia ni rau sa coko vata na yalo kei na vei-vu-ni-ka, sa kune kina na marau sa uasivi sara;\n“Ia ni rau sa veitawasei, ena sega ni rawata na marau ko ya na tamata.”3\nIa ena gauna oqo, me vaka sa vakavulica na iVakabula, meda lako voli ena vakacegu.4\nAu sa vulica ni veika rarawa, kei na vutugu sega ni taqei rawa ena laki kamica ni ko gole yani vei Tamamu mai Lomalagi ka masuta na Nona veivakacegui e lako mai na Nona ituvatuva; na Luvena, o Jisu Karisito; kei na Nona Dauveivakacegui, sa ikoya na Yalo Tabu.\nSa qai dua dina na veivakalougatataki lagilagi ki na noda bula. Ena sega beka ni ka vakatani keda sega ni rarawataka vakalevu ni takali e dua na luveda? Au sa vakavinavinaka vakalevu vua na Tamaqu mai Lomalagi me vakatara meda loloma vakatitobu ka loloma tawamudu tiko. Au sa vakavinavinaka vakalevu ki na matavuvale tawamudu. Au vakavinavinaka vakalevu ni sa mai vakatakilai tale vei ira na Nona parofita bula na ituvatuva lagilagi ni veivueti.\nNanuma tiko ni gauna o veibulu kina vua e dua na nomu daulomani, na ituvaki ni yalomu ni ko sa gole tani mai na ibulubulu ka raicalesu na kisinimate galili o ya—ka vakananuma de na kavoro na utomu.\nAu vakadinadinataka ena vukuna ga, na noda iVakabula o Jisu Karisito, na yalorarawa, galili, kei na veilecayaki oqori sa na vakaisosomitaki ena dua na siga ki na reki sa ka taucoko. Au vakadinadinataka ni sa rawa meda vakararavi ga Vua ena Nona a kaya:\n“Au na sega ni laivi kemudou mo dou luveniyali: au na lako mai vei kemudou.\n“Malua mada vakalailai, era na qai sega ni raici au tale na kai vuravura; ia dou sa raici au: niu sa bula, dou na bula talega.”5\nAu vakadinadinataka, me vaka e tukuni tiko ena Vunautaka na Noqu Kosipeli, “me vaka ni da vakararavi tiko ki na Veisorovaki i Jisu Karisito, e rawa vei Koya me vukei keda meda vosota na noda vakatovolei, tauvimate, kei na mosi. E rawa ni da vakasinaiti ena reki, vakacegu, kei na veivinakati. Na veika taucoko sara e cala me baleta na bula e rawa me vakadodonutaki mai na Veisorovaki i Jisu Karisito.”6\nAu vakadinadinataka ni ena mataka ramase lagilagi o ya ni iMatai ni Tucaketale, era na tu mai na nodra ibulubulu o ira na nomuni daulomani kei na noqu me vaka sa yalataka na Turaga Vakai Koya ka na yaco me taucoko na noda reki. Ni sa bula o Koya, o ira kei keda eda na bula talega. Ena yaca i Jisu Karisito, emeni.\n1. Moronai 8:10–12 . 2. Nodra iVakavuvuli na Peresitedi ni Lotu: Josefa Simici (2007), 199–200. 3. Vunau kei na Veiyalayalati 93:33–34. 4. Raica na Joni 16:33. 5. Joni 14:18–19. 6. Vunautaka na Noqu Kosipeli: iDusidusi ki na Veiqaravi ni Daukaulotu (2004), 57. Kena sa otiKena e tarava\nVosa vakavitiAmerican Sign Language (ASL)Bahasa IndonesiaCebuanoČeskyDanskDeutschEestiEnglishEspañolFaka-tongaFrançaisGagana SamoaÍslenskaItalianoKreyòl AyisyenLatviešuLietuviųLingálaMagyarMahsen en PohnpeiMalagasyNederlandsNorskPalauanPolskiPortuguêsReo TahitiRomânăShqipSlovenčinaSuomiSvenskaTagalogThin Nu Wa'abTiếng ViệtVosa vakavitiVosa vakavitiБългарскиМонголРусскийУкраїнськаՀայերենພາສາລາວភាសាខ្មែរ한국어中文日本語


iVakatautauvata i Jisu me Baleta na Mina | Bula i Jisu\niVakatautauvata ni Mina\nVOSA VAKATAUTAUVATA NI TINI NA MINA\nE se sega ni yaco i Jerusalemi o Jisu ni se rairai tiko voli ga kei ratou na nona tisaipeli ena vale i Sakiusa. Eratou vakabauta ni sa vakarau tauyavu “na Matanitu ni Kalou” qai kena Tui o Jisu. (Luke 19:11) E cala nodratou nanuma me baleta na vakasama qori, e tautauvata vinaka sara ga kei na nodratou sega ni ciqoma rawa ni na vakamatei o Jisu. Sa qai vakamacalataka o Jisu e dua na vosa vakatautauvata me vakaraitaka kina vei ratou ni se bera sara na Matanitu ni Kalou.\nE kaya: “E vakarau lako ina dua na vanua yawa e dua e sucu turaga me lai vakadeitaka nona itutu vakatui, oti sa qai lesu mai.” (Luke 19:12) E sega ni ilakolako lekaleka qori. O koya e tukuni ena vosa vakatautauvata ni “sucu turaga” qai lako ina dua na “vanua yawa” e vakaibalebaletaki vei Jisu, a lako i lomalagi me lai solia vua o Tamana nona itutu vakatui.\nE vakamacalataki ena vosa vakatautauvata ni bera ni biubiu o koya e “sucu turaga,” e kaciva e tini nona tamata qai solia yadua vei ratou e dua na mina, qai kaya: “Dou lai cakacakataka me yacova niu lesu mai.” (Luke 19:13) Na mina e ilavo siliva vakamareqeti. Dua na mina e tautauvata kei na isau ni dua na dauteitei ena tolu vakacaca na vula.\nDe dua ratou sa kila tiko na tisaipeli ni ratou vaka na tini na tamata ena vosa vakatautauvata ni a vakatokai ratou ena dua na gauna o Jisu me ratou tamata cakacaka ni tatamusuki. (Maciu 9:35-38) E sega ni tukuna o Jisu me ratou tamusuka qai kumuna mai na covuata. Ia era na kumuni ena tatamusuki eso tale na tisaipeli era rawa tale ga ni lewe ni Matanitu ni Kalou. Eratou solia na tisaipeli na nodratou gauna, igu, kei na iyau mera vukei tale kina e levu na itaukei ni Matanitu.\nE tomana o Jisu ena nona vosa vakatautauvata ni o ira na lewenikoro “era cati koya [e sucu turaga] . . . ra qai tala eso na mata mera muri koya mera lai kaya vua, ‘Keimami sega ni vinakata me neimami tui na tagane qo.’” (Luke 19:14) Eratou kila tu na tisaipeli nira cati Jisu na Jiu, eso tale era via vakamatei koya. Ni sa mate o Jisu qai lako i lomalagi, era vakaraitaka na Jiu nodra cati koya ena nodra tusaqati ira nona tisaipeli. Era vakamatatataka na dauveitusaqati qori nira sega ni vinakata me Tui o Jisu.—Joni 19:15, 16; Cakacaka 4:13-18; 5:40.\nNi ratou waraka tiko na le tini nona lesu mai o koya e “sucu turaga” e lai vakadeitaka nona “itutu vakatui,” ratou vakayagataka vakacava na mina e soli vei ratou? E kaya o Jisu: “Ni lesu mai ena nona vakadeitaka oti na nona itutu vakatui, e qai vakarota me ratou lako yani vua na nona tamata a solia vei ratou na ilavo me kila na ka eratou sa bau rawata mai na nodratou cakacaka vakabisinisi. E mani lako yani na kena imatai, e kaya, ‘Turaga, au sa rawata tale e tini na mina ena kena oni solia vei au.’ E tukuna vua, ‘Vinaka vakalevu. O iko na tamata vinaka! Ni o dina ena ka lailai sara, mo lewa e tini na koro.’ E lako tale ga yani na kena ikarua, e kaya, ‘Turaga, au sa rawata tale e lima na mina ena kena oni solia vei au.’ E tukuna vua, ‘O iko tale ga mo lewa e lima na koro.’”—Luke 19:15-19.\nMe vakataki ratou ga na tamata cakacaka, ena marau o Jisu ke ratou solia na tisaipeli nodratou gauna, igu, kei na iyau me ratou vukei ira tale kina e levu mera tisaipeli. Ena vakalougatataka tale ga nodratou gugumatua. E duidui kece na kedratou ituvaki kei na nodratou rawaka na tisaipeli i Jisu. Ia ni sa soli vei Jisu “nona itutu vakatui,” ena raica nodratou yalodina ni vukei ira eso tale mera tisaipeli qai vakalougatataki ratou kina.—Maciu 28:19, 20.\nDua tale na ituvaki e vakamacalataka o Jisu ni tinia nona vosa vakatautauvata: “Ia e lako yani e dua tale [tamata cakacaka], e kaya, ‘Turaga, qo na nomuni mina, au a ologa toka ga ena dua na tikinisulu. Au rerevaki kemuni ni oni turaga voravora, oni dau taura na ka e sega ni nomuni, oni tamusuka tale ga na ka oni sega ni tea.’ E kaya vua, ‘O iko na tamata ca, au na lewai iko ena ka o tukuna. O kila niu tamata voravora, au taura na ka e sega ni noqu, au tamusuka tale ga na ka au sega ni tea. Na cava ga o sega ni biuta kina ena baqe na noqu ilavo? Meu qai taura na kena tubu niu lesu mai.’ E qai kaya vei ira na tucake tu e kea, ‘Kauta tani vua na mina, solia vei koya e tini na nona.’”—Luke 19:20-24.\nE kalouca na tamata qori ni sega ni cakacaka me vakalevutaki kina na iyau ni matanitu ni nona turaga. Eratou nanamaki tu na yapositolo ina veiliutaki i Jisu ena Matanitu ni Kalou. Eratou kila gona ena ka e tukuna o Jisu me baleta na iotioti ni tamata cakacaka ni ratou na sega ni lewe ni Matanitu qori ke ratou sega ni gugumatua.\nEna uqeti ratou na tisaipeli yalodina na vosa i Jisu me ratou sasaga tiko ga. E kaya: “Au tukuna vei kemuni, o koya e tu vua na ka, ena soli vakalevu vua, ia o koya e sega vua na ka, ena kau laivi na ka mada ga e bau tu vua.” E tukuna tale ga nira na vakamatei na kena meca era sega ni vinakata me “nodra tui.” E tomana sara o Jisu nona ilakolako i Jerusalemi.—Luke 19:26-28.\nNa cava e cavuta kina o Jisu na vosa vakatautauvata ni mina?\nO cei e “sucu turaga”? Na vanua yawa cava e lakova?\nO cei o ira na tamata cakacaka? Era vakatayaloyalotaki cei na lewenikoro era cati koya e sucu turaga?\nEratou duidui vakacava na tamata cakacaka eratou vakaicovitaki kei koya e kau laivi vua na mina?\niMeli iMeli iVakatautauvata ni Mina\njy wase 100 t. 232-233


Era Curu Vakailoa na Ovisa ena Soqo ni Lotu e Oryol ra Qai Vesuka e Dua na Turaga ni Denmark | JW.ORG iTukutuku Vakalawa\nWILIKA ENA VOSA Afrikaans Albanian Armenian Chinese Cantonese (Simplified) Chinese Cantonese (Traditional) Chinese Mandarin (Simplified) Chinese Mandarin (Traditional) Chitumbuka Croatian Czech Danish Dutch English Estonian Finnish French Georgian German Greek Hungarian Iloko Indonesian Italian Japanese Kinyarwanda Kirghiz Korean Lithuanian Malagasy Myanmar Norwegian Polish Portuguese (Brazil) Portuguese (Portugal) Romanian Russian Sepedi Serbian (Cyrillic) Serbian (Roman) Setswana Slovak Slovenian Spanish Swahili Swedish Tagalog Thai Turkish Ukrainian Vietnamese Yoruba vakaViti\nEra dau soqoni na iVakadinadina i Jiova e veimacawa, ia e tarovi qori ena ika25 ni Me 2017 ena korolevu e Rusia o Oryol. Era vakaitavi kina na ovisa vakaiyaragi kei na vakailesilesi ni tabana ni veitaqomaki ni matanitu e kilai me Federal Security Service. Era tukuna na kena vakailesilesi ni vakavuna na tikoyavavala na nodra tokona tiko ga na iVakadinadina na nodra cakacaka ni lotu. E vakatabuya na matanitu o Rusia ena ika14 ni June 2016 na nodra isoqosoqo na iVakadinadina i Jiova e Oryol. E volai na kedra itukutuku matailalai na tiko kina, kau vakaukaua na nodra iyaya vakalivaliva, yanaraki tale ga na nodra vale.\nEra lai vesu na tagane era lewena na ivavakoso e Oryol ena nodra valenivolavola na tabana ni veitaqomaki, wili kina o Dennis Christensen na turaga ni Denmark, e qase tale ga ni ivavakoso. E kerea totolo na loya dauveibeitaki ina mataveilewai ni yasana o Sovietsky, me vesu tiko ga o Christensen ni bera ni veilewai, mera kumuna eso tale na ivakadinadina ena ka e beitaki kina. A vakadonuya na kerekere qori o Turaganilewa Svetlana Naumova, mani vesu o Christensen me rua na vula. Ke vakadinadinataki ni cala, ena rawa ni curu e valeniveivesu me rauta ni yabaki 6 ina 10, salavata kei na lawa e beitaki kina me baleta na basulawa ena Tikina e 282.2, wase 1.\nEra dau sokalou tiko vakaivavakoso e Oryol, ia e sega ni vakadonui tu vakalawa. E vakadeitaka ga qo nira via saga na vakailesilesi e Rusia me vakaleqai na isoqosoqo vakalawa ni iVakadinadina i Jiova, me tarovi tale ga na nodra sokalou. E tautauvata qori kei na veika e yacovi ira na iVakadinadina e Taganrog. E vakatabui na nodra cakacaka ra qai beitaki e le 16 ena ivavakoso ni vakavuna na tikoyavavala na nodra dau soqoni vata mera sokalou. E vakadinadinataki ena ika16 ni Noveba 2015 ni ratou cala, ia e rube tu na kedratou itotogi. E dikeva tiko na kedratou itukutuku na Mataveilewai ni Dodonu ni Lewenivanua e Urope.\nE Marau Qai Yalodina tu ga o Dennis Christensen ena iKatolu ni Yabaki e Valeniveivesu


The Fiji Times » Rawata na siliva o Derenalagi\nRawata na siliva o Derenalagi\n22 September, 2014, 10:09 am\nUpdate: 10:09AM ESA mai rawata na metali siliva o Derek Derenalagi e na 100 na mita (100m IT2) ena sotasota ni qito ka vakatokai na Invictus Games kei na nona vakaitavi talega ena tevetaki veleti (discus) ( IF4&IF5).\nEna 100 na mita e ciciva rawa na cauravou yabaki 39 qo na gauna e 15.55 na sekodi ka matai kina o Philippe Robert e na gauna e 16.64 na sekodi.\nIa, ena tevetaki veleti e voleka sara ni mai matai kina o Derenalagi e na nona yacova rawa na nona tevetaki veleti qo ena 35.09 na mita. O Derenalagi e a lewena tu e liu na mataivalu ni Bolatagane ni bera ni qai mai vakayalia na yavana ruarua e na Jiulai ni 2007 mai Afaghanistan. E a mavoa o Derenalagi ena nona vakasukasuka e na vanua e bulu koto mai kina na gasaukuro bulu e na nuku ka mani kacabote ka vakaraitaka na vuniwai ni sa leqa o koya e na vuku ni sa galu na kaloko ni ligana.\nIa, ea mani vakayacori vua e dua na veisele ka vakau lesu tale ki Igiladi ka laki qaravi vakavuniwai ka sega ni bau vakilai koya tu me ciwa na siga. A mani vakilai koya mai ka sa qai raica ka rogoca ni tukuni vua ni sa yali ruarua na yavana, ia e a mani vakayaloqaqataki toka na kena vakayacori na sotasota ni Paralympics mai Beijing e na 2008 ka sa gagadre kina me na vakaitavi e na veitaucici. Ena va na yabaki tarava e a qai qitotaka o koya na tevetaki veleti (discus).\nE a mani vakaraitaka kina o Derenalagi e na sotasota qo e na nona raici ira na vakaitavi ena qito qo ni ra vakai dabedabe qiqi ka ra cici yavai dua ni ra vakaleqai e na vuku ni ra a vakaitavi e na i valu kei na veitaqomaki.\nE kauta lesu tale vua na vakanananu ni na sotavi ira na nona i tokani era a curu vata e na valenibula. Ia ni sarava na qito qo e vakayaloqaqataki koya sara vakalevu e na tikina oya.\n2018 General Elections: Raj content with polling at stations


Yalayala ni Vakalesui Mai ni ka Kece\n“Au na Vakalomavatataki Ira”\nTIKINA BIBI: Vakalesui mai ni sokalou savasava kei na kena vakayacori ena parofisai i Isikeli\n1-3. Era vakalialiai ira vakacava na dau sokaloutaki Jiova na kai Papiloni? Na vuna?\nRAITAYALOYALOTAKA mada ni o dua na Jiu yalodina o bula voli ena koro o Papiloni. Sa via limasagavulu vakacaca na yabaki na nodra kau vakavesu na wekamu. Me vaka ga na nomu ivakarau ena siga ni Vakacecegu, o na lai sotavi ira na itokani vakabauta moni sokaloutaki Jiova. Ni o gole tiko yani ena veitolonisala osooso, o sivita sara eso na valenisoro lelevu, vaka kina e levu na vanua ni sokalou. Era tabili yani na tamata mera vakacaboisoro ra qai lagasere vei ira na kalou tani vakataki Matuki.\n2 Ni o siviti ira kece mai qori, o sotavi ira sara na ilawalawa lailai oni dau sokalou vata. * O kunea e dua na vanua vakanomodi, de dua ena yasa ni dua na ikelimusu ni koro moni masu kina, laga same, ni qai vakananuma vata vakatitobu na Vosa ni Kalou. Ni oni masu tiko, o rogoca sara e dua na waqa ni vakabikabi mai ena yasa ni ikelimusu. E lutu nomu icegu ni o vakila ena vanua qo na vakacegu. O nuitaka ni na sega ni dua na lewenivanua ena gole yani me lai vakacacana na soqo me vaka era cakava wasoma. Na cava era cakava kina qori?\n3 E kilai o Papiloni ni dau qaqa ena levu na ivalu, ra qai vakalagilagia kina na lewenivanua na nodra kalou lasu. Era raica ni nona vakarusai o Jerusalemi e dusia ni kaukaua cake na nodra kalou o Matuki vei Jiova! Era vakalialia gona na nomu Kalou kei ira na nona tamata. Ena so na gauna era na kaya ena veivakalialiai: “Lagata vei keimami e dua na sere kei Saioni”! (Same 137:3) E levu na same e seretaki kina na qaqa nei Saioni vei ira na meca i Jiova. De qori sara ga na same era vakayagataka vakalevu na kai Papiloni mera veivakalialiai kina. Ia eso tale na same e dusi ira sara ga na kai Papiloni. Kena ivakaraitaki: “Era sa vukici Jerusalemi me irusarusa. . . . O ira na voliti keimami era veivakasewasewani qai vakalialiai keimami.”—Same 79:1, 3, 4.\n4, 5. Na inuinui cava e vakavotui ena parofisai i Isikeli? Cava ena veivosakitaki ena wase qo? (Raica na imatai ni iyaloyalo.)\n4 Era tiko tale ga na Jiu vukitani era dau veivakalialiai me baleta na nomu vakabauti Jiova kei ira na nona parofita. Ia e vakacegui iko kei na nomu vuvale na sokalou savasava. E veiuqeti na masu kei na lagasere. E veivakayaloqaqataki na wiliki ni Vosa ni Kalou. (Same 94:19; Roma 15:4) Raitayaloyalotaka mada na siga qori, e kauta yani e dua na ka talei e dua drau vakabauta vata, oya na ivolavivigi e lewena na parofisai i Isikeli. O vinakata mo rogoca na vosa ni yalayala i Jiova ena nodra vakalesui tale na nona tamata ina nodra vanua. O luluvu ni o rogoca na kena wiliki i cake na parofisai va qo, o qai vakasamataka na siga dou na rawa ni lesu tale kina vakavuvale, mo dou veivuke tale ga ena gauna marautaki qori!\n5 E tukuni vakalevu ena parofisai i Isikeli na yalayala me baleta na nodra vakalesui na Jiu kei na sokalou savasava. Meda veivosakitaka mada na inuinui qori. E vakayacori vakacava vei ira na tu vakavesu na veika e yalataki? E vakaibalebale vakacava vei keda ena gauna qo? Eda na vulica tale ga eso na parofisai ena vakayacori ena gauna se bera mai.\n“Era na Toki, Era na Kau Vakavesu”\n6. Sala cava e vakasalataki ira tiko ga kina nona tamata talaidredre o Jiova?\n6 E vakayagataki Isikeli o Jiova me vakamatatataka vei ira na nona tamata na sala ena totogitaki ira kina ena vuku ni nodra talaidredre. E kaya o Jiova “Era na toki, era na kau vakavesu.” (Isik. 12:11) Me vaka eda sa dikeva mai ena Wase 6 ni ivola qo ni a matanataka o Isikeli na vakataulewa qori. Ia qori e sega ni imatai ni gauna mera vakasalataki kina. Rauta ni duanaudolu na yabaki yani e liu, ena gauna i Mosese, o Jiova a sa vakasalataki ira na nona tamata nira na kau vakavesu ke ra talaidredre tiko ga. (Vkru. 28:36, 37) Qori tale ga na ka e veivakasalataki kina na parofita me vakataki Aisea kei Jeremaia.—Aisea 39:5-7; Jere. 20:3-6.\n7. E totogitaki ira vakacava nona tamata o Jiova?\n7 Ia e ka ni rarawa nira sega ni kauai. Toso na gauna e rarawataka o Jiova na nodra talaidredre, nodra qaravi matakau, tawayalodina, kei na nodra cakacaka vakailawaki ena nodra veivakamuai na ivakatawa ca. E vakatara kina o Jiova na leqa ni kakana, e vakaloloma qai veivakamadualaki nida vakasamataka ni qo na vanua “e drodro kina na sucu kei na oni.” (Isik. 20:6, 7) Me vaka ga sa parofisaitaka mai o Jiova, e qai vakalaiva mera totogitaki na nona tamata nira kau vakavesu. Ena 607 B.G.V., e vakarusai Jerusalemi kina kei na kena valenisoro o Nepukanesa mai Papiloni. Era mani kau vakavesu i Papiloni e vica vata na udolu na Jiu era a bula. Era vakalialiai, ra tusaqati tale ga me vaka ga e vakamacalataki ena itekitekivu ni wase qo.\n8, 9. E veivakasalataki vakacava na Kalou ena ivavakoso vaKarisito me baleta na vukitani?\n8 Vakacava era sotava tale ga na ivavakoso lotu vaKarisito na ka e yaco vei ira na kau vakavesu i Papiloni? Io! Me vakataki ira ga na Jiu ena gauna e liu, era sa vakasalataki makawa tale ga na imuri i Karisito. E tukuna o Jisu ena itekitekivu ni nonae cakacaka vakaitalatala: “Dou qarauni kemudou vei ira na parofita lasu era vakaisulu voli me vaka na sipi, ia e loma era olifa daukata.” (Maciu 7:15) Oti e vica na yabaki, e uqeti na yapositolo o Paula me solia na ivakasala vata ga ya: “Au kila niu sa na lako era na curu mai ena kemuni maliwa eso na olifa dau veivakasaurarataki era na sega ni lomana na qelenisipi. Eso sara mada ga vei kemuni era na vakatanitaka na ivakavuvuli dina mera vakacalai ira kina na tisaipeli mera muri ira.”—Caka. 20:29, 30.\n9 Era vakavulici na lotu vaKarisito ena sala mera kilai ira na mataqali tamata vakarerevaki va qo ra qai qarauni ira kina. Era vakaroti na qase ni ivavakoso mera kau laivi mai na ivavakoso na vukitani. (1 Tim. 1:19; 2 Tim. 2:16-19; 2 Pita 2:1-3; 2 Joni 10) Ia me vakataki ira ga na lewe i Isireli kei Juta ena gauna makawa, era sega ni kauai e levu na lotu vaKarisito ena ivakasala e tau vakayalololoma. Ni qai cava na imatai ni senitiuri, sa vakawakana na vukitani ena ivavakoso. E raica o Joni, na iotioti ni yapositolo se bula tiko ena imatai ni senitiuri G.V, ni basika ena ivavakoso na lawaki kei na talaidredre. O koya duadua ga a sega ni okati ena ivakarau ca ya. (2 Ces. 2:6-8; 1 Joni 2:18) Na cava a yaco ni sa mate o Joni?\n10, 11. Ni tekivu mai na ikarua ni senitiuri G.V., e vakayacori vakacava na vosa vakatautauvata i Jisu me baleta na witi kei na co ca?\n10 Ni mate o Joni, sa qai tekivu vakayacori na parofisai i Jisu me baleta na witi kei na co ca. (Wilika Maciu 13:24-30.) Me vaka ga e parofisaitaka o Jisu, e kaburaka o Setani ena ivavakoso na itei ni “co ca” se lotu vaKarisito lasu, e totolo tale ga na cakacaka vakailawaki ena ivavakoso. Sa wacava na rarawa i Jiova me raica na kena vakadukadukalitaki na ivavakoso a tauyavutaka o Luvena. E vakayacori tiko kina na qaravi matakau, na olodei kei na cakacaka ni lotu butobuto, na ivakavuvuli lasu e yavutaki ena nodra ivakavuvuli era sega ni vakabauta na Kalou kei na lotu vakasetani! Na cava e cakava o Jiova? Me vaka ga e cakava vei ira na Isireli tawayalodina, e vakalaivi ira nona tamata mera kau vakavesu. Ni sivi na ikarua ni senitiuri G.V., e dredre mera kilai o ira na vaka na witi nira le levu na lotu vaKarisito lasu. Era vesuki tu na lotu vaKarisito dina vei Papiloni na Ka Levu, na isoqosoqo ni lotu lasu kece e vuravura. Ia na lotu vaKarisito lasu era vakamuai tu ena nona cakacaka vakailawaki o lotu lasu. Ni tete tiko ga na lotu vaKarisito lasu, e tauyavu sara kina na lotu ni Veivanua vaKarisito.\n11 Ena gauna butobuto ni nona veivakamuai vakalevu o lotu ni Veivanua vaKarisito era a tiko eso na lotu vaKarisito dina, na “witi” ena vosa vakatautauvata i Jisu. Me vakataki ira ga na Jiu kau vakavesu ena Isikeli 6:9, era nanumi koya na Kalou dina. Eso vei ira era saqata ena doudou na ivakavuvuli lasu i lotu ni Veivanua vaKarisito. Era vakalialiai ra qai vakacacani. Vakacava ena laivi ira nona tamata o Jiova vei lotu lasu? Sega! Me vakataki Isireli makawa ga, e qai vakaraitaka o Jiova nona cudru ena sala donu kei na kena gauna veiganiti. (Jere. 46:28) O Jiova tale ga e solia vei ira nona tamata na inuinui. Meda lesu tale mada vei ira na Jiu tu vakavesu e Papiloni meda raica na inuinui e vakarautaka vei ira o Jiova mera sereki kina.\nSa vicavata na senitiuri na nona vakacacani ira na lotu vaKarisito dina o Papiloni na Ka Levu (Raica na parakaravu e 10, 11)\n“Ena Oti Noqu Cudru”\n12, 13. Na cava e seavu kina na cudru i Jiova vei ira na tu vakavesu ena gauna i Isikeli?\n12 E vakamatatataka o Jiova vei ira na nona tamata na nona cudru, ia e vakadeitaka tale ga ni na sega ni cudru tiko ga. Kena ivakaraitaki: “Ena oti noqu cudru, ena ruru noqu cudruvi ira, au na qai cegu. Niu cudruvi ira oti, era na qai kila ni o yau o Jiova au vosa vei ira niu vinakata meu qaravi duadua ga.” (Isik. 5:13) Na cava sa na seavu kina na cudru i Jiova?\n13 E maliwai ira na kau vakavesu o ira na Jiu yalodina kei ira na tawayalodina. E parofisaitaka tale ga na Kalou ena gusu i Isikeli nira na veivutuni eso na nona tamata nira tu vakavesu. Era na vakasamataka lesu na Jiu era veivutuni qori na ka vakamadua era cakava nira vorata na Kalou, era na qai kerea na veivosoti i Jiova kei na nona veivakadonui. (Isik. 6:8-10; 12:16) O ira na yalodina e okati kina o Isikeli, na parofita o Taniela kei ratou na tolu na nona itokani. O Taniela e bula ena gauna e tekivu kina nodra kau vakavesu kei na gauna sa ra sereki kina. E volatukutukutaki ena Taniela wase 9 na nona masu mai vu ni lomana me baleta nodra valavala ca na Isireli. E macala ga ni masu qori e vakatakarakarataka na ivakarau ni lomadra e udolu vakacaca na tu vakavesu era vinakata na veivosoti i Jiova kei na nona veivakalougatataki. Sa rauta me marautaki kina na yalayala a uqeti vakalou me vola o Isikeli me baleta nodra sereki kei na nodra vakalesui!\n14. Na cava e vakalesui ira kina nona tamata o Jiova ina nodra vanua?\n14 Ia e dua tale na tikina bibi e vinakati mera sereki ra qai vakalesui kina na tamata i Jiova. Nodra sereki e sega ni baleta nodra vakabulai, ia qo e gauna vinaka tale me vakarokorokotaka kina o Jiova na yacana vei ira na veimatanitu. (Isik. 36:22) Era na qai kila kina na kai Papiloni ni nodra kalou timoni kece, me vakataki Matuki e sega ni vakatauvatani rawa kei na Turaga Cecere Duadua o Jiova! Meda dikeva mada e lima na ka e yalataka o Jiova qai uqeti Isikeli me tukuna vei ira na tu vakavesu. Meda veivosakitaka mada e liu na ka era na cakava na yalodina qori ena ka e yalataki. Oti eda na qai raica na kena vakayacori ena kena ivakatagedegede e levu sara.\nKATO NI VEIVAKAVULICI 9A: Daudina ena Nona Yalayala o Jiova—Gauna Makawa\n15. Cava ena veisautaki ena ivalavala ni nodra sokalou o ira na sereki?\n15 YALAYALA 1. Sega tale na qaravi matakau se ivalavala vakasisila. (Wilika Isikeli 11:18; 12:24.) Me vaka ga e veivosakitaki ena Wase 5 ni ivola qo, e vakadukadukalitaki o Jerusalemi kei na kena valenisoro ena ivakarau ni lotu lasu, me vaka na qaravi matakau. Era dukadukali kina ra qai yawaki Jiova na Jiu. E parofisaitaka o Jiova ena gusu i Isikeli, nira rawa ni vakanamata na tu vakavesu ena gauna era na vakaitavi tale kina ina sokalou savasava. Na veivakalougatataki tale eso e vauca na nodra vakalesui ena vakatau ena tikina bibi qo: vakalesui na ituvatuva ni Kalou me baleta na sokalou savasava.\n16. Na cava e yalataka o Jiova me baleta na nodra vanua na nona tamata?\n16 YALAYALA 2. Lesu ina nodra vanua. E tukuna o Jiova vei ira na tu vakavesu, “Au na solia vei kemuni na vanua o Isireli.” (Isik. 11:17) Sa bau yalayala totoka dina, nira sega ni tukuna qori na kai Papiloni era vakararawataki ira na tamata ni Kalou era tu vakavesu nira na lesu ina nodra vanua. (Aisea 14:4, 17) Ke yalodina tale ga o ira na vakalesui, ena bulabula qai vua vakalevu na qele, ni na vakani ira qai tiko na itavi yaga mera qarava. Sa na ka ni gauna makawa na vakacaca ni dausiga.—Wilika Isikeli 36:30.\n17. Na cava ena yaco ena isoro e dau cabori vei Jiova?\n17 YALAYALA 3. Cabori tale na isolisoli ena icabocabonisoro i Jiova. Me vaka e laurai ena Wase 2 ni ivola qo, e tukuni ena Lawa ni tiki bibi ena sokalou savasava na isoro kei na isolisoli. Ke ra talairawarawa tiko ga ra qai qaravi Jiova duadua ga o ira na vakalesui, ena ciqomi na nodra isoro. Ena vosoti kina nodra valavala ca ra qai veivolekati tiko ga kei na Kalou. E yalataka o Jiova: “Era na qaravi au kece e kea na vuvale taucoko ni Isireli ena vanua. Au na marautaki ira e kea, au na lavaka e kea na nomuni cau kei na isevu ni nomuni isoro, oya na ka tabu kece oni solia.” (Isik. 20:40) Ena vakalesui dina na sokalou savasava, era na qai vakalougatataki na tamata ni Kalou.\n18. Ena vakatawai ira vakacava na nona tamata o Jiova?\n18 YALAYALA 4. Biu tani na ivakatawa ca. Na vuna bibi era cala kina na tamata ni Kalou, oya na nodra veivakamuai o ira na tagane daucaka ca era veiliutaki tiko. E yalataka o Jiova me veisautaka qori ni kaya me baleti ira na ivakatawa ca va qori: “Au na vakasukai ira mera kua ni vakania na noqu sipi . . . Au na vakabula na noqu sipi mai gusudra.” Ia e vakadeitaka vei ira na nona tamata yalodina o Jiova: “Au na karoni ira na noqu sipi.” (Isik. 34:10, 12) Ena cakava vakacava? Ena vakayagataki ira na tagane yalodina mera ivakatawa.\n19. Na cava e yalataka o Jiova me baleta na duavata?\n19 YALAYALA 5. Duavata o ira na dausokaloutaki Jiova. Vakasamataka mada na kena dredre vei ira na dausokalou yalodina mera raica nodra sega ni duavata na tamata ni Kalou ni bera nodra kau vakavesu. Ena nodra veivakamuai na parofita lasu kei ira na ivakatawa ca, era talaidredre kina na tamata vei ira na parofita yalodina era matataki Jiova; era duiyaloyalo ra qai veitawasei. E dua gona na ka totoka me baleta nodra vakalesui e tiko ena ka e uqeti kina o Isikeli me vola: “Au na vakalomavatataki ira, au na tugana e lomadra e dua na yalo vou.” (Isik. 11:19) Ke ra duavata tiko ga na Jiu, ra qai duavata kei Jiova, ena sega ni dua ena tusaqati ira rawa. Era rawa ni vakalagilagi Jiova tale mera dua na matanitu, sega ni vakarogorogocataka se beca na yacana.\n20, 21. E vakayacori vakacava na ka e yalataka na Kalou vei ira na Jiu era lesu ina nodra vanua?\n20 Vakacava e vakayacori na lima na ka e yalataki qori vei ira na Jiu era lesu mai Papiloni? E bibi meda nanuma na ka e tukuna na turaga yalodina o Josua: “Ni sega ni daro na vosa ni yalayala vinaka kece e tukuna vei kemuni o Jiova na nomuni Kalou. Era yaco kece vei kemuni. E sega ni dua e daro.” (Josua 23:14) A dina o Jiova ena nona yalayala ena siga i Josua, ena dina tale ga vei ira na kau vakavesu.\n21 Era sa sega ni qaravi matakau na Jiu, era sega tale ga ni cakava na ka vakasisila i lotu lasu, ni qori e dau vakavuna mera yawaki Jiova kina. Ena rairai dredre, ia era tiko ga ena nodra vanua, era teitei ra qai marautaka e kea nodra bula. Na imatai ni ka era cakava, era vakaduria tale na icabocabonisoro i Jiova e Jerusalemi, ra qai cabora kina na isoro e vakadonuya. (Esera 3:2-6) E vakalougatataki ira o Jiova ni vakarautaka na ivakatawa matua vakayalo, me vakataka na bete yalodina kei na vunivola o Esera, kovana o Niemaia kei Serupepeli, Bete Levu o Josua kei ratou na parofita yaloqaqa o Akeai, Sakaraia kei Malakai. Ke ra talairawarawa tiko ga ina veidusimaki kei na veituberi i Jiova, era na marautaka na duavata era sega tu ni vakila ena dua na gauna balavu.—Aisea 61:1-4; wilika Jeremaia 3:15.\n22. Eda kila vakacava ni kena vakayacori na parofisai ni nodra vakalesui na tamata e ivakaraitaki lailai ga ni dua na ka e uasivi?\n22 E macala kina ni veivakayaloqaqataki dina na nona vakayacora o Jiova na imatai ni nodra vakalesui na nona tamata! Ia qori e ivakaraitaki ga ni dua na ka e uasivi sara ena qai yaco. Eda kila vakacava? Ena vakatau, o Jiova ena vakayacora ga qori ke ra talairawarawa tiko ga na tamata. Toso na gauna era talaidredre tale na Jiu. Ia me vaka ga e kaya o Josua, e dau yaco dina na vosa i Jiova. Ena tawamudu gona na vakayacori ni ka e yalataki, ena uasivi sara. Meda raica mada qori.\n“Au na Marautaki Kemuni”\n23, 24. Gauna cava e tekivu kina na ‘gauna e vakalesui mai kina na ka kece’? Sala cava e vakayacori kina?\n23 Nida dau vulica na iVolatabu, eda kila ni tekivu ena 1914 na icavacava ni ituvaki ca qo. Ia era sega ni yalolailai na dauveiqaravi i Jiova. Na iVolatabu mada ga e dusia ni dua na ka vinaka ena yaco ena itekitekivu ni 1914, oya ‘na vakalesui tale ni ka kece.’ (Caka. 3:21) Eda kila vakacava? Na cava mada a yaco mai lomalagi ena 1914? E Tui vakaMesaia kina o Jisu Karisito! Na cava eda kaya kina ni qori e dua na ka e vakalesui tale mai? Nanuma tiko, o Jiova a yalataka ni na tawamudu na veiliutaki vakatui ena vuvale i Tui Tevita. (1 Vei. 17:11-14) E muduki koso na veiliutaki vakatui qori ena 607 B.G.V., nira vakarusai Jerusalemi na kai Papiloni, e mai mudu tale ga kina na veiliutaki ena iyatukawa i Tevita.\n24 Ni “Luve ni tamata” o Jisu, e kawa kina i Tevita, e donu gona nona veiliutaki vakatui. (Maciu 1:1; 16:13-16; Luke 1:32, 33) Ni solia vei Jisu o Jiova na idabedabe vakaturaga mai lomalagi ena 1914, sa tekivu tale ga kina ‘na kena vakalesui tale na ka kece’! Sa rawa ni vakayagataka gona o Jiova na Tui uasivi qori me tomana kina nona vakalesui ira nona tamata.\nKATO NI VEIVAKAVULICI 9B: Yabaki 1919\n25, 26. (a) E tini ena gauna cava na nodra vesu tu vei Papiloni na Ka Levu na tamata ni Kalou? Eda kila vakacava? (Raica tale ga na kato “Yabaki 1919”) (b) Na cava e tekivu vakayacori mai na 1919?\n25 Dua na ka a cakava o Karisito ni sa Tui, oya nona tomani Tamana ena kena dikevi na ituvatuva ni sokalou savasava e vuravura. (Mala. 3:1-5) Me vaka e parofisaitaka o Jisu ena vosa vakatautauvata ni witi kei na co ca, e taura e dua na gauna me qai kilai na duidui ni witi mai na co ca, ira na lotu vaKarisito dina era lumuti kei ira na veidabui. * Ia sa qai matata ni 1914 e gauna ni tatamusuki. Sa vicasagavulu na yabaki na nodra vakaraitaka tiko na gonevuli ni iVolatabu na cala i lotu ni Veivanua vaKarisito me yaco ina 1914. Era sa tekivu tawasei ira tale ga mai na isoqosoqo ca ya. Sa kena gauna me vakalesui ira kina na nona tamata o Jiova. Ena itekitekivu gona ni 1919, ni vo ga e vica na yabaki me “gauna ni tatamusuki,” era sa qai sereki vei Papiloni na Ka Levu na tamata ni Kalou. (Maciu 13:30) Era sa qai sereki vakadua!\n26 E uasivi sara na vakayacori ni parofisai i Isikeli me baleta na nona vakalesui ira nona tamata o Jiova, ni vakatauvatani ena ka era raica na tamata ni Kalou ena gauna makawa. Meda dikeva mada qo na uasivi ni kena vakayacori e lima na ka e yalataki eda sa veivosakitaka mai.\nKATO NI VEIVAKAVULICI 9C: Daudina ena Nona Yalayala o Jiova—Gauna Qo\n27. E vakasavasavataki ira vakacava nona tamata na Kalou?\n27 YALAYALA 1. Oti na qaravi matakau kei na ivalavala vakasisila ni lotu tale eso. Ena icavacava ni ika19 ni senitiuri kei na itekitekivu ni ika20 ni senitiuri, era sa tekivu sosoqoni kina na lotu vaKarisito yalodina ra qai biuta na ivalavala ni lotu lasu. E kau tani kece na sokaloutaki ni letoluvakalou, na vakabauti ni bula tale tiko na yalo nida mate kei na ivakavuvuli ni kama i eli, era sega ni yavutaki vakaivolatabu qai vakawakana tu vei lotu lasu. Na vakayagataki ni ivakatakarakara ena sokalou e dusia vakamatata na qaravi matakau. Ni toso na gauna era raica na tamata ni Kalou ni okati tale ga ena qaravi matakau na vakayagataki ni kauveilatai.—Isik. 14:6.\n28. Ena sala cava era vakalesui kina na tamata i Jiova ina nodra vanua?\n28 YALAYALA 2. Era lesu ina nodra vanua na tamata ni Kalou mera bulabula tale kina vakayalo. Nira biuti Papiloni na lotu vaKarisito yalodina, era vakila nira bulabula tale vakayalo ena ituvaki era na vakalougatataki kina, era na sega tale ni walokai vakayalo. (Wilika Isikeli 34:13, 14.) Eda na qai raica ena Wase 19 ni ivola qo na nona vakalougatataka na ituvaki qori o Jiova, e sega ni wiliki rawa na levu ni kakana vakayalo.—Isik. 11:17.\n29. E vakalevutaki vakacava na cakacaka vakavunau ena 1919?\n29 YALAYALA 3. Cabori tale na isolisoli ena icabocabonisoro i Jiova. Era vakavulici na lotu vaKarisito ena imatai ni senitiuri G.V. mera kua ni cabora vua na Kalou na manumanu me isoro, ia me dua tale na ka e uasivi sara mai na isoro, qori na nodra vakacaucautaki Jiova kei na nodra tukuni koya vei ira eso tale. (Iper. 13:15) Ena gauna balavu era vesu tu kina vei Papiloni na Ka Levu, e sega na ituvatuva me cabori kina na isoro va qori. Ia ni qai cava na nodra tu vakavesu na tamata ni Kalou, era sa vakacaucautaki Jiova tiko ena isoro va qori. Era ogaoga ena cakacaka vakavunau ra qai marautaka mera vakacaucautaka na Kalou ena soqoni. Tekivu mai na 1919, e vakabibitaka “na dauveiqaravi yalodina e vuku” na cakacaka vakavunau, e tuvanaka tale ga vakavinaka. (Maciu 24:45-47) Sa qai tubu tiko ga na kedra iwiliwili na tamata era sokaloutaki Jiova kei na nodra vakadinadinataki koya!\n30. Na cava e cakava o Jisu me vakarautaki ira kina na ivakatawa vinaka?\n30 YALAYALA 4. Biu tani na ivakatawa ca. E sereki ira na tamata ni Kalou o Karisito mai na ligadra na ivakatawa ni lotu ni Veivanua vaKarisito era dau lawaki ca ra qai nanumi ira ga. Ena ivavakoso i Karisito, era vakacegui na ivakatawa era vakataki ira na ivakatawa lasu va qori. (Isik. 20:38) Ni iVakatawa Vinaka o Jisu, e vakadeitaka mera qaravi vinaka nona sipi. E digitaka nona dauveiqaravi yalodina e vuku ena 1919. Na ilawalawa lailai ya e lewena na lotu vaKarisito lumuti yalodina, e liutaka na vakarautaki ni kakana vakayalo mera qaravi vinaka kina na tamata ni Kalou. Toso na gauna sa ra qai vakavulici na qase ni ivavakoso mera veivuke ena nodra qaravi “na qelenisipi ni Kalou.” (1 Pita 5:1, 2) E vakayagataki vakalevu na ivakamacala uqeti vakalou ena Isikeli 34:15, 16 mera nanuma tiko kina na ivakatawa lotu vaKarisito na ivakatagedegede e vakarautaka na Kalou o Jiova kei Jisu Karisito.\n31. E vakayacora vakacava o Jiova na parofisai ena Isikeli 11:19?\n31 YALAYALA 5. Duavata o ira na dausokaloutaki Jiova. Ena veisenitiuri, era sa talawasewase ina levu tale na matalotu na lotu ni Veivanua vaKarisito nira sega ni duavata. Ia e cakamana na ka e cakava o Jiova vei ira na nona tamata era sa sereki mai. E talei sara na kena vakayacori na ka e yalataka qo ena gusu i Isikeli, “Au na vakalomavatataki ira.” (Isik. 11:19) Era tu e veiyasa i vuravura e vica vata na milioni na imuri i Karisito era cavutu mai na dui matatamata, lotu, duidui nodra bula vakailavo kei na nodra isususu. Ia e dua ga na ka dina era vakavulici kina qai dua ga na cakacaka era vakaitavi kina ena duavata. Ena iotioti ni bogi ni bula i Jisu e vuravura, e masulaka vagumatua mera duavata nona imuri. (Wilika Joni 17:11, 20-23.) Ena noda gauna, e sa sauma qori o Jiova ena sala uasivi.\nKATO NI VEIVAKAVULICI 9D: Parofisai ni Kau Vakavesu kei na Vakalesui Mai ni ka Kece\n32. Na cava o nanuma me baleta na vakayacori ni parofisai ni kena vakalesui kece na ka? (Raica tale ga na kato “Parofisai ni Kau Vakavesu kei na Vakalesui Mai ni ka Kece.”)\n32 Vakacava o marautaka ni o bula donuya tu qo na gauna e vakalesui mai kina na sokalou savasava? Eda raica ni vakayacori na parofisai i Isikeli ena ivakarau ni noda sokalou kece nikua. Eda nuidei ni o Jiova e marautaki ira nona tamata nikua, me vaka ga e parofisaitaka ena gusu i Isikeli: “Au na marautaki kemuni.” (Isik. 20:41) Vakacava, o kila tiko ni ka dokai ni o maliwai ira era duavata, era vakani vinaka ra qai vakacaucautaki Jiova tiko e veiyasa i vuravura? O marautaka tale ga ni o maliwai ira na sereki mai qori ena nodra tu vakavesu vakayalo me dua na gauna balavu? Ia eso na parofisai i Isikeli me baleta na veisereki kei na vakalesui mai ni sokalou savasava ena qai vakayacori vinaka sara ena gauna se bera mai.\n“E Vaka na Were o Iteni”\nKATO NI VEIVAKAVULICI 9E: ‘Na Gauna e Vakalesui Mai Kina na ka Kece’\n33-35. (a) Na cava e vakaibalebaletaka na parofisai ena Isikeli 36:35 vei ira na Jiu tu vakavesu? (b) Na cava e vakaibalebaletaka na parofisai qori vei ira na tamata i Jiova nikua? (Raica tale ga na kato “Na Gauna e Vakalesui Mai Kina na ka Kece.”)\n33 Eda sa raica mai ni tekivu ‘vakalesui tale na ka kece’ ena gauna e vakalesui tale kina ena iyatukawa i Tevita na veiliutaki vakatui i Jisu ena 1914. (Isik. 37:24) Oti e solia na lewa vei Karisito o Jiova me vakalesuya mai vei ira na nona dauveiqaravi na sokalou savasava a yali tu me vica vata na drau na yabaki. Vakacava, e yaco ga e keri na ka e cakava o Karisito? Sega! Ena tomani tale qori ena sala uasivi ena gauna se bera mai. Eda kila qori mai na parofisai i Isikeli.\n34 Vakasamataka mada na ivakaraitaki uqeti vakalou qo: “Era na kaya na lewenivanua: ‘E vaka na were o Iteni na vanua lala.’” (Isik. 36:35) Na cava e kena ibalebale qori vei Isikeli kei ira na tu vakavesu? Era kila ni na sega ni vakayacori dina, oya me vakalesui tale mai na vanua me vaka sara ga na were taumada se Parataisi, na kena a teivaka o Jiova! (Vkte. 2:8) Era kila ga ni vakadeitaka tiko vei ira o Jiova ni na totoka qai vuavuaivinaka tale na nodra vanua.\n35 E vakaibalebale vakacava vei keda nikua na ka e yalataki qori? Eda sega ni namaka me vakayacori dina nikua, ni liutaka tu o Setani na Tevoro na vuravura ca qo. Ia eda kila ni veivosa oya e vakatakarakarataka na kena vakayacori vakayalo nikua. Nida dauveiqaravi i Jiova eda bula tu ena vanua e bulabula vakayalo, e toso vinaka kina na noda veiqaravi, eda na vakabibitaka tale ga na noda veiqaravi tabu vei Jiova. Sa qai parataisi tiko ga mai na vanua vakaitakarakara qori. Ia vakacava na veigauna se bera mai?\n36, 37. Na yalayala cava ena vakayacori ena Parataisi se bera mai?\n36 Ni oti na ivalu na Amaketoni, o Jisu ena vakalesuya mai na ka kece e veiyasa i vuravura. Ni veiliutaki tiko ena loma ni Duanaudolu na Yabaki, ena dusimaki ira na kawatamata mera veisautaka na vuravura qo me were o Iteni, me parataisi, me vaka ga a nakita taumada o Jiova! (Luke 23:43) Era na qai duavata na kawatamata kece, ra duavata tale ga kei na ka e vakarautaki ena nodra itikotiko e vuravura. Ena sega sara ga na ka vakarerevaki se ka vakadomobula. Raitayaloyalotaka mada na gauna ena vakayacori kina na yalayala qo: “Au na veiyalayalati vata kei ira ena veiyalayalati ni vakacegu, au na kauta tani ena vanua na manumanu kila rerevaki mera tikovakacegu ena vanua talasiga, mera moce tale ga e veikau.”—Isik. 34:25.\n37 O rawa ni raitayaloyalotaka qori? O na sega ni rere mo gole ena dua na yasa i vuravura. Ena sega ni vakaleqai iko na manumanu. Sega ni dua na ka me vakaleqa nomu tiko vakacegu. O na rawa ni taubale duadua ena veikau loa qai marautaka na levu ni kena totoka, o na moce mada ga kina, o nuidei ni o na yadra ena vakacegu qai sega ni dua na ka e vakaleqai iko!\nRaitayaloyalotaka na gauna ena sega ni rerevaki kina na ‘moce e veikau’ (Raica na parakaravu e 36, 37)\n38. Na cava o nanuma me baleta na ka e yalataki ena Isikeli 28:26?\n38 Eda na raica tale ga na kena vakayacori qo: “Era na tikovakacegu [ena vanua], era na tara vale, era na tea na loganivaini, era na tikovakacegu niu totogitaki ira kece na tiko wavokiti ira era dau vakalialiai ira. Era na qai kila ni o yau o Jiova na nodra Kalou.” (Isik. 28:26) Nira sa yali na meca i Jiova, eda na kunea na vakacegu, eda na taqomaki tale ga e veiyasa i vuravura. Nida qarava na vuravura, eda na rawa ni qaravi keda kei ira eda dau lomana, eda na tara na noda vale qai tea na werenivaini, da tamusuka tale ga.\n39. Na cava o vakadeitaka kina ni na yaco dina na parofisai e volatukutukutaki ena Isikeli?\n39 Vakacava o nanuma ni tadra wale ga na vosa ni yalayala kece qo? Nanuma na ka o sa raica ena gauna qo ena kena ‘vakalesui tale mai na ka kece.’ E kaukaua na veivakacacani i Setani, ia e sa soli vei Jisu na lewa me vakalesuya mai na sokalou savasava ena gauna butobuto qo e vuravura. Sa bau ivakadinadina vakasakiti dina ni na vakayacori na ka kece e yalataka na Kalou!\n^ para. 2 E yawa mai Papiloni na vanua era vakaitikotiko kina e levu na Jiu era a kau vakavesu. Kena ivakaraitaki, e vakaitikotiko o Isikeli kei ira na wekana ena bati ni uciwai na Kipa. (Isik. 3:15) Ia vica ga vei ira na Jiu era tiko ena lomanikoro. Era wili kina “na kawa ni tui kei na turaga.”—Tani. 1:3, 6; 2 Tui 24:15.\n^ para. 25 Me kena ivakaraitaki, eda sega ni vakadeitaka se o cei e sa lotu vaKarisito lumuti ena ika16 ni senitiuri.\nNa cava era sotava na Jiu nira tu vakavesu i Papiloni, cava e qai vakabulai ira kina nona tamata o Jiova?\nE vakadukadukalitaki vakacava na ivavakoso vaKarisito, cava e yaco e tautauvata kei na nodra tu vakavesu na Jiu e Papiloni?\nNa cava eso na yalayala e tukuna o Jiova ena gusu i Isikeli, e vakayacori vakacava vei ira na lotu vaKarisito dina ena iotioti ni veisiga?\nNa cava eso na parofisai o diva tu me vakayacori ena Parataisi?\nEda na vakavinavinakataka vakacava na sala e vakalesuya mai kina o Jiova na sokalou savasava ena noda gauna?\niMeli iMeli “Au na Vakalomavatataki Ira”\nrr wase 9 t. 95-111


Digovi Vuravura |Yadra! Tiseba 2013\nWILIKA ENA VOSA Afrikaans Albanian Amharic Arabic Armenian Bulgarian Cebuano Chichewa Chinese Cantonese (Simplified) Chinese Cantonese (Traditional) Chinese Mandarin (Simplified) Chinese Mandarin (Traditional) Chitonga Croatian Czech Danish Dutch Efik English Estonian Ewe Finnish French Georgian German Greek Hiligaynon Hungarian Icelandic Igbo Iloko Indonesian Italian Japanese Kinyarwanda Kirghiz Kirundi Korean Lingala Lithuanian Malagasy Maltese Myanmar Norwegian Polish Portuguese (Brazil) Punjabi Romanian Russian Sepedi Serbian (Cyrillic) Serbian (Roman) Sesotho (Lesotho) Setswana Silozi Sinhala Slovak Slovenian Spanish Swahili Swedish Tagalog Thai Tigrinya Tsonga Turkish Twi Ukrainian Urdu Xhosa Zulu vakaViti\nE laurai ena dua na vakadidike ni voleka ni dua na ikatolu ni lewenivanua era vakawelei nira takoso ena gaunisala osooso nira vakarogo sere, veivosaki ena mobail kei na so tale na ka. Koya e rerevaki duadua na vakauitukutuku ena mobail. E dikevi ni o ira era cakava qori e rauta ni 18 na pasede na dede ni nodra takoso e gaunisala qai voleka ni vakavataki na nodra sega ni muria na veisau ni cina mera qai takoso, era takoso tale ga ena vanua cala se takoso nira sega ni veiraiyaki.\nEra kau ena nodra vale ni vakatevoro na “juju” na yalewa era vesu mai Nigeria mera volitaki i Urope ra qai vakaukauataki mera bubuluitaka nira saqamua. Era cakava qo na dauvolitaki tamata mera lewai ira na yalewa, era vakarerei ira nira na totogitaki vei ira na timoni ke ra sega ni dina ena ka era bubuluitaka.\nNira kere cakacaka tale e rauta ni le 5 ina 10 na pasede na lewenivanua mai Sipeni, era sega ni vola na koroi era rawata kei na nodra kila vakacakacaka de nanumi ni sa rui sivia tale na ka era kila.\nE laurai ena veimatanitu se qai vakatorocaketaki tiko nira mate e va na milioni e veiyabaki, ni leqa na nodra yatevuso nira ceguva na kubou ni sitovu buka e lomanivale e sega na kena ikuvukuvu. Era kaya na dauvakadidike ni kasi e kaburaka na sitovu buka se sitovu koala e tautauvata kei na kasi gaga ni tavako.\nDigovi Vuravura—Tiseba 2013


Vunau Tiko ga ni Sotavi na Veitusaqati | Bula i Jisu\nVunau Tiko ga ni Sotavi na Veitusaqati\nMACIU 10:16–11:1 MARIKA 6:12, 13 LUKE 9:6\nVAKAVULICI QAI TALAI NA YAPOSITOLO\nE matata vakasigalevu na ivakasala i Jisu vei ratou nona yapositolo ena iwalewale ni nodratou cakacaka vakavunau. E vakasalataki ratou tale ga vakayalololoma me baleti ira na dauveitusaqati: “Raica, au sa talai kemudou yani me vaka na sipi ena kedra maliwa na olifa . . . Dou qarauni ira na lewenivanua, nira na veilewaitaki kemudou, era na kuitataki kemudou tale ga ena nodra valenilotu. Dou na qai kau ina matadra na kovana kei na tui ena vukuqu.”—Maciu 10:16-18.\nEratou rawa ni tusaqati vakaca na imuri i Jisu, ia e vakayaloqaqataki ratou ena nona yalataka: “Ni dou sa kau, dou kua ni leqataka na ka mo dou tukuna se na kena itukutukuni, ni na qai vakatakilai vei kemudou ena kena gauna, ni dou na sega ni vosa tiko ga o kemudou, ena vosa ena vukumudou na yalo i Tamamudou.” E kaya tale o Jisu: “Ena vakavuna o gone na mate nei tuakana, o tuakana ena vakavuna na mate nei tacina, o tama ena vakavuna na mate nei luvena, o ira na gone era na saqata na nodra itubutubu, era na vakavuna tale ga nodra mate. Era na cati kemudou na tamata kece ena vuku ni yacaqu, ia o koya e vosota me yacova na icavacava ena vakabulai.”—Maciu 10:19-22.\nE bibi duadua na cakacaka vakavunau, e veiuqeti kina o Jisu me ratou qaseqase nona imuri me rawa ni ratou vunau tiko ga. E kaya: “Ke ra vakacacani kemudou ena dua na koro, dou dro ina dua tale na koro, au tukuna vakadodonu vei kemudou, ni dou se bera ni sikova na koro kece e Isireli, sa na yaco mai na Luve ni tamata.”—Maciu 10:23.\nE totoka dina nona veivakavulici, veivakasalataki, kei na nona veivakayaloqaqataki o Jisu vei ratou na 12 nona yapositolo. Ia era okati tale ga e keri o ira era na vunau ni sa mate qai vakaturi o Jisu. E kilai qori ena nona kaya ni ‘tamata kece era na cati’ ira nona tisaipeli, sega ni vanua ga eratou lai vunau kina na yapositolo. Eda sega tale ga ni bau rogoca ni ratou kau na yapositolo vei ira na kovana kei na tui ena nodratou ilakolako vakavunau qo e Kalili, se ra vakavuna na weka nodratou mate.\nA vakaibalebaletaka tiko gona ina veigauna e muri o Jisu na veika e tukuna vei ratou na yapositolo. Vakasamataka mada na nona tukuna o Jisu ni ratou se bera ni sikova na koro kece nona tisaipeli, “sa na yaco mai na Luve ni tamata.” Qori e vakaraitaka ni se bera ni oti nodra vunautaka na Matanitu ni Kalou na nona tisaipeli, sa na lako mai na Tui o Jisu Karisito me Turaganilewa ni Kalou.\nKe ratou tusaqati na yapositolo ena cakacaka vakavunau, me ratou kua ni kurabui ni kaya o Jisu: “Na tisaipeli e sega ni uasivia na nona qasenivuli, se na dauveiqaravi na nona turaga.” Eratou na beci qai tusaqati na yapositolo me vaka ga e caka vei Jisu ni vunautaka voli na Matanitu ni Kalou. Ia e veiuqeti o Jisu: “Dou kua ni rerevaki ira era vakamatea na yago ia era sega ni vakarusa rawa na bula, dou rerevaki koya ga e rawa ni vakarusa na bula kei na yago e Qiena.”—Maciu 10:24, 28.\nE cakava sara ga qori o Jisu. A yaloqaqa qai bole mate, me kua ga ni tawayalodina vua e kaukaua duadua, o Jiova. O Jiova ga e rawa ni vakarusa na “bula” (kena ibalebale nona inuinui ni bula e dua ena gauna se bera mai), se vakabula e dua sa mate me bula tawamudu. Qori ena vakayaloqaqataki ratou sara ga na yapositolo!\nE vakatauvatana va qo o Jisu nona karoni ira na nona imuri na Kalou: “E sega ni volitaki e rua na siparo ena dua na ilavo lailai? Ena sega ni lutu ina qele e dua vei rau me sega ni kila na Tamamudou. . . . Dou kua gona ni rere, dou talei sara vei ira na siparo.”—Maciu 10:29, 31.\nEna tawasei ira na vuvale na itukutuku era vunautaka na tisaipeli i Jisu, era na ciqoma eso na lewenivuvale eso tale era na cata. E kaya o Jisu: “Dou kua ni nanuma niu kauta mai na veisaututaki e vuravura.” Ena gadrevi na yaloqaqa me ciqoma kina na ka dina ena iVolatabu e dua na lewenivuvale. E tomana o Jisu: “E sega ni yaga vei au o koya e lomani rau cake na tamana kei na tinana qai vakalailai vei au, e sega tale ga ni yaga vei au o koya e lomani rau cake na luvena tagane se yalewa qai vakalailai vei au.”—Maciu 10:34, 37.\nEso era na rogoci ratou na tisaipeli i Jisu. E kaya: “O koya e solia e dua mada ga na bilo wai batabata vua e dua vei ira na lalai qo me gunuva baleta ni tisaipeli, au tukuna vakadodonu vei kemudou, ena sega sara ni kau tani vua na nona icovi.”—Maciu 10:42.\nEratou vakarautaki vinaka sara ga na yapositolo ena veivakavulici, veivakasalataki, kei na veivakayaloqaqataki i Jisu, eratou mani lakova “na koro kece ena yalava ya, eratou vunautaka na itukutuku vinaka, eratou veivakabulai tale ga e veiyasana kece.”—Luke 9:6.\nNa cava e vakasalataki ratou kina nona tisaipeli o Jisu?\nE vakayaloqaqataki qai vakacegui ratou vakacava o Jisu?\nCava e vakaibalebaletaki tale ga kina vei keda nikua na ivakasala i Jisu?\niMeli iMeli Vunau Tiko ga ni Sotavi na Veitusaqati\njy wase 50 t. 124-125


iTuvatuva ni Soqoni ni Bula vaKarisito kei na Cakacaka Vakaitalatala ni Janueri 25-31, 2016\nSere 10 kei na Masu\n“Vinakata o Jiova Mera Talairawarawa na Qaravi Koya”: (10 min.)\nEse 7:10—Vakarautaka na lomana o Esera\nEse 7:12-28—Vakavakarau o Esera me lesu i Jerusalemi\nEse 8:21-23—Nuitaki Jiova o Esera ni na taqomaki ira\nEse 9:1, 2—E veivakaleqai vakacava na vakawati veicurumaki? (w06 15/1 20 ¶1)\nEse 10:3—Na cava era vakatalai kina na gone kei na tinadra? (w06 15/1 20 ¶2)\nWili iVolatabu: Ese 7:18-28 (Me kua ni sivia na 4 na miniti)\niMatai ni Veisiko: (Me kua ni sivia na 2 na miniti) Vakamacalataka na brochure iTukutuku Vinaka, drau veivosakitaka na lesoni 8, taro 1, parakaravu 1. Me dua na yavu ni veisikovi lesu.\nVeisikovi Lesu: (Me kua ni sivia na 4 na miniti) Me vakatasuasuataki nona lesuvi e dua e taura na brochure iTukutuku Vinaka. Veivosakitaka na lesoni 8, taro 1, parakaravu 2. Me dua na yavu ni veisiko e tarava.\nVuli iVolatabu: (Me kua ni sivia na 6 na miniti) Me vakatasuasuataki na vuli iVolatabu ena brochure iTukutuku Vinaka, lesoni 8, taro 2.\n“Meda Maqosa Tiko ga ena Cakacaka Vakaitalatala—Kotora na Yavu ni Veisikovi Lesu”: (7 min.) Mera vakaitavi na vakarorogo. Me saravi na vidio ni Janueri me baleta na ulutaga qo, e vakaraitaki kina na kena kotori na yavu ni veisikovi lesu ni soli na Vale ni Vakatawa kei na brochure na iTukutuku Vinaka.\nVuli iVolatabu ni iVavakoso: ia wase 7 ¶15-27, railesuvi (30 min.)\nSere 120 kei na Masu\niMeli iMeli Janueri 25-31\niTuvatuva ni Noda Bula vaKarisito kei na Cakacaka Vakaitalatala ni Janueri 25-31, 2016


Na veisala eso e vakayagataki kina nai tukutuku vakasokumuni mai ena vakadidike, me vakatoroicaketaki kina nai vakatagedegede ni dodonu vakalawa e kovuti kina na veicala ni valavala voravora ni veivakasaurarataki, ka vu mai ni veivakaduiduitaki ni tagane mai na yalewa | OpenGlobalRights\nMe vakavurea cake na nodra laurai vakatautauvatataki na dodonu ni goneyalewa kei na gone tagane kei na kena tutaki na veivakabauti raraba kina yavu ni dodonu vakalawa me valuti kina na vei ile eso e taqomaki kina vakalevu cake ko ira e ra dau vakayacora nai valavala voravora ni veivakasaurarataki ka vu mai na veivakaduiduitaki ni tagane mai na yalewa, mai vei ira era vakaleqai nodra bul mai na cala e a vakayacori.\nNi dikevi na veicala vakalawa ni valavala voravora ni veivakasaurarataki vei ira na yalewa mai vei ira na tagane, e a vakayacori e Viti ena maliwa ni yabaki 2015-2018, e laurai ni 73.6 na pasede vei ira e vakamavoataki na nodra bula ena vuku ni veicala oqori, e ra gone lalai.\nNi rau veiduitakivata na cala ni valavala voravora vakayacori vei ira na gone lalai kei koya ka vakayacori vei ira na marama e laurai edua nai vakaraitaki ni valavala voravora ka kune votu taumada kina ni nodra i tovo voravora na gone, era matanataka tiko na veika e ra raica mai na nodra bula na nodra i tubutubu, ka lai vakavuna me ra dau vakayacora nai valavala voravora ni veivakasaurarataki ni ra sa qase cake ko ira na gone era susu mai na vuvale voravora. E lai vakavuna me kuri tiko ga na i tovo voravora ni veivakasaurarataki ka sega ni mudu rawa.\nE dua na kena vakaraitaki e ceuta mai na nodratou vakadidike na tabana ni Soqosoqo ni Bula e Vuravura (WHO), eratou a dikeva ni ko ira na tagane qase cake e a dau vakayacori vei ira na i valavala voravora ni veivakasaurarataki ni ra se gone e na vakaruataki na kena rawa ni ra na dau vakayacora nai valavala vata ga ko ya,, ni ra sa qase cake.\nNi tomani tikoga na kena vakayacori nai valavala voravora ni veivakasaurarataki vei ira na gone yalewa kei na gone lalai raraba era sa cuqena tikoga na dau ni vakadidike kei ira na dau valataka na dodonu me vakatoroicaketaki na kena tadolavi na dodonu vakalawa, ena nodra cuqena na kena vakasokomuni mai ka vakadikevi na veitukutuku me baleta na veicala vakaoqo.\nE dua na kena i vakaraitaki oqo, e na dua na vakadidike e se qai tabaka walega oqo na International Centre for Advocates Against Discrimination (ICAAD) ka dikevi kina vakatitobu na veivakarau voravora ni veivakasaurarataki ka vu mai na veivakaduiduitaki ni tagane mai na yalewa e na Pasifika, e ratou vakayagataka kina mei dusidusi bibi na i wiliwili ni kisi me baleta na cala vakaoqo e na mataveilewai.\nE ratou kunea ni e Viti, ena veikisi ni cala e vakayacori ena loma ni tini na yabaki sa oti e laurai kina na veidredre eso era sotava na gone yalewa ena mataveilewai, vakatalega kina na kena sa veisau me vinaka cake mai na nodratou rai na tabana vakalawa e Viti, kei na veitokoni ni nodra cakacaka vakagumatua na veisoqosoqo taudaku ni matanitu me vaka na Fiji Women’s Rights Movement (FWRM).\nE vakatoka na Daireketa ni Fiji Women’s Crisis Centre ni nai vakarau voravora ni veivakasaurarataki e vakayacori vei ira na gone lalai me leqa bibi ena i vakatagedegede sara e cake.\nE levu na vakadidike me vaka na kena e caka e Viti, e dikevi ga kina ko ira na gone yalewa yabaki 15 ka lako cake, na vakadidike ka vakayacora na Fiji Women’s Crisis Centre e vakaraitaka ni mai vei ira nai wiliwili ni marama e ra vakatarogi e 16 na pasede era vakaraitaka ni a vakayacori vei ira nai valavala voravora ni veivakasaurarataki ni ra se bera ni yacova na yabaki 15.\nEa vakaraitaka na UNICEF ni e Viti, e lewe 1 mai na lewe 10 na gone yalewa e tiko nodra yabaki ni bula ena maliwa ni 15-19 era a sa sotava oti na i valavala voravora ni veivakasaurarataki. E so tale na itukutuku vakasokumuni mai na vakadidike era vakadeitaka na tubu tiko ni leqa oqo. Na Social Welfare and Child Services Department e vakaraitaka ni a dikeva ni tubu ena 22 na pasede e Viti nai valavala ni veivakasaurarataki vei ira na gone lalai ena maliwa ni yabaki 2018 kei na 2019.\nE vakaraitaka na vakadidike ni ICAAD ni ena gauna e yaco yani kina na veikisi ni cala kina yalava ni veivakadodonutaki vakalawa, e ratou sa dikeva talega ni tu eso na bolebole kei na i nuinui mai na vakatagedegede ni bula vakaitikotiko, ka ratou vakaceuta ena lawa ni kisi ni veicala ni veivakasaurarataki e loma ni matavuvale kei na veicala ni veidauci eso.\nE vakayagataka na Track GBV e dua na’i walewale ni vakadidike ka ra dau vakayagataka na veisoqosoqo taudaku ni matanitu, oka kina na FWRM, me soqona vata na i tukutuku ni udolu na kisi ni cala vakaoqo e Viti kei na Pasifika ka dikeva vakatabakidua na tau ni vakatulewa ni mataveilewai ka yavutaki e na rai ni veivakaduiduitaki ni tagane mai na yalewa.\nEdua tale na ripote, se bera ni tabaki tiko ena gauna oqo, ka vakaitavi kina na Sisters for Change me tiki ni nona veiqaravi ena Equality and Justice Alliance Programme e vakadikevi kina na veika vereverea ka ra umani koto e na tau ni vakatulewa vakalawa me baleta nai totogi ni cala, de yavutaki e na rai ni veivakaduiduitaki ni tagane mai na yalewa, e na vitu na yanuyanu e na Pasifika ka ra qali kina matanitu vaka Matanitu Cokovata ki Peritania, wili kina ko Viti\nNa vakadidike oqo e vakadeuci kina na veimataqali i lati ni duidui ni rai era dau lai sotava na vakacalai vakauasivi ko ira na goneyalewa ena mataveilewai. Eratou wasea vakatolu na veirai vakalatilati me matai, nai tovo vakavanua, ka i karua na rai ni veivakaduiduitaki ni tagane mai na yalewa, katolu na veiulutaga bibi tale eso. Eso na i tovo vakavanua me vaka na bulubulu, se sorovaki ni cala kei na veivosoti e rawa ni lai totaka vakalevu cake na tamata e vakayacora na cala, mai vei koya ka vakayacori vua na cala.\nNa rai ni veivakaduiduitaki ni tagane mai na yalewa e yavu ni kena dau bilitaki o koya ka vakayacori vua na cala ni bale vua na kena yakayacori vua na cala kei na tukutuku dau dewa tu me baleta na nodrai valavala kei na kedra i rairai na goneyalewa e ra dau kucuvi. Ena tikina talega oqo e dau laveti cake mai kina nai le ni koya e vakayacora na cala me vaka, e ulu ni rawa ka ni matavuvale ka dau kerei kina me vakalailai taki nai totogi nei koya e vakayacora na cala baleta ni vakararavi tu vei koya na bula ni matavuvale ena veisiga, ni ko koya sara ga e rawata tiko mai na i lavo me bula kina na matavuvale. Na veiulutaga tale eso e oka kina na ile ka tokona koya e vakayacora na cala me vaka beka na nona cakacaka se na nona tutu ni vakavuvale.\nNi dikeva na ICAAD na veika e yaco tiko ena noda wasapasifika ena yabaki 2016, e raica ni veiulutaga bibi tale eso oqo e a sega walega ni a kau cake mai ena mataqali veivakatauci ni lewa ni totogi ni cala vakayacori vei ira na gonelalai, ia ka ra lai vakavuna talega me vakalailai taki sobu nai totogi vei ira era vakayacora na cala, ka sa i koya sara ga e dua nai vakaraitaki ni nodra vakaduiduitaki na yalewa mai vei ira na tagane.\nE dua na kena vakaraitaki oqo, na vakacabori ni bulubulu e dau vakayagataki ena kena tau na’i totogi mai na mataveilewai ena so na kisi ni nodra vakacalai na gone lalai. E sega ni kauwaitaki na duidui ni tutu se kaukauwa nodra na umani tiko ena dua nai tovo vakavanua ka kena i usutu bibi na nodrau tiko veiwekani o rau na rua na matavuvale. E vakacabori tiko na i soro ni kere veivosoti vua nai liuliu ni matavuvale ka tagane, Ni da raica na vei kisi ni cala ka vakayacori vei ira na gone lalai ena veiyatuyanuyanu ena Pasifika nai tovo vakavanua ni bulublu se veisorosorovi e laki vakavuna me vakalailaitaki na bibi ni totogi kina 23 na pasede ni veikisi ni cala ni valavala voravora vei ira na gone lalai. Ke gadrevi me laveti cake nai vakatagedegede ni nodra vakatautauvatanitaki vakalawa na gone yalewa kei na noda veivakabauti ki na veitabana ni gacagaca vakalawa, e bibi me valuti na veirai kei nai valavala eso ka tutaki cake kina vakalevu cake na veika e baleti ira na vakayacora na cala, mai na veika e baleti ira na vakaleqai nodra bula ena cala ka vakayacori.\nNa kena dikevi tikoga vakagauna ena veigauna na lawa ni veikisi e na dusimaka na yaga ni kena vakavinakataki cake tale na veilawa eso kei na kena yadravi me vakamuri ena veigauna mai muri. E Viti na itukutuku vakasomuni vou mai na vakadidike nei ICAAD ka vakadutaitaki kina nai wiliwili ni kisi ni cala e vakayacori, ena maliwa ni yabaki 2010 kina 2014 kei koya ka vakayacori ena maliwa ni yabaki 2015 kei na 2918, e laurai ni sa vinaka cake sara na ka e baleti ira na marama kei na gone yalewa. E a digitaki na wasewase ni yabaki e rua ka vakayacori kina na veivakadatuitaki oqori, ni ena 2010 a se qai vakadonui ga e vica na lawa bibi me baleta na veivalavala voravora ka vu mai na veivakaduiduitaki ni tagane mai na yalewa ena yabaki 2009(Domestic Violence Act, Crimes Act kei na Criminal Procedure Act) ia ena yabaki 2014 e sa qai tauyavu na nona cakacaka e Viti na ICAAD. Ena kedrau maliwa na gauna e rua oqori, sa tekivu me lutu sobu na’i wiliwili ni veika bibi eso ka dau vu ni leqa, okati kina na veivalavala ni veisorosorovi vakavanua kei na veivalavala ni veivakaduiduitaki ni tagane mai na yalewa. E vakauasivi sara ga ena i valavala ni veivakaduiduitaki ni tagane mai na yalewa, me vaka nai ulubale ni dau rawa ka duabau ena matavuvale ko ka e vakayacora na cala, ka a dau vakayagataki taumada me i le ni vakalailaitaki sobu ni totogi e tau. -ena yabaki 2010 kina 2014 e a kau cake mai vei ira na dau ni lawa e na 25.6 na pasede ni kisi e veilewaitaki, ia ena yabaki 2015 ki na 2018 sa lutu nai wiliwili ni kena kau cake mai ki na 13.7 na pasede. E a lutu sobu ena 10.1 na pasede nai wiliwili ni macala ni veilewai tu vakawawa me baleti ira na vakayacora na cala.\nE dina ni sa dusia tiko na itukutuku vakasokumuni mai na vakadidike e dua na i tosotoso vinaka, e se vo levu tale tu ga na veika tale eso me tarai. E dua ko ya na kena tubu ga vakalailai sara na kena dau vakayagataki nai tukutuku ni veidikevi nei vuniwai e na veikisi ni kucu, ia e laurai ni mai na yabaki 2015 e 35.4 na pasede walega ni vakatau i totogi ni mataveilewai e a bau dikevi talega kina nai tukutuku ni veidikevi vakavuniwai Ia e sega tikoga ni macala vinaka se a vakayagataki talega na macala ni veidikevi vakavuniwai ena veitiki tale eso ni kena qaravi na kisi ni cala. E na gauna oqo era se vakayagataka tiko ga na dau ni lawa na vei ile tale eso me vaka na nona dau qaravi lotu o koya ka vakayacora na cala, se na i ulubale ni a veitemaki o koya ka vakayacori vua na cala me vakalailaitaki kina na bibi ni totogi e tau ena dua na kisi mai na va na kisi e kau cake mai. Ni kau cake mai na veimataqali ka vakaoqo ena veikisi e qaravi, e laki vakayaco ka vakalevu sara ena veikisi ka vakaleqai kina na nodra bula na gone lalai. Ena veikisi e vakaleqai kina na nodra bula na gone lalai, ni kau cake mai na na vei ulubale veiletitaki e laurai ni vakalailaitaki sobu na kena dau vakamamadataki na’i totogi e dau tau vei ira na vakayacora na cala ki na 2.45 na yabaki ke ra yabaki 18 ka lako sobu na gone era vakaleqai nodra bula e na cala, ia ni vakadutaitaki vata kei ira e ra yabaki 18 ka lako cake, na kena vakamamadatataki nai totogi e tau e 0.99 na yabaki\nE dina ni se vo tu na ka me qaravi e Viti, ia erau sa tutaka tiko na tabana ni lawa e Viti kei na FWRM na kena ciqomi na rabailevu ni veidredre me na qaravi ka rau sa saga sara tiko vakagumatua me wali na vei dredre oqo. Ena yabaki 2017 e a tabaka vakai tukutuku na FWRM na “ACCESS TO JUSTICE report ka vakayagataki kina na i walewale ni vakadidke ni ICAAD Track GBV METHODOLOGY” kei na’i walewale ni vakadididke tale eso. Ena yabaki 2018 e a tosoya cake na mataveilewai cecere e Viti (Fiji Supreme Court) nai totogi vei ira e ra vakayacora na cala ni nodra kucuvi na gone lalai me yabaki 11 kina 20 ki vale ni veivesu.\nE na yabaki 2018 e rau a vakaitavi vata kina na tabana ni lawa e Viti kei na ICAAD ena kena vakadavori e dua nai vakaro me tarovi kina na kena vakayagataki cala kina ena mataveilewai na i le ni matai ni gauna ni vakayaco cala .E na veikisi kece ni cala ni valavala voravora ni veivakasaurarataki vu mai na veivakaduiduitaki ni tagane mai na yalewa ka ra vakayacori e Viti ena maliwa ni yabaki 2000 ki na 2009 era a vakayagataka cala na i ulubale ni matai ni cala ko ira na turaga ni lewa ena 9.8 na pasede ni kisi, dina ga ni tu e nai na itukutuku uasivi ni vakadinadina , tukutuku ni veidikevi vakavuniwai kei na nodratou na ovisa kei na vei vakadinadina eso ni nona sa dau vakayacora oti eso na i valavala voravora o koya e beitaki tiko ,dina beka ni a sega ni veilewaitaki kina.Sa lutu sobu ki na 4 na pasede na vakayagataki cala ni ulubale ni matai ni cala ena veikisi e rogoci ena mataveilewai ena maliwa ni yabaki 2015 kina 2018.\nEna i vakatagedegede ni bula vakaitikotiko ni lewe ni vanua e ka bibi na kena tutaki na veiqaravi dodonu ka savasava ena veitabana kece ni lawa ena kena wali na leqa ni valavala voravora ni veivakasaurarataki vei ira na gone. E dina ni tu vei keda yadua na noda nanuma ia na veitukutuku vakasokomuni mai na vakadidike e ra dau vukea na kena vakavotukanataki na noda dui nanuma oqori, ena veikisi ni valavala voravora ni veivakasaurarataki vu mai na veivakaduiduitaki ni tagane mai na yalewa kei na kena rawa ni vakavuna na rai ni veivakaduiduitaki na duidui ni vakatulewa ni mataveilewai ena bibi ni tau ni totogi.\nNai walewale ni vakadidike na ICAAD Track GBV methodology kei na veitukutuku vakasokomuni mai na vakadidike vou mai Viti e i vakaraitaki ni sala e rawa ni ra vakayagataka na dau ni vakadidike kei ira era tutaka tiko na veika oqo ena kena vakayagataki na dikevi ni lawa ni kisi yadua kei na i tukutuku vakasokomuni me wali kina na veivakaduiduitaki ena kena vakararamataki na noda vakasama kei na rai eso ka dau laki vakavurea na vakatulewa ni totogi e sega ni veiganiti kei na bibi ni cala.How data is improving justice for gender-based violence in Fiji.