2 Korinica 12 | iVolatabu ena Internet | Vakadewa ni Vuravura Vou\niKarua ni iVola Vei Ira mai Korinica 12:1-21\nRaivotu o Paula (1-7a)\n‘Votoki Paula na votonikau’ (7b-10)\nSega ni lolovira vei ira na yapositolo viavia uasivi (11-13)\nLeqataki ira mai Korinica o Paula (14-21)\n12 E dodonu meu sakitaki au. E sega ni yaga, ia meu cavuta mada na raivotu+ kei na veika e vakatakila mai na Turaga.+ 2 Au kila e dua na tagane e tisaipeli i Karisito, a kau vakasauri ina ikatolu ni lomalagi ena 14 na yabaki sa oti. Au sega ni kila se a kau vakayago se sega, e kila ga na Kalou. 3 Io, au kila na tagane va ya, au sega ni kila se a yaco qori ena yagona vakayago se sega, e kila ga na Kalou. 4 E kau vakasauri i parataisi, e qai rogoca eso na vosa e sega ni tukuni rawa, e vakatabui me cavuta na tamata. 5 Au na sakitaka na tamata va ya, ia au na sega ni sakitaki au, e rawa ga niu sakitaka na noqu malumalumu. 6 Keu via sakitaki au, au na tukuna ga na ka dina, au na sega ni tukuna na ka e sakasaka. Ia au na sega ni sakitaki au, de qai sivia tale na ka e nanuma e dua me baleti au ni vakatauvatani kei na ka e raica se rogoca vei au, 7 ni sa levu sara na ka e vakatakilai mai. O koya gona, meu kua ni vakalevulevui au, e votoki au voli e dua na votonikau,+ na agilosi i Setani me vakararawataki au, meu kua kina ni vakalevulevui au. 8 Ena vuku ni tikina qo e vakatolu noqu kerea na Turaga me kauta laivi na votonikau qo. 9 Ia e kaya vei au: “Sa rauti iko vinaka na noqu loloma soli wale, ni na qai taucoko na noqu kaukaua ena nomu malumalumu.”+ Au marautaka gona meu sakitaka na noqu malumalumu, me noqu ivakaruru kina na kaukaua i Karisito me vaka na valelaca. 10 O koya gona, au marau niu malumalumu, niu vosabeci, niu leqa, niu vakacacani, niu sotava na veika dredre ena vuku i Karisito. Niu malumalumu, au sa qai kaukaua.+ 11 E bale vei kemuni na noqu sakasaka ni dodonu moni tokoni au. Niu sega sara ga ni lolovira ena dua na ka vei ira na nomuni yapositolo era viavia uasivi, keu okati mada ga meu tamata wale.+ 12 O kemuni sara ga oni vakadinadinataka niu yapositolo ena noqu dau vosota,+ ena ivakatakilakila, ena ka veivakurabuitaki, kei na cakamana.+ 13 Oni lolovira vakacava ni vakatauvatani kei ira na vo ni ivavakoso? De dua ena noqu sega ni vakaicolacolataki kemuni.+ Ni vosoti au ena vuku ni cala qo. 14 Raica! Qo na ikatolu ni gauna meu vakarau gole yani kina vei kemuni, ia au na sega ni vakaicolacolataki kemuni. Niu sega ni vinakata na nomuni iyau+ au vinakati kemuni ga, ni sega ni dodonu mera maroroi iyau na gone+ ena vukudra na itubutubu, o ira ga na itubutubu ena vukudra na luvedra. 15 O yau, au na marautaka vakalevu meu vakayagataka vei kemuni+ na ka kece e tu vei au. Keu lomani kemuni vakalevu, meu qai lomani vakalailai? 16 Ia au sega ni vakaicolacolataki kemuni.+ Oni se kaya ga niu “veidabui,” niu rawai kemuni ena “ilawaki.” 17 Vakaevei au rawaka vei kemuni ena noqu tala yani eso? 18 Au uqeti Taito me lako yani vei kemuni, au tala tale ga yani e dua na tacida me tomani koya. A sega sara ga ni rawaka vei kemuni o Taito, se vakacava?+ E tautauvata ga na neitou inaki, se vakaevei? E tautauvata ga na ka keitou cakava, se vakaevei? 19 Ena gauna kece qo, oni nanuma ni keitou sauma tiko yani na nomuni veibeitaki? Ena mata ga ni Kalou keitou vosa kina ni keitou imuri i Karisito. Ia kemuni na wekaqu lomani, na ka kece keitou cakava e kena inaki moni vakayaloqaqataki kina. 20 Au leqataka deu yaco yani, au qai raica ni oni sega ni vaka na ka au namaka, se niu sega ni vaka na ka oni namaka, de qai laurai ga na veivala, na vuvu, na veicudruvi, na veiba, na kakase, na vakauvosa, na dokadoka, na tiko yavavala. 21 Niu lesu yani, de dua ena vakamadualaki au e matamuni na noqu Kalou, au na qai tagicaki ira na ivalavala ca e liu ra sega ni veivutunitaka nodra ivalavala dukadukali, nodra veiyacovi tawadodonu,* kei na ivalavala vakasisila* era dau cakava.\n^ Se “ivalavala vakamadua.” Kirisi, a·selʹgei·a. Raica na iVakamacala ni Vosa.\n2 Korinica 12


Luke 5 | iVolatabu ena Internet | Vakadewa ni Vuravura Vou\nVola o Luke 5:1-39\nRawati vakacakamana na ika, ratou na imatai ni tisaipeli (1-11)\nVakabulai e dua e vukavuka (12-16)\nVakabulai e dua e paralasi (17-26)\nKacivi Livai o Jisu (27-32)\nTaro ni lolo (33-39)\n5 Ena dua na gauna a tucake tu o Jisu ena batinidrano o Kenisereti.*+ Era tabili yani vua e dua na ilala levu ra qai lai tu volekati koya mera rogoca na vosa ni Kalou. 2 E qai raica e rua na waqa ni rau kele toka ena batinidrano, ia era sa sobu na gonedau era vakasavasavataka tiko na nodra lawa.+ 3 E vodo sara ena dua vei rau na waqa, na nei Saimoni qai kerei koya me tosoya yani vakalailai i wai. E mani dabe toka mai kina me vakavulici ira na ilala levu ya. 4 Ni vosa oti vei ira e qai kaya vei Saimoni: “Toso mada yani i vanua titobu mo dou talaca na nomudou lawa me rawa mai kina eso na ika.” 5 E tukuna vua o Saimoni: “Qasenivuli, keitou sa bau oca dina ena bogi taucoko keitou sega ni rawata e dua na ka,+ ia au na talaca na lawa me vaka oni tukuna.” 6 Ni ratou cakava ya, dua na ka na levu ni ika e coko, e kabote sara ga+ na nodratou lawa. 7 Eratou yalovi ratou na nodratou itokani ena waqa adua me ratou mai veivuke. Eratou lako mai qai vakasinaita ruarua na waqa, e voleka tale kina ni luvu. 8 Ni raica o Saimoni Pita na ka e yaco ya, e tekiduru qai kaya vei Jisu: “Ni biuti au Turaga, niu tamata ivalavala ca.” 9 E kurabuitaka sara ga na levu ni ika e qolivi, eratou kurabui tale ga na tiko vata kei koya, 10 wili kina o rau na nona itokani, o Jemesa kei Joni, erau luvei Sepeti.+ E qai tukuna vei Saimoni o Jisu: “Kua ni rere. Me tekivu qo o sa na qolivi ira na tamata.”+ 11 Eratou kauta i vanua na waqa ruarua, ratou biuta tu mai na ka kece, ratou qai muri koya.+ 12 Ena dua tale na gauna ni tiko ena dua na koro o Jisu, raica! e dua na tagane e vukavuka na yagona taucoko! Ni raici Jisu ga, e davo vakatoboicu qai kerea: “Turaga, ke oni vinakata, ni vakasavasavataki au mada.”+ 13 E dodoka yani na ligana o Jisu qai tarai koya, e kaya vua: “Au vinakata. Mo savasava mai.” E yali vakasauri na nona vukavuka.+ 14 E vakaroti koya o Jisu me kua ni talanoataka: “Mo lai vakaraitaki iko ga vua na bete, mo qai cabora nomu isoro mo vakasavasavataki kina, me vaka e vakarota o Mosese+ me ivakadinadina vei ira.”+ 15 Ia e vaka e kama na veigasau na kena irogorogo, era tabili vua na lewenivanua mera lai rogoci koya, mera vakabulai tale ga mai na kedra mate.+ 16 Ia e dau lako o koya ina vanua lala me masu. 17 Ena dua na siga, ni veivakavulici tiko, era dabe toka e kea na Farisi kei ira na qasenivuli ni lawa mai na koro kece e Kalili kei Jutia kei Jerusalemi. A tu vua na kaukaua i Jiova* me veivakabulai.+ 18 Raica! Eso na tagane eratou kauta yani e dua na turaga paralasi e davo tiko ena tavata, eratou saga tiko me ratou kauti koya sara vei Jisu.+ 19 Eratou sega ni curu rawa i vale ena vukudra na ilala levu, eratou mani kaba i delanivale, eratou basuka, ratou qai vakalutulututaka sobu na tavata donui ira na tiko e mata i Jisu. 20 Ni raica o Jisu na nodratou vakabauta, e kaya vua na turaga paralasi: “Sa vosoti na nomu ivalavala ca.”+ 21 Era veinanuyaka na vunivola kei na Farisi na nona vosa ra qai kaya: “O cei o koya me vosabeca na Kalou? E sega tale ni dua e rawa ni vosota na ivalavala ca, na Kalou duadua ga.”+ 22 Ia ni kila o Jisu na veika era veinanuyaka, e qai kaya vei ira: “Na cava oni veinanuyaka tiko e lomamuni? 23 I vei e rawarawa me tukuni, ‘Sa vosoti na nomu ivalavala ca,’ se me tukuni, ‘Tucake, lako’? 24 Ia moni kila ni tu vua na Luve ni tamata na lewa me vosota na ivalavala ca e vuravura,” sa qai kaya vua na paralasi: “Au tukuna vei iko, tucake, taura nomu idavodavo, lako i nomu vale.”+ 25 E tucake e matadra, taura nona idavodavo qai gole i nona vale ni vakalagilagia tiko na Kalou. 26 Era kurabui kece, ra qai vakalagilagia na Kalou. Era kaya ena levu ni nodra rere: “Eda sa raica nikua e dua na ka veivakurabuitaki!” 27 Oti na veika oya e lako yani o Jisu, mani raica sara e dua na daukumuni ivakacavacava, na yacana o Livai, ni dabe tiko ena valenivolavola ni saumi ivakacavacava, e kaya vua: “Muri au mai.”+ 28 E biuta tu na ka kece, e tucake qai muri koya. 29 E qai vakarautaka vua o Livai e dua na magiti levu e nona vale. Eratou qai kanavata*+ kei na levu na daukumuni ivakacavacava kei na so tale. 30 Era vosavosa na Farisi kei ira na nodra vunivola vei ira na nona tisaipeli: “Na cava dou kana dou gunu vata kina kei ira na daukumuni ivakacavacava kei ira na ivalavala ca?”+ 31 E kaya vei ira o Jisu: “E sega ni yaga na vuniwai vei ira na bula vinaka, e yaga ga vei ira na tauvimate.+ 32 Au sega ni lako mai meu kacivi ira na yalododonu, meu kacivi ira ga na ivalavala ca mera veivutuni.”+ 33 Era kaya vua: “Era dau lolo ra qai masu wasoma na tisaipeli i Joni kei na nodra tisaipeli na Farisi, ia o ira na nomuni tisaipeli era kana ra gunu.”+ 34 E kaya vei ira o Jisu: “Vakacava, dou rawa ni tukuna vei ira na itokani ni taganevou mera lolo ni se tiko vata kei ira na taganevou? 35 Ia ena yaco mai na siga ena kau tani vei ira na taganevou,+ qori na gauna era na qai lolo kina.”+ 36 E cavuta tale ga vei ira e dua na vosa vakatautauvata: “E sega ni dua e dau kotiva na tikinisulu vou me cula vata kei na isulu makawa. Ke cakava qori, ena kadresu ga na ibotani vou ni rau veicalati na tikinisulu vou kei na isulu makawa.+ 37 E sega tale ga ni dua e dau tawana na waini vou ena taganiwaini makawa. Ke cakava qori, na waini vou ena vakacabotetaka na taganiwaini, ena tasova na waini, ena ca tale ga na taga. 38 Me tawa ga na waini vou ena taganiwaini vou. 39 E sega ni dua e gunuva na waini makawa ena vinakata na waini vou, ni na kaya, ‘E totoka ga na waini makawa.’”\n^ Oya na Wasa o Kalili.


Fijian Government - ITAUKEI - COVID-19 UPDATE FROM THE MINISTRY OF HEALTH & MEDICAL SERVICES - 25.07.21\nITAUKEI - COVID-19 UPDATE FROM THE MINISTRY OF HEALTH & MEDICAL SERVICES - 25.07.21\nE 626 na kisi vou vakadeitaki ena loma ni 24 na aua me yacova na 8 ena mataka nikua. E 79 na kisi mai na Yasayasa vakara, na kena vo mai na iwasewase e loma. Na matailalai ni tukutuku ni vanua e ririkotaki vakalevu ena taba ena bogi nikua ena vatavata ni Tabacakacaka ni Bula kei na iVolamata ni Matanitu (Fijian Government Facebook page). Ena rawa tale ga ni o raica ena vatavata ni COVID ni Tabacakacaka ni Bula ena http://bit.ly/3vE2ZBb, na vanua era tiko kina na veikisi vou.\nE 9 na lewenivanua era leqa ena COVID-19 mai na ika21 ina ika25 ni Jiulai.\nNa imatai ni leqa ena COVID-19 e dua na marama tikobibi yabaki 44 e Suva. A lai laurai e valenibula ena ika16 ni Jiulai 2021 ni taqa na nona icegu ka mosi tale ga na sarisarina. Ratou a cicivi koya na timi ni veiqaravi vakavuniwai ena Valenibulalevu e Suva. Ratou a vakadikevi koya na Vuniwai ka ratou seleti koya me vakasucumi vakavinaka na luvena ena ika18 ni Jiulai, 2021. E ka ni rarawa ni a bibi vua na mate ka leqa ena ika21 ni Jiulai 2021 ni oti e 5 na siga nona curu. Sebera ni cula na marama qo.\nNa ikarua ni leqa ena COVID-19 e dua na turaga yabaki 72 e Muanikoso, a leqa ga e vale ena ika23 ni Jiulai 2021. Sebera ni cula na turaga qo.\nNa ikatolu ni leqa ena COVID-19 e dua na turaga yabaki 50 e Suva, a leqa ga e vale ena ika25 ni Jiulai 2021. A cula ena imatai ni cula ena mua ni vula o Me. Sebera ni cula ena ika2 ni cula. Kena ibalebale ni sega ni taucoko na nona taqomaki.\nNa ikava ni leqa ena COVID-19 e dua na marama yabaki 61 e Tacirua. A lai laurai e valenibula ni a taqa vakasivia na nona icegu. Ratou a cicivaki koya na timi ni veiqaravi ni vuniwai ena Valenibulalevu e Suva. A bibi vua na mate mani leqa ena ika24 ni Jiulai 2021 ni oti e 11 na siga na nona curu. Ratou vakaraitaka na leweni nona vuvale ni sa macawa 1 na nona vuvu, katakata, taqa na nona icegu ka sega ni viakana ni bera ni leqa. Sebera ni cula na marama qo.\nNa ikalima ni leqa ena COVID-19 e dua na turaga yabaki 62 e Suva, a leqa ga e vale ena ika24 ni Jiulai 2021. Sebera ni cula na turaga qo.\nNa ikaono ni leqa ena COVID-19 e dua na marama yabaki 60 e Vatuwaqa, a leqa ga e vale ena ika24 ni Jiulai 2021. Sebera ni cula na marama qo.\nNa ikavitu ni leqa ena COVID-19 e dua na turaga yabaki 75 e Nausori. A lai laurai e valenibula ni a taqa sivia na nona icegu. Lai bibi vua na mate e valenibula ka leqa ena siga vata ga oya na ika24 ni Jiulai 2021. Sebera ni cula na turaga qo.\nNa ikawalu ni leqa ena COVID-19 e dua na turaga yabaki 74 e Nasova a leqa ga e vale ena ika24 ni Jiulai 2021. Sebera na cula na turaga qo.\nNa ikaciwa ni leqa ena COVID-19 e dua na turaga yabaki 53 e Naitasiri, a leqa ga e vale ena ika23 ni Jiulai 2021. Sebera ni cula na turaga qo.\nE 7 tale ga era sa leqa ka sa vakadeitaki vei ira na COVID-19. Ia, e sa vakadeitaki vakavuniwai ni sega ni vuni leqa na COVID-19, era leqa ena mate bibi sa tiko rawa vei ira.\nSa 186 taucoko na leqa mai na COVID-19 e Viti, e 184 era sa leqa me tekivu mai na Evereli ni yabaki qo. E 94 tale ga sa leqa ena mate bibi sa tauvi ira rawa tiko; qo era sega ni okati mera leqa ena COVID-19.\nE 242 era sa bula me yacova mai na irogo sa oti, kena ibalebale sa 16,931 na kisi vakadeitaki. Sa 23,069 taucoko na levu ni kisi me vakatekivu mai na Evereli ni 2021. Ena yabaki qo sa 21,207 na levu taucoko ni kisi ena Wasewase e loma, 1,845 ena Yasayasa vakara, 12 ena Wasewase na Tokalau kei na Wasewase na Vualiku e 5 na kisi (qo o ira na lesu yani e Viti Levu ka ra sa koritinitaki tiko). E sa 23,139 na levu taucoko ni kisi ena noda vanua me vakatekivu mai na Maji ni 2020, ka 5,928 era sa bula.\nE 3,087 taucoko na lewenivanua era vakadikevi ka 422 e tauri na nodra sabolo ena veivanua ni vakadidike vakavuniwai tudei, ena loma ni 24 na aua sa oti. Sa 358,035 taucoko era sa dikevi vakavuniwai ka 66,028 sa tauri na nodra sabolo me yacova mai nikua. Ena vanua ni vakadidike veitosoyaki, sa 2,575 sa vakadidiketaki vakavuniwai ena loma ni 24 na aua sa oti, ka 302 na sabolo e tauri. Sa 741,611 taucoko na levu ni lewenivanua era sa vakadidiketaki vakavuniwai me yacova mai nikua, ka 65,752 sa tauri na nodra sabolo.\nE 250,850 taucoko na levu ni sabolo sa vakadidiketaki rawa me tekivu mai na Evereli ni 2021 ka 293,711 na levu kece ni sabolo sa vakadikevi rawa me tekivu mai ena Maji ni 2020. Sa 3,004 taucoko na sabolo vakadidiketaki a ripotetaki ena ika23 ni Jiulai. Mai na iwiliwili sa tiko rawa, ni vakatautauvatataki ena 7 na siga e rauta ni 3,641 na sabolo e vakadidiketaki ena dua na siga se 4.1 mai na 1,000 na lewenivanua. Ni vakatautauvatataki ena 7 na siga e rauta ni 23.8 na pasede ni kisi vakadeitaki.\nMe yacova mai na ika24 ni Jiulai, sa 440,361 na lewenivanua era sa cula ena imatai ni cula ka 96,357 ena ikarua ni cula. E kena ibalebale ni sa 75.1 na pasede ni lewenivanua e gadrevi era sa cula ena imatai ni cula ka 16.4 na pasede era sa cula ena ikarua ni cula.\nNi vakatautauvataki ena 7 na siga, sa 804 na kisi vou ena 1 na siga se 908 na kisi mai na 1 na milioni na lewenivanua ena 1 na siga. Me da kua ni wele ena lutu ni wiliwili ni kisi enanoa kei nikua – na iwiliwili ni kisi na veisiga e veiveisau tiko. E levu na vuna, qo e wili tale ga kina na vanua e vakadidiketaki tiko mai kina na sabolo. Taura mada, na iwiliwili ni sabolo mai na Yasayasa vakara ena qaravi e liu baleta ni se bera ni tete vakaiyauyau kina na mate. E vakatotolotaki na kilai ni kena macala me vukea na nodra vaqarai na kisi vakadeitaki, isema ni veitaratara ka me tarova na kena dewa. E veivuke vakalevu na kena yadravi na kisi vakadeitaki ena 7 na siga me rawa ni kilai kina na iyaloyalo ni kena veidewavi na mate.\nNa lewenivanua era vakila na ivakatakilakila ni mate era na sega ni vakadikevi tale ena vuku ni COVID-19. E dodonu mo ni tiko e vale ka vakatikitikitaki kemuni me 14 na siga. E levu na tauvi COVID-19 ena sega sara ni bibi vei ira na ivakatakilakila ni mate. Era na vakila ga na vuvu, savuniucu, mosinitilotilo, katakata, sega ni vakila na ikanakana ni kakana ka sega ni boica rawa e dua na ka, momosiniyago kei na mosiniulu. E rawa nira bula nira qaravi ga e vale. Vei kemuni na vakila tiko na ivakatakilakila ni COVID ka sega ni ririkotaki vakalevu, kerekere mo ni vakatikitikitaki kemuni e vale me 14 na siga. Mo vakatikitikitaki iko mai vei ira na lewenivuvale ka mo yadrava tiko na ivakatakilakila bibi ni mate. Kevaka ni vakila ni sa bibi na ivakatakilakila ni COVID-19 me vaka na taqanicegu se mosinisarisari, kerekere ni gole vakatotolo ena dua na vanua e qaravi vakatabakidua kina na tauvi COVID-19:


Vuli Vua na “Tisaipeli e Dau Lomana o Jisu” | Vale ni Vakatawa Vulici\nWILIKA ENA VOSA Abbey Abua Acholi Afrikaans Aja Akha Albanian Altai Alur American Sign Language Amharic Amis Angolan Sign Language Arabic Argentinean Sign Language Arhuaco Armenian Armenian (West) Assamese Aukan Australian Sign Language Aymara Azerbaijani Azerbaijani (Cyrillic) Baoule Bashkir Basque Bassa (Cameroon) Batak (Karo) Batak (Simalungun) Batak (Toba) Belize Kriol Bengali Biak Bicol Bislama Bolivian Sign Language Boulou Brazilian Sign Language British Sign Language Bulgarian Bété Cakchiquel (Western) Cambodian Catalan Cebuano Changana (Mozambique) Chavacano Chichewa Chiga Chilean Sign Language Chin (Hakha) Chinese Cantonese (Simplified) Chinese Cantonese (Traditional) Chinese Mandarin (Simplified) Chinese Mandarin (Traditional) Chinese Sign Language Chitonga Chitonga (Malawi) Chitonga (Zimbabwe) Chitumbuka Chiyao Chokwe Chol Chopi Chuabo Chuukese Chuvash Cibemba Cinamwanga Cinyanja Colombian Sign Language Congolese Sign Language Costa Rican Sign Language Croatian Croatian Sign Language Cuban Sign Language Czech Czech Sign Language Damara Dangme Danish Digor Douala Drehu Dutch Ecuadorian Sign Language Edo Efik Emberá (Catío) Emberá (Chamí) English Esan Estonian Ewe Fante Faroese Filipino Sign Language Finnish Finnish Sign Language Fon French French Sign Language Ga Garifuna Georgian German German Sign Language Gitonga Gokana Greek Greek Sign Language Greenlandic Guadeloupean Creole Guambiano Guarani Guatemalan Sign Language Guianese Creole Gujarati Gun Haitian Creole Hausa Havu Hebrew Herero Hiligaynon Hindi Hiri Motu Hmong (White) Honduras Sign Language Hungarian Hungarian Sign Language Hunsrik Iban Ibanag Ibinda Icelandic Idoma Igbo Igede Iloko Indian Sign Language Indonesian Indonesian Sign Language Isoko Italian Italian Sign Language Ivorian Sign Language Japanese Japanese Sign Language Javanese Jula Kabiye Kabuverdianu Kachin Kamba Kannada Karen (S'gaw) Kazakh Kazakh (Arabic) Kekchi Kenyan Sign Language Khana Kikaonde Kikongo Kikuyu Kiluba Kimbundu Kinande Kinyarwanda Kipende Kirghiz Kiribati Kirundi Kisi Kisonge Kituba Kongo Konkani (Roman) Korean Korean Sign Language Krio Kurdish Kurmanji Kurdish Kurmanji (Caucasus) Kurdish Kurmanji (Cyrillic) Kwangali Kwanyama Kyangonde Lahu Laotian Lari Latvian Lendu Lenje Lhukonzo Liberian English Lingala Lithuanian Lolo Lomwe Low German Luganda Lunda Luo Luvale Macedonian Macua Madagascar Sign Language Makhuwa-Meetto Malagasy Malawi Sign Language Malay Malayalam Maltese Mam Mambwe-Lungu Manyawa Mapudungun Marathi Mari Marshallese Mashi Mauritian Creole Maya Mazatec (Huautla) Mbunda Mexican Sign Language Min Nan (Taiwan) Mixe (North Central) Mixtec (Guerrero) Mizo Mongolian Moore Motu Mozambican Sign Language Myanmar Nahuatl (Central) Nahuatl (Guerrero) Nahuatl (Huasteca) Nahuatl (Northern Puebla) Navajo Ndau Ndebele Ndebele (Zimbabwe) Ndonga Nepali Ngabere Ngangela Nias Nicaraguan Sign Language Nicobarese Nigerian Sign Language Niuean Norwegian Nsenga (Zambia) Nyaneka Nyungwe Nzema Okpe Oromo Ossetian Otetela Palauan Panamanian Sign Language Pangasinan Papiamento (Curaçao) Paraguayan Sign Language Persian Peruvian Sign Language Phimbi Piaroa Pidgin (West Africa) Polish Polish Sign Language Ponapean Portuguese (Brazil) Portuguese (Portugal) Portuguese Sign Language Punjabi Páez Quebec Sign Language Quechua (Ancash) Quechua (Ayacucho) Quechua (Bolivia) Quechua (Cuzco) Quechua (Huallaga Huánuco) Quiche Quichua (Chimborazo) Quichua (Imbabura) Rarotongan Romanian Romanian Sign Language Romany (Macedonia) Romany (Macedonia) Cyrillic Romany (Romania) Romany (Serbia) Romany (Southern Greece) Ronga Runyankore Russian Russian Sign Language Rutoro Salvadoran Sign Language Samoan Sangir Sango Saramaccan Sena Sepedi Sepulana Serbian (Cyrillic) Serbian (Roman) Sesotho (Lesotho) Sesotho (South Africa) Setswana Seychelles Creole Shona Sidama Silozi Sinhala Slovak Slovak Sign Language Slovenian Solomon Islands Pidgin Songomeno South African Sign Language Spanish Spanish Sign Language Sranantongo Sunda Swahili Swahili (Congo) Swati Swedish Swedish Sign Language Taabwa Tagalog Tahitian Taiwanese Sign Language Tajiki Talian Tamil Tamil (Roman) Tandroy Tankarana Tarascan Tatar Telugu Tetun Dili Tewe Thai Thai Sign Language Tigrinya Tiv Tlapanec Tojolabal Tok Pisin Tongan Totonac Tshiluba Tshwa Tsonga Turkish Turkmen Tuvaluan Tuvinian Twi Tzeltal Tzotzil Uighur (Arabic) Uighur (Cyrillic) Ukrainian Umbundu Urdu Urhobo Uruund Uzbek Uzbek (Roman) Valencian Venda Venezuelan Sign Language Vezo Vietnamese Wallisian Waray-Waray Wayuunaiki Welsh Wolaita Xhosa Yacouba Yapese Yoruba Zambian Sign Language Zande Zapotec (Isthmus) Zimbabwe Sign Language Zulu vakaViti\n“Meda veilomani tiko ga baleta ni ivurevure ni loloma na Kalou.”—1 JONI 4:7.\nSERE 105 “Kalou ga na Loloma”\n1. E uqeti iko vakacava na loloma ni Kalou?\n“NI KALOU ga na loloma,” qori na ka e vola na yapositolo o Joni. (1 Joni 4:8) Eda vulica ena ivakamacala rawarawa qori e dua na ka dina e bibi sara: E sega wale ga ni iVurevure ni bula na Kalou, e iVurevure tale ga ni loloma. E lomani keda! Na nona loloma e vakanuideitaki keda, eda marau kina, da lomavakacegu tale ga.\n2. Me vaka e tukuni ena Maciu 22:37-40, na cava na rua na ivunau levu duadua? Cava ena rairai dredre kina meda muria na kena ikarua?\n2 Vei keda na lotu vaKarisito, e sega ni vakatau tu ga vei keda noda vakaraitaka na loloma, ia e dua sara ga na ivakaro. (Wilika Maciu 22:37-40.) Nida mai kila e levu na ka me baleti Jiova, de dua ena rawarawa meda muria na imatai ni ivakaro. Na vuna? Ni uasivi o Jiova, e dau veinanumi, e yalovinaka tale ga. Ia ena rairai dredre meda muria na ikarua ni vakaro. Na vuna? Era sega ni uasivi na kainoda voleka duadua, ya o ira na mataveitacini. Ena rawa gona nira sega ni veinanumi se yalovinaka ena so na ka era tukuna se cakava vei keda. E kila o Jiova ni qori e dua na ituvaki dredre eda na sotava. E uqeta gona eso na dauvola iVolatabu mera vola na ivakasala matata ena sala meda vakaraitaka kina na loloma, kei na vuna meda cakava kina qori. O Joni e dua vei ira.—1 Joni 3:11, 12.\n3. Na cava e vakamatatataka o Joni?\n3 E vakamatatataka ena nona ivola o Joni, ni bibi meda vakaraitaka na loloma na lotu vaKarisito. Ni volatukutukutaka mada ga na bula i Jisu, e laurai ni vakayagataka sara vakalevu o Joni na vosa loloma kei na lomani, ni vakatauvatani kei ratou na tolu tale na dauvola Kosipeli. E vola o Joni nona Kosipeli kei na tolu tale nona ivola ni sa voleka ni yabaki duanadrau. Eda vulica ena ivola uqeti vakalou qori, ni dodonu meda vakaraitaka na loloma na lotu vaKarisito ena ka kece eda cakava. (1 Joni 4:10, 11) Ia e taura na gauna me qai vulica qori o Joni.\n4. E dau vakaraitaka tu ga na loloma o Joni?\n4 Ni se gonetagane o Joni, e sega ni laurai vua na loloma ena so na gauna. Kena ivakaraitaki, dua na gauna e gole o Jisu kei ratou nona tisaipeli i Samaria ena nodratou ilakolako i Jerusalemi. A sega ni vakacegui ratou e dua na koro e Samaria. Na cava e qai cakava o Joni? E tarogi Jisu ke vinakata me kaciva na bukawaqa mai lomalagi me vakarusai ira na lewenikoro qori! (Luke 9:52-56) Dua tale na gauna, e sega ni lomani ratou na vo ni yapositolo. Erau marici tinadrau o Jemesa kei Joni, me kerea vei Jisu me solia vei rau na itutu dokai ni sa veiliutaki ena Matanitu ni Kalou. Ni ratou kila qori na vo ni yapositolo, eratou cudru sara ga! (Maciu 20:20, 21, 24) E laurai gona vei Joni e levu nona malumalumu, ia e lomani koya o Jisu.—Joni 21:7.\n5. Na cava ena veivosakitaki ena ulutaga qo?\n5 Eda na veivosakitaka ena ulutaga qo na ivakaraitaki nei Joni, kei na so na ka e vola me baleta na loloma. Eda na vulica na sala meda vakaraitaka kina na loloma vei ira na tacida vakayalo. Eda na vulica tale ga e dua na sala bibi mera vakaraitaka kina na ulunivuvale nira lomana nodra vuvale.\nMEDA VAKARAITAKA NA LOLOMA\nE vakaraitaka o Jiova ni lomani keda ni tala mai vuravura na Luvena me mate ena vukuda (Raica na parakaravu 6-7)\n6. E vakaraitaka vakacava o Jiova ni lomani keda?\n6 Eda na rairai nanuma ni loloma e vakaraitaki ena noda vosa ga vakayalovinaka. Ia ena vakadinadinataki ga na loloma ena ka eda cakava. (Vakatauvatana Jemesa 2:17, 26.) Kena ivakaraitaki, e lomani keda o Jiova. (1 Joni 4:19) E tukuna sara ga vei keda ena nona Vosa na iVolatabu ni lomani keda. (Same 25:10; Roma 8:38, 39) Ia eda nuidei ni lomani keda na Kalou ena ka sara ga e cakava, sega ni ka ga e tukuna. E vola o Joni: “E kilai na loloma ni Kalou ena ka e yacovi keda ni tala mai vuravura na Kalou na Luvena e duabau ga e vakatubura, meda vakabulai kina ena vukuna.” (1 Joni 4:9) E vakalaiva o Jiova me vakararawataki na Luvena lomani qai vakamatei ena vukuda. (Joni 3:16) Eda nuidei gona ni lomani keda o Jiova!\n7. E vakaraitaka vakacava o Jisu ni lomani keda?\n7 E vakadeitaka o Jisu vei ratou na nona tisaipeli ni lomani ratou. (Joni 13:1; 15:15) E sega ni laurai ga ena ka e tukuna nona lomani keda kei ratou na nona tisaipeli, e laurai tale ga ena ka e cakava. E kaya o Jisu: “E sega ni dua na loloma e sivia na loloma qo, me dua e solia nona bula ena vukudra na nona itokani.” (Joni 15:13) Nida vakasamataka na ka e cakava o Jiova kei Jisu ena vukuda, ena uqeti keda vakacava?\n8. Na cava e kaya na 1 Joni 3:18 meda cakava?\n8 Eda vakaraitaka nida lomani Jiova kei Jisu nida muria na ka erau vinakata. (Joni 14:15; 1 Joni 5:3) E vakarota gona o Jisu meda veilomani. (Joni 13:34, 35) Meda kua ni tukuna wale ga vei ira na tacida nida lomani ira, ia meda vakaraitaka noda loloma ena ka sara ga eda cakava. (Wilika 1 Joni 3:18.) Na cava eda rawa ni cakava meda vakaraitaka nida lomani ira?\nLOMANI IRA NA MATAVEITACINI\n9. E uqeti Joni vakacava na loloma?\n9 A rawa sara ga ni tiko ga kei tamana o Joni, me rawa ilavo ena nodratou bisinisi vakavuvale ni qoli. Ia e sega ni cakava qori. E vakayagataka ga na vo ni nona bula me vukea eso tale mera kila na ka dina me baleti Jiova kei Jisu. E sega ni rawarawa na vakatulewa qori. E vakacacani, e kau vakavesu tale ga ni sa qase sara, donuya na icavacava ni imatai ni senitiuri G.V. (Caka. 3:1; 4:1-3; 5:18; Vkta. 1:9) Ni vesu tu ena vuku ni nona vunautaki Jisu, e vakaraitaka tiko ga na loloma. Kena ivakaraitaki ni tiko ena yanuyanu o Patimo, e vola na ka e vakatakilai vua qai vakauta ena ivavakoso me rawa nira kila na ka “ena vakarau yaco.” (Vkta. 1:1) E kena irairai ni qai vola o Joni na Kosipeli ni bula i Jisu kei na nona cakacaka vakaitalatala ni sa sereki mai Patimo. E vola tale ga e tolu nona ivola me vakayaloqaqataki ira na mataveitacini. O na vakatotomuria vakacava nona vakuai koya o Joni?\n10. O na vakaraitaka vakacava ni o lomani ira na lewenivanua?\n10 O rawa ni vakaraitaka ni o lomani ira na lewenivanua ena ka o vakatulewataka ena nomu bula. E vinakata na vuravura i Setani mo nanumi iko ga ni o vakayagataka nomu gauna kei na igu ena ka ga e baleti iko, ya ni o saga mo rawailavo se mo rogo. Ia e laurai vei ira na lotu vaKarisito e veiyasai vuravura nira vakayagataka e levu nodra gauna ena vunautaki ni itukutuku vinaka, nodra vukei e levu mera toro voleka vei Jiova. Eso e nodra cakacaka sara ga vakatabakidua qori.\nEda vakaraitaka nida lomani ira na mataveitacini kei na noda vuvale ena ka eda cakava (Raica na parakaravu 11, 17) *\n11. Era vakaraitaka vakacava e levu na dautukutuku nira lomani Jiova kei ira na mataveitacini?\n11 E levu na lotu vaKarisito yalodina era cakacaka saumi mera qaravi ira kei na nodra vuvale. Ia era tokona na isoqosoqo ni Kalou ena nodra vinaka kece. Kena ivakaraitaki, eda rawa kece ni cau meda tokona na cakacaka ena vuravura raraba. Eso era veivuke ena vakacoko, eso tale era veivuke ena tarataravaki. Na vuna? Nira lomana na Kalou kei na kainodra. Eda vakaraitaka tale ga nida lomani ira na mataveitacini nida tiko ena soqoni e veimacawa qai vakaitavi. De dua eda oca, ia eda sasaga meda tiko ena soqoni. De dua eda rere, ia eda vakamacala. E tiko na veika dredre eda dui sotava, ia eda veivakayaloqaqataki ni bera na soqoni, ni oti tale ga. (Iper. 10:24, 25) Eda vakavinavinakataka na ka era cakava tiko na mataveitacini!\n12. Na cava e dua tale na sala e vakaraitaka kina o Joni ni lomani ira na mataveitacini?\n12 E sega ni vakaraitaka ga o Joni ni lomani ira na tacina vakayalo ena nona vakacaucautaki ira, ia e veivakasalataki tale ga. Kena ivakaraitaki, e vakacaucautaki ira na mataveitacini o Joni ena nona ivola, ena vuku ni nodra vakabauta kei na caka vinaka. Ia e vakasalataki ira vakadodonu tale ga ena ka e vauca na ivalavala ca. (1 Joni 1:8–2:1, 13, 14) E bibi meda vakacaucautaki ira na tacida ena ka vinaka era cakava. Ia ke dua e bucina tiko na rai cala se itovo ca, eda na vakasalataki koya vakadodonu ena yalovinaka. E vinakati na yaloqaqa nida vakasalataka e dua na itokani, e kaya gona na iVolatabu nira na dau veivagatari na itokani dina, era na veivakadodonutaki.—Vkai. 27:17.\n13. Na cava meda kua ni cakava?\n13 Eda vakaraitaka nida lomani ira na tacida vakayalo nida sega ni cakava eso na ka. Kena ivakaraitaki, ena sega ni totolo noda cudru nira tukuna eso na ka. Dikeva na ka e yaco ni sa voleka ni cava na bula i Jisu e vuravura. E tukuna vei ira nona tisaipeli nira na bula tawamudu ke ra kania na lewena, gunuva tale ga nona dra. (Joni 6:53-57) E levu e dredre sara ga mera vakabauta qori ra mani biuti Jisu, ia eratou sega ni cakava qori na nona itokani dina, wili kina o Joni. Eratou muri koya tiko ga. E sega ni matata vei ratou na ka e tukuna o Jisu, e rairai dredre tale ga me ratou vakabauta. Ia eratou sega ni cudru se nanuma ni cala o Jisu. Eratou nuitaki koya ga, eratou kila ni dau tukuna na ka dina. (Joni 6:60, 66-69) E bibi gona meda kua ni dau cudru totolo ena ka era tukuna na noda itokani! Meda rogoci ira mada mera vakamacalataka nodra rai.—Vkai. 18:13; Dauv. 7:9.\n14. Na cava meda qarauna kina na yalo ni veicati?\n14 E uqeti keda tale ga o Joni meda kua ni cati ira na tacida. Ke da sega ni muria na ivakasala qori, ena rawarawa sara nona rawai keda o Setani. (1 Joni 2:11; 3:15) Qori na ka e yacovi ira eso ena imatai ni senitiuri G.V. E saga vakaukaua o Setani mera veicati na tamata ni Kalou, mera duiyaloyalo. Gauna e vola tiko kina o Joni nona ivola, era sa lewe ni ivavakoso tu eso e laurai vei ira na yalo i Setani. Kena ivakaraitaki, e saga o Tiotirifi mera duiyaloyalo na lewe ni ivavakoso. (3 Joni 9, 10) E sega ni dokai ira na qase e tala mai na ilawalawa dauvakatulewa. Era veiciqomi eso na lewe ni ivavakoso vei ira e cata o Tiotirifi, e mani saga me biuti ira tani mai na ivavakoso. E viavialevu dina nona itovo. E saga tiko ga vakaukaua o Setani me rawai ira na tamata ni Kalou nikua mera duiyaloyalo. Meda kua mada ga ni rawai ena veicati ni na vakaleqa noda duavata.\nLOMANA NOMU VUVALE\nE tataunaki tinana o Jisu vei Joni, me kauaitaka nona bula vakayago, vakayalo tale ga. E bibi vei ira na ulunivuvale mera qarava nodra vuvale. (Raica na parakaravu 15-16)\n15. Na cava mera nanuma tiko na ulunivuvale?\n15 Dua na sala bibi e vakaraitaka kina na ulunivuvale ni lomana nona vuvale, ya ni vakarautaka na veika vakayago me ratou bula kina. (1 Tim. 5:8) Ia e vinakati me nanuma tiko ni bibi sara me vakarautaka na veika vakayalo, me ratou veiwekani voleka kei Jiova nona vuvale. (Maciu 5:3) E ivakaraitaki vinaka o Jisu vei ira na ulunivuvale. Eda kila ena ka e vola o Joni, ni se kauaitaka tiko ga o Jisu nona vuvale ena gauna e vako tu kina ena kaunirarawa. E duri voleka tu o Joni kei Meri na tinai Jisu. Sa voleka tu ni mate o Jisu qai dua na ka nona vutugu, ia se tataunaki tinana tiko ga vei Joni. (Joni 19:26, 27) Eda kila ni ratou na kauaitaki Meri tale ga na taci Jisu, ia e kena irairai ni ratou se sega ni tisaipeli ena gauna ya. E macala gona ni vinakata o Jisu me kauaitaki nona bula vakayago o Meri, nona bula vakayalo tale ga.\n16. Na itavi cava e qarava o Joni?\n16 E levu na itavi e qarava o Joni. Ni yapositolo, ena gugumatua ena cakacaka vakavunau. De dua sa vakawati tale ga, ena vinakati gona me vakarautaka na ka me ratou bula kina na nona vuvale, me ratou veivolekati tale ga kei na Kalou. (1 Kor. 9:5) Na cava era vulica kina na ulunivuvale nikua?\n17. Na cava e bibi kina vua na ulunivuvale me kauaitaka na bula vakayalo ni nona vuvale?\n17 Ena rairai levu na itavi e qarava e dua na tacida e ulunivuvale. De dua e cakacaka saumi qai vinakati me cakacaka vakaukaua, ni na vakacaucautaki o Jiova ena nona ivakaraitaki vinaka. (Efeso 6:5, 6; Taito 2:9, 10) Ena rairai tiko tale ga nona itavi ena ivavakoso, me vaka na veivakatawani, me gumatua tale ga ena cakacaka vakavunau. E bibi tale ga me vulica wasoma na iVolatabu kei watina kei ratou na luvena. E macala ga ni ratou na vakavinavinakataka nona sasaga me ratou marau, me ratou bulabula vakayago, vakayalo tale ga.—Efeso 5:28, 29; 6:4.\n“AU NA QAI LOMANI KEMUDOU TIKO GA”\n18. Na cava e vakadeitaka o Joni?\n18 E dede na bula nei Joni qai levu na ka e marautaka. E sotava e levu na ituvaki dredre e rawa ni vakamalumalumutaka nona vakabauta. Ia e saga ena nona vinaka taucoko me muria tiko ga na ivakaro i Jisu, okati kina nona lomani ira na mataveitacini. E vakadeitaka kina o Joni ni lomani koya o Jiova kei Jisu, erau na vakaukauataki koya tale ga me vosota na ituvaki dredre. (Joni 14:15-17; 15:10; 1 Joni 4:16) E sega ni rawa ni tarovi Joni o Setani se na nona vuravura ena nona lomani ira na mataveitacini ena ka e tukuna, kei na ka e cakava.\n19. Me vaka e tukuni ena 1 Joni 4:7 na cava eda uqeti meda cakava? Na vuna?\n19 Me vakataki Joni, eda bula tu ena vuravura e lewa tu o Setani, e sega ni dau loloma. (1 Joni 3:1, 10) Ena saga meda kua ni lomani ira na tacida. Ena rawa ga qori ke da vakamalumalumu ena nona sasaga. Meda vakadeitaka mada ga meda lomani ira na mataveitacini. Meda tukuna qori vei ira, da qai vakadinadinataka ena ka eda cakava. Eda na vakila ga kina na marau ena vuvale i Jiova, ena vakainaki tale ga na noda bula.—Wilika 1 Joni 4:7.\nNa cava o vulica ena ivakaraitaki nei Joni?\nEda na vakaraitaka vakacava nida lomani ira na mataveitacini?\nEra na vakaraitaka vakacava na ulunivuvale nira lomana nodra vuvale?\nSERE 88 Vakatakila Vei Au na Nomuni Sala\n^ para. 5 E kena irairai ni o Joni “na tisaipeli e dau lomana o Jisu.” (Joni 21:7) E maliwai Jisu ni se gonetagane, e macala ga ni laurai vua e levu na itovo vinaka. Oti e vica vata na yabaki e vakayagataki koya o Jiova me vola e levu sara na ka me baleta na loloma. Ena veivosakitaki ena ulutaga qo eso na ka e vola o Joni, kei na ka eda rawa ni vulica ena nona ivakaraitaki.\n^ para. 59 IVAKAMACALA NI IYALOYALO: E osooso vakalevu na ulunivuvale qo ni vakaitavi ena vakacoko, e cau me tokona na cakacaka e vuravura raraba. E sureta tale ga eso mera tomani koya kei na nona vuvale ena nodratou sokalou vakavuvale.\niMeli iMeli Vuli Vua na “Tisaipeli e Dau Lomana o Jisu”\nw21 Janueri t. 8-13


Sala Mo Kunea Kina na iTokani Dina\nWILIKA ENA VOSA Afrikaans Albanian Amharic Arabic Armenian Azerbaijani Azerbaijani (Cyrillic) Bengali Bislama Bulgarian Catalan Cebuano Chichewa Chinese Cantonese (Simplified) Chinese Cantonese (Traditional) Chinese Mandarin (Simplified) Chinese Mandarin (Traditional) Chitonga Chitumbuka Cibemba Croatian Czech Danish Dutch English Estonian Ewe Finnish French Georgian German Greek Gujarati Hebrew Hiligaynon Hindi Hungarian Iloko Indonesian Italian Japanese Kannada Kazakh Kikaonde Kikuyu Kinyarwanda Kirghiz Kirundi Korean Latvian Lingala Lithuanian Luvale Macedonian Malagasy Malayalam Marathi Myanmar Nepali Norwegian Oromo Pangasinan Polish Portuguese (Brazil) Punjabi Quechua (Ayacucho) Romanian Russian Samoan Sepedi Serbian (Cyrillic) Serbian (Roman) Sesotho (Lesotho) Setswana Shona Silozi Sinhala Slovak Slovenian Spanish Swahili Swahili (Congo) Swedish Tagalog Tamil Tatar Telugu Thai Tigrinya Tok Pisin Tsonga Turkish Twi Ukrainian Umbundu Vietnamese Waray-Waray Xhosa Zulu vakaViti\nNa iyaya vovou era sa tu nikua e vakarawarawataka na noda veimaliwai kei ira e levu ni vakatauvatani kei na veigauna sa oti. De dua e se sega ni dei sara nomu dau veitokani. E tukuna e dua na cauravou: “Au kila ni na sega ni dede na noqu veitokani kei na dua. Ia o tamaqu sa vakayabaki nona dau veimaliwai voleka tu kei ira na nona itokani!”\nNa cava e rui dredre kina nikua meda marautaka na veitokani e dina qai dei?\nRawa ni vakavuna na iyaya vovou sa tu nikua. Na vakau itukutuku ena talevoni, sala ni veikilai ena Internet, kei na tabana ni itukutuku e bau rawa toka nida veitokani kina kei na dua eda sega ni sota. Na noda dau veivosaki sara ga kei na dua sa sosomitaki ena noda sa vakau itukutuku tu ga. “Sa lailai na noda veivosaki nida sota sara ga,” e kaya na ivola Artificial Maturity. “E levu na gauna era vakayagataka na gonevuli na iyaya vovou sa tu nikua, era sa sega kina ni dau veimaliwai.”\nEna so na gauna, sa nanumi nira rawa ni veivolekati na itokani ena iyaya vovou. “Wale tiko ga qo,” e kaya o Peni * e yabaki 22, “Au raica niu dau vakaliuliu ena vakau itukutuku meu kila kina se ra vakacava tiko noqu itokani. Au sa qai cegu, meu raica mada ena dua e vakauitukutuku mai vei au se sega. Meu tukuna na ka dina, e le vica ga. Eso na noqu itokani e sega ni keimami veivolekati me vaka au nanuma.”\nIa vakacava e rawa ni yaga na tabana ni vakau itukutuku me rawa nida veitaratara tiko kina, me vaqaqacotaka na veitokani? Io, vakabibi ke o dau veimaliwai tale ga kei ira na nomu itokani qori ni o sega ni vakayagataka na iyaya vovou vakalivaliva. Na tabana ni itukutuku e rawa ni tekivutaki ga kina na veikilai kei na so, ia eda na sega ga ni veivolekati kina.\nKilai ira na itokani dina. E vakamacalataka na iVolatabu ni itokani e dua eda “veivolekati sara, e yawa na tacida dina.” (Vosa Vakaibalebale 18:24) Vakacava o dau vinakata na mataqali itokani qori? O itokani va qori? Mo kila na kena isau, vola e tolu na itovo o vinakata vua na nomu itokani. Vola tale ga e tolu na itovo mo bulataka ni o dua na itokani. E vinaka mo taroga: ‘O cei vei ira na noqu itokani ena Internet e dau bulataka na itovo au vinakata? Na itovo cava era na kaya noqu itokani nira vinakata vei au?’—iVakavuvuli vakaivolatabu: Filipai 2:4.\nVakadeitaka na veika bibi. Levu ga na gauna e tekivutaki na veikilai ena Internet ni tautauvata na veika eda taleitaka. Ia e bibi cake ni kilai na veika eda vakaliuca mai na veika eda taleitaka. E kaya o Lia e yabaki 21: “E sega so ni levu noqu itokani, ia era veiuqeti ena ka meu vinaka tiko ga kina.”—iVakavuvuli vakaivolatabu: Vosa Vakaibalebale 13:20.\nDau veimaliwai. E se yaga tiko ga noda veiraici nida veivosaki, ni o rawa ni kila kina na rorogo ni domona, na irairai ni matana, kei na nona ivukivuki.—iVakavuvuli vakaivolatabu: 1 Cesalonaika 2:17.\nVolavola. De dua eda nanuma ni sa oti na gauna ni veivolavolai, ia noda cakava qori e vakaraitaka noda kauaitaka vakalevu e dua. Na itovo ni rai qo e sa kunekunei dredre ena vuravura era cakava kina e levu na ka na kawatamata ena dua ga na gauna. Kena ivakaraitaki, ena nona ivola na Alone Together, e vola kina o Sherry Turkle na veika me baleta na cauravou a kaya ni se sega ni bau dua e volavola yani vua. Ni vakamacalataka tiko na gauna e se dau caka kina na veivolavolai, e kaya: “Au diva ga meu a sucu ena gauna oya, nira se dau veivolavolai kina e levu.” Vakacava mo vakayagataka na iwalewale makawa qori ni veikilai mo rawa ni vakaitokani kina?\nBibi me nanumi: E levu na ka e okati ena veitokani dina, sega ni veikilai wale tu ga. E vinakati mo drau vakaraitaka sara ga kei na nomu itokani na loloma, veikauaitaki, vosovoso vakadede, kei na veivosoti. E yaga vakalevu na itovo qori ena veitokani. E dredre ni laurai qori ni vakayagataki tiko ga na Internet me sala ni veivosaki kei na dua na itokani.\n^ para. 8 So na yaca sa veisau.\n“Oni sega ni kauaitaka ga na ka e baleti kemuni, ni kauaitaka tale ga na ka e baleti ira tale eso.” —Filipai 2:4.\n“O koya e vakailala kei ira na vuku ena vuku.”—Vosa Vakaibalebale 13:20.\n“Keitou sa qai sasaga me keitou raici kemuni.”—1 Cesalonaika 2:17.\n“Eda dau vinakata kece meda veitalanoa kei na dua nida yalolailai. O ira na noda itokani era kilai keda vinaka, era kila tale ga na ka ena vakamarautaki keda. Eda na dau marau vata, era tu vakarau tale ga ni vukei keda ena gauna eda vinakata kina.”\n“Niu se gone, au sega ni dau rawata na veimaliwai, sega kina niu saga me dua noqu itokani. Qori e gauna dredre ena noqu bula. Au qai saga meu valuta na leqa qori. E bibi me tiko noda itokani era na vukei keda nida rarawa ra qai marau vata kei keda.”\nVeimaliwai Vakacegu & Marau\nValuti ni Galili\nE ca ina bula na mataqali galili e sega na kena iwali, e vakatauvatani ina kena laukana e 15 na tavako ena loma ni dua ga na siga. Mo valuta vakacava nomu sega ni kauaitaki kei na nomu galili?\niMeli iMeli Sala Mo Kunea Kina na iTokani Dina


2 Samuela , chapter 9 of the Fijian Bible - with audio narration\nSa tukuna o Tevita, "Sa vo tiko beka e dua mai na vuvale nei Saula, me'u vakaraitaka vua na noqu vinaka ena vuku i Jonacani?"\n2 Sa dua na dauveiqaravi mai na vale nei Saula na yacana o Siba. Ni sa kacivi mai vei Tevita, sa tarogi koya na tui, "O iko beka o Siba?" Sa sauma mai, "Au sa tu vakarau!"\n3 Sa tukuna yani na tui, "Sa sega beka ni vo e dua mai na vuvale i Saula, me rawa ni vakaraitaki vua na vinaka ni Kalou?" Sa sauma mai o Siba vua na tui, "Sa dua tiko na luvei Jonacani sa wamalai na yavana ruarua."\n4 Sa tukuna vua na tui, "E vei o koya?" Sa sauma mai o Siba, "Sa tiko o koya ena vale nei Makiri na luvei Amieli mai Lo-Debari."\n5 Sa veitalai na tui me kau mai o koya mai na vale nei Makiri na luvei Amieli mai Lo-Debari.\n6 Ni sa kau mai o Mefisopeci na luvei Jonacani, na luvei Saula vei Tevita, sa cuva sobu ka vakamalumalumutaki koya. Sa tukuna yani o Tevita, "Mefiposeci?" sa sauma mai, "Oi au saka na nomuni tamata!"\n7 Sa tukuna vua o Tevita, "kua ni rere, ni'u na vakaraitaka vakaidina vei iko na yalovinaka ena vuku i Jonacani na tamamu, au na vakalesuya vei iko na qele taucoko nei Saula na tukamu; ka o na kana madrai tikotiko ga mai na noqu teveli."\n8 Sa cuva o Mefisopeci ka tukuna, "Na cava sara mada na nomuni tamata, ni dodonu mo ni raici au, me vaka e dua na koli mate?"\n9 Sa kacivi Siba na tamata i Saula, na tui, ka tukuna vua, "Au sa solia vua na luve ni kemu i taukei, na veika kece sa nei Saula kei na nona vuvale kece.\n10 "O iko kei iratou na luvemu tagane kei ira kece na nomu dauveiqaravi, mo ni cakacakataka na qele ena vukuna, mo ni kauta mai na kena tatamusuki, me dua na ka e kana kina na luvei koya na kemu i taukei. O Mefiposeci na luvei kemu i taukei, me kana madrai tikoga mai na noqu teveli." O Sipa sa tinikalima na luvena tagane ka ruasagavulu na nona tamata dauveiqaravi.\n11 Sa tukuna o Siba vua na tui, "Me vaka na veika kecega sa vakarota na noqu turaga na tui vua na nona tamata, ena cakava ga o koya na nona tamata." "Vei Mefiposeci" sa tukuna na tui, "Ena kana mai na noqu teveli me vaka e dua na luvena."\n12 O Mefiposeci sa dua tiko na luvena tagane na yacana o Maika, o ira kece sa tiko ena vale nei Sipa era sa tamata i Mefiposeci.\n13 Sa tiko e Jerusalemi o Mefiposeci, sa kana tikotiko ga ena nona teveli ni kana na tui. Sa wamalai tikoga na yavana ruarua.


Vakatotomuria na Vakabauta kei na Talairawarawa i Noa, Taniela, kei Jope | Vulici\nWILIKA ENA VOSA Afrikaans Albanian Altai Alur American Sign Language Amharic Amis Angolan Sign Language Arabic Argentinean Sign Language Armenian Armenian (West) Australian Sign Language Aymara Azerbaijani Azerbaijani (Cyrillic) Bashkir Bassa (Cameroon) Belize Kriol Bengali Bicol Bolivian Sign Language Boulou Brazilian Sign Language British Sign Language Bulgarian Cakchiquel (Western) Catalan Cebuano Chichewa Chilean Sign Language Chinese Cantonese (Simplified) Chinese Cantonese (Traditional) Chinese Mandarin (Simplified) Chinese Mandarin (Traditional) Chinese Sign Language Chitonga Chitonga (Malawi) Chitonga (Zimbabwe) Chitumbuka Chiyao Chol Chuvash Cibemba Cinyanja Colombian Sign Language Costa Rican Sign Language Croatian Cuban Sign Language Czech Czech Sign Language Damara Dangme Danish Digor Douala Dutch Ecuadorian Sign Language Edo Efik English Esan Estonian Ewe Filipino Sign Language Finnish Finnish Sign Language Fon French French Sign Language Ga Garifuna Georgian German German Sign Language Greek Greek Sign Language Guarani Gujarati Gun Haitian Creole Hausa Hebrew Herero Hiligaynon Hindi Hiri Motu Honduras Sign Language Hungarian Hungarian Sign Language Ibanag Icelandic Igbo Iloko Indian Sign Language Indonesian Indonesian Sign Language Isoko Italian Italian Sign Language Japanese Japanese Sign Language Jula Kabiye Kabuverdianu Kamba Kannada Kenyan Sign Language Kikaonde Kikuyu Kiluba Kinyarwanda Kirghiz Kiribati Kirundi Kisonge Kongo Korean Korean Sign Language Kurdish Kurmanji Kurdish Kurmanji (Caucasus) Kurdish Kurmanji (Cyrillic) Kwangali Kwanyama Latvian Lingala Lithuanian Low German Luganda Lunda Luo Luvale Macedonian Malagasy Malawi Sign Language Malay Malayalam Mam Mambwe-Lungu Marathi Marshallese Maya Mazatec (Huautla) Mbunda Mexican Sign Language Mingrelian Mixe (North Central) Mixtec (Guerrero) Mongolian Moore Motu Myanmar Nahuatl (Central) Nahuatl (Guerrero) Nahuatl (Huasteca) Nahuatl (Northern Puebla) Ndebele Ndebele (Zimbabwe) Ndonga Nepali Ngabere Nigerian Pidgin Norwegian Nzema Okpe Oromo Ossetian Otetela Panamanian Sign Language Pangasinan Papiamento (Curaçao) Paraguayan Sign Language Persian Peruvian Sign Language Pidgin (Cameroon) Polish Polish Sign Language Ponapean Portuguese (Brazil) Portuguese (Portugal) Portuguese Sign Language Punjabi Quebec Sign Language Quechua (Ancash) Quechua (Bolivia) Romanian Romanian Sign Language Russian Russian Sign Language Samoan Sango Sepedi Sepulana Serbian (Cyrillic) Serbian (Roman) Sesotho (Lesotho) Sesotho (South Africa) Setswana Shona Sidama Silozi Sinhala Slovak Slovak Sign Language Slovenian Solomon Islands Pidgin South African Sign Language Spanish Spanish Sign Language Sranantongo Swahili Swahili (Congo) Swati Swedish Tagalog Taiwanese Sign Language Tajiki Tamil Tarascan Tatar Telugu Tetun Dili Thai Tigrinya Tiv Tlapanec Tojolabal Tok Pisin Tongan Totonac Tshiluba Tsonga Turkish Turkmen Tuvaluan Twi Tzeltal Tzotzil Ukrainian Urhobo Uzbek Uzbek (Roman) Venda Venezuelan Sign Language Vietnamese Waray-Waray Wolaita Xhosa Yoruba Zambian Sign Language Zande Zapotec (Isthmus) Zimbabwe Sign Language Zulu vakaViti\n“O Noa, o Taniela kei Jope, eratou na vakabulai ratou ga ena dodonu ni nodratou ivalavala.”—ISIK. 14:14.\nSERE: 89, 119\nO NA VAKATOTOMURIA VAKACAVA NA VAKABAUTA I . . .\n1, 2. (a) E vakayaloqaqataki keda vakacava na ivakaraitaki i Noa, Taniela kei Jope? (b) A vakacava tu na ituvaki ni bula ni volai na Isikeli 14:14?\nVAKACAVA o vakatovolei tiko ni o tautauvimate, leqa vakailavo, se tusaqati? E dau dredre ena so na gauna mo marau tiko ga ena nomu qaravi Jiova? Ke vaka kina, ena vakayaloqaqataki iko na nodratou ivakaraitaki o Noa, Taniela kei Jope. Eratou sega ni uasivi, levu na ka eratou sotava eda vakatovolei kina nikua, so mada ga e rivarivabitaki kina nodratou bula. Ia ratou yalodina tiko ga, ratou ivakaraitaki gona ni vakabauta kei na talairawarawa vua na Kalou.—Wilika Isikeli 14:12-14.\n2 E vola o Isikeli e Papiloni ena 612 B.G.V. * na tikinivolatabu e yavutaki kina noda ulutaga. (Isik. 1:1; 8:1) Sa voleka sara ni yaco na ka e parofisaitaki me baleta na rusa ni koro vukitani o Jerusalemi, qai yaco qori ena 607 B.G.V. E vica ga era vakaraitaka na itovo e laurai vei Noa, Taniela kei Jope, era vakatakilakilataki mera vakabulai. (Isik. 9:1-5) E wili tale ga kina o Jeremaia, Peruki, Epeti-meleki, kei ira na luvei Rekapi.\n3 Nikua tale ga, o ira e okata o Jiova mera yalododonu me vakataki Noa, Taniela, kei Jope era na bula ena icavacava ni ituvaki ca qo. (Vkta. 7:9, 14) Meda dikeva mada na vuna e cavuti ratou kina o Jiova me ratou ivakaraitaki ni yalododonu. Nida veivosakitaki ratou, eda na dikeva (1) na ituvaki dredre eratou vakatovolei kina kei na (2) na sala meda vakatotomuria kina nodratou vakabauta kei na nodratou talairawarawa.\nYALODINA O NOA, TALAIRAWARAWA ME CIWA NA SENITIURI\n4, 5. Na veika dredre cava e vakatovolei kina o Noa, cava e vakasakiti kina na nona vosota?\n4 Veika dredre e vakatovolei kina o Noa. Gauna e bula kina o Inoki na tukai Noa vakarua, sa sega ni vakalou na nodra itovo na tamata ni Kalou. Era cavuta mada ga na “veika lolovira” me baleti Jiova. (Juta 14, 15) E tubu tiko ga na ivalavala voravora. Ni donuya na siga i Noa, “sa sinai tale ga o vuravura ena itovo kaukaua.” Era veisautaki ira na agilosi ca mera tamata, era vakawatitaki ira na yalewa ni vuravura, qai sucu na luvedra ivalavala voravora. (Vkte. 6:2-4, 11, 12) Ia o Noa ga e duatani nona ivalavala ni “nanumi ena mata i Jiova. . . . E duatani vei ira na tabavata kei koya ni dodonu na nona ivalavala. E dau lako vata kei na Kalou dina o Noa.”—Vkte. 6:8, 9.\n5 Vakasamataka mada na ka e tukuni me baleta na turaga yalododonu o Noa. Ni bera na Waluvu a sega ni lako vata kei na Kalou me 70 ga se 80 na yabaki, na balavu ni nodra bula e levu nikua. Ia e cakava tiko qori ena rauta ni 600 na yabaki e bula voli kina! (Vkte. 7:11) E sega ni vakataki keda nikua me lewena e dua na ivavakoso era sokalou vata—e sega mada ga na tacina vakayago mera vukei koya vakayalo. *\n6. E vakaraitaka vakacava o Noa ni doudou?\n6 A sega ni vinakata o Noa me marautaka ga na bula. E doudou tale ga ni “dauvunautaka na ka dodonu” e matanalevu me vakaraitaka kina na nona vakabauti Jiova. (2 Pita 2:5) E vola na yapositolo o Paula: “Ena nona vakabauta tale ga e vakavotui kina ni dodonu me lewai o vuravura.” (Iper. 11:7) Oya na vuna e vakalialiai qai tusaqati kina o Noa, de vakarerei ni na caka vua na ivalavala voravora. Ia e sega ni “rerevaka na tamata.” (Vkai. 29:25) E laurai vua na doudou e solia o Jiova vei ira na qaravi koya ena yalodina.\n7. Na veika dredre cava e vakatovolei kina o Noa ni ta waqa tiko?\n7 Ni oti e lima na senitiuri na nona lako tiko kei na Kalou o Noa, e tukuna vua o Jiova me taya e dua na waqa mera vakabulai kina na tamata kei na manumanu. (Vkte. 5:32; 6:14) A sega ni rawarawa toka qori! E kila vinaka o Noa ni na vakalialiai qai tusaqati vakalevu. Ia e talairawarawa ni cakava qori ena vakabauta. “E cakava sara ga na ka e tukuni vua.”—Vkte. 6:22.\n8. E nuitaki Jiova vakacava o Noa me vakarautaka vua na ka?\n8 E dua tale na ka e vakatovolei kina o Noa, oya me vakarautaka na veika me ratou bula kina nona veitinani. Ni bera na Waluvu, era cakacaka vakaukaua na lewenivanua mera tea na kedra, qori tale ga na ka e cakava o Noa. (Vkte. 5:28, 29) Ia e kauaitaka ga vakalevu nona qarava na Kalou, sega ni veika vakayago. Ni taya tiko mada ga na waqa ena loma ni 40 se 50 na yabaki, e dei tiko ga ena nona ituvatuva vakayalo. E cakava tiko qori me 350 tale na yabaki ni oti na Waluvu. (Vkte. 9:28) Dua dina na ivakaraitaki vinaka ni vakabauta kei na talairawarawa!\n9, 10. (a) Eda na vakatotomuria vakacava na vakabauta kei na talairawarawa i Noa? (b) E raici ira vakacava na tokona nona ivakatagedegede na Kalou?\n9 Meda vakatotomuria na vakabauta kei na talairawarawa i Noa. Qori nida tokona na yalododonu ni Kalou. Eda na sega ni tokona na vuravura i Setani, eda vakaliuca ga na Matanitu ni Kalou. (Maciu 6:33; Joni 15:19) Na noda ivakarau tale ga ni bula ena sega ni lomani keda kina o vuravura. Na gauna mada ga qo na noda dei ena lawa ni Kalou me baleta na vakawati kei na veiyacovi eda vakalewai kina ena so na vanua. (Wilika Malakai 3:17, 18.) Ia me vakataki Noa eda rerevaki Jiova ga, sega ni o ira na tamata. Eda kila ni o koya duadua ga e vakarautaka na bula tawamudu.—Luke 12:4, 5.\n10 Vakacava o iko? O na ‘lako tiko ga kei na Kalou’ ni vakatovolei nomu vakabauta ni o vakalialiai se vakalewai, se ni o leqa vakailavo? Ke o vakatotomuria na vakabauta kei na talairawarawa i Noa, o na nuidei ni na vakarautaka o Jiova na ka mo bula kina.—Fpai. 4:6, 7.\nYALODINA O TANIELA, TALAIRAWARAWA ENA KORO CA\n11. Na cava e vakatovolei kina o Taniela kei ratou nona itokani e Papiloni? (Raica na imatai ni iyaloyalo.)\n11 Na veika dredre e vakatovolei kina o Taniela. A tu vakavesu o Taniela e Papiloni, na koro e levu kina na qaravi matakau kei na vakatevoro. Era beci ira tale ga na Jiu na kai Papiloni, ra vakalialiai ira kei na nodra Kalou o Jiova. (Same 137:1, 3) E vakararawataki ira sara ga na Jiu yalodina me vakataki Taniela! E vakatovolei tale ga o koya kei ratou na nona itokani, o Enanaia, o Misaeli, kei Asaraia, ni ratou vuli me ratou veiqaravi vua na tui. E votai mada ga na kakana me ratou kania. Ia e vu ni veivosaki na kakana qori kei na gunu ni sega ni via “vakadukadukalitaki koya” o Taniela “ena kena kakana na tui.”—Tani. 1:5-8, 14-17.\n12. (a) Na itovo vinaka cava e vakaraitaka o Taniela? (b) Cava na rai i Jiova me baleti Taniela?\n12 E vakatovolei tale ga o Taniela ena gauna e kilai kina na ka e rawa ni cakava, e soli gona vua eso na itavi dokai. (Tani. 1:19, 20) Ia e sega ni dokadoka se nanumi koya vakasivia, e yalomalumalumu ga, e kila tale ga ni vakaiyalayala nona kaukaua, e vakavinavinakataki Jiova tiko ga. (Tani. 2:30) Ni se cauravou o Taniela, e okati koya o Jiova me dua vei ira na ivakaraitaki vinaka ni yalododonu me vakataki Noa kei Jope. Vakacava a bau vakanuinuikara o Jiova? Sega sara ga! Ni yalodina tiko ga o Taniela, e talairawarawa tale ga me yacova ni mate. Sa rairai yabaki 90 vakacaca ena gauna e tukuna kina vua na agilosi ni Kalou: “I Taniela, o iko na tamata mareqeti vakalevu.”—Tani. 10:11.\n13. Era vakalougatataki vakacava na Jiu ena vuku i Taniela?\n13 Ni tokoni Taniela tiko na Kalou, e digitaki me dua na vakailesilesi levu e Papiloni vaka kina e Mitia kei Perisia. (Tani. 1:21; 6:1, 2) De dua e cakava qori o Jiova me vu ni veivakalougatataki o Taniela vei ira na nona tamata, me vakataki Josefa e Ijipita, vaka kina o Esiteri kei Motekai e Perisia. * (Tani. 2:48) Vakasamataka na nodra vakacegui na Jiu era tu vakavesu, wili kina o Isikeli, nira raica nona dau yavala o Jiova me veivuke!\nEra talei vei Jiova o ira na yalodina tiko ga (Raica na parakaravu 14, 15)\n14, 15. (a) E tautauvata vakacava na keda ituvaki kei na gauna i Taniela? (b) Cava era vulica na itubutubu ena nodrau ivakaraitaki na itubutubu i Taniela?\n14 Meda vakatotomuria na vakabauta kei na talairawarawa i Taniela. Nikua eda tiko vulagi ena vuravura e vakadukadukalitaka vakayago, vakayalo tale ga o Papiloni na Ka Levu, e dusi ira na lotu lasu kece e vuravura e “nodra itikotiko na timoni.” (Vkta. 18:2) Eda na duatani gona vei ira, rawa sara ga nira vakasewasewani keda kina. (Mari. 13:13) Me vakataki Taniela ga, meda toro volekati Jiova na noda Kalou. Nida yalomalumalumu da qai talairawarawa ni nuitaki koya, eda na talei vua.—Akeai 2:7.\n15 E rawa nira vuli na itubutubu ena nodrau ivakaraitaki na itubutubu i Taniela. Ena sala cava? Levu na ka ca a yaco tu e Juta ni se gonetagane lailai o Taniela, ia e qai lomana na Kalou. A sega ni yaco vakacalaka qori. E laurai ga kina nodrau vakavulici koya vinaka nona itubutubu. (Vkai. 22:6) Na yaca mada ga i Taniela e kena ibalebale “Noqu Turaganilewa na Kalou,” e dusia qori nodrau dau doka na Kalou nona itubutubu. (Tani. 1:6, vmr) Koya gona kemuni na itubutubu, ni kua ni soro ni tuberi ira na luvemuni, ni vakavulici ira tiko ga ena vosota. (Efeso 6:4) Dau masu vata kei ira, masulaki ira tale ga. Ni o tugana na ka dina vakaivolatabu ina lomadra, oni sa qara sara tiko ga na veivakalougatataki i Jiova vei ira.—Same 37:5.\nYALODINA O JOPE, TALAIRAWARAWA NI VUTUNIYAU SE DRAVUDRAVUA\n16, 17. E vakatovolei vakacava o Jope?\n16 Ka e vakatovolei kina o Jope. E duidui na ka e yaco ena bula i Jope. Ni bera ni vakatovolei e ‘rogo vei ira kece na lewenivanua ena Tokalau.’ (Jope 1:3) E kilai levu, vutuniyau, dokai tale ga vakalevu. (Jope 29:7-16) Ia e sega ni vakacerecerei koya kina, se nanuma ni sega ni vinakata na veivuke ni Kalou. O Jiova mada ga e vakatokai koya me ‘nona dauveiqaravi,’ e kaya tale ga: “E turaga yalododonu ni dau yalodina, e rerevaka tiko ga na Kalou qai sega ni dau goleva na ca.”—Jope 1:8.\n17 E veisau vakasauri na bula i Jope ena dua ga na gauna lekaleka. E bula dravudravua, yalolailai tale ga. Eda kila ni vakavuna na dauvakaucaca o Setani, ni a beitaki Jope ni qarava tiko ga na Kalou me rawaka kina. (Wilika Jope 1:9, 10.) Ia e sega ni vakalecalecava na veibeitaki gaga qori o Jiova. E solia ga na gauna vei Jope me vakadinadinataka nona yalodina, me vakaraitaka ni vu sara ga mai lomana na nona veiqaravi, sega ni nanumi koya ga.\n18. (a) Na cava e uqeti iko me baleta na yalodina i Jope? (b) Cava eda kila me baleti Jiova ena ka e cakava vei Jope?\n18 E qaseqase o Setani ni tuvanaka e vica vata na ka mosimosi me yaco vei Jope, me beitaka kina na Kalou ni vakavuna tiko. (Jope 1:13-21) Oti ratou yaco yani e tolu na itokani dau veivakacegui lasulasu, ratou vosavakacacataki Jope ni ratou kaya ni ganiti koya vinaka na ka e cakava vua na Kalou! (Jope 2:11; 22:1, 5-10) E yalodina tiko ga o Jope. E vosa vakariri ena so na gauna, ia e kila o Jiova na nona rarawa. (Jope 6:1-3) E raica o Jiova ni lomabibi o Jope. Ni kolotaki koya mada ga ina qele o Setani, caqeti koya vakaivakatakarakara ni vakaucacataki koya, e sega ni vakanadakuya na Kalou. Ia ni vakatovolei oti ga, e vakaruataka na Kalou na ka e taukena tu e liu ni bera ni vakatovolei, e vakabalavutaka tale ga nona bula ena 140 na yabaki. (Jeme. 5:11) E qaravi Jiova tiko ga ena gauna taucoko qori. Eda vakadeitaka vakacava? Sa mate o Jope ena vica vata na senitiuri qai vola o Isikeli na tikinivolatabu e yavutaki kina na ulutaga qo.\n19, 20. (a) Eda vakatotomuria vakacava na vakabauta kei na talairawarawa i Jope? (b) Eda na vakaraitaka vakacava na yalololoma ni Kalou nida veimaliwai kei ira na tacida?\n19 Meda vakatotomuria na vakabauta kei na talairawarawa i Jope. Se mani cava eda vakatovolei kina, meda vakaliuci Jiova tiko ga, meda nuitaki koya vakatabakidua, da qai talairawarawa mai vu ni lomada. Ni vakatauvatani kei Jope, e levu sara na vuna meda yalodina kina. Eda kilai Setani vinaka kei na nona ilawaki. (2 Kor. 2:11) Eda kila ena ivola i Jope na vuna e vakatara kina na Kalou na rarawa. Eda kila ena parofisai i Taniela ni na liutaka na vuravura taucoko na Matanitu ni Kalou, e kena tui o Karisito Jisu. (Tani. 7:13, 14) Eda kila tale ga ni Matanitu qo sa na vakarau vakaotia vakadua na noda rarawa.\n20 Na ivakaraitaki tale ga i Jope eda vulica kina meda dau nanumi ira na tacida vaKarisito era vosota tiko na veitusaqati. So era vakataki Jope nira na rairai vosa vakariri ena so na gauna. (Dauv. 7:7) Meda kua mada ga ni vakalewai ira, meda vakaraitaka ga na yalomatua kei na veikauaitaki. Nida cakava qori eda sa vakatotomuri Jiova tiko na Tamada dauloloma e dauveivosoti.—Same 103:8.\nO JIOVA “ENA VAKAUKAUATAKI KEMUNI”\n21. E vakavotui vakacava ena 1 Pita 5:10 na nodratou bula o Noa, Taniela kei Jope?\n21 Eratou a sega ni bula vata ga ena dua na gauna o Noa, Taniela, kei Jope, duidui tale ga na veika ratou vakatovolei kina, ia ratou vosota kece. Na kedratou italanoa eda nanuma kina na ka e vola na yapositolo o Pita: “Ni oni vakararawataki vakalekaleka, ena qai vakacavara na Kalou na nona vakarautaki kemuni . . . Ena vakataudeitaki kemuni, ena vakaukauataki kemuni, ena vakadeitaka na nomuni yavu.”—1 Pita 5:10.\n22. Na cava eda na vulica ena ulutaga e tarava?\n22 E vakadeitaka o Jiova ena ka e tukuna o Pita ni na vakataudeitaki ira na nona dauveiqaravi, ena vakaukauataki ira tale ga. E vakaibalebale tale ga na vosa qori vei keda na dauveiqaravi ni Kalou nikua. Eda vinakata kece me vakaukauataki keda o Jiova, meda dei tale ga ena noda sokalou. Eda via vakatotomuria gona na yalodina kei na talairawarawa i Noa, Taniela kei Jope! Eda na vulica ena ulutaga e tarava, ni vu ni nodratou yalodina na nodratou kilai Jiova vinaka. Eratou “kila na ka kece” e vinakati vei ratou. (Vkai. 28:5) Qori tale ga na ka meda cakava.\n^ para. 2 A kau vakavesu o Isikeli ena 617 B.G.V. Na Isikeli 8:1–19:14 e volatukutukutaki ena “ikaono ni yabaki” ni nona kau vakavesu, se 612 B.G.V.\n^ para. 5 E mate na tamai Noa o Lemeki, na dausokalou yalodina ni vo e rauta ni lima na yabaki me Waluvu. Ke a tiko o tinai Noa kei ratou na tacina ni tekivu na Waluvu, ratou na sega ni bula.\n^ para. 13 O ratou tale ga na itokani i Taniela eratou lesi ena so na itutu.—Tani. 2:49.\niMeli iMeli Vakatotomuria na Vakabauta kei na Talairawarawa i Noa, Taniela, kei Jope


VUDI KASIRAKI – SAVU NI DELAI LOMAI. - Viti FM\nVUDI KASIRAKI – SAVU NI DELAI LOMAI.\nWritten by Mika Qalobula on November 18, 2021\nVUDI KASIRAKI-Oqori e dua na nodratou sere vou ka i lawalawa nei Semi Kaitani kei na Savu Ni Delai Lomai,ka talanoataki kina e dua na veidomoni ka yaco ga ena yabaki oqo,ka donuya sara tu ga lockdown.\nE rau a sota ena mona livaliva(I volamata), e dua na goneyalewa ni Vanuavatu mai na yatu Lau,ka vakai tikotioko tudei mai Amerika,kei na dua na Cauravou ni Kaba,Bau,Tailevu ka veiqaravi ena mataivalu ni Igiladi.\nSa yaco na gauna me titobu kina na veiklai ka laki yaco sara me rau sa veidomoni sara,ka sa dau diva voli tu ga o cauravou me dola totolo na Boarder,me rawa ni gole ki Amerika me laki raica nona ‘VUDI KASIRAKI’.\nVakarorogo mai na VITIFM 92.2FM,92FM kei na 92.6FM.\nLEQA E 4 NA GONE ENA DUA NA KAMA MAI MALEVANI


Sega ni Via Siova na iTuvatuva ni Veivakasivoi na Mataveilewai Cecere e Kenada\nWILIKA ENA VOSA Afrikaans Albanian Armenian Azerbaijani Belize Kriol Chichewa Chinese Cantonese (Traditional) Chinese Mandarin (Simplified) Chinese Mandarin (Traditional) Cibemba Croatian Czech Danish Dutch English Finnish French Georgian German Greek Hebrew Hungarian Indonesian Italian Japanese Kinyarwanda Kirghiz Korean Lithuanian Myanmar Norwegian Polish Portuguese (Brazil) Portuguese (Portugal) Romanian Russian Serbian (Cyrillic) Serbian (Roman) Slovak Slovenian Spanish Swahili Swedish Tagalog Thai Tsonga Turkish Ukrainian Vietnamese Yoruba vakaViti\nMataveilewai Cecere Kenada ni bera toka na kena rogoci na kisi ena ika2 ni Noveba, 2017.\n30 OKOSITA, 2018\nMe baleta na kisi ni veilewai na Highwood Congregation of Jehovah’s Witnesses (Judicial Committee) v. Wall, e vakatulewataka kina na Mataveilewai Cecere e Kenada ena ika31 ni Me, 2018, ni sa “soli vei ira na veimatalotu na dodonu mera digia na lewe ni nodra lotu kei na lawa mera muria.” E vakaraitaka gona na mataveilewai ni sega ni dodonu me siova na ituvatuva ni veivakasivoi.\nMataveilewai Cecere e Kenada (imawi) e Ottawa.\nE dikeva na Mataveilewai ni ituvatuva ni nodra vaqaqa na cala bibi na iVakadinadina i Jiova e “sega ni tonotonomata, ia me vukei koya ga e cala bibi me lewe tale ni iVavakoso.” E kaya kina ni na sega ni rawa ni vakatulewa na mataveilewai ena ka e sega ni dodonu me kila oya na veika vakalotu.\nE vakamacala na Turaganilewa ni Mataveilewai Cecere o Malcolm Rowe ena vukudratou e ciwa na turaganilewa ena vakatulewa qori. E kaya: “Na ituvatuva kei na lawa ena veimatalotu e rawa ni okati kina na vakadewataki ni ivakavuvuli vakalotu me vaka na kisi qo. E sega na dodonu se na kila ina mataveilewai me vakatulewa ena tikina qo.”\nE kaya na daunivakasala ni iVakadinadina i Jiova o Philip Brumley: “E duavata ena vakatulewa qo na Mataveilewai Cecere e Kenada kei na mataveilewai cecere e Argentina, Brazil, Hungary, Ailadi, Itali, Peru, Poladi, kei Merika. Era kila ni noda dodonu vakalawa na kena muri na ivakavuvuli vakaivolatabu me qai rawa kina vua e dua me iVakadinadina i Jiova.”—1 Korinica 5:11; 2 Joni 9-11.


Church And Politics. - Matavuvale Network\nPosted by Wiliame LRM on October 7, 2011 at 6:30pm in News Discussions\nPermalink Reply by Jerex on July 13, 2015 at 6:09am\nVinaka vakalevu Simi,\nE matata vinaka na veika o vakaraitaka tiko kei na veivakasama mai nai Volatabu o wasea tiko. Au duavata ka’u vakabauta talega ni noda Kalou e Kalou yalololoma dina ka solia tiko vei keda na kaukauwa meda yalodei nida vakararavi tiko vua.\nAu taleitaka na veika o wasea, dina kevaka madaga ke duidui nodaru rai, e sega ni kauta laivi kina na cecere ni Kalou e daru qarava. Daru vakavinavinaka ni sa voleka na Nona lesu mai na Turaga, ka sa dodonu meda vakarautaki keda tiko meda veisotari kaya.\nMe’u lesuva mada ga vakalailai eso na ka o vakaraitaka tiko ....(paraphrasing..)\nNa toso ni valataki ni dodonu ni tamata yadua, ena dredre kina me muri vakatabakidua nai Volatabu...\nKevaka eda vinakata meda vukei mai vei ira na veimatanitu lelevu era tokona na dodonu ni tamata vakayadudua, ena dredre meda vakamuria vakatabaki dua nai Volatabu....\nEda kila ni taukeni keda na Kalou, ia e dredre meda vaqaqacotaka na bula e vakalou baleta ni veiliutaki tiko e vuravura o Setani ...\nMeda masulaka ga me yaco mai na matanitu ni Kalou e me vakayacori kina na lomana e vuravura ....\nMeda dui sagai keda vakataki keda, ka laivi ira era veiliutaki mera na qai vakarusai ....\nMe tiko vei keda na yalo ni vosota ...\nE donu taucoko na vakasama qori. Na veika kece qo, taciqu, ei soqoni tiko ga ni veika era sa cauraka tiko mai o ira era sega ni dua vata na kena vakacokotaki vata se cici vata na Lotu kei na Matanitu. Ia, au sega ni duavata vata kei na veivakasama oqori.\nNa vuna qo:\nVei keda na luve i Viti, eda vakatokai keda meda sa qarava na Kalou levu ko Jiova ka da sa kacivi meda Nona ka tawasei vua, na cava na vuna eda sega ni rawa ni tutaka kina na dina ni Vosa ni Kalou ka yavutaka na noda matanitu me matanitu lotu Vakarisito? O keda eda i taukei ni vanua o Viti ka sa tiko talega vei keda na vuku kei na matua ni bula ka rawa nida liutaka kina vakavinaka na noda vanua. Na “advantage” e tiko vei keda na luve ni Kalou, ni vakatauvatani kei ira na kena vo, ya ni o keda e tiko tale e dua na lawa eda okati kina – na Vosa bula ni Kalou. Eda taukena tu na kaukauwa (power) kei na lewa (authority) ni Vosa ni Kalou, ia na leqa gona qo..... ni da vakamatabokotaki tu kina mai vua na Vu-ni-ca. E nai vakatekivu, na Kalou e a sa solia tu vei keda na kaukauwa meda “vakatulewa” e vuravura. Ni sa mai luvata laivi o Jisu na matavulo eda vakadaramakitaki tu kina mai vei Setani, e sa dodonu kina vei keda meda tu cake ena Vosa ni Kalou ka sega ni mai bula gogo tale tiko ka lokomi tiko ena veika kecega e biuta mai e matada na Vu-ni-ca. Meda kila ni sa nodai to ko Jiova. Nida sa tucake ena Nona Vosa, ena vakayacora o Koya. Do not be intimidated!\nVosoti au, me na qai kuri tale yani ... (me vakaleleka ga)\nPermalink Reply by Simione Rokosemudu Sokiqele on July 13, 2015 at 12:12pm\nWarumisa taciqu, vinaka vakalevu na veiwasei.Ni kalougata tiko. Vinaka vakalevu,vinaka vakalevu!\nPermalink Reply by Jerex on July 14, 2015 at 3:02am\nKenai kuri ....vakalekaleka...\n2. Kevaka eda yavutaka na noda Lawa Buli ena vakasama vakaivolatabu, sega ni kainaki me vakayagataki na Lawa mai nai Volatabu, ...... na kena vakayagataki na veivakasama vakaivolatabu me i dusidusi ni kena buli na veilawa eso ni matanitu, ena sega ni dua tale na matanitu E VURAVURA me rawa ni veisautaka - baleta ni o Viti e Matanitu tu vakataki koya - a sovereign nation. O Amerika se o Ositerelia se o Igiladi, era na sega ni rawa ni ra na veisautaka kina e dua na ka - ia, era na rokova ga ni sa lawa tiko ni matanitu.\nE dua ga na kenai vakaraitaki rawarawa sara au a kaya oti e liu, oya na kena curumaki mai ena Lawa Buli ni Matanitu na "Secular State". Na cava na vuna e biu mai kina? Me rawarawa ga kina vua ka sa vinakata tiko qo me gutuva vakadua mai vei keda na kawa i Taukei na noda yavu ni vakabauta vakarisito ka me vagalui keda meda kua ni vunautaka vakadodonu na Vosa ni Kalou.\nO koya ya na vuna talega e sa mai vakacurumi tale tikoga kina na veivakasama ni vakarau ni bula tawakilikili ka da vakatabuya na lotu vakarisito, me sa vakatarai. (Au na qai kuria tale na vakasama oya kevaka eso era na via taroga kina e dua na ka...)\nE bula tiko na noda Kalou. E sega ni ka lasutaki ka sega talega ni matakau. Nai valavala ni bula sei vakarau ni bula era na bulataka na lewei Viti, ena vakatau sara tikoga mai na veika e vakatara na Matanitu ka virikotori ena noda Lawa Buli kei na noda bula ni qaravi Kalou yadudua.\nNida yavutaka na noda Matanitu ena yavu e vakalou, na Kalou vakataki Koya ena vakalougatataka ka vakasaututaka na noda vanua. Oya na ka e dodonu me dei vei keda. E sega tale nida mai nanamaki tiko kina - na Kalou ena vakayacora saraga na Nona Vosa ....(2 Chronicles 7:14).\nMeda kua ni yalana na kaukauwa kei na rabailevu ni veika e rawa ni vakayacora na noda Kalou. Noda rai e lekaleka ka somidi. Meda kalawa yani, ena qai vakayacoka na Kalou. Eda na bula vata kei ira era "vakavuravura" tu ga (ungodly, worldly), ia na yavu ni veika kece sara vakamatanitu - ka wili kina na veiwekani kei ira na veimatanitu tale eso, ena qai vakacokotaka vinaka na noda Kalou. (Isaiah 64:4)\n(.....me qai kuri tale...)\nPermalink Reply by Jerex on July 15, 2015 at 1:07am\nAu sega ni vakabauta ni veiliutaki tiko e vuravura o Setani. Meda kua ni vakacalai ena vakasama qo.\nNa vuravura qo e solia vei keda na Kalou meda lewa ka meda vakalevutaki keda kina. E solia talega vei keda na Kalou na vuku kei na yalomatua meda vakayacora kina na noda digidigi ena veika kece sara e vakalou meda bula vinaka kina e na vuravura qo.\nO Setani e yalo ka bula tu vakailoa ena vuravura qo. He is an illegal resident on this Earth. O koya madaga ena vaqara tale e dua na "yago' vakatamata me curuma me rawa ni vakaraitaki koya kina. Na veivakacalai kei na veidabui e nona veitavioka. O keda sara ga na tamata eda vakatikitikitaka tiko na Kalou kei na Nona Vosa ka da malele vakalevu ena veika e "tuvana e matada" me rawa kina na lomana.\n(Me vaka e a via vakayacora vei Jisu ni oti mai na Nona lolo 40 na siga 40 na bogi).E sega ni ka vou.\nNona gauna ni veiliutaki ena qai tekivu ni sa "kau tani nai soqosoqo lotu" ni bera na gauna ni veivakararawataki levu e vuravura me vaka e kaya tiko na Vosa ni Kalou.\nMeda vakavukui ga meda kila tiko ni tiko vei keda na vuku, na kaukauwa kei na lewa e vakalou meda liutaka kina na noda vanua - e sa nuitaki keda tu kina na noda Kalou.\nNoda Viti e solia vei keda na noda Kalou. E rawa nida veiliutaki kina na luve ni Kalou!


Cakacaka 16 | iVolatabu ena Internet | Vakadewa ni Vuravura Vou\nNodra Cakacaka na Yapositolo 16:1-40\n16 Sa qai yaco yani o Paula i Tapi kei Lisitira.+ E tiko e kea e dua na tisaipeli na yacana o Timoci,+ e luvena e dua na marama vakabauta e Jiu, ia e kai Kirisi o tamana, 2 e rogo vinaka o koya vei ira na veitacini e Lisitira kei Ikoniona. 3 E vinakata o Paula me rau lako vata, e kauti koya qai lai ciliva ena vukudra na Jiu era tiko e kea+ nira kila kece tu ni kai Kirisi o tamana. 4 Ni ratou lakova na koro eratou vakadewataka vei ira mera muria sara na ivakaro era sa vakadonuya na yapositolo kei ira na qase era tiko mai Jerusalemi.+ 5 O koya gona, e vakadeitaki tiko ga nodra vakabauta na lewe ni ivavakoso qai tubu tiko ga e veisiga na kedra iwiliwili. 6 Ia eratou muri i Firijia kei na vanua o Kalatia,+ ni sega ni vakatara na yalo tabu me ratou tukuna na vosa ena yasana o Esia. 7 Ni ratou gole sobu i Misia eratou sasaga me ratou lako i Picinia.+ A sega ni vakatara qo o Jisu ena veidusimaki ni yalo tabu. 8 Eratou siviti Misia ratou gole sobu sara i Tiroa. 9 E qai raivotu o Paula ena bogi, e raica ni tucake tu e dua na kai Masitonia qai vakamasuti koya tiko: “Lako mai Masitonia mo mai vukei keimami.” 10 Ni raica oti ga na raivotu ya, keitou sasaga sara i Masitonia, keitou kila ni vakaroti keitou na Kalou me keitou lai vunautaka vei ira na itukutuku vinaka. 11 Keitou mani soko mai Tiroa keitou gole vakadodonu i Samoceresa. Ena siga tarava keitou gole sara i Niapoli, 12 mai kea keitou gole i Filipai,+ e koloni vakaRoma, e koro rogo ena yasayasa o Masitonia. Keitou tiko kina me vica na siga. 13 Ena Siga ni Vakacecegu keitou lako ina taudaku ni matamatanikoro volekata na uciwai, na vanua keitou nanuma ni dau caka kina na masu, keitou dabe qai vunau vei ira na marama era soqoni tiko e kea. 14 E vakarorogo tiko e dua na marama ni koro o Ceatira,+ e dau qarava na Kalou, o Litia na yacana, e dau volitaka na ka lokaloka. E dolava na lomana o Jiova* me rogoca na veika e tukuna tiko o Paula. 15 Ni sa papitaiso o koya kei ira na lewe ni nona vuvale,+ e vakamasuti keitou: “Ke dou nanuma niu yalodina vei Jiova,* dou mai tiko ena noqu vale.” E cikevi keitou sara ga me keitou lako kina. 16 Ni keitou lako tiko ina vanua e dau caka kina na masu, keitou sota sara kei na dua na goneyalewa bobula daurairai e curumi timoni.+ E vakavutuniyautaki ira nona turaga ena nona dau tukuna na ka se bera ni yaco. 17 E vakamuri keitou tiko ga kei Paula qai dau kailavaka: “O iratou na tamata qo eratou dauveiqaravi ni Kalou Cecere Duadua,+ eratou tukuna tiko vei kemuni na sala moni vakabulai kina.” 18 E cakava tiko qo me vica na siga. E sosa sara ga o Paula ena ka qo, e raivuki qai kaya vua na timoni: “Au vakaroti iko ena yaca i Jisu Karisito mo lako tani mai vua.” Ena gauna vata ya e lako tani kina.+ 19 Ia nira raica na nona turaga ni sa sega na ka e dau vakavutuniyautaki ira,+ era qai tauri Paula kei Sailasa ra yarataki rau ina makete* vei ira na iliuliu.+ 20 Era kauti rau yani vei ratou na vakailesilesi ni mataveilewai, era kaya: “Erau vakavuleqa vakalevu ena noda koro na tamata qo,+ ni rau Jiu, 21 erau vakatetea tiko na ivakarau e sega ni tara vei keda na kai Roma meda muria.” 22 Era duavata na lewenivanua mera saqati rau. Eratou dresulaka nodrau isulu na vakailesilesi ni mataveilewai, ratou qai vakarota me rau kuitataki ena kau.+ 23 Ni oti nodra kuitataki rau vakalevu era balati rau i valeniveivesu, ra vakaroti koya na ovisa ni valeniveivesu me yadravi rau matua.+ 24 Ena vuku ni ivakaro oya, e biuti rau ena lomadonu ni valeniveivesu qai vesuka matua na yavadrau ena ivesu kau.* 25 Ia ena lomaloma ni bogi, erau masu rau qai vakacaucautaka na Kalou ena sere o Paula kei Sailasa,+ era vakarogoci rau tiko na kaivesu. 26 E qai yaco vakasauri e dua na uneune levu, e yavala sara ga kina na yavu ni valeniveivesu. Era tadola vata vakasauri na katuba kece, e tasere tale ga na kedra ivesu kece.+ 27 E yadra sara ga na ovisa ni valeniveivesu, qai raica nira sa tadola tu na katuba, mani ucuna mai nona iseleiwau me vakarau vakamatei koya ni nanuma nira sa dro na kaivesu.+ 28 Ia e qai kaila yani o Paula: “Kua ni vakamavoataki iko, keimami se tu kece qo!” 29 Sa qai kerea na ovisa ni valeniveivesu me kau yani na cina, e cici yani i loma, e sautaninini qai cuva e matadrau o Paula kei Sailasa. 30 E kauti rau mai tuba qai kaya: “Kemudrau na turaga, na cava meu cakava meu bula kina?” 31 Erau kaya: “Vakabauta na Turaga o Jisu o na bula, o iko kei ira na lewe ni nomu vuvale.”+ 32 Erau sa qai tukuna vua kei ira kece na tiko ena nona vale na vosa i Jiova.* 33 E qai kauti rau ena lomaloma ni bogi ga ya mani savata nodrau mavoa. E papitaiso sara, era papitaiso tale ga na lewe ni nona vuvale.+ 34 E kauti rau sara i nona vale qai vakarautaka na kedrau kakana. Dua na ka nona marau kei ira na lewe ni nona vuvale ni sa mai vakabauta na Kalou. 35 Ni sa siga na vanua, eratou sa qai tala na vakailesilesi ni mataveilewai eso na ovisa mera lai kaya: “Sereki rau na tamata qori.” 36 Mani vakadewataka na itukutuku ya na ovisa ni valeniveivesu vei Paula, e kaya: “Eratou sa talatala mai na vakailesilesi ni mataveilewai mo drau sereki. O koya gona, drau curu i tuba drau lako sara ena vakacegu.” 37 E qai kaya vei ira o Paula: “O keirau qo na kai Roma, ia era kuitataki keirau e matanalevu,+ ra qai balati keirau i valeniveivesu, sega mada ga ni dua na cala keirau beitaki kina.* Vakacava eratou sa via sereki keirau lo? Sega ni rawa! Me ratou lako sara ga mai ratou mai kauti keirau i tuba.” 38 Era lai tukutuku na ovisa vei ratou na vakailesilesi ni mataveilewai. Dua na ka nodratou rere na vakailesilesi ni mataveilewai ni ratou rogoca ni rau kai Roma.+ 39 Eratou mani lako ratou qai vakamasuti rau. Ni rau kau oti mai tuba, eratou qai kerei rau me rau biuta na koro. 40 Ia erau biuta mai na valeniveivesu rau lako sara ina vale nei Litia. Ni rau raici ira na veitacini erau vakayaloqaqataki ira,+ rau gole sara.\n^ Qo na rara e dau caka kina na veivoli, era dau soqoni tale ga kina na lewenivanua.\n^ Na iyaya ni veivakatotogani, e kau na dagona qai qaraqara tu me curu kina na yava kei na liga i koya e vakatotogani.\n^ Se “ni keirau veilewaitaki.”


Nodra Vesu na iVakadinadina i Jiova e Eritrea—Ena Oti Ninaica?\nWILIKA ENA VOSA Afrikaans Albanian Armenian Azerbaijani Azerbaijani (Cyrillic) Chichewa Chinese Cantonese (Simplified) Chinese Cantonese (Traditional) Chinese Mandarin (Simplified) Chinese Mandarin (Traditional) Croatian Czech Danish Dutch English Estonian Ewe Finnish French Georgian German Greek Hiligaynon Hungarian Indonesian Italian Japanese Kikaonde Kinyarwanda Kirundi Korean Lingala Lithuanian Malagasy Myanmar Norwegian Polish Portuguese (Brazil) Portuguese (Portugal) Romanian Russian Sepedi Serbian (Cyrillic) Serbian (Roman) Setswana Sinhala Slovak Slovenian Spanish Swahili Swedish Tagalog Turkish Ukrainian Vietnamese Xhosa Zulu vakaViti\n24 SEVITEBA, 2014\nNodra Vesu na iVakadinadina i Jiova e Eritrea—Ena Oti Ninaica?\nEratou vesu ena ruasagavulu na yabaki sa oti e tolu na cauravou ni Eritrea ratou qai bala ena valeniveivesu e Sawa. E vakaloloma na ituvaki ni vanua qori. Eratou se vesu tiko ga me yacova mai nikua. E sega ni dua na cala eratou cakava, sega tale ga ni soli vei ratou na galala me ratou valataka nodratou kisi ena mataveilewai. Na cava eratou vesu kina vakatawadodonu?\nEratou iVakadinadina i Jiova o Paulos Eyassu, Negede Teklemariam, kei Isaac Mogos. Eratou sega ni via curu ena mataivalu ena vuku ni nodratou vakabauta. Ke a vakadinadinataki vakalawa ni “cala” dina na nodratou sega ni via vakaitavi ena ivalu, ena lewa na mataveilewai na itotogi ena tau vei ratou. Sa yabaki 41 ena gauna qo o Paulos, 40 o Negede, 38 o Isaac. Nodratou bala i valeniveivesu ni se itabagone, e sega kina ni ratou vakawati se vakaluveni, se vukea nodratou dui itubutubu, se me ratou bula galala. Eratou sega tale ga ni rawa ni sokalou kei ira era vakabauta vata.\nEratou a vesu ena ika24 ni Seviteba 1994, o Paulos, Negede, kei Isaac, eratou vakalolomataki qai laumoku vei ira na vakailesilesi ni valeniveivesu e Sawa. Ia qo sa oti nodratou vakalolomataki, era sa dokai ratou na ovisa ni valeniveivesu ni ratou yalodina tiko ga ena ka eratou vakabauta.\nEra Vesu Eso Tale na iVakadinadina\nSega tale ni dua na vanua e vuravura me vakataki Eritrea, ena ivakarau vakaloloma e dau cakava vei ira na iVakadinadina i Jiova. Ena gauna e vakarautaki kina na ulutaga qo, era curu tu e valeniveivesu e 73 na iVakadinadina, wili kina o ira na yalewa, gone, kei na itabaqase. Levu era vakalolomataki, era kana vakaca, sega ni veirauti na medra wai ra qai dau veivakararawataki na ovisa ni valeniveivesu. E tolu tale na tagane iVakadinadina i Jiova sa tini vakacaca na yabaki nodratou tu ena valeniveivesu e Sawa. Ia vei ira kece na iVakadinadina era vesu e Eritrea, e balavu duadua nodratou vesu o Paulos, Negede, kei Isaac.\nTukuni vei Eritrea me tinia nona veivakalolomataki\nSa kilai tu e veiyasa i vuravura na veivakalolomataki e cakava tiko na matanitu o Eritrea vei ira na iVakadinadina i Jiova kei na so tale na lotu e kea.\nTekivu ena 2004, sa vakatokai Eritrea na U.S. Department of State, ni matanitu “e sega ni dauveinanumi” e wili tale ga “me matanitu e dau vakalolomataki ira na lewenivanua nira saqata nodra galala ni sokalou.”\nVakaraitaka tale ga na United Nations Human Rights Council na nona kauai ena nodra sega ni doka na dodonu ni lewenivanua, ra veivakalolomataki tale ga na vakailesilesi e Eritrea. Qo sa kena gauna vua na matanitu o Eritrea me doka nodra dodonu na lewenivanua, na dodonu ni ka era tukuna, dodonu ni lewaeloma se na ka era vakabauta.\nE tukuna ena nodra itukutuku vakayabaki ena 2014 na U.S. Commission on International Religious Freedom ni “dodonu ni sokalou qo era vinakata vakalevu na. . . iVakadinadina i Jiova.”\nEna iTukutuku Vakayabaki ni 2013, e vakaraitaka kina vakadodonu na Human Rights Watch ni se vesuki ira tiko ga na lewenilotu era sega ni kilai na matanitu o Eriatrea, qai vakalolomataki ira. Era wili sara ga eke na iVakadinadina.\nEna Tiseba 2005, e ciqoma na African Commission on Human and Peoples’ Rights na Resolution on the Human Rights Situation in Eritrea (iNakinaki me baleta na Nodra Dodonu na Lewenivanua e Etritrea.) E tiki ni nakinaki qori me “vakadeitaka e veigauna o Eritrea na dodonu ni sega na veivakaduiduitaki, dodonu ni ka e tukuni, kei na dodonu ni sokalou.”\nE tukuna o Philip Brumley, na loya ni iVakadinadina i Jiova: “Keimami nuitaka ni matanitu o Eritrea ena sereki ira na iVakadinadina i Jiova era vesu tu, wili kina o ratou na tolu na tagane ratou se vesu tu me 20 na yabaki. Sa na oti kina vakadua na nodra dau vakalolomataki na neimami lewenilotu.”\niMeli iMeli Nodra Vesu na iVakadinadina i Jiova e Eritrea—Ena Oti Ninaica?\nNanumi Ira na Vesu Tu\nCava Oni Sega ni Vakaitavi Kina ena iValu na iVakadinadina i Jiova?


Na Cava na Vuna ni Veiqaravi ni Matabete - general-conference\nNa Cava na Vuna ni Veiqaravi ni Matabete\nNa kilai vakavinaka tiko ni cava na vuna ni kosipeli kei na cava na vuna, ni matabete ena vukei keda meda raica na inaki vakalou ni ka kecega oqo.\nAu taleitaka na madigi totoka oqo meu mai soqoni vata kei kemuni na veitacini matabete ka reki vata kei kemuni ena veivakurabuitaki kei na totoka ni kosipeli i Jisu Karisito. Au vakavinavinakataka na nomuni vakabauta, na nomuni cakacaka vinaka, kei na nomuni ivalavala dodonu gugumatua.\nEda umanaki vata tiko ena dua na ivau ni noda sa mai ciqoma ka tabaki taucoko ki na matabete ni Kalou mai vei ira sa vakaedaumeni tu ena lewa ni matabete tabu kei na kaukauwa. Oqo e sega ni veivakalougatataki lailai. Oqo e dua na ilesilesi tabu.\nNa Kaukauwa ni Cava na Vuna\nAu a vakasamataka wale tikoga oqo e rua na veikacivi bibi au a ciqoma niu mai lewena na matabete ena Lotu.\nNa imatai vei ira na veikacivi oqo a yaco mai niu se dikoni tiko. Au a lako vata kei noqu matavuvale ki na tabana ni Lotu mai Frankfurt, e Jamani. Keimami a vakalougatataki ena vuqa na tamata vinaka ena neimami tabana. A dua vei ira o neimami peresitedi ni tabana, o Baraca Landschulz. Au dau qoroi koya va


Vulagi & Sarasara: Valenivolavola ni iVakadinadina i Jiova e Varanise\nVakaleweni na Fomu ni Sarasara\nE dodonu mo vakalewena rawa na fomu ni sarasara? Io. Me rawa ni lewai vinaka na iwiliwili qai marautaki na sarasara, e vinaka mera vakaraitaka rawa yani na vulagi kece nira via lai sarasara, kua ni kauaitaka na levu ni tamata ena dua na ilawalawa. Mo tuvanaka rawa nomu sarasara ni vo e dua na macawa ni bera nomu veisiko. Ke o via sarasara ena gauna ni olodei, e vinaka mo tuvanaka rawa yani.\nO rawa ni sarasara ke o sega mada ga ni cakava rawa tu na kena veivosaki? De dua o na sega ni rawa ni sarasara ke o sega ni cakava rawa tu na kena veivosaki. Ni sa tiko ga na kedra iwiliwili na sarasara ena dua na siga.\nGauna cava e namaki mo yaco yani kina? Me kua na veiosoosoti, de dua mo yaco toka yani ni vo e dua na aua me tekivu nomu sarasara.\nO na tuvanaka vakacava nomu sarasara? Tabaka na bulukau “Via Sarasara.”\nRawa ni o veisautaka se vakadaroya nomu sarasara? Io. Tabaka na bulukau “Raica se Veisautaka na Sarasara.”\nVakacava ke sega na sarasara ena siga e lokuci tu? Rai tiko ga ena jw.org. Ena vakaraitaki kina na gauna sa na veisau kina se ra vakadarodaro eso tale era sarasara.\nVakadewataki na ivola vakaivolatabu ina vica na vosa. E raica na cakacaka ni iVakadinadina i Jiova e Varanise, Mauritius, Seychelles, kei na veivanua tale eso e qarava (French Guiana, Guadeloupe, Martinique, Mayotte, Réunion, St. Barthélemy, St. Martin, kei St. Pierre and Miquelon).\niMeli iMeli Valenivolavola kei na Sarasara: Varanise\nValenivolavola kei na Sarasara: Varanise


Okotova 2011 | Na Bibi ni Dua na Yaca\nEso beka era na taroga, vakacava na mata eso ni Initaneti me vaka na Mormon.org ka vakakina eso na tabana vakaitukutuku e tauyavutaka na Lotu. Me vaka au sa tukuna, ni cavuti tiko vakararaba na lewenilotu, eso na gauna e dau ganita ga na Momani Na ka dina dau yaco, ni ra dau vakaraici keda mai eso ena taudaku ni noda vakabauta ena nodra vakasaqara na vosa oya. Ia ni o laki cega ga na Mormon.org, sa vakamacalataki sara tu ga ena imatai ni tabana na yaca ni Lotu, ka dau laurai ena veitabana kecega ena mata oqori. E sega ni matau me da namaka me ra taipataka taucoko na yaca ni Lotu na tamata ena nodra segata me ra raici keda se ni ra curuma na noda mataveilawa.\nMe vaka eratou kerea na Mataveiliutaki Taumada ena nodratou ivola ena ika 23 ni Feperueri, 2001: “Na vakayagataki ni yaca vakatakilai mai, Na Lotu i Jisu Karisito ni Yalododonu Edaidai…, sa bibi sara ena noda itavi ni kena kacivaki na yaca ni iVakabula ki vuravura raraba. O koya sa kerei kina ni gauna eda tukuna kina na Lotu meda na vakayagataka na yacana taucoko ena veivanua kecega e rawa kina.”\nVakatokai me Yalododonu


Joni 1 Vakavakadewa Vou kei na iVola tale eso | The New Bible.com\n1Na Vosa ni Bula 1Ena i vakatekivu a sa bula tu kina na Vosa; a sa tiko vata kei na Kalou na Vosa, ka sa Kalou o koya na Vosa. 2Ena i vakatekivu e rau sa tiko vata kina o koya na Vosa kei na Kalou. 3A sa bulia ka vakatubura na Kalou na ka kecega ena vukuna; sa sega ni dua na ka e buli me a sega ni cakava o koya. 4Sa i vurevure ni bula na Vosa, ka sa kauta mai na rarama ki na tamata na bula oqo. 5Sa cilava na butobuto na rarama, ia sa sega ni tabonaka rawa na rarama o ya na butobuto. 6A sa tala mai na Kalou e dua na nona i talai, a yacana o Joni,#Maciu 3.1Mari 1.4Luke 3.12 7o koya sa lako mai me tukuna na rarama oqo vei ira na tamata, me rawa kina ni ra rogoca na i tukutuku ka vakabauta. 8O koya vakataki koya sa sega ni rarama o ya; ia sa mai kacivaka ga na rarama. 9Sa i koya ga oqo na rarama dina, na rarama sa lako mai ki vuravura ka sa cilava na tamata kecega. 10A sa tiko e vuravura na Vosa, ka dina ga ni sa bulia na vuravura na Kalou ena vukuna, ia sa sega ga ni kilai koya o vuravura. 11E a lako mai o koya ki na nona vanua, ia era a sega ni ciqomi koya o ira na kai nona. 12Ia eso vei ira sa ciqomi koya ka vakabauti koya; sa solia kina vei ira o koya na dodonu me ra yaco rawa me ra luve ni Kalou. 13Era sa sega ni yaco me ra luve ni Kalou ena sala vakatamata, o ya me ra sucu mai vei ira na nodra i tubutubu; ia mai vua ga na Kalou ni sa Tamadra o koya. 14A sa yaco me tamata na Vosa, sa sinai ena loloma-savu kei na dina, ka sa bula ena keda maliwa. Keitou a raica na nona i serau, na i serau ka ciqoma o koya me vaka ni sa Luvena duabau ga nei Tamana. 15Sa tukuni koya o Joni, ka sa kacivaka vakaoqo, “Sa i koya oqo au sa dau tukuna voli kina, ‘O koya sa muri au mai sa levu cake vei keirau, me vaka ni a sa bula tu o koya ni'u se bera ni sucu.’ ” 16Eda sa vakalougatataki kece sara mai na veika sa sinai tu vua, o ya mai na loloma-savu sa vakaikuritaki tikoga. 17Ni sai Mosese ka a solia mai kina na Kalou na nona Lawa, ia sa yaco mai na loloma-savu kei na dina mai vei Jisu Karisito. 18E sega ni dua na tamata e se bau raica na Kalou. Na Luvena e duabau ga, o koya ka a tubu mai vua, ka sa tiko sara ena lomasere i Tamana, sa mai vakatakilai koya.Na i Tukutuku i Joni na Dauveipapitaisotaki(Maciu 3.1-12; Mari 1.1-8; Luke 3.1-18) 19Sa i koya oqo na ka e tukuna o Joni ena gauna era a talai yani kina vua o ira na bete kei ira na kawa i Livai. Era a talai mai vei ira na nodra i liuliu na Jiu mai Jerusalemi, me ra la'ki kaya vua, “O cei beka o iko?” 20A sa sauma o Joni ka sega ni cakitaka, ka tusanaka ga vakadodonu, “Au sega ni Mesaia oi au.” 21Era sa qai taroga, “O cei beka ga o iko? O iko o Ilaijia?”A sauma o Joni ka kaya, “E segai.”Era sa tarogi koya tale, “Sa i iko beka o koya na Parofita?”Sa qai sauma ka kaya, “E segai.”#Mala 4.5Vrua 18.1518Sr 48.1011 22Era sa qai kaya tale vua, “Ia o cei ga o iko? Me bau dua na ka me keimami la'ki tukuna vei ira sa talai keimami mai. A cava o sa kaya me baleti iko?” 23Sa qai kaya o Joni, “Oi au na domona e dua sa kacikaci voli ena vanua lala, ‘Cakava me dodonu na sala me muria na Turaga,’ me vaka sa kaya o Aisea na parofita.”#Aisea 40.3 (LXX) 24Ia o ira era sa talai mai vei ira na Farisi 25sa qai tarogi Joni, ka kaya vua, “A cava ga o veipapitaisotaki kina ni o sega ni o koya na Mesaia, se o Ilaijia, se o koya na Parofita?” 26A qai vosa vei ira o Joni, ka kaya, “Au sa veipapitaisotaki ena wai; ia sa tucake tu ena kemuni maliwa e dua o ni sa sega ni kila. 27O koya sa muri au tiko mai, ia sa sega ni ganiti au mada ga me'u sereka na wa ni nona i vava.” 28A yaco tiko na veika oqo mai Pecani ena tai kadua ni Joritani, na vanua e veipapitaisotaki tiko kina o Joni.Na Lami ni Kalou 29Ena siga ka tarava, sa raici Jisu sara o Joni ni lako tiko yani vua, ka a kaya sara, “Raica na Lami ni Kalou, o koya sa kauta tani na nodra i valavala ca na kai vuravura! 30Sa i koya ga oqo au sa tukuna tiko kina, ‘Sa muri au tiko mai e dua na tamata, ia sa levu cake vei keirau o koya, baleta ni sa bula tu o koya ni'u se bera ni sucu.’ 31Au sega mada ni kila se o cei o koya; ia na vu ni noqu lako mai ka veipapitaisotaki ena wai o ya me rawa ni ra kilai koya kina o ira na Isireli.” 32Sa qai tukutuku tale o Joni, ka kaya, “Au a raica na Yalo Tabu ni sa lako sobu mai me vaka na ruve mai lomalagi, ka mai ro toka vua. 33Au a sega tiko ni kila ni sai koya ga oqo, ia na Kalou ka sa talai au mai me'u veipapitaisotaki ena wai, sa qai kaya vei au, ‘O koya o na raica ni lako sobu vua na Yalo Tabu ka la'ki ro toka vua; sai koya oqori ena veipapitaisotaki ena Yalo Tabu.’ 34Au sa raica oti, ka'u sa tukuna oqo ni sai koya ga na Luve ni Kalou.”O Iratou na i Matai ni Tisaipeli i Jisu 35Ena siga ka tarava, sa tu tale e kea o Joni kei na rua na nona tisaipeli; 36ia ni sa raici Jisu ni lako tiko yani sa kaya sara, “Raica, na Lami ni Kalou!” 37E rau a rogoca na nona vosa oi rau na tisaipeli ka rau muri Jisu sara. 38A qai vuki o Jisu ka raici rau ni rau sa muri tiko yani, ka mani kaya vei rau, “A cava o drau vakasaqara?”E rau a qai kaya vua, “Rapai,” (ka kena i balebale, Vakavuvuli,) “E vei na vanua o ni vakaitikotiko kina?” 39Sa qai kaya vei rau o koya, “Lako mai ka raica.” (Na gauna o ya e sa via rauta toka na va na kaloko ena yakavi.) E rau sa qai lako vata yani kei koya ka raica na vanua e tiko kina, ka rau mani tiko kaya voli ena vo ni siga o ya. 40E dua vei rau o Adriu, na taci Saimoni Pita. 41E a kunei Saimoni taumada, na tuakana, ka kaya vua, “Keirau sa kunea na Mesaia.” (Na vosa oqo e kena i balebale na “Karisito”.) 42Sa qai kauti koya sara vei Jisu.E a vakaraici koya o Jisu, ka kaya vua, “O iko o Saimoni na luve i Jona; o na vakatokai o Kifa.” (A kena i balebale o Pita, se vatu.)Sa Kacivi Filipe kei Nacanieli o Jisu 43Ena siga ka tarava, sa vinakata o Jisu me lako ki Kalili. E a mani kunei Filipe o koya, ka kaya vua, “Muri au mai!” 44(O Filipe oqo e kai Pecisaita, na koro nei Adriu kei Pita.) 45A qai kunei Nacanieli o Filipe, ka kaya vua, “Keitou sa kunei koya ka a vola o Mosese ena i vola ni Lawa ka ra tukuna talega na parofita ena nodra i vola, o ya o Jisu na kai Nasareci, na luve i Iosefo.” 46Sa qai kaya vua o Nacanieli, “E rawa li ni tubu mai Nasareci e dua na ka vinaka?”A qai kaya vua o Filipe, “Lako mai mo raica.” 47Ia ni sa raici Nacanieli o Jisu ni sa lako tiko yani vua, sa qai kaya, “Raica, e dua na Isireli botoboto, ka sa sega vua na veivakaisini!” 48Sa qai kaya vua o Nacanieli, “O ni kilai au beka vaka cava?”A sauma o Jisu, ka kaya vua, “Au a raici iko ena gauna o a tiko kina ena ruku ni lolo, ni sa bera ni kacivi iko o Filipe.” 49Sa qai kaya vua o Nacanieli, “Vakavuvuli, sai kemuni na Luve ni Kalou, sai kemuni na nodra Tui na Isireli!” 50A sauma o Jisu, ka kaya vua, “E baleta li ni'u a kaya vei iko, ‘Au a raici iko ena ruku ni lolo,’ o sa vakabauta kina? O na raica na veika lelevu cake mai na kena oqo.” 51Sa qai kaya tale vua o Jisu, “Au tukuna vakadodonu sara vei kemuni, ni o ni na raica ni tadola na lomalagi ka raici ira talega na agilosi ni Kalou ni ra kaba cake tiko ka siro sobu vua na Luve ni Tamata.”#Vteki 28.12\nLele i Jeremaia\n1. NA MASU I ASARIA KEI NA NODRATOU...\n2. NA IVOLA I SUSANA\n3. O BELE KEI NA DRAKONI DAUKATA


Vakacava au sa Rawa ni Biubiu e Vale? | Ra Taroga na iTabagone\nWILIKA ENA VOSA Afrikaans Albanian Amharic Arabic Arabic (Lebanon) Armenian Azerbaijani Baoule Belize Kriol Bislama Brazilian Sign Language Bulgarian Catalan Cebuano Chichewa Chinese Cantonese (Simplified) Chinese Cantonese (Traditional) Chinese Mandarin (Simplified) Chinese Mandarin (Traditional) Chitonga Croatian Czech Danish Dutch English Estonian Faroese Finnish Fon French Ga Georgian German Greek Gun Haitian Creole Hausa Hebrew Hiligaynon Hindi Hindi (Roman) Hmong (White) Hungarian Iban Icelandic Iloko Indonesian Isoko Italian Japanese Kannada Kazakh Kazakh (Arabic) Kinyarwanda Kirghiz Kirundi Korean Kurdish Kurmanji (Caucasus) Kurdish Kurmanji (Cyrillic) Lingala Lithuanian Macedonian Malay Malayalam Maltese Mambwe-Lungu Mongolian Myanmar Ndebele (Zimbabwe) Nepali Norwegian Nzema Pangasinan Persian Polish Portuguese (Brazil) Portuguese (Portugal) Romanian Russian Serbian (Cyrillic) Serbian (Roman) Setswana Seychelles Creole Shona Sinhala Slovak Slovenian Spanish Swahili Swedish Tagalog Tatar Telugu Thai Turkish Twi Ukrainian Urhobo Uzbek Uzbek (Roman) Vietnamese Yoruba Zulu vakaViti\nE rawa ni ka ni marau vua e dua na nona vakasamataka tiko me biubiu e vale, rawa tale ga ni lomaleqataka. O na kila vakacava ni sa ganiti iko mo lai bula ga vakataki iko?\nDikeva vinaka eso na vuna\nCakacakataka rawa na kena isau\nE levu na vuna o na rairai vakatulewa kina mo biubiu e vale, de so e sega ni vakasamataki vinaka. Me kena ivakaraitaki, e kaya e dua na cauravou o Mario: “Au via biubiu ga meu kua ni vakacolati ena itavi e vale.”\nIa e macala ga ni na lailai nomu galala ni o sa biubiu. E kaya o Onya, e yabaki 18: “Ni o biubiu e vale, o na qarava ga na veika me baleta nomu vale, vakarautaka na kemu, o na sauma nomu bili. Rau sa na sega ni vukei iko kina na nomu itubutubu!”\nBibi me nanumi: Mo kila na vu ni nomu biubiu e vale, mo vakadeitaka kina ni o sa rawa ni bula vakataki iko.\nE kaya o Jisu: “O cei vei kemuni e via tara e dua na valececere ena sega ni dabe mada me cakacakataka na kena isau, me raica se sa veirauti me vakaotia kina se sega?” (Luke 14:28) O na cakava vakacava qori, mo “cakacakataka na kena isau” ni o bera ni biubiu e vale? Dikevi iko mada ena so na tikina qo.\nO KILA NA VAKAYAGATAKI ILAVO VAKAVUKU?\nE kaya na iVolatabu: “E itataqomaki na ilavo.”—Dauvunau 7:12.\nE dau dredre mo maroroi ilavo?\nO dau vakayagataki ilavo vakasivia?\nO dau dinau?\nKe o sauma na io ena taro kece qori, o na tini ga ena leqa ke o nanuma mo bula ga vakataki iko!\n“E biubiu o ganequ ni se qai yabaki 19. Ena dua ga na yabaki e sega ni dua na ilavo e vo tale tu vua, vesu na nona motoka, vakatabui me dinau, e vakamamasu me lesu mai vale.”—Danielle.\nKa o rawa ni cakava: Tarogi rau nomu itubutubu me baleta na ilavo rau vakayagataka e veivula. Cava soti rau sausaumi kina? Rau wasewasea tale ga vakacava me rawa ni rau sausaumi? Rau dau maroroi ilavo vakacava?\nBibi me nanumi: Ni o vulica tiko e vale na sala me vakayagataki vinaka kina na ilavo, ena vukei iko sara vakalevu mo kila na ka mo cakava ena nomu ilavo ni o sa bula ga vakataki iko.\nO LEWAI IKO VINAKA?\nE kaya na iVolatabu: “Nida na dui colata ga na noda icolacola.”—Kalatia 6:5.\nO dau lokuyara?\nVakacava rau tukuna wasoma tiko vei iko nomu itubutubu mo nanuma na nomu itavi?\nO dau beca na gauna sa loku vei iko mo tiko kina e vale?\nKe o sauma na io ena taro kece qori, ena rairai dredre sara mo lewai iko vinaka ni o sa bula ga vakataki iko.\n“Ni o sa tiko taudua, e tiko eso na ka o sega ni dau taleitaka sara na cakava, ia e dodonu ga me caka. Ena sega ni dua ena tukuna vei iko mo cakava, ena vinakati kina mo cakava ga vakataki iko, mo dei tale ga kina.”—Jessica.\nKa o rawa ni cakava: Saga mo cakava e levu na itavi e vale ena dua taucoko na vula. Kena ivakaraitaki, samaka ga vakataki iko na vale, savata nomu isulu, volivoli, vakasaqa vakayakavi, masi iyaya tale ga ni oti na kana. Qori sara ga o na lai cakava tiko ni o sa bula ga vakataki iko.\nBibi me nanumi: E bibi mo lewai iko vinaka ke o sa mani bula ga vakataki iko.\nNona biubiu mai vale e dua ni se sega ni vakarautaki koya vinaka, e vaka ga nona lade mai e dua ena waqavuka ia e sega ni kila na vakayagataka na parasutu\nO DAU YALODEI?\nE kaya na iVolatabu: “Biuta tani na ka kece qo: na yalokatakata, na cudrucudru, na ivakarau ca, na vosavakacaca.”—Kolosa 3:8.\nDau dredre nomu veimaliwai?\nO dau sega ni lewa vinaka nomu cudru?\nO dau cike me caka ga na ka o vinakata?\nKe o sauma na io ena taro kece qori, ena dredre me dua tale drau lai bula vata, se na gauna o sa vakawati kina.\n“Ni keirau sa mai bula vata tiko kei na dua, sa qai votu mai na noqu malumalumu. Au vulica meu kua ni namaka mera na vosota eso na noqu dau cudru totolo niu lomabibitaka tiko eso na ka. Meu qara ga na sala meu na walia kina na leqa qori.”—Helena.\nKa o rawa ni cakava: Saga mo dau veimaliwai vinaka kei rau na nomu itubutubu, vaka kina o ira na tacimu, tuakamu se ganemu. Na ka o cakava ena gauna qo ni basika eso na malumalumu, o na cakava tale ga vua drau na lai bula vata.\nBibi me nanumi: Nomu lai bula ga vakataki iko e sega ni kena ibalebale ni o sa galala ena icolacola e vale, qo e dua na ka ena vinakati tale ga kina mo vakarautaki iko vinaka. Vakacava mo veitalanoa kei na dua sa marautaka tiko nona bula ga vakataki koya. Mo tarogi koya me baleta eso na ka a rairai veisautaka, se nona diva me a kila taumada na ka e qai mai kila tu qo. Ena vinaka me caka qori ni bera ni o vakatulewataka e dua na ka bibi!\n“E levu na itabagone era dau beca ni dredre dina mera sauma na ka kece nira sa bula ga vakataki ira. Dredre na kena kunei na vale se itikotiko e rawa ni ceguvi na kena isau! Nira sega ni vakasamataka tiko qori, e levu e totolo ga nodra biubiu . . . ra qai tini lesu totolo tale i vale.”—Dapo.\n“Na nona tiko e vale e dua na itabagone ena rawa ni qarava kina vakamalua na itavi. Eso era tekivu ena nodra cakava e levu tale na ka, se ra sauma eso na bili, ra vakasaqa mada ga mera kana kina na vuvale. Na ka lalai qori e rawa ni vakarautaki iko ena gauna o na bula ga kina vakataki iko.”—Ashley.\nEso na itabagone e soli vei ira e levu na galala ni vakatauvatani kei na so tale. Na cava e duidui kina?\nVakacava o dau vakila ni o gole ina sitoa mo lai vakararai ga, ia o tini volia mai kina na iyaya saulevu? E rawa ni vukei iko na ulutaga qo.\nO dau lomani ratou, ia so na gauna ratou dau vakacudrui sara ga.\nNi o sa Lesu Tale i Vale\nO sa bau biubiu mai vale mo lai bula ga vakataki iko, oti o qai sotava na veika dredre? Saga mo vakavinakataka tale nomu bula ni o muria eso na vakatutu yaga.\niMeli iMeli Vakacava au sa Rawa ni Biubiu e Vale?\nijwyp ulutaga 79