The Fiji Times Online | Nai Lalakai Online | Veiveretaki e Naloto\nVeiveretaki e Naloto VILIAME RAVAI | Monday, December 18, 2017\nUpdate: 11:25AM ENA nodra gauna ni tawani qele na vavalagi e na bucabuca mai Waimaro kei na Wainivesi e ra a la�ki cakacaka kina eso na qase ni Naloto kei na so tale. Era a vakaitikotiko mai na iso ni wai e na gusuniwai na Wainivesi, volekata na vanua ni lobasucu ni yasana o Tailevu na Tailevu Dairy Farm. E dua na kakana era mateca vakalevu na vua ni kau oqo na ivi.\nEsa dau saqa tu ga ena kuro levu ka ra qai dui cula ga mai na kena ka ta sara me laukana. E muri esa qai yaco me i katolu ni koro ni yavusa ko Naivicula ena loma ni yavusa Naloto.\nNai matai ni lawaki e a caka mai Bucawai e a cakava ko Rovarovaivalu e na nona a talai me la�ki taki wai mai, e a qai tonoka na drau ni dalo ni sovu ni wai ni sega ni vinakata me caka na veivagunuvi vei tuakana ko Qoroivalu. Na bula a matanataki oya esa tu mai liu me yacova mai nikua, na vinakata na gunu e liu, kei na dabe mai cake ka qara sobu mai ia e leqa ni gone tiko ka sa dodonu me taki wai ka dabe mai ra ka qai qara cake yani.\nNa i karua ni lawaki era cakava eso na qase mai na soniwai ena wainivesi ena gauna ni veitarogi vanua mai Lodoni, Sawakasa, Tailevu ka liutaka ko Ratu Sukuna me vaka e tu e na nona i vosa bubului ko Epineri Taganesei ena 10/6/1930.\nE kaya ni rau veivala ko Bainitabua kei Vutikalulu, mate ko Bainitabua era sa qai se na nona i lala, era la�ki tawani Drevekai, Namedamu kei Uluitova.\nOqo na taro, e rawa vakacava mo vunivalu kevaka ko se ni valu?\nOqori e dua na sese levu ni lasu tiko eso na i tukutuku ni veitarogi vanua ka bubului kina ko Epeneri Taganesei. E kuria ko Vutikalulu ni tiko mai Uluitova ka tiko mai Nasuku ko Tui Naloto. E sa qai mai bulia na lasu e muri ko Ratu Sukuna ka bubului kina ko Taganesei ni sa liu ko taukei Drevekai na luvei Uluitova na taci Nasuku. Oqo e dua na lasu vavaku au kila ni tu talega e na so na vanua ena veiyasa i Viti na ka e yaco oqo vei keitou ena koro ko Nasau.\nE na i katolu ni lasu se veilawakitaki e a vakaitavi kina ko Ratu Isoa Rokomamama e gone vei Ratu Seremanu ka a buli vakavunivalu mai Naveicovatu ena nona gauna.\nEra kawa mai vei Dreganivalu sa mataqali tiko o Navukuta e daidai. E yaco sara na nona kawa e nai vola me taura tiko nai tutu vakaturaga se i liuliu ni mataqali ko Navukuta e daidai.\nKo momo levu oqo e veitokonitaka na kena veisautaki nai tutu vaka Tui Naloto mai Nasuku ki Drevekai. Au vasu vei Dreganivalu se Navukuta e daidai. E rau vasu talega na turaga tubuqu ka rau dui cabeta nai tutu vaka vunivalu e Naloto, ko Ratu Anasa Turaga kei Ratu Emori me vaka eda wilika oti ena i tukutuku kei Naloto.\nNa tabua au a laveta toka ena noda pepa ka sa tabaki qo na nona i bulubulu ni vaqara bula ko momo Tevita Tamani ena cala levu e vakayacora na turaga ni mataqali Navukuta na tukadra ko Ratu Isoa Rokomamama E rau sala vata yani kei Epeneri Taganesei ka tacidra na vunivola se mata ena Veitarogi Vanua e a liutaka ko Ratu Sukuna. Oqo saka e keitou matavuvale vata mai liu, e ka ni rarawa ni rau duavata ena lawaki se buki vere na dui tukadrau ena ka levu oqo e caka vei keitou e Nasau (Nasuku) ena neitou vuvale.\nE yacova sara me rau dui buli mataqali (Navukuta kei Nasekavo) ka dui tiko talega nai wasewase ni kedrau qele.\nNai ka va ni lawaki a vakayacori mai Naivicula ena mataqali o Nasekavo e a vakauti ki Lautoka ko Ratu Meli Dogolau ka me soli na bilo vei Ratu Pailato Cavasiga. A gone sobu ko tamaqu levu ko Ratu Vilimoni Tikonabureveve me vakadinadina yani e Nasuku, esa bera ni taubale takoso tiko ena loma ni veikau mai Nasau ki Naivicula.\nE ratou sa lewa na noqu momo me sa gunuvi na bilo, ena gauna e lesu ko Ratu Dogolau sa caka oti na veivagunuvi vei Ratu Pailato Cavasiga.\nNa i ka lima ni vere e a cakava ko Sanaila Turaga na turaga oqo e vasu vei keimami e Naloto. E a taura tu mai na i tutu vaka i vukevuke ni liuliu ni veitarogi vanua. Era kila vakavinaka tu na keimami itukutuku kei na vere eso e tiko ka mai buli koso ena i tukutuku kei Naloto ena veitarogi vanua.\nNa gone vasu saka oqo era sa mai kacikaci koto ni cagi nikua. E vaka kina ko Tevita Tamani ni a vosa lawaki.\nE dua nai vakasala au a solia mai Naivicula e na kena veivosakitaki na veivagunuvi ena 2015. E tiko saka ena i matai ni kedrai vola na Tui wase e 21. Oqori me baleti Eapi na Tui kei Jesepeli na watina. E veretaki se lawakitaki ko Nepoci me vakamatei me rawa ni tauri mai vakaukauwa na nona veiwere ni vaini me nona na Tui kocokoco ka domoqa oqo.\nE kainaki ni muduki koso na luvena tagane ka yaco na ca e na nona mataqali ko Tui Eapi. Meda nanuma tiko ni nodra cakaca na qase ena saumi vei ira na luvedra me yacova nai ka tolu ki na i ka va ni tabatamata. Vinakata se sega, auria se wara, na vano sana vano ga kei na kada sa na kada ga.\nNa veitukutuku e toqai toka oqo e cake e nona itukutuku ko Joseva Dugucagi na turaga ni Naloto e Nasau, Wainibuka.


Era tu e Vei na Mate? Na Cava e Yacovi Keda Nida Mate? | Kaya na iVolatabu\nEra tu e Vei na Mate?\nNa cava eda mate kina?\nNa cava e veivakacegui kina na noda kila na ka dina me baleti ira na mate?\n1-3. Na cava era dau vakataroga eso me baleta na mate? E sauma vakacava na taro qo na veimatalotu?\nQO ESO na taro sa vica vata na udolu na yabaki na noda vaqaqa voli mai na tamata na kena isau. Era taro bibi dina. Veitalia se o cei o keda, se vanua cava eda bula kina, e bibi vei keda kece na kena isau.\n2 Eda dikeva ena wase sa oti ni isoro ni veivoli i Jisu Karisito e dolava na sala meda rawata kina na bula tawamudu. Eda vulica tale ga ni iVolatabu e parofisaitaka na gauna ena ‘sega tale kina na mate.’ (Vakatakila 21:4) Ia, eda se mate tiko ena gauna oqo. E kaya na tui vuku o Solomoni: “Era kila na bula tiko nira na mate.” (Dauvunau 9:5) Eda dau vinakata me dede na noda bula. Ia eda dau vaqaqa tale ga se cava ena yacovi keda nida mate.\n3 Eda dau lolosi nira mate na wekada se noda itokani dredre. Eso na gauna eda taroga: Era rarawa tiko? Era vakaraici keda tiko mai? Rawa nida vukei ira? Eda na sotavi ira tale? E duidui sara na nodra ivakamacala na veimatalotu nikua ena vica na taro qo. So era vakavulica ni kevaka o tamata vinaka, o na lako i lomalagi. Ke o tamata ca, o na lai kama ena vanua ni veivakararawataki. Eso era vakavulica ni gauna eda mate kina, eda dewa yani ina vuravura ni yalo meda lai tiko vata kei ira na vuda. Eso tale na lotu era kaya ni gauna eda mate kina, eda na lako ina dua tale na vanua e ruku i vuravura meda lai lewai, oti ena dewa tiko na noda bula meda lai manumanu, se da lai tamata tale.\n4. Na ivakavuvuli cava me baleta na mate e tautauvata kina e levu na lotu?\n4 E dua ga na ka era tautauvata kina na ivakavuvuli vakalotu va qo—ya na kena vakabauti ni mate wale ga na yago. Voleka ni lotu kece ena veigauna sa oti kei na gauna qo era vakabauta ni tawavakaiyalayala na bula ni tamata, ena mate beka na yago, ia e dua na ka tawarairai e bula tiko ga, e rawa ni rai, rogo, vakasama tale ga. Ia e rawa vakacava ya? Na noda dau vakila na ka, wili kina na noda vakasama, era vakatau kece tiko ena noda mona. Ena gauna eda mate kina, sa mai cegu na yavala ni noda mona. Sa sega nida vakasamataka tale e dua na ka, eda sega ni vakila e dua na ka. Sa oti vakadua na veika kece qo ni sa cegu na yavala ni noda mona.\nNA CAVA DINA E YACO NIDA MATE?\n5, 6. Na cava e kaya na iVolatabu me baleta na kedra ituvaki na mate?\n5 E sega ni vou vei Jiova, o koya e bulia na noda mona, na ka e yaco nida mate. E kila o koya na ka dina, e vakamacalataka tale ga na nona Vosa na iVolatabu na kedra ituvaki na mate. Qo na ka e tukuna vakamatata na iVolatabu: E sega tale ni dua na ka e bula tiko ni sa mate na tamata. Na mate e veibasai ni bula. E sega ni rai rawa o koya e mate, e sega ni rogo rawa, e sega tale ga ni vakasama rawa. E sega tale ni dua na ka tawarairai e bula tiko nida sa mate. *\nE lako i vei na yameyame?\n6 Ni sa cavuta oti o Solomoni ni o ira na bula era kila nira na mate, sa qai vola: “Ia o ira na mate era sega sara ga ni kila e dua na ka.” E vakamatatataka na ka dina rawarawa qo ena nona kaya ni o ira na mate era sega ni rawa ni loloma se veicati, ni “sega na cakacaka se na vakasama se na kilaka se na vuku ena iBulubulu.” (Wilika Dauvunau 9:5, 6, 10.) E kaya tale ga na Same 146:4 ni siga e mate kina e dua, “sa takali na nona vakanananu.” Eda na mate ga na tamata, e sega tale ni dua na ka e bula tiko nida sa mate. Na noda bula e vaka na yameyame ni kadrala. Ni boko na kadrala, e lako tale ina dua na vanua na yameyame? Sega! E sa oti ga.\nNA KA E KAYA O JISU ME BALETA NA MATE\n7. E vakamatatataka vakacava o Jisu na kedra ituvaki na mate?\n7 E dau vakamatatataka o Jisu Karisito na kedra ituvaki na mate. A vakayacora qo ena gauna e mate kina o Lasarusa, e dua erau veikilai vinaka. A kaya o Jisu vei iratou na nona tisaipeli: “Sa moce na nodatou itokani o Lasarusa.” Na ka e tukuna eratou lai nanuma kina na tisaipeli ni tauvimate o Lasarusa, e moce tiko me vakacegu. Ia e duatani na ka e vakaibalebaletaka o Jisu. E mani vakamatatataka: “Sa mate o Lasarusa.” (Wilika Joni 11:11-14.) Dikeva ni vakatauvatana tiko o Jisu na mate kei na moce. A sega ni tiko mai lomalagi o Lasarusa, a sega tale ga ni lai kama tiko i eli. E sega ni lai sotavi ira na agilosi, se o ira na vu. A sega tale ga ni lai sucu vou o Lasarusa ena dua tale na yago. Sa vakacegu o koya ena nona sa mate, vaka ga e dua e moce lutu. E tiko eso tale na tikinivolatabu era dau vakatauvatana na mate kei na moce. Me kena ivakaraitaki, ena gauna e vakaviriki mate kina ena vatu o Sitiveni e kaya na iVolatabu ni “sa qai moce.” (Cakacaka 7:60) E kaya tale ga o Paula ni so era mate ena nona gauna era “sa moce” tu.—1 Korinica 15:6.\nE bulia na tamata o Jiova me bula tawamudu e vuravura\n8. Eda kila vakacava ni sega ni inaki ni Kalou meda mate?\n8 E inaki taumada ni Kalou me mate na tamata? Sega sara ga! E bulia na tamata o Jiova me bula tawamudu ena dela i vuravura. Me vaka eda sa dikeva oti ena ivola qo, na Kalou a buli rau na imatai ni veiwatini qai biuti rau ena parataisi totoka. E sega ni dua na ka e vakamelei rawa vei rau, erau bula uasivi. E vinakata o Jiova me rau marautaka tiko ga na nodrau bula. Vakacava, ena vinakata e dua na tama dau loloma me vakila na luvena na rarawa e dau vu mai na bula vaqase kei na mate? Sega! E lomani ira na luvena o Jiova, e vinakata me tawamudu na nodra bula marau e vuravura. E kaya na iVolatabu me baleti keda na tamata: “E biuta mada ga [o Jiova] e lomadra na gauna e sega ni mudu.” (Dauvunau 3:11) E buli keda o Jiova meda via bula tawamudu. E vakarautaka tale ga na sala me vakavatukanataki kina na gagadre qo.\nVUNA EDA MATE KINA NA TAMATA\n9. Na cava e vakatabuya o Jiova vei Atama, na cava e sega ni dredre kina na ivakaro qo?\n9 Ia na cava ga eda mate tiko kina na tamata? Eda na sauma na taro qo ke da dikeva lesu na ka e yaco ni rau se bula voli e vuravura e dua na tagane kei na dua na yalewa. E kaya na iVolatabu: “E vakatubura na Kalou o Jiova mai na qele na vunikau kece ga e totoka na kena irairai qai vinaka me laukana.” (Vakatekivu 2:9) Ia e biuta e dua na ivakaro. E tukuna o Jiova vei Atama: “E rawa ni o kana mai na vunikau kece ga e tu ena were, mo mamau kina. Ia mo kua ni kana mai na vunikau e kilai kina na ka vinaka kei na ka ca, ni o na mate dina ena siga o kania kina.” (Vakatekivu 2:16, 17) Qo e sega sara ga ni lawa dredre. E sega ni caka rawa na levu ni kau erau rawa ni kania o Atama kei Ivi. Ia qo e gauna vinaka me rau vakaraitaka kina nodrau vakavinavinaka vei koya e solia vei rau na veika kece, wili kina na nodrau bula uasivi. Na nodrau talairawarawa ena vakaraitaka tale ga nodrau doka na veiliutaki nei koya na Tamadrau vakalomalagi, kei na nodrau vinakata na nona veidusimaki vakayalololoma.\n10, 11. (a) Erau beca vakacava na Kalou na imatai ni veiwatini? (b) Na cava e bibi kina na cala erau cakava o Atama kei Ivi?\n10 Ka ni rarawa ni rau digia na imatai ni veiwatini me rau talaidredre vei Jiova. E kaya o Setani vei Ivi ena nona vakayagataka e dua na gata me nona waqawaqa: “E kaya sara ga na Kalou mo drau kua ni kana mai na vunikau kece e tu ena were?” Mani sauma o Ivi: “E rawa ni keirau kania na vuata mai na vunikau ena were. Ia e kaya na Kalou me baleta na vuata mai na vunikau e tu ena lomadonu ni were: ‘Drau kua ni kana mai kina, kua, drau kua ni tara, de drau mate.’”—Vakatekivu 3:1-3.\n11 “Drau na sega dina ni mate,” e kaya o Setani. “E kila na Kalou ni siga ga drau kana kina, ena rai na matamudrau, drau na vaka na Kalou, drau na kila na ka vinaka kei na ka ca.” (Vakatekivu 3:4, 5) E saga o Setani me vakabauta o Ivi ni na yaga vua na nona kania na vuanikau vakatabui. E vakaraitaka vei Ivi ni sega ni dodonu me dua tale e lewa vua na ka e vinaka kei na ka e ca; e dodonu me cakava ga na ka e vinakata. E beitaki Jiova tale ga o Setani ena nona kaya ni sega ni tukuna na ka dina ena yaco ke laukana na vuanikau. Mani vakabauti Setani o Ivi. Betia na vuanikau, kania sara. Oti e solia eso vei watina, kania tale ga o Atama. Na ka erau cakava qo erau a sega ni cakava ena lecaika. Erau kila vinaka ni rau sa cakava na ka sara ga a tukuna na Kalou me rau kua ni cakava. Na nodrau kania na vuanikau e vakaraitaka ni rau sa nakita sara ga me rau beca na ivakaro rawarawa qai matata a vakaroti rau kina na Kalou. Erau vakaraitaka ni rau beca na Tamadrau vakalomalagi, erau beca tale ga na nona veiliutaki. E sega sara ga ni dua na nodrau iulubale!\n12. Na ivakaraitaki cava eda na kila kina na ivakarau ni yalo i Jiova ena gauna erau tusaqati koya kina o Atama kei Ivi?\n12 Dua mada na kena ivakaraitaki: Kaya mada ke o susuga, o qarava voli mai e dua na luvemu ena nomu vinaka kece, ia e qai talaidredre vei iko. O raica ni sa sega ni dokai iko, sa sega tale ga ni lomani iko. Cava ena yacovi iko? Ena vakamosia sara ga na yalomu se vakaevei? Vakasamataka mada na mosi ni yalo i Jiova ni raica na nodrau tusaqati koya o Atama kei Ivi.\nA buli mai na kuvu ni qele o Atama, a suka tale me kuvu ni qele\n13. Na cava e kaya o Jiova ni na yaco vei Atama ena gauna e mate kina? Na cava e kena ibalebale ya?\n13 Ni rau talaidredre o Atama kei Ivi, sa sega tale na yavu me vakalaiva kina o Jiova me rau bula tiko ga. Erau mani mate me vaka ga e yalataka o Jiova. Ia ni rau sa mate, erau sega ni lai bula tale tiko ena dua na vanua ni yalo. Eda kila qo mai na vosa e tauca o Jiova vei Atama ena vuku ni nona talaidredre. E kaya na Kalou: “O [na] suka ina qele, ni o vu ga mai kina. Ni o kuvuniqele ga, o na suka mo kuvuniqele tale.” (Vakatekivu 3:19) A buli Atama na Kalou mai na kuvuniqele. (Vakatekivu 2:7) Ni bera ni buli, a sega tu ni dua na ka o koya. Ni kaya gona na Kalou ni sa na suka o Atama me kuvuniqele, e vakaibalebaletaka ni sa na suka o Atama me sega tale ni dua na ka me vaka ga e liu. Sa na sega ni kabula tale o Atama me vaka ga na kuvuniqele a buli mai kina.\n14. Na cava eda mate kina?\n14 Ke rau a sega ni talaidredre vua na Kalou o Atama kei Ivi, ke rau bula tu ga nikua. Ia na nodrau talaidredre e vakavuna me rau ivalavala ca, rau tini mate sara. Eda sa mai mate ni vakadewa o Atama na bula ivalavala ca kei na mate vei keda kece na nona kawa. (Wilika Roma 5:12.) Na ivalavala ca ya e vaka e dua na matedewa e takavi keda kece. Na vua ni ivalavala ca na mate. Na mate e keda meca, e sega ni noda itokani. (1 Korinica 15:26) Eda marau dina ni vakarautaka o Jiova na ivoli me sereki keda kina mai na nona ivesu na meca dau veivakalolomataki qo!\nE YAGA NA NODA KILA NA KA DINA E YACO NIDA MATE\n15. Na cava e veivakacegui kina na noda kila na ka dina me baleti ira na mate?\n15 E veivakacegui noda kila na ka e tukuna na iVolatabu me baleta na kedra ituvaki na mate. Me vaka eda sa raica mai, era sega ni rarawa tale tiko na mate. E sega ni dua na vuna meda rerevaki ira kina nira sega ni rawa ni vakaleqai keda. Era sega ni gadreva na noda veivuke, era sega tale ga ni rawa ni vukei keda. E sega ni rawa nida vosa vei ira, e sega tale ga ni rawa nira vosa vei keda. Levu na iliuliu ni lotu era kaya ni rawa nira vukei ira na mate. O ira na vakabauta na lasu qo era sa dau soli ilavo vei ira. Ia na noda kila na ka dina e taqomaki keda, eda na sega ni dabuitaki kina vei ira na dau vakavulica na lasu vaka oya.\n16. O cei e vakasesea na ivakavuvuli ni levu sara na lotu, ena sala cava?\n16 Vakacava na nomu lotu, e tautauvata na ka e vakavulica kei na ka e vakavulica na iVolatabu me baleta na kedra ituvaki na mate? Levu na lotu e duatani na ka era vakavulica. Ena vuku ni cava? Ni sa vakasesea o Setani na nodra ivakavuvuli. E vakayagataka o koya na lotu lasu me saga kina mera vakabauta na tamata ni mate ga na yagodra, ia ena lai bula tale tiko ena vuravura ni yalo e dua na ka tawarairai e vakatokai na yalodra. Qo e dua wale ga vei ira e levu sara na lasu e vakayagataka o Setani me vakacalai keda kina meda kua ni qarava na Kalou o Jiova. Na cava eso tale na lasu?\n17. Na cava e beci kina o Jiova ena nodra vakavulica eso ni na vakararawataka na tamata me tawamudu?\n17 Me vaka eda sa raica mai, eso na lotu era vakavulica ni kevaka e mate e dua e ca na nona ivakarau ni bula, sa na lako o koya ena dua na vanua katakata caucaudre me lai kama tawamudu kina. Na ivakavuvuli qo e beci sara ga kina na Kalou. E Kalou dauloloma o Jiova, o koya gona ena sega vakadua ni vakararawataka va qo na tamata. (Wilika 1 Joni 4:8.) Na cava mada o nanuma ke o raica e dua na turaga ni totogitaka e dua na gone e talaidredre ena nona taura na ligana qai vakama ena buka? O na dokai koya? O na vinakata mo drau veikilai? Sega sara ga! Macala ga ni o na cata na nona ivalavala ni sa rui veivakalolomataki. Ia e vinakata o Setani meda vakabauta ni o Jiova ena vakararawataka na tamata ena bukawaqa me tawamudu!\n18. Na nodra qaravi na mate e vu mai na lasu vakalotu cava?\n18 E uqeta tale ga eso na lotu o Setani mera vakavulica ni gauna e mate kina e dua, sa na vuki me dua na kabula vakayalo qai dodonu mera rokovi koya o ira na bula tiko. Era vakavuvulitaka ni yalodra na mate e rawa nira itokani nuitaki, se ra keda meca nabadua. Levu era vakabauta sara ga na lasu qo. Era rerevaki ira na mate, sa ra qai dau rokovi ira, ra qaravi ira. Ia e tukuna vakamatata na iVolatabu ni o ira na mate era sega sara tu ga ni vakila e dua na ka, me vaka ga e dua e mocelutu. Kena ikuri ni dodonu ga meda qarava na Kalou dina o Jiova, o koya e buli keda, e vakarautaka tale ga na ka meda bula kina.—Vakatakila 4:11.\n19. Noda kila na ka dina me baleta na mate ena vakarawarawataka na noda kila na ivakavuvuli vakaivolatabu cava tale?\n19 Nomu kila na ka dina me baleti ira na mate ena taqomaki iko mo kua ni vakacalai ena levu sara na ivakavuvuli lasu vakalotu. E vakarawarawataka tale ga na nomu kila eso tale na ivakavuvuli ena iVolatabu. Kena ivakaraitaki, ni o kila ni gauna eda mate kina eda sega ni lai bula tale tiko ena dua na vuravura ni yalo, e vakaibalebale vakalevu sara vei iko na vosa ni yalayala me baleta na bula tawamudu ena parataisi e vuravura.\n20. Na taro cava eda na dikeva ena wase tarava?\n20 Ena dua na gauna balavu sa oti, a taroga na taro qo na turaga yalodina o Jope: “Ke mate e dua na tamata, ena bula tale?” (Jope 14:14) Ena bula tale e dua sa mate? E veivakacegui dina na ka e kaya na iVolatabu ena tikina qo, me vaka eda na dikeva ena wase tarava.\n^ para. 5 Raica na iKuri ena tabana e 208-211 ni na vakamatatataki kina se cava na “yalo.”\nEra sega ni rai rawa, rogo, se vakasama na mate.—Dauvunau 9:5.\nEra moce tu na mate; era sega ni rarawa voli.—Joni 11:11.\nEda mate ni vakadewa vei keda na ivalavala ca o Atama.—Roma 5:12.\nEra tu e Vei na Mate? (Wase 1)\nEra tu e Vei na Mate? (Wase 2)\nNa Cava na iBalebale ni Eli? Vakacava e Vanua ni Veivakararawataki Tawamudu?\nEra na totogitaki beka ena bukawaqa mai eli na tamata ca me isau ni nodra ivalavala ca? Wilika na kena isau ena iVolatabu.\niMeli iMeli Era tu e Vei na Mate?


Isikeli 46 | iVolatabu ena Internet | Vakadewa ni Vuravura Vou\niSoro ena so na soqo (1-15)\niVotavota mai na qele ni turaga (16-18)\nVanua me saqa kina na isoro (19-24)\n46 “Qo na ka e kaya na Turaga Cecere Duadua o Jiova: ‘Me sogo tu ga+ ena ono na siga ni cakacaka+ na matamata ni raranivale e loma donuya na tokalau,+ me qai dola ena Siga ni Vakacecegu kei na siga ni vula vou. 2 Ena curu i loma na turaga ni muria na varada ni matamata,+ ena duri volekata na duru ni matamata. Era na cabora na bete na nona isoro kama taucoko kei na nona isoro ni veiyaloni, ena cuva ena ilago ni matamata qai curu i tuba. Me kua ni sogo na matamata me yacova na yakavi. 3 Era na cuva tale ga na lewenivanua ena mata i Jiova ena katuba ni matamata qori ena Siga ni Vakacecegu kei na vula vou kece.+ 4 “‘Na isoro kama taucoko ena cabora na turaga vei Jiova ena Siga ni Vakacecegu me ono na lami tagane yagovinaka kei na dua na tamanisipi yagovinaka.+ 5 Na isoro kakana me dua na efa* na covuata me cabori vata kei na tamanisipi, na levu ni covuata e rawa ni solia me cabori vata kei na lami tagane, e dua tale ga na hini* waiwai ni cabori vata kei na dua na efa covuata.+ 6 Ena siga ni vula vou me cabori e dua na luvenibulumakau tagane yagovinaka ena qelenibulumakau, e ono na lami tagane, kei na dua na tamanisipi, me yagovinaka kece.+ 7 Me cabora o koya na isoro kakana e dua na efa na covuata kei na luvenibulumakau tagane, e dua na efa covuata kei na tamanisipi, kei na levu ni covuata e rawa ni solia kei na lami tagane. Me cabora tale ga o koya e dua na hini waiwai kei na dua na efa covuata. 8 “‘Ni curu i loma na turaga me muria na varada ni matamata, me curu tale ga i tuba ena vanua qori.+ 9 Nira lako yani na lewenivanua mera tu ena mata i Jiova ena gauna ni soqo,+ o ira na curu yani ena matamata ena vualiku+ mera sokalou mera curu i tuba ena matamata ena ceva,+ o ira na curu yani ena matamata ena ceva mera curu i tuba ena matamata ena vualiku. Me kua ni dua e lesu ena vanua e curu yani kina, mera curu i tuba ena matamata e donui ira. 10 Na turaga e maliwai ira tiko me curu i loma nira curu i loma, me curu tale ga i tuba nira curu i tuba. 11 Ena gauna ni soqo kei na soqo tabu, na isoro kakana me dua na efa na covuata me cabori vata kei na luvenibulumakau tagane, e dua na efa na covuata me cabori vata kei na tamanisipi, kei na levu ni covuata e rawa ni solia me cabori vata kei na lami, me dua tale ga na hini waiwai kei na dua na efa covuata.+ 12 “‘Ke vakarautaka na turaga e dua na isoro kama taucoko+ se isoro ni veiyaloni me cautaka vei Jiova, ena dola vua na matamata ena tokalau, ena vakarautaka na nona isoro kama taucoko kei na nona isoro ni veiyaloni me vaka e dau cakava ena Siga ni Vakacecegu.+ Ni curu i tuba o koya, me sogo na matamata.+ 13 “‘Mo vakarautaka e veisiga e dua na lami tagane yagovinaka e yabaki dua me isoro kama taucoko vei Jiova.+ Mo cakava qo ena veimataka. 14 Mo vakarautaka tale ga ena veimataka e dua na ikaono ni efa me isoro kakana kei na dua na ikatolu na hini na waiwai me kureitaki ena falawa vinaka sara me isoro kakana e veisiga vei Jiova. Qo e dua na lawa tudei. 15 Mera vakarautaka e veimataka e dua na lami tagane, na isoro kakana, kei na waiwai me isoro kama taucoko e cabori wasoma.’ 16 “Qo na ka e kaya na Turaga Cecere Duadua o Jiova: ‘Ke soli iloloma na turaga vei ratou kece na luvena tagane me nodratou ivotavota, eratou na taukena na luvena. E nodratou ni votai vei ratou. 17 Ia ke solia vakailoloma e dua na tiki ni nona ivotavota vua e dua na nona dauveiqaravi, ena taukena tiko me yacova na yabaki ni veisereki,+ oti ena suka vua na turaga. Na nodratou ivotavota na luvena ena nodratou vakadua. 18 Me kua ni taura na turaga na nodra ivotavota na lewenivanua ni vakasavi ira mai na nodra qele. Me solia vei ratou na luvena na nodratou ivotavota mai na nona qele, me kua ni dua na noqu tamata me vakasavi mai na nona qele.’” 19 E qai kauti au i loma ni keirau curu ena katuba+ e volekata na matamata e gole ina nodra rumunikana tabu* na bete donuya na vualiku,+ au raica e dua na vanua e dakuna donuya na ra. 20 E kaya vei au o koya: “Qo na vanua era na saqara kina na bete na isoro ni cakacala kei na isoro ni ivalavala ca, era na vavia tale ga e kea na isoro kakana+ mera kua kina ni kauta ina raranivale e tuba e dua na ka me vakadewa na savasava vei ira na lewenivanua.”+ 21 E kauti au yani ena raranivale e tuba meu sivita na va na duru ena tutu ni raranivale, au mani raica ni tiko na raranivale volekata na tutu vava ni raranivale e tuba. 22 E tiko ena duru vava ni raranivale na rara lalai e 40 na kiupiti* na kena balavu, e 30 na kiupiti na kena raba. E tautauvata kece na kedratou ivakarau vava.* 23 E vakavata* wavoki kece, e tara ena ruku ni vata na vanua me saqa kina na isoro. 24 E qai kaya vei au o koya: “Qo na vale era saqara kina o ira na veiqaravi ena valenisoro na nodra isoro na lewenivanua.”+\n^ Se “rumu tabu.”\n^ Se “tautauvata kece na kedratou ivakarau vava kei na vale e tiko e tutuna.”\n^ Se “vakaiyatu.”


WILIKA ENA VOSA Afrikaans Albanian Armenian Azerbaijani Azerbaijani (Cyrillic) Chichewa Chinese Cantonese (Simplified) Chinese Cantonese (Traditional) Chinese Mandarin (Simplified) Chinese Mandarin (Traditional) Croatian Danish Dutch English Estonian Finnish French Georgian German Greek Hungarian Indonesian Italian Japanese Kinyarwanda Kirundi Korean Lithuanian Malagasy Norwegian Polish Portuguese (Brazil) Portuguese (Portugal) Romanian Sepedi Serbian (Cyrillic) Serbian (Roman) Setswana Slovenian Spanish Swahili Swedish Tagalog Tsonga Turkish Ukrainian Xhosa Zulu vakaViti\nFEPERUERI 14, 2014\nSEOUL, Korea—Ena dua na veitarotarogi e caka, e laurai ni tubu na kedra iwiliwili na lewenivanua e Korea era tokona na vakatulewa ni matanitu mera kua ni vesu na sega ni curu ina mataivalu ena vuku ni nodra vakabauta. Ena Noveba 4-7, 2013, era vakatarogi e rauta ni le 1,211 na tagane kei na yalewa ni Korea qai 68 na pasede era tukuna mera kua ni vesu, mera vakaitavi ga ena cakacaka raraba. E vakaraitaka qori ni sa veisau na nodra rai e levu, ni vakatauvatani kei na 29 na pasede era tokona na rai qori ena 2008.\nEso tale ga na loya, turaganilewa, kei na daubulilawa e Korea era duavata kei na vakatulewa mera kua ni vesu na sega ni curu ina mataivalu ena vuku ni nodra vakabauta. O Han In-seop e parofesa ena Koronivuli ni Lawa e Seoul National University, e vola na ulutaga “Dilemma Surrounding Conscientious Objection to Military Service” ena dua na niusipepa: “Sega ni dua na turaganilewa ena kaya nira cala bibi o ira na sega ni curu ina mataivalu ena vuku ni nodra vakabauta. E sega ni ganita mera vesu nira sega ni via dro. Era dau veivutuni tale ga na turaganilewa qai ca nodra lewaeloma nira vakataulewa mera vesu o ira qori.”\nE vakabibitaki sara ga na dodonu ni lewenivanua qo ena dua na vidio e vakarautaka na National Human Rights Commission of Korea (iSoqosoqo ni Dodonu ni Lewenivanua e Korea). E vakaraitaki kina e dua na ivakamacala lekaleka na yacana na “Ice River,” e baleta e dua na iVakadinadina i Jiova a sega ni curu ina mataivalu ena vuku ni nona vakabauta. E tukuna na dairekita ni vidio qo e vakaraitaka na ka era sotava na drau na iVakadinadina i Jiova era vesu e Korea e veiyabaki ena vuku ni nodra vakabauta. E laurai ena ripote e tabaka na United Nations Human Rights Council ena June 2013, ni iVakadinadina i Jiova kece era vesu tu ena vuku ni nodra vakabauta, e 93 na pasede era vesu tu e Sauca Korea.\nRepublic of Korea: Dae-il Hong, talv. +82 31 690 0055\niMeli iMeli Levu sa Veisau Nodra Rai e Sauca Korea


Tarogi Ira na Daukaulotu! E Rawa ni ra Vukei Iko! - Russell M. Nelson\nTarogi Ira na Daukaulotu! E Rawa ni ra Vukei Iko!\nMai vei Elder Russell M. Nelson\nEna Kuoramu ni iApositoo Le Tinikarua\nO ira kece na daukaulotu, gone kei na qase, era veiqaravi ena dua ga na inaki oya me na vinaka cake na bula vei ira tale eso na tamata.\nKemuni na taciqu, ganequ, kei kemuni na itokani, keimami vagolea yani na neimami iloloma kei na veikidavaki vei kemuni yadua. Eda marau vakalevu ena veika sa mai kacivaka ena mataka nikua o Peresitedi Thomas S. Monson, sa veisau kina na iyalayala e ra ni yabaki ni veiqaravi vakadaukaulotu ki na 18 vei ira na cauravou kei na 19 vei ira na goneyalewa. Mai na lalawaka oqo, sa lewe levu kina na noda itabagone era na marautaka na veivakalougatataki ni kaulotu.\nEna rua na yabaki sa oti ka vakadeitaki tale vaqaqa ena mataka nikua, e kaya kina o Peresitedi Monson “ni sa dodonu vei ira kece na cauravou bula kilikili ka tu vinaka na nodra bula me ra vakavakarau ni laki veiqaravi vakadaukaulotu. Na veiqaravi vakadaukaulotu e itavi ni matabete–e dua na icolacola e namaka na Turaga vei keda ka da sa mai itaukei ni veika lelevu.”1 E vakamacalataka tale vei ira na goneyalewa, ni kaulotu e ka marautaki ia e sega ni ilesilesi. Ka veisureti talega me na vuqa na veiwatini qase me ra veiqaravi.\nSa ka bibi na vakavakarau ki na kaulotu. Na kaulotu e dua na ivalavala ni veiqaravi tawasaumi vua na Kalou kei na kawatamata. Era tokona na sasaga oqori o ira na daukaulotu mai na nodra dui ilavo maroroi. E rawa talega ni ra veivuke kina na itubutubu, matavuvale, itokani, kei ira na dausoli-ka ki na iLavo Raraba ni Kaulotu. O ira kece na daukaulotu, gone kei na qase, era veiqaravi ena dua ga na inaki oya me na vinaka cake na bula vei ira tale eso na tamata.\nNa vakatulewa ni qaravi kaulotu ena tarā cake na nona icavacava vakayalo na daukaulotu, na watina, kei ira na nodrau kawa ena veitabatamata mai muri. Na gagadre ni veiqaravi sa ivatuka ni nona saumaki mai, bula kilikili, kei na tuvakarau e dua na tamata.\nEna iwiliwili ni tamata vakaitamera ena vuravura raraba oqo, e vuqa vei kemuni o ni sega ni lewena na Lotu i Jisu Karisito ni Yalododonu Edaidai ka lailai sara na ka o ni kila me baleti keimami kei ira na neimami daukaulotu. O ni tiko eke se o ni vakarorogo tiko mai baleta na nomuni vinakata mo ni kila eso tale na ka me baleti ira na Momani kei na veika era vakavuvulitaka na neimami daukaulotu. Ni o ni vulica eso tale na ka me baleti keimami, o ni na raica ni levu sara na veika vivinaka eda tautauvata kina. Keimami vakayaloqaqataki kemuni mo ni maroroya na veika kece e vinaka ka dina ka qai raica kevaka e rawa ni da vakaikuritaka. Ena vuravura oqo ka vakasinaiti tu ena veibolebole, eda na gadreva na veivuke ena veigauna eso. Na lotu, na dina tawamudu, kei ira na neimami daukaulotu era sa tiki bibi sara ni veivuke oqori.\nO ira na neimami daukaulotu itabagone era biuta vakatikitiki na vuli, cakacaka, vakaitau, kei na veika kece tale era dau cakava na cauravou kei na goneyalewa ena nodra gauna ni bula oqo. Ena loma ni 18 ki na 24 na vula era na biuta tu mai vakawawa ena vuku ni gagadre titobu me ra qarava na Turaga.2 Eso vei ira na neimami daukaulotu era laki veiqaravi ni ra sa qase sara toka. Au kila ni na vakalougatataki na nodra matavuvale. Ena neitou matavuvale, e walu era veiqaravi tiko oqo vakadaukaulotu tudei—e tolu na luvei keirau yalewa, ira na dui watidratou, dua na makubui keirau yalewa, ka dua na makubui keirau tagane.\nEso beka ena vakataroga me baleta na yaca Momani. Oqori na yaca buli vei keimami. E sega ni yacai keimami dina, e dina ni keimami kilai raraba tu ena Momani. Na yaca oqori e kau mai ena dua na ivolanikalou tabu ka yacana na iVola i Momani.\nNa yaca dina ni Lotu na Lotu i Jisu Karisito ni Yalododonu Edaidai. Oqo na tauyavutaki tale ni Lotu taumada i Jisu Karisito. Ni a lako voli e delai vuravura, a tauyavutaka na Nona Lotu. A kacivi ira na iApositolo, Vitusagavulu, kei ira na iliuliu tale eso ka solia vei ira na dodonu ni matabete me ra cakacaka ena Yacana.3 Ni mai takali na Karisito kei ira na Nona iApositolo, era sa qai veisautaka na tamata na cakacaka vakalotu kei na ivunau. Sa yali na Lotu taumada kei na matabete. Ni sa oti na Gauna ni Butobuto, ena ruku ni nona veiliutaki na Tamada Vakalomalagi, a qai vakalesuya tale mai ko Jisu Karisito na Nona Lotu. Sa bula tale tu ena gauna oqo, sa vakalesui mai, ka cicivaki tiko ena nona veidusimaki vakalou.4\nKeimami muria na Turaga o Jisu Karisito ka vakatavuvulitaki Koya. Eda kila ni sa oti na Nona qaqa lagilagi mai na mate, a rairai na Turaga sa vakaturi cake vei ira na Nona tisaipeli ena vica na gauna. A kana vata kei ira. A lako vata kei ira. Ni bera na iotioti ni Nona Kau Cake, a lesi iratou me ratou “lako … ka vakalotutaki ira na lewe ni veivanua kecega, ka papitaisotaki ira ena yaca ni Tamamudou, kei na Luvena, kei na Yalo Tabu.”5 Eratou a muria na iApositolo na ivakaro ko ya. Eratou kacivi ira talega eso me vukei iratou ena kena vakayacori na ivakaro ni Turaga.\nNikua, ena ruku ni nodra veiliutaki na iapositolo kei na parofita ni gauna oqo, sa vagolei kina na ivakaro vata oqori vei ira na daukaulotu ni Lotu i Jisu Karisito ni Yalododonu Edaidai. Era veiqaravi na daukaulotu oqori ena sivia na 150 na matanitu. Ni ra matataka na Turaga o Jisu Karisito, era segata me ra vakayacora na ivakaro vakalotu oya—sa vakavoui ena noda gauna oqo mai vua na Turaga Vakataki Koya—me kau yani ki na veivanua na taucoko ni kosipeli ka me vakalougatataki na bula ni tamata ena veivanua kecega.6\nO ira na daukaulotu ena mua ni yabaki tinivakacaca se itekivu ni 20 vakacaca era se gone ena veika ni vuravura. Ia era sa vakalougatataki ena veisolisoli—me vaka na kaukauwa ni Yalo Tabu, na loloma ni Kalou, kei na ivakadinadina bula—oqori era sa yaco kina me ra Nona mata yaloqaqa na Turaga. Era wasea na itukutuku vinaka ni kosipeli ka na kauta mai na reki dina kei na marau tawayalani vei ira kece era rogoca na nodra itukutuku. Ena vuqa na gauna era laki vakayacora ena dua na vanua kei na vosa era vulagi kina.\nEra segata na daukaulotu mera muri Jisu Karisito ena vosa kei na ivalavala. Era vunautaki Jisu Karisito kei na Nona Veisorovaki.7 Era vakatavuvulitaka na kena Vakalesui mai na nona Lotu makawa na Karisito mai vua na Nona imatai ni parofita ena gauna oqo na Turaga, o Josefa Simici.\nO sa na rairai sotavi ira beka ena dua na gauna e liu, se dau vakawaleni ira tu beka ga na neimami daukaulotu. Sa noqu vakanuinui ni ko na sega ni rerevaki ira, ia mo ni vuli ga mai vei ira. E rawa ni ra ivurevure ka talai mai lomalagi kivei kemuni.\nA yaco vei Jerry na ka oqori, e dua na lewe ni lotu Protestant vakaturaga ka yabaki 60 vakacaca ka vakaitikotiko mai Mesa e Arizona. Na tamai Jerry e italatala ni Baptist; ka italatala ni Wesele o tinana. Ena dua na siga a wasea vei Jerry o Pricilla, na nona itokani voleka, na mosi a vakila ena mate ni luvena ena gauna a se qai sucu walega kina kei na veisere vakamosiyalo ka a yaco ni oti ga vakalailai oya. Na dredre ni bula vakatina lewedua, e va na luvei Pricilla–tolu na yalewa ka dua na tagane. Ni dolava na yalona vei Jerry, a vakatusa ni a sa vakasamataka tiko me kunati koya. Ena kaukauwa taucoko kei na loloma e rawata o Jerry, a tovolea me vukei koya me kila deivaki ni nona bula e ka vakamareqeti. A sureti koya me lako mai ki na nona lotu, ia e vakamacalataka o Pricilla ni sa oti na nona vakanuinui vua na Kalou.\nA sega ni kila o Jerry na ka me cakava. E muri, ni sui senikau tiko ena nona lomanibai, a masu na tamata vakabauta oqo vua na Kalou me liutaki koya. Ni masu tiko, a rogoca e dua na domo ena nona vakasama ni kaya, “Tarovi rau na gonetagane dau vodo basikeli.” A vaqaqa o Jerry ena veilecayaki se cava na ibalebale ni ka oqo. Ni se vakasamataka tiko na veivakauqeti oqo, e a rai yani ki gaunisala ka raici rau e rua na cauravou vakasote vulavula ka vakaneketai ni rau vodo basikeli tiko va-ka ki nona vale. Ena nona kurabuitaka na ka e yaco “kusarawa oqo,” a vakaraici rau tu ga ka rau mani lako siviti koya. Ia, ni qai kila ni gadrevi vua me cakava e dua na ka, a kaci yani, “Ei, kemudrau, yalovinaka, drau tu mada vakadua! Au vinakata meu vosa vei kemudrau!”\nEna kurabui kei na mata tarotaro, erau a tu vakadua na cauravou. Ni rau toro voleka mai, e qai raica o Jerry ni rau vakaitokaniyaca ka vakatakilakilataka ni rau daukaulotu ni Lotu i Jisu Karisito ni Yalododonu Edaidai. E raici rau o Jerry ka kaya, “Ena rairai rogorogo matalia beka oqo, ia au a masu tiko ka tukuni vei au meu ‘tarovi rau na gonetagane vodo basikeli.’ Au rai cake yani ki gaunisala, drau sa tu mai kina. E rawa beka ni drau vukei au?”\nErau matadredredre na daukaulotu, ka kaya e dua, “Io, au vakabauta ni rawa.”\nE vakamacalataka o Jerry na dre-dre vakatubu lomaleqa e sotava tiko o Pricilla. Sega ni dede rau sa sotavi Pricilla, kei iratou na luvena, kei Jerry. Eratou veivosakitaka na inaki ni bula kei na nona inaki tawamudu na Kalou me baleti iratou. E tubu na nodratou vakabauta o Jerry, Pricilla, kei iratou na luvena, ena masu ni yalodina, nodratou vulica na iVola i Momani, kei na veitokani loloma mai vei ira na lewe ni Lotu. Sa qai kaukauwa cake ga na nona vakabauti Jisu Karisito o Jerry. Sa tavuki na yalo vakatitiqa kei na vakanananu ni kukuna nei Pricilla ki na yalo vakanuinui kei na vakacegu. Eratou a mani papitaiso ka yaco me lewe ni Lotu vakalesui mai i Karisito.8\nIo, e rawa ni ra veivuke ena vuqa na sala na daukaulotu. Me vaka oqo, eso beka vei kemuni ena vinakata mo ni kilai ira vakavinaka na tubumuni. O na rawa ni kilai ira na nomu itubutubu kei ira na tubumu ki na ikava ni itabatamata, ia vakacava o ira na tubumu ena walu na itabatamata? O kila beka na yacadra? O vinakata beka mo kilai ira vakavinaka cake? Tarogi ira na daukaulotu! E rawa ni ra vukei iko!9 E rawarawa na nodra raica na ivola ni kawa vakaitamera ena Lotu i Jisu Karisito ni Yalododonu Edaidai.\nEso vei kemuni o ni lewenilotu ia o ni sega ni vakaitavi tiko ena gauna oqo. O ni lomana na Turaga ka dau nanuma vakalevu mo ni lesu tale mai ki na Nona lomanibai. Ia o ni sega ni kila me tekivu vakacava. Au vakatura mo ni tarogi ira na daukaulotu!10 E rawa ni ra vukei iko! E rawa talega ni ra veivuke ena nodra vakavulici na nomuni daulomani. O keimami kei ira na daukaulotu keimami lomani kemuni ka gadreva me keimami kauta lesu mai na reki kei na rarama ni kosipeli ki na nomuni bula.\nEso beka vei kemuni ena vinakata me kila na sala me na vakadruka kina e dua na veivakatotogani se me bula balavu ka marautaka na ituvaki ni bula vinaka. Tarogi ira na daukaulotu! E rawa ni ra vukei iko! Sa vakadinadinataki ena veivakadidike yadua ni, vakailawalawa, o ira ena Lotu i Jisu Karisito ni Yalododonu Edaidai era tamata bulabula. E tu sara i ra na ivakarau ni nodra mate ka ra tamata bula balavu, me vaka a ripotetaki ena veilawalawa kece era vakadikevi ena loma ni dua na gauna balavu e Amerika.11\nEso beka vei kemuni e nanuma ni sa rui osooso na bula ka vakaogaoga, ia ena boto ni lomamu o vakila ni lala tu, sega ni vakaibalebale se vakainaki. Tarogi ira na daukaulotu! E rawa ni ra vukei iko! E rawa ni ra vukei iko mo vulica vakalevu cake na inaki dina ni bula—na cava o mai tiko kina e vuravura kei na vanua o na lako kina ni o mate. E rawa ni o vulica na sala me vakalougatataka kina na nomu bula na kosipeli vakalesui mai i Jisu Karisito ka me sivia na veika kecega e rawa ni o vakasamataka ena gauna oqo.\nKevaka e tu na nomu lomaleqa ena vuku ni nomu matavuvale, tarogi ira na daukaulotu! E rawa ni ra vukei iko! Sa ka bibi sara vei ira na Yalododonu Edaidai na vaqaqacotaki ni bula vakawati kei na matavuvale. E rawa ni tawamudu na bula vakamatavuvale. Kerei ira na daukaulotu me ra vakavulica vei iko na iwalewale me na rawata kina na nomu matavuvale.\nE rawa talega vei ira na daukaulotu mera vukei iko me baleta na gagadre ni vakarabailevutaki ni nomu kila-ka. Na yalo ni tamata e gadreva tu na veivakararamataki. Se lako mai na dina ena dua na volau ni vakadidike se mai na ivakatakila ni Kalou, eda vakasaqara! Na lagilagi dina ni Kalou na vuku.12\nNa tubucake ena vuli e oka kina na kila-ka vakayalo vakakina na kila-ka vakayago. Eda tukuna tiko na bibi ni kena kilai na ivolanikalou tabu. Ena dua na vakadidike se qai oti walega, e kunei kina ni o ira na Yalododonu Edaidai era kila-ka vakalevu duadua me baleta na vakabauta Vakarisito kei na iVolatabu.13 Kevaka o vinakata mo kila vakavinaka cake na iVolatabu kei na iVola i Momani, ka vakarabailevutaka na nomu kila-ka me baleta na bula vakaveitacini vakatamata kei na bula vakatama va-Kalou, tarogi ira na daukaulotu! E rawa ni ra vukei iko!\nE vuqa vei kemuni e tu vua na gagadre me vukei ira na tamata era vakaleqai tu. Baleta ni keimami muri Jisu Karisito, o ira na Yalododonu Edaidai era dau nanamaki talega ki na sasaga ni veicuqeni vaka oya.14 E rawa ni ko mai duavata kei keimami ena nodra vukei na vakaleqai ka vakakina na vakarautaki ni veivuke vei ira era gadreva ena veileqa tubukoso ena veivanua kecega e vuravura. Kevaka o via vakaitavi, tarogi ira na daukaulotu! E rawa ni ra vukei iko!\nKevaka o via kila vakalevu cake na veika me baleta na bula ni oti na mate, baleta na lomalagi, baleta na ituvatuva ni Kalou me baleti iko; kevaka o via kila vakalevu cake na Turaga o Jisu Karisito, na Nona Veisorovaki, kei na Vakalesui mai ni Nona Lotu me vaka na kena tauyavutaki taumada, tarogi ira na daukaulotu! E rawa ni ra vukei iko!\nAu kila ni bula tiko na Kalou. O Jisu na Karisito. Sa vakalesui mai na Nona Lotu. Au masuta vagumatua na Kalou me vakalougatataki kemuni yadua kei ira yadua na noda daukaulotu talei. Ena yaca i Jisu Karisito, emeni.\n1. Thomas S. Monson, “Ni Da Mai Sota Tale,” Liaona, Nove. 2010, 5–6. 2. Raica na Vunau kei na Veiyalayalati 4:3. 3. Raica naMaciu 10:1; Luke 6:13; 10:1; Efeso 4:11–12. 4. Raica naVunau kei na Veiyalayalati 1:30. 5. Maciu 28:19. 6. Raica na Vunau kei na Veiyalayalati 68:8; 84:62; 112:28. 7. Raica na 1 Korinica 2:2; 2 Nifai 25:26. 8. Veitaratara yadua mai vei W. Tracy Watson, na peresitedi e liu ni Tabana ni Kaulotu na Arizona Mesa. 9. Ena vanua au sa biuta kina na malanivosa ni veisureti me ra “tarogi na daukaulotu,” e rawa talega ni o kerea e dua na nomu itokani e lewena na Lotu me vukei iko. 10. Era na marau talega me ra veivuke na wekamu, nomu itokani, kei ira na iliuliu ni Lotu. 11. Raica na James E. Enstrom kei na Lester Breslow, “Lifestyle and Reduced Mortality among Active California Mormons, 1980–2004,” Preventive Medicine, vol. 46 (2008), 135. 12. Raica naVunau kei na Veiyalayalati 93:36. 13. Raica na U.S. Religious Knowledge Survey (Pew Forum on Religion and Public Life, Sepi. 28, 2010), 7. 14. Raica na Ram Cnaan, Van Evans, Daniel W. Curtis, Called to Serve: The Prosocial Behavior of Active Latter-day Saints (University of Pennsylvania School of Social Policy and Practice, 2012); “Mormon Volunteerism Highlighted in New Study” (16 ni Maji, 2012), http://www.mormonnewsroom.org/article/mormon-volunteerism-report; Mormons in America: Certain in Their Beliefs, Uncertain of Their Place in Society (Pew Forum on Religion and Public Life, 12 ni Janu., 2012), 43; Robert D. Putnam kei David E. Campbell, American Grace: How Religion Divides and Unites Us (2010), 444–54. Kena sa otiKena e tarava\nVosa vakavitiAmerican Sign Language (ASL)Bahasa IndonesiaCebuanoČeskyDanskDeutschEestiEnglishEspañolFaka-tongaFrançaisGagana SamoaÍslenskaItalianoKahs KosraeKajin MajōlKreyòl AyisyenLatviešuLietuviųLingálaMagyarMahsen en PohnpeiMalagasyNederlandsNorskPalauanPolskiPortuguêsReo TahitiRomânăShqipSlovenčinaSuomiSvenskaTagalogThin Nu Wa'abTiếng ViệtVosa vakavitiVosa vakavitiБългарскиМонголРусскийУкраїнськаՀայերենພາສາລາວភាសាខ្មែរ한국어中文日本語


Ena Rawati Vakacava na Marau?—Me Vakainaki na Bula\nEDA DUATANI VAKALEVU NA TAMATA. EDA VOLAVOLA, DROINI, BULI IYAYA, EDA DAU VAKASAMATAKA ESO NA TARO BIBI ME BALETA NA BULA: Na cava e buli kina na lomalagi kei na vuravura? Eda mai tu vakacava ena vuravura qo? Na cava na inaki ni bula? Na cava ena yaco ena veigauna se bera mai?\nEso era sega ni via vakasamataka na taro va ya nira nanuma ni na dredre me saumi. Era vakabauta eso tale na bula vakaidewadewa, era nanuma kina ni sega ni vakaibalebale vei ira na taro ya. E kaya na parofesa ni itukutuku makawa kei na baioloji o William Provine: “E sega na kalou, e sega ni dua na ka e vakainaki. E sega na ivakatagedegede ni itovo, rawa ni vakaveitalia tu ga na bula.”\nEso era sega ni duavata kei na rai qori. Era vakabauta ni tuvanaki vakamaqosa na veika e lomalagi kei na vuravura. E sega tale ga ni vakamelei na donu kei na vakasakiti ni lawa e dusimaka nodra veitosoyaki. Ena levu ni nodra qoroqoro, era via vakatotomuria sara ga ena iyaya era bulia na ka era cakava na veika bula. Nira vakasamataka na vereverea kei na buli vakamatau ni veika bula, era vakadeitaka nira sega ni basika ga vakataki ira, e buli ira e dua e vuku.\nQori na vuna era dikeva tale kina nodra rai eso era vakabauta na bula vakaidewadewa. Dikeva mada e rua na kena ivakaraitaki.\nVUNIWAI NI MONA O ALEXEI MARNOV. E kaya: “E sega ni vakabauti na Kalou e koronivuli, e vakavulici kina na bula vakaidewadewa. E tukuni ni o koya e vakabauta na Kalou, e sega ni kila e levu na ka me baleta na bula.” A qai veisau nona rai o Alexei ena 1990.\nE kaya: “Au dau saga meu kila na ivakamacala dodonu ni veika e tu wavoliti keda, wili kina na noda mona. E tukuni ni tikiniyago qo e dua vei ira na ka vereverea duadua me bau buli e lomalagi kei vuravura. Ia vakacava e buli na mona me kila se cakacakataka na ka me yacova ga ni mate e dua? Qori ena sega toka ni vakaibalebale. Au mani lomatarotarotaka: ‘Eda mai tu vakacava ena vuravura qo? Na cava na inaki ni bula?’ Niu vakasamataka vakatitobu na tikina qori, au vakadeitaka kina ni tiko na Dauveibuli.”\nE vulica na iVolatabu o Alexei ni via kila na inaki ni bula. E vuniwai o watina qai sega ni vakabauta na Kalou. A vulica tale ga na iVolatabu ni toso na gauna me vakacala kina na ka e vulica o Alexei. Ia qo rau sa vakabauta ruarua na Kalou, erau sa kila tale ga ena iVolatabu na inaki ni Kalou me baleti keda na kawatamata.\nSAENITISI O HUABI YIN. A vulica o Huabi Yin na ka vakasaenisi qai vica vata na yabaki nona vakadidike voli me baleta na matanisiga.\nE kaya o Huabi: “Ni keimami dau vakadidike na saenitisi, keimami raica ni sa tu rawa e dua na lawa e cecere cake qai donu vinaka. Au lomatarotarotaka kina, ‘E basika vakacava na lawa qori? Ke vinakati me lewai vinaka na ka lalai mada ga me vaka na waqa ni buka ena gauna ni vakasaqa, qai wacava sara na katakata ni matanisiga. O cei mada e cakava rawa ya?’ Toso na gauna au vakadeitaka ni kena isau e cavuti ena imatai ni yatuvosa ena iVolatabu: ‘Ena ivakatekivu, e bulia na lomalagi kei na vuravura na Kalou.’”—Vakatekivu 1:1.\nE vakayacori e levu na vakadidike vakasaenisi ni via kilai na isau ni taro va qo: E cakacaka vakacava na noda mona? Na cava e vakavuna na katakata kei na rarama ni matanisiga? Ia erau dikeva o Alexei kei Huabi ni bibi cake na taro e saumi ena iVolatabu, kena ivakaraitaki: Na cava e buli kina na lomalagi kei na vuravura? Na cava e buli kina na kena lawa? Na cava na inaki ni bula?\nE kaya na iVolatabu me baleta na vuravura: “E sega ni bulia [na Kalou] me lala, e bulia ga me tawa.” (Aisea 45:18) Io, e tiko na inaki ni nona bulia na vuravura na Kalou. Ena vakamacalataki na inaki qori ena ulutaga e tarava, qai veisemati vinaka kei na noda inuinui ni veigauna se bera mai.\nTIKINA BIBI ME NANUMI\n‘E sega ni bulia na Kalou me lala na vuravura, e bulia ga me tawa.’—Aisea 45:18.\n“Me vakainaki noda bula”\nE vola na parofesa o William McDougall: “Na bula e vakainaki ena veivuke vakalevu ena noda bulabula vakayago, qai vinaka na ivakarau ni noda vakasama.” E tokona qori na parofesa o Carol Ryff, e kaya ni o ira “e vakainaki na nodra bula era sega ni tautauvimate, e vinaka na ivakarau ni nodra vakasama . . . , e tu tu yadua mera mateniuto, ke mate e dua na yasa ni yagodra ena totolo nodra bula vinaka tale . . . era na bula balavu tale ga.”\nNa Cava na iNaki ni Bula?\nO bau lomatarotarotaka se, ‘Cava na inaki ni bula?’ Vulica na isaunitaro qori mai na iVolatabu.\niMeli iMeli Me Vakainaki na Bula\nEda Vu Mai Vei—Rua na Taro Vakavure Vakasama


Tiko o Jisu ena Baravi ni Wasa o Kalili | Bula i Jisu\nRAIRAI O JISU ENA WASA O KALILI\nMERA VAKANI NA SIPI\nEna iotioti ni bogi i Jisu kei ratou na yapositolo, a tukuna vei ratou: “Niu sa vakaturi, au na liu i Kalili.” (Maciu 26:32; 28:7, 10) Levu tale ga nona imuri era gole e Kalili. Ia na cava era lai cakava e kea?\nA tukuna o Pita vei ratou na ono na yapositolo: “Au se lako mada i qoli.” Eratou kaya sara vua: “Keitou lako tale ga yani.” (Joni 21:3) Eratou sega ni rawata e dua na ika ena bogi taucoko. Ni sa matakacaca, e rairai o Jisu e baravi, ia ratou sega ni kilai koya na yapositolo. E kaci sara o Jisu: “Ragone, sa rawa eso na kemudou?” Ratou sauma: “Sega!” E kaya o Jisu: “Dou balata na lawa ena yasa ni waqa imatau me rawa kina eso.” (Joni 21:5, 6) Dua na ka na levu ni ika e coko, sega sara ga ni ratou yavia rawa mai na lawa.\nE tukuna o Joni vei Pita: “Na Turaga!” (Joni 21:7) E vesuka vinaka sara o Pita na nona isulu e tolona, a sega ni dara tiko ena qoli. E lade i wai qai qalo i baravi, rauta ni ciwasagavulu na mita. Ratou muri koya vakamalua ena waqa na vo ni yapositolo, ni ratou dreta tiko yani na lawa e sinai tu kina na ika.\nNi ratou yaco i vanua, eratou raica ni sa “waqa tu na qilaiso, ra qai tavu tu kina na ika kei na madrai.” E tukuna o Jisu: “Dou kauta mai eso na ika dou se qai rawata.” E yavia mai na lawa o Pita sa sinai tu ena ika lelevu, e rauta ni 153 taucoko! E tukuna o Jisu: “Dou mai katalau.” E sega ni dua e doudou me taroga, “O cei o kemuni?” ni ratou sa kila vinaka ni oya ga o Jisu. (Joni 21:10-12) Qo na ikatolu ni gauna e rairai kina o Jisu vei ratou na ilawalawa tisaipeli.\nE solia sara o Jisu na madrai kei na ika me ratou kania. De dua ni raica o Jisu na levu ni ika, e taroga: “Saimoni na luvei Joni, o cei o lomana, o yau se na ka era tu qo?” Vakacava e taleitaka vakalevu o Pita na bisinisi ni qoli mai na cakacaka e vinakata vua o Jisu? E sauma o Pita: “Turaga, oni kila niu lomani kemuni vakalevu.” Mani kaya vua o Jisu: “Vakani ira noqu lami.”—Joni 21:15.\nE taroga tale o Jisu: “Saimoni na luvei Joni, o lomani au?” De dua e veilecayaki o Pita, ia e sauma vakadodonu: “Io Turaga, oni kila niu lomani kemuni vakalevu.” E sauma tale o Jisu: “Vakatawani ira na noqu sipi lalai.”—Joni 21:16.\nE taroga o Jisu ena ikatolu ni gauna: “Saimoni na luvei Joni, o lomani au?” De dua e nanuma o Pita ni vakatitiqataka o Jisu na nona yalodina. E sauma ena doudou o Pita: “Turaga, oni kila na ka kece. Oni kila niu lomani kemuni vakalevu.” E cavuta tale o Jisu na ka e dodonu me cakava o Pita: “Vakani ira na noqu sipi lalai.” (Joni 21:17) Io, e bibi vei ira na veiliutaki mera qaravi ira era vagolei mai ena bainisipi ni Kalou.\nA vesu qai vakamatei o Jisu ena vuku ni cakacaka e lesi koya kina na Kalou. Sa qai vakatakila vei Pita ni na sotava tale ga qori. E kaya o Jisu: “Ni o se gone, o vakaisulu ga vakataki iko o qai lako ena vanua ga o vinakata. Ia ni o sa qase, o na dodoka yani na ligamu vua tale e dua me vakasulumi iko, e kauti iko tale ga ina vanua o sega ni vinakata.” Sa qai uqeti koya o Jisu: “Muri au tiko ga.”—Joni 21:18, 19.\nE raici Joni o Pita qai taroga: “Turaga, vakacava o koya qo?” Ni dau lomani Joni vakalevu o Jisu, na itavi cava ena lesi vua ena gauna se bera mai? E sauma o Jisu: “Ke lomaqu me bula tiko me yacova noqu lako mai, na cava mo leqataka kina?” (Joni 21:21-23) E sega ni dodonu me leqataka o Pita na ka era cakava eso tale, e bibi me muri Jisu tiko ga. Sa qai tukuna o Jisu ni na dede sara nona bula o Joni vei ira kece na yapositolo, ena raivotutaka tale ga nona lako mai o Jisu me veiliutaki ena Matanitu ni Kalou.\nIo, e levu tale na ka e cakava o Jisu, ia e sega ni rawa ni volai kece ena ivolavivigi.\nE kilai vakacava ni sega ni matata vei ratou na yapositolo na ka eratou na lai cakava e Kalili?\nEratou qai kilai Jisu vakacava na yapositolo ena Wasa o Kalili?\nNa cava e vakabibitaka o Jisu mera cakava na veiliutaki?\nE vakatakila vakacava o Jisu na sala ena mate kina o Pita?\niMeli iMeli Baravi ni Wasa o Kalili\njy wase 136 t. 308-309


8 Taranisimisani taucoko ni Eaton ni totolo - OEM Eaton Fuller Transmission Parts\n8 Taranisimisani taucoko ni Eaton ni totolo2019-05-02T17:47:15-04:00\n8 totolo Eaton Fuller transmissions ena yadua na ivakaraitaki ni volivolitaki ena isau ni Volaulevu. Eda nona ivotavota vou ka vakayagataki na transmissions kei na sausaumi kei na ivolavakarau ivakaraitaki vinaka tu. Me ikuri ni vou ka na tara tale na Fuller ni Eaton 8 transmissions takoso ni ivolavakarau ni totolo, Eda sa volitaka rawa dina Tiki ni biaulivaliva ni Eaton Fuller oka kina na iyaya ni taracake tale, iyaya, Wasei ni iyaya, synchronizers, vauca na iyaya, kunea na gaunisala, se na moto ni vatavata, housings ni lali, icurucuru na moto ka vakalevu cake.\nKevaka o gadreva na nomu taranisimisani tarai cake tale, Eda rawa ni vukei.\nEda vakarautaka na biaulivaliva ni ituvaki taracake tale ni veiqaravi ka rawa tomika ka qai sereki nomu taranisimisani mai na dua na vanua e vuravura. Waqa ni siga vata ga e tu e vuravura raraba!\nEaton Fuller 8 Transmissions ni totolo\nFO-17E308LL-VCS VL NI VVL-11608\nVL NI VVL-7608LL\nVL NI VVL - 8608L\nVL NI VVL-8908LL\nRTF - 8608L RTF-8908LL\nRT8908LL Eaton Fuller tarai cake tale Transmissions ni volitaki


1 Tui 13 | iVolatabu ena Internet | Vakadewa ni Vuravura Vou\niMatai ni Tui 13:1-34\nParofisaitaki na ka ca ina icabocabonisoro e Peceli (1-10)\nKavida na icabocabonisoro (5)\nTalaidredre na tamata ni Kalou (11-34)\n13 E vosa o Jiova vua e dua na tamata ni Kalou+ me biuti Juta me lako i Peceli, ni duri tiko o Jerepoami ena yasa ni icabocabonisoro+ me cabora na isoro kubou. 2 E qai kacivaka ina icabocabonisoro na vosa i Jiova, e kaya: “iCabocabonisoro, icabocabonisoro! Qo na ka e kaya o Jiova: ‘Raica! Ena sucu e dua na gonetagane ena vuvale i Tevita, na yacana o Josaia!+ Ena cabori ira e delamu na bete ni vanua cecere era cabora tiko na isoro kubou e delamu, ena vakama e delamu na suidra na tamata.’”+ 3 E tukuna e dua na ivakatakilakila ena siga oya, e kaya: “Qo na ivakatakilakila e tukuna o Jiova: Raica! Ena kavida na icabocabonisoro, ena tasova na dravusa* e toka e delana.” 4 Ni rogoca ga na tui na vosa e kacivaka na tamata ni Kalou dina ina icabocabonisoro e Peceli, e dodoka na ligana o Jerepoami mai na icabocabonisoro qai kaya: “Ni vesuki koya!”+ E mate sara na ligana e dodoka yani vua, e sega ni lokia rawa tale.+ 5 E qai kavida na icabocabonisoro, e tasova na dravusa mai na icabocabonisoro me vaka na ivakatakilakila a tukuna o Jiova vua na tamata ni Kalou dina. 6 E kaya na tui vua na tamata ni Kalou dina: “Yalovinaka, mo vakamasuti Jiova na nomu Kalou, mo masulaki au me vinaka kina na ligaqu.”+ E vakamasuti Jiova sara na tamata ni Kalou dina, mani vinaka tale na ligana na tui me vaka e liu. 7 E kaya sara na tui vua na tamata ni Kalou dina: “Me daru lako vata i vale mo lai kana, meu solia vei iko e dua na iloloma.” 8 Ia e tukuna na tamata ni Kalou dina vua na tui: “Ke oni solia mada ga vei au e veimama na nomuni vale, au na sega ga ni lako vata kei kemuni meu kana madrai se gunu wai ena vanua qo. 9 Qori na ka e vakaroti au kina na vosa i Jiova: ‘Mo kua ni kana madrai se gunu wai, mo kua tale ga ni lesu ena sala o muria mai.’” 10 E mani lako ena dua tale na sala, e sega ni lesu ena sala e muria ni lako i Peceli. 11 E tiko e Peceli e dua na parofita qase, eratou lai tukuna vua na luvena tagane na ka kece e cakava ena siga oya e Peceli na tamata ni Kalou dina kei na ka e tukuna vua na tui. Ni ratou talanoataka oti vei tamadratou, 12 e tarogi ratou o tamadratou: “E muri i vei o koya?” Eratou mani vakaraitaka vua na sala e muria na tamata ni Kalou dina e lako mai Juta. 13 E kaya vei ratou na luvena tagane: “Dou vakarautaka vei au na idabedabe ni asa.” Eratou vakarautaka sara na idabedabe ni asa, sa qai vodo kina o koya. 14 E muria yani na tamata ni Kalou dina qai raici koya ni dabe tiko ena ruku ni vunikau levu. E mani kaya vua: “O iko na tamata ni Kalou dina o lako mai Juta?”+ E sauma o koya: “O yau qo.” 15 E kaya vua: “Me daru lako i vale mo lai kana madrai.” 16 Ia e kaya o koya: “Au na sega ni rawa ni lesu vata kei iko seu vakadonuya na nomu veisureti, seu kana madrai se gunu wai vata kei iko ena vanua qo. 17 Ni tukuni vei au ena vosa i Jiova, ‘Mo kua ni kana madrai se gunu wai e kea. Mo kua tale ga ni lesu ena sala o muria mai.’” 18 E qai tukuna vua: “O yau tale ga e dua na parofita me vakataki iko, e qai tukuna vei au e dua na agilosi na vosa i Jiova, ‘Mo drau lesu vata ina nomu vale me rawa ni kana madrai me gunu wai tale ga.’” (E lawakitaki koya.) 19 E mani lesu vata kei koya me kana madrai, me gunu wai ena nona vale. 20 Ni rau se dabe tiko ena teveli, e vosa o Jiova vua na parofita e kauti koya lesu mai, 21 e qai kacivaka vua na tamata ni Kalou dina e lako mai Juta, e kaya, “Qo na ka e tukuna o Jiova: ‘Ni o beca na ivakaro i Jiova o qai sega ni muria na nona ivakaro e tukuna vei iko o Jiova na nomu Kalou, 22 ni o lesu mo kana madrai mo gunu wai ena vanua e tukuni vei iko, “Mo kua ni kana madrai se gunu wai,” ena sega ni bulu na yagomu ena nodra ibulubulu na nomu qase.’”+ 23 Ni kana madrai qai gunu oti na tamata ni Kalou dina, e vakarautaka sara na parofita qase na idabedabe ni asa me vodo kina na parofita a kauta mai. 24 E lako sara yani o koya mani donuya e dua na laione e gaunisala qai vakamatei koya.+ E tu ga e gaunisala na yagona, e duri toka e yasana na asa, e duri tale toka ga ena yasa ni yago mate na laione. 25 Era tasivi eso na tamata era mani raica ni tu e gaunisala na yago mate qai duri toka na laione e yasana. Era lako yani era lai tukuna ina koro e tiko kina na parofita qase. 26 Ni rogoca qori na parofita a kauti koya lesu mai, e kaya sara: “Qo ga na tamata ni Kalou dina e beca na ivakaro i Jiova,+ e soli koya gona o Jiova vua na laione me vakamavoataki koya qai vakamatei koya, me vaka na vosa i Jiova e tukuna vua.”+ 27 E kaya sara vei ratou na luvena tagane: “Dou vakarautaka vei au na idabedabe ni asa.” Eratou vakarautaka sara na idabedabe. 28 E lako yani e raica sara ni davo tu e gaunisala na yago mate, e duri tu e yasana na asa kei na laione. E sega ni kania na yago mate na laione se vakamavoataka na asa. 29 E qai laveta na parofita na yagona na tamata ni Kalou dina, e biuta ena asa qai kauti koya lesu ina nona koro me tagicaki koya me buluti koya. 30 E mani vakadavora na yagona ena nona ibulubulu, era tagicaki koya tiko ga: “Oilei na taciqu!” 31 Ni buluti koya oti e tukuna sara vei ratou na luvena tagane: “Niu sa mate, mo dou buluti au ena vanua e bulu kina na tamata ni Kalou dina. Dou biuta na suiqu ena yasa ni suina.+ 32 Ena yaco dina na vosa i Jiova e kacivaka o koya ina icabocabonisoro e Peceli kei na vale kece ni sokalou e tiko ena vanua cecere+ ena koro kece e Samaria.”+ 33 Oti qori e sega ni veisautaka o Jerepoami na nona ivakarau ca, e lesi ira tiko ga na tamata+ mera bete ni vanua cecere. O koya ga e vinakata, e bulia sara me bete, e kaya: “Me bete ni vanua cecere o koya qo.”+ 34 Na nodra ivalavala ca qo na vuvale i Jerepoami+ era vakarusai ra qai vakawabokotaki kina mai na dela i vuravura.+\n^ Se “dravusa uro,” oya na dravusa e veiwaki kei na uro ni isoro.\n1 Tui 13


Aisea 57 | iVolatabu ena Internet | Vakadewa ni Vuravura Vou\nMate na yalododonu kei ira na yalodina (1, 2)\nVakavotui na saqamua vakayalo nei Isireli (3-13)\nVakacegui na yalobibivoro (14-21)\nVaka na wasawasa voravora na tamata ca (20)\nSega ni vakacegu na tamata ca (21)\n57 Sa mate na yalododonu,Ia e sega ni dua e kauaitaka e lomana. O ira na tamata yalodina era kau tani,*+ E sega ni dua e liaca ni sa kau tani na tamata yalododonuEna vuku ni ca. 2 E curu ina ivakavakacegu. Era vakacegu toka ena nodra idavodavo,* o ira kece na lako vakadodonu. 3 “Ia o kemuni, moni toro mai,O kemuni na luve ni yalewa daucakaisausau,O kemuni na luve ni veibutakoci kei na saqamua: 4 O cei oni vakalialia tiko? O cei oni dolava vakalevu kina na gusumuni moni darayame kina? Vakaevei, oni luve ni talaidredre,Na luve ni lasulasu,+ 5 O ira na gagano tiko ena maliwa ni vunikau lelevu,+Ena ruku ni vunikau bulabula kece,+Era vakamatea na luvedra ena buca,*+ Ena ruku ni uluvatu? 6 Na vatu yagoyagovinaka ni buca* e nomu ivotavota.+ Io qo na nomu ivotavota. O livia mada ga vei ira na isoro livi, o cabora kina na isolisoli.+ Meu marautaka na* ka qo? 7 Ena dela ni ulunivanua cecere qai rewaicake, o vakarautaka na nomu idavodavo,*+ O lako cake kina mo vakacaboisoro.+ 8 Ena daku ni isogo kei na duru ni katuba o vakaduria kina na nomu ivakananumi. O biuti au mo luvata na nomu isulu,O lako cake mo vakalevutaka na nomu idavodavo. O qai veiyalayalati kei ira. O taleitaka mo davo tale ga ena nodra idavodavo,+O wanonova na yago tabu vakatagane.* 9 O lako sobu vei Meleki* ni o kauta na waiwai,Kei na levu na ilumu. O talai ira vakayawa na nomu mata,Mo lako sobu kina ina iBulubulu.* 10 O sa oca ena levu ni nomu veilakoyaki,Ia o sega ni kaya, ‘E tawayaga!’ O vakaukauataki tale. Oya na vuna o sega ni soro kina. 11 “O cei o domobulataka se rerevakaMo tekivu lasu kina?+ O sega ni nanumi au.+ O sega ni tugana i lomamu.+ Vakacava au galu tiko ga, seu vunia na ka?+ Mo sega ni rerevaki au kina. 12 Au na vakatakila na nomu ‘yalododonu’+ kei na nomu cakacaka,+Ena sega ni yaga vei iko qori.+ 13 Ni o kere veivuke,Ena sega ni vakabulai iko na matakau o kumuna.+ Na cagi ena kauta tani kece. Na icegu wale ga ena vukataki ira,Ia o koya e dro mai vei au ena nona na vanuaEna taukena na noqu ulunivanua tabu.+ 14 Ena tukuni, ‘Moni buluta, moni buluta na sala! Moni caramaka na sala.+ Kauta tani na ka e latia na nodra sala na noqu tamata.’” 15 Ni qo na ka e kaya o koya e Cecere, e LevuE bula tiko me tawamudu,+ na yacana o yalosavasava:+ “Au tiko mai cake, ena vanua savasava,+Ia vei ira tale ga na yalolailai kei ira na yalobibivoroMeu vakabula na yalobibivoroMeu vakabula na lomadra na yalolailai.+ 16 Niu na sega ni saqati ira me tawamuduSeu cudru tiko ga,+Ni na malumalumu mai na igunibula ena vukuqu,+Vaka kina na kabula au bulia. 17 Au cudruvaka na ca ni nona sasaga me rawaka vakailawaki,+Au mani mokuti koya, au vunia na mataqu, au cudruva. Ia e vakaitovotaki koya tiko ga me vaka na vukitani,+ e murilomana ga. 18 Au sa raica na nona ivalavala,Ia au na vakabulai koya,+ au na tuberi koya+Meu vakasuka tale* vua na vakacegu+ kei ira na nona era tagi.”+ 19 “Au na vakatubura na vua ni tebenigusu. Na vakacegu e sega ni mudu ena soli vua e tiko vakayawa kei koya e tiko voleka,”+ e kaya o Jiova,“Au na vakabulai koya.” 20 “Ia o ira na tamata ca era vaka na wasawasa voravora e sega ni maravu rawa,Na kena ua e kauta cake mai na coniwaitui kei na soso. 21 E sega na vakacegu,” e kaya na noqu Kalou, “vei ira na tamata ca.”+\n^ Oya nira sa mate.\n^ Oya ena ibulubulu.\n^ Se “vakacegui ena.”\n^ Qo e rairai dusia na icabocabonisoro ni kalou lasu se vanua ni sokalou.\n^ Qo e rairai dusia na qaravi matakau.\n^ Se rawa ni, “vua na tui.”\n^ Se “sauma.”


Jope 1 | iVolatabu ena Internet | Vakadewa ni Vuravura Vou\nYalodina o Jope, nona iyau (1-5)\nVakalewa o Setani na inaki i Jope (6-12)\nVakayalia o Jope nona iyau kei ratou na luvena (13-19)\nSega ni beitaka na Kalou o Jope (20-22)\n1 A tiko voli ena vanua o Usi e dua na turaga na yacana o Jope.*+ E turaga yalododonu ni dau yalodina,*+ e dau rerevaka na Kalou qai sega ni goleva na ca.+ 2 E vitu na luvena tagane qai tolu na luvena yalewa. 3 Na nona qelenimanumanu e 7,000 na sipi, e 3,000 na kameli, 1,000 na bulumakau, 500 na asa,* ra qai le levu sara nona dauveiqaravi, e mani rogo kina o koya vei ira kece na lewenivanua ena Tokalau. 4 Eratou dau caka soqo ni kana magiti na luvena tagane ena nodratou dui vale ena siga sa loku tu.* Eratou dau sureta mai na ganedratou tolutolu me ratou kana vata, ratou gunu vata tale ga. 5 Ni oti ga e dua na siga ni kana magiti, ena talatala yani o Jope me vakasavasavataki ratou. E sou ena mataka me vakacabora na isoro kama+ ena vukudratou yadua. Ni kaya o Jope: “De ratou cala na luvequ, ratou qai vosavakacacataka na Kalou e lomadratou.” Qori na ka e dau cakava o Jope.+ 6 Sa qai yaco mai na siga mera lako yani kina na luve ni Kalou dina*+ mera lai tu ena nodra tikina ena mata i Jiova,+ e lako maliwai ira tale ga yani+ o Setani.+ 7 E qai tukuna vei Setani o Jiova: “O lako mai vei?” E kaya vei Jiova o Setani: “Au veilakoyaki qai gade voli mai vuravura.”+ 8 E qai tukuna vei Setani o Jiova: “O vakasamataki* Jope tiko na noqu dauveiqaravi? E sega ni dua e vuravura e tautauvata kei koya. E turaga yalododonu ni dau yalodina,*+ e rerevaka tiko ga na Kalou qai sega ni dau goleva na ca.” 9 E qai tukuna vei Jiova o Setani: “Vakacava e sega ni yaga nona rerevaka na Kalou o Jope?+ 10 Oni sega ni viribaiti koya moni taqomaki koya kina,+ na nona vale kei na ka kece e taukena? Oni vakalougatataka na cakacaka ni ligana,+ sa robota tale ga na vanua na nona manumanu. 11 Ia qo, dodoka mada na ligamuni qai vakarusa na ka kece e taukena, ena vosavakacacataki kemuni dina e matamuni.” 12 E qai kaya vei Setani o Jiova: “Raica! Sa tu e ligamu* na ka kece e taukena. Me kua ga ni tarai koya na ligamu! Sa qai biubiu mai na mata i Jiova o Setani.+ 13 Ena siga eratou kana, ratou gunu waini tiko kina na luvena tagane kei na luvena yalewa ena vale i tuakadratou tagane e qase duadua,+ 14 e lako yani e dua na italai qai tukuna vei Jope: “Era siviyara tiko na bulumakau, era kana co tale tiko ga e yasadra na asa, 15 ra qai ravu mai na kai Sipa, era butakoca na manumanu, era vakamatei ira tale ga na dauveiqaravi ena iseleiwau. O yau duadua ga au dro bula meu mai tukutuku vei kemuni.” 16 Ni se vosa tiko ga, sa lako tale mai e dua qai kaya: “E lutu mai lagi na bukawaqa mai vua na Kalou,* e yameca na sipi kei ira na dauveiqaravi qai kani ira! O yau duadua ga au dro bula meu mai tukutuku vei kemuni.” 17 Ni se vosa tiko ga, sa lako tale mai e dua qai kaya: “Era cemuria ra qai butakoca na kameli e tolu na ilala daubutako mai Kalitia,+ ra qai vakamatei ira na dauveiqaravi ena iseleiwau. O yau duadua ga au dro bula meu mai tukutuku vei kemuni.” 18 Ni se vosa tiko ga, sa lako tale mai e dua qai kaya: “Eratou kana, ratou qai gunu waini tiko na luvemu tagane kei na luvemu yalewa ena vale i tuakadratou tagane e qase duadua. 19 E qai liwa mai vakasauri ena vanua dravuisiga e dua na batinicagi kaukaua qai yavalata na tutunivale vava, mani lutuki ratou na luvemu ratou mate sara. O yau duadua ga au dro bula meu mai tukutuku vei kemuni.” 20 E duri sara o Jope qai dresulaka nona isulu, e tasia na uluna, e tekicuva sara ina qele 21 qai kaya: “Au basika luvawale mai na katonigone i tinaqu,Au na lesu luvawale.+ Sa solia o Jiova,+ sa kauta laivi tale ga o Jiova. Me vakacaucautaki tiko ga na yaca i Jiova.” 22 Ena ka kece qo, e sega ni valavala ca o Jope se beitaka na Kalou ni cakacala.*\n^ Se rawa ni kena ibalebale “Vakacacani.”\n^ Se “ena nodratou dui vale yadua ni sa nodratou gauna.”\n^ Se rawa ni, “lagi na yaseyase.”\n^ Se “tukuna e dua na ka tawadodonu vua na Kalou.”