Na Kalou e Kauaitaki Ira Dina na Yalewa?\nNa Vale ni Vakatawa | Seviteba 2012\nWILIKA ENA VOSA Afrikaans Albanian Amharic Arabic Armenian Armenian (West) Bislama Bulgarian Catalan Cebuano Chichewa Chinese (Shanghainese) Chinese (Sichuanese) Chinese Cantonese (Simplified) Chinese Cantonese (Traditional) Chinese Mandarin (Simplified) Chinese Mandarin (Traditional) Chitumbuka Cibemba Croatian Czech Dangme Danish Dutch English Estonian Finnish French Garifuna Georgian German Greek Greenlandic Guarani Haitian Creole Hiligaynon Hungarian Igbo Iloko Indonesian Isoko Italian Japanese Kimbundu Kinyarwanda Kirghiz Kirundi Kongo Korean Lingala Lithuanian Malagasy Mizo Moore Myanmar Nahuatl (Northern Puebla) Norwegian Nzema Ossetian Papiamento (Aruba) Papiamento (Curaçao) Polish Portuguese (Brazil) Quechua (Ancash) Quechua (Cuzco) Romanian Russian Samoan Sepedi Serbian (Cyrillic) Serbian (Roman) Sesotho (Lesotho) Setswana Seychelles Creole Shona Sinhala Slovak Slovenian Solomon Islands Pidgin Spanish Sranantongo Swahili Swedish Tagalog Tetun Dili Thai Tigrinya Tsonga Turkish Twi Ukrainian Urdu Vietnamese Xhosa Zulu vakaViti\n“A vakavuna na ivalavala ca e dua na yalewa, me beitaki ga vua na noda mate.”—ECCLESIASTICUS, IKARUA NI SENITIURI B.S.K.\n“O iko na nona mata na tevoro: o iko a kania e liu na vuanikau a vakatabui: o iko na imatai ni tamata mo talaidredre ena lawa ni Kalou . . . O iko a vakavuna me ivalavala ca na imatai ni tagane, na iyaloyalo ni Kalou.”—NA TERTULLIAN, ON THE APPAREL OF WOMEN, IKARUA NI SENITIURI S.K.\nNA ITUKUTUKU makawa qori e sega ni volai tu ena iVolatabu. Sa vica vata na senitiuri na kena vakayagataki tiko me dusia na vuna era vakaduiduitaki kina na yalewa. Ena gauna mada ga qo, o ira na dau sevaki ira na yalewa era se cavuqaqataka tiko ga eso na ivola ni lotu me rawa ni vakadonui kina na nodra dau vakalolomataki na yalewa, ra qai tukuna ni dodonu mera beitaki na yalewa ena leqa ni kawatamata. A nona inaki beka na Kalou mera vakalialiai qai vakalolomataki na yalewa vei ira na tagane? Na cava e tukuna na iVolatabu? Meda raica mada.\n◼ E sa bau cudruvi ira na yalewa na Kalou?\nSega. Na Kalou e “cudruvi” koya ga “na gata makawa e vakatokai na Tevoro.” (Vakatakila 12:9; Vakatekivu 3:14) Ena gauna e kaya kina na Kalou ni o Atama ena “lewai” watina, e sega ni dusia qori ni vakadonuya na Kalou mera vakabobulataki ira na yalewa na tagane. (Vakatekivu 3:16) Ia a parofisaitaka tiko ga na isau ni nodrau ivalavala ca na imatai ni veiwatini.\nKoya gona, na nodra vakalolomataki na yalewa e baleta ga nida tamata ivalavala ca, sega ni loma ni Kalou. Na iVolatabu e sega ni duavata kei na vakasama ni o ira na yalewa e dodonu mera bobula vei ira na tagane me vosoti kina na ivalavala ca taumada.—Roma 5:12.\n◼ A bulia beka na yalewa na Kalou me torosobu vei tagane?\nSega. E tukuna na Vakatekivu 1:27: “A sa bulia na tamata na Kalou mei tovo vata kei koya; e nai tovo ni Kalou sa buli koya ko koya; na tagane kei na yalewa sa buli rau ko koya.” Koya gona, mai na vakatekivu a buli na tamata—tagane kei na yalewa—me vakaraitaka na itovo vakalou. E dina ni duidui na ivakarau ni lomadrau kei na kedrau ibulibuli o Atama kei Ivi, ia e tautauvata na ivakaro a soli vei rau, e tautauvata tale ga na dodonu e solia vei rau o koya e Buli rau.—Vakatekivu 1:28-31.\nNi bera ni buli o Ivi, a tukuna na Kalou: “Au na bulia e dua na dauveivuke e yaga vua [Atama], me nona itokani.” (Vakatekivu 2:18, NW) Na vosa na ‘itokani’ e vakaibalebaletaka beka ni o yalewa e torosobu vei tagane? Sega, baleta na kena vosa vakaIperiu e rawa tale ga ni vakaibalebaletaka na “kena isa e dua” se “na nona ivukevuke” na tagane. Vakasamataka mada na nodrau cakacaka vata na dauveisele kei koya na vuniwai e dauveivakamoceri ena gauna ni veisele. Vakacava e rawa ni caka ga na veisele ke yali e dua vei rau? Sega! E dina ni na vakayacora na veisele o koya na dauveisele, ia e kena ibalebale qori ni bibi duadua na nona itavi? Sega. E va tale ga kina na nona bulia na tagane kei na yalewa na Kalou me rau cakacaka vata, erau na sega ni veisisivi.—Vakatekivu 2:24.\n◼ E vakaraitaka vakacava na Kalou ni kauaitaki ira na yalewa?\nNi raica rawa na veika e rawa ni cakava na tamata ivalavala ca, e sa vakaraitaka vakamatata mai liu na Kalou ni nona inaki me taqomaki ira na yalewa. Ena ivola na La Bible au féminin (Na iVolatabu me baleti ira na Yalewa), a vola kina o Laure Aynard me baleta na Lawa a soli vei Mosese ena ika16 ni senitiuri B.S.K.: “Ena gauna e vakamacalataka kina na Lawa eso na ka e vauci ira na yalewa, e dusia ga vakalevu na nodra taqomaki.”\nKena ivakaraitaki, e vakaroti ena Lawa na nodra rokovi kei na nodra dokai na tama kei na tina. (Lako Yani 20:12; 21:15, 17) E vakarota tale ga na nodra taqomaki vakavinaka na yalewa bukete. (Lako Yani 21:22) Ena gauna mada ga qo, na veitaqomaki e vakarautaka na lawa ni Kalou qori e duidui sara kei na lawa me baleta na kena sega ni soli vakalevu na nodra dodonu eso na yalewa ena levu na vanua. Ia e levu tale na ka e vakaraitaka ni kauaitaki ira dina na yalewa na Kalou.\nNa Lawa e Vakaraitaka na Rai ni Kalou me Baleti Ira na Yalewa\nNa Lawa a solia na Kalou o Jiova ena matanitu o Isireli ena vukei ira vakalevu—tagane kei na yalewa—mera bulabula vakayago, savasava nodra ivalavala, qai dei tiko ga na nodra veiwekani voleka kei Jiova. Ke ra rogoca qai muria, ena “uasivi vei ira kecega na matanitu e vuravura” na matanitu o Isireli. (Vakarua 28:1, 2) Na cava na nodra itavi na yalewa ena Lawa? Dikeva mada qo.\n1. Nodra galala yadua. O ira na yalewa ni Isireli makawa era sega ni vakataki ira na vo ni yalewa ena so tale na matanitu baleta ni soli vei ira e levu na galala. Dina nira lesi na tagane mera ulunivuvale, ia era nuitaki watidra mera “nanuma e dua na were, ka volia” qai “tea na were-ni-vaini.” Ke kenadau o yalewa ena culacula kei na talitali, e rawa sara ga ni cicivaka e dua na nona bisinisi. (Vosa Vakaibalebale 31:11, 16-19) Ena Lawa a soli vei Mosese, e tiko tale ga na nodra dodonu yadua na yalewa sega ni o ira ga na tagane.\nE Isireli makawa, a soli tale ga na galala vei ira na yalewa mera veiwekani voleka kei na Kalou. E vakamacalataki Ana na iVolatabu, ni a masu vua na Kalou me baleta na nona leqa qai cakava lo na nona yalayala. (1 Samuela 1:11, 24-28) E dua na yalewa mai na siti o Sunemi e dau kere ivakasala vei Ilaisa na parofita ena siga ni Vakacecegu. (2 Tui 4:22-25) Na Kalou a vakayagataki ira tale ga na yalewa mera matataki koya, me vakataki Tepora kei Ulita. Era dau kere ivakasala mada ga vei rau o ira na turaga rogo kei ira na bete.—Dauveilewai 4:4-8; 2 Tui 22:14-16, 20.\n2. Mera vuli. Me vaka nira okati tale ga ena veyalayalati ni Lawa na yalewa, era sureti mera lai vakarorogo ena kena wiliki na Lawa, qori e rawa kina nira vulica e levu na ka. (Vakarua 31:12; Niemaia 8:2, 8) Era vakavulici tale ga mera vakaitavi ena so na ka e vauca na sokalou e matanalevu. Kena ivakaraitaki, eso na yalewa era na rairai ‘tuvanaki mera veiqaravi’ ena valeniveitavaki, eso tale era lai maliwai ira na tagane ena lagasere.—Lako Yani 38:8; 1 Veigauna 25:5, 6.\nE levu na yalewa e tiko vei ira na kila ra qai kenadau ni cicivaka na bisinisi e rawati kina na tubu. (Vosa Vakaibalebale 31:24) Na nodra ivakarau na vo ni veimatanitu ena gauna ya mera vakavulici ira ga na luvedra tagane o ira na tama, ia o ira na Isireli era vakaitavi tale ga na tina ena nodra vakavulici na luvedra tagane me yacova nira sa uabula. (Vosa Vakaibalebale 31:1) E macala gona nira vuli tale ga na yalewa e Isireli makawa.\n3. Veirokovi qai veidokai. E vakaroti sara ga vakamatata ena Vunau e Tini: “Mo vakarokorokotaki rau na tamamu kei na tinamu.” (Lako Yani 20:12) Eda wilika tale ga ena nona vosa vakaibalebale na tui vuku o Solomoni: “Na luvequ, mo vakarorogo ki nai vakavuvuli i tamamu, ka mo kakua ni biuta na vunau i tinamu.”—Vosa Vakaibalebale 1:8.\nE lavaki tale ga ena Lawa eso na ivakaro matailalai me baleta na nodra dau veimaliwai na sega ni vakawati, mera dau rokovi kina na yalewa. (Vunau ni Soro 18:6, 9; Vakarua 22:25, 26) Na tagane vinaka ena kauaitaka na veika ena sega ni rawa ni cakava o watina ni vakatau ena kena ituvaki vakayago kei na veiveisau e dau yaco e yagona.—Vunau ni Soro 18:19.\n4. Me taqomaki na nodra dodonu. E tukuni ena nona Vosa ni o Jiova e vaka na “tamadra na luveniyali, kei koya sa lewa e na vukudra na yada.” Kena ibalebale ni na taqomaki ira na sega ni kauaitaki tu na nodra dodonu mai vei ira na tama se tagane vakawati. (Same 68:5; Vakarua 10:17, 18) Ena dua gona na gauna, a cakava na ka tawadodonu e dua na dau kumuni dinau vua na nona yada e dua na parofita, a qai vakayacora o Jiova e dua na cakamana me vukei koya na yada qori me rawa ni bula tiko ga kina, me dokai tale ga na nona dodonu.—2 Tui 4:1-7.\nNi bera nira curuma na Vanua Yalataki na Isireli, a mate o Silofati e dua ulunivuvale qai sega ni dua na luvena tagane. Eratou mani kerei Mosese na lima na luvena yalewa me solia vei ratou e dua “nai votavota” ena Vanua Yalataki. E levu tale na ka e solia vei ratou o Jiova mai na ka eratou kerea. E tukuna vei Mosese: “Mo solia dina ga vei iratou e dua nai votavota me ratou taukena e na kedra maliwa na wekana na tamadratou; ia mo solia vei iratou nai votavota ni tamadratou.” Me tekivu mai na gauna oya, e rawa vei ira na yalewa e Isireli mera taura nodra ivotavota mai vei tamadra ra qai solia vei ira na luvedra.—Tiko Voli Mai na Lekutu 27:1-8.\nVakacalai na Rai ni Kalou me Baleti Ira na Yalewa\nEna Lawa a soli vei Mosese, era marautaka na yalewa na nodra itavi dokai kei na kena rokovi na nodra dodonu. Ia me tekivu mai na ikava ni senitiuri B.S.K., e sa veivakamuai na itovo vaKirisi ena lotu vakaJiu, qori na nodra raici sobu na yalewa.—Raica na kato “Nodra Vakaduiduitaki na Yalewa ena iVola ni Gauna Makawa.”\nKena ivakaraitaki, na dauserekali ni Kirisi o Hesiod (ikawalu senitiuri B.S.K.) e beitaki ira na yalewa nira vakavuna na leqa kece ni kawatamata. Ena nona serekali na Theogony, e tukuna kina “nira kawa se yavusa vakarerevaki na yalewa baleta nira vakavuna tiko e levu na leqa ena keda maliwa na tamata.” E takalevu sara na rai qori ena lotu vakaJiu ena itekitekivu ni ikarua ni senitiuri B.S.K. Na Talmud, a tekivu vakarautaki mai na ikarua ni senitiuri S.K., a vakasalataki ira na tagane: “Kua ni dau veivosaki vakalevu kei ira na yalewa, baleta ni o na tawasavasava kina.”\nEna veisenitiuri sa oti, e tara sara ga vakalevu na nodra itavi na yalewa ena veivanua vakaJiu na sega ni veinuitaki va qori. Ena gauna i Jisu, e yalani na vanua era curuma na yalewa ena valenisoro, era na yaco ga ena Lomanibai ni Marama. Era vakatarai ga na tagane mera vulica na veika me baleta na lotu, de dua era na sega tale ga ni dabe vata na tagane kei na yalewa ena nodra valenilotu na Jiu. E tiko ena Talmud na ka a tukuna e dua na Rapai: “O koya e vakavulici luvena yalewa ena Torah [na Lawa] e vaka ga ni sa vakavulici koya tiko ena ka vakasisila.” Nodra vakacala na rai ni Kalou o ira na iliuliu ni lotu vakaJiu, era sa vakavulici ira tiko kina e levu na tagane mera cati ira na yalewa.\nA siqema o Jisu na veivakaduiduitaki va qori ena gauna se bula voli kina e vuravura, ni sa vakawakana tu ena nodra ivakarau vakavanua. (Maciu 15:6, 9; 26:7-11) Vakacava a veisautaka na ivakavuvuli qori na rai i Jisu me baleti ira na yalewa? Na cava eda rawa vulica mai na nona itovo kei na nona rai? Vakacava e sa vakacegui ira na yalewa na lotu vaKarisito dina? Ena qai saumi qori ena ulutaga tarava.\n[Kato ena tabana e 7]\nNodra Vakaduiduitaki na Yalewa ena iVola ni Gauna Makawa\nMe tekivu mai na imatai ni senituri S.K., era tekivu vakayagataka na ivakavuvuli vaKirisi o ira na dauvolaivola me vakataki Philo mai Alexandria, mera vakamacalataka tale na itukutuku ena Vakatekivu. E tukuna o Philo ni vakavuna o Ivi na ivalavala ca rau cakava—oya na nodrau veiyacovi—mani totogitaki ena kena “kautani na galala kece e tu vua sa qai lewai koya o tagane.” Na rai cala va qori me baleti ira na yalewa e sa bosokivata kei na vakavuvuli vakaJiu, wili tale ga kina na nodra ivola na Qasenilotu.\nEna Midrash Rabba, dua na ivola vakaJiu ena ikarua ni senitiuri, a tukuna kina e dua na rapai na vuna e dodonu mera dau ubia kina na uludra na yalewa. E kaya: “E vaka sara ga e caka cala qai maduataka nira na raici koya na tamata.” Na daunicioloji o Tertullian, e veivakamuai vakalevu na nona ivola ena itekitekivu ni ikarua ni senituri S.K., e vakavuvulitaka ni dodonu vei ira na yalewa mera lako yavoki “me vaka ga ni vakaloloku qai veivutuni tiko o Ivi.” Qori eso na ivakavuvuli e dau nanumi cala tu ni yavutaki mai na iVolatabu, sa qai vakavuna ga na nodra vakaduiduitaki vakalevu na yalewa.\n[iYaloyalo ena tabana e 5]\nA buli o Ivi me ivukevuke, me itokani tale ga i Atama\n[iYaloyalo ena tabana e 6]\nO ira na yalewa e Isireli makawa era vakaitavi ena caka bisinisi\nDokai Ira Qai Kauaitaki Ira na Kalou\niMeli iMeli Na Kalou e Kauaitaki Ira Dina na Yalewa?\nw12 9/1 t. 4-7\nULUTAGA LEVU Na Veika Era Vosota Voli na Yalewa\nULUTAGA LEVU Na Kalou e Kauaitaki Ira Dina na Yalewa?\nULUTAGA LEVU Dokai Ira Qai Kauaitaki Ira na Kalou\nITALANOA NI NONA BULA Qo au sa Qai Kilai Koya na Kalou au Qarava\nLEARN FROM GOD'S WORD Na Cava ena Yaco ena Siga ni Lewa?\nYalololoma e Bibi Duadua Vua na Kalou\nTORO VOLEKA VUA NA KALOU “Ka ra na Kila na Veimatanitu ni Sai au ko Jiova”\nRA TAROGA NA DAUWILIWILI E tiko na italatala yalewa ni iVakadinadina i Jiova?\nVunau ena iYalayala ni Vanua ena Ceva kei Urope\nVakatakilai na Yaca ni Kalou ena Vosa VakaSwahili\nVAKAVULICA NA LUVEMU Vakaleqai Kiesai na Kocokoco\nText Sala me download kina na ka e tabaki NA VALE NI VAKATAWA Seviteba 2012\niMeli iMeli NA VALE NI VAKATAWA Seviteba 2012\nNA VALE NI VAKATAWA Seviteba 2012\nE Rawa Nira Vakacegui na Vakalolomataki e Vale?


O Lokuyara Tiko Beka? — Watchtower LAIBRI ENA INTERNET\nkm 1/10 t. 3\nLokuyara ena cava? Ena kena vakaleweni na Advance Medical Directive card, e vakarautaki me baleti keda na iVakadinadina papitaiso. Ni o ‘sega ni kila se na vakaevei na nomu bula nimataka,’ e bibi gona mo vakatulewa sara ga qo qai vola na veiqaravi o na vakadonuya me caka vei iko ke gadrevi mo qaravi totolo vakavuniwai. (Jeme. 4:14; Caka. 15:28, 29) E yaga vakalevu ena tikina qori na DVD Transfusion-Alternative Health Care—Meeting Patient Needs and Rights. Sarava na DVD, vakasamataka na ka o raica qai masulaka, raica vata tale ga kei na taro era koto qo e ra.—Me nanumi: Oni vakadreti na itubutubu moni lewa matau ni oni sarava kei ira na luvemuni lalai na DVD qo, ni vakaraitaki kina vakalekaleka na veisele.\n(1) Na cava era sa dikeva tale tiko kina eso na vuniwai kei ira na kenadau ni tabana ni bula na vakayagataki ni dra? (2) Tukuna e tolu na ivakaraitaki ni veisele vereverea e sega ni vakayagataki kina na dra. (3) E vica na vuniwai kei na dauveisele e vuravura era vakaraitaka na nodra tu vakarau mera qaravi ira na sega ni via taura na dra? Na cava e va kina ya nodra rai? (4) Na cava e kune ena so na vakadidike e caka ena vica na valenibula me baleta na vakayagataki ni dra? (5) Na cava eso na leqa e yaco ena veiqaravi vakavuniwai e vakayagataki kina na dra? (6) Na cava era sa vakadeitaka e levu na kenadau me baleta na yaga ni veiqaravi e sega ni soli kina na dra? (7) Na cava e dau vakavuna na lailai ni dra (anemia)? Ni dua e lailai nona dra, na ivakatagedegede cava e rawa ni qai tukuni kina ni sa leqataki nona bula? Na cava e rawa ni caka me vakalevutaka tale na dra? (8) Na cava e rawa ni caka me bulia vakalevu kina na yago na red-cell? (9) Na iwalewale cava soti era dau vakayagataka na vuniwai me kua ni levu kina na dra e vakayali ena gauna ni veisele? (10) Ena yaga tale beka ga vei ira na gone, ira na tauvimate bibi, kei ira na mavoa vakaca na veiqaravi vakavuniwai e sega ni vakayagataki kina na dra? (11) Na cava e bibi duadua ena veiqaravi vakavuniwai e vinaka? (12) Na cava e bibi kina vei keda na lotu vaKarisito meda vakatulewataka rawa qo na veiqaravi vakavuniwai e sega ni vakayagataki kina na dra? Eda na cakava vakacava?\nNoda digia eso na veiqaravi vakavuniwai e vakaraitaki ena DVD e noda dui vakatulewa sara ga, ia me salavata qori kei na noda lewaeloma e vakavulici ena iVolatabu. O sa vakadeitaka na veiqaravi vakavuniwai o vakadonuya me na caka vei iko kei ira na luvemu, o qai vakalewena nomu card? E vinaka mo wilika tale na wase 7 ni ivola “Loloma ni Kalou” kei na ivola tale eso era cavuti kina ni vakamacalataka vinaka na tikina qo. Rairai e sega ni vakayacori ena noda vanua e levu na iwalewale ni veiqaravi vakavuniwai eda sarava ena DVD, ia e bibi meda tu vakarau ni vakamatatataka na noda vakatulewa me baleta na dra da qai dei kina. Raica vinaka tale mo vakadeitaka ni o sa vola vakadodonu nomu vakatulewa ena nomu Advance Medical Directive card. Vakamacalataka vinaka na ka o sa vakatulewataka vei ira na nomu lewenivuvale era sega ni iVakadinadina kei rau na saini tiko ena nomu card.\n[Kato ena tabana e 3]\n• O sa vakadeitaka na veiqaravi vakavuniwai o na vakadonuya me caka vei iko kei ira na luvemu?\n• De mani yaco na leqa tubukoso, sa vakaleweni vinaka tu beka nomu Advance Medical Directive card?


Dauveilewai 10 | iVolatabu ena Internet | Vakadewa ni Vuravura Vou\nRau na turaganilewa o Tola kei Jairi (1-5)\nRa talaidredre na Isireli, era veivutuni (6-16)\nRa vakarerei ira na Isireli na Amoni (17, 18)\n10 E taravi Apimeleki o Tola na luvei Pua, na luvei Toto e dua vei ira na Isakari, me vakabulai ira na Isireli.+ E vakaitikotiko e Samiri ena veiulunivanua e Ifireimi. 2 E lewai ira na Isireli me 23 na yabaki. E qai mate e bulu ga e Samiri. 3 E taravi koya o Jairi na kai Kiliati, e lewai ira na Isireli me 22 na yabaki. 4 E 30 na luvena tagane era vodo ena 30 na asa, e 30 na nodra koro, era vakatoka na koro kece qori me o Avoci-jairi me yacova mai qo.+ Era tiko ena vanua o Kiliati. 5 Oti qori e mate o Jairi, e bulu sara e Kamoni. 6 Era caka ca tale na Isireli ena mata i Jiova,+ era qaravi ira na Peali,+ na ivakatakarakara kei Asetoreci, na nodra kalou na kai Arame,* na nodra kalou na Saitoni, na nodra kalou na Moapi,+ na nodra kalou na Amoni,+ kei na nodra kalou na kai Filisitia.+ Era biuti Jiova, era sega ni qaravi koya. 7 E qai waqa na cudru i Jiova vei ira na Isireli, e mani volitaki ira e ligadra na kai Filisitia kei ira na Amoni.+ 8 Era vakararawataki ira na Isireli era vakasaurarataki ira ena yabaki oya, e 18 na yabaki era vakasaurarataki ira kece na Isireli era tiko ena yasa ni Joritani ena nodra vanua na Amoraiti e Kiliati. 9 Era takosova tale ga na Joritani na Amoni mera valuti ira na Juta, na Penijamini, kei na vuvale na Ifireimi, era rarawa kina vakalevu na Isireli. 10 Era kere veivuke sara vei Jiova na Isireli,+ era kaya: “Keimami sa cala vei kemuni, ni keimami biuta na neimami Kalou me keimami qaravi ira na Peali.”+ 11 Ia e kaya o Jiova vei ira na Isireli: “Au a sega ni vakabulai kemuni mai Ijipita,+ vei ira na Amoraiti,+ vei ira na Amoni, vei ira na kai Filisitia,+ 12 vei ira na Saitoni, vei ira na Amaleki, kei ira na Mitiani nira vakasaurarataki kemuni? Ni oni tagi mai vei au, au vakabulai kemuni mai ligadra. 13 Ia oni biuti au moni qarava eso tale na kalou.+ Oya na vuna au na sega ni vakabulai kemuni tale kina.+ 14 Moni lako vei ira na kalou oni digitaka moni kere veivuke vei ira.+ Mera vakabulai kemuni ena gauna oni rarawa kina.”+ 15 Ia era kaya vei Jiova na Isireli: “Keimami sa valavala ca. Moni cakava vei keimami na ka e donu e matamuni. Ni yalovinaka, moni vakabulai keimami ga ena siga qo.” 16 Era biuta laivi sara na kalou tani e tiko vei ira mera qaravi Jiova,+ me kua ni raica tiko na nodra rarawa na Isireli.+ 17 Sa dede toka era kacivi vata mai na Amoni+ mera birika na nodra valelaca e Kiliati. Era mani kumuni vata na Isireli mera birika na nodra valelaca e Misipa. 18 Era veivosaki na tamata kei na nodra turaga na Kiliati, era kaya: “O cei ena liutaka na nodra valuti na Amoni?+ Me nodra iliuliu na lewe i Kiliati taucoko.”\n^ Se “Siria.”


PRIME MINISTER HON. JOSAIA VOREQE BAINIMARAMA’S STATEMENT IN ITAUKEI VERSION ON FIJI’S FIFTH COVID-19 CASE: 25-03-2020 | Office of the Prime Minister Fiji\nPRIME MINISTER HON. JOSAIA VOREQE BAINIMARAMA’S STATEMENT IN ITAUKEI VERSION ON FIJI’S FIFTH COVID-19 CASE: 25-03-2020\nPublished by Seru Lalama at March 25, 2020\nVinaka, e ratou se qai vakamacalataka oti mai qo na vuniwai lelevu kei ira na kenadau mai na World Health Organization na ituvaki ni matetaka levu qo na COVID-19.\nE vuravura, sa sivia na 414,000 na tamata e tauvi ira na mate ena 194 na matanitu. E drau na tamata era mate tiko ena veisiga. E laurai ni tubu tiko ena 10% ena veisiga na tete ni mate qo –– na kena revurevu e se bera tiko mai.\nMe vaka oni sa kila tiko, na imatai ni kisi ni COVID-19 e kacivaki ena ika19 ni Maji 2020. Ena gauna qo, e se vinaka tiko na ituvaki ni nona bula na imatai ni cauravou tauvimate ka vaka tale ga kina na o iratou na kena vo sa vakadeitaki ni sa tiko na mate. E ra sa vakatikitikitaki ka tomani tiko na veiqaravi vakavuniwai.\nEna kisi kece e ciqomi, e ratou sa cakacaka sara ga vakaukaua na matatimi e qarava na nodra vaqarai na lewenivanua era sotava se veitaratara kei na koya e tauvi COVID-19.\nNa matatimi oya e qai kunea nio koya na imatai ni kisi –– na cauravou cakacaka ena waqavuka mai Lautoka –– a lai vakaukauayago se Zumba ena gauna e sa tiko kina vua na ivakatakilakila ni mate. O iratou na tiko ena vakaukauayago oya era sa vakaroti mera lai tiko vakadua e vale, ena gauna sa kau kina i valenibula na imatai ni kisi ena ika19 ni Maji. Era sa vakasalataki tale ga mera qirita na Tabacakacaka ni Bula kevaka sa vakilai na ivakatakilakila ni mate.\nE nanoa, ni oti e va na siga ni nodra maroroi ira e vale, e dua a tiko ena vakaukaua yago oya, na marama yabaki 31, sa tekivu me vakaraitaka na ivakatakilakila ni mate. Ena gauna ni vakaukauayago e rau duri veivolekati sara ga kei koya na imatai ni kisi, e rau a veimokomoko tale ga. Ena gauna sa vakila kina o koya na ivakatakilakila ni mate, sa qiriti iratou sara na Tabana ni Bula ka ratou mani kauti koya ina vanua vakarautaki ena valenibula mai Lautoka ka lai tarai kina na nona dra. Ena mataka lailai nikua, sa vakadeitaki ni sa ikalima ni lewenivanua e tauvi koya na COVID-19.\nE kalougata ni sa tiko vakadua e vale ka qai laurai na mate. E ciwa na lewe ni nona vuvale –– ka rua e sa laurai tiko vei ira na ivakatakilakila ni mate ka rau sa qaravi tiko ena vanua vakarautaki ena valenibula e Lautoka. O iratou na vitu tale na lewenivuvale era se tiko vakadua e vale ka ratou sa yadrava tale ga na ovisa na vale qo.\nKivei kemuni na vakataroga se cava na vu ni kena vakatabui na veitosoyaki e Lautoka, qo sara ga na vuna. E laurai ni na rawa ni vakadewataka na matee Lautoka na imatai ni kisi. Qori na vuna e sega ni keitou rivarivabitaka kina na soqota na veitosoyaki e Lautoka. Kevaka a sega ni keitou vakayacora na vakatatabu, ke gole ena veiyasai Viti na marama qo ka lai vakadewava na mate ka vakadredretaka na cakacaka ni matatimi ni vaqaqara.\nIa, na kisi a vakadeitaki nanoa mai Suva –– na cauravou e dewavi koya na mate mai Serene – e sega ni dua na itukutuku bibi e tauri rawa. E sa qaravi tiko ena vanua vakarautaki ena valenibula mai Navua ka vinaka tiko na ituvaki ni nona bula kei iratou na lewe ni nona vuvale.\nAu sa gadreva meu sa vosa mada vakadodonu vei kemuni na lewenivanua.\nMe vaka eda sa kila tiko, na matai ni kisi e dau veiqaravi ena waqavuka ka vakaitikotiko mai Lautoka. Ena imatai ni nona itukutuku, e qai vakila ga ni sa tiko vua na mate ena siga se bera ni kau kina i valenibula.\nIa, ena kena tomani tiko na vakadidike, e qai laurai ni sega ni rogoci taucoko na itukutuku. Eso era vakadinadinataka ni sa tekivu tiko na vu ena siga yani muri ka sega tale ga ni rokova o koya na vakatatabu ni tiko vakadua e vale. Sa vakarabailevutaka ga na cakacaka ni matatimi ni vaqaqara ena nodra vakaraici ka vakaroti na lewenivanua era sotavi koya mera tiko vakadua e vale.\nIa, sa oti na veika oqori; sa na sega ni yaga meda vosataka se vakacacana na isevu ni lewenivanua e tauvimate –– e levu na cakacaka e se vo tu me qaravi. Era sa laurai na lewenivanua taucoko e dodonu mera tiko vakadua e vale. Ia, e ono na lewenivanua era se bera ni veitaratara mai, era tiko taucoko ena Yasayasa vakaRa. Na yacadratou sa tiko ena iVolamata ni Tabacakacaka ni Bula.\nQo e via vakatakila e rua na ka: imatai, e bibi na vakatatabu ni veitosoyaki e Lautoka ena gauna qo. Na vakatatabu ena tomani tiko me walu tale na siga, ia ena rawa ni vakabalavutaki na vakatatabu kevaka e gadrevi.\nNa kena ikarua, na lewenivanua taucoko mera tukuna na itukutuku dina vua na vakailesilesi ni Tabana ni Bula. Mo tukuna na kadina vua na vuniwai, nasi, ovisa kei na timi ni veiqaravi. Qo me baleta na vanua o tiko kina, o ira o sotava, kei na gauna o vakila kina na ivakatakilakila ni mate. O vukei ira ena itukutuku ka me rawa nira vukei iko ka tarova na dewa ni mate qo. Ena itukutuku lasi, ona sega ni taqomaki ira kina na lewe ni nomu vuvale, ona rawa ni vakaleqa na nodra bula, ka na rawa ni vakavuna na dewa vakasivia ni mate. Mo tarogi mada: e vinaka mera taqomaki e vale na lewe ni nomu vuvale se mera vakaleqai ena mate qo?\nE matata vinaka tu vei keda isaunitaro qori. Ia, eso na lewenivanua era se sega ga ni taura rawa na rerevaki ni gauna eda lako curuma tiko qo. Na Tabacakacaka ni Ovisa sa tekivu vakadikeva sara tiko ga ena gauna qo na ripote ni nodra gunugunu yaqona vata na 36 na dauveiqaravi ena loma ni waqavuka na Fiji Airways, na nodra itokani kei ira na nodra dauniveiqaravi ena taudaku ni vanua vakatabui.\nKivei kemuni na sega ni rogoca na ivakaro, au taro mada: e ka beka ni vaqitoqito vei iko na veika e caka tiko qo? Na cava o nanuma tiko? Na nodra rokova na vakatatabu ni veitosayaki mai Lautoka, na nodra cakacaka ena siga kei na bogi na Tabana ni Bula ena nodra qaravi na tauvimate, na nodra vakatabui mera veitosoyaki na itabaqase, o ira na lewenivanua qo e vaka ga mera kasivita tiko na cakacaka levu ni tataqomaki ena noda vanua.\nNa nomu yalani iko ena vanua vakatabui e sega ni vakatau vei iko. E sega ni ka “vinaka mo cakava”. Qori nai vakaro vakalawa ka dodonu mo vakamuria. O ira na lewenivanua qo era na vakatarogi, taba na kedra samani ka tau na itotogi e veiganiti kei na cala era cakava. Kivei kemuni na sa vakaroti mo vakatatabutaka na veitosoyaki ka oni rogoca tiko mai na itukutuku qo; E vein a vanua oni via tiko kina? Moni vakatatabutaka na veitosoyaki me 14 na siga se moni tiko e valeniveivesu ena vuku ni nomu basuka na lawa?\nE Viti, na cakacaka e loma ni waqavuka e dau raici cake, era dau vola kerekere kina e drau ka udolu na lewenivanua. E ka dokai na veiqaravi kina, ka sega ni dodonu me vakaweleweletaki. Au rawa ni vakaraitaka sara vakadodonu, kevaka oni sega ni doka na cakacaka qori, ena vinaka cake vei Fiji Airways me vaqara tale e dua me sosomitaki kemuni. Na ivakarau ni nomuni veiqaravi ena nodra taqomaki na pasidia ena gauna ni vuka, kei na gauna e se ro tiko kina na waqavuka, e sega ni dodonu me veisau.\nKevaka e sega ni vakaraitaki mai na kisi qo, ka dua vei ira na dauniveiqaravi e loma ni waqavuka, e tauvi COVID -19 – ka lai gunu yaqona kei na 35 tale na lewenivanua, ena dredre sara na kena tarovi na dewa ni mate. Mevaka na matai ni kisi ni mate qo, ena nona vakadewataka ina 3 na lewenivanua. Ka ratou gole na 3 oya, meratou lai vakadewataka tale. Ena loma ga ni vica na siga, sa na drau na lewenivanua era tauvimate. Ena loma ga ni dua na macawa, ena rawa ni udolu na lewenivanua e tauvi ira na mate qo.\nQori sara ga na ivakarau ni kena dewa na mate qo, mevaka eso na matanitu mai vanuatani; nira sega ni vakabibitaka na mate qo. E Itali, na veiqaravi ni Tabana ni Bula, e taumada sara, ia e sa 7 000 na lewenivanua era mate ena vuku ni matetaka qo. O ira na vuniwai, era sa digia na lewenivanua mera qarava, vakatautaki ena yabaki ni nodra bula, nira kila ni sega ni levu tiko na iyaya ni veiqaravi, vakabibi vei ira na qase sara kei ira na tauvimate tu. Ena rawa ni oni wilika ka sarava na italanoa va qo ena veilawa (internet), moni vakadinadinataka kina na veika au vakaraitaka tiko yani qo.\nE Viti, sa gumatua tiko na veitabana mera rawa ni maroroa na lewenivanua, ka me kua ni yacova na noda vanua na veiqaravi lolovira, vaka mai Itali. E sa voli tale tiko na davodavo, na misini me vukea na cegu ni tamata, ka na vakaraitaka tale tiko ga na Minisita ni Lavo ka Vunilewa, ena siga ni mataka e dua na ituvatuva vakailavo vou, me qaravi kina na veitikina qo. Ia, kevaka sa yacova mai na noda vanua, na ituvaki ni veiqaravi mai Itali, ena vaqaqacotaki na veiqaravi ni Tabana ni Bula. Ena rawa ni sivia sara na iwiliwili ni lewenivanua era vakaleqai ena mate qo ena noda vanua, ni vakadutaitaki vata kei Itali.\nEna noda vuravura, so na matanitu, era sa valuta tiko na mate qo, ni vakadutaitaki ira na kena vo. South Korea, sa vakayagataka na ituvatuva uasivi ni valuti ni manumanu ni mate qo. E taurivaki kina na ituvatuva ni: Maqosa ni dikevi ni mate, Totolo ni nodra vakatakilai ira, vakatatabu ni veitosoyaki, na nodra vakatikitikitaki, kei na nodra qaravi vakavuniwai. Ena taurivaki tale ga ena noda vanua na ituvatuva qori – me vakatotolotaka na veiqaravi – me rawa ni maroroi kina na noda vanua.\nDina ga nira sa tu na vuniwai, nasi, ka ra kena dau ena veiqaravi qo, ena sega ni rawa nidatou valuta na mate qo, nida sega ni cakacaka vata. Au gadreva meu vakabibitaka na tikina qo: eda sa valuta tiko qo na ivalu ni coronavirus. E sega nida raica tiko na kena meca. Ia, e dodonu meda tataqomaki ka qaqarauni ni sa tu wavoliti keda na meca qo. Mo savata na ligamu ena wai kei na sovu, kakua na veivolekati, ia moni tu veiyawaki – me 2 na mita na kena veiyawaki – ka moni vakamuria na ivakasala e sa solia tiko yani na Tabana ni Bula. Kevaka sa tukuni yani vei iko mo dikevi vakavuniwai, ena yaga mo vakamuria, ke sega, ia ena vakamuri na sala kaukauwa.\nNikua, ena dua na veivosaki kaukauwa, ka dodonu tale ga me vakavinavinakataki, na nodra sa veitokoni tiko na lewenivanua e Nadi, ena nodra vakaraitaka ka ripotetaka na basuki ni vakatatabu ena noda vanua. Kevaka o raica e dua ni beca na vakatatabu, mo qiritaka ina Tabana ni Ovisa ena kena gauna totolo duadua.\nEna gauna qo, e 2 mai vanuatani a tauvi rau mai na mate qo. Ni mataka, ena sogo kina na rara ni waqavuka e Nadi vei kemuni na nanamaki tiko moni vuka. E 3 na waqavuka ena kele tiko mai, ena nodra lesu tiko mai na noda lewenivanua, ka na gadrevi mera na vakatikitikitaki ka vakadikevi me 14 na siga mai na siga era kele mai kina.\nKeitou kila tiko ni so na lewenivanua era tiko mai vanuatani, era via lesu tiko mai. Keitou sa veitalanoataka tiko na ituvatuva eso me maroroi ira, ena nodra vuka lesu mai ina noda vanua. E veitalanoa tiko na valenivolavola ni Mata mai vanuatani, ena nodra vakasukai lesu na vulagi, ka ra se tiko ena noda vanua.\nAu sa nanumi ira tiko na lewenivanua era tiko ena noda veiyanuyanu, ena vuku ni dewa ni mate qo. Ena sigatabu qo, na ika29 ni Maji, e sa na tabu na gole ina veiyanuyanu. Ia ena tomani tiko ga na veisokoyaki ni waqa – ena kena usani tiko vakalevu na ivoli, e sa na vakalailaitiki sobu na iwiliwili ni nodra veisokoyaki – oya ena kena kau tiko na kakana, kei na veika tale era na gadreva tiko mai. Vei kemuni na dau gole vakawasoma ina veiyanuyanu, moni sa vakatulewataka ena 4 na siga mai qo, na vanua oni na tiko kina, ena vuku ni vakatatabu qo.\nE tabu tiko ga na vakasoqoni vakalewe levu, me kua ni sivia e 20 na lewenivanua. Au gadreva me matata tiko vei kemuni kece ya. Kevaka oni qarava e dua na somate ena loma ni vuvale, ia me kua ni sivia e 20 na iwiliwili mera tiko ena soqo.\nEna iwiliwili ni lewenivanua era sa vakatikitikitaki, ka ra vakadikevi tiko ena gauna qo, e vakabauti ni na tubu tale na iwiliwili qori ena vica na siga mai qo. Sa yaga kina me kua na veilakoyaki vakaveitalia. O ira na gone mera sa tiko ga e vale. O ira na qase tale ga mera tiko e vale. Vakavo ke oni lai cakacaka, volivoli, na voli wainimate, gole ina baqe, se oni gole i valenibula, kevaka e sega, ia moni tiko ga e vale.\nKevaka na lewenivanua, na itaba ni bula ka ra tauvi COVID-19 ena noda vanua, era yabaki 27. E kena ibalebale, ni sega ni dua vei keda, e rawa ni vorata na mate qo. Dina ga ni so na yabaki ni bula e rawa ni bibi sara vei ira na mate qo, ia eda rawa ni tauvi mate kece kina ka vakadewataka tale ga; Sa dodonu meda tataqomaki, meda kua ni vakadewataka na mate qo. Ni sa dewa na mate, sa na dredre na kena tarovi.\nMevaka au sa vakaraitaka ena siga nanoa: moni qaqarauni. Moni lomani ira na wekamuni, ka dau veinanumi. Moni vakabibitaka na itovo qori.\nKevaka o lesu mai vanuatani, se o drau veitaratara kei na dua na lewenivanua lesu mai vanuatani, ka vakila ni tauvi iko na ivakatakilakila ni mate COVID -19 – oya na ivakatakilakila lalai eso mevaka na vu, vutu ni tilotilo – moni qiri sara vakatotolo ina naba ni talevoni qo:\nEna wasewase e loma 2219905;\nEna yasayasa na Tokalau 2219906;\nEna yasayasa vaka Ra 2219907; kei\nEna Vualikua 2219908.


Me dei nomu vakabauta LEKIMA LAWENITOAKULA | Monday, October 9, 2017\nUpdate: 10:44AM Aisea 2: 3 Ni na lako yani mai Saioni na i vunau kei na Vosa i Jiona mai Jerusalemi.\nKi Mitzion Tetzei Tora - Udivar Adonai Mirushlayim.\nSa kalougata ko koya sa lako mai ena yaca ni Turaga.\nNi sa bula vinaka tale mai na wekaqu lomani mai na veiyasai Viti ko ni dau taleitaka na noda ulutaga oqo ena veimacawa.\nEna siga Vakarauwai 16 ni vula o Seviteba ni 2017 e sa yabaki rua vinaka kina na noqu volavola tiko ena noda niusiveva oqo,\nE talei vei au na noda i ulutaga oqo- Mo vakadeitaka na nomu vakabuta.\nMeu dau veiwasei tiko kina ena veimacawa se ena veigauna kecega.\nBaleta ni�u a bula vata sara tikoga mai kei ira na Jiu/ Isireli kei na Iperiu ena loma ni ciwa na yabaki.\nSai ira oqo na kawa i Eparama se o koya na Tama ni Vakabauta.\nE a tukuna toka o Jemesa e na Wase 2, tikina e 17 : ni na mate na vakabauta kevaka e na sega ni cakacakataki.\nE dua na taro au dau taroga tiko; io me na qai cakacakataki vakacava na noda vakabauta baleta me kakua ni mate rawa kina?\nAu dau sauma tale na taro oqo, au qai kaya ena vakasama rawarawa ga oqo, matai ni vakasama ni qiri ga na lali ni lotu, mo lako i lotu.\nE sega kina na i vola ni curu vanua se na visa.\nO iko mo na kauti iko ga yani i valenilotu, laki vakarorogo.\nBaleta ni tiko na i sau ni lotu,\nEna Iperiu 10: 35 - O koya oqo mo dou qai kakua ni biuta na nomudou dinata ena levu na kena i sau.\nKemuni na wekaqu, oqo saraga na i sau ni lako i lotu.\nEna Iperiu 11: 6 Kevaka sa sega na vakabauta, sa dredre mo dou vinakati.\nO koya sa torova na Kalou e dodonu me na vakabauta ni sa bula ko koya. Ni sa saumi ira e ra sa dau vakasaqarai koya.\nOqo talega na i sau ni lotu.\nKemuni na wekaqu mai na veiyasai Viti, kevaka eda na dau tabutabu lotu, e dodonu me da na kila tiko ni da sa na sureta sara tikoga na bula druka, na bula dravudravua, na bula dredre, na bula ni yalowai, na bula ni lecaika, na bula ni tauvimate kei na bula ni veilecayaki ki na noda matavuvale.\nNa cakacakataki ni vakabauta e tekivu sara tikoga mai vale,\nMe kakua ni mate na vakabautamai vale ena cakacakataki vakaoqo.\nO Tata ena taura tikoga na nona i tutu, vaka talega vei Nana, se o iratou na gone era na gone tikoga, ka sega ni rawa mera na kalawaci Tata kei Nana.\nE tiko na mavoa ni kevaka me da na dau kalawa vakaveitalia.\nNa cakacakataki ni vakabauta oqo ena dewa sara yani ki na mataqali, yavusa se ki na vanua, mataniti kei na lotu.\nMaciu 18: 18 A ka kecega dou na vauca e vuravura, ena vauci mai lomalagi; ia na ka kecega dou na sereka e vuravura, ena sereki mai lomalagi.\nKemuni na wekaqu ena rawa ga ni da na qai laki sereki i lomalagi.\nKevaka eda sa na veisereki rawa yani e vuravura.\nE vuqa vaka vuqa vei keda e sa laki via kai lomalagi tiko, ia na bula e vesuki tu yani ena loma ni vuvale, ena loma ni mataqali kei na loma ni yavusa.\nkevaka eda vinakata me da na rawati lomalagi, io, me da sa na cakacakataki keda rawa yani ena vuravura eda tiko kina oqo.\nIperiu 12: 14 Dou segata mo dou veivinakati kei ira na tamata kecega kei na yalosavasava ni sa sega e dua ena raca na Turaga kevaka e sega vua na ka oqo.\nNi o sa cakava tiko na oga ni nomu vanua kei na lotu- o iko o sa vakadeitaka tiko na nomu vakabauta.\nNi o sa kukuva dei tikoga na noda i tovo nai Taukei ( ni sa i tovo dina saraga va- Kalou), o iko o sa vakadeitaka tiko na nomu vakabauta. Kemuni na wekaqu, na vakabauta e dau cakacakataki.\nNa noqu qaqani masu tiko e na veisiga e dau vakaoqo, � Turaga, e levu saraga era gadreva tu mera sotavi ena loma ni makete, ena loma ni basi, ena loma ni waqa, ena valenibula,e ra qiri mai me ra masulaki yani ena talevoni, era qiri mai.\nMe ra lakovi yani, au sa kerei kemuni ena veigauna kecega me�u na dau masulaki kemunini dau vakatara me dau ogaoga ka veitokoni ko lomalagi ena qaqa ni masu au cavuta.\nBaleta oqo saraga na gaunisala era na vakadeitaka kina vakavinaka na nodra bula ni vakabauti kemuni.\nNi da na vakadeitaka tikoga na noda bula ni vakabauti koya, e na dau vakayagataki keda saraga vakavinaka na noda Kalou ena veivanua cava ga eda bula kina.\nJoni 14: 12 E dina, e dina, au sa kaya vei kemudou, o koya sa vakabauti au, ena kitaka talega na cakacaka kau sa kitaka, ia ena kitaka na cakacaka e uasivi cake ena ka oqo.\nVosa vaka- Iperiu.\ni) attractive- mosekh\niii) scary- mafkid\niv) nice - yafe\nNaba ni talevoni mo ni qiri mai kina: 9204915/9590439/ 7598788.


iSau ni iSau 1XTaba\nNa kabani ni veivakabauti 1xba e duidui sara ena ivakarau ni bonus kei na parokaramu ni veivakarautaki. O ira sara mada ga na dauqito mamarau duadua era na kunea na veivakamarautaki eke.\nEna vakarautaka na valenivolavola na veika e vakamacalataki oqo:\n“%” ena tautauvata ni akaude ni qito – na kena levu e tuvai vakayavutaki ena levu ni ilavo e tiko ena akaude ena itekivu ni siga me sega kina na kena vakasuka e veisiga. Na levu ni veisoqati e nakiti ena loma ni siga, na levu ni pasede ni ilavo e vo tiko.\nMadigi ni qaqa 200 pasede – mo vakaitavi ena gadrevi mo rejisita, vakacuruma ke lailai e dua na vakacuru ilavo 100 vakasaqaqara ka veiyadra, e sega ni yalani na kedra iwiliwili. Na ivakatakata ena vakayagataki walega ki na dua na kompiuta, dua na itikotiko ni IP, dua na naba ni talevoni kei na dua na lewe ni matavuvale.\nSega na takete ni veicaqe – vakaitavi ena cakacaka, o na gadreva mo curu yani ki na valenivolavola ka cakava ga na kemu veiba ena 1×2 kevaka e vakatasuasua na veicagacagaca, o na ciqoma 24$ ki na nomu akaude levu.\nGauna ni Initaneti ” Qito sega ni Ririkotaki” – Kevaka o kila e dua na soqo ni qito ena initaneti ka yali kina, ena ruku ni lawa ni laveti cake oqo, ena lesu tale na ilavo ki na nomu akaude.\nVip cashback – ena gauna o qito tiko kina ena veikidrovaki o na rawata eso tale na ikuri ni ilavo\niSoku ni Vakaraubuka – Vakacuruma nomu akaude ena Vakaraubuka, kei na Vukelulu cakava 5 veivoli ka tucake ki na 100 ivoli ki na nomu akaude levu.\niSokuri ni Veikidavaki\nVeisoliyaki ni valenivolavola\niWalewale ni kena vakayagataki na akaude ni bonus\nNa sala me rawati lesu kina na railesu ena imatai ni vakacuru ilavo\nSega na ivotavota ni vakacuru ilavo\n1e vakarautaka o xnt e vica vata na mataqali icocovi, ka vakakina e dua na parokaramu ni itaukei cecere, ia na bonus levu duadua e dua na bonus ni vakacuru ilavo, ena imatai ni vakacuru ilavo. Na isaluwaki ni bonus e vakaoqo: e dua na misini vou, ni sa vakacavari taucoko na volayaca, ena dua tale na sala ka sega ni dua ga na kiliki ena vakacuruilavo ni $2, ena raica ena nona akaude ni bonus e dua na iwiliwili ka tautauvata kei na imatai ni vakacuruilavo.\nEna cakacaka vakaoqo na bonus: a vakacurumi na dauqito $100, kei na akaude ni bonus e vakaraitaka na levu ni 100% ni imatai ni vakacuruilavo, qai dua tale $100. Me vakayagataki na ilavo ena akaude ni bonus era na gadreva me ra sauma vakalima na levu ni ilavo era bole ena valenivolavola ni veisoli itukutuku ni 1xba, veitarataravi me vakataki ira na sega ni vakawati ka vakaraitaka na kena sega ni rawa ni lailai sara 1.4 me baleta na veika yadua e dau yaco me sa na vakaivolataki. E tiko sara ga vua na misini 31 siga ni saumi me yacova na 00:00.\nE tiko ena valenivolavola e dua na parokaramu levu ni bonus ka vakakina ena veitakavi, e tiko na veiyaganikau vakasokuyagataki oqo:\n100% bonus ena imatai ni vakacuru ilavo\niSauri me yacova na 11% – Na pasede kei na levu ni gauna o dau ciqoma kina na icocovi ena vakatau ki na ivakatagedegede ni yalodina nei koya e vakaitavi. Ena sega ni soli kevaka e tiko ena kena isosovu kei na kena e liu na dausarasara ena gauna ni veivotayaki. Ena iotioti ni siga ni gauna ni soli ripote, na levu ni akaude e dodonu me lailai sobu mai na 2 ivakacava ni ka e sega. Me baleta na ilavo ni ituvaki ni gata e tuvanaki mai na veidodo taucoko, me baleta na veitutu kece tale eso – mai na levu ni ilavo a yali. Biuta vakawawa e volai tu ki na akaude levu ka sega ni rawa ni vakayagataki ena veivakatarogi.\n100% ena imatai ni vakacuruilavo ki na 300 ivakacava ni ka e sega + 30 vakagalalataki – lailai ni vakacuruilavo 10 ivakacava ni ka e sega, na galala era soli wale tu ena iVola vucesa ni Koula: Veika uasivi. Na ilavo e ciqomi ena veivuke ni soli-ilavo e sega ni gadrevi me saumi.\n50 pasede ena ikarua ni vakacuruilavo – Sa rawa ni rawati na galalaspinsa ena qito “Na iKuni o Cleotra”. ka dau soli ni oti na isau ni ilavo. Na ilavo e ra ni vakacuruilavo e 15 ivakacava ni ka e sega, na kena levu duadua e 350 ivakacava ni ka e sega.\n25 pasede na bonus ena ikatolu ni nomu vakacuru ilavo – soli wale ena qito o Solar Queen, na ilavo lailai ni vakacurumi ni 15 ivakacava ni ka e sega, kena levu 450 ivakacava ni ka e sega.\nMe rawa ni dua na nomu akaude ni bonus, e gadrevi mo curu yani ki na valenivolavola ka cakava na imatai ni nomu vakacuru ilavo.\nNa ivakamacala ni ivotavota e rawa ni veisoliyaki me baleta na icovi, ka rawa ni o taura na veitikina oqo ena veisala eso oqo:\nNa qito vata kei na bonus e dau kerei koya na dauqito me dolava e dua na sere, cowiritaka na qiqi ni kalougata, se kila e dua na tikite ni ravuka. Vinaka vakalevu na qito vakaoqo, ena rawa ni tauri na icocovi me vaka na tebeleti se talevoni vuku.\nYaco mo lewe ni pasede ni laveti cake ena ilavo e vo tiko ena akaude – Na levu ni qaqa e tautauvata kei na iwiliwili ni tubu ni lawa ni qaqa mai na veitaro taucoko kei na levu ni ilavo sa yali. Me kena ivakaraitaki, ke o dina 10 sega ni dua na irotini ni 1,5 ka qaqa, ena baleta ga na nomu vinaka. 10 * 1.5 – 10 = 5. Kevaka o ya, o na rawata 10.\nMo dua na lewe ni qaqa kalougata ena tabaivola ni siga – bulia mada ga e dua na 5 sega ni dua na irotini ni 1.8. Lako ki na vanua ni vakatasotaki ka kauta mai na nomu tikite. Ni sa cava na siga ena dua na droini, kevaka e tiko na nomu tikite ena kedra maliwa na qaqa, o na ciqoma e dua na iwiliwili ni poidi.\niSau tudei ni Soqo, saumaki ki na ilavo taumada ena dua na isoqosoqo cokovata ni 1:1 ka toki ki na akaude levu, e rawa ni ra vakayagataki ena veisaqaqaravi. Kei na ikarua ni mataqali bonus se poidi e rawa ni veisautaki me baleta na icovi ka vakayagataki ena 1xx-na ivakatakilakila ni vakatovotovo. E kea e rawa ni o volia kina e dua na diqiri sega ni saumi, na ivolavivi ni qiqi ni iyau kei na vuqa tale.\nE sega ni rawa me tauri ilavo vakadodonu mai na akaude ni bonus, e dodonu me ra saumi me vaka na ivakarau ni veisoli itukutuku, oti era sa qai saumaki ki na ilavo dina, ka rawa ni vakayagataki, veicaqe se vakasuka.\nNa veipoidi oqori ka a nakiti me baleta na sitoa ni komu ena rawa walega ni vakayagataki e kea.\nNa imatai ni bonus ni vakacuruilavo sa dua vei ira na kena e kilai levu duadua sega walega ena 1xba, ia ena vuqa tale na kena vo, please note that the bonus program, it is not a mandatory part in the bk, you can cancel participation in promotions in your personal cabinet.\nVakakina, you can get bonuses in such a game as Bingo, a card game with numbers in which you need to score a certain number of points.


Raica talega na Buli, iBulibuli; Vakacegu\nE dua na siga tabu dau vakatikitikitaki e veimacawa me siga ni vakacegu kei na sokalou. Ni sa bulia oti na ka kecega na Kalou, sa vakacegu ena ikavitu ni siga ka vakarota me dua na siga ena veimacawa me siga ni vakacegu me vukei ira na tamata me ra dau nanumi Koya (L.Y 20:8–11).\nNi se bera na nona Tucake tale mai na mate na Karisito, era sa dau vakarokorokotaka na iotioti ni siga ena veimacawa ko ira na lewe ni Lotu me Siga ni Vakacecegu, me vakataki ira na Jiu. Ni sa oti na Tucake tale mai na mate, era sa dau vakarokorokotaka na lewe ni Lotu se ra Jiu se ra Kai Matanitu Tani, na imatai ni siga ni macawa (na siga ni Turaga) me ra dau nanuma tiko kina na nona Tucake tale mai na mate na Turaga. Na Lotu nikua sa tomana tiko na nona vakarokorokotaka e dua na siga ena veimacawa me siga ni vakacecegu tabu me ra qaravi kina na Kalou ka vakacegu kina mai na ogaoga vakavuravura.\nNa Siga ni Vakacecegu e vakananumi kina vei ira na tamata na nodra gadreva na kakana vakayalo kei na nodra itavi me ra talairawarawa vua na Kalou. Ni sa tekivu me vakaweleweletaka e dua na matanitu na kena rokovi na Siga ni Vakacecegu, ena tara na veiyasa kece sara ni bula ka na yaco me rusa sobu na kena bula vakalotu (Nie. 13:15–18; Jere. 17:21–27).\nSa vakacegu na Kalou ena ikavitu ni siga, iVakate. 2:1–3.\nEra sa sega ni laki tomi mana na Isireli ena siga ni vakacecegu, L.Y 16:22–30.\nNanuma na siga ni vakacecegu ka vakatabuya, L.Y 20:8–11 (Mosa. 13:16–19).\nSa soli na siga ni vakacecegu me ivakatakilakila vua na Kalou kei na tamata, L.Y 31:12–17 (Isi. 20:12, 20).\nMe da kakua ni ia na veivoli ena siga ni vakacecegu, Nie. 10:31.\nKevaka ko sa vakatoka na sigatabu me ka e rekitaki, mo dokai koya kina, ka sega ni cakava kina na nomu cakacaka, Ais. 58:13–14.\nSa caka na siga ni vakacecegu ena vukudra na tamata, sa sega ni caka na tamata ena vuku ni siga ni vakacecegu, Mari. 2:23–28.\nNa luve ni tamata sai koya na Turaga ni siga ni vakacecegu, Luke 6:1–10.\nSa veivakavulici ko Jisu ena dua na valenilotu ka veivakabulai ena siga ni vakacecegu, Luke 13:10–14.\nEra sa vakatabuya na siga ni vakacecegu ko ira na Nifai, Jeromi 1:5.\nMe ra nanuma na siga ni vakacecegu, ka vakatabuya, Mosa. 18:23.\nLako ki na vale ni masumasu ka cabora na nomu sakaramede ena noqu sigatabu, V&V 59:9–13.\nKa me ra dau rokova talega na lewei Saioni na Siga ni Vakacecegu ka vakatabuya, V&V 68:29.\nKoi Au na Kalou, kau sa vakacegu mai na noqu cakacaka kecega ena ikavitu ni siga, Mosese 3:1–3 (iVakate. 2:1–3; Epa. 5:1–3).


JW iTuvatuva ni Soqoni ni Bula vaKarisito Maji 12-18, 2018\nSere 30 kei na Masu\n“Talairawarawa ina Rua na iVunau Levu Duadua”: (10 min.)\nMac 22:36-38—E vakamacalataki vakacava ena tikinivolatabu qo na ka e vauci ena noda talairawarawa ena ivunau levu duadua, na kena imatai tale ga? (“lomamu,” “nomu vinaka,” “vakasama” ivakamacala ni vosa ena Mac 22:37, nwtsty)\nMac 22:39—Na cava na ikarua ni ivunau levu ena Lawa? (“Na kena ikarua,” “kainomu” ivakamacala ni vosa ena Mac 22:39, nwtsty)\nMac 22:40—Na iVolatabu taucoko vakaIperiu e yavutaki ena loloma (“na Lawa . . . na parofita,” “yavutaki” ivakamacala ni vosa Mac 22:40, nwtsty)\nMac 22:21—Na cava na “ka e nei Sisa” kei na “ka e nona na Kalou”? (“Vei Sisa na ka e nei Sisa,” “Vua na Kalou na ka e nona na Kalou” ivakamacala ni vosa ena Mac 22:21, nwtsty)\nMac 23:24—Na cava na ibalebale ni vosa i Jisu? (“oni tauvulona na nana ia oni tiloma qaqa na kameli” ivakamacala ni vosa Mac 23:24, nwtsty)\nWili iVolatabu: (Me kua ni sivia na 4 na miniti) Mac 22:1-22\nVuli iVolatabu: (Me kua ni sivia na 6 na miniti) bhs 199 ¶8-9—Me uqeti nona gonevuli o qasenivuli me sureti ira nona veikilai ena iVakananumi.\n“O na Lomana Vakacava na Kalou kei na Kainomu?”: (15 min.) Veitarotarogi. Me kilai na yaga ni noda dau raitayaloyalotaka na ka eda wilika ena iVolatabu, me rogoci na wili iVolatabu veiuqeti ni O Jiova ga na Kalou Dina. Me rogoci ga na kena e digitaki, qo ni wiliki na 1 Tui 18:17-46, mera vakamuria tale ga na vakarorogo.\nVuli iVolatabu ni iVavakoso: (30 min.) jy wase 12\nSere 52 kei na Masu\niMeli iMeli Maji 12-18\nNoda Bula vaKarisito kei na Cakacaka Vakaitalatala iTuvatuva ni Maji 12-18, 2018


Era Dara na Tikinisulu Lokaloka—iVakadinadina i Jiova (Bibelforscher) ena Nodra Keba ni Veivakararawataki na Nazi\nWILIKA ENA VOSA Afrikaans Albanian American Sign Language Amharic Arabic Arabic (Lebanon) Argentinean Sign Language Armenian Azerbaijani Basque Bicol Bislama Brazilian Sign Language Bulgarian Catalan Cebuano Chavacano Chichewa Chinese Cantonese (Simplified) Chinese Cantonese (Traditional) Chinese Mandarin (Simplified) Chinese Mandarin (Traditional) Chitonga Chitumbuka Cibemba Croatian Czech Danish Dutch Efik English Estonian Ewe Faroese Finnish Fon French Galician Georgian German Greek Gun Haitian Creole Hebrew Hiligaynon Hungarian Iban Ibanag Iloko Indonesian Isoko Italian Japanese Javanese Kabuverdianu Kamba Kannada Kiluba Kinande Kinyarwanda Kirghiz Kongo Korean Lari Lega Lingala Lithuanian Luganda Luvale Malagasy Malay Malayalam Mam Mashi Maya Mexican Sign Language Mingrelian Mongolian Myanmar Nepali Norwegian Oromo Ossetian Pangasinan Papiamento (Curaçao) Persian Pidgin (West Africa) Polish Polish Sign Language Portuguese (Brazil) Portuguese (Portugal) Rarotongan Romanian Russian Samoan Sango Sepedi Serbian (Cyrillic) Serbian (Roman) Shona Sidama Silozi Sinhala Slovak Slovenian Solomon Islands Pidgin Spanish Sunda Swahili Swahili (Congo) Swedish Tagalog Tamil Tatar Tetun Dili Thai Tigrinya Turkish Twi Tzeltal Tzotzil Ukrainian Urhobo Uruund Uzbek Uzbek (Roman) Valencian Vietnamese Welsh Xhosa Yoruba Zulu vakaViti\nEra Dara na Tikinisulu Lokaloka\nE vakaitikotiko o Maud e Varanise, qai cakacaka tiko ena dua na koronivuli me vukei ira na gone lokiloki ni vakacagau tiko na kalasi. Wale tiko ga qo era vulica na gone na Veivakararawataki nei Itala, kei na keba ni veivakararawataki na Nazi. Era na dara na kaivesu nodra unifomu e cula tu kina e dua na tikinisulu. Na roka ni sulu qori kei na kena ibulibuli e vakaibalebaletaka na vu ni nodra tiko e e valeniveivesu.\nMe baleta na tikinisulu lokaloka era dara eso na kaivesu, e kaya e dua na qasenivuli: “Vaka vei au e vakaraitaka tiko ya nira veimoceri vakatagane se vakayalewa.” Oti na kalasi, e kaya sara o Maud vei qasenivuli nira vakayagataka na Nazi na tikinisulu lokaloka me kedra ivakatakilakila na iVakadinadina i Jiova. * E kaya tale ga ni na vakarautaka eso na itukutuku me baleta na ulutaga qori. E vakadonuya sara o qasenivuli, qai kerei Maud me wasea na itukutuku qori vei ira na gonevuli.\nEna dua tale na kalasi, a veivosakitaka e dua na qasenivuli na ulutaga qori ni vakayagataka na itaba ni ivakatakilakila era dara na kaivesu. E laurai vinaka tu kina na tikinisulu lokaloka e vakaibalebaletaki vei ira na iVakadinadina i Jiova. Oti na kalasi, e solia sara o Maud eso na itukutuku me baleta na ulutaga qori. E taura o qasenivuli qai kerei koya me vosa vei ira na gonevuli.\nTaura toka o Maud na ivola vakaivolatabu e vakayagataka\nE vosa sara o Maud me 15 na miniti ena imatai ni kalasi. Ni voleka ni oti nona vosa, e kaya na qasenivuli vua: “Vakamacala tale me dua na aua.” E vakaraitaka sara o Maud na vidio ni nodra vakararawataki na iVakadinadina i Jiova vei ira na Nazi. Ni tukuni ena vidio nira kauta na Nazi e 800 na gone mai vei ira nodra itubutubu, e cegu o Maud qai wilika na ka ratou sotava e tolu na gone. Oti na saravi ni vidio, sa qai wilika o Maud nona ivola ni vakamoce o Gerhard Steinacher e yabaki 19, vei rau nona itubutubu ni bera ni vakamatei vei ira na Nazi. *\nE vakaraitaka tale qori o Maud ena ikarua ni kalasi. Eda qoroya dina nona yaloqaqa o Maud, rau sa vakadeitaka tale ga na qasenivuli me rau na vakamacalataka vei ira na gonevuli nodra vakararawataki eso ena keba ni veivakararawataki ni Nazi.\n^ Ena iKarua ni Valu Levu, era bala e valeniveivesu na iVakadinadina i Jiova e Jamani, nira sega ni via tokoni ira na Nazi, era kilai tale ga na Bibelforscher (Gonevuli ni iVolatabu).\n^ A totogi mate o Gerhard Steinacher ni sega ni via curu ena mataivalu e Jamani. E vola: “Au se gone. Ena kaukaua ga ni Turaga, au na tudei kina, qori sara ga na ka au kerea.” E vakamatei o Gerhard ena mataka tarava. E volai ena ulu ni nona ibulubulu: “E mate ni vakarokorokotaka na Kalou.”\nO na rairai kidacalataka na kena isau.\niMeli iMeli Era Dara na Tikinisulu Lokaloka


The Fiji Times » Veivuke na Fulton Hogan vei ira mai Savusavu\nVeivuke na Fulton Hogan vei ira mai Savusavu\nERA marau na gonevuli e Savusavu ena veivuke ka vakayacora na kabani na Fulton Hogan Hiways ena kena vakarautaki ki na Yaroi District School, Buca Government School kei St Bedes na nodra i yaya ni takoso e gaunisala na gone.\nOqo na kena soli na i sulu e dau daramaki na reflective vests, na cone, kei na i vakatakilakila ni takoso era dau vakayagataka na gonevuli ena gauna ni vuli mai na siga Moniti ki na Vakaraubuka.\nKaya na manidia liu ni FHH o Solo Nabete ni qo e dua na nodratou sasaga ena kena sagai me vakalailaitaki na coqa kei na vakacalaka ena noda gaunisala e Viti, vakabibi na nodra taqomaki na luveda ena nodra gole ki vuli ka suka talega na vuli en veisiga.\nVakaraitaka o Nabete ni ka bibi na nodra taqomaki na lewenivanua kei na bula, baleta ni rawa ni yaco na vakacalaka ena dua ga na gauna.\nE kuria o Nabete ni sa vakayacora tiko na nona itavi na kabani ena kena matata na vakatakilakila eso era tu ena gaunisala me rawa ni veivuke vei ira na draiva, na pasidia kei na lewenivanua raraba eda vakayagataka na gaunisala ena veisiga.\nE vakaraitaka o Nabete ni ka bibi na nodra taqomaki ka karoni na gonevuli ena noda vanua.


Marika 5 | iVolatabu ena Internet | Vakadewa ni Vuravura Vou\nVola o Marika 5:1-43\nVakatalai ira na timoni me curumi ira na vuaka (1-20)\nLuvei Jairo goneyalewa, tara na marama na isulu e sau nei Jisu (21-43)\n5 Eratou yaco sara yani i tai ni wasawasa ena nodra yasayasa na kai Kerikesa.+ 2 Ni se qai sobu mai waqa o Jisu, sa basika mai na ibulubulu* e dua e curumi koya na yalo velavela me tavaki koya. 3 E dau tu ga ena ibulubulu, me yacova mai na gauna ya, e sega ni dua e vesuki koya rawa, ena sinucodo mada ga. 4 E vesu vakalevu ena iqamuniyava kei na sinucodo, ia e drutilaka na sinucodo kei na iqamu; qai sega ni dua e vakamalumalumutaki koya rawa. 5 E qoqolou voli ga ena bogi kei na siga ena ibulubulu kei na veidelana, qai dau tavalaki koya ena vatu. 6 Ia ni raici Jisu vakayawa, e cici yani lai cuva sara vua.+ 7 Ni qolou oti ena domolevu sa qai kaya: “Na cava meu cakava vei iko, Jisu na Luve ni Kalou Cecere Duadua? Mo bubului ena yaca ni Kalou ni o na sega ni vakararawataki au.”+ 8 Ni sa vakaroti koya vakavica o Jisu: “O iko yalo velavela, lako tani vua.”+ 9 Sa qai tarogi koya o Jisu: “O cei na yacamu?” E sauma: “Na yacaqu o Vavakoso, ni keimami le levu.” 10 E vakamasuti Jisu tiko ga me kua ni vakatalai ira tani na timoni mai na vanua ya.+ 11 Ena gauna ya era kana tiko ena ulunivanua+ e dua na qelenivuaka levu.+ 12 Ra mani vakamasuti koya na yalo velavela: “Vakatalai keimami vei ira na vuaka, me keimami curumi ira.” 13 E qai vakadonuya o Jisu. Era biubiu na yalo velavela ra lai curuma sara na qelenivuaka. Era cici yani e rauta ni 2,000 na vuaka ina barinivatu, ra lutu i wasawasa ra mani luvu kece kina. 14 Era dro na dau vakatawa vuaka mera lai tukutuku ina koro kei na veiyasana, ra mani lako mai na lewenivanua mera raica na ka sa yaco.+ 15 Nira yaco yani vei Jisu, era raica ni dabe tiko na tagane a curumi koya na ivavakoso timoni ni sa vakaisulu qai vinaka tale tu na nona vakasama. Dua na ka na nodra rere. 16 O ira tale ga na raica era talanoataka na veika a yaco vua na tagane a curumi timoni, vaka tale ga kina na qelenivuaka. 17 Era mani vakamasuti Jisu me lako tani mai na nodra yasayasa.+ 18 Ni vakarau vodo i waqa o Jisu, e vakamasuti koya na tagane a curumi koya na timoni me bau tomani koya.+ 19 E sega ni vakadonuya o Jisu, ia e kaya vua: “Lako i vale vei ira na wekamu, lai tukuna vei ira na veika e cakava vei iko o Jiova,* kei na nona lomani iko.” 20 E gole na tagane ya qai lai talanoataka ena yasayasa vakaTikapoli* na ka kece e cakava vua o Jisu. Era kurabui sara ga na lewenivanua. 21 Ni soko lesu o Jisu i tai adua, era sa waraki koya tu e dua na ilala levu, e mani tu ga e matasawa.+ 22 E lako yani vua o Jairo, e dua na ivakatawa ni valenilotu. Ni raici Jisu, e tekiduru i yavana.+ 23 E vakamasuti koya vakavica ni kaya: “Sa tauvimate bibi* na luvequ yalewa lailai. Yalovinaka, ni mai tarai koya mada+ me oti nona tauvimate, me bula vinaka sara.” 24 Rau mani lako vata sara kei Jisu, qai dua na ilala levu era muri koya ra qai drigiti koya tiko. 25 E maliwai ira tiko e dua na marama e lako tu ga vua na dra+ me 12 na yabaki.+ 26 E vosota e levu* na veiqaravi vakavuniwai, e vakayagataka kece kina na nona iyau, ia e sega ni vakaotia na kena mate, sa qai ca ga. 27 Ni rogoca na veika e cakava o Jisu, sa qai ciqi yani i dakuna ena kedra maliwa na ilala levu ya, mani tara sara na nona isulu e sau,+ 28 e kaya tiko ga: “Keu tara wale ga na nona isulu e sau, au na bula.”+ 29 E mudu vakasauri na drodro ni dra, e vakila sara ga ni sa vakabulai mai na mate bibi ya. 30 Gauna vata qori e vakila kina o Jisu ni lako tani vua na kaukaua,+ e vuki qai tarogi ira na ilala levu ya: “O cei e tara na noqu isulu e sau?”+ 31 Ia era kaya vua na nona tisaipeli: “Oni raica vinaka na ilala levu era drigiti kemuni, oni se taroga ga, ‘O cei e tarai au?’” 32 Ia e veiraiyaki tiko ga o koya me raica se o cei e tara nona isulu. 33 E toro yani na yalewa ya, e rere qai sautaninini ni vakila na ka e sa yaco vua, e tekiduru e mata i Jisu qai tukuna vua na ka dina kece. 34 E tukuna vua o Jisu: “Luvequ, sa vakabulai iko na nomu vakabauta. Lako ena vakacegu,+ mo bula mai na kemu mate bibi.”+ 35 Ni se vosa tiko, era lako mai eso na tagane mai na nona vale na ivakatawa ni valenilotu ra qai kaya: “Sa mate na luvemu! Cava mo vakaogai qasenivuli tale kina?”+ 36 Ni rogoca ya o Jisu, e kaya vua na ivakatawa ni valenilotu: “Kua ni lomaleqa,* mo vakaraitaka ga na vakabauta.”+ 37 A sega ni vakatara tale e dua me muri koya, vakavo ga o Pita, Jemesa, kei Joni na taci Jemesa.+ 38 Ni ratou yaco i nona vale na ivakatawa ni valenilotu, e raica nira osi+ ra qai veitagicaki tiko. 39 Ni curu yani, e kaya vei ira: “Na cava oni tagicaka tiko? Na cava oni osivaka? E sega ni mate na gone, e moce ga.”+ 40 Nira rogoca ya era dredrevaki koya ena veivakalialiai. Ia ni sa vakatalai ira kece i tuba, e qai kauti rau na tamana kei na tinana na gone, kei ratou na nona imuri ina vanua e davo toka kina o gone. 41 E taura na ligana qai kaya vua: “Talica kumi,” e kena ibalebale: “Goneyalewa, au tukuna vei iko, tucake!”+ 42 E tucake sara na goneyalewa qai veilakoyaki. (Sa yabaki 12 o koya.) Dua na ka na nodratou marau. 43 E vakaroti ratou matua me ratou kua ni talanoataka na ka e yaco ya,+ me ratou solia vua na goneyalewa e dua na ka me kania.\n^ Se “ena Yasayasa ni Koro e Tini.”\n^ Se “sa voleka ni mate.”\n^ Se “vosota e levu na ka rarawa.”\n^ Se “kua ni rere.”


Era Yalorawarawa—Tacida Yalewa Dawai\nNa Vale ni Vakatawa (iTabataba e Vulici) | Janueri 2017\nWILIKA ENA VOSA Afrikaans Albanian Amharic Arabic Armenian Armenian (West) Australian Sign Language Aymara Azerbaijani Azerbaijani (Cyrillic) Bashkir Bassa (Cameroon) Bengali Bicol Boulou Bulgarian Catalan Cebuano Chichewa Chinese Cantonese (Simplified) Chinese Cantonese (Traditional) Chinese Mandarin (Simplified) Chinese Mandarin (Traditional) Chitonga Chitonga (Malawi) Chitumbuka Chiyao Chuvash Cibemba Cinyanja Croatian Czech Dangme Danish Digor Douala Dutch Efik English Estonian Ewe Finnish Fon French Ga Georgian German Greek Guarani Gujarati Gun Haitian Creole Hausa Hebrew Hiligaynon Hindi Hiri Motu Hungarian Ibanag Icelandic Igbo Iloko Indian Sign Language Indonesian Isoko Italian Japanese Jula Kabiye Kamba Kannada Kikaonde Kikuyu Kiluba Kinyarwanda Kirghiz Kiribati Kirundi Kisonge Kongo Korean Kurdish Kurmanji (Caucasus) Kurdish Kurmanji (Cyrillic) Kwangali Kwanyama Latvian Lingala Lithuanian Luganda Lunda Luo Luvale Macedonian Malagasy Malay Malayalam Mambwe-Lungu Marathi Marshallese Maya Mbunda Mingrelian Mongolian Moore Motu Myanmar Ndebele Ndebele (Zimbabwe) Ndonga Nepali Norwegian Nzema Okpe Oromo Ossetian Otetela Pangasinan Papiamento (Curaçao) Persian Polish Ponapean Portuguese (Brazil) Punjabi Quechua (Bolivia) Romanian Russian Samoan Sango Sepedi Serbian (Cyrillic) Serbian (Roman) Sesotho (Lesotho) Sesotho (South Africa) Setswana Shona Sidama Silozi Sinhala Slovak Slovenian Solomon Islands Pidgin South African Sign Language Spanish Sranantongo Swahili Swahili (Congo) Swati Swedish Tagalog Tajiki Tamil Tatar Telugu Tetun Dili Thai Tigrinya Tiv Tok Pisin Tongan Tshiluba Tsonga Turkish Turkmen Tuvaluan Twi Tzotzil Ukrainian Urhobo Uzbek Venda Vietnamese Waray-Waray Welsh Wolaita Xhosa Yoruba Zande Zapotec (Isthmus) Zulu vakaViti\nLEVU na tacida yalewa dawai era gumatua ni veiqaravi ena vanua e vinakati tu kina vakalevu na dautukutuku ni Matanitu ni Kalou. So sa dede sara nodra veiqaravi tu e vanua tani. Na cava e uqeti ira ena vica na yabaki sa oti mera toki? Na cava era vulica kina? E veisautaka vakacava nodra bula? Era vakatarogi gona e vica na tacida yalewa matua. Ke o dua na tacida yalewa dawai, ena yaga sara ga na veika era vakamacalataka ni o saga mo cakava na cakacaka veivakacegui qo. Io, e yaga vei keda kece na dauveiqaravi ni Kalou na nodra ivakaraitaki.\nKUA NI LOMALOMARUA\nKe o tacida yalewa dawai, vakacava ena rawa ni vuavuaivinaka nomu veiqaravi vakapainia e vanua tani? Sa yabaki 70 vakacaca o Anita, e dau leqataka na kena ituvaki. A susu e Igiladi na vanua e tekivu painia kina ni se qai yabaki 18. E kaya: “Au taleitaka meu vakavulici ira na tamata ena veika me baleti Jiova. Ia au sega ni bau vakasamataka tu meu veiqaravi e vanua tani. Au se sega vakadua ni vulica e dua tale na vosa, au kila deivaki niu na sega tu ga ni rawata. Na gauna au sureti kina meu lai vuli e Kiliati, dua na ka noqu kidroa. Au kurabuitaka niu sureti niu nanuma ni sega ni ganiti au. Ia au qai vakasamataka tale, ‘Ke kila o Jiova niu rawata, au na tovolea.’ Qori na yabaki 50 sa oti. Me tekivu mai na gauna qori, au se veiqaravi tiko ga vakadaukaulotu e Japani.” E tomana o Anita: “Ena matamamarau au dau kaya vei ira na tacida yalewa gone, ‘Ni dreke mai na nomuni kato meda lai veiqaravi e vanua tani!’ Ka ni marau ni levu sara era sa tovolea.”\nLevu na tacida yalewa era veiqaravi e vanua tani era lomalomarua taumada, ia era doudou ga vakacava?\nE kaya o Maureen, sa yabaki 60 vakacaca: “Niu tubu cake tiko au vinakata me vakainaki na noqu bula, me yaga tale ga vei ira eso.” E toki e Quebec mai Kenada ni se qai yabaki 20 ga, ni vinakati vakalevu e kea na painia. “Oti qori au sureti e Kiliati, au rere nira na biu tu mai noqu itokani, au qai lako ina vanua au sega ni kila.” E kaya tale: “Au lomaleqataki tinaqu tale ga niu sa na biuti koya me qaravi tamaqu, e tautauvimate tiko. Levu na gauna au dau tagi niu masuti Jiova me baleta na veika qori. Niu vakamacalataka vei rau na noqu itubutubu na veika au lomaleqataka, rau uqeti au ga meu ciqoma na veisureti qori. Au raica tale ga nodra veitokoni vakayalololoma vei rau na ivavakoso. Niu vakadinata na veikauaitaki i Jiova, au nuidei kina ni na tokoni au. Gauna qori au sa tu vakarau meu lako!” Me tekivu ena 1979, a veiqaravi vakadaukaulotu me sivia na 30 na yabaki ena Ra kei Aferika. E qaravi tinana tiko qo e Kenada o Maureen, ia se painia lavotaki tiko ga. Gauna e raica lesu kina nona veiqaravi e vanua tani, e kaya: “E dau vakarautaka o Jiova na veika au vinakata kei na gauna sara ga e yaga kina vei au.”\nSa sivia na yabaki 60 o Wendy, e tekivu painia mai Ositerelia ni se itabagone. E nanuma lesu: “Au dau rerere, sega ni dau doudou vei ira na vulagi. Ia e vakavulici au na painia meu vosa vei ira na tamata kece, au tekivu doudou kina. Au qai raica ni sega ni bibi me leqataki tiko qori. Au vulica ena cakacaka vakapainia meu dau nuitaki Jiova, au sa qai doudou kina meu vakasamataka na veiqaravi e vanua tani. A sureti au tale ga e dua na tacida yalewa dawai me keirau lai cakacaka vakavunau e Japani me vula tolu. Sa sivia na 30 na yabaki nona veiqaravi tu vakadaukaulotu ena vanua qori. Na neirau dau cakacaka vata, e vakayaloqaqataki au meu toki kina e vanua tani.” Ena loma ni yabaki 1980, e toki kina i Vanuatu o Wendy, e dua na yanuyanu e 1,770 na kilomita mai na tokalau kei Ositerelia.\nSe veiqaravi tiko ga mai Vanuatu o Wendy ena valenivolavola ni vakadewa tu yawa. E kaya: “Au marautaka vakalevu noqu raica na kena tauyavu na iwasewase lalai kei na ivavakoso ena vanua tu yawa. Au sega ni vakamacalataka rawa na levu ni noqu marau niu mai vakaitavi ena vanua lailai qo meu veiqaravi kina vei Jiova.”\nO Kumiko (e loma)\nO Kumiko, sa yabaki 60 vakacaca, a veiqaravi tiko vakapainia tudei ena gauna e sureti koya kina nona itokani vakapainia me rau toki i Nepal. E kaya o Kumiko: “E sureti au vakavica, au kaya tiko ga na sega. Au leqataka na vulica e dua tale na vosa, kei na bula ena dua na vanua vou. Me kau mai vei na ilavo ni toki i vanua tani, qori eso na ka au dau veinanuyaka tu. Gauna vata qori au a coqa kina ena noqu motopai, curu sara e valenibula. Noqu toka e keri, au sa qai vakasamataka: ‘O cei e kila na veika ena yaco vei au? Rawa ni tauvi au e dua na mate levu, au qai sega ni painia e vanua tani. Vakacava, rawa niu veiqaravi e vanua tani me dua mada ga na yabaki?’ Au masulaka vei Jiova me vukei au meu cakava kina e dua na ka.” Ni suka ga mai valenibula e gole sara i Nepal, oti e toki kei na nona itokani vakapainia.\nNi raica lesu na rauta na tini na yabaki e veiqaravi voli kina e Nepal, e kaya o Kumiko: “Na ka kece au dau leqataka tu e vaka ga na tawase ni Wasa Damudamu. Au marautaka vakalevu noqu lai veiqaravi ena vanua e vinakati tu kina vakalevu na veiqaravi. Levu na gauna niu vakamacalataka tiko e dua na tikinivolatabu vua e dua na vuvale, era na tabili yani e lima se ono tale na vuvale mera vakarorogo. Era dau veidokai na gonelalai nira kerea na tikidua me baleta na iVolatabu. Dua dina na ka marautaki na vunau ena vanua era levu kina na tataleitaki.”\nVOSOTI NI VEIKA DREDRE\nMacala ga nira vosota na veika dredre na tacida yalewa era vakatarogi qo. Era vosota vakacava?\n“Niu se qai toki, e dredre sara ga niu sa yawa mai vei ratou e vale,” e kaya o Diane, mai Kenada. Sa yabaki 60 vakacaca ena gauna qo nona veiqaravi tiko vakadaukaulotu e Ivory Coast (sa Côte d’Ivoire nikua) me 20 na yabaki. “Au kerei Jiova me vukei au meu lomani ira na tiko ena yalava au lesi kina. E kaya e dua na qasenivuli e Kiliati o Brother Jack Redford, ni keimami na kidroataka se lomaleqataka eso na ituvaki e raici ena vanua keimami lesi kina, vakauasivi ke ra dravudravua. Ia e kaya tale: ‘Kua ni kauaitaka vakasivia na ituvaki qori. Raici ira ga na tamata kei na irairai ni matadra. Vakaraica na matadra nira rogoca na ka dina vakaivolatabu.’ Qori sara ga na ka au cakava, qai vu ni veivakalougatataki! Niu tukuna tiko vei ira na itukutuku veivakacegui ni Matanitu ni Kalou, dau laurai sara ga na marau e matadra!” Cava tale e vukei koya me matau ena nona veiqaravi e vanua tani? “Au saga meu volekati ira na noqu vuli iVolatabu, marautaki tale ga niu raica nira qaravi Jiova ena yalodina. Au raica na noqu ilesilesi me vanua sara ga au sa na tiko kina. Levu tale na tamaqu kei na tinaqu vakayalo, me vaka ga e yalataka o Jisu.”—Mari. 10:29, 30.\nSa yabaki 40 vakacaca o Anne, e veiqaravi tiko ena dua na vanua e Esia, e vakatabui tu kina na noda cakacaka. E kaya: “Vica vata na yabaki noqu veiqaravi tu ena duidui vanua, au qai bula kei ira na tacida yalewa e duidui tale ga nodra isususu kei na ivakarau ni bula. So na gauna dau yaco eso na ituvaki rarawataki kei na duidui lalai. Ni yaco qori, au dau saga meu volekati ira keimami vakaitikotiko vata, meu kila vinaka nodra itovo ni bula. Au saga meu lomani ira na tiko ena yalava, meu dau yalorawarawa tale ga. Au marautaka sara ga na vuavuaivinaka ni noqu sasaga, eso kina na noqu itokani dredre, ra vukei au meu dau vosota na veika au sotava ena noqu ilesilesi.”\nEna 1993, e lesi i Jamani o Ute, se qai yabaki 50 vakacaca, me daukaulotu e Madagascar. E kaya: “Niu se qai tekivu veiqaravi, e dredre noqu vulica nodra vosa, kei na noqu vakamatauni au ena draki tunumaka, e tauvi au tale ga na malaria, kei na kena e vakaleqa na sela ni yagoqu e kilai me amoebas, curuma tale ga na yagoqu eso na manumanu lalai. Ia era vukei au vakalevu na tiko e kea. Era vukei au meu kila vinaka na vosa ni vanua qori na tacida yalewa, ira na luvedra kei ira na noqu vuli iVolatabu. E qaravi au vinaka tale ga na noqu itokani vakadaukaulotu niu tauvimate. Ia e vukei au sara vakalevu o Jiova. Au dau talaucaka vua ena masu na veika au lomaleqataka. Oti au na wawa tiko me vica vata na siga, se vakavula sara me qai saumi na ka au kerea. Dau walia na noqu leqa kece o Jiova.” Sa 23 na yabaki qo nona veiqaravi tiko o Ute e Madagascar.\nMe vakataki ira ga na veiqaravi tu ena vanua e vinakati kina na cakacaka, era vakamacalataka tale ga na tacida yalewa dawai era veiqaravi tu e vanua tani eso na ka era vakalougatataki kina. Na cava era kaya?\nSe qai yabaki 70 vakacaca o Heidi, mai Jamani, ia sa tekivu veiqaravi tu vakadaukaulotu e Ivory Coast (sa Côte d’Ivoire tiko nikua) ena 1968. E kaya: “Na ka au marautaka vakalevu duadua niu raici ira na luvequ vakayalo ‘nira muria tiko ga na ka dina.’ So vei ira au vakavulica ena iVolatabu era sa painia tiko nikua, ra qase tale ga ni ivavakoso. Levu ra dau kacivi au tu ga na Nau se Bu. Dua na qase e dau wiliki au tu me vaka au lewe ni nona vuvale, okati kina o watina kei ratou na luvedrau. E vakalougatataki au gona o Jiova me dua noqu vuvale vakayalo, o luvequ tagane, o vugoqu, kei na tolu na makubuqu.”—3 Joni 4.\nO Karen (e loma)\nSe qai yabaki 70 vakacaca o Karen mai Kenada, ia sa sivi na 20 na yabaki nona veiqaravi tu ena Ra kei Aferika. E kaya: “Niu daukaulotu tiko au vulica kina vakalevu na bula ni vakuai au, meu dau loloma, meu qai yalovosovoso. E rabailevu tale ga noqu rai niu cakacaka vata kei ira na duikaikai. Au vulica ni levu na iwalewale eda rawa ni muria. E vu ni veivakalougatataki dina nira tu ena veiyasa i vuravura na noqu itokani dredre! E dau veisau na noda bula kei na ilesilesi, ia e dei tu ga na noda veitokani.”\nSa yabaki 70 vakacaca o Margaret mai Igiladi, a veiqaravi vakadaukaulotu e Laos. E kaya: “Au raica votu sara ga niu veiqaravi tiko e vanua tani na nona vagolei ira mai na duidui matatamata kei ira na duidui itovo o Jiova mera lewena na nona isoqosoqo. E dei kina na noqu vakabauta. E vakadeitaka tale ga ni dusimaka tiko nona isoqosoqo o Jiova, me vakayacori kina nona inaki.”\nE vakasakiti dina na nodra ivakaraitaki na tacida yalewa dawai era veiqaravi tiko ena cakacaka vakaitalatala e vanua tani. Dodonu mera vakacaucautaki. (Dvei. 11:40) E tubu tale tiko ga na kedra iwiliwili. (Same 68:11) Vakacava o rawa ni cakava eso na veisau, mo vakatotomuria kina na nodra ivakaraitaki na tacida yalewa gugumatua era vakatarogi ena ulutaga qo? Ke vaka kina, macala ga ni o na ‘tovolea qai raica ni vinaka o Jiova.’—Same 34:8.\nVakavakarau mo Veiqaravi e Vanua Tani\n“Gade ina vanua e vinakati kina vakalevu na dautukutuku mo kila kina na nodra ivakarau ni bula. Ke dredre mo cakava qori, mo veimaliwai kei ira na tacida era cavutu mai na so tale na vanua. Vulica nodra vosa kei na nodra itovo vakavanua. Koya e bibi sara mo nuitaki Jiova. Levu na ka au nanuma niu na sega ni cakava rawa, ia au rawata kece ena veivuke i Jiova.”—Karen\nO Margaret, rauta na 1968\n“Veitalanoa kei ira na daukaulotu kei ira na painia sa dede nodra veiqaravi. Mo cakacakataka rawa na kena isau. Masu ni o kerea na veidusimaki. Mo nanuma ni tautauvata ga na ivakavuvuli kece ni vunau e vakayagataki e veiyasa i vuravura. Mo nuidei ni na marautaki na veiqaravi e vanuatani.”—Margaret\nO ira mai na so tale na vanua era veiqaravi ena yanuyanu mai na Pasifika era sotava vakalevu e tolu na ituvaki dredre. Era walia vakacava qori o ira na dauvunautaka na itukutuku vinaka ni Matanitu?\niMeli iMeli Era Yalorawarawa\n“Nuitaki Jiova Qai Cakava na ka Vinaka”\nBibi Meda Yalomalumalumu Tiko Ga\nO Rawa ni Yalomalumalumu Tiko ga ni o Vakatovolei\nLesia na iTavi Vei Ira na Tagane Yalodina\nText Sala me download kina na ka e tabaki NA VALE NI VAKATAWA (ITABATABA E VULICI) Janueri 2017\niMeli iMeli NA VALE NI VAKATAWA (ITABATABA E VULICI) Janueri 2017\nNA VALE NI VAKATAWA (ITABATABA E VULICI) Janueri 2017


Rogoci na Nona Kisi na Yapositolo o Paula\n"Vunautaka Sara Vakavinaka" na Matanitu ni Kalou\nWILIKA ENA VOSA Armenian Azerbaijani Azerbaijani (Cyrillic) Chinese Cantonese (Simplified) Chinese Cantonese (Traditional) Chinese Mandarin (Simplified) Chinese Mandarin (Traditional) Czech Danish Dutch English Ga German Haitian Creole Hiligaynon Hungarian Igbo Italian Japanese Lithuanian Maltese Norwegian Polish Portuguese (Brazil) Romanian Russian Sinhala Slovenian Solomon Islands Pidgin Spanish Thai Tongan Turkish Ukrainian vakaViti\n“Ni Rogoci Au Mada”\nTutaka na ka dina o Paula e matadra na ilawalawa cudrucudru kei na Sanadrini\nYavutaki ena Cakacaka 21:18–23:10\n1, 2. Na cava e lako kina i Jerusalemi na yapositolo o Paula? Na ituvaki dredre cava e sotava?\nSA TIKO tale e Jerusalemi o Paula! E taubale ena tolonisala rabalailai qai osooso. Ena kedra ivolatukutuku na tamata i Jiova, e sega tale ni dua na koro e tautauvata kei Jerusalemi. Era dau sakitaka na kena irogorogo na lewenivanua. E kila o Paula ni levu vei ira na lotu vaKarisito era sega ni via biuta na ivalavala ni sokalou makawa, ra sega ni via toso vata kei na inaki i Jiova. E kila nira vinakata na veivuke vakayago, e raica tale ga ni vinakati mera vukei vakayalo. (Caka. 19:21) E kila tale ga ni na vakararawataki, ia e sega ni tu suka me vakayacora na nona inaki.\n2 Na cava ena sotava e Jerusalemi o Paula? Dua oya nodra sa vakabauta tu na mataveitacini na italanoa lasu me baleti koya. Dua tale, na nodra veitusaqati na meca i Karisito. Era na beitaki koya, mokulaki koya, ra qai saga mera vakamatei koya. E gauna vinaka qori me tutaka kina na ka dina o Paula. Na nona yalomalumalumu, doudou, kei na vakabauta e ivakaraitaki vinaka dina vei keda na lotu vaKarisito nikua. Meda dikeva sara mada.\n“Era Vakalagilagia na Kalou” (Caka. 21:18-20a)\n3-5. (a) Na cava e lai bosea i Jerusalemi o Paula? (b) Na cava eda vulica kina?\n3 Ni yaco i Jerusalemi o Paula kei ratou na nona itokani, eratou lako sara vei ira na qase ni ivavakoso ena siga tarava. E sega ni cavuti eke o ratou na yapositolo eratou bula tiko ena gauna oya, de dua eratou lai veiqaravi tu ena so tale na vanua. Ia e se tiko ga e kea o Jemesa na taci Jisu. (Kala. 2:9) Kena irairai ni a liutaka o Jemesa na bose e tiko kina o Paula kei ira “na qase kece.”—Caka. 21:18.\n4 E kidavaki ira na qase o Paula “qai vakamatatataka na ka e cakava na Kalou vei ira na veimatanitu ena nona cakacaka vakaitalatala.” (Caka. 21:19) E veivakauqeti dina qori vei ira. Nikua tale ga, eda marau vakalevu nida rogoca na toso ni cakacaka ena veivanua tale eso.—Vkai. 25:25.\n5 De dua e qai tukuna o Paula na cau e kauta mai Urope. Era marau qai vakavinavinaka na mataveitacini ena nodra kauai na tacidra era tu mai vakayawa. Sa rauta me tukuni: “Era vakalagilagia na Kalou [o ira na qase]”! (Caka. 21:20a) Nikua tale ga era marau qai vakavinavinaka na tacida era vakaleqai ena leqa tubukoso se tauvimate bibi nira veivakayaloqaqataki qai veivuke na mataveitacini.\nLevu Era se ‘Muria Vagumatua na Lawa’ (Caka. 21:20b, 21)\n6. Na leqa cava e qai mai kila o Paula?\n6 Era mani vakaraitaka vei Paula na qase ni tiko e dua na leqa, e okati kina o koya. Era kaya: “Taci keimami, Paula, o sa na raica na nodra sa vakabauta e vica vata na udolu na Jiu, ra qai muria kece vagumatua na Lawa. Ia era rogoca na Jiu qori ni o sa vakavulici ira tiko na Jiu kece ena veimatanitu ena dua na ka e veisaqasaqa kei na Lawa e vola o Mosese, mera kua ni cilivi na luvedra se mera kua ni muria na ivakarau vakaJiu.” *—Caka. 21:20b, 21.\n7, 8. (a)Na cava e cala kina nodra rai na lotu vaKarisito e Jutia? (b) Na cava e sega ni okati kina me vukitani na nodra rai cala eso na lotu vaKarisito Jiu?\n7 Na cava era se via muria tiko kina e levu na lotu vaKarisito na Lawa a soli vei Mosese, ni sa oti e 20 na yabaki na kena bokoci? (Kolo. 2:14) Nira bose ena 49 G.V. na yapositolo kei ira na qase mai Jerusalemi, era vola ina veivavakoso ni sega ni vinakati mera cili se muria na Lawa a soli vei Mosese o ira na kai veimatanitu era sa mai vakabauta. (Caka. 15:23-29) Ia e sega ni cavuti kina o ira na Jiu vakabauta, qai levu vei ira era sega ni kila ni sa boko na Lawa a soli vei Mosese.\n8 E kena ibalebale qori nira sega ni rawa ni lotu vaKarisito na Jiu era sa mai vakabauta? Sega. E sega ni kena ibalebale qo nira dau sokalou vei ira na kalou lasu eliu, qo era se tomana tiko ga na nodra sokalou lasu. Na Lawa era dau vakabibitaka na Jiu vakabauta a solia eliu vei ira o Jiova. E sega kina na ka vakatevoro se cala sara mada ga. Na Lawa ya a vauci kina na veiyalayalati makawa, ia ena gauna qo era sa mai vauci ena veiyalayalati vou na lotu vaKarisito. Sa sega ni yaga na veiyalayalati ni Lawa ena sokalou savasava. E lailai nodra kilaka na lotu vaKarisito Iperiu era dau guta na muri ni Lawa, ra qai sega ni nuitaka na ivavakoso vaKarisito. E vinakati vei ira mera veisautaka nodra rai me salavata kei na kena vakatakilai na ka dina. *—Jere. 31:31-34; Luke 22:20.\n“Sega ni Dina na iTukutuku Vuka” (Caka. 21:22-26)\n9. Na cava e vakavulica o Paula me baleta na Lawa a soli vei Mosese?\n9 Vakacava na itukutuku vuka ni vakavulici ira tiko na Jiu ena veimatanitu o Paula “mera kua ni cilivi na luvedra se mera kua ni muria na ivakarau vakaJiu”? A nodra yapositolo na kai veimatanitu o Paula. E duavata kei na vakatulewa ni sega ni vinakati mera muria na kai veimatanitu na Lawa. E vakavotuya tale ga na nodra cala o ira na saga mera cili na kai veimatanitu vakabauta, me ivakatakilakila ni nodra muria na Lawa e soli vei Mosese. (Kala. 5:1-7) E vunau tale ga o Paula vei ira na Jiu ena koro e lako kina. Macala ga ni na vakamacalataka vei ira na yalomalumalumu ni sa bokoca na Lawa na nona mate o Jisu ra qai okati mera yalododonu ena vuku ni vakabauta, sega ni kena muri na Lawa.—Roma 2:28, 29; 3:21-26.\n10. Na rai donu cava e tiko vei Paula me baleta na Lawa kei na veicilivi?\n10 E nanumi ira tale ga na lewenivanua era se muria tiko eso na ivakarau vakaJiu o Paula , me vaka na Siga ni Vakacecegu se nodra sega ni kania eso na kakana. (Roma 14:1-6) E sega tale ga ni bulia o Paula e dua na lawa me baleta na cili. A vinakata ga me cili o Timoci mera ciqomi koya kina na Jiu, ni kai Kirisi o tamana. (Caka. 16:3) E vakatulewa ni tamata yadua na cili. E kaya vei ira mai Kalatia: “E sega ni bibi na cili se tawacili, na vakabauta ga e yavutaki ena loloma.” (Kala. 5:6) Kena ibalebale, ke dua e nanuma me cili me rawa kina ni muria na Lawa se me vakadonui koya o Jiova, e dusia ni sega vua na vakabauta.\n11. Na cava era vakaroti Paula kina na qase? Cava e okati kina? (Raica tale ga na ivakamacala e ra.)\n11 E sega ni dina na itukutuku vuka, ia era sega ni lomavakacegu tiko ga na Jiu vakabauta. Era mani vakaroti Paula na qase: “E tiko qo e va na tagane eratou a bubului. Mo lako vata kei ratou na tagane qo, mo dou vakasavasavataki kemudou me vaka na kena ivalavala e vakarota na Lawa, mo sauma na ka kece me na saumi, me tasi tale ga na uludratou. Era na qai kila kece kina ni sega ni dina na itukutuku vuka era rogoca me baleti iko, ni dodonu na nomu ivalavala o qai muria tiko na Lawa.” *—Caka. 21:23, 24.\n12. E yalorawarawa qai muria vakacava o Paula nodra ivakasala na qase e Jerusalemi?\n12 A rawa sara ga ni tukuna o Paula ni sega ni vu ni leqa na itukutuku vuka, e leqa ga o ira na Jiu vakabauta era guta na muri ni Lawa a soli vei Mosese. Ia e yalorawarawa me veisau o Paula, me kua ga ni beca na ivakavuvuli vakalou. A vola taumada o koya: “Vei ira na vauci ena lawa, au okati au meu vaka e dua e vauci ena lawa, e dina niu sega ni vauci ena lawa, meu rawai ira kina era vauci ena lawa.” (1 Kor. 9:20) Ena ituvaki qo, e tokoni ira na qase mai Jerusalemi o Paula qai yaco me “vauci ena lawa.” E ivakaraitaki vinaka vei keda nikua meda dau tokoni ira na qase, da qai kua ni vakau noda.—Iper. 13:17.\nNA LAWA VAKAROMA KEI IRA NA LEWENIVANUA\nE sega ni dau vakatulewa na matanitu o Roma ena ivakarau ni veiliutaki ena veiyasana. Kena ivakaraitaki, o ira na Jiu era lewai ira ga. E vakatulewa ga o Roma ena kisi nei Paula ena vuku ni vakacaca a yaco ena gauna e veilewaitaki kina ena valenisoro, qo e vakavuna na tikoyavavala.\nO ira na vakailesilesi ni Roma era rawa ni vakatulewataka na ka era vinakata vei ira na sega ni lewenivanua e Roma. Ia e sega ni dina qori vei ira na wili mera lewenivanua e Roma, * ni tiko eso na nodra dodonu kei na nodra galala. Kena ivakaraitaki, e tabu vakalawa me vesu se kuitalaki e dua na kai Roma ke se bera ni vakadinadinataki na ka e beitaki kina. E tiko tale ga na nodra dodonu mera kauta cake nodra kisi ni veilewai vua na empara.\nE levu na sala e rawa ni lewenivanua kina e Roma e dua. Kena imatai, ke tiko nona ivotavota. Dau tiko na gauna e vakadonuya kina na Empara me lewenivanua e dua taucoko na koro, se dua taucoko na yasayasa ena vuku ni veiqaravi era cakava. Kena ikarua, e sauma o bobula na nona sereki vua e dua na kai Roma, se solia na veivakadonui e dua na sotia luvaisulu e kai Roma. Ena so tale na ituvaki e rawa vua na bobula me sauma vakailavo me dua na lewenivanua. E tukuna vei Paula na komada ni mataivalu o Kilotiu Laisiasa: “Au sauma e dua na ilavo levu meu wili kina meu kai Roma.” Mani kaya o Paula: “Ia o yau au kai Roma ena gauna ga au sucu mai kina.” (Caka. 22:28) E dua vei ira na tukai Paula a lewenivanua e Roma, e sega ga ni kilai se rawata vakacava qori.\n^ para. 52 Ena imatai ni senitiuri G.V., e sega ni levu vei ira na kai Roma era tiko e Jutia. Ena ikatolu ni senitiuri sa qai rawa vei ira e Jutia mera lewenivanua e Roma.\nE yalorawarawa o Paula me veisau ke sega ni beci na ivakavuvuli vakaivolatabu. Vakacava o iko?\n“E Sega ni Yaga me Bula!” (Caka. 21:27–22:30)\n13. (a) Na cava era uqeta kina eso na Jiu na tikoyavavala ena valenisoro? (b) E qai vakabulai vakacava o Paula?\n13 A sega ni yaco na ka eratou namaka ena valenisoro. Ni sa voleka ni oti na bubului, era qai raici Paula na Jiu mai Esia. Era beitaki koya ni kauti ira mai na kai veimatanitu ina valenisoro, era mani uqeta na tikoyavavala. E kalougata ni a tataro na komada ni mataivalu ni Roma, ke sega ena moku mate o Paula. E vesuki Paula sara. De dua ena rawa ni qai sereki ni oti e va na yabaki se sivia. E se ririkotaki tiko ga na bula i Paula. Ni tarogi ira na Jiu na komada se cava era mokulaki Paula kina, e levu na ka era beitaki koya kina. E sega sara ga ni taura rawa na komada na ka era tukuna ena levu ni nodra maue. Era mani kauti koya vakatotolo na sotia. Ni vakarau curu ina keba ni mataivalu o Paula kei ira na sotia ni Roma, e tukuna o Paula vua na komada: “Au vakamasuti kemuni moni solia mada vei au na gauna meu vosa kina vei ira na lewenivanua.” (Caka. 21:39) E vakadonuya sara na komada qai vosa ena doudou o Paula me tutaka nona vakabauta.\n14, 15. (a) Na cava e vakamacalataka o Paula vei ira na Jiu? (b) Na cava e cakava na komada ni Roma me kila kina na vu ni nodra cati Paula na Jiu?\n14 E tekivuna o Paula ni kaya: “Ni rogoci au mada meu vakamacala.” (Caka. 22:1) Era galu na ilala levu ni vosa vakaIperiu vei ira o Paula. E vakamacalataka vakadodonu na vuna sa mai dua kina na imuri i Karisito. E cakava qori ni maqosataka na nona ivakamacala mera qai vakadinadinataka na Jiu ke ra vinakata. A vakavulici Paula na turaga kilai levu o Kamelieli. E dau tusaqati ira tale ga na imuri Karisito o Paula, rairai era kila vinaka qori eso era tu e kea. Ia ena nona ilakolako i Tamasiko, a raivotutaka o Paula nona vosa vua na Karisito sa vakaturi oti. Era raica na rarama lelevu na itokani era salavata kei Paula ra qai rogoca e dua na domo, ia era sega kila na ka e tukuni. (Caka. 9:7; 22:9.) E vakamatabokotaki o Paula ena raivotu, era sa qai tuberi koya na nona itokani i Tamasiko. E qai vakabulai koya vakacakamana o Ananaiasa, e tiko ena yasayasa qori ra qai kilai koya vinaka na Jiu.\n15 Sa qai vakamacalataka o Paula ni gauna e lesu kina e Jerusalemi, a rairai vua ena valenisoro o Jisu. Dua na ka nodra katakatataki Paula na Jiu nira rogoci koya tiko, era mani kailavaka: “Me kau tani e vuravura na tamata va qo, e sega ni yaga me bula!” (Caka. 22:22) Me rawa ni bula o Paula, e kauti koya sara ina keba ni mataivalu na komada. E via kila na komada na vu ni nodra cati Paula na Jiu, e mani vakarota me mokulaki me rawa ni tukutuku. Ia e vakayagataka o Paula na nona dodonu vakalawa me taqomaki kina, mani vakaraitaka ni lewenivanua e Roma. Eda vakayagataka tale ga nikua na dauveiqaravi i Jiova na dodonu vakalawa meda taqomaki kina nida tutaka noda vakabauta. (Raica na kato “Na Lawa vakaRoma kei Ira na Lewenivanua” kei na “Veilewai ena Gauna Qo.”) Ni rogoca ga na komada, ni lewenivanua e Roma o Paula, e liaca sara ni dodonu me qara e dua tale na sala me tukutuku kina o Paula. Ena siga tarava e kauti Paula ena dua na bose ena Sanadrini, oya na nodra mataveilewai cecere na Jiu.\nVEILEWAI ENA GAUNA QO\nMe vakataki koya ga na yapositolo o Paula, keda tale ga nikua eda vakayagataka vinaka na lawa ni matanitu, me soli kina na galala meda cakacaka vakavunau. Eda gumatua ena “kena taqomaki na itukutuku vinaka qai tauyavutaki vakalawa.”—Fpai. 1:7.\nEna veiyabaki ni 1920 kei na 1930, era bala e valeniveivesu e drau na mataveitacini nira veisoliyaka na ivola vakaivolatabu. Kena ivakaraitaki ena 1926, e rube e 897 na nodra kisi na mataveitacini ena vica vata na mataveilewai e Jamani. Ni sa levu na kisi ni veilewai, e veiganiti kina me tauyavu e dua na Tabana Vakalawa ena valenivolavola ni tabana e Jamani. Ena veiyabaki ni 1930, era vesu e veiyabaki e drau na mataveitacini mai Merika nira vunau e veivale. Ena 1936, e tubu na iwiliwili qori ina 1,149. Me rawa nira kila na tacida na vakatulewa vakalawa mera vakayacora, e tauyavutaki tale ga e dua na Tabana Vakalawa ena valenivolavola ni tabana e Merika. Mai na 1933 ina 1939, e veilewaitaki e 530 na kisi e Romania. Ia e qaqa e levu na kisi ni kau cake ena Mataveilewai Levu. Na ituvaki va qori sa yaco tale tiko ga ena so tale na vanua.\nE dau basika na ituvaki e dredre kina meda muria na ka e lavaki vakalawa, ni veisaqasaqa kei na noda tawaveitovaki na lotu vaKarisito. (Aisea 2:2-4; Joni 17:14) Eda dau beitaki nida uqeta na vakaduduile, e vakavuna me vakatabui kina na noda cakacaka. Ia era sa vakadinadinataka e levu na matanitu ena vica na yabaki sa oti ni sega ni noda inaki meda saqata na matanitu. *\n^ para. 60 Me baleta na kisi ni veilewai eda qaqa kina na iVakadinadina i Jiova ena vica vata na vanua, raica na wase 30 ni ivola Jehovah’s Witnesses—Proclaimers of God’s Kingdom.\n“O Yau qo na Farisi” (Caka. 23: 1-10)\n16, 17. (a) Vakamacalataka na ka e yaco ni vosa o Paula ena Sanadrini. (b) Ni lausaba o Paula, e vakaraitaka vakacava na yalomalumalumu?\n16 E tekivu vakamacala o Paula ena mata ni Sanadrini, ni kaya: “Kemuni na wekaqu, e savasava sara tu ga na noqu lewaeloma ena mata ni Kalou me yacova mai nikua.” (Caka. 23:1) E tukuni na kena itukutuku: “Ni rogoca ya o Ananaiasa na bete levu, e qai vakaroti ira na tucake volekati Paula mera sabaka na gusuna.” (Caka. 23:2) Dua dina na itovo lolovira! Laurai votu sara ga na nodra veitovaki, era kaya ni tamata lasulasu ni bera mada ga nira rogoca e dua na ivakadinadina! Sa rauta me sauma o Paula: “Ena yaviti iko na Kalou, o iko na lalaga boro vulavula. O dabe mo lewai au me vaka ena Lawa, o qai beca tale na Lawa ena nomu vakarota meu lausaba?”—Caka. 23:3.\n17 Era kurabuitaka eso na ka e cakava o Paula! Era tarogi koya: “O karaca tiko na bete levu ni Kalou?” Na isaunitaro i Paula e vakaraitaka na yalomalumalumu kei na nona doka na Lawa. E kaya: “Kemuni na wekaqu, au sega ni kila ni bete levu. Ni volai, ‘Mo kua ni vosavakacacataki koya e liutaki kemuni.’” * (Caka. 23:4, 5; Lako 22:28) E veisautaka o Paula na nona iwalewale, e kila vinaka nira lewe ni Sanadrini na Farisi kei na Setoki, e mani kaya: “Kemuni na wekaqu, o yau qo na Farisi, au luve ni Farisi. Au mai lewai tiko qo ena vuku ni inuinui ni veivakaturi.”—Caka. 23:6.\nMe vakataki Paula, eda na veivosakitaka na ulutaga eda duavata kina\n18. Na cava e vakatokai koya kina o Paula me Farisi? Eda na vakayagataka tale ga vakacava na ile va qori ena so na gauna?\n18 Na cava e vakatokai koya kina o Paula me dua na Farisi? Ni “luve ni Farisi,” era lewe ni ilawalawa qori na nona vuvale. Levu gona era se raici koya tiko ga me dua na Farisi. * Ia e rawa vakacava ni vakabauta o Paula nodra ivakavuvuli na Farisi me baleta na veivakaturi? Era vakabauta na Farisi ni bula tiko ga na yalo ni mate na tamata, era vakabauta tale ga ni yalodra na yalododonu e lai bula tale mai vakatamata. Ia e sega ni vakabauta qori o Paula. E vakabauta na veivakaturi e vakavulica o Jisu. (Joni 5:25-29) E duavata ga kei ira na Farisi ni tiko na inuinui ni bula ni oti na mate—na ka era sega ni vakabauta na Setoki, era sega ni vakabauta na bula ena gauna se bera mai. E rawa nida vakayagataka na ile va qori nida veitalanoa kei ira na lotu Katolika se lotu Tawase. Eda rawa ni kaya nida vakabauta tale ga na Kalou. Na kena duidui ga nira vakabauta na Letoluvakalou, eda vakabauta na Kalou e tukuni ena iVolatabu. Ia e tautauvata na ka eda vakabauta, ni bula dina tiko e dua na Kalou.\n19. Na cava e wase rua kina na Sanadrini?\n19 Na vosa i Paula e wasea rua sara ga na Sanadrini. E tukuni: “E mani tubu na kaikaila, era tucake eso na nodra vunivola na Farisi, e kaukaua nodra veiba, era kaya: ‘Keimami sega ni raica e dua nona cala na tamata qo, ia o cei e kila de vosa vua e dua na kabula vakayalo, se agilosi.’” (Caka. 23:9) Era sega ni vakabauta na agilosi na Setoki, era saqata kina na ka era tukuna na Farisi ni vosa vei Paula e dua na agilosi! (Raica na kato “O ira na Setoki kei na Farisi.”) Tubu tale ekea na maue, mani vakabulai Paula tale na komada. (Caka. 23:10) Ia se leqataki ga na bula i Paula. Cava sa na yaco vua na yapositolo qo? Ena saumi qori ena wase tarava.\n^ para. 6 De dua a caka na soqoni ena so na vale, nira sa lewe levu na lotu vaKarisito Jiu.\n^ para. 8 Ni oti tale e vica na yabaki, sa qai volavola o Paula vei ira na Iperiu me vakadinadinataka kina na uasivi ni veiyalayalati vou. E vakamatatataka ni sa sosomitaka na veiyalayalati makawa na veiyalayalati vou. Me ikuri ni ka e vakadeitaka vei ira na lotu vaKarisito Jiu, e tukuna tale ga kina eso na ile era rawa ni vakayagataka vei ira na Jiu era dau muria vagumatua na Lawa a soli vei Mosese. Nona vosa vakadodonu o Paula e vaqaqacotaka nodra vakabauta eso na lotu vaKarisito era dau vakaliuca na Lawa a soli vei Mosese.—Iper. 8:7-13.\n^ para. 11 Era kaya na dauvakadidike ni ratou bubului vakaNasaraiti na tagane qori, ni ratou muria na Lawa a soli vei Mosese. (Tiko 6:1-21) Sa bokoci na Lawa qori, ia e nanuma o Paula ni sega ni cala ke ratou bubului vei Jiova. E sega tale ga ni cala me sauma na nodratou ilakolako qai tomani ratou. E sega ni matata se mataqali bubului vakacava a caka. Eda kila ga ni sega ni tokona o Paula na isoro manumanu (me vaka era cakava na Nasaraiti) ni nanumi ni na savasava kina nodratou ivalavala ca na tagane. Sa mai bokoca na vakacaboisoro kece qori na isoro uasivi i Karisito. Koya gona e sega ni cakava o Paula e dua na ka me vakaleqa nona lewaeloma.\n^ para. 17 Eso era kaya ni buawa na matai Paula, ni sega ni raica rawa na bete levu. Eso tale era kaya ni sega ni kilai bete levu ni sa dede nona yali mai Jerusalemi. Eso tale ga era kaya ni rairai sega ga ni raica o Paula se o cei a vakarota me lausaba.\n^ para. 18 Ena 49 G.V., nira bosea na yapositolo kei ira na qase mera vakarurugi se sega na kai veimatanitu ina Lawa, eso vei ira na lotu vaKarisito era tiko ena bose era “lewe tu ni nodra ilawalawa vakalotu na Farisi era sa mai vakabauta.” (Caka. 15:5) Koya gona, eso na gauna era dau vakatokai na lotu vaKarisito qori mera Farisi.\nO IRA NA SETOKI KEI IRA NA FARISI\nNa Sanadrini e nodra mataveilewai levu na Jiu, e qarava tale ga na veika me baleti ira. E lewena na Sanadrini e rua na ilawalawa—na Setoki kei na Farisi. E tukuna na daunitukutuku makawa ena imatai ni senitiuri o Flavius Josephus, ni kedrau duidui levu na ilawalawa qo, oya ni o ira na Farisi era dau surevaka me muri na ivalavala vakaJiu, ia o ira na Setoki era vakabauta ni dodonu me muri ga na Lawa a soli vei Mosese. Erau duavata na ilawalawa qo ena nodrau tusaqati Jisu.\nEra kauai ga vakalevu na Setoki ena valenisoro kei ira na bete. Kena irairai nira veivolekati kei ira na bete, wili kina o Anasa kei Kaiafa, rau a bete levu tu ena dua na gauna. Erau lewe tale ga ni ilawalawa kaukaua qori. (Caka. 5:17) E tomana o Josephus ni ivakavuvuli ni ilawalawa qo e “rawai ira duadua ga na vutuniyau.”\nEna yasana adua, e vosayaco vei ira na lewenivanua o ira na Farisi. Na nodra rai me muri na ivalavala ni veivakasavasavataki, e vakavuna me icolacola bibi na kena muri na Lawa. Ni vakatauvatani kei ira na Setoki, era vakabibitaka na Farisi na vakabauta ni sa lewai rawa tu na ka ena yaco. Era vakabauta tale ga ni bula tale tiko e dua na ka ena gauna eda mate kina, na ka e bula tiko qori ena qai totogitaki se vakaicovitaki ena vuku ni veika e dau cakava tu e liu.\niMeli iMeli “Ni Rogoci Au Mada”\nbt wase 23 t. 181-188\nWASE 1 ‘Lako Moni Vakavulici Ira Mera Tisaipeli’\nIWASEWASE 1 “Dou sa Vakasinaiti Jerusalemi ena Nomudou iVakavuvuli”\nWASE 2 ‘Dou na Qai Tukuni Au’\nWASE 3 ‘Sobuti Ira na Yalo Tabu’\nWASE 4 ‘Era Sega ni Vuli Vinaka Qai Tauvanua Ga’\nWASE 5 “Me Keitou Talairawarawa ga Vua na Kalou ni iLiuliu”\nIWASEWASE 2 “Era Vakacacani Sara Vakalevu na Lewe ni iVavakoso”\nWASE 6 Sitiveni—‘Sinai ena Loloma kei na Kaukaua ni Kalou’\nWASE 7 Tukuna “na iTukutuku Vinaka me Baleti Jisu”\nWASE 8 “Vakilai e Dua na Gauna ni Vakacegu” ena iVavakoso\nIWASEWASE 3 Era “Vakabauta . . . na Vosa ni Kalou na Lewe ni Veimatanitu”\nWASE 9 E “Sega ni Dau Veivakaduiduitaki na Kalou”\nWASE 10 ‘E Tubu Tiko ga na Vosa i Jiova’\nIWASEWASE 4 ‘E Veidusimaki na Yalo Tabu’\nWASE 11 ‘Era Marau Qai Sobuti Ira na Yalo Tabu’\nWASE 12 “Vakamacala ena Doudou ena Vuku ni Lewa i Jiova”\nIWASEWASE 5 “Era Soqoni Vata Mai na Yapositolo kei Ira na Qase”\nWASE 13 Era “Veileti Qai Veiba”\nWASE 14 “Keimami Duavata Kina”\nIWASEWASE 6 ‘Daru Lesu me Daru Lai Sikovi Ira na Veitacini’\nWASE 15 E “Vakayaloqaqataki Ira na iVavakoso”\nWASE 16 “Lako Mai Masitonia”\nWASE 17 E “Veivosakitaka kei Ira na iVolatabu”\nWASE 18 “Vakasaqara na Kalou, . . . Kunei Koya Sara”\nWASE 19 “Vunau Tiko ga, Kua ni Galu”\nIWASEWASE 7 ‘Veivakavulici e Matanalevu kei na Vunau e Veivale’\nWASE 20 Kaukaua na Veitusaqati, ia e ‘Gumatua Qai Tete na Vosa i Jiova’\nWASE 21 “Niu sa Galala Mai na Nodra Dra na Tamata Kece Ga”\nWASE 22 “Me Yaco ga na Loma i Jiova”\nIWASEWASE 8 ‘Sega ni Dua e Tarova na Vunautaki ni Matanitu ni Kalou’\nWASE 23 “Ni Rogoci Au Mada”\nWASE 24 “Mo Yaloqaqa!”\nWASE 25 “Au Vinakata me Rogoci au o Sisa!”\nWASE 26 “Sega ni Dua ena Vakaleqai na Nona Bula”\nWASE 27 “Vunautaka Sara Vakavinaka”\nWASE 28 Ena “Veivanua Yawa Sara kei Vuravura”\nTabana e Tiko Kina na iVakamacala ni iYaloyalo\nText Sala me download kina na ka e tabaki "Vunautaka Sara Vakavinaka" na Matanitu ni Kalou\niMeli iMeli "Vunautaka Sara Vakavinaka" na Matanitu ni Kalou