Στη Σκύρο, όπως και σ ολόκληρη σχεδόν την Ελλάδα, οι αποκριές είναι λαϊκές γιορτές ευθυμίας, που παράλληλα με το γενικό ξεφάντωμα, τους χορούς και τα τραγούδια, διατηρούν το κοινό χαρακτηριστικό των μασκαρεμένων γλεντοκόπων.\nΑνάμεσα στις εκδηλώσεις αυτές της Σκυριανής αποκριάς, ξεχωρίζει σαν μοναδική στον ελληνικό χώρο, μια τριάδα μεταμφιεσμένων που αποτελείται από τον γέρο, την κορέλα και τον φράγκο. Οι μεταμφιεσμένοι σχηματίζουν ομίλους που περιέρχονται το χωριό, δίνοντας με την παρουσία τους έναν τόνο χαράς και μυστηριακού μεγαλείου.\nΟ γέρος που είναι η κυρίαρχη μορφή της μασκαρεμένης συντροφιάς, παριστάνει γέρο-τσοπάνη ζωσμένο με κουδούνια. Κάτω φοράει άσπρο μάλλινο κοντοβράκι (κοντοβράτσι) των τσοπάνηδων, άσπρες υφαντές κάλτσες χωρίς πέλμα (τροχαδόκαλτσες) και πέτσινα σανδάλια (τροχάδια). Οι τροχαδόκαλτσες καλύπτουν μόνο τις κνήμες και στερεώνονται κάτω από το γόνατο με μαύρες καλτσοδέτες (καρτσδέτες).\nΣτο πάνω μέρος του σώματος, μέχρι τη μέση, Γέροςφοράει την τσοπάνικη κάπα (καπότο), μαύρου χρώματος, γυρισμένη ανάποδα για να είναι απέξω το μαλλιαρό μέρος και να φαίνονται οι μακριές τρίχες. Η κουκούλα του καπότου σκεπάζει το κεφάλι και στερεώνεται με τη μακριά υφαντή και κεντημένη ζώνη των βοσκών (ζουνάρι), που πέφτει μπροστά στο στήθος. Στη ράχη παραχώνει κουρέλια ή μαξιλάρι για να σχηματιστεί καμπούρα.\nΤο πρόσωπο το κρύβει με μάσκα (μτσούνα) από προβιά μικρού γιδιού με δύο τρύπες για τα μάτια. Στη μέση ζώνεται καμιά πενηνταριά τσοπάνικα κουδούνια που στερεώνονται από τους ώμους και στο χέρι κρατάει το τσοπάνικο στραβοράβδι στολισμένο στη λαβή με αγριολούλουδα.\nΟ τρόπος που δένονται τα κουδούνια στη ζώνη της μέσης είναι αρκετά έξυπνος, έτσι που να επιτρέπει να φοριούνται πολλά κουδούνια, χωρίς να στομώνουν από την επαφή τους με την κάπα. Οι άκρες του καπότου είναι γυρισμένες στη μέση για ν αφήνουν τελείως ελεύθερη τη μάζα των κουδουνιών. Κάθε κουδούνι κρατιέται από έναν κρίκο με τον οποίο φοριέται στα πρόβατα κι αυτοί οι κρίκοι είναι περασμένοι σ ένα σχοινί (λιτάρι) γύρω στη μέση, ώστε να κρέμονται ελεύθερα και να βροντούν καθώς ο γέρος χοροπηδάει.\nΟ γέρος προχωρεί με ρυθμικούς βηματισμούς, κουνώντας τη μέση του, έτσι ώστε τα κουδούνια που είναι περασμένα σ αυτή, να δίνουν ήχους φοβερούς, αλλά ρυθμικούς κι εναλλασσόμενους. Κατά διαστήματα στέκεται και σείεται, και τότε το κούνημα του κορμιού του είναι διαφορετικό, όπως και οι ήχοι των κουδουνιών.\nΗ ονομασία του γέρου οφείλεται μάλλον στη γεροντική εμφάνιση γι αυτό και φοράει ψεύτικη καμπούρα.\nΗ κορέλα είναι άντρας ντυμένος με Σκυριανά γυναικεία ρούχα. ΚορέλαΚάτω φοράει μια κεντητή φούστα (σκούτα)· πάνω απ αυτήν ένα άσπρο πλισεδένιο μεσοφόρι (κολοβόλι) και μια κεντημένη ποδιά. Στο πάνω μέρος του σώματος φοράει μεταξωτά πουκάμισα κι από πάνω χρυσοΰφαντο μεντενέ. Στη μέση δένεται μια φαρδιά ζώνη που κλείνει με πόρπες (κλειδοτήρια). Η κορέλα σκεπάζει το κεφάλι με κίτρινο μαντήλι απ το οποίο προβάλλουν ψεύτικες πλεξούδες μαλλιών με μεταξωτές κορδέλες και κρύβει το πρόσωπο με χάρτινη γυναικεία μουτσούνα. Στα πόδια φοράει τροχάδια.\nΗ κορέλα κρατάει στο χέρι ένα μαντήλι, που το κουνά, χορεύοντας γύρω από το γέρο, όταν αυτός προχωρά, ή στέκεται και τραγουδά τον ιδιαίτερο αποκριάτικο σκοπό, που έχει τ όνομά της (της κορέλας), όταν ο γέρος στέκεται, για να ξεκουραστεί, σείοντας πάντα τα κουδούνια του.\nΗ ονομασία κορέλα προέρχεται ίσως από το κόρη ή μάλλον από το κουρέλα  στη Σκύρο το κουρέλι το λένε κορέλι  για την ατημελησιά και την προχειρότητα της αμφίεσης, τουλάχιστον στην αρχική της μορφή. Εξάλλου εμφανίζεται μάλλον σαν γυναίκα και όχι κόρη του γέρου.\nΤέλος, ο φράγκος ντύνεται με κοινά ευρωπαϊκά παλιόρουχα (παντελόνι, σακάκι, φανέλα ή κάτι ανάλογο). Ευρωπαϊκά έλεγαν στη Σκύρο τις σύγχρονες ενδυμασίες σε αντίθεση με τις ντόπιες παραδοσιακές φορεσιές. Στο κεφάλι φοράει ό,τι καπέλο του αρέσει, ενώ το πρόσωπο το κρύβει με μια κοινή αποκριάτικη μουτσούνα. Απαραίτητο στοιχείο της κατά τα άλλα ελεύθερης μεταμφίεσής του, είναι ένα τσοπάνικο κουδούνι που κρεμιέται πίσω στη μέση κι ένα κοχύλι που κρατάει στο χέρι, το γνωστό στους ναυτικούς σαν μπουρού, όπου φυσά διαρκώς όταν κουνιέται ασταμάτητα πειράζοντας όσους παρακολουθούν το θέαμα.\nΟ φράγκος ονομάστηκε έτσι γιατί είναι ο μόνος που δεν φοράει Σκυριανά ρούχα, αλλά φράγκικα (σακάκι  παντελόνι).\nΑνάμεσα στο τρίο ξεχωρίζει αδιαφιλονίκητα η μορφή του γέρου που δίνει τον τόνο, ουσιαστικά και ηχητικά, του αποκριάτικου ξεφαντώματος, ενώ συγχρόνως δημιουργεί τα κύρια ερωτηματικά για την προέλευση και το συμβολισμό του. Ο γέρος είναι ο αρχηγός της ομάδας και καμιά φορά εμφανίζεται χωρίς τους άλλους δύο, ενώ ποτέ ο φράγκος και η κορέλα δεν εμφανίζονται χωρίς τη συνοδεία του γέρου.\nΗ ομάδα συνήθως εμφανίζεται ενιαία. Το γέρο συνοδεύουν μία ή περισσότερες κορέλες κι ένας φράγκος. Κατηφορίζουν μαζί τους δρόμους του χωριού κι όπου βρουν ξέφωτο στέκονται για να βροντήξει ο βαρυφορτωμένος γέρος τα κουδούνια του ή για να επιδοθεί στο αγαπημένο του παιχνίδι μαγκώνοντας τον κόσμο με το μακρύ στραβοράβδι του, να χορέψει η κορέλα τον αποκριάτικο και να αστειευτεί ο φράγκος με τη μπουρού και τα πειράγματά του. Όταν σμίξουν δύο ή περισσότεροι γέροι, στέκονται και συναγωνίζονται στο σείσιμο των κουδουνιών, σχεδόν μέχρι εξάντλησης.\nΌταν η ομάδα περιέλθει τους δρόμους και τελειώσει τις επισκέψεις της στα συγγενικά και φιλικά σπίτια, όπου πηγαίνει για να ξεκουραστεί και να κεραστεί, συνηθίζεται ν ανεβαίνει μέχρι το Κάστρο, όπου βρίσκεται το μοναστήρι του Άη Γιώργη, του πολιούχου του νησιού. Εκεί, χτυπά χαρούμενα την καμπάνα της εκκλησίας, θέτοντας έτσι, πανηγυρικά, τέρμα στη διασκέδαση. Τα τελευταία χρόνια η τουριστικά οργανωμένη τελετουργία οδηγεί τις ομάδες των μασκαρεμένων, αφού διασχίσουν την αγορά, να καταλήξουν όλες στην πλατεία του Άη Στρατιού για την τελική επίδειξη.\nΜολονότι σ όλη τη διάρκεια της αποκριάς το χωριό αντιλαλεί απ το κουδούνισμα αυτών των παράξενων μορφών, την τελευταία Κυριακή οι μασκαράδες εμφανίζονται σε πολύ μεγαλύτερο αριθμό.\nΠαλιότερα τα παιδιά γιόρταζαν με το δικό τους τρόπο, έχοντας ξεχωριστή αμφίεση. Στην προσπάθειά τους να μιμηθούν τους γέρους, υπήρχε η συνήθεια να ζώνονται με απομιμήσεις κουδουνιών από καλάμι (καλαμκάνια) ή από ένα ειδικό φυτό, την καρώνα, που ήταν το ιερό φυτό του Διονύσου νάρθηξ. Τα παιδιά ξερίζωναν το φυτό, έδεναν κατόπιν τα φύλλα του με λεπτό σχοινί και περιζώνονταν μ αυτά, αντί για κουδούνια, κρατώντας στο χέρι τους το βλαστάρι του φυτού που μοιάζει με κέρατο. Άλλα, πάλι, φορούσαν στη μέση τους κέρατα, που φρόντιζαν να τα μαζεύουν από πριν.\nΗ τριάδα του γέρου, της κορέλας και του φράγκου διατήρησε τη συνοχή και την εμφάνισή της μέσα στο χρόνο, δίπλα στις ποικίλες και εναλλασσόμενες μεταμφιέσεις. Παλιότερα, εκτός από τα τρία αυτά μεταμφιεσμένα πρόσωπα, νέοι άνδρες της Σκύρου ντύνονταν νυφάδες ή νύφες, δηλαδή φορούσαν Σκυριανές γαμήλιες στολές, και σε αντίθεση με τη βασική τριάδα, οι εκδηλώσεις τους ήταν σεμνές, κόσμιες και αθόρυβες. Αποτελούσαν έτσι μια ομάδα 5-10 ατόμων, στην οποία ήταν επικεφαλής, ένας άλλος προσωπιδοφόρος, με φουστανέλα ή βράκα και φέσι, επάργυρα πιστόλια και σπαθί, καλούμενος γιανίτσαρης ή γενίτσαρης. Την ομάδα συνόδευε συνήθως ένας οργανοπαίκτης και την ακολουθούσε ένας γέρος, που κυρίως φύλαγε τις νυφάδες και δεν επέτρεπε να τις πλησιάσουν, ώστε να μην προκληθούν ζημιές στις πολύτιμες νυφικές στολές.\nΤο έθιμο των νυφάδων, για το οποίο υπάρχουν περιγραφές μέχρι τη δεκαετία του 1920, δεν έχει επιβιώσει στις μέρες μας. Θυμίζει ανάλογο έθιμο στη Νάουσα της Ημαθίας. Εκεί οι νέοι ντύνονται με παραδοσιακές τοπικές στολές και κατάλληλες προσωπίδες, μπούλες (δηλαδή, νύφες) και γενίτσαροι, συγκροτούνται σε ομάδες και γυρίζουν την πόλη χορεύοντας κάτω από τους ήχους ζουρνάδων και νταουλιών.\nΟι Σκυριανές αποκριές, εκτός από τις παραδοσιακές εκδηλώσεις των μεταμφιεσμένων σε γέρους, κορέλες και φράγκους, είχαν και μια άλλη ενδιαφέρουσα πτυχή. Ήταν οι πρόχειρες υπαίθριες θεατρικές παραστάσεις και απαγγελίες σατυρικών στίχων, από ερασιτέχνες ποιητές και ηθοποιούς. Το έθιμο αυτό φαίνεται ότι είχε μακρύτατες χρονικές ρίζες στη Σκύρο.\nΟι θεατρικοί όμιλοι ήταν προσωρινοί, γιατί εμφανίζονταν μόνο στις αποκριές. Οι μεταμφιέσεις των ηθοποιών ήταν πρόχειρες, αντίθετα από τις φορεσιές του γέρου και της κορέλας που είναι τελετουργικά τυπικές και φυλάγονται όλο το χρόνο με ξεχωριστή επιμέλεια στα μπαούλα για να διατηρούνται καθαρές και καινούργιες. Η παράσταση αποτελούνταν συνήθως από 3 έως 6 πρόσωπα και ο διάλογος γινόταν σε έμμετρους στίχους. Δεν υπήρχαν μόνιμα αποκριάτικα έργα, αλλά κάθε χρόνο γράφονταν και παίζονταν νέα, επειδή έπαιζε ρόλο η επιλογή επίκαιρων και καυτών θεμάτων.\nΗ δεύτερη μορφή παρουσίασης ήταν η απαγγελία της έμμετρης σάτιρας. Στην περίπτωση αυτή δεν υπήρχαν περισσότερα πρόσωπα, αλλά οι στίχοι απαγγέλλονταν από ένα άτομο που άλλοτε ήταν ο ίδιος ο ποιητής και άλλοτε ένας ειδικός εκτελεστής που είχε την άδεια του συγγραφέα. Το περιεχόμενο ήταν παρόμοιο με του θεατρικού κειμένου.\nΤα αποκριάτικα αυτά κείμενα είναι συνήθως εξαιρετικά και κατέχουν ξεχωριστή θέση όχι μόνο στη λαογραφία, αλλά και στη λαϊκή λογοτεχνία του Σκυριανού λαού. Σ αυτά βρίσκει κανείς βαθύτερα στοιχεία, πληροφορίες και αλήθειες της Σκυριανής ζωής.\nΤις τελευταίες δεκαετίες, στις αποκριάτικες εκδηλώσεις του Χωριού, παίρνουν μέρος οργανωμένοι σε ιδιαίτερους ομίλους και οι ψαράδες του Μώλου και της Λιναριάς. Οι εμφανίσεις των ομίλων αυτών, έχουν έντονο το χαρακτήρα της επαγγελματικής και κοινωνικής τους ζωής και οργάνωσης· μ αυτές εκφράζεται η ιδιαίτερη αντίληψη που έχουν για τη ζωή και το γλέντι, σε σχέση με τις άλλες κοινωνικές ομάδες του νησιού. Η εμφάνιση τους γίνεται με αυτοσχέδια άρματα ψαράδικου ή γενικότερα ναυτικού περιεχομένου και σχετικούς διαλόγους. Οι ψαράδες αναπαριστώντας τη ναυτική ζωή, οργανώνουν την τράτα και σατιρίζουν έμμετρα καταστάσεις και γεγονότα που αφορούν την κοινωνική ζωή της Σκύρου.\nΚουδουνάτοι μασκαράδες εμφανίζονται και σ άλλα μέρη της Ελλάδας. Ιδίως σε ποιμενικούς τόπους, Θεσσαλία, Μακεδονία (μπαμπόγεροι, λογκατσάρια) αλλά και στη Χίο, Σμύρνη και αλλού. Μολονότι το έθιμο των κουδουνάτων δεν φαίνεται να υπάρχει μόνο στη Σκύρο, είναι ωστόσο ένα από τα σπάνια αποκριάτικα έθιμα, μοναδικό στην ειδική του μορφή, που διατηρήθηκε για μακρύ χρονικό διάστημα στη Σκύρο και προκάλεσε κάθε λογής κρίσεις και ερμηνείες.\nΗ ξεχωριστή μορφή των γέρων της Σκύρου, επέσυρε από νωρίς την προσοχή πολλών ντόπιων και ξένων παρατηρητών. Τα κείμενά τους προσφέρουν μια ολοκληρωμένη αναπαράσταση για την αποκριάτικη γιορτή και τους χαρακτήρες των πρωταγωνιστών της, όπως την είδαν εδώ κι έναν αιώνα.\nΗ παλιότερη περιγραφή της Σκυριανής αποκριάς και των γέρων είναι του J.C. Lawson, εταίρου της Βρεταννικής Σχολής Αθηνών, που βρέθηκε στη Σκύρο την αποκριά του 1900, παρακολούθησε το παράδοξο θέαμα και δημοσίευσε τις εντυπώσεις του στο ετήσιο δελτίο της Σχολής. Περιγράφει το γέρο και τα κουδούνια του με λεπτομέρειες, χωρίς να αναφέρει καθόλου κορέλες και φράγκους. Θεωρεί το έθιμο παλαιότατο και κάνει υποθέσεις για την καταγωγή του από βακχικό ή άλλο θρησκευτικό όργιο.\nΗ μάσκα και τα κουδούνια φαίνεται πως έκαναν τον Lawson να πιστέψει πως η μεταμφίεση γινόταν με μοναδικό σκοπό να μοιάζει ο γέρος με τράγο. Γι αυτό άλλωστε μιλάει για χορό ζώων (beast-dance), ενώ δεν πρόκειται ούτε για χορό ούτε για μεταμφίεση σε ζώα. Είναι βέβαιο πως στη Σκυριανή αποκριά, εκτός από το χαρακτηριστικό τρίο, εμφανίζεται και πλήθος από άλλες φιγούρες ανθρώπων ή ζώων. Η άποψη για το χορό ζώων οφείλεται μάλλον σε παρανόηση.\nΗ δεύτερη περιγραφή είναι σχεδόν σύγχρονη με του Lawson και προέρχεται από το Σκυριανό σχολάρχη Μιχαήλ Κωνσταντινίδη, Κορέλεςπου δημοσίευσε το 1901 τη μελέτη του Η νήσος Σκύρος. Σ αυτήν αναφέρεται στα ντόπια αποκριάτικα έθιμα, μιλάει για το γέρο, όπως τον έχουμε ήδη περιγράψει και για τις νύφες, που τις συνοδεύει ο γενίτσαρης, τις οποίες όμως δεν ταυτίζει με τις κορέλες. Επίσης γράφει για διάφορες άλλες αποκριάτικες μασκαράτες (κοσκινάδες, γιατροί, γύφτοι) χωρίς να μνημονεύει το φράγκο ή την ενότητα της ομάδας που αναφέραμε.\nΤο Μάρτιο του 1905, ένας άλλος εταίρος της Βρεττανικής Σχολής Αθηνών, ο Richard Dawkins, οδηγημένος από την περιγραφή του Lawson, πήγε ειδικά στη Σκύρο για να μελετήσει το αποκριάτικο έθιμο. Τις εντυπώσεις του τις δημοσίευσε στο δελτίο της Σχολής. Η περιγραφή του είναι λεπτομερής και προσεκτική. Μας δίνει μια πιστή εικόνα της μασκαρεμένης τριάδας και ιδίως του γέρου. Για την ερμηνεία του εθίμου σημειώνει απλώς σαν λαϊκή εξήγηση, την παράδοση του κατεστραμμένου μισότρελου τσοπάνη που φορτώθηκε τα κουδούνια των χαμένων προβάτων του.\nΟ Dawkins μαθαίνοντας για τους κουδουνάτους της Θράκης, επισκέφθηκε το 1906 τη Βιζύη (Βίζα) στη Θράκη και παρακολούθησε εκεί την αποκριάτικη παράσταση των καλόγερων, στην οποία μετέχουν και δύο καλόγεροι, κουκουλωμένοι με προβιές και ζωσμένοι λίγα κουδούνια. Σε μελέτη που δημοσίευσε, υποστηρίζει πως το Θρακικό έθιμο αποτελεί επιβίωση της Διονυσιακής λατρείας και αναπαριστάνει το θαύμα της ανοιξιάτικης αναγέννησης της φύσης. Μ αυτή τη βάση, συσχετίζοντας τους κουδουνάτους της Θράκης και της Σκύρου, επεκτείνει τη θεωρία  με μάλλον αυθαίρετους συλλογισμούς  στην αποκριάτικη μασκαράτα της Σκύρου, υποθέτοντας ότι ερημώθηκε το νησί από το Βενετσιάνικο στόλο στα μέσα του 17ου αιώνα και στη συνέχεια αποικίστηκε από Θράκες.\nΤην ίδια εποχή (1905-1906) επισκέφθηκε τη Σκύρο ο Γερμανός αρχαιολόγος καθηγητής Karl Fredrich. Αναφερόμενος στις παραδοσιακές τοπικές γιορτές, μνημονεύει και τα αποκριάτικα έθιμα. Περιγράφει με συντομία την τριάδα γέρου, κορέλας και φράγκου και χωρίς να προχωρεί σε ερμηνείες υπενθυμίζει την πιθανή σχέση ανάμεσα στο γυναικείο ντύσιμο των αγοριών και στη γνωστή μυθολογική μεταμφίεση του Αχιλλέα.\nΤα άρθρα του Lawson και του Dawkins, διάβασε ο Σκυριανός γυμνασιάρχης και ιστορικός Δημήτριος Παπαγεωργίου, που δημοσίευσε το 1910 μια μελέτη για τις Σκυριανές αποκριές στο περιοδικό Λαογραφία. Βρίσκει την ευκαιρία να σημειώσει τα σφάλματα και τις παρεξηγήσεις που ήταν φυσικό να κάνουν οι ξένοι επισκέπτες, αφού για πρώτη φορά αντίκριζαν το θέαμα. Εξιστορεί τις αποκριάτικες συνήθειες, όπως τις έζησε κι ο ίδιος, αποκρούει ανεπιφύλακτα την υπόθεση του χορού των ζώων και την προσθήκη του φράγκου στην αρχική δυάδα και επαναλαμβάνει τις άλλες αποκριάτικες μεταμφιέσεις (νύφες, φουστανελάδες, γενίτσαροι, κλπ.).\nΟ Παπαγεωργίου, δίνοντας τη δική του περιγραφή, διαπιστώνει πως δύο είναι οι κύριοι τύποι της αποκριάτικης μασκαράτας στη Σκύρο. Ο πρώτος περιλαμβάνει τις νυφάδες, που τις προστατεύει ο γενίτσαρης· ο δεύτερος τύπος περιλαμβάνει τις ομάδες των γέρων με τις κορέλες. Ο Παπαγεωργίου αναφέρεται και στις δύο λαϊκές εξηγήσεις που κυκλοφορούσαν στην εποχή του. Προσπαθώντας να ερμηνεύσει το έθιμο θεωρεί τις λαϊκές εξηγήσεις ως μυθεύματα και φαίνεται να προσχωρεί στην άποψη περί επιβίωσης της Διονυσιακής λατρείας.\nΣτα επόμενα χρόνια πλήθυναν οι αναφορές στις Σκυριανές αποκριές και έχουμε αρκετές περιγραφές και ερμηνείες. Παράλληλα τα τελευταία χρόνια μια σειρά άρθρων σε εφημερίδες, κινηματογραφικών ταινιών μικρού μήκους  σημειώνουμε το ντοκιμαντέρ Ο χορός των τράγων της Σκύρου του Παντελή Βούλγαρη  και τηλεοπτικών προβολών (αφιερώματα σε εκπομπές της ΕΡΤ), πέτυχαν μια εντυπωσιακή παρουσίαση της Σκυριανής αποκριάς στο ευρύτερο ελληνικό κοινό.\nΗ κύρια λαϊκή εξήγηση του εθίμου είναι πως ο γέρος ντύνεται έτσι σε ανάμνηση ενός τσοπάνη που έχασε όλα του τα πρόβατα απ τη βαρυχειμωνιά κι αφού τα έγδαρε, ήρθε στο χωριό τον καιρό της αποκριάς ζωσμένος στη μέση με τα κουδούνια και τα δέρματά τους για να διαλαλήσει το νέο, μαζί με την κουρελιασμένη γυναίκα του (κορέλα). Την εξήγηση αυτή αναφέρει ο Δ. Παπαγεωργίου, αλλά και ο λαϊκός αφηγητής Ανέστης Φραγκούλης, όπως την άκουσε απ τους παλιότερους. Η ακούσια αυτή παράσταση φαίνεται πως εντυπωσίασε τόσο πολύ τον κόσμο, ώστε στις αναμνηστικές επαναλήψεις, τα επόμενα χρόνια, γινόταν όλο και πιο φροντισμένη, ώσπου καθιερώθηκε σαν αποκριάτικο έθιμο.\nΣχετικά με την εξήγηση αυτή, είναι σκόπιμο να σημειωθεί ότι η πλήρης έλλειψη χειμαδιών στις Σκυριανές μάντρες, αφήνει εντελώς απροστάτευτα τα κοπάδια, που σε περίπτωση μεγάλης βαρυχειμωνιάς, παθαίνουν, όχι σπάνια, ολοκληρωτική καταστροφή. Εξάλλου κυρίως οι τσοπάνηδες είναι αυτοί που ντύνονταν γέροι.\nΠαλιότερα υπήρχε άλλη μία λαϊκή εξήγηση που ανέφερε, πως το ζευγάρι κρατάει από πολύ παλιά και προέρχεται απ τη Κωνσταντινούπολη. ΓέροιΗ διήγηση λέει πως την παλιά εποχή ξεπεσμένοι και άτυχοι άνθρωποι αναγκάζονταν να ζητιανεύουν μασκαρεμένοι, ιδίως τις αποκριάτικες νύχτες, κάτω απ τα ψηλά και κλειστά παλάτια των αρχόντων, που βούιζαν απ το γλεντοκόπημα και πως για ν ακουστούν μέσα στο θόρυβο του γλεντιού, χτυπούσαν τα κουδούνια που έφερναν μαζί τους.\nΠέρα από τις λαϊκές εξηγήσεις, η πιο συνηθισμένη ερμηνεία του εθίμου μένει προσκολλημένη στην υπόθεση για κατάλοιπα της αρχαίας Διονυσιακής λατρείας. Η προβιά του καπότου και η κατσικίσια προσωπίδα συσχετίζονται με τη ζωομορφική εμφάνιση των συνοδών του Διονύσου. Οι γέροι θεωρούνται σαν μεταμφιεσμένοι τράγοι, οι δε κινήσεις τους για το βρόντημα των κουδουνιών σαν χορός των τράγων και μάλιστα με φανερή σεξουαλική σημασία που παραπέμπει στην οργιαστική ατμόσφαιρα των Διονυσίων.\nΚαθώς ο Διονυσιακός μύθος περιέχει και την ιδέα της επιστροφής από το θάνατο στη ζωή μέσα στον κύκλο της φυσικής αναγέννησης, έγινε προσπάθεια να προστεθεί αυτός ο συμβολισμός και στη Σκυριανή αποκριά με τη μεταφορά στοιχείων της αποκριάτικης παράστασης των Θρακικών χωριών. Υπάρχει, ακόμη, η άποψη πως στην αρχαία Σκύρο λατρευόταν ιδιαίτερα ο Διόνυσος και μάλιστα ήταν ο θεός προστάτης της πόλης. Τη θεωρία αυτή υποστήριξε ο Κώστας Φαλτάϊτς στη μελέτη του Ναοί και λατρεία του Διονύσου εν Σκύρω, βασιζόμενος κυρίως σε πολλά τοπωνύμια.\nΜια άλλη τολμηρή ερμηνεία ανιχνεύει την προέλευση της Σκυριανής αποκριάς στις ρίζες της ανθρώπινης ιστορίας, με την υπόθεση πως στις απόκριες έχει επιβιώσει η νικητήρια γιορτή των αιγοτρόφων φυλών μετά την προϊστορική σύγκρουσή τους με τους γεωργούς  βοοτρόφους στην οποία επικράτησαν (Μάνος Φαλτάϊτς). Ο ακριβής χρόνος και ο τόπος αυτής της μάχης δεν προσδιορίζονται. Ο συμβολισμός των τράγου  κατσίκας με τους γέρο  κορέλα υποδηλώνει τη μεταμφίεση του θρησκευτικού τους τοτέμ. Μάλιστα συσχετίζεται η τρισεβδομαδιαία διάρκεια της αποκριάς με την ισόχρονη πιθανή διάρκεια της μυθικής μάχης βοοτρόφων  αιγοτρόφων.\nΑυτές είναι οι εξηγήσεις που έχουν δοθεί μέχρι σήμερα για την πιθανή προέλευση του αποκριάτικου εθίμου της Σκύρου. Έχουν το μειονέκτημα πως θέτουν εκ των προτέρων (a priori) μια εκδοχή και στη συνέχεια προσπαθούν οπωσδήποτε να εντάξουν σ αυτήν τα διάφορα στοιχεία που υπάρχουν. Το αν έχουν επιβιώσει τόσο παλιά κατάλοιπα μέσα στις μορφές του γέρου και της κορέλας είναι υποθέσεις που είναι εξαιρετικά δύσκολο σήμερα να εξιχνιαστούν. Μπορούν όμως να γίνουν ορισμένες παρατηρήσεις για όσα έχουν κατά καιρούς υποστηριχτεί.\nΔεν είναι καθόλου βέβαιο πως ο γέρος είναι μεταμφιεσμένος τράγος. Σε καμιά λαϊκή παράδοση δεν αναφέρεται κάτι τέτοιο, ενώ οι σύγχρονοι Σκυριανοί μένουν απορημένοι για την ευκολία με την οποία μετατράπηκαν σε τράγους οι παραδοσιακοί γέροι τους. Μπορεί ο γέρος να έχει φοβερή εμφάνιση, αλλά με τράγο δεν μοιάζει σε τίποτα. Δεν έχει κέρατα, το ντύσιμό του είναι καθαρά τσοπάνικο απ τα τροχάδια ως το στραβοράβδι και εφόσον αποφάσισε να κρύψει το πρόσωπο του, όπως όλοι οι μασκαράδες, ήταν φυσικό να χρησιμοποιήσει προβιά. Για να φαίνεται γέρος βάζει ψεύτικη καμπούρα, που παράλληλα τον διευκολύνει στο στήριγμα των βαριών κουδουνιών.\nΑπό τη Διονυσιακή λατρεία δεν είναι εύκολο να ανακαλύψουμε θετικά υπολείμματα. Η οργιαστική μορφή είναι μάλλον άγνωστη, οι σχέσεις των γέρων με τις κορέλες άψογες και οι κινήσεις του γέρου είναι αυτές ακριβώς που του επιτρέπουν να βροντάει καλύτερα τα κουδούνια του. Η συνοδεία της κορέλας και ιδίως με την παλιότερη μορφή των νυφών, που μνημονεύουν οι ιστορικοί της Σκύρου, δεν αποκλείεται βέβαια να σχετίζεται με παλιές παραδοσιακές επιβιώσεις, αλλά η διερεύνησή τους απαιτεί πολύ βαθύτερη μελέτη.\nΗ άποψη ότι ο φράγκος μπορεί να θεωρηθεί σαν Βακχικός συνοδός είναι εντελώς ανυπόστατη. Γιατί ο φράγκος είναι οπωσδήποτε μεταγενέστερη φιγούρα που προστέθηκε πολύ αργότερα στην αποκριάτικη παράσταση, χωρίς να έχει καμιά σχέση με τη Φραγκοκρατία, όπως υποστηρίζεται από ορισμένους, αφού οι ντόπιοι ιστορικοί ούτε καν τον μνημονεύουν.\nΕπίσης η παρεμβολή του διονυσιακού στοιχείου για την αναγέννηση της φύσης δεν είναι εύκολο να βρει στηρίγματα στο έθιμο των γέρων, αφού ούτε αναπαράσταση φόνου υπάρχει, ούτε κανένα ζωντάνεμα νεκρού περιέχεται στη Σκυριανή αποκριάτικη μίμηση. Αβάσιμη, εξάλλου, είναι και η υπόθεση για τη μεταφύτευση του Θρακικού εθίμου στη Σκύρο, αφού ούτε ερήμωση του νησιού, ούτε Θρακικός αποικισμός, πιστοποιούνται.\nΓια την άποψη ότι επιβιώνει ο γιορτασμός της μυθικής νίκης των αιγοτρόφων φυλών στη Σκυριανή αποκριά, μπορούμε να παρατηρήσουμε πως από τα στοιχεία που παρατίθενται για τη στήριξη της υπόθεσης (σύγκρουση, παρελάσεις, κερατοφορία, κλπ.) κανένα δεν φαίνεται να διατηρήθηκε στην παραδοσιακή μορφή του Σκυριανού εθίμου των γέρων.\nΟπωσδήποτε το έθιμο στη σύγχρονη μορφή του έχει ενιαία εμφάνιση, περιλαμβάνοντας το γέρο, την κορέλα και το φράγκο. Κι αν δεχτούμε πως ο φράγκος είναι νεώτερη προσθήκη  χωρίς ωστόσο να εξηγείται η σημερινή άρρηκτη προσκόλλησή του στο ντουέτο γέρου-κορέλας  απομένουν ο γέρος και η κορέλα σαν τα μόνα στοιχεία της συμβολικής αναπαράστασης. Δεν υπάρχει αμφιβολία πως η αναπαράσταση δεν είναι τυχαία αλλά συμβολική. Το μαρτυρεί η επίμονη διατήρησή της που, έστω με παραλλαγές, έφτασε ως τις μέρες μας, ενώ είναι βέβαιο πως οποιαδήποτε άλλη συμπτωματική μεταμφίεση, οσοδήποτε πετυχημένη, δεν θα άντεχε στο πέρασμα του χρόνου, όπως δεν άντεξαν άλλοι μασκαράδες που κάποτε είχαν σημειώσει μεγάλη επιτυχία.\nΌλες οι σχετικές ερμηνευτικές προσπάθειες έχουν ένα κοινό στοιχείο, την παλαιότητα του εθίμου. ΓέροςΔηλαδή, ότι το έθιμο επιβίωσε μέσα από τα βάθη της ανθρώπινης προϊστορίας ή στη συγκαταβατικότερη περίπτωση διαμορφώθηκε στους αιώνες της ρωμαϊκής κυριαρχίας, του Βυζαντινού ελληνισμού ή τέλος της Φράγκικης και Τούρκικης σκλαβιάς. Πάνω σ αυτό, επίσης, δεν έχουμε κανένα θετικό στοιχείο. Κανείς απολύτως απ όσους έγραψαν για τη Σκύρο στα μεσαιωνικά χρόνια δεν αναφέρει τίποτα σχετικό και καμιά σχετική μνεία δεν έχει ως τώρα βρεθεί σε αρχειακά έγγραφα. Στα νεώτερα χρόνια η πρώτη περιγραφή είναι των αρχών του αιώνα μας.\nΑντίθετα υπάρχει ένα βαρυσήμαντο στοιχείο, ειδικά για το θέμα των γέρων. Ο Γερμανός μεταλλειολόγος Karl Fiedler βρέθηκε στη Σκύρο το Φλεβάρη του 1835 και περιέγραψε τη Σκυριανή αποκριά. Παρακολούθησε τις αποκριάτικες γιορτές, είδε τους τοπικούς χορούς, λίγους μασκαράδες ντυμένους γυναίκες και μερικούς άλλους που μεταχειρίζονταν για άσεμνες χειρονομίες τις νεροκολοκύθες. Δεν αναφέρει ούτε λέξη για γέρους και κουδούνια. Οι λεπτομερείς περιγραφές των Σκυριανών εθίμων από τον Fiedler δείχνουν ότι ήταν εξαιρετικά παρατηρητικός. Άρα είναι λογικό να υποθέσουμε πως το έθιμο των γέρων δεν είχε ακόμα διαμορφωθεί στα 1835.\nΑν, λοιπόν, δεχτούμε ότι το έθιμο δημιουργήθηκε στα νεώτερα χρόνια, δεν έχει ιδιαίτερη σημασία αν συγχρόνως δεχτούμε ή απορρίψουμε τη λαϊκή εξήγηση του μισότρελου τσοπάνη. Αληθινό ή όχι αυτό το περιστατικό, δεν στάθηκε παρά μονάχα η αφορμή για να χρησιμοποιήσει ο Σκυριανός μασκαράς το υλικό της μεταμφίεσης απ το καθημερινό περιβάλλον του.\nΕίναι φυσικό, εξάλλου, στην εξελικτική πορεία του εθίμου να έγιναν βαθμιαίες παραλλαγές και προσμίξεις που τις βοηθούσε τόσο η ελευθεριότητα που χαρακτηρίζει γενικά τις αποκριάτικες εμφανίσεις όσο και ή επίδραση των μεταβαλλόμενων κοινωνικών συνθηκών. Έτσι μπορεί η νύφη που άλλοτε συνοδευόταν απ τους φουστανελάδες και τους γενίτσαρους, να μετατράπηκε σε κορέλα συνοδό του κυρίαρχου γέρου, όταν η ανάμνηση των γενίτσαρων άρχισε να ξεθωριάζει. Και ακόμα ο φράγκος που ξεκίνησε από τη διακωμώδηση αυτών που φορούσαν ευρωπαϊκά ρούχα, ιδιαίτερα των γιατρών και των δικηγόρων, να μετατράπηκε σε υπηρέτη της δυάδας όταν ο αρχικός συμβολισμός είχε ξεπεραστεί.\nΙδιαίτερα σε σχέση με τη μορφή του κουδουνάτου γέρου, έχει σημασία να μη ξεχνάμε πως η Σκύρος, παρ όλο που είναι νησί, διατήρησε επί αιώνες ποιμενικό χαρακτήρα. Ήταν φυσικό να διαμόρφωσε μεγάλο μέρος των παραδόσεών της από το χαρακτήρα αυτό και ήταν επίσης φυσικό ν αναζήτησε και να δανείστηκε για τις αποκριάτικες μεταμφιέσεις στοιχεία από το χαρακτήρα αυτό. Ο τσοπάνης, ήταν το βασικό πρόσωπο που κυριαρχούσε σ ολόκληρη τη ζωή του νησιού. Η καθαρά ποιμενική εμφάνιση του γέρου με τη βασική φορεσιά του τσοπάνη, την προβιά της μάσκας, τα τσοπάνικα κουδούνια της μέσης, παραπέμπει στο χαρακτήρα του νησιού.\n1. Ξ. Αντωνιάδης: Ένα παράδοξο αποκριάτικο έθιμο στη Σκύρο (Αρχείο Ευβοϊκών Μελετών  Τόμος ΙΣΤ, Αθήναι 1970) (αναδημοσιεύεται στο βιβλίο Σκυριανά Ανάλεκτα  Αθήνα 1995)\n2. Ξ. Αντωνιάδης: Η σκυριανή αποκριά (Περιοδικό Ζυγός  Τεύχη 1-2/1978) (αναδημοσιεύεται στο βιβλίο Σκυριανά Ανάλεκτα  Αθήνα 1995)\n3. Ξ. Αντωνιάδης: Η Σκύρος στους περιηγητές και γεωγράφους (Έκδοση Εταιρείας Ευβοϊκών Σπουδών  Αθήναι 1977)\n4. Χαρά Κουλεντιανού: Απόκριες στη Σκύρο  Ο χορός των τράγων (Περιοδικό Ταχυδρόμος  Τεύχος 652/25-2-1967)\n5. Χαρά Κουλεντιανού: The goat-dance of Skyros (Αθήνα 1977) (στα Αγγλικά)\n6. Μ. Κωνσταντινίδης: Η νήσος Σκύρος (Αθήναι 1901)\n7. Δ. Παπαγεωργίου: Αι Απόκρεω εν Σκύρω (Περιοδικό Λαογραφία  Τόμος Β΄, 1910)\n8. Νίκη Πέρδικα: Σκύρος (Αθήνα 1940)\n9. Β. Περσείδης: Το σκυριανό δημοτικό τραγούδι (Έκδοση Συλλόγου Σκυριανών  Αθήνα 1994)\n10. Κ. Φαλτάϊτς: Ναοί και λατρείαι του Διονύσου εν Σκύρω (Αθήναι 1939)\n11. Μ. Φαλτάϊτς: Το καρναβάλι της Σκύρου και η καταγωγή των Απόκρεω (Περιοδικό Ελληνική Λαϊκή Τέχνη  Αθήνα 1972)\n12. Μ. Φαλτάϊτς: Λαϊκό θέατρο και αποκριάτικη σάτυρα στη Σκύρο (Αθήνα 1973)\n13. Α. Φραγκούλη: Σκυριανοί αντίλαλοι (Σκύρος 1954)\nhttp://users.forthnet.gr/ath/xtsak/carnival.html, Γυμνάσιο Σκύρου, Υπεύθυνοι καθηγητές: Τσακατούρας Χρήστος  Μπακόλα Μαριλένα


Καλοκαιρινό ταξίδι στην Κυανή Ακτή - Mideast Travel Worldwide\n795€ / ανά άτομο\nΚαλοκαιρινό οργανωμένο ταξίδι στην κοσμοπολίτικη Κυανή Ακτή.\n22, 29 Ιουλίου, 5, 12, 19, 22, 26, 29 Αυγούστου, 2 Σεπτεμβρίου – 7 μέρες – Aegean\n27, 30 Ιουλίου, 3, 6, 10 Αυγούστου – 8 μέρες – Air France\nΣτο ταξίδι στην Κυανή Ακτή περιλαμβάνονται:\nΑεροπορικά εισιτήρια Αθήνα-Νίκαια-Αθήνα με Aegean Airlines ή Air France\nΈξι ή επτά διανυκτερεύσεις σε ξενοδοχείο της επιλογής σας στη Νίκαια\nΣύγχρονο πούλμαν για τις μεταφορές, μετακινήσεις, επισκέψεις βάσει προγράμματος\nΦόροι αεροδρομίων, επίναυλοι καυσίμων, φόροι πόλεων (175€)\nΑργεντινή – Βραζιλία – Ουρουγουάη\nΣυνάντηση στο αεροδρόμιο και πτήση με AEGEAN ή AIR FRANCE για Νίκαια (Nice), ένα από τα πασίγνωστα θέρετρα παγκοσμίως και πρωτεύουσα της Κυανής Ακτής. Φθάνοντας, θα ξεκινήσουμε την περιήγησή μας από την παλιά πόλη, όπου φιλοξενείται η αγορά των λουλουδιών με τα παζάρια της, ο Καθεδρικός ναός, το Μέγαρο της Δικαιοσύνης και η Όπερα. Συνεχίζουμε με την διάσημη πλατεία Μασενά και ολοκληρώνουμε τον περίπατό μας στην οδό Ζαν Μεντεσάν, όπου βρίσκεται η Νοτρ Νταμ. Τακτοποίηση σε ένα από τα κεντρικά ξενοδοχεία HOLIDAY INN NICE 4* ή στο DAYS INN NICE CENTRE 3* ή στο επίσης κεντρικό MONSIGNY 3*. Ελεύθερος χρόνος για φαγητό σε παραδοσιακά μπιστρό και εστιατόρια της πόλης, όπως το Chez Memere με προβηγκιανή κουζίνα, το La Voglia και το Mama Delice με εκλεκτά μεσογειακά εδέσματα.\n2η ημέρα: Νίκαια - Κάννες - Νίκαια\nΠροαιρετική επίσκεψη στο Μόντε Κάρλο. Πρωινή αναχώρηση για τις κοσμοπολίτικες Κάννες. Χρόνος ελεύθερος για να περπατήσουμε στη λεωφόρο Κρουαζέτ - τόπο συνάντησης των πλουσίων όλου του κόσμου - να θαυμάσουμε τα πανάκριβα ξενοδοχεία και τα εντυπωσιακά "πλωτά παλάτια" στο λιμάνι των Καννών, αλλά και να φωτογραφηθούμε με φόντο το περίφημο κόκκινο χαλί που βρίσκεται στο "παλάτι" όπου φιλοξενείται το διασημότερο φεστιβάλ κινηματογράφου του κόσμου. Επιστροφή στο ξενοδοχείο. Για το βράδυ σας προτείνουμε να επισκεφθείτε (προαιρετικά) το Μόντε Κάρλο. Γνωρίστε μαζί μας το πιο διάσημο Καζίνο του κόσμου και δοκιμάστε την τύχη σας στις υπέρλαμπρες αίθουσες, που ολοκληρώθηκαν υπό την αρχιτεκτονική επίβλεψη του Καρόλου Γκαρνιέ. Αν πάλι δεν συμπαθείτε τα τυχερά παιχνίδια, απολαύστε το ποτό ή το δείπνο σας ακούγοντας ζωντανή μουσική στο μπαρ του Café de Paris. Δοκιμάστε Kir Royal στο "Le Bar Americain" στις σάλες του Hotel de Paris, παρέα με τους διάσημους θαμώνες του πριγκιπάτου και χορέψτε στους ρυθμούς του Buddha Bar και του Twiga. Επιστροφή μετά τα μεσάνυχτα στο ξενοδοχείο. Διανυκτέρευση.\nΣήμερα το πρωί θα αναχωρήσουμε για το μουσείο-εργαστήριο αρωμάτων Φραγκονάρ (Fragonard). Μυηθείτε στα μυστικά της αρωματοποιίας και εμπιστευθείτε την όσφρησή σας για τις αγορές σας. Στη συνέχεια θα επισκεφθούμε το δεύτερο μικρότερο κρατίδιο του πλανήτη, το πριγκιπάτο του Μονακό. Θα ανέβουμε στον βράχο, στον οποίο δεσπόζει το Ωκεανογραφικό μουσείο που εμπλουτίστηκε από τη συλλογή του εξερευνητή των θαλασσών Ζακ Ιβ Κουστό, τα διαμερίσματα των Πριγκιπισσών και τους εξωτικούς τους κήπους. Στη συνέχεια θα επισκεφθούμε τον νέο-ρομανικής αρχιτεκτονικής Καθεδρικό ναό του Αγίου Νικολάου, όπου βρίσκονται οι τάφοι της μακροβιότερης μοναρχικής δυναστείας όλων των εποχών στον κόσμο, της οικογένειας Γκριμάλντι. Σε περίοπτη θέση βρίσκονται τα μνήματα της πριγκίπισσας Γκρέις και του συζύγου της πρίγκιπα Ρενιέ Γ'. Η βόλτα μας θα ολοκληρωθεί στο παλάτι - μείγμα διαφόρων ρυθμών αρχιτεκτονικής. Χρόνος ελεύθερος για αναμνηστικά και γεύμα. Επιστροφή στο ξενοδοχείο. Διανυκτέρευση.\n4η ημέρα: Νίκαια, Ελεύθερη μέρα, Προαιρετική εκδρομή: Αιξ-Αν-Προβάνς, Μασσαλία\nΕλεύθερη μέρα στη Νίκαια για βόλτες, αγορές και για να εξερευνήσετε τις ομορφιές της πόλης. Αν πάλι επιθυμείτε να εντρυφήσετε στην περιοχή της Προβηγκίας, ακολουθήστε την προαιρετική ολοήμερη εκδρομή μας στην Αιξ-αν-Προβάνς και τη Μασσαλία (έξοδα ατομικά). Περιγραφή Προαιρετικής Εκδρομής: Πρώτος μας σταθμός είναι η "πόλη των νερών", όπως χαρακτηριστικά ονομάζεται η Αιξ, ίσως η πιο όμορφη πόλη της Γαλλίας. Θα περιπλανηθούμε στο ιστορικό της κέντρο με τα δαιδαλώδη πλακόστρωτα δρομάκια και τα επιβλητικά κτίρια, όπου θα δούμε έναν από τους παλαιότερους Καθεδρικούς ναούς της Γαλλίας, την πλατεία του Δημαρχείου με το πασίγνωστο ρολόι, την Κουρ Μιραμπό, τον πιο ανθοστόλιστο δρόμο της πόλης, καθώς και πολυάριθμα ιδιωτικά μέγαρα, που κατασκευάστηκαν από τον 13ο έως τον 16ο αιώνα. Ελεύθερος χρόνος στις υπαίθριες αγορές και τις εκλεπτυσμένες μπουτίκ της πόλης. Μην παραλείψετε να απολαύσετε τον καφέ σας στο μπιστρό "Les Deux Garcons", αγαπημένο στέκι του Πωλ Σεζάν και άλλων ιμπρεσιονιστών ζωγράφων. Το μεσημέρι θα αναχωρήσουμε για το μεγαλύτερο λιμάνι της Ευρώπης, τη Μασσαλία. Εκεί θα δούμε τα δίδυμα κάστρα-φυλάκια του Αγίου Ιωάννη και του Αγίου Νικολάου, όπως και τη Νοτρ Νταμ ντε λα Γκαρντ, που βρίσκεται στο ψηλότερο σημείο της πόλης με θέα το Σατό Ντ' Ιφ, όπου φυλακίστηκε ο Κόμης Μοντεκρίστο, σύμφωνα με το μυθιστόρημα του Αλέξανδρου Δουμά. Ελεύθερος χρόνος για μπουγιαμπέσα, βόλτες και ψώνια στο πολυκατάστημα Γκαλερί Λαφαγιέτ. Επιστροφή το απόγευμα στη Νίκαια. Διανυκτέρευση\n5η ημέρα: Νίκαια - Εκδρομή στα χωριά της Προβηγκίας Γκουρντόν, Τουρέτ, Σαν Πωλ ντε Βανς - Νίκαια\nΣήμερα μας περιμένει μια ημερήσια εκδρομή σε χωριά της Προβηγκίας. Πρώτη μας στάση το σκαρφαλωμένο στον βράχο χωριό Γκουρντόν, με θέα που κόβει την ανάσα. Ύστερα από μια μαγευτική διαδρομή σε δάση και φαράγγια, φθάνουμε στο χωριό της βιολέτας, το Τουρέτ, γευματίζοντας σε κάποιο από τα γραφικά του ταβερνάκια, όπως το Barbacane. Η μέρα μας ολοκληρώνεται με το αριστοκρατικό Σαν Πωλ ντε Βανς (Saint-Paul-de-Vence). Περιπλανηθείτε στα στενά πλακόστρωτα σοκάκια με τα άριστα διατηρημένα μεσαιωνικά κτίσματα, πιείτε το ρόφημά σας στο ιστορικό καφέ Le Tilleul, αποδώστε φόρο τιμής στον Marc Chagall και επισκεφθείτε την εκκλησία του 12ου αιώνα (Collégiale de la Conversion-de-Saint-Paul), όπου φυλάσσεται ο πίνακας του Τιντορέτο, "η Αγία Αικατερίνη της Αλεξάνδρειας". Επιστροφή στο ξενοδοχείο. Διανυκτέρευση.\n6η ημέρα: Νίκαια - Σαν Τροπέ - Πορτ Γκριμώ - Νίκαια\n7η ημέρα: Νίκαια - Αθήνα\nΧρόνος ελεύθερος μέχρι την ώρα της μετάβασής μας στο αεροδρόμιο για την πτήση μας στην Αθήνα. Σημειώσεις: • Οι ανωτέρω εκδρομές, επισκέψεις ενδέχεται να πραγματοποιηθούν με διαφορετική σειρά, χωρίς να παραλειφθεί κάτι • Το 8ήμερο πρόγραμμα έχει μία επιπλέον ελεύθερη μέρα.\nΤαξίδι στην Ινδία – Χρυσό Τρίγωνο\nMonsigny Nice 3*\n22 & 29/07 & 05, 12, 19, 22, 26, 29/08\n02/09 - 7 ημέρες\n27, 30/08 & 03, 06, 10/08\n4 ημέρες / 3 νύχτες ή 5 ημέρες / 4 νύχτες\nΚάθε Παρασκευή από 19/07\nΑπό 15/06 έως 15/10


Μόνο στο Newpost: Ο Δραγασάκης αντεπιτίθεται - Newpost.gr\nΜόνο στο Newpost: Ο Δραγασάκης αντεπιτίθεται\nΣηκώνει το... γάντι ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Γιάννης Δραγασάκης και απαντά στην κριτική που δέχθηκε χθες μετά την ομιλία του για το χρέος στη Βουλή.\nΔημοσίευση 14 Σεπτεμβρίου 2016, 14:59 / Ανανεώθηκε 14 Σεπτεμβρίου 2016, 18:41\nΤο χρέος και το «μεγάλο κάδρο»\nΤι ξέχασε να πει ο Γ. Δραγασάκης\nΗ απάντηση Δραγασάκη για το χρέος: «Η ΝΔ διαστρεβλώνει με...\nΝΔ: Ο Δραγασάκης ανέδειξε άλλο ένα από τα ψέματα του Τσίπρα\nΜε την απάντηση που δίνουν συνεργάτες του, σε συνομιλία που είχε μαζί τους το newpost.gr. εκτιμάται ωστόσο ότι θα προκληθεί αίσθηση και νέος γύρος συζητήσεων. Και τούτο γιατί οι κύκλοι της Αντιπροεδρίας βρίσκουν την ευκαιρία να επιτεθούν σε όσους, και μέσα στην κυβέρνηση, πετούν σε ...ροζ συννεφάκια και έχουν καλλιεργήσει κλίμα υπεραισιοδοξίας ενόψει του νέου κύκλου διαπραγμάτευσης, που ξεκίνησε χθες στην Αθήνα. Για την ακρίβεια, από την Αντιπροεδρία κάνουν λόγο για εκείνους που δεν έχουν επαφή με την πραγματικότητα -και σε αυτούς τους ...υπεραισιόδοξους δεν συγκαταταλέγεται ο πρωθυπουργός, διευκρίνιζαν οι ίδιες πηγές.\nΜάλιστα στελέχη του ΣΥΡΙΖΑ, υπενθυμίζουν ότι η αφορμή όλων αυτών των αντιδράσεων ήταν το θέμα του χρέους και όπως επισημαίνουν ο Γ. Δραγασάκης έχει μεγάλη εμπειρία στα οικονομικά, επιπλέον έχει άριστη γνώση από το ευρωπαϊκό γίγνεσθαι και τις συζητήσεις που γίνονται στα μεγάλα, υπερεθνικά κέντρα αποφάσεων.\nΠάντως, πριν κάποιοι σπεύσουν να μιλήσουν για «στρατόπεδα» μέσα στην κυβέρνηση, ο αντιπρόεδρος προσπαθεί να τους προλάβει με τη διαρροή που ακολουθεί, υποστηρίζοντας πως δεν υπάρχουν «αντιθέσεις και αντιπαλότητες» στο κυβερνητικό σκάφος.\nΕξάλλου, ο Γ. Δραγασάκης εκτιμά πως εξέφρασε την άποψη της κυβέρνησης και του ΣΥΡΙΖΑ στο θέμα του χρέους, και επειδή δεν είχε κανένα λόγο να κρυφτεί, δημοσιοποίησε το πλήρες κείμενο της ομιλίας του, ίσως για να πειστούν και οι τελευταίοι δύσπιστοι.\nΌπως, λοιπόν, σημείωναν από την Αντιπροεδρία της κυβέρνησης στη συνομιλία τους με το newpost.gr., «δεν υπηρετούν την κυβέρνηση όσοι απογειώνονται από την πραγματικότητα. Επίσης, όσοι επιχειρούν να ανακαλύψουν αντιθέσεις και αντιπαλότητες εντός της κυβέρνησης. Ο Γιάννης Δραγασάκης εξέφρασε χθες τη θέση του κόμματος και της κυβέρνησης ολοκληρωμένα. Παραπέμπουμε στην ομιλία του που είναι αναρτημένη στο social media του αντιπροέδρου, επίσης στην ιστοσελίδα της Αντιπροεδρίας και την προσωπική του».


Τζο Μπάιντεν | News 24/7\nΟ Τζο Μπάιντεν (γεννημένος στις 20 Νοεμβρίου 1942) εκλέχθηκε 46ος Πρόεδρος των ΗΠΑ, κερδίζοντας τις προεδρικές εκλογές του 2020 τον Ντόναλντ Τραμπ. Ο Τζο Μπάιντεν έχει μακρά πορεία στην πολιτική ιστορία των ΗΠΑ, αφού από το 1973 έως και το 2009 διετέλεσε γερουσιαστή από το Ντέλαγουερ. Ο Τζο Μπάιντεν το 2009 ανέλαβε καθήκοντα αντιπροέδρου στην κυβέρνηση των ΗΠΑ και του Προέδρου Μπαράκ Ομπάμα. Ο Τζο Μπάιντεν είναι παντρεμένος με την Τζιλ Μπάιντεν και είναι πατέρας 4 παιδιών.\nΑγωνία για την τύχη των δύο ελληνόκτητων τάνκερ που έχουν καταληφθεί στο Ιράν. Αντίποινα και νέες απειλές για την κατάσχεση μεγάλου φορτίου ιρανικού πετρελαίου στην Κάρυστο.\nΒασική αιτία θανάτου των νέων Αμερικανών είναι τα όπλα σύμφωνα με το CDC. Το 2020, 4.368 παιδιά και έφηβοι ηλικίας ως και 19 ετών υπέκυψαν στα τραύματα που τους προκάλεσαν σφαίρες.\nΜακελειό στο Τέξας: "Πήγα να βοηθήσω και έμαθα πως η κόρη μου ήταν νεκρή" - Συγκλονιστικές μαρτυρίες\nΣοκαρισμένος παρακολουθεί ο πλανήτης τις εξελίξεις μετά τη νέα φονική επίθεση μέσα σε σχολικές αίθουσες. Ο πρώτος πατέρας που βρέθηκε στο σχολείο, έμαθε για τον θάνατο της κόρης του από συμμαθήτριά της.\n26 Μαΐου 2022 09:32\nΟ μαζικός φόνος 21 ανθρώπων (εκ των οποίων τα 19 ήταν μικρά παιδιά) αλλάζει μια για πάντα τη συζήτηση για την οπλοκατοχή στις ΗΠΑ. Ουδείς όμως γνωρίζει αν αυτό θα είναι αρκετό για ουσιώδεις αλλαγές.\n26 Μαΐου 2022 06:22\nΗΠΑ: Φλόιντ, Μπάφαλο, Τέξας, NRA - Η Αμερική μπροστά στους αέναους δαίμονές της\nΗ εκδήλωση για την επέτειο της δολοφονίας του Τζορτζ Φλόιντ γίνεται υπό το τρομερό βάρος του μακελειού στο Τέξας.\n26 Μαΐου 2022 00:44\nΣε μια σειρά διαδοχικών μηνυμάτων είχε προβεί ο μακελάρης του Τέξας μέσω των οποίων προειδοποιούσε για τις επικείμενες επιθέσεις του, σύμφωνα με τον κυβερνήτη της πολιτείας.\n25 Μαΐου 2022 21:17\nΜπάιντεν για μακελειό στο Τέξας: "Πότε θα ορθώσουμε το ανάστημά μας μπροστά στο λόμπι των όπλων;"\nΝα αναληφθεί άμεσα δράση, ώστε οι ΗΠΑ να "ορθώσουν το ανάστημά τους μπροστά στο λόμπι των όπλων", ζήτησε στο διάγγελμά του ο Τζο Μπάιντεν. Μεσίστιες οι σημαίες για τρεις ημέρες σε ενδειξη σεβασμού για τα θύματα.\n25 Μαΐου 2022 11:06\n25 Μαΐου 2022 10:45\nΣφαγή σε σχολείο των ΗΠΑ με θύματα 19 παιδιά ηλικίας 5-7 ετών και δυο δασκάλους. Νεκρός ο 18χρονος δράστης σε ανταλλαγή πυρών με την αστυνομία. Σε κρίσιμη κατάσταση δύο τραυματίες. Διάγγελμα Μπάιντεν.\n25 Μαΐου 2022 06:29\nΝέο περιστατικό με πυροβολισμούς σε σχολείο σημειώθηκε στις ΗΠΑ. Ένας 18χρονος σκότωσε 14 παιδιά και ένα δάσκαλο. Νεκρός και ο δράστης. Μεσίστιες οι σημαίες στον Λευκό Οίκο με εντολή Μπάιντεν.\n24 Μαΐου 2022 23:41\nΜε αφορμή την πολυήμερη επίσκεψη του Τζο Μπάιντεν, το Πεκίνο ζητεί από τον Αμερικανό πρόεδρο Μπάιντεν "να μην υποτιμά" την αποφασιστικότητά του σε σχέση με την Ταϊβάν.\n23 Μαΐου 2022 12:59\nΗ Ελλάδα ανήκει στη δυτική συμμαχία, είναι δεδομένος σύμμαχος. Αλλά αυτό δεν πρέπει να κάνει την κυβέρνησή της να κλείνει τα μάτια μπροστά στην πραγματικότητα.\n23 Μαΐου 2022 06:10\nΤζο Μπάιντεν: Δηλώνει "προετοιμασμένος" για το ενδεχόμενο πυρηνικής δοκιμής από τη Βόρεια Κορέα\nΠροετοιμασμένος, αλλά και καθόλου ανήσυχος, για μια ενδεχόμενη δοκιμή πυρηνικών από τη Βόρεια Κορέα, δηλώνει ο Τζο Μπάίντεν, κατά την επίσκεψή του στη Σεούλ\nΜπάιντεν: Υπέγραψε το πακέτο βοήθειας 40 δισεκ. δολαρίων για την Ουκρανία\nΟ Τζο Μπάιντεν υπέγραψε το νομοσχέδιο για παροχή βοήθειας στην Ουκρανία, το οποίο είχε εγκριθεί από το Κογκρέσο. Τι περιλαμβάνει.\n21 Μαΐου 2022 16:25\nΡωσία: Απαγορεύτηκε η είσοδος στη χώρα στον Τζο Μπάιντεν\nΤυπικό μεν το μέτρο αλλά με συμβολική σημασία. Ο Τζο Μπάιντεν δεν έχει δικαίωμα εισόδου στη Ρωσία.\n21 Μαΐου 2022 15:54\nΗ αντίδραση της Τουρκίας στην προοπτική ένταξης Σουηδίας και Φινλανδίας στο ΝΑΤΟ δεν επηρεάζει τις διμερείς σχέσεις, τόνισε το Στέιτ Ντιπάρτμεντ.\n20 Μαΐου 2022 23:46\nΗΠΑ: Ο Μπάιντεν για πρώτη φορά στην Ασία μετά την εκλογή του\nΟ Αμερικανός πρόεδρος άρχισε περιοδεία στην Ασία, εκεί όπου οι ΗΠΑ θέλουν να επαναεπιβεβαιώσουν τις φιλοδοξίες τους κόντρα στον κινεζικό ανταγωνισμό.\nΧάρης Τσιόκας: Τι επιδίωξε o Κυριάκος Μητσοτάκης στις ΗΠΑ\nΟ Χάρης Τσιόκας, μέλος του πολιτικού συμβουλίου του ΣΥΡΙΖΑ – Προοδευτική Συμμαχία σχολιάζει την επίσκεψη του πρωθυπουργού στις Ηνωμένες Πολιτείες και τη συνάντηση με τον Τζο Μπάιντεν.\n20 Μαΐου 2022 06:51\nΈλον Μασκ: "Θα ψηφίσω Ρεπουμπλικάνους" - Γιατί τα "βάζει" με τους Δημοκρατικούς\nΟ Έλον Μασκ στέκεται απέναντι στις προτάσεις Μπάιντεν για φορολογία των δισεκατομμυριούχων, θέλει να επαναφέρει τον λογαριασμό του Τραμπ στο twitter και υποστηρίζει ότι το μέσο έχει επηρεαστεί από την "άκρα αριστερά".\nΣτο Στόμα του Λάκη - Podcast: Ο «Σαντάμ» Μητσοτάκης και η πραγματική νίκη του Τσίπρα στις εκλογές\n"Στο Στόμα του Λάκη" αυτή τη βδομάδα: η επίσκεψη Κυριάκου στις ΗΠΑ, τα αγγλικά του Αλέξη, το μήνυμα της κάλπης του ΣΥΡΙΖΑ και τα νέα παιδιά που παραιτούνται από τις δουλειές τους.\n19 Μαΐου 2022 10:26\nΘετική στον κορονοϊό βρέθηκε η κόρη του Μπάιντεν, Άσλεϊ. Επρόκειτο να συνοδεύσει τη μητέρα της σε περιοδεία. Δεν έχει διευκρινιστεί πότε ήταν η τελευταία φορά που συναντήθηκε με τον πατέρα της.\n18 Μαΐου 2022 21:44\nΜητσοτάκης: "Κόμβος φυσικού αερίου η Ελλάδα - Η ανεργία μειώνεται, οι Έλληνες του εξωτερικού επιστρέφουν\nΩς την πλέον ενδιαφέρουσα εξέλιξη χαρακτήρισε ο πρωθυπουργός το γεγονός ότι "επιστρέφουν αυτοί που έφυγαν στα χρόνια της οικονομικής κρίσης" στο περιθώριο του δείπνου που είχε με ομογενείς.\nΣουηδία και Φινλανδία καταθέσουν μαζί τις αιτήσεις για ένταξη στο ΝΑΤΟ και καλούν τις ΗΠΑ να τις επικυρώσουν γρήγορα ώστε να προχωρήσει ταχύτερα η διαδικασία. Πώς μπορεί να αλλάξει η θέση του Ερντογάν.\n18 Μαΐου 2022 08:08\n18 Μαΐου 2022 06:23\nΣτην ομιλία του στο Κογκρέσο ο πρωθυπουργός παρομοίασε εμμέσως την τουρκική επιθετικότητα με τη ρωσική. Γιατί δεν είπε τη λέξη "Τουρκία" και τι θα συμβεί μετά το χειροκρότημα.\n18 Μαΐου 2022 06:05\nΚυβερνητικές πηγές: "Η Ελλάδα επέστρεψε δυναμικά στο παγκόσμιο και περιφερειακό γίγνεσθαι"\nΑπόλυτα επιτυχημένη χαρακτηρίζουν κυβερνητικές πηγές την επίσκεψη του Κυριάκου Μητσοτάκη στις ΗΠΑ και τη συνάντηση με τον Αμερικανό πρόεδρο Τζο Μπάιντεν.\nΑναστασιάδης: Απόλυτη ικανοποίηση για την αναφορά στο Κυπριακό στη συνάντηση Μητσοτάκη-Μπάιντεν\nΟ Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας Νίκος Αναστασιάδης δήλωσε πως είναι "απόλυτα ικανοποιημένος" μετά την συνάντηση του Κυριάκου Μητσοτάκη με τον Πρόεδρο των ΗΠΑ, Τζο Μπάιντεν.\n17 Μαΐου 2022 14:04


Κωμωδίες, δράματα και αστυνομική ταινία!\nHome / Ενημέρωση / Κωμωδίες, δράματα και αστυνομική ταινία!\nΤρίτη, 10.7.2012, 08:28\nΠερίληψη: ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ 24 – Στην Κωνσταντινούπολη, ο Εμρέ βρίσκεται συνεχώς στο πλάι της Σιλά. Η Ναρίν με τον Αζάντ προσπαθούν να προσαρμοστούν σ’ ένα εντελώς διαφορετικό περιβάλλον απ’ αυτό που ζούσαν μέχρι τώρα. Ο Τζιχάν χαίρεται που έχει την ευκαιρία να χρησιμοποιήσει την πληροφορία που γνωρίζει εναντίον του Αγά του. Ο Μποράν δεν μπορεί να πιστέψει ότι η Σιλά τον πρόδωσε μ’ αυτόν τον τρόπο. Ο πόνος μετατρέπεται σε ασυγκράτητη οργή. Δεν γνωρίζει ότι η Σιλά, στην Κωνσταντινούπολη, υποφέρει το ίδιο, μακριά του…\nASI – ANT1 21.00\n22o ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ – Η οικογένεια Κοζτζούογλου είναι αντιμέτωπη με την απειλή. Με τις αρμοδιότητες που πήρε από τη Σουχεϊλά ο Ασλάν, πέρασαν στα χέρια του οι απλήρωτοι λογαριασμοί του Ιχσάν. Με αυτό τον τρόπο θα αποκτήσουν το αγρόκτημα και θα τον εκδικηθούν. Αυτό το αδιέξοδο που δημιουργήθηκε από τον Ασλάν, για άλλη μια φορά γίνεται αιτία να χαθεί η εμπιστοσύνη της Ασί προς τον Ντεμίρ. Άραγε η Ασί θα μπορέσει να τον εμπιστευτεί ξανά;…\nAMERICAN HISTORY X – STAR 22.00\nΥΠΟΘΕΣΗ: Ο Ντέρεκ είναι ένας οργισμένος νεαρός όπου η δολοφονία του πατέρα του από έναν έγχρωμο άνδρα, τον έχει μετατρέψει σε αδίστακτο ρατσιστή. Ασπάζεται τη ναζιστική ιδεολογία και κάτω από τη καθοδήγηση μιας ακροδεξιάς οργάνωσης ωθείται σε τρομοκρατικές ενέργειες εναντίον των έγχρωμων μειονοτήτων. Τελικά, συλλαμβάνεται και φυλακίζεται. Κατά τη διάρκεια της έκτισης της ποινής του, ο Ντέρεκ συνειδητοποιεί τη λανθασμένη συμπεριφορά του και μετανοεί. Όταν, όμως, αποφυλακίζεται επιστρέφει σπίτι του και συνειδητοποιεί ότι ο Ντάνι, ο μικρότερος αδελφός του, έχει ασπαστεί τις ίδιες ρατσιστικές ιδέες που αυτός είχε στο παρελθόν…


Top 10 αιτίες πόνου στην περιοχή των νεφρών - Συμπτώματα March\nΟι νεφροί εμπλέκονται στο φιλτράρισμα του αίματος και την απομάκρυνση των αποβλήτων από το σώμα, γεγονός που βοηθά στην αποφυγή της σκωρίας του σώματος και αποτρέπει το οίδημα.\nΕπιπλέον, οι νεφροί εμπλέκονται στον σχηματισμό ορμονών, σε μεταβολικές διεργασίες και στη διατήρηση της βέλτιστης ποσότητας ορισμένων ουσιών στο σώμα.\nΤι πρέπει να κάνετε εάν αποτύχει ο νεφρός;\nΑιτίες πόνου και δυσφορίας στην περιοχή των νεφρών\nΔεξιά νεφρική περιοχή\nΜια τέτοια κατάσταση μπορεί να υποδεικνύει προβλήματα με το γαστρεντερικό σωλήνα, φλεγμονή του παραρτήματος, δυσλειτουργία των εντέρων και πολλά άλλα.\nΣυμπτώματα: πόνος στην οσφυϊκή περιοχή και στους νεφρούς, μείωση της ποσότητας ούρων, ούρα αφύσικου χρώματος: λασπώδης, περιέχει άμμο και πέτρες, αύξηση του αριθμού των ούρων ούρησης, ούρηση, καύση, στο σύνολο του σώματος - μειωμένη οπτική οξύτητα και κνησμός.\nΟ πόνος στο δεξί νεφρό σηματοδοτείται πιο συχνά από:\nΠυελνεφρίτιδα. Είναι μια φλεγμονώδης διαδικασία της νεφρικής λεκάνης.\nΚαρκίνος του σωστού νεφρού.\nΥδρόνηφρωση του δεξιού νεφρού. Αυτή η νεφρική δυσλειτουργία που σχετίζεται με την επέκταση της νεφρικής λεκάνης και των κυπέλλων, έρχεται σε ατροφία του νεφρικού παρεγχύματος. Συνοδεύεται από πόνο και αύξηση του μεγέθους του νεφρού.\nΝεφροπάτωση του δεξιού νεφρού (παράλειψη). Συνοδεύεται από τραβώντας, ήπιο πόνο στην πλάτη.\nΑδενώματα, ινομυώματα (καλοήθεις όγκοι).\nΟυρολιθίαση. Συνοδεύεται από πόνο, απάθεια, απότομη απώλεια βάρους, αναιμία, οίδημα στην οσφυϊκή περιοχή μπορεί να συμβεί.\nΚύστεις. Συνοδεύεται από πόνο στην κάτω πλάτη, χειρότερα με αυξημένη προσπάθεια. Κατά κανόνα, είναι μια συγγενής ασθένεια, αλλά μπορεί επίσης να εμφανιστεί στο παρασκήνιο των φλεγμονωδών διεργασιών (πυελονεφρίτιδα, για παράδειγμα).\nΔιαβάστε για την παραδοσιακή και λαϊκή θεραπεία της ισχιαλγίας εδώ.\nΑριστερά περιοχή νεφρών\nΠόνος στον αριστερό νεφρό που σχετίζεται με τα ακόλουθα προβλήματα:\nΜώλωπες / χτυπήματα. Οποιαδήποτε βλάβη στον μυϊκό ιστό στην οσφυϊκή περιοχή μπορεί να προκαλέσει τραυματισμό στον ιστό των νεφρών. Σε ελαφρούς μώλωπες, ο ίδιος ο πόνος πηγαίνει μακριά για κάποιο χρονικό διάστημα, με εξαιρετικά σοβαρά χτυπήματα μπορεί να συμβεί ρήξη των νεφρών και ο πόνος είναι αφόρητος.\nΟυρολιθίαση. Τόσο στην αριστερή όσο και στην δεξιά στήλη των νεφρών μπορεί να σχηματιστούν, πράγμα που από μόνο του δεν προκαλεί οδυνηρές αισθήσεις. Αλλά μόλις αρχίσει να κινείται η πέτρα, εμφανίζεται βλάβη στη βλεννογόνο του νεφρού, η οποία μπορεί να προκαλέσει αιμορραγία.\nΚαλοήθεις όγκοι. Επιτυχής θεραπεία.\nΚακοήθης όγκος (καρκίνος). Ο καρκίνος είναι δύσκολος στη θεραπεία, σε ακραίες και παραμελημένες περιπτώσεις, απαιτείται χειρουργική παρέμβαση και μεταμόσχευση νεφρού δότη.\nΠαράλειψη του νεφρού. Ο πόνος εκδηλώνεται σε όρθια θέση και αργά το απόγευμα. Η εξάλειψη ενός παρόμοιου προβλήματος μπορεί να είναι μόνο χειρουργικά.\nΝεφρική ανεπάρκεια. Μόλις ο νεφρός παύσει να αντεπεξέρχεται στις "ευθύνες" του, το σώμα συσσωρεύει δηλητήρια και σκωρίες που στέλνουν όλα τα όργανα. Εκτός από τον πόνο στην περιοχή των νεφρών, υπάρχει οίδημα των ποδιών, λήθαργος, γρήγορος καρδιακός παλμός και αυξημένη πίεση.\nΤην ίδια στιγμή, η θέση του σώματος και η ταχύτητα του περπατήματος επηρεάζουν τη δύναμη του πόνου.\nΟ πόνος μπορεί να αυξηθεί όταν το σώμα είναι όρθιο και μαλακώνει σε οριζόντια θέση. Τέτοιες παραλλαγές και διακρίνουν τη νεφρική νόσο από προβλήματα πλάτης (π.χ. ισχιαλγία).\nΕπίσης εμφανίζονται πόνοι κατά τη διάρκεια της νεφρεκτομής (απομάκρυνση των νεφρών). Αυτό οφείλεται στην αντισταθμιστική υπερτροφία του νεφρού.\nΗ πιο συνηθισμένη αιτία του πόνου είναι τραύμα / μώλωμα / υπερφόρτωση.\nΕάν η ζημιά είναι ήπια, τότε καθώς ο χρόνος περνάει, ο πόνος εξαφανίζεται (είναι σκόπιμο να εφαρμοστούν συμπιέσεις και να διατηρηθεί μια οριζόντια θέση σώματος). Εάν η ζημιά είναι σοβαρή, τότε η νοσηλεία είναι απαραίτητη.\nΕπίσης, ο τραυματισμός του πόνου σηματοδοτεί μια γενετήσια ασθένεια, για παράδειγμα, ουρολιθίαση, οποιεσδήποτε φλεγμονώδεις διεργασίες στα νεφρά.\nΣπάνια - με λανθασμένη διάταξη του παραρτήματος, φλεγμονή της σκωληκοειδίτιδας ή κοιλιακής κήλης.\nΟι κύριες αιτίες οξείας πόνου στην περιοχή των νεφρών είναι η πυελονεφρίτιδα, η νεφρική ανεπάρκεια στο χρόνιο στάδιο, οι κακοήθεις / καλοήθεις όγκοι, η νεφροπάτωση, η νεφρική νόσο, οι σοβαρές μώλωπες και η βλάβη στον ιστό των νεφρών και η νεφρική υδρόφιψη.\nΟ οξύς πόνος συνήθως συνοδεύεται από έμετο, ναυτία, αδυναμία, απάθεια, ρίγη και πυρετό.\nΣυχνά υποδεικνύει ασθένεια των νεφρών, φλεγμονώδεις και μολυσματικές ασθένειες, με φόντο σταθερού στρες, σπειραματονεφρίτιδα, χρόνια πυελονεφρίτιδα ή μώλωπες και βλάβη στους μαλακούς ιστούς των νεφρών.\nΟ έντονος και έντονος πόνος είναι χαρακτηριστικός του νεφρού κολικού, ενώ ο πόνος μπορεί να υποχωρήσει και να αυξηθεί ξανά, δίνοντας ώθηση στην κοιλιά, τις βουβωνικές κοιλίες και τα γεννητικά όργανα, καθώς και στα ουροφόρα κανάλια.\nΑυτοί οι πόνοι συνοδεύονται από διάρροια, ναυτία, αδυναμία και παρότρυνση για ούρηση.\nΟ οξύς πόνος ονομάζεται νεφρικό κολικό. Παρατηρήθηκε με νεφρική νόσο, κατά τη διάρκεια φλεγμονωδών και μολυσματικών ασθενειών, με το πέρασμα της πέτρας ή του αίματος μέσω του ουροποιητικού συστήματος, στο πλαίσιο της αυξημένης σωματικής άσκησης και της συχνής πίεσης.\nΗ αιτία αυτού του πόνου - μια παραβίαση στις διαδικασίες της εκροής ούρων.\nΕμφανίζεται με κακώσεις του νωτιαίου μυελού και επίσης σηματοδοτεί μερικές ασθένειες ζωτικών οργάνων, όπως πυελική νόσο. Επιπλέον, παρατηρείται θαμπός πόνος όταν οι νεφροί πέφτουν, ενώ περπατούν, βήσκουν ή ασκούν. Συμβούλιο Όταν χαμηλώνετε τα νεφρά, προσπαθήστε να διατηρήσετε τη θέση του σώματος στην πλάτη ή στην πλευρά.\nΠαρόμοιοι πόνοι παρατηρούνται με πυελονεφρίτιδα. Συνήθως σε χρόνια μορφή και προχωρεί σχεδόν ανεπαίσθητα. Η χρόνια μορφή αποκτάται συνήθως στην παιδική ηλικία και πιο συχνά στις γυναίκες.\nΤα πρώτα σημάδια ότι η πυελονεφρίτιδα έχει εξελιχθεί σε χρόνια μορφή είναι παλμοί στην περιοχή των νεφρών και αύξηση της θερμοκρασίας. Η πυελονεφρίτιδα μπορεί να είναι μονομερής ή να εξαπλωθεί και στους δύο νεφρούς.\nΔεύτερον, περιορίστε την κατανάλωση τροφίμων που περιέχουν αυξημένες ποσότητες καλίου και φωσφόρου, για παράδειγμα, τηγανητά λαχανικά, ξινά γαλακτοκομικά προϊόντα, κονσερβοποιημένα τρόφιμα, αποξηραμένα φρούτα και φρούτα (αφήστε αχλάδια και μήλα).\nΤρίτον, ο γιατρός πρέπει να συνταγογραφήσει δίαιτα για να προσδιορίσει με ακρίβεια την κατανάλωση ορισμένων προϊόντων.\nΕάν η αιτία του πόνου των νεφρών είναι φλεγμονώδης νόσος, τότε η λήψη αντιφλεγμονωδών φαρμάκων είναι αναπόφευκτη. Όταν οι πέτρες χρησιμοποιούνται παυσίπονα και αντιφλεγμονώδη φάρμακα. Επίσης, η θεραπεία των νεφρών συνδέεται με τη χρήση αναβολικών στεροειδών, όπως το Neurobol, το Lespenephril, το Retabolil.\nΒάμμα από μετάξι καλαμποκιού\nΒίντεο: Τι να κάνετε όταν δεν υπάρχει γιατρός κοντά;\nΔυστυχώς, όταν ένα άτομο έχει πόνο στην πλάτη, ο καθένας κάνει λάθη.\nΣτην αρχή αυτού του βίντεο περιγράφεται αυτό που δεν πρέπει να κάνετε - να ζεσταίνετε ένα πονηρό σημείο. Τα ακόλουθα είναι σημαντικές συστάσεις.\nΠεριορίστε την πρόσληψη φαρμάκων. Τα αντιβιοτικά, για παράδειγμα, καταστρέφουν τη δική τους ευεργετική μικροχλωρίδα. Για να ξεκινήσετε, χρησιμοποιήστε παραδοσιακές μεθόδους για την καταπολέμηση της νεφροπάθειας, λαμβάνοντας υπόψη τα χαρακτηριστικά του σώματός σας.\nΣυμπεριλάβετε στη διατροφή σας καρότα, σέλινο και σταφίδες, αφέψημα του ξιφίας, άγριο τριαντάφυλλο, πικραλίδα, τσουκνίδα. Μειώστε την πρόσληψη αλατιού. Σε ορισμένες περιπτώσεις, συνιστάται η αύξηση της πρόσληψης υγρών.\nΓια πόνο στην πλάτη, εφαρμόστε συμπιεστές και μαξιλάρια θέρμανσης.\nΑποφύγετε τις ακραίες θερμοκρασίες, τηρήστε τις συνθήκες θερμοκρασίας.\nΤην έγκαιρη και σωστή θεραπεία ασθενειών.\nΠροσθέστε περισσότερη άσκηση.\nΑποφύγετε τραυματισμούς και πέφτει.\nΑυστηρή παρακολούθηση της υγιεινής.\nΑκολουθήστε μια δίαιτα που βασίζεται στις αρχές της σωστής διατροφής.\nΑφήστε τις κακές συνήθειες που δηλητηριάζουν το σώμα σας.\nΤακτικές επισκέψεις στο γιατρό κάθε έξι μήνες.\nΕπιλέξτε ένα κατάλληλο κορσέ για ισορροπία της στάσης εδώ.\nΕρώτηση: Πίσω πληγή κάτω από τις πλευρές. Τι να κάνετε\nΑπάντηση: Αυτό συμβαίνει όταν μια παραμόρφωση των μεσοσπονδύλιων δίσκων, όγκων, μπορεί να σηματοδοτήσει οστεοχονδρεία, κήλες ή άλλες ασθένειες εσωτερικών οργάνων. Επίσης για τραυματισμούς, οστεοπόρωση και υπέρβαρο. Για να μάθετε την πραγματική αιτία του πόνου, είναι απαραίτητο να συμβουλευτείτε έναν ειδικό που θα προγραμματίσει μια κατάλληλη μελέτη για να προσδιορίσει την αιτία του πόνου.\nΕρώτηση: Γιατί εμφανίζεται δυσφορία στην πλάτη στα νεφρά μετά τον ύπνο;\nΑπάντηση: Αιτίες του πόνου στην πλάτη μετά από ξυπνήστε: οστεοχονδρία του αυχενικού, οσφυϊκού ή θωρακικού τμήματος, δυστροφία ορισμένων μυϊκών ομάδων, δυσάρεστη θέση κατά τον ύπνο ή λάθος στρώμα, αυξημένο φορτίο στη σπονδυλική στήλη κατά τη διάρκεια της ημέρας, σκολίωση, πρήξιμο των μυών γύρω σπονδυλική στήλη, αγκυλοποιητική σπονδυλίτιδα.\nΕρώτηση: Γιατί συμβαίνουν πόνους στην πλάτη στην περιοχή των νεφρών κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης;\nΑπάντηση: Αυτό οφείλεται στη χαλάρωση των μηριαίων-ιερών αρθρώσεων, οι οποίες είναι έτοιμες για τοκετό. Για να αντισταθμιστεί η ισορροπία, εμφανίζεται η κοιλιακή προεξοχή. Το αποτέλεσμα είναι μια εύκαμπτη σπονδυλική στήλη, τεταμένη μυς, ως αποτέλεσμα, πόνος στην πλάτη.\nΕρώτηση: Πόνος στην πλάτη στα νεφρά και κάτω κοιλιακή χώρα. Ποια είναι η σύνδεση;\nΑπάντηση: Αυτός ο πόνος συνοδεύει εκείνους που έχουν ανωμαλίες στα νεφρά και στην ουροδόχο κύστη. Στις γυναίκες, ένας τέτοιος "συνδυασμός" πόνου μπορεί να μιλήσει για γυναικολογικές παθήσεις, διαταραχές του εμμηνορροϊκού κύκλου.\nΕρώτηση: Για ποιο λόγο η πλάτη στην περιοχή των νεφρών βλάπτει όταν καθίσετε;\nΑπάντηση: Ένα παρόμοιο πρόβλημα σηματοδοτεί την έναρξη της οστεοχονδρωσίας, στην οποία οι μεσοσπονδύλιοι δίσκοι αρχίζουν να αλλάζουν τη δομή τους, τότε οι σπονδύλοι μετατοπίζονται και μετατοπίζονται.\nPyelokalikoektasiya δεξιά νεφρού: ποια είναι ureteropyelokaloekectasia


Κύηση Βήμα-Βήμα – driavazzo.gr\nΤι είναι η γονιμοποίηση;\nΩς γονιμοποίηση ορίζεται η ένωση του σπερματοζωαρίου με το ωάριο. Το σπερματοζωάριο είναι ο αρσενικός γαμέτης, που απελευθερώνεται στον κόλπο της γυναίκας κατά τη διάρκεια της συνουσίας. Για να επιτευχθεί η γονιμοποίηση, θα πρέπει να υπάρχει η παράλληλη παρουσία ενός ώριμου ωάριου. Κάθε μήνα μια από τις ωοθήκες απελευθερώνει ένα ωάριο που μπορεί να συναντηθεί με ένα από τα 4 εκατομμύρια σπερματοζωάρια που ο άντρας εκσπερματώνει μέσα στον κόλπο.\nΟι τρεις κυριότεροι φραγμοί που καλούνται τα σπερματοζωάρια να υπερνικήσουν είναι το όξινο περιβάλλον του κόλπου, η τραχηλική βλέννα και η μητροσαλπιγγική συμβολή. Το σπερματοζωάριο οδηγείται μέσω του τραχήλου στη μήτρα και από εκεί κατευθύνεται στις σάλπιγγες. Εκεί – στη λήκυθο των σαλπίγγων- επιτελείται η γονιμοποίηση (Εικ. 1,2). Για να διεισδύσει στο ωάριο το σπερματοζωάριο θα πρέπει πρώτα να διασπάσει τα δύο τοιχώματα που περιβάλουν το ωάριο. Το ακροσωμάτιο του σπερματοζωαρίου έρχεται σε επαφή με τον ακτινωτό στέφανο και απελευθερώνει πεπτικά ένζυμα που διαλύουν το ζελατινωειδές στρώμα γύρω από το ωάριο που ονομάζεται διαφανής ζώνη. Μόλις ένα σπερματοζωάριο φτάσει στην κυτταρική μεμβράνη του ωαρίου πυροδοτείται μια αντίδραση που απλώνεται στη μεμβράνη του ωαρίου αποτρέποντας άλλα σπερματοζωάρια να διαπεράσουν τη μεμβράνη του ωαρίου. Μόλις το σπερματοζωάριο φθάσει στο εσωτερικό του ωαρίου χάνει την ουρά του και οι δύο πυρήνες συγχωνεύονται με αποτέλεσμα τα 23 χρωμοσώματα του ωαρίου και τα 23 χρωμοσώματα του σπερματοζωαρίου να ενώνονται και να δημιουργείται το ζυγωτό.\nΩς γνωστόν, τα χρωμοσώματα περιέχουν όλες τις πληροφορίες που απαιτούνται για τον προσδιορισμό της γενετικής δομής του εμβρύου. Φυσιολογικά όλοι οι άνθρωποι έχουν δύο χρωμοσώματα που καθορίζουν το φύλο: Ο συνδυασμός των Χ και Υ κάνει το αρσενικό και ο συνδυασμός των Χ και Χ το θηλυκό άτομο. Όλα τα ωάρια έχουν Χ φυλετικά χρωμοσώματα ενώ τα σπερματοζωάρια και τα δύο φυλετικά χρωμοσώματα Χ ή Υ. Ως εκ τούτου οι αρσενικοί γαμέτες καθορίζουν το φύλο του μωρού.\nΤι συμβαίνει τις πρώτες ημέρες κατά την ανάπτυξη του εμβρύου και πώς πραγματοποιείται η εμφύτευση;\nΜετά τη γονιμοποίηση το ζυγωτό αρχίζει μια διαδικασία μιτωτικών διαιρέσεων (Εικ. 3) ώσπου να λάβει τη μορφή του μοριδίου. Καθώς το μορίδιο κινείται ελεύθερα στο εσωτερικό της μήτρας, γεμίζει με υγρό και τα κύτταρα εσωτερικά αρχίζουν να σχηματίζουν δύο ξεχωριστές ομάδες. Σε αυτό το στάδιο σχηματίζεται η βλαστοκύστη. Το εσωτερικό στρώμα των κυττάρων ονομάζεται εμβρυοβλάστη και από αυτό θα σχηματιστεί το έμβρυο. Το εξωτερικό στρώμα ονομάζεται τροφοβλάστη από το οποίο θα αναπτυχθεί μέρος του πλακούντα (Εικ.4). Σε αυτό το σημείο η διαφανής ζώνη αποσυντίθεται. Η τροφοβλάστη διαθέτει συγκεκριμένα κύτταρα τα οποία αυξάνουν τη σύνδεση με το πεπαχυσμένο ενδομήτριο. Το «παράθυρο» της υποδεκτικότητας του ενδομητρίου έχει συγκεκριμένη χρονική διάρκεια (από την 20η έως την 22η ημέρα ενός φυσιολογικού κύκλου 28 ημερών.\nΠοιες ορμονικές αλλαγές συμβάλλουν στη διατήρηση της κύησης;\nΤα κύτταρα της τροφοβλάστης εκκρίνουν hCG που βοηθά στη διατήρηση του ωχρού σωματίου που φυσιολογικά θα παλινδρομούσε. Η παραγωγή της αρχίζει ταυτόχρονα με την πρώτη διαφοροποίηση και την εμφάνιση της τροφοβλάστης, πριν ακόμη ολοκληρωθεί η εμφύτευση. Όμως, είναι ανιχνεύσιμη 11 ημέρες μετά τη γονιμοποίηση όταν τα επιπεδά της στο αίμα είναι 25 mIU/ml. Με τη σειρά του, το ωχρό σωμάτιο συνεχίζει να εκκρίνει προγεστερόνη, η οποία διατηρεί το ενδομήτριο στην εκκριτική φάση, καθώς και 17-β-οιστραδιόλη. Η συνεχής και αυξημένη έκκριση προγεστερόνης από το ωχρό σωμάτιο προάγει τη διαίρεση και τη διαφοροποίηση των στρωματικών κυττάρων με συνέπεια τη μετατροπή του ενδομητρίου σε υποδεκτικό. Αυτό βοηθά τη βλαστοκύστη να συνεχίσει να αναπτύσσεται και να παραμένει ενσωματωμένη στο ενδομήτριο (Εικ.5). Αυτό το σύστημα υποστήριξης της εμβρυικής ζωής λειτουργεί έως ότου ο πλακούντας θα αναλάβει την παραγωγή της προγεστερόνης.\nΠώς ξεκινά ο σχηματισμός του εμβρύου;\nΌσον αφορά το σχηματισμό του εμβρύου, η εμβρυοβλάστη εντός της βλαστοκύστης μορφοποιείται σε τρία πρωταρχικά στρώματα: εκτόδερμα, μεσόδερμα και ενδόδερμα (Εικ. 6). Το εκτόδερμα αποτελεί το νευρικό ιστό και το επιθήλιο που καλύπτει την εξωτερική επιφάνεια. Από αυτό θα αναπτυχθούν η επιδερμίδα, συμπεριλαμβανομένων των μαλλιών και των νυχιών, οι αδένες του δέρματος, η στοματική κοιλότητα, η ρινική κοιλότητα, ο πρωκτός, ο κόλπος, ο εγκέφαλος, ο νωτιαίος μυελός, τα αισθητήρια όργανα, ο φακός του ματιού και το επιθήλιο του επιπεφυκότα, η υπόφυση, ο μυελός των επινεφριδίων και το σμάλτο των δοντιών. Από το μεσόδερμα θα αναπτυχθούν το μυϊκό σύστημα (γραμμωτός, λείος και καρδιακός μυς), ο συνδετικός ιστός, το επιθήλιο των αιμοφόρων αγγείων, τα οστά, το αίμα και οι χόνδροι, η οδοντίνη των δοντιών, ο φλοιός των επινεφριδίων, οι νεφροί και οι ουρητήρες. Το επιθήλιο των σπλάχνων προέρχεται από το ενδόδερμα. Πιο συγκεκριμένα, το επιθήλιο και οι αδένες του πεπτικού συστήματος, του αναπνευστικού και τμήματα του ουροποιογεννητικού συστήματος, του θυρεοειδούς και των παραθυρεοειδών αδένων, καθώς και του θύμου αδένα αναπτύσσονται από το ενδόδερμα.\nΠώς σχηματίζεται ο πλακούντας;\nΚαθώς, συμβαίνουν αλλαγές στο ενδομήτριο, η κυτταρική ανάπτυξη και η συσσώρευση του γλυκογόνου προκαλεί την ένωση των ιστών του εμβρύου και του φθαρτού. Στο σημείο αυτό σχηματίζεται ο πλακούντας. Με την αύξηση του εμβρύου δημιουργούνται κενοτοπιώδεις χώροι εντός τη συγκυτιοτροφοβλάστης, ενώ η κυτταροτροφοβλάστη δίνει προσεκβολές προς τη συγκυτιοτροφοβλάστη, που θα σχηματίσουν τις πρωτογενείς λάχνες (αρχή 3ης εβδομάδας της κύησης). Την 3η εβδομάδα αγγειοβλάστες εισέρχονται στις πρωτογενείς λάχνες και έτσι δημιουργούνται οι δευτερογενείς λάχνες. Συγχρόνως, η συγκυτιοτροφοβλάστη διατείνεται πληρώνεται με αίμα και δημιουργούνται οι μεσολάχνιοι χώροι. Στο τέλος της 3ης εβδομάδας, οι αγγειοβλάστες ωριμάζουν προς ερυθροκύτταρα και ενδοθηλιακά κύτταρα και δημιουργουνται οι τριτογενείς λάχνες. Τελικά, τα τροφολαστικά κύτταρα εισχωρούν βαθιά στο μυομήτριο ώστε τα ελικοειδή αρτηρίδια της μήτρας να αποκτούν ικανοποιητική διάμετρο, να αντλείται επαρκής ποσότητα αίματος από τους μεσολάχνιους χώρους και να τροφοτείται επαρκώς ο πλακούντας (Εικ. 7).\nΠοιος ο ρόλος του πλακούντα;\nΟ πλακούντας δεν αναμιγνύει το αίμα της μητέρας και του εμβρύου, αλλά επιτρέπει τα θρεπτικά συστατικά και τα μεταβολικά απόβλητα να διαχέονται ανάμεσα στα δύο συστήματα αίματος (Εικ.8). Ο πλακούντας παρέχει προστασία φιλτράροντας τις πολλές βλαπτικές ουσίες με τις οποίες έρχεται σε επαφή η μητέρα (μητροπλακουντιακός φραγμός). Δυστυχώς, όμως, ο πλακούντας δεν μπορεί να προστατέψει από κάποια τερατογόνα όπως: η θαλιδομίδη, η ηρωίνη, η κοκαΐνη, η ασπιρίνη, το αλκοόλ, οι χημικές ουσίες του καπνού των τσιγάρων κ.α..\nΠότε λαμβάνει ο πλακούντας την τελική του μορφή;\nΟ πλακούντας λαμβάνει την τελική του μορφή με το χοριακό πέταλο στην εμβρυική πλευρά και το βασικό φθαρτιό πέταλο στη μητρική πλευρά, την 50η ημέρα από τη γονιμοποίηση. Ανάμεσα στα δύο πέταλα, αναπτύσσονται διαφράγματα και οι κοτυληδόνες. Στο τέλος της κύησης, το βάρος του πλακούντα είναι 500-600 γρ. και το σχήμα του δισκοειδές με διάμετρο 15-25 εκ. (Εικ.9).\nΠοια η ενδοκρινική λειτουργία του πλακούντα;\nΌσον αφορά την ενδοκρινική λειτουργία του πλακούντα, στον πλακούντα αναπτύσσονται οι hCG και HCS. Η hCG μοιάζει στη δομή με την LH της υπόφυσης και βοηθά στη διατήρηση του ωχρού σωματίου της μητέρας. Η HCS μοιάζει με την προλακτίνη και την αυξητική ορμόνη και βοηθάει στην αύξηση κατανομής του λίπους με τη χρήση γλυκόζης από τους ιστούς της μητέρας. Έτσι, η πλεονάζουσα γλυκόζη χρησιμοποιείται στον πλακούντα και στο έμβρυο για περαιτέρω ανάπτυξη τους. Παράλληλα, στον πλακούντα παράγονται και στεροειδείς ορμόνες όπως η προγεστερόνη και τα οιστρογόνα. Η προγεστερόνη και τα οιστρογόνα βοηθούν στη διατήρηση του ενδομητρίου και υποστηρίζει την ανάπτυξη των μαζικών αδένων.\nΣυνδεδεμένος με τον πλακούντα είναι ένας μεμβρανώδης σάκος που περιβάλει και προστατεύει το έμβρυο, το άμνιο. Μεγαλώνει σε μέγεθος και αρχίζει να γεμίζει κυρίως με υγρό, περίπου δύο εβδομάδες μετά τη γονιμοποίηση. Αυτό το υγρό ονομάζεται αμνιακό υγρό, επιτρέπει στο έμβρυο να κυκλοφορεί ελεύθερα, χωρίς το τοίχωμα της μήτρας να είναι πολύ σφικτό πάνω στο έμβρυο (Εικ.10).\nΜετά από ακόμη 10 εβδομάδες, το υγρό εμπλουτίζεται σε πρωτεΐνες, υδατάνθρακες, λιπίδια και φωσφολιπίδια, ουρία και ηλεκτρολύτες, τα οποία ενισχύουν την ανάπτυξη του εμβρύου. Στα τελευταία στάδια της κύησης ένα μεγάλο μέρος του αμνιακού υγρού αποτελείται από εμβρυϊκά ούρα. Το έμβρυο καταπίνει το υγρό και στη συνέχεια, το αποβάλει ώστε να προετοιμάσει το πεπτικό σύστημα, για φυσιολογική λειτουργία μετά τον τοκετό. Το έμβρυο επίσης «αναπνέει» το υγρό για να βοηθήσει την ανάπτυξη των πνευμόνων (Εικ. 11).\nΤι είναι το ολιγάμνιο;\nΗ έλλειψη αμνιακού υγρού ή ολιγάμνιο μπορεί να είναι ανησυχητική κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης. Το ολιγάμνιο μπορεί να προκληθεί από λοίμωξη, δυσλειτουργία ή δυσπλασία των νεφρών (δεδομένου ότι μεγάλο μέρος του αμνιακού υγρού είναι ούρα) πρόωρη ρήξη των μεμβρανών ή ιατρογενώς από αμνιοπαρακέντηση ή λήψη τροφοβλάστης. Το αποτέλεσμα του ολιγάμνιου είναι η υποπλασία των πνευμόνων, η οποία δυνητικά θανατηφόρα και το έμβρυο μπορεί να πεθάνει λίγο μετά τη γέννηση (σύνδρομο νεογνικής αναπνευστικής δυσχέρειας).\nΌσον αφορά τις περιπτώσεις με περίσσεια αμνιακού υγρού ή αλλιώς υδράμνιο, το υδράμνιο μπορεί να είναι προδιαθεσικός παράγοντας κινδύνου για πρόπτωση του ομφάλιου λώρου και μερικές φορές αποτελεί ένδειξη εμβρυικής μακροσωμίας (πχ σε σακχαρώδη διαβήτη της κύησης). Στο 50% των περιστατικών υδραμνίου δεν ανευρίσκεται η αιτία. Ένα βασικό αίτιο είναι ο σακχαρώδης διαβήτης από τη μητέρα, ενώ λοιμώξεις ή συγγενείς ανωμαλίες (ΚΝΣ, ΓΕΣ, αδυναμία κατάποσης) του εμβρύου, επίσης, ενοχοποιούνται.\nΠώς ελέγχεται ο όγκος του αμνιακού υγρού;\nΤο αμνιακό υγρό, όπως προείπαμε περιβάλλεται από την χοριοαμνιακή μεμβράνη. Ο καθορισμός του όγκου του επιτελείται μέσω:\n1. της φυσιολογικής ρύθμισης του ισοζυγίου υγρών του εμβρύου – παραγωγή ούρων και κατάποση,\n2. των μετακινήσεων του ύδατος και των ουσιών που περιέχονται σ’ αυτό διαμέσου των υμένων του πλακούντα,\n3. των μητρικών παραγόντων που επηρεάζουν τη διαπλακουντιακή μετακίνηση των υγρών.\nΗ ανάλυση της βιοχημικής σύστασής του μας δίνει πληροφορίες για τις αλλαγές που παρατηρούνται κατά την εξέλιξη της εγκυμοσύνης. Μέχρι την 11η εβδομάδα της κύησης, το αμνιακό υγρό χαρακτηρίζεται από χαμηλές συγκεντρώσεις πρωτεϊνών και ενζύμων (περίπου 900 φορές μικρότερη απ’ αυτή του μητρικού ορού). Όλες οι πρωτεΐνες, εκτός από την α-εμβρυϊκή πρωτεΐνη, απαντούν σε πολύ χαμηλές συγκεντρώσεις στο 1ο τρίμηνο της κύησης. Το εμβρυϊκό δέρμα, που κερατινοποιείται κατά το 2ο τρίμηνο, πιθανώς αποτελεί την κύρια πηγή του αμνιακού υγρού στα πρώιμα στάδια της κύησης. Η ρήξη της στοματοφαρυγγικής και αμαρικής μεμβράνης περίπου στο τέλος της 5ης και 7ης εβδομάδας αντίστοιχα, επιτρέπει την κυκλοφορία του υγρού μεταξύ του πεπτικού και του αναπνευστικού συστήματος του εμβρύου, με αποτέλεσμα να τροποποιείται η σύνθεση του αμνιακού υγρού μετά την 8η εβδομάδα της κύησης. Η συγκέντρωση των πρωτεϊνών και των ενζύμων του αμνιακού υγρού αυξάνεται απότομα μετά τη 10η εβδομάδα. Το γεγονός αυτό σχετίζεται με την ανάπτυξη των εμβρυϊκών νεφρών, που αρχίζουν να παράγουν ούρα. Επιτελούνται αλλαγές στη βιοχημική σύσταση του αμνιακού υγρού με την παρουσία ηλεκτρολυτών, πρωτεϊνικών μορίων σε όλο το δεύτερο και τρίτο τρίμηνο, οι οποίες αντικατοπτρίζουν την ανάπτυξη και ωρίμανση των διαφόρων εμβρυϊκών οργάνων (νεφρά, πνεύμονες, πεπτικό σύστημα). Η ανάπτυξη των νεφρών αρχίζει τον τρίτο μήνα της κύησης και θεωρητικά οι μετανεφροί ή οι τελικά σχηματισμένοι νεφροί παράγουν ούρα από τη 10η εβδομάδα. Από αυτό το στάδιο τα εμβρυϊκά ούρα αποτελούν την κύρια πηγή του αμνιακού υγρού. Κατά το δεύτερο και τρίτο τρίμηνο το αμνιακό υγρό εμπλουτίζεται από εκκρίσεις των εμβρυϊκών πνευμόνων. Το αμνιακό υγρό αποτελείται από ετερογενές μίγμα κυττάρων, κυτταρικών υπολειμμάτων και άλλων διαλυτών και αδιάλυτων συστατικών. Στο αμνιακό υγρό ανιχνεύονται: εμβρυϊκά επιθηλιακά κύτταρα, αμνιοκύτταρα και δερματικοί ινοβλάστες, οι οποίοι και χρησιμοποιούνται για την ανάλυση καρυότυπου σε επίπεδο προγεννητικού ελέγχου.\nΜεταξύ της 11ης και 16ης εβδομάδας αυξάνεται η συγκέντρωση της κρεατινίνης, της β2-μικροσφαιρίνης, της χοριακής γοναδοτροπίνης και των διάφορων πεπτικών ενζύμων, όπως της γ-γλουτάμυλ τρανσφεράσης, της αλκαλικής φωσφατάσης και της αμινοπεπτιδάσης της λευκίνης. Μετά το πρώτο τρίμηνο κύησης, η ουρία, η κρεατινίνη και το ουρικό οξύ αυξάνονται σε συγκέντρωση, αντικατοπτρίζοντας τη λειτουργία των εμβρυϊκών νεφρών. Η συγκέντρωση των αμινοξέων είναι παρόμοια με αυτή του μητρικού πλάσματος, ενώ ορισμένες πρωτεΐνες ανιχνεύονται σε αυξημένα επίπεδα καθώς προχωρεί η κύηση, αποτελώντας χρήσιμο διαγνωστικό εργαλείο, π.χ. αυξημένη συγκέντρωση α-εμβρυϊκής πρωτεΐνης αποτελεί ένδειξη πιθανής ανωμαλίας του νευρικού σωλήνα. Μετά την 26η εβδομάδα κύησης, ανιχνεύονται στο αμνιακό υγρό λιπίδια, κυρίως μονογλυκερίδια, τριγλυκερίδια, ελεύθερα λιπαρά οξέα, φωσφολιπίδια και χοληστερόλη, σύμφωνα με τη μητρική πρόσληψη τροφής. Η ανάλυση των φωσφολιπιδίων του αμνιακού υγρού είναι ιδιαίτερα χρήσιμη για την εκτίμηση της πνευμονικής ωριμότητας του εμβρύου (η αναλογία λεκιθίνης/σφιγγομυελίνης, καθώς και η φωσφατιδογλυκερόλη είναι ενδεικτικές της αναπτυξιακής κατάστασης και ωρίμανσης των εμβρυϊκών πνευμόνων) (Εικ. 12).\nΠοικίλες μεταβολές κατά τη διάρκεια της κύησης παρουσιάζουν και οι υδατάνθρακες, κυρίως η γλυκόζη, τα ανόργανα άλατα και τα ιχνοστοιχεία, ορμόνες και ένζυμα. Η μέτρηση των επιπέδων των διαφόρων στοιχείων, καθώς και η μέτρηση του pH του αμνιακού υγρού καθίστανται χρήσιμες για την παρακολούθηση της φυσιολογικής εξέλιξης της εγκυμοσύνης, αλλά και την έγκαιρη διάγνωση παθολογικών καταστάσεων.\nΤι είναι η πρόωρη ρήξη των υμένων;\nΩς πρόωρη ρήξη των υμένων ορίζεται μια κατάσταση όπου ο αμνιακός σάκος παρουσιάζει διαρροή υγρού πριν από την 37η εβδομάδα της κύησης (Εικ. 13).\nΑυτό μπορεί να προκαλείται είτε από βακτηριακή λοίμωξη είτε λόγω κάποιου ελαττώματος στη δομή του αμνιακού σάκου, της μήτρας ή του τραχήλου της μήτρας.\nΠου οφείλεται η πρόωρη ρήξη των υμένων;\nOι προδιαθεσικοί παράγοντες της πρόωρης ρήξης των εμβρυϊκών υμένων είναι παρόμοιοι με αυτούς του πρόωρου τοκετού, με σημαντικότερο τη φλεγμονή του γεννητικού σωλήνα. Η αιτιολογία της είναι σύνθετη και πολυπαραγοντική. Επιδημιολογικοί και κλινικοί παράγοντες που προάγουν την ΠΡΥ είναι: η λοίμωξη του κατώτερου γεννητικού συστήματος, το κάπνισμα, η διατροφή, η σεξουαλική επαφή, οι μαιευτικές επιπλοκές (πολύδυμη κύηση, πολυυδράμνιο, ανεπάρκεια τραχήλου, επεμβάσεις στον τράχηλο, αιμορραγία της κύησης και τραυματισμός), οι περιβαλλοντικές αλλαγές (βαρομετρική πίεση).\nΕπιπλέον, βιοχημικά σήματα του εμβρύου συμπεριλαμβανομένων αποπτωτικών και εμβρυικών ενδοκρινικών σημάτων σχετίζονται με την έναρξη της ΠΡΥ. Στην παθογένεια της ΠΡΥ εμπλέκονται:\n- η μείωση της ελαστίνης,\n- η αποικοδόμηση των πρωτεϊνών - π.χ. κολλαγόνου - της εξωκυττάριας ουσίας με αποτέλεσμα τη μεταβολή του πάχους των υμένων και μια μείωση της περιεκτικότητας του κολλαγόνου,\n- η απόπτωση των αμνιοκυττάρων,\n- οι μηχανικές πιέσεις εξαιτίας της αύξησης της μήτρας και των συστολών της,\n- η ικανότητα των εμβρυϊκών μεμβρανών να ανθίστανται σε συνδυασμό με την ελαστικότητα και την εκτατικότητα των υμένων. Οι ιδιότητες αυτές των υμένων καθορίζονται από τη σύσταση της εξωκυττάριας ουσίας των μεμβρανών (κολλαγόνο, πρωτεογλυκάνες, φιμπρονεκτίνη, ινών ελαστίνης, καθώς και από τη δράση των μεταλλοπρωτεασών π.χ. MMP-9).\nΥπάρχει εξέταση που να μπορεί να προβλέψει την πρόωρη ρήξη των υμένων και πώς αντιμετωπίζεται;\nΑξίζει να σημειωθεί ότι δεν έχει ανευρεθεί ακόμα μια συγκεκριμένη εξέταση που να μπορεί να προβλέψει την ΠΡΥ.\nΣτις περισσότερες περιπτώσεις, ο τοκετός συνήθως ξεκινά εντός 48 ωρών από τη ρήξη των μεμβρανών. Όταν συμβεί αυτό, είναι απαραίτητο η μητέρα να λάβει άμεσα τοκολυτική αγωγή, εάν το έμβρυο δεν είναι σε κατάσταση που μπορεί να ζήσει (πνευμονική ανωριμότητα), για χρονικό διάστημα που να είναι ασφαλές, ενώ παράλληλα γίνεται χορήγηση κορτικοστεροειδών για την ωρίμανση των πνευμόνων, καθώς και αντιβιοτικής αγωγής για να αποφευχθεί πιθανή μόλυνση στη μητέρα και το έμβρυο (Εικ. 14).\nΤι είναι η εμβολή του αμνιακού υγρού;\nΜια πολύ σπάνια και συχνά θανατηφόρα μαιευτική επιπλοκή είναι η εμβολή ή διαρροή του αμνιακού υγρού στο αγγειακό σύστημα της μητέρας προκαλώντας καρδιοαναπνευστικό shock ή διάχυτη ενδοαγγειακή πήξη κατά την οποία το αίμα της μητέρας χάνει την ικανότητά του να πήξει (Εικ.15).\nΤι είναι το σύνδρομο της αμνιακής ταινίας;\nΤο σύνδρομο της αμνιακής ταινίας, επίσης, συμβαίνει όταν η εσωτερική μεμβράνη του εμβρύου (αμνίο) παθαίνει ρήξη χωρίς ζημιά στην εξωτερική μεμβράνη (χόριο). Ο ινώδης σύνδεσμος από τη ρήξη του αμνίου επιπλέει στο αμνιακό υγρό και μπορεί να μην υπάρχουν επιπλοκές στο έμβρυο ή μείωση της προσφοράς αίματος, αλλά μπορεί και να προκληθούν συγγενείς ανωμαλίες των άκρων. Σπανιότατα, ένας πλήρης «φυσικός» ακρωτηριασμός των άκρων μπορεί να συμβεί πριν από τη γέννηση ή το άκρο μπορεί να νεκρωθεί και να χρειαστεί χειρουργική αφαίρεση.\nΠώς αναπτύσσεται το έμβρυο από μήνα σε μήνα και ποιες οι αλλαγές στη μητέρα;\nΤο έμβρυο αναπτύσσεται από τη σύλληψη μέχρι τον τοκετό σε μηνιαία βάση (Εικ. 16).\nΕπισκόπηση των ορόσημων ανάπτυξης\nΕβδομάδα Αλλαγές στην μητέρα Ανάπτυξη του εμβρύου\n1η Συμβαίνει ωορρηξία Συμβαίνει η γονιμοποίηση, αρχίζει και συνεχίζεται ο διαχωρισμός των κυττάρων, εμφανίζεται το χόριο.\n2η Πρώιμα συμπτώματα και σημεία κύησης (ναυτία, οίδημα και ευαισθησία του μαστού, εύκολη κόπωση), το τεστ κύησης αίματος μπορεί να είναι θετικό Συμβαίνει εμφύτευση, εμφανίζεται το άμνιο και ο σάκος, το έμβρυο έχει ιστό, ενώ αρχίζει να διαμορφώνεται ο πλακούντας.\n3η Αμηνόρροια, το τεστ κύησης ούρων μπορεί να είναι θετικό, συνεχίζονται τα πρώτα συμπτώματα εγκυμοσύνης Αρχίζει να αναπτύσσεται το νευρικό σύστημα, παρουσιάζεται η αλλαντοϊδα και τα αιμοφόρα αγγεία ενώ ο πλακούντας είναι καλοσχηματισμένος.\n4η Διαμορφώνονται τα μέλη του σώματος, θετικοί καρδιακοί παλμοί, το νευρικό σύστημα αναπτύσσεται περαιτέρω, το έμβρυο έχει ουρά\n5η Η μήτρα έχει μέγεθος αυγού κότας, η μητέρα μπορεί να παρουσιάσει συχνοουρία Το κεφάλι του εμβρύου είναι μεγάλο, τα άκρα, η μύτη, τα αυτιά και τα μάτια είναι εμφανή.\n6η Η μήτρα έχει το μέγεθος πορτοκαλιού Τα δάκτυλα των χεριών και των ποδιών είναι εμφανή και ο σκελετός είναι χόνδρινος\n8η Η μήτρα μπορεί να γίνει αισθητή στο ηβικό οστό Το έμβρυο αρχίζει να λαμβάνει ανθρώπινη μορφή, τα άκρα αναπτύσσονται και τα μεγάλα όργανα αρχίζουν να παίρνουν σχήμα, ενώ τα χαρακτηριστικά του προσώπου γίνονται όλο και πιο εκλεπτυσμένα\n12η Η μήτρα έχει το μέγεθος ενός γκρέιπφρουτ Το κεφάλι μεγαλώνει πιο γρήγορα σε σχέση με το υπόλοιπο σώμα, τα χαρακτηριστικά του προσώπου είναι εμφανή, αλλά δεν υπάρχει στρώμα λίπους και το δέρμα είναι διαφανές, το φύλο ίσως μπορεί να διακριθεί μέσω υπερήχων, ενώ εμφανίζονται τα νύχια\n16η Οι κινήσεις του εμβρύου μπορεί να γίνει αισθητές Λεπτά μαλλιά μεγαλώνουν πάνω στο σώμα (χνούδι), το έμβρυο μοιάζει με μικροσκοπικό ανθρώπινο ον, ο σκελετός είναι ορατός\n20-22η Η μήτρα φθάνει μέχρι το επίπεδο του ομφαλού και η εγκυμοσύνη είναι εμφανής Το Vernix caseosa, στο δέρμα αυξάνεται η προστατευτική επίστρωση λίπους, μπορεί να ακουστεί ο καρδιακός παλμός\n24η Ο ιατρός μπορεί να πει που ακριβώς είναι το κεφάλι, η ράχη και τα άκρα του μωρού, ο μαστός μεγαλώνει, οι θηλές γίνονται πιο σκούρες, παράγεται πρωτόγαλα Το δέρμα έχει σχηματιστεί πλήρως, αλλά είναι ακόμα λεπτό, πολύ μεγαλύτερα και πιο ώριμα είναι τα κύρια όργανα, οι πνεύμονες και το πεπτικό σύστημα χρειάζονται περισσότερο χρόνο για να αναπτυχθούν, ενώ το σώμα καλύπτεται από χνούδι\n32η Η μήτρα φθάνει σε μέγεθος ανάμεσα στον ομφαλό και τον θώρακα Τα περισσότερα έμβρυα είναι σε στάση με το κεφάλι προς τα κάτω στη μήτρα (κεφαλική προβολή), το κεφάλι είναι μεγαλύτερο σε αναλογία με το σώμα, τα μάτια είναι ανοιχτά. Τα μωρά που γεννιούνται σε αυτό το στάδιο έχουν καλές πιθανότητες επιβίωσης.\n36η Η μήτρα φθάνει στο στέρνο. Η αύξηση του βάρους είναι κατά μέσο όρο περίπου μισό κιλό την εβδομάδα, η ορθοστασία και το περπάτημα είναι πιο δύσκολα γιατί το κέντρο βάρους ρίχνεται προς τα εμπρός Οι τρίχες του σώματος αρχίζουν να εξαφανίζονται και το λίπος αποθηκεύεται\n40η Η μήτρα είναι μέχρι τη θωρακική κοιλότητα, προκαλείται δύσπνοια και επιγαστραλγία, ο ύπνος καθίσταται δύσκολος Δεν υπάρχει πολύς χώρος για να κινηθεί το έμβρυο στη μήτρα, το οποίο είναι ώριμο, το αμνιακό υγρό μειώνεται και ο πλακούντας γερνά.\nΠοιες οι αλλαγές που συμβαίνουν στην εμβρυική ανάπτυξη κατά το πρώτο τρίμηνο;\nΥπάρχουν μόνο τα αρχικά χαρακτηριστικά του προσώπου. Όλα τα κύρια όργανα αρχίζουν να σχηματίζονται. Αρχίζει ο σχηματισμός του νωτιαίου μυελού, το δέρμα είναι διαφανές, αναπτύσσεται μια υποτυπώδης καρδιά.\nΤο κεφαλουραίο μήκος του εμβρύου είναι περίπου όσο το μέγεθος της άκρης του δακτύλου, όλα τα μεγάλα όργανα έχουν σχηματιστεί.\nΤο έμβρυο επιπλέει στο αμνιακό υγρό. Ο αμνιακός σάκος καλύπτεται από ένα προστατευτικό στρώμα κυττάρων που ονομάζεται χόριο. Ο λεκιθικός σάκος προμηθεύει το έμβρυο με όλα τα θρεπτικά συστατικά, έως ότου ο πλακούντας να αναπτυχθεί πλήρως και να αναλάβει αυτή τη διαδικασία περίπου την 12η εβδομάδα. Κατά τις πρώτες 12 εβδομάδες, το έμβρυο θα αναπτύξει και τα κύρια όργανα ενός ανθρώπινου όντος. Σε αυτό το τρίμηνο το έμβρυο είναι ευαίσθητο στις επιβλαβείς επιρροές του περιβάλλοντος. Αυτή η περίοδος είναι ζωτικής σημασίας για να αναπτυχθεί ένα υγιές έμβρυο, συνίσταται η λήψη συμπληρωμάτων φυλλικού οξέος, και η αποφυγή ορισμένων τροφών, η μείωση του αλκοόλ, του καπνίσματος και κάθε μη αναγκαίο φάρμακο.\nΤα χαρακτηριστικά του προσώπου είναι όλο και πιο διακριτά και η «ουρά» εξαφανίζεται. Οι μύες αρχίζουν να αναπτύσσονται. Τα μάτια σχηματίζονται αλλά τα βλέφαρα παραμένουν κλειστά από πάνω τους. Οι βραχίονες λυγίζουν τώρα στον αγκώνα και υποτυπώδη χέρια και δάκτυλα αναπτύσσονται. Τα γόνατα έχουν διαμορφωθεί και αναπτύσσονται τα κάτω άκρα με διακριτά δάκτυλα. Η καρδιά είναι πλέον τεσσάρων κοιλοτήτων και ένα πλήρως διαμορφωμένο όργανο με καρδιακούς παλμούς περίπου 180 φορές το λεπτό. Ο εγκέφαλος και το νευρικό σύστημα είναι περίπου 4 φορές μεγαλύτερα σε σχέση με αυτά των 6 εβδομάδων. Ειδικά νευρογλοιακά κύτταρα αναπτύσσονται στο εσωτερικό του νευρικού σωλήνα, επιτρέπουν στα νευρικά κύτταρα να ενωθούν ώστε τα μηνύματα να μπορούν να μεταδοθούν από τον εγκέφαλο στο σώμα. Το πεπτικό σύστημα, το στόμα, το έντερο, ο στόμαχος αναπτύσσονται πολύ γρήγορα αλλά δεν λειτουργούν ακόμα.\nΤην δωδέκατη εβδομάδα το έμβρυο μοιάζει με ένα μικρό άνθρωπο. Το κεφαλουραίο μήκος του κυμαίνεται μεταξύ 46-84 χιλ.. Τα χέρια και τα πόδια αρχίζουν να κινούνται. Το δέρμα είναι ερυθρό και ημιδιαφανές. Τα δάκτυλα χεριών και ποδιών είναι πιο ευδιάκριτα και τα νύχια αρχίζουν να μεγαλώνουν. Η καρδιά είναι έτοιμη και λειτουργεί, αντλώντας αίμα σε όλα τα μέρη του σώματος. Το πεπτικό σύστημα έχει διαμορφωθεί και συνδέεται με το στόμα και το έντερο. Τα γεννητικά όργανα έχουν σχηματιστεί, αλλά ακόμα δεν μπορεί να καθορισθεί το φύλο του εμβρύου (Εικ. 17).\nΠοιες οι αλλαγές που συμβαίνουν στην εμβρυική ανάπτυξη κατά το δεύτερο τρίμηνο;\nΤην 20η εβδομάδα, οι κινήσεις είναι πιο συντονισμένες. Τα γεννητικά όργανα έχουν αναπτυχθεί πλήρως και είναι συνήθως ορατά στον υπέρηχο. Το έμβρυο αναπτύσσεται πολύ γρήγορα. Σε αυτό το στάδιο η μητέρα θα πρέπει να αισθάνεται τις κινήσεις του εμβρύου. Οι κινήσεις είναι πιο αισθητές, καθώς τα οστά του ποδιού του εμβρύου επιτυγχάνουν τις τελικές σχετικές αναλογίες τους. Η συγχρονισμένη κίνηση των άκρων ενισχύει τη διατροφή του αρθρικού χόνδρου και εμποδίζει τη συγχώνευση των συνδετικών ιστών κατά την επιτάχυνση. Προωθεί επίσης την σκλήρυνση των οστών. Από αυτό το στάδιο, ο πλήρως αναπτυγμένος πλακούντας θα παρέχει στο έμβρυο όλες τις αναγκαίες ουσίες μέχρι τη γέννηση, οξυγόνο, θρεπτικές ουσίες και προστατευτικά αντισώματα.\nΠοιες οι αλλαγές που συμβαίνουν στην εμβρυική ανάπτυξη κατά το τρίτο τρίμηνο;\nΟ εγκέφαλος μεγαλώνει και ένα λιπαρό προστατευτικό περίβλημα προστατεύει τις νευρικές ίνες. Αυτή η σημαντική εξέλιξη επιτρέπει στον εγκέφαλο να δίνει εντολές πιο γρήγορα. Οι πνεύμονες έχουν αναπτυχθεί περισσότερο από τους αεραγωγούς. Ο πλακούντας είναι αρκετά επιλεκτικός σε ότι επιτρέπει να περάσει από την μητέρα στο αίμα του εμβρύου, μη επιτρέποντας τη δίοδο σε βλαβερές ουσίες, όπως φάρμακα.\nΤις τελευταίες 4 εβδομάδες της εγκυμοσύνης το μωρό παχαίνει και αναπτύσσει ένα παχύ στρώμα λίπους. Όλα τα όργανα έχουν πλήρως διαμορφωθεί και λειτουργούν.\nΤο μωρό τώρα είναι έτοιμο να γεννηθεί. Εγκαθίσταται βαθύτερα στην πύελο (εμπέδωση κεφαλής εμβρύου). Αυτό μπορεί να συμβεί οποιαδήποτε στιγμή από την 36η εβδομάδα ως τον τοκετό (Εικ. 19).\nΠοιος ο ρόλος του ομφάλιου λώρου;\nΟ ομφάλιος λώρος εκτείνεται μεταξύ του πλακούντα και του εμβρύου. Αυτός ο λώρος περιέχει δύο αρτηρίες και μια φλέβα (Εικ. 20). Ο ομφάλιος λώρος σχηματίζεται την 5η εβδομάδα της κύησης. Το μέσο μήκος του ομφαλίου λώρου είναι περίπου 22 εκ.. Ο ομφάλιος λώρος αποτελείται από πολλά βλαστοκύτταρα. Αυτά μπορεί να χρησιμοποιηθούν για θεραπεία για πάνω από 45 διαταραχές, ιδίως αιματολογικές νόσους. Μέσω των ομφαλικών αγγείων επιτυγχάνεται η ανταλλαγή αερίων, θρεπτικών ουσιών και οξυγόνου που λαμβάνει χώρα μεταξύ του αίματος της μητέρας και του αίματος του εμβρύου.\nΠοιες οι ανωμαλίες του ομφάλιου λώρου;\nΌσον αφορά τις ανωμαλίες του ομφαλίου λώρου, η μονήρης ομφαλική αρτηρία σχετίζεται με χρωμοσωμικές ανωμαλίες. Μερικές από αυτές τις ανωμαλίες περιλαμβάνουν τη μη σωστή ανάπτυξη του καρδιαγγειακού και του ουροποιητικού συστήματος του εμβρύου. Αυτό μπορεί να ανιχνευθεί με υπερηχογράφημα ρουτίνας. Η πρόπτωση του ομφάλιου λώρου συμβαίνει συνήθως όταν ο λώρος είναι πολύ μακρύς. Το μωρό μπορεί να γεννηθεί πρόωρα ή να είναι σε ισχιακή προβολή ή εγκάρσιο σχήμα. Η περιτύλιξη του ομφάλιου λώρου συμβαίνει όταν ο ομφάλιος λώρος είναι τυλιγμένος γύρω από το κεφάλι του μωρού, τουλάχιστον μία ή περισσότερες φορές. Αυτό μπορεί να ανιχνευθεί όταν το μωρό είναι σε κατάσταση στρες στο καρδιοτοκογράφημα ή με ένα απλό υπερηχογράφημα. Σε άλλες περιπτώσεις ο λώρος μπορεί να τυλιχτεί γύρω από τα χέρια ή τα πόδια. Δεν αποτελεί ένδειξη καισαρικής τομής. Όσον αφορά τα προδρομικά αγγεία, είναι σπάνια κατάσταση (μια στις 3.000 γεννήσεις), και μπορεί να αποβεί απειλητική για τη ζωή του εμβρύου. Ο κυριότερος κίνδυνος είναι η ρήξη των αγγείων κατά τον τοκετό, κάτι που οδηγεί σε εμβρυϊκό θάνατο λόγω αιμορραγίας. Οι κόμβοι του ομφάλιου λώρου ανευρίσκονται στο 1% των εμβρύων. Μερικοί κόμβοι παρουσιάζονται κατά τη διάρκεια του τοκετού. Άλλοι συμβαίνουν από την κίνηση γύρω από τη μήτρα. Οι περισσότεροι κόμβοι εμφανίζονται όταν ο ομφάλιος λώρος είναι πολύ μεγάλος. Σε κάποιες περιπτώσεις οι κόμβοι μπορεί να γίνουν πολύ σφικτοί, ώστε να εμποδίζουν την παροχή οξυγόνου στο έμβρυο.\nΈκτοπη ή εξωμήτρια ονομάζεται οποιαδήποτε κύηση λαμβάνει χώρα εκτός της μητρικής κοιλότητας.\nΠοια η συχνότητα της έκτοπης κύησης;\nΗ επίπτωση της έκτοπης κύησης κυμαίνεται από 1-2 ανά 100 κυήσεις. Παρά την μεγάλη πτώση της θνησιμότητας των έκτοπων κυήσεων που παρατηρείται τα τελευταία χρόνια (4 από 12 θάνατοι ανά 10000 εξωμήτριες), κάτι που οφείλεται βασικά στην ευρεία εφαρμογή των νεότερων διαγνωστικών μεθόδων και στην βελτίωσή τους (β-hCG και υπερηχογραφία) αλλά και στην βελτίωση των θεραπευτικών μεθόδων,οι έκτοπες κυήσεις ακόμη αποτελούν την μεγαλύτερη αιτία μητρικής θνησιμότητας στο 1ο τρίμηνο κύησης.\nΠου οφείλεται η έκτοπη κύηση;\nΣε πολλές περιπτώσεις δεν υπάρχει εξακριβωμένη αιτία ,όμως κάθε παράγοντας που προκαλεί ανατομικές αλλοιώσεις στον ωαγωγό ή περιορίζει την λειτουργικότητά του μπορεί να προκαλέσει παγίδευση του γονιμοποιημένου ωαρίου πριν να φθάσει στην μήτρα. Συχνότεροι παράγοντες κινδύνου είναι οι συγγενείς ανωμαλίες της σάλπιγγας, το ιστορικό φλεγμονώδους νόσου της πυέλου, συνήθως συσχετιζόμενη με σεξουαλικά μεταδιδόμενα νοσήματα, όπως χλαμυδιακή και γονοκοκκική λοίμωξη, διαπιστωμένη νόσος των σαλπίγγων (σαλπιγγίτιδα, ενδομητρίωση, όγκοι), ιστορικό χειρουργικών επεμβάσεων στην πύελο, και ιδιαιτέρως στους ωαγωγούς (π.χ. απολίνωση ή ηλεκτροκαυτηρίαση), τεχνικές υποβοηθούμενης γονιμοποίησης (IVF), χρήση ενδομητρικών σπειραμάτων και ιστορικό προηγούμενης έκτοπης κύησης.\nΠώς διακρίνεται η έκτοπη κύηση;\nΔιακρίνουμε τους εξής τύπους έκτοπης κύησης ανάλογα με την θέση εμφύτευσης του εμβρύου (Εικ. 21):\nΑ) Σαλπιγγική : οι ωαγωγοί είναι η κατ’ εξοχήν θέση έκτοπης κύησης, αντιστοιχώντας στο 95-97% του συνόλου των έκτοπων. Η σαλπιγγική χωρίζεται περαιτέρω σε ληκυθική, που είναι η συχνότερη, σε ισθμική και σε κροσσική.\nΒ) Διάμεση: όταν θέση εμφύτευσης είναι το ενδιάμεσο τμήμα της σάλπιγγας. Αντιστοιχεί στο 2-4% του συνόλου των έκτοπων.\nΓ) Ωοθηκική: (0.15-1% των έκτοπων)\nΔ) Κοιλιακή: όταν η εμφύτευση γίνεται, πρωτογενώς ή συνηθέστερα δευτερογενώς στην περιτοναϊκή κοιλότητα. (1-1.4% των έκτοπων)\nΕ) Διασυνδεσμική: όταν η εμφύτευση γίνεται δευτερογενώς ανάμεσα στα πέταλα του πλατέος συνδέσμου.\nΣΤ) Τραχηλική: (0.1-0.15% των έκτοπων)\nΠόσο συχνά παρατηρείται παράλληλη ενδομήτρια και εξωμήτρια κύηση;\nΣπανίως (0.03-0.003%) συμβαίνει να συνυπάρχουν μία ενδομήτρια με μία εξωμήτρια κύηση, οπότε μιλάμε για ετερότοπη κύηση, ή ακόμη πιο σπάνια συνυπάρχει κύηση σε αμφότερες τις σάλπιγγες, οπότε μιλάμε για αμφίπλευρη σαλπιγγική κύηση.\nΠοια τα κλινικά σημεία της έκτοπης κύησης;\nΤα κλινικά σημεία της έκτοπης κύησης περιλαμβάνουν πόνο (97%), κολπική αιμόρροια (79%) και ψηλαφητή εξαρτηματική μάζα (63%) που αποτελούν και την κλασική τριάδα συμπτωμάτων, που εν τούτοις απαντά στο 45% των περιπτώσεων. Το πιο συχνό κλινικό εύρημα είναι η κοιλιακή ευαισθησία (91%). Αν και πολλές ασθενείς κατά την επίσκεψή τους εμφανίζουν αμηνόρροια, δεν έχουν υποψιασθεί την κύησή τους.\nΣύμφωνα με την Παγκόσμια Οργάνωση Υγείας ως αυτόματη αποβολή ορίζεται η διακοπή της κύησης η οποία γίνεται χωρίς ιατρική παρέμβαση πριν από την 20η εβδομάδα, δηλαδή πριν από το στάδιο κατά το οποίο το κύημα μπορεί να θεωρηθεί βιώσιμο (Εικ. 22).\nΠοια η συχνότητα των αυτόματων αποβολών;\nΗ συχνότητα εκδήλωσης των αυτόματων αποβολών ανέρχεται στο 40% περίπου των συλλήψεων. Όμως τα 2/3 των χαμένων αυτών κυήσεων δεν επιβεβαιώνονται κλινικά με αποτέλεσμα το ποσοστό των εκδηλουμένων αυτόματων αποβολών να κυμαίνεται από 10-15%. Στις περισσότερες περιπτώσεις (80%) οι αποβολές συμβαίνουν μέχρι τη 12η εβδομάδα της κυήσεως. Μελέτες δείχνουν πως η πιθανότητα γονιμοποιημένου ωαρίου να εξελιχθεί σε φυσιολογική κύηση ανέρχεται σε 23%.\nΠοια τα αίτια των αυτόματων αποβολών;\nΤα κυριότερα αίτια των αυτόματων αποβολών περιλαμβάνουν:\nΟι ανωμαλίες αυτές της ανάπτυξης του εμβρύου διακρίνονται σε εκείνες με παρουσία παθολογικού αριθμού χρωμοσωμάτων (ανευπλοϊδία) και εκείνες με φυσιολογικό καρυότυπο (ευπλοϊδία). Υπολογίζεται ότι το 50-60% των αυτομάτων αποβολών οφείλεται σε χρωμοσωμικές ανωμαλίες του εμβρύου. Περίπου το 50% των ανωμαλιών αυτών είναι αυτοσωματικές με συχνότερη την τρισωμία 16, αλλά και τις τρισωμίες 13, 18, 21 και 22. Η μονοσωμία Χ (45 Χ) και η πολυπλοϊδία ευθύνονται, η κάθε μία για ένα επιπλέον ποσοστό 20-25%.\nΣημαντικότερο αίτιο είναι η ανεπάρκεια του έσω τραχηλικού στομίου. Είναι συνήθως τραυματικής αιτιολογίας από προηγούμενες επεμβάσεις στον τράχηλο π.χ.κωνοειδή εκτομή. Σπανίως μπορεί να είναι αποτέλεσμα ανώμαλης ανάπτυξης του τραχήλου στη διάρκεια της διάπλασης του γεννητικού συστήματος. Η αποκάλυψη της παρουσίας της γίνεται συνήθως στο 2ο τρίμηνο και τις αρχές του 3ου τριμήνου, με τη διαστολή του τραχήλου, την πρόπτωση του θυλακίου εντός του κόλπου και στη συνέχεια τη ρήξη των υμένων και την έξοδο πρόωρα του εμβρύου.\nΣχετικά με τις ανωμαλίες της μήτρας αίτια αποτελούν οι διάφορες συγγενείς ανωμαλίες που είναι αποτέλεσμα παθολογικής διαφοροποίησης των πόρων του Müller. Τέλος, η παρουσία ινομυωμάτων, κυρίως υποβλεννογόνιων, όπως και η παρουσία ενδομητρικών συμφύσεων, αποτελούν σημαντικά αίτια πρόκλησης αποβολών.\nΟι συνηθέστεροι μικροβιακοί παράγοντες που έχουν συσχετισθεί είναι το Toxoplasma gondii, η Listeria monocytogenes, τα Chlamydia trachomatis, ο Herpes simplex, το Mycoplasma hominis και το Ureoplasma urealyticum.\nΟ διαβήτης, τα νοσήματα του θυρεοειδούς και η ανεπάρκεια έκκρισης προγεστερόνης από το ωχρό σωμάτιο ή τον πλακούντα είναι επίσης δυνατόν να προκαλέσουν αυτόματη αποβολή.\nΣτη διάρκεια της κύησης παρουσιάζονται ανοσολογικοί παράγοντες, οι οποίοι συμμετέχουν σε αυτοάνοσους ή αλλοάνοσους μηχανισμούς οδηγώντας σε αυτόματες αποβολές ή ενδομήτριους θανάτους.\nΟι χειρουργικές επεμβάσεις στην ελάσσονα πύελο, στο πρώτο ήμισυ της κύησης αυξάνουν το ποσοστό εκδήλωσης αυτομάτων αποβολών, το ίδιο ισχύει και για τις περιπτώσεις των επεμβάσεων που επιπλέκονται με περιτονίτιδα.\nΤι είναι η τροφοβλαστική νόσος;\nH τροφοβλαστική νόσος της κύησης είναι ένας ευρύς όρος που συμπεριλαμβάνει μια πλειάδα βλαβών της τροφοβλάστης, από την απλή υδατιδόμορφη μύλη έως το εξαιρετικά κακόηθες χοριοκαρκίνωμα. Η απλή υδατιδόμορφη μύλη χαρακτηρίζεται από βοτρυοειδή εκφύλιση των χοριακών λαχνών, η οποία μπορεί να είναι μερική ή ολική. Η συχνότητα της ποικίλλει και υπολογίζεται σε 1 ανά 1.000 κυήσεις. Η συχνότητά της φαίνεται να εξαρτάται από την ηλικία της μητέρας, καθώς παρατηρούνται αυξημένα ποσοστά σε μητέρες μικρής ηλικίας και σε υπερήλικες. Σπανιότερα, μπορεί να εμφανισθεί μετά από έκτοπη κύηση, ενώ ο κίνδυνος είναι μεγαλύτερος σε γυναίκες με ιστορικό αυτομάτων αποβολών. Άλλοι παράγοντες που μπορεί να ενοχοποιούνται είναι η ομάδα αίματος, ο παράγοντας Rhesus, διαιτητικές συνήθειες (διατροφή χαμηλή σε πρωτεΐνες, σε λιπαρά ή έλλειψη βιταμίνης Α), η εξωσωματική γονιμοποίηση, ανοσολογικοί και περιβαλλοντικοί παράγοντες και η πολυσπερμία.\nΠοια η αιτιοπαθογένεια της τροφοβλαστικής νόσου;\nΌσον αφορά την αιτιοπαθογένειά της έχει αποδειχθεί ότι οι περισσότερες περιπτώσεις είναι ευπλοειδικές με καρυότυπο 46,ΧΧ και είναι το αποτέλεσμα γονιμοποίησης ενός κενού ωαρίου από ένα διπλοειδές ή ένα απλοειδές σπερματοζωάριο, το οποίο στην συνέχεια διπλασιάζει τα χρωματοσώματα του. Λιγότερο συχνά, η μύλη κύηση είναι τριπλοειδική με καρυότυπο 69,ΧΧΧ, 69,ΧΧΥ ή 69,ΧΥΥ από την γονιμοποίηση ενός φυσιολογικού ωαρίου (23,Χ) με δύο σπερματοζωάρια. Παθολογοανατομικά, η μύλη κύηση χαρακτηρίζεται από οίδημα του στρώματος των λαχνών και από απουσία των λαχνικών αγγείων και από υπερπλασία των στοιβάδων, κυρίως της συγκυτιοτροφοβλάστης.\nΠοια τα κλινικά συμπτώματα;\nΚλινικά, χαρακτηρίζεται από την εμφάνιση κολπικής αιμόρροιας και την επίταση των υποκειμενικών συμπτωμάτων της κύησης. Η κολπική αιμόρροια μπορεί να είναι μικρή στην αρχή, αργότερα όμως, μπορεί να είναι μεγάλη και να συνοδεύεται από την έξοδο κυστιδίων, δίκην βοτρύων. Από την κλινική εξέταση διαπιστώνεται σημαντικά αυξημένο μέγεθος μήτρας σε σχέση με την ηλικία της κύησης. Αρκετά συχνά η νόσος μπορεί να επιπλακεί με ανεξήγητη αναιμία, τοξιναιμία και υπερέμεση. Η διάγνωση της νόσου βασίζεται στην κλινική εικόνα, στον προσδιορισμό των επιπέδων της β-hCG, που ανευρίσκονται ιδιαίτερα υψηλά, και στον υπερηχογραφικό έλεγχο (χαρακτηριστική εικόνα "νιφάδων χιονιού") (Εικ. 23).\nΗ αντιμετώπιση της μύλης κύησης περιλαμβάνει την θεραπευτική απόξεση της μήτρας και την αναρρόφηση των τροφοβλαστικών στοιχείων. Σε περιπτώσεις προχωρημένης μύλης κύησης επιβάλλεται η χορήγηση μητροσυσπαστικών φαρμάκων λόγω του κινδύνου σοβαρής αιμορραγίας. Πριν από την απόξεση πρέπει να γίνεται ακτινογραφία πνευμόνων για τον αποκλεισμό πιθανής μετάστασης της νόσου. Σε όλες τις περιπτώσεις, μετά την αντιμετώπιση της νόσου, συνιστάται αποφυγή νέας κύησης για ένα χρόνο και ποσοτικός προσδιορισμός των επιπέδων της β-hCG σε τακτά χρονικά διαστήματα μέχρι μηδενισμού των. Σε περίπτωση εμφάνισης αιμορραγίας η επανάληψη της απόξεσης και η ιστολογική εξέταση, κρίνεται απαραίτητη.\nΕίναι ο τοκετός, ο οποίος αρχίζει πριν από τη συμπλήρωση των 37 εβδομάδων της κύησης και οπωσδήποτε μετά την 24η εβδομάδα κύησης. Σχετικά με το κατώτερο χρονικό όριο στο οποίο καθορίζεται ο πρόωρος τοκετός δεν υπάρχει ομοφωνία. Έτσι σύμφωνα με την Παγκόσμια Οργάνωση Υγείας ως κατώτερο όριο θεωρείται η 23η εβδομάδα κύησης, ενώ στις Η.Π.Α. το όριο αυτό είναι η 20η εβδομάδα της κύησης. Στη χώρα μας ως κατώτερο όριο θεωρείται η 24η εβδομάδα.\nΠοια τα κλινικά συμπτώματα του πρόωρου τοκετού;\nΚλινικά, ο πρόωρος τοκετός χαρακτηρίζεται από την εκδήλωση κανονικών περιοδικών συστολών της μήτρας (το λιγότερο 2 συστολές της μήτρας/10λεπτο σε χρονικό διάστημα >30 λεπτών) που προκαλούν προοδευτική εξάλειψη και διαστολή του τραχήλου και καταλήγουν σε τοκετό μεταξύ της 24ης και 37ης εβδομάδας της κύησης.\nΣύμφωνα με τα κριτήρια του Creasy, ένας πρόωρος τοκετός χαρακτηρίζεται ως ενεργός όταν:\nΠοια τα παθογενετικά αίτια του πρόωρου τοκετού;\nΗ παθογένεια του πρόωρου τοκετού είναι πολυπαραγοντική και ενοχοποιούνται παράγοντες όπως η ενδοαμνιακή φλεγμονή, η υποξία λόγω μητροπλακουντιακής ανεπάρκειας και η ενεργοποίηση του «πλακουντιακού ρολογιού». Για αυτό το λόγο ο πρόωρος τοκετός μπορεί να θεωρηθεί ως σύνδρομο. Οι κύριοι παθογενετικοί μηχανισμοί που παρεμβάλλονται μεταξύ του αρχικού γεγονότος και του τελικού αποτελέσματος που είναι ο πρόωρος τοκετός είναι (Εικ. 24) :\n- η ενεργοποίηση του ορμονικού άξονα Υποθάλαμος-Υπόφυση-Επινεφρίδια τόσο της μητέρας, όσο και του εμβρύου,\n- η φλεγμονή είτε των στοιχείων της κύησης, είτε συστηματική,\n- η αιμορραγία μετά από αποκόλληση του χορίου ή του φθαρτού και\n- η παραγωγή θρομβίνης που συνεπάγεται η παθολογική διάταση της μήτρας\nΗ λοίμωξη φαίνεται να είναι ο πιο κοινός εκλυτικός παράγοντας ανάμεσα στην 24η-29η εβδομάδα, ενώ οι περισσότεροι πρόωροι τοκετοί μετά τις 29 εβδομάδες είναι είτε ιδιοπαθείς, είτε ιατρογενείς.\nΤο σύνδρομο του πρόωρου τοκετού είναι συνήθως αποτέλεσμα μιας αργής, χρόνιας ενδομήτριας φλεγμονώδους αντίδρασης. Η φλεγμονή αυτή μπορεί να είναι αποτέλεσμα μιας υποκλινικής μικροβιακής λοίμωξης, η οποία μπορεί να προσβάλλει τη μητέρα ή το έμβρυο μετά από ανιούσα προσβολή των στοιχείων της κύησης, ή μετά από αναζωπύρωση μικροβίων που προϋπάρχουν στην ενδομήτρια κοιλότητα. Η φλεγμονώδης αντίδραση μπορεί ακόμη να είναι μια απάντηση σε ερεθίσματα όπως η μητροπλακουντιακή ισχαιμία, ενώ υπάρχουν και στοιχεία που θέτουν την υπόνοια μιας αλλεργικής αντίδρασης ή μιας αντίδρασης έναντι αλλομοσχεύματος, όπως θεωρείται το έμβρυο από τη μητέρα.\nΟι ανιούσες φλεγμονές των υμένων προάγουν τις τοπικές ενδοτοξίνες και κυτταροκίνες της φλεγμονής (IL-1 και ΤNF-α), γεγονός που αυξάνει την έκφραση των προσταγλανοειδών, της λευκοτριένης και της ενδοθηλίνης στους υμένες και προκαλούν συσπάσεις της μήτρας. Οι κυτοκίνες αυξάνουν επίσης την έκφραση των πρωτεασών των υμένων. Προϊόντα όπως η κολλαγενάση, προάγουν την παραγωγή αμνιοχοριονικής, φθαρτοειδούς και τραχηλικής IL-8, οδηγώντας σε συγκέντρωση των πολυμορφοπυρήνων λευκοκυττάρων και απελευθερώνουν ελαστάσες που οδηγούν σε παραπέρα τραχηλική μεταβολή, διαχωρισμό του χορίου από το φθαρτό και/ή πρόωρη ρήξη των υμένων.\nΤο μητρικό και εμβρυικό stress μπορεί να έχει ως αποτέλεσμα την απελευθέρωση ορμονών από τον υποθάλαμο και τα επινεφρίδια, οι οποίες αυξάνουν την έκφραση της CRH στον πλακούντα, στο φθαρτό και στο αμνιο-χόριο. Η CRH δρα παρακρινικά και αυξάνει την παραγωγή προσταγλανοειδών από τους υμένες, προκαλώντας συσπάσεις.\nΗ αυξημένη έκφραση των φυσιολογικών εκκινητών του τοκετού (π.χ. CRH, ωκυτοκίνης και η τοπική απόσυρση της προγεστερόνης) μπορεί να συμβεί νωρίτερα στην εγκυμοσύνη τυχαία, οδηγώντας σε αυξημένη παραγωγή πρωτεασών και προσταγλανοειδών.\nΗ ελαττωμένη μητριαία αιματική ροή δευτερογενώς οδηγεί σε αγγειοπάθεια του φθαρτού και μπορεί να γίνει αιτία μητροπλακουντιακής ισχαιμίας, οδηγώντας σε τοπική καταστροφή ιστού από παραγωγή λιπιδοϋπεροξειδίων και ελεύθερων ριζών οξυγόνου, προάγοντας έτσι την παραγωγή ενδοθηλίνης και προσταγλανοειδών, ή οδηγώντας σε εμβρυικό stress και αυξημένη έκφραση CRH.\nΤέλος, η αιμορραγία από το φθαρτό μπορεί να οδηγήσει σε μητροπλακουντιακή απελευθέρωση κυτοκινών ή δρα άμεσα στην αύξηση παραγωγής φθαρτοειδών, πρωτεασών και προσταγλανοειδών με τον τοκετό.\nΗ υπέρταση επιπλέκει την εγκυμοσύνη στο 10% των περιπτώσεων και μπορεί να εμφανισθεί με δύο μορφές τη χρόνια υπέρταση και την προεκλαμψία. Υπέρταση της εγκυμοσύνης καλείται η αύξηση της αρτηριακής πίεσης πάνω από 140/90 mmHg ή μόνο της διαστολικής πάνω από 90 mmHg σε δύο τουλάχιστον μετρήσεις με μεσοδιάστημα 6 ωρών. Ως χρόνια υπέρταση ορίζεται η αύξηση της αρτηριακής πίεσης τουλάχιστον στο 140/90 mmHg που διαπιστώνεται δύο ή περισσότερες φορές σε ένα 24ωρο και εκδηλώνεται πριν από την 20ή εβδομάδα της κύησης καθώς και η παραμονή της αρτηριακής πίεσης άνω των 140/90 mmHg μετά την 40ή ημέρα της λοχείας.\nΤι είναι η προεκλαμψία και τι η εκλαμψία;\nΗ υπερτασική νόσος της κύησης μπορεί να εκδηλωθεί με υπέρταση, οίδημα, λευκωματουρία και διεγερσιμότητα του κεντρικού νευρικού συστήματος και τότε η παθολογική αυτή κατάσταση ονομάζεται προεκλαμψία. Αν συνυπάρχουν και τονικοί ή κλονικοί σπασμοί η κατάσταση αυτή ονομάζεται εκλαμψία. Οι παθολογικές αυτές οντότητες παρουσιάζονται στο τρίτο κυρίως τρίμηνο της κύησης.\nΠοια η αιτιολογία της υπερτασικής νόσου;\nΓια την αιτιολογία της υπερτασικής νόσου της εγκυμοσύνης έχουν ενοχοποιηθεί ανοσοβιολογικοί, γενετικοί, αγγειακοί και ορμονικοί παράγοντες χωρίς ωστόσο να έχει διευκρινισθεί ο ρόλος του καθενός στην παθοφυσιολογική αλληλουχία της νόσου (Εικ. 25).\nΑυτό που γνωρίζουμε με βεβαιότητα είναι ότι υπάρχουν ορισμένοι παράγοντες που μπορούν να επιδράσουν αρνητικά στην πρόγνωση μιας εγκυμοσύνης που επιπλέκεται με υπέρταση. Αυτοί οι παράγοντες είναι:\nΗ ηλικία της εγκύου να είναι μεγαλύτερη από 35 ετών\nΗ ύπαρξη ή μη προηγούμενων κυήσεων και ο αριθμός τους\nΚοινωνικοοικονομικές και γεωγραφικές παράμετροι\nΤο κάπνισμα που επιφέρει αύξηση της συστολικής αρτηριακής πίεσης της εγκύου και\nΈνας αριθμός παραγόντων που οδηγούν σε αύξηση του βάρους του πλακούντα π.χ. η πολύδυμη κύηση, το οξύ υδράμνιο, ο σακχαρώδης διαβήτης, η ασυμβατότητα Rhesus με υδρωπικό έμβρυο, η μύλη κύηση.\nΠώς διακρίνεται ο σακχαρώδης διαβήτης κατά την κύηση;\nO σακχαρώδης διαβήτης διακρίνεται σε τέσσερις τύπους τον ινσουλινοεξαρτώμενο ή νεανικό, το μη ινσουλινοεξαρτώμενο ή διαβήτη ενηλίκων, το σακχαρώδη διαβήτη της κύησης και το δευτεροπαθή σακχαρώδη διαβήτη. Ο σακχαρώδης διαβήτης της κύησης και ο ινσουλινοεξαρτώμενος αποτελούν το 90% των περιπτώσεων σακχαρώδη διαβήτη στην κύηση (Εικ. 26). Ως σακχαρώδης διαβήτης της κύησης ορίζεται η δυσανεξία στην πρόσληψη υδατανθράκων, που αναπτύσσεται για πρώτη φορά ή ανακαλύπτεται για πρώτη φορά στη διάρκεια της εγκυμοσύνης. Ο προϋπάρχων της εγκυμοσύνης διαβήτης προκαλεί μεγαλύτερα προβλήματα από αυτόν που αναπτύσσεται στη διάρκειά της και οι επιπλοκές που μπορεί να εμφανισθούν εξαρτώνται από τη παρουσία διαταραχών που σχετίζονται με το διαβήτη όπως η νεφροπάθεια και η αμφιβληστροειδοπάθεια, από το χρονικό διάστημα που έχει παρέλθει από την πρώτη διάγνωσή του καθώς και από τη σωστή ή μη ρύθμισή του.\nΠοιες οι επιπλοκές του σακχαρώδους διαβήτη;\nΟι επιπλοκές περιλαμβάνουν συγγενείς ανωμαλίες από το καρδιαγγειακό, το κεντρικό νευρικό,το ουροποιογεννητικό και το γαστρεντερικό σύστημα. Επιπλέον, είναι δυνατόν να παρουσιαστεί νεογνική ασφυξία, μακροσωμία, τραυματισμός κατά τον τοκετό, σύνδρομο αναπνευστικής δυσχέρειας του νεογνού, νεογνική υπογλυκαιμία, υπερχολερυθριναιμία, υπασβεστιαιμία, υπομαγνησιαιμία, πολυκυτταραιμία, θρόμβωση νεφρικής φλέβας του νεογνού και υπερτροφική μυοκαρδιοπάθεια του νεογνού. Η σοβαρότητα των παραπάνω επιπλοκών επιβάλλει την παρακολούθηση της κύησης με υπερηχογραφικό έλεγχο, καρδιοτοκογραφικές δοκιμασίες και έλεγχο των επιπέδων του σακχάρου.\nΤι περιλαμβάνει ο έλεγχος της σακχαροδιαβητικής εγκύου;\nΟ υπερηχογραφικός έλεγχος θα πρέπει να αρχίζει από τη διάγνωση της κύησης με τον προσδιορισμό της ηλικίας του νεογνού και ιδιαίτερα στο τέλος του 1ου τριμήνου με τον έλεγχο τον ανατομικών ανωμαλιών και της αυχενικής διαφάνειας και να συνεχίζεται τη 18η –20η εβδομάδα για την εκτίμηση του βάρους του νεογνού και τη διαπίστωση τυχόν συγγενών ανωμαλιών. Μεταξύ της 20ης-22ης εβδομάδας επιβάλλεται η εμβρυϊκή ηχοκαρδιογραφία για τη διαπίστωση και αξιολόγηση ενδεχόμενων ανωμαλιών του καρδιαγγειακού. Η σωματομετρία και η κατάσταση του εμβρύου αρχίζει να ελέγχεται από την 28η εβδομάδα και συνεχίζει μέχρι το τέλος της κύηση ανά 15 ημέρες. Η εκτίμηση αυτή επιτρέπει την πρώιμη διάγνωση επιπλοκών όπως η μακροσωμία, το πολυυδράμνιο και η προεκλαμψία που καθίσταται απαραίτητη πριν την έναρξη του τοκετού και οδηγεί σε καλύτερη αντιμετώπιση της εγκύου.\nΤι είναι η μακροσωμία του εμβρύου;\nΩς μακροσωμία έχει ορισθεί το βάρος γέννησης του εμβρύου ίσο ή μεγαλύτερο των 4500g βάσει των εκατοστιαίων θέσεων ως μεγαλύτερο ή ίσο της 95ης εκατοστιαίας θέσης. Η συχνότητα της μακροσωμίας είναι 5-10% για τα νεογέννητα άνω των 4000g και 1-2%για εκείνα που ζυγίζουν άνω των 4500g. Σύμφωνα με πιο πρόσφατα στοιχεία ενώ τα νεογνά με βάρος γέννησης μεταξύ 4000g-4500g ανευρίσκεται στο 10% των μη διαβητικών μητέρων, για τις διαβητικές το ποσοστό αυτό ανέρχεται στο 23%. Η μακροσωμία αυξάνει τη μητρική και βρεφική νοσηρότητα και θνησιμότητα γιατί μπορεί να οδηγήσει σε δυστοκία ώμων, παράλυση του Εrb, κατάγματα και άλλα τραύματα στο σκελετό του εμβρύου και περιγεννητική ασφυξία, ενώ από τη μητέρα δυνατόν να παρατηρηθούν τραύματα του πυελικού σωλήνα και αιμορραγία μετά τον τοκετό.