(21 މާރިޗު 2021 އާ ގުޅޭ)\n"އާދޭ..." ސޯފާއިން ތެދުވެ އަރީންނަށް މިދުހަތު އަތް ދިއްކޮށްލިއެވެ. ގޮތެއް ނިންމަން ނޭނގުނަސް މިދުހަތުގެ އަތުގައި އަރީން ހިފި އެވެ. އޭނާ ގޮވައިގެން މިދުހަތި ހިނގައިގަތީ ބިއްދޮށުގައި ހުރި އޭނާގެ ނިދާކޮޓަރިއަށް ވަންނާށެވެ.\nއަރީންގެ ޖެހިލުންވުން މާނައެއްނެތް އަސަރަކަށް ވެއްޖެ އެވެ. ގަންނަންވީ ބިރު ފަހަނައަޅައި ހިނގައްޖެ އެވެ. ހެޔޮމަގަށް މަގުދައްކައިދޭ ސަމުގާ ކަމުގައި މީހާގެ ޒަމީރު ވެއެވެ. ނަމަވެސް އެ ޒަމީރުގެ އަޑަށް އަރީންގެ ހިތާއި ސިކުނޑި ބަންދު ކުރީއެވެ. އަލިކަމުގެ ރޮއްޖެއް ފާޅުވާންނެތް އަނދިރި ކަމަކަށް އޭނާ މަރުހަބާ ކިޔައިފި އެވެ. ހަވާނަފްސުގެ އެދުންތަކަށް ދަހިވެތިވީލެއް ބޮޑުކަމުންނެވެ.\n"ޑެޑީ އާދެބަލަ... ޕްލީޒް..." ސާރާ އައިސް ކުނާމަތީ އިން އަސްލަންގެ އަތަށް ދަމަންފެށި އެވެ. ކުނާ މަތީގައި އަސްލަން އެކަނިވީމަ އެވެ. ކޮޅަށް ތެދުވިގޮތަށް ދަރިފުޅު ނަގާ ކޮނޑަށް ލައިގެން މޫދާ ދިމާއަށް އަސްލަން އައެވެ. ސާރާ ތޫލި ހަޅޭކަކާއެކު ހީނހީނ އޮތެވެ. އޭރު އަނުމް އުރާލައިގެން ކަކޫތާފެނަށް އެރި ނޯޔާ ހުއްޓެވެ. މަލްސާ އުރާލައިގެން ރިދާން އުޅުނީ ފަވާދުއާއި އޭނާގެ ދެބެން ގާތުއެވެ. އެތަނުގައި ނެހާގެ އަޑު ކުޑަކުޑަ މަލްސާއަށް ދޫނުކުރެއެވެ. އިޔާންގެ ބުރަކަށިމަތީ ވެލައެއްހެން ނެހާ އަރާ އޮވެ ނޯޔާއަށް އަންނާށޭ ގޮވައެވެ.\n"އެކުދީން އެހާ އަވަހަށް ނޯޔާ ބަލައިގަންނާނޭ އަހަރެން ހިޔެއް ނުކުރަން." މޫދާ ދިމާއަށް ބަލަން އިނދެފައި ކައިރީގަ އިން ސަބީނާއަށް ނަޒަރު ހުއްޓާލަމުން ރޫމާ ބުންޏެވެ.\n"އަހަރެންގެ ދުލުގައި އެކުއްޖާ ސިފަ ކުރާނޭ ލަފުޒެއް ނެތް... އެހާވެސް ފުރިހަމަ، އަހަރެންނާ ހަމައަށް އެއްކަމެއް ވެސް ނުޖައްސާ، އަހަރެން ކޮށްދޭ ހިތްވިޔަސް، ކޮށްދޭނޭ ކަމެއް ނުހުރޭ، ކުދީންނައިގެން އެހާވަރު ހުރޭ... އެހެންވީމަ އެކުދީން ވެސް ލޯބިވާނެއެއްނު، އެކަމަކު މިހާރު އެންމެ ދެރަވަނީ އެކުއްޖާ ސްކޫލު ދޮށަށް އެހާ ހިނގާ ހިނގުން ފެނިފަ... ހެޔޮލަފާ އަންހެން ދަރީންނަކީ މައިންބަފައިންގެ ހިތުގެ ހަމަޖެހުން، އަރީނަށް ވެސް ދަސް ކޮށްދޭން ބޭނުންވީ ނޯޔާފަދަ ރިވެތި އުޅުމެއް... ކާކުގެ ބޯހަރުކަމެއްކަން ނޭނގެ އެކުއްޖާއަށް ލިބިފަ އެހުރީ."\n"ކީއްވެތަ އެމަންޖެ ނައީ، ފަވާދު ބުނި ބަލިވެޔޭ." ނެހާގެ ދަރިފުޅު އުނގަށް ލައިގެން އިން ރޫމާ އަހާލި އެވެ.\n"މަށަށް ވެސް އެނގެނީ ތިވަރު، އަހަރެމެން ގެއިން ނުކުތްއިރު ދޮރާ ހަމައަށް ވެސް ނުކުމެނުލި." ސަބީނާއަށް މަޑުމަޑުން ދެފަރާތަށް ބޯ ހޫރާލެވުނެވެ.\n"އައްޔޫބު އުޅުނު ނޯޔާއަށް ސައިކަލެއް ގަނެދޭން، އޭރުން އެ ހިނގުމެއް ހިނގާކަށް ނުޖެހޭނެތާ... އެކަމަކު ނޯޔާ އެއްބަހެއްނުވި، އަހަރެންގެ ދަރިއަކަސް އެކުއްޖާގެ ހިތާއި ސިކުނޑީގަ ހިނގާ ހިޔާލުތަކެއް ނޭނގޭ... ގެއިން ނުކުމެ ހިނގާލަން ލިބެނީ ހަމައެކަނި ކުދީން ގޮވައިގެން ސްކޫލު ދޮށަށް ދާއިރުއޭ ބުނީ... އަސްލަން އަދިވެސް އުޅެނީ ހާދަ ލަދުންނޭ." ރޫމާ ބުންޏެވެ.\n"ރަނގަޅީ ހަމައެކަނި ނޯޔާއެއް ނޫން، ސަބީގެ އަސްލަންއަކީ ހެޔޮލަފާ ކުއްޖެއް، ބަލާބަލަ! އޭނާ އަހަރެމެންގެ ނޯޔާއާމެދު ބަހައްޓާ ގާތްކަން، އެއީ ހިތްވަރުގަދަ ފިރިހެނެއް... އޭނާ ވެސް ތިން ދަރީންނަށް ޓަކައިވީ ކުޑަ ގުރުބާނީއެއް ނޫން." އައްޔޫބު އިޝާރާތް ކުރީ ނޯޔާގެ އަތުގައި އަސްލަން ހިފާލިތަން ފެނި އެވެ.\n"އެހާ ފުނަށް ދާކަށް ނުކެރޭނެ." އަސްލަންގެ އަތުގައި ހިފައިގެން ހުރެ ނޯޔާ ވާހަކަ ދެއްކީ މަޑުންނެވެ.\n"އެހާ ފުނެއް ނޫން." ނޯޔާގެ އަތްތިލައަށް ބާރު ކޮށްލަމުން އަސްލަން ބުންޏެވެ.\nއަސްލަންގެ އަތުގައި ހިފައިގެން ހުރެ މޫދަށް ނޯޔާ ފޭބި އެވެ. އޭނާގެ އަތުން ކުޑަދަރިފުޅު އަސްލަން އުރާލީ ނޯޔާ ބިރުން ހުރިހެން ހީވެއެވެ.\n"ނޯޔާ!... ވެނެއް، ވެނެއް..." ރިދާން ނިކަން ބާރަށް ގޮވާލި އެވެ. ތެޅިގަތް ނޯޔާ ހިފައިގަތީ އަސްލަންގެ ގައިގަ އެވެ. ވަށައިގެން ލޮނުގަނޑު ތެރެ ހޯދަން ފެށި އެވެ. ނެހާ އަތް ހޫރާލީ ރިދާންގެ ގައިގާ ބޮނޑިއެއް އަޅާށެވެ. އެންމެންގެ ހިނިގަނޑު ފަޅައިގެން ދިޔަ އެވެ. އަނުމް ބައިންދަން މޫދަށްލީ ރިންގުފަދަ ރިންގެއް ނޯޔާއަށް ގެންނަން ފަވާދު ގޮވާލި އެވެ. އެއްއަތުން ކުޑަދަރިފުޅު އުރައިގެން އަނެއްއަތުން ނޯޔާގެ އުނަގަނޑުގައި ހިފަހައްޓާ ގާތްކޮށްލައިގެން އަސްލަން ހުއްޓެވެ.\n"އެއީ ދޮގެކޭ... މިހިސާބަކު ނޫޅޭނެ އެކަހަލަ އެއްޗިއްސެއް" ދެފައި ނުޖައްސަން ނޯޔާ އުޅުމުން އަސްލަން ބުނެލި އެވެ. ފުންމައިލި ގޮތަށް ނޯޔާ އެލިގަތީ އަސްލަންގެ ކަރުގަ އެވެ. އަނބިމީހާ އުރާލާފަދައިން އިހުނަށްވުރެ ގާތްކޮށްލުމާއެކު އަސްލަން ހީނލި އަޑު އިވުނެވެ.\n"މަންމާ ޝާކެއް... ބޮޑު ބޮޑު... ފައި ކާލާނީ." ރިދާންގެ ކޮނޑުމަތީ އޮތް މަލްސާއަށް މަޖާ ވެގެން ގޮވާލި އެވެ.\n"އެންމެ ކުރިން ކާލާށޭ ބުނާނީ މަލްކޮ... މަލްކޮގެ ފައި މާމީރު ވާނެ." ނޯޔާ ބުންޏެވެ. އެ ކުއްޖާގެ ހުނުންވީ ބާރެވެ. ރިދާންގެ ކަރުގައި ބާރަށް އެކުއްޖާ ބެއްދި އެވެ. މިޔަރު އައިސް ކާލާނީ ފުރަތަމަ މަންމައޭ ބުނެ އެކުއްޖާ ވެސް ދޫނުދިނެވެ.\n"ދުރަށް ނުދައްޗޭ... ޕްލީޒް..." ފައިޖައްސަމުން އަސްލަންއާ ދުރަށް ޖެހިލި ނަމަވެސް އޭނާގެ އަތުން ނޯޔާ ދުލެއް ނުކުރި އެވެ. އަސްލަންއަށް ދެން ވެސް ހުރެވުނީ ފާޑަކަށް ހިނިއައިސްފަ އެވެ. ދެމަފިރިންނަށް ހުރެވުނު ގާތްކަން ނޯޔާއަށް ވިސްނާލެވުނީ ދެނެވެ. އެންމެންގެ ތެރޭ އަސްލަންއާ އެހާ ގާތް ވެގެން އުޅެވުނު ގޮތް ސިފަ ކުރެވި ވަގުތުން މީހާ ލަދު ގަނެއްޖެ އެވެ. ދުރަށް ޖެހެމުން ގޮސް ހަމައެކަނި އަސްލަންގެ އަތްތިލައިގަ އެކަނި ނޯޔާ ހިފަހައްޓާލައިގެން ހުއްޓެވެ.\n"ތާތި... މިކޮޅަށް އާދެބަލަ... ޕްލީޒް." ނޯޔާ ގޮވާލީ ނެހާ އަށެވެ.\n"އަހަރެން ނޯޔާ ސަލާމަތް ކުރާނަމޭ... ޓްރަސްޓް ނުކުރެވޭތަ؟" ނޯޔާގެ އަތަށް ދަމާލަމުން އަސްލަން ބުންޏެވެ.\nނޯޔާގެ އިސްކޮޅުނުކާ ހިސާބަކަށް އެންމެން ނުދެއެވެ. ފަވާދާއި ކުދީން ވެސް މިއަދު އާއިލާއާ މާގުޅޭހެން ހީވެއެވެ. ސާރާއާއި މަލްސާ ބާކީވެގެން ނޫޅެ އެވެ. ރީވާއާއި ފަލަކްއާ ދެބެންނާއެކު އެކުދީން ވެސް މަޖަލާއި ސަކަރާތުގައި އުޅޭތަން ފެނެއެވެ. މަލްސާ ގޮވައިގެން ރިދާން އުޅޭއިރު ފެންނަ މީހަކަށް އެއީ އޭނާގެ ދަރިއެކޭ ހީވާނެއެވެ. އެ ދެމީހުންގެ ވެސް ހުންނަނީ އެއްކަހަލަ މިޒާޖެކެވެ. ކުޑަކުދީންނާއެކުވެ އެކުދީން ޖަހާ ކަހަލަ ސަކަރާތް ޖެހުމުގައި ރިދާން އުޅެއެވެ. ދެން އެކުދީންގެ ކުޅިވަރުގައި ބައިވެރިވީތަން ފެނުނީ ނެހާއާއި ނޯޔާއެވެ. ދުރުގައި އިށީނދެލައިގެން އަސްލަން އިނީ އެ މަންޒަރު ބަލާށެވެ. އިޔާން އައިސް މަންމަގެ އަތުން ނޫމާ އުރާލިއެވެ.\n"އަރީންތަ؟ ކިހިނެއް މިހާރު؟" ފޯނުކޯލެއްކޮށްފައި ފަވާދު އައިސް އަސްލަންގެ ކައިރީ އިށީނުމުން އޭނާ އަހާލި އެވެ.\n"ކުޑަކޮށް ރަނގަޅޯ." ފަވާދު ބުންޏެވެ.\n"ކުދީންނާ ނޯޔާ ވަރަށް ގުޅޭ ދޯ... ރަނގަޅު އަންހެނެއްގެ ސިފަ އޭނާގެ އެބަހުރި." ކުރިމަތީގައި ދުވެދުވެފައި އުޅޭ ކުދީންނަށް ބަލަން އިނދެ ފަވާދު ވާހަކަ ދެއްކިއެވެ. އަސްލަންއަށް ފަވާދުގެ މޫނަށް ބަލާލެވުނެވެ. މިނޫނީ އޭނާ އަސްލަންގެ ދިރިއުޅުމާ ގުޅޭގޮތުން ބަހެއް ބުނެފައެއް ނުވެއެވެ. އަސްލަންއަށްވުރެ ފަވާދު އެއްއަހަރު ހަގު ނަމަވެސް އޭނާ ނޯޔާ ދެކެނީ އަސްލަންގެ އަނބިމީހާއަށްވުރެ ކޮއްކޮއެއްގެ ނަޒަރުންނެވެ. އެކަން އޭނާގެ ޢަމަލުތަކުން އަސްލަންއަށް ފާހަގަވެއެވެ.\n"ހޫމް... ކައިވެންޏެއް އަލުން ކުރަން އަހަރެން ބޭނުންނުވެފަ ހުރީ ކުދީންނާމެދު ވިސްނޭ ވަރުން، އެކަމަކު މިހާރު އެ ބިރު ހިތުން ފިލައިފި، އަހަންނަށްވުރެ ވެސް އެކުދީން ދެކެ ނޯޔާ ލޯބިވޭ، އޭނަ ވަރަށް އަންޑަސްޓޭންޓިން..." އަސްލަންގެ ނަޒަރު ދުރުގައި ހުރި ނޯޔާއަށް އަމާޒުވެލި އެވެ.\n"ކުރިން ދުވަހު މަންމަ ކައިރީ މަލް ދެއްކި ޤުރުއާން ޓީޗަރެއް އަންނަ ވާހަކަ." ފަވާދުގެ ހިތުގައި އެވާހަކަ އޮޅުންފިލުވުމުގެ ޝައުގުވެރިކަން އުފެދިފައި ވިއެވެ.\n"އާން! ނޯޔާ ބޭނުންވީ ޤުރުއާން ކިޔަވައިދޭން ރަނގަޅު މީހަކު ގެންނަން، ސާރާ ހަތިމުން ފަށަންވާއިރަށް، އޭރުން ސަކަރާތުގައި ނޫޅެ ދަސްކުރަން އުޅޭނެއޭ ކިޔާފަ، ދެން ހުރީ މަލް، އެކުއްޖާގެ ހަލަނިކަން ފެނެއެއްނު."\n"އަހަރެން ވެސް ރީވާއާއި ފަލަކްއަށް ޤުރުއާން ޓީޗަރެއް ހޯދަން ބޭނުން، އަސްލަންއަށް މައްސަލައެއްނެތިއްޔާ، ނޯޔާ ކައިރީ އަހާލަބަލަ އަހަރެންގެ ދެބެން ގެންދެވިދާނެތޯ." ފަވާދު ހާމަކުރީ ހިތު އަޅައިގެން ހުރި ބޭނުމެވެ.\n"ތިކަހަލަ ކަންކަމުގައި އަހަރެންނަށް އެއްޗެއް ބުނާކަށްނޭނގޭނެ، ނޯޔާ ކައިރި އަހަރެން ބުނާނަން." އަސްލަން މިހެން ބުނެލުމުން ފަވާދު ހިނިތުންވުމަކާއެކު ބޯޖަހާލިއެވެ. އޭނާއަށް ވެސް ބަލާލެވުނީ ކުދީންތަކާއެކު ކުޅެން އުޅޭ ނޯޔާއަށެވެ.\n"ނޯޔާއާ ގުޅިގެން އަރީން އުޅޭނެނަމަ، ތިގެން ގުޅޭ ރައްޓެހިންތަކަށްވުރެ މާރަނގަޅު ވާނެ... އަމިއްލަ ދަރިންނަށް ނުވިޔަސް އޭނާ އަސްލަންގެ ކުދީންގެ މުސްތަޤުބަލާމެދު ވަރަށް ވިސްނާ، އަރީން ވެސް އެފަދަ ވިސްނުން ގެންގުޅޭނަމަ، ދެނަމާދު ދޭތެރޭ ހުރިހާ ދަރީން ކައިރިކޮށްގެން ކިޔަވަން އިންދާ އަހަރެންނަށް ފެނުނު ދުވަހުން ފެށިގެން ހިތުގައި ދަހިވެތިކަމެއް އުފެދިއްޖެ... އެފަދަ މަންޒަރަކީ އަރީންގެ ފަރާތުން އަހަރެން ދުށުމަށް އެދެމުން އައި ކަހަލަ މަންޒަރެއް، އަންހެން ދެބެން ތިބިއިރު އެގޮތަށް ގާތްކޮށްގެން ގެންގުޅެން ފަސޭހަވާނީ ވެސް މަންމައަށް، ކީއްވެތަ އަރީން ތިހާ ފަރުވާކުޑައީ... މިހާރު ކަންކަން އިސްލާހު ނުކޮށް ދޫކޮށްލީމަ، އެ ދެބެން ބޮޑުވެގެން އުޅޭނީ ކޮންކަހަލަ އުޅުމެއް، އަންހެން ދަރީން ވިޔާނުދާ ގޮތުގައި ބޮޑުވެއްޖެނަމަ އަހަރެމެންނަށް ދުވަހަކުވެސް ހިތްހަމަޖެހުމެއް ލިބޭނެތަ؟" އަރީނާ ގުޅިފައިވާ ޝަކުވާގެ ހިޔާލުތަކަށް ނިމުމެއް އައުމުގެ ކޮޅުމަތި އަދިއެއް ނުފެންނަކަށް ފަވާދަށް އެނގެއެވެ. އިސްލާހުގެ މަގުގައި ސާބިތުވާ އަންހެނެއް ކަމުގައި އަރީން ނުވާތީއެވެ.\nދަތުރު ނިމުމަކަށް އައިއިރު ނޯޔާއާ އެންމެ އެއްކޮށް އުޅޭތަން ފެންނަނީ ސާރާ އެވެ. އެހެންޏާ ނުފެންނަ އުފާވެރި ކަމެއް އެކުއްޖާގެ މޫނުން ފާޅުވޭވޭ ހުއްޓެވެ. ފެކެޓް ހިފައިގެން އެ ބޯން ސާރާ އިނީ ނޯޔާގެ އުނގުގަ އެވެ. އެއްބައި ކާލި ބިސްކޯދު ނުކެވޭނޭ ބުނެ ނޯޔާއަށް ދިއްކޮށްލުމާއެކު އޭނާ އެ ކުއްޖާގެ އަތުން އެ ބިސްކޯދު ކާލައިފި އެވެ.\n"ޔޫ އާ ބިކަމިން އަ ޓިޕިކަލް މާމް..." ދަރީން ބާކީކުރާ ބައި ކާލާ މީހަކަށް އާންމުކޮށް ވަނީ މަންމަ އެވެ. ކުރިމަތިން އެ މަންޒަރު ފެނުނީތީ އަސްލަންއަށް ބުނެވުނީ ތަފާތު ޝުޢޫރެއްގެ ވިންދު ހިތުގައި އުފެދި އިނދެ އެވެ. މޫނުމަތިން ފާޅުނުވިޔަސް އޭނާ އެއިނީ ހިނިތުން ވެއެވެ. ހިތްހަމަޖެހުމާއި އުފާވެރިކަމުގެ ހިނިތުންވުމަކުން ހިނިތުންވެއެވެ.\n"ކާކު... ފިރިމީހާތަ؟" ކުރުއަތް މައްޗަށް ތެދުވެލައި މިދުހަތު އަހާލީ ފޯނު ހިފައިގެން އަރީން ދުރަށް ޖެހިލި ގޮތުންނެވެ. އަރީން ހަމައެކަނި ލައްވާލީ ހޫން އެކެވެ. ފޯނުކޯލު ނިންމާލާފައި އަރީން އެނދުމަތިން ތެދުވިއެވެ. އެނދުގެ ރަޖައަށް އޭނާ ދަމާލުމުން އޭގައި މިދުހަތު ހިފެހެއްޓިއެވެ.\n"ކޮންތާކަށް؟." މިދުހަތު އަހާލިއެވެ.\n"ފާޚާނާއަށް... ދީބަލަ ތުވާއްޔެއް..." މިދުހަތަށް ފުރަގަސް ދީގެން އެނދުގެ އަރިމަތީ އިށީނދެލައިގެން އަރީން އިނެވެ.\n"ދަނީތަ؟" މިދުހަތު ވެސް ތެދުވެ އިށީނެވެ.\n"އެމީހުން މާލެ އެބައާދޭ، ހަވީރުވީއެއްނު... މަޑުކުރެވިއްޖެއެއްނު." އަރީން ބުނެލި އެވެ.\nމިދުހަތު ތެދުވެގެން ގޮސް އަލަމާރި ތެރެއިން ތުވާއްޔެއް ނެގި އެވެ. އެ ގެނެސް އަރީނަށް ދިއްކޮށްލިއެވެ. އޭނާ ފާޚާނާއަށް ވަންނަންދެން މަޑުކޮށްލާފައި ފަހަތުން ގޮސް ވަދެއްޖެއެވެ. މިދުހަތަށްވުރެ ކުރީން ވަކިކޮށްފައި ހުރި ފެންވަރާބައިން އަރީން ނުކުތެވެ. ލޯގަނޑު ކުރިމަތީ ހުރެ އޭނާގެ ތެތް އިސްތަށިގަނޑު ހިއްކަން ފެށިއެވެ. ބިއްލޫރި ބިއްތަކުން ވަކިކޮށްފައި ހުރި ފެންވަރާބައިގަ ހަރަކާތްތެރިވާ މިދުހަތުގެ ސޫރަ ލޯގަނޑުން ފެންނަން ހުއްޓެވެ. އިސްތަށިގަނޑު ނުހިކުނަސް ފާހާނާއިން އަރީން ނުކުތީއެވެ. އަތްފުނާ އަޅާލައި އިސްތަށިގަނޑު އޮމާންކޮށްލައި އައްސާލިއެވެ. އޭނާ ލައިގެން އައި އަންނައުނުތައް އެނދު ކައިރީ ހުރި ގޮނޑިމަތިން ނަގައި ތައްޔާރުވެލިއެވެ.\n"ފިރިމީހާ ހާދަ ކެއާ ކުރެޔޭ ދޯ." ފަހާނާއިން ނުކުތް މިދުހަތަށް ފޯނުކޯލެއް ނިންމާލި އަރީނު ފެނުމުން ބުނެލި އެވެ.\n"ފެރީއަށް އަރައިފި، އަހަރެން ދަނީ... މަޑުކުރެވޭކަށް ނެތް." އަރީން ހިނގައިގަތީ ކޮޓަރިން ނުކުންނާށެވެ. އުނުގައި އޮޅާލައިފަ އޮތް ބޮޑު ހުދު ތުވާއްޔާއެކު އަރީންގެ ފަހަތުން މިދުހަތު އައެވެ.\n"އަދި ފެންނާނެތަ؟" އެޕާޓްމެންޓްގެ ދޮރުން އަވަސްއަރުވާލާފައި ނުކުތް އަރީންގެ އަތުގައި ހިފަމުން މިދުހަތު އަހާލިއެވެ. ހަތަރުކަޅި ހަމަކޮށްލައިގެން ހުރެ އަރީން ބޯޖަހާލިއެވެ. ލުއި ހިނިތުންވުމެއް ބަދަލުކޮށްލިއެވެ. އެހިނދު އަރީންގެ އަތުގައި ހިފާލައި ކައިރިއަށް ދަމާލުމާއެކު އޭނާގެ ތުންފަތުގައި މިދުހަތު ބޮސްދިނީ އެ ވަގުތީ ވަކިވުމަށް ކޮށްލި ސަލާމެއް ފަދައިންނެވެ.\n"ވަރަށް ދުވަސްވެއްޖެ މިކަހަލަ ހިތްހަމަޖެހުމެއް ނުލިބޭތާ... ދެރަވޭ ދާތި." އަރީން ހިނގައިގަތުމުން މިދުހަތު ބުންޏެވެ.\n"އަހަރެންނަށް ނުހުރެވޭނެކަން އެނގެއެއްނު، މިރޭ ގުޅާ." އަރީން މަޑުޖެހިލައި މިދުހަތަށް ބަލާލިއެވެ.\nޓެކްސީ އައިސް މަޑުކޮށްލުމުން ފައިސާ ދީފައި އަވަހަށް އަރީން ފޭބިއެވެ. ދޮރޯށި ހުޅުވަން ކައިރިވެލި އިރަށް ކައިރިން މީހަކު ގޮވާލުމުން އަރީން ދިޔައީ ސިއްސައިގެންނެވެ. ވަގުހިފުމުން ސިހޭނެހާ ބޮޑަށެވެ. ކައިރިއަށް ޖެހިލި ލޫނާ ފެނުމުން މިފަހަރު އަރީން ގަޔާވާ ގޮތެއް ނުވިއެވެ. އޭނާއަށް ލޫނާއަކީ އަސްލަންގެ އޮފީހުގައި މަސައްކަތްކުރާ މީހެއްކަން އެނގެއެވެ. މައިރާއާއި އަސްލަންގެ ބަޔަށް އަންނަ އައުމުގައި ދިމާވެ ހިސާބެއްގެ ރައްޓެހިކަމެއް ދެމެދުގައި އުފެދިފައި ވެއެވެ.\n"އެކަކުވެސް ނެތީތަ؟" ލޫނާ އަހާލި އެވެ.\n"އާން... ވިލިގިއްޔަށް ގޮސް ވީ" އަރީން ބުންޏެވެ.\n"ކޮންއިރަކުން އަންނާނީ." ލޫނާ އެނބުރި ދާން ބޭނުންނުވެފައި ހުރެ އަހާލިއެވެ. ނަމަވެސް އަރީން ހުރީ ލޫނާގެ ކިބައިން ސަލާމަތްވާން ބޭނުންވެފަ އެވެ.\n"ނޭނގެ، އަހަރެން ވެސް މިއައީ އެއްޗެއް ބަލާ... ގޭގަ ނޫޅޭނެ އެކަކުވެސް." ލޫނާ ފޮނުވާލަން ބޭނުންވާތީ ގަސްދުގައި އަރީން ދޮގު ހެދީއެވެ. ނަސީބަކުން ލޫނާ އިތުރު ސުވާލެއް ނުކުރެ އެވެ. ދަނީއޭ ބުނެ އޭނާ ހިނގައިގަތީއެވެ. އަރީން އަވަހަށް ގޭތެރެއަށް ވަނީއެވެ.\nދިރިއުޅޭ ބަޔަށް ވަދެވުނު ގޮތަށް އަރީން ދުވެފައި އައިސް ކޮޓަރިއަށް ވަނެވެ. ލައިގެން ހުރި ހުރިހާ އަންނައުނެއް ބޭލިއެވެ. އެއިން އޭނާ ވަސްބަލާލިއެވެ. ދެން އަވަހަށް އެ ގެންގޮސް ދާވަށިގަނޑަށް ލައިފިއެވެ. ލޯގަނޑު ކުރިމަތީ ހުއްޓި ހަށިގަނޑަށް ބަލަން ފެށިއެވެ. މިދުހަތުގެ ގައިގޯޅިވުންތައް ހުންނާނޭ ގޮތް އަރީނަށް އެނގެއެވެ. އޭނާއަށް ނޭނގި ނަމަވެސް އެ ހަށިގަނޑުގައި މިދުހަތުގެ ނިޝާނެއް ފެންނަން ހުރިތޯ އޭނާ ބެލީއެވެ. ދެން އަވަސް އަވަހަށް ރީތިވާ މޭޒުދޮށުގައި އިށީނދެ ގައިގާ އޭނާ އުނގުޅާ ލޯޝަންތަކާއި މޫނުގައި ހާކާ ކުރީމުތައް އުނގުޅަން ފެށިއެވެ. ސެންޓުފުޅިން ހަށިގަނޑުގެ ހާއްސަ ދިމާތަކަށް ސެންޓު ބުރުވާލިއެވެ. ދެން އަވަހަށް އަލަމާރިން ނެގި ޓީޝާޓަކާއި ހަރުވާޅު ގަޔަށް ހެޔޮވަރުކޮށްލައިފި އެވެ. އޭނާގެ ފޯނު ހިފައިގެން ކޮޓަރިން ނުކުމެ ސިޓިންރޫމު ސޯފާގައި އޮށޯވެލި އެވެ. ފަވާދުމެން ކިހާ ހިސާބަކުތޯ ބަލަން އަރީން މެސެޖު ކުރިއެވެ.\nލޫނާ ނެތި ހަފްތާގެ ބަންދު ދެ ދުވަސް އާއިލާއާއެކު ވަގުތު ހޭދަކޮށްލެވުމުން ނޯޔާގެ ހިނިތުންވުން އެނބުރި އަތުވެއްޖެ އެވެ. ފަނޑުވަމުން އައި ދިރިއުން އޭނާގެ ފުށުން އަލުން ފެންނަން ފަށައިފިއެވެ. ފަވާދު އެދިފަ އޮތް އެދުން ނޯޔާ ގަބޫލުކުރި ނަމަވެސް ސާރާއާއި މަލްސާ ކިޔަވާ ގަޑީގައި އެހެން ކުދީންތަކެއް ބައިވެރި ކުރާކަށް އެއްބަހެއް ނުވިއެވެ. ޤުރުއާން ޓީޗަރާ ވާހަކަދައްކާ އެހެން ގަޑިއެއް ފަވާދުގެ ކުދީންނަށް ކިޔަވައިދޭން ހަމަޖެއްސީ އެހެންވެއެވެ. ފަވާދު ބޭނުންވީ އަސްލަންގެ ބަޔަށް ދެބެން ގެންނާށެވެ. އެކަމަކު އެ ހިޔާލު ވެސް ނޯޔާއަށް ކަމުނުދިޔައީ އެވެ. ކުދީންގެ ކިޔެވުން ކުރިއަށްދާއިރު ނޯޔާ ދުށްގޮތުގައި އެންމެ ރަނގަޅުވާނީ ކުދީންގެ މަންމަ ހުރުމެވެ. އޭނާ ދިރިއުޅޭ ބަޔަށް އަރީން ވަދެނުލާއިރު އެކަހަލަ ކަމެއް އެބައިގަ ކުރިޔަށް ގެންދިއުން ރަނގަޅުކަމަކަށްނުވާނޭ ނޯޔާއަށް ވިސްނެއެވެ. މިވާހަކަތައް ސަބީނާގެ ކަންފަތާ ހަމައަށް ވެސް ފޯރިއެވެ. ގޭތެރޭގައި ހަމަނުޖެހުމެއް އަރީން އުފައްދަފާނޭކަން ފަވާދަށް ވިސްނައިދޭން ސަބީނާ އެރީ ނޯޔާއާ އެއްކޮޅަށެވެ.\nރިންގުވާން ފެށި ފޯނު ގެނެސްދޭން ނޯޔާ ގޮވާލީ ސާރާއަށެވެ. ކޮފީމޭޒުމަތިން ފޯނު ނަގައިގެން ހަލުވިކޮށް އައިސް ނޯޔާގެ ގާތުގައި އެކުއްޖާ މަޑުކޮށްލިއެވެ. ދެއަތް ހަޑިވެފަ ހުރުމުން ނޯޔާ ސިންކު ކައިރިއަށް ޖެހިލީ އަތްދޮވެލާށެވެ. ސާރާ ކައިރީ ފޯނުކޯލު ނަގަން ބުނުމާއެކު ނޯޔާ ގުދުވެލައި ކަންފަތާ ފޯނު ކައިރިކޮށްލަދޭން އިޝާރާތް ކުރިއެވެ. އެކުއްޖާ އެފަދައިން ކަންތައް ކޮށްދިނެވެ.\n"ހެލޯ..." ނޯޔާ ބުންޏެވެ.\n"މައްތުއޭ މީ..." ފޯނުގެ އަނެއްކޮޅުން އިވުނީ ފިރިހެނެއްގެ އަޑެވެ. ނޯޔާގެ ނިތަށް ރޫ ގިނަވެލި އެވެ. ސައިބޯން ކާމޭޒު ދޮށުގައި އިން އަސްލަންއަށް އޭނާއަށް ބަލާލެވުނެވެ. އަވަހަށް ދެއަތް ފުހެލުމާއެކު ނޯޔާ ފޯނުގައި ހިފިއެވެ.\n"ކިހިނެއްވީ؟، ކަމަކުތަ؟" ނޯޔާ އަހާލި އެވެ.\n"ކަމަކު ނޫނީ ގުޅައިގެން ނުވޭތަ؟... ނޯޔާ ޚަބަރެއް ވެސް ނުވޭ ވިއްޔާ، ފޫހިވެގެން ވާހަކަ ދައްކާލާނެ މީހަކު ނެތިގެން ނޯޔާ މަތިން ހަނދާންވީ، އެހެންވެ އަސްލު މިގުޅީ."\n"އަހަރެން މިވަގުތު ކަމެއްގަ މިއުޅެނީ." ނޯޔާ ބުންޏެވެ.\n"ހާދަ ދެރައޭ... ކޮންއިރަކު ފްރީވާނީ."\n"އެހެންބުނާކަށް ނޭނގެ... ކުރަން ހުންނަ ކަންކަން މަދެއް ނުވާނެއެއް، މިހާރު ވެސް މިހުރީ ފިރިމީހާއަށް ސައި ހަދައިގެން... މިވަގުތު ބާއްވަނީ އިނގޭ." ވާހަކަދެއްކުމުގެ ޝައުގެއް ނޯޔާގެ ނެތެވެ.\n"މަޑުކޮށްބަލަ... ނޯޔާ!... އަހަރެން... ޒެން ގޮވައިގެން ތިގެއަށް އަހަރެން ގޮސްލިއްޔާ އުނދަގޫވާނެތަ؟"\n"ފަހުން ވާހަކަ ދައްކާލަމާ." ޖަވާބެއް ދޭން ބޭނުން ނުވާތީ ނޯޔާ ބުންޏެވެ.\nނޯޔާގެ ވާހަކަތަކަށް އަސްލަންގެ ކަންފަތް ހުރީ ހުޅުވިފައެވެ. ފޯނުކޯލު ނިންމާލާފައި ނޯޔާ އެނބުރި އަސްލަންއާ ކުރިމަތިލިއެވެ. ލުއި ހިނިތުންވުމެއް ބަދަލު ކޮށްލުމާއެކު އައިސް ކާމޭޒު ދޮށުގައި އިށީނެވެ. ކާކުތޯ ގުޅީ އަހަން އަސްލަން ބޭނުންވިއެވެ. މާނަވީ ގޮތަކަށް ނޯޔާއަށް ބަލަން އަސްލަންއަށް އިނދެވުނީ އެހެން ވެއެވެ. ނޯޔާ ވާހަކަ ދެއްކި ގޮތުން އަސްލަންގެ ހިތަށް ތަފާތު އެކި ހިޔާލުތައް ވެރިވާން ފެށީއެވެ.\n"ކިހިނެއްވީ؟" އަސްލަންގެ ބެލުން ފާހަގަވެ ނޯޔާ އަހާލި އެވެ. މަޑުމަޑުން ދެފަރާތަށް ބޯހޫރާލާފައި ސައިޖޯޑު ތުނބުގައި ޖައްސާލި އިރު އެ ނަޒަރު ނޯޔާއާ ވަކިވެ މޭޒުމަތީ ބޭއްވި ނޯޔާގެ ފޯނަށް ދަތުރު ކޮށްލި އެވެ. އެ ކުޑަކުޑަ ހަރަކާތް ނޯޔާއަށް ފާހަގަނުވެ ނުދިޔައެވެ.\n"އެގުޅީ ސާރާގެ ކްލާސްމޭޓެއްގެ ޕޭރެންޓް، އަނގަތަޅާލަން ގުޅީމަ އަވަހަށް މި ބޭއްވީ." ނޯޔާ ބުންޏެވެ. ހަމަޖެހުމުގެ ފިނިކަމެއް އަސްލަންއަށް އިހްސާސް ކުރެވުނެވެ. (ނުނިމޭ)


Nasheed Vidhaalhuvanee Corona Rajje Anaane Kamah!\nނަޝީދު ވިދާޅުވަނީ ކޮރޯނާ ރާއްޖެ އަންނާނެ ކަމަށް!\nދުނިޔޭގައި ހަލުވިކަމާއެކު ފެތުރެމުންދާ ކޮވިޑް-19 ރާއްޖެ އަންނާނެ ކަމަށް ރައްޔިތުން މަޖިލީހުގެ ރައީސް، ރައީސް މުހައްމަދު ނަޝީދު ވިދާޅުވެއްޖެ އެވެ.\nރައީސް ނަޝީދު މިހެން ވިދާޅުވެފައިވަނީ، ކޮރޯނާ ވައިރަސްއާއި ގުޅިގެން ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހަށް މިއަދު ހުށަހެޅުނު ކުއްލި މައްސަލައާއި ގުޅިގެން ނެވެ. ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހަށް ހުށަހަޅާފައިވާ ކުއްލި މައްސަލައަކީ، ކޮރޯނާ ވައިރަސްއާ ގުޅިގެން ރާއްޖެ ކާޑަށް ޖެހިދާނެތީ އެކަމަށް ތައްޔާރުވުމުގެ ގޮތުން ހުށަހެޅި މައްސަލައެވެ.\nއެމައްސަލައިގެ ބަހުސްގެ ތެރެއިން ވާހަކަ ދައްކަވަމުން ރައީސް ނަޝީދު ވިދާޅުވީ، ރާއްޖެއަކީ ދުނިޔެއިން ބޭރުގައި އޮންނަ ގައުމެއް ނޫން ކަމަށާއި ދުނިޔެއަށް ފެތުރިފައިވާ ބަޔެއްނަމަ، އެ ބައްޔެއް ރާއްޖެ އަންނާނެ ކަމަށެވެ. އަދި އެކަމާ ބިރުން ކާބޯތަކެތި އެއްކުރަން އުޅުމަކީ، ޒިންމާދާރު ކަމެއް ނޫން ކަމަށްވެސް ރައީސް ނަޝީދު ވިދާޅުވިއެވެ.\nރައީސް ނަޝީދު ވިދާޅުވީ، އެ ބާވަތުގެ ރޯގާތައަށް ރާއްޖޭގެ ސިއްހީ ނިޒާމަކީ ފަރިތަވެފައިވާ ސިއްހީ ނިޒާމެއް ކަމަށާއި، އަދި ރައްކާތެރިކަމުގެ ފިޔަވަޅު އެޅުމުން އެބަލިން ސަލާމަތްވާނެ ކަމަށް ރައީސް ނަޝީދު ވިދާޅުވިއެވެ.\nޗައިނާގެ ވޫހާން ސިޓީން ފެނި ދުނިޔޭގެ އެތަށް ގައުމުތަކުގައި ހަލުވިކަމާއެކު ފެތުރިގެންދާ ނުރައްކާތެރި ކޮރޯނާ ވައިރަސް މިހާތަނަށް ރާއްޖެއިން ފެނިފައި ނުވާކަމަށް ހެލްތް މިނިސްޓްރީން ވަނީ ބުނެފަ އެވެ. ބައްޔަށް ޝައްކުވެގެން ބައެއް ފަރާތްތަކުން ޓެސްޓްތައް ހެދި ނަމަވެސް، އެންމެން ވަނީ ނެގެޓިވް ވެފަ އެވެ.


Roaga in rahkatherivun farudhee zinma!\nރިޕޯޓު - މޫސުމީ ރޯގާ\nރޯގާ އިން ރައްކާތެރިވުން، ފަރުދީ ޒިންމާ!\nރާއްޖޭގައި މިދުވަސް ވަރު ދަނީ ހަލުއިކަމާ އެކު ރޯގާ ފެތުރެމުން\nމިރޯގާތަކުގެ ތެރޭގައި އިންފްލުއެންޒާ އެޗްވަންއެންވަން ހިމެނޭ\nއައިޖީއެމްއެޗް އަދި އޭޑީކޭގައި ވަނީ ފްލޫ ކްލިނިކްތައް ގާއިމުކޮށްފައި\nކ. މާލެ 18 މާރޗް 2017 | ހޮނިހިރު 19:06 5,187\nފްލޫ ކްލިނިކްގައި ގާއިމްކޮށްފައިވާ ފާމަސީ - މުހައްމަދު ޝަރުހާން\nމިދުވަސް ވަރު ރާއްޖޭގައި ދަނީ އާއްމުކޮށް ފެތުރޭ މިންވަރަށް ވުރެ އިތުރަށް އަރިދަފުސްރޯގާ އާއި ވައިރަލް ހުންތައް ފެތުރެމުންނެވެ. މިއީ ހަމަ ގައިމުވެސް ރައްޔިތުން ކޮންމެހެން ސަމާލުވާން ޖެހޭ ކަމަކަށްވާ އިރު މިފަދަ ރޯގާތައް ފަސޭހަ ކަމާ އެކު ފެތުރުމަށް މަގުފަހިވާ ސަބަބުތަކަށް ބަލާލަން ޖެހެއެވެ.\nރާއްޖޭގައި ވެސް އަދި ދުނިޔޭގެ އެހެން ގައުމުތަކުގައި ވެސް އަރިދަފުސް ރޯގާ އާއި ނޭވާލާ ނިޒާމުގެ ތެރެއިން ޖެހޭ ތަފާތު އެހެނިހެން ރޯގާތައް ފިނި މޫސުމާ ދިމާކޮށް އިތުރުވެގެންދެ އެވެ. މިއީ އާއްމުކޮށް އުޅޭ ބަލިތަކެއް ނަމަވެސް މިރޯގާ ހޫނު މޫސުމަށް ވުރެ ފިނި މޫސުމުގައި އިތުރެވެ.\nހެލްތު ޕްރޮޓެކްޝަން އޭޖެންސީ އެޗްޕީއޭ އިން އާއްމުކޮށްފައިވާ ތަފާސް ހިސާބުތަކަށް ބަލާ އިރު މިދިޔަ ތިން އަހަރު ވެސް މިދުވަސް ވަރަކީ ރާއްޖޭގައި ރޯގާ ގިނަ ދުވަސް ވަރެކެވެ. އެހެން ނަމަވެސް 2015 ވަނަ އަހަރާއި 2016 ވަނަ އަހަރަށް ވުރެ ވެސް މިއަހަރު ބަލިޖެހޭ މީހުން ނުވަތަ ބަލިޖެހިފައިވާ ކަން ރިޕޯޓް ކުރާ މީހުން ވަނީ ގިނަވެފަ އެވެ.\nއިންފްލުއެންޒާ އެޗްވަންއެންވަން 2009 ވަނަ އަހަރުން ފެށިގެން ފެތުރެން ފަށާފައިވާ އިރު، މި ބަލި އޭގެ ފަހުން ދުނިޔޭގެ ހުރިހާ ހިސާބެއްގައި ވެސް މޫސުމީ ބައްޔެއްގެ ގޮތުގައި އުޅެ އެވެ. މި ބަލި އުޅޭކަން ރާއްޖޭގައި ދެނެގަނެވިފައި ވަނީ 2015 ވަނަ އަހަރު އެވެ. އޭރު ބަލި ހުރިކަން ދެނެގަނެފައި ވަނީ އިންފްލުއެންޒާ ވެކްސިން ރާއްޖެއަށް ގެނައުމަށްޓަކައި އެ ބަލި ރާއްޖޭގައި އުޅޭތޯ ނުވަތަ ނޫޅޭތޯ ބެލުމަށެވެ. މީގެ ކުރިން މި ބަލި ހުރިކަން ދެނެގަތުމަށް ރާއްޖޭގައި ޓެސްޓެއް ހެދިފައެއް ވެސް ނުވެ އެވެ. އެހެން ކަމުން ރާއްޖޭގައި މިބަލި ފެތުރެންފެށީ ސީދާ 2015 ވަނަ އަހަރުއޭ ބުނެވޭކަށް ނެތެވެ.\nމިހާރު މިފެތުރޭ ރޯގާތަކުގެ ތެރެއިން އެޗްވަންއެންވަން ވައިރަސް ޖެހިފައިވާ، މީހުން ނިސްބަތުން މަދު ނަމަވެސް، އެހެން ރޯގާތަށް ވެސް ރާއްޖޭގައި ދަނީ ފެތުރެމުންނެވެ. އަދި އެބަލިތަކާ ގުޅިގެން ހާލުދެރަވެ، އެޑްމިޓްކޮށްފައިވާ މީހުން ތިބިކަން އެޗްޕީއޭ އިން ވަނީ ހާމަކޮށްފަ އެވެ. މިފަދަ ރޯގާތަކުގައި ބޮޑު ވަރުވަނީ، ފުއްޕާމޭގެ އިންފެކްޝަން ޖެހި މީހާއަށް ނޭވާލުމަށް އުނދަގޫވާ ލެވެލްއަށް ކަންތައް ދިއުމުންނެވެ.\nފިނި މޫސުމާ ދިމާކޮށް ފެތުރޭ މި ރޯގާތައް ފެތުރުމުގެ ސަބަބުތަކުގެ ތެރޭގައި ފިނި މޫސުމުގައި އިރުގެ އަލި މަދުވެ އިންސާނުންގެ ހަށިގަނޑުން ވިޓަމިން ޑީ މަދުވުމަށް މަގުފަހިވުން ހިމެނެއެވެ. މިކަމުގެ ސަބަބުން އިންސާނުންގެ ދިފާނީ ނިޒާމްގެ ބާރު ކުޑަ ކޮށްލައެވެ.\nއިންފްލުއެންޒާ ފަދަ ބަލިތައް ކޮންމެ އަހަރަކު ގާތްގަނޑަކަށް ފަސް މިލިއަން މީހުންނަށް ޖެހޭ އިރު ދެ ލައްކަ ފަންސާސް ހާސް މީހުން މިބަލީގައި މަރުވެއެވެ. މިގޮތަށް މެދުވެރިވުމަށް ދިމާވާ ސަބަބަކީ އިންފްލުއެންޒާ ފަތުރާ ވައިރަހަކީ ވަރަށް ފަސޭހަ އިން ބަދަލުވާ ވައިރަސްއަކަށް ވުމާ އެކު އެ ވައިރަސް އަށް ހަށިގަނޑު ހޭނުމަށް ފުރުސަތު ނުލިބުމެވެ. އެގޮތުން މި އަހަރު ޖެހޭ އިންފްލުއެންޒާގެ ވައިރަސް، އަންނަ އަހަރު ޖެހޭ އިންފްލުއެންޒާގެ ވައިރަސްއާ ތަފާތު ވެދާނެ އެވެ. އަދި އެ ވައިރަހަށް ހަށިގަނޑުގެ ނުހޭނި ދާނެ އެވެ. މިކަމުގެ ސަބަބުން ދިފާއީ ނިޒާމު ބަލިކަށި ކޮށްލާ، ބަލިން މީހާ އަށް އަސަރު ކުރާ މިންވަރު އިތުރުވެ އެވެ. މި ސަބަބާ ހެދި މި ބައްޔަށް ވެކްސިން ތައްޔާރުކުރުމަށް ވެސް އޮންނަނީ އުދަގޫތަކާ ކުރިމަތިވެފަ އެވެ. އަދި ވައިރަހަށް އަންނަ ބަދަލުތަކަށް ބަލާ ކޮންމެ ފަހަރަކު އެ ވައިރަހަކާ ގުޅޭ ގޮތަށް ވެކްސިން ބަދަލު ކުރަންޖެހެ އެވެ.\nއެޗްޕީއޭ އިން ހާމަކޮށްފައިވާ ގޮތުގައި އިންފްލުއެންޒާގެ ވެކްސިން ޖެހުމުން ބަލިން ރައްކާތެރިވެވޭނީ ގާތްގަނޑަކަށް 60 ޕަސެންޓް ކަމަށާއި މި ވެކްސިންގެ ފުރިހަމަ އިމިއުނިޓީ، ނުވަތަ ބަލިން ރައްކާތެރިވެވޭނީ ވެކްސިން ޖަހާތާ މަދުވެގެން ދެ ހަފްތާގެ ތެރޭގަ އެވެ.\nބަލިން ރައްކާތެރިވުމަށް ވެކްސިންގެ އިތުރުން އަމިއްލަ ހަށިގަނޑުގެ ސާފުތާހިރު ކަމަށް ސަމާލުވާންޖެހޭ އިރު ކޮންމެ ރައްޔިތަކު ވެސް މިފަދަ ބަލިތަކުން ސަލާމަތްވުމަށް ފަރުދީ ޒިންމާ ނަގަންޖެހެއެވެ. ބަލިން ރައްކާތެރިވުމަށްޓަކައި މިފަދަ މޫސުމީ ރޯގާތަކަށް ހުރިހާ ފަރާތްތަކުން ވެސް ހާއްސަ ސަމާލުކަމެއް ދޭން އެބަ ޖެހެއެވެ. ކުރިއަށް މި ފެށޭ މެއި މަހާއި އޭޕްރީލް މަހަކީ އާއްމުކޮށް ރާއްޖޭގައި ޑެންގީ ހުން ގިނަވާ ދުވަސްވަރެއް ކަމުން އެކަމަށް ވެސް މިހާރުން ފެށިގެން ރައްކާތެރިވާންޖެހެއެވެ. އެގޮތުން ގޭގޭގައި ފެންހަރުލާ ޒާތުގެ ތަކެތި ނުބެހެއްޓުމަކީ ކޮންމެ މީހަކަށް ވެސް ކުރެވޭނެ ކަމެކެވެ. އަދި މިހާރު ފެތުރެމުންދާ، ރޯގާތަކާ ގުޅިގެން މީހުން ގިނައިން އުޅޭ ސަރަހައްދުތަކަށް ކުޑަކުދިން ގޮވައިގެން ނުދިއުމާއި، ހުން އައިސް ތިން ދުވަސް ވެއްޖެ ނަމަ ޑޮކްޓަރަށް ދެއްކުމާއި، ހުން އައުމުން ގިނައިން ދިޔާ އެއްޗެހި ބުއިމަކީ ވެސް ކޮންމެ ރައްޔިތަކަށް ވެސް ކުރެވިދާނެ ކަންކަމެވެ.


Match In Balivumuge Zimma Aharen Nagan: Segert - Vaguthu\n8 މަސް ކުރިން ( ނޮވެމްބަރު 14, 2019 )\nމިއަދުގެ މެޗްގައި ކޯޗް ސެގާޓް ޓީމަށް އިރުޝާދު ދެނީ - ވަގުތު އިމޭޖްސް: މުހައްމަދު ހައްޔާން\n2022 ވަނަ އަހަރު ގަތަރުގައި އޮންނަ ވޯލްޑްކަޕް އަދި 2023 ވަނަ އަހަރު ޗައިނާގައި އޮންނަ އޭޝިއަން ކަޕްގެ ޖޮއިންޓް ކޮލިފިކޭޝަނުގައި މިއަދު ހަވީރު ގަލޮޅު ދަނޑުގައި ރާއްޖެ އަދި ފިލިޕީންސް ބައްދަލުކުރި މެޗުން ބަލިވުމުގެ ޒިންމާ ފުރިހަމައަށް ނަގާ ކަމަށް ގައުމީ ޓީމުގެ ކޯޗު ކްރޮއޭޝިއާގެ ޕީޓާ ސެގާޓް ބުނެފިއެވެ.\nކޮލިފައިންގައި މިއަދު ހަވީރު ކުޅުނު މެޗުން ރާއްޖެ ބަލިވީ 2-1 ގެ ނަތީޖާ އަކުންނެވެ. މި މޮޅާ އެކު ފިލިޕީންސް ވަނީ ހަތް ޕޮއިންޓް ހަމަކޮށް ތިންވަނައިގައި ރާއްޖެ އަށް ވުރެ ކުރިން ހަތަރު ޕޮއިންޓުގެ ލީޑެއް ނަގައިފަ އެވެ. ރާއްޖެ ހަތަރު ވަނައިގައި އޮތީ ތިން ޕޮއިންޓާ އެކު އެވެ. ގްރޫޕުގެ ދެ ވަނައިގައި އޮތް ޗައިނާ އަށް ވެސް ލިބިފައިވަނީ ފިލިޕީންސްއާ އެއްވަރަށް ހަތް ޕޮއިންޓެވެ. އެކަމަކު މިރޭ ސީރިއާ އަތުން މޮޅުވެގެން އެ ޓީމަށް އެއް ވަނަ އަށް އެރެން އޮންނާނެ އެވެ. މި ވަގުތު އެއް ވަނައިގައި އޮތީ ނުވަ ޕޮއިންޓާ އެކު ސީރިއާ އެވެ.\nރާއްޖޭން ދަށްވެގެން ގްރޫޕުގެ ތިން ވަނަ މަގާމަށް ޓާގެޓްކޮށްގެން ކުރަމުން އަންނަ މަސައްކަތުގައި މިއަދުގެ މެޗަކީ މޮޅުވުން ވަރަށް މުހިއްމު ވެފައި އޮތް މެޗެކެވެ. ގިނަ ވަގުތު މެޗު ކޮންޓްރޯލްކޮށްގެން ކުޅެ ރަނގަޅު ފުރުސަތުތަކެއް ރާއްޖޭން ހޯދި ނަމަވެސް ބޭކާރުކޮށްލެވުމުން ކޮލިފައިންގައި ކަނޑައެޅި އަމާޒު ހާސިލްކުރުމުގައި ޓީމަށް ވަނީ ހުރަސްތަކަކާއި ކުރިމަތިވެފައެވެ.\nމިއަދުގެ މެޗަށްފަހު އޮތް ނޫސްވެރިންގެ ބައްދަލުވުމުގައި ވާހަކަދައްކަމުން ކޯޗު ސެގާޓް ބުނީ މި މެޗުގައި ރާއްޖެ ޓީމުން ރަނގަޅަށް ކުޅުނު ކަމަށާއި ގިނަ ވަގުތު ބޯޅަ ހިފަހައްޓައިގެން އިދިކޮޅު ޓީމުގެ ގޯލަށް ނުރައްކާކޮށްފައިވަނީ ވެސް ރާއްޖޭން ކަމަށެވެ. ނަމަވެސް މެޗުގައި ރާއްޖެ ކޮޅަށް ނަތީޖާ ބުރަ ނުވީ ލިބުނު ފުރުސަތުތަކުގެ ބޭނުން އެންމެ ރަނގަޅަށް ނުހިފުމުން ކަމަށާއި ރާއްޖޭގެ ކުޅުންތެރިން މި މެޗުގައި ދެއްކި ކުޅުމަށް ބަލާއިރު މި ނަތީޖާއަކީ ގަބޫލުކުރަން އުނދަގޫ ނަތީޖާއެއް ކަމަށެވެ.\nސެގާޓް އިތުރަށް ބުނީ ނަތީޖާ އާއި މެދު އޭނާ ހިތްހަމަ ނުޖެހޭ ކަމަށާއި ނަމަވެސް ކުޅުންތެރިން ދެއްކި ކުޅުމަށް ތައުރީފު ހައްގު ކަމަށެވެ. އަދި މިމެޗުން ބަލިވުމުގެ ޒިންމާ އޭނާ ފުރިހަމައަށް ނަގާ ކަމަށާއި މިނަތީޖާއިން އަރައިގަނެ ކުރިއަށްހުރި މެޗުތަކުން އެދެވޭ ނަތީޖާއެއް ނެރުމަށްޓަކައި ފަސްނުޖެހި މަސަތްކަތްކުރާނެ ކަމަށެވެ.\nކޮލިފިކޭޝަނުގައި ރާއްޖެއިން މިހާތަނަށް ހަތަރު މެޗު ކުޅެފައިވާއިރު މޮޅުވެފައިވަނީ އެންމެ މެޗަކުންނެވެ. އެއީ ގައުމުން ބޭރުގައި ގުއާމާ ވާދަކޮށް 1-0 އިން މޮޅުވި މެޗެވެ. އަމިއްލަ ދަނޑުގައި ޗައިނާ އަތުން 5-0 އިން ރާއްޖެ ބަލިވިއިރު ސީރިއާގައި އެގައުމު އަތުން ރާއްޖެ ބަލިވެފައިވަނީ 2-1 ގެ ނަތީޖާ އަކުންނެވެ. މި މެޗަށްފަހު ރާއްޖެއިން މި މަހު 19 ވަނަ ދުވަހު މާލޭގައި ގުއާމާއި ދެކޮޅަށް ނުކުންނާނެއެވެ. ބާކީ ދެން އޮންނާނީ އަންނަ އަހަރުގެ މާޗު މަހު ރަށުން ބޭރުގައި ޗައިނާއާ ދެކޮޅަށް ކުޅޭ މެޗާއި މާލޭގައި ސީރިއާއާ ދެކޮޅަށް ކުޅޭ މެޗުގެ އިތުރުން ޖޫން މަހު ރަށުން ބޭރުގައި ފިލިޕީންސްއާ ދެކޮޅަށް ކުޅޭ މެޗެވެ.\nނޮވެމްބަރު 15, 2019 01:03\nޒިންމާ ނަގަ ނަގަ ހުރޭ ، ޓީމް ކިންމެފަހަރަކު ބަލި ކޮއްފަ ، ހަމަ މިހާރު އިސްތިއުފާ ދީ ، ސުޕުން މެން ދިވެހި ބާސްކެޓް ފުޑާލިހެން ނުހަދަ\nނޮވެމްބަރު 15, 2019 05:54\nތި ހަމަ މެޗް ފިކްސިން މައްސަލައެއް. މިކަން ތަހުގީގު ކުރަނއ ޖެހޭ. ކަލޭ ޒިންމާ ނެގީ ބުނުމަކުން ނުފުދޭ\nނޮވެމްބަރު 15, 2019 06:09\nކޯޗު ބޭރުކުރޭ. މޮޅުވެވޭވަރު މެޗެއް މިއީ. ކޯޗުގެ ޓީމް ސެލެކްޝަންގަ މައްސަލަ އުޅޭކަމަށް ފާހަގަކުރެވޭ.\nނޮވެމްބަރު 15, 2019 13:27\nމެޗުން ބަލިވީ ތިކޯޗު ގެންގުޅޭ ޒާތީކަންތައްތަކުގެ ސަބަބު. ފުރަތަމަ 11 ައރުވަންޖެހޭ ކުޅުން ތެރިން ބެންޗުގަ.\nޓީމު އޭނަ ނަގަނީ ނަގާނެ ގޮތަކައް. ކީއްވެ މީނަ ވަކިނުކޮއްގެން މިއުޅެނީ . ދިވެހި ޓީމުގަ މިހާރު އެތިބަ ކުޅުނަތެރިންނަކީ ވަރައް ހުނަރުވެރި މޮޅު ކުޅުން ތެރިން. އުއްމީދު ކުރަން ދެންކުޅޭ މެޗަކުން ތިކޯޗް ނުފެންނާނެ ކަމައް.


ޝައްކެއްނެތް ! ޙަސަދަވެރިކަމަކީ މީހުން ނަފްރަތުކުރާ ވިޔާނުދާ ސިފަ ތަކުގެ ތެރެއިން ސިފައެއް. އެއީ މާތްﷲ މިންވަރު ކުރައްވާފައިވާ މިންވަރަށް އީމާން ނުވާ ކަމުގެ ހެއްކެއްވެސްމެ. އާދެ ! ހެޔޮ މިންވަރާއި ނުބައި މިންވަރަށް އީމާންނުވުން.\nމިހާތަނަށް މި ލިޔުން ކިޔާފައިވަނީ 36 ފަހަރު


މެސީ ބާސާ ދޫކޮށްނުދިއުމަށް އެދި ރަކިޓިޗް ނަސޭހަތްތެރި ވެއްޖެ – Dhuvas Online\nމެސީ ބާސާ ދޫކޮށްނުދިއުމަށް އެދި ރަކިޓިޗް ނަސޭހަތްތެރި ވެއްޖެ\nބާސެލޯނާގެ ކެޕްޓަން ލިއޮނެލް މެސީ އެ ކުލަބު ދޫކޮށް ނުދިއުމަށް އެދި މެސީއާއެކު ގިނަ އަހަރުތަކެއް ވަންދެން އެއް ކުލަބަކަށް ކުޅުނު އިވާން ރަކިޓިޗް ނަސޭހަތްތެރި ވެއްޖެއެވެ.\nނިމިގެން ދިޔަ ހަފްތާގައި މެސީ ވަނީ ބާސާ ދޫކޮށްލަން ބޭނުންވާ ކަމަށް ބުނެ އެކަން އެ ކުލަބުގެ މެނޭޖުމަންޓަށް ފެކްސްއެއްގެ ޒަރީއާއިން އަންގާފައެވެ.\nބާސާއާއެކު މެސީ ހަދާފައިވާ އެއްބަސްވުން އަންނަ އަހަރުގެ ޖޫން މަހުގެ 30 ވަނަ ދުވަހާއި ހަމަވަން އޮތްއިރު، މިހާރު އުސޫލު އޮތް ގޮތުންނަމަ މި ޓްރާންސްފާ ބާޒާރުގައި މެސީ ގެންދަން ބޭނުންވާ ކުލަބަކުން، އެއްބަސްވުން އުވާލަން 700 މިލިޔަން ޔޫރޯ ބާސާ އަށް ދައްކަން ޖެހޭނެއެވެ. އެހެންކަމުން މެސީ ވަނީ އެއްބަސްވުން ބަދަލުކޮށް، މި ޓްރާންސްފާ ބާޒާރުގައި ހިލޭ އެ ކުލަބު ދޫކޮށް ދިޔުމުގެ ފުރުސަތު ތަނަވަސްކޮށްދީ އޭނާ ކުލަބާއި އެކު ހަދާފައި އޮތް އެއްބަސްވުން ވަގުތުން އުވާލައި ދިނުމަށް އެދިފައެވެ.\nއެކަމާ ގުޅިގެން ބާސާގެ ރައީސް ޖޯސެފް މާރިއާ ބާޓޮމެއޫ ވަނީ ދާދި ފަހުން މެސީގެ ބައްޕަ ޖޯޖް މެސީ އާއި މެސީގެ އޭޖެންޓާ ވެސް ބައްދަލުކޮށްފައެވެ.\nމި ބައްދަލުވުމުގައި ބާސާއިން ވަނީ ކުލަބުން މެސީ ދޫކޮށްލަން ބޭނުންނުވާ ކަން ހާމަކޮށްފައެވެ. އަދި މެސީގެ އެއްބަސްވުން އިތުރު ދެ އަހަރަށް އާކުރުމަށް އެ ބައްދަލުވުމުގައި ބާޓޮމެއޫ ހުށަހަޅާފައި ވާ ކަމަށް ވެސް ރިޕޯޓުތައް ބުނެއެވެ.\nނަމަވެސް މި ބައްދަލުވުމަށްފަހު މެސީގެ ބައްޕަ ޖޯޖް މެސީ ބުނީ މިހާރު އޮތް ހާލަތުން މެސީ ބާސާގައި މަޑުކުރުން ވެގެންދާނީ ވުމަށްވުރެ ނުވުން ކައިރި ކަމެއްގެ ގޮތިގައި ކަމަށެވެ. އަދި އުނދަގޫ ކަމެއް ކަމަށެވެ. އަދި އޭނާގެ ދަރިފުޅު ބާސާގައި މަޑުކުރަން ބޭނުން ނޫންކަން ބައްޕަ ގާތު މެސީ ބުނެފައިވާ ކަމަށް މެސީގެ ބައްޕައާއި ހަވާލާދީ ރިޕޯޓުތަކުން ބުނެފައި ވެއެވެ.\nމެސީ ބާސާ ދޫކޮށްލުމާ ދެކޮޅަށް އެ ކުލަބުގެ ސަޕޯޓަރުން ވެސް އަންނަނީ ހިންހަމަ ނުޖެހުން ފާޅުކޮށް މުޒާހަރާ ކުރަމުންނެވެ.\nމެސީގެ މި މައްސަލައާއި ގުޅިގެން ދާދި ފަހުން ބާސާއިން ސެވިއްޔާ އަށް ބަދަލުވި އިވާން ރަކިޓިޗް ބުނީ ބާސާ ދޫކޮށް މެސީ ދިއުމަށް އޭނާ ނޭދޭ ކަމަށާއި، ބާސާ އަކީ މެސީއަށް އޮތް އެންމެ ރަނގަޅު ޗޮއިސް ކަމަށެވެ. އަދި މެސީ ބާސާ ދޫކޮށްލައިފިނަމަ، އެކަން ވެގެންދާނީ މެސީގެ ކެރިއަރަށް އެޅޭ ހުރަހެއް ކަމަށާއި އަދި އޭނާ މެސީއަށް ދޭން އޮތް ނަސޭހަތަކީ ކުލަބު ދޫކޮށް ނުގޮސް މަޑުކުރުން ކަމުގައި ވެސް ރަކިޓިޗް ބުނެފައިވެއެވެ.\n” މެސީ ބާސާ ދޫކޮށް ދިއުމަކީ އަހަރެން އެދޭ ގޮތެއް ނޫން. ބާސާ އަކީ މެސީއަށް އޮތް އެންމެ ރަނގަޅު ޗޮއިސް. ކުލަބު ދޫކޮށް ނުދިއުމަށް ނަސޭހަތްތެރިވަން” ރަކިޓިޗް ބުނެފައިވެއެވެ.\nއުމުރުން މިހާރު 33 އަހަރުގެ މެސީ ބާސާ ދޫކޮށްލާނެ ކަމަށް ބެލެވޭއިރު، ޔޫރަޕްގެ ގިނަ ކުލަބުތަކުން އަންނަނީ އޭނާ ހޯދުމަށް މަސައްކަތް ކުރަމުންނެވެ.\nއެގޮތުން މެންޗެސްޓާ ސިޓީ އާއި، ޕީއެސްޖީ އާއި، މެންޗެސްޓާ ޔުނައިޓެޑް އަދި އިންޓަ މިލާންގެ އިތުރުން ޔުވެންޓަސް ހިމެނެއެވެ.\nމެސީ ބަދަލުވުން އެންމެ ގާތީ ބާސާގެ ކުރީގެ ކޯޗު ޕެޕް ގާޑިއޯލާގެ ސިޓީއަށް ކަމަށް ރިޕޯޓުތައް ބުނެއެވެ.\nބާސާ ދޫކޮށްލަން މެސީ ބޭނުންވެ ކުލަބަށް އެކަން އަންގާފައިވާއިރު، މިމަހު ފެށުމަށް ހަމަޖެހިފައިވާ އައު ސީޒަނަށް ތައްޔާރު ވުމުގެ ގޮތުން ބާސާގެ ކުޅުންތެރިން ކޮވިޑް-19 އަށް އާދީއްތަ ދުވަހު ޓެސްޓު ކުރިއިރު، މި ޓެސްޓު ހެދުމަށް މެސީ ހާޒިރުވެފައެއް ނުވެއެވެ. އަދި ހޯމަ ދުވަހު އޮތް ކުލަބުގެ ފަރިތަކުރުންތަކުގައިވެސް މެސީ ބައިވެރިވެފައެއް ނުވެއެވެ.\n2004 ވަނަ އަހަރު ބާސާގެ ސީނިއަރ ޓީމާއި ގުޅުނު މެސީއަކީ ބާސާގެ ތާރީޚުގައި އެންމެ ގިނަ ރކޯޑްތައް ހަދާ އެޓީމަށް އެންމެ ގިނަ ލަނޑު ޖަހާދީފައިވާ ކުޅުންތެރިޔާއެވެ.\nމެސީ ބަަސާއަށް މިހާތަނަށް ބާސާއަށް ކުޅެދިން 763 މެޗުގައި 645 ލަނޑު ކާމިޔާބުކޮށްފައެވެ.\nއޭނާ ވަނީ ބާސާއާއެކު ސްޕެނިޝް ލީގު 10 ފަހަރު އަދި ޗެމްޕިއަންސް ލީގު ހަތަރު ފަހަރު ހޯދާފައެވެ.\nމެސީ ވަނީ މިހާތަނަށް ދުނިޔޭގެ އެންމެ މޮޅު ކުޅުންތެރިޔާގެ މަގާމު ހަ ފަހަރު ހޯދާފައެވެ. މިވަގިތު ވެސް ސުނިޔޭގައި ހުރި އެންމެ މޮޅު ކުޅުނަތެރިއަކީ މެސީއެވެ.\nފައިނުގައި ޢިމާރާތްކުރާ އާ އިންޖީނުގޭގެ މަސައްކަތް ފެނަކަ އެމްޑީ ބައްލަވާލައްވައިފި\nޕީޕީއެމް، ޕީއެންސީ ކޯލިޝަނާއި ރައްޔިތުން ތިބީ ރައީސް ޔާމީން އަލުން ވެރިކަަމަށް ގެނައުމުގެ ޢަޒުމުގަ: ސަޢީދު\nކުދި އަދި މެދު ފަންތީގެ ވިޔަފާރިތަކަށް އެހީވުމަށް5މިލިއަން ޑޮލަރުގެ އެއްބަސްވުމެއްގައި ސޮއިކޮށްފި


ބޮލީވުޑް މަޝްހޫރު މިއުޒިކް ކޮމްޕޯސަރ ވާޖިދު ޚާން މަރުވެއްޖެ\nބޮލީވުޑްގެ ކޮމްޕޯޒަރު ވާޖިދު ޙާން\nފިލްމް އިންޑަސްޓްރީގައި ހަރަކާތްތެރިވާ ފަރާތްތަކުން ދަނީ ހިތާމަ ފާޅުކުރަމުން\nބޮލީވުޑްގެ ތަރި ސަލްމާން ޙާންގެ ގިނަ ފިލްމުތަކެއްގެ މިއުޒިކް ތައްޔާރުކުރީ ވާޖިދް ގެ ދެބެއިން\nބޮލީވުޑްގެ މަޝްހޫރު ގިނަ ފިލްމްތަކެއްގެ މިއުޒިކް ޑައިރެކްޓްކޮށް ލަވަތައް ހަދައިދީފައިވޭ\n1 ޖޫން 2020 | ހޯމަ 04:39\nސާޖިދު ޙާން (ކ) އަދި ވާޖިދު ޙާން (ވ): ބޮލީވުޑްގެ ގިނަ އެވޯޑްތަކެއް ހާސިލްކޮށްފައިވޭ\nބޮލީވުޑްގެ މަޝްހޫރު މިއުޒިކް ޑައިރެކްޓަރ އަދި މިއުޒިކް ކޮމްޕޯސަރ ވާޖިދު ޚާން މަރުވެއްޖެ އެވެ.\nވާޖިދް ޚާން މަރުވެފައިވަނީ ކޮވިޑް-19 އަށް ފަރުވާ ހޯދަމުންދަނިކޮށް އާދިއްތަ ދުވަހުގެރޭގެ ވަގުތެއްގަ އެވެ. މިއުޒިކީ ދުނިޔޭގައި ގިނަ އެވޯޑްތަކެއް ހާސިލްކޮށްފައިވާ ވާޖިދު މަޝްހޫރުވެގެން ގޮސްފައިވަނީ ސާޖިދް-ވާޖިދް ގެ ނަމުންނެވެ.\nސާޖިދު ޚާން އަކީ ވާޖިދުގެ އެއްބަނޑު އެއްބަފާ ބޭބެ އެވެ. މި ދެބެއިން އެކުގައި ވަނީ ގިނަ ފިލްމްތަކާއި އަލްބަމްތަކުގެ މިއުޒިކް ތައްޔާރުކޮށްފަ އެވެ. އުމުރުން 42 އަހަރުގެ ވާޖިދުގެ މަރާއި ގުޅިގެން ފިލްމް އިންޑަސްޓްރީގައި ހަރަކާތްތެރިވާ ފަރާތްތަކުން ދަނީ ހިތާމަ ފާޅުކުރަމުންނެވެ.\nސާޖިދް- ވާޖިދް ފުރަތަމަ މިއުޒިކް ހަދާފައިވަނީ 1998 ވަނަ އަހަރު ސަލްމާން ޚާންގެ ފިލްމް "ޕިޔާރު ކިޔާތޯ ޑަރްނާ ކިޔާ" އަށެވެ. މިދިޔަ އީދު ދުވަހު ރިލީޒް ކުރި ސަލްމާން ޚާންގެ "ބާއީ ބާއީ" މި ލަވައިގެ މިއުޒިކް ވެސް ހަދާފައިވަނީ ސާޖިދް-ވާޖިދް އެވެ.


އިސްލާމީ އުންމަތާއި އިޒުރޭލުގެ މައްސަލަ – ތާރީޚުގެ ތެރެއަށް ނަޒަރެއް (6) | #Dhiislam\nއިސްލާމީ އުންމަތާއި އިޒުރޭލުގެ މައްސަލަ – ތާރީޚުގެ ތެރެއަށް ނަޒަރެއް (6)\n5 years ago |2comments| August 31, 2012 |\nދެން އަޅުގަނޑު ވާހަކަ ދައްކާލަން ގަސްތު ކުރަނީ އިނގިރޭސީންގެ މޭންޑޭޓްގެ ދަށުގައި ފަލަސްޠީނަށް ޔަހޫދީން ހިޖުރަކުރަމުން ގެންދިޔަގޮތާ މެދުގައެވެ. ކުރީ ބާބުގައި ދެންނެވިފައި ވާނޭ ފަދައިން ފުރަތަމަ ބޮޑު ހަނގުރާމަ ފެށުނު އިރު ފަލަސްޠީނުގައި ގާތްގަނޑަކަށް 70،000 ޔަހޫދީން ތިއްބެވެ. ހަނގުރާމަ ފެށުމަށްފަހު ޔަހޫދީން ހިޖުރަކުރުން ގާތްގަނޑަކަށް ހުއްޓިގެން ދިޔައެވެ.\n1917 ވަނަ އަހަރު އިނގިރޭސީން ފަލަސްޠީނަށް އައުމަށްފަހު ސިޔާސަތުގެ މަޤުޞަދަށްޓަކައި ޔަހޫދީން ފަލަސްޠީނަށް އެތެރެވުން ވަގުތީގޮތުން ހުއްޓުވާލިއެވެ. ނަމަވެސް މޭންޑޭޓްގެ ކަންތައް ހަމަޖެހި، މޭންޑޭޓް ހައި ކޮމިޝަން ޤާއިމުކުރެވި، ޒައިނިސްޓް އޯރގަނައިޒޭޝަންގެ އިދާރާވެސް ފަލަސްޠީނުގެ ބިމުގައި ޤާއިމު ކުރެވުމަށްފަހު 1920 ވަނަ އަހަރު އަނެއްކާވެސް ފަލަސްޠީނުގެ ދޮރޯށި ޔަހޫދީންނަށްޓަކައި ހުޅުވާލެވުނެވެ. އެއާއެކު އަނެއްކާވެސް ޔަހޫދީންގެ ޖަމާޢަތްތައް ބައިބަޔަށް ފަލަސްޠީނަށް ހިޖުރަކުރަން ފެށިއެވެ. މިގޮތުން އަލަށް އައި ޔަހޫދީންނަށް އިނގިރޭސި ސަރުކާރުންވެސް ފަލަސްޠީނުގެ ބިން ވިއްކަމުން ގެންދިޔައެވެ. އެހެނީ ޢުޘްމާނީ ދައުލަތުގެ ދުވަސްވަރު ސަރުކާރުގެ ބިންތަކުގެ ގޮތުގައި އޮތް ބޮޑެތި ސަރަހައްދުތައް އިނގިރޭސީން އައުމަށްފަހު އޮތީ އިނގިރޭސި މޭންޑޭޓް އިދާރާގެ ސީދާ ބެލުމުގެ ދަށުގައެވެ. 1917 ވަނަ އަހަރު ޔަހޫދީންނަށް ބިންގަނެދިނުމުގައި އެންމެ އިސް ރޯލެއް ކުޅެމުން ގެންދިޔަ ޖުވިޝް ނެޝަނަލް ފަންޑުގެ މިލްކިއްޔާތުގައި އޮތީ މުޅިއެކު 160000 ދުނާމްގެ ބިމެވެ. ނަމަވެސް އިނގިރޭސީންގެ މޭންޑޭޓްގެ ދަށުން އެންމެ ފުރަތަމަވެސް އެ ފަންޑުގެ ފަރާތުން އެއްފަހަރާ 80000 ދުނާމްގެ ބިން ގަނެ މިލްކުކުރިއެވެ. މިގޮތުން ގަނެވުނު ބިންތަކުގައި މޭންޑޭޓްގެ ފުރަތަމަ ދެތިން އަހަރެއްގެ ތެރޭގައި މުޅިން އަލަށް 25 ވަރަކަށް އަވަށް އާބާދު ކުރެވުނެވެ. ޚާއްސަ ގޮތެއްގައި ފާހަގަކޮށްލަން ޖެހޭ ކަމަކީ މިގޮތުން ޔަހޫދީންގެ މިލްކާއި ބާރުގެ ދަށަށް ގެނެވުނު ބިންތަކަކީ ގާތްގަނޑަކަށް މުޅީންހެން ޢާއްމު ޢަރަބީން ދިރިއުޅެމުން ގެންދިޔަ ބިންތައް ކަމެވެ. އާދައިގެ މަތީން ޔަހޫދިން ގެންދިޔައީ މި ބިންތަކުގެ މިލްކުވެރިކަން ލިބުމާއެކު އެ ބިންތަކުގެ ވަޒަންވެރި އަރަބީން ފައްސައި ހާލުގައި ޖައްސަމުންނެވެ.\nޔަހޫދީންގެ ޖަމާޢަތްތައް 1920 ގެ އަހަރުތަކާއި 1930 ގެ އަހަރުތަކުގެ ތެރޭގައި ހުއްޓުމެއް ނެތި ފަލަސްޠީނަށް އެތެރެވަމުން ދިޔައެވެ. އެގޮތުން 1919 އިން ފެށިގެން 1923 އާ ދެމެދުގައި ރަޝިޔާއާއި އިރުމަތީ ޔޫރަޕްގެ ޤައުމުތަކުން 35000 އަށްވުރެ ގިނަ ޔަހޫދީން ޔިޝޫވްގައި ވަޒަންވެރިވިއެވެ. އަދި 1924 އިން ފެށިގެން 1928 އާ ދެމެދުގައި އިތުރު 75000 ޔަހޫދީން ފަލަސްޠީނަށް އައެވެ. މީގެ ތެރޭގައި ގިނައީ ޕޮލެންޑް ދޫކޮށް ހިޖުރަކުރި މީހުންނެވެ. 1932 އިން ފެށިގެން 1938 ވަނަ އަހަރާ ދެމެދުގައި ހިޖުރަކުރި 250000 ޔަހޫދީންގެ ތެރޭގައި ގިނައީ ޖަރުމަނުގެ ރައްޔިތުންނެވެ. މި ޖަމާޢަތުގައި ތިބީ ރަނގަޅު ފެންވަރަކަށް ތަޢުލީމު ޙާސިލުކޮށްގެން ތިބި މުއްސަނދިންނެވެ. އެހެންކަމުން އެބައިމީހުންގެ ސަބަބުން ޔިޝޫވްގެ އިޤްތިޞާދީ ތަރައްޤީއާއި އެހެނިހެން ކަންތައްތަކަށް އިތުރު ދިރުމެއް ލިބިގެން ދިޔައެވެ.\nޔަހޫދީންގެ ޖަމާޢަތްތައް ފަލަސްޠީނަށް ބައިބަޔަށް އެތެރެވަމުން ދިޔައިރު، ޢަރަބީންގެ އެތައް ހާސް ބަޔަކު ދިޔައީ ގެދޮރުން ބޭރުވެ ދުނިޔެއަށް ގިނަވަމުންނެވެ. އެބައިމީހުންގެ ކުރިމަތީގައި އޮތް ދެމަގުގެ ތެރެއިން އެއް މަގަކީ އެ މުސްތަގުބަލަކާ މެދުގައި އެއްވެސް ޔަގީންކަމެއް ނެތް މުސްތަގުބަލެއްގެ ހުވަފެންތަކާއިގެން އަވަށްޓެރި ޢަރަބި ޤައުމުތަކަށް ރެފިޔުޖީންގެ ގޮތުގައި ހިޖުރަކުރުމެވެ. އެތައް ޖީލަކުއްސުރެ ތިމާމެންގެ ޢާއިލާ އުޅެމުން އައި ބިމާއި ދިރިއުޅުމާއި ޙަޔާތުން އަތްދޮވެލުމަށްފަހު ސަހަރާގެ ނިމުމެއް ނެތް ހުސްކަމުގެ ތެރެއަށް ބަނޑަށް ހާންތިވެފައިވާ ޙާލުގައި ރޮއިރޮއިތިބޭ އަނބިދަރީންނާއިގެން މިސްރާބު ޖެހުމެވެ. ދެވަނަ މަގަކީ ތިމާމެންގެ ވަޒަނާއި ބިމާއި ދިރިއުޅުން ފޭރިކައިގެން އުޅެން ދިމާކޮށްފައި ތިބި އަނިޔާވެރީންނާ ދެކޮޅަށް ތެދުވުމެވެ. ފަލަސްޠީނުގެ ޢަރަބީންގެ ތެރެއިން ގިނަ މީހުން ޚިޔާރުކުރީ މި ދެންނެވި ދެވަނަ މަގެވެ. ނަތީޖާއެއްގެ ގޮތުން އިނގިރޭސީންގެ މޭންޑޭޓްގެ ފުރަތަމަ ދެތިން އަހަރެއްގެ ތެރޭގައި ފަލަސްޠީނުގައި ޢަރަބި މުސްލިމުންނާއި ޔަހޫދީންނާ ދެމެދުގައި ހަމަނުޖެހުންތަކާއި ކުރިމަތިލުންތަކުގެ އާ އޮއިވަރެއް ފެށިގެން ދިޔައެވެ.\nމި ދެންނެވި ހަމަނުޖެހުންތަކާ ވިދިގެން އިނގިރޭސި ސަރުކާރުގެ ސިޔާސަތު ހާމަކޮށް، އެ ސިޔާސަތަށް އަންނަ ވަގުތީ އަދި ދާއިމީ ބަދަލުތަކުގެ މައުލޫމާތު އާއްމުކޮށް ފެތުރުމަށްޓަކައި އިނގިރޭސި ސަރުކާރުން މޭންޑޭޓް ހައި ކޮމިޝަން މެދުވެރިކޮށް ދޭތެރެ ދޭތެރެއިން ޚާއްސަ ކަރުދާސްތަކެއް ޝާއިޢުކުރަމުން ގެންދިޔައެވެ. މި ކަރުދާސްތައް ތާރީޚުގައި މަޝްހޫރުވެފައި ވަނީ “ވައިޓް ޕޭޕަރޒް” ގެ ނަމުންނެވެ. މިގޮތުން ނެރެވުނު އެންމެ ފުރަތަމަ ވައިޓް ޕޭޕަރ ނުވަތަ “ހުދު ކަރުދާސް” ޝާއިޢު ކުރެއްވީ އެއިރުގެ ކޮލޯނިއަލް ސެކްރެޓަރީ ވިންސްޓަން ޗަރޗިލްގެ ނަންފުޅުގައި 1922 ވަނަ އަހަރުއެވެ. ޗަރޗިލް ވައިޓް ޕޭޕަރ ގެ ނަމުގައެވެ. މި ކަރުދާސް ނެރެވުނީ އިނގިރޭސި މޭންޑޭޓްގެ ދައުރު ފެށުމަށްފަހު ފުރަތަމަ ދެތިން އަހަރެއްގެ ތެރޭގައި ފަލަސްޠީނަށް ހިޖުރަކުރި ޔަހޫދީންގެ އާ ޖަމާޢަތްތައް ފަލަސްޠީނުގެ އެތައް ހާސް އޭކަރެއްގެ ބިމުގައި ވަޒަންވެރިވެ، އެތައް ހާސް ފަލަސްޠީނީންނެއް ޙާލުގައި ޖެހުމާ ގުޅިގެން އުފެދުނު ބޮޑު ހަމަނުޖެހުންގަނޑަށް ފަހުގައެވެ. މި ކަރުދާހުގައި ބަޔާންކޮށްފައި ވަނީ އިނގިރޭސި ސަރުކާރު އޮތީ ބެލްފޯރ ޑެކްލަރޭޝަންގެ ދަށުން ޒައިނިސްޓުންނަށް އެބައިމީހުން ކުރި ވައުދުގެ މަތީގައި ކަމުގައެވެ. އަދި ޔަހޫދީން ފަލަސްޠީނަށް ހިޖުރަކުރުމުގެ މަގު އޮތީ ހުޅުވިފައި ކަމާއި، އެހެން ނަމަވެސް ހިޖުރަކުރުމުގެ ކަންތައް ކުރަން ވާނީ ކަނޑައެޅޭ ޙައްދުތަކެއްގެ ތެރޭގައި ކަމުގައެވެ.\n1929 ވަނަ އަހަރު އަލްޤުދުސްގައި ހިނގި ހާދިސާއަކާ ގުޅިގެން އެ ޝަހަރާއި ހިބްރޫނާއި ސަފަދުގައި ބޮޑެތި ހަމަނުޖެހުންތައް ހިނގަން ފެށުމުން 1930 ވަނަ އަހަރު އިނގިރޭސި ސަރުކާރުން އަނެއްކާވެސް ހުދު ކަރުދާހެއް ނެރުނެވެ. މި ފަހަރުގެ ހުދު ކަރުދާސް މަޝްހޫރު ވެފައިވަނީ ޕާސްފީލްޑް ވައިޓް ޕޭޕަރގެ ނަމުންނެވެ. މި ކަރުދާހުގެ ދަށުން ފަލަސްޠީނަށް ޔަހޫދީން އެތެރެވުން އެ ވަގުތަށް ހުއްޓުވާލެވުނެވެ. އަދި މި ކަރުދާހުގައި އިނގިރޭސި މޭންޑޭޓް އިދާރާގެ ސީދާ ބެލުމުގެ ދަށުގައި އޮތް ފަލަސްޠީނުގެ ބިންތައް ޔަހޫދީންނަށް ވިއްކުން ހުއްޓާލައި ގެދޮރުން ބޭރުވެފައި ތިބި އެތައް ހާސް ޢަރަބި ޢާއިލާތަކަށް ވިއްކުމަކީ ރަނގަޅު ސިޔާސަތު ކަމަށް ލަފާދީފައި ވެއެވެ. ނަމަވެސް މި ކަރުދާސް ޝާއިޢު ކުރުމާ ވިދިގެން ފަލަސްޠީނުގެ ޔަހޫދީންގެ ފަރާތުން ކުރިމަތިވެގެންދިޔަ ދެކޮޅު ހެދުންތަކާއި، ޔޫރަޕްގެ ޒައިނިސްޓް ޒައާމަތުން ކުރިމަތިކުރި ޕްރެޝަރުގެ ނަތީޖާއެއްގެ ގޮތުން ޖެހިގެން އައި އަހަރު ޕާސްފީލްޑް ވައިޓް ޕޭޕަރގެ އެންމެހައި ނުކުތާތަކެއް ބާޠިލްކުރައްވައި އިނގިރޭސި ބޮޑުވަޒީރު ރަމްސޭ މެކްޑޮނަލްޑް ޚާއްސަ ފަތްކޮޅެއް ނެރުއްވިއެވެ. ފަލަސްޠީނުގެ ޢަރަބީން ބްލެކް ލެޓަރ ނުވަތަ ކަޅު ސިޓީގެ ގޮތުގައި އެ ފަތްކޮޅެއްގެ ވާހަކަ ދައްކާ ފަތްކޮޅަކީ މިއީއެވެ.\nމެކްޑޮނަލްޑްގެ “ކަޅު ސިޓީ” އަށް ފަހު އަނެއްކާވެސް ޔަހޫދީ ވަޒަންވެރީންނަށްޓަކައި ފަލަސްޠީން ހުޅުވާލެވުނެވެ. ޖެހިގެން އައި އަހަރުތަކުގެ ތެރޭގައި އާދަޔާ ޚިލާފު އަދަދަކަށް ޔަހޫދީން ފަލަސްޠީނަށް އައިސް ކުރިއްސުރެ އޮތް ޔަހޫދީ އާބާދީ ދެ ގުނަޔަށްވުރެވެސް ބޮޑަށް އިތުރުވެގެން ދިޔައެވެ. ނަތީޖާއަކީ އަނެއްކާވެސް ޢަރަބި މުސްލިމުން ޔަހޫދީންނާއި އިނގިރޭސީންނާ ދެކޮޅަށް ފުޅާ ދާއިރާއެއްގައި ތެދުވުމެވެ. އިނގިރޭސީން އެރެބް ރިވޯލްޓްގެ ނަން ދިން މި ދެކޮޅުހެދުންތައް ފެށުނީ 1936 ވަނަ އަހަރުއެވެ. ހައިފާގެ މިސްކިތުގައި ދީނީ ޢިލްމު ފެތުރުއްވުމުގެ މަސައްކަތް ކުރައްވަމުން ގެންދެވި ޝައިޚް ޢިއްޒުއްދީން އަލްޤައްސާމްގެ ގޮވައިލެއްވުމަކާ ވިދިގެންނެވެ. އެ ގޮވައިލެއްވުމުގެ ނަތީޖާއެއްގެ ގޮތުން އެތައް ސަތޭކަ ފަލަސްޠީނީ ޢަރަބި މުސްލިމުން އިނގިރޭސި ވެރިކަމާ ދެކޮޅަށް ނިކުތެވެ. ނަމަވެސް އަލްޤައްސާމްގެ ޙަރަކާތްތައް މާބޮޑަށް ފެތުރިގެން ނުދަނީސް އިނގިރޭސީން އޭނާ އަވަހާރަކޮށްލިއެވެ. އޭނާއަކީ ފަލަސްޠީނުގެ ޢަރަބި މުސްލިމުން އެއް ދިދައެއްގެ ދަށަށް ޖަމާކުރެއްވައި، އިނގިރޭސީންނާއި ޒައިނިސްޓުންގެ ފާސިދު ޙަރަކާތްތަކާ ދެކޮޅަށް ހަރުދަނާ ގޮތެއްގައި ޖިހާދު ކުރުމުގެ ޤާބިލިއްޔަތު ލިބިވަޑައިގެންފައިވާ ބޭފުޅެއް ކަމަށް އިނގިރޭސީންނަށް ފެނުމުން މަސްރަހުން އޭނާ ބޭރުކޮށްލީއެވެ. ނަމަވެސް އެއިރު އޮތީ ޤައްސާމަށް ތަބާވާ މީހުންގެ ހަރަކާތްތައް ފެށިފައެވެ. އެހެންކަމުން 1936 ވަނަ އަހަރަށް ފަހު ޖައްފާއާއި ނާބްލުސްގައި އިނގިރޭސި އިދާރާއާ ދެކޮޅަށް މުޒާހަރާތަކާއި ހަޅުތާލުތައް އާއްމުވެގެން ދިޔައެވެ. އަދި މަޑުމަޑުން އެހެން ޝަހަރުތަކަށްވެސް މި ހަމަނުޖެހުންތައް ފެތުރިގެން ދިޔައެވެ. އަލްޤައްސާމް އަވަހާރަވުމުން މި ހަމަނުޖެހުންތަކުގައި އިސް ދައުރެއް އަދާކުރައްވަން ފެއްޓެވީ އިނގިރޭސީންގެ އެހީގައި ފަލަސްޠީނުގެ ސުޕްރީމް މުސްލިމް ކައުންސިލްގެ ވެރިކަމާއި ޤުދުސްގެ މުފްތީގެ މަޤާމަށް އިސްވެވަޑައިގެން ހުންނެވި އަމީން އަލްޙުސައިނީއެވެ.\n1936 ވަނަ އަހަރު ފެށުނު ހަމަނުޖެހުންތަކުގެ ތެރޭގައި ޙާއްޖު އަމީން އަލްޙުސައިނީގެ ޤާބިލިއްޔަތުކަމެއް ނެތްކަން ވަރަށް ރަނގަޅަށް ހާމަވެގެން ދިޔައެވެ. އޭނާގެ ޙިކުމަތްތެރިކަމެއް ނެތް، ނުވަތަ ޚިޔާނާތްތެރި ޒަޢާމަތުގެ ދަށުގައި ފަލަސްޠީނީ ޢަރަބީންގެ ދެކޮޅުހެދުންތައް ކުރިޔަށް ދިޔައީ ވަކި މިސްރާބެއް ނެތިއެވެ. އެއްވެސް ކަހަލަ އިންތިޒާމެއް ނެތިއެވެ. އިނގިރޭސީންނާއި ޒައިނިސްޓުންނަށް އެއްވެސް ކަހަލަ ޙަޤީޤީ ޕްރެޝަރެއް ކުރިމަތިވުމުގެ ބަދަލުގައި އެމީހުން ބޭނުންވާހައި ގޮތަކަށް ކަންތައް ގެންދާނޭ ފުރުސަތު ލިބޭނޭ ކަހަލަ ގޮތަކަށެވެ. އޭގެ އެންމެ ރީތި އެއް މިސާލަކީ އޭނާގެ ގޮވައިލެއްވުމަށް އިޖާބަދީ އަދާކުރަމުން ގެންދިޔަ ވަޒީފާތަކަށް ނުނުކުމެ ހުއްޓާލި ފަލަސްޠީނީ ޢަރަބީންގެ ކަންތައް ވެގެންދިޔަ ގޮތެވެ. އެބައިމީހުން ވަޒީފާތަކަށް ނުކުތުމަށް އިންކާރު ކުރުމުން އިނގިރޭސީން ވަގުތުން އެ ހުރިހާ ވަޒީފާތަކެއް ޔަހޫދީ ވަޒަންވެރީންނަށް ދިނީއެވެ.\nހަމަނުޖެހުންތައް ފެށުމާ ގުޅިގެން އިނގިރޭސި ސަރުކާރުން ފަލަސްޠީނުގެ ޙާލަތު ދިރާސާކޮށް، މައްސަލަތައް ޙައްލުކުރެވޭނެ ގޮތަކީ ކޮބައިތޯ ބެލުމަށްޓަކައި ޚާއްސަ ކޮމިޝަނެއް ފޮނުވިއެވެ. “ޕީލް ކޮމިޝަން” ގެ ނަމުން މަޝްހޫރު ވެފައިވާ މި ކޮމިޝަންގެ ވެރިއަކަށް ހުންނެވީ ލޯރޑް ރޮބަރޓް ޕީލް އެވެ. ކޮމިޝަނުގެ ތަޙުޤީޤުތަކަށްފަހު 1937 ވަނަ އަހަރު ނެރުނު ރިޕޯރޓުގައި ބުނެފައިވަނީ ފަލަސްޠީނުގެ މައްސަލައަށް އޮތް ޙައްލަކީ ފަލަސްޠީނުގެ ބިން ދެ ބަޔަށް ބަހާލައި ދެބައިގައި ޔަހޫދީންނާއި ފަލަސްޠީނީ ޢަރަބީންނަށް ދެ ދައުލަތް ޤާއިމުކޮށްދިނުން ކަމުގައެވެ. ނަމަވެސް މި ހުށަހެޅުން ޢަރަބީންނަށްވެސް އަދި ޔަހޫދީންނަށްވެސް ކަމުދާ ހުށަހެޅުމަކަށް ނުވިއެވެ. ނަތީޖާއަކީ ހަމަނުޖެހުންތައް އިތުރަށް ވަރުގަދަވަމުން ދިޔުމެވެ. މާކަ ގިނަ ދުވަސްތަކެއް ނުވެ ގެލިލީގައި ހުރި އިނގިރޭސި ޑިސްޓްރިކްޓް ކޮމިޝަނަރު މަރާލެވުނެވެ. މި ހާދިސާއަށް ރައްދުދިނުމުގެ ގޮތުން މޭންޑޭޓް ހައި ކޮމިޝަނުން އެރެބް ހަޔަރ ކޮމިޓީ އާއި ސުޕްރީމް މުސްލިމް ކައުންސިލް އުވާލިއެވެ. އަދި އިރެއްގައި އެބައިމީހުންގެ ގޮނޑިކޮއްކޮއެއްގެ ގޮތުގައި ހުންނެވި މުފްތީ އަމީން އަލްޙުސައިނީ ހައްޔަރުކުރުމަށް ވޮރަންޓް ނެރުނެވެ. އަމީން އަލްޙުސައިނީ ސިއްރިޔާތުގައި ފަލަސްޠީނުން ބޭރުވެވަޑައިގަތް ނަމަވެސް އެރެބް ހަޔަރ ކޮމިޓީއާއި ސުޕްރީމް މުސްލިމް ކައުންސިލްގެ އިސް ބޭފުޅުންގެ ގޮތުގައި ޙަރަކާތްތެރިވެވަޑައިގެންނެވި އޭނާގެ އެކުވެރީންގެ ނަސީބު އެހައި ރަނގަޅެއް ނުވިއެވެ. އިނގިރޭސީން އޭގެ ތެރެއިން ގިނަ ބޭފުޅުން ހައްޔަރުކޮށްގެން ސީޝެލްސްއަށް ގެންދިޔައެވެ. ނަތީޖާއަކީ ޢަރަބީންގެ ޒަޢާމަތު ކުރިޔަށްވުރެވެސް ބަލިކަށިވެ އެމީހުންގެ ޙަރަކާތްތައް ކުރިޔަށްވުރެވެސް އިންތިޒާމެއް ނެތް ހަމަނުޖެހުންތަކަކަށް ވެގެން ދިޔުމެވެ.\n1936 ވަނަ އަހަރު ފެށުނު ހަމަނުޖެހުންތައް ހުއްޓުވުމަށްޓަކައި އިނގިރޭސި ސަރުކާރުން ފަލަސްޠީނަށް އިތުރު 20،000 ސިފައިންނާއި ހަތިޔާރު ފޮނުވިއެވެ. މި ހަމަނުޖެހުންތަކުގެ ދުވަސްވަރު ޢަރަބީންނާ ދެކޮޅަށް ޙަރަކާތްތެރިވެފައިވަނީ އިނގިރޭސީންނާ ޔަހޫދީންނާ ގުޅިގެންނެވެ. އެގޮތުން އިނގިރޭސީން 1921 ވަނަ އަހަރު އުފެދުނު ހަގާނާ ރަސްމީގޮތުން ޤަބޫލުކުރީ މި ދަނޑިވަޅާ ދިމާކޮށެވެ. 1936 ވަނަ އަހަރުގެ ތެރޭގައި އިނގިރޭސީން ހަގާނާއަށް ހަތިޔާރާއި ފަންނީ އެހީތެރިކަން ފޯރުކޮށްދޭން ފެށިއެވެ. އަދި އެޖަމާޢަތުގެ ހަނގުރާމަވެރީން ތަމްރީނުކުރުމުގައި ސީދާގޮތެއްގައި ބައިވެރިވާން ފެށިއެވެ. އެގޮތުން ޔަހޫދީ ޓެރަރިސްޓް ހަނގުރާމަވެރީންނަށް ތަމްރީނު ދިނުމަށްޓަކައި އިނގިރޭސި އަސްކަރިއްޔާގެ ފަރާތުން ފޮނުވާފައި ހުރި އޯރޑޭ ވިންގޭޓަކީ ހަރުކަށި ކްރިސްޓިއަނެކެވެ. އޭނާއަކީ ބައިބަލްގެ ބުޝްރާ ފުރިހަމަ ކުރުމަށްޓަކައި ފަލަސްޠީނުގައި ޔަހޫދީ ދައުލަތެއް އުފައްދައިދިނުމަކީ ކްރިސްޓިއަނުންގެ ވާޖިބެއް ކަމުގައި ދެކޭ ކްރިސްޓިއަން ޖަމާޢަތަށް ނިސްބަތްވާ މީހެކެވެ. އެހެންކަމުން އޭނާއަކީ ވަރަށް ހަރުކަށިކަމާއެކުގައި ޔަހޫދީ ދައުލަތަށް ތާއީދުކޮށް ފަލަސްޠީނީ ޢަރަބީންގެ ކަރަށް ފައިން އަރަން ތައްޔާރުވެގެން އައި މީހެކެވެ. ފަހުގެ ދައުރުތަކުގައި އިޒްރޭލް އުފެދި އެ ޤައުމުގެ އަސްކަރިއްޔާގެ އިސް ކޮމާންޑަރުން ކަމުގައި ވެގެން ދިޔަ މޯޝޭ ދަޔާނާއި، ޔިގާލް އެލަން އަކީ ވިންގޭޓްގެ ދަރިވަރުންނެވެ.\nމި ދުވަސްވަރު ހަގާނާގެ ފައުޖުތަކުގެ ފީލްޑް ކޮމާންޑަރެއްގެ މަޤާމުގައި ހުރި ޔިޓްޒަކް ސާދުގެ ސިޔާސަތަކަށް ވެފައި އޮތީ ޢަރަބީންނާ ދެކޮޅަށް އިސްވެ ހަރުކަށި އަދި އަނިޔާވެރި ޙަމަލަތައް ދީ އެމީހުންގެ ހިތްވަރާއި ޢަޒުމު ބަލިކަށިކޮށްލުމެވެ. ޢަރަބީން ބިރުގަންނުވައިލައިގެން އެބައިމީހުން ކުޑަކަކޫ މައްޗަށް ތިރިކުރުމެވެ. މި ޒަމާނުގެ ޢިބާރާތުން ދަންނަވާ ނަމަ ޢަރަބީން “ޓެރަރައިޒް” ކުރުމެވެ. މި ސިޔާސަތުގެ ދަށުން ޔަހޫދީންގެ ފަރާތުން ޙަރަކާތްތެރިވަމުން ދިޔައީ ހަމައެކަނި ހަގާނާއެއްވެސް ނޫނެވެ. ފަލަސްޠީނީންގެ އަވަށްތައް އަންދައި، މުދާތައް ފޭރި، މީހުން މަރައި، އަނިޔާވެރިކަމުގެ ދެވަނައެއްނެތްފަދަ ސިލްސިލާއެއްގެ ބޮޅުތައް ގަތަމުން ދިޔަ އެހެން ގޭންގުތައްވެސް ޔަހޫދީންގެ ތެރޭގައި ތިއްބެވެ. އޭގެ ތެރެއިން އެންމެ ފާހަގަ ކޮށްލެވޭ ދެ ޖަމާޢަތަކީ އިރްގުން ޒްވާއީ ލިޔުމީ އާއި ލޮހާމީ ހިރުތް ޔިޒްރާއިލް އެވެ. މީގެ ތެރެއިން އިރްގުން ޖަމާޢަތަކީ ހަގާނާގެ އެންމެ ފުރަތަމަ ފީލްޑް ކޮމާންޑަރ ލަޑީމިއަރ ޖެބޮޓިންސްކީ ހަގާނާއިން ވަކިވެގެން 1937 އުފެއްދި ޖަމާޢަތެކެވެ. ފަހުން 1977 ވަނަ އަހަރުން ފެށިގެން 1983 ވަނަ އަހަރާ ހަމަޔަށް އިޒްރޭލުގެ ބޮޑު ވަޒީރުކަން ކުރެއްވި މެނާހިމް ބޭގިން އަކީވެސް މި ގޭންގުގެ ޓެރަރިސްޓެއްގެ ގޮތުގައި އެތައް އަހަރެއް ވަންދެން އުޅުއްވައި، ގޭންގުގެ ލީޑަރަކަށްވެސް އިރެއްގައި ހުންނެވި ބޭފުޅެކެވެ. ލޮހާމީ އަކީ ޔަހޫދީ ޓެރަރިސްޓް ލީޑަރުންގެ ތެރެއިން އަރާހުރި ފުރޭތައެއް ފަދަ މީހެއް ކަމުގައިވާ އަވްރަހަމް ސްޓަރން އިސްވެހުރެގެން އުފެއްދި ޖަމާޢަތެކެވެ. ސްޓަރން ގޭންގުގެ ނަމުން މަޝްހޫރުވެފައި ވަނީ މި ޖަމާޢަތެވެ. 1980 އިގެ އަހަރުތަކާއި 1990 އިގެ ކުރީކޮޅުގައި އިޒްރޭލްގެ ބޮޑު ވަޒީރުކަން ކުރެއްވި ޔިޓްޒަކް ޝަމީރަކީ މި ގޭންގުގެ އިސް ލީޑަރެއްގެ ގޮތުގައި އުޅުއްވި ބޭފުޅެކެވެ. 1939 ވަނަ އަހަރު ހަމަނުޖެހުންތައް ހުއްޓުނު އިރު ޢަރަބީންގެ ތެރެއިން އިނގިރޭސީން ބުނާގޮތުގައި 5000 މީހުން މަރުވެ، 15000 މީހުން ސީރިޔަސް މިންވަރަކަށް ޒަޚަމްވެ، 5600 މީހުން ހައްޔަރުކޮށް ބަންދުކުރެވިފައި ވެއެވެ. ނަމަވެސް ޙަޤީޤަތުގައި ޢަރަބީންގެ ތެރެއިން މަރުވެ، ޒަޚަމްވެ އަދި ހައްޔަރުވީ މީހުންގެ ޢަދަދު މިއަށްވުރެ އެތައް ގުނައެއް ގިނަ ކަމީ ސާބިތުވާ ޙަޤީޤަތެކެވެ.\nކުރީންވެސް ދެންނެވިފައި ވާނޭ ފަދައިން 1936 ވަނަ އަހަރުގެ ހަމަނުޖެހުންތައް ފެށުމާ ވިދިގެން އިނގިރޭސި ސަރުކާރުން މައްސަލަ ތަޙުޤީޤު ކުރުމަށްޓަކައި ޕީލް ކޮމިޝަން ފަލަސްޠީނަށް ފޮނުވިއެވެ. މި ކޮމިޝަނުން ހުށަހެޅީ ޢަރަބީންނާއި ޔަހޫދީންގެ ދެމެދުގައި ފަލަސްޠީން ދެބައި ކޮށްލުމަށެވެ. ނަމަވެސް މި ހުށަހެޅުމަށް ދެބައިމީހުންވެސް ކުރީ އިންކާރެވެ. އެއަށްފަހު ހަމަނުޖެހުންތައް ދިޔައީ މެދުކެނޑުމެއް ނެތި ކުރިޔަށެވެ. ޕީލް ކޮމިޝަންގެ ހުށަހެޅުން ވަށިގަނޑަށް އަޅާލެވުނުތާ މާކަ ގިނަ ދުވަސްތަކެއް ނުވެ، 1938 ވަނަ އަހަރު އިނގިރޭސި ސަރުކާރުން އަނެއްކާވެސް އިތުރު ކޮމިޝަނެއް ފަލަސްޠީނަށް ފޮނުވިއެވެ. ސަރ ޖޯން ވުޑްހެޑްގެ ވެރިކަމުގެ ދަށުގައި ފޮނުވުނު މި ކޮމިޝަނުންވެސް ހުށަހެޅީ ފަލަސްޠީން ޢަރަބީންނާއި ޔަހޫދީންނާ ދެމެދުގައި ދެބަޔަށް ބަހާލުމަށެވެ. ނަމަވެސް މި ހުށަހެޅުމަށްވެސް ޔަހޫދީންނެކޭ އެއްފަދައިން ޢަރަބީންވެސް ކުރީ އިންކާރެވެ.\nނަތީޖާއެއްގެ ގޮތުން ފަލަސްޠީނު ދެބަޔަށް ބަހައިލުމަކީ ޙައްލެއް ނޫންކަމަށް އިނގިރޭސި ސަރުކާރުން ނިންމިއެވެ. ޙައްލެއް ހޯދުމަށްޓަކައި އިނގިރޭސީން ދެން ހަމަޖެއްސީ ޒައިނިސްޓް ލީޑަރުންނާއި ޢަރަބި ލީޑަރުންގެ ޚާއްސަ ބައްދަލުވުމެއް ލަންޑަންގައި ބޭއްވުމަށެވެ. މި ބައްދަލުވުމުގައި ބައިވެރިވާން ފަލަސްޠީނީ ޢަރަބީން އެއްބަސްވީ 1937 ވަނަ އަހަރު ހައްޔަރުކޮށްގެން ސީޝެލްސްއަށް ގެންދެވުނު އެންމެހައި ބޭފުޅުން ދޫކޮށްލުން ޝަރުތުކޮށެވެ. އެހެންކަމުން 1939 ވަނަ އަހަރުގެ ފެބްރުއަރީ މަހު ބޭއްވުނު ބައްދަލުވުމުގައި މި ބޭފުޅުން ބައިވެރިވެވަޑައިގަތެވެ. އެބޭފުޅުންގެ އިތުރުން އިނގިރޭސީންގެ ހެޔޮއެދުންތަކާއެކު ވެރިކަމުގެ ތަޚުތަށް އަރާވަޑައިގެން އުޕަރުވެގެން ތިއްބެވި ޓްރާންސްޖޯރޑަންގެ އަމީރު ޢަބްދުﷲ އާއި، ޢިރާޤުގެ ނޫރީ އަލްސަޢީދާއި، ސަޢޫދީ ޢަރަބިޔާގެ ޕްރިންސް ފައިޞަލްވެސް ފަލަސްޠީނީ ޢަރަބީންގެ މަންދޫބުންގެ ގޮތުގައި ބައްދަލުވުމުގައި ބައިވެރިވެވަޑައިގަތެވެ. ޔަހޫދީން ތަމްސީލު ކުރެއްވީ ވޯރލްޑް ޒައިނިސްޓް އެސޯސިއޭޝަންގެ ރައީސް ޑރ. ކާއިމް ވެއިޒްމަނާއި، އެ ޖަމާޢަތުގެ ފަރާތުން ފަލަސްޠީނުގައި ހުންނެވި އިސް ލީޑަރު، އަދި ޔިޝޫވްގެ ލަގަނުގައި ހިއްޕަވައިގެން ހުންނެވި ޑޭވިޑް ބެން ގޫރިއަނާއި، އެމެރިކާގެ ޒައިނިސްޓް ޔަހޫދީ ރައްބީއެއް ކަމުގައިވާ ސްޓެފަން ވައިޒް ފަދަ ބޭފުޅުންނެވެ. މި ބައްދަލުވުންވެސް އެދެވޭ ގޮތެއްގައި ކުރިޔަކަށް ނުދިޔައެވެ. އޭގެ އެތައް ސަބަބުތަކުގެ ތެރެއިން އެއް ސަބަބަކީ ޢަރަބީންގެ ޙައްޤުތައް ހޯދުމަށްޓަކައި އިންސާފުވެރި ސިޔާސަތެއް އިނގިރޭސީން ނުގެންގުޅުމެވެ. އަނެއް ސަބަބަކީ ޢަރަބި މަންދޫބުންގެ ނު ކިއްސަރުކަމެވެ. އެބައިމީހުން ޔަހޫދީންނާ އެކުގައި އެއް މަޖިލީހެއްގައި އިށީނދެތިބެންވެސް އެއްބަސްނުވުމުގެ ސަބަބުން ވާހަކަ ދެއްކުންތައް ބޭއްވެމުން ދިޔައީ ފުރަތަމަ ދުވަހަށް ފަހު އިނގިރޭސީން ދެ ފަހަރު ދެބައިމީހުންނާ ބައްދަލުކޮށްގެންނެވެ. މި ބައްދަލުވުންތަކަށްފަހު 1939 ވަނަ އަހަރުގެ މޭ މަހުގެ ތެރޭގައި އަނެއްކާވެސް އިނގިރޭސި ސަރުކާރުން ފަލަސްޠީނުގެ މައްސަލައާ ބެހޭ ހުދު ކަރުދާހެއް ޝާއިޢު ކުރިއެވެ. އެއިރުގެ ކޮލޯނިއަލް ސެކްރެޓަރީ މެލްކަމް މެކްޑޮނާލްޑްގެ ނަންފުޅުގައި ނެރެވުނު މި ކަރުދާހުގައި ބުނެފައިވަނީ ކުރިޔަށް އޮތް ދިހަ އަހަރުގެ ތެރޭގައި ފަލަސްޠީނުގައި ޢަރަބި ދައުލަތެއް ޤާއިމު ކުރެވޭނެ ކަމުގައެވެ. އަދި ފަލަސްޠީނުގައި ތިބި ޔަހޫދީން ތިބޭނީ މި ދައުލަތުގެ ރައްޔިތުންގެ ގޮތުގައި ކަމުގައެވެ.\nމި ހިސާބަށް ދިޔައިރު ޢަރަބީންގެ ކިބައިގައި ޔަހޫދީ ދައުލަތް އުފެއްދުމާ ދެކޮޅު ހެދޭހައި ބާރާއި ވަސީލަތްތައް ނެތްކަން އޮތީ ރީތިކޮށް ފެންނާށެވެ. ޔަހޫދީ ދައުލަތް އޮތީ ނަމުގައި ޤާއިމު ނުކުރެވުނަސް ޢަމަލީގޮތުން ގާތްގަނޑަކަށް ފުރިހަމަވެފައެވެ. އެހެންކަމުން މި ކަރުދާސް ޝާއިޢުކުރެވުނީ ޙަޤީޤަތުގައިވެސް ފަލަސްޠީނުގައި ޢަރަބި ދައުލަތެއް ޤާއިމުކުރުމުގެ ނިޔަތް އިނގިރޭސީންގެ ހިތުގައި އޮވެގެންތޯ، ނުވަތަ މިއީ ހިނގަމުންދިޔަ ޙާދިސާތަކަށް ޢަރަބީން އިތުރަށް ކަނުކޮށްލުމަށްޓަކައި އެޅުނު މަކަރުވެރި ފިޔަވަޅެއްތޯ މި ސުވާލު މި މަޤާމުގައި ކޮށްލުމަކީ މުނާސިބުވެގެންވާ ކަމެއް ކަމުގައި އަޅުގަނޑު ދެކެމެވެ. ޖަވާބާ މެދުގައި އަޅުގަނޑުމެން އެންމެން ވިސްނަންވީއެވެ. ތާރީޚުގެ ތެރެއަށް އިތުރަށް ވަދެ، ހޯދައި ބަލަންވީއެވެ. މި ވަގުތު އަޅުގަނޑުމެންނަށް ޔަޤީނުންވެސް އެނގޭ ކަމަކީ އިނގިރޭސީންނާއި ހުޅަނގުގެ އެހެނިހެން ބާރުތަކުން ދުވަހަކުވެސް މުސްލިމުންނާއި ޢަރަބީންނަށް ހެޔޮހިތެއް އޮވެގެން އެއްވެސް ކަމެއް ކޮށްފައިވާކަން ސާބިތުކުރެވޭކަށް ނެތް ކަމެވެ.\nކޮންމެއަކަސް މެލްކަމް މެކްޑޮނަލްޑްގެ ހުދު ކަރުދާހާ ވިދިގެން ފަލަސްޠީނުގެ ޔަހޫދީ އާބާދީ ނުވަތަ ޔިޝޫވް ކެކިއަރައިގެން ދިޔައެވެ. ޑޭވިޑް ބެން ގޫރިއަންފަދަ ޔަހޫދީ ލީޑަރުން ފަލަސްޠީނުގައި ޔަހޫދީ ދައުލަތް އުފެއްދުމަށްޓަކައި އަތްފޯރާ ފަށުގައި އޮތް ކޮންމެ ހަތިޔާރަކާއި ލިބެން އޮތް ކޮންމެ ވަސީލަތެއްގެ ބޭނުންކުރާނެ ކަމުގެ އިންޒާރުތައް ދެއްވަން ފެއްޓެވިއެވެ. އެ ކަމަށްޓަކައި އިނގިރޭސި ސަރުކާރާ ދެކޮޅަށް ހަނގުރާމަކުރަން ޖެހުނަސް ފަހަތަށް ފިޔަވަޅެއް ނާޅާނެކަން ހާމަކުރައްވަމުން ގެންދެވިއެވެ. މި ދަނޑިވަޅުގައި ދުނިޔެއަށް ކުއްލި ޝޮކެއް ލިބިގެން ދިޔައީ ޖަރުމަންގެ ޗާންސެލަރ އެޑޮލްފް ހިޓްލަރގެ ހަނގުރާމައިގެ ބެރުގެ އަޑު ޔޫރަޕްގެ ކަންކޮޅުތަކުގައި ފިސާރި ބާރަށް ގުގުމަން ފެށުމާ ގުޅިގެންނެވެ.\nދިވެހިރާއްޖެޔަށް އެތެރެވަމުން މިދާ ބިދޭސީންގެ މައްސަލަޔަކީ ވަރަށް ސީރިއަސް މައްސަލައެއް، އެތެރެވާ ބީދޭސީން ގެ މައްސަލަ ކޮންޓުރޯލްކޮށް ވަކި ހަމަޔަކަށް އަޅުވަން އެބަޖެހޭ! ބިދޭސީން ގެ މައްސަލަ އެއީ ކޮންމެ ޤައުމަކަށް ވެސް ވަރަށް ސީރިޔަސް މައްސަލައެއް!\nމިއަދުވެސް އިންގިރޭސިން ޤައުމުތަށް އިސްތިއުމާރު ކުރަން ވެގެން ކޮމަންވެލްތު ކިޔާ ޖަމުއްޔާއެއް ހަދައިގެން އުޅެނީ ޒަޔަނިސްޓު އިންގިރޭސި އިސްތިއުމާރު އިޔާދަކުރަން ވެގެން ! ޤައުމުތަކުގެ ރައްޔިތުން ނަށް އޮޅުވާލައިގެން މިމީހުނަށް ސަޕޯޓް ކުރާނެއް ބައިގަޑެއް ކޮންމެ ޤައުމެއްގައި އުފައްދައިގެން، ދުނިޔޭގައިވާ އެންމެ ބޮޑު ތަބުޝީރީ ކުރިސްޓިޔަން މެޝިނަރީ ކަމުގައިވާ ޔޫންޑީޕީ ނިވާފައްގަޑަކަށް ފަދައި ޑިޕޮލޮމެޓިކު ޓެގުއަޅުވައިގެން ކުފުރުގެ ބާތިލުގެ އަހުލުވެރިން މިކުރަނީ ހަމައެންމެ ކަމެއް، އިންސާނުން ފަގުފުރެއްދުމާއި އިންސާނުން އަޅުވެތި ކުރުމާއި ޤައުމުތަށް ފަސާދައިގެ އިސްތިއުމާރުން ކަސްދަޅުއެޅުމުގެ ރޭވުން!


ފެވިފާ ތިނަންވޭ މިހިތުގާ…36 | FenvaruOnline\nފެވިފާ ތިނަންވޭ މިހިތުގާ...36\n23:18 -5ޖުލައި 2019 - 23 comments\nއިވްޔާ ނެގިމަޑުވެފައި ހުންނާތީ، ރައިންއަށް އެނޫންކަމަކާއި ނުވިސްނެއެވެ. ވަކީން ޙާއްސަކޮށް ރައިން ކަންބޮޑުވީ ރިޒްވީން އިސްވެ ވާހަކަ ދެއްކުމުންވެސް އިވްޔާ އެތަނަކުން ދުރައްދާކަށް ފާހަގަކުރެވުމުންނެވެ. އެކަމާއި ގުޅުވައިގެން އިވްޔާ އާއި ސުވާލުކުރަން އުޅެފައިވެސް އޭނަ އެކަން މަޑުޖައްސައިލީ ކައިވެނީގެ ކުރިން އިވްޔާ ހިތްހަމަނުޖެހޭފަދަ ކަމެއް ވާން ބޭނުން ނުވާތީއެވެ. ރައިން ގަބޫލުކުރީ އިވްޔާ މާބޮޑަށް ހާސްވުމުން ވާގޮތެއް ކަމަށެވެ.\nޔުމާން އޮތީ އެނދުގައި އޮށޯވެލައިގެންނެވެ. އެއްއަތް ނިތްކުރިމަތީގައި ބާއްވާލައިގެން އޮތްއިރު، އެ ނަޒަރު އަމާޒުވެފައިވަނީ ސީލިންގްގައި ހަރުކޮށްފައިވާ ފަންކާއަށެވެ. އެސިކުނޑި ވަނީ ބޮޑު ހައިޖާނު ގަނޑެއްގެ ތެރެއަށް ވެއްޓިފައެވެ. ހަޤީގަތް އެނގުމުން އެއްވެސް މީހަކާއި ކުރިމަތިލާނޭހައި ހިތްވަރުވެސް އެ ހަށިގަނޑުގައި ނެތެވެ.\nކޮޓަރިތެރޭގައިވީ ހަމަހިމޭންކަމެވެ. ހަމައެކަނި އިވެމުން ދިޔައީ ޔުމާންގެ ނޭވާގެ އަޑު އެކަންޏެވެ. ފާއިތުވެދިޔަ އެއް ހަފުތާގެ ތެރޭގައި ޔުމާން ވަނީ އެ ހަމަހިމޭންކަމަށް ހޭނިފައެވެ. އެންމެންނާއި އެކަހެރިވެގެން އޭނަ ވޭތުކުރަމުން އެދަނީ ޙަޔާތުގެ އެންމެ ހިތްދަތި ދުވަސްތަކެވެ.\nއެކަނި އޮވެ ފިކުރުކުރުން ނޫންކަމެއް ޔުމާންއަކަށް ނުކުރެވެއެވެ. ހުރިހާ އުފާތަކުން އަމިއްލައަށް މަޚުރޫމްވެގެން އޮންނަންވުމުން ޔުމާންގެ ޙާލަތު ދިޔައީ ގޯސްވަމުންނެވެ. މުޅި މީހާ ނަފުސާނީ ބަލިމަޑުކަމެއްގެ ތެރެއަށް ގޮސް، ދުވަހަކު އަރައިނުގަނެވޭނޭ ފައްތަރަކަށް ވެއްޓެމުން ދިޔައެވެ. ޙުދު އަމިއްލަ ނަފުޞަށްވެސް އެނގުމެއް ނުވާ ޚާލުގައެވެ.\nޔުމާން ސިހުނީ ފޯނު ރިންގްވާން ފެށި އަޑު އިވުމުންނެވެ. ފޯނުގެ ސްކްރީނަށް އަރާފައިވާ ނާއިކްގެ ނަން ފެނި، ޔުމާންއަށް ހިންދިރުވައިލެވުނެވެ. ނާއިކް އާއި ރައިންގެ އެއްވެސް ކޯލަކަށް އޭނަ ޖަވާބެއް ނުދޭތާ ހަފްތާއެއް ވީއެވެ. ގުޅަނީ ކީއްވެކަން އެނގޭތީ ޖަވާބުދޭން ބޭނުން ނުވީއެވެ. ކަމެއް ދިމާވިޔަސް އެހީވާން ތިބޭނެ ހަމައެކަނި ބަޔަކީ އެއީކަންވެސް ޔުމާންއަށް އެނގެއެވެ. ފޯނަށް ޖަވާބު ނުދެވޭތީ، ދެރަވެސް ވެއެވެ. އެހެންނަމަވެސް ހިތްމަތީގައި އަތްއަޅައިގެން ކެތްތެރިވަނީ، އެ ފޯނަށް ޖަވާބުދީގެން އެއަށްވުރެ ބޮޑު ހިތްދަތިކަމެއް ލިބުން ނޫން ކަމެއް ނުވާނެކަން އެނގޭތީއެވެ.\nދެތިން ފަހަރު ރިންގްވެފައި ފޯނު ކެނޑުނެވެ. ދެން އައީ ނާއިކްގެ މެސެޖެކެވެ. ފޮނުވާފައި އޮތީ އިވްޔާ އާއި ރައިންގެ ކައިވެނި ޙަފުލާގެ ދަޢުވަތު ކާޑުގެ ފޮޓޯއެކެވެ. އެ ދަޢުވަތު ބޮލާލައި ނުޖެހުމަށް މެސެޖުގައި ނާއިކް އެދިފައި އޮތެވެ. އެމީހުންގެ މެދުގައި ޒަމާނުއްސުރެ އޮތް ރަޚުމަތްތެރިކަމަށްޓަކައެވެ.\nޔުމާންގެ ސިކުނޑި ސުމަކަށް ދިޔައެވެ. ދަޢުވަތު ކާޑުގައިވާ އިވްޔާ އާއި ރައިންގެ ނަން ފެނި މުޅި ތަބީޢަތު ގޯސްވިއެވެ. އެއްކޮޅުން ރަޚުމަތްތެރިކަމެވެ. އަނެއްކޮޅުން ލޯތްބެވެ. ފޯނު ދުރަށް ހޫރައިލަމުން ޔުމާންއަށް ކުޑަކޮށް ހަޅޭއްލަވައިގަނެވުނެވެ. ބޮލުގައި ދެއަތުން ހިފަހައްޓަމުން ތެދުވެ، އެނދުގެ ހެޑްބޯޑުގައި ލެނގިލިއެވެ. އޭރު ހަތަރުފަރާތުން ބެދިފައިވާ ކަމުގެ އިޚްސާސް ޔުމާންއަށް ކުރެވެމުން ދިޔައެވެ.\nނާއިކް އެބުނިހެން އެކުވެރިންނަށްޓަކައި އޭނަގެ އުފާތައް ޤުރުބާން ކުރަންވީ ހެއްޔެވެ؟ އެހިތުގައި އުފެދުނު ލޯބި، އުފަން ނުވަނީސް ކަފުން ކުރަންވީ ހެއްޔެވެ؟ އެހުރިހާ ކަމެއް އޭނަ ކުރާނީ ކިހިނެއް ހެއްޔެވެ؟ އެ ހިތްވަރު އޭނަގެ ހުރެދާނެ ހެއްޔެވެ؟ އޭނައަކީވެސް އިންސާނެކެވެ. ހަށިގަނޑުގެ ތެރޭގައި ވިންދު ޖަހަމުން ދަނީ ލޯތްބަށް އެދި ފެންބޮވައިގަނެފައިވާ ހިތެކެވެ. ވީއިރު އެ ހިތުގެ އުފާތަކުން މަޚުރޫމްކުރުމަށް އޭނައަށް އެއްބަސްވެވޭނީ ކިހިނަކުން ހެއްޔެވެ؟\nޔުމާންގެ މޭގައި އުފެދެމުންދިޔަ ރިހުން ގަދަވެ، ބޮލަށް ބާރުކުރަން ފެށިއެވެ. ދެލޮލުން އޮހެމުންދިޔަ ކަރުނަތަށްވެސް ހިތަށް ރަޚުމު ނުކުރާ ކަހަލައެވެ. ދެކޯތާފަތުން ރޮނގަކަށް ވާހެން އޮހެރެމުންދިޔަ ކަރުތަކަކަށް ނިމުމެއް ނައެވެ. އަމިއްލަ ހަށިގަނޑަކަށްވެސް ބާރެއް ނުފޯރުވުނެވެ. އެކަނިވެރިކަން ފިޔަވައި އިތުރު އެއްޗެއް ޔުމާންގެ ދިރިއުޅުމުގައި ނުވާ ކަހަލައެވެ. ޔުމާން އެންމެ ލޯބިވީ އޭނަގެ މަންމަ ދެކެއެވެ. ދުނިޔެއިން އެންމެ އިތުބާރުކުރި މީހަކީވެސް އެއީއެވެ. އެހެންނަމަވެސް އާޚިރުގައި އެ މަންމަވެސް ވީ އޭނަ ހީކުރިފަދަ މާތް މީހަކަށް ނޫނެވެ.\nކޮޓަރި ދޮރުގައި ޓަކިޖަހާލި އަޑު އިވުނީ ޔުމާން އެހެން ހުއްޓައެވެ. ކަރުނަތައް ފޮހެލުމަށްފަހު ހަމަޖެހިލުމަށް މަސައްކަތް ކުރަމުން ޔުމާން ގޮސް ދޮރު ހުޅުވައިލިއެވެ. ކުރިމަތީގައި ހުރީ ރިއްފަތެވެ. އެ މޫނުމަތި ވަނީ މިލައިގެން ގޮސްފައެވެ. ޔުމާން އާއި ދިމާއަށް ބަލަހައްޓައިގެން ހުރީ ހަމްދަރުދީގެ ނަޒަރަކުންނެވެ. ރިއްފަތު ފެނިފައި ޔުމާންގެ މޫނުމަތިން އެއްވެސް އަޞަރެއް ނުފެނުނެވެ.\n"ޔުމާން... ކޮއް..ކޯ..." ރިއްފަތު އެއްޗެއް ބުނަން އުޅުނެވެ.\nކުއްލިއަކަށް ޔުމާން ބަލައިލިތަން ފެނިފައި ރިއްފަތު ހުއްޓުން އެރިއެވެ. ބުނަން އުޅުނު ބަސްތައްވެސް އަރުތެރޭގައި ތާށިވިހެން ހީވިއެވެ. މައިންބަފައިންގެ ލޯތްބެއް ނުލިބި އެހުރިހާ ދުވަހު އޭނަ އުޅުނީ ބައެއްގެ އަޅަކަށް ވެގެންނެވެ. ދިރިހުރުމުގެ އުއްމީދު ގެއްލި، ލެއްވިހާ ނުބައި ކަމެއް ކުރަމުންދިޔައީ ކުޑައިރު ލިބުނު އަނިޔާގެ ސަބަބުންނެވެ. އަޅާލާނެ މީހަކު ނެތި މަގުފުރެދިގެން ދިޔައީ އެއްވެސް މީހެއްގެ ލޯބި ނުލިބުނީތީއެވެ. ހަޤީގަތް އޮޅުވާލައިގެން އޭނަ ލައްވައި ރިޔާޒު ވަނީ އެތައް ގޯހެއް ހަދުވާފައެވެ. ރިޔާޒުގެ މަކަރުވެރިކަމުގެ ދަލުގައިޖެހި، އޭނައަށް ގެއްލުންދެވިފައިވަނީ އޭނަގެ އަމިއްލަ އާއިލާއަށެވެ. އެއްވެސް ކުށެއްނެތް އޭނަގެ ދެ ކޮއްކޮއަށެވެ.\nހަޤީގަތް އެނގުމަށްފަހު، ހުރިހާ ކަމެއް ހަމައަކަށް އަޅުވަން ރިއްފަތު ބޭނުންވިއެވެ. ހުރިހާ ނުބައި ކަމަކުން ދުރުވެ، އާއިލާ އާއިއެކު އުފާވެރި ދިރިއުޅުމެއް އުޅެވޭނެ ދުވަހަކަށް އޭނައަށް އިންތިޒާރު ކުރެވެއެވެ. އެހެންނަމަވެސް މާޒީގައި އޭނައަށް ހެދިފައިވާ ގޯސް، އެހުރިހާ ކަމަކަށް ހުރަސްއަޅާނެކަން އޭނައަށް އެނގެއެވެ.\nޔުމާންގެ ކެތްތެރިކަން ކޮޅުންލިއެވެ. ވެދިޔަ ހުރިހާ ކަމެއްގައި ރިޔާޒާއި އެއްވަރަށް ރިއްފަތުގެވެސް ޚިއްސާ އެބައޮތެވެ. ނޭނގިނަމަވެސް ރިއްފަތަށް ހެދިފައިވާ ގޯހުގެ ސަބަބުން އޭނަގެ ދިރިއުޅުން ދުވަހަކު އަރައި ނުގަނެވޭ ފައްތަރަކަށް ވެއްޓިއްޖެއެވެ. އޭނަގެ މުޅި ދިރިއުޅުމުގައި އެވަނީ އެ ޒަހަރުގެ އަޞަރެވެ.\nމާޒީ އަނބުރައި އިޢާދަ ނުކުރެވުނަސް، ރިއްފަތަށް އެހާ ފަސޭހައިން މަޢާފުދޭކަށް ޔުމާން ބޭނުމެއް ނުވިއެވެ. ދަތްތަކަށް ބާރުކޮށްލުމާއިއެކު ޔުމާންގެ އަނގައިން ނުކުތީ އެންމެ ޖުމްލައެކެވެ.\n"ދުވަހަކުވެސް މަޢާފެއް ނުކުރާނަން..."\nކައިވެނިކުރުމަށް ހަމަޖެހިފައި އޮތީ ރިސޯޓެއްގައެވެ. މާބޮޑު ޕާޓީއެއް ބާއްވަން އިވްޔާ ބޭނުން ނުވިނަމަވެސް އެހެން މީހުންނާއި ދޭތެރޭގައި ވިސްނާފައި އެގޮތާއި އެއްބަސްވީއެވެ. ފުރުން އޮތީ ރޭގަނޑު ހަތްގަޑި ބައިގައެވެ. ލޯންޗް ހަމަޖައްސާފައިވަނީ ކޮންމެ އާއިލާއަކަށްވެސް ވަކިންނެވެ.\nތައްޔާރުވެލައިގެން ޝިރުވާ ނުކުތްއިރު، ދޮރުމަތީގައި ނާއިކް ހުއްޓެވެ. ހުދުކުލައިގެ އަތްދިގު ގަމީހާއިއެކު މެރޫންކުލައިގެ ޓައީއެއް އަޅައި، ބެގީކޮށްފައެވެ. ދެއަތް ޖީބަށް ކޮއްޕާލައިގެން ހުރިގޮތުން އެރީތިކަމަށް ޝިރުވާއަށް ހިތުގެ އަޑިން ތަޢުރީފުކުރެވުނެވެ. ހަމައެގޮތަށް ޝިރުވާ ފެނިފައި ނާއިކްއަށްވެސް ހުރެވުނީ އާޝޯހުވެފައެވެ. ކަޅު ރަތްކުލައިގެ ކުޑަ ވިދުމެއް ހުރި ދިގު ހެދުމުގައި ޝިރުވާ ފެންނަލެއް ވަރަށްވެސް ފުރިހަމައެވެ. ގަހެއްގައި ފަރިވެ ފޮޅިފައިވާ ރަތްފިނިފެންމަލެކޭ އެއްވެސް ތަފާތެއް ނެތެވެ. އާއްމުކޮށް އެއްވެސް ވަރަކަށް މޭކަޕް ނުކުރާ ޝިރުވާގެ ތުންފަތުގައި ރަތްކުލަ ޖައްސާފައި ހުރުމުން އާދަޔާ ޚިލާފަށް އެ ރީތިކަން އިތުރުވެފައިވާހެންވެސް ނާއިކްއަށް ހީވިއެވެ.\n"ތަލިން ކުޅުހިކިފައި ހުއްޓަކަސް ނުވާނެ... އަވަސްކުރޭ... އިންނަން އަހާ... ތެޔޮނާށި ކާޅު ޖަހައިގަނެފާނެ... އެކަހަލަ ކަމަކަށް މިއަށްވުރެ ރަނގަޅު ފުރުޞަތެއް ދެން ނުލިބޭނެ..." ނާއިކްގެ ސިކުނޑި ގޮވަމުން ދިޔައެވެ.\n"މަޑުކޮށްބަލަ އަހާނަމޭ..." ނާއިކްއަށް ބުނެވުނެވެ.\n"ކީކޭ އަހާނަމޭ؟..." ވާނުވާ ނޭނގިފައި ޝިރުވާ ސުވާލުކޮށްލިއެވެ.\nނާއިކް ކުޑަކޮށް ހާސްވާގޮތްވިއެވެ. މުޅި މީހާ ފިނިވެފައިވާ ޙާލު މަޑުމަޑުން ކަރު ކެހިލިއެވެ. ފިނޑިވެގެން އެއްވެސް ކަމެއް ނުވާނޭކަމަށް ހިތް ބުނަމުން ދިޔައެވެ. ފުން ނޭވާއެއް ދޫކޮށްލުމަށްފަހު، ނާއިކް އޭނާގެ ޖީބުން ނެގީ ކުޑަ ފޮއްޓެކެވެ. ޝިރުވާއަށް ވިސްނައިލާނޭ ފުރުޞަތެއްވެސް ދިނުމެއްނެތި، އެއްފައި މައްޗަށް ވާހެން ޝިރުވާގެ ކުރިމަތީގައި އިށީނެވެ. އެއަށްފަހު ދެލޯ މަރައިލަމުން ފޮށީގެ މަތި ހުޅުވައި ޝިރުވާ އާއި ދިމާއަށް ދިއްކޮށްލިއެވެ.\n"މަށާ ކައިވެނި ކުރަން އެއްބަސްތަ؟..." ނާއިކްގެ އަޑާއި އެއްވަރަށް އަތުގައިވެސް މަޑު ތުރުތުރުލުމެއް ހުއްޓެވެ.\nފޮށި ތެރޭގައި އޮތް ހުދުކުލައިގެ އެސްޖެހި އަނގޮޓި ފެނިފައި ޝިރުވާގެ ދެލޯ ބޮޑުވެގެން ދިޔައެވެ. އަނގަ ހުޅުވުނުގޮތަށް ލައްޕަންވެސް ނޭނގިފައި، ނާއިކްއަށް ބަލަން އިރުކޮޅަކު ހުއްޓެވެ. އޭރު ނާއިކް ބުނި އެއްޗެއް އޭނަގެ ކަންފަތްދަށުގައި ތަކުރާރުވަމުން ދިޔަހެން ހީވިއެވެ. ޝިރުވާ އެހެން ހުރެފައި، ކުޑަކޮށް ހަޅޭއްލަވައިގަތެވެ. އެއަށްފަހު، ދުވެފައި ގޮސް ގޭތެރެއަށް ވަނެވެ.\nނާއިކް ސިހިފައި ދެލޯ ހުޅުވައިލިއިރު، ޝިރުވާ ފެންނަންވެސް ނެތެވެ. އަނގޮޓި އާއި ދިމާއަށް ބަލައިލި ނާއިކްގެ މޫނުމަތިން ފެނުނީ މާޔޫސްކަމުގެ އަޞަރެވެ. އެހާ ގާތްކޮށް އުޅެފައި ޝިރުވާ އޭނައަށް ފުރަގަސްދިނީ ހެއްޔެވެ؟ އޭނަގެ ލޯބި ބޮލާލައި ޖެހީ ހެއްޔެވެ؟ ނާއިކްގެ ހިތަށް ތަދުވިއެވެ. ގުޑިލަންވެސް ނޭނގިފައި އިނދެވުނީ ޝިރުވާ ކަންތައް ކުރިގޮތުން ހިތަށް ލިބުނު ފުން ޒަޚަމަކުންނެވެ.\nޝިރުވާ ދުވަމުން ގޮސް ލޯގަނޑުގެ ކުރިމަތީގައި އިން އިވްޔާގެ ގައިގައި ހިފައިގަތްއިރު، ރަނގަޅަށް ވާހަކަވެސް ނުދެއްކެއެވެ. ވީގޮތް ކިޔައިދެވުނީވެސް ދެތިން ނޭވާ އެއްފަހަރާ ބޭރުކޮށްލެވުނު ފަހުންނެވެ. ނާއިކްގެ ވާހަކަ ބުނުމުން އިވްޔާ ވަކި ޖަވާބެއް ނުދީ އިރުކޮޅަކު މަޑުކޮށްލިއެވެ. އެހުރިހާއިރު ޝިރުވާ ހުރީ އިވްޔާގެ ޖަވާބެއްގެ އިންތިޒާރުގައި ނޭވާ ހިފަހައްޓާލައިގެންނެވެ.\nއިވްޔާ ވަރަށް ބާރަށް "ޔެސް" އޭ ބުނެ ހަޅޭއްލަވައިގަތެވެ. ޝިރުވާ ދިޔައީ ސިއްސައިގެންނެވެ. ހަމަ އެހާ އަވަހަށް ޝިރުވާގެ މުޅި މޫނުމަތި އުޖާލާވެގެން ދިޔައެވެ. އިވްޔާގެ ގައިގައި ކުޑަކޮށް ބައްދައިލުމަށްފަހު ބޭރަށް ނުކުތުމަށް ދުއްވައިގަތީ ވަރަށް އަވަހަށް އަންނާނެ ކަމަށް ބުނެއެވެ.\nޝިރުވާ ނުކުތްއިރުވެސް ނާއިކް ހަމަ އެއިން ގޮތަށް އިނެވެ. އިސްޖަހާލައިގެން އިންއިރު އަތުގައި އަނގޮޓި އޮތެވެ. ޝިރުވާ ގޮސް އަނގޮޓި ނަގައި އިނގިލީގައި އެޅިއެވެ.\nޝިރުވާ އާއި ދިމާއަށް ބަލައިލާފައި ނާއިކް ކުއްލިއަކަށް ތެދުވިއެވެ. އެމޫނުމަތިން ފެންނަމުންދިޔައީ ހައިރާންކަމެވެ. އެއްފަހަރު ޝިރުވާއަށް އަނެއްފަހަރު އަނގޮޓިއަށް އޭނަ ބަލަމުން ދިޔައެވެ.\n"ތައްޔާރު..." އިނގިލީގައި އަޅާފައިވާ އަނގޮޓި ނާއިކްއަށް ދައްކައިލަމުން ޝިރުވާ މަޑުމަޑުން ހީލިއެވެ.\nޝިރުވާ ދިޔަ ދިމާއަށް ބަލަހައްޓައިގެން ހުރި އިވްޔާ ހިނިތުންވެލިއެވެ. އެކުވެރިޔާ އުފަލުގައި ލެއްވުމަށް އެދި ހިތުގެ އަޑިން ދުޢާކުރާ ޙާލުގައެވެ. ފާރުގައި ހަރުކޮށްފައިވާ ބޮޑު ގަޑިއަށް އިވްޔާ ބަލައިލިއެވެ. ގަޑިން ހަތެއް ޖެހީއެވެ. ކައިވެނީގެ ވަގުތު އައިސް ޖެހެނީއެވެ.\nފަހުފަހަރަށް އިވްޔާ ގޮސް ލޯގަނޑުގެ ކުރިމަތީގައި ހުއްޓުނެވެ. އަމިއްލަ ސޫރައަށް ބަލައިލުމާއިއެކު، ހިތް ނުތަނަވަސްވާން ފެށިއެވެ. އެފަދަ އުފާވެރި ދުވަހެއްގައިވެސް ހިތަށް ލިބެންވާ ހަމަޖެހުމެއް އިވްޔާއަކަށް ނުލިބުނެވެ. އެންމެފަހު ވަގުތު އޭނަގެ ނިންމުމާއިމެދު ސުވާލު އުފެދުނެވެ. ރައިން އާއި ކައިވެނިކޮށްގެން އުފާވެރި ދިރިއުޅުމެއް ލިބިދާނެ ކަމާއިމެދު ޝައްކުވާން ފެށިއެވެ. ރިޒްވީން އާއި އެއްގެއެއްގެ ތެރޭގައި ކެތްކުރަން އޭނައަށް ފަސޭހަކަމަކަށް ނުވާނެއެވެ. ތަފާތު ފިކުރުތަކުން އިވްޔާ ވަށައިލިއެވެ. މުޅި މީހާ ހާސްކުރުވަން ފެށިއެވެ. އިވްޔާއަށް އަވަސްއަވަހަށް އެސްފިޔަ ޖަހަމުންދިޔައީ ދެލޮލަށް ޖަމާވަމުންދިޔަ ކަރުނަތައް ހިންދައިލުމަށެވެ. އެފަދަ ވަގުތެއްގައި ރޮއެގެން ކޮށްފައިވާ މޭކަޕާއި އެއްޗެހި ޚަރާބުވާކަށް އޭނަ ބޭނުމެއް ނުވިއެވެ.\nކޮންމެ ގޮތެއްވެސް ވަރިހަމަކަމަށް ނިންމައި އިވްޔާ ގަސްތުކުރީ ކައިވެނި ކުރާށެވެ. ރިޒްވީން ކުރި ކުށެއްގެ އަދަބު ރައިންއަށް ދޭން ބޭނުން ނުވާތީއެވެ. އެފަދަ ކަމެއް ކޮށްފިނަމަ އޭނަ އާއި ރިޒްވީންގެ ތަފާތެއް އެބަ އޮތް ހެއްޔެވެ؟ ރައިންއަކީ ކުށެއް ނެތް އިންސާނެކެވެ. ވީއިރު، އެހެން މީހަކު ކުރި ކުށެއްގެ އަދަބު ރައިންއަށް ލިބިގެން ނުވާނެ ނޫން ހެއްޔެވެ.\nލޯގަނޑުން ފެންނަމުންދިޔަ އަމިއްލަ ސޫރައަށް އިވްޔާ ވަރަށް ފަރުވާތެރިކަމާއިއެކު ބަލައިލިއެވެ. އިސްތަށިގަނޑުގައި ހުޅިއެއްޖަހައި، މޫނުގެ ދެފަރާތުން ދެ އިސްތަށިކޮޅު ގެނެސް ވައްޓާލާފައި އޮތުމުން އޭނަ އާއި އެހާ ނުގުޅޭނެއޭ އިވްޔާގެ ހިތަށް އެރިއެވެ. އެހެންވެ، އިސްތަށިކޮޅު ކަންފަތް ކައިރިއަށް ޖަހައިލަމުން ދެފަރާތުން ބަލައިލިއެވެ. އެގޮތެއްވެސް ކަމަކު ނުދިޔައެވެ. އަނެއްކާވެސް އިހު ހުރިގޮތަށް ބަދަލުކުރިއެވެ. ދެން އޭނަ ބަލައިލީ ލައިގެން ހުރި ހުދުކުލައިގެ ވެޑިން ޑްރެސް އަށެވެ. އެ ހެދުމުގައި އޭނަ ހީވަނީ މުޅީން ތަފާތު މީހެއް ހެންނެވެ. އަންހެންވަންތަ ވެފައި، ހެދުން ހަށިގަނޑުގައި ހިފާލާފައި ހުރިގޮތުން ވަނާތައް ރީތިކޮށް ހާމަވާން ހުއްޓެވެ.\nހެދުމުގެ ދިގު ފަސްބައިގައި ހިފައި ކުޑަކޮށް ހިއްލައިލަމުން އިވްޔާ ވަށައިގެން އެނބުރިލިއެވެ. އެހާ ފަރުވާތެރިކަމާއިއެކު އެހެދުމަށް އޭނަ ބަލައިލި އެއީ ފުރަތަމަ ފަހަރެވެ. ހެދުމުގެ ތިރީބައިގައިވާ ލޭސްގަނޑުގެ ވަށައިގެން ހުދުކުލައިގެ ކުޑަ ވިދުމެއްހުރި ތުނި ރޭނދާ އެއް އަޅާފައިވާއިރު، ހެދުމުގެ ކަރާއި ދިމާއިން މޭމަތީގައިވެސް ވަނީ ހަމަ އެ ރޭނދާ އަޅާފައެވެ. ހެދުމުގެ އަތާއި މަތީބައިގައިވެސް ބޭނުންކޮށްފައިވަނީ ހުދުކުލައިގެ ޑިޒައިން ލޭސް ފޮއްޗެވެ. ހެދުމުގެ މަތީބައިގައި އެތެރެއަށް ހުދުކުލައިގެ އޮފް ފޮތި ލާފައި ވީނަމަވެސް އަތުގައި ބޭނުންކޮށްފައިވަނީ ހަމައެކަނި ލޭސް ފޮއްޗެވެ. އެހެންކަމުން އޭނަގެ އަތްވެސް އެ ލޭސްފޮތީގެ ތެރެއިން ފެންނަމުން ދިޔައެވެ. އެހެދުމަކީ ރައިން ބޭނުންވި ގޮތަށް ފަރުމާކޮށްފައިވާ ހެދުމެކެވެ. ކުރިން އެކަންކަން އެނގުނުނަމަ އެގޮތަށް ހެދުން ފަރުމާ ކުރުމުގެ ހުއްދައެއް އޭނަ ނުދިނީހެވެ.\nކޮޓަރި ދޮރުގައި ޓަކި ޖަހައިލުމަށްފަހު އެތެރެއަށް ވަތް ސާދުނާ ފެނިފައި އިވްޔާ އަވަސްއަވަހަށް ލޯގަނޑު ކުރިމަތީން ދުރަށް ދިޔައެވެ. ހިނިތުންވެލަމުން އައިސް ސާދުނާގެ ކައިރީގައި ހުއްޓުނެވެ. އިވްޔާއަށް ބަލަން ސާދުނާ ހުރިއިރު، ދެލޯ ކަރުނުން ފުރެމުން ދިޔައެވެ. އެދަރިފުޅު ކައިވެނީގެ ހެދުމުގައި ހުއްޓައި ފެނުމުން އެލިބުނު އުފާ އެމޫނުމަތިން ފެންނަން ހުއްޓެވެ.\nސާދުނާ އޭނާ ލައިގެން ހުރި ކަޅުކުލައިގެ ދިގު ހެދުމުގެ ޖީބުން ނެގީ ރަން ފަށެކެވެ. ފަށުގެ ފުލުގައި އޮތީ އިވްޔާގެ ނަން ޖަހާފައެވެ. ފަށް އިވްޔާގެ ކަރުގައި އަޅުވައިދިނުމަށްފަހު އެއީ ކައިވެނީގެ ހަދިޔާ ކަމުގައި ސާދުނާ ބުންޏެވެ.\nސާދުނާ ދިޔައީ އިވްޔާއަށް އެތައް ނަސޭހަތެއް ދީފައެވެ. ކައިވެނިކޮށްގެން ފިރިމީހާއަށް ކިޔަމަންތެރިވުމާއި ދެމަފިރިންގެ ސިއްރުތައް ހިފެހެއްޓުމާއި، ޖެހޭ މައްސަލަތައް ޙައްލުކުރާނެގޮތާއި، ހަރުދަނާ ދިރިއުޅުމެއް އުޅެވޭނޭ ގޮތްތަކާއި ބެހޭގޮތުންނެވެ.\nއެނދުމަތީގައި އޮތް ފޯނު އިވްޔާގެ ލޮލުގައި އަޅައިގަތީ، ސާދުނާ ކޮޓަރިން ނުކުތް ފަހުންނެވެ. ގުޅީ ނުދަންނަ ނަންބަރަކުންނެވެ. ފޯނު ނަގައި ކަންފަތުގައި ޖައްސައިލި އިވްޔާގެ ކަންފަތުގައި ޖެހުނީ އޭނަ ދަންނަ އަޑެއް ނޫނެވެ. އެމީހަކު އެދުނީ ވަރަށް މުހިއްމު ވާހަކައެއް ދައްކަން ބޭނުންވާތީ ވީއެންމެ އަވަހަކަށް ބައްދަލުކޮށްލުމަށެވެ. ފޯނުން ހުރިހާ ވާހަކައެއް ކިޔައި ނުދެވޭނެ ކަމުގައި ބުންޏެވެ. ނުދަންނަ މީހުންގެ ފޯނު ކޯލުތަކަށް ޖަވާބުދޭން ބޭނުން ނުވާތީ އިވްޔާ އަވަސްއަވަހަށް ފޯނު ކަނޑާލީއެވެ. އޭރު ކޮންމެވެސް ވަރެއްގެ ނުތަނަވަސްކަމެއް ހިތަށް ވެރިވަމުން ދިޔައެވެ.\nފޯނަށް ބަލަހައްޓައިގެން ހުރި ރިއްފަތުގެ މޫނުމަތިން ފެންނަމުންދިޔައީ ނުތަނަވަސްކަމެވެ. އޭނަ އިވްޔާއަށް އެތައް ފަހަރަކު ގުޅައިފިއެވެ. ވަގުތު ފާއިތުވެ ނުދަނީސް ހަޤީގަތް ހާމަކުރަން އޭނަ ބޭނުންވެއެވެ. އެހެންނަމަވެސް އެއްވެސް އެއްޗެއް ނުބުނެ އިވްޔާ ފޯނު ކަނޑައިލުމުން ރިއްފަތު ހުރީ ނުތަނަވަސްވާގޮތް ވެފައެވެ. ކަންތައްތައް ގޯހުންގޯހަށް ދިޔައީ އޭނަގެ ސަބަބުންނެވެ. ވީއިރު، އެހުރިހާ ކަމެއް ހަމައަކަށް އެޅުވުމަކީ އޭނަގެ ޒިންމާއެކެވެ. އިވްޔާއަށް މެސެޖެއް ފޮނުވަން އުޅެފައިވެސް ރިއްފަތުގެ ޚިޔާލު ބަދަލުވިއެވެ. އެއަށްވުރެ ރަނގަޅު ވިސްނުމެއް އެސިކުނޑިއަށް އައުމުންނެވެ.\nރިއްފަތު މަޑުމަޑުން ހިނގާލާފައި ގޮސް މަޑުކޮށްލީ ދެބުރިއަށް ހަދާފައިވާ ގެއެއްގެ ކުރިމަތީގައެވެ. ޖީބުން ތަޅުދަނޑިއެއް ނަގައި، އެއަށް ބަލަހައްޓައިގެން އިރުކޮޅަކު ހުރުމަށްފަހު، ތަޅު ހުޅުވައި އެތެރެއަށް ވަނެވެ. ގޭތެރެއަށް ނަޒަރު ހިންގަމުން ގޮސް، މައްޗަށް އެރެންހުރި ސިޑި އާއި ދިމާއަށް ރިއްފަތު ހިނގައިގަތެވެ. އެބޮޑު ގޭތެރޭގައިވަނީ މަރުފަދަ ހިމޭންކަމެކެވެ. ދިރޭ ފުރާނައެއްގެ ޚިލަމެއްވެސް އެގޭގައި ނުވާ ކަހަލައެވެ. ސިޑީގެ ހަރުފަތްތައް ގިރާކުރަމުންދިޔަ ވަރަކަށް އޭގެ ހަފްތާއެއް ކުރީގެ ހާދިސާ ރިއްފަތުގެ ކުރިމަތިން ފެންނަމުން ދިޔަހެން ހީވިއެވެ.\nރިޔާޒުގެ ހައްޔަރުގައި ރިއްފަތު ހުއްޓައި ސަލާމަތްކޮށްދިނީ ޔުމާންއެވެ. އޭގެ ފަހުގައި ރިޔާޒު ގެނެސް އެގޭގައި ބަންދުކުރީވެސް ޔުމާން އަމިއްލައަށެވެ. ޔުމާން އެކަން ކުރީ އެންމެންނަށް ހަޤީގަތް ހާމަކުރަން ރިޔާޒު ދެކޮޅު ހެދުމުންނެވެ. އަމިއްލަ ނަފުޞު ކުށްވެރިކުރާ ޙާލު ޔުމާން އެކަން ކުރީ އެހެން މީހުންގެ ސަލާމަތަށްޓަކައެވެ. އެއްގޮތަކަށްވެސް އެފަދަ ދަށު ދަރަޖައިގެ އަމަލެއް ކުރަން ބޭނުން ވެގެނެއް ނޫނެވެ. އޭގެ ފަހުގައި ޔުމާން އޭނާގެ އަމިއްލަ ނަފުޞުވެސް ކޮޓަރީގެ ހަތަރުފާރުގެ ތެރޭގައި ބަންދުކުރީއެވެ.\nރިއްފަތު ގޮސް ކޮޓަރީގެ ދޮރު ހުޅުވާލިއިރު، ރިޔާޒު އިނީ އެނދުގައި އިށީނދެލައިގެންނެވެ. ރިއްފަތު ފެނުމާއިއެކު ކުއްލިއަކަށް ކޮޅަށް ތެދުވިއެވެ. ހަރުކޮށް ހިނގާލާފައި އައިސް ރިއްފަތުގެ ގަމީހުގައި ހިފައިގަނެފައި ދުރަށް ކޮއްޕައިލިއެވެ. ހީވީ ފުރިހަމައަށް ތައްޔާރުވެގެން ހުރި ހެންނެވެ. ދުވަމުން ކަހަލަ ގޮތަކަށް ގޮސް ރިޔާޒު އެ ކޮޓަރިން ނުކުތެވެ. ރިޔާޒު އުޅުނީ ރިއްފަތު އައުމުގެ ކުރިން ގެއިން ނުކުމެގެން އެތަނުން ފިލާށެވެ. ނަމަވެސް އެކަމެއް ނުވިއެވެ. ބޭރަށް ނުކުމެވެން ހުރި ހުރިހާ ދޮރުތައް ހުރީ ތަޅުލާފައެވެ. ރިއްފަތު ވީ ރިޔާޒު ހީކުރިވަރަށްވުރެ ވިސްނުން ތޫނު މީހަކަށެވެ.\n"ކަލޭ ތިހުރީ ކިތައް މީހުންގެ ދިރިއުޅުން ބަރުބާދުކޮށްލާފައި ކަން އެނގޭތަ؟..." ރިއްފަތުގެ އަޑު ކުރެހުނެވެ. ވާހަކަ ދައްކަން އުނދަގޫވުމުން ފުން ނޭވާއެއް ދޫކޮށްލިއެވެ.\n"ކަލެއަށް މިތަނުން ސަލާމަތްވެވެން އޮތީ ހަމަ އެންމެ ގޮތެއްގެ މަތިން... އިވްޔާއަށް ހުރިހާ ހަޤީގަތެއް ކިޔައިދީ... ކަލޭ ހެދި ހުރިހާ ދޮގެއް ހާމަކޮށް އެންމެންގެ ކިބައިން މަޢާފަށް އެދޭ... އަހަރެން... އަހަންނަކީ ކާކުކަން އެންމެނަށް ބުނެދޭންޖެހޭނެ މީހަކީވެސް ކަލޭ... މިތާ އުމުރު ދުވަހު އިންނަން ބޭނުން ނޫނިއްޔާ ކަލެޔަށް އޮތް ހަމައެކަނި ގޮތަކީ އެއީ..." ރުޅިވެރިކަން އިސްކުރަމުން ރިއްފަތު ހަޅޭއްލަވައިގަތެވެ.\n"އެކަން ކުރަން އެންމެ ރަނގަޅު މީހަކީ ކަލޭ... އަމިއްލަ ކޮއްކޮއަށް އެވަރުގެ ލަނޑެއް ދިނީ ކަލޭގެ ދެއަތުން... ޔުމާންވެސް، އިވްޔާވެސް އެއީ ކަލޭގެ ދެ ކޮއްކޮ... އެދެމީހުންގެ ދިރިއުޅުންވެސް އެވަރުގެ އަނދަވަޅަކަށް ވައްޓާލި މީހަކީ ކަލޭ... އެކަމުގެ ޒިންމާ އަހަރެން ނަގާކަށް ނުޖެހޭނެ..." ރިޔާޒު ހުރީ ދެބުމަ ގޮށްޖަހާލައިގެންނެވެ. އޭނަގެ ކޮންމެ ޖުމްލައަކާއިއެކު ރިއްފަތުގެ މޫނުމަތިން ފެންނަމުންދިޔަ ނުތަނަވަސްކަން ވީ އިތުރެވެ. އެއްވެސް އެއްޗެއް ނުބުނެ ރިއްފަތު ހިމޭންވި ތަން ފެނިފައި ރިޔާޒަށް ލިބުނީ އިތުރު ހިތްވަރެކެވެ.\n"އާނ... އިވްޔާ މަރާލަން އުޅުނީ އަހަރެން... ކަލޭ މަންމައެއްގެ ލޯބިން މަހުރޫމްކުރީވެސް އަހަރެން... ކަލޭގެ މަންމަ ހޮސްޕިޓަލުގައި އެއޮތީވެސް ހަމަ އަހަރެންގެ ސަބަބުން... ހުރިހާ ކަމެއްވެސް ރޭވީ އަހަރެން... އެންމެންނަށް އުފަލެއް ނުލިބިގެން އުޅެނީވެސް އަހަންނާއި ހެދި... ކީއްވެކަން އެނގޭތަ؟..." އަމިއްލަ މޭގައި އަތުން ޖަހަމުންދިޔަ ރިޔާޒު ހުރީ ކުރެވުނު ކަންތައްތަކަށް ވަރަށް ފަޚުރުވެރިވެފައެވެ.\nނުރައްކާތެރި ހާދިސާތައް މަދުކުރުމާއި ގުޅެގޮތުން މަޝްވަރާ ކުރައްވައިފި\n5 ޖުލައި 2019, 23:39\nMa Sha Allah varah reethi waiting for next part.keep it up.Eysh💞💞 love this story.dhen kihineh baa vany? Yeh first me saana😁😀\n6 ޖުލައި 2019, 10:34\nV nice story waiting for the next part Eysh keep it up\n6 ޖުލައި 2019, 13:56\nThank u so much Anonymous dear 😊❤❤ v ufaavehje story kamudhiyaeema 😊😊 keep waiting for the next part dear 😊😊\n6 ޖުލައި 2019, 13:54\nThank u so much Saana 😊❤❤ vv ufaavehje story kamudhiyaeema 😊😊 hingaa dho vaagothdh balamaa ❤❤ saana ah first 😊😊 keep waiting dear 😊😊\n6 ޖުލައި 2019, 10:17\nDhn koniraku next part? vvv reethi mi partvx 😍😍😍😍😍\n6 ޖުލައި 2019, 13:57\nNext part In Sha Allaah Tuesday ga 😊❤❤ thank u so much dear 😊❤ v happy vehje story kamudhiyaeema 😊❤ keep waiting 😊\n6 ޖުލައި 2019, 13:36\nWow splendid keep it up😍😍😍😍😍waiting for the next part\n6 ޖުލައި 2019, 13:58\nThank u so much Shab 😊❤❤ v happy vehje story kamudhiyaeema 😊😊 keep waiting for the next part dear 😊❤❤\n6 ޖުލައި 2019, 15:42\nWowwww vvvv furihama reethi part eh anehkaaves kiyaalan mu libunee.. Anekka ehaa dhiguvefa ehaa interesting 💙❤💙❤💙❤💙❤💙❤💙❤💙❤💙💙❤💙❤💙❤💙❤ Ibaaraaiythahves ehaa furihamavefa reethi.. V fashuvi baskodhaaruves.. 💜💚💜💚💜💚💜💚💜💚💜💚💜💚💜💚💜💚💜💚💜💚💜💚💜💚💜 Suvaaluthakah v avahah javaabu libeyne kamuge signal libijje mi part in.. Si v happyvefa mihuree ekamaa. 😍😍😍😍😍😍😍😍😍😍😍😍😍😍😍😍😍😍😍😍😍😍😍😍 Eysh vareh hama neiy ingey… Thee hama emme best… 💕💕💕💕💕💕💕💕💕💕💕💕💕😘😘😘😘😘😘😘😘😘😘😘😘😘😘😘😘😘😘 Waiting for the next part. 🌹🌹🌹🌹🌹🌹🌹🌹🌹🌹🌹🌹🌹🌹🌹🌹🌹🌹🌹🌹🌹🌹🌹🌹🌹\n7 ޖުލައި 2019, 21:50\nThank u so much Sheen 😊❤❤ v happy vehje story kamudhiyaeema 😊😊 lets see wht happns 😊 keep waiting for the next part dear 😊❤❤\n6 ޖުލައި 2019, 18:27\nVaahaka varah varah reethi 💜💜💜💜💜\nThank u so much thiki sis 😊❤❤ v happy vehje story kamudhiyaeema 😊😊\n6 ޖުލައި 2019, 20:56\nI’m speechless 😍😍😍 Masha Allah this part is so amazing 🌹🌹🌹🌹🌹🌹🌹🌹 I love it 💙💙💙💙💙💙💙 Keep up the good work dear 😘😘😘😘😘😘 I really appreciate your hard work 🌸🌸🌸🌸🌸🌸🌸 lysm ❤❤❤❤❤❤❤❤❤💛💛💛💛💛💛💛💛💛💙💙💙💙💙💙💜💜💜💜💜💜💚💚💚💚💚💚💕💕💕💕💕💖💖💖💖💞💞💞💞\n7 ޖުލައި 2019, 21:51\nThank u so much Naju 😊❤❤ v happy vehje story kamudhiyaeema 😊😊 keep waiting for the next part dear 😊❤❤\n7 ޖުލައި 2019, 14:22\nމަޢާފަށް އެދެމެވެ. ލަސްވީތީއެވެ. އެކަމުވެސް ބުނަމެވެ. ވާހަކަ ވަރަށް ފުރިހަމައެވެ. ވަރަށް ހިތްގައިމެވެ. އެހާމެ ޝައުގުވެރިއެވެ. ބަސްތައް ފަށުވިއެވެ. އިބާރާތްތައް ނަލައެވެ. އިންތިޒާރު ކުރަމެވެ. ކުރިއަށް އޮތް ބަޔަށެވެ. ވަކިވެލަމެވެ. މިވަގުތަށެވެ 😍😍😍😘😘😘😘😘❤❤❤❤💙\n7 ޖުލައި 2019, 21:52\nIts ok lam.. Thank u so much 😊❤❤ v happy vehje story kamudhiyaeema 😊😊 keep waiting for the next part dear 😊❤❤\n7 ޖުލައި 2019, 14:23\nMaasha Allah vvv furihama reethi vaahaka eh. 💕💕💕💕💙💙💙💜💜💜💜\nThank u so much dear 😊❤❤ v happy vehje story kamudhiyaeema 😊😊 keep waiting for the next part dear 😊❤❤\n7 ޖުލައި 2019, 14:28\nWow wow wow.. Vvvv salhi. Komme jumulaeh ves ehaa shauguveri vefa hiythelhey kahala gothakah inee liyelaafa.. Vvv furihama hurihaa kamehves. Thigothugsi kuriah dhey. In sha allaah musthagubalu v ujawlaa vaane. 💙💙💙❤❤❤❤💚💚💚💜💜🌹🌹🌹😘😘😘ai\n7 ޖުލައި 2019, 23:50\nThank u so much besty 😊❤❤ v happy vehje story kamudhiyaeema 😊😊 keep waiting for the next part dear 😊❤❤\n7 ޖުލައި 2019, 21:16\nNext part kiyaalan kairi musthagubalehga libeyne kamah unmeedhu kuran\n7 ޖުލައި 2019, 23:51\nIn Sha Allaah Tuesday 🙂❤\n8 ޖުލައި 2019, 08:11\nމާޝާﷲ ވަރަށް ރީތި މިބައިވެސް ދެން އިންނަ ބައި އަވަހަށް އަޕްކޮށްދޭތި ޕްލީޒް\nޕާސްޕޯޓަށް އެދޭއިރު އޮންލައިންކޮށް ފައިސާ ދެއްކޭނެ ގޮތް ހަމަޖައްސައިފި\nދޯންޏެއްގެ ނަގިލި ނަގަން ފޭބި މީހަކު ގެއްލިގެން ހޯދަން ފަށައިފި\nމަޖިލީހުގެ ރައީސަކަށް ނަޝީދު އިންތިހާބު ކޮށްފި\n29 މެއި 2019\nކަފިދޫގޭގެ ގުދަނެއްގައި ރޯވި އަލިފާން އެފްއާރުއެސް އިން ނިއްވާލައިފި\nކައިވެނީގެ ޙަފްލާ ބޭއްވުމަކީ ކުރެވިދާނެކަމެއްތޯ؟\n22 މާޗް 2019\nމަޖިލިސް އިންތިހާބުގައި ރިޔާޒް ރަޝީދަށް ޕީޕީއެމްގެ ތާއީދު ލިބޭނެ: ރައީސް ޔާމީން\n18 ޑިސެމްބަރު 2018


MMPRC ge thahugeegu ithurah haama kurumah ACC in visnanee | Mihaaru\nއޭސީސީގެ ނައިބު ރައީސް މުއައްވިޒް ރަޝީދު: ވިދާޅުވީ އެމްއެމްޕީއާރްސީގެ މައްސަލަ ސިއްރު ކުރުމަށް މަސައްކަތް ނުކުރައްވާ ކަމަށް -- މިހާރު ފައިލް ފޮޓޯ\nއެމްއެމްޕީއާރްސީގެ ތަހުގީގު އިތުރަށް ހާމަކުރުމާ މެދު ވިސްނަނީ\n11 ފެބުރުއަރީ 2019 - 11:59 42 comments\nއެންޓި ކޮރަޕްޝަން ކޮމިޝަން (އޭސީސީ) އިން އެމްއެމްޕީއާރްސީގެ ބޮޑު ހިޔާނާތުގެ މައްސަލައިގައި ކޮށްފައިވާ ތަހުގީގުން އިތުރަށް ހާމަކުރެވޭނީ ކޮން މިންވަރަކަށްތޯ މެންބަރުންގެ މެދުގައި މަޝްވަރާކުރަން ފަށައިފި އެވެ.\nއޭސީސީގެ ނައިބު ރައީސް މުއައްވިޒް ރަޝީދު "މިހާރު" އަށް ވިދާޅުވީ އެމްއެމްޕީއާރްސީގެ 1.4 ބިލިއަން ރުފިޔާގެ ހިޔާނާތުގެ މައްސަލައިގައި މިހާރު ހާމަކޮށްފައި ވަނީ އާންމު އުސޫލުގެ ތެރެއިން ހާމަކުރާ މިންވަރު ކަމަށެވެ.\n"މިހާރު އެ މައްސަލައިގައި ހާމަކޮށްފައި އެ އޮތީ އުސޫލެއްގެ ގޮތުން އެހެން މައްސަލަތަކުގައި ވެސް ކޮމިޝަނުން ހާމަކުރާ މިންވަރަށް،" މުއައްވިޒް ވިދާޅުވި އެވެ.\nއެކަމަކު އެމްއެމްޕީއާރްސީގެ މައްސަލައަކީ އާދަޔާ ހިލާފު ބޮޑު މައްސަލައަކަށް ވެފައި އެކަމުގެ މައުލޫމާތު އާންމުން ބޭނުންވާތީ އެކަމާމެދު އޭސީސީގެ މެންބަރުން މިހާރު މަޝްވަރާކުރަމުން އަންނަ ކަމަށް އޭނާ ވިދާޅުވި އެވެ.\n"އަޅުގަނޑުމެން މެންބަރުންގެ ލެވެލްގައި މަޝްވަރާ ކުރަމުން މި ދަނީ މި މައްސަލައިގައި ދެން އިތުރަށް ހާމަކުރެވޭނީ ކޮން މައުލޫމާތެއްތޯ،" މުއައްވިޒް ވިދާޅުވި އެވެ.\nމުއައްވިޒް ވިދާޅުވި ގޮތުގައި، އެމްއެމްޕީއާރްސީގެ މައްސަލައިގެ ތަހުގީގު ސިއްރުކުރުމުގެ ވިސްނުމެއް އޭސީސީ އަކުން ނުގެންގުޅެ އެވެ.\n"އަޅުގަނޑުމެން އެއްވެސް މައުލޫމާތެއް ސިއްރެއް ނުކުރަން. ފުލުހުން އަދި ރިޔާސީ ކޮމިޝަނަށް ވެސް މިހާރު ހުންނާނީ އެ ހުރިހާ މައުލޫމާތުތަކެއް ފޮނުވާފައި،" އޭނާ ވިދާޅުވި އެވެ.\nއެމްއެމްޕީއާރްސީގެ މައްސަލަ އެންމެ ފުޅާކޮށް ތަހުގީގުކޮށްފައި ވަނީ އޭސީސީންނެވެ. އެކަމަކު އެ މައްސަލަ ފުލުހުން ވެސް އަންނަނީ ތަހުގީގު ކުރަމުންނެވެ. އަދި ރައީސް އިބްރާހިމް މުހައްމަދު ސޯލިހު އުފެއްދެވި، ކޮރަޕްޝަން ބަލާ ކޮމިޝަނުން ވެސް އަންނަނީ އެ މައްސަލަ ތަހުގީގު ކުރަމުންނެވެ.\nއެމްއެމްޕީއާރްސީ މައްސަލައިގައި މިހާތަނަށް ހުކުމް ކޮށްފައި ވަނީ އެ ކުންފުނީގެ ކުރީގެ މެނޭޖިން ޑިރެކްޓަރު އަބްދުﷲ ޒިޔަތާއި ކުރީގެ ނައިބު ރައީސް އަހުމަދު އަދީބާއި މަޝްހޫރު ވިޔަފާރިވެރިޔާ ހާމިދު އިސްމާއިލުގެ މައްޗަށް އެކަންޏެވެ.\nއެމްއެމްޕީއާރްސީގެ ފައިސާ 155 މީހެއްގެ އެކައުންޓަށް ވަދެފައިވާ ކަމަށް އޭސީސީން ވަނީ ބުނެފަ އެވެ.\nއިތުރު ލިޔުންތައް އެންޓި ކޮރަޕްޝަން ކޮމިޝަން މުއައްވިޒު ރަޝީދު އެމްއެމްޕީއާރްސީގެ ކޮރަޕްޝަން ކޮރަޕްޝަން ރިޝްވަތު\nއޭސީސީގެ މެމްބަރުން ކޮމިޓީ އަށް މިއަދު ހާޒިރު ކުރަނީ\nޚިޔާނާތުގެ ތަހުގީގު ނުނިމޭ، އިތުރު ކަންކަން ހާމަވާނެ\nވަގު ފައިސާ ވަން 155 އެކައުންޓް ހާމަކުރޭ!


Reethi vegen ulhunu chai wala hadhaan eba huri tha?\nޗައިވާލާ، (ވ) އަރްޝަދުގެ ސައިހަދަން ހުއްޓަ މަޝްހޫރުވި ފޮޓޯ. (ކ) އޭނާގެ މިހާރުގެ ފޮޓޯ އެއް.\nރީތިވެގެން އުޅުނު ޗައިވާލާ ހަނދާން އެބަހުރިތަ؟\n2016 ވަނަ އަހަރު ޕާކިސްތާނުގެ އިސްލާމްއާބާދުގެ މަގެއްމަތީގައި ސައި ވިއްކަން ހުރި ވަރަށް ޒުވާން ފިރިހެނެއްގެ ފޮޓޯއެއް ޝޯސަލް މީިޑިޔާގައި ވައިރަލްވެ "އޯވަރ ނައިޓް" އިން މުޅި ދުނިޔޭގެ ސަމާލުކަމަށް އައި ޗައިވާލާގެ މަތިން ހަނދާން އެބަހުރި ހެއްޔެވެ؟.\nޗައިވާލާއަކީ މިހާރު ހަމައެކަނި ޗައިވާލާއެއް ނޫނެވެ. އޭގެ ފަހުން5އަހަރު ފާއިތުވެގެން ދިޔަ އިރު މިހާރު އަރްޝަދު ޚާން ނުވަތަ ޗައިވާލާއަކި ކެފޭއެއްގެ ވެރިއެކެވެ. ލިބުނު ސަމާލުކަމާއި ގުޅުވައިގެން އޭނާގެ ކެފޭއަށްވެސް ކިޔާފައިވަނީ "ކެފޭ ޗައިވާލާ" އެވެ.\nދާދިފަހުން މަޝްހޫރު ޔޫޓިއުބަރ ޚާލިދު އަލް އަމެރި ވަނީ އަރުޝަދުގެ ވީޑިއޯއެއް ގެނެސްދީފައެވެ. ކެފޭއެއްގެ ވެރިއަކަސް މިހާރުވެސް އަރުޝަދުގެ މަސައްކަތަކީ ސައި ހެދުމެވެ. ވީޑިއޯގައި ޚާލިދަށް ސައި ހަދައިދީނީވެސް އަރުޝަދެވެ.\nކުއްލިއަކަށް ލިބުނު މަޝްހޫރުކަމާ ގުޅިގެން ދިރިއުޅުމަށް އައި ކޮން ބަދަލެއްތޯ ސުވާލުކޮށްލުމުން އަރުޝަދު ބުނީ އޭނާގެ ފޮޓޯ ވައިރަލްވިކަން އެގުނީ ގާތްގަނޑަކަށް މަހެއްހާ ދުވަސް ފަހުންކަމަށެވެ. އެއަށްފަހު އެކި ކަަހަލަ ހުށައެޅުންތައްވެސް ލިބުނު ކަމަށެވެ. އެގޮތުން އެ ދުވަސްވަރު އަރުޝަދު ވަނީ މޮޑެލްކޮށް ބައެއް ލަވަތަކުގައި އެކްޓްވެސް ކޮށްފައެވެ. ނަމަވެސް ފަހުން އޭނާވަނީ އެދާއިރާއިން ދުރަށް ގޮސްފައެވެ.\nއެހެން ނަމަވެސް އެކަންކަމުގައި ކުރިއަށް ދިއުމަށް އާއިލާ އެއްބަސްކުރުވަން ވަރަށް އުނދަގުވި ކަމަށް އޭނާ ބުންޏެވެ. އޭގެ ފަހުން އޭނާ ބްރޭންޑް ކެފޭ ޗައިވާލާ ލޯންޗު ކުރިކަމަށް އަރުޝަދު ބުންޏެވެ.


އަވިން ކަރަންޓު އުފެއްދުމަށް ހަކަތަ އުފެއްދުމުގެ ދާއިރާއަށް ބޮޑެތި ބަދަލުތަކެއް ގެންނަން ޖެހޭ: ސްޓެލްކޯ އަވިން ކަރަންޓު އުފެއްދުމަށް ހަކަތަ އުފެއްދުމުގެ ދާއިރާއަށް ބޮޑެތި ބަދަލުތަކެއް ގެންނަން ޖެހޭ: ސްޓެލްކޯ\nއަވިން ކަރަންޓު އުފެއްދުމަށް ހަކަތަ އުފެއްދުމުގެ ދާއިރާއަށް ބޮޑެތި ބަދަލުތަކެއް ގެންނަން ޖެހޭ: ސްޓެލްކޯ\nގޭގޭގައި ސޯލާ ޕެނަލް ހަރުކުރުން. -- ފޮޓޯ:ސްޓެލްކޯ\nދެމެހެއްޓެނިވިގޮތެއްގައި އަވިން ކަރަންޓު އުފެއްދުމަށް ރާއްޖޭގެ ހަކަތަ އުފެއްދުމުގެ ދާއިރާއަށް ބޮޑެތި ބަދަލުތަކެއް ގެންނަން ޖެހޭކަމަށް ސްޓެލްކޯއިން ވިދާޅުވެއްޖެއެވެ.\nސްޓެލްކޯއިން މިހާރު ދަނީ އެކުންފުނީގެ ގްރީންލައިފް އިނިޝިއޭޓިވްގެ ދަށުން މާލޭގެ ގެތަކުގައި ސޯލާ ޕެނަލް ހަރުކުރުމުގެ މަސައްކަތްކުރަމުންނެވެ.\nސްޓޭޓް އިލެކްޓްރިކް ކޮމްޕެނީ ލިމިޓެޑް، ސްޓެލްކޯއިން ކުރަމުންދާ މަސައްކަތްތަކުގެ މަޢުލޫމާތު ޕީއެސްއެމް ނިއުސް އާއި ހިއްސާކުރައްވަމުން އެ ކުންފުނީގެ ސީނިއަރ މެނޭޖަރ އަހުމަދު އިބްރާހިމް ވިދާޅުވީ، ގްރީންލައިފް އިނިޝިއޭޓިވްގެ ސޯލާ ޕެނަލްތައް ހަރަކުރުމަށް ގިނަ ބަޔަކު ޝައުގުވެރިކަން ފާޅުކުރަމުންދާކަމަށެވެ. އެހެންނަމަވެސް މިކަން ކުރުމަށް ގިނަ ގޮންޖެހުންތަކެއް ހުރިކަން އަހުމަދު އިބްރާހިމް ފާހަގަކުރެއްވިއެވެ. އެގޮތުން ގިނަ ގޭގޭގެ އިމާރާތްކޮށްފައިވަނީ އޯޕަން ޓެރެސް ކޮންސެޕްޓަށް ފުރާޅުނާޅާކަމުން ސޯލާޕެނަލް ހަރުކުރުމަށް އޮންނަ ޖާގަކުޑަވެ މި ނިޒާމު އެންމެ އެކަށޭނަ ގޮތެއްގައި ބޭނުންކުރުމަށް ހުރަސްތަކާއި ކުރިމަތިވާކަމަށެވެ.\nމީގެ އިތުރުން މިހާރު ކަރަންޓްގެ ޚިދުމަތް ފޯރުކޮށްދެނީ ވަރަށް ބޮޑަށް ސަބްސިޑައިޒްކޮށްގެންކަމުން އަމިއްލައަށް ޚަރަދުކޮށް ސޯލާ ޕެނަލްތައް ހަރުކުރުމަށް ކަސްޓަމަރުން ފަސްޖެހޭކަމަށް އަހުމަދު އިބްރާހިމް ވިދާޅުވިއެވެ. އެހެންނަމަވެސް، ގްރީންލައިފް އިނިޝިއޭޓިވްގެ ދަށުން ފެށި މަސައްކަތުން ރައްޔިތުންގެ މެދުގައި ސޯލާ ޕެނަލްތަކަށް އޮންނަ މަޤުބޫލުކަން އިތުރުވެ ތިމާވެއްޓާއި ރައްޓެހި މިއާދައަށް ރައްުޔިތުން ހޭލުންތެރިވަމުންދާކަމަށް އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ.\n"އަޅުގަނޑުމެން ބަލާލާނަމަ ގިނަ ގޭގެ މިހުންނަނީ އޯޕަން ޓެރެސް ކޮންސެޕްޓަށް. ދެން މިވާގޮތަކީ މިހާރުގެ ކަރަންޓު ބިލްތައް މި ހުންނަނީ ވަރަށް ބޮޑަށް ސަބްސިޑައިޒްކޮށްފަ. އެހެންވެ މި ޕެނަލްތައް ގަނެގެން ކުރާނެ ފައިދާ ކަސްޓަމަރުންނަށް އަދި ނޭގޭ. އެކަމު މިކަންވެސް އެބަ ބަދަލުވޭ މަޑުމަޑުން" އަހުމަދު އިބްރާހިމް ވިދާޅުވިއެވެ.\nކަރަންޓަށް ކުރާ ހޭދަ ކުޑަކޮށް، ތިމާވެއްޓާއި ރައްޓެހި ހަކަތަ އުފެއްދުމަށް ސްޓެލްކޯއިން އެ ކުންފުނީގެ ކަސްޓަމަރުންނާއި ގުޅިގެން ޚާއްސަ ޕްރޮގްރާމެއް ވަނީ ފަށައިފައެވެ. ސްޓެލްކޯއިން ކުރިއަށްގެންދާ "ގްރީން އިނީޝިއޭޓިވް" ޕްރޮގްރާމްގެ ދަށުން އެކުންފުނިން ސޯލާ ޕެނަލްތައް ވަނީ ވިއްކަން ފަށާފައެވެ. އަދި މިމަޝްރޫއުގެ ފުރަތަމަ ބުރުގެ ދަށުން ސޯލާ ޕެނަލްތައް ހަރުކޮށް ކާމިޔާބުކަމާއެކު ކަސްޓަމަރުން ބޭނުންކުރަން ފަށާފައިވާ ކަމަށް ސްޓެލްކޯއިން ބުނެއެވެ. މި ޕްރޮޖެކްޓްގެ ދަށުން މިހަފްތާތެރޭގައި4ގެއެއްގައި ސޯލާ ޕެނަލް ހަރުކުރުމުގެ މަސައްކަތް ނިންމާ އިތުރު2ގެއްގައި މި ސައްކަތް ފަށާނެކަމަށް ސްޓެލްކޯއިން ވިދާޅުވިއެވެ.\nގޭގޭގައި ސޯލާ ޕެނަލް ހަރުކުރުމަށް ވެދޭ އެހީގެދަށުން ޕެނަލް ބްލޮކްސް ބެހެއްޓުމާއި، ޓްރާންސްފޯމަރާއި ކަރަންޓު ގްރިޑް ގުޅާދިނުން ހިމެނެއެވެ. ބައެއް ގެތަކުގައި މި ސިސްޓަމްތައް ޓެސްޓްކޮށް ބޭނުންކުރަން ފަށާފައިވާއިރު، 2000 ރުފިޔާ ކަރަންޓު ބިލަށް އަރާ ގެއަކުން 650 ރުފިޔާ މަހަކު ބިލުން އުނިވެގެންދާނެ ކަމަށް ސްޓެލްކޯއިން ވިދާޅުވެއެވެ.\nސްޓެލްކޯއިން ސޯލާޕެނަލް ވިއްކައިގެން ކުރިއަށްގެންދާ މި ޕްރޮޖެކްޓަކީ އާއްމުން ތިމާވެއްޓާއި ރައްޓެހި ގޮތްތަކަށް ހޭލުންތެރިކުރުމަށް ކުރިއަށްގެންދާ ޕްރޮގެރާމެކެވެ. ސްޓެލްކޯއިންވަނީ އެ ކުންފުނީގެ ހުރިހާ ކަސްޓަމަރުންނަށްވެސް މި ޕްރޮގްރާމްގައި ބައިވެރިވުމުގެ ފުރުސަތު ހުޅުވާލާފައެވެ. މާލޭގެ އިތުރަށް މާލޭ ސަރަޙައްދުގެ ގިނަ ރަށްތަކަކަށް ސްޓެލްކޯއިން ދަނީ ކަރަންޓުގެ ޚިދުމަތްދެމުންނެވެ. މިރަށްތަކަށްވެސް ވަނީ ޕްރޮގްރާމްގައި ބައިވެރިވުމުގެ ފުރުސަތު ހުޅުވާލާފައެވެ.


ތައިލެންޑުގެ އާ ރަސްގެފާން 150،000 ކުށްވެރިންނަށް މައާފްދީފި\nބެންކޮކް (ޑިސެމްބަރު 14) - ތައިލެންޑުގެ 150،000 ގައިދީންނަށް މައާފް ދެއްވުމަށް އެ ގައުމުގެ އާ ރަސްގެފާން ނިންމައިފި އެވެ.\n19 ގައުމަކަށް ތައިލެންޑުން އެރައިވަލް ވިސާ ފީ ކުޑަކޮށްފި\nބެންކޮކް (ނޮވެމްބަރު 23) - ރާއްޖެއާ އެކު 18 ގައުމެއްގެ މީހުންނަށް ތައިލެންޑުން އޮން އެރައިވަލް ވިސާ ފީ ކުޑަކޮށްފި އެވެ.\nތައިލެންޑުގެ ފަގީރުންނަށް 358 މިލިއަން ޑޮލަރު ބަހަނީ\nބެންކޮކް (ނޮވެމްބަރު 22) - ތައިލެންޑުގެ ބޮޑެތި ފަގީރުންނަށް ދޭ އެހީއެއްގެ ގޮތުގައި 358 މިލިއަން ޑޮލަރު ބަހާލުމަށް އެ ގައުމުގެ އަސްކަރީ ވެރިން ނިންމައިފި އެވެ.\nރެޑް ބުލް އާއިލާގެ ނުފެންނަ ހަތް ބިލިއަނަރުން\nވިޔަފާރީގެ ގޮތުން އެންމެ ކާމިޔާބު އެނާޖީ ޑްރިންކް ކަމަށްވާ ރެޑް ބުލްގެ އުފަން ގައުމަކީ ތައިލެންޑެވެ. އާދައިގެ ވިޔަފާރިވެރިއެއް ކަމަށްވާ، މިހާރު މަރުވެފައިވާ ޗަލިއޯ ޔޫވިދްޔާގެ މި އުފެއްދުމުގެ ސަބަބުން ލިބުނު ކުއްލި މުއްސަނދިކަމާ އެކު އެ އާއިލާގެ މިލްކިއްޔާތު މިހާރު 22 ބިލިއަން ޑޮލަރަށް އަރާ ކަމަށް ބްލޫމްބާގް ބިލިއަނަޔާ...\nތައިލެންޑުގެ ރަސްގެފާން އަވަހާރަވެއްޖެ\nބެންކޮކް (އޮކްޓޯބަރު 13) - ތައިލެންޑުގެ ރަސްގެފާން ބުމިބޯލް އަދުޔަދޭޖް އުމުރުފުޅުން 88 އަހަރުގައި މިއަދު އަވަހާރަވެއްޖެ އެވެ.\nރާއްޖެ-ތައިލެންޑުގެ ވިޔަފާރީގެ މަޝްވަރާތަކެއް ބާއްވަނީ\nރާއްޖެ އާއި ތައިލެންޑާ ދެމެދު ވެފައިވާ ޓްރޭޑް އެންޑް އިކޮނޮމިކް ކޯޕަރޭޝަން އެއްބަސްވުމުގެ ދަށުން އުފެދިފައިވާ ޖޮއިންޓް ޓްރޭޑް ކޮމިޓީގެ ދެވަަނަ ބައްދަލުވުން އަންނަ ބުދަ ދުވަހު ބާއްވާ ގޮތަށް ހަމަޖައްސައިފި އެވެ.\nOctober 07, 2016 3\nވާވެފައި އޮތް އަންހެންމީހާ އަށް ދިރުން ގެނައި ކޮވެލި\nޗުއްޓީއެއްގައި އުޅެނިކޮށް މަތިން ވެއްޓި، މެއިން ފެށިގެން ތިރި އެއްކޮށް ވާވުމާ އެކު ސެމް ބްލޫމްގެ ހަޔާތަށް ޑިޕްރެޝަންގެ އަނދިރިކަން ވެރިވި އެވެ. އެކަމަކު އެ މާޔޫސްކަމުން އޭނާ ނެރެ، ދިރިއުޅުމުގެ އާ އަލިކަން ގެނެސްދިނީ ހީވެސް ނުކުރެވޭ ފަދަ ފަރާތަކުންނެވެ؛ ހާއްޔަކުން ވެއްޓުނު ތަނުން ނަގައިގެން، ގެއަށް ވެއްދި ކޮވެއްޔެވެ.\nޒިކާއާ ގުޅިފައިވާ މައިކްރޯސެފަލީ ތައިލެންޑުން ފެނިއްޖެ\nބެންކޮކް (އޮކްޓޯބަރު 1) - ޒިކާ ވައިރަސް ޖެހިފައިވާ މީހުންނަށް ލިބޭ ކުދިންގެ ބޯ ކުޑަވާ ބަލި މައިކްރޯސެފަލީ ޖެހިފައިވާ ދެ ކުއްޖަކު ތައިލެންޑުން ފެނިފައިވާ ކަމަށް އެ ގައުމުގެ ސިއްހީ އޮފިޝަލުން ބުނެފި އެވެ.\nތައިލެންޑު ޓޫރިސްޓުންނަށް އަމާޒުކޮށް ބޮމުގެ ހަމަލާތަކެއް\nބެންކޮކް (އޮގަސްޓް 12) - ތައިލެންޑުގައި ޓޫރިސްޓުން އުޅޭ ހިސާބުތަކަށް ބޮމުގެ ހަމަލާތަކެއްދީ ހަތަރު މީހުން މިއަދު މަރާލައިފި އެވެ.\nތައިލެންޑުގެ އާ ގާނޫނު އަސާސީއަށް ރައްޔިތުން ރުހުންދީފި\nބެންކޮކް (އޮގަސްޓް 8) - ތައިލެންޑުގެ އަސްކަރީ ސަރުކާރުން ޑްރާފްޓް ކުރި ގާނޫނު އަސާސީ އަށް ރައްޔިތުންގެ ތާއީދު އޮތްކަން ހާމަކޮށްފި އެވެ.\nAugust 02, 2016 12\nފޭސްބުކުގައި އެންމެ ބަހެއް ބުނެލުމުން ވެސް ދައުވާކުރަނީ\nބެންކޮކް (އޮގަސްޓް 2) - ތައިލެންޑުގެ ޝާހީ އާއިލާ އަށް ބަދު ބަސް ރައްދުވާ ގޮތަށް ފޭސްބުކުގައި އެންމެ ބަހެއް ބުނެލި އަންހެނަކަށް ދައުވާ ކުރަން ނިންމައިފި އެވެ.


Gaumee 10 ball billiard mubaaraathun 8 kulhun theriyaku kataifi\nމި މުބާރާތުގެ ތެރެއިން -- ފޮޓޯ: އެމްޕީބީއޭ\n15 ނޮވެންބަރ 20150ކޮމެންޓް\nގައުމީ 10 ބޯލް ބިލިއާޑް މުބާރާތުން 8 ކުޅުންތެރިއަކު ކަޓައިފި\nރާއްޖޭގެ ޕޫލް ބިލިއާޑް އެސޯސިއޭޝަނުން އިންތިޒާމްކޮށްގެން ބާއްވާ ގައުމީ 10 ބޯލް ބިލިއާޑް މުބާރާތުން އަށް ކުޅުންތެރިއަކު ކަޓައިފިއެވެ.\nމި މުބާރާތުގައި ރޭ ކުޅުނު މެޗުތަކަށް ފަހު މުބާރާތުން ވަކިވާން ޖެހުނު ފަރާތްތަކަކީ މުހައްމަދު ނިހާޒް އާއި މާޒް އަބްދުﷲ އާއި އަބްދުﷲ ރާއިފް އާއި އިބްރާހިމް ރިޔާޒް އާއި އަބްދުﷲ ނަޝާތު އާއި އިސްމާއިލް ރަޒީން އާއި އިބްރާހިމް ރަޝީދު އަދި ފަތުހުﷲ ޖަމީލް އެވެ.\nއެމްޕީބީއޭ ކްލަބް ހައުސްގައި ރޭ ކުޅުނު މެޗުތަކުގައި މުހައްމަދު ނިހާޒް އަތުން 7-4 ފްރޭމް އިން އަލީ ފަޔާޒް މޮޅެއް ހޯދިއިރު މާޒް އަބްދުﷲ އަތުން 6-7 ފްރޭމް އިން އިބްރާހިމް ހަނީފް ވަނީ މޮޅުވެފައެވެ. އަދި އަހްމަދު ރާއިފް އާ ވާދަކޮށް އިބްރާހިމް ޒިޔާއު 7-5 ފްރޭމް އިން މޮޅުވިއިރު އަހްމަދު ޒިޔާން ވަނީ އިބްރާހިމް ރިޔާޒް އަތުން 7-1 ފްރޭމް އިން މޮޅުވެފައެވެ.\nއަދި އަބްދުﷲ ނަޝާތު އަތުން 5-7 ފްރޭމް އިން އައްބާސް ސައީދު މޮޅުވިއިރު މޫސާ ސާމިއު އަތުން 7-2 ފްރޭމް އިން އިސްމާއިލް ރަޒީން ވަނީ މޮޅުވެފައެވެ. މީގެ އިތުރުން އިބްރާހިމް ރަޝީދު އަތުން 5-7 ފްރޭމް އިން އަސްލަމް އަބްދުﷲ މޮޅުވިއިރު ފަތުހުﷲ ޖަމީލް އާ ވާދަކޮށް މުހައްމަދު އަކްސަމް ވަނީ 7-5 ފްރޭމް އިން މޮޅުވެފައެވެ.


ZEE TV ge silsilaa Ishq Subhan Allah ge spin-off eh | Mihaaru\nޒީޓީވީގެ "އިޝްގް ސުބުހާނަﷲ" ގެ ސްޕިން-އޮފެއް\n"އިޝްގް އާޖް ކަލް" ގެ ލީޑް ތަރިން.\n24 ޖޫން 2019 - 07:38\nއިންޑިއާގައި މިހާރު އެންމެ ބޮޑަށް ވައިގައި ހިފައިގެން އުޅޭ އެއް ކަމަކީ ކާމިޔާބު ސިލްސިލާތަކުގެ ވާހަކަތަކުން ކުރި ފަޅުވައިގެން އިތުރު ސިލްސިލާތަކެއް ގެނެސް ދިނުމެވެ. އެގޮތުން ދިވެހިންގެ ތެރޭގައި ވެސް އެންމެ މަގުބޫލު ހުރިހާ ޗެނެލްތަކެއްގައި ކަހަލަ ގޮތަކަށް މިފަދަ ސިލްސިލާތައް މިހާރު އެބަ ހުއްޓެވެ.\nއޭގެ ތެރޭގައި ސްޓާ ޕްލަސްގެ "ކަސޯޓީ" އާއި ހަމަ އެ ޗެނެލްގެ "ޔޭ ރިޝްތާ ކިޔާ ކެހެލާތާ ހޭ" ގެ ސްޕިން-އޮފް "ޔޭ ރިޝްތޭ ހޭ ޕިޔާރު ކޭ" އާއި ޒީޓީވީގެ "ކުމްކުމް ބަގިޔާ" ގެ ސްޕިން-އޮފް "ކުންދަލީ ބަގިޔާ" އާއި ކަލާޒްގެ ކުރީގެ ސިލްސިލާ "ކަސަމް ތޭރޭ ޕިޔާރު ކޭ" ގެ ސްޕިން-އޮފް "ބޭޕަނާ ޕިޔާރު" ފާހަގަކޮށްލެވެ އެވެ.\nޒީޓީވީން މިހާރު އަންނަނީ އަނެއްކާ ވެސް ހަމަ މި ކަހަލަ ސިލްސިލާއެއް ގެނެސް ދޭން ތައްޔާރުވަމުންނެވެ. އެކަމަކު މި ސިލްސިލާ މި ފަހަރު ޓީވީ ގެނެސް ދިނުމުގެ ބަދަލުގައި ގެނެސް ދޭނީ ޒީގެ ޑިޖިޓަލް ޕްލެޓްފޯމް ޒީ5 އިންނެވެ.\nއަންނަ މަހު ދައްކަން ފަށާ ސިލްސިލާ އަކީ ޒީޓީވީން ގެނެސްދޭ "އިޝްގް ސުބުހާނަﷲ" ގެ ސްޕިން-އޮފް "އިޝްގް އާޖް ކަލް" އެވެ. ސިއްރުތަކުން ފުރިގެންވާ ތިނެސްކަން ލޯބީގެ ވާހަކައެއް ކިޔައިދޭ މި ސީރީޒްގެ ތަރިންނަކީ އަންގަދު ހަސީޖާ އާއި އަންކިތާ ޝަރުމާގެ އިތުރުން ޕަރަސް ކަލްނަވަތެވެ.\nމި ތަރިން ވަނީ އޭގެ ޝޫޓިންގެ ތެރެއިން ނަގާފައިވާ ބައެއް ފޮޓޯތައް ވެސް އިންސްޓަގްރާމްގައި ހިއްސާކޮށްފަ އެވެ.\nއެކަމަކު "އިޝްގް އާޖް ކަލް" ސްޓްރީމް ކުރަން ފަށާނެ ރަސްމީ ތާރީހަކާއި މީގެ ޓްރެއިލާ އަދި ދައްކައެއް ނުލަ އެވެ.\n"އިޝްގް ސުބުހާނަﷲ" އަކީ ޒީޓީވީން މިދިޔަ އަހަރުގެ މާޗް 14 އިން ފެށިގެން ދައްކަމުން އަންނަ ސިލްސިލާއެކެވެ. މީގެ ލީޑް ތަރިންނަކީ އަދުނާން ހާނާއި އެއިޝާ ސިންގެވެ.\nމި މީހުން މިކަހަލަ ބޭކާރު އެއްޗިއްސަށް ނަން ދެނީވެސް ﷲގެ މަތިވެރި އިސްމުފުޅު ލައިގެން ދޯ؟ ހީވަނީ މަލާމާތެއް ކުރާހެން!!!


Fidic in raajjeyge imaaraai kurumuge dhaairaa ah online course eh\nފިޑިކް އިން އިމާރާތް ކުރުމުގެ ދާއިރާއަށް އޮންލައިން ކޯހެއް\nމާލޭގައި ހަދަމުންދާ އިމާރާތެއް: އިމާރާތް ކުރުމުގެ ދާއިރާއަށް މުހިންމު ކޯހެއް ފިޑިން އިން ދަނީ އޮންލައިންކޮށް ހިންގަން ތައްޔާރުވަމުން -- އަވަސް ފޮޓޯ\nއިމާރާތްކުރުމުގެ ދާއިރާގެ އެއްބަސްވުންތަކަށް ނިސްބަތް ކުރާ އިންޓަނޭޝަނަލް ފެޑަރޭޝަން ކޮންސަލްޓިން އިންޖިނިއާސް (ފިޑިކް) އިން ރާއްޖޭގެ އިމާރާތް ކުރުމުގެ ދާއިރާ އަށް ހާއްސަކޮށް ކޯހެއް ހުޅުވާލައިިފި އެވެ.\nދުނިޔޭގެ އިމާރާތް ކުރުމުގެ ދާއިރާގެ އެއްބަސްވުންތައް ހެދުމުގައި މިންގަނޑަކަށް ބަލާ ފިޑިކް އިން އޮންލައިންކޮށް މިފަހަރު ރާއްޖޭގެ އިމާރާތް ކުރުމުގެ ދާއިރާއަށް ހުޅުވާލާފައިވާ ކޯސް ހާއްސަވަނީ އެގްރީމެންޓްތައް ހެދުމުގައި އިސްކަން ދޭން ޖެހޭ މިންގަނޑުތަކުގެ މައްޗަށެވެ.\nއަންނަ މަހުގެ ހަތަރުވަނަ ދުވަހު ފަށަން ހަމަޖެހިފައިވާ މިކޯހުގައި އިމާރާތް ކުރުމުގެ ދާއިރާގެ ކުންފުނިތަކުގައި ހަރަކާތްތެރިވާ ލޯޔަރުންނާއި ކުންފުނިތަކުގެ ވެރިން އަދި މި ދާއިރާގައި ހަރަކާތްތެރިވާ ފަރާތްތަކަށް ބައިވެރިވުމުގެ ފުރުސަތު ވަނީ ހުޅުވާލާފަ އެވެ. ކޯހުގެ ފީއަކީ 500 ޑޮލަރެވެ.\nފިޑިކްގެ މި ކޯސް ރާއްޖެ އަށް އަގުހެޔޮކޮށް ލިބުނީ ރާއްޖޭގެ އިމާރާތް ކުރުމުގެ ދާއިރާ ތަމްސީލް ކުރާ ޖަމިއްޔާ ނޭޝަނަލް އެސޯސިއޭޝަން އޮފް ކޮންސްޓްރަކްޝަން އިންޑަސްޓްރީ (އެމްއެންއޭސީއައި)ގެ ރައީސް މުހައްމަދު އަލީ ޖަނާހު އާއި ފިޑިކްގެ ރައީސް ޑރ. ނެލްސަން ބައްދަލު ކުރައްވައި އެ ޖަމިއްޔާއާއެކު މިދިޔަ އަހަރު ހެދި އެއްބަސްވުމުގެ ދަށުންނެވެ.\nފިޑިކް އިން މިހާރު ރާއްޖެ އަށް ހުޅުވާލާފައިވާ ކޯހާ ބެހޭ ގޮތުން އެމްއެންއޭސީއައިގެ ބޯޑު މެންބަރު އައިމިނަތު ސޫޒަން ވިދާޅުވީ މި ކޯހަކީ ކޮންސްޓްރަކްޝަން ދާއިރާއަށް މުހިއްމު ކޯހެއް ކަމަށެވެ. މީގެ ސަބަބެއް ކަމަށް އޭނާ ވިދާޅުވީ ގިނަ އެއްބަސްވުންތައް ހާއްސަކޮށް އިންޓަނޭޝަނަލް ކޮންޓްރަކްޓަރުންނާއެކު ހަދާ އެއްބަސްވުންތައް ހުންނަނީ ފިޑިކްގެ އެއްބަސްވުންތަކުގެ މައްޗަށް ކަމަށްވުމެވެ. އެހެންކަމުން މި ކޯހުގެ ސަބަބުން ފިޑިކްގެ މިންގަނޑުތައް އެނގިގެންދާނެ ކަމަށް އޭނާ ވިދާޅުވި އެވެ.\n"އެންމެ މުހިންމު ކަމަކީ ކޮންމެ ކުންފުންޏެއްގައި ވެސް ހުންނަން އެބަޖެހޭ މި މިންގަނޑުތައް އެނގޭ މީހެއް. އެހެންވެ މި ކޯހުގައި ހަމައެކަނި ލޯޔަރުން އެކަންޏެއް ނޫން އެހެން ފަރާތްތަކުން ވެސް ބައިވެރިވުން މުހިންމު،" ސޫޒަން ވިދާޅުވި އެވެ.\nފިޑްއިން ދޭން ތައްޔާރުވާ އެވޯޑެއްގެ ޖަޖިން ޕެނަލްގައި ޖަނާހު އާއި އެ ޖަމިއްޔާގެ ރައީސް އަދި އެހެން ޕެނަލިސްޓުން\nއޭނާ ވިދާޅުވީ ސަރުކާރުގެ މަޝްރޫއުތަކުގައި ވެސް ފިޑިކްގެ އެއްބަސްވުމުގެ ބައިތައް ބޭނުންކޮށްފައި ހުންނަ ކަމަށާ، އެހެންވެ މި ކޯސް އިމާރާތް ކުރުމުގެ ދާއިރާ އަށް މުހިންމު ކަމަށެވެ.\n"މައްސަލައެއް ޖެހޭ ހިސާބުން އަސްލަކަށް މި ބަލަނީ ފިޑިކްގެ ގައިޑްލައިން. އެހެންވެ މިކަން އެނގިފައި އޮތުން މުހިންމު،" ސޫޒަން ވިދާޅުވި އެވެ.\nއޭނާ ވިދާޅުވީ ރާއްޖެއަށް އައިސް ބޭރުގެ ބައެއް ފަރާތްތަކުން މިފަދަ ކޯސްތައް ހިންގާ ކަމަށާ ނަމަވެސް މިހާރު ފިޑިކް އިން އިއުލާނުކޮށްފައިވާ ކޯސް ފުރިހަމަ ކުރުމުން ތަފާތުތަކެއް ފާހަގަވާނެ ކަަމަށެވެ.\n"ބްލެކުގައި އެކި ފަރާތްތަކުން އެބަ ހިންގާ މިފަދަ ކޯސްތައް. އެކަމަކު ފިޑިކްގެ ކޯސް ހެދުމުން މި ލިބެނީ އެ ފަރާތުގެ ސެޓްފިކެޓެއް،" ސޫޒަން ވިދާޅުވި އެވެ.\nރާއްޖޭގައި އެއްބަަސްވުންތަކުގައި ޖެހޭ މައްސަލަތަކުގެ ސަބަބުން އިމާރާތް ކުރުމުގެ ދާއިރާއަށް ބޮޑެތި މައްސަލަތައް ކުރިމަތިވެ އެވެ. މީގެ މައިގަނޑު ސަބަބަކީ ފިޑިކްގެ ގައިޑްލައިންގައި ހުރި ކަންކަން ފުރިހަމައަށް ރާއްޖޭގައި ތަންފީޒު ނުކުރުމެވެ. ނަމަވެސް ރާއްޖޭގައި ބޭރުގެ ކުންފުނި ތަކުން ހިންގާ މަޝްރޫއުތަކުގައި މި ގައިޑްލައިން ފޮލޯ ކުރުން ލާޒިމު ކުރެ އެވެ.\nއިމާރާތް ކުރުން ދިވެހިރާއްޖޭގެ ގާނޫނު އަސާސީ


މާޔޫސް ނުވާށެވެ! ބޮޑެތި ފަރުބަދަތައްހައި ގިނަ ޘަވާބު ފުނިތައް ތިބާއަށް ދެއްވަވާތަން ފެނުމުން ލިބޭނެ އުފާވެރިކަން މާބޮޑުވާނެއެވެ!\nތިބާ ޖާއިޒު ދުޢާއެއް ކޮށްފިނަމަ، މާތް ﷲ ތިބާ ހުސްއަތާ ދޫނުކުރައްވަވާނެކަން ދަންނާށެވެ. އެހެނީ، ދުޢާ އިޖާބަ ކުރެވޭ އެކިއެކި ގޮތްގޮތް ހުރެއެވެ. އޭގެ ތެރެއިން ދަރަޖައިގެ ގޮތުން އެންމެ ފަހަތުގައި ވަނީ، ތިބާ އެދުނު ކަމެއް އެ އެދުނު ގޮތަކަށް ދުނިޔެ މަތީގައި ދެއްވުމެވެ.\nދެން އޮތީ ދަރަޖައިގެ ގޮތުން އެއަށްވުރެ މަތިވެރި ގޮތްގޮތެވެ. އެއީ ދުނިޔެ މަތީގައި ތިބާއަށް ކުރިމަތިވާން ހުރި މުޞީބާތަކުން ތިބާ ސަލާމަތްކުރައްވައި ރައްކައުތެރި ކުރެއްވުމެވެ. ނުވަތަ، އެ އެދުނު ކަމަށްވުރެ ހެޔޮ ކަމެއް ދުނިޔެ މަތީގައި ދެއްވުމެވެ.\nމިގޮތްގޮތަށް ވުރެންވެސް މޮޅު އިތުރުވެގެންވާ ގޮތަކީ، އާޚިރަތުގައި ބޮޑެތި ޘަވާބުގެ ފަރުބަދައިގެ ގޮތުގައި ޘަވާބު ދެއްވުމެވެ. ނުވަތަ ޤިޔާމަތްދުވަހުން ތިބާއަށް ކުރިމަތިވާން ހުރި މުޞީބާތަކުން ތިބާއަށް ރައްކައުތެރިކަން ދެއްވައި، ތިބާއަށް ސަލާމަތާއި ނަޖާތު ދެއްވުމެވެ.\nވީމާ ދުޢާކުރުން ގިނަ ކުރާށެވެ. ދުޢާ ކުރުމުން އޮތީ ޘަވާބާއި ދަރުމައެވެ. އެއީ އަޅުކަމެވެ. އެއީ އަޅުކަމުގެ ސިކުނޑިއެވެ. އެއީ މާތް ﷲ ލޯބިވެވޮޑިގަންނަވާ މަތިވެރި ކަމެކެވެ. ދެއަތް އުފުލާ ދުޢާ ކުރާށެވެ. ގިނަގިނައިން ދުޢާ ކުރާށެވެ.


2022 މާރިޗު 26 ވާ ހޮނިހިރު ދުވަހު ބޭއްވުމަށް ހަމަޖެހިފައިވާ ޅ. ކުރެންދޫ ކައުންސިލްގެ ރައީސް އިންތިޚާބު ކުރުމަށް ބާއްވާ ބައި- އިލެކްޝަނާއި ފ. ނިލަންދޫ އަދި ދ. މީދޫ އަންހެނުންގެ ތަރައްޤީއަށް މަސައްކަތްކުރާ ކޮމިޓީގެ ބައި-އިލެކްޝަނުގައި ވޯޓު ނެގުމާއި، ވޯޓު ގުނުމުގެ ކަންތައްތައް މޮނިޓަރ ކުރުމަށް ޝައުޤުވެރިވާ ފަރާތްތަކަށް 2022 ފެބުރުވަރީ 26 ވާ ހޮނިހިރު ދުވަހުގެ 15:00 ން ފެށިގެން،2022 މާރިޗު 03 ވާ ބުރާސްފަތި ދުވަހުގެ 15:00 އާ ހަމަޔަށް އެ ފުރުޞަތު ހުޅުވާލައިފީމެވެ.\nމޮނިޓަރުންގެ ގޮތުގައި ކުރިމަތިލުމަށް އެދޭ ފަރާތްތަކުގެ ފޯމު ބަލައިގަތުމަށް ހަމަޖެހިފައިވަނީ 2022 ފެބުރުވަރީ 26 ވާ ހޮނިހިރު ދުވަހުގެ 15:00 ން ފެށިގެން،2022 މާރިޗު 03 ވާ ބުރާސްފަތި ދުވަހުގެ 15:00 ގެ ނިޔަލަށް އީމެއިލް މެދުވެރިކޮށެވެ. މޮނިޓަރުންގެ ގޮތުގައި ކުރިމަތިލުމަށް އެދޭ ފޯމު މެއިލްކުރާނީ މި ކޮމިޝަނުގެ [email protected] އީމެއިލަށެވެ.\n- މޮނިޓަރުންގެ ގޮތުގައި ޙަރަކާތްތެރިވާ ފަރާތްތަކުގެ ނަންތައް


ބެލޮންޑިއޯ އެވޯޑު ފަސްވަނަ ފަހަރަށް ރޮނާލްޑޯ ހޯދައިފި – Atoll News\nބެލޮންޑިއޯ އެވޯޑު ފަސްވަނަ ފަހަރަށް ރޮނާލްޑޯ ހޯދައިފި\nޝާއިޢު ކުރީ: ޢަބްދުލް ޙަންނާން ޑިސެމްބަރ 8, 2017, 10:16\nދުނިޔޭގެ އެންމެ މޮޅު ކުޅުންތެރިއާއަށް ”ފްރާންސް ފުޓްބޯލް“ މަޖައްލާއިން ދޭ ބެލޮންޑިއޯ އެވޯޑު ފަސްވަނަ ފަހަރަށް ރެއާލް މެޑްރިޑާއި ޕޯޗުގަލް ތަރި ކްރިސްޓިއާނޯ ރޮނާލްޑޯ ހޯދައިފިއެވެ.\nރޮނާލްޑޯ އަށް މި އެވޯޑު ލިބުނީ ފްރާންސްގެ ވެރިރަށް ޕެރިހުގައި ހުންނަ ”އެއިފިލް ޓަވަރ“ ގައި ރޭ ބޭއްވި ހާއްސަ ރަސްމިއްޔާތެއްގައެވެ.\nރޮނާލްޑޯ މި އެވޯޑް ހާސިލް ކުރީ ބާސެލޯނާގެ ފޯވާޑް ލިއޮނަލް މެސީ އާއި ޕީއެސްޖީ އަށް ކުޅެމުން އަންނަ ނޭމާއާ ވާދަކޮށެވެ.\nރޮނާލްޑޯ މިހާރު ވަނީ މި އެވޯޑު އެންމެ ގިނައިން ހޯދި ދެ ކުޅުންތެރިންގެ ތެރޭގައި ހިމެނިފައެވެ. މި އެވޯޑު ދެން އެންމެ ގިނައިން ހޯދި އަނެއް ކުޅުންތެރިއަކީ މެސީއެވެ. އޭނާ ވެސް ވަނީ މީގެކުރިން ފަސް ފަހަރެއްގެ މަތިން މި އެވޯޑު ހޯދާފައެވެ.\nއެވޯޑު ހޯދުމަށްފަހު ވާހަކަ ދައްކަމުން ރޮނާލްޑޯ ބުނީ މި އެވޯޑު މިފަހަރު ލިބުނީ މިދިޔަ ސީޒަނުގައި ހޯދި ކާމިޔާބީތަކުގެ ސަބަބުން ކަމަށާއި އެހެން ކަމުން މިކަމުގައި ހިއްސާވާ ރެއާލްގެ ހުރިހާ ކުޅުންތެރިންނަށް ޝުކުރު އަދާކުރާ ކަމަށެވެ.\nރޮނޯލްޑޯ ބުނީ އެވޯޑު ލިބުމުން ވަރަށް އުފާވާކަމަށާއި މި އެވޯޑަކީ ކޮންމެ އަހަރަކު ވެސް ހޯދުމަށް އޭނާ އުއްމީދުކުރާ އެވޯޑެއްކަމަށެވެ. އަދި މިފަދަ އެވޯޑެއް އޭނާއަށް ލިބުމަކީ ބޮޑު ޝަރަފެއް ކަމަށާއި މިކަމުގައި ރެއާލްގެ ހުރިހާ ކުޅުންތެރިންވެސް ހިއްސާވާކަމަށެވެ. އެހެން ކަމުން އެކަމަށްޓަކާ ރެއާލްގެ ކުޅުންތެރިންނަށް ޝުކުރު އަދާކުރާކަމަށް ރޮނާލްޑޯ ބުންޏެވެ.\nމި އެވޯޑު ރޮނާލްޑޯ އަށް ލިބުނުއިރު އޭނާ ވަނީ ރެއާލްއާއެކު ސްޕެނިޝް ލީގާއި ޗެމްޕިއަންސް ލީގު އަދި ޔޫއެފާ ސުޕަ ކަޕް މިއަހަރުތެރޭ ކާމިޔާބުކޮށްފައެވެ. މީގެއިތުރުން ފީފާ ކްލަބް ވޯލްޑް ކަޕް ވެސް މިއަހަރުތެރޭ ކާމިޔާބުކުރުމުގެ ފުރުސަތު ރޮނާލްޑޯ އަށް އަދި އެބައޮތެވެ.\nފަސްވަނަ ފަހަރަށް ރޮނާލްޑޯ ބެލޮންޑިއޯ ހޯދިއިރު ދުނިޔޭގެ ފުޓްބޯޅަ އާއި ބެހޭ މައި އިދާރާ ކަމަށްވާ ފީފާއިން ހޮވި އަހަރުގެ އެންމެ މޮޅު ކުޅުންތެރިއާގެ މަގާމު ވެސް މިފަހަރު ލިބުނީ ރޮނާލްޑޯ އަށެވެ.\nބެލޮންޑިއޯ އެވޯޑަކީ މީގެކުރިން ފީފާ އާއި ގުޅިގެން ދެމުން އައި އެވޯޑެއް ނަމަވެސް މިދިޔަ އަހަރު ފީފާއިން ވަނީ މި އެވޯޑުން ވަކިވެފައެވެ. އެހެންކަމުން އެހެން އަހަރުތަކާއި ހިލާފަށް މި އެވޯޑު ލިބޭ ކުޅުންތެރިއާ މިހާރު ހޮވަނީ ދުނިޔޭގެ އެކި ކަންކޮޅުތަކުން ހޮވާލެވޭ 173 ނޫސްވެރިންގެ ވޯޓުންނެވެ.\n-ޚިޔާލު ފާޅުކުރައްވާ!- "ބެލޮންޑިއޯ އެވޯޑު ފަސްވަނަ ފަހަރަށް ރޮނާލްޑޯ ހޯދައިފި"


SunOnline: Dhihdhoo junior college imaaraai kuran contractor aa havaalukoffi\nދިއްދޫ ޖޫނިއާ ކޮލެޖު އިމާރާތް ކުރަން ކޮންޓްރެކްޓަރާ ހަވާލުކޮށްފި\nފާޠިމަތު ނަޒީފާ އަޙްމަދު 12 Jun 2022, 13:56\nދިއްދޫ ޖޫނިއާ ކޮލެޖު އިމާރާތް ކުރަން ކޮންޓްރެކްޓަރާ ހަވާލު ކުރުމުގެ ތެރެއިން -- ފޮޓޯ/ މިނިސްޓްރީ އޮފް ހަޔާ އެޑިއުކޭޝަން\nރާއްޖޭގެ އެކި ސަރަހައްދުތަކަށް އަމާޒުކޮށް މަތީ ތައުލީމާއި ތަމްރީނު ދޭ މަރުކަޒުތައް ބިނާކޮށް ހިންގުމަށް މިނިސްޓްރީ އޮފް ހަޔާ އެޑިއުކޭޝަނުން ކުރިއަށްގެންދާ މަޝްރޫއުތަކުގެ ތެރެއިން ހއ. ދިއްދޫގައި އިމާރާތް ކުރުމަށް ހަމަޖެހިފައިވާ ޖޫނިއާ ކޮލެޖުގެ މަސައްކަތް ޕްރޮޖެކްޓް ސައިޓް ކޮންޓްރެކްޓަރާ ރަސްމީކޮށް ހަވާލުކޮށްފިއެވެ.\nމިކަމަށްޓަކައި ދިއްދޫ ކައުންސިލް އިދާރާގައި ބޭއްވި ބައްދަލުވުމެއްގަައި، މިނިސްޓްރީގެ ޕްރޮޖެކްޓް މެނޭޖަރާއި ކޮންޓްރެކްޓަރު އަދި ރަށު ކައުންސިލްގެ މެމްބަރުންނާއި ސްޓާފުން ވަނީ ބައިވެރިވެފައެވެ.\nމި މިސައްކަތް ހަވާލު ކޮށްފައިވަނީ 'ވީ އަވާ އިންވެސްޓްމެންޓް ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑް'އާއެވެ.\nދިއްދޫގައި ބިނާކުރާ މި ކޮލެޖް ޚާއްޞަ ކޮށްފައިވަނީ ފުޑް ޕްރޮސެސިން އަދި ޓެކްނޮލޮޖީ ދާއިރާގެ އެކި ލެވެލްތަކުގެ ކޯސްތަށް ހިންގުމަށެވެ. އެހެންނަމަވެސް ތަފާތު އެހެނިހެން ދާއިރާތަކުން ވޮކޭޝަނަލް ކޯސްތައް ވެސް މި އިންސްޓިޓިއުޓުގައި ހިންގުމަށް މަގުފަހިވާނެ ކަމަށް ހަޔާ އެޑިއުކޭޝަނުން މައުލޫމާތުދިނެވެ.\nޖޫނިއާ ކޮލެޖް ޢިމާރާތް ކުރުމަށް ހަމަޖެހިފައިވަނީ ދިއްދޫގެ ހިއްކި ސަރަޙައްދުގެ 30،000 އަކަފޫޓްގެ ޖާގައިގައެވެ.\nމި މަޝްރޫއުގެ މިހާރު ކުރިއަށްދާ ފިޔަވަހީގައި ކުރާނީ ކިޔަވައިދޭން ޚާއްޞަ ބްލޮކެއް އެޅުމުގެ މަސައްކަތް އެކަންޏެވެ. ނަމަވެސް އެތަނުގައި އެކޮމަޑޭޝަން ބްލޮކެއް އެޅުމުގެ މަސައްކަތް މަޝްރޫއުގެ ދެވަނަ ފިޔަވަހީގައި ކުރާނެއެވެ.\nމި ޖޫނިއާ ކޮލެޖުގައި ފުޑް ޕްރޮސެސިން ލެބަކާއި، ފުޑް ޓެސްޓިން ލެބަކާއި، މަލްޓި-ޕާޕަސް ވޯކްޝޮޕެއްގެ އިތުރުން އަށް ކްލާސް ރޫމާއި އައިސީޓީ ލެބޯޓަރީއެއް ހުންނާނެއެވެ.\nމީގެ އިތުރުން އިދާރީ ޚިދުމަތްތަކަށް ޚާއްޞަ އޭރިއާއަކާއި ސްޓާފް ރޫމަކާއި ދަރިވަރުންގެ ޚިދުމަތްތަކަށް ޚާއްޞަ އޭރިއާގެ އިތުރުން އޮޑިޓޯރިއަމަކާއި މީޓިން ރޫމްތަކާއި ސްޓަޑީ ރޫމްތަކާއި ލައިބްރަރީ ވެސް މި ކޮލެޖުގައި ހުންނާނެއެވެ.\nމީގެ އިތުރުން ވެސް، މި އިމާރާތުގައި ދަރިވަރުންގެ ސިއްހީ ދުޅަހެޔޮކަމަށް އެކި ކަހަލަ ކުޅިވަރުކުޅެވޭނެ އެކްޓިވިޓީ ސެންޓަރަކާއެކު ޖިމެއް ހުރުމާއެކު އަސާސީ ޚިދުމަތްތައް (ނަމާދުކުރާނެ ތަނަކާއި ފާޚާނާއާއި ލިފްޓް ފަދަ ކަންކަން) ހިމެނިފައިވާނެއެވެ.\nމި މަސައްކަތް ނިންމުމަށް ކޮންޓްރެކްޓަރާ ހަވާލު ކޮށްފައިވަނީ 300 ދުވަހުގެ ތެރޭގައި ނިންމާ ގޮތަށެވެ.\nދިއްދޫގައި ޖޫނިއާ ކޮލެޖެއް އެޅުމަކީ ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާ އިބްރާހީމް މުޙާއްމަދު ޞާލިޙްގެ ރިޔާސީ ވައުދުފުޅެކެވެ.\nހަޔާ އެޑިއުކޭޝަން މިނިސްޓްރު ޑރ. އިބްރާހީމް ޙަސަން މިދިޔަ އަހަރު ވިދާޅުވެފައި ވަނީ، ދިއްދޫ ޖޫނިއާ ކޮލެޖްގެ ކިޔެވުން، މި އަހަރުގެ ފަހުކޮޅު ފެށޭނެ ކަމަށެވެ.\nދިއްދޫ ޖޫނިއާ ކޮލެޖު، ސައިޓް ކޮންޓްރެކްޓަރާ ހަވާލުކޮށްފި\nދިއްދޫ އައިސްޕްލާންޓުން ޚިދުމަތް ދެވޭނީ އަންނަ އަހަރު