Olhun bolhun: Anekkaa ves nizaamuge massala | Mihaaru\nރައްޔިތުންގެ މަޖިލިސް: ވެރިކަމުގެ ނިޒާމް ބަދަލުކުރާ ނަމަ ގާނޫނުއަސާސީ އަށް ބޮޑެތި އިސްލާހުތަކެއް ގެންނަން ޖެހޭ\nއޮޅުން ބޮޅުން: އަނެއްކާވެސް ނިޒާމުގެ މައްސަ\n29 ޖެނުއަރީ 2019 - 08:11 17 comments\nމިހާރު އަނެއްކާވެސް ވެރިކަމުގެ ނިޒާމް ބަދަލުކުރާ ވާހަކަ ދައްކަން ފެށީ އެވެ. ވެރިކަމުގެ ނިޒާމް ބަދަލު ކުރަން ވެއްޖެ ނަމަ ކަން ކުރަންވީ ގޮތް ޤާނޫނުއަސާސީގައި އޮންނަ ކަމަށް ބައެއް ބޭފުޅުން ވިދާޅުވެ އެވެ. ވެރިކަން ކުރުމުގެ ނިޒާމް ބަދަލުކުރަންވާ ގޮތް ކަމަށް ބުނެ ޤާނޫނުއަސާސީގައި ކަނޑައެޅިގެން އެއްވެސް މާއްދާއެއް ނެތެވެ. އެހެނެއް ނޫނެވެ. ޤާނޫނުއަސާސީ އިސްލާހު ކުރެވޭނެ ގޮތްތައް އޮވެ އެވެ. އަދި ބައެއް ޙާއްސަ މާއްދާތައް އިޞްލާހުކުރެވޭނެ ޚާއްސަ ގޮތްތަކާ ބެހޭ މާއްދާތައް ވެސް ޤާނޫނުއަސާސީގައި ހިމަނާފައި ވެއެވެ.\nވެރިކަމުގެ ނިޒާމް ބަރުލަމާނީ ނިޒާމަކަށް ބަދަލުކުރުމަށް މުޅި ޤާނޫނުއަސާސީ އަށް ބޮޑެތި ބަދަލުތައް ގެންނަން ޖެހޭނެ އެވެ. އެއީ ބައެއް ފަރާތްތަކަށް ހީކުރެވޭހާ ފަސޭހަ ކަމަކަށް ނުވެ ހިނގައިދާނެ އެވެ. ބައެއް ފަރާތްތަކުގެ ވާހަކަ ހުންނަ ގޮތުން ހީވަނީ ރައްޔިތުންގެ މަޖިލިހުގެ ބޮޑު އަޣްލަބިއްޔަތެއް ލިބުމުން، ނިޒާމް ބަދަލު ކުރުމުގެ މައްސަލަ މަޖިލީހަށް ހުށައެޅުމުން، ކަނޑައެޅިފައި އޮންނަ އަޣްލަބިއްޔަތަކުން، އެކަން ފާސްވުމުން، އެ ހިސާބުން އެކަން ހައްލުވީ ހެނެވެ. މިހާރު އެ ހިސާބަކުން ނުނިމޭނެ އެވެ. ނިމުނަ ދީގެން ނުވާނެ އެވެ. ރައްޔިތުންގެ މަޖިލިހަށް މެމްބަރުން، ރައްޔިތުން ހޮވަނީ، ހުރިހާ ރައްޔިތުންނަށް ގައުމީ މައްސަލަތަކުގައި އެމީހުން ބޭނުންވާ ޚިޔާލު މަޖިލީހުގެ ތެރޭގައި ނުދެވޭނެތީވެ އެވެ. އެހެންވެގެން، މަޖިލީހުގައި އެމީހުންގެ ފަރާތުން ޚިޔާލު ދޭނޭ، އެމީހުންނަށް އިތުބާރުކުރެވޭ މަންދޫބަކު ހޮވަނީ އެވެ. ވަކި ކަމެއްގައި ރައްޔިތުންގެ ޚިޔާލު ހޯދައިގެން އެއަށް އަމަލު ކުރަމުން ގޮސްފައި، އެ ނިޒާމަށް ބަދަލެއް ގެންނަން ބޭނުންވާ ނަމަ އަނެއްކާވެސް ދާން ޖެހޭނީ ރައްޔިތުންގެ ކައިރި އަށެވެ. ސަބަބަކީ ވަކި ގޮތަކަށް ރައްޔިތުން ނިންމާފައި އޮތް ކަމެއް ރައްޔިތުންގެ މަންދޫބުންނަށް، ބަދަލުކުރުމުގެ އިޚްތިޔާރު ދީފައި ނުއޮންނާތީވެ އެވެ. ހަމައެކަނި މަޖިލީހުގެ ވޯޓަކުން ނިޒާމް ބަދަލުކުރުމުގެ މައްސަލަ ނިންމައިފި ނަމަ އެ އަމަލަކީ ޑިމޮކްރަސީގެ އުޞޫލުތަކާ ފުށުއަރާ އަމަލަކަށް ވާނެ އެވެ. ރައްޔިތުންގެ ނިންމުމަށް ހުރުމަތްތެރިކޮށް ނުހިތާ ބޮލާ ޖެހުމަކަށް ވާނެ އެވެ.\nސަރުކާރު ހިންގުމުގެ ނިޒާމް، ބަދަލު ކުރާ ނަމަ، އިނގިރޭސިވިލާތަށް މިހާރު ކުރިމަތިވެފައި އޮތް "ބުރެކްސިޓް" މައްސަލަ ކަހަލަ މައްސަލައެއް، ރާއްޖެ އަށް ވެސް ކުރިމަތިވާނެ އެވެ. ރައްޔިތުން ވަކި ގޮތަކަށް ނިންމާފައި އޮތް ކަމެއް އެ ނޫން ގޮތަކަށް ބަދަލު ކުރުމަށް ރައްޔިތުންގެ ވޯޓަކަށް އަލުން ދާން ޖެހުމެވެ. މަޖިލީހުން ގޮތެއް ހޯދޭނީ ރައްޔިތުން ނިންމާފައި އޮތް މައި އުޞޫލުގެ ތެރެއިންނެވެ. ބަރުލަމާނީ ނިޒާމުގެ އެންމެ ބާރު ގަދަ މަޖިލީހަށް ވެސް މި އޮތީ މި ހުރަސް ކުރިމަތި ވެފަ އެވެ.\nރާއްޖޭގައި ޖުމްހޫރީ ވެރިކަމެއް ހިނގާތާ 50 އަހަރު ވެއްޖެ އެވެ. ވެރިކަން ކުރުމުގެ ނިޒާމްގެ މައްސަލައެއް އޮވެގެން އެއްވެސް ބޭފުޅަކު ޝަކުވާކުރެއްވި ކަން އާއްމު ވެފައެއް ނުވެ އެވެ. ވެރިކަން ކުރުމުގެ ނިޒާމުގެ ދަތިކަމާ ހުރެ ސަރުކާރަށް ނުކުރެވިފައި އޮތް ކަމެއް ހާމަކޮށްދީފައެއް ނުވެ އެވެ. ރާއްޖޭގައި އޮތީ ކޮން ކަހަލަ ވެރިކަމެއް ކަން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ސާފުވެ އެވެ. ރާއްޖޭގެ ގާނޫނުއަސާސީ އިޞްލާހު ކުރުމުގެ މަސައްކަތަށް އެހީވެ ދެއްވުމަށް ވަޑައިގެންނެވި ކެނެޑާގެ ގާނޫނުއަސާސީގެ ތަޖުރިބާކާރާއި ކޮމަންވެލްތުގެ އެހީގައި ރާއްޖެ އަށް ވަޑައިގެންނެވި ތަޖުރިބާކާރަށް ވެސް ސާފުވެވަޑައިގަންނަވަ އެވެ. ރާއްޖޭގައި ކުރިން ވެސް އޮތީ މަސްހުނި ނިޒާމެކެވެ. އެހެން ގޮތަކަށް ދަންނަވަނީ ނަމަ ރިޔާސީ ނިޒާމުގެ ބައެއް ކަންތަކާއި ބަރުލަމާނީ ނިޒާމުގެ ބައެއް ކަންތައްތައް މަސްހުނި ކޮށްފައި އޮތް ނިޒާމެކެވެ. އެއީ އޮޅިގެން ކޮށްފައި އޮތް ކަމެއް ނޫނެވެ. އެނގިގެން ކޮށްފައި އޮތް ކަމެކެވެ. އާ ކަމެއް ވެސް ނޫނެވެ. ގައުމުތަކުން ވެރިކަން ކުރުމުގެ ނިޒާމް ކަނޑައަޅާ އިރު، އެ ނިޒާމެއްގައި އޮންނަ ބައެއް ކަންތައްތައް އެ ގައުމެއްގެ މާހައުލާއި ސަގާފަތަށް ފެތޭ ގޮތަށް ބަދަލުކުރެވެ އެވެ. މިއީ މިކަން އޮތް ގޮތް ކަން ރާއްޖޭގެ މިހާރުގެ ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާ އަށް ރަނގަޅަށް އެނގިވަޑައިގަންނަވާނެ އެވެ. އެމަނިކުފާނަކީ ޤާނޫނުއަސާސީ އިސްލާހުކުރި އިރު ޑުރާފްޓިން ކޮމިޓީގައި ޝާމިލުވެވަޑައިގެންނެވި މެމްބަރެކެވެ. ޑުރާފްޓިން ކޮމިޓީގައި މަސައްކަތް ކުރެއްވި އެހެން މެމްބަރަކު ވިދާޅުވި ގޮތުގައި، އެމަނިކުފާނަކީ ޑުރާފްޓިން ކޮމިޓީގެ ޖަލްސާތަކަށް ހާޒިރުވެވަޑައިގެންނެވުމަށް ވަރަށް ފަރުވާ ބެހެއްޓެވި މެމްބަރެކެވެ.\nރިޔާސީ ނިޒާމެއް ފުރިހަމަކުރުމަށް އެގްޒެކެޓިވް އަށް ބޭނުން ވަނީ އިތުރު ކޮން ބާރެއްތޯ އެވެ؟ އަޅުގަނޑުމެންގެ އެންމެ ފަހުގެ ތަޖުރިބާ މިސާލަކަށް ނަގަމާތޯ އެވެ؟ ޕީޕީއެމްގެ ސަރުކާރެވެ. ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގައި އެބޭފުޅުންގެ ސުޕަ މެޖޯރިޓީ އޮތެވެ. ބޭނުން ކަމެއް ބޭނުން ގޮތަކަށް ބަދަލު ކުރުމުގެ ގާނޫނީ ބާރާއި ގާނޫނީ ނަންބަރު މަޖިލީހުގެ ތެރޭގައި އެބޭފުޅުންނަށް ލިބިވަޑައިގެންފައި އޮތެވެ. އެބޭފުޅުން، މި ބާރުގެ ބޭނުން ކުރައްވައިގެން، ސުޕްރީމް ކޯޓުގައި ތިއްބެވި އެންމެ އިލްމީ އަދި ތަޖުރިބާކާރު ދެ ފަނޑިޔާރުން ގެއަށް ފޮނުވާލި އެވެ. އެބޭފުޅުން ބޭނުންފުޅުވާ ދެ ފަނޑިޔާރުން ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އަލުން އައްޔަނު ކުރެއްވި އެވެ. އަނެއްކާވެސް ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ދެ ފަނޑިޔާރުން މަގާމުން ވަކިކުރެއްވި އެވެ. މިފަހަރު ފުރަތަމަ ފޮނުވާލީ ޖަލަށެވެ. އެ ބޭފުޅުންނާ ބެހޭ އެހެން ކަންތައްތައް ހިންގަން ފެށީ އޭގެ މާ ފަހުންނެވެ. އެއަށް ފަހު އަނެއްކާވެސް ސަރުކާރުން ބޭނުންވާ ދެ ފަނޑިޔާރުން ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އައްޔަނު ކުރި އެވެ. ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގައި އޮތް ސަރުކާރުގެ ބާރުގެ ބޭނުންކޮށްގެންނެވެ. ސުޕުރީމް ކޯޓުން ފަނޑިޔާރުން ބޭރުކޮށްލާ ކޮންމެ ބުރެއްގައި އެއިރަކު ހުންނަވާ އުއްތަމަ ފަނޑިޔާރު ހިމެނިވަޑައިގަނެ އެވެ. ރައްޔިތުން ރަނިން މޭޓެއްގެ ތެރެއިން، ހޮވާފައި ހުރި ނައިބް ރައީސް ސަރުކާރަށް ކަމުނުދިއުމުން އޭނާ ވެސް މަގާމުން ދުރުކުރުމަށް ފަހު ސަރުކާރުގެ ވައިގައި އެއިރު ހުރި ޒުވާނަކު، ނައިބު ރައީސްގެ މަގާމަށް ގެންނަން ނިންމި އެވެ. ޤާނޫނުއަސާސީގައި ބުނާ އުމުރަށް އޭނާ ނުފެތޭތީވެ، އޭނާގެ އުމުރަށް ޤާނޫނުއަސާސީ ފައްތައިގެން ޤާނޫނުއަސާސީގެ އެ މާއްދާ އިސްލާހުކުރި އެވެ. ނައިބް ރައީސް ކަމުގެ މަގާމަށް އޭނާ އައްޔަނު ކުރި އެވެ. ފަހުން އޭނާ ވެސް މަގާމުން ދުރުކުރި އެވެ. އާ ބޭފުޅަކު އެ މަގާމަށް އައްޔަނު ކުރި އެވެ. މި އޮތް ބިން ކުޑަ ރާއްޖޭގައި ބިދޭސީންނަށް ބިން ވިއްކޭ ގޮތަށް ޤާނޫނު އަސާސީ އިޞްލާހު ކުރި އެވެ.\nއެމްޑީޕީގެ ސަރުކާރުގައި ވެސް ވެރިކަން ކުރީ މިކަހަލަ ގޮތަކަށެވެ. ކުރިމިނަލް ކޯޓުގެ އިސް ގާޒީ، އެއްވެސް ކުށެއް ނެތި ސިފައިން ގެންގޮސް ހައްޔަރުކުރި އެވެ. އެމްޑީޕީ ސަރުކާރު ބޭނުން ގޮތަށް ގައުމުގެ ކަންތައް ބަދަލު ކުރުމުގެ ހުރަހަކަށް ވީ އެ ޕާޓީން ބޭނުންވާ އަޣްލަބިއްޔަތު މަޖިލީހުގައި ނެތުމެވެ. އަދި ވެރިކަމުގެ ފަސް އަހަރު އެ ޕާޓީ އަށް ފުރިހަމަ ނުކުރެވުމެވެ. ވެރިކަމުގައި އޮތް ދުވަސްވަރު އެ ސަރުކާރުގެ ވެސް އެންމެ ބޮޑު އަމާޒަކަށް ވީ ޖޫޑިޝަރީ އެވެ. މި ހުރިހާ ކަމެއް ވެސް ހިނގާފައި މިވަނީ ރިޔާސީ ނިޒާމުގެ ތެރޭގަ އެވެ. ރިޔާސީ ނިޒާމު ފުރިހަމަ ކުރުމަށް އެގްޒެކެޓިވް އަށް އިތުރަށް، ބޭނުންވަނީ ކޮން ބާރެއް ބާވަ އެވެ؟ ބަރުލަމާނީ ނިޒާމުގައި ވެސް ކަންކަން ނިންމުމަށް މަޖިލީހުގެ ރުހުން ހޯދަން ޖެހޭނެ އެވެ.\nރިޔާސީ ނިޒާމުގައި ވަރަށް އުނދަގޫ އެއް ކަމެއް އެބަ އޮތެވެ. ރައީސް ކަމުގެ މަގާމަށް އާދެވޭނީ އިންތިޚާބުގައި ވޯޓުލާ ރައްޔިތުންގެ 50 ޕަސެންޓަށް ވުރެ ގިނަ މީހުންގެ ވޯޓު ލިބިގެންނެވެ. އެ އަދަދަށް ވޯޓު ލިބޭނީ ރާއްޖޭގެ ގިނަ ރައްޔިތުންގެ މެދުގައި މަޤްބޫލު މީހަކަށެވެ. އެ އަދަދަށް ވޯޓު ނުލިބޭ ނަމަ ރައީސް ކަމަށް ވާދަކުރާ އެހެން ކެންޑިޑޭޓެއްގެ ތާއީދު ހޯދަން ހާލަތު މަޖުބޫރު ކުރުވާނެ އެވެ. އެ މީހަކަށް ތާއީދު ކުރާ މީހުންގެ ވޯޓު ލިބިގަތުމަށެވެ.\nބަރުލަމާނީ ނިޒާމުގައި ވެރިކަން ކުރާނެ މީހަކު ރައްޔިތުންނަށް ދައްކާކަށް ނުޖެހެ އެވެ. ޢާއްމު އިންތިޚާބުގައި އެންމެ ގިނައިން ގޮނޑި ހޯދާ ޕާޓީއަކުން ވެރިކަން ކުރުމާ ހަވާލުވަނީ އެވެ. ބޮޑުވަޒީރަކަށް ވާނީީ އެ ޕާޓީގެ ލީޑަރެވެ. ލީޑަރު ހޮވަނީ ޕާޓީގެ މެމްބަރުން، ޕާޓީގެ ތެރެއިންނެވެ. ޕާޓީގެ އެތެރެއިން ޕާޓީގެ ލީޑަރު ބަދަލު ކުރެވިދާނެ އެވެ. އެކަން ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާ އަށް އެންގުމުން އެމީހަކު ބޮޑުވަޒީރަކަށް އިސްކުރާނެ އެވެ. ބަރުލަމާނީ ނިޒާމެއްގައި އާއްމު އިންތިޚާބުގައި ވާދަކުރި ޕާޓީތަކުގެ ތެރެއިން އެއް ޕާޓީން އެންމެ ގިނަ ގޮަނޑި ކާމިޔާބު ކުރިއަސް، ވެރިކަމާ ހަވާލުވެވޭނެ ކަމަށް ގާނޫނުއަސާސީގައި ކަނޑައަޅާފައި އޮންނަ އަދަދަށް ގޮނޑި ނުލިބިއްޖެ ނަމަ އެ ޕާޓީ އަށް ޖެހޭނީ ވެރިކަން ކުރުމަށް އެހެން ޕާޓީއަކާ ގުޅޭށެވެ. ވެރިކަން ކުރަން ބޭނުންވާ އަދަދަށް ގޮނޑި ހަމަކުރުމަށެވެ. އެ ގޮތަށް ބައިވެރިވާ ޕާޓީއަކުން ތާއީދުކުރާނީ އެ ޕާޓީ އަށް ބޭނުންވާ ކަންތައްތަކެއް ކޮށްދިނުމުގެ އެއްބަސްވުމެއްގެ ދަށުންނެވެ.\nބަރުލަމާނީ ނިޒާމެއްގައި ވެސް ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާއެއް ހުންނަން ޖެހެ އެވެ. ނައިބް ރައީސެއް ވެސް ހުންނާނެ އެވެ.\nވެރިކަމަށް އަންނަން ބޭނުންވާ މީހަކަށް، ވޯޓު ލީ މީހުންގެ ތެރެއިން 50 ޕަސެންޓަށް ވުރެ ގިނަ މީހުންގެ މަޤްބޫލުކަން ނުހޯދޭނެ ކަމުގައި ވާ ނަމަ، ވެރިކަމަށް އަންނަން އެންމެ ފަސޭހަވާނީ ބަރުލަމާނީ ނިޒާމެއްގެ ތެރެއިންނެވެ.\nރާއްޖޭގައި މައްސަލަ އަކީ ވެރިކަން ކުރުމުގެ ނިޒާމްތޯ އެވެ؟ އަޅުގަނޑަށް ޝައްކެވެ. ރާއްޖޭގެ ސިޔާސީ މައިދާނުގެ އިސް ސަފުން އިޚްލާސްތެރިން ނުފެންނަނީ އެވެ. އަމިއްލަ އެދުމުގެ މީހުން ގިނައީ އެވެ. ވެރިކަމާއި، ބާރަށް، ދަހިވެތި ވެފައި ތިބި މީހުންގެ ބާރު ގަދައީ އެވެ. ރައްޔިތުން ހަނާވިޔަސް ވަރިހަމަ އެވެ. ގައުމު އަޅުވެތި ވިޔަސް ރަނގަޅެވެ. ބޭނުމީ ބާރެވެ. ވެރިކަމެވެ.\nއިތުރު ލިޔުންތައް އޮޅުންބޮޅުން ކޮލަމް ބްރެކްސިޓް ރައްޔިތުންގެ މަޖިލިސް


މަލާމާތާއި، ފުރައްސާރައާއި ތުޙުމަތުގެ ދޫތަކުން އެބޭކަލެއްގެ އުޖާލާކަން ފަނޑުނުކުރެވުނު އެންމެ ވަރުގަދަ އެއް ޝަޚްޞިއްޔަތަކީ އަޅުގަނޑުމެންގެ މާތް ނަބިއްޔާ މުޙައްމަދުން صلى الله عليه وسـلم. ހުރިހާ ޒަމާނެއްގައިވެސް ކާފަރުންގެ ދޫތަކުން ކެނޑިނޭޅި އެމާތް ޚުލްޤުގެ ޞަފްޙާތަކަށް ކުޅުޖަހަން މަސައްކަތް ކުރަމުން ދޭ. އެ ނަމޫނާގެ ފަތްފުށްތަކަށް ދޮގާއި މަކަރުގެ އިލްޒާމްތަކުގެ ނަޖިސްއެޅުމަށް މަސައްކަތްކުރަމުން ދޭ. އެހެންނަމަވެސް އެބޭކަލެއްގެ ތާރީޚް މުޅިދުނިޔޭގެ ތާރީޚްގައިވެސް އެންމެ ފުރިހަމައަށް ރައްކާކުރެވުނު އެމާތް ނަބިއްޔާއަކީ ދުނިޔޭގެ އެންމެ ގިނަ ބަޔަކު އެފަރާތަކަށް ލޯބިވެސްކުރާ ފަރާތް. ދުނިޔެއަށް ފޮނުވުނު އެންމެހާ މަޚްލޫޤުތަކުންގެ މައްޗަށް އެކަލޭގެފާނު ޚާއްސަވެ، މާތްކުރެވިފައިވަނީ އިލާހީ ނިޔާގެ ދަށުން.\nއެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވާ ބަސްފުޅުތަކަކީވެސް އިއްވެވޭ ވަޙީއެއް ކަމުގައި ޤުރުއާނުގައި ބަޔާން ކުރެވުނު. ހަމައެހެންމެ އެކަލޭގެފާނު ފޮނުއްވުނީ ނަބީކަމާއި ރަސޫލުކަމުގެ ސިލްސިލާ ނިންމެވި އެންމެ ފަހުގެ ނަބިއްޔާކަމުގެ ސިއްކަ ޖެހެވިގެން. ނަބީކަން ޚަތިމް ކުރެއްވި ބޭކަލެއްގެ ގޮތުގައި. ހުރިހާ ޝަރަފަކާއި ޢިއްޒަތެއް އެކަލޭގެފާނަށް ވަނީ ﷲތަޢާލާގެ ހަޟްރަތުން ލިބިލައްވާފައި.\nޝައްކެއްނެތްގޮތުގައި އިންސާނީ ޙަޔާތަށް ބޭނުންވާނޭ ހުރިހާ އަސާސެއް އެކަލޭގެފާނުވަނީ މިއުންމަތަށް ފޯރުކޮށްދެއްވާފައި. ބަޔާންކޮށްދެއްވާފައި. އެކަލޭގެފާނުގެ ޢަމަލީ ޙަޔާތުން ތަމްސީލްކޮށްދެއްވާފައި. އެކަމުގެ މައްޗަށް މުޅި އިސްލާމީ އުންމަތްވަނީ ހެކިވެފައި. އަދި ކިއެއްތަ! މުޅި އިންސާނިއްޔަތުވެސްމެ. އެހެންކަމުން އެކަލޭގެފާނުގެ ދިރިއުޅުއްވުމުން އިންސާނާގެ ދިރިއުޅުން ކާމިޔާބު ކުރަން ބޭނުންވާނެ ހުރިހާ ރަހައަކާއި ކުލައެއް ލިބިގެންދާނެކަމީ އިޤްރާރުވެފައިވައި އަސްލެއް.\nއިންސާނާ އޭނާގެ ދުނިޔެއާއި އާޚިރަތް ކާމިޔާބު ކުރުމަށް ދެނެގަންނަންޖެހޭ އެންމެ އަސާސީ އެއްބިންގަލަކީ ކާއިނާތުގައި ވެރި އިލާހެއްވާކަން. ﷲގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسـلم ވަނީ ހުރިހާ ޚަލްޤުތަކެއްގެ ވެރި ﷲ تبارك وتعالى އެއްކައުވަންތަކުރާނެ ތައުޙީދުގެ ބިންގާތައް ނުހަނު ސީދާކޮށް އަޅުއްވައިދެއްވާފައި. އަޅާއާއި ރައްބާއި ދެމެދުގައި އޮންނަންޖެހޭ ރޫޙާނީ ގުޅުން ބަޔާންކޮށްދެއްވާފައި.\nވަޙީ ފޯރުކޮށްދިނުމުގެ ބުރަ އެކަލޭގެފާނާއި ހަވާލުކުރެވުނު ހިނދު ހަތް އުޑުގެ މަތިން އިއްވޭ އިލާހީ ބަސްފުޅުތައް މީސްތަކުންނަށް ފޯރުކޮށްދިނުމުގައި ފަރުވާތެރިވެލެއްވި. ޙިކުމަތާއި މަޑުމައިތިރިކަން އިސްކުރެއްވި. ކެތްތެރިކަމާއިއެކު އަނިޔާތަކާއި މަލާމާތްތަކުގެ ކުރިމަތީގައި ޘާބިތުވެވަޑައިގެންނެވި. ނަމާދާއި، ޒަކާތާއި، ރޯދަފަދަ އަޅުކަންތައް އަދާކުރާނެ އެންމެ ފުރިހަމަގޮތް އުންމަތަށް އުނގަންނައިދެއްވެވި. ސުވަރުގެ އިންސާނާގެ މައްޗައް ޙަރާމްވެގެންދާ އެންމެ ބޮޑު ފާފަ ކަމުގައިވާ ޝިރުކާއި އޭގެ ހުރިހާ ވައްތަރުތައް ބަޔާންކޮށްދެއްވެވި. މަރާއި އޭގެ ހަޤީގަތްތަކާއި ކަށްވަޅުގެ ބިރުވެރިކަން މީސްތަކުންނަށް ހާމަކޮށްދެއްވަވާ އެކަމާއި ކީރިތި ކުރައްވާ އުޅުއްވެވި. ސުވަރުގޭގެ ނިޢުމަތްތަކުން ހިތްތައް އެދުންވެރި ކުރުއްވަވާ ނަރަކައިގެ ގަދަފަދަ އަޒާބުގެ ޚަބަރުން މީސްތަކުންނަށް ބިރުވެރިކަމުގެ ޚަބަރު ދެއްވެވި. ޤިޔާމަތުގެ ވާހަކަތަކުން ޤައިބުގެ މައްޗަށް އިންސާނާގެ އަޤީދާ ސީދާ ކުރެއްވެވި.\nމިނޫނަސް އެކަލޭގެފާނުގެ ނަމޫނާ ވަނީ އިންސާނީ ނަސްލުގެ މައްޗަށް ހުރިހާ ދާއިރާއެއްގައި ކުރިހޯއްދަވައިފައި. ނުބަޔާއި ރަނގަޅު ވަކިކޮށް އޭގެ އިމާއި މިން ކަނޑައެޅުއްވެވި. އިންސާނީ ތާރީޚް ދުއް އެންމެ ހެޔޮ މުޖުތަމަޢު ތަރުބިއްޔަތު ކުރެއްވެވީ އެކަލޭގެފާނުގެ ފުރިހަމަ ބެއްލެވުމުގެ ދަށުން. ސަޙާބީ ބޭކަލުން އެބޭކަލުންގެ ފުރާނަފުޅަށްވުރެ ބޮޑަށް އެކަލޭގެފާނު ދެކެ ލޯބިވެ ވަޑައިގެންނެވި.\nއެހެނީ އެކަލޭގެފާނަކީ އެބޭކަލުންނާއިއެކު މަޖްލިސް ކުރައްވާ އުޅުއްވެވި މުޅި އުންމަތުގެ ވެރިއެއް. އެބޭކަލުންނަށް ދިމާވާ ކޮންމެ ހިތާމައެއްގައި އެކަލޭގެފާނު ޢަމަލީ ގޮތުން ބައިވެރިވެލެއްވެވި. ތަސައްލީ ދެއްވަވާ ހިތްވަރުދެއްވެވި. އެބޭކަލުންނަށް ފާފައެއް ކުރެވިއްޖެނަމަ ﷲގެ ހަޟްރަތުގައި އެފާފަ ފުއްސެވުމަށްއެދި ދުޢާ ކުރައްވަވާ. ގޯސްކޮށް ކުރެވޭ ކަންކަން އިސްލާޙު ކޮށްދެއްވަވާ. ޙުނައިނު ހަނގުރާމައަށް ވަޑައިގެންނެވި ދުވަހު ބަރަކާތް ހޯދުމަށް ގަހެއް ކަނޑައަޅައިދެއްވުމަށް އަލަށް އިސްލާމްވި ސަޙާބީ ބޭކަލުން އެދިލެއްވި އެދިލެއްވުމަކީ ކުފުރެއްކަން ބަޔާންކޮށްދެއްވެވި. ހަނގުރާމަތަކުގައި ޝަހީދުވާ މީސްތަކުންގެ ޢާއިލާތަކަށް އެހީތެރިކަން ފޯރުކޮށްދެއްވެވި. ބަލިމީހުނަށް ޒިޔާރަތްކޮށް ޖަނާޒާގައި ބައިވެރިވެ ވަޑައިގެން މައްޔިތާއަށް ހެޔޮ ދުޢާ ކުރެއްވެވި. ދުވަހަކުވެސް ޒާތީގޮތުން ނުވަތަ ބަދަލު ހިފުމުގެ ރޫޙެއްގައި އަމަލުކުރައްވާފައެއްނުވޭ. މުޅި ދުނިޔެދުއް އެންމެ ބޮޑު މާފު، އާދެ މައްކާ ފަތަޙަ ކުރެއްވި ދުވަހު އެކަލޭގެފާނުވަނީ މައްކާގެ މުޝްރިކުންނަށް ދެއްވަވާފަ.\nއެކަލޭގެފާނަކީ އެކަލޭގެފާނަށް މަޝްވަރާއެރުވުމަށް ސަޙާބީންގެ ފަރާތުން ގިނަގިނައިން އެދިލައްވާ އުޅުއްވި ބޭކަލެއް. ޚަންދަގު ހަނގުރާމައިގައި ދިފާޢީ ބޮޑު ވަޅުގަނޑެއް ކޮންނެވީވެސް ސަލްމާނުލްފާރިސީގެ މަޝްވަރާއަކަށް. އެކަލޭގެފާނަކީ ހަނގުރާމައިގެ ޤާއިދެއް. ސަފުތައް ތަރުތީބުކޮށް ޢަމަލީގޮތުން ޖިހާދު ކުރެއްވުމުގައި ބައިވެރިވެލެއްވެވި. ޢަދާވާއްތެރިން ޤަތުލުކުރެއްވެވުމުގެ ކުރިން އިސްލާމްދީނުގެ ދައުވަތު ދެއްވާ. ހަނގުރާމައިގެ ބަދަލުގައި ސުލްޙައިގެ މަގަށް ލޯބިކުރައްވާ. ﷲގެ ހައްދުތަކާއި ޝަރީއަތަށްޓަކައި ކަނޑިވެސް އުފުއްލަވާ. ކަމާ ނުބެހޭ މީހުން މެރުން ހަނގުރާމައިގައި މަނާކުރެއްވެވި. އަންހެނުންނާއި ކުޑަކުދިން ޤަތުލު ނުކުރެއްވުމަށް އަމުރުކުރެއްވެވި. ގަސްގަހާ ގެއްސާއި ޖަނަވާރުތަކަށް ގެއްލުން ދިނުން ނަޙީ ކުރެއްވެވި. ﷲގެ ހައްޤުތައް ރައްކާތެރިކުރުމަށް މަސްލަޙަތެއްގެ ގޮތުގައި މުޝްރިކުން އަޅުކަންކުރާ ތަންތަނަށް ހަމަލާދިނުމުން ދުރުވެ ތިބުމަށް އަމުރު ކުރެއްވެވި. މިނޫނަސް ދޫނި ސޫފާ ސޫއްޕާއި ޖަނަވާރަށް ގެއްލުން ދިނުމާއި އަނިޔާކުރުން ނަހީކުރެއްވެވި. ހުދު އެތަކެއްޗަށްވެސް އިޙްސާންތެރިވެލައްވާ މީސްތަކުންނަށްވެސް ދިރޭ ތަކެއްޗަށް އިޙްސާންތެރިވުމަށް އަމުރުކުރެއްވެވި. ކަރުހިއްކައިގެންފައިވައި ކުއްތާއަކަށް ފެންދިނުމުގެ ފަޟްލުވެސް ބަޔާންކޮށްދެއްވެވި. ކާންނުދީ ބުޅަލެއްގެންގުޅި އެމަރާލި އަންހެނާގެ މައްޗަށްހުރި އަޒާބުވެސް ބަޔާންކޮށްދެއްވެވި.\nއެކަލޭގެފާނުގެ ހަޔާތްޕުޅުން ބަލާލި ކޮންމެ ދިމާލަންވެސް ފެންނަނީ އެކަލޭގެފާނުގެ މާތް ޚުލްޤު. ރިވެތި ނަމޫނާ. އެގޮތުން މަގުތަކުގެ ހައްޤުތައް މަގުތަކަށް ދިނުމަށާއި އެމަގުތަކުގައިވާ މީސްތަކުންނަށްވާ އުދަނގޫތައް އެއްފަރާތް ކުރުމަށް އިރުޝާދުދެއްވެވި. އެއްދުވަހެއްގައި އެކަލޭގެފާނަށް ޢާއްމުގޮތެއްގައި ޚިދުމަތްކުރައްވާ އުޅުނި ޔަހޫދީންގެ ކުޑަކުއްޖެއްގެ ޚަބަރު ނުވުމުން އޭނާޔާވެސް ޒިޔާރަތްކުރެއްވެވި. ބަނޑުހައިހޫނު ކަންމަތީ ހުންނަވާ އަވަށްޓެރިންނާއި މެހެމާނުންނަށް އިސްކަންދެއްވަވާ. މުސްކުޅިވެ ދުވަސްވެފައިވާ މީހުންގެ މަސައްކަތްތައް އެކަލޭގެފާނުގެ އަމިއްލަ އަތްޕުޅުން ކޮށްދެއްވަވާ. ނުކުޅެދުންތެރިކަން ހުންނަ މީހުންނަށް އަޅާލައްވާ ހޭހަންކުރެއްވެވި. އަލަށް އިސްލާމްވާ މީހާއަށް ދީނީ އަދި މާއްދީގޮތުން އެހީތެރިކަން ފޯރުކޮށްދެއްވަވާ. ސަޙާބީންނާއިއެކު ސަމާސާކުރައްވާ ހިނިވަރުނަ ކުރައްވަވާ. އެބޭކަލުން ކުޅުއްވާ ބައެއް ކުޅިވަރުތައް ބައްލަވާ ހެޔޮ ސިއްޙަތާއި ދުޅަހެޔޮކަމުގެ މައްޗަށް ބާރުއަޅުއްވަވާ. ނިޔަފަތި ކެނޑުއްވުމާއި ދަތް ސާފުކުރެއްވުމާއި ފުނާ އެޅުއްވުމާއި އަދި މިނޫނަސް ސާފުތާހިރުވުމުގެ މައްޗަށް ނުހަނު ބޮޑަށް އަމުރުކުރައްވާ އެކަލޭގެފާނުގެ އަމަލީ ޙަޔާތުން އެކަން ދައްކަވާ ދެއްވެވި. އަދި އަމަލީގޮތުން ބަކަރި ހުއިހެއްޕެވި އެމާތް ނަބިއްޔާ ވިޔަފާރީގެ ތެރެއިން ހުއްދަކުރެވިގެންވާ ކަންކަމާއި މަނާކުރެވިގެންވާ ކަންކަން އުއްމަތަށް ދަސްކޮށްދެއްވެވި. ކާއިނާތުގެ ވެރި ރައްބުގެ ޙުދޫދުތައް މުޢާމަލާތުގެ ހުރިހާ ކަމެއްގައިވެސް ހިފެހެއްޓުމަށް އިރުޝާދުދެއްވެވި.\nއެކަލޭގެފާނުގެ ޢާއިލީ ދިރިއުޅުއްވުމަކީވެސް ކާމިޔާބު ޙަޔާތަކަށް ބޭނުންވާނޭ ހުރިހާ އުޞޫލުތަކެއް އޭގައި އެކުލެވިގެންވާ ނަމޫނާއެއް. އަނބިއަނބި ކަނބަލުންނަށް ނަޞޭޙަތް ދެއްވަވާ ޢިލްމު އުނގަންނަވައިދެއްވެވި. ކަންކަމުގައި އެކަނބަލުންނާއި މަޝްވަރާކުރައްވަވާ، އެކަނބަލުންގެ ރަޢުޔު ހޯއްދެއްވެވި. ޙައްޤުތައް ދިނުމުގައި ޢަދުލުވެރި ވެވަޑައިގެންނެވި. ދުވަހަކުވެސް ކާތަކެއްޗަށް ފާޑުވިދާޅުވެ ނުލައްވާ. ކާނެ އެއްޗެއް ގޭގައި ނެތްނަމަ ހުންނަވަނީ ރޯދަޔާ. ގޭތެރޭގެ މަސައްކަތުގައި ބައިވެރިވެލައްވާ، އަނބިއަނބި ކަނބަލުންނަށް އެހީތެރިވެދެއްވާ އުޅުއްވެވި. ކާފަ ދަރިކަލުން ކަމުގައިވާ ޙަސަންގެފާނާއި ޙުސެއިންގެފާނު ގެންގުޅުއްވެވި. އަދި ކުޑަކުދިންނާއިއެކު ވަގުތު ހޭދަކުރެއްވެވި. އެކަލޭގެފާނުގެ ލޮބުވެތި ދަރިކަނބަލުން ފާތިމަތުގެފާނާއިއެކު އެކަމަނާގެ އުފަލާއި ހިތާމަތަކުގައި ޝާމިލުވެލައްވާ އެކަމަނާއަށް އެކަމަނާގެ ޙަޔާތުގެ މައްސަލަތަކުގައި އިރުޝާދު ދެއްވެވި. ފާތިމަތުގެފާނާއި ޢަލީގެފާނާއި މެދުގައި އުފެދޭ ނުތަނަވަސްކަން ޙައްލުކޮށްދެއްވެވި. ދުވަހަކުވެސް އަޙްލުންގެ ތެރެއިން އެއްވެސް ބޭކަނބަލެއްގެ ގައިގައި ޖައްސަވާފައެއްނުވޭ. މިފަދަ ނަމޫނާއެއް ދުނިޔޭގެ އުދަރެހުން ފާޅުވެފައިވާއިރު އެކަލޭގެފާނު މައްޗަށް އަދާކޮށްދެން ޖެހޭ ޙައްޤުތައް އަޅުގަނޑުމެންނަށް އަދާކުރެވޭބާ؟\nއެކަލޭގެފާނުގެ ސާފު ޢަމަލުފުޅުތަކުން ދެން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ފެންނަނީ ޙައްޤަށް ލޯބުކުރައްވާ މިންވަރު. ޔަތީމުންނާއި ފަޤީރުންނަށް ލިބިގެންވާ އެބައިމީހުންގެ ޙައްޤުތައް މުއްސަދިންގެ މުދަލުން އެބައިމީހުނަށް ދެއްވެވި. ޙައްދު ކަނޑައެޅިފައިވާ ކުށެއް ޡާބިތުވެއްޖެނަމަ އޭގެ ޙައްދު ޤާއިމްކުރެއްވެވި. ޒިނޭކުރިކަމަށް އިޢުތިރާފްވި އަންހެނާ ރަޖަމްކުރެއްވެވި. އެއަންހެނާގެ ލެއަށް ބަދުބަސްބުނި ސަޙާބީންނަށް އެއަންހެނާގެ ތަޢުބާގެ މާތްކަން ހަނދާންކޮށްދެއްވެވި. ޤިޞާސް ހިފޭ މީހާގެ މައްޗަށްވެސް އޯގާތެރިވެލެއްވި. އެހެންނަމަވެސް ﷲގެ ޝަރީއަތް ޤާއިމްކުރުމުގައި ﷲގެ ފޮތަށް ޙުކުމް ކުރެއްވެވި. އެކަލެގެފާނު އެންމެ ލޯބިފުޅުވާ ދަރިކަނބަލުން ފާތިމަތުގެފާނު ވައްކަން ކުރެއްވި ކަމުގައި ވީނަމަވެސް އެކަމަނާގެ އަތްޕުޅުވެސް ކަނޑުއްވާނެކަން އިޢުލާން ކުރެއްވި. ޙައްޤާއި އަދުލަށް އިންޞާފުކުރެއްވެވި.\nއާދެ މިއީ އެނަބީއެއްގެ ނަބީކަމަށް، އެރަސޫލެއްގެ ރަސޫލުކަމަށް އަޅުގަނޑުމެން ހެކިވެގެންތިބި މުޙައްމަދުން صلى الله عليه وسـلم ގެ ހަޔާތުގެ ކުރު ޚުލާސާއެއް. އެނަބިއްޔާގެ މުއްސަދި ސިޔަރަތުން ހޮވާލެވުނު މަދު މަޢުލޫމާތުކޮޅެއް. ޣައިރު މުސްލިމުންވެސް އެބޭކަލެއްގެ ނަމޫނާގެ މައްޗަށް ހެކިވެފަވާ އަޅުގަނޑުމެންގެ ފުރާނައަށްވުރެވެސް އެބޭކަލެއްދެކެ ލޯބިވާންޖެހޭ ބޭކަލެއްގެ ވާހަކަ. ސަޙާބީ ބޭކަލުން އެކަލޭގެފާނުގެ ދިފާޢުގައި އެބޭކަލުންގެ މޭފުޅުތައް ލޮންސިތަކާއި ތީރުތަކުގެ ކުރިމަތީގައި ކުރިމަތިކުރެއްވި ބޭކަލެއްގެ ވާހަކަ. އެ ޝަޚްޞިއްޔަތުގެ ދިފާޢުގައި އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކުރެވުނީ ކޮންކަމެއްތޯ އަމިއްލަ ނަފްސާއި ސުވާލުކުރަން އެބަޖެހޭ. މިއަދު އަޅުގަނޑުމެންނަށް އެކަލޭގެފާނުގެ ސުންނަތަކީ އަގެއްނެތް އެއްޗެއްގެ ގޮތުގައި ބެލެވިފައިވިޔަސް އެކަލޭގެފާނަކީ އަޅުގަނޑުމެންދެކެ އިންތިހާއަށް ލޯބިވެވަޑައިގަންނަވާ އަދި ހޫނުކަން ގަދަވެގެންވާ ޤިޔާމަތްދުވަހު އުއްމަތުގެ މައްޗަށް ޝަފާޢަށްތެރިވެލައްވާނޭ މާތް ސާހިބާ. ކޮންމެ މީހަކު ނަފްސީ ނަފްސީ ގޮވަމުންދާ އެ ޤިޔާމަތް ދުވަހު އެކަލޭގެފާނު އިސްކުރައްވާނީ އެކަލޭގެފާނުގެ އުންމަތް. އާދެ އަޅުގަނޑުމެންގެ މިއުންމަތް.\nރިވެތިވެގެންވާ ދިރުއުޅުމެއް އެކަލޭގެފާނު ދައްކަވާފައިވާއިރު އެއަށް އަޅުގަނޑުމެންގެ ދިރިއުޅުން ޢަމާޒު ނުކުރެވެނީ ކީއްވެގެންތޯ އިއަދު އަޅުގަނޑުމެން ސުވާލުކުރަން އެބަޖެހޭ. ކާމިޔާބު ވާނޭ ހުރިހާ ސިފަތަކާއި ގޮތްތަކެއް ބަޔާންކޮށްދެއްވާފައިވާ އިރު ޣައިރު މުސްލިމުންގެ ގޮތްތަކާއި އުޅުންތައް އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކަމުދިއުމަކީ ހައިރާންވާންޖެހޭ ކަމެއް. އެކަލޭގެފާނު މިއަދު ވަނީ އަވަހާރަވެފައި. ފަސްގަނޑުގެ ދަށުގައި ވަޅުލެވިފައި. ދުނިޔެ ދޫކޮށް ﷲތަޢާލާގެ ދާއިމީ ރަޙްމަތަށް ދަތުރުކުރެއްވި އިރު މިލްކުގައި އެއްވެސް އެއްޗެއް ދޫކުރައްވާފައެއްނުވޭ. ހަމައެހެންމެ ދުނިޔެއާއި އާޚިރަތް ބާއްޖަވެރި ކުރުމަށް ބޭނުންވާނެ އެއްވެސް ކަމެއް ބަޔާންނުކޮށް ދޫކޮށްލާފައެއްވެސް ނުވޭ. އެތައް ސަތޭކަ އަހަރައް ކުރިން އެކަލޭގެފާނު ބުނެދެއްވި ފިލާވަޅުތައް މިއަދުގެ އިރުފަދައިން ފެންނަން އެބަހުރި. ސިޔާސީ ގޮތުން އެކަލޭގެފާނު އެޅުއްވި ހަރުދަނާ ފިޔަވަޅުތަކާއި ނިންމުންތައް ނިންމެވީ އިންސާނުންގެ މަސްލަހަތަށް އެންމެ ރަނގަޅުގޮތަކީ އެގޮތްކަމުގަ ޔަޤީންކުރައްވައިގެން. އިޤްތިޞާދީ ބިނާތައް ފަރުމާކުރެއްވީ ދޭދޭ މީހުންގެ ޙައްޤުތައް ރައްކާތެރިވާނޭ ގޮތަކަށް. ޢިޖުތިމާއީ ފޭރާން ބައްޓަންކުރެއްވެވީ ރީތި ހުރިހާ އާދަތަކުގެ ކުލަތައް އޭގައި ޖައްސަވާ މުޑުދާރު ނުބައި ހުރިހާ އާދަތަކުން އެފޭރާން ސަލާމަތްވާނޭ ގޮތަކަށް.\nވީއިރު ދަޢުލަތެއް ނުވަތަ މުޖުތަމަޢެއް ނުވަތަ ރަށެއް ނުވަތަ ޢާއިލާއެއް ނުވަތަ ފަރުދެއްގެ އަމިއްލަ ނަފްސުވިޔަސް ﷲގެ ފޮތާއި އެކަލޭގެފާނުގެ މޫރިތި ސުންނަތުގެ މަތީގައި ބިނާކުރުމުގެ ފުރިހަމަ ނަމޫނާވަނީ ޢަމަލީގޮތުން ތަމްޞީލުކޮށް ބަޔާންކޮށްދެއްވާފަ. އެކަލޭގެފާނަށްފަހު އެޝަޚްޞިއްޔަތުގެ ހިޔަލުގައި އަޅުގަނޑުމެންގެ ދިރިއުޅުން އާރާސްތުކޮށް އެކަލޭގެފާނުގެ ސުންނަތް ދިރުވާ ބަޔަކުކަމުގައި އަޅަމެން ލައްވައިފާންދޭ.\n﴿لَقَدۡ كَانَ لَكُمۡ فِىۡ رَسُوۡلِ اللّٰهِ اُسۡوَةٌ حَسَنَةٌ لِّمَنۡ كَانَ يَرۡجُوا اللّٰهَ وَالۡيَوۡمَ الۡاٰخِرَ وَذَكَرَ اللّٰهَ كَثِيۡرًاؕ﴾ [سورة الأحزاب21]\nމާނައީ. "ހަމަކަށަވަރުން ﷲގެ ރަސޫލާގައި ތިޔަބައިމީހުނަށް ރިވެތިވެގެންވާ ނަމޫނާއެއްވެއެވެ. އެއީ ﷲއާއި އާޚިރަތް ދުވަހަށް އެދޭމީއަށެވެ. އަދި ﷲގެ މަތިން ގިނަގިނައިން ހަނދުމަ ކުރާ މީހާއަށެވެ."


ރޭގަނޑު މީހުން ނިދާފައިތިބޭ ވަޤުތު ޤުރުއާން ކިޔެވުމުގެ މަތިވެރިކަން – DhiSalafiyyah\nރޭގަނޑު މީހުން ނިދާފައިތިބޭ ވަޤުތު ޤުރުއާން ކިޔެވުމުގެ މަތިވެރިކަން\n20/03/2022 އަދަބާއި އަޚްލާޤު, ޢަމަލުތަކުގެ މާތްކަންއަލްއަޚް ނަޡީމް ނިޡާމް\nރޭގަނޑު ޤުރުއާން ކިޔަވާ މީހާއަށް ޤުރުއާން ޝަފާޢަތްތެރިވާނެކަމަށް ޞައްޙަ ޙަދީޘުން ޘާބިތުވެގެންވެއެވެ. ޢަބްދުﷲ ބުން ޢަމްރު رضي الله عنه ގެ އަރިހުން ރިވާވެގެން އައިސްފައިވެއެވެ. ނަބިއްޔާ صلى الله عليه وسلم ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ.\n«الصِّيَامُ وَالْقُرْآنُ يَشْفَعَانِ لِلْعَبْدِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ، يَقُولُ الصِّيَامُ: أَيْ رَبِّ، مَنَعْتُهُ الطَّعَامَ وَالشَّهَوَاتِ بِالنَّهَارِ، فَشَفِّعْنِي فِيهِ، وَيَقُولُ الْقُرْآنُ: مَنَعْتُهُ النَّوْمَ بِاللَّيْلِ، فَشَفِّعْنِي فِيهِ»، قَالَ: «فَيُشَفَّعَانِ». [رواه أحمد (6626)، وصححه الألباني في جامع الصغير برقم (3882)]\nމާނައީ: “ޤިޔާމަތް ދުވަހުން ރޯދައާއި ޤުރުއާން އަޅާއަށް ޝަފާޢަތްތެރިވާނެއެވެ. ރޯދަ ބުނާނެއެވެ. އޭ ރައްބެވެ! ދުވާލުގެ ވަޤުތު ކެއުމާއި ޝަހުވަތުން ތިމަންނަ އޭނާއަށް މަނާކުރީމެވެ. އޭނާއަށްޓަކައި ތިމަންގެ ޝަފާޢަތް ލައްވާނދޭވެ. އަދި ޤުރުއާން ބުނާނެއެވެ. އޭ ރައްބެވެ! ތިމަންނަ އޭނާއަށް ރޭގަނޑުގެ ނިދި މަނާކުރީމެވެ. އޭނާއަށްޓަކައި ތިމަންގެ ޝަފާޢަތް ލައްވާނދޭވެ.”\nރޭގަނޑު ޤުރުއާން ކިޔެވުމުގެ ނިޢުމަތަކީ ކޮންމެ މުސްލިކަމުވެސް އެ ނިޢުމަތަކަށް އެދެންވާނެ ނިޢުމަތެއްކަމުގައި ނަބިއްޔާ صلى الله عليه وسلم ވަނީ ބަޔާންކޮށްދެއްވާފައެވެ. އެކަލޭގެފާނު ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ.\n«لاَ حَسَدَ إِلَّا فِي اثْنَتَيْنِ: رَجُلٌ عَلَّمَهُ اللَّهُ القُرْآنَ، فَهُوَ يَتْلُوهُ آنَاءَ اللَّيْلِ، وَآنَاءَ النَّهَارِ، فَسَمِعَهُ جَارٌ لَهُ، فَقَالَ: لَيْتَنِي أُوتِيتُ مِثْلَ مَا أُوتِيَ فُلاَنٌ، فَعَمِلْتُ مِثْلَ مَا يَعْمَلُ، وَرَجُلٌ آتَاهُ اللَّهُ مَالًا فَهُوَ يُهْلِكُهُ فِي الحَقِّ، فَقَالَ رَجُلٌ: لَيْتَنِي أُوتِيتُ مِثْلَ مَا أُوتِيَ فُلاَنٌ، فَعَمِلْتُ مِثْلَ مَا يَعْمَلُ». [رواه البخاري (5026)]\nމާނައީ: “ދެކަމެއްގައި މެނުވީ ޙަސަދަވެރިވުމެއް ނުވެއެވެ. ﷲ މީހަކަށް ޤުރުއާން އުނގަންނަވައި ދެއްވައި، އެމީހަކު ރެޔާއި ދުވާލު އެ ޤުރުއާން ކިޔަވައެވެ. ދެން އެ އަޑު އަވަށްޓެރިއަކަށް އިވުމުން ބުނެއެވެ. އޭނާއާ އެއްގޮތަށް ޢަމަލުކުރުމަށް، އޭނާއަށް ދެއްވިފަދަ (ނިޢުމަތެއް) ތިމަންނައަށްވެސް ލިބޭނެނަމަ ކޮންފަދަ ހެއްޔެވެ. އަދި ﷲ މީހަކަށް މުދާ ދެއްވައި، އެމީހަކު ޙައްޤުގޮތުގައި އެ މުދާ ހޭދަކުރެއެވެ. ދެން މީހަކު ބުނެއެވެ. އޭނާއާ އެއްގޮތަށް ޢަމަލުކުރުމަށް، އޭނާއަށް ދެއްވިފަދަ (ނިޢުމަތެއް) ތިމަންނައަށްވެސް ލިބޭނެނަމަ ކޮންފަދަ ހެއްޔެވެ.”\n(ނޯޓު: މި ޙަދީޘްގައި އައިސްފައިވާ ޙަސަދައިގެ މުރާދަކީ އެހެން މީހަކަށް ލިބިފައިވާ ނިޢުމަތެއް ތިމަންނައަށްވެސް ލިބުމަށް އެދުމެވެ. އެމީހެއްގެ ކިބައިން އެ ނިޢުމަތް ފިލައިދިޔުމަށް އުންމީދުކުރުމެއް ނޫނެވެ. (ބައްލަވާ: الفوائد لابن القيم (ص: 140))\nރޭގަނޑުގެ ވަޤުތު ޤުރުއާން ކިޔެވުމަކީ ޣާފިލުކަމުން މިންޖުކޮށްދޭނެ ކަމެކެވެ. ނަބިއްޔާ صلى الله عليه وسلم ޙަދީޘްކުރައްވާފައިވެއެވެ.\n«مَنْ قَرَأَ عَشْرَ آيَاتٍ فِي لَيْلَةٍ لَمْ يُكْتَبْ مِنَ الْغَافِلِينَ» [رواه الحاكم (2041) وقال: “صحيح على شرط مسلم” ، وقال الألباني في صحيح الترغيب والترهيب (640): صحيح لغيره]\nމާނައީ: “ރޭގަނޑު ދިހަ އާޔަތް ކިޔަވައިފި މީހަކު ޣާފިލުވީ މީހުންގެ ތެރެއިން ނުލިޔުއްވޭ ހުއްޓެވެ.”\n«مَنْ حَافَظَ عَلَى هَؤُلَاءِ الصَّلَوَاتِ الْمَكْتُوبَاتِ لَمْ يُكْتَبْ مِنَ الْغَافِلِينَ، وَمَنْ قَرَأَ فِي لَيْلَةٍ مِائَةَ آيَةٍ كُتِبَ مِنَ الْقَانِتِينَ» [رواه ابن خزيمة في صحيحه (1142) والحاكم (1160) واللفظ له وقال: “صحيح على شرط الشيخين” ، وصححه الألباني في صحيح الترغيب والترهيب (640)]\nމާނައީ: “ފަރުޟު ފަސް ނަމާދަށް ރައްކާތެރިވެއްޖެމީހާ ޣާފިލުވީ މީހުންގެ ތެރެއިން ނުލިޔުއްވޭ ހުއްޓެވެ. އަދި ރޭގަނޑު ސަތޭކަ އާޔަތް ކިޔަވައިފި މީހަކު ކިޔަމަންތެރިވީ އަޅުންގެ ތެރެއިން ލިޔުއްވޭ ހުއްޓެވެ.”\nތަޤްވާވެރިން ޞިފަކުރައްވައި ﷲ ވަޙީކުރައްވާފައިވެއެވެ.\nكَانُوا قَلِيلًا مِّنَ اللَّيْلِ مَا يَهْجَعُونَ ﴿١٧﴾ وَبِالْأَسْحَارِ هُمْ يَسْتَغْفِرُونَ ﴿١٨﴾ [سورة الذاريات]\nމާނައީ: “އެބައިމީހުން ނިދާއުޅުނީ ރެގަނޑުން ވަރަށް ކުޑަ ވަޤުތުކޮޅެއްގައެވެ. އަދި ހާރުދަމު ވަޤުތުގައި ފާފަފުއްސެވުމަށް އެދި އެބައިމީހުން ދުޢާ ކުރެއެވެ.”


Kalhu vilaa by Mohamed Qasim – Iru\n(ބުދަ ދުވަހުގެ ބަޔާއިގުޅޭ)\nމިދަތުރުގައި ބައިވެރިވި އެންމެ އިސް އޮފިސަރުގެ އަމުރަށް ޖިޕު ހުއްޓުވައިފި އެވެ. އޭނާ އަހަންނާ ދިމާއަށް ރަތް އަނގުރުކޮޅެއް ކަހަލަ ރުޅިވެރި ލޮލަކުން ބަލައިލުމަށްފަހު، ދަތުރުގެ މިސްރާބު ބަދަލުކޮށްލައިފި އެވެ. ނިންމާލީ ޕޮލިސް ސްޓޭޝަނަށެވެ. ނާކާމިޔާބާއެކުގައެވެ.\nލިބެމުން ދިޔަ އަނިޔާ ދެ ގުނައަށް އަރާނޭކަމުގެ ބިރުވެރި ރަނގަބީލު އަހަރެންގެ ހިތުގައި ޖެހެމުން ދިޔައީ މާ ބާރަކަށެވެ. ފުރަތަމަ ވެސް އަހަރެން ގެންދެވުނ، އަހަރެންގެ ރަސްމީ މަގާމުކަމަށްވާ ކުޑަ ގޮޅިއަށެވެ. އިރުކޮޅަކުން އެ ތަނަށް ފުލުހުންގެ ދެ މީހަކު އަތުވެއްޖެއެވެ. އެ މީހުން ތިބީ، ރުޅިއައިސް ފުފިފައިވާ ސިންގާތަކެއް ފަދައިންނެވެ.\n“ކަލޭގެ ކުށެއްނެތްކަން ހާމަކޮށްދިނުމަށް ޓަކައި ފުލުހުންގެ އަގުހުރި އެތައް ވަގުތެއް މިއަދު ނަގާލައިފީމު. އަނެއްކޮޅުން މި ތަނުގެ އިސް އޮފިސަރުންނަށް ވަރަށް ގިނަގުނަ އުނދަގޫ ވެސް ޖައިސައިފީމު. އަދިވެސް ކަލޭ ތިޔަ މަސައްކަތް ކުރަނީ އެކަންތައް ސިއްރު ކުރަން. ކަލޭމެންގެ ތިޔަ ނުބައި ޢަމަލުތަކުގެ ސަބަބުން ކުށެއްނެތް ކިތައް ފުރާނަ މިދުނިޔެއާ ވަކިވެގެން ހިނގައްޖެކަން އެނގޭތަ؟ ފުރާނަ ބޭނުން ނަމަ، ކަލޭމެންގެ ވެރިޔާ އުޅޭ ހިސާބެއް ރަނގަޅަށް ކިޔައިދީ! އެހެންނޫނީ ކަލެއަކަށް ސަލާމަތެއް ނުވެވޭނެ!” ފުލުހުންގެ ދެ މީހުން އެ ދިޔައީ، އަހަންނަށް ދެން ސަލާމަތެއް ނެތްކަމުގެ ބިރުވެރި އިންޒާރުދީފައެވެ. އެކަމަކު އަހަންނަކަށް މި ފަހަރަކު ނުރޮވުނެވެ. އިތުރަށް ފައިބާނޭ ކަރުނައެއް ލޮލުގައި ނެތީ ވެސް ކަންނޭނގެއެވެ.\nލިބެމުން ދިޔަ އަނިޔާ ދެ ގުނައަށް އަރައިފިއެވެ. ދެ ފައިގައި ޗޭނުޖަހާފައި، އެކޮޅުކޮޅުން އެލުވާފައި ބޭއްވުމާއި، ހިމަ ދަގަނޑެއްމަތީގައި ބުރަކަށި ޖައްސައި އިދިފުށަށް ލަނބާފައި ބޭއްވުމާއި، ވަށައިގެން އަލިފާން އަންދާ ކަހަލަ ހޫނުގަދަ ތަންތަނުގައި ގަޑި ދެ ގަޑިއިރު ހޭދަކޮށްލަން ވެސް ޖެހިއްޖެއެވެ.\nލިބުނު އަނިޔާތަކުގެ ތެރެއިން އެންމެ އަސަރުކުރި ކަމަކަށް ވީ ދެ އަތުގައި ބިޑުއަޅުވާފައި ކުޑަ ފޮށިގަނޑެއްކަހަލަ އެއްޗަކަށް ލައިގެން ދިން އަދަބެވެ. އެއަށް ލީއިރު އެއީ ކޮންކަހަލަ ފޮށްޓެއްކަމެއް އަހަންނަކަށް ނޭނގެއެވެ. ފޮށްޓަށް ލުމާއެކު، ގަޔަށް އަރަން ފެށީ ކަނޑަޔާއި، ކުރަތްޕާއި، ހޯނާއި މިފަދަ ތަފާތު ސޫފާ ސޫތްޕެވެ. އަތުގައި ބިޑިއަޅުވާފައި އޮތުމާއެކު އަހަންނަކަށް އެއްކަމެއް ވެސް ނުކުރެވުނެވެ. ރޮއިގަންނާކަށް ވެސް ނުކެރުނެވެ. އެއިން އެއްޗެއް އަނގަޔަށް ވަދެދާނެތީއެވެ. އަނދިރިކަމުން ތަނެއްދޮރެއް ނޭނގެއެވެ. އެއިން އެއްޗެއް ނޭފަތަށް ނުވަތަ ކަންފަތަށް ވަދެދާނެތީ، ގަންނާކުރެއްވި ބިރު ވަކިން ބޮޑުވިއެވެ. ކަނޑާތައް ގައިގެ އެތައް މިތަނުގައި ދައިގަންނަމުން ދިޔައިރު، ކުރަތްޕާއި، ހޯނާއި މީދާ ފަދަ އެއްޗެހިތައް ގައިގެ އެތައްމިތަނުގައި ދުވެދުވެ އުޅެއެވެ. އަހަރެންގެ ހޭބުއްދި ސަލާމަތުން ހުރިކަން ވެސް ނަސީބެވެ.\nއަހަރެން އެންމެ ހިތާމަކުރަނީ މި ފަދަ ބޮޑެތި އަނިޔާތައް ލިބެމުން ދިޔައިރު ވެސް މަރުނުވީމައެވެ. ކުރާނޭކަމެއް ނެތިގެން ރޮއިރޮއި އޮންނާން ޖެހުނީމައެވެ. މި ފަދަ ކޮންމެ އަދަބެއްގެ ނިވަލުގައި، އޮންނަނީ ހަމަ އެންމެ ސުވާލެކެވެ. ރޮބްސަން އުޅޭތަނެއް އޮޅުން ފިލުވަން ކުރާ ސުވާލެވެ. އަހަރެން މިހާރު އަނގަޔަކުން ނުބުނަމެވެ. ދައްކާނެ އިތުރު ވާހަކައެއް ނެތީއެވެ.\nއަނިޔާއަކަށްފަހު އަނިޔާއެއް ލިބެމުން ގޮސް، އަވަސް ފުރުސަތެއްގައި އެކަށީގެންވާ ފަރުވާއެއް ނުލިބިއްޖެ ނަމަ، އަހަރެންގެ ނިކަމެތި ހަށިގަނޑު ދޫކޮށް، ފުރާނަ ހިނގައިދާނޭކަމުގެ އުފާވެރި ހީ އަހަންނަށް ވާން ފަށައިފިއެވެ. މުޅި ހަށިގަނޑުގެ އެތަން މިތަނުގައި ބޮޑެތި ފާރުގަނޑުތައް އުފެދި، އެތަންތަނުގައި ދޮސްލައި ވަނީ ނުބައިވެފައެވެ. އެތެރެހަށީގައި ވެސް ފާރުކަން ޔަގީނެވެ. ކެއްސާލައިފި ނަމަ، ހޯސްލާފައި ކަރުން ލޭފައިބައިގަނެއެވެ. ކާއެއްޗެއް ނުކެވެއޭ ބުނުމަކުން ދޮގަކަށް ނުވާނެއެވެ.\nމިހައި ހިސާބަށް ދިއުމުން އިތުރު ފުރުސަތެއް ފުލުހުންގެ އޮފީހުން އަހަންނަށް ދީފިއެވެ. އަހަރެންގެ ބަހުގެ ތެދުކަން ހާމަވާނެ ހެތްކެއް ދެއްކުމަށެވެ. އެހެންނަމަވެސް އިތުރަށް ދެއްކޭނެ ހެތްކެއް ނެތެވެ. އެ ބިރުވެރި “ނަރަކަ” ހުރިތަން ވެސް އެނގުނީއެއް ނޫނެވެ. އަނެއް ކޮޅުން މިއީ އަހަރެން ދަންނަ މީހަކު ވެސް ހުރި ގައުމެއް ނޫނެވެ. ދެން މަރުވުން ނޫން ގޮތެއް އަހަންނަކަށް ނެތެވެ.\nކުއްލިއަކަށް ދަންނަ މީހެއްގެ ތަސްވީރު ސިކުނޑީގައި ކުރެހިއްޖެއެވެ. އެއީ މީގެ އެތައް އަހަރެއް ކުރިން، އަހަންނާ ބައްދަލުވި މިސް ހެލަންގެ ތަސްވީރެވެ. އެއީ އަހަރެން، އެ މީހެއްގެ އަވައިގައި ޖެހިގެން ފެތި، މިސްޓަރ ޖޯންގެ ގެއިން ބައްދަލުވި އިޚްލާޞްތެރި އަންހެން މީހާއެވެ. އޭނާއާ ސުވާލުކޮށްފި ނަމަ، އަހަރެން މި ދައްކާ ވާހަކަތަކަށް ކޮންމެވެސް ވަރެއްގެ ޔަގީންކަމެއް ލިބޭނެކަމަށް ފުލުހުންގާތު ބުނިއިރު، ހެލަން ދުނިޔޭގައި ހުރިކަމެއް ވެސް ނޭނގެއެވެ.\nކިތަންމެ ނޫނޭ ބުންޏަސް، އެއްވެސް މީހަކު މަރުވާކަށް ބޭނުމެއް ނުވާނެއެވެ. އަހަންނަކީ ވެސް ޒުވާނެކެވެ. އުމުރުގައި ބާކީ އޮތީ ކިތައް ދުވަސްކަން ނޭނގުނަސް، ކުރެވޭ އުއްމީދުތަކެއް އެބަ ހުއްޓެވެ. އިޚްލާޞްތެރި ފިރިއެއްގެ ލޯތްބާއި، މައިވަންތަކަމަށް ކެތްމަދުވެ، ފަޅުވެފައިވާ އުނގު ފަޅުފިލުވާލަދޭނޭ ލޯބިލޯބި ދަރިއަކަށް، ހާދަ އުއްމީދެއް ކުރެވެއެވެ. އަނެއް ކޮޅުން ބޮލުގައި އެޅިފައި މި ވާ ދޮގު އިލްޒާމުން ސަލާމަތްވާން ވެސް ބޭނުމެވެ.\nހިތާމައަކީ އަހަރެންގެ މި ފޮނި ހުވަފެންތަކުގައި ކުލަ ޖެހޭނޭކަމުގެ އެއްވެސް އުއްމީދެއް ނެތްކަމެވެ. މިސްހެލަން ދުނިޔޭގައި އިންކަމެއް ނުވަތަ އަހަރެން ދިން އެޑުރެހުގައި އުޅޭކަމެއް ވެސް ނޭނގެއެވެ. ކޮންމެކަމެއްވެސް ދިމާވާނީ އެންމެ ރަނގަޅަށްކަން އެނގޭތީ، ޝުކުރުކޮށްލައިގެން، އެހެންނަމަވެސް ހަށިގަނޑުގައި އަޅާވޭނަށް ކެތްނުކުރެވޭވަރު ވާތީ ރޮއިރޮއި އޮތީއެވެ.\nމިހައި ހިސާބުން މިސްހެލަން ހޯދުމަށް ފުލުހުންގެ އޮފީހުން އިޢުލާންކޮށްފިއެވެ. އަދި އަހަރެން ޖަލުން ހޮސްޕިޓަލަށް ބަދަލުކޮށް ފުލުހުންގެ ބެލުމުގެދަށުން ފަރުވާދޭން ފަށައިފިއެވެ.\nހޮސްޕިޓަލަށް އަހަރެން ގެންދިޔަ ދުވަހުން ފެށިގެން، ވަރަށް އާޖެންޓުކޮށް އަހަންނަށް ފަރުވާދެމުން ގެންދިޔައެވެ. ނަމަވެސް ޑޮކްޓަރުންގެ އެ އަވަދި ނެތް ބުރަ މަސައްކަތުގެ ނަތީޖާ ހަމަސުމެކެވެ. އަހަރެންގެ ހަށިގަނޑަށް ކުޑަ ވެސް ޝިފާއެއް ނުލިބެއެވެ. އެހެންކަމުން ޑޮކްޓަރުންގެ މޫނުމަތިން ވެސް ފެންނަމުން ދަނީ މާޔޫސްކަމެވެ. ނާއުއްމީދުގެ ބަނަކަމެވެ.\nއަހަރެންގެ ހަށިގަނޑުގެ ބޮޑުބައި ވަނީ، ބޭސްއަޅައި ބެންޑޭޖުކޮށްފައެވެ. ފާރުވެފައި ވާތީއެވެ. ހަށިގަނޑުގެ ހަކަތަ ވަނީ ހުސްވެފައެވެ. އަނގައިން ބުނެލެވެނީ ވެސް ވަރަށް އުނދަގުލުންނެވެ. އަތެއް ފަޔެއް ގުޑުވާލުން ވެސް ވަނީ އެތައް ވޭނެއް ތަހައްމަލުކުރަން ޖެހޭކަމަކަށެވެ. ކެއްސަނީ އިންތިހާއަށެވެ. ޓީބީގެ ނުރައްކާތެރި ފަނި އަހަރެންގެ ހަށިގަނޑަށް ވަދެ، މުޅި އެތެރެހަށި ވަނީ ކައި ހުސްކޮށްފައިކަން، ޑޮކްޓަރުންގެ ވާހަކައިން އެނގުނެވެ. އަހަންނަކީ މިހާރު ވަރަށް ކުޑަ ދުވަސްކޮޅެއްގެ މެހެމާނެކެވެ. އަސަރުކުރެއެވެ. ރޮވެއެވެ.\nއަހަރެންގެ މަރު މިހާރު އަހަންނަށް ހަނާއަޅަމުންދާ ކަހަލައެވެ. އެންމެ ކުޑަ މިނުން މަންމައާއި، ބައްޕަގެ މޫނު ވެސް ފެނިލުމުގެ ފުރުސަތު ލިބޭނޭހެނެއް ހިއެއްނުވެއެވެ. އެހެންނަމަވެސް އަހަރެން މަރުވެގެން ދާނީ، އުފަލުން އޮވެއެވެ. އަހަރެންގެ ހަށިގަނޑުގައި، ފުރާނަ ލެއްވީ ގަދަކީރިވަންތަ ﷲއެވެ. އެކަލާނގެ އެ ފުރާނަ ގެންދަވާއިރު، އެ ކަމާ ހިތާމަކޮށް ކަރުނަ އޮހޮރުމުގެ އެއްވެސް މާނައެއް ނޯންނާނެއެވެ.\nއިރުކޮޅަކުން ފެނުނީ އަހަރެން އޮތް ވޯޑަށް ފުލުސް އިނިސްޕެކްޓަރ މިސްޓަރ ރާތޯޑު އައިސް ވަންތަނެވެ. އެ ވަގުތު އަހަރެންގެ އުއްމީދު ގެއްލިފައިވާ ނިކަމެތި ހަށިގަނޑަށް ލިބުނީ ބިރުވެރި ސިހުމެކެވެ. އޭނާގެ ކިބައިން އަހަންނަށް ލިބިފައިވާ އަނިޔާތަކުގެ ހަނދާންތައް ހިތަށް ވެރިވުމުންނެވެ. މި ހާލުގައި އޮއްވާ އިތުރު އަނިޔާއެއް ދީފާނެތީއެވެ.\nއެހެންނަމަވެސް މިއަދު އޭނާގެ މޫނުމަތިން ފެންނަނީ މުޅިން ތަފާތު ކުލައެކެވެ. އެއީ މީގެ ކުރިން އަހަންނާ ބައްދަލުވި ރާތޯޑޭ ބުނާވަރު ވެސް ނުވެއެވެ. އޭނާގެ ކިބައިގައި މިއަދު ހުރީ، އޯގާވެރިކަމާއި، މަޑުމައިތިރި ކަމެވެ. އަލިފާންކަނި ބުރަބުރާ ހުންނަ ދެ ލޮލުގައި ހުރީ ކަރުނައިގެ ފިނިކަމެވެ. އިނިސްޕެކްޓަރ އެ އައިގޮތަށް އައިސް އެނދުކައިރީގައި ހުރި ގޮނޑީގައި އިށީނދެ، ވަރަށް ހިތްހެޔޮކަމާއި އޯގާވެރިކަމާއެކު، އަހަރެންގެ އަތުގައި ހިފަހައްޓާލިއެވެ. އަހަންނަށް ލިބުނީ ވަރަށް ވެސް ބޮޑު ހައިރާން ކަމެކެވެ. އަނެއްކާ މި ހާލުގައި އޮއްވާ ވެސް އަހަންނަށް ރަން ހުވަފެނެއް ފެންނަނީ ބާވައެވެ؟\n“ރީޝާ! ކިހިނެއް؟” އިނިސްޕެކްޓަރުގެ އޯގާވެރިކަމުން ފުރިފައިވާ އަޑު އަހަރެންގެ ކަންފަތާ ހަމައަށް ފޯރައިފިއެވެ. އެވަގުތު އަހަރެންގެ ދެ ލޯ ފުރައި ކަރުނަ އަތުވެއްޖެއެވެ. އިނިސްޕެކްޓަރުގެ ދެ ލޮލުން ވެސް ކަރުނަ އޮހިގަތްތަން ފެނުނެވެ. އޭނާ އަވަސް އަވަހަށް ދެ ލޯ ފޮހެލައިފިއެވެ.\n“މިހާރު އަހަރެމެންނަށް ހުރިހައި ކަމެއް އޮޅުންފިލައިފި. ރީޝާ ދެއްކީ ތެދު ވާހަކަތަކެއްކަން ޔަގީންވެއްޖެ.” އޭނާގެ އަޑު ހުރީ ކުރެހިފައެވެ. ހިންދިރުވައިލި ގޮތުން ހީވަނީ، ކަރުގައި އެއްޗެއް ތާށިވެގެން އުޅުނުހެންނެވެ. “އަހަރެމެންގެ ފަރާތުން ނުހައްގު އަނިޔާތަކެއް ރީޝާއަށް ދެވިފައިވާކަމަށް ގަބޫލުކުރަން. އެކަމުގެ ސަބަބުން މިއަދު މުޅި ފުލުސް އޮފީސް ވަނީ ލަދުވެތިކަމާއި ހިތާމައިގެ ފުން ކަނޑަކަށް ގެނބިފައި. ކުށެއް ނެތް މައުސޫމު އަންހެންކުއްޖަކަށް މި ފަދަ ބޮޑެތި އަނިޔާތަކެއް ދެވުނީތީ މިއަދު އަހަރެމެން……”\nއިނިސްޕެކްޓަރުގެ އަޑު ކެނޑުނެވެ. އަރުބެދި އަޑު ނުނިކުތީއެވެ. އަހަރެންގެ ދެ ލޮލުން އަނެއްކާ ވެސް ކަރުނަ އޮހިގެންފިއެވެ.\n“ރީޝާ!” އިނިސްޕެކްޓަރު ހިންދިރުވައިލިއެވެ. “އަހަރެމެންނަށް މާފުކުރޭ!”\nއަހަންނަށް ހަމަރަނގަޅަށް ވެސް ރޮވިއްޖެއެވެ. ހީވަނީ ލިބުނު އުފަލެއްގެ ބޮޑުކަމުން ވީގޮތެއް ހެންނެވެ. އަހަރެން ދެ ލޯ މަރައި ފިއްތައިލީމެވެ.\n“ރީޝާ!” އަނެއްކާ ވެސް އިވުނީ އިނިސްޕެކްޓަރުގެ އަޑެވެ. “މިހާރުން ފެށިގެން ރީޝާ ތިޔަ އޮތީ މިނިވަންވެފައި. ހޮސްޕިޓަލުން ދޫކޮށްލިހައި އަވަހަކަށް ރީޝާގެ އަމިއްލަ ގައުމަށް ރީޝާ ފޮނުވާނަން.”\nއަހަރެން ދެ ލޯ މަރާ ތަގުޅިކޮށްގެން އޮއްވާ ވެސް ދެ ލޯ ފުރި ބާރުވެގެން ކަރުނަތައް ބޭރަށް ފައިބާން ފަށައިފިއެވެ.\nއިނިސްޕެކްޓަރުގެ ވާހަކަތައް އިވިފައި، ޚާލިޤުވަންތަ ﷲއަށް ފަށްފަށުން ހަމްދާއި ޝުކުރު އަދާކުރެވުނެވެ. އަހަރެންގެ ފުރާނަ މިކާއިނާތާ ވަކިވުމުގެކުރިން، އަހަންނަކީ ކުށެއް ނެތް މީހެއްކަން އެ މީހުންނަށް ޔަޤީން ކުރެވޭނެ ގޮތެއް މެދުވެރި ކުރެއްވީތީއެވެ.\nއިނިސްޕެކްޓަރ ތަކުރާރުކޮށް އަހަރެންގެ ކިބައިން މާފަށް އެދެން ފެށުމުން އަހަރެންގެ ވަޅުވަދެފައިވާ ބަދުނަސީބު ދެ ލޯ ހުޅުވާލައިފީމެވެ. ފުރަތަމަވެސް އަހަންނަށް ފެނުނީ އިނިސްޕެކްޓަރުގެ ކަރުނައިން ތެމިފޯވެފައިވާ ދެ ލޮލެވެ. އަހަރެން ވިސްނައިލީމެވެ. ފުލުހުންނަށް މައާފު ނުދިނުމުގެ އެއްވެސް މާނައެއްނެތެވެ. އެ މީހުން އަދާކުރީ އެ މީހުންގެ ވާޖިބެވެ. ގައުމީ ވާޖިބެކެވެ. އިންސާނިއްޔަތުގެ މަންޒިލުން ނިކުމެ، ޝައިތާނީ އަމަލުތަކެއް ހިންގަމުން ގެންދިޔަ އަނިޔާވެރިން ތަކެއްގެ ބައިވެރިއެއްކަމަށް ކުރެވުނު ޝައްކު، އެއީ ތާކުންތާކު ނުޖެހޭ ކަމެއްކަން އެނގުމާއެކު، އަހަރެން މި ވަނީ މިނިވަންވެފައެވެ. ވީއިރު ފުލުހުންގެ އޮތީ ކޮންކުށެއް ހެއްޔެވެ؟\nއަހަރެން އެއްވެސް ޝަކުވާއެއް ނެތި، އެ މީހުންނަށް މާފުދިނުމަށް ނިންމީމެވެ. ވަރަށް އުނދަގުލުން ކަހަލަ ގޮތަކަށް ބޯ ޖަހާލައިފީމެވެ. މިސްޓަރ ރާތޯޑުގެ މޫނުމަތިން ހަމަޖެހުމުގެ ކުލަވަރު ފެނިގެން ދިޔައެވެ. އޭނާ އަހަންނަށް ހެޔޮދުޢާ ކުރުމަށްފަހު، މިސް ހެލަން އަހަންނާ ބައްދަލުކުރުމަށް އައިސް ހުރި ވާހަކަ ބުނެފައި، އަހަންނާ ސަލާމްކޮށްލުމަށްފަހު، ނިކުމެއްޖެއެވެ.\nއެއަށްފަހު ދެން އަހަރެންގެ ލޮލަށް ފެނިގެން ދިޔައީ މިސްހެލަން ވަދެގެން އަންނަ މަންޒަރެވެ. އޭނާގެ މޫނުމަތިން، ތަފާތު އެތައް ކުލައެއް ފެންނަމުން ދެއެވެ. ހިނިއަންނަހެން ވެސް ހީވެއެވެ. ރޮއިގަތުމަށް އުޅޭހެން ވެސް ހީވެއެވެ. އަހަންނާ ހަމައަށް އާދެވުނުއިރު، އެ ދެލޮލުން ކަރުނަ އޮހެންފަށައިފިއެވެ.\n“ރީޝާ ދަރިފުޅާ! ކޮންހާލެއް؟” ހެލަން އައިސް އަހަރެންގާތަށް ހުއްޓުނުއިރު، އަހަންނަށް އުޅެވުނީ ކެއްސުންވަރު އައިސްގެންނެވެ. އޭނާ އައިސް އަހަރެންގެ މޭގައި ފިރުމައިލިއެވެ. އަހަރެން ހިނިތުންވެލަން ކުރި މަސައްކަތް ކާމިޔާބު ނުވެގެން އުޅެނިކޮށް، އަނގައިން ލޭތަކެއް އޮހިގެންފިއެވެ.


-Beynumee Pizza eh noon- Face Mask! Banduhaeh nuvey- - AO News\nއޮސްޓްރޭލިއާގެ ހޮސްޕިޓަލްތަކުގެ ފްރޮންޓް ލައިންގައި މަސައްކަތް ކުރާ މީހުންނަށް ކޮންމެ ދުވަހަކު ޝުކުރުގެ މެސެޖްތަކާއެކު ޕިއްޒާފަދަ ކާނާ ލިބެމުން އަންނަ ކަމަށާއި އެހެންނަމަވެސް އެމީހުންބޭނުންވަނީ އޭގެ ބަދަލުގައި އެކަށޭނަ ފޭސްމާސްކް ކަމަށް އެމީހުން ބުނެފިއެވެ.\nހޮސްޕިޓަލްތަކުގެ ނަރުހުންނާއި ޑޮކްޓަރުންނަށް އެން 95 ގެ ފޭސް މާސްކް ނުލިބުމުގެ ދަތިކަން ކުރިމަތިވެފައިވާ މިދަނޑިވަޅުގައި އެޤައުމުގެ ޢާއްމު ރައްޔިތުންދަނީ މަގުމަތީ އުޅޭއިރު މިފަދަ މާސްކްތައް ބޭނުން ކުރަމުންނެވެ.\n” ކޮންމެ ދުވަހަކު އަހަރެމެންނަށް ޝުކުރުގެ އެތައް މެސެޖެއް ލިބޭ. ބައެއް މީހުން ޕިއްޒާފަދަ ތަކެތި ވެސް ދީ ހަދާ. އެކަމަކު އަހަރެން އެ އެންމެން ގާތު ބުނަން ބޭނުންވަނީ އަހަރެމެން ބަނޑުހައެއް ނުވެޔޭ. ބޭނުންވަނީ މާސްކް އޭ. ރޮއިޓާސްއަށް ދިން ބަސްދީގަތުމެއްގައި ސީނިއަރ އެމަޖެންސީ ޑޮކްޓަރަކު ބުނެފައިވެއެވެ.\n” ބޭރުތެރެއަށް ނިކުމެލީމާ ޢާއްމުން އެން95 ގެ މާސްކް އަޅައިގެން އުޅޭ މަންޒަރު އެބަފެނޭ. އެކަމަކު ހޮސްޕިޓަލަކުން މިބާވަތެއް ލިބޭކަށް ނުހުރޭ. ”\nމުޅި ދުނިޔޭގެ އެކި ކަންކޮޅުތަކުގައި އެން 95ގްރޭޑް ގެ މާސްކް ގެ ދަތިކަން އޮތްއިރު އެމެރިކާފަދަ ބޮޑެތި ޤައުމުތަކުގައިވެސް ދަނީ މިތަކެތި ނުލިބުމުގެ ޝަކުވާ ސިއްޙީ އިދާރާތަކުން ކުރަމުންނެވެ. އަދި އެން95 މާސްކް ނުލިބުމުގެ މައްސަލާގައި ބައެއް ހިސާބުތަކުގައި އިޙްތިޖާޖުވެސް ކުރަމުންދެއެވެ.\nއޮސްޓްރޭލިއާގެ ސިއްޙީ އިދާރާތަކުގެ މުވައްޒަފުންވަނީ މިކަމާ ގުޅިގެން އެޤައުމުގެ ބޮޑުވަޒީރު ސްކޮޓް މޮރިސަން އަށް ޕެޓިޝަނެއްވެސް ހުށަހަޅާފައެވެ. އެޕެޓިޝަންގައިވަނީ އެކަށީގެންވާ ސަލާމަތީ އާލާތްތައް ހޯދަން ޑިމާންޑް ކޮށްފައެވެ.\nއޮސްޓްރޭލިޔާގެ ސިއްޙަތާއި ބެހޭ ވަޒީރު ގްރެގް ހަންޓް އިއްޔެ ވަނީ 10 މިލިއަން މާސްކް ސިއްޙީ އިދާރާތަކަށް ދޫކުރާނެ ކަމަށް ބުނެފައެވެ.


Magoodhoo Ga Sanitizer Ufahdhanee - Vaguthu\nމަގޫދޫގައި ސެނިޓައިޒާ އުފައްދަނީ\nފ. މަގޫދޫގައި ސެނިޓައިޒާ އުފެއްދުމުގެ މަސައްކަތް ފަށައިފިއެވެ.\nމަގޫދޫ ކައުންސިލްގެ ރައީސް އަބްދުﷲ ވަހީދު "ވަގުތަށް" ވިދާޅުވީ ސެނިޓައިޒާ އުފެއްދުމުގެ މަސައްކަތް ކުރަމުން ދަނީ އެ ރަށުގައި ހުންނަ އިޓަލީގެ ބިކާކޯ ޔުނިވަސިޓީގެ ގޮފިން އިސް ނަގައިގެން ކަމަށެވެ. އެ މަސައްކަތް ފަށާފައިވާ އިރު، ސެނިޓައިޒާއަކީ ދުނިޔޭގެ ސިއްހަތު ޖަމިއްޔާ (ޑަބްލިއުއެޗްއޯ) ގެ މިންގަނޑުތަކަށް ފެތޭ ގޮތަށް ތައްޔާރު ކުރަމުން އަންނަ ސެނިޓައިޒާއެއް ކަމަށް އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ.\n"މަގޫދޫގައި ސެނިޓައިޒާ އުފެއްދުމުގެ މަސައްކަތް ކުރަމުން އަންނަނީ މި ރަށުގައި ހުންނަ ބިކޯކާ ޔުނިވަސިޓީ އިން އިސް ނަގައިގެން. އެބޭފުޅުން މަސައްކަތް ކުރަމުން ދަނީ މި ސެނިޓައިޒާއަކީ ޑަބްލިއުއެޗްއޯގެ މިންގަނޑުތަކާއި އެއްގޮތަށް ހުންނަ އެއްޗެއް ކަމަށް ހެދުމަށް،" އަބްދުﷲ ވިދާޅުވިއެވެ.\nއަބްދުﷲ ވިދާޅުވީ އެ ޔުނިވަސިޓީ އިން ސެނިޓައިޒާ އުފެއްދުމަށް މަސައްކަތް ކުރަމުން އަންނަނީ މިހާރު ފެތުރެމުން އަންނަ ނުރައްކާތެރި ވައިރަސް ކޮވިޑް-19 އާއި ގުޅިގެން ކަމަށެވެ. އަދި މިގޮތުން އުފައްދާ ސެނިޓައިޒާ ރާއްޖޭގެ ހުރިހާ ރަށަކަށް ފޯރުކޮށްދިނުމުގެ މަސައްކަތް ކައުންސިލާއި ހަވާލުކޮށްފައިވާ ކަމަށް އަބްދުﷲ ވިދާޅުވިއެވެ.\nއަބްދުﷲ ވިދާޅުވީ ސެނިޓައިޒާ އުފެއްދުމަށް މަސައްކަތް ކުރަމުން އަންނަނީ ރާއްޖެއިން ފަސޭހައިން ލިބެން ހުންނަ ތަކެތި ބޭނުންކޮށްގެން ކަމަށާއި އޭގެ ތެރޭގައި ކާށި ކިރު ފަދަ ތަކެތި ހިމެނޭ ކަމަށެވެ.\nއަދި އެހެނިހެން ބައެއް ބޭސްތައް ސެނިޓައިޒާ އުފެއްދުމަށް ބޭނުންވާ ކަމަށާއި، އެތަކެތި ވެސް ރާއްޖޭގެ ބޭސްފިހާރަތަކުން ހޯދާފައިވާ ކަމަށް އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ.\nއަލުން އިއުލާން ކޮށްގެން މަގޫދޫ އިން ގޯތި ދިނުމަށް އޭސީސީ އިން އަންގައިފި\nޖޫން 1, 2020 12:48\nރަލުން ނުވަތަ އަލްކަހޯލުން ހަދަނީ ސޯ ރުކުރާވެސް އެއީ ހަމަ ރަލެއް މީހިންޓެއް ކަމަށް ބަލާފަ ހަދާބަލަދޯ\nރަލާއި އެތަނޮލްއަކީ ދެއެއްޗެއް. ރަލުގައި އެތަނޮލް އެކުލެވިގެންވަނީ އެންމެ ގިނަވެގެން ވިޔަސް 40%. ކޮންމެ 44 މިލިލީޓަރަކަށް. އެހެން ނޫނީ އެބޯމީހާ ކުއްލި ގޮތަކަށް މަރުވޭ. ޖަރާސިމް މަރާ ސްޕިރިޓްގައި މިހުންނަނީ 100% އެތަނޮލް ނޫނީ 99% އެތަނޮލް. ރުކުރަލުގައި އެހާވަރެއް ނުހުންނާނެ. ރުކުރަލަކީ ރަލެއްވެސް ނޫން. ގަމާރުވިޔަސް ބޮޑުވަރު.\nޖޫން 1, 2020 13:04\nކާއްޓެއް ލިބެނީ 20 ރުފިޔާއށް. އެއިން ވަނީ ދެއިރަށް ކައްކަން.\nޖޫން 1, 2020 17:57\nސެނެޓެއިޒާއައްވުރެން ކުރިއައް ވެކްސިނެއް ހަދަންވީނޫން؟\nޖޫން 2, 2020 14:43\nބަނބުކެޔޮ ގަސް އެބަހުރިތަ އަހަރެމެންނަށް ވާވަރަށް?


FIFA World Cup: Mexico govaigen Sweden dhevana burah\nވާރލްޑް ކަޕް: މެކްސިކޯ ގޮވައިގެން ސްވިޑެން ދެވަނަ ބުރަށް\nސްވިޑެން ވަނީ 3-0 އިން މެކްސިކޯ ބަލިކޮށްފައި\nކ. މާލެ | 27 ޖޫން 2018 | ބުދަ 23:23 | 3,497\nސްވިޑެންގެ ކުޅުންތެރިން ލަނޑު ޖެހުމަށްފަހު އުފާފާޅުކުރަނީ - ގެޓީ އިމޭޖާސް\nފީފާ ވާރލްޑް ކަޕްގެ ދެވަނަ ބުރުން މެކްސިކޯ އަދި ސްވިޑެން ޖާގަ ހޯދައިފިއެވެ.\nގްރޫޕް ފިޔަވަހީގެ އެންމެފަހު މެޗުގައި މި ދެޓީމު ކުޅުނު މެޗު 3-0 އިން ކާމިޔާބުކުރީ ސްވިޑެންއެވެ. މި މެޗުން މެކްސިކޯ ބަލިވި ނަމަވެސް ގްރޫޕްގެ ދެވަނަ މެޗުގެ ނަތީޖާ ނުކުތް ގޮތުން އެޓީމަށް ވަނީ ދެވަނަ ބުރުގެ ޖާގައެއް ލިބިފައެވެ.\nމިއީ މި ދެ ޓީމުގެ މެދުގައި ވާރލްޑް ކަޕްގައި ކުޅުނު ދެވަނަ މެޗަށްވާއިރު އެންމެ ފަހުން 1958 ވަނަ އަހަރުގެ ވާރލްޑް ކަޕްގައި މި ދެ ޓީމު ކުޅުނު މެޗު 3-0 އިން ކާމިޔާބު ކުރީ ސްވިޑެންއެވެ.\nމި މެޗާއި ކުރިމަތިލިއިރު ވާރލްޑް ކަޕްގައި އިތުރަށް ކުރިޔަށް ދިޔުމަށް ސްވިޑެންއަށް އޮތީ މޮޅެއް ހޯދަން މަޖުބޫރުވެފައެވެ. ދެ ޓީމުން ވެސް މި މެޗަށް ނެރެފައި ވަނީ އޭގެ ކުރީ މެޗުގައި ވެސް ނެރުނު ފުރަތަމަ އެގާރައެވެ.\nފުރަތަމަ ހާފު ފެށިގެން ސްވިޑެންގެ ފަރާތުން މޮޅު ކުޅުމެއް ފެނިގެންދިޔައިރު އެޓީމުން ވަނީ ލަނޑު ޖެހުމަށް ރަނގަޅު ފުރުސަތުތަކެއް ތަނަވަސް ކޮށްފައެވެ. މި ހާފުގައި މެކްސިކޯގެ ކުޅުންތެރިންނަށް ރަނގަޅު ހަމަލާއެއް އުފެއްދިފައިނުވާއިރު ދެ ޓީމުންކުރެ ޓީމެއްގެ ފަރާތުން ވެސް ލަނޑެއް ފެނިފައެއް ނުވެއެވެ.\nދެ ޓީމު އެއްވަރުވެއޮވެ ފުރަތަމަ ހާފު ނިމިގެންދިޔައިރު ދެވަނަ ހާފުގައި ސްވިޑެންއިން ވަނީ ކުޅުން ވަރުގަދަ ކޮށްފައެވެ. ނަތީޖާއެއްގެ ގޮތުން މެޗުގެ 50 ވަނަ މިނެޓުގައި އެޓީމުން ވަނީ މެޗުގެ ފުރަތަމަ ލަނޑު ޖަހާ ލީޑު ނަގާފައެވެ. މި ލަނޑު އެޓީމަށް ޖަހައިދިނީ އޮގަސްޓިންސަންއެވެ. ސްވިޑެންގެ ދެވަނަ ލަނޑު މެޗުގެ 62 ވަނަ މިނެޓުގައި އެޓީމަށް ލިބުނު ޕެނަލްޓީއަކުން ޖަހައިދިނީ ކެޕްޓަން ގްރަންކަވިސްޓްއެވެ. މެޗުގެ 75 ވަނަ މިނެޓުގައި ސްވިޑެންގެ ލީޑު ފުޅާވެގެންދިޔައިރު މިއީ މެކްސިކޯގެ އެޑަސަން އަލްވަރޭޒްގެ އަތުން ބައިކޮޅަށް ވަން ލަނޑެކެވެ.\nއަލްވަރޭޒް އަތުން ބައިކޮޅަށް ވަން ލަނޑަކީ މިއަހަރުގެ ވާރލްޑް ކަޕްގައި ބައިކޮޅަށް ޖެހި ހަތްވަނަ ލަނޑެވެ. މިއީ އެއް ވާރލްޑް ކަޕެއްގައި އެންމެ ގިނައިން ބައިކޮޅަށް ލަނޑު ވަން ވާރލްޑް ކަޕެވެ. ހަމައެހެންމެ މެކްސިކޯގެ ޖީޒަސް ގަލާޑޯއަށް މެޗުގެ 12 ވަނަ ސިކުންތުގައި ދެއްކި ރީނދޫ ކާޑަކީ ވާރލްޑް ކަޕްގެ ތާރީހުގައި ވެސް ދެއްކި އެންމެ އަވަސް ކާޑެވެ.\nމި ގްރޫޕްގެ ދެވަނަ މެޗުގައި ދެކުނު ކޮރެއާއިން ވަނީ 2-0 އިން އެންމެފަހުގެ ޗެމްޕިއަނުން ކަމަށްވާ ޖަރުމަނު ބަލިކޮށްފައެވެ.\nމި ބައްޔާއެކު ޖަރުމަނު މިއަހަރުގެ ވާރލްޑް ކަޕް ގްރޫޕް ފިޔަވަހި ނިންމާލީ ގްރޫޕްގެ އެންމެ ފުލުގައި އޮވެގެންނެވެ. މި ގްރޫޕްގެ އެއްވަނަ ކުޅުނު ތިން މެޗުން ލިބުނު ހަ ޕޮއިންޓާއެކު ލަނޑުގެ ތަފާތުން ސްވިޑެން ހޯދިއިރު ގްރޫޕްގެ ދެވަނަ ޓީމުގެ ގޮތުގައި ކޮލިފައި މެކްސިކޯއަށް ވެސް ލިބުނީ ހަ ޕޮއިންޓްއެވެ. ގްރޫޕްގެ ތިންވަނަ ދެކުނު ކޮރެއާއިން ހޯދިއިރު ޖަރުމަނަށް ތިން ޕޮއިންޓާއެކު ތާވަލުގެ ހަތަރުވަނަ ލިބެނީ ޖެހި ލަނޑުގެ ތަފާތުންނެވެ.


Ras Online - ސަރުކާރުން 299 މިލިއަން ރުފިޔާގެ ލޯނެއް ނަގައިފި\nސަރުކާރުން 299 މިލިއަން ރުފިޔާގެ ލޯނެއް ނަގައިފި\nޒަހީނުއްދީން ސަޢީދު 22 ޖޫން 2022 - 20:37\nދިވެހި ސަރުކާރުން 299 މިލިއަން ރުފިޔާ (18.4 މިލިއަން ޔޫރޯ) ގެ ލޯނެއް ނަގައިފިއެވެ.\nމިއީ ޔޫރަޕިއަން އިންވެސްޓްމެންޓް ބޭންކް (އީއައިބީ)އިން ނެގި ލޯނެކެެވެ. މި ލޯން އެއްބަސްވުމުގައި ދިވެހި ސަރުކާރުގެ ފަރާތުން ސޮއިކުރެއްވީ ފިނޭންސް މިނިސްޓަރ އިބްރާހިމް އަމީރެވެ. ފިނޭންސް މިނިސްޓްރީން ބުނީ މި ލޯނަކީ އަތޮޅު ތެރޭގައި ނޭޝަނަލް ހެލްތް ލެބޯޓްރީ އާއި އައިސޮލޭޝަން ފެސިލިޓީތައް ގާއިމް ކުރުމަށް ނެގި ލޯނެއް ކަަމަށެވެ.\nމިކަމާއި ގުޅިގެން ހެލްތް މިނިސްޓަރ އަހްމަދު ނަސީމް ވިދާޅުވީ، އެކަމުން ސިއްހީ ނިޒާމަށް ދިމާވެފައިވާ ދަތިތަކަށް ކޮންމެވެސް ވަރެއްގެ ލުއިކަމެއް ލިބިގެން ދާނެ ކަމަށެވެ.\nސަރުކާރުން 299 މިލިއަން ރުފިޔާގެ ލޯނެއް ނަގާފައިވާއިރު، ދާދި ފަހުން 101 މިލިއަން ޔޫރޯ (1.6 ބިލިއަން ރުފިޔާ) ގެ ލޯނެއްވެސް ސަރުކާރުން ނެގިއެވެ. އެ ލޯނަކީ ކ. ގުޅީފަޅު ބިން ހިއްކުމުގެ މަސައްކަތަށް ނެގި ލޯނެކެވެ.


ނަޝީދުއާ ސުވާލުކުރުމުގެ ޕްރޮގްރާމް އަންނަ އަންގާރަ ދުވަހު – Haftha\nSat, 22 January, 2022, 6:58 pm\nރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ ރައީސްގެ "އާސްކްސްޕީކާ" ޕްރޮގްރާމުގައި ރައީސް މުހައްމަދު ނަޝީދު ---\nނަޝީދުއާ ސުވާލުކުރުމުގެ ޕްރޮގްރާމް އަންނަ އަންގާރަ ދުވަހު\nރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހާ ގުޅޭ ގޮތުން ރައްޔިތުން ކުރަން ބޭނުންވާ ސުވާލުތަކަށް ޖަވާބު ދެއްވުމަށް ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ ރައީސް މުހައްމަދު ނަޝީދުގެ “އާސްކް ސްޕީކާ” ޕްރޮގްރާމެއް އަންނަ ހަފުތާގެ އަންގާރަ ދުވަހު ބާއްވަން ނިންމައިފި އެވެ.\nމިއީ ޓީވީ އާއި ސޯޝަލް މީޑިއާ މެދުވެރިކޮށް، ރައްޔިތުންގެ ސުވާލުތަކަށް ޖަވާބު ދެއްވުމަށް އެ ޕްރޮގްރާމް ބާއްވާ ހަތަރު ވަނަ ފަހަރެވެ.\nރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުން ބުނީ، މިފަހަރުގެ ޕްރޮގްރާމް އޮންނާނީ އަންނަ އަންގާރަ ދުވަހުގެ ރޭގަނޑު 9:00 ގައި ޕީއެސްއެމް ސްޓޫޑިއޯގައި ކަމަށެވެ.\nވީޑިއޯ އަދި ޓެކްސްޓު މެސެޖުތައް، އެސްއެމްއެސް، ޓެލެގުރާމް، ވައިބާ އަދި ވަޓްސްއެޕް މެދުވެރިކޮށް ފޮނުވަން ޖެހެނީ 7234566 އަކަށެވެ. އަދި ފޭސްބުކާއި ޓުވިޓާގައި ސުވާލުކުރުމަށް #AskSpeaker ބޭނުންކުރެވޭނެ އެވެ.\nމިފަހަރުގެ ޕްރޮގްރާމުގައިވެސް ކުލަބްހައުސް މެދުވެރިކޮށް ލައިވްކޮށް ސުވާލު ކުރުމުގެ ފުރުސަތު ވަނީ ހުޅުވާލައިފަ އެވެ. އެގޮތުން ސުވާލުކުރަން ބޭނުންވާ މީހާގެ ނަމާއި އައިޑީ ކާޑު ނަންބަރު އަދި ކްލަބްހައުސް އައިޑީ ފޮނުވަން ޖެހޭނީ 7234566 އަށެވެ.\nރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުން ބުނީ، ސުވާލުތައް ފޮނުވުމުގެ ސުންގަޑިއަކީ އަންނަ އަންގާރަ ދުވަހުގެ މެންދުރުފަހު 2:00 ކަމަށެވެ.\nފާހަގަ: ރައީސް މުހައްމަދު ނަޝީދު, ރައްޔިތުންގެ މަޖިލިސް, އާސްކް ސްޕީކާ, މަޖިލިސް ރައީސް


އާޚިރަތުގައި މައިންބަފައިންނަށް ޘަވާބު ލިބެނިވި ވަޞީލަތެއް – DhiSalafiyyah\nރަނގަޅުގޮތުގައި ދަރީން ތަރުބިއްޔަތު ކޮށްފިނަމަ، މައިންބަފައިން މަރުވުމަށްފަހުގައިވެސް އެކަމުގެ ފައިދާ އެބައިމީހުންނަށް ލިބެއެވެ. އެކުދީންނަކީ ޞާލިޙް ކުދީން ކަމުގައިވާނަމަ އެކުދީން އެކުރާ ހެޔޮ ޢަމަލުތަކުގެ ޘަވާބުވެސް އެކުދީންގެ ޢަމަލުތަކުގެ އަޖުރުން އުނިވުމެއް ނެތި މައިންބަފައިންނަށްވެސް ލިބެމުންދެއެވެ. އެދެމީހުން މަރުވެފައިވީނަމަވެސް އެދެމީހުންގެ ހެޔޮކަމުގެ ތިލަފަތަށް ހެޔޮ ޢަމަލުތައް އިތުރުވަމުން ދެއެވެ. އެއީ އެދެމީހުން ތަރުބިއްޔަތުގައި ކުރި ބުރަ މަސައްކަތާއި ތަރުބިއްޔަތުކޮށްފައި ތިބި ޞާލިޙު ދަރީންގެ ސަބަބުންނެވެ. އެދަރީން އެބައިމީހުންގެ މައިންބަފައިންނަށްޓަކައި ހެޔޮދުޢާކުރެއެވެ. (عبد الله قادري – الإسلام وضروريات الحياة ص 88)\n((إذَا مَاتَ الإِنْسَانُ انْقَطَعَ عَنْهُ عَمَلُهُ إلاَّ مِنْ ثَلاَثٍ : صَدَقَةٍ جَارِيَةٍ ، أَوْ عِلْمٍ يُنْتَفَعُ بِهِ ، أَوْ وَلَدٍ صَالِحٍ يَدْعُو لَهُ] ((رواه مسلم[\nމާނައީ: “އާދަމުގެ ދަރިޔާ މަރުވެއްޖެއްޔާ ތިންކަމަކުން މެނުވީ އޭނާގެ ޢަމަލުތައް ކެނޑިދެއެވެ. ދެމިގެންވާ ޞަދަޤާތެއް ނުވަތަ އެއިން ފައިދާލިބެވޭފަދަ ޢިލްމެއް ނުވަތަ އޭނާއަށްޓަކައި ދުޢާކޮށްދޭނެ ޞާލިޙު ދަރިއެކެވެ.”\nއަންހެން ދަރީން ތަރުބިއްޔަތު ކުރުމުގެ ޘަވާބާ ބެހޭގޮތުން ރަސޫލުﷲ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ.\n(( مَنِ ابْتُليَ مِنْ البَنَاتِ بِشَيءٍ فَأحْسَنَ إلَيْهِنَّ ، كُنَّ لَهُ سِتراً مِنَ النَّارِ )) ] رواه مسلم[\nމާނައީ: “އަންހެންދަރީންގެ ކަމަކާ ބެހޭގޮތުން އިމްތިޙާނުކުރެވިއްޖެމީހާ (އަންހެން ދަރީން ދެއްވިއްޖެމީހާ)، އެކުދީންނަށް ހެޔޮކޮށްހިތައިފިނަމަ، އެކުދީންނަކީ އޭނާއާ ނަރަކައާ ދެމެދުގައިވާ ހުރަހެއް ކަމުގައިވާހުއްޓެވެ.”\n(( مَنْ عَالَ جَارِيَتَيْن حَتَّى تَبْلُغَا جَاءَ يَوْمَ القِيَامَةِ أنَا وَهُوَ كَهَاتَيْنِ وَضَمَّ أَصَابِعَهُ )). ] رواه مسلم[\nމާނައީ: “ދެއަންހެންދަރިން ބާލިޣުވަންދެން، އެދެކުދިން ހެޔޮގޮތުގައި ބަލައި ބޮޑުކޮށް ތަރުބިއްޔަތުކޮށްފި މީހާ ޤިޔާމަތްދުވަހުން އެމީހަކު ތިމަންކަލޭގެފާނާއި މިފަދައިން ކައިރިވެގެންވާ ހުއްޓެވެ. (މިހެން ޙަދީޘްކުރައްވައި) އެކަލޭގެފާނުގެ އިނގިލިފުޅުތައް ކައިރިކޮށްލެއްވިއެވެ.”\nއިމާމު ނަވަވީ ރަޙިމަހުﷲ ވިދާޅުވިއެވެ. “މިޙަދީޘުގައި عَالَމިބަހުގެ މުރާދަކީ އެކުދީންގެ ކަންކަން އޯގާވެރިކަމާއެކު ކޮށްދިނުމާ އެކުދިންނަށް ތަރުބިއްޔަތު ދިނުމެވެ.] النووي صحيح مسلم بشرح النووي 16/180[


Japan ge Aa emperor thahutah iskurumuge rasmiyyaathah Raeesge dhe kanbalun japan ah - One Online\nރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާގެ ދެ ކަނބަލުން ޖަޕާނަށް ކުރައްވާ ރަސްމީ ދަތުރުފުޅުގައި ފުރާވަޑައިގަތުން--- ފޮޓޯ/ ރައީސް އޮފީސް\nޖަޕާނުގެ އާ އެމްޕަރާ ތަހުތަށް އިސްކުރުމުގެ ރަސްމިއްޔާތަށް ރައީސްގެ ދެ ކަނބަލުން ޖަޕާނަށް\nއައު އެންޕެރާ، ތަހުތަށް އިސްކުރެއްވުމުގެ ރަސްމިއްޔާތުގައި ބައިވެރިވެވަޑައިގަތުމަށް ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާ އިބްރާހީމް މުހައްމަދު ސޯލިހާއި އަނބިކަނބަލުން ފަޒުނާ އަހުމަދު ރޭ ޖަޕާނަށް ފުރާވަޑައިގެންފިއެވެ.\nމާދަމާއިން ފެށިގެން އަންނަ ހޮނިހިރު ދުވަހުގެ ނިޔަލަށް ޖަޕާނަށް ކުރައްވާ މި ދަތުރުފުޅުގައި ޖަޕާނުގެ އައު އެންޕެރާ ތަހުތަށް އިސްކުރެއްވުމުގެ ރަސްމިއްޔާތުގައި ބައިވެރިވެ ވަޑައިގެންނެވުމުގެ އިތުރުން ޖަޕާނުގެ ބޮޑުވަޒީރާ ބައްދަލުކުރައްވައި ދެ ގައުމުގެ ދެމެދުގައި ރަސްމީ މަޝްވަރާތައް ބާއްވަވާނެއެވެ.\nރައީސް އޮފީހުން ބުނީ، ޖަޕާނަކީ އދ. އާއި ބައިނަލްއަގުވާމީ މުޖުތަމައުގެ މުހިންމު ބައިވެރިއަކަށްވުމުން ބައިނަލްއަގްވާމީ އެކިއެކި މައިދާނުގައި ޖަޕާނުގެ އެހީތެރިކަން ރާއްޖެއަށް ލިބުމުގެ އިތުރުން ރާއްޖެއާއި ޖަޕާނަކީ ބައިނަލްއަގުވާމީ އެކިއެކި ކަންކަމުގައި ގުޅިގެން މަސައްކަތްކުރަމުން އަންނަ ރަހުމަތްތެރި ދެ ގައުމު ކަމަށެވެ.\nޖަޕާނާއި ރާއްޖެއާ ދެމެދު 14 ނޮވެންބަރު 1967 ގައި ސިޔާސީ ގުޅުން ގާއިމުކުރިފަހުން ވޭތުވެދިޔަ ބައިގަރުނަށްވުރެ ގިނަ އަހަރުވީ މިގުޅުމުގައި ދެގައުމުން ވަނީ އެކިއެކި ރޮނގުތަކުން މި ގުޅުން އިތުރަށް ބަދަހި ކޮށްފައެވެ.\nރައީސް އޮފީހުން މައުލޫމާތު ދިން ގޮތުގައި މާޒީގައި ޖަޕާނުން ރާއްޖެއަށް ވަނީ ގިނަގުނަ އެހީތައް ފޯރުކޮށްދީފައެވެ. ރާއްޖެ ހޯދާފައި ތަރައްގީގެ ގިނަ ކުރިއެރުން ތަކުގައި ޖަޕާނުގެ ހިއްސާ ވަރަށް ބޮޑެވެ.\nއަދި ޖަޕާނަކީ ތަފާތު އެކި ރޮނގުތަކުން ރާއްޖެއަށް ބޮޑެތި އެހީތައް ފޯރުކޮށްދީފައިވާ ރާއްޖޭގެ އުމްރާނީ، އިޖުތިމާއީ އަދި އިންސާނީ ވަސީލަތްތަކުގެ ތަރައްގީގެ މުހިންމު ބައިވެރިއެއް ކަމަށް ބުނެފައިވެއެވެ.\nއެގޮތުން 1980 އިން ފެށިގެން ޖަޕާނުން ރާއްޖެއަށް ފޯރުކޮށްދީފައިވާ އެހީތެރިކަމަށް ބަލާއިރު، ސަރުކާރުގެ ކާނާގެ އެހީގެ ޕްރޮގްރާމުގެ ދަށުން ޖަޕާނުގެ ދީލަތި އެހީތެރިކަން ލިބެމުން ގޮސްފައިވެއެވެ. ރާއްޖޭގެ މަސްވެރިކަމަށް އިންގިލާބީ ކުރިއެރުމެއް އައިސްފައިވާ އެއް ކަމަކީ މަސްދޯނިފަހަރުގައި އިންޖީނު އެޅުންކަމަށްވާއިރު އެކަމަށް ވެސް ޖަޕާނު ސަރުކާރުން އެހީތެރިކަން ފޯރުކޮށްދީފައިވާކަމަށް ރައީސް އޮފީހުން ބުނެއެވެ.\nއަދި ތައުލީމީ ދާއިރާއަށް ބަލާއިރު، މާލެއާއި ރާއްޖޭގެ އެކިއަތޮޅު ތަކުގައި ޖަޕާނު ސަރުކާރުގެ އެހީގައި ސްކޫލުތައް ބިނާކޮށްފައިވެއެވެ. މުވާސަލާތީ ދާއިރާއިން އެކި އަހަރުތަކުގެ މަތިން ގިނަ އެހީތަކެއް ޖަޕާނުން ރާއްޖެއަށް ފޯރުކޮށްދީފައިވާއިރު، އޭގެތެރޭގައި ޓީވީ މޯލްޑިވްސް އުފެދި ކުރިއެރުމުގައި ޖަޕާނު ސަރުކާރުން ލިބުނު އެހީތެރިކަން ރައީސް އޮފީހުން ފާހަގަކުރެއެވެ.\nމާލެއާއި އަތޮޅުތަކުގައި ބަނދަރު ތަރައްގީކުރުމުގާއި ކަނޑުތޮށި ލުމުގެ ގިނަ މަޝްރޫއުތަކެއް ހިންގާފައިވާއިރު، އޭގެތެރޭގައި މާލޭގެ ހިމާޔަތަށް މާލެ ވަށައިގެން ލާފައިވާ ކަނޑުތޮށްޓަކީ މީގެތެރެއިން ފާހަގަކޮށްލެވޭ ޖަޕާނުގެ ދީލަތި އެހީއެކެވެ. އަދި ރާއްޖޭގެ ރަށްރަށަށް ކަރަންޓްގެ ހިދުމަތް ފޯރުކޮށްދިނުމުގައި ވެސް ޖަޕާނުން ވަނީ ރާއްޖެއަށް އެތަކެއް އެހީތަކެއް ފޯރުކޮށްދީފައެވެ.\nރައީސް އޮފީހުން ބުނީ، ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާގެ މި ދަތުރުފުޅުގައި ވެސް ޖަޕާނުން ރާއްޖެއަށް އެންމެބޮޑަށް އެހީތެރިކަން ފޯރުކޮށްދޭ ދާއިރާތަކުން އިތުރަށް ގުޅުންބަދަހި ކުރުމަށް މަސައްކަތްކުރައްވާނެއެވެ. އެގޮތުން ޖަޕާނު ސަރުކާރުގެ އިސްފަރާތްތަކާއި އަމިއްލަ ބައެއް ޖަމުއިއްޔާ ޖަމާއަތްތަކާ އަދި ކުންފުނިތަކުގެ އިސްވެރިންނާ އެމަނިކުފާނު ބައްދަލުކުރެއްވުމަށް ހަމަޖެހިފައިވެއެވެ.\nމީގެއިތުރުން މަސްވެރިކަމުގެ ދާއިރާއިން ވެސް އެހީތެރިކަން ފޯރުކޮށްދޭކަން ފާހަގަކުރައްވައި ރައީސް އޮފީހުން ބުނީ، މަސްވެރިކަމުގެ ބައެއް އާލާތްތަކަށް ޒަމާނީ ބަދަލެއް ގެނެސްދިނީ ވެސް ޖަޕާނުގެ އެހީތެރިކަމާއެކުގަ ކަމަށެވެ. އެގޮތުން ފައިބަރު ދޮށި ބޭނުންކުރުމާއި މަސްނޫއީ އެން ބޭނުންކުރުމަކީ ޖަޕާނުގެ އެހީތެރިކަމާއެކު ރާއްޖޭގެ މަސްވެރިކަމުގެ ދާއިރާއަށް ލިބިފައިވާ ކުރިއެރުންތަކެކެވެ. މީގެއިތުރުން ރާއްޖެއިން އެންމެ ގިނައިން ރޯމަހާއި ހިކިމަހުގެ ބާވަތްތައް އެކްސްޕޯޓްކުރާ އެއް ގައުމަކީވެސް ޖަޕާނެވެ.\nގުޅޭ ޓެގު ޖަޕާން ރައީސް އިބްރާހިމް މުހައްމަދު ސޯލިހު


Covid Jehumun Depression Aai Handhaan Nethun Fadha Balithakah Magufahivey: Dhirasaa - Vaguthu\nކޮވިޑް ޖެހުމުން ޑިޕްރެޝަން އާއި ހަނދާން ނެތުން ފަދަ ބަލިތަކަށް މަގުފަހިވާ ކަމަށް ދިރާސާއަކުން ދައްކައިފިއެެވެ.\nބީބީސީގައި ޝާއިއުކޮށްފައިވާ ލިއުމެއްގައި ވާގޮތުން އެ ދިރާސާއިން ދައްކާ ގޮތުން ކޮވިޑް ޖެހޭ މީހުންނަށް ޑިޕްރެޝަން އާއި، ހަނދާން ނެތުމުގެ އިތުރުން ސްޓްރޯކް ޖެހުން ފަދަ ކަންކަން ދިމާވުމުގެ ފުރުތު ބޮޑެވެ. އަދި ކޮވިޑް އަށް ފައްސިވާ މީހުންގެ ތިން ބައިކުޅަ އެއް ބަަޔަކީ ނަފްސާނީ ނުވަތަ ނާރުތަކުގެ ބައްޔެއް ފަހުން ތަހައްމަލު ކުރަން ޖެހޭ މީހުން ކަމަށް ބީބީސީ އިން ރިޕޯޓް ކޮށްފައިވެއެވެ.\nއަދި ކޮވިޑް ޖެހުނު މީހުންގެ ތެރެއިން ވެސް އައިސީޔޫގައި، ނުވަތަ އެމަރޖެންސީގައި ހާލުދެރަވެގެން ފަރުވާ ދިނުމަށް ފަހު ދޫކޮށްލާ މީހުންނަށް މިފަދަ ކަންކަން ދިމާވުމުގެ ފުރުސަތު ބޮޑު ކަމަށް އެ ރިޕޯޓުގައިވެއެވެ.\nއިނގިރޭސިވިލާތުގެ ސައިންޓިސްޓުންތަކެއް ކުރި މި ދިރާސައަކީ އެމެރިކާއަށް ނިސްބަތްވާ ބައި މިލިއަނެއްހާ މީހުންގެ ހިސާބުތައް ހިމަނައިގެން ކުރި ދިރާސާއެކެވެ. އެ ދިރާސާއިން ދައްކާގޮތުން މޫޑް ގޯސްވުމާއި، އެންޒެއިޓީ ފަދަ ކަންކަން ވެސް ކޮވިޑް ޖެހުމަށް ފަހު ފަސޭހައިން މެދުވެރިވެއެވެ. މިއީ ކޮވިޑް ޖެހޭ މީހުންގެ ފަރާތުން ކަންބޮޑުވެ ހާސްވުމުގެ ސަބަބުން އެންމެ އާއްމުކޮށް ފެންނަމުންދާ އަލާމާތް ކަމަށާއި އެފަދަ ބަލިތަކުގައި މީހުން ވަރަށް ބޮޑަށް ބަލިވެގެން އެނދުމަތި ކުރަން ޖެހިފައިވާ ކަމަށް އެ ރިޕޯޓުގައިވެއެވެ.\nހަމައެހެންމެ ހަނދާން ނެތުން ފަދަ ކަންކަން ދމާވުމަކީ ވެސް ކޮވިޑް ޖެހޭ މީހުންނަށް ދިމާވާ ކަމެއް ކަަމަށް ބީބީސީގެ ރިޕޯޓުގައިވެއެވެ. ބީބީސީގައިވާ ދިރާސާ ބުނާގޮތުން އެކަން އެގޮތަށް ދިމާވާ ސީދާ ސަބަބު އަދި ހޯދިފައެއް ނުވެއެވެ.\nއެހެންނަމަވެސް ކޮވިޑް ނުޖެހޭ މީހުންނަށް މިފަދަ ކަންކަން ދިމާވާ މިންވަރަށް ވުރެ އަވަހަށް އެއަށް ވުރެ އިތުރަށް ކޮވިޑް ޖެހުނު މީހުންނަށް އެފަދަ ހާލަތުތައް ދިމާވާކަން އެ ދިރާސާ އިން ހާމަވެއެވެ.\nއޭޕްރީލް 13, 2021 08:55\nއިނދެވޭ މީހެއްގެ ސަބަބުންވެސް ތި ގޮތްގޮތްވޭ އަމިއްލަޔައް ތަޖުރިބާ ކުރަމުން މިދަނީ އަދި ނުކިޔޭނެ ވާ ހުރިހާ ގޮތެއް.


SunOnline: Pakistan ge7specialist doctor innaa eku health camp eh fashanee\nޕާކިސްތާނުގެ ހަތް ސްޕެޝަލިސްޓު ޑޮކްޓަރުންނާއެކު ހެލްތު ކޭމްޕެއް ފަށަނީ\nއައިޝަތު ފަރީޙާ 06 Jul 2018, 19:50\nއައިޖީއެމްއެޗް ހޮސްޕިޓަލް --- ސަން ފޮޓޯ/ ފަޔާޒު މޫސާ\nޕާކިސްތާނު އެމްބަސީން އިސްނަގައިގެން ޕާކިސްތާނުގެ ހަތް ސްޕެޝަލިސްޓު ޑޮކްޓަރުންނާއެކު ހެލްތު ކޭމްޕެއް ފަށަން ތައްޔާރުވެއްޖެއެވެ.\nމާދަމާ ފަށާ މި ހެލްތު ކޭމްޕުގައި ޑޮކްޓަރަށް ދެއްކުމަށް އެއްވެސް ފީއެއް ދައްކާކަށް ނުޖެހޭނެއެވެ. މާލޭގެ އިތުރުން ބައެއް އަތޮޅުތަކުގައި ވެސް މި ކޭމްޕު ކުރިއަށްދާނެއެވެ.\nހެލްތު މިނިސްޓްރީން ބުނީ ޕާކިސްތާނު ސަރުކާރާ ގުޅިގެން ކުރިއަށްގެންދާ ހެލްތު ކޭމްޕުގައި ބައިވެރިވެލައްވާނެ ޑޮކްޓަރުންނަކީ ތަޖުރިބާކާރު ޑޮކްޓަރުން ކަމަށާއި މި ކޭމްޕު މެދުވެރިކޮށް ފަސޭހަކަމާއެކު ޑޮކްޓަރަށް ދައްކައި ޑޮކްޓަރުންގެ ލަފާ ހޯދޭނެ ކަމަށެވެ.\nހެލްތު ކޭމްޕު ކުރިއަށްދާނީ އައިޖީއެމްއެޗުގެ އިތުރުން ކުޅުދުއްފުށި ރީޖަނަލް ހޮސްޕިޓަލާއި ލ. ގަމު ރީޖަނަލް ހޮސްޕިޓަލް، ހއ. އަތޮޅު ހޮސްޕިޓަލް، ނ. އަތޮޅު ހޮސްޕިޓަލް، ފ. އަތޮޅު ހޮސްޕިޓަލް، ދ. އަތޮޅު ހޮސްޕިޓަލް އަދި ތ. އަތޮޅު ހޮސްޕިޓަލުގައެވެ.\nކޭމްޕުގައި ބައިވެރިވެލައްވާ ޔޫރޮލޮޖިސްޓާއި، އުރަމަތީގެ ސާޖަން، ކާޑިއޯ ތޮރެސިކް ސާޖަން އަދި ނިއުރޯ ސާޖަން ބައްލަވާނީ އައިޖީއެމްއެޗުގައެވެ. ދެން ތިއްބެވި ޑޮކްޓަރުން ބައްލަވާނީ ކަނޑައެޅިފައިވާ ހޮސްޕިޓަލުތަކުގައެވެ.\nމި ކޭމްޕުގައި ޑޮކްޓަރަށް ދައްކަން ބޭނުންވާ މީހުން ނަންނޯޓުކުރުން މިހާރު ކުރިއަށް އެބަދެއެވެ.\nޕެޑާއި ޓެމްޕަން ހިލޭ ދޭން ސްކޮޓްލޭންޑުގެ ގާނޫނެއް


ނ.ވެލިދޫ، ދިވެހިރާއްޖެ ނަމްބަރު: GS07/IUL/2019/034\nނ.އަތޮޅު ތަޢުލީމީ މަރުކަޒުގެ ސެކިއުރިޓީ ބެލެހެއްޓުން\n1- މިމަދަރުސާގެ ސެކިއުރިޓީ 01 ޖެނުއަރީ 2020 އިން ފެށިގެން 31 ޑިސެމްބަރ 2020 ގެ ނިޔަލަށް ބަލަހައްޓައިދިނުމަށް ޝައުގުވެރިވާ ފަރާތްތަކަށް ބީލަން ހުށަހެޅުމުގެ ފުރުޞަތު ހުޅުވާލަމެވެ. މިމަސައްކަތަށް ކުރިމަތިލާ ފަރާތްތަކުގައި ހުންނަންޖެހޭ ޝަރުޠުތައް ބީލަންފޮތުގައި ބަޔާންކުރެވިފައިވާނެއެވެ.\n2- މިޕްރޮޖެކްޓާއި ބެހޭގޮތުން ބާއްވާ މަޢުލޫމާތު ދިނުމުގެ ބައްދަލުވުން އޮންނާނީ 2019ޑިސެމްބަރ 10 ވާ އަންގާރަ ދުވަހުގެ 10:00 ގައި ނ. އަތޮޅު ތަޢުލީމީ މަރުކަޒުގައެވެ.\n3- މަޢުލޫމާތު ދިނުމުގެ ބައްދަލުވުމުގައި ބައިވެރިނުވާ ފަރާތްތަކަށް ބިޑް ހުށަހެޅުމުގައި ބައިވެރި ނުވެވޭނެ ވާހަކަ ދެންނެވީމެވެ.\n4- މަޢުލޫމާތު ސާފުކުރެއްވުމަށާއި އަންދާސީހިސާބު ހުށަހެޅުމަށް ބަދަލުގައި އެހެން ފަރާތެއް ފޮނުވާނަމަ، އަންދާސީހިސާބު ހުށަހަޅާ ފަރާތުގެ ސިޓީއަކާއި ދިވެހި ރައްޔިތެއްކަން އަންގައިދޭ ކާޑުގެ ކޮޕީ އަދި ބަދަލުގައި އަންނަ ފަރާތުގެ ދިވެހިރައްޔިތެއްކަން އަންގައިދޭ ކާޑު ކޮޕީ ހުށަހަޅަންވާނެއެވެ.\n5- ބިޑް ހުޅުވުން އޮންނާނީ 2019ޑިސެމްބަރ 15 ވާ އާދިއްތަ ދުވަހުގެ 10:00 ގައި ނ. އަތޮޅު ތަޢުލީމީ މަރުކަޒުގައެވެ.\n6- މިޕްރޮޖެކްޓާގުޅޭ ބީލަން ފޮތް ލިބިލައްވާނީ މަޢުލޫމާތު ދިނުމުގެ ބައްދަލުވުމުގައި ބައިވެރިވާ ފަރާތްތަކަށެވެ.\nސޯސަންމަގު، ނ.ވެލިދޫ، ދިވެހިރާއްޖެ.\nސުންގަޑި: 10 ޑިސެންބަރު 2019 1000


Mihafthaagai Majlis dhiyaee 'Tholhiyah'!\nމަޖިލީހުގެ ރިޔާސަތު އަދި އިދާރީ މުވައްޒަފުން--\nމިހަފްތާގައި މަޖިލިސް މިދިޔައީ "ތޮޅިއަށް"!\nރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ ޖަލްސާއެއް މިހަފްތާގައި ނުބާއްވާ ނިންމާލިއިރު، މަޖިލީހުގައި ނިންމަންޖެހޭ މުހިއްމު ބިލްތަކެއް އެބަހުއްޓެވެ.\nމަޖިލީހުގެ ޖަލްސާތައް މިދިއަ ފެބްރުއަރީ މަހުގެ ހަތްވަނަ ދުވަހު ފެށިއިރު، މިހާތަނަށް ބޭއްވިފައި ވަނީ އެންމެ ހަތް ޖަލްސާ އެވެ.\nމަޖިލީހުން ނިންމަންޖެހޭ މުހިއްމު ބިލްތަކުގެ ތެރޭގައި ގާނޫނީ ހިދްމަތުގެ ބިލް (ލީގަލް ޕްރޮފެޝަން ބިލް) އާއި ރިޔާސީ ކޮމިޝަން ބިލް ހިމެނެ އެވެ.\nއެ ދެބިލްގެ މަސައްކަތް ގޮސްފައިވާ ހިސާބަށް ބަލާއިރު، އެ ދެ ބިލް ވެސް އޮތީ ކޮމެޓީން ދިރާސާކޮށް ނިންމުމަށްފަހު، މަޖިލީހުގެ ތަޅުމަށް ރިޕޯޓް ހުށހަޅާފަ އެވެ. އެހެންނަމަވެސް އެ ދެ ބިލަށް ވޯޓަށް އެހުމަށް ތާވަލް ކުރުމަށްފަހު، ވޯޓަށް އެހުމެއްނެތި، ރިޔާސަތުން ވަނީ އެ ދެ ބިލް ވެސް ދިރާސާ ކުރުމަށް އަނބުރާ ކޮމެޓީއަށް ފޮނުވާލަފަ އެވެ. އެއީ އޭގެ ކުރިން މަޖިލީހުން އަމަލުކޮށްފައިވާ ގޮތެއް ވެސް ނޫނެވެ.\nމަޖިލީހުގެ މިނިވަން މުއައްސަސާތަކުގެ ކޮމެޓީގައި އެ ދެ ބިލް އޮންނަތާ މިހާރު ހަފްތާއަކަށް ވުރެ ގިނަ ދުވަސް ވެއްޖެ އެވެ. ނަމަވެސް އެ ދެ ބިލާމެދު ކޮމެޓީން ނިންމި ނިންމުމެއް އެނގޭކަށް ނެތެވެ.\nއެންމެފަހުން، މިދިއަ ހަފްތާގެ ބުދަ ދުވަހުގެ ޖަލްސާ ނިންމާލައްވަމުން މަޖިލީހުގެ ރައީސް ގާސިމް އިބްރާހީމް ވިދާޅުވެފައިވަނީ ދެން ޖަލްސާއެއް ބާއްވާނެ ދުވަހެއް ސިޔާސީ ޕާތީތަކުގެ ޕާލަމެންޓްރީ ގްރޫޕްގެ ލީޑަރުންނާ މަޝްވަރާ ކުރުމަށްފަހު މެމްބަރުންނަށް އަންގަވާނެ ކަމަށެވެ.\nއެނގިފައިވާ ގޮތުގައި މި ހަފްތާ މަޖިލީހުގެ ޖަލްސާއެއް ނުބޭއްވީ ސިޔާސީ ޕާޓީތަކުގެ ޕާލަމެންޓްރީ ގްރޫޕްގެ ލީޑަރުން އެގޮތަށް އެއްބަސް ވެގެންނެވެ. އަދި އަންނަ ހަފްތާގައި ޖަލްސާތައް ބޭއްވުމަށް ވަނީ ނިންމާފަ އެވެ.\nގާނޫނީ ހިދްމަތުގެ ބިލަކީ "ބާ ކައުންސިލް"އެއް އުފެއްދުމާއި ގާނޫނީ ދާއިރާގެ ބޭފުޅުންގެ މަސައްކަތްތައް ހަރުދާ ކުރުމުގެ ގޮތުން އެކުލަވާލެވިފައިވާ ވަރަށް މުހިއްމު ބިލެކެވެ.\nރިޔާސީ ކޮމިޝަންގެ ބިލަކީ، ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާ އިބްރާހީމް މުހައްމަދު ސޯލިހު އުފައްދަވާފައިވާ ދެ ރިޔާސީ ކޮމިޝަނަށް ގާނޫނީ ބާރުލިބޭ ގޮތަށް އުކުލަވާލެވިފައިވާ ބިލެކެވެ. އެއީ ދައުލަތުގެ މުދަލާއި ފައިސާއަށް ހިޔާނަތްތެރިވުމުގެ މައްސަލަތައް ބަލާ ކޮމިޝަނާއި ގޮތްނޭނގޭ މަރުތަކުގެ މައްސަލަތައް ބެލުމަށް އުފައްދަވާފައިވާ ކޮމިޝަނެވެ.\nމަޖިލިސް ގާސިމް އިބްރާހިމް ސިޔާސީ މަޝްރަހު ސިޔާސީ ޕާޓީ


Mugabe nethi 100 dhuvas: Zimbabwe ah kon badhaleh?\nމުގާބޭ ނެތި 100 ދުވަސް: ޒިމްބާބްވޭއަށް ކޮޮން ބަދަލެއް؟\nޒިމްބާބްވޭގެ ކުރީގެ ރައީސް ރޮބަޓް މުގާބޭ އަދި މިހާރުގެ ރައީސް އެމާސަން ނަންގަގްވާ. ފޮޓޯ: ވީއޯއޭ ޒިމްބާބްވޭ\nޒިމްބާބްވޭގެ ވެރިކަން 37 އަހަރު ކުރެއްވި ރޮބާޓް މުގާބޭގެ ވެރިކަން މިދިޔަ ނޮވެމްބަރު މަހުގެ 21 ވަނަ ދުވަހު ވެއްޓުމުން އެ ގައުމުގެ ގިނަ ބަޔަކު އުފާފާޅުކުރި އެވެ. އޭނާއަކީ އެ ގައުމުގެ މިނިވަންކަމުގެ ބަތަލަކަށް ވިޔަަސް ވެރިކަމުގެ ފަހު ދުވަސްތަކުގައި ގައުމަށް ލިބުން ގެއްލުންތަކާ ހެދި މުގާބޭގެ ވެރިކަން ނޫން އެހެން ވެރިކަމެއް ދެކެން އެމީހުން ތިބީ ކެތް މަދުވެފަ އެވެ.\nމުގާބޭއަށް ފަހު ވެރިކަމަށް ވަޑައިގެންނެވި އެމާސަން ނަންގަގްވާއަކީ އޭގެ ހަމަ ކުޑަ ދުވަސްކޮޅެއް ކުރިއާ ޖެހެންދެން މުގާބޭގެ ސަރުކާރުގެ ދެ ވަނައިގައި ހުންނެވި ބޭފުޅާ އެވެ. މުގާބޭގެ ވެރިކަން ނިމުމަކަށް އައީ ވެސް "އެއްވަނަ ނައިބު ރައީސް" ކަމުގެ މަގާމުން ނަންގަގްވާ ދުރުކުރުމުން އުފެދުނު ގަޑުބަޑެއްގަ އެވެ. ނަންގަގްވާ އަކީ މުގާބޭގެ ވެރިކަމުގައި ރަނގަޅަށް މެކިވަޑައިގެން ހުންނެވި ބޭފުޅަކަށް ވިޔަސް އޭނާގެ ވެރިކަމުގައި ގައުމަށް ބަދަލެއްް އަންނާނެ ކަމަށް ޒިންމާބްވޭ މީހުން ގަބޫލު ކުރި އެވެ.\nނަންގަގްވާގެ ވެރިކަމުގެ ފުރަތަމަ 100 ދުވަހުން އައި ބަދަލުތަކާމެދު އެ ގައުމުގެ ބައެއް ރައްޔިތުންް ދެކޭ ގޮތް ހިމަނައިގެން އަލްޖަޒީރާ އިން މިދިޔަ ހަފުތާގައި ވަނީ ރިޕޯޓެއް ޝާއިއުކޮށްފަ އެވެ. އެ ރިޕޯޓަށް މައުލޫމާތު ދިން މީހުންގެ ހިޔާލު އެކަމުގައި ހުރީ ތަފާތު ގިނަ ގޮތް ގޮތަށެވެ.\nނަންގަގްވާ ރައީސްކަމަށް ވަޑައިގަތް ދުވަހުން ފެށިގެން ޒިމްބާބްވޭގެ ކުޑަކުދިންނަށާއި އުމުރުން ދުވަސްވީ މީހުންނަށް ދައުލަތުން ހިލޭ ބޭސްފަރުވާ ކޮށްދޭން ވަނީ ފައްޓަވާފަ އެވެ. ގެންނެވި އަނެއް ބަދަލަކީ ތެލުގެ އަގު ހެޔޮ ކުރެއްވުމެވެ. ޒިމްބާބްވޭގެ ރަށްތަކުގެ މަގުތަކުގައި ބަހައްޓާފައިވާ ރޯޑް ބްލޮކްތައް ނަގައި ޓްރެފިކް ގަވައިދާ ހިލާފުވާ މީހުން ވަގުތުން ޖޫރިމަނާ ކުރުން ވެސް ވަނީ ހުއްޓާލާފަ އެވެ. އެއީ ރަނގަޅު ބަދަލުތަކެއް ކަމަށް ގިނަ މީހުން ދެކެއެވެ.\nހާއްސަ އެންޓިކޮރަޕްޝަން ކޮމިޝަނެއް އުފައްދަން މަސައްކަތް ފެށުމާއި ކޮރަޕްޝަނާއި ފަސާދައިގެ ތުހުމަތު ކުރެވޭ މީސްމީހުން ހައްޔަރުކުރަން ފެށުން ވެސް ރަނގަޅެވެ.\nކުރިން ޓީޗަރުކަން ކޮށްފައިވާ އުމުރުން 57 އަހަރުގެ އިޑާ ސިބަންޑާ އާއި އެހެން ބައެއް މީހުން ދެކޭ ގޮތުގައި ކޮރަޕްޝަން ހުއްޓުވަން އަދި އެއަށް ވުރެ އިތުރަށް މަސައްކަތް ކުރަން ޖެހެއެވެ.\n"އޭނާ މިހާތަނަށް މަސައްކަތް ކުރައްވާފައި ވަނީ ވަރަށް ރަނގަޅަށް. ރޯޑް ބްލޮކްތައް ނަގައި ކޮރަޕްޓް މީހުން ވަނީ ހައްޔަރުކޮށްފައި. އެކަމަކު އޭނާގެ އަމއިްލަފުޅު ކެބިނެޓުގައި ވެސް އެބަ ތިބި ޖަލަށްދާން ޖެހޭ މީހުން،" ސިބަންޑާ ބުންޏެވެ.\nކޮރަޕްޝަނާ ދެކޮޅަށް ފެއްޓެވި މަސައްކަތްޕުޅުގައި ނަންގަގްވާ އެޅުއްވި އެއް ފިޔަވަޅަކީ ނުހައްގުން ހޯދައި ގައުމުން ބޭރުކޮށްފައިވާ ފައިސާ އަނބުރާ ގައުމަށް ގެންނަން އެފަދަ ކަންކަމުގައި ޖެހުނު މީހުންނަށް މުހުލަތެއް ދެއްވުމެވެ. ޑިސެމްބަރުމަހުން ފެށިގެން ތިން މަސްދުވަސް އެފަދަ މީހުންނަށް ދެއްވިއެވެ.\nނަންގަގްވާގެ ސަރުކާރުން ހާމަކޮށްފައިވާ ގޮތުގަައި ކޮރަޕްޝަނުން ހޯދައި ގައުމުން ބޭރުކޮށްފައިވާ ކަމަށް އަންދާޒާ ކުރެވިފައިވާ 1.3 ބިލިޔަން ޑޮލަރުގެ ތެރެއިން 250 މިލިޔަން ޑޮލަރު މިހާރު ވަނީ އަނބުރާ ގެނެވިފަ އެވެ.\nޒިމްބާބްވޭ ދުނިޔެއަށް އަލުން ހުޅުވާލައި، އެގައުމުގެ އިގުތިސޯދު އަލުން ކޮޅަށް ޖެހުމަށް ވެސް ފިޔަވަޅުތައް ވަނީ އަޅުއްވާފަ އެވެ. އެގޮތުން ބެލާރުސް އާއި ރަޝިޔާ އަދި ޗައިނާއާއި އެކު ވިޔަފާރި އާއި އިގުތިސާދުގެ އެއްބަސްވުންތައް ވަނީ ގާއިމް ކޮށްފަ އެވެ. އެފްރިކާގެ ދެކުނު ސަރަހައްދުގައިވާ އެންމެ ފެންވަރު ރަނގަޅު ރޭލްވޭ ނިޒާމުގެ ގޮތުގައި އޮތުމަށް ފަހު މިހާރު ވީރާނާވެފައިވާ ރޭލްވޭ ރަނގަޅު ކުރަން ވެސް އަގު ބޮޑު މަޝްރޫއެއް ވަނީ ފައްޓަވާފަ އެވެ. އެގޮތުން ރޭލާއި އިންޖީނު ގަތުމަށް ކޮރެއާއާ އެކު 400 މިލިޔަން ޑޮލަރުގެ އެއްބަސްވުމެއް ވަނީ ގާއިމްކޮށްފަ އެވެ. މިހާރު އެންމެ 50 ޕަސެންޓް އޮޕަރޭޓް ކުރާ އެ ރޭލްވޭ ރަނގަޅު ވުމަކީ ވެސް ޒިމްމާބްވޭ މީހުންނަށް ކުރިއެރުން ލިބޭނެ ކަމެކެވެ.\nވަޒީފާ އުފައްދާނެ ކަމަށް ކުރި އުއްމީދު\nދަގަނޑު ތަޅާ މީހެއް ކަމަށްވާ އުމުރުން 48 އަހަރުގެ ގިލްބަޓް ނިޔޯނީ ބުނެފައިވާ ގޮތުގައި ޒިމްބާބްވޭގެ ކޯލްޑް ސްޓޯރޭޖް ކޮމްޕެނީ (ސީއެސްސީ) އަށް ސަރުކާރުން ދިން 40 މިލިޔަން ޑޮލަރުގެ އެހީގެ ސަބަބުން އެ ކުންފުނި އަލުން ހިނގައިގަންނާނެ ކަމުގެ އުއްމީދު ވަނީ ލިބިފަ އެވެ. އެއީ ޒިމްބާބްވޭގައި އެއްގަމު މަހުގެ ވިޔަފާރި އެންމެ ފުޅާ ދާއިރާއެއްގައި ކުރަމުން އައި ކުންފުންޏެވެ. ނިޔޯނީ ބުނަނީ އެ ކުންފުނި ފުރިހަމައަށް ހިނގަން ފެށުމަކީ އިތުރު ވަޒީފާތައްް އުފެދޭނެ ކަމެކެވެ.\n"އަހަރެންނަށް އިހުސާސްވޭ ބައެއް ބަދަލުތައް. އެއީ ކުދި ބަދަލުތަކަކަށް ވިޔަސް. ކަންތައްތައް އަހަރެމެން ބޭނުންވާ ހިސާބަށް ނުގޮސްދާނެ. އެކަމަކު އަހަރެންނަށް ހީވަނީ ސަރުކާރުން މަސައްކަތް ކުރަމުން ދާނަމަ އަހަރެމެންނަށް އެހިސާބަށް ދެވޭނެ ހެން. ސަރުކާރުންް ވައުދުވެފައިވާ ގޮތަށް ސީއެސްސީއާއި އެނޫން ކުންފުނިތައް އަލުން ހުޅުވިއްޖެ ނަމަ ހަގީގަތުގައި ވެސް މީހުނަށް ވަޒީފާ ލިބޭނެ" ނިޔޯނީ އަލްޖަޒީރާއަށް\nސީއެސްސީގެ ކައިރީގައިވާ ވޯކްޝޮޕެއްގައި ފަނޑު އައްޔެއްގައި އިނދެ ސޯފާ ހެދުމުގެ މަސައްކަތް ކުރާ ، އުމުރުން 27 އަހަރުގެ މާޝަލް ޒުވަންދަރަސަރާ ބުނި ގޮތުގައި ބަދަލެއް ނާދެ އެވެ.\n"ސަތޭކަ ދުވަސް ފަހުން އަހަރެންނަކަށް ނުފެނޭ ބަދަލެއް. ކަމެއް ބަދަލުވީ ނަމަ ވީ ކުރިން އޮތް ވަރަށް ވުރެ ގޯސް. އަހަރެން މިހިރީ އިގުތިސާދު ރަނގަޅުވަނީ ކިހާ ދުވަހަކުންތޯ ބަލަން،" އޭނާ ބުނެފައި ވެއެވެ.\nޒުވަންދަސަރާ ފަދަ މީހުންނަށް ނަންގަގްވާ ވަނީ ޖަވާބެއް ދެއްވާފަ އެވެ. އޭނާ އެދިވަޑައިގަންނަވަނީ ކެތްތެރިވާށެވެ. ވެރިކަމަށް 100 ދުވަސް ފާހަގަ ކުރެެއްވުމަަށް އާއްމު ކުރެއްވި ވީޑިއޯއެއްގައި މީހުންނަށް އޭނާ ހަނދާަންކޮށްދެއްވާފައި ވަނީ ބަދަލަކީ އެއްރޭ ނިދާފާ ހޭލާހާ އަވަހަށް ވާނެ ކަމެއް ނޫންކަމެވެ.\n"އަހަރެމެން ހަގީގަތް ގަބޫލުކުރަން ޖެހޭނެ. އިގުތިސޯދު އަލުން ރަނގަޅު ކުރަން 100 ދުވަހަށް ވުރެ ގިނަ ދުވަސް ހޭދަވާނެ. ހަގީގީ ބަދަލަށް ވަގުތު ހޭދަވާނެ" ވީޑިއޯގައި ނަންގަގްވާ ވިދާޅުވެފައި ވެއެވެ.\nޕާކިސްތާނަށް ބޭނުންވާ ބަދަލަކީ އިމްރާން ހާން؟


Passport card Rajjeygai tha'aarafu koffi | Mihaaru\nޕާސްޕޯޓް ކާޑް ރާއްޖޭގައި ތައާރަފުކޮށްފި\n11 އޮކްޓޯބަރ 2017 - 10:30 105 comments\nޕާސްޕޯޓް ކާޑު ރާއްޖޭގައި ފުރަތަމަ ފަހަރަށް މިއަދު ރައީސް އޮފީހުގައި ތައާރަފުކޮށްފި އެވެ.\nމޯލްޑިވްސް އިމިގްރޭޝަނުން ބުނީ މިއީ ވިޔަފާރީގެ މުއާމަލާތްތައް ކުރެވޭ ގޮތަށް ދުނިޔޭގައި ތައްޔާރުކުރި ފުރަތަމަ ޕާސްޕޯޓް ކާޑު ކަމަށެވެ.\nމި ޕާސްޕޯޓް ކާޑު ބައިނަލްއަގުވާމީ ދަތުރުތަކާއި އެތެރޭގެ އުދުހުންތަކުގައި ވެސް ބޭނުންކުރެވެ އެވެ. އޭގެ އިތުރުން ބޭންކް އޮފް މޯލްޑިވްސް އާއި މާސްޓަ ކާޑާއި އެލައިޑް އިންޝުއަަރެންސްގެ ހިދުމަތްތައް ވެސް ޕާސްޕޯޓް ކާޑު ބޭނުންކޮށްގެން ލިބެ އެވެ.\nޕާސްޕޯޓް ކާޑުގެ ފުރަތަމަ ކާޑު އެރުވީ ރައީސް އަބްދުﷲ ޔާމީނަށެވެ.\nކާޑު ނެރެދެއްވުމުގެ ރަސްމިއްޔާތުގައި ވާހަކަ ދައްކަވަމުން މޯލްޑިވްސް އިމިގްރޭޝަންގެ ކޮންޓްރޯލަރު މުހައްމަދު އަންވަރު ވިދާޅުވީ ޕާސްޕޯޓް ކާޑުގެ ސަލާމަތީ ކަންކަން ވަރަށް ވަރުގަދަވާނެ އެވެ.\nއޭނާ ވިދާޅުވި ގޮތުގައި ޕާސްޕޯޓު ކާޑުން ފައިސާ މުއާމަލާތުކުރެވޭ ގޮތަށް، ހަމަ އެ މެޓީރިއަލުން ދުނިޔޭގެ އެހެން ގައުމެއްގައި އެ ކާޑު ހަދާފައެއް ނުވެ އެވެ. ކާޑު ހަދާފައިވަނީ ޕާސްޕޯޓުގެ ޑޭޓާ ބޭސް ހަދަން ބޭނުންކުރާ ޕޮލިކާބް މެޓީރިއަލުން ކަމަށް ވެސް އޭނާ ވިދާޅުވި އެވެ.\nރާއްޖޭގައި ފުރަތަމަ ފަހަރަށް ޕާސްޕޯޓު ކާޑު ތައާރަފް ކުރުމަށް ބޭއްވި ހަފުލާގައި ރައީސް ޔާމީންގެ(ކ-2) އިތުރުން އިމިގްރޭޝަންގެ ކޮންޓްރޯލަރު މުހައްމަދު އަންވަރް(ކ)، އިކޮނޮމިކް މިނިސްޓަރު މުހައްމަދު ސައީދު(ވ-3)، ޑިފެންސް މިނިސްޓަރު އާދަމް ޝަރީފް(ވ-2) އަދި ފޮރިން މިނިސްޓަރު އާސިމް އަހުމަދު(ވ) ބައިވެރިވެ ވަޑައިގަންނަވަނީ.-- ފޮޓޯ: ރައީސް އޮފީސް\n"ޕާސްޕޯޓު ކާޑެއްގައި ފައިސާގެ މުއާމަލާތްތައް ހިމެނުމަކީ ދަތިކަމެއް. އަދި ދުނިޔޭގެ އެހެން ގައުމެއްގައި މި ފީޗާސްތައް ހިމަނައިގެން ޕާސްޕޯޓު ކާޑެއް ހަދާފައެއް ވެސް ނެތް. އެހެންވެ، މިއީ ރާއްޖެއަށް ލިބޭ ވަރަށް ބޮޑު ޝަރަފެއް،" އަންވަރު ވިދާޅުވި އެވެ.\nއޭނާ ވިދާޅުވީ އައިޑެންޓިފިކޭޝަން ޑޮކިއުމަންޓް ބޭނުންކޮށްގެން އޮންލައިން ވިޔަފާރިކޮށް، ފައިސާގެ މުއާމަލާތު ކުރެވޭނެ ކަން މިއަދު އިމިގްރޭޝަނުން ސާބިތުކޮށްދީފި ކަމަށެވެ. އަދި އެއީ އިމިގްރޭޝަނުގެ މުވައްޒަފުންނަކީ ހިދުމަތް ދިނުމުގައި ޓެކްނޮލޮޖީއާ ރައްޓެހި ބައެއްކަން އަންގައިދޭ ކަމެއް ކަމަށް ވެސް ވިދާޅުވި އެވެ.\nއަންވަރު ވިދާޅުވި ގޮތުގައި ވޭތުވެ ދިޔަ ދެ އަހަރު އިމިގްރޭޝަންގެ ފެންވަރު ރަނގަޅު ކުރަން ގިނަ މަސައްކަތްތަކެއް ވަނީ ކޮށްފަ އެވެ. އެގޮތުން ގިނަ ހިދުމަތްތަކެއް ތައާރަފްކޮށްފައިވާކަން ފާހަގަކުރައްވައި، އޭނާ ވިދާޅުވީ ސެކަންޑް ޖެނެރޭޝަން ޕާސްޕޯޓު ތައާރަފް ކުރުމާއި އިމިގްރޭޝަން ކްލިއަރެންސް ހޯދަން އޮޓޯގޭޓް ބަހައްޓާފައިވާ ކަމަށެވެ.\nހަފުލާއަށް ފަހު އިމިގްރޭޝަންގެ އެހެން އޮފިޝަލަކު "މިހާރު" އަށް ވިދާޅުވި ގޮތުގައި ދުނިޔޭގެ ކުރިއަރާފައިވާ ބައެއް ގައުމުތަކުގައި ޕާސްޕޯޓްގެ ގޮތުގައި ޕާސްޕޯޓް ކާޑު މިހާރު ވެސް ބޭނުންކުރެ އެވެ. އެކަމަކު ވިޔަފާރީގެ މުއާމަލާތްތަކާއި އިންޝުއަރެންސް ފަދަ ހިދުމަތްތައް ލިބޭ ގޮތަށް ރާއްޖޭގައި ނޫނީ އަދި ޕާސްޕޯޓް ކާޑު ހަދާފައެއް ނުވާ ކަމަށް އޭނާ ވިދާޅުވި އެވެ.\nއާންމުންނަށް މި ކާޑު ދޫކުރަން ފަށާނީ އަދި ދެ ހަފުތާ ފަހުންނެވެ. ކާޑުގެ އަގުތައް އޭގެ ކުރިން އިއުލާންކުރާނެ ކަމަށް އިމިގްރޭޝަންގެ އޮފިޝަލް ވިދާޅުވި އެވެ.\nއިތުރު ލިޔުންތައް އިމިގްރޭޝަން ޕާސްޕޯޓް


Saudi in private sector gai 1.3 trillion dollar investment kuranee\nސައުދީން 1.3 ޓްރިލިއަން ޑޮލަރު ޕްރައިވެޓް ސެކްޓާގައި އިންވެސްޓް ކުރަނީ\nމުހައްމަދު ބިން ސަލްމާން: ސައުދީން ތެލަށް ބުރަވާ މިންވަރު ކުޑަކޮށް ޕްރައިވެޓް ސެކްޓަރު ބާރުގަދަ ކުރަން ލޯން ދޫކުރަން ބޭނުންފުޅުވެ ވަޑައިގަންނަވާ\nސައުދީ އަރަބިއްޔާއިން 1.3 ޓްރިލިއަން ޑޮލަރުގެ ޕްރައިވެޓް ސެކްޓާ އިންވެސްޓްމަންޓެއް އިއުލާން ކޮށްފި އެވެ. މިއީ ސައުދީގެ އިގްތިސޯދު ފުޅާކޮށް އަދި އެ ގައުމުން ތެލަށް ބަރޯސާ ކުރާ މިންވަރު ދަށް ކުރުމަށްޓަކައި ހިންގޭ ބިޔަ ބޮޑު ޕްރޮޖެކްޓެކެވެ. ސައުދީއަށް ލިބޭ އާމްދަނީގެ ދެބައިކުޅަ އެއްބަޔަށް ވުރެ ބޮޑު އަދަދެއް ތެލުގެ ވިޔަފާރި ހިއްސާކުރެ އެވެ.\nސައުދީ ވަލީއަހުދު މުހައްމަދު ބިން ސަލްމާން ވިދާޅުވި ގޮތުން އިންވެސްޓްމަންޓްތަކުގައި އެންމެ އިސް ދައުރެއް އަދާ ކުރާނީ ގައުމީ ތެޔޮ ކުންފުނި އަރާމްކޯ އަދި ގައުމީ ޕެޓްރޯކެމިކަލް ކުންފުނި، ސައުދީ ބޭސިކް އިންޑަސްޓްރީޒް ކޯޕަރޭޝަނެވެ.\nވަލީއަހުދު ވިދާޅުވީ މި ޕްރޮޖެކްޓްގައި 20 އަށް ވުރެ ގިނަ ކުންފުނި ހިއްސާ ކުރާނެ ކަމަށާއި 60 ޕަސެންޓް އިންވެސްޓް ކުރާނީ އަރާމްކޯއިން ކަމަށެވެ.\nމިއީ 2030 ލައިގަތުމުގެ ކުރިން ސައުދީން އިންވެސްޓް ކުރަން ރާވާފައިވާ 3.2 ޓްރިލިއަން ޑޮލަރުގެ ބައެކެވެ. މި އިންވެސްޓްމަންޓްގެ ދަށުން ޕްރައިވެޓް ސެކްޓަރަށް ބޮޑު އެހީތެރިކަމެއް ފޯރުކޮށް ދޭނެ އެވެ.\nސައުދީން ރާވާފައި ވަނީ އިންވެސްޓްކުރަން ޝައުގުވެރިވާ ކުންފުނިތަކަށް ލުއި ލޯނު ދޫކުރުމަށެވެ. އަދި ސަރުކާރުން ޓެކުހާ ގުޅުން ހުރި ދާއިރާތަކުން ލުއި ދީގެން ޕްރައިވެޓް ސެކްޓަރު ބާރުގަދަކޮށް އުފެއްދުންތެރި ކުރުވާށެވެ. އުންމީދަކީ ވަޒިފާ އިތުރުކުރުމާއި އިގްތިސޯދު ފުޅާކުރުމުގައި ޕްރައިވެޓް ސެކްޓަރު މަސްއޫލްކުރުވުމެވެ.\nޕްރިންސް ވިދާޅުވީ މި ޕްލޭންގެ ދަށުން އަރާމްކޯއިން ހިއްސާ ވިއްކާނެ ކަމަށާއި އަމާޒަކީ ޕަބްލިކް އިންވެސްޓްމަންޓް ފަންޑް އިތުރުކޮށް ދައުރުކުރާ ފައިސާ ވެސް އިތުރުކު ރުން ކަމަށެވެ. އަދި ވިދާޅުވީ މި ޕްލޭންގައި ސަރުކާރު ހިއްސާކުރާ ކުންފުނިތަކުން ފައިސާ ޖަމާ ނުކުރާނެ ކަމަށާއި ޕްރޮޖެކްޓްތަކަށް އިންވެސްޓްކޮށް ހޭދަކުރާނީ ކަމަށެވެ.\nޕަބްލިކް އިންވެސްޓްމަންޓް ފަންޑުން ޓޫރިޒަމަށް ވެސް އިންވެސްކުރައްވާނެ ކަމަށް ޕްރިންސް ވިދާޅުވި އެވެ. އޭގެ ތެރޭގައި ބިޔަ ޕްރޮޖެކްޓްތައް ވެސް ހިމަނުއްވާނެ ކަމަށް ވިދާޅުވި އެވެ.\nސައުދީ އަަރަބިއްޔާ މެދު އިރުމަތި ސަލްމާން ރަސްގެފާނު\nސައޫދީ ވަލީއަހުދު މުހައްމަދާ ބައްދަލުކުރާނަން: ބައިޑަން\nސައޫދީގެ އެއާޕޯޓްތައް ޕްރައިވެޓައިޒް ކުރަނީ


ބުނެދޭށޭ ރުހެމޭ 52 – Esfiya – Dhivehi Vaahaka Site\n- by dhiraa wish - 19- July 9, 2019\nއެވަގުތު އެމަގަށް މަޑުކޮށްލި ކާރުގައި އިންނެވި މިޙުރާންއަށް އެދެމެދުގައި ހިނގާދިޔަ ކުޑަ ހަނގުރާމަ ކިތަންމެ ރަނގަޅަށްވެސް ފެނިލެއްވިއެވެ. މިޙުރާންގެ މެޔަށް ތަދެއް އަރައިގެންދިޔައެވެ. އެއީ އޭނަ ދުނިޔޭގައި ހުރެގެން ދެކެން ބޭނުންވީ މަންޒަރެއް ނޫނެވެ. އޭނަގެ މަރުހޫމް އެކުވެރިޔާގެ ދަރިފުޅަށް އޭނަގެ ދަރިފުޅު ބަދުބަހެއް ބުނުމަކީވެސް އޭނައަށް ކެތްނުވާވަރުގެ ކަމަކަށް ވާނެއިރު އެފަދަ މަންޒަރެއްދެކެން އެ ބަލި ހިތަށް ކެތްވާނީ ކޮންފަދައަކުން ހެއްޔެވެ؟\nމިޙުރާން ކާރުގެ ދޮރު ހުުޅުވާލެއްވުމަށްފަހު ވާރޭ ތެރެއަށް ނިކުމެ ވަޑައިގަތެވެ.\n“މަޔާން….” މިޙުރާންއަށް ލޮލުގެ ކޮއެފަދައިން ލޯބިވެލައްވާ ދަރިފުޅަށް ގޮވާލެއްވުނީ ދުވަހަކު ގޮވާނުލެއްވޭހާ ބާރަށް އަޑު ހަރުކަށިކޮށެވެ. އެއަޑަށް މަޔާންއަށް ބައްޕައާއި ދިމާލަށް ބަލާލެވުނީ ސިހިފައެވެ. ހައިރާންކަމުގެ ނަޒަރަކުންނެވެ.\n“ހަމަ މިހާރު މައާފަށް އެދޭ…” މިޙުރާން އަމުރުކުރެއްވިއެވެ. އެ މޫނުމަތިން ފުރަތަމަ ފަހަރަށް މަޔާންއަަށް ފެނުނު ރުޅިވެރިކަމުގެ ލިޝާންތަކާއިއެކު މަޔާންގެ ދުލުގައި ތަޅެއް އެޅުވިގެންދިޔައެވެ.\n“އެކަމް… ބައްޕާ…” މަޔާން ވާހަކަދައްކަން އުޅުމާއިއެކު މިޙުރާން އަތްއުފުލާލައްވަމުން އެކަން މަނާކޮށްލައްވައިފިއެވެ.\n“އިތުރުވާހަކަ ދައްކާކަށްނެތް…. ގޮސް ކާރަށް އަރާ….” މިޙުރާންގެ އަޑުގައިވީ އަމުރުވެރިކަމާއިއެކު ހިތްހަމަނުޖެހިލައްވާފައިހުރެ މަޔާންއަށް ބައްލަވާލެއްވިގޮތުން ބަހެއްބުނުމެއްނެތި ކާރާއި ދިމާލަށް ހިނގައިގަތެވެ. އެއާއިއެކު މިޙުރާންގެ ނަޒަރު ދަތުރުކުރެއްވީ ހިމޭންވެފައި ހުރި ހައިޒަލްއަށެވެ. އެ ޒުވާންކަން ވިދަމުންދާ މޫނުން އެކުވެރިޔާގެ މޫނު ސިފަވެގެންދިޔައިރު އެ ހަށިގަނޑު ގެނެސް އަތުތެރެއަށް ލާން ހިތް އެދުނެވެ. އެކުވެރިޔާގެ އަމާނާތް އެއަތުގެ ތެރޭ ފޮރުވާލަން ހިތް އެދުނެވެ. އެ ސޫރަ އެމީހުން އެކީ ހޭދަކުރި އުފާވެރި މާޒީގެ ހަނދާންތައް އާކޮށްދިންއިރު މިޙުރާންގެ ހިތުގައި ދިލަ ރިހުމެއް އުފެދުނެވެ.\n“މަޔާންގެ ފަރާތުން އަހަރެން މައާފަށް އެދެން…” މިޙުރާން ބުނެލެއްވިިއިރު ހައިޒަލްގެ މޫނުން ފެށިގެން މުޅި ހަށިގަނޑަށް ފުން ނަޒަރަކުން ބައްލަވާލެއްވިއެވެ. އެއީ ހަމަ އޭނަގެ އެކުވެރިޔާއެވެ. އެކުވެރިޔާގެ ދިރިހުރި ތަސްވީރެވެ. ޅައުމުރުގައި އެމީހުން ދޫކޮށްދިޔައިރު އެ އެކުވެރިޔާ ހުރިގޮތާއި އެއްވެސް ތަފާތެއްނެެތެވެ.\n“ބޭބޭ…” މިޙުރާން ކާރާއި ދިމާލަށް ހިނގައިގަތްނެވިއިރު ހައިޒަލް ގޮވާލިއަޑުއިވިފައި ފިޔަވަޅުތަކަށް ހުއްޓުމެއް އައެވެ. ހިނދުކޮޅަކަށްނަމަވެސް އެ ލޮލުން ވޭނެއްގެ އަސަރު ފެނިލެއްވިއެވެ. އެންމެ ފުރަތަމަ ދުވަހެކޭ އެއްފަދައިން މިއަދުވެސް އެއަޑުން “ރާން އަންކަލްއޭ” ކިޔާފައި ގޮވާލާނެނަމައޭ ހިތަށް އެރުއްވިއެވެ. ނަމަވެސް އެގޮވާލި ގޮތުންވެސް އެދެމެދުގައިވާ ގުޅުން އަންގައިދީފިއެވެ. ހައިޒަލްއަށް ދުރުމީހަކާއި ޢޭނަ ތަފާތެއް ނެތެވެ.\nހައިޒަލް މިޙުރާންގެ މޫނަށް ބަލަހައްޓައިގެން ހުރިއިރު ހިތަށް އެތަށް ސުވާލުތަކެއް އަރާ ފައިބަމުންދިޔައެވެ. އެއީ އެދުވަހު އޭނައަށް ޒެލްއޭ ކިޔާފައި ގޮވި މީހާއެވެ. އޭނައަށް މިވީހާތަނަށްވެސް ލޯބިން “ހައި” ނޫން ނަމެއް ނުކިޔާއިރު ނުދަންނަ މީހަކު އޭނާއަށް އެނަމުން ގޮވީ ކީއްވެހެއްޔެވެ؟ އެހެންނޫންނަސް އޭނައަކީ އޭނަ ދަންނަ މީހެއްހެން ހީވަނީ ކީއްވެހެއްޔެވެ؟ ގާތްކަމުގެ އިހުސާސެއް ކުރެވެންޖެހޭ ސަަބަބަކީ ކޮބާހެއްުޔެވެ؟\n“ބޭބެ އަޅުގަނޑު ދަންނަނީ ކިހިނެތްތޯ؟” ހައިޒަލް ސުވާލުކުރިއިރު މިޙުރާންއަށް އެ މޫނަށް ބައްލަވާލެއްވުނީ ތަފާތު ނަޒަރަކުންނެވެ. ހައިޒަލްގެ ހަނދާނަށް އެއްވެސްކަމެއް ނާންނާނީބާވައޭ ހިތަށް އެރިއެވެ.\n“އެދުވަހު އަޅުގަނޑަށް ޒެލްއޭ ކިޔާފައި ގޮވީ ބޭބެއެއްނު… ބުނެދެއްވަބަލަ ޒެލްއަކީ ކާކުކަން؟ އަޅުގަނޑާއި ގުޅުމެއް ހުރިފަރާތެއްނު ޒެލްއަކީ…” ހައިޒަލްގެ ބުމަގާތްވިއެވެ. ޒެލްއަކީ އޭނަކަމަށްހިތް ބުނާއިރު އޭނައަށް އެންމެން ކަމެއް ސިއްރުކުރަމުންދާކަމުގެ އިހުސާސްކުރެވެން ފަށައިފިއެވެ. ހައިޒަލްގެ ސުވާލާއިއެކު މިޙުރާންގެ ނޭވާ ހާސްވެލައްވާގޮތްވިއިރު އެލޮލުން ފެނިލެއްވީ ހިތްދަތިކަމުގެ އަސަރުތަކެވެ. ހައިޒަލް ކޮނޑުގައި ހިފާގަތްގަތީނުން ހުރިހާ ހަނދާނެއް އާކޮށްދެން ހިތްއެދުނެވެ. މިހުރިހާ ދުވަސްތަކެއް ފާއިތުވެގެން ދިޔައިރުވެސް ހަނދާނުގެ ކުޑިފުކެއްވެސް ހައިޒަލްގެ ސިކުނޑިއަށް ނައީ ކީއްވެހެއްޔެވެ؟\n“ޒެލްއަކީ އަހަރެންގެ އަތުން ބީވި ފިރިހެން ދަރިފުޅު…” މިޙުރާން ބުނުއްވުމަށްފަހު ހަލުވި ފިޔަވަޅުތަކެއްގައި ކާރާއި ދިމާލަށް ހިންގަވައިގަތެވެ. އޭނައަށް ހައިޒަލް އޮޅުމުގެ ސިލްސިލާއަކަށް ފައްތާލެވުނީތީ އެތައް ފަހަރަކު އަމިއްލަ ނަފްސުކުށްވެރިކުރެއްވުނެވެ. އޭނައަށް ހަޤީގަތް ކިޔައިދެވުނުނަމައޭ ހާސްފަހަރު ހިތަށް އެރިއެވެ. ނަމަވެސް އެ ކުއްޖާގެ މައްޗަށް އޭނައަށް އެވަރުގެ ހައްޤެއްނެތެވެ. އެކުވެރިޔާއާއިއެކު އެ ކުއްޖާފުޅުގެ މައްޗަށް އޭނައަށްވާ ހުރިހާ ހައްޤެއްނެތިގެން ދިޔައީއެވެ.\nމިޙުރާން ކާރަށް އެރުއްވިގޮތަށް ދެއަތުން މޫނު ފޮރުވާލެއްވިއެވެ. އޭނަގެ ލޯމައްޗަށް މިމަންޒަރު ފެނުމުގެ ކުރިން ފުރާނަގެންދެވިނަމަވެސް މާ ހިތަށް ފަސޭހަވީހެއެވެ. ކަށްވަޅުގައިވާ އެކުވެރިޔާއާއި މެދު ވިސްނިފައި މިޙުރާންގެ ކަރުނަތައް ހުއްޓުވަން ނުކުޅަދާނަވެލައްވާވަރުވިއެވެ.\n“ޔާން ދަރިފުޅުގެ ފަރާތުން މިފަދަކަމެއް ފެނިދާނެކަމަށް ބައްޕަ އުއްމީދެއްނުކުރަން… ބައްޕަ ޔާންއަށް ދިން ތަރުބިއްޔަތާއިމެދު ބައްޕަގެ ހިތުގައި ފުރަތަމަ ފަހަރަށް ދަރިފުޅު ޝައްކު އުފައްދައިފި…” މިޙުރާން ވާހަކަދެއްކެވިއިރު އެއަޑުގައިވީ ހިތާމައިން މަޔާން އިސްޖަހާލީ ބައްޕަގެ މޫނަށް ބަލާލާނެހާ ހިތްވަރު ނެތިފައެވެ.\nމިޙުރާންގެ ލޮލުން ކަރުނައިގެ އަސަރު ފެނިލެއްވިއެވެ. ހައިޒަލްއަކީ ޔަޒްދާން ފަަދައިން އޭނަގެ ލޭ ހިއްސާނުކުރާ އޭނަގެ އުފަންދަރިފުޅެވެ. އޭނަގެ މަރުހޫމް އެކުވެރިޔާ މިދުނިޔެއަށް ދޫކޮށްފައިދިޔަ ހަމައެކަނި ނިޝާނެވެ. މަޔާންއާއި ހައިޒަލްއަކީ އެންމެ ތުއްތުއިރުންފެށިގެން އެކީގައި ބޮޑުވަމުން އައި ދެކުދިންނެވެ. ދުނިޔެ އެމީހުންގެ ދިރިއުޅުމަށް ގެނައި ލޮޅުމުގެ ސަބަބުން އެދެކުދިން ވަކިވެ، އަލުން އެކުވިއިރު މިހާރު އެތިބީ ދުޝްމަނުންނަށްވާ ހިސާބުގައެވެ. އެކަކު އަނެކަކުގެ ގަޔަށް އަތްލާން ތައްޔާރަށެވެ. އެކުދިންނަށް ހަޤީގަތް އިނގޭނެނަމައެވެ. މިހާރު ހަނދާންނެތަސް މަޔާންގެ އެތަކެއް ރެއެއްގެ ނިދި އެ އެކުވެރިއެއް ނުފެނިގެން ރުޅިވި އެކުވެރިޔަކީ ހައިޒަލްކަން މަޔާންއަށް އިނގޭނެނަމައެވެ\nމިޙުރާން ލަގޮނޑިއަށް ކެތްނުލައްވާވަރުވިއެވެ. މަޔާންއާއި ހައިޒަލްގެ ގުޅުން އެފަދަ ފައްތަރަަކަށް ދިޔައީ އެދެމެދުގައި ކޮންކަމެއް ހިނގައިގެން ހެއްޔެވެ؟ އޭނަގެ މަޔާންއަކީ ދުވަހަކު މީހެެެއްގެ ގަޔަށް އަތްއިސްކުރި ކުއްޖެއް ނޫނެވެ. މިއަދު ހައިޒަލްއާއި ތަޅައިފޮޅައިގަންނަން ޖެހުނީ ކީއްވެހެއްޔެވެ؟ އެދެމެދުގައި އޭނައަށް ނޭނގޭ ދެކޮޅުވެރިކަމެއް އޮތީ ހެއްޔެވެ؟ ނޫނީ މަޔާންގެ ތަބީއަތު ހަރާބުވެފައިވާ ވަގުތަކަށް ވާތީ އެގޮތަށް ކަންތައް ކުރެވުނީ ހެއްޔެވެ؟\nމެންދުރުފަހުން އިންވެސްޓިގޭޓްޝަންއަށް ހާޒިރުވި މީހުން ނިކުމެ އިންވެސްޓިގޭޓް ރޫމް ހުސްވުމާއި މަޔާންއާއި އައިޒާން އެރޫމްގެ ގޮނޑިތަކުގައި ޖައްސާލިއެވެ. އެ ރޫމް ފުދޭވަރަކަށް ބޮޑުއިރު ބިއްލޫރިގަނޑެއް ޖަހާ ރޫމްވަނީ ދެބަޔަށް ބައިކޮއްލާފައެވެ. މަޔާންމެން މަޑުކޮށްލައިގެން ތިބި ބައިގައި މޭޒާއި ގޮނޑިތައް ޖަހާލުމަށްފަހު ކޮމްޕިއުޓަރުތައް އަތުރާލައިފައިވާއިރު އަނެއްބައިގައި ތިބޭ މީހުން ދައްކާ ވާހަކަ އަޑުއިވޭގޮތަށް ސްޕީކަރުތައް ބަހައްޓާފައިވެއެވެ. ބިއްލޫރިން ވަކިކޮށްލެވިފައިވާ ބައި ހުސްކޮށް ފެންނަ އިރު އެ ބައިގައި ބަހައްޓާލެވިފައިވަނީ މޭޒަކާއި ގޮނޑިއަކާއެވެ. އެއީ މައްސަލަތަކުގައި ހާޒިރުކުރާ މީހުންނާއި ސުވާލުކުރަން ހާއްސަކޮށްފައިވާ ބައެވެ.\nމަޔާން ކޮމްޕިއުޓަރުގެ ގޮނޑި ދެއަތަކަށް އަނބުރާލަ އަނބުރާލައިންއިރު އަތުގައި އޮތް ފައިލްއަށް ނަޒަރު ހިންގަމުންދިޔައެވެ. އޭރު އައިޒާންވެސް ކޮންމެވެސް އެއްޗެކޭ ކިޔަމުންދިޔައެވެ.\n“މަޔާންތަ ކޮމްޕިއުޓަރ ހުޅުވީ…” ރޫމްއަށް ވަތް ޒިޔާދު ވާހަކަދެއްކި އަޑުއިވިފައި މަޔާންއާއި އައިޒާން ޒިޔާދުއާއި ދިމާލަށް ބަލާލިއެވެ. އޭރު ޒިޔާދުގެ ދެލޯ ބޮޑުކޮށްލެވިފައިވާތަންފެނި ޒިޔާދުގެ ނަޒަރު ދަތުރުކޮށްފައިވާ ދިމާލަށް މަޔާން ބަލާލިއެވެ. މަޔާންގެ އަތުން ބަޓަންއަށް ފިތިގެން ކޮމްޕިއުޓަރު ހުޅުވިފައިވާއިރު ސްްކްރީން ފުރާލައިފައިވަނީ ފޮޓޯތަކުންނެވެ. އެކި މީސްމީހުންގެ ފޮޓޯތަކެވެ. ގިނައީ ފިރިހެނުންގެ ފޮޓޯތަކެެވެ. އައިޒާން މަޔާންއަށްވުރެ ކުރިން ފޮޓޯތައް އަޅުވަމުން ވަކިވަކީން ފޮޓޯތައް ބަލަންފެށިއެވެ. އެއާއިއެކު އެ މޫނުމަތިން ތަފާތު ކުލަވަރެއް ފެނިލިއެވެ. ގިނަ ފޮޓޯތަކުގައިވަނީ އަނދައިގެންގޮސް ސިފަ ވަކިނުކުރެވޭވަރުވެފައިވާ މޫނުތަކެވެ.\n“ކީއްވެ އެހެން އައިޑީއަކުން ތި ފޮޓޯތައް އަޕްލޯޑްކޮށްފައި ހުންނަންވީ… ތިއީ މިތަނުގެ މެއިލްއެއްނޫން…” ޒިޔާދުގެ ނިއްކުރިއަށް ރޫތައް އަރައިގެންދިޔައެވެ. އެމީހުން ތަހްގީގަށް ނަގާފައިވާ ފޮޓޯތަކެއް އެހެން ފަރާތަކަށް ލިބުމުން ޒިޔާދުގެ ހިތުގައި ޝައްކުގެ އޮއެވަރެއް ހިނގާލިއެވެ.\n“މިތަނުގައި ބޭނުން ނުކުރާ މެއިލްއަކުން ސައިންއިންވާނީ ކާކު؟ ޔާން ވެއިޓް… ބަލާބަލަ މީ ޔާން ނަގަން އުޅުނު ކޭސްގެ ވިކްޓިމްސްއެެއް ނޫންތަ؟ ސަރ އޭ.އެޗް ފިނޭޝިއަލްގެ ހާދިސާގައި މަރުވި ފަރާތްތަކެއް ނޫންތޯ މިއީ…” އައިޒާންގެ މޫނުމައްްޗަށް ވެރިވި ނުތަނަވަސްކަމުގެ ކުލަވަރާއިއެކު ޒިޔާދުއާއި ވާހަކަދެއްކިއިރު ޒިޔާދު ބޯޖަހާލައިފިއެވެ. އެއާއިއެކު މަޔާން އައިޒާންގެ އަތުން މައުސް އަތުލުމަށްފަހު ފޮޓޯތައް ތިރިއަށް ސްކްރޯލްކުރަންފެށިއެވެ.\n“ކާކު އެންމެފަހުން މިތަނަށް ވަނީ…” މަޔާން އަމުރުވެރިގޮތަކަށް ސުވާލުކޮށްލިއިރު އެ ބުމަގޮށްޖެހިފައިވެއެވެ. އެވަގުތު އައިޒާން މަޔާންއާއި ދިމާލަށް ބަލާލަމުން ތުންފަތް ހަރަކާތްކޮށްލިއިރު އައިޒާން ބުނި އެއްޗެއް ވަގުތުން މަޔާންއަށް ނަގައިގަނެވުނެވެ. މަޔާންގެ ރުޅި ކޮންޓްރޯލްނުކުރެވޭފަދަ ވަގުތުކޮޅަކަށްފަހު ގޮނޑިން ތެދުވިގޮތަށް ދޮރާއި ދިމާލަށް ހިނގައިގަތެވެ. އެވަގުތު މަޔާން ހުއްޓުވަންވެގެން އައިޒާން ގޮވާލިއިރު މަޔާން އެއަޑުއިވޭކަަމަށްވެސް ނުހަދާ ދޮރު ހުޅުވާލައިފައި ބޭރަށް ނިކުތެވެ. އޭނަގެ ރުޅި ކޮޅުންލަމުންދިޔައިރު އަތުން ފައިން ގޯހެއް ހެދިދާނޭހެން ހީވިއެވެ. ރިޔާޒްގެ ނުބައިކަން މުޅި އޮފީހަށް އަންގާ އިއުލާންކުރަން އެހާ ބޭނުންވީ ފަހަރެއް ނާނދެއެވެ. ފަރުދާގެ ފުރަގަހުގައި ހުރެގެން ރިޔާޒު ލައްކަ ކުޅިބައި ރާވައިފިއެވެ.\nފުސް ބިއްލޫރިން ވަކިކޮށްފައިވާ ކެބިންގެ ކުރިމައްޗަށް ހުއްޓުމުން މަޔާން ކެބިންގެ ދޮރުގައި ޓަކިދިނެވެ. އެތެރެއިން ވަންނާށޭ ބުނުމާއިއެކު މަޔާން ކެތްތެރިކަން ކުޑަވެފައިވާގޮތަކަށް ދޮރު ހުޅުވާލިގޮތަށް ކެބިން ތެރެއަށް ދެމިގަތެވެ. މީހުންނާއި ބައްދަލުކުރަން ހާއްސަކޮށްގެން ކެބިންގެ އެއްފަރާތުގައި ބަަހައްޓާފައިވާ ސޯފާތަކުން ސޯފާއެއްގައި އިން ޗީފް ޕްރޮސިކިއުޓަރ ނިހާލްގެ ނަޒަރު މަޔާންއަށް ހުއްޓުނުއިރު އޭނަގެ ކައިރީ ހަރަކާތްތެރިވަމުންދިޔަ ދެ މުވައްޒަފުން ގާތު ކޮޮންމެވެސް އެއްޗެކޭ ބުނުއްވިއެވެ. އެއާއިއެކު އެދެމުވައްޒަފުން ކެބިންއިން ނިކުންނަން ހިނގައިގަތްއިރު މަޔާންއަށް ބައްލަވާލައްވަމުން ނިހާލް ސޯފާގައި އަތުން ޖަހާލެއްވިއެވެ. އޭރު ނިހާލްގެ ސެކެޓްރީ ތަބަކަށް ލައިގެން ގެނައި ހޫނު ދެކޮފީތަށި ބިއްލޫރި މޭޒުމަތީ ބަހައްޓަމުން ދުރަށްޖެހިލައިފިއެވެ.\n“ސަރ މަޔާންްއާއި ބައްދަލުކޮށްލަން ބޭނުންވެފައި ހުއްޓާ ކެބިންއަށް ތިއައީ… ފުރަތަމަ މަޔާން ސަރއާއި ބައްދަލުކުރަން ބޭނުންވި ސަބަބު ސަރއަށް ބުނެދޭންވީނު…” ނިހާލްގެ އަޑުން ފާޅުވީ އޯގާތެރިކަމެވެ. މަޔާން އެ ކެބިންއިން ފެނުމާއިއެކުވެސް މަޔާން އައި ސަބަބާއި އޭނަ މަޔާންއާއި ބައްދަލުކުރަން އުޅޭ ސަބަބަކީ އެއް ސަބަބެއްކަމަށް ނިހާލްގެ ހިތް ބުނެލިއެވެ.\n“ސަރ…1998 ވަނަ އަހަރުގެ އޭ.އެޗް.ފިނޭޝިއަލް ކޭސް އަލުން އިންވެސްޓިގޭޓްކުރަން އަޅުގަނޑު ބޭނުންވޭ…” މަޔާން ދެއަތްޖޯޑުކޮށްލަމުން ނިހާލްގެ މޫނަށް ބަލާލިއެވެ.\n“މި ކޭސް އަލުން އިންވެސްޓިގޭޓްކުރަންޖެހޭކަމަށް މަޔާންއަށް ހީވާ ސަބަބުތަކަކީ ކޮބާ؟” ނިހާލް އެއްސެވިއިރު މަޔާން ދޭނެ ޖަވާބަކާއިމެދު ޝައުގުވެރިވެފައިވާކަމުގެ ކުލަވަރު އެ މޫނުމަތިން ފާޅުވިއެވެ.\n“މިކޭސްގައި ޝައްކު އުފެދޭފަދަ ކަންތައްތަކެއް އެބަހުރި… ގުދުރަތީގޮތުން ހިނގި ހާދިސާއެއް ނަމަވެސް އިހުމާލްވި ފަރާތްތަކެއް ޒިންމާނަގަންޖެހޭނެ ފަރާތްތަކެއްވާނޭކަމަށް އަޅުގަނޑު ގަބޫލުކުުރަނީ… 15 މީހުން މަރުވުމަކީ ކުޑަކަމެއްނޫން… ކުޑަކޮށްވެސް ޝައްކުއުފުދޭފަދަ ކަމެއް ފެންމަތިވާނަމަ އޭގެ އެންމެ ފުނަށް ފީނަން އަޅުގަނޑުމެން އެބަޖެހޭ…” މަޔާންގެ ޖަވާބު އިވިލައްވާފައި ނިހާލް ހިނިތުންވެލެއްވިއެވެ.\n“އަލުން މައްސަލައެއް އިންވެސްޓިގޭޓްކުރުމުގެ މާނަ މަޔާންއަށްވެސް އިނގޭނެ… އޭގެ މާނައަކީ ކުރީގެ އިންވެސްޓިގޭޝަންގައި ކޮންމެވެސް ކަމެއް ގޯސްކޮށް ދިޔައީއޭ…. ވީއިރު ކޯޓު މަރުހަލާ ނިމޭނީ ހަމައެކަނި ކުށްވެރިން ހޯދިގެންނެއްނޫން… އިހުމާލްވި މީހުންނަށް އަދަބުވެސް ލިބިގެން… މިހެން ކިޔާލިޔަސް މިހުންނަނީ ވަރަށްބޮޑެތި ކަންތައް… ގިނަފަހަރު އަލުން ކޭސްތައް ހުޅުވުމަކީ ގިނަ ގޮށްޖެހުންތަކެއް ދިމާވާނޭ ކަމެއް….” ނިހާލްގެ މޫނުން ސީރިޔަސްކަން ފެނިލެއްވިއެވެ.\n“މި ކޭސްއަކީ މިހާތަނަށްވެސް މިތާގައި މަސައްކަތްކުރި ޕްރޮސިކިއުޓަރުން ޝައުގުވެރިކަން ފާޅުކޮށްފައިވާ ކޭސްއެއް… ނަމަވެސް އެ މީހުން ކުރި މަސައްކަތުން އެދެވޭ ނަތީޖާއެއް ނެރެވިފައެއްނުވޭ… ސަރ މަޔާންގެ ޕޮޓެންޝިއަލްއާއިމެދު ޝައްކުކުރަނީކީ ނޫން… މަޔާންއަށްވެސް އިނގޭނެ މަޔާންގެ ބައްޕައަކީ މިތާގައި މަސައްކަތްކުރެއްވި ޕްރޮސިކިއުޓަރެއްކަން… މިއީ މިޙުރާން ސަރގެ ޕްރޮފެޝަންގައި ކުރިމަތިލި އެންމެ އުނދަގޫ ކޭސް… ފަސްއަހަރުވަންދެން މިޙުރާން ސަރ މިކޭސްގައި އެކިގޮތްގޮތުން މަސައްކަތްކުރެއްވި… ނަމަވެސް ކާމިޔާބެއްނުވި… ނަތީޖާއަކަށްވީ އެންމެ މަތީ މަޤާމްގައި ހުންނަވާފައި ސަރގެ ޕްރޮފެޝަންއާއި މުޅިއުމުރަށް ސަރ އަލްވަދާއު ކިޔުން…” ނިހާލް ވާހަކަދައްކަވަމުންދިޔައިރު މަޔާން އެ މޫނަށް ނަޒަރު ހުއްޓާލައްވައިގެން އިންނެވީ މޫނުމަތީގެ ކުލަވަރު ދިރާސާކުރާފަދަ ގޮތަކަށެވެ.\n“އަޅުގަނޑު ޔަގީންކަންދެން މިކޭސް އަޅުގަނޑާއި ހަވާލުކޮށްފިނަމަ އަޅުގަނޑުގެ ފުލް ޕޮޓެންޝިއަލް ދައްކާނޭކަމަށް….” މަޔާންގެ އަޑުގައިވީ ސާބިތުކަމެވެ.\n“ސަރ އެފަރާތެއްގެ މަސައްކަތާއިމެދު ވަރަށް ހިތްހަމަޖެހޭ ފަރާތެއް މަޔާންއަކީ… މިހާތަނަށްވެސް މަޔާން ވަރަށް ގިނަ މައްސަލަތަކެއް ކާމިޔާބުކަމާއިއެކު ނިންމައިފި… ސަރ ޖެހިލުމެއްނުވޭ މިފަދަ ކޭސްއެއް މަޔާންގެ އަތްމައްޗަށް ދޫކޮށްލާކަށް… މިއީ ކުރީގެ ކޭސްއަކަށްވެފައި ވަރަށް ބޮޑު ކޭސްއަކަށްވާތީ ސަރ މަޔާންއަށް ޗެލެންޖްއެއް ހަވާލުކުރާނަން… ދެ މަސްތެރޭ މިމައްސަލަ އެއްކޮށް ނުނިމުނަސް ޝައްކުކުރެވޭފަރާތްތައް މަޔާންއަށް ޔަގީންވާ ދަރަޖަައަކަށް ހޯދިއްޖެނަމަ ބަލާ މީ މަޔާންގެ ކޭސްއެއްކަމަށް… އޭރުން ޔޫއާރ ވެލްކަމް ޓު ގޯ އެ ހެޑް…” ނިހާލް ހިނިތުންވެލައްވަމުން މަޔާންއާއި ސަލާމްކޮށްލަން އަތްދިއްކޮށްލެއްވިއެވެ. އެ މޫނުމަތިން ފާޅުވީ މަޔާންއަށް އޭނަ އިތުބާރުކުރާކަމުގެ ކުލަތަކެވެ. މަޔާންއަށް އެކަން ކުރެވޭނޭކަމުގެ ޔަގީންކަން ނިހާލްއަށް އޮތެވެ.\n“ތެންކް ޔޫ ސަރ… އިންޝާ ﷲ އަޅުގަނޑު ތިކަން ހާސިލްކުރާނަން… އަޅުގަނޑުގެ ބެލުމުގެ ދަށުން މިކޭސް ކުރިއަށް ގެންދެވޭނޭ ފުރުސަތު ހޯދާނަން…” މަޔާންގެ އަޑުގައިވީ ފޯރިއާއިއެކު އެ މޫނު ވިދައިގަތްހެން ހީވިއެވެ.\n“ވެލް… އައި ލުކް ފޯރވާރޑް ޓު…” ނިހާލް ހިނިތުންވެލައްވަމުން ބުނެލެއްވިއެވެ. މަޔާންގެ މަސައްކަތް ދެކުމަށް ނިހާލް ކެތްތެރިކަން ކުޑަވެލައްވާގޮތްވެލެއްވިއެވެ. މަޔާންއަކީ އެ ކުއްޖެއްގެ މަސައްކަތާއިމެދު އޭނަ އެންމެ ހިތްހަމަ ޖެހޭ އަދި އެންމެ އިތުބާރުކުރެވޭ ފަރާތެވެ. މަޔާންގެ ހުންނަ މިޖާޒަކުން މިޙުރާންގެ ހަރުދަނާ ޝަހްސިއްޔަތު ރަމްޒުކޮށްދިނުމަކީ ނިހާލްއަށް މަޔާންއާއިމެދު ގާތްކޮށް ދެކެވޭ ސަބަބެވެ.\nކެބިންއިން ނިކުމެފައި މަޔާން ވައިގެތެރެއަށް ގޮށްމުށުގެ ހަމަލާއެއް ދޫކޮށްލިއެވެ. އޭނަގެ މޫނުމަތިން ހިތްހަމަޖެހުމުގެ ލިސާންތައް ފާޅުވިއެވެ. އޭނަގެ އަމާޒަށް ވާސިލްވުމަށް ފުރަތަމަ ފިޔަވަޅު ނެގުނީއެވެ.\nޝަލީންގެ ބަަނޑަށް ތިންމަސްވީއިރު ދޭތެރެއަކުން ބަނޑުގައި ރިއްސާފަދަ ގޮތެއްވާންއުޅެއެވެ. ހޮނޑުލެވޭވަރުން ތެދުވެ އުޅުން ޝަލީންއަށް ދަތިކަމަކަށްވެފައިވެއެވެ. ކިރިޔާ ވަހެއް ޖެހިލިޔަސް އޮކާ ދަމަ ދަމާ ޝަލީން ހަލާކުވާވަރުވެއެވެ. އަދި ރޭގަނޑަށް ވާ އުނދަގޫތައް ވަކީން ބޮޑެވެ. ގިނަފަހަރު ލޮލަށް ބަރުވެގެންގޮސް ލޯ ހުޅުވާލެނެހާ ވަރު ނުހުރެއެެވެ. ޝަލީން ޔަގީންކުރަނީ ދުވަސްކޮޅަކުން އެކަންތައް ރަގަޅުވެދާނެކަމަށެވެ. ވަރުބަލިވެ ހޮނޑުލެވި ދަރިފުޅަށްޓަކައި އެތަށް އުފަލަކުން މަހުރޫމްވެ ހުންނައިރުވެސް ޝަލީންގެ ހިތުގައި އެއްވެސް ޝަކުވާއެއް ނުވެއެވެ. ދަރިފުޅާއިމެދު އެ ހިތުގައި އުފެދިފައިވަނީ އެއަށްވުރެ ފުން ލޯތްބެކެވެ. މިހާރުއްސުރެ ދަރިފުޅާއިހެދި ޝަލީން ހުންނަނީ މާވަރެކެވެ. އޭނަގެ ހުސްވަގުތުތައް ދަރިފުޅަށް އެކި ވާހަކަތައް ކިޔައިދިނުމަށް ހުސްކޮށްލައެވެ.\nޝަލީން ދެރަވަނީ މަޔާންއަށް އޭނަ ބަލިވެއިންކަން އަންގައިދީފައިކުރި މެސެޖަށް މަޔާންގެ ފަރާތުން އަދިވެސް ޖަވާބެއްނުލިބޭތީއެވެ. ފޯނަށް ގުޅިޔަސް އަބަދުހެން ލިބެނީ ފޯން ނިއްވާލައިފައި އޮންނަކަމުގެ މެސެޖެވެ. ނުވިތާކަށް މަޔާން ޝޯޝަލް މީޓިއާއިންވެސް އޭނަ ބްލޮކްކޮށްލާފައެވެ. އެވަރުންވެސް ޝަލީންއަށް ތަކުރާރުކޮށް މެސެޖްކުރެވުނުވަރެއް ނޭނގުނެވެ. މިދުވަސްކޮޅު ޝަލީން ޑިއުޓީއަށް ދިޔުން މަދުކޮށްލާފައިވުމާއިއެކު މަޔާންއާއި ދިމާވުމުގެ ފުރުސަތުތައް ހަނިވެފައިވެއެވެ. ދަރިފުޅަށްޓަކައި ހިތާމަނުކުރަން ޝަލީން އަމިއްލަ ނަފްސަށް ހުވާކޮށްގެން ހުރިނަމަވެސް، އޭނަގެ ދެކެ މަޔާން ކުރާ ނަފްރަތުގެ ސަބަބުން އަމިއްލަ ލެއިން ވިންދުޖަހަމުންދާ ދަރިފުޅުވެސް މަޔާންއަށް މުހިންމުނުވީކަމަށް ހިތްބުނާކޮންމެ ފަހަރަކު ޝަލީން ކަރުނައޮއްސަން ޖެހެއެވެ. މަޔާން އޭނަ ހީކުރިވަރަށްވުރެވެސް ހިތްހަރެވެ. އޭނަގެ މެސެޖް ކިޔައިލައިގެންވެސް އެ ހިތަށް ގުޑުމެއް ނައެވެ. އެ ހިތުގައި ވަޅުޖަހަމުންދާ ލޯބި ދަރިފުޅަށްޓަކައިވެސް ހޭލައެއް ނުގަތެވެ.\nމެންދުރުގެ ހޫނުން ދުނިޔެއަށް ފިއްސަމުން ދިޔަވަގުތު އޭސީގެ ފިނިކަން ހިފަމުންދިޔަ ކެބިންގެ ތެރޭގައި ހައިޒަލް ގޮނޑިއަށް ހަށިގަނޑު ދޫކޮށްލައިގެން އޮތްއިރު ހުއްޓުމެއްނެތި ތަނަވަސް ނިއްކުރިމަތީގައި އަތުގެ އިނގިލިތައް ހިންގަމުންދިޔައެވެ. އެ ބޮލުގެ ތެރޭގައި ހިނގަމުންދާ ކަންތައްތަކުގެ ސަބަބުން އޭނަގެ ސިކުނޑިއަށް ހަމަޖެހިލާނޭ ފުރުސަތެއް ނުލިބެއެވެ. ނައިނާއާއި އޭނައަށް ތަކުރާރުކޮށް މިދުވަސްކޮޅު ލޯމަތިން ފެންނަމުންދާ މަންޒަރުތައް އޭނަގެ ސިކުނޑި ނުތަނަވަސްކުރުވާ ބަޔަކަށްވެފައިވެއެވެ. އަބަދާއި އަބަދު އެކަމާއިމެދު ވިސްނޭއިރު އޭނަގެ ބޮލުން ރިހުން ވަކިނުވެއެވެ. ލޯމަތިން ތަމްސީލުވާ ކަޅާއި ހުދުގެ ތަސްވީރުތަކުން އޭނަ އެހެން ދުނިޔެއަކަށް ގެންދާއިރު އޭނަގެ ހޭވެރިކަން ނެތޭ ވަރުވެެއެވެ. އޭނައަށް ފެންނަ ހުވަފެންތަކުން ބަރުދާސްތުކުރަން ޖެހޭ ވޭނުން ލިބޭވޭނަށްވުރެ އެވަގުތު އޭނައަށް ލިބޭ ވޭންތައް ހާސްވެދިނިވިއެވެ. އޭނާގެ ސިކުނޑިވެސް އޭނައަށް ކޮންމެވެސް ހަނދާންކޮށްދީގެން ހިތަށް އިތުރުވޭނެއް ދޭން އުޅޭހެން ހީވެއެވެ.\nކެބިންގެ ދޮރު ހުޅުވާލެވުނު އަޑަށް ހައިޒަލްގެ މެރިފައިވާ ދެލޯ މަޑުމަޑުން ހުޅުވާލިއެވެ. ކެބިންއަށް ވަދެގެން އައި ނައިނާ ހައިޒަލްގެ މޭޒާއި ގާތްވަމުން އައިރު ހައިޒަލްއަށް ނައިނާގެ މޫނާއި ކަޅިވަކިކޮށްލުމެއްނެތި ބަލަހައްޓައިގެން އޮވެވުނީއެވެ. އެ އޮމާން މޫނުގައި އިނގިލި ހިންގާލަން އެވަގުތު ހައިޒަލްގެ ހިތް އެދުނެވެ. އޭނަގެ އަތުތެރޭ ނައިނާ މުޅި ދުނިޔެއަށް ފޮރުވާލުމަށް ހިތް އެދި ގޮވިއެވެ. ނަމަވެސް އެއީ ފުރިހަމަވުމެއް ނެތް އެދުންތަކެއް ކަމަށް އަމިއްލަ ހިތްވެސް އޭނައަށް ބުނެދިން އިރު ހައިޒަލް މާޔޫސީ ގޮތަކަށް ލޯމަރާލިއެވެ.\nއިރުކޮޅެއްވަންދެން ހައިޒަލްގެ ފުރިހަމަ މޫނަށް ނަޒަރު ހުއްޓާލައިގެން ހުރެފައި ނައިނާ ފަސްދީ ކުރިއަށް ހިނގައިގަތެވެ. ކުރިއަށް އަޅާލި ދެތިން ފިޔަވަޅާއިއެކު ނައިނާގެ ހަށިގަނޑުގެ ހަރަކާތްތައް ހުއްޓުނު ފަދައެވެ. ހައިޒަލްގެ ދެއަތް ނައިނާގެ ބަނޑުގައި ވަށާލެވިގެންދިޔައިރު އެ ހޫނުނޭވާތައް ނައިނާގެ ކޮނޑަށް އެޅެންފެށިއިރު ނައިނާ ވަގުތުން ގަނޑުވިއެވެ. ހައިޒަލް ނޫން ލަފްޒެއް ދުލުން ބޭރު ނުކުރެވުނުއިރު ހައިޒަލްއާއި ދުރަށްދާން ނައިނާ ނުކުޅެދުނެވެ. ހިނދުކޮޅަކަށް އޭނަގެ ހިތްވެސް އޭނައަށް ކެހިދީ މަގާމުން ކަސިޔާރުވެގެންދިޔައީއެވެ.\n“ގިވްމީ ފައިވް މިނެޓްސް…” ހައިޒަލް މޫނު ނައިނާގެ ބުރަކަށީގައި ޖައްސާލިއިރު ނައިނާގެ ބަނޑުގައި ވަށާލެވިފައިވާ ދެއަތަށް ބާރުކޮށްލިއެވެ. ނައިނާ ހައިޒަލްގެ އަތްމަތީ އަތްބާއްވާލަން އަތްއުފުލާލައިފައިވެސް ހައިޒަލްއާއި ދިމާލަށް އެނބުރިލިގޮތަށް އެމޭގެ ތެރޭ ބޮޑިވެލިއެވެ.\n“ހައި… އަދިވެސް ހައިއަށް ހުވަފެންތައް ފެންނަނީތަ؟” ނައިނާ އިސްއުފުލާލަމުން ހައިޒަލްގެ މޫނަށް ބަލާލިއެވެ. އެ ދެލިކޮޅެއްފަދަ ދެލޮލުން ހުރިހާ އިހުސާސްއެއް ހާމައަށްވާއިރުވެސް ދެނެގަންނަން ނައިނާ ނުކުޅެދުނެވެ. ހައިޒަލްގެ ކަނޑެއްހާ ފުން ދެލޮލުން ހައިޒަލްގެ އިޙުސާސްތައް ދެނެގަތުމަކީ ނައިނާއަށް މިވީހާތަނަށްވެސް ކުރެވިފައިވާކަމެއްނޫނެވެ. ނައިނާ ހައިޒަލްގެ ބައިމަތީގައި ދެއަތް އަޅުވާލިއެވެ. އޭނަ ހައިޒަލްއަށް އެހީވާން ހައިޒަލްގެ ގާތުގައި ހުންނަން ކިތަންމެހާވެސް ބޭނުންވެއެވެ. ނަމަވެސް އޭނަގެ އަތުން އެ ހައްގު އަތުލީ ހައިޒަލްއެވެ.\n“އައިމް ގޮއިން ތްރޫ އެ ލޮޓް….” ހައިޒަލް އެއްވެސް އަސަރެއްނެތި ކިރިޔާ އަޑުއިވޭވަރަށް ބުނެލިއިރު އެ ޖުމްލަތަކުން އޭނަ ތަހައްމަލުކުރާ ވޭންތައް ބުނެއެއްނުދެވޭނެއެވެ. އޭނަގެ ތެޅިފޮޅެމުންދާ ހިތަށް މިދުވަސްކޮޅު ހަމަޖެހުމެއް ނުލިބެއެވެ. ސިކުނޑީގައި ތާއަބަދު ރިހުމެއް އުފެދިފައިވާ ހުންނައިރު ނާރުތައް ފަޅަފަޅައިގެންދާހާ ވަރުވެއެވެ. ދުވާލާއި ރޭގަނޑުވެސް އޭނަގެ ނަފްސަށް ހަމަޖެހުމެއް ލިބުމެއް ނެތެވެ. އޭނަގެ ދުވަސްވީ ހުވަފެންތައް އެހެން ސިފައެއްގައި އޭނައާއި ބައްދަލުކުރަންފެށީއެވެ. ގިނަފަހަރު އޭނާއަށް ދެބަދޭތެރޭ އޮވެވޭހެން ހީވާއިރު ލޯކުރިމަތިން ފެންނަ ކަޅާއި ހުދުގެ މަންޒަރަކީ ހަގީގަތެއްހެން ހީވާ ފަހަރު ފަހަރުވެސް އާދެއެވެ.\n“މިކްޔާލް ހޯދަންޏާ ބުނެލާތި އަހަރެން ވީ ޕެންޓްހައުސްގައޭ…” ހައިޒަލް ނައިނާ އޭނައާއި ދުރުކޮށްލަމުން ނައިނާއާއި ދުރަށް ޖެހިލައިފިއެވެ. ނައިނާގެ މޫނު ހައިޒަލްގެ ހަށިގަނޑުން ނެއްޓުމާއިއެކު ނައިނާއަށް އިހުސާސްކުރެވުނީ ފަޅުކަމެވެ. މުޅިއުމުރު ހައިޒަލްގެ އަތުތެރޭ އެގޮތުގައި ހުރެވޭނޭ ނަމައޭ ހިތަށް އެރިއެވެ. އުމުރުދުވަހު އެގޮތަށް ހުންނަންޖެހުނަސް ނައިނާ ފޫއްސެއްނުވާނެއެވެ. އަދިވެސް ހައިޒަލްއަކީ އޭނަގެ ހިތުގެ ވިންދާއި ގުޅިފައިވާ ލޯތްބެވެ. ނަފްރަތާއި ހިތާމަ އެ ލޯތްބަށް އުނިކަމެއް ގެނައީކީ ނޫނެވެ. ހައިޒަލްއާއި ވަކިވީއިރު ހަނދާނަކަށް ރިހުންތަކެއް ދޫކޮށްލައިފައި ދިޔަސް އެ ރިހުންތަކާއިއެކު އަދިވެސް އެދެވެނީ ހައިޒަލްއަށެވެ.\nއެތައް ކުޝަންތަކެއް ޖައްސާލެވިފައިވާ އެނދުގެ ހެޑްބޯރޑްގައި ބުރަކަށިލައްކޮށްލައިގެން ބޯ އުފުލާލައިގެން ހައިޒަލް އޮތްއިރު ނަޒަރު ހުއްޓާލެވިފައިވަނީ ފިޔަ ނޭގޭވަރަށް ބުރު އެނބުރެމުންދާ ފަންކާއަށެވެ. ފަންކާ އޭގެ މަސައްކަތް އެންމެ ފުރިހަމަގޮތުގައި އަދާކުރަމުންދާއިރުވެސް ހައިޒަލްގެ މޫނުމަތިން ދާތިކިތައް ހިލެމުންދިޔަގޮތުން ފިނީގެ އަސަރެއްވެސް ނުކުރާފަދައެވެ. ކޮޓަރީގެ ދޮރުހުޅުވެގެންދިޔުމާއިއެކު ހައިޒަލް ކުޑަކޮށް ބޯއަނބުރާލަމުން ދޮރާއި ދިމާލަށް ބަލާލިއިރު މިކްޔާލް ކޮޓަރިއަށް ވަނީއެވެ.\n“ހައި… އޯކޭތަ… ކިހިނެތްވީއޭ… ނައިނާ ބުނީމަ އަހަރެން މިއައީ… ޝީ ވޯޒް ސޯ ވޮރިޑް އެބައުޓް ޔޫ…” މިކްޔާލް ހައިޒަލްއާއި ކައިރިއަށް އަންނަމުން ހައިޒަލްއަށް ވާހަކަދެއްކުމުގެ ފުރުސަތުދިނުމެއްނެތި ހުރިހާ ސުވާލެއް އޮއްސާލައިފިއެވެ.\n“ކަމެއްނުވޭ….” ހައިޒަލްގެ ޖަވާބު އިވިފައި މިކްޔާލްއަށް ހިތްހަމަނުޖެހިފައި ބޯހޫރާލެވުނެވެ. ހައިޒަލްގެ ދުލުން ހަގީގަތް އަޑުއިވުމަކީ ނުވާނޭކަމެއްކަން މިކްޔާލްއަށް އޭރުވެސް އިނގެއެވެ. ޔޫއެސްގައި ކިޔަވަން އުޅުނުއިރުއްސުރެ ދެޒުވާނުންނަކީ ގާތްރަހުމަތްތެރިންނަށްވެސް ހައިޒަލް މިވީހާތަނަށްވެސް އޭނަގެ ސިއްރުތައް މިކްޔާލްއާއި ހިއްސާކޮށްފައެއްނުވެއެވެ.\n“ޒޭވްއަށް ގުޅަންވީނު…” މިކްޔާލް އަހާލިއެވެ. ޒިވާންއަކީ ޑޮކްޓަރަކަށްވާތީ ހައިޒަލްގެ ސިއްރުތައް ކޮންމެވެސް ގޮތަކުން ދުލުން ބޭރުކުރެވިދާނެއެވެ. މިދުވަސްކޮޅު ހައިޒަލްއަށް އަންނަމުންދާ ބަދަލުތައް އެންމެ ގާތުން ދެކޭމީހަކީ އޭނައެވެ. ހައިޒަލް ކިތަންމެ ސިއްރުކުރަން އުޅުނަސް ހައިޒަލްގެ ތަބީއަތު މިދުވަސްކޮޅު ރަނގަޅުނޫންކަން މިކްޔާލްއަށް އިނގެއެވެ. ހައިޒަލްއަށް މި ބަދަލެއް އައީ ސައިޓްއަށް ހޭނެތިގެންވެއްޓުނު ދުވަހުގެ ފަހުންނެވެ.\n“ނޯ…. ނިދާލަނިކޮށް ރަނގަޅުވެދާނެ… މިކް ކޮމްޕްގައި ސޭވްކޮށްފައި އިން ޑޮކިއުމެންޓް އައްމާރު ސަރއަށް މެއިލްކޮށްލައްޗޭ… ދެން ރަފްހާން ގެންނާނެ ހޮޓެލްގެ ލިޔުންތައް އެއާއި ހަވާލުވެލާތި…” ހައިޒަލް ބުނަން ބޭނުންވީ ވާހަކަތައް ބުނުމަށްފަހު މިކްޔާލްއަށް ވާހަކަދެއްކުމުގެ ފުރުސަތުނުދޭންވެގެން އަނެއް ފަރާތަށް އެނބުރިލިގޮތަށް ލޯމަރާލައިފިއެވެ. ހައިޒަލް ވާހަކަދައްކަން ބޭނުންވާކަށް ނަގައިގަނެވުުނު މިކްޔާލް ހައިޒަލްއަށް އަރާމްކުރުމުގެ ފުރުސަތުދެމުން ކޮޓަރިން ބޭރަށް ނިކުތެވެ. ޕެންޓް ހައުސްއިން ނިކުތްގޮތަށް މިކްޔާލް ޒިވާންއާއި ގުޅާލިއިރު އެދެމެދުގައި ކޮންމެވެސް ވާހަކައެއް ދެކެވުނެވެ.\nމެންދުރުގެ ބްރޭކްވަގުތު ޝަލީން މާބްލް ހޮސްޕިޓަލުންއިން ނިކުމެގެންއައީ ޑޮކްޓަރ މުސްކާން ދިން ލިޔުންތައް ފައިލްއަށް އަޅަމުންނެވެ. ޝަލީން އިސްޖަހާލައިގެން އައިސް އެންޓްރެންސްއާއި އަރާހަމަވިވަގުތު އެންޓްރެންސްއިން ވަދެގެން އައި ޒުވާނެއްގެ ގައިގައި ޖެހިފައި ޝަލީން އަރިއަޅާލިއެވެ. އެ ޒުވާނާ ހުށިޔާރުވެ ޝަލީންގެ ހަށިގަނޑުގައި ހިފަހައްޓާލިއިރު ޝަލީންގެ އަތުން ފައިލް ދޫވެ ފައިލްގާވާހާ ސާމާނެއް ބިންމަތީގައި ވިހުރުނެވެ.\n“އާރޔޫ އޯކޭ…” މަޔާން އެެއަންހެންކުއްޖާ ވެއްޓުނަނުދޭންވެގެން އެ ކުއްޖާގެ އުނަގަނޑުގައި ހިފާލައިގެން ހުރެފައި އިސްއުފުލާ ބަލާލަމުން ބުނެލިއެވެ. އޭނަގެ ނޭވާ އިހުސާސްވާހާ ކައިރިން ޝަލީންގެ މޫނު ފެނުމާއިއެކު ކަރަންޓް ޝޮކްއެއް ޖެހުނުފަދައިން މަޔާން އަވަހަށް ޝަލީންއާއި ދުރުވެލައިފިއެވެ. ހިނދުކޮޅަކަށް އެ މޫނުމަތިން ފެނިލި އޯގާވެރިކަން ރުޅިވެރިކަމަށް ބަދަލުވެގެންދިޔައީ ސިކުންތުކޮޅެއްގެ ތެރޭގައެވެ. އެ މޫނުމަތި ވަގުތުން ރުޅިން ފިހިގެންދިޔަގޮތުން މަޔާންގެ އެ ސިފައަކީ ޝަލީންއަށް ހާއްސަ ސިފައެއްހެން ހީވެއެވެ.\nޝަލީން ހިންދިރުވާލިއިރު މަޔާންއިން ނެއްޓިގެން އައި ނަޒަރު މާބްލްމަތީ ކިރެމުންދިޔަ ކަރުދާސްގަނޑަށް ހުއްޓުނެވެ. އޭނަ މަޔާންއަށް އަންގައިދޭން މަސައްކަތްކުރާ ހަގީގަތް އެއޮތީ މަޔާންގެ ލޯކުރިމަތީގައި ފެންނާށެވެ. މަޔާންއަށްވެސް އެވަގުތުކޮޅު އެ ރިޕޯޓްއާއި ދިމާލަށް ބަލާލެވުނުއިރު އޭނަގެ ހިތުގެ ހިނގުންވެސް ހުއްޓި ސިކުނޑީގެ ލޭ ދައުރުވުންވެސް މަޑުޖެހިލިހެން ހީވިއެވެ.\nތިޔަ އަސަރު 4\nYeyy first dho mee.. hehe hama bala bala meenee.. ❤ kiyaalaafa comment kohlaaanan inge\nAlheyyy varah reeethi.. ❤❤😘 haadha curious kohlaafa ey thi nimmaalee.. 🙁 kihinehbaa dho Mayaan react kuraanee..\nDhiraa haadha rangalhey, mireyge2vana bayah eagerly waiting hama..\nthnks dear.. lets c dww\nvaahaka up kurun lasvikamahtakaai kiyuntheringe faraathun dhira maafah edhen.. ummeedhu kuran mi baives kamudhaane kamah.. mirey adhi eh part up kohladheynan.. kudakoh inthizaaru kohlahjjey..\nmirey kn iraku?\nknmx irakun dww be patient dear\nWaiting for the nxt part..!\ninsha allah will upload soon\n❤❤❤Yey me first dhw\nOops second dhw..Kiyaafa comment eh kohlaanan😅\nhehehehehdhn mifaharu second ti libunee… waiting foracmnt\nYeah..Mee first dhw..Kiyaa laara comment eh koalaanan…😀😊\nMee third dhw… yeyeeeeyey♥♥♥♥😘😘😘😍\nDhen kudakoh foohi mibai, adhi heevey kuruhenves, kuda Koh ibaaraathuge massala ves ebahuri, kuree ge part thakaa thafaathu, mi bunee fashuvikamaa sifakurunthah kuree part thakaa hilaafah mi part ga nethey, 😁😁😁😁😁😊😊😊\nShehenaax in shehey ah badhalvaan kuda dhuvaskolheh nagaane dho\nMaybe baeh sentences thah maa dhigu veema ibaaraai odd ee.. i noticed that too.. ekamu dhen rangalhu vaane dho dhiraa.. mistakess in learn kuraanee dho.. ❤\nHey thigothah I ge name use nukohba dhw…Plc dont do this…\nNd evec adhi writer dissapoint kohfa🤨😠\nthnks everyone… yeah mistakes in dassvaanee.. thnks for the advice… iw ill try to improve\nHaadha reehchey mi partvxx♥♥♥😍😍😍thanks dhiraaaaa\nVrh reethi mi bay vx masha allah😍😍😍😍😍\nEhn meehaku nukurias i really appriciate your hard work 🤗🤗🤗🤗\nKeep it up💓💖💖💖💖💞💖💞\nInsha Allah huri haa kameh v rangalhu vaane💖💛💓💞💖💞💛💞❣🤗\nMysterious ingey 😍 avahah up koh dhehche next part plxxxxxxxxx ☹\nthnks dear. be patient dear\nMi bai ves varah varah furihama. Waiting for next part\nHaizal aa nainage baithah ginakihlaba dhiraaa, so in love with this story.\nbe patient dear. hingaa balamaa dww\nHaadha salhi hisaabakunney nimmaaly..I’m v vv curious.. yaan ah fennanetha???😊😊\nWoah😘😘😘..alhey vv rythi ingey mi part vec❤❤❤….Im so curious💘💘💘….alheyy ehpart upkohdheynamey😱😱😱…thnxalot darlz…Ly sis\nEven though I don’t comment but I used to read every part of this story. Plx dhiraa wish at least haizal ah hadhaan kohdhen v eh nun eynage past or else nainaa ah hageegai haama kohdheyn v eh nun. Anyway story is interesting.\nthnks dear.. hingaa balamaa dww vaagotheh\nVarah reethi ingey mibaives. Waiting for the next part\nAnehpart up kuraanamey bunegen inthizaaruga , kihaaireh vaanebaa\ndear mihaaru up kohlaifin\nwoww.. love this part too.. when next part ??\nthankss dear.. mihaaru up kohlaafa ihnaanee


ފަޤީރުންނަކީ ކޮންބައެއްކަން ކަނޑައެލުމުގައި މަޛްހަބުތަކުގައި ޚިލާފް އެބަހުއްޓެވެ. އަދި ފަޤީރުންނަކީ ކޮބައިކަން ދެނެގަނެ ގިންތިކުރުމުގައި ގެންގުޅޭ ވިސްނުންވެސް ތަފާތެވެ. އެހެންކަމުން މިއީ މިއަދު ވަރަށް ފުންކޮށް ވިސްނައި ގޮތް ނިންމަން ޖެހިފައިވާ ކަމެކެވެ.\nއަޅުގަނޑުގެ ނަޒަރުގައި ބޯހިޔާވަހިކަމެއް ނެތް، ބޯހިޔާވަހިކަން ހޯދެން ނެތް މީހުންނަކީވެސް ފަޤީރުންނެވެ. ހައުސިންގ ސްކީމްތަކުން ގެދެރޮ ހޯދުމަށް ދައްކަން ޖެހޭ ޑައުން ޕޭމަންޓް ދެއްކޭނެ ތަނަވަސްކަން އެމީހެއްގެ އަތުގައި ނެތުމަކީ އެމީހަކީ ފަޤީރެއް ކަމަށް ކަނޑައެޅިދާނެ ޝަރުޠެކެވެ. އަދި އެފަދަ މީހުންނަށް އެޑްވާންސް ޕޭމަންޓް ދައްކައިދިނުމަކީ ޒަކާތު ފަންޑުން ކުރުން ޖާއިޒް ކަމެކެވެ. (ކުރެވިދާނެ ކަމެކެވެ.)[\nފަޤީރުންގެ ޙާޖަތްތައް މިއަދު ތަފާތެވެ. ވީމާ މިއަދުގެ ޙާޖަތްތަކަށް ބަލައިގެން ފަޤީރުން ކަނޑައެޅުމަކީ ކުރަން ޖެހިފައިވާ ކަމެކެވެ.\nމުދަލު ޒަކާތަކީ ﷲ ތަޢާލާގެ ޙައްޤެކެވެ. ޒަކާތް ބަހަންވީ ބައިތައް ކީރިތި ޤުރްއާނުގައި ވަނީ ބަޔާންކުރައްވަވައިފައެވެ. އެއާޔަތުގައި ހުއްދަކުރައްވަވާފައިވާ ބައިތައް ނޫން އިތުރު ބައަކަށް ޒަކާތުގެ ފައިސާއެއް ނުބެހޭނެއެވެ! ބެހުން ހުއްދައެއް ނުވާނެއެވެ.\nއހެންކަމުން މިއީ ޢިލްމްވެރިންގެ މެދުގައި މަޝްވަރާކުރަން ޖެހިފައިވާ ކަންކަމެވެ. މިސާލަކަށް އަޅުން މިނިވަންކުރަން ޚަރަދުކުރެވިދާނެކަމަށް އާޔަތުގައި އެބްއޮތެވެ. ނަމަވެސް މިޒަމާނަކު އަޅުންނެއް ނެތެވެ. ހަމައެއާއިއެކު މަސްތުވާތަކެތީގެ އަޅުންނަށްވެފައި ތިބި މީހުންނާއި ފާހިޝް ޢަމަލުތައް ކުރުމުގެ ޝިކާރައަކަށްވެފައިވާ އެކަންކަމުގެ އަޅުން އެބް ތިއްބެވެ؟ ވީމާ ސުވާލަކީ އެ މުންކަރާތްތަކުގެ އަޅުންނަށްވެފައި ތިބި މީހުން އެކަމުން ސަލާމަތްކުރަން ޒަކާތު ފަންޑުން ޚަރަދުކުރެވިދާނެތޯއެވެ؟\nދަރަނިވެރިން ދަރަނިން ސަލާމަތްކުރަން ބައެއް އެބައޮތެވެ! ސުވާލަކީ ދިވެހި ދައުލަތުން ބޭރު ޤައުމުތަކަށް ދަރާފައިވާ ދަރަނި އަދާކުރަން، ޒަކާތު ފަންޑުގައި ތަނަވަސްކަން ހުރިނަމަ ޚަރަދުކުރެވިދާނެތޯއެވެ؟ މިހިރީ މިއަދު ކުރަންޖެހިފައިވާ ބަހުސްތަކެވެ.


މެމްބަރުން ވަކި ކުރަން އުޅުމަކީ ބާތިލް ނިންމެވުމެއް- އިބްރާހިމް މުއާޒް އަލީ – Dhuvas Online\nމެމްބަރުން ވަކި ކުރަން އުޅުމަކީ ބާތިލް ނިންމެވުމެއް- އިބްރާހިމް މުއާޒް އަލީ\nޕީޕީއެމް ގެ ތިން މެމްބަރެއް މިއަދު، އެޕާޓީގެ ރައީސް މައުމޫން އަބްދުލް ޤައްޔޫމް، ވަކި ކުރައްވާފައިވާތީ، މެމްބަރުން ވަކިކުރުމަށް ނިންމެވި ނިންމެވުމަކީ މަތިން ފައިބާ ހުރި މީހަކު ނިންމެވި ނިންމުމެއް ކަމުގައިވީ ނަމަވެސް، އެއީ ބާތިލް ނިންމެވުމެއް ކަމަށް ރައީސް އޮފީހުގެ ތަރުޖަމާނު އަދި ޕީޕީއެމް ޔޫތު ކައުންސިލުގެ މެމްބަރު އިބްރާހިމް މުއާޒް އަލީ ވިދާޅު ވެއްޖެ އެވެ.\nރައީސް މައުމޫން ވަނީ މިއަދު ތިން ބޭފުޅަކު ޕީޕީއެމް ގެ އެކި މަގާމްތަކުން ވަކި ކުރައްވާފައެވެ. އޭގެ ތެރޭގައި ހިމެނެނީ ޕީޕީއެމްގެ ނައިބު ރައީސް އަބްދުއްރަހީމް އަބްދުﷲ އާއި ޕީޕީއެމްގެ ކައުންސިލް މެމްބަރެއްގެ ގޮތުގައި ހުންނެވި ނިއު ޕޯޓުގެ މެނޭޖިން ޑިރެކްޓަރު ޒާހިދު ރަމީޒު އާއި ޕީޕީއެމްގެ ޒުވާނުން ގޮފީގެ ރައީސް އިބްރާހިމް ޔޫސުފުފުޅު އެވެ.\nމިކަމާއި ގުޅިގެން މިރޭ ޕީޕީއެމް ގެ ޔޫތު ކައުންސިލުން ދަރުބާރުގޭގައި ބޭއްވި ނޫސްވެރިންގެ ބައްދަލުވުމުގައި ވާހަކަފުޅުދައްކަވަމުން މުއާޒް ވިދާޅުވީ “މަތިން ފައިބައި ހުރި މީހަކު ނިންމުމެއް ނިންމި ނަމަވެސް އެއީ ބާތިލް ނިންމުމެއް” ކަމަށެވެ.\nމީގެ އިތުރުން މުއާޒް ވިދާޅުވީ “ޔޫތު ކައުންސިލުގެ ރައީސް އުމުރު ހަމަވެގެން މަގާމުން ވަކިކުރީ ކަމަށް ވިދާޅުވާއިރު، މަގާމުގައި ހުއްޓައި އުމުރު ހަމަވެގެން ކަންކުރަންޖެހޭ ގޮތެއް ނެތް ބަޔާންކޮށްފަ އެއް އަސާސީ ގަވާއިދުގައި. އެހެންވީމަ ދެން ޖެހޭނީ ގައުމީ ޖަލްސާއެއް ބާއްވައިގެން ގޮތެއް ނިންމަން. އަޅުގަނޑުމެން ޔޫތު ކައުންސިލުން ގޮވާލަން ވީހާވެސް އަވަހަކަށް ގައުމީ ޖަލްސާއެއް ބާއްވަން” ކަމަށެވެ.


4 vazeerakaai PG Shameem maalee bayaan hushaheh naalhuvvaa | Mihaaru\nޚަބަރު / މާލީ ބަޔާން\nހަތަރު ވަޒީރަކާއި ޕީޖީ ޝަމީމް މާލީ ބަޔާން ހުށަހެއް ނާޅުއްވާ\nޕީޖީ ޝަމީމާއި ހޯމް މިނިސްޓަރު އިމްރާން، ޓްރާންސްޕޯޓް މިނިސްޓަރު އައިޝާ، ފިނޭންސް މިނިސްޓަރު އަމީރު، އަދި ހެލްތު މިނިސްޓަރު އަމީން-- އެ ބޭފުޅުން ގަވައިދާ އެއްގޮތަށް މާލީ ބަޔާން ހުށަނާޅުއްވާ-- ފޮޓޯ: މިހާރު\n11 އޯގަސްޓް 2020\nދައުލަތުގެ ބައެއް އިސް މަގާމުތަކުގައި ތިއްބަވާ ބޭފުޅުން އަހަރަކު އެއްފަހަރު އޮޑިޓާ ޖެނެރަލަށް ހުށަހަޅުއްވަންޖެހޭ މާލީ ބަޔާން، މިހާރުގެ މިނިސްޓަރުންގެ ތެރެއިން ހަތަރު ބޭފުޅަކާއި ޕްރޮސެކިއުޓާ ޖެނެރަލް (ޕީޖީ) ހުސައިން ޝަމީމް ހުށަނާޅުއްވާ ކަމަށް އޮޑިޓާ ޖެނެރަލްގެ އޮފީހުން ބުނެފި އެވެ.\nއޮޑިޓާ ޖެނެރަލްގެ އޮފީހުން މިދިޔަ މަހު ފަހުކޮޅު އާއްމުކުރި ލިޔުންތައް ބުނާގޮތުން، މަގާމާ ހަވާލުވެވަޑައިގަތުމަށް ފަހުގަ އާއި މަގާމުގައި އެއް އަހަރު ވުމުން ހުށަހަޅުއްވަންޖެހޭ މާލީ ބަޔާން ހޯމް މިނިސްޓަރު އިމްރާން އަބްދުﷲ އާއި ހެލްތު މިނިސްޓަރު އަބްދުﷲ އަމީން ހުށަހެއް ނާޅުއްވަ އެވެ.\nއެ ދެ ބޭފުޅުންގެ އިތުރުން ޓްރާންސްޕޯޓް މިނިސްޓަރު އާއިޝަތު ނަހުލާ އާއި ފިނޭންސް މިނިސްޓަރު އިބްރާހިމް އަމީރު މިދިޔަ އަހަރުގެ މާލީ ބަޔާން ހުށަނާޅުއްވާ ކަމަށް އޮޑިޓާ ޖެނެރަލްގެ އޮފީހުން ބުންޏެވެ.\nއެ އޮފީހުން ބުނިގޮތުގައި، މި ސަރުކާރުގެ ކުރީގެ ބައެއް މިނިސްޓަރުން ވެސް ގަވައިދުން މާލީ ބަޔާން ހުށަހެއް ނާޅުއްވަ އެވެ. އޭގެ ތެރޭގައި ހިމެނެނީ ޖިންސީ ގޯނާގެ ތުހުމަތުގައި މަގާމުން ވަކިކުރި ޓޫރިޒަމް މިނިސްޓަރު އަލީ ވަހީދާއި ކުރީގެ ޖެންޑާ މިނިސްޓަރު ޝިދާތާ ޝަރީފެވެ. އެ ދެ ބޭފުޅުން ވެސް މަގާމާ ހަވާލުވެވަޑައިގަތުމަށް ފަހުގަ އާއި މަގާމުގައި އެއް އަހަރު ވުމުން ހުށަހަޅުއްވަން ޖެހޭ މާލީ ބާޔާން ހުށަނާޅުއްވާ ކަމަށް އޮޑިޓާ ޖެނެރަލްގެ އޮފީހުން ބުންޏެވެ.\nއޮޑިޓާ ޖެނެރަލްގެ ލިޔުން\nއަދި ހައުސިން މިނިސްޓަރުކަމުން ދާދި ފަހުން އިސްތިއުފާ ދެއްވި އައިމިނަތު އާތިފާ ވެސް މިދިޔަ އަހަރުގެ މާލީ ބަޔާން ހުށަނާޅުއްވާ ކަމަށް އޮޑިޓާ ޖެނެރަލްގެ އޮފީހުން ބުނެ އެވެ.\nޕީޖީ ޝަމީމް ހުށަހަޅުއްވާފައި ނުވަނީ މަގާމާ ހަވާލުވެވަޑައިގަތުމަށް ފަހު ހުށަހަޅުއްވަން ޖެހޭ މާލީ ބަޔާނެވެ.\nގާނޫނުއަސާސީ އާއި ގާނޫނުތަކުގެ ދަށުން ބައެއް މަގާމުތަކުގައި ތިއްބަވާ ބޭފުޅުންގެ މާލީ ބަޔާން ކޮންމެ އަހަރަކު އޮޑިޓާ ޖެނެރަލަށް ފޮނުވަން ޖެހެ އެވެ.\nއެއީ ރައީސާއި ވަޒީރުންނާއި ޖުޑީޝަލް ސާވިސް ކޮމިޝަން (ޖޭއެސްސީ) އާއި އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނާއި އެންޓި ކޮރަޕްޝަން ކޮމިޝަން (އޭސީސީ) ގެ މެމްބަރުންގެ އިތުރުން ޕްރޮސެކިއުޓާ ޖެނެރަލާއި މޯލްޑިވްސް އިންލެންޑް ރެވެނިއު އޮތޯރިޓީ (މީރާ) ގެ ބޯޑު މެމްބަރުންނާއި ރިޔާސީ ކޮމިޝަންގެ މެމްބަރުންނެވެ. އެކަމަކު، ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ މެމްބަރުންނާއި ފަނޑިޔާރުން މާލީ ބަޔާން އޮޑިޓާ ޖެނެރަލަށް ފޮނުއްވާކަށް ނުޖެހެ އެވެ.\nއޮޑިޓާ ޖެނެރަލް އޮފީސް މާލީ ބަޔާން އޮޑިޓާ ޖެނެރަލް އަބްދުﷲ އަމީން، ހެލްތު މިނިސްޓަރު އިމްރާން އަބްދުﷲ، ހޯމް މިނިސްޓަރު އިބްރާހިމް އަމީރު، ފިނޭންސް މިނިސްޓަރު ހުސައިން ޝަމީމް (ޕީޖީ) އާއިޝަތު ނަހުލާ (އާއިޝާ)، ޓްރާންސްޕޯޓް މިނިސްޓަރު\n41 ކޮމެންޓް, 46 ރިއެކްޝަންސް\nކޮބާހޭ އަފްރަޝީމުގެ ގާތިލުން؟\nގާސިމުގެ އައިޝާގެ މާލީބާޔާން ބެލުމުގެ ބޭނުމެއްނެތް. އެއީ އެންމެ ފަގީރު ވަޒީރާ.\nކޮމެންޓްތައް ކިޔާލީމާ އިނގޭ ބަޔަކު މީހުން ޒާތީ ހަސަދައެއް ފިލުވާލަނީކަން ހެލްތް މިނިސްޓަރަށް! އެހެންޏާ ބަޔާން ހުށަނާޅަނީ އޭނަ އެކަނި ކަމަށްތަ މިޚަބަރުގައި އޮތީ؟ ކީއްވެ ދެންތިބި މީހުންގެ ނަންތައް ނުކިޔަނީ؟ ނަޝީދު ގެންގުޅޭ ބޮޓުންނާއި ފީފީ ބޮޓުންނަށް ވަރަށް އަސަރުކޮށްފިކަން އެބަ އިނގޭ މިހާރު. ހިންގާލާފަ ބަހައްޓާ ހެލްތް މިނިސްޓަރު!\nރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ މެމްބަރުންނާއި ފަނޑިޔާރުން މާލީ ބަޔާން ހުށަހަޅަން ނުޖޭހޭ ސަބަބުވެސް އޮތުން މުހިންމު.\nއަމީނޫ! ޝަމީމޫ! މިވަނީ ކިހިނެއް؟\nކޮބާ އަމީނުއާ ހަނަފީއާ ގެންގުޅޭ ބޮޓުންކޮޅު. ކޮމެންޓް ސެކްޝަނަށް އަދި ފާ ނުވޭތަ؟ ޑިފެންސަށް ކުޅެން\nޑިފެންސަށްވުރެ އެމީހުން ގަދަވާނީ އެޓޭކަށް.\nމި ހަބަރު ކިޔާ އެންމެންނަށްވެސް މިހާރު އެނގޭނެ އޭނައާ އަޅައިގަނެގެން ނުނެއްޓިގެން އުޅޭ ބަޔަކު އެބަ ތިބި ކަން. ކޮވިޑްއާޖެހި އޭނާގެ ހިންގުންތެރިކަން ރައްޔިތުންނަށް ފެނުނު ފަހުން ހަޖަމު ނުވާ މީހުންވެސް ގިނަވެއްޖެ. މިކަން ރައްޔިތުންނަށް އޮޅުވާލަން ކުރެވޭ މަސައްކަތް ބޮޑުވެއްޖެ. އެކަމަކު ރައްޔިތުން ތިބީ ހޭލާ.\nހެލްތު މިނިސްޓަރު މިއީ ގަދާ މީހެއް. މިތަނުގައި ދައުލަތުގެ5ބޮޑުން ތިބިއިރުވެސް ހުސް އޭނާގެ ވާހަކަ. މީހުން ބުނޭ މޭވާ ނައަޅާ ގަހަަކަށް މެނުވީ ގަލެއް ނުއުކާނެއޭ.\nނޫނޭ، އަހަރުމެން ބިން މައްޗަށް ފެތުރިގަތިން. އެކޮއެ އަމީނެކްސް ނަމުގައި ތިކޮމެންޓްކުރަނީ ކާކަށް އޮޅުވާލަން؟\nތި އަމީރު އާއި އަމީން ތީ ގުޅިގެން އެންމެ ގިނައިން ކަރަޕްޝަން ހިންގާ ދެމީހުން. އެއްރަށު ދެ ސޮރު. ދެ ޕާރޓީ ދެސޮރު ވިޔަސް އޮންނަނީ ވަރަށް އަޑިނޭގޭ ގުޅުމެއް.\nގާނޫނަށް އަމަލުކުރުމުގައި ނަމޫނާ ދައްކަންޖެހޭ ފަރާތްތަށް ގާނޫނު ގުރުމުގެ ނަމޫނާ ދެއްކީމާ ގައުމަށް ވާނީ ކިހިނެތްތޯ؟ ކޮންމެ އެއްޗެއް ވިޔަސް ޖީބަށް ބަރުކުރެވުނީމަ ނިމުނީ ދެއްތޯ؟\nގާނޫންއާއި އެއްގޮތަށް ޢަމަލް ނުކުރަންޏާ އެއޮތީ މަގާމް ގެއްލިފަ!!!