ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާ އަލްއުސްތާޛު މައުމޫން ޢަބްދުލްޤައްޔޫމް އިސްލާމީ3ވަނަ ސަމިޓް ކޮންފަރެންސުން އެނބުރި މާލެ ވަޑައިގަތުމާ ގުޅިގެން މަރްޙަބާ ދެންނެވުމަށް ބޭއްވި ޖަލްސާގައި ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާ ދެއްކެވި ވާހަކަފުޅު - The President's Office\nރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާ އަލްއުސްތާޛު މައުމޫން ޢަބްދުލްޤައްޔޫމް އިސްލާމީ3ވަނަ ސަމިޓް ކޮންފަރެންސުން އެނބުރި މާލެ ވަޑައިގަތުމާ ގުޅިގެން މަރްޙަބާ ދެންނެވުމަށް ބޭއްވި ޖަލްސާގައި ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާ ދެއްކެވި ވާހަކަފުޅު\n3 މޭ 1981، ރިފަރެންސް: MAG/1981/3\nالحمـد للّه ربّ العـالمـين، والعاقبة للمتَّقين، وَلَا عدوان إلّا على الظَّٰلمين، والصّـلاة والسّـلام عـلى خاتم النّبيّيــن والمرسلين، وعلى آلـه وصحبـه إلى يوم الدّين.\nވަޒީރުންގެ މަޖިލީހުގެ ޢިއްޒަތްތެރި މެންބަރުން، ދައުލަތަށް ގިނަދުވަހު ޚިދުމަތް ކުރެއްވި ޢިއްޒަތްތެރިން، މި މަތިވެރި އިޙުތިފާލަށް ވަޑައިގެން ތިއްބެވި އެންމެހައި މެހުމާނުން، ދިވެހިރާއްޖޭގެ އެންމެހައި ލޮބުވެތި ރައްޔިތުން؛\nއާދެ، މިރޭ ދިވެހިރާއްޖޭގެ ރައްޔިތުންގެ ފަރާތުން ވަރަށް ތެދުވެރިކަމާއި އިޚްލާޞްތެރިކަމާއެކު އަޅުގަނޑަށް ތިޔަ ވިދާޅުވި މަރްޙަބާއަށްޓަކައި ތިޔަބޭފުޅުންނަށް ޝުކުރު ދަންނަވާނެ ޢިބާރާތްތަކެއް އަޅުގަނޑަކަށް އެއްގޮތަކަށްވެސް ނުވިސްނޭ. އެންމެ ފުރަތަމަ އަޅުގަނޑު ދަންނަވައިލަން ބޭނުންވާ އެއްޗަކީ، މިރޭ މި ވާހަކަފުޅު ދެއްކެވި އެކިއެކި ބޭފުޅުންގެ ދޫފުޅުތަކުން އިވިގެންދިޔަ ޝުކުރާއި ތަޢުރީފުގެ އެއްވެސް މިންވަރެއް އަޅުގަނޑަކަށް ޙައްޤުވެގެނެއްނުވޭ. އާދެ، އެބަސްފުޅުތައް، އެބޭފުޅުން އަޅުގަނޑުމެންގެ ކުރިމައްޗަށް އެ އޮއްސަވައިލެއްވީ ވަރަށް ތެދުވެރިކަމާ އެކުގައިކަމަށް އަޅުގަނޑު ގަބޫލުކުރަން. އެހެންނަމަވެސް، އަޅުގަނޑުގެ ނާޤާބިލުކަމާއި، އަޅުގަނޑުގެ ފެންވަރު ހުރިވަރު އެންމެ ބޮޑަށް އެނގޭނީ އަޅުގަނޑަށް. އެހެންކަމަށްވުމާއެކުގައި އެ ޢިބާރާތްތައް އަޅުގަނޑަށް އިވިގެންދިޔުމާއެކުގައި އަޅުގަނޑަށް ބުނެވެންއޮތީ ހަމަ އެންމެ އެއްޗެއް އެއީ أستغفرالله! މިހެން.\nކޮންމެއަކަސް، މި ހުސްވިމަހުގެ ތެރޭގައި ނުވަތަ އަޅުގަނޑުމެން މިހާރުވެސް މިވޭތުކުރަމުންދާ ރަބީޢުލްއައްވަލް މަހުގެ ތެރޭގައި މައްކާގައާއި ޠާއިފްގައި މިބޭއްވުނު، އިސްލާމީ ޤައުމުތަކުގެ ވެރީންގެ ތިންވަނަ ދައުރުގެ ޖަލްސާތަކަކީ، އެ ޖަލްސާތަކުގައި ދިވެހިރާއްޖެއަށް އެއްވެސްކަހަލަ ރީތި ނަމެއް ނުވަތަ ތަޢުރީފެއް ލިބިގެންދިޔަ ޖަލްސާތަކެއް ކަމުގައިވާނަމަ، އެކަމުގެ އެންމެ ފުރަތަމަ ޙަމްދާއި ޝުކުރު ރައްދުވާ ފަރާތަކީ ހުރިހާ ނިޢުމަތްތަކެއްގެވެސް ވެރި ރަސްކަލާނގެ اللّـه سبحـانـه وتعـالى. އޭގެފަހުގައި މި ޖަލްސާތަކުން ދިވެހިރާއްޖެއަށް އެއްވެސްކަހަލަ ފަޚްރެއް ލިބުނު ކަމުގައިވާނަމަ، އެ ފަޚުރަށްޓަކައި ތަޢުރީފާއި ޙައްޤު ޝުކުރު ރައްދުކުރުން އެކަށީގެންވާ ފަރާތަކީ ދިވެހިރާއްޖޭގެ މުސްލިމް ރައްޔިތުން. އެއްވެސް ޝައްކެއްނެތް، ދިވެހިރާއްޖޭގެ މުސްލިމް ރައްޔިތުން އިސްލާމީ ކަންތައްތަކުގައި މިހާރު ސާބިތުކޮށްދެމުން އެ ގެންދަނީ އިސްލާމީ ދުނިޔޭގެ ތަޢުރީފު ލިބެމުންދާ އަދި ވަރަށް ވަރުގަދަ އިސްލާމީ ރޫޙަކާއި އިސްލާމީ ޢަޒުމެއް. ވީމާ، މި ޖަލްސާއިން ރާއްޖެއަށް ރީތި ނަމަކާއި ތަޢުރީފެއް ލިބުނު ކަމުގައިވާނަމަ، އެކަމުގެ ހުރިހާ ޝުކުރެއް ރައްދުވާ ފަރާތަކީ ދިވެހިރާއްޖޭގެ ސަތޭކައިންސަތޭކަ މުސްލިމް ރައްޔިތުން. އާދެ، ތިޔަބޭފުޅުން. މިރޭގެ މި ޖަލްސާއަށް މިތަނަށް ވަޑައިގެން ތިޔަ ތިއްބެވި ބޭފުޅުން. އަދި މިތާނގައި ވަޑައިގެން ނެތްކަމުގައިވިޔަސް، ދިވެހިރާއްޖޭގެ ހުރިހާ ރައްޔިތުން.\nއާދެ، އަޅުގަނޑު މިވާހަކަ މިދަންނަވަނީ ވަރަށް އިޚުލާޞްތެރިކަމާއި ތެދުވެރިކަމާ އެކުގައި. ދިވެހިރާއްޖެއަށް ލިބެމުންދާ ރީތި ނަމުގެ ފަޚްރުވެރި ފަރާތަކީ ތިޔަބޭފުޅުން ކަމުގައި އަޅުގަނޑު މިދަންނަވަނީ، އޭގެ ހެކިތައް އަޅުގަނޑަށް ރަނގަޅަށް ފެނިފައި އޮތީމާ. އާދެ، އަޅުގަނޑު ގަސްދުކުރަނީ މިރޭ އަޅުގަނޑުގެ ވާހަކަކޮޅު ނިންމައިލުމުގެ ކުރިން އެ ހެކިތަކުން ބައެއް ނަމަވެސް ތިޔަބޭފުޅުންނަށް ދަންނަވައިލުމަށް.\nއާދެ، ދެން އަޅުގަނޑުގެ ވާހަކައާއިގެން ކުރިއަށް ދިޔުމުގެ ކުރީގައި އަޅުގަނޑު އަދާކުރަންޖެހޭ ވަރަށް އުފާވެރި ވާޖިބެއް އެބައޮތް. އެއީ މިދަތުރުގައި އަޅުގަނޑާ އެކުގައި ބައިވެރިވެވަޑައިގެންނެވި ޢިއްޒަތްތެރިންނަށް އަޅުގަނޑުގެ އަމިއްލަ ނަމުގައި އަދި ދިވެހި ސަރުކާރުގެ ނަމުގައި އިޚުލާޞްތެރިކަމާއެކު ޝުކުރު ދެންނެވުން.\nތިންވަނަ އިސްލާމީ ސަމިޓް ކޮންފަރެންސަށް ދިވެހިރާއްޖޭގެ ފަރާތުން ވަޑައިގެންނެވި ވަފްދުގައި ވަރަށްގިނަ ބޭފުޅުން އެކުލެވިގެންވޭ. އެއީ، މި މުޢުތަމަރުގެ މުހިންމުކަމަށްޓަކައި. އެހެންކަމަށްވުމާއެކުގައި އެވަފްދުގައި ހިމެނިވަޑައިގެންނެވި ކޮންމެ ބޭފުޅަކީ ވަރަށް އިޚުލާޞްތެރިކަމާ އެކުގައި އެބޭފުޅެއްގެ ޚިދުމަތް ދިވެހިރާއްޖެއަށް ލިބެމުންދިޔަ ބޭފުޅެއް.\nއެންމެ ފުރަތަމަ މިނިސްޓަރ އޮފް އެކްސްޓަރނަލް އެފެއާޒް، އަޅުގަނޑުގެ އަޚް އަލްއުސްތާޛު ފަތުޙުﷲ ޖަމީލް. އާދެ، ފަތުޙުﷲ ޖަމީލަކީ އަޅުގަނޑުމެންގެ ރާއްޖޭގެ ބޭރުގެ ހުރިހާ ކަމަކާ މިހާރު ހަވާލުވެވަޑައިގެން ހުންނެވި ވަޒީރު. އެ ހައިސިއްޔަތުން އެމަނިކުފާނު މިޖަލްސާތަކުގައި އަދާކުރެއްވީ ވަރަށް މުހިންމު ބައެއް. އިސްލާމީ ޤައުމުތަކުގެ އެންމެ އިސްވެރިންގެ ޖަލްސާއަށް ތައްޔާރުކުރި ފަރާތަކީ އިސްލާމީ ޤައުމުތަކުގެ ޚާރިޖީ ވަޒީރުންގެ ޖަލްސާ. އެ ޖަލްސާ ކުރެވުނީވެސް ޠާއިފްގައި. އިސްލާމީ ޤައުމުތަކުގެ ވެރިންގެ ޖަލްސާގެ ދެތިންހަތަރު ދުވަސް ކުރިން އެޖަލްސާތައް ނިމުނީ. އިސްލާމީ ޤައުމުތަކުގެ ވެރިންގެ ޖަލްސާގައި ފާސްކުރެއްވި ހުރިހާ ފާސްކުރެއްވުމެއް ތައްޔާރުކުރެއްވި ފަރާތަކީ މިދެންނެވި ޚާރިޖީ ވަޒީރުންގެ ޖަލްސާ. އެހެންކަމަށްވުމާއެކުގައި އިސްލާމީ ޤައުމުތަކުގެ ވެރިން، އެ ޤައުމުތަކުގެ ޚާރިޖީ ވަޒީރުންނަށް، އެޖަލްސާތަކުގައިވެސް ޝުކުރު އަދާކުރެއްވި. އެބޭފުޅުން އެކުރެއްވި މަތިވެރި އަދި ބުރަ މަސައްކަތްތަކަށްޓަކައި. އާދެ، އަޅުގަނޑު ހަނދާން އެބަހުރި، ޖަލްސާތައް ނިމިގެންދިޔަރޭ އެންމެފަހު ޖަލްސާގައި މޮރޮކޯގެ ރަސްގެފާނު ކިންގ ޙަސަން ދެވަނަ، އެ ރަސްގެފާނުގެ ވާހަކަފުޅުގައި ޚާރިޖީ ވަޒީރުންނަށް ޝުކުރު އަދާކުރެއްވުމުގެ ގޮތުން ވިދާޅުވި ޢިބާރާތެއް. އާދެ، އެރަސްގެފާނު ވިދާޅުވީ، "އިސްލާމީ ޤައުމުތަކުގެ ވެރިން މިހާ މީރުކަމާއެކުގައި މިކޭ ރޮށީގެ ފުށްގަނޑު އެހާ މީރުކޮށް މޮޑުއްވައިދެއްވި ބޭފުޅުންނަކީ ޚާރިޖީ ވަޒީރުންނޭ. އެހެންވީމާ، މިޖަލްސާގައި އަޅުގަނޑުމެންނަށް މި ލިބުނު ފޮނި ކާމިޔާބީގެ ސިއްރަކީ ޚާރިޖީ ވަޒީރުންނޭ. އެގޮތުން އިސްލާމީ ޤައުމުތަކުގެ ވެރިން ޚާރިޖީ ވަޒީރުންނަށް ޝުކުރު ދަންނަވަންޖެހޭނޭ".\nއާދެ، ދެން އަޅުގަނޑުމެންގެ ވަފްދުގައި ހިމެނިވަޑައިގެން އަނެއް ބޭފުޅަކީ މިނިސްޓަރ އޮފް ޕްރޮވިންޝަލް އެފެއާޒް އަދި އަޅުގަނޑުގެ އަޚް އަލްއުސްތާޛު ޢަބްދުﷲ ޙަމީދު. އެމަނިކުފާނުގެ ފަރާތްޕުޅުންވެސް އަޅުގަނޑަށް ވަރަށް މަތިވެރި އެހީތަކެއް މި ޖަލްސާގައި ލިބެމުންދިޔަ. އެކަމަށްޓަކައި އެމަނިކުފާނަށްވެސް ޝުކުރު އަދާކުރުމަކީ އަޅުގަނޑުގެ ވާޖިބެއް ކަމުގައި ދެކެން. އަޅުގަނޑުމެންގެ މިރޭގެ މި އުފާވެރި ޖަލްސާގައި ވަޑައިގެން ނެތް ބޭފުޅެއްގެ ނަންފުޅު ދެން އަޅުގަނޑު ދަންނަވަންޖެހެނީ. އެއީ ވަރަށް އިޚުލާޞްތެރި، ވަރަށް ތެދުވެރި ދިވެހި މުވާޠިނެއް. އާދެ، އަލްއަޚް މުޙައްމަދު ރަޝީދު. އޭނާ ވަޑައިގެންވީ ސުޢޫދިއްޔާގައި. އޭނާ މިވަގުތު މަސައްކަތްޕުޅު ކުރައްވަމުން ގެންދަވަނީ އެތާނގައި. މުޙައްމަދު ރަޝީދުވެސް އަޅުގަނޑުމެންގެ ވަފްދުގައި ބައިވެރިވެވަޑައިގެންނެވި. އަދި ވަރަށް މުހިންމު ބައެއް އަދާކުރެއްވި. އާދެ، އެއީ ސުޢޫދީ ޢަރަބިއްޔާގެ އެކިއެކި ފަރާތްތަކާ އަޅުގަނޑުމެން ގުޅުއްވައިދެއްވުމާއި އަދި އެކިއެކި ބައްދަލުވުންތައް ރޭއްވެވުމާ، މިގޮތުން ޕްރޮޓޮކޯލާ ބެހޭބައި ވަރަށް ފުރިހަމަގޮތެއްގައި އަދާކޮށްދެއްވަމުން ގެންދެވީ، އަލްއަޚް މުޙައްމަދު ރަޝީދު. އެހެންވީމާ، އެމަނިކުފާނު އަޅުގަނޑުމެންގެ މި އުފާވެރި ޖަލްސާގައި ވަޑައިގެން ނެތްކަމުގައިވިޔަސް، އަޅުގަނޑުގެ ހިތުގެ އަޑީގައި އުފެދިފައިވާ އިޚުލާޞްތެރި ޝުކުރުގެ ޝުޢޫރުތައް ރައްދުކުރުމަކީ ކޮންމެހެން ކުރަންޖެހޭނެ ކަމެއްކަމަށް އަޅުގަނޑު ދެކެން.\nއަޅުގަނޑުމެންގެ ދިވެހި ވަފްދުގައި އަދިވެސް ބައެއް އެހެން ބޭފުޅުން ބައިވެރިވެވަޑައިގެންނެވި. އޭގެތެރެއިން އެއްބޭފުޅެއް، އަޅުގަނޑުމެންގެ ޑިޕާޓްމަންޓް އޮފް އިންފޮމޭޝަން އެންޑް ބްރޯޑްކާސްޓިންގގެ ޑިރެކްޓަރ އަލްފާޟިލް ޙަސަން އަޙްމަދު މަނިކު. ޙަސަން އަޙްމަދު މަނިކުވެސް ވަރަށްމަތީ ދަރަޖައަކަށް މި ޖަލްސާގައި، ޚިދުމަތް ދިވެހި ދައުލަތަށް، އަދި ދިވެހިރާއްޖޭގެ ރައްޔިތުންނަށް ކުރައްވަމުން ގެންދެވި. އޭނާ ކުރެއްވި އެންމެ މުހިންމު އެއް ޚިދުމަތެއްގެ ނަތީޖާ، ތިޔަ ހުރިހާ ބޭފުޅުން ދެކެވަޑައިގަންނަވަމުން ގެންދެވި. އެއީ މައްކާއާއި މާލެއާ އަދި ޠާއިފާއި މާލެއާ ގުޅުވައިދެއްވި ފަރާތުގެ އެންމެބޮޑު މަސައްކަތްތައް ކުރެއްވި ބޭފުޅަކީ ޙަސަން މަނިކު. އާދެ، ތިޔަބޭފުޅުންނަށް އެ ޖަލްސާތަކުގެ މަންޒަރުތައް، ޓީ.ވީ.ގެ ޛަރީޢާއިން ފެނިވަޑައިގަންނަވަމުންދިޔަ. އެކަން އެގޮތަށް ރޭވި، އަދި ޖަލްސާއާބެހޭ ޚަބަރުތައް އެހާ ފުރިހަމަކޮށް ދުވަހުން ދުވަހަށް ތިޔަބޭފުޅުންނަށް ލިބިވަޑައިގަންނަވަމުން ގެންދެވި ކަމުގެ އެންމެބޮޑު ސިއްރަކީ ޙަސަން އަޙްމަދު މަނިކު ކުރައްވަމުން ގެންދެވި ޚިދުމަތްތައް. އެހެންވީމާ، އޭނާއަށްވެސް އިޚުލާޞްތެރިކަމާއެކު ޝުކުރު ދެންނެވުމަކީ އަޅުގަނޑުގެ ވަރަށްބޮޑު އުފަލެއް. އަޅުގަނޑުމެންގެ ވަފްދުގައި ދެން ބައިވެރިވެވަޑައިގެންނެވީ އަޅުގަނޑުމެންގެ ޚާރިޖީ ކަންތައްތަކާބެހޭ ދާއިރާގައި އުޅުއްވާ މަތީ ފެންވަރުގެ ދެބޭފުޅުން. އެއްބޭފުޅަކީ މިނިސްޓްރީ އޮފް އެކްސްޓަރނަލް އެފެއާޒްގެ ސީނިއަރ އަންޑަރ ސެކްރެޓަރީ އަލްފާޟިލް މުޙައްމަދު ޝަރީފް. އަނެއް ބޭފުޅަކީ ދިވެހިރާއްޖޭގެ ފަރާތުން ސިލޯނުގައި ހުންނަވާ ޝާޒޭދަފޭ. އާދެ، އަލްފާޟިލް އަޙްމަދު ޢަބްދުﷲ. މި ދެބޭފުޅުންގެ ޚިދުމަތްތައް އެއީވެސް އަޅުގަނޑަށް ދޫކޮށްލެވޭވަރަށްވުރެ މާ ފުރިހަމަ ޚިދުމަތްތަކެއް. ޖަލްސާއަށް ތައްޔާރުކުރެއްވުމާއި، ޖަލްސާގެ ކަންތައްތައް ވަރަށް އެކަށީގެންވާ ގޮތެއްގައި ދިވެހި ވަފްދުގެ ފަރާތުން ކުރިއަށް ގެންދެވުމުގައި އެހީތެރިވެދެއްވުމާއި، ޖަލްސާއާބެހޭ ލިޔުންތަކާއި ރެކޯޑުތައް ބެލެހެއްޓެވުމާއި އަދި އަޅުގަނޑުމެންގެ ދަތުރުގެ ހުރިހާ ކަމެއް ހަމަޖައްސަވައި، އެކިއެކި ޤައުމުތަކާ ގުޅުއްވައި ޕްރޮޓޮކޯލާއި އަދި ބައިނަލްއަޤްވާމީ އުސޫލުތައް ނިޔާކުރާގޮތުގެމަތީން އެކިއެކި ޤައުމުތަކުގެ ކަމާބެހޭ ފަރާތްތަކަށް ދަތުރުގެ ތަފުސީލުތައް އަންގަވައި، މިގޮތުން މިދަތުރަކީކާމިޔާބު ދަތުރެއް ކަމުގައި ވެގެންދިޔައީ، މި ދެބޭފުޅުންގެ މަސައްކަތްޕުޅުތަކުގެ ސަބަބުން.އެހެންވުމާއެކުގައި އެދެބޭފުޅުންނަށްވެސް ތެދުވެރިކަމާއެކު ޝުކުރު ދެންނެވުމަކީ އަޅުގަނޑުގެ ވަރަށްބޮޑު ވާޖިބެއް ކަމަށް ދެކެން.\nއާދެ، ދެންއޮތީ އަޅުގަނޑުމެންގެ ރަސްމީ ވަފްދުގައި ހިމެނިވަޑައިނުގެންނެވި ކަމުގައިވިޔަސް، އަޅުގަނޑުމެންގެ ދަތުރަށް އެފަރާތަކުން ވަރަށް މަތިވެރި އެހީތަކެއް އަދި ޚިދުމަތްތަކެއް ލިބެމުންދިޔަ ފަރާތެއް. އެއީ ދަތުރުގެ ސަލާމަތީ ކަންތައްތައް ބެލެހެއްޓެވި ފަރާތް. ތިޔަ ހުރިހާ ބޭފުޅުންނަށްވެސް އެނގިވަޑައިގަންނަވާނެ ފަދައިން، މިފަދަ ޖަލްސާއަކީ މިއަދުގެ ދުނިޔޭގައި ކަންތައްތައް ހުރިގޮތުން ކުއްލިއަކަށް އަޅުގަނޑުމެން އެކަކުވެސް އިންތިޒާރު ނުކުރާފަދަ ނުރައްކަލެއް މެދުވެރިވެދާނެ ކޮންފަރެންސެއް. ކަންތައް ހުރީ އެގޮތަށް. އެހެންކަމަށްވުމާއެކުގައި ކޮންމެ ވަފްދަކާ އެކުގައިވެސް ސަލާމަތީ ކަންތައްތައް ބަލަހައްޓާ ބަޔަކު ތިބޭ. އަޅުގަނޑުމެންގެ ދަތުރުގައި އެބައި ބެލެހެއްޓެވީ ކެޕްޓަން ޢައްބާސް އިބްރާހީމް، އަދި އޭނާއާ އެކުގައި ދުރުވި އެން.އެސް.އެސް.ގެ ދެބޭކަލުން. އެބޭކަލުންގެ މަސައްކަތްޕުޅުތައް ހުރިލެއް ފުރިހަމަކަމަށްޓަކައި އަދި ހުރިހާ ވަގުތެއްގައިވެސް އަޅުގަނޑުމެންގެވަފްދުގެ ސަލާމަތަށްޓަކައި އަޅުއްވަމުން ގެންދެވި ފިޔަވަޅުތަކަށްޓަކައި ހިތުގެ އެންމެ އަޑިން، އެން.އެސް.އެސް.ގެ ފަރާތުން މިދަތުރުގައި އެވަޑައިގެންނެވި ބޭފުޅުންނަށް އަޅުގަނޑު ޝުކުރު ދަންނަވަން.\nއާދެ، މިރޭ އަޅުގަނޑުގެ ކުރިން ވާހަކަފުޅު ދެއްކެވި ބޭފުޅުން ވަރަށް ބަލާޣާތްތެރިކަމާއެކު އެ ވިދާޅުވި ފަދައިން، މި ވޭތުވެދިޔަ ޖަލްސާއަކީ އިސްލާމީ ތާރީޚުގައި މީގެކުރިން ދުވަހަކުވެސް ނުވާފަދަ މުހިންމު އަދި ތާރީޚީ ޖަލްސާއެއް. އެޖަލްސާގެ މުހިންމުކަން ޚާއްޞަވެފައިވަނީ ހަމައެކަނި އިސްލާމީ އުންމަތަކަށް ނޫން. އޭގެއިތުރަށް މުޅި ދުނިޔެއަށްވެސް މިޖަލްސާގެ މުހިންމުކަން ދިޔައީ އިހުސާސް ކުރެވިގެން. ހަމައެފަދައިން، މުޅި އިސްލާމީ އުންމަތަށްވެސް މިޖަލްސާގެ މުހިންމުކަމާއި، އެ ޖަލްސާގެ ސަބަބުން އިސްލާމީ އުންމަތަށް ލިބިގެންދާނެ ނަޞްރާއި ނަޞީބު ދިޔައީ އިހުސާސް ކުރެވިގެން. ހަމައެފަދައިން، އަޅުގަނޑުމެން ދިވެހިރާއްޖޭގެ ނިސްބަތުގައިވެސް މި ޖަލްސާ ހިމެނިގެންދިޔައީ ވަރަށް ތާރީޚީ ވަރަށް މުހިންމު ޖަލްސާއެއް ކަމުގައި. އާދެ، މުޅި ދުނިޔޭގެ ނިސްބަތުގައި މި ޖަލްސާއަކީ ތާރީޚީ އަދި މުހިންމު ޖަލްސާއެއް ކަމުގައި މި ދަންނަވަނީ، އެއީ މި ޖަލްސާގެ ސަބަބުން އަދި މި ޖަލްސާގައި އިސްލާމީ ޤައުމުތަކުގެ ވެރިންގެ މެދުގައި ފާޅުވެގެން އެދިޔަ އެކުވެރިކަމާއި އުޚުއްވަތްތެރިކަމުގެ ސަބަބުން އިސްލާމީ އުންމަތަކީ މިއަދުގެ ދުނިޔޭގައި ވަރަށް ޤަދަރުހުރި، ބާރުހުރި ޖަމާޢަތަކަށް ވެއްޖެކަން އެއީ އަޅުގަނޑު މިދެންނެވި ވާހަކަޔަކީ.\nއާދެ، ދުނިޔޭގައި ވަރަށްގިނަ މުޢުތަމަރުތައް، ކޮންފަރެންސްތައް، ބައިނަލްއަޤްވާމީ ޖަލްސާތައް ކުރެވެމުންދޭ. ދުނިޔޭގެ ޤައުމުތައް އެކިއެކި ގްރޫޕްތަކަށް ނުވަތަ އެކިއެކި ޖަމާޢަތްތަކަށް ބެހިގެން ގޮސްފައިވޭ. މިސާލަކަށް، ވަކިފަރާތަކަށް ނުޖެހޭ ޤައުމުތައް، ގާތްގަނޑަކަށް 95 ޤައުމުގެ މައްޗަށް އެކުލެވިގެންވާ ގްރޫޕެއް އެއީ، ނުވަތަ ޖަމާޢަތެއް. އަދި ހަމައެކަނި ސިޔާސީ މައިދާނުގައި ހަރަކާތްތެރިވުމުގެ އިތުރަށް އެކިއެކި ޢަސްކަރީ މައިދާންތަކުގައި ހަރަކާތްތެރިވާ ޖަމާޢަތްތައްވެސް ދުނިޔޭގައިވޭ. މިސާލަކަށް، "ނޭޓޯ" ނުވަތަ "ވޯސޯ". ނޭޓޯ ޕެކްޓުގެ ޤައުމުތަކާއި، ވޯސޯ ޕެކްޓުގެ ޤައުމުތަކާ އެއީ ޢަސްކަރީ ދާއިރާއެއްގަޔާއި އަދި ސިޔާސީ ދާއިރާއެއްގައި ހަރަކާތްތެރިވަމުންދާ ބައެއް. ހަމައެފަދައިން، "އޯގަނައިޒޭޝަން އޮފް އެފްރިކަން ޔުނިޓީ" އެއީ އެފްރިކާގެ ޤައުމުތަކުގެ މެދުގައި އުފެދިފައިވާ ޖަމާޢަތެއް. "ކޮމަންވެލްތު" އެއީ އެއްޒަމާނެއްގައި އިނގިރޭސިންގެ ވެރިކަމުގެ ދަށުގައި ތިބި ޤައުމުތަކުގެ މައްޗަށް އެކުލެވިގެންވާ ޖަމާޢަތެއް. އަދި "އާސިއާން" އެއީ މިހާރު އުފެދިގެން އުޅޭ ޖަމާޢަތެއް، ދެކުނު އޭޝިއާގެ ޤައުމުތަކުގެ ފަސް ޤައުމެއްގެ މައްޗަށް އެކުލެވިގެންވާ ޖަމާޢަތެއް. މިކަހަލަ ޖަމާޢަތްތަކުގެ ޖަލްސާތައް ދުނިޔޭގެ އެކިތަންތާނގައި އެކި ބޭނުމުގައި ކުރެވެމުން އެބަދޭ. އެހެންނަމަވެސް، މިއިން އެއްވެސް ޖަމާޢަތަކަށް ލިބިފައިނުވާ ޤަދަރަކާއި ބާރެއް މިއަދުވަނީ މިކުރެވުނު ސަމިޓް ކޮންފަރެންސްގެ ސަބަބުން އިސްލާމީ ޖަމާޢަތަށް، ނުވަތަ އިސްލާމީ ޤައުމުތަކުގެ ޖަމާޢަތަށް، ނުވަތަ އިސްލާމީ އުންމަތަށް ލިބިފައި. އެހެންވުމާއެކުގައި މިއަދު އިސްލާމީ އުންމަތަކީ މުޅި ދުނިޔެ އެބަޔަކަށް ޤަދަރުކުރާ، އެބަޔަކަށް އިޙުތިރާމުކުރާ، އަދި އެބަޔަކަށް ބަލަބަލައި ތިބޭ ޖަމާޢަތެއް. އެކަން އެހެންވެގެން އެދިޔުމުގެ އެންމެބޮޑު ސަބަބަކީ މި ތިންވަނަ ކޮންފަރެންސްގައި ފާޅުވެގެންދިޔަ އިސްލާމީ ޤައުމުތަކުގެ އެކުވެރިކަމާއި އުޚުއްވަތްތެރިކަން.\nއާދެ، އިސްލާމީ އުންމަތުގެ ނިސްބަތުގައި މިވޭތުވެގެންދިޔަ މުޢުތަމަރަކީ މީގެކުރިން ދުވަހަކުވެސް އެފަދަ އެހެން މުޢުތަމަރެއް އެއްވެސް ތަނެއްގައި އެއްވެފައިނުވާފަދަ މުޢުތަމަރެއް. އާދެ، އެއީ އެތައް ގޮތަކުން. އެންމެ ފުރަތަމަ ތަނުގެ ގޮތަށް ބެލިނަމަވެސް، ތިޔަ ހުރިހާ ބޭފުޅުންނަށްވެސް މިހާރު ރަނގަޅަށް އެނގިވަޑައިގެން އަދި އެތައްފަހަރަކު އައްސަވައިފައިވާނޭ ފަދައިން، މި ޖަލްސާ ކުރެވިގެންދިޔައީ މުސްލިމުންގެ ހިތުގައި އެންމެމާތް ޤަދަރާއި ޝަރަފް ލިބިފައިވާ ބިމުގައި. އާދެ، މައްކާގައި. އަދި މައްކާގެ ބިންތަކުގެ ތެރެއިންވެސް اللّـه سبحـانـه وتعـالى އެންމެ މާތް ކުރެއްވި ޠާހިރު މާތް كعبةاللهގެ އަރިހުގައި މި ޖަލްސާ އިފްތިތާޙުވެގެންދިޔައީ، މައްކާގެ މާތްވެގެންވާ ޙަރަމްފުޅުގެ ތެރޭގައި. އެހެންވުމާއެކުގައި ރޫޙީގޮތުން، އެ ޖަލްސާގައި ބައިވެރިވެވަޑައިގެންނެވި ހުރިހާ ފަރާތްތަކަށް އިހުސާސްވެގެންދިޔަ ޝުޢޫރުތަކަކީ އަޅުގަނޑަށް އެއްގޮތަކަށްވެސް ތިޔަބޭފުޅުންނަށް ދެންނެވޭވަރަށްވުރެ މާފުން، މާވަރުގަދަ ޝުޢޫރުތަކެއް.\nއާދެ، އެއީ ތަނުގެ ގޮތުން ބަލާއިރު، ޒަމާނުގެ ގޮތުން ބެލިކަމުގައިވިޔަސް، މިޖަލްސާއަކީ ތާރީޚީ ޖަލްސާއެއް. ހިޖުރީގޮތުން ފަނަރަވަނަ ޤަރުނާ އަޅުގަނޑުމެން ކުރިމަތިލާ ވަގުތުކޮޅުގެ ތެރޭގައި ނުވަތަ އޭގެ އެންމެ ފުރަތަމަ ދެތިންމަސްދުވަހުގެ ތެރޭގައި މި ޖަލްސާ ކުރެވިގެން މިދިޔައީ. އިސްލާމީ ދުނިޔެ ފަނަރަވަނަ ޤަރުނުގެ އިސްތިޤްބާލުގައި އެކިއެކި އިޙުތިފާލުތައް ކުރަމުން ދަނިކޮށް، މި ވަރުގަދަ އަދި ތާރީޚީ ޖަލްސާ ކުރެވިގެން މިދިޔައީ. މިޖަލްސާގައި ބައިވެރިވެވަޑައިގެންނެވިވަފްދުތަކުގެއަދަދަށްބެލިނަމަވެސް، ނުވަތަމި ޖަލްސާތަކުގައި ބައިވެރިވެވަޑައިގެންނެވި، ޤައުމުތަކުގެ ރައީސުންގެ އަދި ރަސްރަސްކަލުންގެ އަދަދަށް ބެލިނަމަވެސް، މި ޖަލްސާއަކީ މީގެކުރިން ދުވަހަކުވެސް ނުކުރެވޭފަދަ ތާރީޚީ ޖަލްސާއެއް ކަމުގައި ފާހަގަކޮށްލެވުނު.\nއާދެ، މީގެކުރިން ވާހަކަފުޅު ދެއްކެވި އެއްބޭފުޅަކު ވިދާޅުވިފަދައިން، 38 ޤައުމުގެ ވެރިން މިޖަލްސާގައި ބައިވެރިވެވަޑައިގެންނެވި. މީގެކުރިން ފަހަކަށްއައިސް އިސްލާމީ ކޮންފަރެންސްގެ އެންމެ އިސްވެރިންގެ ދެ ޖަލްސާއެއް ކުރެވިއްޖެ. އެއް ޖަލްސާ ކުރެވުނީ މޮރޮކޯގެ ވެރިރަށް ރަބާޠުގައި. އަނެއް ޖަލްސާ ކުރެވުނީ ޕާކިސްތާނުގެ ލާހޯރްގައި. އެހެންނަމަވެސް، އެއިން އެއްވެސް ޖަލްސާއެއްގައި، މިފަހަރު މައްކާގައި އިފްތިތާޙުވެގެން މިދިޔަ އަދި ޠާއިފްގައި ނިމިގެންދިޔަ، އިސްލާމީ ޤައުމުތަކުގެ ވެރީންގެ ޖަލްސާގައި ބައިވެރިވެވަޑައިގެންނެވި ފަދަ ގިނަ އަދަދަކަށް އިސްލާމީ ޤައުމުތަކުގެ ޒަޢީމުންނާއި، ވެރީންނާއި، ރަސްރަސްކަލުން ބައިވެރިވެވަޑައިގެންނެވި އެހެން އެއްވެސް ޖަލްސާއެއް މީގެކުރިން ގޮސްފައެއްނުވޭ. އަދިވެސް ވަރަށްބޮޑު އެހެން ސަބަބެއް އެބައޮތް، މިޖަލްސާއަކީ ވަރަށް ޚާއްޞަ ޖަލްސާއެއް ކަމުގައި ހިމެނިގެންދިޔަ. އެއީ މި ޖަލްސާގެ ކަންތައްތައް ވަމުންދިޔަ ވަގުތުގައި މުޅި އިސްލާމީ ދުނިޔޭގެ އެންމެހައި ރައްޔިތުންނަށް، އިސްލާމީ އުންމަތުގެ އެންމެހައި އަފްރާދުންނަށް އެ ޖަލްސާތަކުގެ ހާދިސާތައް ވަގުތުން ފެންނަމުންދިޔަކަން. އާދެ، އަޅުގަނޑުމެންގެ ދިވެހިރާއްޖެއަކީވެސް އިސްލާމީ ޤައުމަކަށް ވުމާއެކުގައި އަޅުގަނޑުމެންނަށްވެސް އެ މަތިވެރި ނަޞީބު ލިބުނު. އަޅުގަނޑުމެންގެ ޓެލެވިޜަންގެ ޛަރީޢާއިން، ޖަލްސާތައް ހިނގަމުންދިޔައިރު، އެ ޖަލްސާތަކުގެ ކަންތައްތައް އަޅުގަނޑުމެންގެ ރާއްޖޭގައި ތިބި ދިވެހި ރައްޔިތުންނަށް ފެނިގެންދިޔަ. އެކަންތައްތައް ފެނިގެންދިޔައީ ހަމައެކަނި ދިވެހި ރައްޔިތުންނަކަށް ނޫން. މުޅި ދުނިޔޭގައިވާ އިސްލާމީ އުންމަތުގެ އެންމެހައި ރައްޔިތުންނަށް. އެންމެހައި އަފްރާދުންނަށް. އާދެ، މިހާރު ލަފާކުރެވޭގޮތުގައި ދުނިޔޭގައި އެއްހާސް މިލިއަން މުސްލިމުން އެބައުޅޭ. އެ ހުރިހާ އެންމެނަށް ނުވަތަ އެމީހުންގެ ތެރެއިން ވަރަށްގިނަ ބަޔަކަށް މި ޖަލްސާތައް ހިނގަމުންދަނިކޮށް، މި ޖަލްސާތަކުގެ މަންޒަރުތައް ވަނީ ފެނިފައި. އެގޮތުންވެސް މި ޖަލްސާއަކީ ވަރަށް ޚާއްޞަ ޖަލްސާއެއް ކަމުގައި ނުވެނުދާނެ.\nއާދެ، ދެން މި ޖަލްސާއަކީ އެހާ މުހިންމު ޖަލްސާއަކަށްވި އެންމެބޮޑު ސަބަބަކީ މިޖަލްސާގައި އިސްލާމީ އެކުވެރިކަމުގެ ޙަޤީޤީ ބިންގަލެއް އުފެދިގެންދިޔަކަން. މީގެކުރިންވެސް އެކިފަހަރުމަތިން އިސްލާމީ ޤައުމުތަކުގެ މެދުގައިއެކުވެރިކަމާއި އެއްބާރުލުން އުފެއްދޭތޯ ވަރަށްގިނަފަހަރުމަތިން ވަރަށްގިނަ ފަރާތްތަކުން މަސައްކަތް ކޮށްފައިވޭ. އެހެންނަމަވެސް، އެއިން އެއްވެސް މަސައްކަތެއް މިފަހަރު މި ކާމިޔާބުވި މިންވަރަކަށް ކާމިޔާބުވެފައެއްނުވޭ. އެހެންކަމާއެކުގައި، އަޅުގަނޑުމެންގެ އެންމެންގެ ހުރިހާ މުސްލިމުން ޙަމްދު ޘަނާ ރައްދުކުރަންޖެހެނީ اللّـه سبحـانـه وتعـالىއަށް. ރާއްޖެއަކީ ސަތޭކައިންސަތޭކަ އިސްލާމީ ޤައުމަކަށްވިޔަސް، މީގެކުރިން އިސްލާމީ ދުނިޔޭގައި، ދުނިޔޭގެ ޞުލްޙައަށާއި ޢަދުލު އިންސާފަށްޓަކައި މަސައްކަތް ކުރުމުގެ ފުރުޞަތު މިފަހަރު މި ލިބުނު ފެންވަރަކަށް މީގެކުރިން ލިބިފައެއްނުވޭ. މީގެކުރިން އިސްލާމީ ކޮންފަރެންސްގެ ޚާރިޖީ ވަޒީރުންގެ ޖަލްސާތަކުގައި ދިވެހިރާއްޖެ ބައިވެރިވެފައިވޭ. އެއިން ބައެއް ޖަލްސާތަކުގައި ބައިވެރިވުމުގެ އުފާ އަޅުގަނޑަށްވެސް ލިބިފައިވޭ. އެއީ ޚާރިޖީ ވުޒާރާ ތަމްސީލުކުރާ މީހެއްގެ ހައިސިއްޔަތުން. އެހެންނަމަވެސް މިފަހަރު އަޅުގަނޑުމެންގެ ރާއްޖެއަށް މި ލިބުނު ފުރުޞަތަކީ އިސްލާމީ ކޮންފަރެންސްގެ އެންމެ އިސްވެރިންގެ ޖަލްސާއެއްގައި ބައިވެރިވުމުގެ ފުރުޞަތު. އެހެންވުމާއެކުގައި ދުނިޔޭގެ ޞުލްޙައަށާއި ޢަދުލު އިންސާފަށް މަސައްކަތް ކުރުމުގެ ފުރުޞަތު އެންމެމަތީ ފެންވަރުގައި ލިބުނު ފަހަރަކީ ހަމައެކަނި މިފަހަރު.\nއާދެ، ދެން މި ޖަލްސާގައި ދިވެހިރާއްޖެ ތަޢާރުފުވެގެންދިޔަ މިންވަރާއި، ދިވެހިރާއްޖެއަށް ލިބުނު ތަޢުރީފާ، އެ ވާހަކަތައް އެއީ އަޅުގަނޑަށް މި ފުރުޞަތުގައި ދައްކާކަށް މާފަސޭހަ ވާހަކައަކަށްނުވޭ. ކޮންމެއަކަސް އަޅުގަނޑު ކުރިންވެސް ދެންނެވި ފަދައިން، ދިވެހިރާއްޖެއަށް އެއްވެސްކަހަލަ ޝަރަފެއް، އެއްވެސްކަހަލަ ފަޚްރެއް، އެއްވެސް ރީތިނަމެއް، މިޖަލްސާގައި ދިވެހިރާއްޖޭގެ ވަފްދެއް ބައިވެރިވުމުގެ ސަބަބުން ލިބިފައިވާނަމަ އެކަން، ނުވަތަ އެކަމުގެ ޝުކުރާއި ތަޢުރީފު ރައްދުވާ ފަރާތަކީ ދިވެހިރާއްޖޭގެ ރައްޔިތުން. އާދެ، ތިޔަބޭފުޅުން. އެކަމުގެ ހެކި އަދި އަޅުގަނޑު ދަންނަވާނަން.\nއަދިވެސް މިޖަލްސާގެ ވާހަކަތަކައިގެން ކުރިއަށް ދިޔުމުގެ ކުރިން އަޅުގަނޑު ދަންނަވައިލަންޖެހޭ ވަރަށްބޮޑު ވާހަކައެއް އެބައޮތް. އެއީ ސުޢޫދީ ޢަރަބިއްޔާގެ ސަރުކާރާއި އެތާނގެ ރައްޔިތުންގެ ފަރާތުން މިޖަލްސާއަށް ދެއްވި މުހިންމުކަމުގެ ބޮޑުކަމާއި އަދި އެފަރާތްތަކުން، މިޖަލްސާގައި ބައިވެރިވެވަޑައިގެންނެވި ހުރިހާ ފަރާތްތަކަށް ވެދެއްވި އެހީތެރިކަމުގެ މަތިވެރިކަމަށްޓަކައި އެފަރާތަށް ޝުކުރު އަދާކުރުން. އާދެ، ހަމައެކަނި މާއްދީގޮތުން ބެލިނަމަވެސް، މިޖަލްސާއަކީ މީގެކުރިން ބައިނަލްއަޤްވާމީ ގޮތުން ނުކުރެވޭފަދަ ބޮޑު ޖަލްސާއެކޭ ދެންނެވިދާނެ. އެއީ އެޖަލްސާއަށް ކުރެވުނު ހަރަދުތަކުގެ ބޮޑުކަމުން. މިޖަލްސާއަށް ތައްޔާރުވުމުގެ މަސައްކަތް ސުޢޫދީ ޢަރަބިއްޔާގެ ސަރުކާރުގެ ފަރާތުން ފެށްޓެވީ މީގެ ދިހަވަރަކަށް މަސްދުވަސް ކުރިން. އެމަސައްކަތްތަކަކީ އަޅުގަނޑުމެންގެ ހިތަށް ގެންނަންވެސް ދަތި ބޮޑެތި މަސައްކަތްތަކެއް. އާދެ، ކޮންމެ އިސްލާމީ ޤައުމެއްގެ ވެރިޔަކު ހުންނަވަން ޚާއްޞަ ގެއެއްވަނީ ތައްޔާރުކުރެވިފައި. ވަރަށް ފުރިހަމަކޮށް ދެބުރިއަށް ހަދައިފައި ހުރި ގެއެއް އެ ގެޔަކީ. ގާތްގަނޑަކަށް ފަންސާހަކަށް ގެ، ހަމަ މިޖަލްސާއަށްޓަކައި ވަނީ ސުޢޫދީ ޢަރަބިއްޔާގެ ސަރުކާރުން ތައްޔާރުކުރައްވައިފައި. ޢިމާރާތް ކުރައްވައިފައި. އޭގެއިތުރުން ވަރަށްބޮޑު ދެ ޢިމާރާތް، އާދެ، ޢިމާރާތޭ ދެންނެވީމާ ތިޔަބޭފުޅުންނަށް ފަހަރެއްގައި އިހުސާސް ކުރައްވަން ދަތިފުޅުވެދާނެ. އެ ޢިމާރާތުގެ ބޮޑުކަމާއި އުސްކަމާއި، އެތާނގައި ތައްޔާރުކުރެވިފައިވާ އެކިއެކި ބައިބައިގެ ފުރިހަމަކަމާ. އެހެންނަމަވެސް، ތިޔައިގެ ތެރެއިން ވަރަށްގިނަ ބޭފުޅުން ދެކެވަޑައިގަންނަވާނެ، ދުނިޔޭގެ މުހިންމު އަދި ބޮޑެތި ހޮޓާތައް. އާދެ، އިންޓަރ ކޮންޓިނެންޓަލް ނުވަތަ ޝެރެޓަން. އެފަދަ ނަންނަމުން ނަންދީފައިވާ ހޮޓާތައް ދުނިޔޭގެ ބޮޑެތި ޤައުމުތަކުގައި ހުރޭ. އެހޮޓާތަކުގެ ފެންވަރަށް މިދެންނެވި ޢިމާރާތްތައް ސުޢޫދީ ޢަރަބިއްޔާގެ ސަރުކާރުން ހައްދަވައިފައިވަނީ. އޭގެތެރެއިން އެއްޢިމާރާތަކީ ސުޢޫދީ ޢަރަބިއްޔާގެ ޠާއިފްގައި ހުންނަ އިންޓަރކޮންޓިނެންޓަލް ހޮޓެލް. އެ ޢިމާރާތް ބިނާކުރެއްވީވެސް ހަމަ މި ކޮންފަރެންސަށްޓަކައި. އޭގެއިތުރަށް ޠާއިފާއި މައްކާއާ ދޭތެރޭގައި ވަރަށްބޮޑު މަގެއް ވަރަށް ފުޅާކޮށް، ވަރަށް ފުރިހަމަކޮށް ހައްދަވައިފައިވޭ. ފަރުބަދަ ގޮއްވައިގެން ފަރުބަދަތެރޭން އެ މަގު ގޮސްފައިވަނީ. ޠާއިފަކީ ގާތްގަނޑަކަށް ކަނޑުގެ ސަޠުޙުން ހަހާސް ފޫޓުގެ އުސްމިނުގައިވާ ރަށެއް. މައްކާއަކީ އެއަށްވުރެ މާ ތިރީގައިވާ ތަނެއް. އެހެންވީމާ، ފަރުބަދަތަކުގެ ތެރޭންލައިފައި ސުޢޫދީ ޢަރަބިއްޔާގެ ސަރުކާރުން އެ ހައްދަވައިފައިވާ ބޮޑުމަގު އެކަނި ފެނުނު ކަމުގައިވިޔަސް، އެ ސަރުކާރުގެ ފަރާތުން މި ޖަލްސާތަކަށް ދެއްވި އަހަންމިއްޔަތު ރަނގަޅަށް އިހުސާސް ކުރެވޭނެ.\nއާދެ، މިދެންނެވީ މާއްދީގޮތުން އެ ޖަލްސާތަކަށްޓަކައި ސުޢޫދީ ޢަރަބިއްޔާގެ ސަރުކާރުން ދެއްވައިފައިވާ އަހަންމިއްޔަތު. އަދި މަޢުނަވީގޮތުން، އާދެ، އެއީ މާއްދީގޮތުން ކުރެއްވި ޚިދުމަތްތަކުގެ އިތުރަށް ސުޢޫދީ ޢަރަބިއްޔާގެ ސަރުކާރުން މި ޖަލްސާ ކާމިޔާބު ކުރުމަށްޓަކައި ކުރައްވައިފައިވާ މަސައްކަތްތައް އެއީވެސް އެއްގޮތަކަށްވެސް އަޅުގަނޑުމެންގެ ހިތަށް ގެންނަންވެސް ކުޅަދާނަވާވަރަށްވުރެ މާފުރިހަމަ އަދި މާ މަތިވެރި ޚިދުމަތްތަކަކާއި މަސައްކަތްތަކެއް. ޖަލްސާގެ ރެކޯޑުތައް ބެލެހެއްޓުމާއި، ވަގުތުން ތަރުޖަމާކުރުމާއި، ޖަލްސާގެ މަންޒަރުތައް ދުނިޔޭގެ އެކި ކަންކޮޅުތަކަށް ޓެލެވިޜަންގެ ޛަރީޢާއިން ފޮނުވުމާ، އެހެންގޮސް މި ޖަލްސާ އެއީ ކާމިޔާބު އަދި ތާރީޚީ ޖަލްސާއަކަށް ހެއްދެވުމަށްޓަކައި ސުޢޫދީ ޢަރަބިއްޔާގެ ސަރުކާރުން ކުރައްވައިފައިވާ މިންނެތް މަސައްކަތްތައް އެއީ އެވަގުތު އެތާނގައި ހުރި މީހަކަށް ނޫނީ ކުޑަކޮށްވެސް ތަޞައްވުރު ކުރެވޭނެ ޚިދުމަތްތަކެއް ނޫން. ހަމައެއާއެކުގައި ސުޢޫދީ ޢަރަބިއްޔާގެ ރައްޔިތުންގެ ފަރާތުން މި މުޢުތަމަރަށް ލިބުނު އިޚުލާޞްތެރިކަމާއި އަދި ތެދުވެރި ޝުޢޫރުތައް އެއީވެސް އެ މުޢުތަމަރުގައި ބައިވެރިވެވަޑައިގެންނެވި ހުރިހާ ފަރާތްތައް ވަރަށް އިޚުލާޞްތެރިކަމާއެކުގައި ޝުކުރު އަދާކުރާ ޚިދުމަތްތަކަކާއި ޝުޢޫރުތަކެއް.\nއާދެ، ދެން ޖަލްސާތަކުގެ މައްޗަށް ވަރަށް އަވަސްގޮތަކަށް ނަމަވެސް ނަޒަރެއް ހިންގައިލުމަކީ އަޅުގަނޑު ހިތުން ތިޔަބޭފުޅުންވެސް އިންތިޒާރު ކުރައްވާނެ ކަމެއް. އެހެންކަމަށް ވުމާއެކުގައި ޖަލްސާގެ ބައެއް ވާހަކަ ދަންނަވައިލުމަށް އަޅުގަނޑު ދެން މި ކުރިމަތިލަނީ. އެންމެ ފުރަތަމަ ފާހަގަކޮށްލެވޭ ކަމަކީ ޖަލްސާ ކުރެވެމުންދިޔަ ޖައްވު. އެކުވެރިކަމާއި ރަޙްމަތްތެރިކަމުގެ ޖައްވު. މީގެކުރިން ވާހަކަފުޅު ދެއްކެވި އަލްއުސްތާޛު ފަތުޙުﷲ ޖަމީލް އެވާހަކަ ވަނީ ވަރަށް ސާފުކޮށް ތިޔަބޭފުޅުންނަށް ވިދާޅުވެދެއްވައިފައި. ކޮންމެއަކަސް މީގެކުރިން އެއްވެސް އިސްލާމީ ކޮންފަރެންސެއްގައި ފާޅުވެގެންނުދާފަދަ އެކުވެރިކަމާއި އުޚުއްވަތްތެރިކަމުގެ ޝުޢޫރުތަކެއް މި ޖަލްސާގައި ފާޅުވެގެންދިޔަ. އަޅުގަނޑު ދަންނަވައިލާނަން ހަމައެކަނި އެއް މިސާލު. ތިޔަބޭފުޅުންނަށްވެސް ރަނގަޅަށް އެނގިވަޑައިގަންނަވާނެ ފަދައިން، އިސްލާމީ ޤައުމުތަކަކީ އެއް އުންމަތެއްގެ ޤައުމުތަކެއް ކަމުގައިވިޔަސް، ބައެއްފަހަރަށް އެކިއެކި ސިޔާސީ މައްސަލައިގައި ދޭދޭ އިސްލާމީ ޤައުމުގެ ދެމެދުގައި ހަމަނުޖެހުން އުފެދިފައިހުރޭ. އާދެ، އޭގެތެރެއިން އެއް މައްސަލައެއް ހުޅަނގު ސަހަރާގެ މައްސަލަ. އެފްރިކާގެ ވަރަށް ހުޅަނގުގައި އޮންނަ ތަނެއް އެއީ. އެތަން ގުޅިފައިވަނީ އެއްފަރާތުން މަޣުރިބުކަރަޔާ ނުވަތަ މޮރޮކޯއާ. ހަމައެފަދައިން، އަނެއް ފަރާތުން ގުޅިފައިވަނީ އަލްޖޭރިޔާއާ ނުވަތަ އަލްޖަޒާއިރާ. އެ މައްސަލައިގައި މޮރޮކޯއާއި އަލްޖޭރިޔާއާ ދެމެދުގައި ވަނީ ޚިލާފު އުފެދިފައި. އެ ޚިލާފަކީ މިހާރު ވަރަށް ދުވަސްވެސްވެއްޖެ ޚިލާފެއް. ކިތަންމެ މަސައްކަތެއް ކުރެވުނު ކަމުގައިވިޔަސް، މީގެކުރިން ޙައްލަކަށް ގެނެވިފައިނުވާ ޚިލާފެއް އެއީ.\nއެކަން އެހެން އޮއްވައި، މި ޖަލްސާގައި މޮރޮކޯގެ ރަސްގެފާނު ކިންގ ޙަސަން ދެވަނަ، އެ ރަސްގެފާނާއި އަލްޖޭރިޔާގެ ރައީސް ޝާޒްލީބިންޖަދީދު އާ މިދެބޭފުޅުން ބައްދަލުވެވަޑައިގަތީ އިއްތިފާޤުން، ދިމާވިގޮތުން كعبة اللهގެ ދޮރުކޮޅުމަތިން. އާދެ،كعبة اللهގެ ދޮރުކޮޅަށް އަރަން ހުންނަ ސިޑިއެއްގެ މަތިން އެދެބޭފުޅުން ބައްދަލުވެވަޑައިގެންނެވީ. ކުރިން އެއްގޮތަކަށްވެސް އެޕޮއިންޓްމަންޓެއް ހެއްދެވުމަކާނުލައި، اللّـه سبحـانـه وتعـالى މިންވަރު ކުރެއްވި ގޮތެއްގެ މަތިން އެދެބޭފުޅުންނަށް ބައްދަލުވެވަޑައިގެންނެވުނީ މިދެންނެވި މާތް މަޤާމުގައި. ކުއްލިއަކަށް އެއްބޭފުޅަކަށް އަނެއް ބޭފުޅަކު ފެނިވަޑައިގަތުމާ އެކުގައި ވަރަށްހޫނުކަމާ އެކުގައި ސަލާމްކުރައްވައި ހެޔޮއެދުންތައް ފާޅުކުރެއްވީ. އެމަންޒަރު ދުށް މީހުން އެފޮޓޯ ނަގައިގެން ވަރަށްބޮޑުކޮށްގެން ސުޢޫދީ ޢަރަބިއްޔާގެ ނޫސްތަކުގައި ޖަހައިފައިވޭ. އަދި އޭގެ ތިރީގައި [إِنَّ هَـٰذِهِ أُمَّتُكُمْ أُمَّةً وَاحِدَةً وَأَنَا رَبُّكُمْ فَاعْبُدُونِ] މިފަދަ އާޔަތްތައް ލިޔެފައިވޭ. އެއިން ދޭހަވީ އެއްޗަކީ اللّـه سبحـانـه وتعـالىގެ މިންވަރާއި އެކަލާނގެ ތައުފީޤުން މިޖަލްސާގެ ސަބަބުން އެ މައްސަލަވެސް ޙައްލުވެގެން އެ ދިޔައްޔޭ. އެ އިސްލާމީ ދެ ޤައުމުގެ ދެމެދުގައި އުފެދިފައިވާ ޚިލާފު، ކަންދިމާކުރިގޮތުން،كعبة الله ގެފުޅުގެ އަރިހުގައި ޙައްލުވެގެން ދިޔައްޔޭ. އާދެ، މިފަދަ މާތް ރޫޙެއް، މިފަދަ މާތް އިސްލާމީ ރޫޙެއް މުޅި ޖަލްސާއަށް ވެރިވެފައި އޮތީ. އެހެންކަމަށްވުމާއެކުގައި މި ޖަލްސާ އެއީ އެހާ ކާމިޔާބު ޖަލްސާއަކަށް ވެގެންދިޔައީ.\nއާދެ، ދެން ޖަލްސާގައި ބަޙުޘްކުރެވުނު މައްސަލަތަކުގެ ތެރެއިން އެންމެ މުހިންމު މައްސަލައަކީ، ތިޔަބޭފުޅުންނަށް އެނގިވަޑައިގަންނަވާނެ ފަދައިން، އަލްޤުދްސުގެ މައްސަލަ. އަލްޤުދްސަކީ އެރަށުގައި މުސްލިމުންގެ ފުރަތަމަ ޤިބްލަ، އަދި މުސްލިމުންގެ ތިންވަނަ ޙަރަމްފުޅު އެކުލެވިގެންވާ މާތް ބިން. އަޅުގަނޑުމެން އެންމެންގެ ހިތުގައި ޚާއްޞަ ޤަދަރެއް ދެވިފައިވާ އަލްމަސްޖިދުލް އަޤްޞާ ވަނީ ޤުދްސުގައި. އެހެންކަމުން ޤުދްސަކީ އަޅުގަނޑުމެން މުސްލިމުންގެ ހިތުގައި ވަރަށް މަތިވެރި ޤަދަރަކާއި ޝަރަފެއް ދެވިފައިވާ ތަނެއް. އާދެ، އެއީ އަޅުގަނޑުމެންގެ ފުރަތަމަ ޤިބްލައާއި ތިންވަނަ ޙަރަމްފުޅު އެރަށުގެ ތެރޭގައިވާތީ. ޤުދްސުގެ އަހުލުވެރިން މިވަގުތުވަނީ އަނިޔާވެރި ބައެއްގެ އަނިޔާގެ ދަށުގައި ވެފައި. އާދެ، އިސްރާއީލޭ ކިޔުނު ޤައުމުގެ ސިފައިންގެ ރަހުނުގެ ދަށަށް ވަނީ ޤުދްސުގެ އަހުލުވެރިން ވެއްޓިފައި. އެމީހުންގެ މުޤައްދަސް ޢިމާރާތްތައް ދަނީ އިސްރާއީލުގެ މީހުން ހަލާކު ކުރަމުން. ޤުދްސުގެ އަހުލުވެރިންނަށް ވަރަށްބޮޑެތި އަނިޔާކޮށް ނިކަމެތިކަން ރައްދުކުރަމުންދަނީ އިސްރާއީލު މީހުން. އެމީހުންގެ ޙައްޤުތައް އެމީހުންގެ ކިބައިން ވަކިކުރަމުން އެމީހުން ގެންދަނީ. އަދި ޤުދްސަކީ އިސްރާއީލުގެ ދާއިމީ، އަދި ދުވަހަކުވެސް ބައިބައި ނުވާނެ ވެރިރަށް ކަމުގައި މިހާރުވަނީ އިސްރާއީލުގެ ފަރާތުން އިޢުލާނު ކޮށްފައި. އެހެންނަމަވެސް، ތާރީޚީގޮތުން އަލްޤުދްސަކީ މުސްލިމުންގެ ތަނެއް. އެއީ ފަލަސްޠީނުގެ ރަށެއް. އެހެންކަމަށް ވުމާއެކުގައި އެތަނަކީ ދުވަހަކުވެސް މުސްލިމުން ދޫކޮށްލާނެ ތަނެއް ނޫން. އެތަން މިނިވަންކުރުމުގެ ޖިހާދަކީ މުޅި އިސްލާމީ އުންމަތުގެ އެންމެހައި އަފްރާދުން ކުރަން މިހާރު ޢަޒުމު ކަނޑައަޅައިފައިވާ ޖިހާދެއް. އެހެންވުމާއެކުގައި މި ޖަލްސާގައި ޤުދްސުގެ މައްސަލައަށް ދީފައިވަނީ ވަރަށްމަތީ އަހަންމިއްޔަތެއް. އަދި މި ޖަލްސާއިން ނިންމި އެންމެ މުހިންމު ނިންމުމަކީ ޤުދުސް މިނިވަންކުރުމަކީ މިޒަމާނުގެ އިސްލާމީ ޖީލުގެ ކޮނޑުގައި އެޅިފައިވާ އެންމެ އިސް ވާޖިބު ކަމުގައި ބެލުން.\nއާދެ، ޤުދްސުގެ މައްސަލައާއި އަދިވެސް އިސްލާމީ ވެރިންގެ ތިންވަނަ ޖަލްސާގައި ބަޙުޘް ކުރެވުނު އެހެން މައްސަލަތަކާއި އެ މައްސަލަތަކާ ބެހޭގޮތުން ނިންމުނު ނިންމުންތައް "މައްކާ ޑެކްލަރޭޝަން" މި ނަމުން ނަންދެވިފައިވާ، ވަރަށް މުހިންމު ލިޔުމެއްގައި ބަޔާންކުރެވިފައިވޭ. އެލިޔުމަކީ ވަރަށް ތާރީޚީ އަދި އެހާމެ މުހިންމު ލިޔުމެއް. އަންނަން އޮތް ޖީލުތަކަށްވެސް މި މަތިވެރި އިސްލާމީ މުޢުތަމަރުގައި އެއްބަސްވެވުނު އެއްބަސްވުންތަކާއި ނިންމުނު ނިންމުންތަކާއި ކަނޑައެޅުނު ޢަޒުމްތައް ސާފުކޮށް ބަޔާންކޮށްދީފައިވާ ތާރީޚީ ލިޔުމެއް އެ ލިޔުމަކީ. އާދެ، އެލިޔުމުގައި ދިވެހިރާއްޖޭގެ ފަރާތުން ބައިވެރިވެވުނުކަން އެއީ އަޅުގަނޑު ހިތުން ތާރީޚީގޮތުން ބެލިނަމަވެސް ރާއްޖެއަށް ލިބުނު ވަރަށްބޮޑު ޝަރަފެއް، އަދި ފަޚްރެއް.\nސިޔާސީ މައްސަލަތަކުގެ ތެރެއިން މި ޖަލްސާގައި ބަޙުޘް ކުރެވުނު އެންމެ ބޮޑު އަނެއް މައްސަލައަކީ ފަލަސްޠީނުގެ މައްސަލަ. އެ މައްސަލައަކީ ތިޔަބޭފުޅުންނަށް އިތުރަށް ދަންނަވަން ބޭނުން މައްސަލައެއް ނޫން. ތިޔަބޭފުޅުންނަށް ރަނގަޅަށް އެނގިވަޑައިގަންނަވާނެ ފަދައިން، ފަލަސްޠީނުގެ ރައްޔިތުން ވަނީ އެމީހުންގެ ގެދޮރުން ބޭރުކޮށްލެވިފައި. އެމީހުންގެ އަމިއްލަ ވަޒަނުން ބޭރުކޮށްލެވިފައި. އެމީހުންގެ ޙައްޤުތަކުން މަޙުރޫމު ކުރެވިފައި. އެހެންވުމާއެކުގައި ފަލަސްޠީނުގެ ރައްޔިތުންނަށް، ފަލަސްޠީނުގެ މުސްލިމް ރައްޔިތުންނަށް އެމީހުންގެ ޙައްޤުތައް އަނބުރައި ލިބިދިނުމާއި، އެމީހުންގެ ބިންތައް މިނިވަންކުރުމާއި އަދި އޭގެއިތުރުން އިސްރާއީލު ހިފައިފައިވާ ޢަރަބި ޤައުމުތަކުގެ އެހެން ހުރިހާ ބިންތަކެއްވެސް މިނިވަންކޮށް، އެ ޤައުމުތަކުގެ ޙައްޤުތައް އެ ޤައުމުތަކަށް ރައްކާތެރިކޮށްދީ، އަދި އެ މާތް މަޤްޞަދުގައި މަތިވެރި ޖިހާދެއް ކުރުން އެއީ މި މުޢުތަމަރުން ފާސްކުރި އެންމެ މުހިންމު އެއް ފާސްކުރުން. އާދެ، އިސްލާމީ ޖިހާދަކަށް މި މުޢުތަމަރު ވަނީ ގޮވައިލައިފައި. ތެދުތެދަށް ދަންނަވަނީނަމަ، އެ ޖިހާދުގެ ފެށުން ވަނީ މި މުޢުތަމަރުގައި އިޢުލާނު ކުރެވިފައި.\nއާދެ، ޖިހާދުގެ މާނައަކީ އިސްލާމީ އިޞްތިލާޙުގައި ވަރަށް ޚާއްޞަ މާނަތަކެއް އެކުލެވިގެންވާ މާނައެއް. އާދެ، އެއީ ހަމައެކަނި ހަތިޔާރުގެ ބޭނުންކޮށްގެން ހަނގުރާމަ ކުރުމެއްނޫން. ހަތިޔާރުގެ ބޭނުންކޮށްގެން ހަނގުރާމަ ކުރުމުގެ އިތުރަށް މަޤްޞަދު ހާސިލުކުރުމަށްޓަކައި ކުރަންޖެހޭ އެހެން ހުރިހާ މަސައްކަތްތަކެއް ކުރުމާއި، ވާންޖެހޭ އެހެން ހުރިހާ ޤުރްބާނީތަކެއްވުން އެއީވެސް ޖިހާދުގެ މާނައިގައި ހިމެނިގެންވާ ކަމެއް. އާދެ، އެހެންކަމަށްވުމާއެކު، މި މުޢުތަމަރުގެ ފަރާތުން މި އިޢުލާނުކުރި މުޤައްދަސް ޖިހާދުގައި އެކުލެވިގެންވަނީ، އަލްޤުދްސު މިނިވަން ކުރުމަށާއި އަދި ޤުދްސު ފިޔަވައި ފަލަސްޠީނުގެ އެހެން ބިންތައް މިނިވަންކުރުމަށާއި، އަދި އިސްރާއީލު މީހުން ހިފައިފައިވާ މުސްލިމް އެހެނިހެން ޤައުމުތަކުގެ ބިންތައް މިނިވަންކުރުމަށްޓަކައި އިސްލާމީ އުންމަތަށް ލިބިގެންވާ ހުރިހާ ބާރުތަކެއް ތައްޔާރުކުރުން.\nއާދެ، އިސްލާމީ އުންމަތް ހިމެނިފައިވަނީ ވަރަށް މުއްސަނދި އުންމަތެއް ކަމުގައި. އިސްލާމީ އުންމަތުގެ ވަރަށްގިނަ ޤައުމުތަކުގައި ތެޔޮ އުފައްދާ. ތެލަކީ މިއަދުގެ ދުނިޔޭގައި ވަރަށްމަތީ އަގެއް އެއަށް ލިބެމުންދާ އެއްޗެއް. ތެޔޮ އުފައްދާ ޤައުމުތަކަކީ ދުނިޔޭގައި ވަރަށް މުއްސަނދި ވަރަށް ބާރުގަދަ ޤައުމުތަކެއް. اللّـه سبحـانـه وتعـالىގެ މިންވަރުފުޅުން އިސްލާމީ ޤައުމުތަކުގެ ތެރެއިން ވަރަށްގިނަ ޤައުމަކީ މި މަތިވެރި ނިޢުމަތް ލިބިފައިވާ ޤައުމުތަކެއް. އެހެންކަމުން، މިއަދުގެ އިސްލާމީ އުންމަތަކީ ވަރަށް މުއްސަނދި ވަރަށް ބާރުގަދަ އުންމަތެއް. އިސްލާމީ އުންމަތަށް اللّـه سبحـانـه وتعـالى ދެއްވައިފައި މިވާ މަތިވެރި ނިޢުމަތްތައް އޭގެ އެންމެ ފުރިހަމަގޮތުގައި ބޭނުންކޮށްގެން ހުރިހާ ބާރުތަކެއް ތައްޔާރުކޮށްގެން މި މަތިވެރި ޖިހާދު ކުރުމަށް މި މުޢުތަމަރުން ވަނީ ފާސްކޮށްފައި. އެއީ އަޅުގަނޑު މިދެންނެވި ޖިހާދަކީ. އަޅުގަނޑުމެންނަށް ޢަމަލީގޮތުން ހަތިޔާރުގެ ބޭނުންކޮށްގެން ހަނގުރާމަ ކުރެވެން އަންނަނީ، އެ ހަނގުރާމައަށް ފުރިހަމައަށް ތައްޔާރުވެގެން. އެ ހަނގުރާމައަށް ތައްޔާރުވުމަށްޓަކައި ބޭނުންވަނީ ހަމައެކަނި ހަތިޔާރެއް ނޫން. އެ ހަނގުރާމައަށްޓަކައި ބޭނުންވާވަރަށް، ބޭނުންކުރެވިދާނެ ވަރަށް ގިނަގުނަ އެހެން ކަންތައްތަކެއްވެސް އެބަހުރި. އޭގެތެރޭގައި އިސްލާމީ އުންމަތަށް ލިބިފައިވާ މުއްސަނދިކަން، އެމީހުންނަށް ދުނިޔޭގައި ލިބިފައިވާ ޤަދަރު، އަދި އެމީހުންގެ ތާރީޚާއި އެމީހުންގެ ޘަޤާފަތުން، އަދި އެމީހުންގެ މާތް ދީނުން އެމީހުންނަށް ލިބިފައިވާ ޤަދަރާއި ޢިއްޒަތާއި، މާތް އުސޫލުތައް، މިހުރިހާ އެއްޗެއްގެ ބޭނުންކޮށްގެން މި ޖިހާދު ކުރިއަށް ގެންގޮސްގެން ޤުދްސާއި ފަލަސްޠީނާއި އަދި އެހެނިހެން މުސްލިމް ޤައުމުތައް، އިސްރާއީލު މީހުންގެ އަތްދަށުން މިނިވަންކުރުން އެއީ މި ޖިހާދުގެ އެންމެބޮޑު ބޭނުން.\nއާދެ، ޤުދްސުގެ ވާހަކަ ދައްކާއިރު، ޤުދްސު މިނިވަންކުރުމަށްޓަކައި ބައިނަލްއަޤްވާމީ ގޮތުން ކުރެވެމުންދާ މަސައްކަތުގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ، ވަރަށް މުހިންމު މަސައްކަތެއްގެ ވާހަކަވެސް ދަންނަވައިލަން އެބަޖެހޭ. އާދެ، އެއީ ބައިނަލްއަޤްވާމީ ޤުދްސު ފަންޑު. ބައިނަލްއަޤްވާމީ ޤުދްސު ފަންޑެއްވަނީ އިސްލާމީ ކޮންފަރެންސްގެ ފަރާތުން އުފައްދައިފައި. އެ ފަންޑަށް އެކިފަރާތްތަކުން ދަނީ ފައިސާ ޙިއްޞާކުރަމުން. އަޅުގަނޑުމެންގެ ދިވެހިރާއްޖެއަކީވެސް އިސްލާމީ އުންމަތުގެ ޤައުމަކަށް ވުމާއެކުގައި ދިވެހިރާއްޖޭގައިވެސް ވަނީ ޤުދްސު ފަންޑެއް އުފެއްދިފައި. އަދި އެ ފަންޑަށް ދަނީ ދިވެހިރާއްޖޭގެ ރައްޔިތުންގެ ފަރާތުން ވަރަށް މަތިވެރި ތަރުޙީބެއް ލިބެމުން.\nއާދެ، އަޅުގަނޑުގެ ވާހަކަ ފެށުމާ އެކުގައި އަޅުގަނޑު ދެންނެވިން. އިސްލާމީ ޤައުމުތަކުގެ ކުރިމަތީގައި ދިވެހިރާއްޖެއަށް މި ޖަލްސާތަކުން އެއްވެސްކަހަލަ ފަޚްރެއް، ނުވަތަ ޝަރަފެއް، ނުވަތަ ރީތިނަމެއް، ނުވަތަ ތަޢުރީފެއް ލިބިފައިވާނަމަ، އެކަމުގެ ޙައްޤުވެރި ފަރާތަކީ ތިޔަބޭފުޅުންނޭ، ދިވެހިރާއްޖޭގެ ލޮބުވެތި ރައްޔިތުންނޭ. އަދި އަޅުގަނޑު ދަންނަވައިލިން، އެކަމުގެ ބައެއް ހެކި އަޅުގަނޑު ދަންނަވާނަމޭ. އާދެ، އަޅުގަނޑު މިހާރު މި ދަންނަވަން އުޅެނީ އެކަމުގެ ވަރަށް އަލިގަދަ ހެއްކެއް. ވަރަށް ފުރިހަމަ ދަލީލެއް. އާދެ، ޤުދްސު ފަންޑަށް ދިވެހިރާއްޖޭގެ ރައްޔިތުންގެ ފަރާތުން ވަރަށް މަތިވެރި އެހީތަކެއް ލިބެމުން އެބަދޭ. މިއަދުގެ ނިޔަލަށް ޤުދްސު ފަންޑަށް އެއްލައްކަ ސޯޅަހާސް ފައްސަތޭކަ އަށްޑިހަ ހަތްރުފިޔާ ސާޅީސްހަލާރި ލިބިފައިވޭ. މިފައިސާ ދިވެހިސަރުކާރުން ގަސްދުކުރަނީ ރަސްމީ ރޭޓުން ބަދަލުކޮށްފައި ބައިނަލްއަޤްވާމީ ޤުދްސު ފަންޑަށް ފޮނުވަން. އާދެ، ރަސްމީ ރޭޓުން ބަދަލުކުރީމާ މިހާރު އަޅުގަނޑުމެންނަށް ޖަމާވެފައި މިވާ ފައިސާއަށް ޖެހެނީ އޮނަތިރީސްހާސް ހަސަތޭކަ ފަސްދޮޅަސް ހަ އެމެރިކާ ޑޮލަރު.\nއާދެ، އަޅުގަނޑު ދަންނަވަން މިއުޅޭ ވާހަކައަކީ އަޅުގަނޑުމެންނަކީ ވަރަށް ކުޑަކުޑަ، އިސްލާމީ ޤައުމެކޭ. އަޅުގަނޑުމެންގެ ޤައުމުގެ ރައްޔިތުންގެ ޢަދަދު ވަރަށްމަދޭ. އަޅުގަނޑުމެންނަށްވުރެ އެތައް ގުނައެއް ގިނަ ރައްޔިތުންގެ މައްޗަށް އެކުލެވިގެންވާ ބައެއް އިސްލާމީ ޤައުމުތަކުން ޤުދްސު ފަންޑަށް ދެއްކި ފައިސާއަށްވުރެ މާގިނަ އަދަދަކަށް މިހާރުވެސް އަޅުގަނޑުމެންނަށް ފައިސާ ދެއްކެން އެބައޮތޭ. އާދެ، އިސްލާމީ ޤައުމުތަކުގެ ތެރެއިން އަޅުގަނޑުމެންގެ ދިވެހިރާއްޖޭގެ ރައްޔިތުންގެ 490 ގުނަ އެކުލެވިގެންވާ ޤައުމެއް، އެންމެ ފުރަތަމަ ޤުދްސު ފަންޑަށް ދައްކައިފައިވަނީ އޮނަވިހިހާސް ޑޮލަރު. އަޅުގަނޑުމެންގެ ޤައުމަށްވުރެ މީހުންގެ ނިސްބަތުން 490 ގުނަ އޮތް ޤައުމެއް އެއީ. ސަރަޙައްދުގެ ގޮތުން ބެލިނަމަވެސް އަޅުގަނޑުމެންގެ ރާއްޖެއަށްވުރެ އެތައްހާސް ކީއްކުރަންތޯ، އެތައް މިލިއަން ބައެއް ބޮޑު ޤައުމެއް. އެމީހުން އެންމެ ފުރަތަމަ ޤުދްސު ފަންޑަށް ދެއްކީ އޮނަވިހިހާސް ޑޮލަރު. އަޅުގަނޑުމެން މިހާރުވެސް ދައްކަން މިތިބީ އޮނަތިރީސްހާސް ޑޮލަރު. އާދެ، ހަމައެފަދައިން އަޅުގަނޑުމެންނަށްވުރެ 80 ގުނަ އިތުރު ޤައުމެއް، އެހެން އިސްލާމީ ޤައުމެއް. އެ ޤައުމުގެ ފަރާތުން އެންމެ ފުރަތަމަ ޤުދްސު ފަންޑަށް ދައްކައިފައިވަނީ ދިހަހާސް ޑޮލަރު. އަޅުގަނޑުމެން ދިވެހިރާއްޖޭގެ ނިކަމެތި ރައްޔިތުން މިހާރުވެސް އޮނަތިރީސް ހާހަށްވުރެ ގިނަ ޢަދަދަކަށް ޑޮލަރު ލިބޭވަރުގެ ދިވެހި ފައިސާގެ ޢަދަދެއްވަނީ ޤުދްސު ފަންޑަށް ޖަމާކުރައްވައިފައި. އެ ޖަމާކުރެއްވީ ކިހިނެއްތޯ. އަޅުގަނޑުމެންނަކީ މުއްސަނދި ބައެއް ނޫން. ތަނަވަސް ބައެއް ނޫން. އަޅުގަނޑުމެން ދިރިއުޅެމުން މިގެންދަނީ އަޅުގަނޑުމެން ކުރާ މަސައްކަތަކުން ލިބޭ އެއްޗަކުން. އަޅުގަނޑުމެންގެ ގިނަ މީހުންނަކީ، ސަތޭކައިން ނުވަދިހަ ނުވަ މީހުންނަކީ އަޅުގަނޑުމެންނަށް ލިބޭ އެއްޗަކުން ދެކޮޅުޖެއްސޭ ބައެއް ނޫން. އެކަން އޮތީ އެހެންކަމަށްވުމާއެކުގައި، އަޅުގަނޑުމެންގެ ދިވެހި ރައްޔިތުން ހިތުންރުހުމުން ޤުދްސު ފަންޑަށް އެފައިސާ ދައްކަނީ، ކިހާ މަތިވެރި އިސްލާމީ ރޫޙެއް ދިވެހި ރައްޔިތުންގެ ހިތްތަކުގައި އުފެދިފައި އޮވެގެންތޯ. އެއީ ދިވެހިރާއްޖޭގެ އެންމެހައި ރައްޔިތުންގެ ހިތްތަކުގައި އުފެދިފައިވާ މަތިވެރި ވަރުގަދަ އިސްލާމީ ރޫޙެއްގެ ސަބަބުން. އެހެންވީމާ، މިފަދަ ކަންތައްތައް މިފަހަރު މައްކާގަޔާއި ޠާއިފްގައި މި ބޭއްވުނު އިސްލާމީ ކޮންފަރެންސްގައި ބައިވެރިވެވަޑައިގެންނެވި ވަފްދުތަކަށް އިވިވަޑައިގަތުމުން، އެބޭފުޅުންގެ ހިތްޕުޅުތަކުގައި ދިވެހިރާއްޖެއާ ދޭތެރޭގައި އުފެދިގެންދާނެ ތަޢުރީފާއި އަދި ޝުކުރުގެ ޝުޢޫރުތައް ތިޔަބޭފުޅުންނަށް ރަނގަޅަށް ވަޒަންކުރެއްވޭނެ. އެހެންވީމާ، އަޅުގަނޑު މިދަންނަވަނީ، މި ޖަލްސާގެ ސަބަބުން ދިވެހިރާއްޖެއަށް އެއްވެސްކަހަލަ ރީތި ނަމެއް، ތަޢުރީފެއް، ފަޚުރެއް ލިބިފައިވާނަމަ އެފަޚުރަކާއި، އެތަޢުރީފަކާއި، އެ ރީތި ނަމެއް އެ ލިބުނީ ހަމަ ތިޔަބޭފުޅުންގެ ސަބަބުންނޭ. ދިވެހިރާއްޖޭގެ ލޮބުވެތި ރައްޔިތުންގެ ސަބަބުންނޭ.\nއާދެ، ދެން އިސްލާމީ ވެރިންގެ މި މުހިންމު ދައުރުގައި ބަޙުޘް ކުރެވުނު އެންމެ މުހިންމު ސިޔާސީ ދެ މައްސަލައަކީ، އީރާނާއި ޢިރާޤުގެ ހަނގުރާމައިގެ މައްސަލަ. އަނެއް މައްސަލައަކީ އަފްޣާނިސްތާނުގެ މައްސަލަ. އީރާނާއި ޢިރާޤަކީ އަޅުގަނޑުމެންގެ ހިތުގައި ވަރަށް ޚާއްޞަ މަޤާމެއް ދެވިފައިވާ ވަރަށް މުހިންމު މުސްލިމް ދެ ޤައުމު. އެ ދެޤައުމުގެ ދެމެދުގައި އެހިނގާ ހަނގުރާމައިގެ ސަބަބުން މަރުވެގެންދާ މީހުންނަކީ އަޅުގަނޑުމެންފަދަ މުސްލިމުން. އޮހޮރިގެންދަނީ އިސްލާމީ ޢަޒީޒް ލޭތަކެއް. އެހެންކަމުން މި ހަނގުރާމަ ހުއްޓުވުމަކަށް ގެނައުމަކީ އިސްލާމީ ޤައުމުތަކުގެ ވެރިން ވަރަށް ޚާއްޞަ އަހަންމިއްޔަތެއް ދެއްވި ކަމެއް. މި ޖަލްސާގައި ކަންދިމާކުރިގޮތުން، އެ ދެޤައުމުން އެއްޤައުމެއްގެ ވަފްދު ބައިވެރިއެއްނުވޭ. އެހެންނަމަވެސް، މިޖަލްސާގައި އެ މައްސަލަ ބަޙުޘް ކުރެވުނު. އަދި އެ މައްސަލައާ ބެހިގެން އެކަށީގެންވާ ޤަރާރުތަކެއް ފާސްކުރެވުނު. އެ ޤަރާރުތައް ފާސްކުރުމުގައި ދިވެހިރާއްޖޭގެ ވަފްދަށް ކިތަންމެ ކުޑަނަމަވެސް ބައެއް އަދާކުރުމުގެ ފުރުޞަތު ލިބުނުކަން އެއީ اللّـه سبحـانـه وتعـالى ދިވެހިރާއްޖެއަށް ލެއްވި މަތިވެރި ތައުފީޤެއް ކަމުގައި ނުވެނުދާނެ.\nއާދެ، ދިވެހިރާއްޖޭގެ ފަރާތުން މި ހަނގުރާމައާ ބެހޭގޮތުން ހުށަހެޅި ހުށަހެޅުމަށް މުޅި ޖަލްސާގެ އިއްތިފާޤު ލިބުނު. އެއީ އިސްލާމީ ކޮންފަރެންސްގެ ފަރާތުން އެ މައްސަލަ ހަމަޖެއްސުމަށްޓަކައި ކުރިއްސުރެ ހޮވައިފައިވާ ކޮމިޓީ އެއަށްވުރެ ބޮޑު ކޮމިޓީއަކަށް ހެދުން. އަދި އެކޮމިޓީގައި އެކުލެވިގެންވާ މެންބަރުން ކަނޑައެޅުން. އެ ކޮމިޓީގެ އަދަދު އިތުރުކުރުމާއި އަދި އެ ކޮމިޓީގައި ހިމެނެންޖެހޭނެ ޤައުމުތައް އެކުލެވިގެންވާ ހުށަހެޅުމެއް ހުށަހެޅީ ދިވެހިރާއްޖޭގެ ފަރާތުން. އޭގެކުރިން އެހެން ޤައުމެއްގެ ރައީސަކު އެހެން ކޮމިޓީއެއް ހުށަހަޅުއްވައިފައި އޮތް. އެހެންނަމަވެސް، މުޅި ޖަލްސާގެ އިއްތިފާޤުން ފާސްވީ ދިވެހިރާއްޖޭގެ ފަރާތުން ހުށަހެޅި ހުށަހެޅުން. އާދެ، ކުރިއަށް އޮތް ތާނގައި މި ކޮމިޓީ ހަރަކާތްތެރިވެވަޑައިގަންނަވާނެ. އެ ކޮމިޓީ އެކުރައްވާ މަސައްކަތްތަކުގެ ސަބަބުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް މިހާރު މި ހިތްދަތިކަން މިގެނެސްދޭ ހަނގުރާމަ ހުއްޓުމަކަށް އައުމަކީ ވަރަށް އެކަށީގެންވާ ކަމެއް. އަދި އެއީ އަޅުގަނޑުމެން ހުރިހާ މުސްލިމުން އެންމެބޮޑަށް މިއަދު އުންމީދުކޮށްކޮށް މިތިބި ކަމަކީވެސް.\nއާދެ، ދެން އޮތީ އަފްޣާނިސްތާނުގެ މައްސަލަ. އަފްޣާނިސްތާނަކީވެސް މުސްލިމް ޤައުމެއް. މިނިވަން ޤައުމެއް. ވަކިފަރާތަކަށް ނުޖެހޭ ޤައުމެއް. އެހެންނަމަވެސް މިއަދު އެމީހުންނަށް ކުރިމަތިވެފައިވަނީ ވަރަށް ނުރައްކާތެރި ކަންތައްތަކެއް. އަފްޣާނިސްތާނުގެ މުސްލިމް ރައްޔިތުންގެ މިނިވަންކަން އޮތީ ގެއްލިފައި. އެމީހުންގެ އިސްލާމީވަންތަކަން އެއީވެސް ގެއްލިގެން ހިނގައިދާނެ ކަމެއް ކަމުގެ ބިރު މިހާރުވަނީ ފެނިފައި. ވަކިފަރާތަކަށް ނުޖެހޭ ޤައުމެއްގެ ގޮތުގައި އަފްޣާނިސްތާން އޮންނަ އޮތުން އެއީވެސް މިހާރު ފެންނަގޮތުން ވަރަށް އަވަހަށް ގެއްލިގެން ހިނގައިދާނެ ކަމެއް. މިހުރިހާ ކަމެއް މިހެން އޮތުމާއެކުގައި، އަފްޣާނިސްތާނުގެ މައްސަލައަށް އިސްލާމީ ޤައުމުތަކުގެ ވެރިންގެ ޖަލްސާގައި ވަރަށްމަތީ އަހަންމިއްޔަތެއް ދިން. އަދި އަފްޣާނިސްތާނުގެ މުޖާހިދުންގެ ފަރާތުން ވާހަކަ ދައްކާނެ މަންދޫބަކަށް، އެޖަލްސާގައި ވާހަކަ ދެއްކުމުގެ ފުރުޞަތުވެސް ކޮންފަރެންސްގެ ފަރާތުން ދިން. އޭނާ ދެއްކެވި ވާހަކަފުޅުގެ ސަބަބުންނާއެކުގައި އިސްލާމީ ޤައުމުތަކުގެ މިޖަލްސާއިން އަފްޣާނިސްތާނާ ދޭތެރޭގައިވެސް އެކަށީގެންވާ ޤަރާރުތަކެއް ފާސްކުރި. އަދި އިސްލާމީ ޤައުމުތަކުގެ ޚިޔާލަކީ، މިކަމުގައި ކަމާބެހޭ ހުރިހާ ފަރާތްތަކުންވެސް ވަރަށްބޮޑު އަހަންމިއްޔަތެއް ދޭނެ ޚިޔާލުތަކެއްކަން ކަށަވަރު. އެހެންކަމާއެކުގައި އިސްލާމީ ކޮންފަރެންސުން މި މައްސަލަ ޙައްލަކަށް ގެނައުމަށްޓަކައި، މިކުރި މަސައްކަތްތައް އެއީވެސް ކާމިޔާބު މަސައްކަތްތަކަކަށްވުމަކީ އެއްގޮތަކަށްވެސް ދުރުގައި އޮންނާނެ ކަމެއް ނޫން.\nއާދެ، މިދެންނެވީ ބޮޑެތި ސިޔާސީ މައްސަލަތައް. ޖަލްސާތަކުގެ އިތުރަށް، މި ޖަލްސާގެ ފުރުޞަތު ވަރަށްގިނަ ޒަޢީމުން ބޭނުންކުރެއްވި، ދޭދޭ ޤައުމުގެ ލީޑަރުން ބައްދަލު ކުރެއްވުމަށް. އަދި ދޭދޭ ޤައުމުގެ މެދުގައި އޮންނަ ގުޅުން ބަދަހިކުރެއްވުމަށް. އެގޮތުން ލިބުނު ފުރުޞަތު އެއީ އަޅުގަނޑު ދަންނަވާނީ އެއްގޮތަކުން ބަލާއިރު ޖަލްސާތަކަށްވުރެ ވަކި މުހިންމުކަން ކުޑަކަމެއް ނޫނޭ. އެގޮތުން ރާއްޖޭގެ ފަރާތުން ދިޔަ ވަފުދަށްވެސް ބޭރުގެ އިސްލާމީ ވަރަށްގިނަ ޤައުމުތަކުގެ ވެރިންނާ ބައްދަލުކުރުމުގެ ފުރުޞަތު ލިބުނު. ވަރަށްގިނަ ޤައުމުތަކުގެ ރަސްރަސްކަލުންނާއި އަދި ރައީސުންނާއި ނުވަތަ އަމީރުންނާ ބައްދަލުކުރުމުގެ ފުރުޞަތު އަޅުގަނޑުމެންނަށް ލިބުނު. އެ ފުރުޞަތަކީ އަޅުގަނޑު ދަންނަވާނީ ވަރަށް ބޭނުންތެރި ފުރުޞަތެކޭ. ދިވެހިރާއްޖެ އިސްލާމީ ދުނިޔެއަށް ތަޢާރުފު ވެގެންދިޔުމާއި، އަދި ދިވެހިރާއްޖެއަކީ މީގެ ނުވަސަތޭކަ އަހަރުން ފެށިގެން މިހާތަނާ ޖެހެންދެން ސަތޭކައިންސަތޭކަ އިސްލާމީ ޤައުމެއްކަމާއި، ރާއްޖޭގެ ރައްޔިތުން އިސްލާމްދީން ދޫކޮށްލުމަށްޓަކައި ބޭރުގެ ފަރާތްތަކުން ދިވެހިރާއްޖޭގެ ތާރީޚުގައި އެކިފަހަރުމަތިން ކޮށްފައިވާ މަސައްކަތްތައް ނާކާމިޔާބުވެފައިވާކަމާއި، ރާއްޖޭގެ ރައްޔިތުންނަކީ އަބަދުވެސް އިސްލާމްދީނަށް ތަބަޢަވާނެ، އިސްލާމްދީނަށް ލޯބިކުރާނެ، އިސްލާމްދީނުގެ ތެދުމަގުގައި ފައިތިލަ ސާބިތުކޮށްގެން ތިބޭނެ، އަދި އިސްލާމީ ހިދާޔަތުން ދުވަހަކުވެސް އެއްކިބާވެގެން ނުދާނެ ބައެއްކަން ހާމަކޮށްދިނުމުގެ ފުރުޞަތު މިފަހަރު އަޅުގަނޑުމެންނަށް ލިބުނު. އެކަމުގެ ސަބަބުން ދިވެހިރާއްޖެއަކީ އިންޑިއާ ކަނޑުގައި އޮތް އިސްލާމީ ކިއްލާއެއްކަން، ހުރިހާ ޤައުމުތަކުގެ ރައީސުންނާއި ޒަޢީމުންވެސް ގަބޫލުކުރެއްވި.\nއާދެ، އިޤުތިޞާދީ ގޮތުން ބަލާއިރުވެސް މި މުހިންމު ދައުރުން ވަރަށްގިނަ ކަންތައްތަކެއް ފާސްވެގެންދިޔަ. އޭގެ ސަބަބުން އިސްލާމީ ޤައުމުތަކަށް އެތަކެއް އެހީތަކާއި ގިނަގުނަ ފައިދާތަކެއް ހާސިލުވާނެކަމާމެދަކު ޝައްކެއްނެތް. މިކޮންފަރެންސުން އެއްބަސްވެވުނީ އިސްލާމީ ޤައުމުތަކުގައި އިޤުތިޞާދީ ގޮތުން އެއްބަޔަކު އަނެއް ބަޔަކަށް އެހީތެރިވުމާއި އެއްބާރުލުން އާލާކޮށް ކުރިއަށް ގެންދިޔުމަށް. ޚާއްޞަކޮށް، އިސްލާމީ ޤައުމުތަކުގެ ތެރެއިން އެންމެ ކުޑަކޮށް ތަރައްޤީވެފައިވާ ޤައުމުތަކަށް ޚާއްޞަގޮތެއްގައި ބޮޑެތި ޤައުމުތަކުން އެހީވެދިނުމަށް މި ކޮންފަރެންސުން ފާސްވި. އާދެ، ސުޢޫދީ ޢަރަބިއްޔާގެ ހުށަހެޅުމަކަށް ކޮންފަރެންސްގެ އިއްތިފާޤުން ފާސްވީ، އިސްލާމީ ޤައުމުތަކުގެ ތެރެއިން އެންމެ ކުޑަކޮށް ތަރައްޤީވެފައިވާ ޤައުމުތައް އިޤުތިޞާދީ ގޮތުން ތަރައްޤީ ކުރުމަށްޓަކައި ޚާއްޞަ ފަންޑެއް ހުޅުވުމަށް. އެ ފަންޑަށް ތިންހާސް މިލިއަން ޑޮލަރު ޖަމާކުރުމަށް. އާދެ، ތިންހާސް މިލިއަން ޑޮލަރަކީ ވަރަށްބޮޑު އަދަދެއް. އަޅުގަނޑުމެންގެ ހިތަށް ގެންނަން ދަތިވެސް އަދަދެއް. އެހެންނަމަވެސް ވަރަށް އުފަލާއެކު އަޅުގަނޑު މިދަންނަވަނީ، އެ ބޮޑު އަދަދުގެ ތިންބައިކުޅަ ދެބަޔަށްވުރެ ގިނަ އަދަދަކަށް އެންމެ ދެދުވަހުގެ ތެރޭގައި އެކޮންފަރެންސްގައި ފައިސާ ލިބިގެން ހިނގައްޖެއޭ. އާދެ، ތިންހާސް މިލިއަން ޑޮލަރުގެ މައްޗަށް އެކުލެވިގެންވާ މި ޚާއްޞަ ފަންޑަށް ސުޢޫދީ ޢަރަބިއްޔާގެ ފަރާތުން އެއްހާސް މިލިއަން ޑޮލަރު، ހަމަ އެންމެ ފުރަތަމަ ދުވަހު ދެއްކެވި. ކުވައިތުގެ ފަރާތުން ފައްސަތޭކަ މިލިއަން ޑޮލަރު، ޔުނައިޓެޑް ޢެރެބް އެމިރޭޓްސްގެ ފަރާތުން ފައްސަތޭކަ މިލިއަން ޑޮލަރު އަދި ޤަޠަރުގެ ފަރާތުން ތިންސަތޭކަ މިލިއަން ޑޮލަރު ދެއްކެވި. އެންމެ ފުރަތަމަ ދުވަހު ދެހާސް ތިންސަތޭކަ މިލިއަން ޑޮލަރު ވަނީ މި ފަންޑަށް ލިބިފައި. އެހެންވީމާ މި ފަންޑުގެ ކަންތައްތައް ކުރިއަށްދިޔުމާއެކުގައި، އެންމެ ކުޑަކޮށް ތަރައްޤީވެފައިވާ އިސްލާމީ ޤައުމުތަކަށް އިޤުތިޞާދީ ގޮތުން ގިނަގުނަ ފައިދާތަކެއް ލިބެން ފަށާނެ.\nއާދެ، އިޤުތިޞާދީ ކަންތައްތަކުގެ އިތުރަށް، ތަޢުލީމީ ގޮތުންނާއި ޘަޤާފީ ގޮތުންވެސް އެތައް މައްސަލަތަކެއް މި ޖަލްސާގައި ބަޙުޘްކުރެވުނު. އަދި އެކަށީގެންވާ ޤަރާރުތަކެއް ފާސްކުރެވުނު. ހުރިހާ އިސްލާމީ ޤައުމުތަކެއްގައިވެސް ތަޢުލީމީ ކަންތައްތައް އެއްގޮތްކުރުމާއި، ހުރިހާ މުސްލިމުންނަށް އިސްލާމްދީނުގެ މާތްއުސޫލުތައް އަންގައިދިނުމާއި، މުސްލިމުންގެމެދުގައި އެކަށީގެންވާ ހޭލުންތެރިކަމެއް އުފެއްދުމަށާއި، މިހުރިހާ ބޭނުންތެރި މަޤްޞަދުތައް ހާސިލުކުރުމަށްޓަކައި ހުރިހާ ޤައުމުތަކުން އެއްބަސްވާ ތަޢުލީމީ އަދި ޘަޤާފީ ޕުރޮގުރާމެއް ރޭއްވުމަށް އެއްބަސްވެވުނު. އާދެ، މީގެކުރިން މިތަނުގައި ވާހަކަފުޅު ދެއްކެވި އެހެން ބޭފުޅަކު ވިދާޅުވިފަދައިން، އިސްލާމީ ޤައުމުތަކުގެ ހޭލުންތެރިކަމަކީ ސުޢޫދީ ޢަރަބިއްޔާގެ ރަސްގެފާނު ޖަލާލަތުލް މަލިކު ޚާލިދު ބިން ޢަބްދުލްޢަޒީޒް، އެމަނިކުފާނުގެ އިފްތިތާޙީ ޚިޠާބުގައި ވިދާޅުވިފަދައިން، އިސްލާމީ ޤައުމުގެ ހޭލުންތެރިކަމަކީ އެއްވެސް ދީނަކާ ދެކޮޅަށް، އެއްވެސް ޤައުމަކާ ދެކޮޅަށް، އެއްވެސް ވަކިބަޔަކާ ދެކޮޅަށް އުފެދިފައިވާ ހޭލުންތެރި ކަމެއް ނޫން. ހަމައެކަނި މުސްލިމުންގެ ކަންތައްތައް ތަރައްޤީކޮށް، މުސްލިމުން މިއަދު ވެއްޓިފައިވާ ވަޅުގަނޑުން އެމީހުން ސަލާމަތްކޮށް، މުސްލިމުންނަށް ނަޞްރާއި ނަޞީބު ހޯދައިދިނުމަށްޓަކައި، އެ ހޭލުންތެރިކަމެއް އުފެއްދުމަށްޓަކައި އިސްލާމީ ޤައުމުތަކުގެ ފަރާތުން މަސައްކަތް ކުރަމުންގެންދާ ހޭލުންތެރިކަމެއް.\nއާދެ، މި ނުކުތާގައި ޖަލްސާގައި ފާހަގަކުރެވުނު ވަރަށް މުހިންމު ޕޮއިންޓެއް ދަންނަވައިލަން އަޅުގަނޑު ބޭނުންވޭ. އެއީ އިސްލާމީ ޤައުމުތަކުގެ ފަރާތުން މިކުރާ ޖިހާދަކީ ފަހަރެއްގައިވެސް ވަކި ދީނަކާ ދެކޮޅަށްކުރާ ޖިހާދެއް ނޫނޭ. އެއީ ޔަހޫދީ ދީނާ ދެކޮޅަށްކުރާ ޖިހާދެއް ނޫނޭ ނުވަތަ ޔަހޫދީންނާ ދެކޮޅަށް ކުރާ ޖިހާދެއްވެސް ނޫނޭ. އެއީ ޔަހޫދީންގެ ތެރެއިން ބައެއް ކަމުގައިވާ ޞަހްޔޫނީންނޭ ކިޔުނު މީހުންނާ ދެކޮޅަށް ކުރާ ޖިހާދެކޭ. ތިޔަބޭފުޅުންނަށްވެސް އެނގިވަޑައިގަންނަވާނެ ފަދައިން، އެއީ ޔަހޫދީންގެ ތެރެއިން ވަރަށްމަދު ބައެއް. ހުރިހާ ޔަހޫދީންނަކީ ޞަހްޔޫނީންނެއް ނޫން. ޞަހްޔޫނީންނަކީ އޭގެތެރެއިން ޚާއްޞަ ޚިޔާލުތަކެއް ގެންގުޅޭ ބައެއް. އެމީހުން ބުނާގޮތުގައި ނީލަކޯރާއި ފުރާތުކޯރާ އެދެމެދުގައިވާ ބިން އެއީ ޔަހޫދީންގެ ޤައުމީ ބިން. އަދި ޢަރަބި ކަރައިގެ، ޙިޖާޒްކަރައިގެ މައްކާއާއި މަދީނާ އެއީވެސް އެމީހުންގެ ޤައުމީ ބިމުގައި އެކުލެވިގެންވާ ތަނެއް. އެމީހުންގެ ރޭވުން އޮތީ މިހުރިހާ ބިންތަކެއް ހާސިލުކުރުމުގެ މައްޗަށް ބިނާވެފައި. މިދިޔަ ޤަރުނުން ފެށިގެން އެމީހުންގެ ސިއްރު ޖަލްސާތައް ކުރަމުން އައިސް، އެމީހުންގެ ސިއްރު ރޭވުންތަކެއް ރާވައި، އެކަން ދުނިޔޭގެ އިސްތިޢުމާރީ ބާރުތަކުގެ އެހީގައި ކުރިއަށް ގެންދިޔައީ. އެ ގެންދިޔަ ގެންދިޔުމުގެ ނަތީޖާއެއްގެ ގޮތުން މިއަދު ފަލަސްޠީން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ގެއްލިފައިވަނީ. މިއަދު ޤުދްސު އަޅުގަނޑުމެންނަށް ގެއްލިފައިވަނީ. ޢަރަބި ޤައުމުތަކުގެ ވަރަށްގިނަ ބިންތައް މިއަދު އަޅުގަނޑުމެންނަށް ގެއްލިފައިވަނީ. އެއީ ދުނިޔޭގައި ތިބި ޔަހޫދީންގެ ކަމެއް ނޫން. ޔަހޫދީންގެ ތެރެއިން ހިމެނޭ ޞަހްޔޫނީންގެ ކަންތައްތައް. އެހެންވީމާ އަޅުގަނޑުމެންގެ މި ހޭލުންތެރިކަމަކީ، އަދި އެ ހޭލުންތެރިކަމުގެ މައްޗަށް ބިނާވެފައިވާ މި ޖިހާދަކީ ވަކި ދީނަކާ ދެކޮޅަށް ކުރާ ޖިހާދެއް ނޫން. ވަކި ދީނެއްގެ އަހުލުވެރިންނާ ދެކޮޅަށް ކުރާ ޖިހާދެއް ނޫން. ޔަހޫދީންގެ ޞަހްޔޫނީންނާ ދެކޮޅަށް، އަދި އެ ޚިޔާލު ގެންގުޅޭ މީހުންނާ ދެކޮޅަށް، އަދި މުސްލިމުންގެ ޙައްޤުތައް ހަޖަމްކޮށްލައިގެން ތިބި މީހުންނާ ދެކޮޅަށް ކުރާ ޖިހާދެއް.\nއާދެ، މިހާރުވެސް އަޅުގަނޑު ގަސްދުކުރި ވަރަށްވުރެ ވާހަކަ ތަންކޮޅެއް ދިގުވެއްޖެ. އެހެންނަމަވެސް، އަޅުގަނޑުގެ ވާހަކަ ނިންމައިލެވެން އަންނަނީ، މި ޖަލްސާއިން ލިބުނު ނުވަތަ ޖަލްސާއިން ލިބޭނެކަމަށް އުންމީދު ކުރެވޭ ނަތީޖާތަކާ ދޭތެރޭގައިވެސް ކޮންމެވެސް އެއްޗެއް ދަންނަވައިލުމަށްފަހުގައި. އެންމެ ފުރަތަމަ ނަތީޖާއެއް ކަމަށް އަޅުގަނޑަށް ފެންނަނީ، އިސްލާމީ ޤައުމުތަކަކީ ދުނިޔޭގައި ވަރަށް ބާރުގަދަ ޤައުމުތަކެއް ކަމުގައި ފާހަގަވެގެންދިޔުން. ދުނިޔޭގެ ޞުލްޙައަށާއި ޢަދުލު އިންސާފަށް މަސައްކަތްކުރާ އަދި އެބައެއްގެ ޙައްޤުތަކުން މަޙްރޫމުވެފައި ތިބި، ދުނިޔޭގެ ހުރިހާ މީސްތަކުންނަށް އެ ޙައްޤުތައް ލިބިދިނުމަށްޓަކައި މަސައްކަތްކުރާ ބާރުގަދަ ޖަމާޢަތެއްގެ ގޮތުގައި އިސްލާމީ ޖަމާޢަތް އަލުން މި އުފެދުނީ. މުސްލިމުންގެ މެދުގައި ޙަޤީޤީ އެކުވެރިކަމާއި ޙަޤީޤީ އެއްބާރުލުން އުފެދިގެން މިދިޔައީ. މުސްލިމުންގެ މެދުގައި މިދެންނެވިފަދަ ޙަޤީޤީ އެކުވެރިކަމާއި ޙަޤީޤީ އެއްބާރުލުމެއް އުފެދިއްޖެނަމަ، އެމީހުންނަކީ އަޅުގަނޑު ކުރިންވެސް އިޝާރާތްކުރި ފަދައިން ދުނިޔޭގައި މިވަގުތު ހިމެނިފައިވާ އެހެނިހެން ޖަމާޢަތްތަކަށްވުރެ މާ ބާރުގަދަ ޖަމާޢަތަކަށް ވެގެންދާނެކަމާމެދަކު އެއްވެސް ޝައްކެއްނެތް. އެހެންވީމާ، މި މުޢުތަމަރުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ލިބުނު އެންމެ ފުރަތަމަ ނަތީޖާއަކީ އިސްލާމީ ޤައުމުތަކަކީ ވަރުގަދަ ވަޙުދަތެއްގެ މައްޗަށް ބިނާވެގެންވާ ޤައުމުތަކެއް ކަމުގައިވުން. މުސްލިމުންގެ މެދުގައި އެކުވެރިކަމާއި އެއްބާރުލުން އުފެދުން. އެއް ޤައުމުގެ މީހުން އެހެނިހެން ޤައުމުތަކުގެ މީހުންނަށް އެހީތެރިވުމުގެ އުސޫލު އަޅުގަނޑުމެންގެ ހިތްތަކުގައި އަށަގަނެ އަދި އެ އުސޫލުތަކަށް ޢަމަލުކުރަމުން ގެންދިޔުން. އެއީ މިޖަލްސާއިން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ލިބުނު އެންމެ ފުރަތަމަ ނަތީޖާ.\nއާދެ، ދެން މި ޖަލްސާއިން ނުވަތަ މި ޖަލްސާގައި ފާސްކުރެވުނު ފާސްކުރެވުންތަކުގެ ސަބަބުން އިސްލާމީ އުންމަތަށް ލިބެންއޮތް އަނެއް ފައިދާއަކީ، މުސްލިމުންގެ އެކއެކި މުހިންމު މައްސަލަތައް އެކަށީގެންވާ ޢަދުލުވެރި އިންސާފުވެރި ޙައްލަކާ ހަމަޔަށް ގެންދިޔުމުގައި، އިތުރުބާރެއް މި މުޢުތަމަރުގެ ފަރާތުން ލިބިގެން ދިޔުން. އާދެ، އޭގެތެރެއިން ބައެއް މައްސަލަތަކުގެ ވާހަކަ އަޅުގަނޑު ކުރިން ދަންނަވައިލިން. ޤުދްސުގެ މައްސަލަ، ފަލަސްޠީނުގެ މައްސަލަ، އަފްޣާނިސްތާނުގެ މައްސަލަ، އަދި އޭގެއިތުރަށްވެސް ދުނިޔޭގެ އެކިކަންކޮޅުތަކުގައި އެމީހުންގެ ޙައްޤުތަކުން މަޙްރޫމުވެގެންވާ މުސްލިމް ޖަމާޢަތްތަކެއް އެބައުޅޭ. އެހުރިހާ ޖަމާޢަތްތަކުގެ ޙައްޤުތައް އެމީހުންނަށް ލިބިދިނުމުގައި އަދި މުޅި ދުނިޔޭގައި ޞުލްޙަވެރިކަމާއި އަމްނުއަމާންކަމާއި، ޢަދުލު އިންސާފު ފެތުރުމަށްޓަކައި މަސައްކަތް ކުރުމުގެ އެންމެބޮޑު ބާރު، އިސްލާމީ އުންމަތުގައި ހިމެނިފައިވާ މި ބޮޑު ބާރު މި މުޢުތަމަރުގެ ސަބަބުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ލިބޭނެކަމާމެދަކު ޝައްކެއްނެތް. އެހެންވީމާ، މިހާތަނާ ޖެހެންދެން ޙައްލު ނުކުރެވި ހުރި ބޮޑެތި ބައިނަލްއަޤްވާމީ މައްސަލަތައް ޙައްލަކާ ހަމަޔަށް ޢަދުލުވެރި އިންސާފުވެރި ޝަރަފްވެރި ޙައްލަކާ ހަމަޔަށް ގެންދިޔުމުގައި، މިކޮންފަރެންސްގެ ސަބަބުން ވަރަށްބޮޑު ބާރެއް ލިބޭނެކަމާމެދަކު ޝައްކެއްނެތް.\nއާދެ، އަޅުގަނޑުގެ ވާހަކަކޮޅު ނިންމައިލާނީވެސް ރައްޔިތުންގެ ފަރާތުން އަޅުގަނޑަށް ތިޔަ ވިދާޅުވި މަރުޙަބާއަށްޓަކައި އަޅުގަނޑުގެ ހިތުގެ އެންމެ ފުންމިނުން ދިވެހިރާއްޖޭގެ ހުރިހާ ރައްޔިތުންނަށް ޝުކުރު ދަންނަވަމުން. އަޅުގަނޑު ކުރިންވެސް ދެންނެވި ފަދައިން، މި މަރުޙަބާއަކީ އަޅުގަނޑަށް ޙައްޤުވެގެންވާ މަރުޙަބާއެއް ނޫން. މި މަރުޙަބާ ޙައްޤުވެގެންވަނީ ދިވެހިރާއްޖޭގެ ރައްޔިތުންނަށް. ދިވެހިރާއްޖޭގެ ސަތޭކައިންސަތޭކަ އިސްލާމް ރައްޔިތުންނަށް. އެހެންވުމާއެކުގައި ދިވެހިރާއްޖޭގެ ރައްޔިތުން އަޅުގަނޑަށް ތިޔަ ވިދާޅުވި މަރުޙަބާ އަޅުގަނޑު އަނބުރައި ރައްދުކުރަނީ ދިވެހިރާއްޖޭގެ ރައްޔިތުންނަށް. ދިވެހިރާއްޖޭގެ ރައްޔިތުންގެ ފަރާތުން މި ޖަލްސާގައި ވާހަކަފުޅު ދެއްކެވި ހުރިހާ ބޭފުޅުންނަށްވެސް ވަރަށް އިޚުލާޞްތެރިކަމާއެކު އަޅުގަނޑު ޝުކުރު ދަންނަވަން. އާދެ، ވައިކަރަދޫ އަލްފާޟިލް އާދަމް ޔޫސުފް، ތިނަދޫ އަލްފާޟިލް މުޙައްމަދު ޒުހައިރު، އަދި ރީޙުއްޞަބާ އަލްފާޟިލް އިބްރާހީމް ޙަސަން، މިހުރިހާ ބޭފުޅުންނަށް ތެދުވެރިކަމާއެކު އަޅުގަނޑު ޝުކުރު ދަންނަވަން. ހަމައެފަދައިން، ރާއްޖޭގެ މިނިސްޓަރ އޮފް އެކްސްޓަރނަލް އެފެއާޒް އޮނަރަބްލް އަލްއުސްތާޛު ފަތުޙުﷲ ޖަމީލުގެ އަރިހަށްވެސް ޝުކުރު ދަންނަވަން.\nއަޅުގަނޑުގެ ވާހަކަކޮޅު ނިންމައިލާނީ، اللّـه سبحـانـه وتعـالى އަށް، ދިވެހިރާއްޖެއަށް ނަޞްރާއި ނަޞީބު ދެއްވުން އެދި ދުޢާކުރަމުން. މުޅި އިސްލާމީ އުންމަތަށް، އެ އުންމަތުގެ އަހުލުވެރިން އެކުރާ މަތިވެރި އުންމީދުތަކާ ހަމަޔަށް ވާސިލުވުމުގެ ހެޔޮ ތައުފީޤު اللّـه سبحـانـه وتعـالى އެމީހުންނަށް ދެއްވުން އެދި ދުޢާކުރަމުން. އަލްމަސްޖިދުލް ޙަރާމްގެ ރިޙާބުގައި اللّـه سبحـانـه وتعـالى ޠާހިރު ކުރެއްވި މުޤައްދަސް كعبةاللهގެ އަރިހުގައި އެންމެހައި އިސްލާމީ ޤައުމުތަކުގެ ރަސްރަސްކަލުންނާއި ވެރިން އެކުރެއްވި މާތް ދުޢާ އިޖާބަ ކުރެއްވުން އެދި اللّـه سبحـانـه وتعـالىގެ އަރިހުގައި ދުޢާ ދަންނަވަމުން. އިސްލާމީ އުންމަތަކީ اللّـه سبحـانـه وتعـالى ކަނޑައަޅުއްވައިފައިވާ ފަދައިން އެއް އުންމަތެއް ކަމުގައި ލެއްވުމަށް އެދި ދުޢާކުރަމުން. އަދި އެއް އުންމަތެއް ކަމުގައި ހެދުމަށްޓަކައި އިސްލާމީ ޤައުމުތަކުގެ ޒަޢީމުންނާއި، އެ ޤައުމުތަކުގެ ރައްޔިތުން ކުރަމުންދާ މަސައްކަތްތަކަށް اللّـه سبحـانـه وتعـالى މަތިވެރި ތައުފީޤެއް ދެއްވުން އެދި ދުޢާކުރަމުން. މިއަދު އެމީހުންގެ ޙައްޤުތަކުން މަޙްރޫމުވެފައިވާ ހުރިހާ މުސްލިމުންނަށް އެމީހުންގެ ޙައްޤުތައް ލިބިގަނެވޭނެ މަގެއް اللّـه سبحـانـه وتعـالى ފަހިކޮށްދެއްވުން އެދި އެކަލާނގެ ޙަޟްރަތަށް ދުޢާކުރަމުން. އަޅުގަނޑުމެންގެ ދިވެހިރާއްޖެއަކީ އަބަދުވެސް އިންޑިއާ ކަނޑުގައި އޮތް ހަމައެކަނި އިސްލާމީ ކިއްލާ ކަމުގައިވުމާއެކުގައި، މި އިސްލާމީ ކިއްލާގެ ބާރު ގަދަކުރެއްވުމަށާއި، މި އިސްލާމީ ކިއްލާ ޢިއްޒަތްތެރި ކުރެއްވުމަށާއި، މި އިސްލާމީ ކިއްލާ ޝަރަފްވެރި ކުރެއްވުމަށާއި، ދުނިޔޭގެ އެންމެންގެ ކުރިމަތީގައި މި އިސްލާމީ ކިއްލާއަށް އިތުރު ތަޢުރީފާއި އިތުރު ޝަރަފް ލިބެމުންދާނެ ގޮތްތައް މެދުވެރިކޮށްދެއްވުން އެދި اللّـه سبحـانـه وتعـالىގެ ޙަޟްރަތަށް އިޚުލާޞްތެރިކަމާއެކު ދުޢާކުރަމުން. وآخر دعواهم أن الحمد لِلّـه ربِّ العالمين.


BREAKING NEWS: May Mahu Niyaavi 39 Meehunge Therein 64% Meehun Evves Vaccine Eh Nujahaa - Vaguthu\nއުއްމީދީ ނަމްބަރަކަށް 100، ދޮޅު އަހަރަށްފަހު އާފެށުމެއް! - 8 މިނެޓް ކުރިން\nމެއި މަހު ނިޔާވި 39 މީހުންގެ ތެރެއިން %64 މީހުން އެއްވެސް ވެކްސިނެއް ނުޖަހާ!\n3 ހަފްތާ ކުރިން ( މެއި 19, 2021 )\nކޮވިޑް ޖެހިގެން މެއި މަހު ނިޔާވި މީހުންގެ ތެރެއިން %64 މީހުން އެއްވެސް ވެކްސިނެއް ޖަހާފައި ނުވާކަމަށް އެޗްއީއޯސީ އިން ވިދާޅުވެއްޖެއެވެ.\nމިހާރު ކުރިއަށްދާ ނޫސްވެރިންގެ ބައްދަލުވުމެއްގައި ޑރ.ނަޒްލާ މުސްތަފާ ވިދާޅުވީ ކޮވިޑް ޖެހިގެން ނިޔާވި މީހުންގެ ތެރެއިން ވެކްސިންގެ ދެޑޯޒް ޖަހާފައި ވަނީ %12 މީހުން ކަމަށެވެ. ނިޔާވި މީހުންގެ ތެރެއިން ވެކްސިންގެ އެއްޑޯޒް %20 މީހުން ޖެހި ކަމަށް ޑރ.ނަޒްލާ ވިދާޅުވިއެވެ.\nޑރ.ނަޒްލާ ވިދާޅުވީ ކޮވިޑަށް ފައްސިވާ މީހުންގެ މައުލޫމާތައް ބަލާއިރު އޭގެތެރެއިން ވެކްސިން ފުރިހަމަ ކުރާ މީހުންގެ ހާލަތު އެންމެ ގޯސްވުމުގެ ފުރުސަތު ކުޑަކަން ތަފާސް ހިސާބުތަކަށް ބެލުމުން އެނގެއެވެ. އެހެންކަމުން ހާއްސަކޮށް 65 އަހަރުން މަތީގެ މީހުންނާއި ބޮޑެތި ބަލިތައް ހުންނަ މީހުން ކޮވިޑް ވެކްސިން ޖެހުމަށް ޑރ.ނަޒްލާ އިލްތިމާސް ކުރެއްވިއެވެ. މިހާރު ވެސް ރާއްޖޭގައި ސިނޮފާމް ވެކްސިން އާއި ފައިޒާ ވެކްސިން ޖަހަމުން އެބަގެންދެއެވެ.\nއޭނާ ވިދާޅުވީ މާލޭގެ އާބާދީގެ 60 ޕަސެންޓް މީހުން ވެކްސިން ޖަހާފައިވާ ކަމަށެވެ. މިހާތަނަށް 304،394 މީހުން ވެކްސިނންގެ ފުރަތަމަ ޑޯޒް ޖަހާފައިވާއިރު ދެ ޑޯޒް ފުރިހަމަކޮށްފައިވަނީ 149،435 މީހުންނެވެ. 95000 މީހުންނަށް ވެކްސިން ފުރިހަމަ ނުކުރެވި ތިބީ ކޮވިޝީލްޑް ވެކްސިން ރާއްޖޭގައި ނެތުމުންނެވެ. ނަމަވެސް 50000 މީހުން ތިބީ ދެވަނަ ޑޯޒް ފުރިހަމަ ކުރާނެ ވެކްސިން ކަމަށްވާ ސިނޮފާމް ވެކްސިން ރާއްޖޭގައި ހުރެ، ނަމަވެސް ވެކްސިން ފުރިހަމަ ކުރަން ގޮސްފައި ނުވާތީ ދެވަނަ ޑޯޒް ފުރިހަމަ ނުކުރެވިއެވެ.\nފަހަކަށް އައިސް ރާއްޖޭގެ ކޮވިޑް ހާލަތު ވަރަށް ބޮޑަށް ގޯސްވެ، ކޮވިޑަށް ފައްސިވާ މީހުންނާއި ކޮވިޑް ޖެހިގެން ނިޔާވާ މީހުންގެ އަދަދު ވަނީ ވަރަށް ބޮޑަށް އިތުރުވެފައެވެ.\nމެއި 19, 2021 22:52\nސަރުކާރުން ވެކްސިންގެ ވާހަކަ ނުދައްކަން ވީނު\nސްޓޮކް ހުރެގެން ދެއްކުން ރަނގަޅީ\n92000 މީހުންގެ ވެކްސިން ފުރިހަމަ ނުވެހުރީ ސަރުކާރުގެ މައްސަލަ އަކުން. ޢިންޑިޔާ އަށް ފައިދާ ކުރުވަން އުޅެގެން\nމެއި 19, 2021 23:30\nނަޒުލާ ތިވާހަކަދައްކަން ލަދެއްނުގަނޭތަ މި ގައުމުގެއުޅޭ ބަންގާޅީން ގަޔަންތިޖެހި ވެކްސިންނެއްޖަހާނިންމީ އަޅުގަޱަކީ ރިސޯޓު ފުރަންޓުލައިނގަ ވަޒީފާ އަދާކުރާ މީހެއްގެ ހައިސިއްޔަތުން އާދޭސް އާދޭސް މިކުރަނީ ވެކްސިން ޖެހޭތޯ މިހާރުވެސް މިތަނުން6ފަތުރުވެރިއަކު ކޮވިޱު ޖެހިގެން އުޅެނީ\nމެއި 20, 2021 01:18\nކޮއްމެ ގޮތަކުންވެސް ވެކްސިން (ކެމިކަލް ބަޔޯ ދިޔަގަނޑު) ހިމާޔައް ކުރައްވާތި! ވެކްސި ފުރިހަމަ ކުރިމީހުން ސަލާމަތް ނުކުރެވި ނިޔާވެގެން އެދިޔައީ ކީއްވެތޯއެވެ؟\nމެއި 20, 2021 11:25\n12، 20، 64 އެއްކުރީމަ ހަމަވަނީ 96. ބާކީ4ޕަސެންޓު ކޮބާ؟\nމެއި 21, 2021 07:18\n2 ޑޯޒު ޖެހީމަ ހާލު ބޮަޑުވެގެން ފަރުވާ ދޭކަށް ނުޖެހެނެޔޭ ކުރިން ބުނީ. މަރު ދޯ ވަނީ.


ހިތުގެ މިލްކުވެރިޔާ (ތޭވިސްވަނަ ބައި) | Esfiya - Dhivehi Vaahaka Site\n” ދޮންބެ ތިދައްކާ ވާހަކައެއް އަހަންނަށް އެއްގޮތަކަށްވެސް ނުވިސްނޭ.. ތިބުނާ ފަދަ ގުޅުމެއް އަހަރުން ދެމީހުންގެ ދެމެދު ނޯންނާނެ” އަމިއްލަ ކުށެއް ނެތް ކަން ސާބިތުކުރަން މަސައްކަތް ކުރަމުން އާރާވް ބުންޏެވެ.\n” އާރާވް ޕްލީޒް.. އަހަރެން މިދެލޮލުންނޭ ދުށީ އަހަރެން ކައިވެނި ކުރި ރޭ އާރާވް އަރުޝީ ކައިރީގައި ކުރި އާދޭސް.. ސޯ ޕްލީޒް… އާރާވް މިތަނުން ދޭ..” ޒިވާންގެ ޖުމްލައިން އާރާވްއަށް އިތުރަށް އެއްޗެއް ބުނާކަށް ނުކެރުނެވެ. އެރޭގެ އެމަންޒަރުން ޒިވާން މާނަ އެނެގީ މުޅިން ގޯސްކޮށެވެ. އަރުޝީގެ އެއްވެސް ކުށެއް ނެތެވެ. ކުރި ކުށެއް ކުރެވުނީ އާރާވް އަށެވެ. އިތުރަށް ބުނާނެ އެއްޗެއް ނެތުމުން މަޑުން މަޑުން އެކޮޓަރިން ނިކުމެ ދޮރުލައްޕާލިއެވެ. އެވަގުތު ޒިވާންގެ ތުންފަތުގައި ކުޅެލީ ވިހަ ހިނިތުންވުމެކެވެ.\nކުޑަދޮރުން ބޭރު ބަލަހައްޓައިގެން ހުރި އާރާވްގެ ހިތުގައި ވަނީ ހައިޖާނުގަނޑެއް އުފެދިފައެވެ. މިރޭ ޒިވާން ދެއްކި ވާހަކަތަކަށް ފަހު ޒިވާންއާއި ކުރިމަތިލާނެހާ ހިތްވަރެއް އާރާވްގެ ކިބައަކު ނެތެވެ. އާރާވް އެސިއްރެއް ފޮރުވަން ވެގެން އެހާ މަސައްކަތް ކުރި ސިއްރުވަނީ މާކުރިއްސުރެ ޒިވާންއަށް އެނގި ފާޅުވެފައެވެ. ނަމަވެސް ޒިވާންގެ ބުނި އެއްޖުމްލައަށް އާރާވް ވިސްނަ ވިސްނާވެސް ޖަވާބުލިބޭގޮތެއް ނުވިއެވެ.\n” އަރުޝީ އަހަރެންނާ އޮތް ގުޅުން ހީނަރުވެގެން ދިއުމުގަ އާރާވްގެ އިހުމާލްވެސް ވޭ.” ޒިވާން މިހެން ބުނީ ކީއްވެ ހެއްޔެވެ. އެރެއަށްފަހު އާރާވް އަރުޝީއާއި ވާހަކަދައްކާފައެއް ނޯންނާނެއެވެ. ވީއިރު އެގުޅުން ހީނަރު ވުމުގައި އާރާވްގެ އިހުމާލު އޮންނަންވީ ކީއްވެހެއްޔެވެ.\n” އަނެއްކާ އަރުޝީ އަހަރެން ދެކެ” އަމިއްލައަށް ބުނެވުނު ޖުމްލަ އާރާވްއަށް ފުރިހަމައެއް ނުކުރެވުނެވެ. ނޫނީ ފުރިހަމަކުރަން ބޭނުންނުވީ ކަންނޭނގެއެވެ. ކުށްހީއަކަށް ވެދާނެތީއެވެ. ނުބައި ހިޔެއްކޮށްގެން ހިތަށް އިތުރު އަނިޔާއެއް ދޭން ބޭނުން ނުވާތީއެެވެ. ކުޑަ ދޮރު ލައްޕާލާފައި އެނދަށް އަރަން އުޅުނު ވަގުތު ދޮރުގައި ޓަކި ޖަހާލި އަޑުއިވުމުން ގޮސް ދޮރުހުޅުވިއެވެ. ދޮރުމަތީގައި ހުރި މީހާ ފެނުމާއެކު އާރާވްއަށް ހައިރާން ކަމެއް ލިބުނީ މިކަހަލަ ވަގުތަކު ރޮމުން އައިމައެވެ.\nހެނދުނުގެ ސަިއހެދުމަށްފަހު ރައިހާނާ މޭޒު ކައިރީގައި މަޑުކޮށްލައިގެން އިނީ ދެދަރިން ސައިބޯން އަންނަންދެން އިންތިޒާރުގައެވެ. އޮފީސް ދަބަސް ހިފައިގެން ގަމީހުގެ އަތްކުރި އޮޅަމުން އައިސް ޒިވާން މޭޒު ކައިރީ އިށީނީ ރައިހާނާ އެހެން އިންދައެވެ. ޒިވާން އަށް ތަށިތައް ކައިރިކޮށްދޭން އުޅުނު ރައިހާނާ ސިޑިއާއި ދިމާއަށް ބަލާލި ވަގުތު ފެނުނު މަންޒަރުން ހައިރާންވެ ގޮސް އަނގަހުޅުވުނެވެ. ރަތްކުލައިގެ ގަމީހަކާއި ކަޅު ކުލައިގެ ޖިންސެއްގައި ޒަމާނީ ގޮތަކަށް ބެގީ ކޮށްލައިގެން ކޮނޑުގައި ސައިޑް ބޭގެއް އަޅުވައިގެން ފައިބާ އާރާވް ފެނުމުން ރައިހާނާ ހުރީ އެހެންދިމާލާކަށް ބަލާލަން ނޭނގިފައެވެ. އާރާވްގެ ތުންފަތްމަތީގައި ހިނިތުންވުމެއް ބޮލުގައި އަތްފުނާއަޅާއަޅަމުން ތިިރިއަށް ފޭބީ ވަރަށް އަވަސް އަރުވާލާފައެވެ. ރައިހާނާއަށް ވެފައި ހުރިގޮތް ފެނި ޒިވާންވެސް ރައިހާނާ ބަލަހައްޓައިގެން ހުރި ދިމާއަށް ބަލާލުމާއެކު ޒިވާންއަށްވެސް ރައިހާނާއަށް ވީވަރެވެ.\n” ދަރިފުޅާ ތިޔޯ..” ހައިރާންވެ އިނދެ މޭޒުގެ އަނެއް ފަރާތުގައި އިށިން އާރާވްއަށް ބަލާލުމުން ރައިހާނާއަށް ބުނެވުނެވެ.\n” މަންމާ އަޅުގަނޑު މިއަދުން ފެށިގެން ނިންމައިފިން އޮފީސް ޖޮއިން ކުރަން.. އޭރުން ދޮންބެއަށްެވެސް ފަސޭހަވާނެއްނު.. ދޯ ދޮންބޭ” ޒިވާން އަށް ދޯ ދެމުން އާރާވް ބުނުމުން ޒިވާންއަށް ބުނާނެ ވަކި އެއްޗެއް ނޭނގުނެވެ. އެހެނީ އާރާވް އޮފީހަށް ދިއުމަކީ ޒިވާން އެއްގޮތަކަށްވެސް ބޭނުންވާ ކަމެއް ނޫނެވެ. އެތާނގެ އެއްވެސް އެއްޗެއްގެ ނޫނީ ތަނެއްގެ ވެރިޔަކަށް އާރާވް ވުމަކީ ޒިވާން އެއްގޮތަކަށްވެސް ބޭނުންވާކަމެއް ނޫނެވެ. އާރާވް ޒިވާންގެ މުދަލަކަށް ވައިއެޅެންވެސް ޒިވާން ބޭނުންނުވާ ކަހަލައެވެ.\n” ދޮންބެ ހިތްހަމަނުޖެހުނީތަ” ޒިވާން އިންގޮތުން އާރާވް އަހާލިއެވެ. ރައިހާނާވެސް ޒިވާންއަށް ބަލާލީ އެއީ ތެދެއްހޭ އަހާލާ ފަދަ ގޮތަކަށެވެ.\n” ނޫނޭ… ދޮންބެ ވަރަށް އުފާވެއްޖެ އާރާވް ތިގޮތަށް ވިސްނީމަ.. އެކަމަކު ފުރަތަމަ ފަށައިގަންނަން ޖެހޭނީ ދަށް މަގާމަކުން.. މިހެން މިބުނީ އަހަރެންވެސް ފުރަތަމަ ޖޮއިން ކުރީ ދަށް މަގާމަކަށޭ… ތިމާގެ ހުރި ގާބިލު ކަމާއެކީގައޭ މަތީމަގާމުތައް ހޯދަން ޖެހޭނީ..” މޫނުމަތީގެ ކުލަވަރު ބަދަލުކޮށްލަމުން ޒިވާން ބުންޏެވެ.\n” ފުރަތަމަ ވަރަށް ބުރަކޮށް އުޅެން ޖެހޭނީ.. މަސައްކަތްތައް އެހާ ފަސޭހައެއް ނުވާނެ.. މާގިނައިން މައްސަލަތައް ދިމާވެގެން ނުވާނެ” ޒިވާން އެއިންގޮތަށް އިނދެ ކިޔާލިއެވެ.\n” ޑޯންޓް ވޮރީ ބްރޯ.. އައިލް ޓްރައި މައި ބެސްޓް” އާރާވް ޒިވާންގެ ކޮނޑުގައި ޖަހާލަމުން ބުންޏެވެ. ޒިވާންވެސް އެންމެ ރަނގަޅޭ ބުނުމަށްފަހު ސައިބޮއެގެން ދިއުމުން އާރާވް ވެސް ކުޑަގޮތެއް ހަދާލައިގެން އާރާވްގެ ފަހަތުން ދިޔައެވެ.\nމުސައްލަމަތީގައި އިން އަރުޝީ އިނީ އިންތަނުން ތެދުވާހިތް ނުވެފައެވެ. ލޯބޭނުން ނުވިޔަސް އެލޯ ރޮމުން ދަނީ ހިތުގެ ވެރިޔާ ދެކިލުމަށެވެ. ނަމަވެސް އެލޯ ދުށުމަށް އެދޭ އިންސާނާ ވަނީ މުދިނިޔެއާއި ވަކިވެގެން ގޮސްފައެވެ. ދިރިއުޅުމަށް އައިސްފައިމިވަނީ ކޮންކަހަލަ ބަދަލެއް ހެއްޔެވެ. ރޭގަނޑުގެ ނިދިވެސް އަރުޝީއާއި ރުޅިވެފައިވާއިރު ދުވާލުގެ އެރީތިކުލަވެސް ވެއްޓިފައިވާކަހަލައެެވެ. އަރުޝީގެ ހަޔާތަށް މިއައި ލޮޅުމުގައި ކެތްތެރިކަން ދެއްވުން އެދި ދުއާކުރުން ނޫން ގޮތެއް ނެތެވެ. މީހުންގެ ހިލަ ހިތްތަކާ ހެދި ދުނިޔެވެސް ހިލަވެފައި ވާކަހަލައެވެ. ޒިވާން އާއި ހެދި އަރުޝީ މީހުންނަށް ކުރާ އިތުބާރު ގެއްލިއްޖެއެވެ. ދެން އެހެންމީހަކަށް ދުވަހަކުވެސް އިތުބާރުކުރެވޭނެ ކަމެއް ނޭނގެއެވެ. އިރުކޮޅަކު އެހެން އިނުމަށްފަހު މުސައްލަމަތިން ތެދުވެ އޮޅާލުމަށްފަހު ތިން އިންޗިގެ ކުޑަ އެނދުގެ އެއްކައިރިއެއްގައި ބާއްވާލިއެވެ.\n” އަރުޝީ ދައްތަ ހޯދަން އައިސް އެބަހުރި” ނަދީމާގެ އަންހެން ދަރިފުޅު ޖީނާ އަރުޝީގެ ގޮޅިއެއްވަރުގެ ކޮޓަރިއަށް ބޯދިއްކޮަލަމުން ބުނެލިއެވެ.\n” ކާކު” ގަބޫލުނުކުރެވިގެން އަހާލާ ފަދަ ގޮތަކަށް އަރުޝީއަށް އަހާލެވުނެވެ. އެހެނީ މިހާރު މިދުނިޔޭގައި އަރުޝީ ހޯދަން އަންނާނެ މީހަކު ނުހުންނާނެއެވެ. އަނެއްކާ ޒިވާން ބާވައެވެ. އެކަމަކު ޒިވާން އަރުޝީ ހޯދަން އައުމުގެ ބޭނުމެއް ނޯންނާނެއެވެ. މިކަހަލަ ވިސްނުމެއްގައި ހުރެ ސިޓިންގ ރޫމަށް ނިކުތްއިރު ނަދީމާ ކައިރީގައި ވާހަކަދައްކަން އިންމީހާ ފެނި އަރުޝީގެ ހިތަށް ފިނިވެގެން ދިޔައެވެ. ކުޑަ ވަގުތު ކޮޅަކަށްވިޔަސް އެހިތުގައި އުއްމީދުގެ ހުޅުކޮޅެއް ރޯވެގެން ދިޔައެވެ. ތުންފަތްމައްޗަށް ހިނިތުންވުމެއް ވެރިކުރުވުނީ ބޭއިޙްތިޔާރުގައެވެ.\n” އާރާވް…” ވައި އަޑަކުން މިހެން ބުނެވުމާއެކު އާރާވްއަށް އަރުޝީއާއި ދިމާއަށް ބަލާލެވުނެވެ. އެވަގުތު އެހިތަށް ލިބިގެން ދިޔަ ހިތްހަމަޖެހުމަކީ ބަޔާންކުރަން ދަތި ހިތްހަމަޖެހުމެކެވެ. ހިނިތުންވެލަންވެސް ނޭނގިފައި އަރުޝީއާއި ދިމާއަށް ބަލަހައްޓައިގެން ހުރެވުނީއެވެ. ނަމަވެސް އޭރު ދުށް އަރުޝީއާއި މިހާރު ފެންނަން ހުރި އަރުޝީި ހާސްތަފާތެވެ. މިހާރު ފެންނަން ހުރި އަރުޝީ ވަނީ ހިކި އަނަރޫފަ ވެފައެވެ. ލޯކައިރި ވަޅުވަދެފައިވާއިރު މޫނުމަތި ހުދުކަފަކޮޅެއްހާ ހުދެވެ. ތުންފަތްވެސް ފަޅައިގެން ގޮސްފައިވާއިރު އެތަންކޮޅުވަނީ ނޫފައިގަނެފައެވެ.\nއާރާވްގެ ބެލުމުން އަރުޝީއަށް އުނދަގޫވެ އިސްޖަހާލެވުނެވެ. އާރާވްއަށް އެކަން އިހްސާސްވީ ގޮނޑީގައި އިން ނަދީމާ ކަރުކެހިލުމުންނެވެ.\n” ކިހިނެއް އެނގުނީ އަހަރެން މިގޭގަ ކަމެއް” އެންމެ ފުރަތަމވެސް އަރުޝީއަށް ކޮށްލެވުނީ ސުވާލެކެވެ.\n” ރިހާނީގެ ފަރާތުން.. އަހަރެން އަރުޝީ ހޯދަން އުޅޭކަން ކައިލްގެ ފަރާތުން ރިހާނީއަށް އެނގުމުން ރިހާނީ އަހަރެން ކައިރީގަ ބުނީ އެއްރޭ ވާރެއާ ތެމިގެން ދަނިކޮށް ފެނިގެން މިގެއަށް ގެނެސްދިން ވާހަކަ” ކުރުގޮތަކަށް އާރާވް ކިޔައިދިނެވެ.\n” އަރުޝީގެ ކުޑަ ވަގުތުކޮޅެއް އަހަރެން ދީފާނަންތަ.. ވަރަށް މުހިންމު ވާހަކައެއް ދައްކަންވެގެން މިއައީ.. ” އާރާވް އެހުރިގޮތަށް ހުރެ ބުނެލިއެވެ.\n” މިހާރު ދެން ކޮންވާހަކައެއް ދައްކާނީ.. އާރާވްއަށް ނޭނގިއެއް ނުހުންނާނެ ކަންނޭނގެ ޒިވާން އަހަރެން ވަރިކުރި ކަމެއް.. ތިއާއިލާ އާއި އިތުރަށް ގުޅޭކަށް އަހަންނެއް ނެތިން ” ރުންކުރު ގޮތަކަށް ބުނުމަށްފަހު އަރުޝީ ދާން އަނެއްފަރާތަށް އެނބުރުނު ވަގުތު އާރާވް ބުނި ޖުމްލައިން އަރުޝީއަށް ހުއްޓެން މަޖުބޫރު ވިއެވެ.\n” އަހަރެން މިއައީ އަރުޝީ ކައިރިން ވަރަށް ބޮޑު އެހީއަކަށް އެދެން ވެގެން.. ޕްލީޒް އަރުޝީ ހެލްޕް” އާދޭހުގެ ރާގެއްގައި އާރާވް ބުނުމުން އަރުޝީއަށް އެތަނުން ދާކަށް ނުކެރުނުވެ. އާރާވް އަށް ދިމާއަށް އެނބުރި ހަށަން ބަދެލަމުން އަރުޝީ ކޮށްދެންވީ ކަމެއް އަހާލިއެވެ. ހަމައެވަގުތު ނަދީމާ އެތަނުން ދާން އުޅުމުން އާރާވް އެކަން ހުއްޓުވިއެވެ.\n” ނަދީމައްތަ އަކީ އަރުޝީގެ މައެއް ކަހަލަ މީހެއް.. މިވާހަކަތައް ދައްކަން ބޭނުންވަނީ ނަދީމައްތަވެސް ހުރެގެން” އާރާވް ބުންޏެވެ. އެއަށް ފަހު އަރުޝީ އާރާވް އިށީންނަން ތަންދެއްކަމުން އަރުޝީވެސް އެތަނުން ސޯފާއެއްގައި އިށީނެވެ.\n” އަރުޝީ.. ފުރަތަމަ އަހަރެން ކޮށްލަން ބޭނުންވަނީ ސުވާލެއް.. ހީކުރަން އަރުޝީ ތެދުތެދަށް ޖަވާބުދޭނެކަމަށް” އާރާވް ހަމަޖެހިލަމުން ބުންޏެވެ.\n” އަހަންނަކީ އެއްއިރެއްގައިވެސް ދޮގު ހަދާ އުޅޭ މީހެއްނޫން.. މާތްﷲގެ އަޒާބަށް އަހަރެން ބިރުވެތިވަން” އަރުޝީވެސް ބުނެލީ ސުވާލުގެ ޖަވާބަށް ތައްޔާރުވެގެންހުރި ފަދަ ގޮތަކަށެވެ.\n” އެންމެ ރަނގަޅު.. އަހަރެންގެ ދޮންބެ.. މިބުނީ ޒިވާން އަރުޝީއަށް އަނިޔާކުރިތަ” އާރާވްގެ ސުވާލުން އަރުޝީއަށް ލިބުނީ ސިހުމެކެވެ. އާރާވްގެ މޫނަށް ބަލަހައްޓައިގެން އިނީ ޖަވާބުދޭން ޖެހިލުންވާ ފަދަ ގޮތަކަށެވެ. ނަމަވެސް ސުވާލުކޮށްލުމުން އަރުޝީއަށް ވީގޮތާއި އަރުޝީގެ މޫނު ފެނުމުން އާރާވްއަށް ޖަވާބުލިބުނު ކަހަަލައެވެ.\n” އަރުޝީ ނުބުންޏަސް އަހަންނަށް ޖަވާބުލިބިއްޖެ…އަރުޝީގެ ފަޅައިގެން ގޮސްފައިތިވާ ތުންފަތުންވެސް އެކަން އެނގިއްޖެ..މިހާރު އެނގިއްޖެ ތާރާ ދެއްކީ މުޅިންވެސް ތެދުވާހަކަތަކެއް ކަން..” އާރާވް ފަހު ޖުމްލަ ބުނެލިއިރު އެލޮލުން އައިސްފައިވާ ރުޅި ފާޅުވޭވެ ހުއްޓެވެ. އަރުޝީއަށްވެސް ތުންފަތުގައި އަތްޖައްސާލެވުނީ ބޭއިހްތިޔާރުގައެވެ. އަދި ތާރާ ހުރިހާ ވާހަކައެއް އާރާވް ކައިރީގައި ދެއްކި ކަންވެސް އެނގިގެން ދިޔައެވެ.\n” ރޭގައި އަހަރެން ނިދާން އުޅެނިކޮށް ތާރާ އަހަރެން ކޮޓަރިއަށް އައީ ރޮމުން.. ޒިވާން އަރުޝީއާއި މެދު ކަންތައް ކުރިގޮތް ތާރާ އަހަންނަށް ކިޔައިދިން.. އަދި އަރުޝީ ކުރި ހިތާމައާއި ރުއި ރުއިންވެސް ބުނެދިން.. ބުނީ އަރުޝީ މިގެއިން ދިއުމުގައި ވަނީ ޒިވާންގެ އަތެއްކަމަށް.. އަހަރެން ބޭނުންވީ އެކަން ޔަގީންކުރަން… އެހާމެ އަވަހަށް ޔަގީންވެސް ވެއްޖެ.. އަހަރެން ބޭނުން އަރުޝީއަށް އިންސާފު ހޯދައިދޭން.. އަރުޝީ ބޭނުމިއްޔާ މިހާރުވެސް ފުލުހުންނަށް ރިޕޯޓް ކުރެވިދާނެ” އާރާވް އަރުޝީއަށް ޔަގީންކަން ދޭ ފަދަ ގޮތަކަށް ބުންޏެވެ.\n” ނޫން.. ނޫން އާރާވް… އަހަރެން ބޭނުންވީ އޭނ ކައިރިން މިންޖުވާން.. އަހަންނަށް އެކަން ވެވިއްޖެ. ދެން އިތުރަށް އެހެން ކަމެއް ބޭނުމެއް ނޫން” އަވަސް އަރުވާލާފައި އަރުޝީ ބުނިގޮތުންނާއި އަރުޝީގެ މޫނުމަތިން ފެންނަމުން ދިޔަ ބިރުވެރިކަމުން ކޮންމެވެސް އެހެން ކަމެއް އުޅޭކަމަަށް އާރާވްއަށް ޝައްކު ކުރެވުނެވެ.\n” ޔަގީންތަ.. އެހެންނޫނީ ޒިވާން އަރުޝީއަށް ބިރުދައްކަނީތަ އެއްވެސް ކަމަކަށް.. އަންހެނުނަށް އަނިޔާކުރާ ފިރިހެނެއް ފަހުން އެހާ ދަށު ދަރަޖައަކަށްވެސް ވެއްޓިދާނެ.. އަރުޝީ ބިރުނުގަނެ އަހަރެން ކައިރީ ބުނޭ.. ” ޝައްކެއްެގެ މަތީގައި އިނދެ އާާރަވް ބުންޏެވެ.\n” އާރާވް.. ޕްލީޒް… ތިހުރިހާ ސުވާލުތަކަށް ޖަވާބުދޭކަށް އަހަންނެއް ބޭނުމެއްނޫން.. ދެން ރަނގަޅުވާނީ މިތަނުން ދިޔައިއްޔާ.. ޕްލީޒްދޭ މިތަނުން” އަރުޝީ ކުއްލިއަކަށް ތެދުވެގެން ގޮސް ގޭގެ ދޮރުހުޅުވާލަމުން ބުންޏެވެ. އެހެންކަމުން އާރާވްއަށްވެސް އިތުރު ސުވާލެއް ކުރަން ނުކެރި އެގެއިން މަޑުމަޑުން އެގެއިން ނިކުންނަށް ދިޔައެވެ.\n” އަރުޝީ އަހަރެން……” އަނެއްކާވެސް އާރާވް ބުނަން އުޅުނެވެ. އެހެނަސް އަރުޝީ އަތުގެ އިޝާރާތުން ހުއްޓުމަށް ބުނުމުން އާރާވް ދެފަރާތަކަށް ބޯހޫރާލުމަށްފަހު އެގެއިން ނިކުމެގެން ދިޔައެވެ.\nއާާރާވް ދިއުމާއެކު އަރުޝީ ދޮރުލައްޕާލުމަށްފަހު ދޮރުލެގިލާ ދެލޯ މަރާލަމުން ފުން ނޭވައެއް ދޫކޮށްލިއެެވެ. އެވަގުތު އެސްފިޔަތައް ފޫއަޅުވާލާފައި ނިކުތް ކަރުނަ ތިކި ރޮނގެއްހެން ކޯތާފަތް ހުރަސްކޮށް ތިރިއަށް ވެއްޓުނެވެ. ނަދީމާއައިސް ހިތްވަރުކުރާށޭ ބުނާފަދަ ގޮތަކަށް އަރުޝީގެ ކޮނޑުގައި އަތްބާއްވާލިއެވެ.\nއާރާވް އާއި ކައިލް ވާހަކަ ދައްކަން ތިބީ ބްލޫ ބޭ ކެފޭގެ މޭޒެއްގެ ކައިރީގައެވެ. ދެމީހުން އަތުގައި ހޫނު ދެކޮފީތަށި ވާއިރު އޭގެ ހޫނުއާވިން އަރާ މީރުވަހުން އެހިސާބު ވަސްހިފާލާފައި ވެއެވެ. އާރާވް ކައިލް ކައިރީގައި ތާރާ ދެއްކި ވާހަކަ ކިޔައިދިނުމުގެ އިތުރުން އަރުޝީއާއި ދެކެވުނު ވާހަކަތައްވެސް ކިޔައިދިނެވެ. ޒިވާން އެކަހަލަ ކޮށްފާނެކަމަށް ކައިލްވެސް އިނީ ޔަގީން ނުކުރެވިފައެވެ. ކައިލް އަށް މިހާތަނަށް ހީވި ގޮތުގައި ޒިވާން އަކީ ދީނަށް ލޯބިކުރާ އަންހެނުނަށް އިހްތިރާމް ކުރާ މީހަކެވެ. އޭގެ ސަބަބުން ކައިލްގެ ހިތުގައިވެސް ޒިވާން އަށްޓަކާ އިއްޒަތާ ގަދަރުދެވިފައިވެއެވެ. ނަމަވެސް އާރާވް ދެއްކި ވާހަކަތަކަށް ފަހު އެގަދަރު ވެއްޔާ މޮޑެވި ހިނގައްޖެއެވެ. ޒިވާން އަކީ ފިނޑި ފިރިހެނެއް ކަމުގައި ދެކެވެން ފަށައިފިއެވެ.\n” އާރާވް ތިބުނާހެން ޒިވާން އަރުޝީ ބްލެކްމެއިލްވެސް ކޮށްފާނެ.. އެކަހަލަ ފިރިހެނުން ފަހެއް ނުޖެހޭނެ މީހަކު މަރާލާކަށްވެސް ” ކޮފީތަށިން ކޯވަރެއް ބޯލަމުން ކައިލް ބުންޏެވެ.\n” އެކަމަކު ކޮންކަމަކާބާ މި ބްލެކްމެއިލް ކުރަނީ” ހިތުގައިވާ ސުވާލު އާރާވް ފާޅުކޮށްލިއެވެ.\n” އާއްމުކޮށް އެކަހަލަ މީހުން އަންހެންކުދިންނަށް ބިރުދައްކާނީ ކޮންމެވެސް ވީޑިއޯއެއް އެހެން ނޫނީ ފޮޓޯތަކެއް ލީކުކޮށްލާނަމޭ އެހެން އެއްޗެކޭ ކިޔާފަ” ކައިލް އޭނާގެ ހިޔާލު ފާޅުކޮށްލިއެވެ.\n” އެކަމަކު އަހަންނަަކަށް ހިޔެއް ނުވޭ އަރުޝީގެ ތިބުނާ ފަދަ ވީޑިއޯއެއް ހުރެދާނެއެކޭ.. އެއީ އެޔަށް ވުރެ ސާފު ޠާހިރު އަންހެނެއް” އާރާވް ބުންޏެވެ.\n” ޑަފަރ… ” ކައިލް އާރާވްގެ ބޮލުގައި ފުއްޓައްކެއް ޖަހާލަމުން ބުންޏެވެ. އާރާވް ބޮލުގައި ފިރުމާލަމުން ކިިހިނެއްވީތޯ ސުވާލުކުރިއެވެ.\n” ބަަލަ ޒިވާން އަކީ އަރުޝީގެ ފިރިމީހާ.. އޭނައަށް ނެގިދާނެދޯ ކޮންމެ ފޮޓޯއެއްވެސް ނޫނީ ވީޑިއޯއެއްވެސް.. މިބުނާ އެއްޗެއް ނަގައިގަނެވޭތަ ތި ޅަސިކުނޑިއަށް…” ކައިލް ހީލާފައި ބުނުމުން އާރާވް އެކަމާއި ފުންކޮށް ވިސްނާލިއެވެ.\n“ހްމްްމް.. އެހެންވީމަ ފުރަތަމަ ޖެހޭނީ ތިބުނާ ފޮޓޮއެއް އެހެންނޫނީ ވީޑިއޯއެއް ހޯދަން.. ޒިވާން އަށް އޭނަކުރި ކުށުގެ ސަޒާ ލިބެންޖެހޭނެ.. އަރުޝީއަށް އިންސާފު ލިބެންޖެހޭނެ.. އިންޝާﷲ އަހަރެން އަރުޝީއަށް އިންސާފު ހޯދަ ދޭނަން.. ޝީ ޑިޒަރވްސް އިޓް” އެއްދިމާލަކަށް ބަލަން އިނދެ އާރާވް ކިޔާލިއެވެ.\n” އަމް ޕްރައުޑް އޮފް ޔޫ ބްރޯ.. އާރަވް ތިކަހަލަ ވިސްނުމެއް ގެންގުޅޭތީ އަހަރެން އުފާކުރަން.. އަހަރެން އުފާކުރަން އާރާވް ޒިވާން ކަހަަލަ ދަށު ދަރަޖައިގެ މީހަކަށް ނުވި ކަމަށްޓަކާ… ” އާރާވްގެ ކޮނޑުގައި ޖަހާލަމުން ކައިލް ބުންޏެވެ.\nYayy. Me frst dww.?? V rythi mi part vx. ?\nYippppy……Varah reethi mi part ves…..waiting4d nxt part\nV reethi v keimadhu vefa mihiree pls next part avas kohladhee\nReethi ekam dhen haadha kurey miyah wure dhigu kohlihyaa liyaa meehaa ah kameh wanytha\nLiumaky v bura masahkatheh.. Kiyaa meehunnakah ihusaaseh nuvaane\nWow pls thanking avahah up kohdheebala\nOhhh wow masha allah?? mihaaru stries thah haadhahaachaaley ?? whn nxt prt keiymadhuvaahaa loabi stries thah mihaaru gud nyt ly????❤❤???\nWow varah rythi ekam thankolheh kuru. Dhen aaraav eythi hoadhan ulhenikoh zivaan eyna bappa maraalaa video fennaany dhw? When next part?\nReethi when next part\nVaahaka thankolheh dhigukon\nWaiting for next part.story is awsome\nKonirakun nex prt\nPls next part up kohdheeba haadha kiyaa hithunney mihiree


ޗައިނާއިން އައި އިތުރު ދިވެއްސަކު ކަރަންޓީނުކޮށްފި – Dhen.mv\nޗައިނާއިން އައި އިތުރު ދިވެއްސަކު ކަރަންޓީނުކޮށްފި\nFebruary 8, 2020 - 9:57 pm\nފާއިތުވި 14 ދުވަހުގެ ތެރޭގައި ޗައިނާ އަށް ދަތުރުކުރުމަށް ފަހު، ރާއްޖެ އައި އިތުރު ދިވެއްސަކު ކަރަންޓީނުކޮށްފި އެވެ.\nކޮރޯނާވައިރަސްއާ ގުޅިގެން ޗައިނާއިން އައި ދެ ދިވެއްސަކު، މިދިޔަ ބުރާސްފަތި ދުވަހު ކަރަންޓީނުކޮށްފައިވާ ކަމަށް ސަރުކާރުން ވަނީ ބުނެފަ އެވެ. ތިން ވަނަ މީހާ ރާއްޖެ އައީ ވެސް ހަމަ އެ ދުވަހު ހަވީރު އެވެ. އަދި އޭނާ ރާއްޖެ އައުމާއެކު ކަރަންޓީނުކޮށްފައިވާ ކަމަށް ސަރުކާރުން މިއަދު ބުންޏެވެ.\nއެނގިފައިވާ ގޮތުގައި މި މީހާ ރާއްޖެ އަށް އައިސްފައިވަނީ ޗައިނާގެ ވެރިރަށް ބެއިޖިން އިންނެވެ.\nއެމީހާ ކަރަންޓީން ކޮށްފައި ހުރި ނަމަވެސް އެމީހާގެ ގައިން ކޮރޯނާ ވައިރަހުގެ އެއްވެސް އަލާމާތެއް ފެނިފައި ނުވާ ކަމަށް ހެލްތު މިނިސްޓްރީން ބުނެއެވެ. އަދި އެމީހާ ކަރަންޓީން ކޮށްފައިވަނީ ޑަބްލިއު އެޗްއޯގެ މިންގަނޑުތަކުގައިވާ ގޮތުގެ މަތިން ކަމަށްވެސް ހެލްތު މިނިސްޓްރީން މައުލޫމާތުދެއެވެ. އެހެންކަމުން އެމީހާވެސް 14 ދުވަހުގެ ކަރަންޓީނެއް ކުރަންޖެހޭނެއެވެ.\nމީގެކުރިންވެސް ކޮރޯނާއާ ގުޅިގެން ކަރަންޓީން ކޮށްފައިވާ ދެ މީހުން ކަރަންޓީންކޮށް ބަހައްޓާފައި ވަނީ ހުޅުމާލެ ދެވަނަ ފިޔަވަހި ކައިރީގައި އޮންނަ ފަރުކޮޅު ފުށީގައެވެ. އިތުރަށް ކަރަންޓީނުގައި ބެހެއްޓި މީހާވެސް ކަރަންޓީނު ކޮށްފައި ބަހައްޓަނީ ހަމަ އެތަނުގައެވެ.


SunOnline: Inquiry report ge fenavaru dhah, maqsadhu haasil vefa eh neh: Colonel Fayaaz\nއިންކުއަރީ ރިޕޯޓުގެ ފެންވަރު ދަށް، މަގްސަދު ހާސިލް ވެފައެއް ނެތް: ކާނަލް ފަޔާޒު\nއާނިފާ ހުސައިން ސިރާޖް 10 Jul 2021, 21:33\nކާނަލް އަހުމަދު ފަޔާޒް އަލީ ރިޒާ --- ސަން ފޮޓޯ: ފަޔާޒް މޫސާ\nރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ ރައީސް މުހައްމަދު ނަޝީދަށް އަމާޒުކޮށް ދިން ހަމަލާއާ ގުޅިގެން މަޖިލީހުގެ ސަލާމަތީ ހިދުމަތްތަކާ ބެހޭ ކޮމިޓީން އެކުލަވާލި ޕާލިމަންޓްރީ އިންކުއަރީ ރިޕޯޓަކީ ވަރަށް ފެންވަރު ދަށް ރިޕޯޓެއް ކަމަށާއި އެ ރިޕޯޓުގެ މަގްސަދުވެސް ހާސިލުވެފައި ނުވާކަމަށް އެމްއެންޑީއެފްގެ ކުރީގެ ކާނަލް އަހުމަދު ފަޔާޒް އަލީ ރިޒާ ވިދާޅުވެެއްޖެއެވެ.\nނަޝީދަށް ދިން ހަމަލާއާ ގުޅިގެން މަޖިލީހުގެ 241 ކޮމީޓީން އެކުލަވާލި ރިޕޯޓު އާންމުކުރީ މިދިޔަ ހުކުރު ދުވަހުއެވެ.\nރިޕޯޓާ ބެހޭގޮތުން މިއަދު ފޭސްބުކުގައި ކުރެއްވި ޕޯސްޓެއްގައި ފަޔާޒް ވިދާޅުވީ، 241 ކޮމެޓީން ތައްޔާރު ކޮށް ނެރުނު ރިޕޯޓް ބަލާލުމުން އެއްޗެއް ސާފުވުމަށް ވުރެބޮޑަށް އުފެދުނީ ސުވާލުތަކެއް ކަމަށެވެ.\nއެގޮތުން އެ ރިޕޯޓަކީ ވަރަށް ފެންވަރު ދަށް ރިޕޯޓެއް ކަަމަށް ފަޔާޒް ވިދާޅުވިއެވެ.\n"މިރިޕޯޓްގެ މައިގަޑު މަގްސަދެއް ކަމުގައި ވަނީ އެހާދިސާ ހިނގިގޮތުގެ އަސްލު ހޯދުން ކަމަށް ވީ އިރު ރިޕޯޓް ނިމުނުއިރުވެސް އެކަން ފާހަގަ ކުރެވިފައެއް ނެތެވެ." ފަޔާޒް ވިދާޅުވިއެވެ.\nސެކިއުރިޓީގެ ގޮތުން ނުކޮށް ދޫކޮށްލާފައިވާ އެއްވެސް ކަމެެއް ރިޕޯޓުގައި ފާހަގަ ކޮއްފައި ނެތުމުން އެ ރިޕޯޓްގެ މަގްސަދު ހާސިލް ނުވާކަން ފަޔާޒް ވަނީ ފާހަގަކުރައްވާފައެވެ.\n"މިސާލަކަށް. ގޮވާއެއްޗަކުން ހަމާލައެއް ދީފާނެ ކަމުގެ އިންޓެލިޖެސް ލިބިފައި ވާއިރު އެމަގު ބަލާ ފާސް ނުކުރުން، އަދި ނަޝީދުގެ ސެކިއުރިޓީ ޓީމްގައި ޖޭމަރު ވެހިކަލް އެއް ބާއްވާފައި ނެތުން،" ކާނަލް ފަޔާޒު ވިދާޅުވިއެވެ.\nރައީސް ނަޝީދުހާ ސެކިއުރިޓީ ހައި ބޭފުޅެއްގެ ސެކިއުރިޓީ ޓީމްގައި ދެމީހުން ތިބުމާއި، ހިންގަވާފައި ވަޑައިގެންނެވި އިރު އާންމުންގެ މީހަކު އެ ސެކިއުރިޓީ ޒޯންތެރޭ ހުރިކަން ފާހަގަކުރެވުނު ކަމަށް އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ.\nމަޖިލީހުގެ ރިޕޯޓްގައި ޑިފެންސް މިނިސްޓަރު އޭނާގެ ވަޒީފާގެ މަސްއޫލިޔަތު އަދާ ނުކުރެވި ވަރަށް ޒިންމާދާރުކަން ކުޑަ ޖަވާބު ދެއްވާފައި ވާއިރު، ރިކޮމެންޑޭޝަންގައި އޭނާ އެމަގާމަށް އެކަށީގެން ނުވާކަންވެސް ލިޔެލަން ނުކެރުނުކަން ފަޔާޒު ވަނީ ފާހަގަކުރައްވާފައެވެ.\n"އެމްއެންޑީއެފްގެ ޗީފް މަޖްލިސްއަށް ދެއްވާފައި ވަނީ އާދައިގެ ސިފައިންގެ މީހަކުވެސް ނުދޭ ފެންވަރުގެ ޖަވާބުކަން ރިޕޯޓް ކިޔާލުމުން ދޭހަވެއެވެ. އަދި އަޅުގަޑުގެ ނަޒަރުގައި ކޮމެޓީގެ ރިޕޯޓްގައި އޭނާ މަގާމުން ވަކިކުރަން ރިކޮމަންޑް ކުރަން ޖެހޭކަމުގައި ދެކެމެވެ." ފަޔާޒް ވިދާޅުވިއެވެ.\nއޭގެ އިތުރުން ރައީސް ނަޝީދު އަވަހާރަކޮށްލަން ތިން މިލިއަން ޑޮލަރު ހުށަހެޅި ކަމަށް އެމްޑީޕީން ބުނެފައިވާއިރު، މަޖިލީހުގެ އިންކުއަރީ ރިޕޯޓުގައި އެކަމުގެ ވާހަކަ ދައްކާފައި ނެތުމުން އެ ވާހަކައަކީ ހަގީގަތެއް ނެތް ވާހަކައެއްކަމަށް ގަބޫލު ކުރެވޭ ކަމަށް ފަޔާޒް ވިދާޅުވިއެވެ.\nފަޔާޒު ވިދާޅުވީ ތަފްސީލުކޮށް ރިޕޯޓުގައި ހުރި ކުށްތައް ފާހަގަކޮށްފި ނަމަ މިއަށްވުރެ ވެސް ގިނަ ކަންކަން ފާހަަގަވެގެންދާނެ ކަމަށެވެ.\nމަޖިލީހުން އެކުލަވާލި ރިޕޯޓުގެ ފެންވަރު ދަށްކަމަށް ފަޔާޒް ވިދާޅުވެފައި ވާއިރު، އެ ރިޕޯޓަކީ ވަރަށް ފުރިހަމަ ރިޕޯޓެއް ކަމަށް މަޖިލީހުގެ ނައިބު ރައީސް އިވާ އަބްދުﷲ ވަނީ ވިދާޅުވެފައެވެ.


Hospital Gai Maruvu Thuhthu Kujjaku Covid Ah Fassivumun, Aailaa Filaifi - Vaguthu\nހޮސްޕިޓަލްގައި މަރުވި ތުއްތު ކުއްޖަކު ކޮވިޑަށް ފައްސިވުމުން، އާއިލާ ފިލައިފި\nއިންޑިޔާގެ ހޮސްޕިޓަލެއްގައި އޮތް ދެ މަހުގެ ތުއްތު ކުއްޖަކު މަރުވި ފަހުން ކޮވިޑް-19 އަށް ފައްސިކަން އެނގުމުންވެސް އާއިލާއިން ވަނީ އެ ކުއްޖާ ހޮސްޕިޓަލަށް ދޫކޮށްލާފައެވެ. އަދި އެ އާއިލާ ވެސް ވަނީ ހޮސްޕިޓަލުގެ މުވައްޒަފަކަށް އޮޅުވާލާ ހޮސްޕިޓަލުން ފިލައިފައެވެ.\nޝްރީ މަހަރާޖާ ގުލާބު ސިންގް ހޮސްޕިޓަލުގައި އޮތް މި ތުއްތު ކުއްޖާ ކޮވިޑަށް ފައްސިވެ، އެ ބަލީގައި މަރުވުމުން ވެސް އާއިލާއިން ކުއްޖާއާއި ހަވާލުނުވެ ފިލީ ކަމަށް ރިޕޯޓް ތަކުގައިވެއެވެ.\nމި ހޮސްޕިޓަލުގެ މެޑިކަލް ސްޕްރިންޑެންޓް ދާރާ ސިންގް ބުނެފައިވަނީ ވިހެއި އިރު ވެސް ހިތުގެ ބަލި ފަދަ އެތައް ބަލިތަކެއް ހުރި މި ތުއްތު ކުއްޖާ ހޮސްޕިޓަލުގައި އެޑްމިޓް ކުރެވުނީ މިދިޔަ އާދީއްތަ ދުވަހު ހެނދުނުއެވެ. އަދި އެކުއްޖާ މަރުވެފައިވަނީ އެރޭގެ 8:30 ހާކަށްހާއިރުއެވެ.\n''ތުއްތު ކުއްޖާ މަރުވުމުން އެކުއްޖާގެ ކޮވިޑު ޓެސްޓު ހެދިއިރު އެނގުނީ ކޮވިޑަށް ފައްސިކަން. ކުއްޖާގެ އާއިލާއަށް މިކަން އެންގިން އަދި އެމީހުން ވެސް ޓެސްޓު ހެދުމަށާއި ރައްކާތެރިވުމަށް ބުނިން. ހޮސްޕިޓަލުގެ މުވައްޒަފަކަށް އޮޅުވާލައިގެން އެމީހުންނަށް ޓެސްޓް ހަދާ ތަން އެނގޭ ކަމަށް ބުނެ ފިލީ'' ދާރާ ސިންގް ބުނެފައިވެއެވެ.\nހޮސްޕިޓަލުގެ ސެކިއުރިޓީ މުވައްޒަފުން ތަކުރާރުކޮށް އައުމަށް ބުނުމުން ވެސް އެމީހުންގެ އެއްވެސް އިޝާރާތެއް ނުވިއެވެ. އޭގެ ފަހުން ހޮސްޕިޓަލުންވަނީ އެ މައްސަލަ ފުލުހަށް ހުށަހަޅައިފައެވެ. އެ އާއިލާ ހޯދުމުގެ މަސައްކަތް އަދި ވެސް ދަނީ ކުރަމުންނެވެ.\nތުއްތު ކުއްޖާގެ ހަށިގަނޑު އަދި ވެސް އޮތީ ހޮސްޕިޓަލުގައި ކަމަށް ދާރާ ސިންގް ބުނެފައިވެއެވެ.


SunOnline: #VAAHAKA: lavender 21\nއައިޝާ ނަސީމް 18 Nov 2021, 08:43\n"ގެއްލިގެންދާ ކޮންމެ އެއްޗަކަށް ބަދަލެއް ލިބޭ ހިނދު، ﷲ ސުބުހާނަހޫ ވަތައާލާއާއި އޮތް ގުޅުން ގެއްލިއްޖެ މީހަކަށް އޭގެ ބަދަލުގައި ލިބޭނެ އެއްވެސް އެއްޗެއް ނެތެވެ."\n"ހެލޯ...." އޭނަ އަތް ހޫރައިލަމުން ހިނިތުންވުމެއް ތުންފަތަށް ވެރިކުރުވިއެވެ. ސާރާގެ ތުންފަތަށް ވެރިވި ފުޅާ ހިނިތުންވުމާއެކު ކުދި މުތްތައް ފަދަ ހުދުދަތްތައް ފެނިލިއެވެ. ހިތުގެ ބައްޓަމަށްވާ ދޮން މޫނުކޮޅުވެސް ވިދާލިއެވެ. އަދި އެމޫނުގެ ރީތިކަން ބޮޑަށް އިތުރުކޮށްދިނީ އަޅައިގެން ހުރި ފިޔާތޮށިކުލައިގެ ހިޖާބުންނެވެ. ދިގު އެސްފިޔަތައް ތަޅުވައިލީ ލަދުރަކިގޮތަކަށެވެ. އަދި ފިޔާތޮށިކުލައިގެ ކޯތާފަތަށް ރަތްކަމެއް ވެރިވިއެވެ. އެކުއްޖާ ހަގީގަތުގައި ކިތަންމެހާވެސް ރީއްޗެވެ. އެކަމަކު އައިޒަކްގެ ހިތްދަމައިގަންނަ އެއްވެސް ގޮތެއް ނެތެވެ. ކުޑަކޮށްވެސް އަޅައިގަންނަގޮތެއް ނުވިއެވެ. ސާރާ ހުރީ ހިނިތުންވެލައިގެންނެވެ. އަތުގައި ޕެއިންޓް ގެ ނިޝާންތަކެވެ. ސާރާ ތަސްވީރެއް ކުރިމައްޗަށް ގެނެސް ދެއްކިއެވެ. އެއީ ގޮނޑުދޮށެކެވެ. ކަނޑާއި މޫދުގައިވެސް އެންމެ ގުޅޭ ނުލުގެ ކުލަތަކެވެ. އޭނަ މޫދަށް ލޯބިކުރާވަރު ސާރާއަށް އެނގުނީކަން ނޭގެއެވެ.\n"އަހަންނަށްތަ؟" އައިޒަކް އަނގަ ހަރަކާތްކުރިއެވެ. ތަންކޮޅެއް ގޮތް ބޮޑުކޮށްލާފައެވެ. އަދި އަމިއްލަ މޭގައި އިނގިލި ޖައްސައިލިއެވެ. ސާރާ ބޯ ޖަހައިލިއެވެ. އަދި އެއްޗެއް ބުނުމެއް ނެތި ހިނިތުންވެލައިގެން ހުރީއެވެ.\n"ގޯޝް. ކޮންމެވެސް މީހަކު މަގޭ ގަޔަށް ޝޫޓްކޮށްބަލަ ހެޔޮނުވާނެ.."އައިޒަކް ދަތްތަކުގެ ތެރެއިން ކިޔައިލިއެވެ. އެކަމަކު ތުންފަތްމަތީގައި ނަގުލީ ހިނިތުންވުމެކެވެ.\n"ވަރަށް ރީތި. ލަވް އިޓް.." އައިޒަކް ބޮޑުވާ އިނގިލި ހިއްލައިލުމަށްފަހު އަނގަ ހަރަކާތްކުރިއެވެ. އޭނަ ކިތަންމެ ނަފްރަތުކުރިޔަސް މި ތަމްސީލުކުޅެންވެސް ޖެހެއެވެ. ވިންޓަފެލްއާއެކު ޔޫސުފް ކުރާ ވިޔަފާރިކުރިއަށް ގެންދާން ބޭނުންވާނަމައެވެ. އެކަމަކުވެސް އެމީހުން އޭނަ މަންމަނު ކުއްޖަކާއި ކައިވެނި ކުރުވީ ކީއްވެހެއްޔެވެ؟ އޭނަ ކައިވެނި ކުރީ ހަމައެކަނި ނަމެއްގައެވެ. އެނޫން އެއްވެސް ގުޅުމެއް ނެތެވެ. ނަމަވެސް އޭނަ ހިތްހަމަނުޖެހޭ ތަންކޮޅަކީ އޭނަގެ ފުރަތަމަ އަންބަކީ އޭނަ ބޭނުންވި ކުއްޖާއަށް ނުވިކަމެވެ. އެންމެ ރަގަޅެވެ. އޭނަގެ ހިތް އެދުނު ކުއްޖާއާއި ދާދި އަވަހަށް ކައިވެނި ކުރެވިދާނެއެވެ. އެކަމަކު އޭރުން އެވާނީ ދެވަނަ ކައިވެނިކަމުގައެވެ. އޭނައަށް އެ ތަސްވީރު ދީފައި ސާރާ އެތަނުން ނުކުތެވެ. ސާރާގެ ފަރާތުން ކައިވެނީގެ ހަދިޔާއަކަށް ލިބޭނެ ހަމައެކަނި އެއްޗަކީ އެއީކަމަށް ވެދާނެއެވެ. އޭނަ ޑަސްބިނާއި އަމާޒުކޮށް އެ ތަސްވީރު ހޫރައިލިނަމަވެސް ޖެހުނީ މާ ދުރުގައެވެ. އޭނަގެ ދިރިއުޅުން ހާދަ އުދަގުލެވެ. މިއިން ދުވަހެއްގައި އޭނަގެ "ކޫލް"ކަން ގެއްލިގެން ހިނގައިދާނެކަމާއިމެދު ޝައްކެއް ނެތެވެ. އާވާވެސް އޭނަގެ ވާން އުޅުނު ފިރިމީހާއާއިމެދު އެހާ އަދަބެއްނެތް ގޮތަކަށް މުއާމަލާތް ނުކުރިނަމައެވެ. މޮޔަ އަންހެންކުއްޖެކެވެ.\nއާވާގެ ޚިޔާލު އައުމާއެކު އިއްތިފާގެއްކަން ނޭގެއެވެ. އާވާގެ ބާރު އަޑު ކޮންމެވެސް ދިމާލަކުން އިވުނެވެ. އާދައިގެ މަތިން އެކުއްޖާގެ މަންމައާއި ކޮންމެވެސް އަރައިރުމެއްގައެވެ.\n"އަހަރެން ލޯ ކޯހެއް ހަދާކަށް ބޭނުމެއްނޫން. އެއީ އެންމެ ފަހުގެ ނިންމުން މަންމާ..." ޔުނިވަރސިޓީއިން ޖާގަ ލިބުނުކަމުގެ ސިޓީ ގުޅައަކަށް ޖަހައިލަމުން އޭނަ ހަޅޭއްލަވައިގަތެވެ.\n"އާވާ. ތީ މިހާރު ކުޑަކުއްޖެއް ނޫން. ތިގޮތަށް ބިހޭވް ކުރަނީ ކީއްވެތަ؟" ލިއާނާ މާޔޫސްކަމުން ފުރިފައިވާ ގޮތަކަށް ރޮއިގަތެވެ.\n" ބޯޑިން ސްކޫލަށް އެ ފިރިހެނާ އަހަރެން ލީ އިރު އަހަންނަކީ ކުޑަކުއްޖެއް. އަހަރެންގެ ދިރިއުޅުމަކީ ދުވަހަކުވެސް އަހަރެންގެ އެއްޗެއް ނޫން. އަބަދުވެސް އޭނަ ބޭނުންވި ގޮތަށް އަހަރެންގެ ކަންތައް ހިނގީ.. މިހިސާބުން އެކަން ނިމުނީ....." ރުޅިވެރި ކަރުނަތައް އާވާގެ ލޮލުން ދިލަ ނަގައިގަތެވެ. އާވާގެ ޅައިރުގެ ސަރުބީތައް ވިރާ އަންހެންވަންތަ ސިފަތައް ޖެހި ތަންކޮޅެއް ޒުވާން ވައްތަރުވެސް ޖަހައިފިއެވެ. އެކަމަކު އޭނައަށް ވާރުތަވީ މަންމަގެ އިސްކޮޅެވެ. ބައްޕަގެ ދިގު އިސްކޮޅެއް ނުލިބުނެވެ. އޭނަގެ ދެލިކޮޅެއްހާ ކަޅު ކުލަގަދަ އިސްތަށިގަނޑު އަދިވެސް އެހާ ކުރުކޮށް ކަންފަތާއި ހަމަޔަށް ކޮށާލާފައިވަނީ އަމިއްލައަށެވެ. އޭނަ އިސްތަށިގަނޑު ކޮށާފައި ބަހައްޓަނީވެސް ބައްޕަ އެކަމާއި ނުރުހޭތީއެވެ.\n"ކީކޭ ހިތަށް އަރައިގެން އަމިއްލަ ބައްޕައާއި ދިމާލަށް އެ ފިރިހެނާ ކިޔަނީ؟" ލިއާނާ ލޯ ބޮޑުކޮށްލިގޮތުން ލޯ ފުންމައިލަފާނެހެން ހީވިއެވެ.\n"ބައްޕައެއްހެން އުޅުނުނަމަ އެ ނަން ކިޔަން ފަސޭހަވީސްކަން ނޭގޭ. މިއީ އަހަރެންގެ ނިންމުން. އަހަރެންގެ ދިރިއުޅުން އަދި އަހަރެން ބޭނުންވާ ގޮތަށް މިހާރު ހުރިހާކަމެއް ކުރާނަން......" އާވާ ގުންފައި ޖަހަމުން ހޯލުން ހިނގާފައި ކުރިއަށް ދިޔައެވެ. ގަހަނާތަކުން ފުރިފައިވާ އަތުގެ އިނގިލިތަކުން ލިއާނާ ކަރުނަ ފޮހެލިއިރު ހައިތަމް ގޭގައި ނޫޅޭކަމަށްޓަކާ އޭނަ އުފާކުރިއެވެ. ހައިތަމްއަށް އާވާގެ ވާހަކަ އިވުނުނަމަ ދެން ލައިގަންނާނީ ކޮންފަދަ ކަންތައް ގަނޑެއްކަން ދެނެވޮޑިގެންވަނީ ހެއްދެވި ފަރާތެވެ.\nކައިލްއާއި މިކާލް ތިބީ ކާރުގެ ފަހަތު ސީޓުގައެވެ.\n" ބިއްލޫރިގަނޑެއް ތަޅާލާފައި އެ ހިނދުކޮޅު އެއަށް ފައިން އަރަން މެނޭޖްކުރީ ކިހިނެއްތަ؟" ކައިލް މިކާލްގެ މޫނަށް ބަލައިލީ ކާރުގެ އެއްފަރާތުގައި ހުރި ބިއްލޫރިގަނޑުންނެވެ. އޭނަގެ މޫނުން ވޭނުގެ ކުލަ ފައުޅުވިއެވެ. އަށް އަހަރުވީއިރުވެސް މިކާލްގެ އެ ފަރުވާކުޑަކަމުން އަރައިގަނެވޭގޮތެއް ނުވިއެވެ.\n"އަހަރެން އުފުލާލައިގެން ހޮސްޕިޓަލަށް ވައްދަން ޖެހޭނީ..."މިކާލް ކުސް ތަޅައިލީ މިއީ ކައިލްގެ ހަފެފޯބިއާ ސިކުނޑިން ނަގާ އެއްލާލާނެ ދުވަސްކަމަށް ސިއްރުން އުއްމީދުކުރަމުންނެވެ. މިހާ ދުވަސްވީއިރު އަދިވެސް އެއްވެސް މީހެއްގެ ގައިގާ ބީހިފައެއްނެތެވެ.ދުވަހަކުވެސް ކައިލްގެ ލޯބިވެރިޔަކު ނެތުމަކީ އަޖައިބެއް ނޫނެވެ. މިކާލްގެ އުއްމީދަކީ ކައިލްގެ އެ މައްސަލަ ހައްލުވެ މީހަކާއި ކައިވެނިކޮށްގެން އުފަލުގައި ދިރިއުޅުމެވެ. ކައިލް ނުބުނިކަމުގައިވިޔަސް އޭނަ އެކަނިވެރިކަން ދަނެއެވެ. އަބަދުވެސް ކައިލްގެ ލޮލުން ހިތާމައިގެ ކުލަ ފެނެއެވެ.\n"އަހަރެން އައީ މިކާލް ހިނގަން އަސާ ހިފައިގެން..." ކައިލް މިކާލްގެ ހުވަފެން ފުނޑުފުނޑުކޮށްލިއެވެ. މިހާވަރުން ކައިލް އުޅެންޏާ އަދި އެހީތެރިކަން ފޯރުކޮށްލަން ކޮނޑު ނުދެވޭކަމަށް ވަންޏާ ކައިލް މަރުވެގެން ދާނީ އެކަނިވެރިކޮށެވެ. ކައިލްއަކީ ހަމަ އުއްމީދެއްނެތް ކޭސްއެކެވެ. ކައިލްގެ އެ މައްސަލަ ހައްލުކުރަން ގަދައަޅާ މަސައްކަތްކޮށް ކޮށް ނާކާމިޔާބުވެ އެންމެފަހުން މިއީ މުސްތަހީލް ކަމެއްކަމަށް އެވަގުތު ނިންމައިފިއެވެ.\nޒާފިރާއަށް މިކާލް ޒަޚަމްވީ ޚަބަރު ލިބުމާއެކު ކަންބޮޑުވެ ނުތަނަވަސްވެ ގަދަކަމުން ކައިލް ފޮނުވީއެވެ. ވަގުތުން މިކާލް ހޮސްޕިޓަލަށް ގެންދާން ކައިލްއަށް މަޖުބޫރުކުރީއެވެ. އެހެންނޫންމަ އެމީހުންގެ ޕީއޭ އަންނާންދެން މިކާލް ހުންނާނީ އިންތިޒާރުގައެވެ. ކައިލްވެސް މިކާލްއާއެކު ހިނގާލާފައިގޮސް އިމަޖެންސީ ރޫމަށް ވަނެވެ.\n" ޕޭޝަންޓު މިގެނެވުނީ ގެނބިގެން. އަދި ކާޑިއެކް އެރެސްޓަކަށް ގޮސްގެން. ވަގުތުން ވެންޓިލޭޓްކުރޭ.." ނަރުހުންނާއި ޑޮކްޓަރުން އެތާ ތެރޭގައި ހަލަބޮލިކަމާއެކު އެކި ދިމާލަށް ދުވެ ޓްރޯލީތައް ދަމާއިރު އެތާތެރޭ އަޑު ގަދަކަމުން ނުކުޅަދާނައެވެ." ހީޒް ނޮޓް ބްރީތިން......"\nގެނބުމުގެ ޝިކާރައަކަށްވީ ޒުވާނާއާއި ދިމާލަށް ކައިލްއަށް ބަލައިލެވިއްޖެއެވެ. އޭނަގެ މޫނު ހުދުކަމުން ކަފަކޮޅެއްފަދައެވެ. ނޫވެފައިވާ ތުންފަތެކެވެ. އެއްވެސް ހަރަކާތެއް ނެތެވެ. ކައިލްގެ މައިދާވެސް ޚަރާބުވިއެވެ. އަދި ތަނުގައި ހިފާފައިވާ ޑިސްއިންފެކްޓެންޓްގެ ވަސް ނުކުޅަދާނަވާހާ ގަދަވިއެވެ. އޭނައަށް އެތާ އެންމެ ހިނދުކޮޅަކަށްވެސް ކެތެއް ނުކުރެވޭނެއެވެ.\n"ހޭއި މަޑުކޮށްބަލަ..."މިކާލް ގޮވައިލިއެވެ. އޭނަ ގެ އެ އުމުރުގައިވެސް ޑޮކްޓަރުންނާއި އިންޖެކްޝަންތަކަށް ބިރުގަނެ އެހީތެރިއަކަށް ބޭނުންވިއެވެ. އެކަމަކު ކައިލްއަކަށް އިންތިޒާރެއް ނުކުރެވުނެވެ. ކައިލް ހޮސްޕިޓަލަށް ނުވަންނަތާ އެތައް އަހަރެއް ފާއިތުވެގެން ހިގައްޖެއެވެ. އަދި އަލަށް ޒިޔާރަތްކުރުމާއެކު މާޒީގެ ހަނދާންތައް އައިސް ޖެހިގަތެވެ. އޭނަ ދުވަމުން ދާތަނާއި އަނދިރިކަން ވަށައިލިގޮތް އަދި އަޑިއަށް ދާތަނެވެ. އަޑިއަށް ދިޔަގޮތަށް ދެން ފެނުނީ ކަނޑެވެ. ކަނޑުވެސް ރަހުމެއްނެތި އޭނަ ދަމައިގަތްގޮތަށް ފެނުނުހާވެސް އެއްޗަކީ އޭނަގެ މަންމަގެ ހުދުވެފައިވާ މޫނެވެ. އެލޯ ހުޅުވިފައި އޮތްއިރު ކަޅި ބަލަމުން ދިޔައީ އޭނައަށެވެ. އެކަމަކު ކަޅި ހަރަކާތެއްނުކުރިއެވެ. ހޮސްޕިޓަލުން ނިކުންނަން އަވަސްވެގެން ދިޔަ ކައިލް އަޅައިގަތީ އިމަޖެންސީއަށް ވަންނަން އައި ޑޮކްޓަރެއްގެ ގައިގައެވެ. އެ ޑޮކްޓަރުގެ އަތުގައި ހުރި ފައިލާއި އެހެން ސާމާނުތައް ތަޅުން މައްޗަށް ވިހުރިގެން ދިޔައެވެ.\n"އެކްސްކިއުޒް މީ...ސޮރީ." ޑޮކްޓަރ ތުންތަޅުވައިގަތެވެ. އަދި އެނބުރި ބަލައިލިއިރު އެމީހަކު ފަހަތަށް ބަލައިލުމެއްވެސް ނެތި ދަނީއެވެ. އޭނަގެ ސަބަބުން ޑޮކްޓަރުގެ އަތުން ބިންމައްޗަށް ވެއްޓުނު އެއްޗެހި ނަގަން އެހީތެރިވާނެވަރުގެ އަދަބެއް އަޚުލާގެއްވެސް ނެތެވެ.\nކައިލްއަށް ބޭރަށް ނުކުމެވުނާއެކު އޯކަށް ދަމައިގަތެވެ. އެކައްޗެއް ނައިކަމުގައިވިޔަސް އޯކަށް ދަމަމުން ދިޔައެވެ. އޭނަ ގުދުވެލައިގެން އޮތްއިރު މިއިން ޒަމާނެއްގައި ކައިލް އެހާ އެހީއަށް ބޭނުންވެ ހާލުގައި ޖެހިފައިވަނިކޮށް ފެނުނު ފުރަތަމަ ފަހަރެވެ.\n"ޑޮކްޓަރ ޕްލީޒް ނޯ އިންޖެކްޝަންސް....." މިކާލް އެނދުގައި އޮށޯވެލައިގެން އޮތްއިރު އޭނަގެ އެއްފައި އޮތީ ހާމައަށެވެ. ލުޒާންއިން މުސްލިމް ޑޮކްޓަރެއް ފެނުމަކީ ނާދިރުކަމަކަށްވިޔަސް އެ ޑޮކްޓަރ ހިޖާބުއަޅައިގެން ހުރުމުން މުސްލިމެއްކަން ޔަގީންވިއެވެ. މޫނު ފޮރުވިފައިވަނީ މާސްކަކުންނެވެ. އަންހެންޑޮކްޓަރގެ ނަޒަރު އޭނަގެ މައްޗަށް ހުއްޓުނުގޮތަށް ދުރު ނުވުމުން މިކާލް ލަދުން މަރުވާވަރުވިއެވެ. އެ ޑޮކްޓަރ އެސްފިޔަވެސް ޖަހައިނުލިއެވެ. ޝަކުވާ ކުރުމުގެ ގޮތުން އިތުރު ލަފުޒެއް ދުލުން ބޭރުނުކުރަން އޭނަ ނިންމިއެވެ.\n"އިންޖެކްޝަނަކަށް ބޭނުމެއްނުވޭ. ނަސީބަކުން މިއީ އާދައިގެ ޒަޚަމެއް...." ޑޮކްޓަރ މިކާލްގެ ފައިގާ ބެންޑޭޖް އޮޅައިލަދެމުން ބުނެލިއެވެ."ހިނގާފައި ދެވޭނެތަ؟އެކަނި އައީ؟"\nޑޮކްޓަރ މިކާލްއަށް ފަރުވާދިން އިރު ވާހަކަދެއްކިއެވެ.\n"އަޅުގަނޑުގެ ބަލަދުވެރިޔާ މިތަނުން ދުވެ ފިލައިފި...." މިކާލް ޑޮކްޓަރގެ އަންގި ލައްވާފައި ހުރި އަތުގެ މަސައްކަތަށް ފަރުވާވެރިވެ ބަލަން އިނެވެ.\n"އެނިމުނީ...." ޑޮކްޓަރ ތެދުވަމުން ބުނެލައިފިއެވެ. އެވަގުތު ނަރުސްކުއްޖަކު ތެޅިފޮޅެމުން އައިސް ވަދެފައި ލަދުގަންނަގޮތްވިކަން އޭނަގެ ހަރަކާތްހުރިގޮތުން އެނގުނެވެ.\n"އޯ ޑޮކްޓަރ. ބޭސްއަޅާ ދިނީތޯ؟" އޭނަ ލަދުވެތިކަމާއެކު އަހައިލިއެވެ. ނަރުހަށް އައުން ލަސްވީމަ ޑޮކްޓަރުގެ ހުސް ވަގުތުކޮޅު އެކަމަށް ދުއްވައިލަދިނީއެވެ.\n"އިޓްސް އޯކޭ އެންމެންވެސް އަވަދިނެތި އުޅެނީ..." ނަރުސްކުއްޖާގެ ކޮނޑުގައި ހަމްދަރުދީއާއެކު ފިރުމައިލުމަށްފަހު ޑޮކްޓަރ ނިކުމެގެން ދާން ހިނގައިގަތެވެ. އޭނަގެ ފިޔަވަޅުތައް ނިކަން އަވަހެވެ. އޭނަ ދެކެން ބޭނުންވާ މޫނެއް ފެނުމުގެ އުއްމީދުގައި ސްކޭން ކުރަމުން ދިޔައެވެ. އޭނައަށް ހުއްޓުން އެރީ އެމީހަކު ފެނުމުންނެވެ. ޔަގީނެވެ. އެއީ ހަމަ އޭނައެވެ. އޭނަގެ ގައިގާ އަޅައިގަތްއިރުވެސް ދަންނަ ވަހެއް ނޭފަތުގައި ޖެހުނެވެ. އެކަމަކު ހުވަފެނެއްގައިވެސް ބައްދަލުވުމަކަށް އުއްމީދެއް ނުކުރެވުނެވެ. ނޭވާވެސް އަރުތެރޭ ތާށިވިގޮތަށް ހުއްޓުން އަރާފައި ބަލަން ހުރެވުނެވެ. ހަގީގަތުގައިވެސް އެހާ ގިނަ އަހަރު ފާއިތުވެގެން ދިޔައީހެއްޔެވެ؟ މުޅި އަށް އަހަރެވެ.\nއޭނަ ކާރަށް ލެނގިލައިގެން ހުއްޓިލައިގެން ހުރިއިރު މުޅިންވެސް ކަޅު އެއްޗެހީގައެވެ. ސްނޯއިން ހުދުވެފައިވާ ހުދުކަމުގެ ތެރެއިން އޭނަ ފާހަގަވެއެވެ. އިސްތަށިގަނޑު ކުރުކޮށް ކޮށާލާފައިވާއިރު ތުނިކޮށް ފަޅާފައިވާ ތުނބުޅީގެ ސަބަބުން ފިރިހެން ކަމެއް ހުއްޓެވެ. މިހާ ގިނަ އަހަރުވީއިރުވެސް ތުނބުޅީގެ އިތުރުން އެ މޫނަށް މާ ބޮޑު ބަދަލެއް އައިސްފައެއްނެތެވެ. އޭނަ އިސްތަށިގަނޑުގައި އަތް ހިންގައިލިއެވެ. އިސްތަށިގަނޑު ހާވައިލުމުން ލޯމައްޗަށްވެސް އިސްތަށިގަނޑު ފައިބައިގަތެވެ. މިހާ ދުވަސްވީއިރުވެސް އޭނަ ދޫކޮށްނުލި އާދައެކެވެ.\n"ކައިލް. އަހަރެން މަރައިލަން ދޫކޮށްފައި ދިޔައީ..ކީއްވެތަ ދިޔައީ؟" މިކާލްގެ އަޑަށް ކައިލް އެނބުރި ބަލާލައިފިއެވެ. އޭނަ ކާރަށް އަރާފައި ކާރު ސްޓާޓްކުރިއެވެ.\n"ޑޮކްޓަރ ނޯރާ؟" ކޮންމެވެސް މީހަކު ނޯރާ ގެއްލިފައި ހުއްޓާ ގޮވައިލިއެވެ. އޭނަ ބަލައިލިއިރު ކައިލްގެ ކާރު ލޯމައްޗަށް ގެއްލިއްޖެއެވެ. ހިތް ތިރިއަށް ވެއްޓިގެން ދިޔަކަމުގެ އިހުސާސްކުރެވުނެވެ. ދެން ދުވަހެއްގެ ކޮޅުންވެސް އޭނައައި ކައިލް ދިމާވާނެހެއްޔެވެ؟ އޭނަ ކައިރިއަށްގޮސް އަނގަ ބަހުން ސަލާމްކުރިނަމަ ރަގަޅުވީސްހެއްޔެވެ؟ އަށް އަހަރު ވާންދެން އޭނަ ކައިލްގެ މޫނު ހަނދާން ނައްތައިލަން ކުރިހާ މަސައްކަތް ބޭކާރުވެއްޖެކަން ޔަގީނެވެ." ޑޮކްޓަރ ނޯރާ. އިމަޖެންސީގައި ޕޭޝަންޓެއް....."\nނަރުސްކުއްޖާގެ ފަހަތުން ނޯރާ އަވަހަށް އެތެރެއަށް ވަނެވެ. އޭނަގެ ޑިއުޓީ ނިމުނުއިރު އިރުއޮއްސުމާއި ދާދި ގާތްވެއްޖެއެވެ. އޭނައަށް ހަމަޖެހިފައިވާ ކޮޓަރިއަށް ވަންއިރު އެތާ ރަސްކަން ކުރަނީ އަރާމު ވަރެއްގެ ހޫނު ކަމެކެވެ. ހީފިލިއެވެ. އޭނަ ޑޮކްޓަރުގެ ހެދުން ބަދަލުކޮށް ވިޔެފައިވާ ސްވެޓަރަކާއި ޖިންސެއްލައިގެން އަރާމުވެލިއެވެ. އޭނަ މޭޒުކައިރީގައި އިށީދެ ފަރުދާ ކަހާފައިވާ ކުޑަދޮރުން ބޭރަށް ބަލައިލިއިރު މަޑު ދަނބުކުލައެއްގައި އުދަރެސް ފެންނާން އޮތެވެ.\nކައިލް ލުޒާން އަށް އައީ ހެއްޔެވެ؟އޭނަ ދިރިއުޅެނީ ކޮންތާކުބާވައެވެ. ނޯރާއާއި ކައިލްގެ މާމަ ޒާފިރާ ކިތަންމެ ފަހަރަކު ބައްދަލުވުމުގެ ނަސީބު ލިބިއްޖެއެވެ. އެއީ މާމަ ޗެކަޕަށް އަންނައިރުގައެވެ. ކައިލްގެ ޚަބަރު ނޭހުނު ކަމުގައިވިޔަސް އޭނަ މާމައާއި ވާހަކަދައްކާ އަނގަތަޅައިލަން ލޯބިކުރެއެވެ. ކައިލްއާއި ބެހޭގޮތުން މާމަ ބުނިހާވެސް އެއްޗަކީ ކައިލް ވިޔަފާރިކުރަން އެހެން ޝަހަރެއްގައި އުޅެމުންދާ ކަމުގައެވެ. އިތުރު ވާހަކައެއް ނުދައްކައެވެ. އެންމެ ރަގަޅެވެ. ކައިލް މިރަށުގައި ހުއްޓަސް އޭނައާއި ކޮންކަމެއް ހެއްޔެވެ؟ އޭނައަށް ކުރެވޭނެ އެއްވެސް ކަމެއްނެތެވެ. އެދެމީހުންގެ ގުޅުމެއްވެސް އޮތީ ނޫންވިއްޔާއެވެ. އޭނަވެސް ބޮޑުވެ ފުރާފުރިހަމަ އަންހެންކުއްޖަކަށް ވެއްޖެއެވެ. މިއީ ފިރިހެނަކާއިމެދު ވިސްނަން އެންމެ ގޯސް ދަނޑިވަޅެވެ.\nނޯރާ ތެދުވެގެން ހޯލުގެ އެއްފަރާތުން ކުރިއަށް ދިޔައެވެ. އަދި ކޮޓަރިއެއްގެ ދޮރުގައި މަޑުމަޑުން ޓަކިދިނެވެ.\n"އެތެރެއަށް ވަދޭ...." ފިރިހެނަކު ބުނެލިއެވެ. ނޯރާ ދޮރު ހުޅުވާލާފައި އެތެރެއަށް ނަޒަރު ހިންގައިލިއެވެ. މޭޒުކައިރީ އިން ތިރީހަކަށް އަހަރުގެ ޒުވާނާ ނޯރާގެ ފިރިހެން ވާޝަންއެއްފަދައެވެ. ކަޅުކުލައިގެ ކުރު އިސްތަށިގަނޑަކާއި މުށި ލޮލެވެ. ނާޔަލް އޭނަގެ ލޮލުގައި ވި އައިނު ނަގާފައި ގޮނޑީގެ ފަހަތުބައިގާ ލެނގިލިއެވެ.\n"ކޮންކަމަކާއި މިތަނަށް ތިއައީ ލިލް ސިސް..؟" ނާޔަލް އެހިއެވެ.\n"ޒައިނަބް އާންޓީ ދައުވަތުދިން. ވީކެންޑްއަށް އަންނަން..." ނޯރާ ވަތްގަނޑު ހުޅުވާލާފައި ޗޮކްލެޓް ދަޅެއް ނެގިއެވެ. އެ ދަޅު ހިފައިގެންގޮސް ކުޑަދޮރު ދާލަ ސީޓުމަތީގައި އިށީނެވެ." ނާޔަލް. އަހަރެން ބޭނުމީ ވިންޓަފެލް ދޫކޮށްދާން.."\nއޭނަ އެހާ ވަރުން ފޮރުވައިގެން ބަލައިގެން ބޭނުންކުރަމުން އައި ޗޮކްލެޓް ދަޅު އިރުގަނޑެއްނުވަނީސް ދަހިކޮށް ކާލަން އިނދެ ނޯރާ އިއްވައިލީ ވަރުގަދަ ޚަބަރެކެވެ.\n"ރުހޭ ކަހަލަ ތަނެއް ފެނުނީތަ؟" ނާޔަލް ބުމަ އުފުލައިލަމުން އެހިއެވެ.\n"އާނ...ފެނިއްޖެ.." ނޯރާ ބޯ ޖަހައިލިއެވެ."އެކަމަކު މައްސަލައެއް އެބައުޅޭ. ޒައިނަބް އާންޓީ އަހަރެން އެހެން ތަނަކަށް ދާކަށް ގަބޫލެއްނޫން. އާންޓް ބޭނުންވަނީ އެގޭގައި ދިރިއުޅެން.."\n" އެބުނަނީ ރަގަޅަށް. އައިޒަކްއާއި މެރީކުރުމަށްފަހު އެގެއިން ދާންވީ ކީއްވެތަ؟" ނާޔަލްގެ ޖުމްލައިން ނޯރާ މޫނު ހަދައިލިއެވެ.\n"އެ ވާހަކަ ނުދައްކާ..އެހެން ބުނީމަވެސް ރުޅިއައިއްސި. އަހަރެން އެގޭގައި ހުންނާކަށް ބޭނުމެއްނޫން އަދި އައިޒަކްއާއި އިންނާކަށް އެއްވެސް ޝައުގެއްނެތް...." ނޯރާ ތެދުވުނެވެ. އޭނައަށް އެހެން މަގެއް ނެތްކަންވެސް އެނގެއެވެ. ނޯރާއާއި ނާޔަލްއަށްވެސް އެހިސާބަށް އާދެވުނީ ޒައިނަބްގެ ސަބަބުންނެވެ. ޒައިނަބު އެހީވީ މަހުމޫދަށްޓަކައެވެ. ވައުދުވީ ފަދައިން އޭނަ ނާޔަލް ޖަލުން ނެރެދިނެވެ. އަދި ކޯޓުގައި ނާޔަލްގެ ކުށެއްނެތްކަން ސާބިތުކޮށްދިނެވެ. ޒައިނަބު ނޯރާއާއި އައިޒަކްގެ ކައިވެނި ހަމަޖެއްސުމުން އޭނަ ބެދުނެވެ. އަދި މަޖުބޫރުވީވަރުން އެއްބަސްވިއެވެ. އާއެކޭ ބުނުވުނު ސިކުންތުކޮޅުގައިވެސް އޭނަ އެކަމާއި ހިތާމަކުރިއެވެ. ކުށްވެރިޔަކީ އައިޒަކްއެވެ. އޭނަ ފާޅުގައި ނޯރާގެ ފަހަތުން ނުދުވިނަމަ އެދެމީހުން ކައިވެނީގެ ގޮތުން ގޮށްޖަހައިލަދޭން ޒައިނަބުގެ ޚިޔާލަށް ނައީހެވެ. ހުރިހާ ދުވަހަކަށްވުރެ މިއަދު ނޯރާ އެކަމާއި ހިތާމަކޮށްފިއެވެ. އޭނަ އައިޒަކްއާއި ކައިވެނިކުރަން ބޭނުމެއްނޫނެވެ. އަދި ބާކީ އެއްމަސް ދުވަސް އެބައޮތް ނޫންހެއްޔެވެ؟ އެކަމާއި ދުރުވާން ކޮންމެވެސް ރޭވުމެއް ރާވަން ޖެހޭނެއެވެ.\n"ނޯރާ. އެމީހުންގެ ކޮށްދިން ހާ ކަންތަކަށްފަހު ވެދިން އިހުސާންތެރިކަމަށްފަހު އެމީހުންގެ މޫނުމަތީގައި ކޮޅުފައިން ޖަހާކަށް ނުވާނެ. އަދި....ބައްޕަވެސް ފެނުނީއެއް ނޫން. އެމީހުންނާއިހެދު ފުލުހުން އެކޭސް ކްލޯޒް ނުކޮށް އަދިވެސް ބައްޕަ ހުރިތަނެއް ހޯދަމުން އެދަނީ. އަދިވެސް އެކޭސް އެކްޓިވް"ނާޔަލް ނޯރާއަށް ހަނދާންކޮށްދިނެވެ.\n"އަހަންނަށް ނާޔަލްއާއެކު ދިރިއުޅެވިދާނެ...ތިއީ އަހަރެންގެ ބޭބެ. އަބަދަށްޓަކާ ވިންޓަފެލްގައި ދިރިއުޅެންވީ ކީއްވެ؟" ނޯރާ އޭނަގެ އަތުން ހަރަކާތެއް ގެނައީ އެކަމުގައި ހުރި ހެއްވާކަން ބަޔާންކޮށްދިނުމަށެވެ." އެއްވެސް މާނައެއް ހުރިކަމެއް ނޫން....."\nނޯރާ ފަސް އަހަރުވާންދެން އުޅުނީ ޑޯމްގައެވެ. ޑޮކްޓަރަކަށް ވުމަށް ކިޔެވުމުގައި އަވަދިނެތިއެވެ. ކޮލެޖް ނިމުމުން ޒައިނަބްގެ އެދުމުގެ މަތިން ވިންޓަފެލްގައި ހުންނަން މަޖުބޫރުވީއެވެ. މިހާރު މިއީ ޚާއްސަވާންވެގެން އޭނަ ކިޔަވާތާ ތިންވަނަ އަހަރެވެ. އޭނަގެ ކިޔެވުމަށް ޒައިނަބު ކުރި ޚަރަދު އޭނަ ކޮންމެ މަހަކު ދައްކަމުން ދިޔައެވެ. އެ ހޮސްޕިޓަލާއި ޒައިނަބުއާއި ދެމެދު އޮތް ގުޅުމަށްޓަކާވެސް ޝުކުރުހުއްޓެވެ. ޖަލުން ސަލާމަތްވުމަށްފަހު ނާޔަލްއަށް ވަޒީފާ ހަމަޖެހުނު ސަބަބަކީ އެއީއެވެ.\n"އަހަރެންވެސް ދިރިއުޅެނީ އެޕާޓްމެންޓެއްގައި އަދި އެތަނުގައި ކުއްޔަށް އުޅެނީވެސް އެކުވެރި ޑޮކްޓަރުން. އެއީ އަންހެންކުއްޖަކު އުޅެން އެކަށީގެންވާ މާހައުލެއްނޫން...."\n"ނާޔަލް. އެހެންވިއްޔާ ދެމީހުންވެގެން ގެއެއް ގަންނާނީ.." ނޯރާ ބުނެލިއެވެ.\n" އޭރުން ޒައިނަބު އާންޓީ އަހަރެމެންނަށް އެގެ ގަނެދޭން ފައިސާ ޚަރަދުކުރާނެ........." ނާޔަލް ކޮނޑު އަރުވައިލިއެވެ.\n"ވިންޓަރފެލް އަހަރެމެން ދޫކޮށެއް ނުލާނެ...."ނޯރާ ނާޔަލްގެ ޖުމްލަ ނިންމައިލަދިނެވެ.\n"ކައިވެންޏަށް ދައުވަތު ބަހައިލީމަ ދުވަން ތިއުޅެނީ ކީއްވެތަ؟" ނާޔަލް ވަތްގަނޑުން ކާޑެއްނެގިއެވެ. ނޯރާ ތޫފާނެއްފަދައިން އައި ބާރުމިނުގައި އެކާޑު ޖަހައިގަތްގޮތަށް ދެފަޅިއަށް ވީދާލާފައި ޑަސްބިނަށް ލައިފިއެވެ. ނޯރާ ބޭނުންގޮތަށް ނުވި އެ ނުބައި ކައިވެނީގެ ވާހަކަ ދެއްކިކަމަށްޓަކާ އޭނަ ނާޔަލްދެކެވެސް ރުޅިއައެވެ.\n"އައި ލައިކް އައިޒަކް...."ނާޔަލް ތެދު ހާމަކުރިއެވެ." އޭނަ ތަންކޮޅެއް ޑިފިކަލްޓް އަދި ފޮނި ފުރަތަމަ ނަޒަރުން ބަލައިލާއިރު. އެކަމަކު އޭނަ ދެނެގަނެވުނީމަ އެނގޭ ވަރަށް ރަގަޅުކަން......."\nނާޔަލް ފެށި ވާހަކަ ނާހަން ވެގެން ނޯރާ ބާރުބާރަށް އެތަނުން ނުކުތުމުން ނާޔަލް ހިނި އައެވެ. ނޯރާ ހަމަޔަކަށް އެޅި މައިތިރިވީމަ އެކަމާ އެހާ ދެރަނުވާނެކަން ނާޔަލްއަށް ޔަގީނެވެ. އައިޒަކް ނަފްރަތުކުރަން އޮންނާންވީ ވެސް ކޮން ސަބަބެއް ހެއްޔެވެ؟\nނޯރާއަށް އެތަނަށް ދެވުނީ ކިހިނެއްކަމެއް ނޭގެއެވެ. އެކަމަކު ކާރު އެކި މަގުތަކުންގޮސް ނިކުމެވުނީ ކުރިން ޕެޓްރިކޯ ހުރި މަގަށެވެ. އެކަމަކު އެތަން ފެންނާކަށް ނެތެވެ. އޭގެ ބަދަލުގައި އެތާވެސް ހުރީ އުސް އިމާރާތެކެވެ. އޭނަ ކައިލްމެންގެ ކޮޓެޖާއި ހަމަޔަށް ދިޔައެވެ. ކޮޓެޖްގެ ބަދަލުގައި އެތާގައި ހުރީ ސުޕަމާކެޓެކެވެ. ފާއިތުވެ ދިޔަ އަހަރުތެރޭގައި އެތައް ކަމެއް ބަދަލުވެއްޖެއެވެ. އެއްވެސް ކަމެއް އެގޮތުގައި ދެމިގެނެއް ނުދިޔައެވެ.


18aharuge India kujjaku dhuniyeyge enme lui satellite ufahdhaifieve - TrendingRED\n18 މޭ 2017 - 22:02\nޒުވާން އުމުރުފުރައިގެ އިންޑިއާ ކުއްޖެއް ފުރިހަމައަށް މަސައްކަތްކުރާ ސެޓަލައިޓެއް ހެދުމުގެ ބައިނަލްއަޤްވާމީ މުބާރާތަކުން އެއްވަނަ ހޯދައިފިއެވެ. މި ސެޓަލައިޓެއް އުފެއްދުމުގެ އިތުރުން، އެނާ އީޖާދުކުރި ސެޓަލައިޓަކީ މިހާތަނަށް އެފައްދާފައިވާ އެންމެ ލުއި ސެޓަލައިޓެވެ. ނާސާ އިން ވަނީ މިއަންނަ މަހު މި ސެޓަލައިޓު ޖައްވަށް ފޮނުވާލުމަށް ހަމަޖައްސާފައެވެ.\n18 އަހަރުގެ ރިފަތު ޝާރޫކް އުފައްދާފައިވާ ސެޓަލައިޓުގެ ބަރުދަނަކީ އެންމެ 64 ގުރާމެވެ. އަދި ހަތަރު ގަޑިއިރުގެ "ސަބް-އޯބިޓަލް މިޝަން" އެއްގައި ވަރްޖީނިއާގައި ޤާއިމުކުރެވިފައިވާ ނާސާގެ ވެލްޕްސް ފްލައިޓް ފެސިލިޓީ އިން 21 ޖޫނުގައި މި ސެޓަލައިޓު ފޮނުވާލާނެއެވެ. މި މިޝަންގެ އެންމެ ބޮޑު އަމާޒަކީ މި ކުޑަ ކުޑަ ސެޓަލައިޓުގެ ވަރުގަދަކަން އަދި ހަލާކުނުވެ ހިފަހައްޓާލެވޭނެ މުއްދަތު ހޯދުމެވެ.\nޝާރޫކް ވަނީ އެނާގެ މި އުފެއްދުން ތައުލީމާބެހޭ ކުންފުންޏެއް ކަމަށްވާ އައި-ޑޫޑްލްލާރންނިގް އިން ހިންގާ ނާސާ އާއި ކޮލޮރާޑޯ ސްޕޭސް ގްރާންޓް ކޮންސޯޓިއަމް އިން ޙިއްސާވާ، "ކިއުބްސް އިން ސްޕޭސް" ނަމަކަށް ކިޔާ މުބާރާތެއްގައި ހުށަހަޅާފައެވެ. މުބާރާތުގައި ކިޔަވާ ކުދިންނަށް ހަވާލުކުރި މައިގަނޑު މަސައްކަތަކީ4މީޓަރުގެ ކިއުބަކަށް ފެތޭވަރު ވަސީލަތެއް އުފެއްދުމެވެ. އަދި އެ ވަސީލަތް 64 ގުރާމްއަށް ވުރެ ބަރުނުވުންވެސް އެއީ މުބާރާތުގެ ޝަރުތެކެވެ.\nމުބާރާތަށް ހުށައެޅުނު ހުރިހާ ވަސީލަތްތަކުގެ ތެރެއިން އެއްވަނަ ހޯދި ޝާރޫކް ގެ އީޖާދަށް ދެވިފައިވާ ނަމަކީ "ކަލާމްސެޓް" އެވެ. އެއީ އިންޑިއާގެ ނިއުކްލިއަރ ސައިންޓިސްޓެއް އަދި ކުރީގެ ރައީސްއެއް ކަމަށްވާ އޭ.ޕީ.ޖޭ އަބްދުލް ކަލާމް އަށް ނިސްބަތްކޮށް ދެވިފައިވާ ނަމެކެވެ.


އެންމެ ބޮޑު އާމްދަނީއެއް އެމާ ސްޓޯން އަށް!\nއެމާ ސްޓޯންއަށް މިއަހަރުގައި ވަނީ 26 މިލިއަން ޑޮލަރުގެ އާމްދަނީއެއް ލިބިފައި\n22 އޯގަސްޓް 2017 | އަންގާރަ 13:56\nހޮލީވުޑްގައި ހަރަކާތްތެރިވާ އަންހެން ތަރިންގެ ތެރެއިން މިއަހަރު އެންމެ ގިނަ އާމްދަނީ ލިބުނު އެކްޓެރެސްއަކަށް އެމާ ސްޓޯން ވެއްޖެއެވެ.\nފޯބްސް މަޖައްލާއިން ބުނި ގޮތުގައި އެމާ ސްޓޯން އަށް މިއަހަރު ވަނީ 26 މިލިއަން ޑޮލަރުގެ އާމްދަނީއެއް ލިބިފައެވެ. މިދިޔަ އަހަރު ނުކުން އެންމެ ކާމިޔާބު އެއް ފިލްމަކީ ވެސް އެމާގެ ފިލްމެއް ކަމަށްވާ "ލަ ލާ ލޭންޑް" އެވެ. އޭނާ އަށް ވަނީ އެ ފިލްމުން އޮސްކާ ވެސް ލިބިފައެވެ. ބޮކްސް އޮފީހުގައި އެ ފިލްމަށް 445.5 މިލިއަން ޑޮލަރު ލިބިފައި ވެއެވެ.\nއެމާ ސްޓޯންއަށް އެންމެ ގިނަ އާމްދަނީ ލިބިފައިވާއިރު ދެވަނައަށް އެންމެ ގިނަ އާމްދަނީ ލިބިފައި ވަނީ 25.5 މިލިއަންޑޮލަރާ އެކީ ޖެނިފާ އެނިސްޓަންއެވެ.\nތިންވަނައަށް އެންމެ ގިނަ އާމްދަނީ ލިބިފައިވަނީ ޖެނިފާ ލޯރަންޒް އެވެ. އޭނާއަކީ މިދިޔަ އަހަރު އެންމެ ގިނަ އާމްދަނީ ލިބުނު އެކްޓްރެސްއެވެ. ޖެނިފާއަށް މިއަހަރު ލިބިފައިވަނީ 24 މިލިއަން ޑޮލަރުގައެވެ.\nއެންމެ ބޮޑު އާމްދަނީއެއް ލިބުނު ބަތަލާއިންގެ ލިސްޓުގެ ދެ ވަނައިގައި އޮތީ "ފްރެންޑްސް"ގެ ބަތަލާ ޖެނިފާ އެނިސްޓަން 48، އެވެ. އޭނާއަށް ވަނީ 25.5 މިލިއަން ޑޮލަރުގެ އާމްދަނީއެއް ލިބިފައެވެ.\nފޯބްސް މަޖައްލާއިން ކޮންމެ އަހަރަކު އާންމުކުރަމުން އަންނަ މުނިފޫހިފިލުވުމުގެ ދާއިރާގައި ހަރަކާތްތެރިވާ ފަރާތްތަކުގެ ތެރެއިން މިއަހަރުގެ އެންމެ ގިނަ އާމްދަނީ ލިބުނު 10 ތަރިންގެ ތެރޭގައި މިލާ ކޫނިސް، މެލިސާ މެކްކާތީ، އެމާ ވަޓްސަން، ކޭޓް ބްލާންކެޓް، ޗާލީޒް ތެރޮން، ހިމެނެއެވެ.\nފޯބްސްއިން އާންމުކުރާ ދުނިޔޭގެ އެންމެ ގިނަ އާމްދަނީ ލިބޭ 100 ފަންނާނުންގެ ލިސްޓު ހިމަނަން ފަށާފައި ވަނީ 1999 ވަނަ އަހަރުން ފެށިގެންނެވެ. އެގޮތުން ލިސްޓު އެކުލަވާލަނީ ކޮންމެ އަހަރެއްގެ ވެސް ޖޫންމަހުން އަނެއްއަހަރުގެ ޖޫން މަހުގެ ނިޔަލަށެވެ.\nސުލްހަވެރި ސިޔާސީ ހަރަކާތް ހިންގުމުގެ ފުރުސަތު މިސަރުކާރުން ދޭނެ: އިމްރާން\nނައިބް ރައީސް ފައިސަލް ހޮސްޕިޓަލުން ދޫކޮށްލައިފި\nހާޝަގްޖީ މަރާލާފައިވަނީ ސައުދީގެ ވަލީއަހުދުގެ އަމުރަށް ކަމަށް ބުނެ ކުރި ތުހުމަތުތައް ސައުދީން ދޮގުކޮށްފި\nހަތަރު އެއަރޕޯޓު އަޅަން ކުރި އިއުލާނުގެ މުއްދަތު އިތުރުކޮށްފި\nކާނިވާ ސަރަޙައްދުގައި ހުރި ގުދަންތައް ހުސްކުރަން އަންގައިފި


ކޯވިޑް19: އިއްޔެ ފެނުނީ އިތުރު 26 ވޭދަނަ! | Sandhaanu\nކޯވިޑް19: އިއްޔެ ފެނުނީ އިތުރު 26 ވޭދަނަ!\nރާއްޖެއިން ކޯވިޑް19 އަށް އިތުރު 26 މީހަކު އިއްޔެ ފައްސިވެއްޖެއެވެ. އިއްޔެ ފެނުނު ކޭސްތަކުގެ ތެރެއިން އެހެން ރަށްތަކުން މިއަދު ފައްސިވި4މީހުންގެ ތެރެއިން އެކަކު ފައްސިވެފައިވަނީ މީހުން ދިރިއުޅޭ ރަށަކުންނެވެ.އަދި ތަރައްޤީ ކުރަމުންދާ ރިސޯޓްތަކުން ވަނީ3މީހަކު ފައްސިވެފައެވެ. އަނެއް 22 ކޭސް ފެނިފައިވަނީ މާލެ ސަރަހައްދުންނެވެ.\nއިއްޔެގެ ރެކޯޑްތަކާއި އެކު ފައްސިވީ މީހުންގެ ޖުމްލަ އަދަދު މިހާރުވަނީ 13644 އަށް ވަނީ އަރައިފައެވެ. އޭގެ ތެރޭގައި، 517 އެކްޓިވް ކޭސް ހިމެނޭއިރު، 33 ފަރާތަކަށް ދަނީ އެޑްމިޓް ކޮށްގެން ފަރުވާ ދެމުންނެވެ .\nމިބަލީގައި ރާއްޖެ އިން މިހާތަނަށް 48 މީހަކު ނިޔާވެފައި ވާއިރު، 13072 މީހަކުވަނީ ބަލިން ފަސޭހަވެފައެވެ.


Azeez aai eku enmen undhonyah\nއަޒީޒުއާއެކު އެންމެން އުނދޯޔަށް\nއަބްދުލް އަޒީޒު އަބްދުލް ރަހީމް ފަންނު އެކްސްޕޯގައި -- ފޮޓޯ: އަވަސް\nދަރުބާރުގޭގެ ފާށަނާ މާލަމް ދޮރުމަތީގައި މީހުން ޖަމާވެފައި އެއޮތީ ކީއްވެގެން ހެއްޔެވެ؟ ވެގެން އުޅޭ ގޮތް ބެލިއިރު އެ ތަނުގައި ހުރި އުނދޯންޔަކާއެކު އެންމެން ފޮޓޯ ނަގަނީ އެވެ. އުނދޯލީގައި އަތްނުލާށޭ އޭގައި ލިޔެފައި އޮތްނަމަވެސް ބައެއް މީހުންނަށް ބޭއިހުތިޔާރުގައި ނަމަވެސް އޭގައި އަތް ލެވެ އެވެ. އިށީނދެލެވެ އެވ. އުނދޯލި ހެދި މީހާގެ އެ މަސައްކަތުގެ ފުރިހަމަކަމުން ފަންނު އެކްސްޕޯ އަށްދާ އެންމެންގެ ލޮލުގައި އަޅައި ގަންނަ އެއް އުފެއްމަށް މި އުނދޯލި ވަނީ ވެފަ އެވެ. މި މަސައްކަތް ކޮށްފައިވަނީ ލިޔެލާ ޖަހަން މުޅި ރާއްޖެ އަށް މަޝްހޫރު، ބ. ތުޅާދޫ، އަބްދުލް އަޒީޒު އަބްދުލް ރަހީމް އެވެ. އާއްމުނަމުން ނަމަ އަޒީޒް އެވެ.\nއަޒީޒްގެ އުނދޯލި ފަންނު އެކްސްޕޯ އިން އެއް ވަނަ ހޯދިއިރު އޭނާ ވަނީ މުޅި މުބާރާތުގެ އެންމެ ގަދަ ފަސް ބައިވެރިންގެ ތެރޭގައި ވެސް ހިމެނެ އެވެ. މި ހުރިހާ ވަނައެއް ވެސް ލިބިފައިވާ މައިގަނޑު އުފެއްދުމަކީ މި އުނދޯންޔެވެ. އަޒީޒު މި އުނދޯލި ދަރުބާރުގެއާ ހަމައަށް ގެންނަން ގިނަ މަސައްކަތް ތަކެއްކޮށް، ގިނަ ވަގުތު ތަކެއް ހޭދަކޮށްފައިވެ އެވެ. އަދި މި މުއްދަތުގައި ލައްކަ ގިނަ ފައިސާ ވެސް އެކަމަށް ހޭދަކޮށްފައިވެ އެވެ. ގާތްގަނޑަކަށް އަށް ފޫޓުގެ ބޮޑު މި އުނދޯލި ހަދާފައިވަނީ މުޅި އުނދޯލި ލިޔެލާ ޖަހައި ރީތިކޮށްލައިގެންނެވެ.\n"އުނދޯލި ހަދަން ފެށިތާ ގާތްގަނޑަކަށް ތިން އަހަރު ވެއްޖެ. ވަރަށް ދުވަހުގެ މަސައްކަތް މިއީ. އެކި ދުވަސް މަތިން ހަދަމުން ގޮސް. މިހާރު ނިންމައި. މި ފެންނަ ގޮތަށް ތިހުރީ،" އަޒީޒު ބުންޏެވެ.\nމާލެ، 25 ނޮވެމްބަރު 2019: ފަންނު އެކްސްޕޯ ބައްލަވާލަން ނައިބް ރައީސް ފައިސަލް ނަސީމު ވަޑައިގެން، އަޒީޒުއާއެކު އުނދޯލީގައި- ފޮޓޯ: ރައީސް އޮފީސް\nދެ މީހަކަށް ހަމަޖެހިލައިގެން އިށީނދެލެވޭ ވަރަށް ހަދާފައިވަނީ ވަރުގަދަ ކޮށެވެ. ކަނޑައިގެން ދިއުމާއި ވެއްޓުން ފަދަ ކަންކަމުން ސަލާމަތް ކުރުމަށްޓަކައި އުނދޯލި ހަދަން ޗޭނާއި ދަގަނޑު ބޭނުންކޮށްފައިވެ އެވެ. އަދި އުނދޯލީ ދުރަށް ފެންނަ ގޮތް ރީތި ކުރުމަށްޓަކައި ލާޖަހާފައިވާ ގިނަ ފަރުމާ ތަކެއް މީގައި ބޭނުންކޮށްފައިވެ އެވެ. އަދި އުނދޯލީގައި ގިނަ ފަރުމާ ތަކެއް ބޭނުންކޮށްފައިވެ އެވެ. މި އުނދޯލީގައި ހުރި ލިޔެލާ ޖެހުމުގެ މަސައްކަތުން ވާސް ފަދަ ތަކެތީގައި ހުންނަ ފަރުމާއެއް ފެނެ އެވެ. މީގެ އިތުރުން ދަޅުގައި ހުންނަ ބާވަތުގެ ފަރުމާތަކާއި ބެރުގައި ހުންނަ ފަރުމާގެ އިތުރުން ޕެން ހޯލްޑުގައި ހުންނަ ފަރުމާ ގެނެސް ދީފައިވެ އެވެ. އެހެންވެ، ދިވެހިންގެ އިތުރުން ފެއާ އަށް ވަންނަ ބޭރު މީހުން ވެސް އެންމެ އާށޯހުކޮށްލާ އެއް އުފެއްދުމަށް މި އުނދޯލި ވަނީ ވެފަ އެވެ. މި ފުރިހަމަ މަސައްތުގެ އަގު ގާތްގަނޑަކަށް ތިން ލައްކަ ރުފިޔާ އަށް އަރަ އެވެ.\n"އަގު ބޮޑުކޮށް ލަކުޑި ގަނެގެން ހެދީ. ފުނަ ލަކުޑި ބޭނުންކޮށްފައި ހުންނާނެ މީގައި. ދަގަނޑު ހޮޅި ހުންނާނެ. ބޯލްޓް އަޅާފަ ހުންނާނީ. ވަރަށް ވަރުގަދަ ވާނެ. އަޅުގަނޑު ގަބޫލު ކުރާ ގޮތުގައި މީގައި ކޮށްފައި ހުރި މަސައްކަތްތަކާއެކު، އެއްވަރުގެ އަގެއް ތިން ލައްކަ ރުފިޔާއަކީ،" ލިޔެލާ ޖެހުމުގެ މަސައްކަތުގައި އުޅޭތާ ބާރަ އަހަރުވީ ތަޖުރިބާކާރު ބުންޏެވެ.\nއަޒީޒު ފަންނު އެކްސްޕޯ އަށް މި އުނދޯލީގެ އިތުރުން ބޮޑު ކާމޭޒެއް ވެސް ހުށަހަޅާފައިވެ އެވެ ކާށި ބަހައްޓާ ބައި ވަކިން އެނބުރޭ ގޮތަށް ހަދާފައިވާ މި މޭޒަށް ވެސް ގިނަ ބައެއްގެ ތަރުހީބު ދަނީ ލިބެމުންނެވެ. އޭނާ ފަންނު އެކްސްޕޯ އަށް ހުށަހެޅި ތަކެއްޗަށް ގިނަ ވަނަ ތަކެއް ވެސް ލިބިފައިވެ އެވެ. އޭނާއަށް މުޅި މައުރަޒުން ލިޔެލާ ޖެހުމުން އެއްވަނަ ލިބުނުއިރު، އަމިއްލަ ފަރުދުންގެ ބަޔާއި މުޅި މައުރަޒުން ރަން ވަނަ ވެސް ހޯދާފައިވެ އެވެ.\n"އެއްޗިހި ބައިވެރި ކުރިއިރު ވެސް ވަރަށް އުންމީދު ކޮށްގެން ހުރީ ވަނައަށް. ވަނައެއް ލިބޭނެ ކަމަށް އުންމީދު ކުރިން. އެހެންވެ، ވަރަށް މަސައްކަތް ކުރިން،" އައިޓީބީ ފަދަ ދުނިޔޭގެ ބޮޑެތި ފެއާތަކުގައި ވެސް ބައިވެރިވެފައިވާ ހުނަރުވެރިޔާ ބުންޏެވެ.\nފަންނު އެކްސްޕޯ ބުރާސްފަތި ދުވަހުގެ ނިޔަލަށްދާއިރު، މި އުނދޯލި ހެއްލި ހެއްލި އެ އިނީ ދަރުބާރުގޭގަ އެވެ. އަދި ކޮންމެ ދުވަހަކުވެސް މި އުނދޯއްޔަށް ގިނަ ބަޔަކު އަރާނެ އެވެ.


Drug boat, olhuvaalaigen beynunkuri massala balanee | Mihaaru\nޑްރަގް އެތެރެކުރާ ކަމުގެ ތުހުމަތަށް ރާއްޖޭން ހިފެހެއްޓި އީރާނުގެ ބޯޓެއް.\nޑްރަގް ބޯޓު، އޮޅުވާލައިގެން ބޭނުންކުރި މައްސަލަ ބަލަނީ\n27 އޮކްޓޯބަރ 2020 - 22:10 12 comments\nއީރާނުގެ އެބޯޓް ކ. ހިންމަފުއްޓަށް އެހެލައިގެން މަރާމާތުގެ ބޮޑެތި މަސައްކަތްތަކެއް ކޮށްްފައިވާ މައްސަލައިގައި "މިހާރު"ން މިރޭ ސުވާލުކުރުމުން ފުލުހުން ބުނީ އެ ކަމާ ގުޅޭ ގޮތުން އަޅަން ޖެހޭ ފިޔަވަޅުތައް އަޅަމުން އަންނަ ކަމަށެވެ. އެކަމަކު އަޅަމުން ގެންދަނީ ކޮން ފިޔަވަޅުތަކެއް ކަމެއް އަދި އޭގެ ތަފްސީލެއް ފުލުހުން ނުދެ އެވެ.\nފުލުހުން ބުނީ އެ ބޯޓު ރާއްޖޭން ފުރުވައިލުމަށް އެޖެންޓަކާ ހަވާލުކޮށްގެން ގެންދަނިކޮށް ފެތުނު ކަމުގެ މައުލޫމާތު އޭރު ލިބިފައިވާ ކަމަށެވެ. އެޖެންޓެއްގެ ގޮތުގައި އޭރު ބޯޓު ހަވާލުކުރީ ފުލުހުން ބުނި ގޮތުގައި، މަސްތުވާތަކެތި އެތެރެކުރުމުގެ ތުހުމަތަށް މިހާރު ހައްޔަރުކޮށްފައިވާ ޝަހީބު އިބްރާހީމާ އެވެ.\nހުޅުމާލޭ ފަޅުތެރޭގައި އޮތް ކަންނެލި ދޯންޏަކުން 130 ކިލޯގެ ޑްރަގް ފެނުނު މައްސަލައިގައި ޝަހީބު ހައްޔަރުކުރީ މި މަހު 14 ގަ އެވެ. ޝަރީއަތް ނިމެންދެން އޭނާ ބަންދުގައި ބަހައްޓަން ކްރިމިނަލް ކޯޓުން ވަނީ އަމުރު ދީފަ އެވެ. ޝަހީބަކީ އިދިކޮޅު ޕީއެންސީގެ ކައުންސިލް މެމްބަރެކެވެ. އެކަމަކު މަސްތުވާތަކެތި އެތެރެކުރިކަމުގެ ތުހުމަތުކުރުމުން ޕީއެންސީން ވަނީ އޭނާ ސަސްޕެންޑްކޮށްފަ އެވެ.\nފުލުހުން އޭރު ބުނި ގޮތުގައި އޭނާ އަކީ ރާއްޖެ އަށް މަސްތުވާތަކެތި އެތެރެކުރާ ކަމަށް ތުހުމަތުކުރެވޭ މައްސަލައަކާ ގުޅިގެން ފުލުހުން މިދިޔަ އަހަރުގެ ނޮވެމްބަރު މަހު އަތުލައިގަތް އީރާން ބޯޓުގެ މައްސަލައާ ވެސް ގުޅުން އޮތް މީހެކެވެ. ނަމަވެސް އެ ބޯޓުން ހައްޔަރުކުރި ހަތް މީހުންނާ ޖާމިނު ވެފައި ވަނީ ޝަހީބު ކަމަށާއި އެ މައްސަލާގައި އޭނާ އާއި އީރާނުގެ ހަތް މީހުން ކްރިމިނަލް ކޯޓުން ދޫކޮށްލާފައިވާ ކަމަށް ވެސް ފުލުހުން ބުންޏެވެ.\nޑްރަގު އެތެރެކުރި ކަންނެލި ދޯނި ފުލުހުންގެ ބެލުމުގެ ދަށަށް ގެންދިޔައީ ފުލުހުންގެ އިންޓެލިޖެންސަށް ލިބުނު މައުލޫމާތަކާ ގުޅިގެން ހިންގި އޮޕަރޭޝަނެއްގައި ކަނޑުމަތިންނެވެ. އެ ދޯނި އަތުލައިގަނެ ހުޅުމާލެ ފަޅަށް ވައްދައި ފާސްކުރި އިރު އެއިން 130 ކިލޯގެ މަސްތުވާތަކެތި ފެނުނެވެ.\nއިތުރު ލިޔުންތައް ކުށްކުރުން ފުލުހުން އީރާން މަސްތުވާތަކެތި ކ. ހިންމަފުށި