Dho?! Baara aharuge baaru fethun therieh, diver eh\nބާރަ އަހަރުގެ ބާރު ފެތުންތެރިއެއް، ޑައިވަރެއް\nމިއީ އުމުރުން 12 އަހަރުގެ އަހްމަދު ނީގް ނިޔާޒެވެ. ހުކުރު، ހޮނިހިރު ފިޔަވައި ކޮންމެ ދުވަހެއްގެ ވެސް މެންދުރު ފަހު ތިނެއް ޖަހާއިރު ޓްރެކް ސަރަހައްދުން ނީގް ފެންނާނެ އެވެ. އިންޓަ ސްކޫލް އަދި ފެތުމުގެ އެހެން މުބާރާތްތަކުން ނީގް ފެންނާނެ އެވެ. މިއީ ފެތުމުގެ ކުޑަ އެކަމަކު ބޮޑު ޗެމްޕިއަނެކެވެ.\nތާޖުއްދީން ސްކޫލްގެ ގްރޭޑް ހައެއްގައި ކިޔަވަމުން އަންނަ ނީގްގެ މި ކެރިއަރު ފެށުނީ އުމުރުން އެންމެ ފަސް އަހަރުގަ އެވެ. ގްރޭޑް އެކެއްގައި އުޅެމުން ފެތުމުގެ މުބާރާތްތަކުގައި ވާދަކުރަން ފަށައި ހުރިހާ މުބާރާތްތަކެއްގައި ވާދަކުރަން ފެށި އެވެ. އަދި ކޮންމެ މުބާރާތަކުން ވަނަތައް ވެސް އަންނަނީ ހޯދަމުންނެވެ.\n"އާންމުކޮށް ނާންނާނެ އެއްވެސް އެއްޗެއް ނުލިބިއެއް. ވަރަށް ސަކްސެސް. އޭޖް ގްރޫޕުން ވަނައެއް ހޯދާނެ. އެންމެ ފަހުން އިހަށް ދުވަހު އައްޑޫގައި އޮތް ކޮމްޕެޓިޝަނުން ވެސް އޭޖް ގްރޫޕުން ބެސްޓް ސްވިމާ. ނީގް އެކަނި ސްކޫލުން ދިޔައީ. ސްކޫލަށް ލިބުނު ދެވަނަ،" ނީގްގެ ކާމިޔާބީގެ ވާހަކަ އޭނާގެ މަންމަ ފާތިމަތު ނަސްރީނާ (ނައްޓި) ކިޔައިދިނެވެ.\nބައިވެރިވި ކޮންމެ މުބާރާތަކުން ވެސް ނީގް ވަނައެއް ހޯދާ\nނީގްގެ މި ކެރިއަރާއި ޝައުގުވެރިކަން ފެށިގެން އަންނަނީ މަންމަ ނައްޓިގެ ކިބައިންނެވެ. ނައްޓި ބުނީ އޭނާ އަކީ ޑައިވަރަކަށް ވާތީ ނީގް އެންމެ ކުޑައިރުން ފެށިގެން ވެސް މޫދު ދެކެ ލޯބިވާ ކުއްޖަކަށް ހަދަން ބޭނުންވި ކަމަށެވެ.\nނީގް ކުޑައިރުން ފެށިގެން މޫދަށް ގެންގޮސް އުމުރުން ފަސް އަހަރުގައި ފަތަން ދަސްކޮށްދިނީ އެހެންވެ އެވެ. ނީގް ލިބުމާއެކު ރަސްމީކޮށް ޑައިވްކުރަން ހުއްޓާލި ނަމަވެސް ނީގް އަށް ފަތަން ދަސްކޮށްދީ ހާއްސަ ކޯޗެއްގެ އިރުޝާދާއެކު ފެތުމުގެ މުބާރާތްތަކުގައި ބައިވެރިކުރަން ފެށީ އެހެންވެ އެވެ.\nނީގް: ފެތުމުގެ ގިނަ މުބާރާތްތައް ކާމިޔާބުކޮށްފަ\n"އެހެން ކުޑައިރުން ފެށިގެން މޫދަށް ގެންދާތީ ނީގް ވެސް ވަރަށް ފޯރި ހުންނާނެ މޫދަށް. މިހާރު ޑައިވް ވެސް ކުރާނެ. ޖޫނިއާ އޯޕަން ވޯޓާސް ހަދާ ސެޓިފައިޑްވެފަ ނީގް ވެސް މިހުރީ. މިހާރު ވީކެންޑްސްގައި ފްރީ ވެއްޖެޔާ ދަން ޑައިވިން އަށް ނީގް ވެސް،" ނައްޓި ބުންޏެވެ.\nނަމަވެސް ފުރަތަމަ ދުވަސްކޮޅު ބައެއް ދުވަސް ދުވަހު ބިރުން މޫދަށް ނުދާން ނީގް އުޅުނެވެ. އެކަމަކު އަނެއް ދުވަހު ވެސް މޫދަށް ދާން ބުނުމުން ދެ އެވެ.\nނީގް އޭނާގެ މަންމައާ އެކު ޑައިވިނަށް ގޮސް\n"އޭރު ބުނާނެ ނުދާނަމޭ ކޯޗު މާ ހާޑުކޮށް ޖައްސަނީ އޭ. އެކަމަކު އަނެއް ދުވަހު ނުހުންނާނެ ހަނދާނެއް އޭރު ކުޑަވީމަ. ދާން ބުނާއިރަށް ދާނެ."\n"ވަރަށް ރަނގަޅު އެކްސްޕީރިއަންސެއް މިއީ. ފެތުމަކީ ވަރަށް ހެލްތީ ކަމެއް. ވަރަށް ކުޑައިރު ފަތަން ފެށީ. އޭރު ކުޑަކޮށް ބިރުގަތް. އެކަމަކު ފަރިތަކުރަމުން ގޮސް މުބާރާތްތަކުގައި ބައިވެރިވާން ފެށީ،" ނީގް އޭނާގެ ތަޖުރިބާ ކިޔައިދިނެވެ.\nނީގް މިހާރު ތައްޔާރުވަނީ ގައުމީ ޓީމުން ފުރުސަތެއް ހޯދަން\nފެތުމުގައި ނީގް ހޯދާފައިވާ ބައެއް ކާމިޔާބީތަކުގެ ލިސްޓް ވަރަށް ދިގުވާނެ އެވެ. އިންޓަ ސްކޫލް ސްވިމިން މުބާރާތުން މި އަހަރު އަހަރު އަދި މިދިޔަ އަހަރު ވެސް ވަނީ އެއް ވަނަ ހޯދައިފަ އެވެ. ސްވިމިން އެސޯސިއޭޝަންގެ މުބާރާތްތަކުން ވެސް ވަނީ އެއް ވަނަ ހޯދައިފަ އެވެ. މިދިޔަ އަހަރު އޮތް ގައުމީ ދިގު ފެތުމުގެ މުބާރާތުން ނީގް ވަނީ ތިން ވަނަ ހޯދައިފަ އެވެ.\n"މިނިވަން ފަންސާހުގެ ވިލިނގިލިން މާލެ އަށް އޮތް ފެތުމުގައި ވެސް ނީގް ބައިވެރިވެ އޭޖް ގްރޫޕުން ފަސްޓް ލިބުނު. ހުރިހާ އެއްޗެއް ނެތް ހަނދާނެއް ވެސް. އަހަރަކު ހަތަރު ވަރަކަށް ކޮމްޕެޓިޝަން އޮންނާނެ. އެއްވެސް މުބާރާތެއް ނުހުންނާނެ ނީގް އަށް ވަނައެއް ނުލިބޭ،" މިހާރު ނީގްގެ އަމާޒަކީ ގައުމީ ސްވިމިން ޓީމުން ޖާގައެއް ހޯދުމެވެ. މީގެ ކުރިން ގައުމީ ޓީމުން ނީގަށް ޖާގަ ނުލިބުނީ އުމުރު ހަމަ ނުވާތީ އެވެ.\nފެތުމުގެ އިތުރުން ފުޓު ބޯޅަ މުބާރާތްތަކުގައި ވެސް ނީގް ބައިވެރިވެ އެވެ. ސްކޫލް މުބާރާތްތަކުގައި ކުޅެ އަމިއްލަ ގޮތުން ޓީމަކަށް ފުޓުބޯޅަ ކުޅެ އެވެ. ފެތުމާ އެއްވަރަށް ފުޓުބޯޅައިގައި ހަރަކާތްތެރިވި ނަމަވެސް ނީގް ބޮޑަށް ޝައުގުވެރިވަނީ ފެތުމަށެވެ.\nނީގް އަކީ ޖޫނިއާ އޯޕަން ސެޓިފައިޑް ޑައިވަރެއް\n"ފުޓްބޯލް އާއި ސްވިމިން ތެރެއިން ޗޫޒް ކުރަންޏާ ނީގް ނަގާނީ ސްވިމިން. ބޭނުން ނެޝަނަލް ރިކޯޑެއް ބްރޭކްކުރަން. އެހެންވެ ޓްރެއިނިން އަށް ގޮސް ކޯޗު ބުނާ ގޮތް ހަދައި ހެލްތީ އެއްޗެހި ކަނީ. ނީގް ބޭނުން އޮލިމްޕިކްސްގައި ބައިވެރިވެ ވަނައެއް ހޯދަން،" ނީގްގެ އުންމީދަކީ އެއީ އެވެ. އެކަމަކު ބޮޑުވެގެން އޭނާ ވާން ބޭނުންވަނީ ޕައިލެޓަކަށެވެ.\nނީގްގެ އުމުރުން ފަސް އަހަރުން ފެށިގެން ނީގް ގޮވައިގެން ފެތުމުގެ ކަންކަމުގައި ހަރަކާތްތެރިވެ ނައްޓި ވެސް މިވަނީ ފަތަން ފަށައިފަ އެވެ. މިދިޔަ އަހަރުގެ ނޮވެމްބަރު މަހުން ފެށިގެން ނައްޓިގެ ޑެއިލީ ޝެޑިއުލްގައި ވެސް ފެތުމަކީ މުހިންމުކަމެކެވެ.


Environment Protection | Mihaaru\nޕަޑިގެ ފޯރަމް އަންނަ ހަފްތާގައި\nޕްރޮފެޝަނަލް އެސޯސިއޭޝަން އޮފް ޑައިވިން އިންސްޓްރަކްޓާސް (ޕަޑި) ގެ މެމްބާ ފޯރަމް މި މަހުގެ 15 ގައި ބާއްވަން ތައްޔާރުވެއްޖެ އެވެ.\nއިކޯ ޓޫރިޒަމަށް ހާއްސަކޮށްގެން އައްޑޫ ހިތަދޫގައި ތަރައްގީކޮށްފައިވާ ނޭޗާ ޕާކް އެކި ކަހަލަ ހަފުލާތަކާއި އެ ނޫން ވެސް އިވެންޓްތަކަށް ކުއްޔަށް ދޫކުރަން ފަށައިފި އެވެ.\nބޮޑުތިލަދުންމަތީގެ 11 ސަރަހައްދެއް ހިމާޔަތްކޮށްފި\nބޮޑު ތިލަދުންމަތީގެ ފާހަގަކުރެވޭ 11 ސަރަހައްދެއް ހިމާޔަތް ކުރެވިފައިވާ ސަރަހައްދުތަކުގެ ގޮތުގައި ކަނޑައެޅުމަށް ރައީސް އިބްރާހިމް މުހައްމަދު ސޯލިހް މިއަދު ނިންމަވައިފި އެވެ.\nJuly 03, 2017 79\nމަތިންދާބޯޓެއްގައި ދަތުރުކޮށްފައި ދާއިރު އެ މަންޒަރުތައް ވަރަށް ރީތިކޮށް ފެންނާނެ އެވެ. ހީވަނީ ކަނޑަށް ހުދު ކުލަ އަޅައިފަ އޮންނަ ހެންނެވެ. ބޮޑު ސިންގާ ޑްރެޖަރަކުން ކަނޑުން ވެލި ނަގައިގެން ދާއިރު ފަހަތުން ފެންނަނީ މުޅި އެ ސަރަހައްދު ކިލަނބުވެފައި އޮއްވަ އެވެ. މި މަންޒަރު ފެނުމުން ވަރަށް ގިނަ ބަޔަކު ފޮޓޯ ނަގައި ވީޑިއޯކޮށް ސޯޝަލް...\nDecember 15, 2016 8\nފުވައްމުލަކު ގޮނޑުދޮށަށް ލެއްގި ހިލަތައް ނަގަނީ\nފުވައްމުލަކު ފަރަށް މިދިޔަ އޯގަސްޓް މަހު އެރި ވިއެޓްނާމްގެ ބޯޓު ފުންކުރަން އެ ރަށު ފަރުމައްޗަށް އުކާލުމުން ގޮނޑުދޮށަށް ލެއްގި ހިލަތައް ނަގަން ބަޔަކާ މިއަދު ހަވާލުކޮށްފި އެވެ.\nNovember 09, 2016 8\nޕްލާސްޓިކް ފެންފުޅި ބޭނުން ކުރުން ދިރާގުން ހުއްޓާލައިފި\nއެއް ފަހަރު ބޭނުން ކުރުމަށް ފަހު އުކާލާ ޕްލާސްޓިކު ފެންްފުޅި ބޭނުން ކުރުން ދިރާގުގެ ހުރިހާ މުވައްޒަފުން ހުއްޓާލައިފި އެވެ.\nJune 02, 2016 10\nފުނަދޫގައި އެންމަޑިއެއް ގެންގުޅުނު މައްސަލަ ހޫނުވެއްޖެ\nށ. ފުނަދޫ ބަޔަކު އެންމަޑިއެއް ހިފައިގެން، ފަޅުތެރޭގައި ހަދާފައި ހުރި ކޮއްޓަކަށް ލައިގެން ގެންގުޅުނު މައްސަލައެއް ހޫނުވެއްޖެ އެވެ.


EIA thakugai kon kilanbu kameh? | Mihaaru\nރިސޯޓެއް ހަދަން ފަޅެއް ހިއްކަނީ: މި ފަހުން ހިންގާފައިވާ މިފަދަ ބައެއް މަޝްރޫއުތަކުގައި ތިމާވެއްޓަށް ގެއްލުން ލިބޭ ގޮތަށް ކަންކަން ކުރަނީ އީއައިއޭ ހެދުމުގައި ހުރި އިހުމާލުވުންތަކާއި ދޯހަޅި ކަންކަމުގެ ސަބަބުން ކަމަށް ވަނީ ބެލެވިފައި.\n06 ފެބުރުއަރީ 2019 - 08:58\nތިމާވެށި މެނޭޖުކުރުމާއި ދެމެހެއްޓެނިވި ތަރައްގީގެ މާހިރެއްގެ ގޮތުގައި އައިޝާ ނިޔާޒު އޭނާގެ އެންމެ އިސް ވާޖިބެއް ކަމަށް ދެކެވަޑައިގަންނަވަނީ ތިމާވެއްޓަށް ލިބޭ ގެއްލުންތައް ވީހާ ވެސް ކުޑަކުރަން މަގުފަހިކޮށްދެއްވުމެވެ. މަޝްރޫއުތަކުން ތިމާވެއްޓަށް އަސަރުކުރާނެ މިންވަރު ބަޔާންކުރާ (އީއައިއޭ) ރިޕޯޓުތައް ހެދުމުގެ މަސައްކަތް އޭނާ ހުއްޓާލެއްވީ، އައިޝާ ވިދާޅުވާ ގޮތުގައި، އެ ވާޖިބު އަދާނުކުރެއްވިގެންނެވެ. އިއާދަ ނުކުރެވޭ ވަރުގެ ގެއްލުންތައް ކުރިމަތިވެދާނެ މަޝްރޫއުތައް ނުހިންގަން ނުވަތަ ބަދަލުކުރަން ބާރުއެޅުމަކީ އީއައިއޭ ކޮންސަލްޓެންޓުގެ ޒިންމާއެއް ކަމަށް އެހެން މީހުން ބަލައިނުގަންނާތީ އައިޝާ އީއައިއޭ ހެދުން ހުއްޓާލެއްވީ އެވެ.\n"ތިމާވެއްޓަށް ގެއްލުންދެވެނީ ކަމުގެ އިހުސާސްކުރެވޭތީ އެކަމާ ދުރަށް ދިޔައީ،" މިހާރު، ދެމެހެއްޓެނެވި ތަރައްގީގެ މަޝްރޫއުތަކަށް ފަންނީ ލަފާދިނުމުގެ މަސައްކަތްކުރައްވާ އައިޝާ ވިދާޅުވި އެވެ.\n"ކްލަޔަންޓް ބޭނުންވާ ގޮތަކީ އިއާދަނުކުރެވޭ ވަރުގެ ގެއްލުންތަކެއް ލިބޭ ކަމަކަށް ވެއްޖެއްޔާ އީއައިއޭ ކޮންސަލްޓެންޓު ޕްރިކޯޝަނަރީ ޕްރިންސިޕަލް އެޕްލައިކުރަން ޖެހޭނެ. އޭގެ މާނައަކީ ބަދަލުތަކެއް ގެންނަން ނުވަތަ މަޝްރޫއު ނުހިންގަން ލަފާދޭން ޖެހޭނެއޭ. އެކަމަކު މިހާރު ކަން ހިނގަނީ އެ ގޮތަކަށް ނޫން. އީއައިއޭ ހަދައިދެވެނީ ޕްރޮޖެކްޓަށް ހުއްދަ ލިބޭ ގޮތަށް."\nބައެއް މާހިރުންނާއި އެކްޓިވިސްޓުން ސިފަކުރާ ގޮތުގައި އީއައިއޭތަކަކީ ތިމާވެށި ހަލާކުކޮށްލައިގެން ތަންތަން ހަދަން ހުއްދަ ހޯދައިދޭ އެއްޗަކަށް ވަނީ ވެފަ އެވެ. މި ފަހުން އެއްފަހަރާ ގިނަ އަދަދެއްގެ މަޝްރޫއުތައް ހިންގަން ފެށުމާ ގުޅިގެން މި ޝަކުވާ ވަކިން ބޮޑުވެ، އީއައިއޭ ކޮންސަލްޓެންޓުންނަށް ސީރިއަސް ތުހުމަތުތައް ދަނީ އަމާޒުވަމުންނެވެ. އަދި ސަރުކާރުގެ ކަމާ ބެހޭ އިދާރާ އެންވަޔަރްމެންޓަލް ޕްރޮޓެކްޝަން އޭޖެންސީ (އީޕީއޭ) އޮތީ ހޫނު ފެނުގަ އެވެ.\nމި ހުރިހާ ފަރާތެއްގެ ވާހަކަތައް އަޑުއަހާލާ އިރު ދެ ކަމެއް ސާފެވެ؛ އީއައިއޭ ހެދުމުގައި މައްސަލަތައް އެބަ ހުއްޓެވެ. އަދި އެކަން ކުރަން މިހާރު އޮތް ނިޒާމުގައި ބޮޑެތި ބާގަނޑުތަކެއް ވެސް އެބަ ހުއްޓެވެ.\nއީއައިއޭ ހެދުމުގެ އުސޫލު\nއީއައިއޭ ރިޕޯޓު ހެދުމާ ބެހޭ ގަވާއިދެއް އޮވެ އެވެ. ރިޕޯޓެއް ހެދުމުގެ މަސައްކަތް ފެށެނީ މަޝްރޫއު ހިންގާ ފަރާތުން ޕްރޮޖެކްޓްގެ ތަފްސީލްތައް އީޕީއޭ އަށް ހުށަހެޅުމުން އެކަމާ ބެހޭ ގޮތުން ބާއްވާ މަޝްވަރާ ބައްދަލުވުމަކުންނެވެ. އެ މަޝްރޫއުއަކާ ގުޅޭ، ސަރުކާރުގެ ކަމާ ބެހޭ ފަރާތްތަކާއި ލޯކަލް ކައުންސިލްތަކަށް ދައުވަތު ދީގެން ބާއްވާ އެ ބައްދަލުވުމުގައި، އީއައިއޭގައި ބަލަން ޖެހޭނެ ކަންކަން ކަނޑައަޅަ އެވެ. އަދި އީޕީއޭ އިން ނެރޭ "ޓާމްސް އޮފް ރިފަރެންސް" (ޓީއޯއާރު) އަށް ބިނާކޮށްގެން އީއައިއޭ ހަދަނީ އެ އޭޖެންސީގައި ރަޖިސްޓްރީކޮށްދީފައިވާ ކޮންސަލްޓެންޓުންނެވެ. އީއައިއޭ ހެދުމުގެ ހުއްދަ ލިބިފައިވާ ކޮންސަލްޓެންޓުންނަކީ ކޮބައިކަން (ކުންފުނިތަކުގައި މަސައްކަތްކުރާ މީހުންގެ ނަންތައް ވެސް ވަކިވަކިން) އީޕީއޭގެ ވެބްސައިޓުން ބަލައިލެވެ އެވެ.\nކޮންމެ އީއައިއޭ ރިޕޯޓެއް ވެސް އީޕީއޭގެ ވެބްސައިޓުގައި ޝާއިއުކޮށް އާއްމުންގެ ޚިޔާލަށް ފުރުސަތު ހުޅުވާލަ އެވެ. އީއައިއޭ ރިޕޯޓު ރިވިއުކުރަނީ މިނިވަން މާހިރުންނެވެ. އެއީ އީޕީއޭ އިން ކަނޑައަޅާފައި ތިބޭ ބަޔެކެވެ. ކޮންމެ ރިޕޯޓެއް ވެސް ރިވިއު އަށް ހުޅުވާލުމުން، ރިވިއުކުރަން ކުރިމަތިލާ މީހުންގެ ތެރެއިން ދެ މީހަކާ މަސައްކަތް ހަވާލުކުރެ އެވެ. އެ މީހުންގެ ކޮމެންޓްތައް އީޕީއޭގެ ފަންނީ މީހުން އިތުރަށް ބެލުމަށް ފަހު ރިޕޯޓާ މެދު ގޮތެއް ނިންމަނީ އެ އޭޖެންސީންނެވެ.\n"އެ ޑިސިޝަނަކީ އެ ރިޕޯޓް އެޕްރޫވްކުރުން ނުވަތަ ރިޕޯޓުގެ ފެންވަރު ދަށިއްޔާ ރިޖެކްޓްކުރުން، ނުވަތަ އިތުރު މައުލޫމާތެއް ބޭނުންވަންޏާ އިތުރު މައުލޫމާތަށް އެދުން،" އީޕީއޭގެ އެސިސްޓެންޓް ޑިރެކްޓަރު މުހައްމަދު ހަމްދާން ޒުހައިރު ވިދާޅުވި އެވެ.\nއިތުރު މައުލޫމާތު ހުށަހެޅުމުން އެ ވެސް އީއައިއޭގެ ވެބްސައިޓުގައި ޝާއިއުކުރެ އެވެ.\nއީއައިއޭ ރިޕޯޓު ގަބޫލުކުރިކަން ނުވަތަ ނުކުރާކަން އެންގުމުގެ ގޮތުން އީޕީއޭ އިން ލިޔުމެއް (ޑިސިޝަން ސްޓޭޓްމެންޓް) ނެރެ އެވެ. ރިޕޯޓު ބަލައިގެންފި ނަމަ މަޝްރޫއު ހިންގަން ހުއްދަ ލިބުނީ އެވެ. ބަލައިނުގެންފި ނަމަ އެކަން އެންވަޔަރްމެންޓް މިނިސްޓަރަށް އިސްތިއުނާފުކުރުމުގެ ފުރުސަތު، މަޝްރޫއު ހިންގާ ފަރާތަށް އޮވެ އެވެ. އެ ހިސާބުން، އީޕީއޭ އިން ކަނޑައަޅާފައި ތިބޭ ރިވިއުއާސްގެ ތެރެއިން މިނިސްޓަރު ބޭނުން ދެ މީހަކު ލައްވައި އަލުން ރިވިއުކުރުވުމަށް ފަހު މިނިސްޓަރަށް ގޮތެއް ނިންމިދާނެ އެވެ. ހދ. ކުޅުދުއްފުށީ ކުޅިން ބައެއް ހިއްކައިގެން އެއާޕޯޓު އެޅީ އެ ގޮތަށެވެ. އީޕީއޭ އިން ރިޖެކްޓްކުރި އީއައިއޭ ރިޕޯޓު ބަލައިގަންނަވައި މަޝްރޫއު އަށް ހުއްދަ ދެއްވީ އޭރުގެ މިނިސްޓަރު ތޯރިގު އިބްރާހީމެވެ.\nއީޕީއޭ އިން ބުނާގޮތުގައި އީއައިއޭތަކުގައި "ވަރަށް ބޮޑަށް" މައްސަލަތައް ހުރެ އެވެ. އެގޮތުން ގިނަ އީއައިއޭތަކުގައި މައުލޫމާތު މަދުކަން އެ ތަނުން ފާހަގަކުރެ އެވެ.\n"ތަފާސްހިސާބަށް ބަލާ އިރު، މައްސަލައެއް ނުޖެހި އެޕްރޫވްވާ އީއައިއޭތައް މަދު. ރިޕޯޓުތަކުގެ ފެންވަރު ދަށްވެގެން ނުވަތަ މައުލޫމާތު މަދުވެގެން ގިނަ ރިޕޯޓްތަކެއް ރިޖެކްޓްކުރަން،" އީޕީއޭގެ ޑެޕިއުޓީ ޑިރެކްޓަ ޖެނެރަލް އިބްރާހިމް މުހައްމަދު (އިއްބެ) ވިދާޅުވި އެވެ.\nކޮޕީ/ ޕޭސްޓްކުރުން އާއްމު\nއީއައިއޭ ހެދުމުގެ ގަވާއިދަށާއި އެންމެ ރަނގަޅު އުސޫލުތަކަށް ކޮންސަލްޓެންޓުން އަމަލު ނުކުރުމުގެ ބޮޑެތި މައްސަލަތައް ރިޕޯޓުތަކުގައި ހުރިކަން ތިމާވެށީގެ ހިމާޔަތުގައި މަސައްކަތްކުރާ އެކި ފަރާތްތަކުން ފާހަގަކުރެ އެވެ.\n"އީއައިއޭ ހަދާ މީހުން ކަންފަސޭހަކޮށްލަނީ އަމަށަކު ވަރަކަށް ނޫން،" ސޭވް މޯލްޑިވްސް ހަރަކާތުގައި އުޅުއްވާ ހުމޭދާ އަބްދުލްޣަފޫރު ވިދާޅުވި އެވެ.\nއޭގެ އެއް ހެއްކަކީ ތަފާތު މަޝްރޫއުތަކުގައި، އެއް ރިޕޯޓުން އަނެއް ރިޕޯޓަށް ލިޔުން ނަކަލުކޮށްފައި ހުރުމެވެ. ރިޕޯޓެއްގެ ވަކި ހިސާބަކުން މުޅިން އެހެން ރަށެއްގެ ނަން އަތުވެދާނެ އެވެ. ރ. ފައިނު އެއާޕޯޓު އެޅުމުގެ މަޝްރޫއު އަށް ކޮންސަލްޓަންޓަކު ހެދި އީއައިއޭގައި ކ. ހުރާގެ ހުރިހާ ފަރާތްތަކަކާ މަޝްވަރާކުރި ކަމަށް އޮތުމަކީ އެއް މިސާލެވެ.\nކޮޕީ ކުރުމުގެ މައްސަލައިން އުފެދިފައިވާ މައިގަނޑު ކަންބޮޑުވުމަކީ، އެކި މަޝްރޫއުތަކާއި އެކި ރަށްރަށުގެ ހާލަތުތައް ވަކިވަކިން ވަޒަން ނުކުރާކަން އެއިން ދޭހަވުމެވެ.\nއެއާޕޯޓެއް އަޅަން ދޫކޮށްފައިވާ މަޑިވަރު ކުރިން އޮތް ގޮތް: ބައެއް އީއައިއޭތައް މިހާރު ހަދާ ގޮތުން ތިމާވެއްޓަށް ކުރާ ނޭދެވޭ އަސަރު ބޮޑު\n"ކޮންމެ ރަށެއްގެ ކޮންމެ ހާލަތެއް ތަފާތު. ތިމާވެއްޓާއި ޖިއޮގްރަފީގައި އެއްގޮތް ކަންތައްތަކެއް ހުރި ނަމަވެސް އިޖުތިމާއީ، ސަގާފީ، އިގްތިސޯދީ ކަންކަން ކޮންމެ ރަށެއްގައި ތަފާތު،" ހުމޭދާ ފާހަގަކުރެއްވި އެވެ.\n"ޕްރޮޖެކްޓުން އެ ކަންކަމަށް ފޯރާ އަސަރު، އޭގެ އެކައްޗާ ކުޅުނީމަ އަނެކައްޗަށް ވާނެ ގޮތަކަށް އީއައިއޭގައި ބަލައިފައެއް ނުހުރޭ."\nއީއައިއޭގައި ބަލަން ޖެހެނީ ހަމައެކަނި ތިމާވެއްޓަކަށް ނޫނެވެ. އެހެންކަމުން، ކަންބޮޑުވުން އުފެދިފައިވާ މައިގަނޑު އެއް މައްސަލައަކީ މަޝްރޫއުއެއްގެ އަސަރު އެކި ގޮތްގޮތުން ފޯރާނެ ކަމަށް ބެލެވޭ އެންމެންނާ މަޝްވަރާކުރަން ޖެހޭ ފުޅާމިނުގައި ނުވަތަ އެކަށީގެންވާ ގޮތަކަށް ކޮންސަލްޓެންޓުން އެކަން ނުކުރުމެވެ. މިހާރު އީޕީއޭގައި އުޅުއްވާ ހަމްދާންގެ ޔުނިވާސިޓީ ދުވަސްވަރު ޕްރިޔާ އޭ. ކުރިއަންއާ އެކު ލިޔުއްވާފައިވާ އެކެޑެމިކް އާޓިކަލްއެއްގައި ހެއްކާ އެކު އެ މައްސަލަ އަށް އަލިއަޅުވާލައްވާފައިވެ އެވެ.\n"އަސަރު ފޯރާނެ ހުރިހާ ރައްޔިތުންނަށް ހުޅުވާލައިގެން [މަޝްވަރާ] ބައްދަލުވުންތައް ބޭއްވި ކަމަށް ބުނެފައި ވަނީ އިންޓަވިއުކުރެވުނު ހަތަރު ކޮންސަލްޓެންޓުންގެ ތެރެއިން އެންމެ މީހެއް އަދި އެނަލައިޒްކުރެވުނު 12 ރިޕޯޓުގެ ތެރެއިން އެންމެ ރިޕޯޓެއްގައި،" ރާއްޖޭގައި އީއައިއޭ ހެދުމުގައި އާއްމުންގެ ބައިވެރިވުން އޮތް މިންވަރާ ބެހޭ ގޮތުން 2016ގައި ޝާއިއުކޮށްފައިވާ ދިރާސާ އާޓިކަލްގައި ބުނެފައިވެ އެވެ.\n"އިމްޕެކްޓް އެސެސްމެންޓް އެންޑް ޕްރޮޖެކްޓް އެޕްރެއިޒަލް" ޖާނަލްގައި ޝާއިއުކޮށްފައިވާ އެ ލިޔުމުގައި ފާހަގަކޮށްފައިވާ ގޮތުގައި ބައްދަލުވުންތަކަށް ކިޔާ އިރު، މީހުންނަށް އެކަށީގެންވާ ވަގުތެއް ނުދެ އެވެ. ކައުންސިލްތަކަށް ހަފްތާއެއްހާ ދުވަސް ދޭ އިރު، ޖަމްއިއްޔާތަކާއި އެހެނިހެން ފަރާތްތަކަށް ދެނީ އެއަށް ވުރެ ވެސް ކުޑަ ވަގުތުކޮޅެއް ކަމުގެ މިސާލެއްގެ ގޮތުން މީހަކު ކިޔައިދީފައިވާ ގޮތުގައި ބައްދަލުވުން އޮތްކަން އޭނާ އަށް އެންގީ އެންމެ ދެ ގަޑިއިރު ކުރިންނެވެ.\nމަޝްރޫއުތަކުގެ ތަފްސީލް ކައުންސިލްތަކާއި އާއްމު ފަރާތްތަކާ ހިއްސާ ނުކުރުމަކީ އަނެއް މައްސަލަ އެވެ. އާޓިކަލް އަށް ދިރާސާކުރި 12 އީއައިއޭ ރިޕޯޓުގެ ތެރެއިން، މަޝްރޫއުގެ ތަފްސީލީ މައުލޫމާތު ކޮންސަލްޓެންޓުން ފޯރުކޮށްދީފައިވާކަން ފާހަގަކުރެވުނީ އެންމެ ތިން ރިޕޯޓުން ކަމަށް ހަމްދާން އާއި ޕްރިޔާ ލިޔުއްވާފައިވެ އެވެ.\nފައިދާ ބޮޑު ވިޔަފާރިއެއް\nތިމާވެއްޓަށް ވުރެ ބޮޑަށް، އަމިއްލަ ވިޔަފާރީގެ މަސްލަހަތު އިސްކުރާ ކަމުގެ ތުހުމަތު ކޮންސަލްޓެންޓުންނަށް އަމާޒުވެފައިވާ އިރު އީއައިއޭ ހެދުމަކީ، ޚާއްސަކޮށް މީގެ ކުރިން، ވަރަށް ބޮޑެތި އަގުތައް ނަގާ މަސައްކަތެކެވެ. މި ދާއިރާގެ ބައެއް މީހުން ބުނާ ގޮތުގައި އީއައިއޭ ރިޕޯޓެއްގެ އަގު އޭރު 2،000 ޑޮލަރާއި 75،000 ޑޮލަރާ (30،000-1.1 މިލިއަން ރުފިޔާ) ދެމެދަށް އަރަ އެވެ. އަދި ކުރީގެ އާއްމު އަގަކީ 10،000 ޑޮލަރު (154،000ރ.) އެވެ.\nއެކަމަކު އެ މަސައްކަތް ކުރާ ކުންފުނިތަކާއި ވަކިވަކި މީހުން ގިނަވެ، ވާދަވެރިކަން ބޮޑުވުމާ ގުޅިގެން މިހާރުގެ އާއްމު އަގުތައް 25،000 ރުފިޔާ އާއި 100،000 ރުފިޔާއާ ދެމެދަށް ވެއްޓިފައިވާ ކަމަށްވެ އެވެ. އެކަމަކު މި ދާއިރާގެ ނަގާކިޔާ ކުންފުނިތަކުގެ ވިޔަފާރި ކުރިއަރައި ފުޅާވުމުގެ ފަހަތުގައި އީއައިއޭގެ ދައުރު ބޮޑު ކަމަށް ބައެއް މީހުން ދެކެ އެވެ.\n"އީއައިއޭ ހެދުމުގައި މި އޮންނަނީ އީއައިއޭ ހަދައިދޭ ފަރާތުގެ މާލީ މަސްލަހަތު. އެހެންވީމާ އެ މަސްލަހަތުގެ ތެރެއިން އެކަނި އެކަން އައިމާ ތިމާވެށި ހިމާޔަތެއް ނުކުރެވޭ. އީއައީއޭ ރިޕޯޓް މި އޮންނަނީ ކްލަޔަންޓް ބޭނުންވާ ގޮތަކަށް މަޝްރޫއު ހިންގަން މަގުފަހިކޮށްދޭ އެއްޗަކަށް ވެފައި،" ހުމޭދާ ވިދާޅުވި އެވެ.\n"ތި ހީކުރާހާ ނުލަފާ ބައެއް ނޫން"\nމި ފާޑުކިޔުންތައް އެންމެ ބޮޑަށް އަމާޒުވާ އެއް ތަނަކީ ފެށުނީއްސުރެ އީއައިއޭ ހަދަމުން އަންނަ ސީޑީއީ ކޮންސަލްޓިން އެވެ. އީއައިއޭ ހަދާ މީހުން، ތިމާވެއްޓަށް ކޮންމެ ގޮތެއް ހަދާފައި ވިޔަސް، ކްލަޔަންޓަށް ކަންކަން ފަހިކޮށްދެއޭ ބުނާ ވާހަކަ އެ ކުންފުނިން ބަލައެއް ނުގަނެ އެވެ.\n"ނަހަދާނެ. އަހަންނަށް ބުނެވިދާނެ، ނަހަދާނެ. މި އުޅޭ ތިމާވެށީގެ އެއްވެސް މީހަކު [އެހެނެއް ނަހަދާނެ]،" އީއައިއޭ ކޮންސަލްޓެންޓުން ރިޕޯޓު ލިޔުމުގައި ސުލޫކީ މިންގަނޑުތަކާ ޚިލާފުވާކަމުގެ ތުހުމަތާ ބެހޭ ގޮތުން ސީޑީއީގެ މެނޭޖިން ޑިރެކްޓަރު ޑރ. ސިމާދު ސައީދު ވިދާޅުވި އެވެ.\n"ރިޕޯޓުގައި އޮންނާނެ ސެންސިޓިވް އޭރިއާއެކޭ، ބަޔޯޑައިވާސިޓީ އަށް ނުރައްކާވާނެއޭ، މިހިރީއޭ ކުރާނެ އަސަރުތަކަކީ، މިހިރީއޭ ގެއްލުން ކުޑަކުރަން ކުރާނެ ކަންކަމަކީ އަދި މި ވަރުން ވެސް ގެއްލުން ކުޑަ ނުކުރެވިދާނެއޭ. ގިނަ ފަހަރު ކްލަޔަންޓްސް ކައިރީގައި ބުނީމަ އެ މީހުން އަޑުއަހާނެ، ބަދަލު ގެންނާނެ، ވަރަށް މަދު މީހަކު ފިޔަވައި."\nސިމާދު ފާހަގަކުރެއްވި ގޮތުގައި އީއައިއޭއެއް ހަދަން ބަޔަކު އެދޭ ހިސާބުން ފެށިގެންނާއި އީއައިއޭ ހެދުމަށް ފަހު ވެސް ޕްރޮޖެކްޓްތައް ނުހިންގަން ސީޑީއީ އިން ލަފާދީފައި ހުންނާނެ އެވެ. އެގޮތުން ށ. ފަރުކޮޅުގައި އެއާޕޯޓު ހަދަން ދެކޮޅުހެދިކަމާއި އއ. ރަސްދޫ ކައިރީގައި، ވަށައިގެން ބިޔަ ދޮންވެލިގަނޑެއް އޮންނަ މަޑިވަރު ފިނޮޅުގައި ރިސޯޓެއް ހަދަން ނުފެންނަ ކަމަށް އީއައިއޭ ރިޕޯޓުގައި ލިޔެފައިވާނެ (ޑިވެލޮޕަރު ލިޔަން ބުނި ގޮތަށް) ކަމަށް އޭނާ ވިދާޅުވި އެވެ. އަދި ރ. ފައިނު އެއާޕޯޓަށް ހުށަހެޅި ޑިޒައިނާ އެއްގޮތަށް އެކަން ކުރަން ސީޑީއީ އިން ދެކޮޅުހެދިކަން ވެސް އޭނާ ފާހަގަކުރެއްވި އެވެ.\n"އެހެންވީމާ މިއީ ތި ހީކުރާހާ ނުލަފާ ބައެއް ނޫން،" ސިމާދު ވިދާޅުވި އެވެ.\nކޮޕީ/ ޕޭސްޓްކުރުމާ ބެހޭ ގޮތުން ސިމާދު ވިދާޅުވި ގޮތުގައި މޫސުން ފަދަ ބައެއް ކަންކަން ރާއްޖޭގެ ހުރިހާ ރަށެއްގައި އެއްގޮތެވެ. އެހެންވެ، އެފަދަ ތަފްސީލްތައް ދޭން އެއް ލިޔުންގަނޑެއް ބޭނުންކުރާތީ ބައެއް ފަހަރު ކުށް ހުރެދާނެ އެވެ. އެކަމަކު މުޅިން ތަފާތު ކަންތައްތަކެއް ހުރި ދެ މަޝްރޫއުއެއްގައި ރަށުގެ ނަން އެއްގޮތްވުން ފަދަ ކުށްތައް ޖެހުމަކީ "ސީރިއަސް މައްސަލައެއް" ކަމަށް ސިމާދު ވެސް ގަބޫލުކުރައްވަ އެވެ.\nމި ފަހުން އެންމެ ބޮޑަށް ހޫނުވި ރުއްގަސް ނެގުމުގެ މައްސަލައާ އެކު ސީޑީއީ އިން މިހާރު ވަނީ އެފަދަ މަޝްރޫއުތަކަށް އީއައިއޭ ހެދުން ހުއްޓާލައިފަ އެވެ. ސިމާދު ފާހަގަކުރެއްވި ގޮތުގައި ފަޅު ހިއްކައިގެން ރިސޯޓުތައް ހަދަން ފެށި އިރު އެ ތަންތަން ފެހިކުރާނެ ގޮތުގެ ސިޔާސަތެއް ނުވަތަ ޕްލޭނެއް ސަރުކާރުން ހަދާފައި ނެތުމުން ދެން އެކަން ކުރަން ބޭނުން ނުވަނީ އެވެ.\nރުއްގަސް އުފުރުމުގެ އީއައިއޭ ސީޑީއީ އިން ހަދާފައި ހުންނާނީ ރިސޯޓަކަށް ހިއްކި ބިމެއް ފެހިކުރަން ކުރާ ކަމެއްކަން އެނގިގެން ނޫން ކަމަށް އޭނާ ވިދާޅުވި އެވެ. އެކަމަކު ބ. ފުޅަދޫގެ މަގަކުން ބިން ސާފުކުރުމަށާއި އެ ތަނުން އުފުރާ ރުއްގަސް، ކ. ބޮލިދުއްފަރުގައި ފަޅު ހިއްކައިގެން ހަދާ ރިސޯޓަށް ގެންދިއުމުގެ މަޝްރޫއު އަށް އީއައިއޭ ހަދައިދީފައިވަނީ ސީޑީއީ އިންނެވެ. އެ އީއައިއޭއާ ބެހޭ ގޮތުން ސުވާލުކުރުމުން ސިމާދު ވިދާޅުވީ އެއީ ވެސް ރަށު ކައުންސިލުން މަގެއް ހަދަން ބޭނުންވެގެން އެދުމުން ކައުންސިލަށް ހަަދައިދިން އީއައިއޭއެއް ކަމަށެވެ. އެ ރިޕޯޓު ބުނާ ގޮތުން، ރަށުގައި މަގެއް ހަދަން ބޭނުންވާ ސަރަހައްދެއްގެ ބިން ސާފުކުރެވޭނެ ގޮތެއް ކައުންސިލަށް ނެތިފައި އޮއްވާ، ބޮލިދުއްފަރު ރިސޯޓުގެ ލޭންޑްސްކޭޕިން ކޮންސަލްޓެންޓުގެ ފަރާތުން އެ މަސައްކަތް ކޮށްދޭން ހުށަހެޅީ އެވެ؛ ބަދަލުގައި، އެ ރިސޯޓަށް ރުއްގަސް ދޭ ގޮތަށެވެ.\n"އެއްކަލަ ހިއްކި ތަން ފެހިކުރަން ބޭނުންވެގެން ރުއް ގަންނަން ދިޔައިމަ ކައުންސިލުން، އެންމެ ގިނަ ރުއް ހުރި ދިމާލުގައި ފުޓުބޯޅަ ދަނޑެއް އަޅަން ބޭނުންވާތީ އެ ކަމަށް ލޭންޑް ޔޫޒް ޕްލޭން ހައްދާފައި އެކަމަށް ރަށު އެންމެން އަހުލުވެރިކުރުވާފައި، އީއަިއިއޭ ކޮންސަލްޓެންޓް ދާއިރު މި އޮންނަނީ މުޅި އެތި ސެޓްވެ ނިމިފައި. އެހެންވީމާ އަހަރެމެން ކިހިނެއް ބުނާނީ، އެއީ އެ ރަށަށް ބޭނުން ނުވާ މަޝްރޫއުއެކޭ؟" ސިމާދު ސުވާލުކުރެއްވި އެވެ.\nއޭނާ އެ އިޝާރާތްކުރައްވަނީ އީއައިއޭ ކޮންސަލްޓެންޓުންނަށް ނެގެން އޮތް އެންމެ ބޮޑު ދިފާއަށެވެ.\nބޮޑު މައްސަލަ: ސްޓްރެޓީޖިކް އީއައިއޭ ނެތުން\nއެންމެން ވެސް އެއްބަސްވާ ގޮތުގައި ހުރިހާ ކަމެއްގެ އަސްލު މައްސަލައަކީ ޕްރޮޖެކްޓް ހިންގާނެ ތަނާއި ހިންގާނެ ގޮތް ކަނޑައެޅުމަށް ފަހު އީއައިއޭ ހަދާ ގޮތަށް ނިޒާމު ބައްޓަންކޮށްފައި އޮތުމެވެ.\n"ސަރުކާރާއި ކޮމިއުނިޓީން ބޭނުންވޭ. ފައިސާ ހަމަޖެއްހިއްޖެ. ބޭރުގެ އެހީގައި ކުރަން އޮތް ކަމެއް. މަޝްރޫއު ނުނިންމައިގެން، އެހީ ދިން ފަރާތުން ރުޅި އައިސްގެން ގައުމަށް ދެން ދޭން ހުރި ލާރިކޮޅު ވެސް ނުދީ. އެހެންވީމާ އަޅުގަނޑުމެންނަށް މި ތިބެވެނީ ކޮން ތާކު؟" ސިމާދު ފާހަގަކުރެއްވި އެވެ.\n"އަހަރެމެންނަކަށް ނެތް ތިހެން ތިކަން ނުކުރާށޭ ބުނުމުގެ ބާރެއް ވެސް. އަހަރެމެން ކައިރީގައި ނުވެސް އަހާ. އެތައް ފަހަރަކު އަހަރެމެންނާ ދިމާއަށް ބުނޭ، ސިމާދުމެންނާ ހަވާލުކުރީ ފީޒިބިލިޓީ ހަދާކަށް ނޫނޭ."\nއީޕީއޭ އިން ދެކޭ ގޮތަކީ ވެސް އެއީ އެވެ. އިއްބެ ވިދާޅުވި ގޮތުގައި އީއަިއއޭ ހެދުމަކީ މަޝްރޫއުއެއް ހިންގާނެތޯ ނޫންތޯ ކަނޑައަޅާ ގޮތަށް ފަރުމާކޮށްފައި އޮންނަ އެއްޗެއް ނޫނެވެ. ސަބަބަކީ، އީއައިއޭއާ ހަމައަށް ދަނީ ސަރުކާރުން ވަކި ތަނެއްގައި ވަކި މަޝްރޫއުއެއް ހިންގަން ނިންމައި އެ ކަމެއް ބަޔަކާ ހަވާލުކުރާ ފަހުން ކަމަށް ވުމެވެ.\nކުރީގެ އެންވަޔަރުމަންޓް މިނިސްޓަރު ތޯރިގު: ކުޅުދުއްފުށި އެއާޕޯޓް އެޅުމުގެ ހުއްދަ ދެއްވީ މިނިސްޓަރަށް ލިބޭ ބާރުގެ ތެރެއިން\n"ވަރަށް ގިނަ މީހުންނަށް އޮޅިފައި އޮންނަ ކަމެއް އެއީ. އަސްލު އީއައިއޭ މި ހަދަނީ ޕްރޮޖެކްޓް ފީޒިބަލްތޯ ބަލާކަށް ނޫން. ތިމާވެއްޓަށް ވީހާ ވެސް ގެއްލުން ކުޑަކޮށް ޕްރޮޖެކްޓް ހިންގޭނެ ގޮތަކީ ކޮބައިތޯ ބަލަން،" އޭނާ ވިދާޅުވި އެވެ.\n"އެހެންވީމާ އީއައިއޭ ސްޓޭޖުގައި ޕްރޮޖެކްޓެއް ރިޖެކްޓެއް ނުކުރެވޭނެ."\nރާއްޖޭގައި މައްސަލަތައް ދިމާވެގެން މި އުޅެނީ، އިއްބެ ފާހަގަކުރެއްވި ގޮތުގައި، ގައުމީ ތަރައްގީގެ ޕްލޭނަކާ އެއްގޮތަށް ސްޓްރެޓީޖިކް އެންވަޔަރްމެންޓަލް އިމްޕެކްޓް އެސެސްމެންޓް ނަހަދާތީ އެވެ.\n"އެއީ އީއައިއޭ އަށް ވުރެ މަތީގައި އިންނަ އެއްޗެއް. ސަރުކާރުން ތަރައްގީގެ މެނިފެސްޓޯ ހިފައިގެން އަންނަ އިރު އެއަށް އޮންނަން ޖެހޭނީ ސްޓްރެޓީޖިކް އީއައިއޭ ހެދިފައި. އެ ޕްލޭން ހަދާ އިރު ހުންނާނީ ތިމާވެށީގެ ގޮތުން މުހިއްމު ތަންތަން ބާކީކޮށްފައި. އޭގައި އޮންނާނެ ހިއްކާނެ ފަޅުތަކާއި ރިސޯޓު ހަދާނެ ތަންތަނާއި އެއާޕޯޓު ހަދާނެ ތަންތަން ކަނޑައަޅާފައި. އޭރުން އެނގޭނެ، މިސާލަކަށް ޗަސްބިމެއް އޮތިއްޔާ އެ ތަނެއްގައި އެއާޕޯޓެއް ނާޅާނެކަން،" އޭނާ ވިދާޅުވި އެވެ.\n"އެހެންވީމާ ޕްރޮޖެކްޓް ރިޖެކްޓް ކުރެވޭނީ މަތީގައި މި އޮންނަން ޖެހޭ ލެވެލް އައިސްގެން."\nސްޓްރެޓީޖިކް އީއައިއޭ ތައާރަފްކުރުމަކީ މި ސަރުކާރުގެ ވައުދެކެވެ. އީޕީއޭ އިން ބުނިގޮތުގައި އެ ތަނުން ވަނީ އޭގެ ކޮންސެޕްޓް ހަދައި މިނިސްޓަރަށް ފޮނުވައިފަ އެވެ.\nއެއް ބަޔަކު ދެކޭގޮތުގައި އީއައިއޭތަކުގެ މައްސަލައިގެ އަސްލަކީ މަޝްރޫއު ހިންގާ ފަރާތުން ކޮންސެލްޓެންޓަކު ލައްވައި އެކަން ކުރުވުމެވެ. ފައިސާ ދޭ މީހާ އަށް ވަފާތެރިވުމުގެ ގޮތުން ކޮންމެ ކަމެއް ވެސް ކުރަން ޖާގަ ލިބެނީ އެވެ. އެ އުސޫލު ބަދަލުކުރަން ޖެހޭ ކަމަށް އައިޝާ ވެސް ދެކެވަޑައިގަންނަވަ އެވެ.\n"އީއައިއޭ ކޮންސަލްޓެންޓު އިޚްތިޔާރުކޮށް އައްޔަންކުރަނީ މަޝްރޫއު ހިންގާ ފަރާތުން. އެހެންވީމާ މަސްލަހަތު ފުށުއަރާ،" އޭނާ ފާހަގަކުރެއްވި އެވެ.\n"ސިސްޓަމްގައި ހުރި ވަރަށް ބޮޑު މައްސަލައަކުން އެހެން އެ ވަނީ. ޑިވެލޮޕަރެއް ނޫން އީއައިއޭ ކޮންސަލްޓެންޓެއް ހޯދަން ވާނީ."\nމިނިވަންކޮށް ނުވަތަ އީޕީއޭގެ ދައުރެއް އޮންނަ ގޮތަށް ކޮންސަލްޓެންޓުން އައްޔަންކުރާ ގޮތަށް ހަމަޖެއްސިދާނެތޯ ސުވާލުކުރުން އީޕީއޭ އިން ސީދާ ޖަވާބެއް ނުދެ އެވެ. އެ ތަނުން ފާހަގަކުރި ގޮތުގައި އީއައިއޭ ހެދޭނީ އީޕީއޭ އިން ލައިސަންސް ދީފައި ތިބޭ މީހުންނަށް އެކަންޏެވެ. އަދި އިއްބެ ވިދާޅުވީ ސްޓްރެޓީޖިކް އީއައިއޭ ހަދާފައި ހުންނަ ނަމަ މަޝްރޫއު "ރިޖެކްޓް ނުކުރެވިގެން އުޅޭކަށް ނުޖެހޭނެ" ކަމަށެވެ.\nއައިޝާ ވެސް ފާހަގަކުރެއްވިގޮތުގައި "އެ މަޅީގައި އެ ޖެހެނީ މާ ފަހު މަރުހަލާއެއްގައި އީއައިއޭ ހަދާތީ" އެވެ.\n"އެކަން ކުރަން ޖެހޭ ގޮތަކީ ޕްރޮޖެކްޓް ހިންގާ ތަން ކަނޑައެޅުމުގެ ކުރިން އީއައިއޭ ހެދުން،" އޭނާ ވިދާޅުވި އެވެ.\n"މިހާރު އޮންނަ ގޮތުން ކުރެހުންތަކާ އެއްޗެހި ވެސް ފައިނަލްކޮށްފައި އީއައިއޭ ހަދަނީ. އޭގެ މާނައަކީ ބަދަލެއް ގެންނަންޏާ އަނެއްކާވެސް ކުރަހަން ޖެހޭނީ. ކުރެހުމަކީ ވެސް އަގުބޮޑު ކަމެއް."\nރިވިއުކުރަނީ ކޮން ބައެއް ކަމެއް ނޭނގޭ\nއީއައިއޭ ރިޕޯޓުތަކުގެ މައްސަލައިގައި އީޕީއޭ އިން ޒިންމާ އަދާ ނުކުރާ ކަމަށް ބުނެ އެ އޭޖެންސީ އަށް ވެސް ބޮޑެތި ފާޑުކިޔުންތަކެއް ވަނީ އަމާޒުވެފަ އެވެ. ކޮންސަލްޓެންޓުން ރިޕޯޓު ހުށަހަޅަނީ ގަވާއިދާ އެއްގޮތަށްކަން ކަށަވަރުކޮށް ގަވާއިދު ތަންފީޒުކުރުމުގައި އިހުމާލުވަމުންދާ ކަމުގެ ތުހުމަތެވެ. އެކަމަކު އީޕީއޭ އިން އެފަދަ ވާހަކަތައް ދޮގުކުރެ އެވެ.\n"އަޅުގަނޑުމެން ޔަގީންކުރަން ގަވާއިދުގައި ހުންނަ ހުރިހާ މަރުހަލާއަކުންކަން މި ޕްރޮސެސް މި ދަނީ،" އިއްބެ ވިދާޅުވި އެވެ.\nގަވާއިދުގައި އޮންނަނީ އީއައިއޭތައް ރިވިއުކުރާ މީހުން ހާމަ ނުކުރާ ގޮތަށެވެ. އެއީ މައްސަލައެއްގެ ގޮތުގައި ނަގާ މީހުން ބުނަނީ ރިވިއުކުރަނީ ކޮން ބައެއް ކަމާއި އެ މީހުން ކުރާ ކޮމެންޓްތަކަކީ ކޮބައިކަން އާއްމުންނަށް އެނގެން ޖެހޭނެ ކަމަށެވެ. އެކަމަކު އީޕީއޭ އިން ބުނަނީ އެހެން ގައުމުތަކުގައި ވެސް އަމަލުކުރާ ބެސްޓް ޕްރެކްޓީސްއަކީ މިއީ ކަމަށެވެ.\n"ރިޕޯޓެއް ރިވިއުކުރާ މީހާ އެންމެންނަށް އެނގެންޏާ ކިހާ ފަސޭހަވާނެތޯ، އެ މީހާ އަށް ނުފޫޒު ފޯރުވަން؟ ހާމަކުރީމާ އިތުރަށް ވަނީ ކޮން ރަނގަޅެއްތޯ ސުވާލަކީ،" އެ ތަނުގެ ޑިރެކްޓަ ޖެނެރަލް އިބްރާހީމް ނައީމް ވިދާޅުވި އެވެ.\n"ރިވިއުކުރާ މީހުންނާއި ޕްރޮޖެކްޓްގެ ޑިވެލޮޕަރާ ވާހަކަދެކެވި ކަންތައްތަކެއް ކުރެވުމަކީ ރަނގަޅު ކަމެއް ނޫން. ރިވިއުކުރީ ކާކުތޯ، ރިވިއުގައި އޭނާ ލިޔުނީ ކޯއްޗެއްތޯ އެ ހުރިހާ އެއްޗެއް ހާމަކުރަންޏާ އެކަން ކުރާނެ މީހަކު ވެސް ނުވާނެ. އެ މީހުން ވެސް ކޮންމެވެސް ކަހަލަ ސަލާމަތްތެރިކަމެއް ބޭނުންވާނެ."\nނައީމް ވިދާޅުވި ގޮތުގައި ރިވިއުކުރާ މީހުންގެ ކޮމެންޓްތައް އީޕީއޭ އިން ބަލައިނުގަންނަ ހާލަތްތައް ވެސް އަންނަ އިރު އެ ކޮމެންޓްތައް ހާމަކުރުމަކީ އިންސާފުވެރި ގޮތެއް ނޫނެވެ.\n"ދެ ރިވިއުއާ ތިބޭ އިރު، އެކަކު އިނދެދާނެ އޭތި ރިޖެކްޓްކޮށްފައި، އެކަމަކު ދެން ހުންނަ ރިވިއުއާގެ ކޮމެންޓަށް ބަލާފައި އަޅުގަނޑުމެން އޭތި އެޕްރޫވްކޮށްފާނެ،" އޭނާ ފާހަގަކުރެއްވި އެވެ.\n"ރިވިއުއާސް ރަނގަޅަށް ރިޕޯޓް ނުބަލާ ހުރިކަން ފާހަގަކުރެވިއްޖެއްޔާ ވެސް އަޅުގަނޑުމެން ހުންނާނެ ފިޔަވަޅު އަޅާފައި. އިތުރަށް ރިޕޯޓުތައް ނުދީ ދުވަސްކޮޅަކަށް ހިފަހައްޓާލާފައި ވެސް ހުންނާނެ،" ހަމްދާން ވިދާޅުވި އެވެ.\nއަވަސް ރިވިއު ހުއްޓާލަނީ\nއެހެން ބައެއް މައްސަލަތަކުގައި އީޕީއޭ އިން އިނގިލި ދިއްކުރަނީ ޕީޕީއެމް ސަރުކާރުން އީއައިއޭގެ އުސޫލުތަކަށް ގެނައި ބަދަލުތަކަށެވެ. ޓޫރިޒަމްގެ މަޝްރޫއުތަކަށް ހަދާ އީއައިއޭތަކުގެ މެންޑޭޓް ޓޫރިޒަމް މިނިސްޓްރީ އަށް ބަދަލުކުރި ކުރުން މިހާރު ވަނީ އިސްލާހުކޮށްފަ އެވެ. ނައީމް ވިދާޅުވި ގޮތުގައި "ޓޫރިޒަމް މިނިސްޓްރީން މިހާތަނަށް މިކަން ކުރި ގޮތަށް ވުރެ މިހާރު ހާސް ބައި ރަނގަޅުވާނެ" އެވެ.\nއީއައިއޭ ހެދުމުގެ ގަވާއިދަށް ގެނައި ބައެއް ބަދަލުތައް އުވާލަން އީޕީއޭ އިން ވަނީ ނިންމައިފަ އެވެ. ޚާއްސަ ގޮތެއްގައި، ރިވިއުކުރާ ދެ މީހުންނަށް 20،000 ރުފިޔާ ދީގެން ފަސް ދުވަހުގެ ތެރޭ ރިވިއު އަވަސް އަރުވާލައިގެން އެ މުއްދަތުގައި ހުރިހާ ކަމެއް ނިންމާ ގޮތަށް އޮތް އުސޫލެވެ. ގަވާއިދުގައި ދެން އޮތް ދެ ގޮތަކީ 10،000 ރުފިޔާ އަށް 10 ދުވަހުން އަދި 5،000 ރުފިޔާ އަށް 15 ދުވަހުން ރިވިއުކުރުވުމެވެ. އީޕީއޭ އިން ބުނީ ގަވާއިދަށް ބަދަލު ގެނެސް، މަދުވެގެން 10 ދުވަހުގެ މުއްދަތެއް ނަގާ ގޮތަށް ހަމަޖައްސާނެ ކަމަށެވެ. އެކަމަކު އޭރުން އަނެއްކާވެސް ވިޔަފާރިވެރިންގެ ފިއްތުންތައް ކުރިމަތިވާނެ ކަމުގެ ކަންބޮޑުވުން އެ ތަނަށް އެބަ އޮތެވެ. އިއްބެ ފާހަގަކުރެއްވި ގޮތުގައި އީއައިއޭ ކޮންސަލްޓެންޓުން ޑިވެލޮޕަރުންނަށް ނުބައި ވިސްނުމެއް ވިސްނައިދެނީ އެވެ.\n"އެންމެ ފުރަތަމަ އަޅުގަނޑުމެން ނަގަމުން އައީ 28 ދުވަހުގެ މުއްދަތެއް. އެއީ ރަނގަޅު އަދަދެއް. އިންޓަނޭޝަނަލް ބެސްޓް ޕްރެކްޓިސް އެއީ. އެކަމަކު ފާސްޓް ޓްރެކްކުރުން މި އޮތީ 28 ދުވަހުން، 14 ދުވަހުން، އެންމެ ފަހުން ގޮސް ފަސް ދުވަހަށް ހަދާފައި،" އޭނާ ވިދާޅުވި އެވެ.\n"އީއައިއޭ ކޮންސަލްޓެންޓުން ހަދާ ގޮތަކީ ބްލޭމް ޝިފްޓްކޮށްލަނީ. ޑިވެލޮޕަރު ހާދަ ލަސްވެއްޖެއޭ ބުނީމާ އެ މީހުން ބުނަނީ އީޕީއޭ އިން ލަސްވެގެންނޭ. އެކަމަކު ގަވާއިދުގައި މިވެނި ދުވަހެއްގެ ތެރޭގައި ޑިސިޝަން ސްޓޭޓްމެންޓް ދޭން ޖެހޭނެއޭ ބުނެފައި އޮއްވާ އަޅުގަނޑުމެންނަކަށް އޭތި ހިފަހައްޓައިގެން ނުވެސް ތިބެވޭނެ. އެކަމަކު އީއައިއޭ ކޮންސަލްޓެންޓުގެ ސަބަބުން އިންވެސްޓަރަށް އެ އިމްޕްރެޝަން ލިބިފައި އޮތީމާ އެ މީހުން ސަރުކާރަށް ޑިމާންޑްކުރަނީ މިކަން އަވަސްކުރަން."\nއިއްބެ ފާހަގަކުރެއްވި ގޮތުގައި ރިޖެކްޓްކުރާ އީއައިއޭތަކުގެ މައްސަލަ މިނިސްޓަރަށް އިސްތިއުނާފުކުރުމުން އަލުން ރިވިއުކުރާނެ މީހުން ކަނޑައަޅާ އިރު މިނިސްޓަރު ބޭނުން ބަޔަކު އިޚްތިޔާރުކުރެވޭ އުސޫލު ވެސް ބަދަލުކުރަން ޖެހޭކަން ކުޅުދުއްފުށީ އެއާޕޯޓު މައްސަލައިން ވަނީ ހާމަވެފަ އެވެ.\n"އީޕީއޭ އިން ކުރަން ޖެހޭ ކަންތައްތަކެއް ނުކުރެވޭ. އީޕީއޭގެ މައްސަލައެއް މި ކަމުގައި އެބަ އޮތް، ކަންތައް ހިނގާ ގޮތުން. އީޕީއޭ އިން ދައްކާ ވާހަކަ ދިމާނުވަނީ. ބުނޭ، މިކަން ކުރަމޭ އެކަން ކުރަމޭ. ކަން ކުރާ ނަމަ ނުކުންނާނެ ނަތީޖާ،"\nނައީމް ވިދާޅުވީ މިދިޔަ ސަރުކާރުގައި "މި ހުރިހާ ކަމެއް ވިޔާނުދާކޮށް އޮތް ދުވަސްކޮޅުގައި" ގޯސްކޮށް ކޮށްފައިވާ އެތައް ކަމެއް އިސްލާހުކުރަމުން އަންނަ ކަމަށެވެ.\n"ގަވާއިދަށް ބަދަލު ގެނައީ އޭރުގައި އޮތް ސަރުކާރުން ނާޖާއިޒުކޮށް މިކަން ކުރަން،" އޭނާ ވިދާޅުވި އެވެ.\n"އޭރު ކަންކަން ހުރި ގޮތް އެނގޭނެ ހުރިހާ އެންމެންނަށް ވެސް. ކޮންސަލްޓޭޝަނެއް ނުވެސް އޮވޭ. ތަންތަން ސިލެކްޓްކޮށްފައި ހުންނަނީ ވެސް ވަރަށް ވިޔާނުދާކޮށް. މިސާލަކަށް އަތޮޅެއްގައި އޮންނަ އެންމެ ދޫނި އަރާ ފިނޮޅާއި އެން ނަގާ ތަން އޮވެދާނެ ބަޔަކަށް ދީފައި، ލާރި ނަގާ، އެ ލާރިކޮޅު ކާލާފައި."\nއީޕީއޭގެ ހަމައެކަނި ފިޔަވަޅު: ނަސޭހަތާއި އިންޒާރު\nގިނަ އީއައިއޭތަކުގައި މައްސަލަތައް ހުންނަކަން އީޕީއޭ އިން ވެސް ފާހަގަކުރާ އިރު، ކޮޕީކޮށްފައި ހުންނަކަން ވެސް އެ ތަނަށް އެނގެ އެވެ. އެކަމަކު އީއައިއޭ ކޮންސަލްޓެންޓަކާ މެދު މިހާތަނަށް މާ ބޮޑު ފިޔަވަޅެއް އަޅައިފައި ނުވާ ކަމަށް އެ ތަނުން އެއްބަސްވެ އެވެ.\nމައްސަލަތައް ފާހަގަކުރެވުމުން ފިޔަވަޅު އެޅުމުގެ ބާރު ގަވާއިދުގެ ދަށުން އީޕީއޭ އަށް ލިބެ އެވެ. ކޮންސަލްޓެންޓު ރިޕޯޓު ހުށަހަޅަން ޖެހެނީ ވެސް، ދޮގު މައުލޫމާތެއް ދީފައި ނުވާނެ ކަމުގެ އިގުރާރަކާ އެކުގަ އެވެ.\n"ޕްލެޖަރައިޒްކޮށްފިއްޔާ ފިޔަވަޅު އެޅެން އެބަ އޮވޭ. އޭގައި އޮންނަނީ ޖޫރިމަނާއެއް،" އިއްބެ ފާހަގަކުރެއްވި އެވެ.\n"އެ މީހުން ކުރާ މަސައްކަތުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް މައްސަލައެއް ފެނިއްޖެއްޔާ، ބޯޑަށް ހުށަހަޅައިގެން ލައިސަންސް ހިފެހެއްޓުން ކަހަލަ ކޮންޓްރޯލްތަކެއް ވެސް އެބަހުރި،" ހަމްދާން ވިދާޅުވި އެވެ.\nއެކަމަކު ގަވާއިދުގައި ހުރި އެފަދަ ފިޔަވަޅުތައް ތަންފީޒެއް ނުކުރެ އެވެ. ނައީމް ވިދާޅުވީ "އެހާ ބޮޑު ފިޔަވަޅެއް" އަޅާފައި ނުވާނެ ކަމަށެވެ.\n"[އަޅާފައި ހުރި ފިޔަވަޅަކީ] ނަސޭހަތާއި އިންޒާރު ދިނުން،" އޭނާ ވިދާޅުވި އެވެ.\n"ވާ ގޮތަކީ އެހާ ގިނަ ކޮންސަލްޓެންޓުންނެއް އަދި ނޫޅޭ. އުޅެނީ ވިއްސަކަށް މީހުން."\nއިއްބެ ފާހަގަކުރެއްވި ގޮތުގައި މައުލޫމާތު މަދުވާ މައްސަލައިގައި ފިޔަވަޅެއް އެޅޭކަށް ނޯންނާނެ އެވެ. ސަބަބަކީ، ޓީއޯއާރުގައި ބުނާ އެއްޗެއް ސާފުނުވީ ކަމަށް ބުނެ ދިފާއުވުމުގެ ފުރުސަތު އޮންނާނެތީ އެވެ.\nއެކަމަކު ބައެއް ސީރިއަސް މައްސަލަތަކުގައި ވެސް ކޮންސަލްޓެންޓުން ރެކިގަންނަކަން ނައީމްގެ ވާހަކައިން ދޭހަވެ އެވެ.\n"ޑިވެލޮޕަރު އެހެން ރަށެއް ބޭނުންވެގެން ކޮންސަލްޓެންޓު ލައްވައި މި ރަށް ކަމުނުދެޔޭ ލިޔުއްވާފައި ވެސް އެބަހުރި. އެކަމަކު އޭގައި ވެސް ވާނެ ގޮތަކީ ދެލިގަނޑުގައި އެކަން ޖަސްޓިފައި ކޮށްދީފައި އޮތިއްޔާ އަޅުގަނޑުމެންނަށް ޖެހޭނީ ރިޖެކްޓްކޮށްލަން،" އޭނާ ވިދާޅުވި އެވެ.\nއެއީ އަނެއްކާވެސް، މަސްލަހަތު ފުށުއެރުމުން ނަތީޖާ ނުކުންނަ ގޮތުގެ މިސާލެކެވެ.\n"އީޕީއޭ އިން ދައްކާ ވާހަކަ ދިމާނުވޭ"\nއީއައިއޭ ކޮންސަލްޓެންޓުންނާ މެދު ފިޔަވަޅު ނޭޅުމަކީ އީޕީއޭ އަށް އެންމެ ބޮޑަށް ފާޑުކިޔުން އަމާޒުވާ އެއް މައްސަލަ އެވެ. އަނެއް ކަމަކީ ތިމާވެއްޓަށް ފޯރާ އަސަރުތައް ކުޑަކުރަން އީއައިއޭ ރިޕޯޓުގައި އަޅަން ބުނެފައި ހުންނަ ފިޔަވަޅުތައް އަޅާތޯ ބަލައި ނާޅާ މީހުންނާ މެދު އެކަށީގެންވާ ގޮތަކަށް ފިޔަވަޅު ނާޅާ މައްސަލަ އެވެ. އެއާއެކު، އިހުމާލުވުމާއި ނުފޫޒުތަކުގައި ޖެހުމުގެ ތުހުމަތު އެ ތަނަށް ވަނީ އަމާޒުވެފަ އެވެ.\n"އީޕީއޭ އިން ކުރަން ޖެހޭ ކަންތައްތަކެއް ނުކުރެވޭ. އީޕީއޭގެ މައްސަލައެއް މި ކަމުގައި އެބަ އޮތް، ކަންތައް ހިނގާ ގޮތުން. އީޕީއޭ އިން ދައްކާ ވާހަކަ ދިމާނުވަނީ. ބުނޭ، މިކަން ކުރަމޭ އެކަން ކުރަމޭ. ކަން ކުރާ ނަމަ ނުކުންނާނެ ނަތީޖާ،" ހުމޭދާ ވިދާޅުވި އެވެ.\n"ސަރުކާރުގެ އޮފީސްތަކުގައި ހުންނަ ލިމިޓޭޝަންސް އަންޑަސްޓޭންޑްވޭ. އެކަމަކު އެއީ ގަވާއިދު ތަންފީޒުކުރޭތޯ ބަލަން ތިބޭ ބައެއް."\nމަޝްރޫއުތައް ހިންގާ މީހުން އީޕީއޭ އަށް ގަވާއިދުން ހުށަހަޅަން ޖެހޭ މޮނިޓަރިން ރިޕޯޓުތައް ހުށަހަނާޅާކަން އެ ތަނުން ވެސް ފާހަގަކުރެ އެވެ.\n"ގަވާއިދުން މޮނިޓަރިންތަކެއް ނުލިބޭ. އެއާ މެދު އަޅުގަނޑުމެން ފިޔަވަޅުތައް ވެސް އަޅަމުން މި ގެންދަނީ،" ހަމްދާން ވިދާޅުވި އެވެ.\nއީއައިއޭ ރިޕޯޓުތަކާއި އެކަން ކުރަން ހަމަޖެހިފައި އޮތް އުސޫލުގައި ބޮޑެތި އެތައް މައްސަލަތަކެކެވެ. އީޕީއޭގެ ޒިންމާ އަދާނުކުރާ ކަމުގެ ކަންބޮޑުވުމެވެ. އައިޝާ ވިދާޅުވާ ގޮތުގައި އީއައިއޭތައް ގޯސްވަނީ ކޮންސަލްޓެންޓުންނަށް ބާރުފޯރުވެން ނެތް ނިޒާމީ މައްސަލަތަކަކާ ވެސް ހެދި ކަން ގަބޫލުކުރެއްވެ އެވެ. އެކަމަކު އޭނާ ދެކެވަޑައިގަންނަވާ ގޮތުގައި އެ ކަންކަމަށް ހައްލު ހޯދަން ބާރުއެޅުމުގެ ބަދަލުގައި އެ މީހުން ތިމާވެއްޓަށް ގެއްލުން ލިބޭ ގޮތަށް އަމަލުކުރަމުން ގެންދާކަށް ހުއްޖަތެއް ނެތެވެ؛ އަދި އެކަން ބަލައެއް ވެސް ނުގަނެވޭނެ އެވެ.\nތިމާވެށި ތަރައްގީގެ މަޝްރޫއުތައް ޓޫރިޒަމް އީޕީއޭ\n40 ކޮމެންޓް, 17 ރިއެކްޝަންސް\nތި ސިމާދު މެން ނަކީ މިހާރު ‘އީއައިއޭ’ މަހުޖަނުން\nއީ.ޕީ.އޭގެ ޑިރެކްޓަރ ޖެނެރަލްއަށް ދަންނަވަން: ރިވުއަރސް ސިއްރުވެފަ މި އޮންނަނީ އާންމުންނަށް. މިނިސްޓަރު ބޭނުން ރިވިއުއަރއެއް ހިޔާރު ކުރެވޭ. އެހެންވީމާ މިޖެހުނީ ކޮންތާކު؟ ހާމަކުރޭ!\nއީ.ޕޯ.އޭ އިން ކުޅުދުއްފުށީ އީ.އައި.އޭ ރިޖެކްޓްކޮށްފަ އެވާހަކަ އެދުވަހު މީޑީއާގަ ނުބުނެ މިނިސްޓަރުގެ ޑިޝިޝަން ދިފާއު ކުރަން ވާހަކަ ދެއްކީ ކީއްވެ؟\nއައިޝާ ޔޫ.އެން.ޑީ.ޕީ ގޮވައިގެން ކޯޓަށް ވަޑައިގަތީ އީ.އައި.އޭގެ ޕްރިކޯޝަނަރީ ޕްރިންސިޕަލްގެ ދަށުން އެކަމަށް ހިންހަމަ ނުޖެހިގެންތޯ ވިދާޅުވި ނަމަ ވަރަށް ފުރިހަމަ ވީސް.\nޢީ.އައި.އޭ ހެދުން ހުއްޓައިލުމަށް ގޮވާލަން. އީ.ޕީ.އޭ ވެސް އުވާލަންވީ. ތިކަންތައް ކުރަން ހަވާލުކުރަންވީ ސޭވް ދަ މޯލްޑިވްސް އަށާއި އީކޯ ކެއަރ އަށާއި ރިނިއުބަލް އެނަޖީ މޯލްޑްވިސްއަށް\nއީޕީއޭގެ ވަޒީފާގައި ތިބި ވެރިން އީއައިއޭ ރިވިއުކުރުމާއި އެކަމަށް ލާރި ނެގުން ހުއްޓާލަންވީ. ޕްރޮސެސް ޓްރާންސްޕޭރަންޓް ކުރަންވީ. ތި ސިއްރު ރިވިއުކުރާ މީހުންގެ ލިސްޓު ހާމަކޮށްލަންވީނު.\nމިނިސްޓަރ ތޯރިޤަށް ލިބޭބާރުން ކުޅުދުއްފުށި ކުރިއަށް ގެންދަން ނިންމި ގޮތަށް ހަމަ އެބާރުގެ ބޭނުންކޮށްގެން ށ. ފަރުކޮޅުގައި އެއަރޕޯޓްއަޅަން އީއައިއޭއިން އޯކޭ ދިނީމައިވެސް އީޕީއޭގެ ލަފާގެ މަތިން އެއަރޕޯޓް ނާޅަން ނިންމިކަންވެސް ފާހަގަ ކޮށްލިނަމަ ފުރިހަމަވީސް.\nއާސިޔަތު އަށް ހިތުގެ އަޑިން ޝުކުރު އަދި މިކަހަލަ ބައިވަރު މައްސަލަތައް އެބަހުރި ބިދޭސީން ގެ ގިނަމައސްސަލަ ތަކާ މިހެންގޮސް ބައިވަރު\nއީއައިއޭތަކުގައި ކިލަނބުކަމެއްނޯންނާނެއެވެ. ކިލަނބުކަންއަނަނީ އަހަރުމެންގެ މަސްވެރިކަމަށާއި ދިރިއުޅުމަށެވެ. އީއައިއޭހަދައިގެން ކޮންނަތަންތަނާއި، ހިއްކާތަންތަނުގައި ޤުދުރަތީދިރުންހުންނަކަމާއި، އެކަންކަމަކީ ވެއްޓަށް ކިހާނާޒުކު އަދިގެއްލުންދޭކަމެއްކަން ތީއްޗެއްހަދާމީހުނަށް ކޮންމެވެސް މިންވަރަކަށް އެނގޭނެއެވެ. ނޭނގޭނީ ޢާމުރަޢިއްޔަތުންނަށެވެ. ފުރިހަމަޔަށްއެނގުނަސް ޤަބޫލުކުރާކަށް ބޭނުމެއްނުވެއެވެ. ކަންވާނީވެސް އެހެންކަން ޤަބޫލުކުރަންޖެހެއެވެ.\nއީޕީއޭގެ ޑިރެކްޓަރ ގެ ބަސްމަގު ހާދަ ހަޑިއޭދޯ؟ އޭނާއަކީ ސިޔާސީ މަގާމެއްގައި ހުރި މީހުއްތޯ އެވަރަށް ކުރީގެ ސަރުކާރަށް އެއްޗެހި ކިޔަނީ؟ އެ ނޭތްގާނީ ކަންކަން ކުރި ދުވަސްވަރު އީޕީއޭގެ ބޮޑަކަށް ހުރީ ކާކުތޯ؟ ކީއްވެތޯ އެއްޗެއް ނުބުނީ؟ ކީއްވެތޯ އިސްތިއުފާ ނުދިނީ؟ ސަރުކާރު ބަދަލުވީމައިވެސް ކީއްވެތޯ އަދިވެސް ކަންކަން ރަނގަޅު ނުވެގެން މިއުޅެނީ؟ ކޮންސަލްޓަންޓުން ބޮލަށް ކަނޑާލާފަ ކަންކަން ރަނގަޅު ކުރަން ހުރިހާ ބާރެއް އޮތްމީހާ މިހުންނަނީ ކަމެއް ނުކޮށް!!!\nރަޝް ހަނދާން ނެތުނަސް އަހަރެމެން ހަނދާނެއް ނުނެތޭ. އީޕީއޭއިން އެވާހަކަ ދައްކަންފެށީމަ އީޕީއޭއިން ކުރަމުންއައި އީއައިއޭ އާބެހޭ ހުރިހާ މަސައްކަތެއް ޓޫރިޒަމް މިނިސްޓްރީގެ ދަށަށް (އަދީބުގެ ދަށަށް) ބަދަލުކުރީ. އެކަންތައް ރިވަރސްކުރީ މިސަރުކާރުއައި ފަހުން.\nނައީމްއަކީ މިކަހަލަ ތަނެއް މެނޭޖްކުރުމަށް ކުފޫ ހަމަވާމީހެއް ނޫން. އޭނަ އަކީ ފީލްޑް ސުޕަވައިޒަރެއް. ކުދިމަސް އަދި ހުއިފިލާޑާ ދިރުވާ އާލާކުރަން ފިޝަރީޒްގައި އުޅުއްވި ބޭކަލެއް. ނޭގޭ އޭނައަށް އީޕީއޭގެ ޑީޖީ ކަންލިބުނީ ކިހިނެއްކަމެއްވެސް.


SunOnline: Mask naalhaigen joorimanaa kuri meehunge jumla adhahu haahun mahchah\nމާސްކު ނާޅައިގެން ޖޫރިމަނާކުރި މީހުންގެ ޖުމުލަ އަދަދު ހާހުން މައްޗަށް\nއަހުމަދު މިޒްޔާލް 25 Aug 2020, 22:49\nކޮވިޑާ ގުޅިގެން ބޭރަށް ނިކުމެ އުޅޭއިރު މާސްކު އަޅަން މަޖުބޫރުކުރި އެންގުމާ ހިލާފުވެގެން ޖޫރިމަނާ ކުރި މީހުންގެ އަދަދު 1010އަށް އަރައިފި އެވެ.\nއެޗްއީއޯސީން މިރޭ ބޭއްވި ނޫސްވެރިންގެ ބައްދަލުވުމުގައި އެޗްޕީއޭގެ ޑޮކްޓަރު، ޑރ. އިބްރާހިމް އަފްޒަލް ވިދާޅުވީ މާސްކު ނާޅައިގެން މިހާތަނަށް ޖުމުލަ 1010 މީހަކު ޖޫރިމަނާކޮށް، 2637 މީހަކަށް ނަސޭހަތްތެރިވެފައިވާ ކަމަށެވެ.\nއޭގެ ތެރެއިން 56 މީހަކަށް ނަސޭހަތްތެރިވެ، 29 މީހަކު ޖޫރިމަނާކޮށްފައިވަނީ އިއްޔެ ހަވީރު 6:00 އިން ފެށިގެން ހިނގި 24 ގަޑިއިރުގެ ތެރޭގަ އެވެ.\nމީގެ އިތުރުން ޑރ. އަފްޒަލް ވިދާޅުވީ ލޮކްޑައުންއާ ގުޅިގެން ކާފިއު އިއުލާނުކޮށްފައިވާ ވަގުތުގައި ބޭރުގައި އުޅެގެން ފާއިތުވެދިޔަ 24 ގަޑިއިރުގެ ތެރޭގައި 97 މީހަކަށް ނަސޭހަތްތެރިވެ، 52 މީހުން ޖޫރިމަނާކޮށްފައިވާ ކަމަށެވެ.\nމާސްކު ނާޅައި އުޅޭނަމަ ފުރަތަމަ ފަހަރު ނަސޭހަތްދީ، އެކަން ތަކުރާރު ކުރާނަމަ 1000 ރުފިޔާ އިން ޖޫރިމަނާ ކުރެ އެވެ.\nމީގެ އިތުރުން ރޭގަނޑު 10 އިން ފަތިހު ފަހަކަށް ބޭރުގައި އުޅުން މަނާކޮށް މިވަގުތުތަކުގައި ބޭރުގައި އުޅޭ މީހުންނަށް ނަސޭހަތްދީ، ތަކުރާރު ކުރާނަމަ 1000 ރުފިޔާ އިން ޖޫރިމަނާ ކުރެ އެވެ.\nހަމައެއާއެކު ރޭގަނޑު 8:00 އިން ފަތިހު 5:00 އަށް މާލެ ސަރަހައްދުގައި އެއްގަމު އުޅަނދު ދުއްވުންވެސް ވަނީ މަނާކޮށްފައެވެ. މި އެންގުމާ ހިލާފުވާނަމަވެސް ހަމަ އެއް އުސޫލެއްގެ ދަށުން ފިޔަވަޅު އަޅާނެ އެވެ.\nރާއްޖެއިން މިހާތަނަށް ބަލި ޖެހުނު މީހުންގެ ޖުމްލަ އަކީ 7،047 އެވެ. މިހާރު ބައްޔަށް ފަރުވާ ހޯދަމުން ދަނީ 2،580 މީހުންނެވެ. ޖުމްލަ 4،439 މީހުން ވަނީ ބަލިން ފަސޭހަވެފައެވެ.\nމިހާތަނަށް މި ބަލީގައި 28 މީހަކު ރާއްޖޭގައި ވަނި މަރުވެފައެވެ.


އޮފިޝަލް ޔުނިފޯމްގެ ފޮތިހޯދުމުގެ\nއާޔުނިފޯމްގެ ފޮތި ރާއްޖެ އެތެރެކޮށް ވިއްކުމަށް ހުޅުވާލުން\nމިސްކޫލްގެ ނަންބަރު: KS-B/2019/14 އިއުލާން އާއި ގުޅިގެން އެކަށީގެންވާ ވަރަށް އެސްޓިމޭޓް ހުށައަޅާފައި ނުވާތީ އެއިއުލާން ބާތިލްކޮށްފީމެވެ. ވީމާ އަލުން އާޔުނިފޯމްގެ ފޮތި ރާއްޖެ އެތެރެކޮށް އާންމުކޮށް ވިއްކުމަށް ހުރިހާފަރާތްތަކަށްވަނީ ހުޅުވާލެވިފައެވެ.\nވީމާ މިކަމަށް ޝައުޤްވެރިވެލައްވާ ފަރާތްތަކުން 09 ސެޕްޓެމްބަރ 2019 ވަނަދުވަހުގެ 8:30 އިން 12 ސެޕްޓެމްބަރ 2019 ވަނަދުވަހުގެ 14:00 އަށް ސްކޫލުގައި ރެޖިސްޓްރީ ކުރުމަށްފަހު މައުލޫމާތާއި ފޮތީގެ ސާންޕަލް ގެންދެވުން އެދެމެވެ. އަދި 19 ސެޕްޓެމްބަރ 2019 ވަނަދުވަހުގެ 11:00 އަށް ފޮތީގެ ސާންޕަލް އަދި އެސްޓިމޭޓް ހުށައެޅުއްވުމަށް ދެންނެވީމެވެ. މިމުއްދަތުގައި ރެޖިސްޓްރީ ނުކުރައްވާ ފަރާތްތަކަށް މިބިޑުގައި ބައިވެރިނުވެވޭނެ ވާހަކަ ދެންނެވީމެވެ.\n09 މުހައްރަމް 1441ހ\n08 ސެޕްޓެމްބަރ 2019މ


SunOnline: Sanjay ah fuppaamey ge cancer jehijje\n11 Aug 2020, 23:43\nބޮލީވުޑްގެ ކާމިޔާބު އެމްޓަރު ސަންޖޭ ދަތަށް ފުއްޕާމޭގެ ކެންސަރު ޖެހިފައިވާ ކަމަށް އިންޑިއާގެ މީޑިއާ ރިޕޯޓުތައް ބުނެފިއެވެ.\nނޭވާލުމަށް އުނދަގޫވާތީ މި މަހު އަށް ވަނަ ދުވަހު މުމްބާއިގައި ހުންނަ ލީލާވާތީ ހޮސްޕިޓަލުގައި ސަންޖޭ އެޑްމިޓުކުރިއެވެ. އޭނާ ވަނީ ކޮވިޑަށް ޓެސްޓުވެސްކޮށްފަ އެވެ. ނަމަވެސް ވައިރަހަށް އޭނާ ވަނީ ނެގެޓިވް ވެފައެވެ.\nހޮސްޕިޓަލުން ދޫކޮށްލުމުން ސަންޖޭ ކުރި ޓުވީޓެއްގައި އޭނާ ފިލްމީ ދާއިރާގެ މަސައްކަތާ ކުޑަ ދުވަސްކޮޅަކަށް ދުރަށް ޖެހިލަން ނިންމާފައިވާކަން ވަނީ އިއުލާނުކޮށްފައެވެ. އަދި ކުޑަ ބްރޭކެއް ނެގީ ސިއްހީ ފަރުވާއެއް ހޯދުމަށް ކަމަށާއި، ކުށް ހީތަށް ނުކުރުމާއި އޭނާއާމެދު ފިކުރު ނުކުރުމަށް ސަޕޯޓަރުންގެ ކިބައިން އެދިފައިވެއެވެ.\nނަމަވެސް ފިލްމު ކްރިޓީކް، ކޯމަލް ނެހެތާ ކުރި ޓުވީތެއްގައި ބުނެފައި ވަނީ ސަންޖޭ އަށް ފުއްޕާމޭގެ ކެންސަރު ޖެހިފައިވާ ކަމަށެވެ.\nސަންޖޭގެ ގާތް ރައްޓެއްސަކާ ހަވާލާދީ ނޫހެއްގައި ބުނެފައި ވަނީ، ސަންޖޭއަށް ވަރަށް އަވަހަށް ފަރުވާ ބޭނުންވާ ކަމަށާއި، އަވަހަށް ފަރުވާ ކުރެވިއްޖެނަމަ ބަލިން ރަނގަޅުވުމުގެ ފުރުސަތު އޮތް ކަމަށެވެ. އެހެންކަމުން ވަރަށް އަވަހަށް ފަރުވާއަށް ސަންޖޭ އެމެރިކާއަށް ފުރާނެ ކަމަށެވެ.\nސަންޖޭގެ އަނބިމީހާއާއި ކުދިން މިވަގުތު ތިބީ ދުބާއީގައެވެ.\n"ލާލް ސިންގް ޗައްޑާ"ގެ ޝޫޓިން އަށް ކަރީނާ ދިއްލީއަށް\nދުނިޔޭގެ އެންމެ ނުފޫޒު ގަދަ މީހުންގެ ލިސްޓުގައި އަޔޫޝްމަން


ޕަބްލިޝްކުރި ތާރީޚް: 27 ފެބުރުވަރީ 2019\nމަޤާމުގެ މަސައްކަތާއި ގުޅޭ ތަޢުލީމީ ރޮނގަކުން ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤައުމީ ސަނަދުތަކުގެ އޮނިގަނޑު ލެވެލް5ނުވަތަ6ގެ ސަނަދެއް ޙާޞިލުކޮށްފައިވުމާއެކު، މަޤާމުގެ މަސައްކަތުގެ ދާއިރާއެއްގައި މަދުވެގެން4އަހަރު ދުވަހުގެ ތަޖުރިބާ ލިބިފައިވުން.\n2. މަޤާމުގެ މަސައްކަތާއި ގުޅޭ ތަޢުލީމީ ރޮނގަކުން ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤައުމީ ސަނަދުތަކުގެ އޮނިގަނޑު ލެވެލް7ނުވަތަ 8 ގެ ސަނަދެއް ޙާޞިލުކޮށްފައިވުމާއެކު، މަޤާމުގެ މަސައްކަތުގެ ދާއިރާއެއްގައި މަދުވެގެން2އަހަރު ދުވަހުގެ ތަޖުރިބާ ލިބިފައިވުން.\n3. މަޤާމުގެ މަސައްކަތާއި ގުޅޭ ތަޢުލީމީ ރޮނގަކުން ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤައުމީ ސަނަދުތަކުގެ އޮނިގަނޑުގެ ލެވެލް9އިން ފެށިގެން މަތީ ސަނަދެއް ޙާސިލްކޮށްފައިވުން.\nމަޤާމަށް އެދި ހުށަހަޅަންޖެހޭ ތަކެތި ހުށަހަޅާނީ 2019 މާރިޗު 19 ވާ އަންގާރަ ދުވަހުގެ 12:00 ގެ ކުރިން، މޯލްޑިވްސް ލޭންޑް އެންޑް ސަރވޭ އޮތޯރިޓީ (އަމީނީމަގު،މާލެ) ގެ ކައުންޓަރަށެވެ. ވަޒީފާއަށް އެދޭ ފޯމާއި ލިޔުންތައް އީމެއިލް mlsa@planning.gov.mv މެދުވެރިކޮށްވެސް ބަލައިގަނެވޭނެއެވެ. އިޢުލާނުގެ ސުންގަޑި ހަމަވުމުގެ ކުރިން ސަރުކާރުން އަލަށް ބަންދު ދުވަހެއް ކަނޑައަޅައިފިނަމަ އެކަނޑައަޅާ ދުވަހުގެ ޢަދަދަށް ވަޒީފާއަށް އެދޭ ފޯމު ބަލައިގަނެވޭނެއެވެ. އެޕްލިކޭޝަން ފޯމާއެކު ހުށަހަޅަންޖެހޭ ހުރިހާ ލިޔުންތައް ހުށަހަޅާފައި ނުވާނަމަ އެޕްލިކޭޝަން ބާޠިލުކުރެވޭނެއެވެ.\nމި މަޤާމަށް މީހަކު ހޮވުމަށް ބޭއްވޭ އިންޓަވިއު އޮންނާނީ، 2019 މާރިޗު 26 އާއި 2019 އޭޕްރީލް 16 އާއި ދެމެދު، މޯލްޑިވްސް ލޭންޑް އެންޑް ސަރވޭ އޮތޯރިޓީ (އަމީނީމަގު، މާފަންނު / މާލެ) ގައެވެ.


Firimeehaa bandhu kurumaa gulhigen Shilpa Shooting tha cancel kohfi - AO News\nފިރިމީހާ ބަންދުކުރުމާއި ގުޅިގެން، ޝިލްޕާ ޝޫޓިންތައް ކެންސަލްކޮށްފި\nބަރަހަނާ ފިލްމުތަކެއް ހަދަމުންދާ މައްސަލައެއްގެ ތުހުމަތުގައި ބޮލީވުޑްގެ ބަތަލާ ޝިލްޕާ ޝެޓީގެ ފިރިމީހާ ރާޖް ކުންދުރާ ހައްޔަަރުކުރުމާއި ގުޅިގެން ޝިލްޕާ އޭނާގެ ބައެއް ޝޫޓިންތައް ކެންސަލްކޮށްފިއެވެ.\nމި މައްސަލަ އާއި ގުޅިގެން އަދި މިހާތަނަށް ޝިލްޕާ އެއްވެސް ވާހަކައެއް ދައްކާފައިނުވާއިރު، އަންގާރަ ދުވަހު އޮތް ‘ސުޕަ ޑާންސަރ ސީޒަން4’ ގެ ޝޫޓިންއަށްވެސް އޭނާ ގޮސްފައެއް ނުވެއެވެ. އަނޫރާގް ބާސޫ އާއި ގީތާ ކަޕޫރާ އެކު ސުޕަ ޑާންސަރ ގައި ޖަޖެއްގެ ރޯލުން ފެނިގެންދާ ޝީލްޕާ އެ ދުވަހުގެ ޝޫޓިން އަށް ގޮސްފައިނުވާއިރު ބައެއް އިންޑިއާގެ މީޑިއާތަކުން ރިފޯޓްކޮށްފައިވާ ގޮތުން، ފުރިމީހާގެ މި އަމަލާއި ގުޅިގެން ޝިލްޕާއަށްވަނީ ވަރަށް ބޮޑަށް އަސަރުކޮށްފައެވެ. އަދި މި ވަގުތު ދަރިންގެ ކަންކަމަށް ހާއްސަ ސަމާލުކަމެއްދީގެން ގޭގައި މަޑުކުރަން ޝިލްޕާ ބޭނުންވާކަމަށްވެސް ރިޕޯޓްތައްވަނީ ބުނެފައެވެ.\nބަރަހަނާ ފިލްމުތަކެއް ހަދައި އެ އެއްޗެހި މޮބައިލް ޕްލެޓްފޯމެއްގައި ދައުރުކުރަމުންދާ ކަމުގެ ތުހުމަތުގައި ރާޖް ހައްޔަރުކޮށްފައިވަނީ ހޯމަ ދުވަހުއެވެ. އަދި މި މަހުގެ 23 ވަނަ ދުވަހާއި ހަމައަށް އޭނާ ފުލުހުންގެ ބެލުމުގެ ދަށުގައި ބެހެއްޓުމަށް ކޯޓުން ވަނީ އަމުރު ނެރެފައެވެ.\nމިކަމާ ގުޅިގެން މުމްބާއީ ޕޮލިސް ކޮމިޝަނުން މީޑިއާތަކަށް ދިން ބަޔާނެއްގައި ބުނީ ރާޖް ހައްޔަކުރީ އޭނާއާ ގުޅޭ ގޮތުން މި އަހަރުގެ ފެބްރުއަރީ މަހުގެ ތެރޭގައި މުމްބާއީގެ ކްރައިމް ބްރާންޗަށް ހުށަހެޅި މައްސަލައަކާ ގުޅިގެން ކަމަށެވެ. އަދި މިހާތަނަށް މި މައްސަލައާ ގުޅިގެން ހިންގި ތަހުގީގަށް އެނގިފައިވާ ގޮތުގައި ބަރަހަނާ ފިލްމު ހަދައި، މޮބައިލް އެޕެއްގައި ދައުރުކުރުމުގެ ފަހަތުގައި އިސްކޮށް ހުރީ ރާޖްއެވެ،


Firihenehgge Bandun 12 Kilo Ge Tumor Eh Nagaifi - Vaguthu\nފިރިހެނެއްގެ ބަނޑުން 12 ކިލޯގެ ޓިއުމަރެއް ނަގައިފި\nމީގެ ހަ މަސް ކުރިން އެންމެ ފުރަތަމަ އުޅެން ޖެހުނީ ބަނޑުގައި ރިއްސާތީއެވެ. ބަނޑުގައި މާބޮޑަށް ރިއްސައިގެން ކެތްނުވެގެން އުޅުމުން ފުރަތަމަ ހިތައް އެރީ އެއީ އެސިޑިޓީގެ ސަބަބުން ދިމާވާކަމެއް ކަމަށެވެ. އެކަމަށް ގޭގައި ތަފާތު ބާވަތްތައް ބޭނުން ކުރިއެވެ.\nނަމަވެސް ކުއްލިއަކަށް ޗަމްޕަ ލާލް ނަމަކަށް ކިޔާ މި މީހާއަށް ބަދަލު އަންނަން ފެށުމުން މިއީ އާދައިގެ ކަމެއް ނޫންކަން އޭނާއަށް އެނގިގެން ދިޔައެވެ. ޗަމްޕަގެ ބަނޑު ބޮޑުވެ ހީވަނީ ވިހަން ތައްޔާރުވެފައި އިން މީހެއް ހެންނެވެ.\nއުމުރުން 62 އަހަރުގެ ޗަމްޕަ އެންމެ ފަހުން ނިންމީ ޑޮކްޓަރަށް ދެއްކުމަށެވެ. އޭނާ ޑޮކްޓަރަށް ދެއްކީ އިންޑިއާގެ ދިއްލީގައި ހުންނަ ސިރް ގަންގާ ރަމް ހޮސްޕިޓަލަށެވެ. އެ ހޮސްޕިޓަލަށް އޭނާ ދެއްކުމާއެކު ޑޮކްޓަރުން ބޮޑު އޮޕަރޭޝަނެއް ކުރިއެވެ.\nއޭނާގެ ބަނޑުގައި އޮތް ޓިއުމަރުގެ ބަރުދަން 12 ކިލޯއަށް އަރައެވެ. ޑޮކްޓަރުންނާއި ހަވާލާދީ އިންޑިއާ ނޫސްތައް ބުނާގޮތުގައި، އޭނާ ޑޮކްޓަރަށް ނުދައްކާ ގިނަ ދުވަސްވި ނަމަ ސަލާމަތްވާނެ ކަމުގެ އެއްވެސް އުއްމީދެއް ނޯންނާނެ ކަމަށެވެ. އަދި އެ ޓިއުމަރު ދިޔައީ އޭނާގެ ހަށިގަނޑަށް ބޮޑެތި ގެއްލުންތައް ދެމުން ކަމަށްވެސް ޑޮކްޓަރުން ވަނީ ބުނެފައެވެ.\nއެހެންވެ އޭނާގެ އޮޕަރޭޝަން ކުރަންވެސް ޖެހުނީ ހަށިގަނޑުގެ ގިނަ ގުނަވަންތަކެއް އޮޕަރޭޝަންކޮށް ނަގައިގެންކަމަށްވެސް ޑޮކްޓަރުން ވަނީ ބުނެފައެވެ.\nމިހާރު ޗަމްޕަގެ ހާލު އަންނަނީ މަޑު މަޑުން ރަނގަޅުވަމުންނެވެ.


France ge Raees Macron kankashi mathy jehi meeha ah jalu hukumeh\nެމެކްރޮން ކަންކަށި މަތީގައި ޖަހާ މަންޒަރު ފެންނަ ވިޑިއޯގެ މަްންޒަރެއް\nރައީސް މެކްރޮން ކަންކަށިމަތީގައި ޖެހި މީހާއަށް ޖަލު ހުކުމެއް\n11 ޖޫން 2021 - 06:34:38\nފްރާންްސްގެ ރައީސް އެމެނުއެލް މެކްރޮން ކަންކަށިމަތީގައި ޖެހި މީހާއަށް ޖަލަށް ލުމަށް ހުކުމް ކޮށްފިއެވެ.\nރައީސް މެކްރޮން ކަންކަށި މަތީގައި ޖަހާފައިވަނީ ދެކުނު ހުޅަނގު ފްރާންސްގެ ޑްރޯމްގައި އެގައުމުގެ ރައްޔިތުންނާއި ބައްދަލުކޮށް ވާހަކަ ދައްކަވަމުން ދަނިކޮށެވެ.\nމިދިޔަ އަންގާރަ ދުވަހު ހިނގި މިހާދިސާއާ ގުޅިގެން ދެމީހަކު ހައްޔަރުކޮށްފައިވާއިރު، އެ ހާދިސާގެ މަންޒަރު ފެންނަ ވީޑިއޯތައް މިހާރު އަންނަނީ ސޯޝަލް މީޑިއާގައި ދައުރުވަމުންނެވެ.\nއެ ވީޑިއޯއިން ފެންނަނީ ރައީސް މެކްރޮން އެ ސަރަހައްދުގައި ތިބި މީހުންނާ ސަލާން ކުރައްވަމަުން ދަނިކޮށް ފެހި ކުލައިގެ ޓީޝާޓެއް ލައިގެން ހުރި މީހެއް ކުއްލިއަކަށް ރައީސް ކަންކަށި މަތީގައި ޖަހާ މަންޒަރެވެ. އެއާއެކު ރައީސްގެ ސެކިއުރިޓީންގެ ބަޔަކު ރައީސް އެސަރަހައްދުން ދުރަށް ގެންދާތަން ފެންނަ އިރު އަނެއް ބަޔަކު ރައީސް ގައިގަ ޖެހި މީހާ ހައްޔަރު ކުރުމުގައި އުޅޭ މަންޒަރު ފެނެއެވެ.\nއެ މައްސަލައިގައި ހައްޔަރުކުރެވުނު އުމުރުން 28 އަހަރުގެ ޑެމިއަން ޓަރެލް އަށް ވަނީ ހަތަރު މަހުގެ ޖަލު ހުކުމެއް ކޮށްފައެވެ. އޭގެ އިތުރުން އެނާއަށް ދުވަހަކުވެސް ސަރުކާރު ވަޒީފާއެއް ނުލިބޭނެ ގޮތަށް ހަދައި ފަަސް އަހަރުވަންދެން އެއްވެސް ހަތިޔާރެއް ގެންގުޅުން މަނާކޮށްފައި ވެއެވެ.\nކޯޓުގައި އޭނާ ވަނީ އޭނާއަކީ ހަރުކަށި ގައުމީ ވަންތަ މީހެއް ކަމަށާއި އަދި އޭނާ އަކީ 2018 އާއި 2019 ގައިި މެކްރޮންްގެ ވެރިކަން ގުޑުވާލި ޔެލޯވެސްޓް އިކޮނޮމިކް ޕްރޮޓެސްޓް މޫވްމަންްޓްގެ މެމްބަރެއް ކަމުގައި ބުނެފައެވެ.\nއޭނާ ވަނީ މެކްރޮން އަށް ދެވުނު ހަމަލާ އަކީ ކުރިން އެއްވެސް ވަރަކަށް ރޭވިފައިވާ ކަމެއް ނޫން ކަމަށް ބުނެފައެވެ.\nޕީކޭކޭ ޓެރަރިސްޓުން މިސްކިތަކަށް ހަމަލާދީފި


JSC ge report aa Uhthama Fandiyaaru havaaleh nuvi\nޖޭއެސްސީގެ ރިޕޯޓާ އުއްތަމަ ފަނޑިޔާރު ހަވާލެއް ނުވި\nއުއްތަމަ ފަނޑިޔާރު ދީދީ: ޖޭއެސްސީގެ ރިޕޯޓާ ހަވާލެއް ނުވި - ފޮޓޯ: މުހައްމަދު އަފްރާހް | އަވަސް\nސުލޫކީ މައްސަލަ ބެލުމަށްފަހު ޖަވާބުދާރީވުމަށް ތަހުގީގު ރިޕޯޓް ޖުޑީޝަލް ސާވިސް ކޮމިޝަން (ޖޭއެސްސީ)އިން ފޮނުވުމުން އެއާ ހަވާލުވުމަށް އުއްތަމަ ފަނޑިޔާރު ޑރ. އަހުމަދު އަބްދުﷲ ދީދީ ދެކޮޅު ހައްދަވައިފި އެވެ.\nޖޭއެސްސީއިން މިއަދު ސުޕްރީމް ކޯޓަށް ތަހުގީގު ރިޕޯޓެއް ފޮނުވާފައިވާކަން ހާމަކުރި ނަމަވެސް އެއީ ކޮން މައްސަލައަކާ ގުޅޭ ރިޕޯޓެއް ކަމެއް ނުބުނެ އެވެ.\nރިޕޯޓް ސުޕްރީމް ކޯޓަށް ޖޭއެސްސީއިން ގެންދިޔުމުން އެ ރިޕޯޓާ ހަވާލުނުވެ، ސުޕްރީމް ކޯޓުން ރިޕޯޓް އަނބުރާ ފޮނުވާލާފައިވާ ކަމަށް ވަނީ މައުލޫމާތު ލިބިފަ އެވެ. އެއީ ގާނޫނީ ގޮތުން ބަލައިގަންނަން ޖެހޭ ރިޕޯޓެއް ނޫން ކަމަށް ސުޕްރީމް ކޯޓުން ދެކޭ ކަމަށް ބުނެ އެވެ. ސުޕްރީމް ކޯޓުން ރިޕޯޓް އަނބުރާ ފޮނުވާލުމުން ޖޭއެސްސީއިން ވެސް އެ ރިޕޯޓާ އަލުން ހަވާލުވުމަށް ދެކޮޅު ހަދާފައިވާ ކަމަށްވެ އެވެ.\nނަމަވެސް މިކަމާ ގުޅިގެން އެ ދެ ތަނުގެ ވެސް ބަހެއް ނުލިބުނެވެ.\nއުއްތަމަ ފަނޑިޔާރާއި ޖޭއެސްސީއާ ދެމެދު މައްސަލަ ހޫނުވެފައިވާއިރު ޖޭއެސްސީއިން ދަނީ އުއްތަމަ ފަނޑިޔާރުގެ ގިނަ ސުލޫކީ މައްސަލަތަކެއް ބަލަމުންނެވެ.\nއެންމެ ފުރަތަމަ ޖޭއެސްސީއިން ބަލަން ފެށީ ސުޕްރީމް ކޯޓުން ގާނޫނޫ އަސާސީއާ ހިލާފަށް ނިންމާފައިވާ ކަމަށް ބުނާ މައްސަލަތެކެވެ. އެ މައްސަލަތައް ބަލަން ފަށައި، އެ ކޮމިޝަނަށް ހާޒިރުވާން އެންގެމުން އެކަމާ ދެކޮޅު ހައްދަވައި ބަޔާނެއް ނެރުއްވި އެވެ. އެ ބަޔާނުގައި ޖޭއެސްސީއަށް ނެތް ބާރުތައް ބޭނުން ކުރާ ކަމާއި ޒިންމާއަށް ހުރަސް އަޅައި ޖުޑިޝަރީ ކޮންޓްރޯލް ހޯދަން އުޅޭ ކަމަށް އުއްތަމަ ފަނޑިޔާރު ތުހުމަތު ކުރައްވާފައިވެ އެވެ.\nއެ ބަޔާނުގައި ޖޭއެސްސީއަށް ބޮޑެތި ތުހުމަތުތަކެއް ކުރުމާ ގުޅިގެން ޖޭއެސްސީއިން ވަކި ސުލޫކީ މައްސަލައެއް ބަލަން ނިންމި އެވެ. އަދި އޭގެ ފަހުން ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ އެސްޖީއަށް ބިރު ދައްކައި އިންޒާރު ދެއްވި ކަމަށް ބުނާ މައްސަލައެއް ވެސް ޖޭއެސްސީއިން ބަލަން ފެށި އެވެ.\nއެސްޖީއަށް އިންޒާރު ދިން މައްސަލަ ބަލަން ފެށުމާއެކު ވެސް އުއްތަމަ ފަނޑިޔާރު އެކަން ދޮގު ކުރައްވައި ބަޔާނެއް ނެރުއްވި އެވެ. އެ ބަޔާނުގައި ވެސް ޖޭއެސްސީއަށް އުއްތަމަ ފަނޑިޔާރު ވަރަށް ބޮޑަށް ފާޑުވިދާޅުވި އެވެ.\nސުޕްރީމް ކޯޓް ޖޭއެސްސީ އުއްތަމަ ފަނޑިޔާރު + ޝަރުއީ ދާއިރާ ޑރ. އަހުމަދު އަބްދުﷲ ދީދީ ޝަރުއީ ދާއިރާ ރިފޯމް ކުރުން\n"ސަސްޕެންޝަން ގާނޫނާ ހިލާފު، ބަލައެއް ނުގަންނަން"\nސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ހިންގުން އަރީފާ ހަވާލުކޮށްފި\nދެ ފަނޑިޔާރުން ސަސްޕެންޑްކޮށް ވަކިކުރަން ހުށަހަޅަނީ


BREAKING:3Bidheyseennah Hamalaadhinee3Sarahadhehggai - Vaguthu\nތިން ބިދޭސީންނަށް ހަމަލާ ދިނީ ތިން ސަރަހައްދެއްގައި\nމިރޭ ހުޅުމާލޭގައި ތިން ބިދޭސީންނަށް ހަމަލާ ދިނީ ތިން ސަރަހައްދެއްގައިކަމުގެ މައުލޫމާތު ލިބިއްޖެއެވެ.\nމިރޭ 8:00 ހާއިރު ދިން ހަމަލާގައި ޒަހަމްވެފައި ވަނީ ޗައިނާ ދެ މީހަކާއި، އޮސްޓްރޭލިއާ މީހަކަށެވެ. މީގެ ތެރެއިން ޗައިނާ އެކަކީ ފަތުރުވެރިއެކެވެ. އަދި އަނެއް ދެ މީހުންނަކީ ރާއްޖޭގައި މަސައްކަތް ކުރަމުންދާ ދެ ބިދޭސީންނެވެ.\nމައުލޫމާތު ލިބިފައިވާގޮތުގައި، އެކަކަށް ހަމަލާ ދީފައި ވަނީ ޓީޓައިމްސް ކެފޭ ކައިރީގައެވެ. އަދި އަނެއް މީހާއަށް ވައިޓް ހާފް ކައިރީގައި ހަމަލާދިންއިރު، ތިން ވަނަ މީހާއަށް ހަމަލާދީފައި ވަނީ ތަންދޫރީ ފްލޭމްސް ކައިރީގައެވެ.\nމީގެ ތެރެއިން ޓީޓައިމްސް ކެފޭ އާއި ތަންދޫރީ ފްލޭމްސްއަކީ ކައިރި ކައިރިގައި ހުންނަ ދެ ތަނެވެެ.\nމި ތިން މީހުންނަށް މިހާރު ދަނީ ހުޅުމާލެ ހޮސްޕިޓަލްގައި ފަރުވާދެމުންނެވެ.\nމި މީހުންނަށް ހަމަލާ ދީފައި ވަނީ ދެ މީހެއްވެގެންނެވެ.\nފުލުހުން ވިދާޅުވީ، މި މީހުންނަށް ހަމަލާ ދީފައި ވަނީ ހެލްމެޓް އަޅައިގެން ސައިކަލެއްގައި ދިޔަ ދެ މީހެކެވެ.\nފުލުހުން ވިދާޅުވީ، މި ހާދިސާގައި އަނިޔާވި ތިން މީހުންގެ ހާލު ސީރިއަސް ނޫން ކަަމަށެވެ.\nނޭކުރެންދޫ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުގެ ވޮޗަރަށް ބަޔަކު ހަމަލާ ދީފީ\nބިދޭސީންތަކެއްގެ މެދުގައި މާރާމާރީ ހިނގައި އެކަކުގެ ބޯ ފަޅާލައިފި\nފެބުރުއަރީ 4, 2020 21:28\nލަފާ ކުރެވެނީ ސިޔާސީ ބޭނުމަކަށް ކުރި ލާއިންސާނީ ޢަމަލެއް ކަމަށް. ދުވަސްކޮޅުގެ ނާޖާއިޒު ފައިދާ ނަގައިގެން ސަރުކާރު ބަދުނާމުކޮށް ޤައުމުތަކާއި ދިވެހިރާއްޖެއާ އޮންނަ ގުޅުން ހީނަރުކުރުން. އަދި ރައްޔިތުންގެ ހިތުގައި ބިރުވެރިކަން އުފެއްދުން.\nފެބުރުއަރީ 5, 2020 07:14\nދެން މީގެކުރިން ލާއިންސާނީ އަ މަލުތައްކުރީ ކޮންބައެއް ބަދުނާ މުކުރަން ކޮންބައެއް....މަޝްހޫރު ކުރީ ސަރުކާރުގެ ދައުރުގަ މިފަދަ އެތައްކަ މެހިންގީ އެސަރުކާރު ބަދުނާ މުކުރަން އެސަރުކާރު އަ މިއްލަޔަށްތަ.....ތިވާގޮތަކީ ތި މާގެ ދަރި ދޮންފުތުވަނީ....ދޮންދަރި ގުއިވަނީ...މޑޕ ނޫނީ މިގައު މުގަ ނުތިބޭނެ ލާ ކުރިޔަށް ކިޔޭނެ އެއްވެސްކަ މެކުރާނެ ބައެއް...މޑޕގެ ކުރިޔަށްލާންޖެހޭ ލާ މޑޕ.،\nފެބުރުއަރީ 4, 2020 22:28\nހައްދުފަހަނެޅުމުގެ އަސްލު ސޫރަ ފާޅުވާން ފެށީ\nފެބުރުއަރީ 4, 2020 22:59\nއޮސްޓްރޭލިޔާއިން ދިވެހިރާއްޖެއަށް ވަގުތުން ވަގުތައް ފިޔަވަަޅު އަޅަން ފެނޭ އަދި ދިވެހިރާއްޖެ ޒައިޒައް ކަނޑާލަން ޖެހޭ ވަގުތު މިއޮތީ ޖެހިފައި އެހެންކަމުން މިކަން ކުރަން ގޮޥަލަން.\nފެބުރުއަރީ 5, 2020 00:01\nޢަދިވެސް ހުދުގިރުވާނު ކޮޅަށްޖަހައިގެން މަމޮޅު ވެގެންހުރޭ!\nފެބުރުއަރީ 5, 2020 00:29\nރޭޕާ ދެކޮޅަށް ނިކުންނަ ފަދައިން ގާތިލުން ސައިޒް ކުރަން ވީ\nފެބުރުއަރީ 5, 2020 00:54\nމިއީ ހަރުކަށި ފިކުރު ހުއްޓުވާކަން ނުވޭތަ!\nފެބުރުއަރީ 5, 2020 01:04\nމައުލޫމާތު މުޅިންގޯސް ޓީ ޓައިމްސް އާ ތަންދޫރީ ފްލޭމް އާ 700މީޓަރު\nފެބުރުއަރީ 5, 2020 01:22\nހާދަހާ ހަރުކަށިވަސް ދުވަަޔޭޭ....އަހަރެންނަށް އެނގިފަ އޮތް ގޮތުން އިސްލާމް ދީނަށް ވަންނަން ތިބީ ކާފަރުން...އެމީހުން މަރާ ހުސްކުރީމަ ދެން ކޮންބައެއް ތިބޭނީ ވަންނަން...އިސްލާމް ދީނަކީީ ކާފަރަކަސް މުސްލިމަކަސް އެންމެންގެ ވެރު ރައްބުގެ ފަރާތުން އައިސްފަވާ އެއްޗެއް...އެކަކަށްވެސް ވާރުތަ މުދަލަކަށް އެ ނުހެދޭނެ....ދީނުގެ އުސޫލްތަކުގެ ތެރެއިން ރުހޭބައިި ނަގާ ޖަޒްބާތުގައި ކަންކަން ކުރިޔަކަސް އަދި އެ ދީނަށް ނަސްރު ދެވުނީކަމަށް ބެލެވޭނެބާ....؟ފިސާރި ތެދެއް މިބުނީ ލޮލަށް ކުލަ ވެސް މަންމަވެސް އޮޅޭނެ ސިނކުޑި އަށް އެ ދެނެގަންނާނެ ގޮތް ނޭނގުނިއްޔާ ހިތުގަ ކިތަންމެ ހެޔޮ ނިޔަތެއް އޮތްކަމުގަ ވިޔަސްވެސް....\nފެބުރުއަރީ 5, 2020 01:24\nވަރައް ނާ ތަހުޒީބު އަމަލެއް ބިދޭސީންނާއި ބެހޭކައް ނުޖެހޭ؛ ތިބަޔަކު ހިފާ ހައްޔަރު ކުރޭ\nފެބުރުއަރީ 5, 2020 01:46\nއަނެއްކާ އެމްޑީއެން ހަމީދު ފޮނުވައިގެން އަންނި ހޯދި ކުދީން ކޮޅު ކުރިކަމެއް ނޫންބާ:\nފެބުރުއަރީ 5, 2020 02:39\nގައުމު ވަރަށް އަމާންވެއްޖޯ ސޯލި ބުނީ މިހާރު ފަތުރުވެރިން ކަތިލަންފެށީ ސާބަސް ކަލޯ ސޯލި ކޮބައިބާ ހޫދު ، ކަލޯ ހޫދު މިވެސް ތަރައްގީގެ މެގަޕުރޮޖެކުޓެއްތަ؟\nފެބުރުއަރީ 5, 2020 08:18\nކަލޭ ގައިގަ މަ ގޮސް ޖަހާ ތަނެއް ބަނޑިއަރުވާލީމަ މީގަ އިބޫ ސޯލިހް ގެ ރޯލެއް ކޮބާ؟\nތީގެ ބޮލު ރޮދިންނާއި ހެދި ގައުމު މިހާލަތަށް ދިޔައީ!\nފެބުރުއަރީ 5, 2020 06:33\nތިޔައީ ޒުވާނުން ގަޓުހުރި ގައުމީ ޒުވާނުން ގާނޫނު ތަންފީޒް ނުހިގާ ޒުވާނުން މީހުން މެރުމާ މަގުފޭރުމާ މީހުންނަށް ވަޅިން ހަމަލާ ދިނީމަ ހިއުމަންރައިޓްސް އިން އެމީހުންގެ ހައްގްތަކާގެން ތެޅިފޮޅޭ ޒުވާނުން.\nފެބުރުއަރީ 5, 2020 06:35\nދީނީ މީހުން ބޮލަށް ކަނޑާލަން ބުއްޅަބޭ ކުރުވި ކަމެއް ކަމަށް ޚަބަރު ލިބޭ\nލެޓްސް ފްރޭމް ދެމް އޭޒް އަ ޓެރަރިސްޓް\nފެބުރުއަރީ 5, 2020 06:43\nސިޔާސީ ޕްރޮޕެގެންޑާ އެޓޭކްއެއް ކަމަށް ޚަބަރު ލިބޭ.\nފެބުރުއަރީ 5, 2020 07:22\nރއްޔަތުން ނުކުމެ ފާޓޭއިންނާަި ރޭފުކުރާމީހުންނާއި ވަޅިޖަހާމީހުން ސަލާމަވާތީ ތިކަންނުހުއްޓެއްނީ\nފެބުރުއަރީ 5, 2020 08:44\nއަދި ފުލް ފޭސް ހެލްމެޓް މަނާ ކުރުންވެސް އަންނާނެ\nފެބުރުއަރީ 5, 2020 08:49\nޖަޒުބާތުގަ ޖެހިގެން އަދިވެސް ތިކަހަލަ ކަންކަންކުރާނޭ އައްނި ބުނިއެއްނު . ސަލްޓަންޕާކުގަ ބޮންވެސް ގޮއްވިމީހުން ފުރިވާހަކަވެސް ބުނި ލޯންޗްރޯކޮްލިމީހާވެސް އައްނި އައްއެގޭ\nފެބުރުއަރީ 5, 2020 09:01\nނުކުރާނެ. ތީ އޮޅުކެއް. ރާއްޖެ އަމާންކަމުން ބޭރައްނިކުމެ އުޅެން ބިރުގަންނަނީ. ސޯލިޙޫ ކޮބާ ކިހިނެތް މިވަނީ . އަދިވެސް ޕޯޑިއަމެއް އޮތިއްޔާ އަރާ މޮޅަށް ދޮގުހެދޭތޯ ބަލާ\nފެބުރުއަރީ 5, 2020 09:49\nއެކުވެރިޔަކު ޝެއަރ ކުރި އެވެ.\n5 ނަމާދުކޮށް ރަނގަޅަށް އުޅެން ފެށުމާއެކު އެކުވެރިން ކެހިވެރިންނަށް ބަދަލު ވެއްޖެ އެވެ.\nދަރިން އަނިޔާވެރި ކެހިވެރިންނަށް ބަދަލު ވެއްޖެ އެވެ.\nމީހަކާ އިނދެގެން އުޅުމަކީ ފަރުބަދަ އުފުއްލުންހާ ބުރަ ބޮޑު ކަމަކަށް ވެއްޖެ އެވެ.\nވެރިން އަނިޔާވެރިންނަށް ބަދަލު ވެއްޖެ އެވެ.\nގާތް ތިމާގެ މީހުންގެ ގުޅުން މުޅީން ހީނަރުވެއްޖެ އެވެ.\nހަކުރު ބޮމުން ނުބައި އެކުވެރިންނާ އެކު އުޅުނު އިރު އަޅާލުމާ ލޯބި އިންތިހާއަށް ލިބުނެވެ. ނަސޭހަތްތެރި ވިއެވެ. ކައުންސެލިން ދިނެވެ.\nއެކަންކަމާ ދުރުވެ އިޚްތިޔާރު ކުރެވުނު މަގަކީ ގިނަ މީހުން ނަފްރަތު ކުރާ މަގެއްކަން ޔަގީން ވެއްޖެ އެވެ.\nއެފަދަ އަޚުން ބޮލުގަ އެކި ބަދުނާމު އަޅުވާ ދޮގު މައުލޫމާތު ފެތުރުމުގައި މީސްތަކުން އެންމެން އެއްބައި ވެއްޖެ އެވެ.\nއެހެންޏާ ޓެރަރިންޓެކެވެ. ރޭޕިސްޓެކެވެ. ނޫނީ ހަރުކަށިވެ ހައްދު ފަހަނައެޅީއެވެ.\nދަންނާށެވެ. މިއީ އިސްލާމްދީނާ ދެކޮޅަށް ކުރާ ކެމްޕޭނެކެވެ. ކެމްޕޭން ކުރުމުގައި އެބައިމީހުން ދުލުގަ ވާ ލަގަބު ތަކާ ބަސް ތަކެކެވެ.\nމިފަދަ އަމަލު ހިންގާ ރާވަނީވެސް އެބައިމީހުންނެވެ. އަދި އެފަދަ ޚަބަރު ފަތުރަނީވެސް އެބައިމީހުންނެވެ.\nއެހެނީ މުސްލިމުންނަކީ މީހުން މަރާ އަނިޔާވެރި ބައެއް ނޫނެވެ. އެއީ ކާފިރެއް ނަމަވެސް މަރާލުން ނުވަތަ އަނިޔާ ކުރުމަކީ އިސްލާމްދީނުގަ އޮންނަ ކަމަކަށް ނުވާތީ އެވެ. އަދި ރަސޫލު ﷲ ސ.ޢ.ވ ގެ ޢަމަލުފުޅެއްވެސް ނޫނެވެ. އެކަލޭގެ ފާނުގެ އިރުޝާދެއްވެސް ނޫނެވެ.\nހަމަ މުއުމިނުންނާމެދު އަނިޔާވެރިވުމަށް ރާވާ ހިންގާ ރޭވުން ތަކެކެވެ.\nއެބައިމީހުންގެ އަނިޔާވެރިކަން ވަނީ ހައްދުން ނެއްޓިފައެވެ. ޖާސޫސްކޮށް މުއުމިނުން ފާހަނގަކޮށް އާމްދަނީ ނުލިބޭނެހެން ދަތި ކުރަނީ އެވެ. ވަޒީފާއެއްގަ ހުއްޓަސް ދުއްޕާންކޮށް ގެއްލުން ދެނީއެވެ. ސިޙުރު ހަދައިގެން ދެމަފިރިން ދުރުކުރެވޭތޯ ގަދަ އަޅާ މަސައްކަތް ކުރަނީ އެވެ. ހުރިހާ ދިވެހީންނެއް ނޫނެވެ. އެބައިމީހުންނަށް ތަބާވާ މަދު ބައެކެވެ. ދުޢާ ދެއްވި ބައެއް ކަމަށް ބުނެ އޮޅުވާލަނީ އެވެ.\nތެދެކެވެ. މުއުމިނުންނަކީ ވ ވެސް މަދު ބައެކެވެ. 100 އަކުން3ނުވަތަ 1 ކެވެ.\nފެބުރުއަރީ 5, 2020 10:00\nމަޑު ކަށިފި ކުރު ގިނަވީމަ ، މިބާވަތު ކަން ކަން ގިނަވާނެ\nފެބުރުއަރީ 5, 2020 11:14\nމުޅި ފުލުހުންގެ މުއައްސަސާ އޮންނަނީ ހައިވޭމަތީގަ ހީވަނީ ހުރިހާ ކުށްފާފަތައް ހިނގަނީ އެތާގައިހެން ،!! ނޫނީ ޕޮލިސް ސްޓޭޝަންހެން !\nއަޅެ ފަހެ ސައިކަލް ފީތައް ނުދައްކާ ހުރެގެން އަދި ލައިސަންސް ނެތިގެންތަ ހުރިހާ ބާވަތެއްގެ ޖަރީމާތައް ހިންގަނީ!! އަޖައިބެއް!!\nފެބުރުއަރީ 5, 2020 11:29\nމީގެ ކުރިން ފާޅުގަ ބޭރުދުނިޔޭގަ ގައުމު ބަދުނާމު ކުރީ އޭރުގަ އޮތް ސަރުކާރަ ދޭތެރޭ ނަފްރަތު އުފައްދަން،މިހާރު ވެރިކަން ލިބުނީމަ ކަންކަން ނުކުރެވުނީމަ އިދިކޮޅު މީހުން ބޮލުގަ އަޅުވަން ފަރުދާގެ ފުރަގަހުގަ ތިބެގެން ކުރީގަ ފާޅުގަ ގައުމު ބަދުނާމު ކުރިމީހުން ކުރުވާ ކަމެއް ތީ.


ދިވެހި ލިއުންތެރިކަމުގެ އެހާރާއި މިހާރު | Meedhoo.com\nHome ކޮލަމް ދިވެހި ލިއުންތެރިކަމުގެ އެހާރާއި މިހާރު\nއަޙުމަދު ނާޞިޙު |6Oct 2012 | ކޮލަމް | (0) ޚިޔާލު\nދިވެހި ލިއުންތެރިކަމުގެ އެހާރާއި މިހާރު\nއަޅުގަނޑުމެން ދިވެހިންނަކީ ކުޑަކުޑަތަނެއްގައި އުޅޭ މަދު މީސްކޮޅަކަށްވެފައި، ލިޔެކިއުމާ ފޮތްތެރިކަމުގެ ގޮތުން ތިޔާގިކަންކުޑަ ބައެއް ނަމަވެސް އެކިދުވަސްވަރު އެކި މިންވަރަށް ދިވެހި އަދަބީ މަސައްކަތް ކުރެއްވި އަދީބުން ދިވެހި ޤަޥްމުން ފެނި ގެއްްލި ގޮސްފައި ވާކަން ދިވެހިތާރީޚުން އެނގެއެވެ. އެހެންނަމަވެސް ދިވެހިރާއްޖެ އިސްލާމްވުމުގެ ކުރީގެ ލިއުންތެރިކަމާބެހޭ މަޢުލޫމާތު އެނގެން އޮތީ ވަރަށް މަދު މިންވަރަކަށެވެ.\nދިވެހިރާއްޖެއިން ފެންނާންހުރި އެންމެ ޤަދީމީ ލިއުންތަކަކީ ރާއްޖޭގެ ބައެއް ސަރަޙައްދުތަކުން ކޮނެގެން ނެގިފައިވާ ހިރިގާފަދަ ތަކެތީގައި ބިންވަޅުނަގައި ލިޔެވިފައިވަނިކޮށް ފެންނާންހުރި ބުޑިސްޓް ޒަމާނުގެ ލިއުންތަކެވެ. މިފަދަ ލިއުންތަކުގައި ހުރީ އެޒަމާނުގެ ދީނާ ގުޅުންހުރި ވާހަކަތަކެވެ. އަދި އެލިއުންތައް ލިޔެފައިވަނީ އިންޑިއާގެ ކޮންމެވެސް ސަރަޙައްދެއްގައި އެދުވަސްވަރު ބޭނުންކުރެވުނު އަކުރު ތަކަކުންނެވެ. އޭގެފަހުން ފެންނަންހުރި ޤަދީމީ ލިއުންތަކަކީ ލޯމާފާނު ތަކުގައި ލިޔެފައިވާ ލިއުންތަކެވެ. ލޯމާފާނުތައް ލިޔެވިފައިވަނީ އެވޭލާ އަކުރުންނެވެ. އެވޭލާއަކުރަކީ ޤަދީމީ ސިންގަޅަ އަކުރާ ދާދި އެއްގޮތް އަކުރެކެވެ.\nލޯމާފާން ތަކުގައި ލިޔެވިފައިވަނީ ސަރުކާރުގެ އަމުރުތަކާއި، މިސްކިތްތަކުގެ ބޯގަ ނުވަތަ ވަޤުފް ތަކާއި އަދި ވެސް އެހެނިހެން މުހިއްމު ތާރީޚުތަކާއި ކަނޑައެޅުން ތަކުގެ ވާހަކައެވެ. ދިވެހިރާއްޖޭގެ ތާރީޚުގެ އެންމެ ތަފްޞީލީ އަދި ފުރިހަމަ މަޢުލޫމާތުތަކެއް ފޯރުކޮށްދޭ، އެންމެ ޤަދީމީ ލިއުންތަކަކީ ވެސް ލޯމާފާންތަކެވެ. މިގޮތުން އެންމެ މަޝްހޫރު ލޯމާފާން ތަކަކީ އިސްދޫ ލޯމާފާނާއި ދަނބިދޫ ލޯމާފާނެވެ. ލޯމާފާންތައް ތައްޔާރު ކުރެވިފައިވަނީ ލޮއި ފޮތިތަކެއްގައި ބިންވަޅުނަގައި ލިޔެވިގެންނެވެ. އަދި މިފޮތިތައް ވަނީ އެއްފޮތި އަނެއްފޮތްޗާ ގުޅުވާ އަމުނާފައެވެ.\nދެން ދިވެހި ލިއުންތެރިކަމުން ފެންނާން އޮތީ ދިވެސް އަކުރުން ލިޔެވެމުންދިޔަ ޒަމާނެވެ. އެވޭލާ އަކުރާ ތަފާތުކޮށް ދިވެސް އަކުރުވަނީ ދިވެހިބަހުން ލިއުމަށް ފަސޭހަ ގޮތްތަކެއް ގެނެސް ފައެވެ. ޚާއްޞަ ގޮތެއްގައި ދިވެހިން އިސްލާމްވުމާ ގުޅިގެން ބައެއް ޢަރަބި އަކުރު ދިވެސް އަކުރުގެ ތެރޭގައި ބޭނުންކުރެވިފައި ވަނިކޮށް ފެނެއެވެ. އެވޭލާ އަކުރާ ދިވެސް އަކުރަކީ ވެސް ވާއަތުން ކަނާއަތަށް ލިޔެވުނު ދެ އަކުރެވެ. އެހެންކަމުން މި ދެއަކުރު ބޭނުންކޮށްގެން ދިވެހިބަހުން ލިއުމުގައި އެދުވަސްވަރު އުނދަގޫތަކެއް ދިމާވެފައިވާކަން ފާހަގަކުރެވެއެވެ. ސަބަބަކީ ދިވެހިރާއްޖެ އިސްލާމްވުމާ ގުޅިގެން ދިވެހިބަހުގެ ލިއުންތަކުގެ ތެރޭގައި ދީނީ ވާހަކަތައް ލިއެވޭ އިރު ޢަރަބި އަކުރާއި، ބައެއް ޙަދީޘް ތަކާއި ކީރިތި ޤުރުއާނުގެ އާޔަތްތައް ލިޔަން ޖެހުމުން، ޢަރަބި ލިއުމަކީ ކަނާއަތުން ވާއަތައް ލިޔާ ލިޔުމަކަށް ވުމުން ދަތިވަނީއެވެ. ތާނަ އަކުރު އުފެދެން މެދުވެރިވީ މިސަބަބާހުރެ ކަމަށް ފެނެއެވެ. ތާނައަކުރު އުފެއްދެވި ބޭފުޅުން ތާނައަކުރު އުފައްދަވާފައިވަނީ ޢަރަބި ވިޔައަކުރުތަކާއި އެދުވެސްވަރު ބޭނުންކުރެވުނު ދިވެހި ވިޔައަކުރުތަކުން ނަމޫނާ ނަގައިގެން ކަމަށް ފެނެއެވެ.\nތާނައަކުރުން ދިވެހި ލިޔަންފެށުމަކީ ދިވެހިބަހުގެ ލިއުންތެރިކަމަށް ގެނެވުނު އިންޤިލާބެއްކަން ފާހަގަކުރެވެއެވެ. ތާނައަކުރުން ލިޔެވިފައިވާ އެންމެ ޤަދީމީ ލިއުމެއް ފެންނާން އޮތީ ދިވެހި ޤަޥްމިއްޔަތުގެ އެންމެ ބޮޑު ބަޠަލު ކަމުގައިވާ ބޮޑުތަކުރުފާނު، އާދެ، އައްސުލްޠާނުލް ޢާޒީ މުހައްމަދުތަކުރުފާނުލް އަޢުޡަމުގެ ދަރިކަލުން ކަލާފާނުގެ ރަސްކަމުގައި ލިޔެފައިވާ ލިއުމެކެވެ. އެހެންކަމުން ބައެއް މުއައްރިޚުން ލަފާކުރައްވަނީ ތާނައަކުރުވެސް އުފެދިފައިވާނީ ބޮޑުތަކުރުފާނުގެ ރަސްކަމުގެ ދުވަސްވަރު ކަމަށެވެ.\nދިވެހިބަހުން ފޮތްތައް ތައުލީފުކުޅަ އެންމެފުރަތަމަ ޢިލްމްވެރިއެއްގެ ގޮތުގައި ތާރީޚުން ފެންނަން އޮތީ އަލްޤާޟީ މަޙުމޫދު (ރަންފުތު ފަނޑިޔާރު ތަކުރުފާނު) އެވެ. އޭނާއަކީ އައްޑޫ މީދޫ އަލްޤާޟީ މުޙުއްމަދު ޝަމްސުއްދީނު ނުވަތަ އައްޑޫ ބޮޑުފަނޑިޔާރު ތަކުރުފާނުގެ ދޮންދަރިކަލުން ކަޅިހާރު ދޮންބުއި ނާއިބްތަކުރުފާނުގެ ދަރިކަލުންނެވެ. އެދުވަސްވަރު ރާއްޖޭގެ ފަނޑިޔާރުކަންކުރެއްވި މިތަކުރުފާނަކީ ދިވެހި ތާރީޚުގައި ފޮނަދޫ ޚަޠީބު ތަކުރުފާނުގެ ނަމުން މަޝްހޫރުވެފައިވާ އަލްޢައްލާ މުޙައްމަދު ސިރާޖުއްދީނުގެ ބައްފައެވެ.\nއަލްޢައްލާމާ މުޙައްމަދު ސިރާޖުއްދީނު ނުވަތަ ފޮނަދޫ ޚަޠީބު ތަކުރުފާނާއި އޭނާގެ ދަރިވަރު އަލްޤާޟީ ޙަސަންތާޖުއްދީނަކީ ދިވެހި ލިއުންތެރިކަމުގެ އެހާރުގެ އެންމެ އަލިގަދަ ދެ ދަންމަރެވެ. ފޮނަދޫ ޚަޠީބު ތަކުރުފާނު ދިވެހިބަހުން ދީނީ ތަޢުލީމު އުނގަންނަވާ ދެއްވުމަށް އެތައް ފޮތެއް ތައުލީފު ކުރައްވައި، އަދި މާލޫދު ފޮތްތަކެއް ލިއުއްވި އެވެ. ފޮނަދޫ ޚަޠީބު ތަކުރުފާނުގެ ދަރިވަރު އަލްޤާޟީ ޙަސަން ތާޖުއްދޫނަކީ ދިވެހިރާއްޖޭގެ ފަނޑިޔާރުކަން ކުރެއްވުމުގެ އިތުރުން ދިވެހިރާއްޖޭގެ ތާރީޚު ޢަރަބި ބަހުން ލިއުއްވާން ފެއްޓެވި ކަލޭގެފާނެވެ. ޙަސަންތާޖުއްދީން ދިވެހިބަހުންވެސް އެތައް ލިއުމަކާއި ފޮތްތަކެއް ލިއުއްވި ކަމަށް ވެއެވެ. އަދި ޙަސަންތާޖުއްދީނުގެ ފަހުން ރާއްޖޭގެ ފަނޑިޔާރުކަން ކުރެއްވި ކޮންމެ ބޭފުޅަކު ވެސް ދިވެހިތާރީޚު ލިއުއްވަމުން ގެންދެވިއެވެ. މިކަންތައްތައް މިމަގުން ކުރައްވަމުން އައީ ދިވެހިރާއްޖޭގެ ރަސްގެފާނުގެ އަމުރުފުޅަށެވެ. މިގޮތުން ދިވެހިތާރީޚު ޢަރަބިބަހުން އެންމެފަހަކަށް ލިއުއްވި ފަނޑިޔާރު ބޭކަލަކީ އަލްޤާޟީ މޫސާ ބަދުރުއްދީނުލް އައްޑުވިއްޔު އެވެ.\nދިވެހި އަދަބިއްޔާތުގެ އެންމެ އަލިގަދަ ތަރިއަކީ ބަނޑޭރި ޙަސަން މަނިކުފާނު އެވެ. ބަނޑޭރި ޙަސަން މަނިކުފާނުގެ ދިޔޯގެ ރައިވަރާއި އަރިއަތޮޅު އަރުމާޒަކީ ދިވެހި އަދަބަށް އެމަނިކުފާނު ދޫކުރައްވާފައިވާ އަގުނުކުރެވޭފަދަ ޚަޒާނާއެކެވެ. އެއީ ދިވެހި ވަޒަންބަހުރުވައިގެ ހަމައާ ދިވެހި ބަހުގެ އަދަބިއްޔާތު އުނގެނުމަށް ބޭނުންވާ ކޮންމެ ދަރިވަރަކު ދިރާސާކުރުން ލާޒިމް ލިއުއްވުންތަކެކެވެ. ބަނޑޭރި ޙަސަން މަނިކުފާނަށް ފަހު އަލްޤާޟީ މުޙައްމަދު މުޙިއްބުއްދީނުގެ ރައިވަރު ތަކަކީ ވެސް ދިވެހި ލިއުންތެރިކަމަށް ލިބިގެންދިޔަ އިތުރު މުއްސަނދިކަމެކެވެ.\nދީނީ ރޮނގުން ލިޔެވިފައިވާ ފޮތްތަކުގެ ތެރެއިން އަހުމަދު ޙާޖީ އެދުރުކަލޭގެ ފާނުގެ “ކިތާބު ތުހުފަތުލް އޫލާ” އަކީ ހެޔޮނުބައި އޮޅުންފިލުވައި ދެއްވުމުގެގޮތުން އެކަލޭގެފާނު ދިވެހިލިއުންތެރިކަމަށް ދޫކުރެއްވި ފޮތެކެވެ. މިފޮތް ހިމެނިފައިވަނީ މިރޮނގުން ލިޔެވިފައިވާ ޤާދީމީ ފޮތްތަކުގެ ތެރެއިން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ފެންނާން އޮތް ވަރަށް ފުރިހަމަ ފޮތެއްގެގޮތުގައެވެ. އަދި އަހުމަދު ޙާޖީ އެދުރުކަލޭގެފާނުގެ ޅެންތަކާއި ރައިވަރުތަކަކީ ވެސް ދީނީ ރޮނގުން ހައްދަވާފައިވާ ވަރަށް ފުރިހަމަ ތަކެއްޗެވެ.\nޢަލީ އެދުރުގެ ބޮޑުތަރުތީބު ނުވަތަ “ޒުހުރުލް ކަމާލާތި ފީ އަޙްކާމިލް އިބާދާތި” އަކީ ވެސް ދިވެހި ބަހުން ލިޔެވިފައިވާ ފިޤްހު ޢިލްމްގެ ފޮތްތަކުގެ ތެރެއިން އެންމެ ކުރީ ސަފުގައި ގުނާލެވޭ ފޮތެކެވެ. މިފޮތަކީ އަތުންލިޔެގެން އެތައް ޒަމާންތަކެއް ވަންދެން ދިވެހިން ހެޔޮނުބައި ދަސްކުރަމުން ދިޔަ ފޮތެކެވެ. މިގޮތުގައި ޒަމާންތަކެއް ދިއުމަށްފަހު ކަލްކަތާއަށް ފޮނުވައިގެން މިފޮތް ޗާޕްކޮށް ނެރެދެއްވީ އަތިރީގޭ އަޙްމަދު ދޮށިމޭނާކިލެގެފާނެވެ. ބޮޑުތަރުތީބަށްފަހު ދިވެހިބަހުން ލިޔެވުނު މިފަދަ ދެވަނަ ފޮތަކީ އައްޑޫ މީދޫ ނާއިބުގޭ އަލްޢައްލާމާ އަޙަމަދުދީދީ ލިއުއްވި “އަޙްމަދުދީދީ ތަރުތީބު” އެވެ. މިފޮތަކީވެސް ރާއްޖޭގެ އެކި ކަންކޮޅުތަކާއި މަލިކުގައި ދީނުގެ ޢިލްމު އުނގެނުމަށް އެތައްބަޔަކު ބޭނުންކުރެއްވި ފޮތެކެވެ. އޭގެފަހުން އައްޝައިޚު މުޙައްމަދު ޖަމާލުއްދީން ނާއިބު ތުއްތުގެ “ތުއްތު ތަރުތީބު” އަކީ ވަރަށް ބޮޑަށް ފާހަގަކޮށްލެވޭ ފޮތެކެވެ.\nނާއިބު ތުއްތު އަކީ ދިވެހި ލިއުންތެރިކަމަށް އެތައްގޮތަކުން ފާހަގަކޮށްލެވޭފަދަ ޚިދުމަތްތަކެއް ކުރެއްވި ވަރަށްބޮޑު ޢިލްމްވެރިއެކެވެ. ނާއިބު ތުއްތުގެ މަޟްމޫނުތަކާއި ރައިވަރުތަކަކީ އެފަދަ ދެވަނައެއް ނުވާފަދަ ތަކެއްޗެކެވެ.\nދިވެހިބަހުން އެންމެބޮޑު ފޮތެއް، މިޒަމާނުގެ ފޮތްލިއުމުގެ އުޞޫލްތަކާ އެއްގޮތަށް، ލިއުއްވި ޢިލްމްވެރިއަކީ އައްޑޫ މީދޫ އައިސާބީގެދަރު ދޮންބެއްޔާގެ ދަރިކަލުން އައްޝެއިޚު އަޙްމަދު ދީދީ އެވެ. އޭނާ ލިއުއްވި ފޮތަކީ “ޠިއްބުލް ފުޤަަރާއި ފީ ޙިކްމަތިލް އުމަރާއި” އެވެ. މިފޮތަކީ ދިވެހި ބޭސްވެރިކަމުގެ ރޮގުން ލިޔެވިފައިވާ އެންމެފުރިހަމަ ފޮތެވެ. މިފޮތް ލިއުއްވާފައިވަނީ ޢަރަބި ބަހުގެ ތަފާތު އެތައް ފޮތްތަކެއް ބައްލަވައިގެންނާއި ދިވެހިންގެ ޤަދީމީ ބެސްވެރިކަން ދިރާސާކުރައްވައިގެންނެވެ. އައްޝައިޚު އަޙްމަދު ދީދީ އަކީ މިނޫން ވެސް ތަފާތު އެތައް ފޮތްތަކެއް ލިއުއްވައިފަވާ ވަރަށްމޮޅު ލިއުންތެރިއެކެވެ.\nޠިއްބުލްފުުޤަރާއި އަށްފަހު ދިވެހިބަހުން ލިޔެވުނު އެންމެ ފުރިހަމަ އަދި އެންމެ ބޮޑުފޮތަކީ ފަޟީލަތުއްޝައިޚު ޙުސއަިން ޞަލާޙުއްދީނު ލިއުއްވި ކީރިތި ރަސޫލާގެ ސީރަތެވެ. ޙުސައިން ޞަލާޙުއްދީނު ލިއުއްވި ސީރަތާ އަދި އެމަނިކުފާނުގެ އެހެން ލިއުއްވުންތަކަކީ އަނެއްކާވެސް ދިވެހި ލިއުންތެރިކަމަށް ބޮޑު އިންޤިލާބެއް ގެނުވި ލިއުންތަކެކެވެ.\nދިވެހިރާއްޖޭގައި އެކިޒަމާންތަކުގައި ތަފާތު މޮޅެތި ލިއުންތެރިން އުފެދުނު ނަމަވެސް އެބޭބޭފުޅުންގެ ލިއުންތައް ލިޔެވެމުންދިޔައީ އަތުންނެވެ. ބައެއް ފޮތްތައް ކަލްކަތާ ފަދަ ތަންތަނަށް ފޮނުވައިގެން ޗާޕް ވެސް ކުރެވެމުން ދިޔައެވެ. ސަބަބަކީ އެދުވަސްވަރު ދިވެހިރާއްޖޭގައި ޗާޕްކުރުމުގެ ޚިދުމަތް ދެވެމުން ނުދާތީ އެވެ. މިއުނިކަން ފޫބައްދައިދެއްވި ބޭފުޅަކީ އައްޑޫ މީދޫ އައްޝައިޚު އިބްރާހިމް ބަހާއުއްދީނެވެ. އެއީ އެތަކުރުފާނު ކަލްކަތާއިން ޗާޕްމެޝިނެއް ބައްލަވައިގެން ގެނެސް އޭނާގެ ގެ “އައްޑުއަތޮޅު ހުޅުދޫ އެޅެހިށިގޭ”ގައި ޗާޕްކުރައްވަން ފައްޓަވައިގެންނެވެ. ދިވެހިރާއްޖޭގައި ޗާޕްގެ މަސައްކަތް ފުރަތަމަ ކުރައްވާން ފެއްޓެވި ފަރާތަކީ މިއީއެވެ.\nއައްޝައިޚު އިބްރާހިމް ބަހާއުއްދީނަކީވެސް ޗާޕްކުރުން ތަޢާރަފް ކުރެއްވުމުގެ އިތުރުން ދިވެހި ލިއުންތެރިކަމާ އަދަބިއްޔާތައް ތަފާތު ޚިދުމަތްތަކެއް ކުރައްވާފައިވާ ބޭފުޅެކެވެ. އިބްރާހިމް ބަހާއުއްދީނު ލިއުއްވި “ޖައްނާތުލް ފިރުދައުސް” އާއި “ރިސާލާ” އަކީ ފާހަގަކޮށްލެވޭ ފޮތްތަކެކެވެ.\nދިވެހިރާއްޖޭގެ ލިއުންތެރިކަމަށް އެންމެ ބޮޑު ބަދަލެއް އައިކަމަށް ފާހަގަކުރެވެން ފެށީ ފުރަތަމަ ފަހަރަށް ދިވެހިިރާއްޖޭގައި ޤާނޫނު އަސާސީ އެއް ލިޔެވި، އެޤާނޫނު އަސާސީގެ ދަށުން ދިވެހި ދައުލަތް ހިނގާންފެށި ހިސާބުންނެވެ. އާ ޤާނޫނު އަސާސީގެ ދަށުން އުފެދުނު ސަރުކާރުގެ ފަރާތުން ނެރެންފެށި “އަލްއިޞްލާޙު” ކިޔާ މަޖައްލާ ހިމެނިގެން ދިޔައީ ދިވެހި ނޫސްވެރިކަމުގެ ފެށުން ކަމަށެވެ. އޭގެފަހުން ދިވެހި ލިއުންތެރިކަމުގެ ވައްޓަފާޅިއަށާއި ގޮތްތަކަށް އައީ އެތައްބަދަލެއް އަންނަމުންނެވެ.\nއަލްއަމީރު ޙަސަން ފަރީދުއާއި އަލްއަމީރު މުޙައްމަދު އަމީން ދިވެހި ދައުލަތް ހިންގި ދުވަސްވަރަކީ ދިވެހި އަދަބިއްޔާތު މުޅިން އާ ޒަމާނީ ގޮތްތަކަކަށް ބަދަލުވެގެން ދިޔަ ދުވަސްވަރެކެވެ. މިހާރު އަޅުގަނޑުމެންނަށް މިފެންނަ ގޮތަށް ދިވެހި ޅެމާއި ލަވަތައް ޢާއްމުވާން ވެށީ މިދުވަސްވަރެވެ. މިހާރު އަޅުގަނޑުމެން މިދެކޭފަދަ ގޮތަކަށް ފުރަތަމަ ޅެމެއް، ދިވެހިބަހުން، ހެއްދެވި ބޭފުޅަކީ މައުލަވީ ހުތް ޢަލިދީދީ އެވެ. އެއީ ފަޟީލަތުއްޝައިޚު ޢަބްދުﷲ ޖަލާލުއްދީނުގެ ބައްޕައެވެ.\nމިދުވަސްވަރު އަޅުގަނޑުމެންނަށް ފެނިގެންދިޔަ މޮޅު ލިއުންތެރިންގެ ތެރޭގައި އައްޝައިޚު މަލިން މޫސާ މާފަތް ކަލޭގެފާނާއި، އައްޝައިޚު މުޙައްމަދު ޖަމީލުދީދީ އާއި، މުޙައްމަދު އަމީނު އާއި މަލިމް މުޙައްމަދު ދީދި އާއި މުޙައްމަދު އިސްމާއިލް ދީދީ އާއި އަލްފާޟިލް އަޙްމާދު ކާމިލުދީދީ އާއި އަލްއުސްތާޛު އިބްރާހިމް ޝިހާބް ފަދަ ބޭފުޅުން ހިމެނެއެވެ.\nމުޙައްމަދު އަމީނު ދިވެހިރާއްޖޭގެ ވެރިކަން ކުރެއްވި ދުވަސްވަރަކީ ދިވެހި ލިއުންތެރިކަމުގެ ބަހާރު މޫސުމެވެ. އެދުވަސްވަރު ދިވެހި ޤަޥްމުން ދެޖިންސުގެ އާ ލިއުންތެރިންނާ ޅެންވެރިން އުފެދިގެންއައެވެ. މިހާރު އަޅުގަނޑުމެންގެ ތެރޭގައި މިވާ ޒަމާނީ ލިއުންތެރިކަމަކީ މުޙައްމަދު އަމީނު ކުރެއްވި މަސައްކަތްޕުޅު ތަކުގެ ނަތީޖާއެވެ.\nއަލްއުސްތާޛު މައުމޫނު އަބްދުލް ޤައްޔޫމް ރައީސްކަމާ ޙަވާލުވެވަޑައިގެން އުފެއްދެވި ދިވެހިބަހާ ތާރީޚަށް ޚިދުމަތްކުރާ ޤަޥްމީ މަރުކަޒު ހިމެނިގެން ދިޔައީ އަނެއްކާވެސް ދިވެހި ލިއުންތެރިކަމަށް އާރޯކަމެއް ލިއްބައިދިން މަރުކަޒަކަށެވެ. މިމަރުކަޒުން ކުރެއްވެވި މަސައްކަތްޕުޅުތަކެއްގެ ނަތީޖާއެއްގެ ގޮތުން ދިވެރާއްޖޭގައި އާ ލިއުންތެރިންތަކެއް އުފެދި، ދިވެހި ބަހަށާއި ދިވެހި ލިއުންތެރިކަމަށް މީހުންގެ ހިތްތަކުގައި ލޯބި ޖެހިގެން ދިޔައެވެ.\nޒަމާނުއްސުރެ އަތުން ލިޔެވެމުން އައި ލިއިންތެރިކަމަށް ޒަމާނުގެ ޓެކްނޮލޮޖީ ވެއްދުމަށް ކުރެވުނު މަސައްކަތުގައި ފުރަތަމަ ދިވެހި ޓައިޕް ރައިޓަރ އީޖާދުކުރެވި، އެއިން މާބޮޑު ކުރިއެރުންތަކެއް ނުހޯދިވަނިކޮށް ކޮމްޕިއުޓަރުން ތާނަ ލިޔެވޭގޮތް ފަހިވެގެން ދިޔައެވެ. ކޮމްޕިއުޓަރ ބޭނުންކޮށްގެން ދިވެހިބަހުގެ ލިއުންތައް ލިޔެވޭގޮތް ހަމަޖެހިގެން ދިއުމުން، ދިވެހި ލިއުންތެރިކަމަށް ވެސް މިޒަމާނުގެ ކުރިއަރައިފަވާ ލިއުންތެރިކަމާ ފައިހަމަކޮށް ތަރަޤީވުމަށް ފުރުޞަތު ލިބިގެންދިޔައެވެ.


ނައިބު، ރައީސް ކުޅުދުއްފުށްޓަށް ވަޑައިގެން އެރަށު ކައުންސިލާ ބައްދަލުކުރައްވައިފި\nރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާގެ ނައިބު ފައިޞަލް ނަސީމް ތިލަދުންމަތީ ދެކުނުބުރީގެ ބައެއް ރަށްތަކަށް އިއްޔެ ފެއްޓެވި ދަތުރުފުޅުގައި އެއަތޮޅު ކުޅުދުއްފުށްޓަށް މިއަދު ވަޑައިގެން އެރަށު ކައުންސިލާ ބައްދަލުކުރައްވައިފިއެވެ.\nނައިބު ރައީސް ކުޅުދުއްފުށްޓަށް ފައިބައި ވަޑައިގަތުމާއެކު އެރަށުގެ ރައްޔިތުން އެމަނިކުފާނަށް ވަރަށް ހޫނު މަރުޙަބާއެއް ދެންނެވިއެވެ.\nނައިބު ރައީސް ކުޅުދުއްފުށްޓަށް މިކުރެއްވި ޒިޔާރަތުގައި އެރަށު ކައުންސިލާއިއެކު ބޭއްވެވި ބައްދަލުކުރެއްވުމުގައި ކައުންސިލަރުން ވަނީ އެރަށުގެ ތަރައްޤީއަށް ބޭނުންވާ މުހިންމު ކަންކަމާއި ރަށުގެ ރައްޔިތުންގެ ހުރި ކަންބޮޑުވުންތައް ނައިބު ރައީސް ޙިއްޞާކުރައްވާފައެވެ. މިގޮތުން ކައުންސިލަރުން ފާހަގަކުރެއްވި ކަންކަމުގެ ތެރޭގައި ކުނި މެނޭޖުކުރުމުގެ މައްސަލައާއި މީހުން ތަމްރީނުކޮށް އެކިދާއިރާތަކުން މީހުން ބިނާކުރުމުގައި އެހީތެރިކަން ބޭނުންވާކަން ފާހަގަކުރައްވާފައެވެ. އަދި ކައުންސިލުގެ އިދާރާގެ ޖާގައިގެ ދަތިކަމުން ކައުންސިލުގެ ބައެއް މަސައްކަތްތައް ކުރިޔަށްގެންދިއުމުގައި ހުރި ދަތިތައް ކައުންސިލަރުން ފާހަގަކުރެއްވިއެވެ.\nއަދި ކައުންސިލުން ކަންކަން ކުރުމުގައި ރައްޔިތުންނާއި ޚިޔާލު ހޯއްދަވައިގެން، ރައްޔިތުންގެ މަޝްވަރާގެ މަތިން ތަރައްޤީގެ ކަންކަން ކުރިޔަށްގެންދިއުމުގެ މުހިންމުކަން ނައިބު ރައީސް ފާހަގަކުރެއްވިއެވެ. މީގެއިތުރުން އެކަކު އަނެކަކަށް އަޅާލާ އޯގާތެރި މުޖުތަމަޢެއް ބިނާކުރުމުގެ މުހިންމުކަމާއި ނުކުޅެދުންތެރިކަން ހުންނަ ފަރާތްތަކަށް ފުރުޞަތުތައް ތަނަވަސްކޮށްދިނުމަށް މަސައްކަތްކޮށްދެއްވުމަށް ކައުންސިލަރުންގެ ކިބައިން ނައިބު ރައީސް އެދިވަޑައިގެންނެވިއެވެ.\nނައިބު ރައީސް ކުޅުދުއްފުށްޓަށް ކުރެއްވި މި ޒިޔާރަތުގައި މިއަދު ވަނީ ކުޅުދުއްފުށި ރީޖަނަލް ހޮސްޕިޓަލަށް ޒިޔާރަތްކުރައްވައި މިއަހަރުގެ ހިތާނީ ކޭންޕު ރަސްމީކޮށް އިފްތިތާޙްކޮށްދެއްވާފައެވެ.\nއެމަނިކުފާނުގެ މި ޒިޔާރަތުގައި ހޮސްޕިޓަލުގެ މެނޭޖްމަންޓާއި ސްޓާފުންނާ ބައްދަލުކުރައްވައި ދެއްކެވި ވާހަކަފުޅުގައި ޞިއްޙީ ޚިދުމަތުގެ ފެންވަރު މަތިކުރުމަށް ސަރުކާރުން ކުރައްވާ މަސައްކަތްތައް ފާހަގަކުރެއްވިއެވެ. އަދި ޚާއްޞަކޮށް، ބައެއް ސަރަހައްދުތަކުގައި މަތީ ފެންވަރުގެ ޞިއްޙީ ޚިދުމަތް ލިބޭނެ މަގު ތަނަވަސްކޮށްދިނުމަށް ސަރުކާރުން މަސައްކަތްކުރަމުން އަންނަކަމުގައި ވިދާޅުވިއެވެ.\nކުޅުދުއްފުށީ ރީޖަނަލް ހޮސްޕިޓަލަކީ ތަފާތު އެކިއެކި ބަލިތަކަށް ފަރުވާ ހޯދުމަށް އެކި ރަށްރަށުންވެސް ގިނަ ބަޔަކު ޒިޔާރަތްކުރާ ހޮސްޕިޓަލެއް ކަމުގައިވާތީ އެ ހޮސްޕިޓަކަށް ޚިދުމަތް ހޯދަން އަންނަ ފަރާތްތަކަށް އޯގާތެރިކަމާއެކު ރަނގަޅު ޚިދުމަތެއް ފޯރުކޮށްދެއްވުމަށް ހޮސްޕިޓަލުގެ މެނޭޖުމަންޓާއި ސްޓާފުންގެ ކިބައިން ނައިބު ރައީސް އެދިވަޑައިގެންނެވިއެވެ.\nރީޖަނަލް ހޮސްޕިޓަލުގެ އިތުރުން ނައިބު ރައީސް މިއަދު ވަނީ އެރަށުގައި ހުންނަ ފެމިލީ އެންޑް ޗިލްޑްރެންސް ސަރވިސް ސެންޓަރަށް ޒިޔާރަތްކުރައްވައި އެތަނުގެ މަސައްކަތްތައް ވެސް ބައްލަވައިލައްވާފައެވެ.


Bank Eh Falhaali Kamah Habaru Libigen Fuluhun Dhiyairu, Muvazzifun Thiby Filaa Kulhen - Vaguthu\nބޭންކެއް ފަޅާލަން އުޅޭކަމަށް ހަބަރު ލިބިގެން ފުލުހުން ދިޔައިރު، މުވައްޒަފުން ތިބީ ފިލާ ކުޅެން\nއިނގިރޭސިވިލާތުގެ ބިރްމިންގަމްގަައި ހުންނަ ބޭންކެއް ފަޅާލަން އުޅެކަމުގެ ހަބަރު ލިބިގެން ފުލުހުން ވަަރަށް ފުރިހަމައަށް ހަރަކާތްތެރިވުމަށް ނިންމާ އޮޕަރޭޝަން ފެއްޓިއެވެ.\nފުލުހުންނަށް ލިބުނު މައުލޫމާތަކާއި ގުޅިގެން ފުލުހުން އެތަނަށް ދިޔައިރު، އެ ބޭންކުގައި ވައްކަންކޮށްގެން ނޫޅެއެވެ. އެތަނުގައި އުޅެމުން ދިޔައީ، އެ ބޭންކުގައި މަސައްކަތް ކުރާ މުވައްޒަފުންނެވެ. އެ މީހުން އުޅެމުން ދިޔައީ، ފިލާ ގޭމް ކުޅުމުގައެވެ.\nބައެއް ރިޕޯޓްތައް ބުނާގޮތުގައި، މިދިޔަ ބުދަ ދުބަހު ނެޓްވެސްޓް ބޭންކުގެ ބްރާންޗަކަށް ވަގުންތަކެއް ވަދެގެން އުޅޭކަމަށް ލިބުނު މައުލޫމާތަކާއި، ގުޅިގެން ފުލުހުން ހަރަކާތްތެރިވިއިރު، އެއީ ޓީމް ބިލްޑް ކުރަން އެތަނުގައި މުވައްޒަފުންގެ މެދުގައި ކުރިއަށްގެންދާ ހަރަކާތްތަކެއް ކަން ފުލުހުންނަށް އެނގުނީ، ބޭންކަށް ދިޔަ ފަހުންނެވެ.\nފުލުހުންގެ ޓީމުން ވަނީ، ލިބުނު މައުލޫމާތަކީ ތެދު މައުލޫމާތެއް ނޫންކަމަށް ޓްވިޓާގައި ހިއްސާކޮށްފައެވެ. އަދި ކަންވީގޮތް ކިޔާދީފައެވެ.\nފުލުހުންނަށް އެ ލިބުނު މައުލޫމާތާއެކު ވަގުތުން އޮޕަރޭޝަން ފަށުމާއި ގުޅިގެން އެ ބޭންކްގެ ސްޕޯކްސް ޕާސަން ވަނީ ފުލުހުންނަށް ޝުކުރު އަދާކޮށްފައެވެ. އަދި އެ ފޯލްސް އެލާމެއްކަމަށްވެސް އޭނާ ވަނީ ބުނެފައެވެ.\nއޮކްޓޯބަރ 14, 2018 08:02\nޕޮލިސްކުދިންނޭ ރަނގަޅަށްް ހޭލާތިބެ ވަގުންގެ ފަރާތުން ރައްޔަތުން ސަލާމަތްކުރެވޭތޯ ހިތްަރުކުރާތި. ތިގޮތަށްއެތަކެއް މަރުހަލާއެއް ކަޑަައްތުކުރުމަށްފަހު ޕޮލިސްކުދިންކޮޅު ނާއުންމީދުކުރުވުމަށްފަހު ފަރުވާކުޑަކުރާ ދަނޑިވަޅަކީ ވަގުކަލޭގެ އުފައްދަންބޭނުންވާ ފުރުސަތު. ވީމާ ހޭލާތިބޭތި. ތިމީހުންގެއަވާގައި ނުޖެހޭތި. ވަގުންނޭކިޔަނީހަމަވަގުވީމަ.\nއޮކްޓޯބަރ 14, 2018 08:28\nޓީމް ބިލްޑްކުރެވެނީ ފިލާ(ހައިޑްއެންޑް ސީކް) ކުޅެގެންތަ؟?\nއޮކްޓޯބަރ 14, 2018 10:02\nއޮކްޓޯބަރ 15, 2018 13:50\nކަލޭ ކީކޭ ކިއާނަމޭ ތިއުޅެނީ\nއޮކްޓޯބަރ 14, 2018 08:43


SunOnline: Bench in araa balivamun dhiya Barcelona ah Messi dhirun genesdheefi\nބެންޗުން އަރައި ބަލިވަމުން ދިޔަ ބާސެލޯނާއަށް މެސީ ދިރުން ގެނެސްދީފި\nޢަބްދުﷲ އައިމަން 08 Feb 2021, 08:35\nބާސެލޯނާގެ ކެޕްޓަން ލިއޮނެލް މެސީ އަދި ގްރީޒްމަން އުފާފާޅު ކުރަނީ --- ފޮޓޯ// ގެޓީ އިމޭޖެސް\nސްޕެނިޝް ލީގުގައި ރޭ ރެއާލް ބެޓިސް އަތުން ބަލިވަމުން ދިޔަ ބާސެލޯނާއަށް ބެންޗުން އަރައި އެ ޓީމުގެ ކެޕްޓަން ލިއޮނެލް މެސީ ދިރުން ގެނެސްދީފި އެވެ.\nބެޓިސްގެ ދަނޑުގައި ރޭ ކުޅުނު ވާދަވެރި މެޗުން ބާސެލޯނާ މޮޅު ހޯދީ 2-3 ގެ ނަތީޖާއަކުންނެވެ. މި މޮޅާ އެކު 21 މެޗުން 43 ޕޮއިންޓް ހޯދައިގެން ބާސެލޯނާ ލީގުގެ ދެވަނައަށް ޖެހިލި އިރު، އެ އަދަދަށް ޕޮއިންޓް ހޯދާފައި ރެއާލް މެޑްރިޑް ތިންވަނައިގައި އޮތީ ފައިދާ ގޯލުގެ ތަފާތުންނެވެ. އެއްވަނައިގައި އެތުލެޓިކޯ މެޑްރިޑް 19 މެޗު ކުޅެގެން އޮތީ 50 ޕޮއިންޓް ހަމަކޮށްގެންނެވެ.\nރޭގެ މެޗަށް ބާސެލޯނާއިން ނުކުތީ ޓީމުގެ ފުރަތަމަ އެގާރައަށް ބަދަލުތަކެއް ގެނެސްގެންނެވެ. މެސީއާއި މިވަގުތު އެންމެ އުންމީދީ ކުޅުމެއް ދައްކަމުން އަންނަ ޕެޑްރީ ވެސް ބެންޗުން ފެށި އިރު، ލިބުނު ކައުންޓާ އެޓޭކެއްގައި ފުރަތަމައިން ގޯލު ޖަހައި ލީޑު ނެގީ ރެއާލް ބެޓިސްއިންނެވެ. ބެޓިސްއަށް އެ ގޯލު ޖަހައިދިނީ އެމާސަންގެ ހުރަހަކުން ބޯޔާ އިގްލީސިއަސް އެވެ.\nބެޓިސްއިން ގޯލު ޖަހައި އުންމީދާ އެކު ކުޅެމުން ދިޔައިރު، ބާސެލޯނާއަށް ފުރަތަމަ ހާފުގައި ލިބުނު ފުރުސަތުތައް ދިޔައީ ބޭނުން ނުކުރެވި އެވެ. އެގޮތުން ޖޯޑީ އަލްބާ ނަގައިދިން ހުރަހެއް ކްލެމަންޓް ލޯންގްލެޓް މުޅުން ހުސްކޮށް ހުރެ ބޮލުން ފޮނުވާލީ އަރިމަތިން ބޭރަށެވެ.\nދެވަނަ ހާފު ފަށައިގެން 57 ވަނަ މިނަޓުގައި މެސީ ވަނީ ކުޅެން ނުކުމެފަ އެވެ. މެސީ ކުޅެން ނުކުންތާ ދެ މިނަޓުވެސް ނުވަނީސް އޭނާ ވަނީ ބާސެލޯނާއަށް މެޗުގެ ނަތީޖާ ހަމަހަމަ ކޮށްދީފަ އެވެ. އުސްމާން ޑެމްބެލޭ ޖައްސާލި ބޯޅައަކުން މެސީ އެ ގޯލު ޖެހީ ކީޕަރުގެ ކައިރި ކަނަށެވެ. އޭގެ މާގިނައިރުތަކެއް ނުވަނީސް ބާސެލޯނާއަށް ފުރަތަމަ ފަހަރަށް ލީޑު ލިބުނީ ބެޓިސް ކުޅުންތެރިއަކު ފައިގައި ޖެހި ބައިކޮޅަށް ވަން ގޯލަކުންނެވެ.\nބާސެލޯނާ ލީޑު ނެގުމުން ބެޓިސްއިން ކުޅުން ރަނގަޅުކޮށް ހަމަލާތައް އިތުރު ކުރި އިރު، އެ ޓީމުން ލިބުނު ހިލޭ ޖެހުމެއްގެ ފައިދާ ނަގައި ނަތީޖާ ހަމަހަމަ ކުރީ ވިކްޓަރ ރުއިޒް އެވެ. އޭނާ އަކީ ބާސެލޯނާގެ ދެވަނަ ލަނޑުގައި ބައިކޮޅަށް ގޯލު ވަން ކުޅުންތެރިޔާއެވެ.\nމެޗު ނިމެންދަނިކޮށް ބާސެލޯނާއަށް ތިން ޕޮއިންޓް ޔަގީންކޮށްދިނީ ބެންޗުން ކުޅެން ނުކުން ޓްރިންކާއޯ އެވެ. މިއީ އޭނާ މިހާތަނަށް އެކުލަބަށް ޖަހައިދިން ފުރަތަމަ ގޯލެވެ.


Miadhu ves rape aa dhekolhah male' gai muzaaharaa kohfi\nރޭޕްއާއި ދެކޮޅަށް ކުރިން ބޭއްވުނު މުޒާހަރާގެ ތެރެއިން - ފޮޓޯ: ސީއެންއެމް\nމިއަދު ވެސް މާލޭގައި ރޭޕްއާ ދެކޮަޅަށް މުޒާހަރާކޮށްފި\n03 ޖުލައި 2020 - 18:07:36\nރޭޕްކުރުމާއި ޖިންސީ ގޯނާ ކުރުމާއި ދެކޮޅަށް މިއަދު ވެސް މާލޭގައި މުޒާހަރާކޮށްފި އެވެ.\nއެ މުޒާހަރާ އިންތިޒާމްކޮށް ކުރިޔަށް ގެންދަން ނިންމާފައި ވަނީ ވޮއިސް އޮފް ޗިލްޑްރަން އިންނެވެ.\nއެކަމާއި ގުޅިގެން ވޮއިސް އޮފް ޗިލްޑްރަން އިން މިއަދު ކޮށްފައިވާ ޓްވީޓެއްގައި ބުނެފައިވަނީ ރޭޕްއާއި ޖިންސީ ގޯނާ ކުރުމާއި ދެކޮޅަށް މިއަދު ހަވީރު4ޖަހާއިރު އެއްވަން ނިންމާފައިވާ ވަނީ ޖެންޑާ މިނިސްޓްރީ ކައިރިއަށް ކަމަށެވެ. އަދި އެ އެއްވުން ކުރިއަށް ގެންދާނީ ރައްކާތެރިވުމުގެ ގޮތުން އަޅަން ޖެހޭ ފިޔަވަޅުތައް އަޅައިގެން ކަމަށް އެ ޖަމިއްޔާއިން ބުނެފައިވެ އެވެ.\nއެ ޖަމިއްޔާއިން މިއަދު މާލޭގައި މުޒާހަރާކުރިއިރު މިދިޔަ ހުކުރު ދުވަހު ވެސް ވަނީ އެކަމާއި ދެކޮޅަށް އަޑު އުފުލާފަ އެވެ. އެގޮތުން މިއަދެކޭ އެއްގޮތަށް އެ ދުވަހު ވެސް އެއްވުމުގެ ބައިވެރިން ވަނީ ޖިންސީ ގޯނާއާ ދެކޮޅަށް ޝުއޫރުތައް ފާޅުކޮށްފައިވާ ޕޯސްޓަރުތަކާއި ބެނާތައް ހިފައިގެން ތިބެ އަޑު އުފުލާފަ އެވެ.\nއެ ދުވަހުގެ އެއްވުމުގައި ވަނީ، ޖިންސީ ގޯނާގެ ޝިކާރައަކަށްވި ކުދިން ވެސް އެކުދިންނަށް ދިމާވި ހިތާމަވެރި ހާދިސާތަކުގެ ވާހަކަ ހިއްސާކޮށްފަ އެވެ.\nހުޅުމާލޭގެ ސަފާރީއެއްގައި އަންހެނަކު ރޭޕް ކުރި މައްސަލައާއި ގުޅިގެން މިދިޔަ މަހު 29 ވަނަ ދުވަހު ވެސް މާލޭގައި އެއްވުމެއް ބާއްވާފައިވެ އެވެ. އެ ދުވަހުގެ މުޒާހަރާއިގެން ފުލުހުންގެ އެންގުމަށް ނުކިޔަމަންތެރިވި ދެ ޒުވާނަކު ހައްޔަރުކުރި ނަމަވެސް ފަހުން އެ ދެ މީހުން ވަނީ ދޫކޮށްލާފަ އެވެ.


GMR ah 170 million dollar dhakkan dhivehi sarukaaruge mahcha amuru kohfi - vNews.mv\nޖީއެމްއާރަށް 170 މިލިއަން ޑޮލަރު ދައްކަން ދިވެހި ސަރުކާރުގެ މައްޗަށް އަމުރުކޮށްފި\n24 February 2016, 17:39\nކުރީގެ ރައީސް މުހައްމަދު ނަޝީދުގެ ވެރިކަމުގައި އިބްރާހިމް ނާސިރު އިންޓަނޭޝަނަލް އެއާޕޯޓް (އައިއެންއައިއޭ) ތަރައްގީކުރުމަށް އިންޑިއާގެ ޖީއެމްއާރް ކުންފުންޏާ ހަވާލުކުރުމުން އެތަން ތަރައްގީކުރުމަށް އެކުންފުނިން ލޯން ނެގި ފަހުން އެއްބަސްވުން ބާތިލްކުރުމުން ޖީއެމްއާރަށް ބަދަލުގެ ގޮތުގައި 170 މިލިއަން ޑޮލަރު ދެއްކުމަށް ދިވެހި ސަރުކާރުގެ މައްޗަށް އިންޓަނޭޝަނަލް އާބިޓްރަލް ޓްރައިބިއުނަލް އިން އަމުރުކޮށްފި އެވެ.\nއައިއެންއައިއޭ ތަރައްގީ ކުރުމަށް ޖީއެމްއާރް އިން ވަނީ 160 މިލިއަން ޑޮލަރުގެ ލޯނެއް 10 ޕަސަންޓްގެ އިންޓަރެސްޓް ރޭޓްގައި ނަގާފަ އެވެ. އެހެންކަމުން އިންޓަނޭޝަނަލް އާބިޓްރަލް ޓްރައިބިއުނަލުން އިއްޔެ ނެރެފައިވާ އަމުރުގައި ބުނެފައިވަނީ ޖީއެމްއާރަށް 170 މިލިއަން ޑޮލަރު ނުވަތަ 2.6 ބިލިއަން ރުފިޔާ ދިވެހި ސަރުކާރުން ދައްކަންޖެހޭ ކަަމަށެވެ.\nޖީއެމްއާރް އެއްބަސްވުން ދިވެހި ސަރުކާރުން ބާތިލްކުރީ އެއްބަސްވުމާއި ހިލާފަށް އަދި ގާނޫނު ތަކުގެ ބޭރުން ކަމަށް ސިންގަޕޫރުގެ އިންޓަނޭޝަނަލް އާބިޓްރަލް ޓްރައިބިއުނަލް އިން 19 ޖޫން 2014 ގައި ވަނީ ކަނޑައަޅާފަ އެެވެ. ޖީއެމްއާރްގެ އެއްބަސްވުމަކީ އުފެދުނުއިރު ވެސް ބާތިލް އެއްބަސްވުމެއް ކަމަށް ދިވެހި ސަރުކާރުން ބުނި ނަމަވެސް އާބިޓްރޭޝަނުން ނިންމީ ދިވެހި ސަރުކާރާއި ޖީއެމްއާރުން ކޮށްފައިވަނީ ރަނގަޅު އެއްބަސްވުމެއް ކަމަށާއި ގާނޫނާ ހިލާފަށް އެ އެގްރިމެންޓް ބާތިލްކުރުމުގެ ޒިންމާ ދިވެހި ސަރުކާރާއި މޯލްޑިވްސް އެއާޕޯޓްސް ކޮމްޕެނީ ލިމިޓެޑް (އެމްއޭސީއެލް) އިން ނަގަން ޖެހޭނެ ކަމަށެވެ.\nކުރީގެ ރައީސް މުހައްމަދު ނަޝީދުގެ ސަރުކާރާ އެކު ޖީއެމްއާރުން 25 އަހަރަށް ސޮއިކުރި އެއްބަސްވުން ކުރީގެ ރައީސް ޑރ. މުހައްމަދު ވަހީދުގެ ވެރިކަމުގައި އުވާލުމުން ބަދަލުގެ ގޮތުގައި 1.4 ބިލިއަން ޑޮލަރު ހޯދުމަށް ޖީއެމްއާރުން އާބިޓްރޭޝަނަށް ހުށަހެޅި އެވެ. ނަމަވެސް ރައީސް އަބްދުﷲ ޔާމިނާއި ބަންޑާރަނައިބް މުހައްމަދު އަނިލް ކުރިން ވެސް ވިދާޅުވީ ޖީއެމްއާރަށް ބަދަލުގެ ގޮތުގައި އެވަރުގެ އަދަދެއް ދޭން ނުޖެހޭނެ ކަމަށެވެ. ސަރުކާރުން ކުރިންވެސް ލަފާކޮށްފައި އޮތީ ބަދަލުގެ ގޮތުގައި އެންމެ ގިނަވެގެން ވެސް ދޭން ޖެހޭނީ 300 މިލިއަން ޑޮލަރު ކަމަށެވެ.\nޖީއެމްއާރަށް ބަދަލުގެ ގޮތުގައި ދިވެހި ސަރުކާރުން 170 މިލިއަން ޑޮލަރު ދައްކަންޖެހިފައިވާއިރު މިއަހަރުގެ ދައުލަތުގެ ބަޖެޓްގައި މިކަމަށް އެއްވެސް ފައިސާއެއް ހިމަނާފައެއް ނުވެ އެވެ.\nއައިއެންއައިއޭއާ ޖީއެމްއާރުން ހަވާލުވީ 28 ޖޫން 2010 ގައެވެ. އޭގެ ފަހުން އެކަމާ ދެކޮޅަށް ދިވެހިން ކުރި އިހުތިޖާޖުތަކަށް ފަހު އަލުން އެއާޕޯޓާ ދިވެހި ސަރުކާރުން ހަވާލުވީ އޭގެ ދެ އަހަރާއި ފަސް މަހާއި ހަފުތާއެއް ފަހުން7ޑިސެމްބަރު 2012 ގައެވެ.


މިހާރުފެންނަމުންދާ މަންޒަރުތަކުން އަންނަ ރިޔާސީ އިންތިޙާބު އެއްބުރުން ކާމިޔާބު ކުރެވޭނެ – ރައީސް ނަޝީދު – Maldivian Democratic Party\nމިހާރު ފެންނަމުންދާ މަންޒަރުތަކުން އަންނަ ރިޔާސީ އިންތިޙާބު އެއްބުރުން ކާމިޔާބު ކުރެވޭނެކަމަށް އުއްމީދު ކުރައްވާކަމަށް އެމްޑީޕީގެ ރިޔާސީ ކެންޑިޑޭޓް ރައީސް މުޙައްމަދު ނަޝީދު ވިދާޅުވެއްޖެއެވެ.\nކުރީގައި އެމް.ޑީ.ޕީ އަށް މާބޮޑު ކާމިޔާބެއް ނުލިބޭ ދާއިރާތަކުން މިހާރު ވަރަށް ބޮޑެތި ކުރިއެރުންތައް ލިބެމުންދާކަމަށް އެމަނިކުފާނު ވިދާޅުވީ އިއްޔެ މެންދުރާއި ގާތްވެފައިވަނިކޮށް ފ. ބިލެތްދޫ ކައުންސިލަށް އެމްޑީޕީގެ ޓިކެޓް ގައި ވާދަކުރައްވާ އެރަށު ޗާންދަނީވިލާ ރަމްޒީނާ އަފީފަށް ކެމްޕޭންކޮށްދެއްވުމަށް ބިލެތްދޫއަށް ވަޑައިގަތުމަށްފަހު މާލެ ވަޑައިގަނެ ރާއްޖެ ޓީވީ އަށް ދެއްވި ޚާއްޞަ ބަސްދީގަތުމެއްގައެވެ.\nރައީސް ނަޝީދު ވަނީ މުލަކު ދާއިރާގެ އަތޮޅު ކައުންސިލް ގެ އިންތިޙާބަށް ކެމްޕޭންކޮށްދެއްވުމަށް މިދިޔަ ހަފްތާތެރޭގައި އެދާއިރާގެ ރަށްތަކަށްވެސް ދަތުރުފުޅެއް ކުރައްވާފައެވެ.\nމިއަދު ކުރިޔަށްދާ މުލަކު ދާއިރާގެ އަތޮޅު ކައުންސިލްގެ ބައި އިލެކްޝަން އާއި އަދި ފ. ބިލެތްދޫ ރަށު ކައުންސިލް އާއި ލ. މާބައިދޫ ރަށު ކައުންސިލްގެ ބައި އިލެކްޝަންގައި ރަގަޅު ނަތީޖާތަކެއް އެމް.ޑީ.ޕީއަށް ނެރެވޭނެކަމަށް ޤަބޫލުފުޅު ކުރައްވާކަމަށް ރައީސް ނަޝީދު ވިދާޅުވިއެވެ.


Thalhugandu matheegai naasthaa dheefi, Education Hiyhama nujehifai | Mihaaru\nދަރިވަރުން ބިންމަތީގައި އިށީނދެ ތިބެގެން ކަނީ: މިކަން އެޑިއުކޭޝަނުން ވަނީ ކުށްވެރިކޮށްފައި -- ފޮޓޯ؛ ސޯޝަލް މީޑިއާ\nތަޅުންގަނޑުމަތީގައި ނާސްތާ ދީފި، އެޑިއުކޭޝަން މިނިސްޓްރީން ހިތްހަމަނުޖެހިފައި!\n11 ޖޫން 2019 - 15:22 119 comments\nދަރިވަރުންނަށް ނާސްތާ ދޭ ޕްރޮގްރާމް، ރާއްޖޭގެ ހުރިހާ ސްކޫލެއްގައި މިއަދު ފެށިއިރު ސްކޫލެއްގައި ދަރިވަރުންތަކަށް ތަޅުންގަނޑުމަތީގައި ބައިތިއްބައިގެން، ގަނޑެއްގެ މަތީގައި ކާއެއްޗެހި އަތުރައިގެން ކާން ދީފި އެވެ. އެކަމާ އެޑިއުކޭޝަން މިނިސްޓްރީން މިހާރު ވަނީ ފިޔަވަޅު ވެސް އަޅައިފަ އެވެ.\nދަރިވަރުން މިގޮތަށް ކާންދޭ މަންޒަރު ފެންނަ ފޮޓޯތައް ސޯޝަލް މީޑިއާގައި ދައުރުވަމުން އަންނައިރު އެއިން ފެންނަ ގޮތުގައި ކާންތިބެނީ ވަރަށް ތުއްތު ކުދިންތަކެކެވެ. ކުލާހުގެ މުށިގަނޑުމަތީ ހުރިހާ ކުދިން ވެސް އިށީނދެގެން ތިބޭއިރު، ކޮންމެ ކުއްޖެއްގެ ކުރިމަތީގައި ވެސް ގަނޑެއް ބާއްވައިފަ އެވެ. އަދި ކުދިންގެ ސޭންޑްވިޗު އޭގެ މަތީގައި ބާއްވާފައި އޮންނައިރު، ކައިރީގައި ކިރު ޕެކެޓް ބަހައްޓާފައި ހުރެ އެވެ.\nސޯޝަލް މީޑިއާގައި މި ފޮޓޯތައް ދައުރުވާން ފެށުމާއެކު އެޑިއުކޭޝަން މިނިސްޓްރީން މިއަދު ނެރުނު ބަޔާނެއްގައި ބުނީ ނާސްތާ ޕްރޮގްރާމާ ހިލާފަށް، ބައެއް ސްކޫލުތަކުގައި މިކަން ކުރިއަށް ގެންދާކަން ފާހަގަ ކުރެވިފައިވާ ކަމަށެވެ. އަދި މީގެ ސަބަބުން، ސަރުކާރުން ހިންގާ މި ފަދަ ޕްރޮގްރާމްތަކަށް ބެލެނިވެރިން ކުރާ އިތުބާރު ގެއްލޭނެ ކަމަށް ބުންޏެވެ.\n"މަދު މުވައްޒަފުންތަކެއް މި ފަދަ އަމަލެއް ހިންގާފައިވާތީ އެކަން މިނިސްޓްރީން ހަރުކަށި އިބާރާތުން ކުށްވެރިކުރަމެވެ. އަދި މިކަން ކޮށްފައިވާ ފަރާތާ މެދު މިހާރު ފިޔަވަޅު އަޅާފައިވާ ވާހަކަ ވެސް ދަންނަވަމެވެ." ސްކޫލުގެ ނަން ނުގެނެސް، އެޑިއުކޭޝަނުން ނެރެފައިވާ ބަޔާނުގައި ބުންޏެވެ.\nމިއަދު އާންމުވި ފޮޓޯތައް އެއީ ކޮން ސްކޫލެއް ކަމެއް، އަދި އެޅީ ކޮން ފިޔަވަޅެއް ކަމެއް މިނިސްޓްރީއަކުން ނުބުނެ އެވެ.\nއެތަނުން ބުނިގޮތުގައި މި ފަދަ ޕްރޮގްރާމްތައް ސާފުތާހިރުކަމުގެ މިންގަނޑާ އެއްގޮތަށް ކުރިއަށް ގެންދިޔަށް މިނިސްޓްރީން ބޮޑު ސަމާލު ކަމެއް ދެ އެވެ.\nއިތުރު ލިޔުންތައް ސްކޫލް ތައުލީމް ކިޔަވާކުދިން ސްކޫލް ކުދިންގެ ނާސްތާ އެޑިއުކޭޝަން މިނިސްޓްރީ\nރާއްޖޭގެ ހުރިހާ ސްކޫލެއްގައި ނާސްތާ ދޭނެ ބަޔަކު ހޯދަނީ\nފުރަތަމަ ހަފުތާގައި 8500 ދަރިވަރުންނަށް ނާސްތާ ދިން


Shujau Ge Message: Mee Ves Dhuvaheh, Ufaaveri Dhuvas Thah Bahdhal Kuraane - Vaguthu\nމިހާރު ކުރިއަށްދާ ދުވަސްތަކަކީ ޕީޕީއެމްގެ ސަޕޯޓަރުންނަށް ހިތްދަތި ދުވަސްތަކެއް ކަމަށާއި މި ދުވަސްތަކަށް ފަހު އުފާވެރި ދުވަސްތައް ބައްދަލު ކުރާނެ ކަމަށް ވިދާޅުވެ، ޕީޕީއެމްގެ ނައިބު ރައީސް އަދި ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ ބާރަށު ދާއިރާގެ ކުރީގެ މެމްބަރު އިބްރާހިމް ޝުޖާއު ޕީޕިއެމްގެ ސަޕޯޓަރުންނަށް ހިތްވަރުދެއްވައިފިއެވެ.\nޝަުޖާއު ވަނީ ޕީޕީއެމްގެ ސަޕޯޓަރުން މިވަގުތު ކުރަމުންދާ ހިތްވަރު ފާހަގަކުރައްވާ އެކަމަށް ސާބަސްދެއްވާފައެވެ. އަދި ކުރީގެ ރައީސް އަބްދުﷲ ޔާމީން އަބްދުލްގައްޔޫމް މިނިވަންކޮށް، އެމަނިކުފާނުގެ ހައްގުގައި ކުރެވެން ހުރި ހުރިހާ ކަމެއް ކުރައްވާނެ ކަމަށް ޝުޖާއު ވިދާޅުވިއެވެ.\nމަނީ ލޯންޑްރިންގެ ކުށުގައި ރައީސް ޔާމީންގެ މައްޗަށް ކްރިމިނަލް ކޯޓުން އިއްވި ފަސް އަހަރު ދުވަހުގެ ޖަލު ހުކުމަށް ހައި ކޯޓުން ވަނީ ތާއީދުކޮށްފައެވެ. އެހެންވެ، ޔާމީންގެ ވަކީލުންގެ ޓީމުން އެ ހުކުމް ސުޕްރީމް ކޯޓުގައި އިސްތިއުނާފް ކުރާނެ ކަމަށް ބެލެވެއެވެ.\nޝުޖާއު ވަނީ ޕީޕީއެމް ބޮޑުވީ ފަސް މީހުންނާއެކު މަސައްކަތްކޮށްގެން ކަމަށް ވެސް ވިދާޅުވެފައެވެ. މިހެން ޝުޖާއު ވިދާޅުވީ މީހުން މަދު ވިޔަސް ޕީޕީއެމްގެ ހިތްވަރު ހުންނާނެކަން ހާމަކޮށްދިނުމުގެ ގޮތުން ކަމަށް ބެލެވެއެވެ.\nއިދިކޮޅު ކޯލިޝަންގެ ލީޑަރު ޔާމީންގެ މައްޗަށް ކްރިމިނަލް ކޯޓުން އިއްވާފައިވާ ފަސް އަހަރު ދުވަހުގެ ޖަލު ހުކުމަށް ހައި ކޯޓުން ތާއީދުކޮށް އެމަނިކުފާނު މިނިވަން ނުވުމުން އިދިކޮޅު ކޯލިޝަނާއި ޔާމީން ސަޕޯޓަރުން ރޭ ވަނީ މުޒާހަރާކޮށްފައެވެ.\nމުޒާހަރާގެ ބައިވެރިންވަނީ މާލޭގެ އެކި މަގުތަކުގައި ހިނގާފައެވެ. މި ގޮތުން ރައީސް ޔާމީން ލީޑް ކުރައްވާ ދެ ޕާޓީ ކަމުގައިވާ ޕީޕީއެމްއާއި ޕީއެންސީގެ ދިދަ ވެސް ބޭނުންކޮށްގެން ކުރި އެ މުޒާހަރާގައި، ރައީސް ޔާމީން މިނިވަން ކުރުމާއި އިންސާފު ގާއިމް ކުރުމުގެ އިތުރުން ރައީސް އިބްރާހިމް މުހައްމަދު ސޯލިހްއާއި ޖުޑިޝަލް ސާވިސް ކޮމިޝަން (ޖޭއެސްސީ) ގައި ތިއްބެވި އެމްޑީޕީގެ ބޭފުޅުން މަގާމުތަކުން އިސްތިއުފާ ދެއްވުމަށް ވެސް މުޒާހަރާގެ ބައިވެރިން ވަނީ ގޮވާލާފައެވެ.\nރައީސް ޔާމީންގެ މައްޗަށް އިއްވާފައިވާ ހުކުމަކީ އިންސާފުން ބޭރުން ހިންގާފައިވާ ޝަރީއަތަކުން އިއްވާފައިވާ ހުކުމެއް ކަމުގައި އެމަނިކުފާނުގެ ސަޕޯޓަރުން ގަބޫލުކުރެއެވެ.\nހައި ކޯޓުގައި މި މައްސަލަ އިސްތިއުނާފް ކުރިއިރު އެ މައްސަލައިގައި ޔާމީންގެ މައްޗަށް ދަށު ކޯޓުގައި އިއްވާފައިވާ ހުކުމަށް ތާއީދުކޮށް އަމުރު ނެރުނީ މައްސަލަ ބެއްލެވި ތިން ފަނޑިޔާރުންގެ ބެންޗުގެ ތެރެއިން ދެ ފަނޑިޔާރުގެ އަޣުލަބިއްޔަތުންނެވެ. އެ ހުކުމް ދެމެހެއްޓުމަށް ރައުޔައެއް ނެރުނީ މުޙައްމަދު ނިޔާޒުއާއި ހުސައިން މަޒީދެވެ. ފަނޑިޔާރު ހުސައިން ސައީދުގެ ރައުޔު ނެރުއްވީ ދަށު ކޯޓުގެ ހުކުމް ގޯސް ކަމަށް ވިދާޅުވެއެވެ.\nޖެނުއަރީ 22, 2021 15:32\n3 ވަކީލުން ތިބީރު ކީއްވެ އެއީ ތެދެއްވިއްޔާ ތެދެއްކަން3މީހުނަށް ގަބޫލުނުކުރެވުނީ . ޢޭގެމާނައަކީ 1 ވަކީލަކީ ވަކާލާތުގައި ހުކުމް ކުރާގިތް ނޭގޭމީހެކޭ. ނޫނީ ހުކުމް ކުރެވޭކޮތް އެގެނީ 1 ވަކީލަށް އަނެއް2ވަކީލުންނަކީ ނޭގޭ2މީހުނޭ.


Hijaazuge Qaafila 46 - One Online\n"ސާހިބާއެވެ. ޙުފައިރާ ތަންކޮޅެއް ދުރުން ހުޅަނގު އުތުރުފަރާތުގެ އެކިތަންތަނުން ޢަރަބި އަސްވާރުން ފެނުނު ޚަބަރު އަޅުގަނޑުމެންނަށް ލިބުނީ އިއްޔެ ހެނދުނެވެ. خــالــد بــن الـوليـد ގެ ލަޝްކަރުގެ ޙަރަކާތްތައް ބަލަހައްޓަން ޙަވާލުވެފައިވަނީ އަޅުގަނޑުމެންނާއެވެ. އެހެންކަމުން އަޅުގަނޑުމެން ޙުފައިރާ ދިމާޔަށް އަސްވާރުންގެ ބަޔަކު ފޮނުވީމުއެވެ. މުސްލިމުންގެ އަސްކަރުގާހުގެ ވަށައިގެންހުރީ ކަދުރު ދަނޑުތަކެވެ. އެހެންކަމުން، އެވަގުތަކު އަޅުގަނޑުމެންނަކަށް ކަދުރު ދަނޑުތަކަކާ ކައިރިއެއް ނުވެވުނެވެ. އެކަމަކު އެމީހުންގެ ސަވާރުން އެހިސާބުގަނޑުގެ ކައިރި އަވަށްއަވަށުގައި ބުރުޖަހާކަން އަޅުގަނޑުމެންނަށް އެނގުމުން އަޅުގަނޑުމެން އެބައިމީހުންގެ ލަޝްކަރުގެ ޚަބަރު ހޯދުމަށްޓަކައި ކޮންމެ ނުރައްކަލަކާވެސް ކުރިމަތިލާން ޤަޞްދުކޮށްފީމުއެވެ. އެގޮތުން އަޅުގަނޑުމެން ދުޝްމިނުން ހިފައިފައިވާ އަވަށްތަކުގެ ތެރެއިން އެންމެ ކައިރިޔަށްއޮތް އަވަށާ ކައިރިވިތަނާ އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކުއްލިޔަކަށް ކުރިމަތިލާންޖެހުނީ ދުނީގެ ވާރެއާއެވެ. އަޅުގަނޑުމެން ޙިމާޔަތް ލިބޭތޯ ބެލީ އެހިސާބުގައި އޮތް ބަގީޗާއަކުންނެވެ. އެތާނގައިވެސް ދުޝްމިނުންގެ އަސްވާރުންގެ ޖަމާޢަތެއް އަޅުގަނޑުމެންގެ އިންތިޒާރުގައި ތިބިކަމެއް އެއިރަކު އަޅުގަނޑުމެންނަކަށް އެނގިފައެއް ނެތެވެ."\nޤާރަން ގޮށްމުށްކަވައިލައްވައިފައި ހަޅޭއްފުޅުލައްވައިގެންނެވިއެވެ. "މޮޔަޔާއެވެ. ތިޔަ ހާސަރުތައް ދަމާނީ ކިހައިއިރެއްވަންދެންހެއްޔެވެ؟ އަހަރެން އޮޅުންފިލުވަން ބޭނުމީ خــالــد بــن الـوليـد ގެ ލަޝްކަރު ވީތަނެކެވެ."\nސަވާރު އޭނާގެ ހިކިފައިވާ ތުންފަތުގައި ދޫކާއްތަމުން އިންތިހާދަރަޖައިގެ ނިކަމެތިކަމާއެކު ޖަވާބުދިނެވެ.\n"ސާހިބާއެވެ! އަޅުގަނޑުމެންނަކަށް ނޭނގެއެވެ. އަޅުގަނޑުމެންގެ އޮފިސަރު ދުޝްމިނުންގެ ލަޝްކަރުގެ ޚަބަރު ބަލަން ދިހަ ސަވާރުން ފޮނުވިއެވެ. ހެނދުންކޮޅު ޢަރަބި އަސްވާރުންގެ ޖަމާޢަތްތައް ފެނިފައިވާ އަވަށްއަވަށުގެ ޚަބަރުބަލަންވެސް ހަތަރު އަސްވާރުން ފޮނުވިއެވެ. އަޅުގަނޑު ހުރީ ދުނީގެ ވާރޭގެ ތެރޭގައި ބަގީޗާއެއްގައި ފިލޭތޯ އުޅުނު ސަވާރުންގެ ތެރޭގައެވެ. އަޅުގަނޑުމެންގެ ތެރެއިން އެނބުރި އާދެވުނީ އެންމެ ހަމީހުންނަށެވެ. އެ ހަމީހުންގެ ތެރޭގައިވެސް ޒަޚަމްނުވެތިބީ ދެމީހުންނެވެ. އަޅުގަނޑުމެން ފަހައި އައި މުސްލިމުން އެނބުރި ދިޔައީ އަޅުގަނޑުމެންގެ ޗެކްޕޯސްޓާ ހަމަޔަށް އައިސްފައެވެ."\nޤާރަން ގުގުރައިވަޑައިގެންފައި ވިދާޅުވިއެވެ. "އަހަރެން ބޭނުންވަނީ ދުޝްމަނުންގެ އަސްކަރުގާހުގެ ޚަބަރެވެ. އެތަން ހުސްވީ ކޮންއިރަކުހެއްޔެވެ؟"\nސަވާރު ޖަވާބުދިނެވެ. "ސާހިބާއެވެ. އަޅުގަނޑުމެންގެ ސަވާރުންނާ ދިމާޔަށް ދުނީގެ ވާރޭ އައުމަށްފަހު ދުޝްމަނުން ބަގީޗާއިން ނުކުމެ ޙަމަލަދިނުމުން އަޅުގަނޑު ޔަޤީންކުރީ ދުޝްމަނުން އެބައިމީހުންގެ އަސްކަރުގާހުގައި އެބަތިބިކަމަށެވެ. ތަންކޮޅެއް ދުރުން ފެނުނު ކަމުގައި ޚަބަރު ލިބުނު އަސްވާރުންނާ خــالــد بــن الـوليـد ގެ ލަޝްކަރާ އެއްވެސް ގުޅުމެއް ނެތްކަމަށެވެ."\n"ދުޝްމަނުންގެ ލަޝްކަރެއް މިހިސާބުގަނޑުން ފެނިފައިވާއިރު އަހަންނަށް ވަގުތުން އެޚަބަރު ނޭންގީ ކީއްވެގެންހެއްޔެވެ؟"\n"ސާހިބާއެވެ. އަޅުގަނޑުމެން އެލަޝްކަރެއް ނުދެކެމުއެވެ. އަޅުގަނޑުމެންގެ އޮފިސަރަށް އެޚަބަރުދިނީ ޢިރާޤުގެ ކްރިސްޓިޔަނެކެވެ. އަޅުގަނޑުމެންގެ އޮފިސަރު އެ ޚަބަރުގެ ދޮގުތެދު ބެލުމަށްޓަކައި ހަތަރު އަސްވާރުން ފޮނުވިއެވެ. އޭގެތެރެއިން އެނބުރިއައީ އެންމެ މީހެކެވެ. އޭނާ އައީ ހަވީރުއެވެ. މުސްލިމުން އަނެއް ތިންމީހުން ހައްޔަރުކޮށްފިއެވެ. އެނބުރިއައި މީހާވެސް ޒަޚަމުވެގެން އަސްމަތިން ވެއްޓުނެވެ. މުސްލިމުންނަށް އޭނާ ހައްޔަރު ނުކުރެވުނީ ކޯރަކަށް ފުންމައިލުމުގެ ސަބަބުންނެވެ. އޭނާ ފީނައިގެން އަނެއްފަރާތަށްގޮސް ވަރަށްގިނައިރު ވަންދެން ފިލައި އިނެވެ. އޭނާ އެނބުރި އައީ ފައިމަގުގައެވެ. އޭނާގެ ހާލު ދެރަކަމުން ޗެކްޕޮއިންޓުގެ ކައިރިޔަށް ހޭނެތިގެން ވެއްޓިއްޖެއެވެ. އޭނާ ހޭއެރީ ގަޑިއެއްހައިއިރު ފަހުންނެވެ. އޭނާގެ އެކުވެރީން ހައްޔަރުވިކަން އެނގުނީ އޭނާ ހޭއެރުމުންނެވެ."\nޤާރަން ހަޅޭއްފަޅޭއްލައްވައިގެންނެވިއެވެ. "ކަލޭމެންގެ ކޮމާންޑަރަށް އެހައިތަނުންވެސް އަހަރެމެންނަށް ޚަބަރުދިނުމުގެ ބޭނުމެއް އިޙުސާސެއް ނުވިހެއްޔެވެ؟"\n"ސާހިބާއެވެ. މަނިކުފާނުގެ އަރިހަށް ޚަބަރު ފޮނުވުމުގެކުރީން ދުޝްމަނުންގެ އަސްކަރުގާހުގެ ޞައްޙަ ޚަބަރު އޮޅުންފިލުވުން ވަރަށް މުހިންމެވެ. އެހެންކަމުން އޭނާ އަޅުގަނޑަށް އެކަމަށް އަމުރުކުރެއްވިއެވެ. އަޅުގަނޑު ޢަރަބި ދަނޑުވެރިޔެއްގެ ހެދުމުގައި ފުރާނަޔާ ކުޅެގެން އެތަނަށް ދިޔައިރު އެތާކު އެކަކުވެސް ނެތެވެ. މަނިކުފާނުގެ އަރިހަށް ހާޒިރުވާން ކޮމާންޑަރު އެންގެވީ އަޅުގަނޑު އެ ޚަބަރު ދެންނެވުމުންނެވެ."\nކަލޭ ތިޔައައީ އެކަނިހެއްޔެވެ؟\n"ސާހިބާއެވެ. އަޅުގަނޑާއެކު އަށް އަސްވާރުން އައެވެ. މަގުމަތީގައި އަސް ބަދަލުކުރުމަށްޓަކައި އަޅުގަނޑުމެންގެ ސިފައިންގެ މަރުކަޒަކަށް އަޅުގަނޑުމެން މަޑުކުރީއެވެ. އޭރު ދުޝްމިނުންވަނީ އެތަން ހިފައިފައެވެ. އަޅުގަނޑަށް ފިލައިގެން އައުމުގެ ފުރުޞަތު ލިބުނެވެ. ނަމަވެސް އަޅުގަނޑުގެ އެކުވެރީންނަށް އޭރު އަސްމަތީން ފޭބިއްޖެއެވެ."\nޤާރަން ހަމަޖެހިވަޑައިގަތުމާއެކު ސުވާލު ކުރެއްވިއެވެ. "މަގުމަތީން އެހެން ޙާދިޘާއަކާ ކުރިމައްޗެއް ނުވޭހެއްޔެވެ؟"\n"އާދޭހެވެ. ސާހިބާއެވެ. އަޅުގަނޑުމެންގެ އެހެނިހެން ޗެކްޕޯސްޓުތައް ހުރީ ސަލާމަތުންނެވެ. ރައްކާތެރިކޮށެވެ. އަޅުގަނޑަށް މިހިސާބަށް މިއާދެވުނީ ހަތަރު ޗެކްޕޯސްޓަކުން އަސް ބަދަލުކޮށްގެންނެވެ."\n"ދުޝްމިނުން ޙަރަކާތްތަކާ ބެހޭގޮތުން ކަލެޔަށް އިތުރު ޚަބަރެއް ލިބިފައެއް ނެތްހެއްޔެވެ؟\n"އާދޭހެވެ. ސާހިބާއެވެ. އަޅުގަނޑަށް ހީވާގޮތުގައި ދުޝްމިނުން އެބައިމީހުންގެ އަސްކަރުގާހު ހުސްކުރިއިރު އެތާނގައިވަނީ ކޮންމެވެސް ވަރަކަށް ސިފައިން ބައިތިއްބައިފައެވެ. އެތާނގައި ބައިތިއްބި މީހުންގެ އެއްމަސައްކަތަކީ އަޅުގަނޑުމެންނަށް އެބައިމީހުންގެ އަސްކަރުގާހު ހުރިތަނަށް ދެވުނަ ނުދިނުމެވެ. ދެވަނަ މަސައްކަތަކީ އަޅުގަނޑުމެންގެ ބަޔަކަށް މަޒާރަށް އާދެވުނު ނުދިނުމެވެ. މަނިކުފާނަށް ޚަބަރު ލިބިވަޑައިގެންނެވިޔަ ނުދިނުމެވެ. އަޅުގަނޑަށް ހީވާގޮތުގައި ރޭގަނޑު އަޅުގަނޑުމެންގެ ޗެކްޕޯސްޓް ހިފައި އަޅުގަނޑުގެ އެކުވެރީންގެ އަސްތައް ފޭރުނު މީހުންނަކީ އިރުއޮއްސުމުގެކުރީން މަޒާރަށްދާ މަގުން އަޅުގަނޑުމެންގެ ހަތަރުމީހުނަށް ޙަމަލަދިން މީހުންނެވެ. އަޅުގަނޑަށް ހީވަނީ މުސްލިމުންގެ ލަޝްކަރު މަނިކުފާނު ދެކެބިރުން އެނބުރި ދިޔައީހެންނެވެ."\nދެކުނުފަރާތަށް އިޝާރަތްކުރައްވަމުން ޤާރަން ވިދާޅުވިއެވެ. "މޮޔަޔާއެވެ. އެދިމާޔަށް ނިކަން ބަލައިބަލާށެވެ. އެމީހުން އެއުޅެނީ ބިރުންހެން ކަލެޔަށް ހީވޭހެއްޔެވެ؟"\n"ސާހިބާއެވެ! އެމަދުމީސްކޮޅުގެ މަޤްޞަދަކީ އެބައިމީހުންގެ އެކުވެރީންނަށް ފިލައިގެންދިޔުމުގެ ފުރުޞަތު ހޯދައިދިނުމެވެ."\nޢުމުރުން ދުވަސްވެފައިހުރި ކޮމާންޑަރަކާ ދިމާޔަށް ބައްލަވައިލައްވައިފައި ޤާރަން ވިދާޅުވިއެވެ. "މި މީސްކޮޅުގެ ބޭނުމަކީ ކޮބައިކަން އަހަންނަށް އެނގޭނެ ނަމައެވެ."\nގުބާޒަކީ ޤާރަން އޭނާގެ ލަޝްކަރުގެ ކަނާތްފަރާތުގެ ގެމަތަކާ ޙަވާލުކުރައްވައިފައިވާ ކޮމާންޑަރެކެވެ. އޭނާއަކީ އީރާނީ ޝާހުޒާދާއެކެވެ. އޭނާގެ އަސްކޮޅުގައި ވަރަށް ބާރަށް ވަޑައިގެން ޤާރަނަށް ޚަބަރު ދެއްވިއެވެ. "އަޅުގަނޑުމެންގެ ކުރިމަތީން ދުޝްމަނުންގެ އަސްވާރުން ހަރަކާތްތެރިވާން ފަށައިފިއެވެ. މަނިކުފާނު ހުއްދަ ދެއްވައިފިނަމަ އެމީހުން ކުރިޔަށް އަޔަނުދީ ހުއްޓުވާން ކަމަށެވެ."\nޤާރަން އިރުކޮޅެއްވަންދެން ދެކުނުފަރާތަށް ބައްލަވަން ހުންނަވައިފައި ވިދާޅުވިއެވެ. "އަޅުގަނޑަށް ހީވާގޮތުގައި ދުޝްމިނުންގެ މުޅި ލަޝްކަރުވެސް ޙަރަކާތްތެރިވާން ފަށައިފިއެވެ. މަނިކުފާނު އެނބުރިވަޑައިގަންނަވާށެވެ. އަޅުގަނޑުމެން ޙަމަލަދޭނީ އެބައިމީހުނާއި އަޅުގަނޑުމެންނާ ދެމެދު ތިންސަތޭކަ ވަރަކަށް ފިޔަވަޅަށް ކައިރިވުމުންނެވެ. މިހަނގުރާމައިގައި އަޅުގަނޑު އެބައިމީހުން ސަލާމަތުން އެނބުރިދިޔަޔަކަ ނުދޭނަމެވެ. އަޅުގަނޑުމެން ދުޝްމިނުންނަށް މަޖުބޫރުކުރުވާނީ އެމީހުންގެ ހުރިހާ ބާރެއް ލަޝްކަރުގެ މެދުތެރެޔަށް ޖަމާކުރުމަށެވެ. އެއަށްފަހު އަޅުގަނޑުމެންގެ ލަޝްކަރުގެ ކަނާތްފަރާތާއި ވާތްފަރާތުގެ އަސްވާރުންގެ މަސައްކަތަކަށްވާނީ ދެފަރާތުން އެއްފަހަރާ ޙަމަލަދެމުން އެބައިމީހުންގެ ފަހަތަށް ދިޔުމެވެ."\nއަންދަލުސުގެ ޖަބަލުއްޠާރިގު ގެ ތިރީގައި 2006ގައި ކިންގު ފަހުދު އިމާރާތް ކޮށް ދެއްވި މަސްޖިދު އިބްރާހީމް ބިން އިބްރާހީމް، އަންދުލުސް ފާތިހު ތާރިގު ބިން ޒިޔާދު ފައިބައި ވަޑައިގެންނެވީ މިދިމާޔަށް، ސައޫދީން މެޑްރިޑުގައި ބިނާކުރި ރީތި ބޮޑު އިސްލާމީ މަރުކަޒު ހުޅުވީ 1992 ގައި، އޭގެފަހުން އަންދުލުސްގެ ޖައްވު އަންނަނީ ބަންގީގެ އަޑުން ގުގުމަމުން. އެމަރުކަޒު ހުޅުއްވައިދެއްވީ އަންދަލުސްގެ ރަސްގެފާނު ޖުވާން ކާލޯސް ---\nގުބާޒު އޭނާގެ އަސްކޮޅު އަނބުރައިލައްވައި އަހުގައި ހަންމުށި އަޅުއްވައިފިއެވެ. مثــنّـى ގެ ލަޝްކަރުގެ އަސްވާރުން ގާތްގަނޑަކަށް ބައިމޭލެއްހައި ދިގު ސަފެއްގައި އާދައިގެ ބާރުމިނެއްގައި ކުރިއަރަމުން އާދެއެވެ. މުސްލިމުންގެ ލަޝްކަރުގެ މެދުތެރޭގެ ސަވާރުން ކުއްލިޔަކަށް ހުއްޓިއްޖެއެވެ. ކަނާތްފަރާތާއި ވާތްފަރާތުގެ ސަވާރުން ވަށްބުރެއްގެ ދެބައިކުޅައެއްބަޔަށްވާގޮތަށް ކޮންމެ އަރިމައްޗަކުންވެސް ދެފަރާތަށް ފެތުރިލައިފިއެވެ. އެއާއެކު މުސްލިމުން ހަނގުރާމައިގެ މައިދާން އެއްމޭލަށްވުރެ ފުޅާކޮށްލައިފިއެވެ. ޤާރަން ބިރުފުޅުން ހުންނެވީ މުސްލިމުން ތަންކޮޅެއް ހަނިދާއިރާއަކުން ޙަމަލަދީފިނަމަ މުސްލިމުންނާ ކުރިމަތިލާ އީރާނީންނަށް ވަރަށްބޮޑު ގެއްލުމަކާ ކުރިމަތިލާން ޖެހޭނެތީއެވެ. ނަމަވެސް މުސްލިމުން މާބޮޑަށް މައިދާން ފުޅާކޮށްލުމުގެ ސަބަބުން އިސްލާމީ ލަޝްކަރުގެ މެދުތެރެ ތަންކޮޅެއް ތުނިވެލިތަން ފެނިވަޑައިގެންނެވުމާއެކު ޤާރަން އޭނާގެ މުޅި ލަޝްކަރަށް ޙަމަލަދޭން އަމުރުކުރައްވައިފިއެވެ. އީރާނީ ލަޝްކަރުގެ ގޮވާމީހުން ވަގުތުން އެ އަމުރުފުޅު ލަޝްކަރަށް އިއްވައިފިއެވެ. އީރާނުގެ ފަންސާސްހާސް ސިފައިންގެ ނަޣަރާގެ އަޑުން ޖައްވު ގުގުމާން ފަށައިފިއެވެ. ލޮލުކޮޅަށް ފެންނަ ހިސާބަށް މުޅި މައިދާނަށް ހިރަފުހުގެ ވިލާތައް ފެތުރިއްޖެއެވެ. ދެފަރާތުގެ ލަޝްކަރު އެއްބަޔަކު އަނެއްބަޔެއްގެ ދުނި ފޯރާހިސާބަށް ކައިރިވުމާއެކު ޤާރަނަށް ފެނިވަޑައިގެންނެވީ އޭނާގެ ކުރިފުޅުމަތީން މުސްލިމުންގެ ލަޝްކަރުގެ މެދުތެރެއިން ފަހަތަށްޖެހޭން ފެށިތަނެވެ. ޤާރަންގެ ނަޒަރުގައި މިހާރަކު އީރާނީންނަކަށް އެއްވެސްވަރަކަށް ބަލައިގެން އުޅޭކަށެއް ނުޖެހެއެވެ. އީރާނު މީހުންނަށް ފަތަޙަ ލިބޭނެކަން ކަށަވަރުވެއްޖެއެވެ. އެހެންކަމުން އީރާނީން ވަރުގަދަ ޖޯޝަކާއި ފޯރިއަކާއެކު ޙަމަލަދޭން ފަށައިފިއެވެ. މުސްލިމުން ކުއްލި ޙަމަލައެއްދީ އީރާނީންގެ ކުރިއެރުމަށް ހުއްޓުން އަރުވައިލިއެވެ. ނަމަވެސް އީރާނީން އިތުރު ހިތްވަރާއެކު ޙަމަލަދީ މުސްލިމުން ފަހަތަށް ޖައްސައިލިއެވެ. އީރާނީން އެހައިތަނުން ފެށިގެން ޙަމަލަދެމުން ގެންދިޔައީ ޖޯޝާއި ފޯރީގެ ބަދަލުގައި ރައްކާތެރިވެ ސަމާލުވެތިބެގެންނެވެ. އީރާނުގެ ކޮމާންޑަރ އިން ޗީފުން ފެށިގެން އާދައިގެ ސިފައިންގެ މީހުންވެސް ޙަމަލަދެމުން ގެންދިޔައީ ތިމާގެ ފުރާނަ ނުރައްކަލަކަށް ހުށަނާޅައި ފަތަޙައިގެ އިނާމުގެ ހިއްސާދާރަކަށްވުމުގެ އެދުމުގައެވެ. އެހެންކަމުން އެމީހުންތިބީ އިސްލާމީ ލަޝްކަރު ބަލިވެގެން ފިލައިގެންދާނެ ވަގުތަކަށް އިންތިޒާރު ކޮށްކޮށެވެ. ނަމަވެސް އޭރު މުސްލިމުން ގެންދިޔައީ އެންމެފަހުގެ ޙަމަލަޔަށް ތައްޔާރުވަމުންނެވެ. އީރާނީން ދެކޭގޮތުގައި މުސްލިމުން ބަލިވުމުގެ ހުރިހާ ބޭރުފުށުގެ ސަބަބުތަކެއް ފުރިހަމަވެއްޖެއެވެ. އެހެންކަމުން އީރާނީން ޠޫފާނީ ރާޅުތަކެއްހެން އަރައިގެންއައިސް މުސްލިމުންނާ ދިމާކޮށްލިއެވެ.\nމުސްލިމުން އަނެއްކާވެސް އީރާނީންނާ ވަރުގަދަ ޙަމަލައެއްދީ ބަސްބުނާހައި އިރުކޮޅެއްގެ ތެރޭގައި އީރާނީންގެ އިސްސަފުތައް ރޫޅައިލައި ތަޅައި ރޯނާކޮށްލިއެވެ. ނަމަވެސް އިރުކޮޅެއްގެފަހުން އަނެއްކާވެސް މުސްލިމުން ފަހަތަށްޖެހެން ފަށައިފިއެވެ. އެވަގުތު ޤާރަންގެ ކުރިފުޅުމަތީން އޭނާޔަށް ފެނިވަޑައިގެންނެވީ މުސްލިމުންގެ ލަޝްކަރުގެ މެދުތެރެއިން ވަރަށްބޮޑު ހުސްތަނެއް އުފެދުނު ތަނެވެ. މުސްލިމުން ފަހަތަށް ޖެހުމުގެ ބަދަލުގައި ފުރިހަމަ ބާރާއެކު ވާތްފަރާތަށާއި ކަނާތްފަރާތަށް ކެވިގެންދާން ފަށައިފިއެވެ. ހިނދުކޮޅެއްވެސް ނުވެއެވެ. މުސްލިމުންގެ ލަޝްކަރުގެ މެދުތެރެއިން އުފެދުނު ހުސްތަނާ ދިމާއިން ހިރަފުހުގެ ވިލާތަކެއް ދައްކައިލިއެވެ. އެހިރަފުސްގަނޑުގެ ތެރެއިން ފާޅުވީ އީރާނީން އޭގެކުރީން ދެކެފައިނުވާ އައުލަޝްކަރެކެވެ. މާގިނައިރެއްނުވެއެވެ. އީރާނީންނަށް ކުރިމަތިލާންޖެހުނީ خــالــد بــن الـوليـد رضـى اللّـه عنـــه ގެ ލަޝްކަރުގެ ފަހުލަވާނުންގެ ކަނޑިތަކާއި ލޮންސިތަކާއެވެ.\nހިރަފުހުގެ ވިލާތަކުގެ ތެރެއިން ޤާރަނަށް އިވިވަޑައިގަންނަވާންފެށީ ކަނޑިތައް ކޭއްތޭ އަޑާއި ޒަޚަމީންގެ ރުއިމާއި ކުކުރުމުގެ އަޑެވެ. ޤާރަންގެ ކިބައިގައިވާ ނިޔާކަނޑައެޅުއްވުމުގެ ބާރު ކެނޑިއްޖެއެވެ. އޭނާ ވަރަށްބޮޑަށް ސިހިވަޑައިގެން ހުންނަވައި ހަޅޭފުޅުލައްވަވާން ފައްޓަވައިފިއެވެ. "އީރާނުގެ ހިތްވަރުގަދަ ފަހުލަވާނުންނޭވެ! މުސްލިމުންނަށްވުރެ ތިޔަބައިމީހުން ތިންގުނަ އަދަދު ގިނައެވެ. ހިތްވަރުކުރާށެވެ. ކުރިޔަށް އަރާށެވެ." ނަމަވެސް އޭނާގެ އަޑުފުޅު އޮބިގެންދިޔައީ ޒަޚަމީންގެ ރޮއިހޭރުމުގެ އަޑުގެ ތެރެޔަށެވެ. މުސްލިމުން އޭނާގެ ސަފުތައް ފަޅަމުން މުޅަމަސްތައް ފުނިފުނިޖަހަމުން ކުރިއަރަމުން އަންނަނީއެވެ. ޤާރަންގެ ހަށިފާރަވެރީންގެ ގެމަ މުސްލިމުންނަށް ޖަވާބީ ޙަމަލައެއްދީ އިސްލާމީ ލަޝްކަރު އެބައިމީހުންގެ ކޮމާންޑަރާ ދުރުގައި ބައިތިއްބަން މަސައްކަތް ކުރިއެވެ. ނަމަވެސް ތަޤުދީރުގެ ނިޔާ އައިމާ ކުރާނީ ކީއްތޯއެވެ. އެމީހުންގެ މަސައްކަތް ކާމިޔާބެއް ނުވިއެވެ. މުސްލިމުންގެ ގެމައެއް އެބައިމީހުންގެ ކަނޑިތަކާއި ލޮންސިތަކުން މަގު ހަދަމުން ކުރިޔަށް އަރަމުން އަތުވެއްޖެއެވެ. މުސްލިމުންގެ ޒުވާނެއް އީރާނުގެ ދެ އަސްވާރަކު އެކަކަށްފަހު އަނެކަކު ބިންމަތި ކޮށްލުމަށްފަހު ޤާރަނާ ޙަމަލަދީފިއެވެ. މުސްލިމުންގެ ޒުވާން ފަހުލަވާނު އޭނާގެ އެންމެފުރަތަމަ ޙަމަލައިގައި އޭނާގެ ލޮންސީން ޤާރަންގެ މޭފުޅު ފޫދުއްވައިލައިފިއެވެ. ޤާރަން އަސްމަތީން ވެއްޓިވަޑައިގެންފިއެވެ. ޤާރަންގެ ހަށިފާރަވެރީންނާ ޙަމަލަދިން މުސްލިމު އަސްވާރުން ޤާރަންގެ ހަށިކޮޅު އަސްތަކުގެ ފައިދަށުގައި ޗިސްކުރަމުން ކުރިއަރައިގެން ހިނގައްޖެއެވެ.\nއީރާނީ ލަޝްކަރުގެ މެދުތެރޭގައިވަނީ ވަރަށް ބޮޑު ހުސްތަނެއް އުފެދިފައެވެ. ނަމަވެސް އެބައިމީހުން ބައިމޭލެއްހައި ހިސާބަށް ފަހަތަށް ޖެހޭއިރަށް އީރާނުގެ ލަޝްކަރުގެ ފަހަތުގެ ގެމަތައް ކުރިޔަށް އަރައިފިއެވެ. އީރާނީން އަނެއްކާވެސް މައިދާނުގައި ފައިތިލަ ސާބިތުކޮށް ވަރުގަދަޔަކަށް ހަނގުރާމަކުރާން ފަށައިފިއެވެ. ތަންކޮޅެއްކުރީން ދެބަޔަށް ބެހިގެން ކަނާތްފަރާތަށާއި ވާތްފަރާތަށް ޖެހުނު مثــنّـى بــن حــارثـــة رضى اللّـه عنــه ގެ ސިފައިންގެ ގެމަތައް އީރާނީންގެ ލަޝްކަރުގެ ދެފަރާތުގެ އަރިމައްޗަށް ޙަމަލަދީ ތަޅައި ސުންނާފަތިކުރާން ފަށައިފިއެވެ. އީރާނީ ލަޝްކަރު ބައެއްފަހަރު މުސްލިމުންގެ ޙަމަލައިގެ ވަރުގަދަކަމުގެ ސަބަބުން އޮބިނޯވެގެން ފަހަތަށް ޖެހެއެވެ. އިރުކޮޅަކުން އަނެއްކާވެސް ހަމަޖެހިލައިގެން ހަނގުރާމަކުރާން ފަށައެވެ.\nކުއްލިޔަކަށް ފެނުނީ قــعقـاع بــن عَمرو رضى اللّـه عنــه ގެ ވެރިކަމުގައި މުސްލިމުންގެ އެއްހާސް އަސްވާރުން ޠޫފާނީ ވައިރޯޅިޔެއްގެ މިސާލުގައި މައިދާނަށް ވަންތަނެވެ. قــعقـاع ގެ އަސްވާރުން ދާދިއަވަހަށް އީރާނީ ލަޝްކަރުގެ ކަނާތްފަރާތުގެ ސަފުތައް ފުނޑުފުނޑުކޮށްލައިފިއެވެ. ހަމައެއާއެކު خــالــد بــن الـوليـد ގެ ބައެއް ގެމަތައް معـنّـى بــن حــارثـــة رضى اللّـه عنــه އާ ގުޅިއްޖެއެވެ.\nމުސްލިމުން އީރާނީ ލަޝްކަރުގެ ތިންފަރާތުން ވަރުގަދަޔަކަށް ޙަމަލަދޭން ފަށައިފިއެވެ. ޤާރަން ޤަތުލުވުމަށްފަހު އީރާނީން އެބައިމީހުންގެ އުންމީދުތައް ގުޅުވައިފައިވަނީ އެބައިމީހުންގެ ޝަހެޒާދާއިން ކަމުގައިވާ ގުބާޒާއި އަނޫޝްޖާނާ އެވެ. ނަމަވެސް ގަޑިޔެއްހައިއިރުގެ ތެރޭގައި ގުބާޒާއި އަނޫޝްޖާންވެސް މުސްލިމުންގެ އަތުން ޤަތުލުވެއްޖެއެވެ. ތަންކޮޅެއް ކުރީން މާބޮޑު ގެއްލުމަކާ ކުރިމަތިނުލައި މުސްލިމުން ބަލިކޮށް ފަތަޙަ ހޯދާން އުންމީދުކޮށްގެން ނުހަނު ބޮޑަށް ރައްކާތެރިވެގެން ހަނގުރާމަކުރަމުން ގެންދިޔަ އީރާނީ ސިފައިން މިހާރު ހަނގުރާމަކުރަމުން ގެންދަނީ ޢިބްރަތްތެރި ގޮތަކަށް ބަލިވުމުގެ ލަދުވެތިކަމުން ސަލާމަތްވުމަށްޓަކައެވެ. ނުހަނުގަދަ ހިތްވަރާއި ފޯރިޔާ އެކުގައެވެ. ނަމަވެސް މުސްލިމުން މެދުކެނޑުމެއްނެތި ދެމުންގެންދިޔަ ޙަމަލައިގެ ސަބަބުން އީރާނީންނަށް މައިދާނުގައި ފައިތިލަ ސާބިތުކުރެވޭގޮތެއް ނުވިއެވެ. އިންތިހާޔަށް ބިރުންތިބެ ކޯރާ ދިމާޔަށް ބޮނޑިވާން ފަށައިފިއެވެ.\nމެންދުރެއްހައިއިރު ވީއިރު ހަނގުރާމައިގެ މައިދާންއޮތީ ޤަތުލުވެފައިތިބި އީރާނީންގެ ހަށިތަކުން ފުރިފައެވެ. ކޯރުގެ އައްސޭރީގައި ވަރުގަދަޔަކަށް ހަނގުރާމަ ހިނގަމުންދެއެވެ. އީރާނީން ޖަވާބީ ޙަމަލެއްދީ މުސްލިމުން ކުޑަކޮށް ފަހަތަށްވެސް ޖެއްސިއެވެ. ނަމަވެސް ކުޑައިރުކޮޅެއްގެފަހުން އީރާނު ލަޝްކަރުގެ މަސައްކަތަކަށްހެދީ ބޮއްކުރާ ފަހަރުގެ ފައްތިޔައެއް ގުޅައިލައިގެން ކޯރު ހުރަސްކޮށް އަޅައިފައިއޮތް ފާލަމާ މުސްލިމުން ކައިރިވިޔަ ނުދިނުމެވެ. އީރާނީ ލަޝްކަރުގެ ސަލާމަތުންތިބި ސިފައިންގެ ވީހައިވެސް ގިނަބަޔަކަށް ކޯރު ހުރަސްކުރުމުގެ ފުރުސަތު ހޯދައިދިނުމެވެ. މުސްލިމުންގެ ލަޝްކަރު ގެންދިޔައީ ފާލަން ދިފާޢުކުރާންތިބި މީހުން ވަށައިލައިގެން ޙަމަލަދީ ގޮނިކުޑަކުރަމުންނެވެ. ބޮއްކުރާތަކުގެ ފާލަން ހުރަސްކުރަމުންގެންދިޔަ ސިފައިންވެސް ބިރުން ހައްޓަކު ހެޔެއްނެތެވެ. އެކެއްގެ ގައިމައްޗަށް އަނެކަކު ދިޔައީ ވެއްޓެމުންނެވެ. ފައިމަގުގައި ހަނގުރާމަކުރާ މީހުންދިޔައީ އަސްތަކުގެ ފައިދޮށުވަމުންނެވެ. އެއްއަސް އަނެއް އަހާ މުޑިއަރައި އަސްތަކާއި އަސްވާރުންނާއެކު ދިޔައީ ކޯރަށް ވެއްޓެމުންނެވެ.


Broadcasterunnah Haassa Award Eh Dheyn Ninmaifi – adduLIVE\nބްރޯޑްކާސްޓަރުންނަށް ހާއްސަ އެވޯޑެއް ދޭން ނިންމައިފި\nNov 25, 2021, 22:32 ހަސަން ރަޝީދު\nބްރޯޑްކާސްޓަރުންގެ އަގުވަޒަން ކުރުމުގެ ގޮތުން ހާއްސަ އެވޯޑެއް ދޭން ބްރޯޑްކާސްޓިން ކޮމިޝަނުން ނިންމައިފި އެވެ.\nމިފަދަ އެވޯޑެއް ދިނުމަށް ނިންމާފައިވާކަން ހާމަކުރީ މިއަދު ބޭއްވި ބްރޯޑްކާސްޓިން ފޯރަމްގައި އެ ކޮމިޝަނުގެ ނައިބު ރައީސް އަހުމަދު ގައިސް އެވެ.\nގައިސް ވިދާޅުވީ ބްރޯޑްކާސްޓަރުން ކުރާ މަސައްކަތުގެ އަގުވަޒަންކުރުމުގެ ގޮތުން އަންނަ އަހަރުން ފެށިގެން "ބްރޯޑްކާސްޓް އެވޯޑް" ދިނުމަށް ހަމަޖެހިފައިވާ ކަމަށެވެ. އަދި ޓެކްނޮލޮޖީއަށް އަންނަ ބަދަލުތަކާ އެކު، ބްރޯޑްކާސްޓްކުރުމުގެ މީޑިއަމްތައް އިތުރުވަމުންދާތީ، ބްރޯޑްކާސްޓް ކޮންޓެންޓް މޮނިޓަރ ކުރުމުގައި ހުރި ގޮންޖެހުންތަކަށް ވެސް ގައިސް އަލިއަޅުވާލެއްވިއެވެ.\nގައިސް ވިދާޅުވި ގޮތުގައި ބްރޯޑްކާސްޓް ކުރުމުގެ ދާއިރާއަށް އިތުރު ކުރިއެރުން ލިބިގެންދާނީ ކޮމިޝަނާއި ބްރޯޑްކާސްޓަރުންނާއި ކަމާގުޅޭ އެންމެހާ ފަރާތްތައް އެކުގައި ކުރާ މަސައްކަތުން ކަމަށެވެ. އެގޮތުން ކުރިއަށް އޮތް ތަނުގައި ދާއިރާގެ ތަރައްޤީއަށް ކުރާ މަސައްކަތްތަކުގައި ހުރިހާ ބްރޯޑްކާސްޓަރުން އިތުރު އެއްބާރުލުން ދިނުމަށް ވަނީ އެދިފަ އެވެ.\nރާއްޖޭގެ ހުރިހާ ބްރޯޑްކާސްޓަރުންނަށް ދަޢުވަތު ދިން މި ފޯރަމްގައި ބައިވެރިވެފައިވާ ބްރޯޑްކާސްޓަރުންނަކީ، ޕަބްލިކް ސަރވިސް މީޑިއާ، ވީ މީޑިއާ، މޯލްޑިވްސް ބިޒްނަސް ނެޓްވާރކް، އެމް.ވީ. ޓީ.ވީ، ޗެނަލް 13، އަލްކައުން، ނެކްސްޓް ޓީވީ، ޗެނަލް އޯޝަން، ދަރިވަރު ޗެނަލް އަދި ދާރިސް ޓީވީއެވެ.