A więc czy te klasy naprawdę istnieją, czy też są one układane w wyobraźni anarchistów? Sam fakt, że w ogóle musimy rozważać takie pytanie ukazuje, jak wszystko zostało przesiąknięte propagandą klasy rządzącej, podejmującą wysiłki na rzecz stłumienia świadomości klasowej, o której będziemy mówić dalej. Jednak najpierw przeanalizujmy pewne badania statystyczne, biorąc jako przykład Stany Zjednoczone (przede wszystkim dlatego, że rzadko tam się mówi o klasach, chociaż klasa biznesmenów w tym kraju ma bardzo silną świadomość klasową). Dowiadujemy się, że w 1986 roku podział całkowitego dochodu narodowego wyglądał następująco:\nJedna trzecia dochodu została przeznaczona dla dolnych 60% społeczeństwa, jedna trzecia dla następnych 30%, a jedna trzecia dla najwyższych 10%. Pod względem całkowitego majątku narodowego, dolne 90% posiadało jedną trzecią, następna trzecia część była w rękach kolejnych 9% ludności, a jedna trzecia należała do szczytowego jednego procenta. Od tamtej pory, 1% ludzi na szczytach zdołał zwiększyć swój udział do 40%, pokazując zatem, że linie podziałów klasowych ogromnie się uszczelniły w ciągu minionego dziesięciolecia (patrz poniżej).\nW roku 1983 najbogatsze pół procenta posiadało na własność ponad 45% krajowych prywatnych zasobów netto. Obejmowało to 47% wszystkich zgromadzonych papierów wartościowych, 62% obligacji nie obciążonych zobowiązaniami podatkowymi i 77% wszystkich depozytów. 60% spośród wszystkich amerykańskich rodzin posiadało mienie warte mniej niż 5 tysięcy dolarów. Z tego połowa miała mienie warte 2 300 $ albo mniej. W roku 1986 najwyższy 1 procent rodzin posiadał około 53% całkowitego majątku przysparzającego dochodów. Tylko około 51 milionów Amerykanów to bezpośredni właściciele papierów wartościowych lub udziałów w funduszach powierniczych, co stanowi około 19% amerykańskiej populacji, w której najwyższe 5% posiada 95% wszystkich udziałów. Do najbogatszego 1% gospodarstw domowych (około dwóch milionów dorosłych ludzi) należało 35% papierów wartościowych, będących własnością osób fizycznych w 1992 roku, a szczytowe 10% miało ponad 81% tychże papierów. Niższe 90% amerykańskiej populacji ma mniejszy udział (23%) we wszystkich rodzajach kapitału inwestycyjnego niż najbogatsza połowa procenta (która posiada 29%).\nStany Zjednoczone przewodzą uprzemysłowionemu światu pod względem ubóstwa -- w nędzy żyje tam 17% ludzi poniżej 18 roku życia i około 15% całkowitej populacji. 22% zarabia mniej niż połowę tego, co zarabia obywatel znajdujący się w samym środku hierarchii dochodów. Czterdzieści procent afroamerykańskich dzieci żyło w ubóstwie w 1986 roku.\nWszystkie te fakty dowodzą, że klasy naprawdę istnieją, a bogactwo i władza koncentrują się na szczytach społeczeństwa, w rękach nielicznych.\nNastępujące liczby z Biura Spisów Ludności USA ukazują tempo, w jakim polaryzacja bogactwa, a przez to usztywnianie podziałów klasowych, postępowało w ciągu minionych dwudziestu lat:\nProcentowy udział całkowitych dochodów gospodarstw domowych w kwintylach: 1974-1994\n1974: 4.3 10.6 17.0 24.6 43.5 16.5\n1984: 4.0 9.9 16.3 24.6 45.2 17.1\n1994: 3.6 8.9 15.0 23.4 49.1 21.2\nProcentowy wzrost lub spadek od '74 do '94:\nNajniższy kwintyl: -16%\nDrugi kwintyl: -16%\nŚrodkowy kwintyl: -11.7%\nCzwarty kwintyl: -4.9%\nNajwyższy kwintyl: +12.9%\nSzczytowe 5%: +28.5%\nW 1994 roku kontrast dochodów między szczytowym (49,1%) a najniższym kwintylem (3,6%) był największym, jaki kiedykolwiek zanotowano. Widać wyraźnie, że to nie tylko gospodarstwa domowe z dolnych dwu piątych utraciły grunt pod nogami w ciągu ostatnich dwudziestu lat, ale również ci ze środka. Zarobki typowego pełnoetatowego pracownika spadły poniżej 300 dolarów w 1993 roku. W rzeczywistości, jak można zauważyć w powyższych tabelach, zdumiewający odsetek (80%) populacji pogarszał swoje położenie, podczas gdy szczytowe 20% wzbogaciło się. Naprawdę zaś ten rozkład jest jeszcze bardziej przegięty, ponieważ ze wzrostu szczytowego kwintyla, wynoszącego 12,9%, aż 9,9% przypadło górnym pięciu procentom.\nChociaż procentowy udział majątku posiadanego przez najbogatsze jednostki i rodziny w Stanach Zjednoczonych wzrastał stopniowo od połowy lat pięćdziesiątych, to tempo koncentracji bogactwa na szczytach zostało przyśpieszone w latach osiemdziesiątych znacznie bardziej, niż w jakimkolwiek innym czasie, z którego mamy zapisy statystyczne. Według sprawozdania New York Timesa, liczba miliarderów prawie podwoiła się w 1986 -- z czternastu do dwudziestu sześciu -- w ciągu jednego jedynego roku!\nNa koncentracji bogactwa w ostatnich dwudziestu latach zdecydowanie najbardziej zyskały rekiny finansowe. Nic więc dziwnego, że amerykańscy politycy ostatnio wycofują się ze swojej antyklasowej retoryki!\nOdnotowany w ostatnich czasach wzrost polaryzacji majątkowej ma miejsce częściowo wskutek coraz większej globalizacji kapitału, która obniża płace w rozwiniętych krajach przemysłowych, wciągając pracowników do konkurencji o posady z pracownikami z Trzeciego Świata. To, w połączeniu z polityką ekonomicznego "staczania się w dół" w postaci obniżania podatków dla bogatych, podwyższania podatków dla klas pracujących, utrzymywania "naturalnego" prawa bezrobocia (co osłabia siłę pracowników i ich związków zawodowych) i obcinania funduszy na programy socjalne, poważnie podważyło standardy życiowe dla wszystkich z wyjątkiem górnych warstw -- jest to proces, który w oczywisty sposób prowadzi do załamania się społeczeństwa, ze skutkami, które będą omawiane później (patrz sekcję D.9).\nPonadto, jak zauważa Doug Henwood, "porównywanie różnych państw stawia Stany Zjednoczone w haniebnym\nświetle. . . Przygnębiająca interpretacja danych przedstawionych w LIS [Luksemburskim Studium Dochodów] brzmi tak: jak na kraj tak bogaty, ma on bardzo dużo biednych ludzi". Henwood przeglądał zarówno względne, jak i bezwzględne pomiary dochodów i nędzy, wykorzystując porównania z rozdziałem dochodów za granicą na podstawie danych dostarczonych przez LIS, i odkrył, że "jeśli chodzi o kraje, w których powszechnie myśli się o klasie średniej [tj. posiadającej średnie dochody], Stany Zjednoczone mają drugą od końca wielkość klasy średniej spośród dziewiętnastu krajów, dla których istnieją wiarygodne dane LIS". Tylko Rosja, kraj w stanie niemal całkowitego upadku, miała gorszą sytuację (40,9% ludności miało średnie dochody w porównaniu z 46,2% w Stanach Zjednoczonych. Gospodarstwa domowe zostały zakwalifikowane jako biedne, jeżeli ich dochody wynosiły poniżej 50 procent krajowej mediany; stojące na krawędzi ubóstwa, jeśli wynosiły między 50 a 62,5 procent; średnio zamożne, gdy wynosiły od 62,5 do 150 procent; i dobrze sytuowane, jeżeli ponad 150 procent. Amerykańskie odsetki ubogich (19.1%), stojących na krawędzi ubóstwa (8.1%) i średnio zamożnych (46.2%) wyglądały gorzej niż w krajach europejskich, takich jak Niemcy (11.1%, 6.5% i 64%), Francja (13%, 7.2% i 60.4%) i Belgia (5.5%, 8.0% i 72.4%), a także niż w Kanadzie (11.6%, 8.2% i 60%) i Australii (14.8%, 10% i 52.5%).\nPowody tego stanu rzeczy? Henwood stwierdza, że "przyczyny są jasne -- słabe związki zawodowe i słabe państwo opiekuńcze. Państwa socjaldemokratyczne -- te, które najbardziej ingerują w dochody na rynku -- mają największe [klasy średnie]. Amerykańskie odsetki ubóstwa wynoszą prawie dwa razy tyle, co średnia pozostałych osiemnastu krajów". Nie trzeba podkreślać, że "klasa średnia" wyznaczana według dochodów to bardzo nieprecyzyjne określenie (co stwierdza Henwood). Nie mówi ona na przykład niczego o posiadaniu własności ani władzy w społeczeństwie, ale dochody są często uważane przez kapitalistyczną prasę za rozstrzygające kryterium "przynależności klasowej", a więc analizowanie ich jest pożyteczne dla obalenia tez, że wolny rynek sprzyja powszechnemu dobrobytowi (tj. obszerniejszej "klasie średniej"). To, że najbardziej wolnorynkowy kraj ma najgorsze odsetki ubóstwa i najmniejszą "klasę średnią" doskonale potwierdza anarchistyczne twierdzenie, że kapitalizm, pozostawiony swojej własnej logice, będzie dawać korzyści silnym (klasie rządzącej) przeciwko słabym (klasom pracującym) poprzez "dobrowolną wymianę" na "wolnym" rynku (jak dowodzimy w sekcji C.7, dopiero w okresach pełnego zatrudnienia -- lub/i solidarności i bojowego ducha klas pracujących na szeroką skalę -- równowaga sił rzeczywiście zmienia się na korzyść ludzi pracy. Trudno się zatem dziwić, że w okresach pełnego zatrudnienia następuje także zmniejszanie się nierówności -- patrz Stworzeni nierównymi Jamesa K. Galbraitha w celu poznania więcej szczegółów o współzależności bezrobocia i nierówności).\nOczywiście można się sprzeciwiać, mówiąc, że te względne pomiary nędzy i dochodów zostały przeprowadzone w oderwaniu od faktu, że dochody w Stanach Zjednoczonych należą do najwyższych na świecie, przez co amerykańskiemu biedakowi może się całkiem dobrze powodzić według zagranicznych standardów. Henwood obala tę tezę, zauważając, że "nawet w kategoriach bezwzględnych, osiągnięcia Stanów Zjednoczonych wprawiają w zakłopotanie. Badaczka LIS Lane Kenworthy oszacowała odsetki ubóstwa dla piętnastu krajów, używając amerykańskiego standardu nędzy jako wyznacznika. . . Chociaż Stany Zjednoczone miały największy średni dochód, to daleko im od posiadania najmniejszego odsetka nędzy". Tylko Włochy, Wielka Brytania i Australia posiadały wyższy poziom bezwzględnego ubóstwa (a Australia przekraczała amerykańską wartość o 0,2% - 11,9% w porównaniu z 11,7%). Zatem zarówno pod względem wartości bezwzględnych, jak i względnych, Stany Zjednoczone wypadły źle w porównaniu z krajami europejskimi [Doug Henwood, "Booming, Borrowing, and Consuming: The US Economy in 1999", pp.120-33, Monthly Review, vol. 51, no. 3, pp. 129-31].\nWobec tych faktów, wielu zwolenników kapitalizmu wciąż zaprzecza czemuś, co jest oczywiste. Czynią oni to myląc ustrój kastowy z ustrojem klasowym. W systemie kastowym urodzeni w danej kaście pozostają w niej do końca życia. W systemie klasowym przynależność do klas może się zmieniać i zmienia się z biegiem czasu. Twierdzi się, że dlatego ważne jest nie istnienie klas, lecz zmienności dochodów. Używając tego argumentu, przy wysokim poziomie zmienności dochodów stopień nierówności w danym roku jest nieistotny. Dzieje się tak dlatego, że pod względem redystrybucji dochodów w ciągu całego życia poszczególnych osób mielibyśmy bardzo dużą równość. Na nieszczęście dla zwolenników kapitalizmu ten pogląd jest głęboko błędny.\nPo pierwsze, fakt zmienności dochodów i zmieniania się składu osobowego klas społecznych w niczym nie przekreśla tego, że system klasowy jest wyznaczany przez różnice pod względem ilości posiadanej władzy, którym towarzyszą różnice dochodów. Innymi słowy, to, że (w teorii) każdy może zostać szefem, w niczym nie uprawomocnia władzy i autorytetu szefów nad swoimi pracownikami (ani wpływu ich bogactwa na społeczeństwo -- dokładnie tak, jak to, że każdy - teoretycznie - może zostać członkiem rządu, nie czyni rządu ani trochę mniej autorytarnym). Ponieważ to, że przynależność do klasy szefów może się zmieniać, w niczym nie przekreśla faktu, że taka klasa istnieje.\nPo drugie, zmienność dochodów, jaka rzeczywiście istnieje w kapitalizmie, ma ograniczony zasięg.\nBiorąc znowu jako przykład Stany Zjednoczone (zazwyczaj uważane za jeden z najbardziej kapitalistycznych krajów świata) - ma miejsce zmienność dochodów, ale niewystarczająca do uczynienia nierówności dochodów nieistotną. Dane ze spisów powszechnych ukazują, że 81,6 procent tych rodzin, które znajdowały się w najniższym kwintylu podziału dochodów w 1985 roku, pozostało tam i w roku następnym; jeśli zaś chodzi o najwyższy kwintyl, liczba ta wynosiła 76,3 procent.\nW dłuższych okresach czasu zachodzi większe mieszanie, ale wciąż nie tak wielkie, a ci, którzy przechodzą do innych kwintyli, pochodzą na ogół z pogranicza swojej nowej grupy (np. ci, którzy wypadają ze szczytowego kwintyla wcześniej znajdowali się zazwyczaj na samym jego dole). Tylko około 5% rodzin podnosi się z dna na szczyt albo spada ze szczytu na dno. Mówiąc inaczej, struktura klasowa nowoczesnego społeczeństwa kapitalistycznego jest dosyć stała, a "duża część tych ruchów na górę i w dół przedstawia oscylacje wokoło dobrze ustalonego długoterminowego rozdziału dóbr" [Paul Krugman, Marnotrawienie dobrobytu].\nMoże w "czystym" ustroju kapitalistycznym sprawy wyglądałyby inaczej? Ronald Reagan pomógł uczynić kapitalizm bardziej "wolnorynkowym" w latach osiemdziesiątych, ale nic nie wskazuje, że zmienność dochodów znacząco wzrosła w tym czasie. Faktycznie, według studium Grega Duncana z University of Michigan, klasa średnia skurczyła się w latach osiemdziesiątych i mniej biednych rodzin wydostało się w górę, a bogatych spadło w dół. Duncan porównał dwa okresy. W pierwszym okresie (od 1975 do 1980) dochody były równiejsze niż są dzisiaj. W drugim (1981 do 1985) nierówność dochodów zaczęła osiągać swoje wyżyny. W tym okresie miało miejsce ograniczenie zmienności dochodów, a konkretnie wzrostu od niskich do średnich dochodów o ponad 10%.\nPrzedstawiamy tutaj dokładne cyfry [za Paulem Krugmanem, "The Rich, the Right, and the Facts", The American Prospect no. 11, Fall 1992, pp. 19-31]:\nOdsetki rodzin wchodzących do i wychodzących z\nklasy średniej (pięcioletni okres przed i po 1980 roku)\nOd średnich do niskich dochodów 8.5 9.8\nOd średnich do wysokich dochodów 5.8 6.8\nOd niskich do średnich dochodów 35.1 24.6\nOd wysokich do średnich dochodów 30.8 27.6\nNic zatem dziwnego, że Doug Henwood przekonuje, iż "ostatni środek ucieczki obrońców amerykańskiej drogi - odwoływanie się do naszej legendarnej mobilności" zawodzi. Faktycznie "ludzie na ogół nie odchodzą daleko od klasy majątkowej, w jakiej się urodzili, a różnice między amerykańskimi a europejskimi wzorcami mobilności są niewielkie. W istocie Stany Zjednoczone mają największy udział tego, co OECD [organizacja zrzeszająca najbogatsze państwa świata, w tym także Polskę - przyp. tłum.] nazwała 'niskopłatnymi' pracownikami i najgorsze postępowanie z zatrudnionymi nielegalnie wśród wszystkich krajów, które zostały przezeń przestudiowane" [Op. Cit.].\nDlatego też zmienność dochodów nie kompensuje ustroju klasowego i wynikających z niego autorytarnych stosunków społecznych i nierówności pod względem swobód, zdrowia i wpływów społecznych. A fakty sugerują, że kapitalistyczny dogmat o "władzy najbardziej zasłużonych", przy pomocy którego próbuje się usprawiedliwiać ten system, ma niewielkie podstawy w rzeczywistości.


Mama Sen – opowiadanie – Opowi.pl\n- Z tobą da się normalnie pogadać, tylko jak cię porządnie wyżyłuję - stwierdził Helge.\n- Ale wiesz, że czuję się bardziej niż chujowo? - zapytał rzeczowo Gunnar.\n- Zdaję sobie z tego sprawę. - Helge wyciągnął się na twardej, kłującej trawie, wsunął ręce pod głowę i zapatrzył z rozmarzeniem w nabrzmiałe szarymi chmurami niebo. - Chociaż nie potrafię ci współczuć. Jedna nieprzespana noc, dwie doby bez wzmacniaczy i już wymiękasz. Gdzie twoja męska duma?\n- Tam, gdzie wszystkie relikty przeszłości - odpysknął Gunnar. - W muzeum! Wybacz, ale nie jestem w stanie pojąć, jak możesz wytrzymać tydzień bez snu. Dla mnie upiorne zmęczenie przesłoniłoby jakiekolwiek plusy wynikające z trochę jaśniejszych myśli.\n- Twój problem - obruszył się Helge. - Dzisiaj jesteś w stanie rozmawiać o przeszłości, jutro mógłbyś spróbować analizować teraźniejszość. Pojutrze zakochałbyś się w pani kierowniczce, czwartego dnia usiłowałbyś ją poderwać, a piątego wydłubując skrzepy z nosa zacząłbyś marzyć o przyszłości.\n- Przyszłości z Sigrid? - upewnił się Gunnar. - Teraz wiem, kto ci przetrącił nochal.\n- Nie, nie z Sigrid. - Helge przycisnął palce do piekących powiek i ogarnęło go niewyobrażalne zmęczenie. - O przyszłości swojej, mojej i wszystkich innych ludzi. O następnych miesiącach i latach. O kolejnych pokoleniach.\n- A co robisz siódmego dnia? - zapytał cicho Gunnar.\nPo dłuższej chwili Helge odpowiedział delikatnie:\n- Siódmego dnia nie jesteś w stanie się podnieść... Całe twoje ciało dygocze, wszystkie mięśnie rwą, kości trzeszczą, kruche patyki. Oczy jak czerwone ślimaki. Zamiast słońca widzisz wirujące, płonące koła. Ale marzysz... o gwiazdach, kobietach, wiośnie... i rewolucji.\n- O czym?! - Gunnar zakrztusił się prawie cricami, którymi próbował oszukać pozbawione wzmacniaczy ciało.\n- O rewolucji, stary. O krwawej wojnie, w której giną tysiące i miliony po jednej i po drugiej stronie. - Helge zachichotał, wyczuwając, jakie wrażenie zrobił na koledze.\nZnowu zapadła cisza, przerywana chrzęstem gryzionych ciastek.\n- A o śnie marzysz?... - zapytał cicho Gunnar, strzepując okruszki z kolan na ziemię.\nHelge wzdrygnął się.\n- Jeszcze jak - wycedził gorzko. - O śnie i o Błysku. O żetonach. O symulatoriach. Ale najbardziej to o śnie. Sen! - krzyknął prawie, aż czarne gawrony z pobliskiego drzewa poderwały się do lotu. - Czy ty, Gunnarze, wiesz, co to jest sen?!\n- Wiem - powiedział Gunnar i złapał go za dłoń. - Tę noc przechodzimy jeszcze i przegadamy, stary. Potem wstanie słońce i udamy się do Sigrid. Poprosimy ją o Błysk. Strzelimy sobie po thunderze, usiądziemy do ekranów i zrobimy swoją robotę. Wyobrażasz sobie, jak miło zachrzęszczą żetony w kieszeni?... A wieczorem pójdziemy do Mamy Sen i zapłacimy za dwanaście godzin najsłodszego.\n- Idź precz, kusicielu - odepchnął go Helge z irytacją, kładąc się z powrotem pomiędzy kępy kłującego zielska.\n- Taa, taa. Nie histeryzuj, facet. Gdzie twoja męska duma?\nZaczęli się śmiać jak z dobrego dowcipu. Helge czuł, że jeszcze kilka słów więcej i zamiast śmiechem, wybuchnąłby płaczem.\nOczywiście zrobili tak, jak zapowiedział Gunnar.\nHelge wiedział, że nie wytrzyma kolejnego dnia. W ciągu całego tygodnia schudł prawie dziesięć kilogramów i zaczynał mieć halucynacje. Tęsknota za odpoczynkiem i zmniejszeniem bólu i zmęczenia w końcu wygrała, tak jak wygrywała zawsze.\n"Ciekawe, co by się wydarzyło, gdybym nie błyskał się przez miesiąc?" rozmyślał, czekając na Sigrid. "Bez snu pewnie bym umarł. A gdyby... gdyby zmęczenie osiągnęło taki poziom, że zasnąłbym bez Mamy?".\nWtedy wróciłyby czasy prehistoryczne. Czasy bez lekarstw, antybiotyków, szczepień, nauki, ekranów, prostej pracy dla każdego, podstawowego zapewnienia środków do życia dla każdej jednostki, czasów bez Błysku, czasów z dziurą ozonową, trzodami chlewnymi i snem!\n- Piękne czasy, piękne czasy - syczał pod nosem Helge, sam w to nie wierząc.\nIle razy próbował zasnąć bez pomocy Mamy Sen?\nNiezliczoną ilość. Pił szklankami syntetyczne mleko, parzył herbatki z podejrzanie wyglądającej melisy zebranej z pobocza. Słyszał coś o lekach nasennych, ale nie produkowano ich odkąd wynaleziono Mamę. Ćwiczył fizycznie, co bez wzmacniaczy przyprawiało go niekiedy o stany przedzawałowe, brał ciepłe, relaksujące kąpiele, wietrzył pokój, otulał się kołdrą, wsuwał butelkę z wrzątkiem pod stopy. Raz poprosił nawet sąsiadkę-staruszkę z baraku, aby zaśpiewała mu kołysankę, bo słyszał, że to pomaga. Spojrzała na niego jak na wariata i zapytała, dlaczego nie pójdzie do Mamy Sen.\n- Bo nie mam żetonów! - krzyknął wtedy.\n- To pracuj, patałachu. - babcia była potężnie zdenerwowana.\n- Nie chcę się błyskać! - wrzasnął.\n- Dlaczego? - zdziwiła się. - Bez Błysku nie byłbyś w stanie wykonać roboty. Tylko dzięki Błyskowi nasze społeczeństwo funkcjonuje.\nKiedy usłyszał slogany rządowe z odbiorników w ustach starszej pani, zatkał uszy i uciekł.\nNigdy nie zasnął bez pomocy Mamy. Zaciskał powieki, medytował, wyciszał się. Serce biło mu powoli, raz za razem, jak głuchy dzwon i po wielu godzinach takiego transu wstawał, zmęczony jeszcze bardziej niż wcześniej, z głową pękającą z bólu.\nGunnar zdawał się go trochę, troszeczkę rozumieć. Ale nawet najbliższy przyjaciel traktował zerwanie nocki i jednorazowe wagary w pracy jak skok w bok, miłą przygodę pozamałżeńską albo młodzieżową imprezę do białego rana, połączoną z rzyganiem po krzakach i straszliwym kacem. Nie uważał tego za żadną formę buntu wobec państwa ani za próbę odkrycia własnego ja, użycia mózgu, myślenia i marzenia.\n"Przecież ja na początku byłem taki sam, a nawet gorszy" Helge próbował usprawiedliwić kolegę. "Dopiero Fritjof pokazał mi zbawienne skutki odwyku od Błysku".\nZ całą mocą i zupełnie niespodziewanie zatęsknił za Fritjofem. "Gdzie jesteś, stary?" zapytał z rozpaczą. "Potrzebuję cię. Musimy porozmawiać. Musimy pogadać o tym wszystkim i zaplanować coś. Nie da się tak żyć, nie da się tak żyć, stary".\nTak naprawdę Helge nie miał nawet pewności, czy Fritjof żyje.\n- O, Helge Henderson? - Sigrid wyrosła jak spod ziemi. Miała zniszczoną cerę, czerwone usta i czarne włosy. - Jak tam nosek, wyleczył się?\n- Chyba już z nim wszystko dobrze - odpowiedział uprzejmie, dotykając ostrożnie nozdrzy.\n- Proponuję poszukanie partnerki seksualnej w jednym z naszym przeglądów - powiedziała Sigrid przyjaźnie. - Ewentualnie, jeżeli cię nie stać, są jeszcze symulatoria.\n- Nie jestem zainteresowany - odpowiedział Helge. - Chcę spać.\n- Zapraszam. - Zaklekotały drewniane klapki za wyślizganej przez pracowników podłodze. Kobieta odwróciła się, machając za sobą ręką.\nDłonie oparte o metalowy pręt wyżłobiony starannie na kształt palców, aby wygodnie było zacisnąć pięści.\nSzczęka ustawiona na plastikowej podkładce w kształcie podkowy, zapiętej na karku. Trochę boli kręgosłup lędźwiowy, ale za chwilę będzie po wszystkim.\nOkrągły reflektor, szary jak bryła kamienia na wysokości oczu, w odległości około trzydziestu centymetrów od twarzy. W jego wnętrzu dało się dostrzec coś jak oszlifowany kryształ (żarówkę?). Kryształ miał wiele drobnych, kanciastych płaszczyzn, na których załamywało się światło zwykłej lampy.\nLampa sufitowa zgasła, zrobiło się czarno jak w jaskini. Zapach potu i środków dezynfekujących stał się dużo wyraźniejszy i dusił niczym kłąb waty wepchniętej w tchawicę.\nJeden, króciutki, niezapowiedziany Błysk, na którego nie dało się przygotować. Oczy rozwarte szeroko, szeroko - albo zamknięte, mocno i z całej siły.\nDla Błysku cienka warstwa skóry nie była żadną przeszkodą.\nAch, ten niezapomniany Błysk!\nW mózgu panuje przyjemne zamglenie, poczucie własnego ja zostaje nieco rozmyte, podczas gdy spostrzegawczość i precyzja ruchów wyostrzają się. Wzmacniacze wprowadzone prosto do żył tchną nowe siły w pół martwe mięśnie.\nHelge dostał żółty fartuch z dużym napisem: "Własność Spółki Grubera" i cztery czerwone żetony na zachętę. Faktycznie go to zachęciło, ściskał pieniądze w spoconej dłoni i myślał pożądliwie, co za nie kupi. Na sen jeszcze za mało, ale do wieczora uzbiera się jeszcze trochę zielonych i żółtych. Czerwoniakami można zapłacić za godzinę filmu edukacyjnego albo rozrywkowego, czy kupić doskonale ocenzurowaną powieść sprzed dwustu lat. Albo zakupić jeszcze trochę wzmacniacza i przeżyć odlot.\nHelge, Gunnar i czterdzieści innych osób Sigrid i paru innych pracowników rozprowadzili po odpowiednich, jasno oświetlonych salach.\nHelge usiadł na fotelu, wsunął stopy w mechaniczne buty. Oparł potylicę o zagłówek, czując z przyjemnością, jak jego ciało dobrze pamiętające poprzednie ustawienia ze szkoleń, tak i teraz doskonale się przystosowuje.\nPalcami natrafił na gałkę. Ścisnął ją w dłoni, chłodny plastik wyślizgany był od używania. Otworzył szeroko oczy i spróbował się rozluźnić. Tak im zawsze mówiono na szkoleniach.\n"Najważniejszy jest luz" mówił ojciec Fritjofa. "Gładkie czoło, spokojny oddech, równe tętno. Nigdy nie wiesz, co pojawi się na ekranie i co trzeba będzie zrobić. Dobroczynny wpływ Błysku naprowadzi cię błyskawicznie, należy tylko w spokoju i ciszy słuchać swojej intuicji. A intuicja się wyrabia razem z ćwiczeniami".\n"Z całą pewnością ogarnie was nie raz i nie dwa frustracja, gniew, poczucie absurdu" mówił jeszcze Johannes. "Zignorujcie je, odepchnijcie daleko, pozbądźcie się ich. To stare, archetypiczne lęki przed utratą kontroli. JA wam mówię, PAŃSTWO wam mówi: wasza praca jest niezbędna. Dlaczego wygląda tak a nie inaczej - to zasługa naszej techniki, która umożliwiła każdemu niezależnie od jego predyspozycji intelektualnych i fizycznych objąć zajęcie, które jest w stanie idealnie wykonać. Bądźcie za to wdzięczni. Ba, bądźcie z tego dumni, chłopcy".\nStary Johannes to był równy gość. Taki ludzki.\nNa ekranie pojawił się błyszczący oślepiającą czerwienią kwadrat, otoczony jakby stadem wściekłych os - niewielkich, czarnych trójkątów.\nCo dalej? Helge wyćwiczonym ruchem pchnął gałkę i czerwony kwadrat poruszył się posłusznie, a kilka czarnych trójkątów przy zetknięciu z jego lewą boczną ścianą opadały na dół ekranu i przekształcały się w szare cegły.\nPrzez następne kilka minut Helge zaciekle likwidował trójkąty, aż ekran zamienił się w szarą, murowaną ścianę. Kwadrat przeobraził się w uśmiechniętą szeroko buźkę, która mrugnęła do Helgego porozumiewawczo.\nOdmrugał bez namysłu. Ogarnęło go uniesienie.\n"Jestem dumny... Jestem dumny..." powtarzał raz po raz, przestając po chwili rozumieć znaczenie tych słów.\nPo kilku godzinach ciężkiej pracy wybiła przerwa obiadowa. Automat wysypał na jego spracowaną dłoń osiem żółtych żetonów i dwa zielone.\n- Brawo, panie Henderson. Świetna robota - pochwaliła go maszyna zgrzytliwym głosem spomiędzy zaworów i elektrod.\n- Dziękuję - odpowiedział, a w jego sercu ćwierkały skowronki.\nW stołówce spotkał się z Gunnarem. Zaczęli jeść zupę z kleistym makaronem, a potem drugie danie z syntetycznego szpinaku i glonów Avoe.\n- Widzisz, że jest zajebiście? - zapytał go Gunnar, wskazując dłonią dookoła. - Dlaczego więc raz na jaki czas musisz świrować?\n- Nie wiem. - Wzruszył ramionami Helge, ale wiedział. Jutro likwidowanie czarnych trójkątów wyda mu się "frustrujące i absurdalne", twarze współpracowników tępe i głupie, a własna niemożliwość do skupienia upiorna i nie do zniesienia.\nPracował jeszcze cztery godziny, dopóki nie ogłoszono fajrantu. Sigrid poklepała go po ramieniu, znajomi pokazywali uniesione kciuki. Cieszyli się, autentycznie, że wrócił do nich po tak długiej przerwie. Nie było kar za wagary - twoją pracę może z łatwością wykonać ktokolwiek inny, nikt nie jest niezbędny. Ale zawsze powrót Syna Marnotrawnego sprawia dziwną satysfakcję Ojcom.\nTeraz pracownicy mieli czas, aby wrócić najbliższymi busami do swoich mieszkań. Obmyć się, zjeść kolację, obejrzeć godzinę filmu czy dwie godziny programu telewizyjnego, posłuchać najnowszych hitów z radioodbiornika.\nPo tym czasie udawano się do najbliższej Mamy Sen, wsuwano odpowiednią ilość żetonów we właściwą szparę i...\nHelge, pachnący truskawkowym mydłem, w granatowej piżamie w czarne paski, ze wszystkimi żółtymi i dwoma zielonymi żetonami, czekał cierpliwie na swoją kolej do kapsuły sennej. Nawet nie chciało mu się spać, wzmacniacze jeszcze działały.\nObserwował, jak jego sąsiadka wyciąga sztuczną szczękę i wkłada ją do pudełeczka na piersiach. Starsza pani odgarnęła kołdrę, wsunęła pomiędzy pościel swoje zgrzybiałe ciało i okryła się ciepło. Kapsuła bezszelestnie zamknęła drzwi i popełzła w bok, ustępując miejsca kolejnemu białemu, obłemu pokoikowi zamontowanemu na szynach, na których będzie mógł przemieścić się do głównej komnaty sennej i ustawić w równym szeregu, zajmując minimalną ilość miejsca.\nTeraz on, Helge. Wsunął żetony w szparę, kapsuła otwarła się zachęcająco. Podniósł czystą, pachnącą mlekiem kołdrę i przytulił głowę do poduszki. W kapsule było tak ciasno, że po zamknięciu drzwi nie dało się prawie drgnąć. Około dziesięć centymetrów dzieliło jego twarz od sufitu.\nNie musiał się tym więcej przejmować. Drzwi zostały zamknięte, kojące światło lampek rozjarzyło sufit i w tym momencie Helgego ogarnęła nieprzezwyciężona senność.\nUsłyszał jeszcze gwizd szyn i zasnął.\nObudził się równo po dwunastu godzinach, maksymalnym czasie, jaki udawało się wykupić u Mamy Sen. Za późno, aby iść do pracy, za późno na śniadanie, za wcześnie, aby ze spokojem przebimbać wieczór i potem rozpocząć życie jeszcze raz.\n"Dlaczego nie mogę zachowywać się jak normalny człowiek?" zapytywał samego siebie, wyłażąc z kapsuły, obciągając fałdy piżamy i przeciągając z ziewnięciem. "Osiem godzin snu i do Sigrid, do Błysku. A potem z kolejnymi uczciwie zarobionymi żetonami do Mamy Sen. Co ci szkodziło, Helge? Co ci szkodziło tak zrobić?".\n"To tylko idiotyczna przekora" monologował. Był już w mieszkaniu (zespół kolejek miejskich pracował znakomicie), ochlapywał się zimną wodą z kranu i przebierał w czyste ubranie, pachnące pralnią. "Nic więcej. Żaden bunt, żadna klarowna wizja, co zrobić, o co walczyć. Tylko przekora. Nie wyjdę na dwór w czapce, nawet gdy wiem, że to dla mojego dobra, tylko dlatego, że babcia prosi. Jestem gówniarzem".\nZachichotał histerycznie, wpatrując się w lustro.\n"Trzydziestotrzyletni gówniarz" pomyślał, wpatrując się w swoje błękitne jak niezabudki oczy, różowe powieki o jasnych rzęsach i rozczochrane rude włosy. Uśmiechnął się szeroko i dostrzegł zalążki próchnic w czwórkach.\nNie było go stać na dentystę, więc machnął ręką.\nWyszedł na zewnątrz. Dochodziło południe, słońce stało wysoko i odbijało się we wszystkich kałużach podziurawionych ulic. Widocznie w nocy padał deszcz.\nLudzi było stosunkowo niewiele, wszyscy zajęci jakąś konkretną robotą. Niektórzy zamiatali chodniki, inni naklejali plakaty. Wszyscy mieli więcej niż siedemdziesiąt lat i byli to nieliczni obywatele, którzy uprosili rząd tysiącami petycji - kiedy to było, czterdzieści lat temu? - aby nie obejmował ich program "Idealna Praca". Zgodzono się na to, chociaż i tak zostawali regularnie błyskani, a większość ich roboty wykonywały roboty.\nHelge dziwił się im trochę. Przecież te czterdzieści lat temu nie byli aż tak starzy, aby nie nauczyć się nowego rodzaju pracy, najodpowiedniejszego. Na co im to było? Mogli siedzieć wygodnie na fotelu i wykonywać polecenia z ekranu, a zamiast tego wybrali wymienianie żarówek w oświetleniu miejskim.\nZafascynowało go to w pewien sposób. Przystanął przy jednej takiej zapracowanej grupce, zadarł wysoko głowę i przyglądał im się w skupieniu. Chłodny wiatr rozwiewał mu włosy i wpadał za kołnierz wyświechtanej kurtki.\nCzterech dziarskich starców i dwie drabiny. Oraz automat, szturchany i obrzucany przekleństwami dosłownie co minutę. Rozgrzebana instalacja na ścianie jakiegoś budynku. Otwarta skrzynka, w środku rury, więcej Helge nie dostrzegał i nie interesowało go to. Wydawało się strasznie skomplikowane i niesamowicie nudne.\nStarcy stukali wesoło narzędziami i zrzucali niepotrzebne części metalu prosto na chodnik, ostrzegając potencjalnych spacerowiczów grubymi, nagłymi wrzaskami. Nie zwracali uwagi na Helgego Hendersona ani na nikogo innego. Na tym świecie byli tylko oni i wadliwie działające rury, syczące parą i nieposłuszne rękom śmiertelników.\n"Fritjofa to by interesowało" pomyślał Helge, przysiadając na hydrancie i czując, jak trochę cierpnie mu kark.\nPamiętał, jak Fritjof, siedzacy na łóżku, przykryty kocem i przypominający starego dziadka, przytrzymywał go, Helgego, w nieskończoność, opowiadając o wszystkim, co sobie przemyślał w długich godzinach samotności. Helge na początku chciał uciekać, potem trochę się nudził. Na następnych wizytach ogarnęło go niezdrowe zainteresowanie, które wzbudziło w nim niepokój.\nA potem zostali przyjaciółmi na śmierć i życie. Ojciec Helgego zdążył umrzeć, ale coś z wizyt w sanatorium jego synowi pozostało.\nHelge oderwał oszołomiony wzrok od czterech dziarskich starców i rozejrzał się dookoła nieprzytomnie, czując, jak w brzuchu burczy mu z głodu.\nZobaczył obok siebie dziewczynę, jak stoi i gapi się szeroko rozwartymi oczyma w robotników.\nMiała ciemnoblond włosy obcięte równo pod łopatkami, stary wojskowy płaszcz i kilka kilogramów za dużo, a pomimo tego wydawała się jakaś mizerna. Okrągłe, zielone jak mech oczy wydały się Helgemu niespodziewanie poważne i posępne.\nMogła sobie liczyć najwyżej dwadzieścia lat.\nHelge dostrzegł jej powieki podbite na fioletowo i mętny wzrok.\n"Nie śpi od dawna" uświadomił sobie z nagłą jasnością i nie był w stanie powstrzymać języka za zębami.\n- Pani to pewnie Mamy Sen od miesiąca nie widziała? - zapytał z galanterią, ale wbrew własnej woli zabrzmiało to szyderczo.\nSpojrzała na niego od razu, czujna i odpychająca.\n- A pan to, jak widzę, pączek na maśle? - syknęła.\nNie potrafił powstrzymać śmiechu.\n- Odsypiałem zerwany tydzień - wyjaśnił, patrząc na nią z sympatią. Nawet jej cichy gniew wydał mu się sympatyczny.\nUważnym wzrokiem omiatała jego twarz, jakby próbując wyczytać, o czym w tej chwili.\n- Nie znamy się - odpowiedziała cicho, wyraźnie akcentując słowa. - I pan nie boi się ze mną O TYM rozmawiać?\n- O tym, czyli o czym? - Helge zdziwił się trochę. - O świadomym zrywaniu nocek? A co w tym takiego złego? Wszyscy czasami tak robią. Prawo nie przewiduje za to żadnych kar. Wszyscy wiemy, że nie powinno się uciekać od Błysku, ale przecież nie da się uciekać w nieskończoność, więc po co tu karać?\n- I właśnie o to chodzi. - Dziewczyna weszła mu w słowo. - Nie ma kar, bo wiedzą, że do nich wrócisz. Wrócisz, błagając o żetony, o Błysk, o Mamę. Ufają swojej mocy.\nHelge wzruszył ramionami. "I co z tego?" miał ochotę zapytać.\n- Dlaczego nie mogę głośno mówić o czym myślę? - powiedział zamiast tego.\n- Z całą pewnością nasze rozmowy są rejestrowane. - Dziewczyna nie spuszczała z niego zimnego wzroku i dopiero teraz Helge zdał sobie sprawę, że na ich dnie czai się strach. - Im bezpieczniej się czujesz, tym więcej paplasz i tym więcej wiedzą o tobie. Im mniej gadasz, tym ciężej jest przewidzieć, co zrobisz.\n- Ale ja przecież nie zamierzam nic robić - zirytował się Helge. - Nic niezgodnego z prawem. Jeszcze nie mam paranoi i nie widzę wszędzie podsłuchujących agentów w czerni.\n- Okej. - Dziewczyna wyraźnie się obraziła. Zacisnęła usta i usunęła się o krok.\nWidocznie postanowiła przerwać rozmowę i wrócić do obserwacji robotników, ale Helge nie potrafił odpuścić.\n- Powiedz mi, jak długo nie śpisz! - zawołał, próbując ją udobruchać. Uśmiechnął się zachęcająco, durnowato.\nTym razem nie spojrzała na niego nawet. Wsunęła dłonie w kieszenie i zakołysała się na piętach.\n- Dzisiaj wybije trzynasta bezsenna noc - powiedziała powoli, znużona.\nHelge prawie podskoczył.\n- Trzynaście nocy! - krzyknął w uniesieniu. - Mój rekord to siedem. Jak ty to robisz, dziewczyno? - zająknął się. - Panienko... Jak to ci się udało?\nUśmiechnęła się po raz pierwszy, błysnęła ostrymi, białymi zębami.\n- Widocznie Bóg tak chciał - wycedziła sarkastycznie.\nNagle jeden z robotników zaryczał z bólu.\n- KUUUrrw...! - wrzasnął, oderwał obie dłonie od szczebla drabiny, zachybotał się niebezpiecznie.\nSerce podeszło Helgemu do gardła. Zerwał się na równe nogi.\n- Co się stało, Sorensen? Co się stało? - pytali przestraszeni koledzy, ale Sorensen wył tylko grubym głosem, zaciskając powieki. Niezgrabnie zsunął się z drabiny na ziemię, klepnął ciężko o chodnik.\n- Dzwoń po pogotowie - polecił Helge zdławionym głosem do bladej jak trup dziewczyny. - Człowiek jest ranny.\nTeraz to dostrzegł, gdy Sorensen leżał do chodniku, przeklinając i płacząc z bólu. Wąski, różowy pasek poparzonej skóry ciągnął się od jednej skroni do drugiej, przez oczy i nos. Powieki były blade - i Helge zrozumiał. Sorensen dostał wrzącą parą prosto w gałki oczne.\nW tym samym momencie Sorensen rozchylił nieco powieki - Helge zdążył zobaczyć krwistoczerwone białka. Zmiękły mu kolana.\n- Ja nic nie widzę!! - wrzasnął z całej siły Sorensen. - Oślepłem! Do kurwy nędzy, oślepłem! - wybuchnął strasznym, ryczącym szlochem.\nDziewczyna wyrosła u boku dygoczącego Helgego.\n- Co z nim będzie? - zapytała jak głupia.\n- Och, to co ze wszystkimi ślepcami - wykrztusił z nienawiścią, zalewającą gardło. - Odizolujemy go. Przecież nie da się go więcej błysnąć. Myślisz, że można takich szajbusów trzymać w towarzystwie normalnych? Więcej nie powtórzymy takiego błędu. Nigdy więcej! - powtórzył, wykręcając na pięcie i uciekając.\n"Nigdy więcej" powtarzał zaciekle, pełen nienawiści.\nPrzecież Fritjof też był ślepy. I trochę za późno zrozumiano, że to właśnie takich jak on należy się wystrzegać jak ognia.\nMoże Sorensen jeszcze nie jest stracony. Przecież mógł sobie odłożyć ładną sumkę żetonów i teraz zapłacić za lekarza - no i kto wie, może też przysługują mu jakieś rządowe dotacje czy ulgi? A dobry lekarz specjalista spróbowałby go uratować, przeszczepić rogówki, posklejać soczewki, załatać miękką, rozłażącą się w szwach membranę oka.\nWzroku Fritjofa nie dało się w ten sposób uratować.\nOpowiadał mu przecież, jak to było. Podczas ćwiczeń na placu, kiedy jeszcze wydawało mu się, że przysłuży się państwu swoją obecnością w elitarnych, nielicznych szeregach wojskowych, programując automaty wojenne.\n"Zawsze zdarzały się tragiczne wypadki" mówił Fritjof, kierując w stronę Helgego bladą twarz ze skroniami przewiązanymi bandażem. "Kiedyś granaty wybuchały w rękach, koledzy bawili się załadowaną bronią, coś było niedokładnie zabezpieczone, strzeliło, eksplodowało. Dzisiaj mamy taki luksus, że nieszczęścia nie pochodzą z rąk ludzkich. Dlatego nie ma czegoś takiego jak wina-kara, jest przypadek i "pogódź-się-z-tym-może-zrobią-ci-przeszczep". W moim przypadku była to awaria automatu HWII-49. Oberwałem odłamkami metalu i falą świetlną. Miałem na głowie kask zabezpieczający i wiesz, orzeczono, że to prawdopodobnie ocaliło mój mózg''.\n"Ale nerw wzrokowy jest nieodwracalnie uszkodzony" szeptał dalej Fritjof, przysuwając się do Helgego. "Nie błyskałem się od trzech miesięcy, wiesz, stary? Korzystam z Mamy Sen, bo mam żetony z odszkodowania. Wiesz, jak to ich wkurwia, tych lekarzy, rządzących? Zaraz wymyślą jakiś substytut Błysku, do wprowadzenia pod skórę, albo jakiś fajny ogłuszacz. Nie będzie się nazywał Błysk tylko Huk, albo Szum. Niezły pomysł, co? Helge?"\n"Snujesz fantazje" odpowiedział mu. "Co z tego, że się nie błyskasz? Tak czy siak jesteś stracony dla społeczeństwa. Co te wielkie szychy obchodzi, że jakiś jeden facet ma trochę za dużo czasu?"\n"Bo snuję fantazje, jak to sam zauważyłeś." Fritjof poprawił się na fotelu, jego usta nabrały żywszego koloru. "Snuję głupie, naiwne, oburzające fantazje i ośmielam się nimi dzielić z niewinnymi dziećmi. Myślisz, że to się dobrze skończy?".\n"Paranoja, staruszku" zaśmiał się Helge. "Muszę wracać do roboty. Do jutra".\nNie upłynął miesiąc, a Fritjof zniknął.\nParanoja? To samo powiedział tej pulchnej dziewczynie na chodniku. To chyba jego problem, wciąż jest łatwowierny i papla, papla jak ta lala. Może to jego wina, że Fritjof został przeniesiony (oby został przeniesiony, oby to było przeniesienie, Boże, błagam, oby to było tylko i wyłącznie przeniesienie...).\nA co, jeżeli już nigdy-przenigdy nie natknie się na dziewczynę? Co będzie to oznaczało? Jeżeli Helge znajdzie się w trzeźwiejszym nastroju, stwierdzi, wzruszając ramionami "Przypadek. Wyprowadziła się. Wpadła pod tramwaj. Cokolwiek", a kiedy odezwie się jego własna, prywatna paranoja, pomyśli: "JĄ TEŻ WZIĘLI...".\n"Co jeszcze musi się wydarzyć, byś uwierzył?" pytał siebie, leżąc na kanapie w pustym, małym jak ptasia dziupla mieszkanku. "Że nic nie dzieje się bez powodu?".\n"Żałosne" buntował się. "Co ci nie przeszkadza w tym świecie? To najlepsze czasy, w jakich znajdujemy się, odkąd powstała ludzkość. Każdy człowiek ma co jeść i gdzie złożyć głowę. Można się nawet wkurzać, buntować i snuć spiski i nikogo nie spotyka za to czapa".\n"To, że ciebie nie spotkała, nie znaczy, że..." napłynęła zalękniona myśl z głębi mózgu.\nNie znaczy, że jeszcze nie spotka.\nNie znaczy, że Fritjof nie poznał jej słodkiego smaku.\nI że dziewczyna pozostanie wiecznie poza jej zasięgiem.\nTutaj występuje logiczny związek wina-kara. Występuje, jak w pysk strzelił.\nPierwsza noc minęła bezsennie.\nHelge zwlókł się z kanapy w mieszkaniu, wyczerpany i obity, w ubraniach śmierdzących potem. Blask świtu raził zmęczone oczy, wiercił w nosie.\nHelge mył się długo, starannie. Pienistymi strugami wydrapywał wszystkie złe myśli, które kluły się w pęknięciach skóry. Truskawkowym mydłem dodawał sobie otuchy, optymizmem napawał go szorstki, czysty ręcznik.\n- Wybacz, Viko - powiedział zapinając guziki koszuli.\nTak, nadał imię pulchnej dziewczynie z chodnika.\n- Mam nadzieję, że wytrzymałaś tę czternastą noc. Walcz, walcz, walcz. W niczym ci nie pomogę. Jestem słaby. Idę do pracy.\n- Idę po Błysk.\nZamknął drzwi na klucz.\n- Wybacz, Viko.\nNigdy nie będziemy walczyć ramię w ramię przeciwko iluzjom. Mam trochę rozsądku. Mam zdrową porcję hipokryzji i umiem zagłuszać głos sumienia. Dobrze mnie wytrenowano.\nW sumie, jeśli już, to powinien przepraszać Fritjofa, ale bał się jego wspomnienia jak ognia.\nSigrid uśmiechnęła się do niego szeroko. Darowała sobie nawet grube dowcipy, po prostu zabrała go do gabinetu i profesjonalnie, fachowo błysnęła. Nagle wata wypełniła mu głowę, wzrok się wyostrzył, słuch wyczulił.\nGunnar zachwycił się i wzruszył jego widokiem.\n- O, stary. Staruszku. - Klepnął go w ramię. - Bałem się, ze znowu znikniesz na tydzień. Jak tam? Poczucie obowiązku wróciło?\n- Chyba dopiero je sobie wyrabiam - odpowiedział Helge, z trudem zbierając rozbiegane, chaotyczne myśli. - A co u ciebie słychać?\nNic go to nie obchodziło. Chciał po prostu zasiąść już do pracy, zatonąć w kwadratach i trójkątach, oderwać się od szumu w mózgu, zdać na instynkty ciała i na wyrobione długoletnimi ćwiczeniami odruchy. Błysk to ułatwiał.\n"Błysk nas wyrównuje" pomyślał Helge. To byłby dobry tekst na slogan telewizyjny.\nTym razem zadanie było znacznie bardziej skomplikowane. Musiał nagłowić się chwilę, zanim wpadł, o co chodzi - a potem z rozsadzającym pierś uczuciem dumy wprowadzał białe koła w czerwone trójkąty, które następnie ustawiał w długich, pionowych rzędach. Rzędy przylegały do siebie ściśle, tło nabrało barwy kojącego różu.\nHelge nie martwił się niczym więcej. Tylko jedno miał na myśli: oby rzędy były równe, oby rzędy były proste i wysokie do nieba.\n- Poznałem fajną dziewczynę - rzucił niezobowiązująco na stołówce.\nGunnar ucieszył się.\n- Serio? Gdzie? - zapytał, zręcznie wyławiając kawałki parówki z ziemniaczanej paćki.\n- Och, wpadłem na nią na spacerze. - Helge uśmiechnął się. - Ma na imię Vika i jest ogromnie sympatyczna.\nCo go wzięło, żeby kłamać? Nawet nie chciał przestać. Zresztą, czy to było kłamstwo? Odnosił wrażenie, ze wszystko co mówi, jest niezwykle prawdopodobne, i tak, taka musiała być prawda.\n- Też czasami zrywa nocki - kontynuował z zapałem. - Ale to wspaniała, odpowiedzialna dziewczyna. Myślę, że jest do ciebie podobna.\n- Do mnie? - roześmiał się Gunnar. - Dlaczego?\n- Nie traktuje wagarów jako formy oporu, biernego czy aktywnego, nie! - Helge podniósł głos, serce zaczęło mu szybciej bić. - Skąd! To jest odpowiednik młodzieżowej imprezy. Jedna zerwana noc i co? I nic! Zmęczenie i odurzenie, wyczerpanie. Czujesz, że żyjesz i nie masz najmniejszej ochoty tego powtarzać. Potem idzie do pracy, pracuje, pracuje, zarabia i IDZIE SPAĆ! Rozumiesz teraz? - urwał. Z płuc uciekło mu całe powietrze.\n- Nie musisz tak krzyczeć - stwierdził Gunnar, nie rozglądając się nawet. Miał spuszczoną głowę, jego twarz zgasła.\nPomiędzy kolegami zapadła martwa cisza.\n"Kogo obchodzą twoje słowa?" wyrzucał sobie Helge zaciekle. "Myślisz, że cię podsłuchują, co? Jeżeli tak, przecież takie ględzenie nic nie da! Kogo ty chciałeś przekonać? Myślisz, że Vice to pomoże? A może tylko jej zaszkodzi!". Zrobiło mu się niespodziewanie zimno.\nGunnar poruszył się lekko na dźwięk dzwonka wzywającego do opuszczenia stołówki.\n- Wiesz... - szepnął. - O ile zechcesz walczyć, dasz radę.\n- Co?... - zdziwił się Helge, odruchowo odnosząc słowa Gunnara do swoich myśli.\n- Dasz radę z tymi dziecinnymi zachciankami - wyjaśnił Gunnar. - Wdrożysz się do pracy. Przestaniesz dziwaczeć. O ile zachcesz z tym walczyć, uda ci się.\nJak zwykle, Helge nie znalazł odpowiednich słów, tylko zaciął usta. Z utęsknieniem pomyślał o Mamie Sen.\nIdąc do swojej sali, usłyszał pod jednymi z wielu drzwi podniesione głosy. Zatrzymał się w marszu i rzucił okiem do środka pomieszczenia. Zauważył jeszcze, jak Gunnar spogląda na niego z niedowierzaniem i irytacją, a potem znika w odpowiednim pokoju.\nO rety, pięć minut nikogo nie zbawi.\nW sali numer 16 cztery główne ekrany wyświetlały duży, migający padaczkowo napis: "Błąd". Grupa pracowników stała stłoczona na środku podłogi, obgryzała paznokcie i mamrotała coś od czasu do czasu, wyrwana z ciągu, oszołomiona i otępiała.\nCo innego było dla Helgego zaskakujące.\nBrak automatów rzucał się od razu w oczu. Profesjonalne maszyny od wszystkiego, z wyspecjalizowanymi chwytarkami, stały na uboczu, zepchnięte na drugi plan, zaś dwóch mężczyzn w pomarańczowych kombinezonach i kilkudniowych zarostach na twarzy, przejęło na siebie całą robotę.\nJeden z nich leżał na podłodze, górna połowa ciała tkwiła w otwartej skrzyni komputera. Z wewnątrz biło blade, błękitnawe światło i głośne, metaliczne postukiwania. Drugi mężczyzna siedział niedbale na jednym z foteli, podpiął własny przenośny, niewielki ekran z klawiaturą do zepsutego ustrojstwa i od czasu do czasu porozumiewał się z gościem w skrzyni głośnymi krzykami pełnymi fachowego słownictwa.\n- Co się tu stało? - pomyślał na głos Helge.\n- Usterka - odpowiedział ktoś obok niego. Helge odwrócił głowę i ujrzał trzeciego faceta w pomarańczowym kombinezonie. Ten stał, ściskając w dłoniach urządzenie przypominającym duży kalkulator i zdawał się coś nim mierzyć.\n- Usterka? - powtórzył Helge. - Dlaczego wezwano ludzi?\nNie mieściło się to mu w głowie. Mężczyźni w kombinezonach nie byli starcami ze zboczonymi zachciankami. Wyglądali jak fachowcy z poprzedniego wieku.\n- A bo to cholernie dziwna usterka - mruknął facet. - Automaty ześwirowały.\n- I panowie sobie poradzą z czymś, na czym automaty wysiadły? - upewnił się Helge, z sercem trzepoczącym z napięcia.\n- Jak zwykle - odparł. - Maszyny nie zastąpią ludzi, łudziłeś się kiedykolwiek, gościu? - Spojrzał na niego krótko jadeitowo zielonymi, błyszczącymi jak światełka choinkowe oczyma.\n- Chyba tak - wyznał Helge. - A skąd wy się wzięliście? Gdzie studiowaliście takie... takie zajęcia jak to? - Zamachał ręką w stronę ekranów.\nW tym momencie w sali pojawiła się Sigrid i Helge zrozumiał, że trzeba się zmywać.\n- Tajemnica państwowa! - ryknął za nim mężczyzna w kombinezonie i wybuchnął gardłowym śmiechem.\n- I wtedy - powiedział Helge. - Zdałem sobie sprawę, że jestem idiotą.\n- Myślałem sobie: no dobra, starcy. Staruchy, traktujące pracę fizyczną jak zabawę, którą dostały jako wielkoduszny podarunek zanim zdechną i oczyszczą naszą epokę ze nieodpowiednich nawyków i przekonań.\nA oprócz tego my - młodzi i średni, wychowankowie naszego słodkiego systemu. Bezwzględnie przekonani o jego słuszności, o jego trwałości, doskonałości w najdrobniejszym szczególe. Mężczyźni i kobiety przed ekranami.\nI wiesz co, stary? Ja naprawdę jestem idiotą. Dotarło to do mnie dopiero jak ujrzałem tych "fachowców", pomarańczowych ludzików. Kolesie przyszli naprawić zawieszoną maszynerię, po tym jak automaty zawiodły. Nic niezwykłego, co? Niczym nie trzeba się martwić, nie?\nAle chyba przypominasz sobie pomarańczowych ludzików? Bo ja tak. Widać ich czasami na ulicach, bardzo zajętych i zaaferowanych. Nigdy nie zwracałem na nich uwagi, ty też nie, stary. Czy choćby to nie świadczy o tym, że coś ze mną - z nami - jest cholernie źle?\nI co dalej? Pomyślałem o Sigrid. O jej pracy - przecież kobita nie siedzi przed komputerem. Została wykształcona, aby nas pilnować i błyskać. Przecież mógłby robić to automat, prawda?\nPomyślałem o naszym mistrzu Johannesie. A potem o wojskowych, politykach, naszych szefach i kierownikach.\n- Zrozumiałem - podjął po chwili zmęczonym głosem. - Żadna, po tylekroć wychwalana zmiana, nie nastąpiła. Wciąż są grupy społeczne, odmiennie wykształcone, o zróżnicowanym zakresie władzy, zajmujące się różną pracą i w różny sposób potrzebne.\nTylko, że kiedyś uczyłbym geografii w podstawówce, piekł bułeczki czy pilotował śmigłowiec, a dzisiaj klikam... klikam coś NIE WIADOMO PO CO I NA CO.\n- Oczywiście, że wiadomo... - przerwał bluźnierstwo wzburzony Gunnar.\n- WCALE NIE. Oszukujesz się, kurwa, durniu. Wystarczą ci banały, aby zapchać makówkę i pójść spać. Kiedyś wmawiano ludziom, że równość to najwyższa wartość i należy do niej dążyć po trupach do celu, a dziś, że ją osiągnęliśmy. Podczas gdy jedno i drugie to kłamstwo.\nGunnar dygotał ze wściekłości i dopiero teraz Helge to zauważył. Mężczyzna miętosił w dłoniach wyrwany pęk trawy, nie zwracając uwagi na cięcia ostrych łodyg.\n- Ale chrzanisz - wykrztusił z siebie Gunnar niecierpliwie. - Chrzanisz. Co z tego, że rzeczywistość jest inna, niż sobie wmawiałeś przez całe życie. Oczywiście, że widziałem pomarańczowych ludzików. I wiedziałem doskonale, co robią. To samo tyczy się Sigrid i Johannesa. Nie rozumiesz jednego, Helge. Odrobina gładkich banałów jest potrzebna dla ludzi, aby im nie odpierdalało. Bo ludzie lubią podpalać świat i zalewać go we krwi. Dzisiejsza forma społeczeństwa jest trwała, pozwala na rozwój i na odmienność poglądów. Dla dziewięćdziesięciu dziewięciu procent ludzkości to najpiękniejsza rzecz, najlepsza rzecz, jaką można sobie wyobrazić. A ty, Helge - podniósł głos, powstrzymując Helgego przed odpowiedzią. - Poczułeś się oszukany i odbiło ci. I powiedz, którą to noc nie śpisz?\n- Szóstą - warknął Helge. - Co to ma do rzeczy, że poczułem się oszukiwany? Dlaczego od razu "poczułem"? Może zwyczajnie dlatego, że JESTEM oszukiwany i moja głupota wrodzona nie pozwalała mi tego dostrzec.\n- Paranoja - stwierdził definitywnie Gunnar. - Widzisz oddziaływania złych mocy tam, gdzie ich nie ma.\nHelgego ogarnął szał.\n- Och, znowu to wyświechtane słowo! - wrzasnął, biegając w kółko i wymachując rękami. - Paranoja i co jeszcze? Jeszcze jakiego ładnego słówka użyjesz, aby mnie zakwalifikować do odpowiedniej szufladki i zapomnieć? Może jeszcze powiedz, że to Fritjof nasrał mi do mózgu!\n- To Fritjof nasrał ci do mózgu - przyznał Gunnar.\n- No jasne! Powiem ci, czym się różnimy. - Zatrzymał się, ciężko dysząc. - Podstawowa różnica: priorytety. Twoim jest: żarcie i spokój. Moim jest: poczuć smak. Smak wszystkich starych, dobrych rzeczy: snu, seksu, miłości, tylko bez tabletek, bez wzmacniaczy, bez Mamy Sen, bez thundera. Rozumiesz teraz, kurwa?! - ryknął.\n- Rozumiem. - Gunnar podniósł się na równe nogi, otrzepał spodnie ze źdźbeł trawy, - Rozumiem, że zwariowałeś i nie ma dla ciebie ratunku. Przykro mi, przyjacielu, ale to chyba ostatnie nasze spotkanie.\n- A gdzie wasza sławna tolerancja? - syknął Helge, przechylając głowę w bok.\n- Nie można tolerować nietolerancji ani świadomego szaleństwa - odpowiedział Gunnar. - Wiesz o tym, nie udawaj debila.\n- No, to jest doskonały przykład podsumowujący - ochłonął nieco Helge. - Dzisiaj mamy równość i tolerancję. Tylko tak naprawdę nie mamy równości, a tolerancja jak zawsze tylko dla swoich. A dochodzimy do tego, że obie te pojęcia są chujowe nawet w swojej najpiękniejszej definicji, a nie tylko w wykonaniu.\n- Cześć, Helge. - Gunnar zarzucił na ramię torbę i spojrzał na zasnute zmierzchem niebo. - Przykro mi patrzeć na ciebie w takim stanie. Mam nadzieję, że nie odpierdolisz niczego głupiego. Pogadaj z tą swoją dziewczyną. Skoro jest tak podobna do mnie, to może przemówi ci do rozumu.\n- Vika? - powtórzył zaskoczony Helge, przypominając sobie nagle swoje kłamstwa. Zachichotał gwałtownie, histerycznie, aż zatoczył się do tyłu. - Ona? - wydusił, śmiejąc się. - Vika stwierdziłaby, że jesteś agentem złych sił i pierwsza strzeliłaby ci między oczy.\nNie miał większego planu, nic.\nTylko obsesyjną potrzebę zemsty.\nPrzypominał sobie wszystkie głupie filmy, które oglądał w życiu i zastanawiał się, co zabrać ze sobą. Siekiera? Rewolwer? Kanister z benzyną i słomiane pakuły?\nA potem stwierdził, że szaleństwo zobowiązuje i wziął tylko łyżkę.\nDochodziła godzina dziewiąta wieczorem. Niebo pokryte ciemnym granatem mrugało białymi skrami gwiazd. Księżyc krył się pomiędzy dachami, unikał ludzkiego wzroku.\nMama Sen przypominała prostą budowlę z dziecięcych klocków, kwadratową, bez okien, bez ozdób czy elewacji. Wciśnięta z jednej strony obok salonu gier, z drugiej obok świątyni ekumenicznej, przypominała w dziwny, odległy sposób kołyskę w zagraconym pokoju. Bez dziecka w środku, napojonego mlekiem, z oczami zaklejonymi piaskiem. Kojarzyła się raczej z dorosłymi, ze starymi ludźmi, z dziećmi i młodzieżą, martwo wciśniętymi w pościel, ze strużką śliny na policzku i mózgiem w czarnej, sennej mgle.\nHelge nie wszedł przez główne drzwi, widział kręcących się w przeszklonej sieni obcych w piżamach, szlafrokach i z misiami w objęciach. Minął radosnym, entuzjastycznym krokiem załom budynku, skręcił na jego tyły.\nCzarny żużel chrzęścił pod stopami. Na tyłach budynku mieścił się wąski parking w kształcie litery L z kilkoma niedbale zaparkowanymi samochodami. Porwany strzęp kolorowej gazety unosił się na delikatnym wietrze.\nBoczne wejście dla pracowników. Tak, tego szukał.\nWspiął się po betonowych schodkach, złapał zimną, zardzewiałą klamkę i nacisnął. Czuł wzrok kamer na swoich plecach, pomagało mu to odrzucić wszystkie zbędne ruchy. Był skupiony i pewny siebie.\nDrzwi okazały się otwarte. Wąski, długi korytarz, wykładzina na podłodze, zabłocone ślady butów. Jarzeniówki u sufitu, jakaś tablica z karteluszkami przypięta do ściany, regulaminy na pineskach. Zza jednych drzwi doleciały podniesione głosy i śmiechy, zza innych dobiegała martwa cisza.\nSzedł dalej, teraz prawie biegł. Rozglądał się dookoła, czytał wszystkie napisy na drzwiach. Szukał.\nKolejne drzwi. Otworzyły się i wyszła z nich szczupła, siwa kobieta. Na widok Helgego otworzyła usta - nie wiedział, do krzyku, do pytania? Nie chciał ryzykować.\nZłapał ją wpół lewą ręką, zatkał usta. W prawej dłoni ścisnął łyżkę i przyłożył jej rączkę do chudej, drgającej grdyki kobiety.\n- Zaprowadź mnie - powiedział spokojnie. - Do komendy głównej.\nNie wiedział, czy wyraził się jasno.\n- Do serca Mamy Sen - dodał. - Chcę ujrzeć jej najwrażliwsze flaki. Nie zrobię ci krzywdy, obiecuję, kobieto. Idź.\nRuszyła do przodu jak zahipnotyzowana, nawet nie próbując wyrwać się z jego uścisku. Skądś wiedział, że nawet nie zacznie krzyczeć, była przerażona do szpiku kości.\nOch, jak bardzo bała się śmierci.\nWskazała drzwi po lewej. Szeptem kazał jej otworzyć, obie ręce miał zajęte.\nNacisnęła klamkę. Jej rwany oddech parzył mu palce.\nZeszli po kilkunastu stopniach na dół. Helge pilnował starannie, aby oboje się nie potknęli.\nPoczuł zapach mokrego żelaza i sosnowych odświeżaczy powietrza, usłyszał głośne buczenie. Na ścianach pięły się rury, ciągnęły poplątanymi arteriami do wielkiego zbiornika wypełnionego mleczną cieczą znajdującego się na środku rozległej niskiej piwnicy. Obok stał stół, kilka ekranów i mnóstwo elektroniki, nic nie mówiącej Helgemu. Pod sufitem niczym gniazda nietoperzy, połączone przewodami, ciągnęły się skupiska atramentowo czarnych głośników.\n- Dobra. – W końcu wypuścił kobietę z uścisku. - Wyłącz to ustrojstwo.\n- Co? - szepnęła przez ściśnięte gardło. Spod jej pomarszczonych powiek płynęły łzy.\n- Wyłącz Mamę Sen - poprosił łagodnie. - Naciśnij jakiś duży, czerwony guzik i wyłącz ją.\nPodeszła do ekranów, dotknęła touchpada. Przesunęła kursorem, kliknęła jakiś link, wpisała kilka komend. Na koniec, łkając coraz głośniej i bojąc obejrzeć się na Helgego, nacisnęła ENTER.\nNawet lampy przygasły, buczenie ucichło, jakby ktoś wyrwał kabel odkurzacza z kontaktu.\n- Dziękuję - podziękował Helge. - To tyle. Możesz iść.\nPrzez chwilę nie była w stanie drgnąć. Dopiero teraz zauważył smugi moczu na nogawkach jej spodni.\n- Czego się boisz? - Podniósł do góry łyżkę i pokazał ją. - Nie mam broni. Idź wezwać policję.\n- Idź! - krzyknął w końcu, stojąc przy stole i ujmując w obie dłonie jeden z ekranów.\nKiedy drgnęła, podniósł urządzenie na wysokość twarzy.\nKiedy cisnął nim o podłogę, rzuciła się biegiem w stronę schodów.\nŚpieszył się. Roztrzaskał wszystkie ekrany w ekspresowym tempie, szkło zasypało podłogę, popękany plastik i śmierdzące spalenizną kable otoczyły go kręgiem.\nWbił łyżkę w jedno z większych, metalowych pudeł, ryzykując porażenie prądem elektrycznym. Zdarł klapę, ujrzał zielone płytki, przewody, kabelki, miedziane druciki łączące jedne szklane kropelki z drugimi. Wepchnął pomiędzy nie dłonie, wydzierał jeden organ po drugim.\nRozciął o coś dłoń, krew wsiąkła w rękaw.\nCzy to coś da? Modlił się, żeby tak.\nKiedy uderzał pięścią w pokrywę zbiornika, na górze schodów pojawili się ludzie.\n- Długo wam to zabrało! - zaśmiał się. Uderzył jeszcze raz barkiem, prawie zwichnąwszy staw, a potem zaparł się o ścianę i przewrócił zbiornik na podłogę.\nChlusnęła blada, pachnąca metalicznie ciesz. Dostrzegł w środku małe, krwawe strzępki, niczym fragmenty ludzkiego ciała. A może to tylko jego chora wyobraźnia?\nFala wymiocin podeszła mu do gardła.\n- Już jedzie policja! - wrzasnął któryś z naukowców. - Niech pan się podda, nic panu nie zrobimy! Prosimy oddać się w ręce sprawiedliwości!\n- Chuj ci w dupę - odpowiedział niegrzecznie Helge.\nPrzedarł się przez białą masę. Spodnie miał mokre do kolan, koszula przesiąkła potem.\nDotarł do schodów.\n- Wynocha - powiedział, wyciągając w kierunku tych dwóch przerażonych facetów i czterech jeszcze bardziej przestraszonych kobiet swoją dzielną łyżkę.\nCofnęli się, jakby pchnął ich silny wiatr. Rozstąpili się na boki na podobieństwo Morza Czerwonego i niczym Mojżesz przeszedł między nimi.\nWypadł na korytarz i rzucił się biegiem, ślizgając w przemoczonych butach.\nZnalazł się przy głównym wyjściu. Rozepchnął zgromadzonych przy kapsułach ludzi i wyskoczył na chodnik. Rzucił się do szaleńczej ucieczki, rycząc z uciechy na całe gardło.\nZatrzymał się, skrajnie wyczerpany, w miejscu, którego nie rozpoznawał, pomiędzy obcymi domami, pod obcym, nocnym niebem. Wiedział, że policja wkrótce go znajdzie, skuje i odprowadzi… gdzieś. Gdzieś.\nDo Fritjofa, do Viki, do różnych innych ludzi. Do trupów.\nŻadnych więcej błysków. Nigdy więcej.\nOdciągnął powiekę i przyłożył łyżkę u granicy oczodołu. Wbił mocniej; zabolało kurewsko. Zacisnął zęby i popchnął łyżkę, jakby wydrążał kulkę lodów.\nGałka oczna wyskoczyła z mokrym mlaśnięciem. Gorąca fala krwi zalała mu policzek.\nA teraz drugie. Ból zaraz się zmniejszy.\nTego, że nadchodził świt, domyślił się tylko po śpiewie ptaków.\nBył znużony jak nigdy w życiu i tak okropnie chciało mu się spać.\nPrzytulił głowę do chropawej ściany jakiegoś budynku, podciągnął nogi pod brodę i, przykrywając krwawe dziury powiekami, po raz pierwszy w życiu naprawdę zasnął.\nData dodania: 01.05.2022\nEdypalna\t2 miesiące temu\nNapisane na przełomie stycznia i lutego, ale dopiero teraz znalazłam chwilę na zredagowanie i publikację. Mam nadzieję, że uda mi się wrócić do regularnego pisania.\nMiłego czytania, ludziska.\nPonad 6 tysięcy słów😱 Łoj...\nDobra, jestem silną, niezależną kobietą bez kotów, więc podejmuję się wyzwania😁\nZapraszam :) Daj znać, co sądzisz ❤\nŻycie w futurystycznej dystopii zmusza głównego bohatera do radykalnych działań, bo każdy czas ma swojego buntownika...\nZaznaczyłam sobie 9 fragmentów, które bardzo do mnie trafiają, ale nie chcę spojlerować, więc chociaż jeden:\n- Im bezpieczniej się czujesz, tym więcej paplasz i tym więcej wiedzą o tobie. Im mniej gadasz, tym ciężej jest przewidzieć, co zrobisz.\nChoć nie jest to lektura odkrywcza, to można stwierdzić, że jest pozycją przypiminającą o czymś, o czym zawsze warto pamiętać.\nJestem zadowolona, że nie był to czas stracony, tylko tytuł bym zmieniła.\nPozdrawiam z 5! 🙂\nDziękuję za miłe słowa. Nic odkrywczego, wiem, ale dobrze się pisze takie historie ;) . Może kiedyś stworzę coś bardziej wybitnego, ekhm.\nI nie mam głowy do tytułów, powinnam kogoś do tego zatrudnić ;)


Kora (wokalistka) - w encyklopedii online.\nMaanam wydał 11 studyjnych albumów. Zespół wylansował rekordową ilość kilkudziesięciu przebojów z takimi klasykami na czele, jak: Boskie Buenos, O! Nie rób tyle hałasu, Kocham Cię, kochanie moje, To tylko tango czy Lucciola w latach 80. oraz Wyjątkowo zimny maj, Zapatrzenie czy Po to jesteś na świecie w latach 90. Kora napisała większość tekstów do piosenek Maanamu.\nW 2002 artystka rozpoczęła prace nad nowym projektem, Kora Ola Ola! Wzięli w nim udział muzycy grający muzykę poważną, jazzową, flamenco i latynoską, pochodzący z Polski, Węgier, Kuby, Meksyku i Peru. W lutym 2003 ukazał się ich album Kora Ola Ola!, na którym znalazły się bardzo różnorodne utwory od przedwojennych tang, piosenek Mieczysława Fogga, Jerzego Petersburskiego, Wandy Warskiej, Marii Koterbskiej czy Czesława Niemena do wybranych utworów Maanamu. Album promował przebój "Nim zakwitnie tysiąc róż".\nPo zawieszeniu działalności Maanamu w 2008, artystka zaczęła występować pod szyldem Kora, choć początkowo koncertowała wraz z większością muzyków ostatniego składu tego zespołu. Obok premierowych nagrań solowych na jej koncertach prezentowane były głównie przeboje Maanamu. Została członkiem honorowego komitetu poparcia Bronisława Komorowskiego przed przyspieszonymi wyborami prezydenckimi 2010 oraz przed wyborami prezydenckimi w Polsce w 2015 roku. W lipcu 2010 Kora była jedną z gwiazd rockowego festiwalu w Jarocinie.\nW lutym 2011 Kora zasiadła w jury Must Be the Music. Tylko muzyka, bijącego rekordy oglądalności show telewizji Polsat szukającego talentów muzycznych. Telewizyjna premiera pierwszego sezonu programu odbyła się w marcu. W tym samym miesiącu, z okazji 35. rocznicy powstania Maanamu, koncern EMI wydał zremasterowane reedycje wszystkich polskich studyjnych albumów zespołu oraz solowych Kory, a w październiku także tych zagranicznych i kilku kompilacji. W międzyczasie, w czerwcu Kora uczciła 35 lat swojej działalności artystycznej jubileuszowym recitalem podczas festiwalu TOPtrendy. Z tej okazji otrzymała tam nagrodę Bursztynowego Słowika.\nW listopadzie 2012 wydana została dwupłytowa reedycja albumu, zatytułowana Ping Pong − Małe wolności, wzbogacona o dodatkową płytę z jedenastoma remiksami utworów pochodzących z podstawowej wersji albumu. W ramach promocji płyty Kora wystąpiła m.in. podczas finału tanecznego programu Got to Dance. Tylko Taniec, wykonując utwór "Jedno słowo wszystko zmienia" zremiksowany przez Toma Forestera.\nJednocześnie Kora wciąż występowała jako jurorka w show Must Be the Music. Tylko muzyka, który do 2014 roku doczekał się ośmiu edycji. Kora kilkakrotnie występowała tam także jako gość muzyczny. Za udział w show artystka nominowana była do nagród Telekamery 2012, 2013 i 2015 (3. miejsce z 13% głosów) w kategorii Juror oraz do nagrody Wiktory 2012 i 2013 w kategorii Osobowość telewizyjna.\nBela Pupa (wraz z zespołem Püdelsi)\nZłota Kolekcja. Magiczne słowo - sukces\nMetamorfozy (oraz 5th Element)\nPing Pong − Małe wolności\n* "—" pozycja nie była notowana.\n"Bella Puppa" (wraz z zespołem Püdelsi)\n"Klaps" (oraz T.Love)\n"Magiczne słowo — sukces"\nZłota kolekcja. Magiczne słowo sukces\n"Nim zakwitnie tysiąc róż"\n"Senna leniwa niedziela" (oraz 5th Element)\n"Nigdy nie zamknę drzwi przed tobą" (oraz Stanisław Sojka)\nT.Love – Al Capone\nStanisław Sojka – Soykanova\n"Kuszenie na pustyni"\nfilm fabularny, reżyseria: Krzysztof Rogulski\nfilm muzyczny, reżyseria: Waldemar Szarek\nfilm fabularny, reżyseria: Jan Hryniak\nfilm animowany, jako Edna Mode (dubbing)\nfilm dokumentalny, reżyseria: Leszek Gnoiński, Wojciech Słota\nodc. 65, serial fabularny, reżyseria: Bartosz Konopka\nTeledysk ("Zabawa w chowanego")


HoloLens i Azure wspomagają proces sprzedaży\nW zeszłym roku Microsoft rozpoczął współpracę z thyssenkrupp, firmą produkującą windy domowe. Thyssenkrupp w zestawy HoloLens wyposażył swoich 24000 pracowników technicznych, co pozwoliło im "pracować do czterech razy szybciej, niż wcześniej". Niemiecki koncern ogłosił nowy projekt, w którym prócz HoloLens wykorzysta Microsoft Azure, by odmienić proces sprzedaży - także tej mobilnej.\nW przeszłości thyssenkrupp używał złożonego systemu etykiet i kamer. Wymagał on manualnego wprowadzania danych, by upewnić się, że mocno spersonalizowane ustawienia zostały wymierzone precyzyjnie. Nie jest to specjalnie zaskakujące, bowiem instalacja nowej windy schodowej wymaga wielu obliczeń i jest przedsięwzięciem dość czasochłonnym. Powiew świeżości (czy - jak byśmy powiedzieli - cyfrowej transformacji) wnosi do niego HoloLens. Za pośrednictwem zestawu AR sprzedawca może dokonać pomiarów klatki schodowej już podczas pierwszej wizyty u klienta. Sprzedawca może też zaprezentować klientowi wizualizację rozwiązania, po prostu dając mu popatrzeć przez soczewki HoloLens.\nJaka w tym rola Microsoft Azure? Dane pomiarowe są automatycznie udostępniane działowi produkcji właśnie za pośrednictwem chmury, przez co rezultaty na miejscu sprzedaży mogą zostać przedstawione w czasie niemal rzeczywistym, a zespół może podejmować decyzje dużo szybciej. Microsoft dzieli się spostrzeżeniem, że " cyfryzacja procesów sprzedażowych i produkcyjnych redukuje czas dostawy nawet czterokrotnie ".\nKorzystając z okazji, Microsoft ma jeszcze jedną cenną informację - HoloLens pomyślnie przeszedł testy dotyczące bezpieczeństwa artykułów okulistycznych w USA i Europie. Mowa tu o standardach ANSI Z87.1, CSA Z94.3 oraz EN 166. Zgodność z uznawanymi w wielu regionach standardami otwiera przed HoloLens drogę do firm i instytucji, które takich certyfikatów wymagają.\ngosc 11:54 25.04.2017\nPrzerzucam sie na chodzenie po schodach...


Apteka Rodzinna leki bez recepty - Katalog stron firmowych - Dodaj-firme.com.pl\nApteka Rodzinna leki bez recepty\nJest nam niezmiernie miło móc zaprezentować Państwu ofertę firmy Apteka Rodzinna, której siedziba mieści się w Gdańsku. Jesteśmy profesjonalną rodzinną firmą oferującą szeroki wybór asortymentu jak i obsługę na najwyższym poziomie. U nas zakupić można między innymi produkty naturalne i suplementy diety, kosmetyki najlepszych marek, leki recepturowe i bez recepty a ponadto drobny sprzęt medyczny (ciśnieniomierze, termometry, inhalatory lub glukometry). Zapewniamy fachowe doradztwo, miłą obsługę oraz atrakcyjne ceny. Aby dowiedzieć się więcej lub skontaktować z nami, wystarczy zajrzeć na naszą stronę internetową.\nkosmetyki dziecięce gdańsk, antybiotyki gdańsk, kosmetyki dla dzieci, leki homeopatyczne gdańsk, leki bez recepty gdańsk, apteka rodzinna gdańsk, gdańsk, apteka gdańsk, lekarstwa gdańsk\nReklamuj stronę www.aptekaosowa.pl:


Kilka pomysłów na antresolę w mieszkaniu - zakup, montaż, cena i inspiracje! - Projektowaniedomu.pl\nMimo, iż antresola kojarzona jest głównie jako element konstrukcyjny domów jednorodzinnych, kamienic i loftów, to może się znaleźć również w mieszkaniu w bloku. Jeśli marzy Ci się taka aranżacja, ale nie masz zbyt wysokiego sufitu, koniecznie przeczytaj poniższy artykuł! Dowiesz się z niego, jaką rolę pełni antresola w małym mieszkaniu, z jakich materiałów powinna być zbudowana, a także ile kosztuje jej wykonanie i na co należy zwrócić szczególną uwagę!\nCo to jest antresola i czy można zrobić antresolę w mieszkaniu?\n1 Co to jest antresola i czy można zrobić antresolę w mieszkaniu?\n2 Antresola w salonie i w pokoju dziecięcym – najpiękniejsze aranżacje antresoli:\n3 Ile kosztuje zrobienie antresoli – ogólny koszt:\nKonstrukcja ta, charakterystyczna dla wysokich pomieszczeń, może zostać zamontowana także w mieszkaniu. Antresola to górna część kondygnacji, inaczej mówiąc rodzaj półpiętra. O ile w wysokim pokoju, może być faktycznie kondygnacją bądź dodatkowym piętrem, o tyle w mieszkaniu w bloku pełni zgoła inną rolę. Wysokość antresoli pod spodem powinna wynosić mniej więcej 2,2 metry. W innym wypadku ciężko będzie się pod nią poruszać. Wysokość od podłogi antresoli do sufitu może wynosić około 120 cm – tyle wystarczy, aby wygodnie usiąść ( jeśli antresola ma być sypialnią ). Mieszkanie z antresolą, a dokładniej pomieszczenie, w którym ma się ona znaleźć musi wynosić co najmniej 340 cm.\nUWAGA: Dla antresoli, pod którą nie będziesz chodził ( np. antresola w salonie, jako sypialnia ), a przestrzeń pod nią wykorzystasz, jako biblioteczkę, wystarczy minimalna wysokość mieszkania 270 cm. Aby zrobić antresolę w mieszkaniu, potrzebujesz:\n-gotowej do złożenia i kompletnej drewnianej antresoli ( do kupienia w Internecie – jeśli zastanawiasz się, ile kosztuje zrobienie antresoli, to wiedz, że kupno gotowego produktu jest zazwyczaj tańszą opcją )\nNajprostsza w wykonaniu antresola jest rozpięta między ścianami, które nie są zbyt cienkie. Jak zrobić antresolę w mieszkaniu samodzielnie? Prace rozpocznij od stworzenia planu. Uwzględnij zabezpieczenia ( barierki, luksfery czy lamele drewniane ), a także oświetlenie ( przy małych odległościach od podłogi do sufitu antresoli najlepsze będą małe świetlówki, np. w antresoli-sypialni ). Kolejnym krokiem jest wywiercenie otworów i przewiercenie legarów wzdłuż oraz wywiercenie otworów na kotwy. Następnie załóż kotwy i zamocuj belki oraz otynkuj i pomaluj ściany. Na legarach zamontuj podłogę i zabezpiecz deski odpowiednim preparatem. Jeśli nie masz doświadczenia w tego typu pracach, zostaw to zadanie fachowcom. Źle zamontowana antresola może runąć i stanowi duże niebezpieczeństwo!\nAntresola w salonie i w pokoju dziecięcym – najpiękniejsze aranżacje antresoli:\nNieduża antresola, zrobiona solidnie stanowi bardzo praktyczny element konstrukcyjny w pokoju dziecięcym. Przestrzeń pod spodem można wykorzystać, jako kącik do zabawy lub ustawić tam komodę z ubraniami dziecka. Mimo, iż w sieci znajdują się propozycje ustawienia pod antresolą biurka, nie jest to dobry pomysł. Prace przy stole, takie jak rysowanie czy odrabianie lekcji wymagają odpowiedniego oświetlenia – nie bez powodu biurka dziecięce są ustawiane przy oknie! Jeśli chcesz urządzić pokój dla dwójki dzieci możesz zdecydować się na antresolę – zwłaszcza, gdy masz pociechy w różnym wieku. Dla starszaka wybierz tradycyjne łóżko, zaś młodsze dziecko może spać na antresoli: jest to również ciekawa alternatywa dla łóżka piętrowego. Antresola w salonie może pełnić rolę biblioteczki lub być miejscem do spania ( rozwiązanie dla mieszkań o małym metrażu ). Możesz też zaadaptować ją na domowe biuro lub pracownię. Pamiętaj jedynie, że taka antresola w salonie musi mieć odpowiednią wysokość, jeśli ma być miejscem do pracy. Gdy odległość od sufitu będzie zbyt mała, udręką będzie ciągłe schylanie się, co niekorzystnie wpłynie nie tylko na efektywność pracy, ale i na Twój kręgosłup!\nIle kosztuje zrobienie antresoli – ogólny koszt:\nCzy można zrobić antresolę w mieszkaniu? Oczywiście, że tak, ale warto skalkulować wcześniej koszty i zdecydować się na gotowy model lub wykonawstwo na zamówienie. Najdroższym elementem antresoli są zazwyczaj drewniane belki. Jeżeli planujesz mieć tylko łóżko na antresoli, za samą konstrukcję zapłacisz nie więcej jak 3 tysiące złotych. Dla dziecka antresola-sypialniana jest jeszcze tańsza. Do tego musisz doliczyć koszty montażu.\nTak naprawdę, ogólna, ostateczna cena zależy od:\n-rodzaju materiału ( jakie drewno )\n-rodzaj zabezpieczeń ( luksfera, pręty stalowe, lamele drewniane , czy inne barierki )\n-dodatkowe udogodnienia ( drabinka, schodki )\nPrzy wyliczeniach weź też pod uwagę koszty montażu oświetlenia, gniazdek elektrycznych, czy materaca na antresolę sypialnianą lub półek na książki pod spodem antresoli, które muszą pasować rozmiarem do wolnej przestrzeni. Szukając inspiracji, wiedz, że nawet najpiękniejsze aranżacje antresoli muszą zapewnić Ci bezpieczeństwo i jeśli nie wiesz, czy można zrobić antresolę w Twoim mieszkaniu, poradź się fachowców! Koszt ogólny montażu antresoli mieści się więc w granicach od 2 do 8 tysięcy złotych. W niektórych przypadkach Gdy szukasz pomysłów na oszczędzenie metrażu, być może lepszym rozwiązaniem do małego mieszkania będzie kupno mebli modułowych – półkotapczan wraca do łask i to w nowej odsłonie: designerski, elegancki i praktyczny półkotapczan to sposób nie tylko na pokój dziecięcy, ale i sypialnię połączoną z salonem!\nNiepowtarzalne dekoracje do wnętrz Nie moglibyśmy się obejść bez mebli w domu, ale dekoracje odgrywają również bardzo ważną rolę. To właśnie dekoracje w dużej mierze sprawiają, że mieszkanie, czy budynek, w którym przebywamy, staje się „domem”. To dekoracje nadają…...


Z Zakopanego na Słowację - co zobaczyć? - Schronisko PTTK Trzy korony\nHome / Blog / Z Zakopanego na Słowację - co zobaczyć?\nAutor posta: Schronisko Trzy Korony , Dodano: 19 grudnia 2019\nZimą Małopolska staje się najczęściej wybieranym przez Polaków kierunkiem turystycznym. Tu swoje urlopy i ferie spędzają rodziny na wczasach, dzieci na obozach sportowych i koloniach. Najbardziej oblężonym miejscem jest oczywiście Zakopane, ale tłumy spotkać można również we wszystkich innych miejscowościach Podhala. Gdy tłumy na Krupówkach dadzą nam się we znaki, a wielogodzinne wyczekiwanie na wjazd na Kasprowy wyczerpie nasze pokłady cierpliwości wsiadajmy w samochód i odwiedźmy sąsiadów – Słowacja zaprasza!\nZ Zakopanego na Słowację – co zobaczyć podczas zimowego odkrywania świata?\nPropozycji atrakcji turystycznych po drugiej stronie granicy jest wiele, ale nie wszystkie nadają się na jeden dzień czy dowolną aurę.\nSłowacja ma doskonałą infrastrukturę narciarską – wysokiej klasy ośrodki ze wspaniałymi trasami i wyciągami wraz z niezbędnym zapleczem technicznym, gastronomicznym, sanitarnym. W dodatku ceny w wielu wypadkach są korzystniejsze, od zakopiańskich. Również oferty noclegów, to możliwość wyboru tanich pokojów w schroniskach czy pensjonatach albo na kwaterach albo pobyty w luksusowych resortach – noclegi na Słowacji, to również cenowa konkurencja dla ofert w Polsce.\nGdy nie dopisują śnieg i mróz, wiele ośrodków na Słowacji prowadzi sztuczne naśnieżanie tras. Ale przy piętnastu stopniach na plusie i ciepłym, silnym halnym, nawet najbardziej wydajne armatki nie stworzą odpowiednio grubej, bezpiecznej pokrywy śnieżnej do zjazdów. Czas więc na inne atrakcje zimowe.\nJest ich bardzo dużo, mają świetne warunki lokalowe – mnóstwo basenów z wodami do kąpieli i wodami mineralnymi do leczenia rozmaitych schorzeń. Wielkie parki wodne ze zjeżdżalniami, saunami, jacuzzi, grotami solnymi, gabinetami spa, to miejsca dla rodzin, ale również dla osób poszukujących wytchnienia i odnowy biologicznej oraz psychicznej w ciszy, w luksusowych warunkach.\nBlisko Zakopanego znajduje się Aquapark Tatralandia niedaleko miejscowości Liptowski Mikułasz. Park jest otwarty cały rok, ale zimą w scenerii śnieżnej kąpiele w basenach termalnych Tatralandii mają wymiar szczególny - warto być tu zimą!\nSłowacja ferie 2020 – warto zobaczyć\nMiłośnicy narciarstwa czy innych sportów zimowych mają swój świat. Termy zadowolą zwolenników kąpieli. Ale Słowacja ma jeszcze więcej atrakcji dla wszystkich spragnionych poznawania nowych miejsc, smakowania nieznanych smaków, słuchania historii, które kiedyś się wydarzyły. Ze względu na wielość naszych gustów propozycje wypraw z Zakopanego na Słowację dotyczą i cudów natury i niezwykłych miejsc stworzonych ręką człowieka i geniuszem jego umysłu.\nZamek w mieście Lubowla na Spiszu, to częściowo odbudowana niezwykła budowla obronna. Na jego budowę pieniądze pożyczył Władysław Jagiełło, a przez część swojej historii zamek należał do szlacheckiego polskiego rodu Kmitów. Do zwiedzania trzy piętra oraz ośmiopiętrowy stołp. Godne polecenia są bogate zbiory zamkowych muzeów. Miłośnicy fotografii na pewno zadowolą się widokami z zamkowego wzgórza (711 m n.p.m.).\nSłowacki Raj I i Słowacki Raj II\nTo niezwykłe miejsca usytuowane w parkach krajobrazowych. Najlepiej być tu latem, ale zimą, gdy nie ma śniegu, Słowacki Raj jest faktycznym rajem dla miłośników wędrówek wśród przyrody tatrzańskiej. Dla turystów z Polski ważne jest głównie to, że do parku mamy bardzo blisko: zaczyna się tuż za Popradem.\nW parku są liczne ścieżki, mostki, drabinki – trasy o różnym stopniu trudności. Cisza, spokój, piękna przyroda – to największe walory tego miejsca.\nRaj II zadowoli miłośników krajobrazu – punkt widokowy Tomášovský výhľad daje możliwość podziwiania i fotografowania przełomu Hornadu.\nMiejsce niezwykłe w Bachledowej Dolinie w samym sercu Pienińskiego Parku Narodowego po słowackiej stronie. Na wysokości 32 metrów ponad koronami drzew ułożono 600 metrów drewnianych kładek, z których można podziwiać panoramę Pienin, Tatr Wysokich oraz oglądać las z innej, nietypowej dla człowieka perspektywy.\nPo wizycie na ścieżkach warto zobaczyć Strbske Pleso czyli Szczyrbskie Jezioro położone na wysokości 1346 metrów n.p.m.\nPo Gerlachu to drugi co do wysokości szczyt Tatr słowackich. Wygodna nowoczesna kolejka szybko wywozi na szczyt czternastoosobowe wagoniki. Na podziwianie panoramy Tatr turyści mają około godziny. Warto podkreślić, że nie ma tu takich tłumów, jak przy kolejce na Kasprowy, a widoki chyba znacznie lepsze.\nCztery godziny samochodem od Zakopanego – naddunajska stolica Słowacji, to miasto pełne zabytków i atrakcji turystycznych. Zarówno obiekty w obrębie starego miasta (Zamek Bratysławski, Uniwersytet, Pałac Prezydencki, katedra Św. Marcina), jak i liczne zamki obronne usytuowane na trasie do Bratysławy i w okolicach miasta godne są polecenia.\nZnudzonych historią nęcą galerie handlowe – ceny na Słowacji są często bardzo korzystne w porównaniu z naszymi sklepami, warto więc zajrzeć na wyprzedaże do markowych butików.\nKażdy turysta znajdzie w Bratysławie wiele dobrze przygotowanych obiektów noclegowych oraz bogate zaplecze gastronomiczne. Potrawy kuchni regionalnej w towarzystwie wyśmienitego słowackiego piwa tu smakują szczególnie dobrze.\nPo drodze, możesz zawitać do Sromowiec Niżnych, tu, w naszym schronisku, spróbujesz pysznych góralskich dań.


Zwalczanie much - Insektpol\nSkuteczne zwalczanie much w dzisiejszych czasach jest dużym problemem dla wielu ludzi zarówno na wsi jak i w mieście, w oborach, w domu, wewnątrz i na zewnątrz.\ni wyróżnienie gatunków.\nSkuteczne zwalczanie much w dzisiejszych czasach jest dużym problemem dla wielu ludzi zarówno na wsi jak i w mieście, w oborach, w domu, wewnątrz i na zewnątrz. Każdy kogo spotka inwazja much szuka skuteczny środek na muchy i oczywiście najlepiej by działał bardzo długo.\nOkazje się że zwalczanie much powinno się zacząć od zabezpieczenia źródła problemu, a następnie doszczelnić budynki do których migrują muchy. Warto przy tym pamiętać by zamykać za sobą drzwi, a jeśli mamy słabą pamięć konieczne będzie zamontowanie "samodomykaczy". Warunkiem zmniejszenia problemu jest oczywiście montaż w oknach siatek (moskitier), kurtyn powietrznych w drzwiach i właściwe zabezpieczanie odpadków po jedzeniu.\nZwalczanie much - skuteczny środek na muchy na zewnątrz\nNie jest łatwo dobrać środek, jeśli nie mamy zahamowanego rozwoju larw much - trzeba o tym pamiętać. W sklepach dostępne są różne preparaty, które nie zawsze się sprawdzają, a następnie klienci dobierają następny i następny itd. Stwierdzając, że nic nie działa, choć od początku szuka się "armaty" chemicznej, która nie koniecznie właściwie wystrzela jeśli nie przeczyta się etykiety i odpowiednia jej zaaplikuje. Profesjonalne firmy doskonale sobie radzą z problemem much dlatego warto zaufać doświadczeniu i zainwestować w sprawdzone rozwiązania.\nJakie muchy nam dokuczają?\nMuchami nazywamy przedstawicieli kilku rodzin owadów zaliczanych do podrzędu muchówek krótkoczułkich na przykład muchowatych, ścierwicowatych, bzygowatych i plujkowatych. W naszym artykule przedstawimy najczęściej występujące w naszym kraju gatunki much. Przedstawimy też metody zwalczania much. Napiszemy jak zwalczać muchy, jak się pozbyć much, jak wytępić muchy, jakie są sposoby na muchy, co zrobić żeby nie mieć much w domu i co zrobić żeby nie było much.\nDo rodziny muchowatych zaliczamy około 4000 gatunków owadów. Na terenie polski najpowszechniej występującymi przedstawicielami tej rodziny są:\nMusca domestica L. – mucha domowa;\nMusca autumnalis – mucha jesienna;\nMuscina stabulans Fall. – mucha stajenna;\nFannia scalaris F. – mucha ustępowa znana też jako zgniłówka ustępowa;\nFannia canicularis L. – zgniłówka pokojowa znana też jako mucha pokojowa lub muszka jesienna;\nStomoxys calcitrans L. – bolimuszka kleparka,\nPrzedstawiciele rodziny muchowatych mają ciała średniej wielkości. Ich ubarwienie jest ciemne lub szare. Larwy muchowatych rozwijają się w nawozie oraz w rozkładających się resztkach roślin i zwierząt.\nPrzedtułów muchy domowej ma cztery czarne paski. Czwarta żyłka skrzydeł muchy domowej jest ostro zagięta do koniuszków skrzydeł. Stopy muchy domowej zaopatrzone są w przylgi dzięki czemu potrafią one chodzić po pionowych powierzchniach, a nawet po suficie. Muchy domowe składają swoje jaja na śmieciach, odpadach żywnościowych, w oborniku, w kale, kurzaku i w gnojowicy. Pojedyncza samica muchy domowej składa około sześćset jaj. W temperaturze od 17 do 20 stopni Celsjusza larwy muchy domowej wylęgają się z jaj po od 8 do 15 godzin. Larwy much domowych intensywnie żerują. W trakcie żerowania zamieniają materiał w którym żerują w półpłynną masę. Rozwój much domowych najszybciej przebiega w temperaturze wynoszącej od 30 do 35 stopni Celsjusza. Starsze larwy much domowych porzucają wilgotne środowisko w którym się rozwijały i przepoczwarzają się w suchych miejscach. Stadium poczwarki muchy domowej trwa 5 dni w temperaturze od 17 do 20 stopni Celsjusza. W trakcie tego stadium muchy domowe są bardzo wrażliwe na działanie niskich temperatur. Zimę przeżywają wyłącznie osobniki dorosłe much domowych, ale w pomieszczeniach ogrzewanych muchy domowe mogą rozwijać się przez cały rok. Rozwój pojedynczego pokolenia muchy domowej trwa od kilkunastu dni do dwóch miesięcy. W optymalnych warunkach kolejne pokolenia much domowych pojawiają się co od 10 do 14 dni. Oznacza to, że z pojedynczej pary much domowych w ciągu dwóch miesięcy może rozwinąć się milion osobników much domowych. W naszym kraju w ciągu roku rozwija się od siedmiu do ośmiu pokoleń much domowych. Na ciele pojedynczej muchy domowej znajdują się około dwa miliony bakterii, a w jej przewodzie pokarmowym nawet 33 miliony bakterii.\nMucha jesienna wyglądem przypomina muchę domową, ale jest od niej nieco większa. Rozwój muchy jesiennej trwa od 2 do 3 tygodni. Po kopulacji osobniki dorosłe muchy jesiennej żywią się łzami, wydzielinami błon śluzowych nosa, śliną i krwią z ran bydła. Pod koniec lata lub jesienią muchy jesienne przenoszą się do zabudowań w których zimują w szparach i w szczelinach. Muchy jesienne przenoszą wirusy i nicienie. Bydło na którym żerują muchy jesienne gorzej się pasie, kryje się w wodzie lub w cieniu. Zwalczanie muchy jesiennej jest bardzo trudne. Zazwyczaj zwalczana jest ona poprzez dodawanie metoprenu do paszy, soli lub wody pitnej bydła.\nZgniłówkę pokojową rozpoznać można po tym, że jej żyłka medialna jest prosta. Nie tworzy ona wyraźnego wygięcia i nie dochodzi do brzegu skrzydła. Zgniłówka pokojowa jest mniejsza i zgrabniejsza od muchy domowej. Ma 6 milimetrów długości i 12 milimetrów rozpiętości skrzydeł. Zgniłówka pokojowa licznie występuje w kurnikach. Dobrze lata i jest bardzo wytrzymała. Zgniłówki pokojowe wylegają się z jaj po dziesięciu dniach. Larwy zgniłówki pokojowej posiadają cierniste wyrostki w ilości od dwóch do sześciu na segment. Dzięki spłaszczeniu ciała larwy zgniłówki pokojowej nie toną w półpłynnej masie. Larwy zgniłówki pokojowej zasiedlają gnijące produkty, fermentujący materiał roślinny, doły kloaczne, nawóz kurzy i gniazda trzmieli i gołębi. Zgniłówka pokojowa przenosi zarazki chorobotwórcze i jaja pasożytniczych robaków.\nZgniłówka ustępowa przypomina zgniłówkę pokojową. Żeruje w ludzkich odchodach w których często rozwijają się jej larwy. Zgniłówka ustępowa rozwija się również w gnijących grzybach i innej rozkładającej się materii organicznej.\nBolimuszka kleparka jest długa na 7 milimetrów. Na jej tułowiu znajdują się cztery czarno-brązowe pręgi. Bolimuszka kleparka wyposażona jest w silną, długą, skierowana do przodu kłujkę. Kłują za równo samce jak i samice bolimuszki kleparki, ale samice tej muchy potrzebują znacznie więcej krwi. Bolimuszka kleparka składa swoje jaja w nawozie lub w wilgotnym sianie. Pojedyncza samica składa około 600 jaj po kilkadziesiąt jaj w jednym złożu. Larwy wylęgają się z nich po od jednego do czterech dni. Larwy bolimuszki kleparki żerują w kompoście, gnojowicy, nawozie ze słomą i fermentujących resztkach roślinnych. Po dwóch-trzech tygodniach dorosłe larwy bolimuszki kleparki opuszczają wilgotne środowisko i przenoszą się do suchych miejsc. Po kolejnych od 1 do 2 tygodni larwy bolimuszki kleparki przepoczwarzają się w postaci dorosłe. Postaci dorosłe bolimuszki kleparki latają z szybkością 4 kilometrów na godzinę. Postaci dorosłe bolimuszki kleparki latają od maja do października, ale najliczniej występują w lipcu. Bolimuszki kleparki kłują i wysysają krew z tylnych nóg ludzi, bydła, koni i innych zwierząt. Bolimuszka kleparka przenosi liczne choroby zapalne w tym między innymi prątki trądu, tularemię i wirusy Heinego i Medina i wąglika. Działalność bolimuszki kleparki bardzo negatywnie działa na mleczność krów i obniża przyrost ich mięsa.\nScierwicowate to krępe muchy w szaro-czarne wzorki. Wśród innych gatunków owadów wyróżnia je fakt, że ich samice nie składają jaj tylko rodzą już wyklute z nich larwy, a jeśli składają jaja to larwy rodzą się z nich natychmiast po złożeniu. Na terenie Polski występuje co najmniej 127 gatunków ścierwicowatych.\nŚcierwica mięsówka (Sarcophaga Canaria L.) to duża, szara mucha długa na od 13 do 15 milimetrów. Głowa ścierwicy mięsówki jest żółtawo zabarwiona. Na przedtułowiu ścierwicy mięsówki znajdują się trzy czarne paski, a na odwłoku wzór szachownicy. Ścierwica mięsówka swoją nazwę zawdzięcza temu, że umieszcza swoje larwy w gnijących produktach pochodzenia zwierzęcego. Ścierwica mięsówka cechuje się wyjątkowo wysoką płodnością wynoszącą do 20000 białych, czerwiowatych larw. Rozwój pokolenia ścierwicy mięsówki jest bardzo szybki i trwa 17 dni przy temperaturze wynoszącej 25 stopni Celsjusza. Ścierwica mięsówka to gatunek synantropijny, ale niechętnie wlatuje do pomieszczeń w których mieszkają ludzie i rzadko spotyka się ją wewnątrz nich w większej liczbie. Jeśli w danym pomieszczeniu ścierwice mięsówki występują w dużej liczbie może to świadczyć o tym, że w pobliżu danego budynku lub w jego wnętrzu znajduje się martwe ciało zwierzęcia w którym rozwijają się larwy ścierwicy mięsówki.\nRodzina: Calliphoridae - plujkowate\nCalliphora vomitoria L. – plujka burczało;\nCalliphora erythrocephala Meig. – plujka rudogłowa;\nCalliphora vicina Rob.-Desv. – plujka pospolita;\nLucilia caesar L. – lucilia bogatka; padlinówka cesarska.\nLucilia sericata Meig. – lucilia skórnica, lucilia zielona (= Phaenicia sericata?).\nPlujkowate rozkładają trupy. Są pierwszymi owadami pojawiającymi się w ich pobliżu. Mają duże znaczenie w medycynie sądowej ponieważ ułatwiają określenie czasu śmierci osób w których żerują.\nPlujkowate rozwijają się również w materii organicznej i w śmieciach. W ciele pojedynczej myszy może żerować ponad 130 larw plujkowatych. Ruchy larw sprawiają, że ciało myszy może sprawiać wrażenie jak gdyby się poruszało.\nLucilia skórnica ze względu na zielony, metalicznie błyszczący tułów i odwłok bywa tez nazywana lucillą zieloną. Najczęściej występuje w okolicach śmietników i sklepów mięsnych. Jaja składa po od 4 do 6 dni. Pojedyncza samica Lucili skórnicy składa do 3000 jaj w złożach liczących po 250 jaj. Jaja składa na gnijącym materiale roślinnym i zwierzęcym. Larwy skórnicy wylęgają się z jaj po 12 godzinach. Przez od 4 do 5 dni żerują one w mięsie, serze i ranach zwierząt. Bobówki Lucili skórnicy żyją od 7 do 9 dni. W ciągu miesiąca mogą rozwinąć się 2 pokolenia Lucili skórnicy. Dorosłe osobniki Lucili skórnicy żyją od 41 do 65 dni. Lucilia skórnica często pasożytuje na owcach.\nTułów i odwłok plujki burczało są granatowe i metalicznie błyszczące. Odwłok plujki burczało pokryty jest białym nalotem. Plujka burczało ma od 9 do 13 milimetrów długości. Obserwować ją można od kwietnia do września. Plujka burczało szczególnie często występuje w sklepach mięsnych z których niechętnie wylatuje. Swoje jaja plujka burczało składa na trupach zwierząt, odpadkach mięsnych i mięsie. Pojedyncza samica plujki burczało składa od 450 do 1200 jaj. Larwy plujki burczało wylęgają się z nich po kilkunastu godzinach. Pod wpływem wydzielanych przez siebie enzymów i bakterii zmieniają mięso w mazista masę. Rozwój larw plujki burczało trwa od 7 do 8 dni. Zimę spędzają w glebie lub w różnego rodzaju szczelinach. Plujka burczało to niezwykle szkodliwy owad. Zjedzona z mięsem uszkadza jelito. Często składa jaja do ran na przykład w nosie lub gardle. Roznosi też liczne zarazki, jaja tasiemców i glist i przyśpiesza psucie się mięsa. Plujka burczało często występuje w miejscach w których sprzedawane jest mięso, ryby, owoce i nabiał. Podobnie jak w przypadku ścierwicy mięsówki duża ilość larw plujki burczało w danym pomieszczeniu świadczy o tym, ze w pobliżu znajduje się ciało zwierzęcia w którym rozwijają się larwy plujki burczało.\nPollenia rudis F. (Calliphoridae) to średniej wielkości mucha. Z przodu grzbietu jej tułowia znajdują się żółto-złote włoski. W przeciwieństwie do wielu innych gatunków plujek jej odwłok nie ma metalicznej barwy.\nSernica ma od 4 do 5 milimetrów długości. Jest połyskująco czarna. Jej oczy są czerwone. Larwy sernicy bywają nazywane robakami serowymi. Oprócz sera w diecie sernicy znajdziemy również solone mięso, wędzone ryby i rozkładające się zwłoki ludzi i zwierząt. Sernica żeruje w wilgotnych produktach takich jak na przykład pleśniejący ser i szynka konserwowana. Samice sernicy składają jaja już dobę po zapłodnieniu. Składanie jaj trwa od 3 do 4 dni. Przeciętna samica sernicy składa 140 jaj. Czas po którym z jaj wylegają się larwy uzależniony jest od temperatury. Latem, gdy warunki dla sernicy są sprzyjające larwy wylęgają się z nich po 24 godzinach. Larwy sernicy poruszają się wyjątkowo szybko. Potrafią też wykonywać dalekie skoki. Skaczą na odległość 25 centymetrów w dal i 15 centymetrów w górę. Larwy sernicy żerują przez 5 dni. Stadium poczwarki sernicy również trwa 5 dni i odbywa się w miejscu żerowania. Rozwój larw sernicy trwa co najmniej 12 dni. Jego długość uzależniona jest od wilgotności, temperatury i dostępności pokarmu. Larwy sernicy są wyjątkowo odporne na głód. Potrafią przeżyć nawet pół roku bez pokarmu. Dorosłe sernice żyją od jednego do dwóch tygodni. Żywią się nadtrawioną, wytworzoną przez larwy masą. Sernice wyjątkowo licznie występują latem i stanowią duże zagrożenie dla przemysłu spożywczego. Larwy sernic głęboko wgryzają się w produkty powodując ich gnicie od wewnątrz. Larwy sernicy dostające się do jelita człowieka razem z pokarmem powodują muszyce jelit.\nMuszyca jelit to choroba powodowana przez larwy sernicy, które dostały się do jelit. Larwy sernicy uszkadzają ścianki jelita. Soki żołądkowe nie zabijają sernicy ponieważ jest ona na nie odporna, a panująca wewnątrz żołądka temperatura wynosząca około 40 stopni Celsjusza jest dla niej korzystna. Objawami muszycy są silne krwawienia, stany zapalne, owrzodzenia, bóle brzucha i wymioty. W wymiocinach spowodowanych muszycą jelit mogą znajdować się larwy i bobówki sernicy. Sernica roznosi liczne choroby na przykład bakterie Escherichia coli.\nBzygowate to bardzo pożyteczna rodzina muchówek ponieważ bzygowate zjadają mszyce. Pod względem wyglądu bzygowate przypominają osy i pszczoły z którymi często są mylone.\nMucha gnojka (Eristalis tenar) rozwija się w gnojówce, odchodach ludzi i zwierząt, szlamie i błocie. Larwy muchy gnojki są szare. Same larwy muchy gnojki maja 2 centymetry długości, ale wyposażone są w długa na 5,5 centymetra trójczłonową rurką oddechową przypominająca mysi ogon. Na końcu tej rurki znajdują się otoczone pierzastymi szczecinkami przetchlinki. Larwy muchy gnojki wyposażone są w siedem par wzgórków z zadziorkami przeznaczonymi do pełzania po dnie. Larwy muchy gnojki zazwyczaj poruszają się po dnie, ale potrafią również pływać. Larwy muchy gnojki zimują w mule lub w glebie. Bobówki muchy gnojki pojawiają się wiosną. Niedługo później przekształcają się one w osobniki dorosłe. Osobniki dorosłe muchy gnojki często spotykane są na kwitnących roślinach z których zbierają nektar i pyłek. Muchy gnojki są bardzo pożyteczne ponieważ zapylają rośliny.\nJeśli chcemy się pozbyć much przede wszystkim powinniśmy zachować odpowiednie standardy sanitarne. Pojemniki na odpadki powinny być zabezpieczone pokrywami i zlokalizowane w pewnej odległości od budynków. Budynki powinny być odpowiednio zabezpieczone przed wlatywaniem do nich owadów z zewnątrz.\nJeśli muchy już się pojawią skutecznie zwalczą je zamgławianie ULV, zamgławianie termiczne i lampy owadobójcze.\nData Publikacji: 2017-07-27 20:04:00, Insektpol,\nDezynfekcja suchą parą\nCzym zajmuje się firma ddd\nSzczury - rozmnażanie, zagrożenia, zwalczanie szczurów\nPHP: 0,2225 s | cache. Projekt i wykonanie: 102design.pl profesjonalne strony WWW


Focisz dziecko? Hamuj wenę! | Kafeteria.pl\nW kulturze chrześcijańskiej nie trzeba kochać się z krucyfiksem, by zasłużyć na bana. Okazuje się, że wystarczy zrobić dziecku zdjęcia inne niż robi wzięta chyba żywcem do nieba Anna Gedes, a już pojawiają się kontrowersje.\nMam 37 lat, dwuletnią córeczkę i czteromiesięcznego synka. Tak długo walczyliśmy z biologią – ja i mój konkubent — o własne dzieci, że teraz chyba lekko przesadzamy z troską. Ale nadal jesteśmy sobą. Nie należymy do rodzin ckliwych, podejrzliwych, ortodoksyjnych, mówiących innym, jak trzeba żyć.\nMoże dlatego zachwycił nas link facebook.com, który wysłali nam znajomi. Niemowlę jako Superman, Rocky, Rzeźnik… Oglądaliśmy te fotografie z mieszanymi uczuciami, jednak z przewagą zachwytu wobec wnikliwości i konsekwencji twórcy.\nNiestety, w kulturze chrześcijańskiej nie trzeba kochać się z krucyfiksem, by zasłużyć na bana. Okazuje się, że wystarczy zrobić dziecku zdjęcia inne niż robi wzięta chyba żywcem do nieba Anna Gedes, a już pojawiają się kontrowersje.\nDla mnie te zdjęcia to wariacja na temat odwiecznej kołysanki – maleńki, a kim zostaniesz, jak dorośniesz? Wariacja znakomita i dająca do myślenia. Nie możemy uchronić dzieci przed ich osobistymi wyborami, ale możemy się na te wybory przygotować. Takie opcje przygotowała dla człowieka współczesna cywilizacja. Czy mamy na to jakikolwiek wpływ bez uciekania się do przemocy i gwałtu psychicznego na własnym dziecku? Czy to my aktywnie walczymy o równość szans, decydujemy o patologiach społecznych, o tym, kto będzie zaledwie rzeźnikiem, a kto aż kosmonautą? To również warto przemyśleć.\nInternauci komentujący zawiedli mnie. Spora rzesza wzięła fotografie dosłownie. Ludzie pytali, czyje to dziecko, jak nabiło sobie guza pod okiem (fota „boksera”), czy to przypadek, a może jednak cyniczne wykorzystanie przypadkowej sytuacji? Szkoda, że tak niewielu dostrzega piękny przekaz tych fotografii – nie wspominając już o perfekcyjnej stylizacji i włożonym w to wysiłku twórczym… Co nas tak skaziło, że dopatrujemy się wszędzie realnej przemocy i komercji?\nJest taka piękna baśń Andersena o matce, która dostaje szansę zobaczenia całej przyszłości swojego dziecka i zdecydowania o jego losie… Gdyby Andersen nie wierzył w Boga, być może decyzja matki byłaby inna. Niekoniecznie lepsza. Ale my, dziś, jako ludzie do pewnego stopnia wolni, wykorzystujmy ten dar i nie bójmy się życia – jakiekolwiek będzie.\nTak właśnie pojmuję zdjęcie dziecka z limem pod oczkiem, a Wy?\nZdjęcia: Art Sheep\nFotkaFacebookArt sheepZdjęciaKrytykaDzieckoAnna gedesFbHejtWychowanie


Wrzesień – 2014 – Grant Thornton\nJESTEŚ TUTAJ > Grant Thornton > 2014 > Wrzesień\nAktualności: Wrzesień 2014\nGrant Thornton „Pracodawcą Roku”\nInternational Accounting Bulletin, jedyny ogólnoświatowy magazyn poświęcony tematyce usług profesjonalnych, przyznał Grant Thornton tytuł “Pracodawcy Roku”. Niezależne grono ekspertów doceniło Grant Thornton za silne zaangażowanie w tworzenie optymalnych warunków rozwoju pracowników.\nPrzychody śląskich firm będą rosły\nŚląscy przedsiębiorcy w najbliższym czasie przewidują wzrost przychodów oraz rentowności swoich firm, co przełoży się także na wzrost zatrudnienia w regionie – wynika z raportu przygotowanego przez Grant Thornton. Ich obawy dotyczą głównie niepewnej sytuacji gospodarczej, która może mieć wpływ na wyniki osiągane przez przedsiębiorstwa. Liderzy biznesu ze Śląska(...)\nGrant Thornton Partnerem HR Summit 2014\nNarzędzia, ciekawe przykłady i gotowe, sprawdzone scenariusze przedstawione zostały uczestnikom pierwszego dorocznego spotkania przedstawicieli działów personalnych w firmach: HR Summit 2014. Podczas spotkania wiedzę praktyczną podano w nowatorski, ułatwiający zrozumienie i zapamiętanie sposób. Wydarzenie, zorganizowane przez Puls Biznesu, odbyło się w dniach 30 września i 1 października w Warszawie.\nGrant Thornton Partnerem IV-go Europejskiego Kongresu Małych i Średnich Przedsiębiorstw\nGrant Thornton jest biznesowym partnerem sesji plenarnej, otwierającej drugi dzień Europejskiego Kongresu Małych i Średnich Przedsiębiorstw, który odbędzie się w dniach 22-25 września 2014 r. w Katowicach.\nJak w pełni wykorzystać potencjał rozwoju tkwiący w każdej organizacji?\nOżywienie gospodarcze to najlepszy moment na intensywny rozwój przedsiębiorstw. 17 września w Toruniu eksperci Grant Thornton opowiedzą o tym, jakie działania należy podjąć aby firma rosła. Jak w pełni wykorzystać drzemiący w niej potencjał? Przedsiębiorcy dowiedzą się między innymi jak tworzyć środowisko sprzyjające innowacyjności, z jakich źródeł można sfinansować(...)