AZS-Pakiet informacyjny dla szkół i przedszkoli by POLSKIE TOWARZYSTWO CHORÓB ATOPOWYCH - Issuu\nATOPOWE ZAPALENIE SKÃ“RY\nRozdział 1 – Wstęp Rozdział 2– Dziecko z AZS w przedszkolu i szkole Rozdział 3 – AZS i emocje – Rodzice/opiekunowie oraz członkowie rodziny dziecka z AZS\nCzego siE dowiecie z tego pakietu informacyjnego?\nRozdział 4 – Wsparcie i podawanie leku w placówce Rozdział 5 – Absencja z powodu choroby Rozdział 6 – AZS od A do Z Rozdział 7 – Drapanie-koszmar i ekstaza\n– Pomocnik nauczyciela czyli jak mogę pomóc?\nRozdział 8 – Czynniki drażniące-trygery Rozdział 9 – Zabiegi lecznicze w AZS Rozdział 10 – AZS i zakażenia Rozdział 11 – Załączniki Na stronach www.ptca.pl, znajdziecie również do pobrania Pakiet w oddzielnym pliku, podobnie jak wszelkie inne dokumenty stanowiące załączniki do Pakietu. kliknij tutaj\nDo kadry dydaktycznej szkół i przedszkoli\nacie Państwo przed sobą materiał, który powstał w wyniku naszych wieloletnich doświadczeń jako rodziców/opiekunów, dzieci dotkniętych atopowym zapaleniem skóry. Poprzez wspólne działanie i doświadczenia osobiste, wiemy jak ważną rolę w życiu i rozwoju dzieci odgrywa kadra wychowawcza w szkołach i przedszkolach. Dlatego też, zwracamy się do Was z gorącą prośbą o zapoznanie się z niniejszym opracowaniem, co w przyszłości sprawi, że nasze dzieci będą szczęśliwsze, a Wasza praca stanie się nieco łatwiejsza i pozbawiona obaw wynikających z trudności jakie niesie za sobą opieka nad dzieckiem przewlekle chorym. Na potrzeby tego opracowania, będziemy zamiennie nazywać chorobę pełną nazwą „atopowe zapalenie skóry” lub skrótem „AZS”. Dzielimy się z Państwem tą wiedzą i będziemy zaszczyceni jeśli będziecie wracać do tego materiału, za każdym razem, gdy pojawią się wątpliwości czy pytania, które siłą rzeczy pojawić się muszą w niezmierne trudnej roli, jaką jest opieka nad dzieckiem atopowym. Wierzymy, że poprzez wspólne starania, edukację i wymianę doświadczeń, możemy sprawić, że nasze dzieci, a Wasi wychowankowie, bez względu na to, czy dotknięte lekką, umiarkowaną czy też ciężką postacią AZS, mogą mieć równe szanse rozwoju, optymalnego wykorzystania potencjału i komfortu życia, jakimi cieszą się ich zdrowi rówieśnicy. Małgorzata Walczak, Małgorzata i Hubert Godziątkowscy Zarząd Polskiego Towarzystwa Chorób Atopowych (PTCA)\nPolskie Towarzystwo Chorób Atopowych jest organizacją, która powstała w 2016 roku i za główny cel przyjęła wszelkie działania obejmujące szeroko pojętą edukację oraz wsparcie merytoryczne i rzeczowe dla rodzin dotkniętych chorobami atopowymi w Polsce. Grupę tzw. chorób atopowych, tworzą: Atopowe zapalenie skóry Astma oskrzelowa Alergiczny nieżyt nosa Alergiczne zapalenie spojówek Pokrzywka PTCA to odpowiedź na funkcjonującą w naszym kraju lukę i to zarówno w aspekcie informacyjno-edukacyjnym, jak i tą istotną związaną ze wsparciem organów państwowych, tak licznej grupy społecznej. Na samo atopowe zapalenie skóry w Polsce choruje już co piąte dziecko, a wśród dorosłych, co 20-sty Polak jest atopikiem. Ze względu na relatywnie niską jakość otoczenia w którym żyjemy, pęd cywilizacyjny, od lat obserwujemy niebezpieczny trend, który pokazuje, że z roku na rok u coraz większej liczby dzieci, lekarze diagnozują atopowe zapalenie skóry. Poprzez szeroki wachlarz działań, jako Stowarzyszenie pacjentów oraz rodziców chorych dzieci, wspieramy i jednocześnie reprezentujemy prawie 5-milionową rzeszę pacjentów w Polsce. Pomagamy sobie nawzajem, prowadząc zamknięte Grupy Wsparcia, w portalu spolecznościowym Facebook, w których zarejestrowanych na dziś jest grubo ponad 30 tysięcy użytkowników. Komunikujemy się z całą atopową rodziną poprzez nasz portal www.ptca. pl i wydajemy interaktywny Magazyn „Atopia”. To tylko niektóre z naszych działań.\nPrzedszkole i szkoła, przyjazne alergikom\nJak wspomnieliśmy jednym z naszych podstawowych celów statutowych jest edukacja. Edukujemy rodziców, 4 AZS PAKIET INFORMACYJNY DLA SZKÓŁ I PRZEDSZKOLI\nedukujemy społeczeństwo, kadrę medyczną. W aspekcie opieki nad dzieckiem z atopowym zapaleniem skóry i mając na uwadze komfort życia całej jego rodziny i dbałość o prawidłowy i równoprawny rozwój, wiemy jak ważna jest edukacja kadry wychowawczej w przedszkolach i szkołach. Opieka nad dzieckiem z AZS to nie lada wyzwanie i wspólnie musimy temu wyzwaniu podołać. Dlatego powstał ten Pakiet Informacyjny dla kadry szkół i przedszkoli. Pakiet informacyjny jest częścią szerszego Projektu, prowadzonego przez PTCA, pod nazwą „Przedszkole Przyjazne Alergikom”. W ramach projektu będziemy prowadzić różne aktywności, na przykład ogólnopolskie szkolenie kadry wychowawczej w zakresie udzielania pierwszej pomocy w sytuacjach bezpośredniego zagrożenia życia-poprzez prawidłową iniekcję Epinefryny (adrenaliny) autostrzykawką. Chcielibyśmy do aktywnego działania włączyć również Państwa Placówki, tworzymy bazy przedszkoli i szkół przyjaznych alergikom i atopikom, jesteśmy otwarci na wsparcie i wzajemną wymianę doświadczeń. Planujemy też wdrożenie systemu certyfikacji placówek, które spełniają wszystkie wymagania niezbędne do prawidłowej opieki nad dziećmi z atopią i alergiami. Jednym z kryteriów jest posiadanie niezbędnej wiedzy zawartej w naszym Pakiecie Informacyjnym. Jeżeli zechcecie Państwo dowiedzieć się więcej, zapraszamy na strony naszego portalu, pod adresem www.ptca.pl , tam zajdziecie też zakładkę Projektu wraz ze wszystkimi jego szczegółami. Będziemy wdzięczni, jeśli Państwo potwierdzicie e-mailowo, że w Waszej placówce, wychowawcy zapoznali się z naszym Pakietem Informacyjnym, jeżeli będziecie mieli uwagi, pytania czy wątpliwości, serdecznie zapraszamy do kontaktu na adres e-mail: info@ptca.pl\nCzas rozpoczęcia przedszkola czy szkoły jest niezwykle fascynującym, ale też trudnym doświadczeniem, zarówno dla dziecka jak i dla rodziców.\nkolei dla rodzin, w których dziecko dotknięte jest atopowym zapaleniem skóry, ten czas, czas kolejnego kroku rozwojowego i następnego szczebla w „niezależności”, jest także kolejnym, jeszcze większym wyzwaniem. Zapewne większość z Was słyszała o tej chorobie, która może mieć przebieg łagodny, umiarkowany lub ciężki. Być może, ktoś z Waszej rodziny choruje na AZS. Niemniej osobom, które nie są „blisko” tej choroby, bardzo trudno jest ocenić i wyobrazić sobie, jaki ta choroba ma wpływ na codzienny komfort życia i jak wiele wysiłku ze strony rodziców czy opiekunów wymaga utrzymanie skóry atopowej pod względną kontrolą. Dzieci atopowe w zasadzie przez cały czas muszą się uczyć w jaki sposób dbać o swoją, własną skórę. Dotyczy to również tej części dnia, gdy dziecko przebywa w szkole czy przedszkolu. Tu właśnie postrzegamy ogromną i bardzo ważną rolę wychowawców, którzy w dbałości o dobre samopoczucie dziecka, jego zdolność do zaaklimatyzowania, powinni takie przewlekle chore dziecko wspierać i dawać całym sobą poczucie bezpieczeństwa. Z doświadczenia wiemy, że „zarządzanie atopią” w placówce dydaktycznej, może być trudne i zniechęcające dla wszystkich zaangażowanych w ten proces, zarówno dla dzieci, jak i dla rodziców, ale też dla kadry wychowawczej. Dlatego też powstał ten kompletny pakiet informacji, dzięki któremu, mamy nadzieję osiągnąć następujące cele:\n5 AZS PAKIET INFORMACYJNY DLA SZKÓŁ I PRZEDSZKOLI\nPomóc kadrze wychowawczej poznać i zrozumieć specyficzne potrzeby dziecka atopowego w szkole i przedszkolu\nPrzekazać kilka istotnych rad, w jaki sposób pomóc choremu dziecku, przede wszystkim w integracji z rówieśnikami. ale także, jak wspierać w zarządzaniu ich atopią podczas pobytu w placówce\nWyposażyć kadrę wychowawczą w niezbędne narzędzia i wiedzę, mające na celu edukację pozostałych wychowanków i uczniów, czym atopia jest i w jaki sposób budować u uczniów tolerancję i zrozumienie\nStworzyć dogodne warunki niezbędne do rozpoczęcia dialogu pomiędzy kadrą wychowawczą, a opiekunem, w zakresie kondycji dziecka\nAZS i emocje Dzieci z atopowym zapaleniem skóry nie tylko zmagają się z fizycznymi skutkami choroby. Przed dziećmi, atopia stawia też wyzwania natury psychologicznej\nBywa, że dzieci przebywające w szkole lub przedszkolu, czują się ogólnie źle, mogą być nieśmiałe i mogą mieć problemy z przystosowaniem i adaptacją. Dzieje się tak, dlatego że mali atopicy są świadomi tego, że udział w różnego rodzaju zajęciach i aktywnościach, może mieć bezpośredni wpływ na ich ogólną kondycje zdrowotną.\nDziecko z AZS może odczuwać: Zawstydzenie\nPrzede wszystkim z powodu widocznych zmian atopowych na ciele\nZ powodu uporczywego świądu, drapania i „innych” zachowań, w porównaniu do swoich rówieśników\nWynikające z trudności w koncentracji w klasie i podczas zajęć. Powyższe wynika z zaburzeń snu i nieprzespanych nocy\nWykonywanie dodatkowych obowiązków w przedszkolu i szkole, a związanych z „zarządzaniem” AZS, takich jak aplikacje leków i reżim emolientowy, jest dla dziecka trudne i obciążające\nWynikająca z poczucia niesprawiedliwości, że „ja choruję, a inni, nie”. Dodatkowo, dzieci z AZS znacznie szybciej od rówieśników się denerwują. Wynika to głównie z faktu zmęczenia nieprzespanymi nocami 6 POLSKIE TOWARZYSTWO CHORÓB ATOPOWYCH\nWynikające z faktu niemożności uczestnictwa w niektórych aktywnościach z przyjaciółmi z klasy lub grupy\nGdy zdarza się tak, że dziecko wyraża niechęć lub nawet odmawia pójścia do przedszkola lub szkoły, może to być pierwszy sygnał, że czuje się odrzucone z powodu swojej choroby. Może to znaczyć też, że dziecko może być nawet z tego powodu szykanowane w grupie\nWarto zwrócić uwagę na fakt, że część dzieci dobrze radzi sobie z „zarządzaniem” AZS w szkole i przedszkolu i szybko się adoptuje. Niemniej, potrzebuje też Waszego wsparcia, aby spędzić normalny radosny dzień w placówce, tak jak wszystkie inne dzieci.\noraz członkowie rodziny dziecka z AZS Rozpoczęcie przez dziecko przedszkola i szkoły jest bardzo trudne i może być dla rodziców/opiekunów, dużym wyzwaniem. Oni też mogą być przytłoczeni przygotowaniem swojego dziecka do radzenia sobie z atopią w nowym otoczeniu.\nW jaki sposób kadra wychowawcza może pomóc?\nStwarzaj takie warunki oraz posiądź niezbędną wiedzę ku temu, aby dziecko „czuło”, że rozumiesz na czym polega jego choroba i że zawsze będziesz do dyspozycji, aby z dzieckiem o tym swobodnie porozmawiać. Będzie to o tyle łatwiejsze, że dzieci z atopowym zapaleniem skóry, są jak na swój wiek, w pewnych kwestiach nad wyraz dojrzałe. Znają swoje ograniczenia wynikające z choroby i wiedzą też, które z potencjalnych czynników drażniących (o czynnikach drażniących piszemy w dalszej części Pakietu) są dla nich niebezpieczne, a które zabronione. Niemniej dzieci pozostają zawsze dziećmi i będą potrzebować Twojego wsparcia i to zarówno w sferze fizycznej jak i emocjonalnej.\n7 AZS PAKIET INFORMACYJNY DLA SZKÓŁ I PRZEDSZKOLI\nInicjuj i pielęgnuj dwustronną komunikację z rodzicami i opiekunami dziecka z AZS. Zawsze miej wiedzę i bądź zainteresowana/y tym, co dzieje się z dzieckiem w domu i działaj tak, aby mieć na uwadze wszelkie istotne sprawy związane z ich chorobą, leczeniem i pielęgnacją skóry. Z drugiej strony, komunikuj to w taki sposób, aby rodzice/opiekunowie mieli pełną wiedzę o tym. jak dziecko z atopowym zapaleniem skóry, radzi sobie w przedszkolu i szkole. Aby pomóc w dwustronnej komunikacji kadry wychowawczej oraz rodziców/opiekunów dziecka z AZS, przygotowaliśmy specjalny „arkusz spotkania”, checklistę najistotniejszych kwestii do wspólnego omówienia. Arkusze stanowią załączniki do Pakietu Informacyjnego.\nZarządzanie atopowym zapaleniem skóry u dziecka w trakcie pobytu w placówce dydaktycznej okazuje się być nie lada wyzwaniem, nie tylko dla chorego dziecka, ale też dla jego rodziców, opiekunów oraz wychowawców w przedszkolu i szkole. Życzymy przyjemnej lektury\nWsparcie i podawanie\nleków w placówce Atopowe zapalenie skóry jest chorobą długoterminową oraz przewlekłą. Leczenie objawowe wymaga między innymi dużej staranności w dbaniu o skórę, min. poprzez regularne aplikowanie emolientów, mycie rąk substytutem mydła oraz nawilżanie.\nowyższe zabiegi mają zminimalizować ryzyko zakażeń oraz zaostrzeń przebiegu choroby.\nCzęsto zdarza się tak, że kadra wychowawcza nie do końca rozumie jak istotne dla dzieci atopowych jest np. aplikowanie emolientu czy asysta przy zabiegach pielęgnacyjnych skóry. Nierzadko następuje odmowa, pod pretekstem „zakazu podawania dziecku leków w placówce dydaktycznej”.\nW sytuacjach spornych, warto sięgnąć do rozwiązań prawnych obowiązujących w Polsce i traktujących o o zasadach opieki nad dzieckiem przewlekle chorym, w placówce dydaktycznej.. Takim rozwiązaniem, w Polsce jest dokument pt. „Stanowisko Ministerstwa Zdrowia w sprawie możliwości podawania leków dzieciom przez nauczycieli w szkole i przedszkolu”. Poniżej przedstawiamy brzmienie części dokumentu, odnoszącej się do zasad opieki nad dzieckiem przewlekle chorym: ,\n…Podawanie leków uczniom z chorobą przewlekłą : Jeśli uczeń z chorobą przewlekłą musi stale przyjmować leki w szkole, rodzice dziecka (przed przyjęciem go do placówki) zobowiązani są do poinformowania: ○ na jaką chorobę dziecko choruje;\njakie leki przyjmuje (nazwa i dawkowanie). Konieczne jest również przekazanie pielęgniarce zlecenia lekarskiego oraz pisemnego upoważnienia do podawania dziecku leków (dotyczy to także uczniów pełnoletnich).\n8 AZS PAKIET INFORMACYJNY DLA SZKÓŁ I PRZEDSZKOLI\nGdy w czasie nieobecności pielęgniarki w placówce oświatowej trzeba podać dziecku lek lub wykonać inne czynności (np. skontrolować poziom cukru we krwi u dziecka chorego na cukrzycę; podać lek drogą wziewną dziecku choremu na astmę), czynności te mogą być wykonane przez inne osoby (w tym: dziecko, rodziców, nauczyciela), jeżeli odbyły one przeszkolenie w tym zakresie. Osoby przyjmujące to zadanie muszą wyrazić na to zgodę –\nwykształcenie medyczne nie jest koniecznym wymogiem. Przekazywanie przez rodziców uprawnień do wykonywania czynności związanych z opieką nad dzieckiem oraz zgoda pracownika szkoły i zobowiązanie do sprawowania opieki powinny mieć formę umowy (ustnej lub pisemnej) między rodzicami dziecka przewlekle chorego, a pracownikiem szkoły.”\nAbsencja z powodu choroby Jednym z istotniejszych zmartwień rodziców/opiekunów dziecka dotkniętego atopowym zapaleniem skóry, jest troska o to, czy dziecko sobie poradzi, czy nie zostanie w tyle za rówieśnikami, przez częstą absencję w przedszkolu i szkole\nkilku powodów, a przede wszystkim przez częste hospitalizacje, wizyty u różnych specjalistów, wyjazdowe badania diagnostyczne oraz okresy rekonwalescencji po zaostrzeniu przebiegu choroby i zakażeniach-dzieci atopowe mogą opuszczać sporą część zajęć dydaktycznych. Dobrym rozwiązaniem jest, aby usiąść z rodzicem/ opiekunem i „przegadać” terminy wszystkich planowanych wizyt, wyjazdów itp. Można wspólnie omówić strategie, jakie powinny być przyjęte aby dziecko nie zostało w tyle za rówieśnikami. Dobrze jest przygotować zestaw ćwiczeń, które mogłyby być przeprowadzone z dzieckiem przez rodziców, na przykład podczas długiej podróży samochodem czy pociągiem, albo podczas oczekiwania w poczekalni przychodni lub szpitala.\n9 AZS PAKIET INFORMACYJNY DLA SZKÓŁ I PRZEDSZKOLI\nCzasami może się zdarzyć, że dzieci atopowe, szczególnie te, które dopiero co przeszły zakażenie, są postrzegane jako rozkojarzone i niecierpliwe. Po etapie leczenia, często potrzebują też spędzić trochę czasu w domu i poświęcić go na rekonwalescencję. W takich sytuacjach dobrze byłoby skomunikować się z rodzicami i dostarczyć różne „zadania domowe”– tematyką zbliżone do zagadnień omawianych podczas zajęć w szkole czy przedszkolu. W przypadkach skrajnych i długich hospitalizacji, wychowawca powinien się skontaktować z nauczycielem szpitalnym i przekazać mu możliwie dużo informacji na temat potrzeb edukacyjnych dziecka oraz o bieżącym zakresie zagadnień „przerabianych” w szkole i przedszkolu.\nAZS od A do Z Czym jest AZS?\nAZS (atopowe zapalenie skóry), to dermatoza (choroba skóry), która charakteryzuje się stanami zapalnymi w określonych miejscach ciała. Zmiany na skórze mogą być czerwone i szorstkie, skóra jest sucha, a najistotniejszym objawem jest bardzo dokuczliwy świąd. Świąd z kolei prowadzi do powstania trudnego do przerwania cyklu: swędzienie-drapanieswędzenie.\nNie. Atopowe zapalenie skóry nie jest zaraźliwe. Kluczowym jest, aby wszyscy, którzy się kontaktują z chorym dzieckiem, a więc inne dzieci, dorośli, kadra wychowawcza, opiekunowie, sąsiedzi-zrozumieli ten fakt.\nZjawisko atopii jest spowodowane min. kombinacją różnych czynników, głównie immunologicznych, genetycznych oraz środowiskowych, których wpływ na organizm pacjenta, przez cały czas jest przedmiotem badań naukowców. Przykładowo, statystyczna zdrowa skóra, poprzez odpowiedni poziom nawilżenia, chroni organizm i nie pozwala potencjalnym czynnikom drażniącym dostać się do wewnątrz organizmu. U osób chorych na AZS, skóra przez\n10 AZS PAKIET INFORMACYJNY DLA SZKÓŁ I PRZEDSZKOLI\nswoją dysfunkcję i nieodpowiedni poziom nawilżenia, nie oferuje wystarczającej ochrony, przez co u osób chorych z łatwością dochodzi do penetracji organizmu przez czynniki drażniące, co z kolei powoduje stany zapalne (czerwoną skórę), skóra staje się sucha i swędząca.\nIle osób choruje na AZS?\nW Polsce na AZS choruje ok. 5 milionów ludzi. Tą chorobą dotknięte jest co piąte dziecko i co 20-sty dorosły. Liczba diagnozowanych zachorowań, głównie ze względu na czynniki środowiskowe, ciągle rośnie. Statystycznie można założyć, że w 30 osobowej grupie ( w przedszkolu lub szkole), znajdziemy pięć osób z atopowym zapaleniem skóry.\nDlaczego niektóre dzieci chorują, a inne nie?\nAZS należy do tej grupy chorób atopowych, które zdarzają się w rodzinie i choroba ma podłoże genetyczne. Dotyczy to zarówno AZS jak i astmy oskrzelowej czy kataru siennego. Często gdy na AZS chorują rodzice, znacznie wzrasta ryzyko zachorowania ich dzieci. Niemniej, chorują też dzieci, u rodziców których nigdy nie stwierdzono objawów choroby.\nW zależności od dziecka i nasilenia choroby, objawy mogą nieco się różnić. U niektórych dzieci występują charakterystyczne „czerwone placki” z zaczerwienioną, suchą i swędzącą skórą. Takim „wzorcowym” przykładem jest dziecko w wieku przedszkolnym, ze skórą typu białego, gdzie opisywane wcześniej zmiany na skórze pojawiają się głównie w zgięciach łokci, wokół nadgarstków, pod kolanami. Z kolei u dzieci z cerą ciemniejszą, zmiany mogą pojawiać się na przedniej części kolan oraz na łokciach od strony zewnętrznej-taka sytuacja nazywana jest „wzorcem odwróconym”. Inne dzieci mogą mieć charakterystyczne zmiany na dłoniach oraz na buzi, a szczególnie wokół oczu. Dzieci z ciężką postacią AZS mogą mieć pokryte zmianami w zasadzie całe ciało „od stóp do głów”. Sytuacja, w której pacjent ma pokrytą zmianami powierzchnię ponad 90% całego ciała, nazywana jest erytrodemią. Kondycja dziecka chorego na AZS nie jest stanem stałym. Wygląd skóry potrafi się zmieniać z dnia na dzień. Raz mamy do czynienia z nagłym pogorszeniem, gdy skóra staje się bardziej czerwona, sucha, a dziecko zaczyna się intensywniej drapać. Taki stan nazywamy zaostrzeniem atopowym. W zaostrzeniu zmiany zapalne mogą się rozprzestrzeniać po ciele i pojawiać się nie tylko pod kolanami, ale także na całych nogach, ramionach czy tułowiu. Gdy dochodzi z kolei do zakażenia skóry atopowej, zmiany stają się jeszcze bardziej czerwone i szorstkie, niekiedy mogą się też pojawić żółte strupki, sączące się pęcherzyki, co wywołuje duży ból i płacz u dziecka. Poza okresami zaostrzenia, zdarza się, że choroba na jakiś czas „się wycisza” , szczególnie w przypadku atopii o małym nasileniu. Wtedy objawy ustępują lub nie są tak widoczne, skóra jest w lepszej kondycji wizualnej-taki czas w przypadku atopii nazywamy remisją. Remisja jest okresem przejściowym,\n11 AZS PAKIET INFORMACYJNY DLA SZKÓŁ I PRZEDSZKOLI\nw tym czasie mówimy o tzw. skórze pozornie zdrowej. Skóra pozornie zdrowa i czas remisji nie są okresem ulgowym i w tym czasie także prowadzi się nieprzerwanie ustalony reżim leczniczy, w celu możliwie maksymalnego wydłużenia okresu mniej dolegliwych objawów.\nCzy dzieci z tego wyrastają?\nU sporej części dzieci, atopia „wycofuje się” zazwyczaj w okresie dojrzewania. Przy czym byli atopicy już na zawsze pozostają osobami ze skórą wrażliwą i skłonną do podrażnień i alergiczną. Dla tych osób, które weszły z dzieciństwa w życie dorosłe z atopią, to już na zawsze będzie schorzenie przewlekłe.\nNa ten moment nie ma lekarstwa na atopowe zapalenie skóry. Dlatego też, głównym celem w „zarządzaniu” chorobą jest takie działanie, które zminimalizuje wpływ choroby na życie codzienne małego pacjenta oraz jego rodziny. Istnieje wiele technik terapeutycznych pomocnych w pielęgnacji skóry atopowej. Zazwyczaj w przypadku atopii lekkiej lub umiarkowanej, jest to ciągła aplikacja na skórę medycznych emolientów. W okresach zaostrzenia stosuje się miejscowe glikokortykosteroidy (maści sterydowe), a w przypadku zakażeń, antybiotyki. Dla AZS o mocniejszym i ciężkim przebiegu, zarezerwowano jeszcze kilka innych metod terapeutycznych, o których napiszemy w dalszej części Pakietu.\nDrapanie koszmar i ekstaza Jedną z najbardziej frustrujących i przykrych rzeczy, jakie można powiedzieć do osoby cierpiącej na atopowe zapalenie skóry jest „nie drap się!”\nrapanie jest zdefiniowane jako bezwiedne pocieranie delikatnej skóry, które w konsekwencji powoduje zaczerwienienia, w niektórych przypadkach drapanie doprowadza do bólu i pojawienia się krwi. Problem polega na tym, że im dziecko intensywniej się drapie, tym szybciej dochodzi do wywołania i uruchomienia zamkniętego cyklu drapanie-swędzenie-drapanie (grafika poniżej). Cykl taki niekiedy nazywany jest „zaklętym kręgiem drapanie-swędzenie”. Wg badań, świąd jako objaw AZS jest odczuciem 10-krotnie silniejszym aniżeli „normalny” świąd, wynikający na przykład z ugryzienia przez komara. Aby pomóc dziecku w redukcji odruchu drapania, należy je wspierać w taki sposób, aby zminimalizować odczuwanie świądu. W jaki sposób to zrobić?\nUSZKODZENIA NASILAJĄ STAN ZAPALNY POWODUJĄCY, ŻE SKÓRA BARDZIEJ SWĘDZI\nNajlepszym rozwiązaniem jest utrzymywać dziecko w procesie robienia czegoś „zajętości”, np. podczas różnego rodzaju „robótek" szkolnych czy zabaw w przedszkolu. Zajęte ręce ograniczają odruch drapania. Czasami w skrajnych przypadkach, nie ma możliwości kontroli odruchu drapania. W takiej sytuacji, niezwykle ważnym jest aby, gdy tak się dzieje, nie obwiniać za to dziecka. Najlepszą ścieżką pomocy w radzeniu sobie ze świądem i drapaniem, jest podejście indywidualne do dziecka z AZS. Na przykład, zapytaj dziecko: „kiedy podczas pobytu w szkole/przedszkolu, swędzi najmocniej?” lub„jak się czujesz, gdy swędzi?”. Możesz też popracować wspólnie z dzieckiem, stosując jedną z technik, opisanych na kolejnej stronie Pakietu.\nSWĘDZĄCA SKÓRA JEST ROZDRAPYWANA\nUszkodzenia skóry DRAPANIE USZKADZA SKÓRĘ\n12 POLSKIE TOWARZYSTWO CHORÓB ATOPOWYCH\nPomocnik nauczyciela czyli jak mogę pomóc? Wyeliminuj możliwe, potencjalne czynniki drażniące\nW dalszej części Pakietu, wyjaśnimy czym są i jakie są możliwe potencjalne czynniki drażniące. AZS jest bardzo skomplikowanym schorzeniem i jak opisywaliśmy wcześniej towarzyszy mu uporczywy świąd, a potencjalne czynniki drażniące, zaostrzają przebieg tej choroby i powodują, że ogólny stan dziecka pogarsza się, włączając jeszcze silniejszy świąd i jeszcze bardziej czerwone stany zapalne na skórze. Wśród całej gamy potencjalnych czynników drażniących, jest kilka, które można kontrolować i unikać w placówce dydaktycznejprzedszkolu lub szkole.\nObserwuj dziecko, komunikuj się z rodzicami\nNiezbędnym będzie zaangażowanie oraz pełna współpraca z rodzicami/opiekunami. Rodzice zazwyczaj wiedzą jaki schemat drapania występuje u ich dziecka podczas dnia spędzanego w domu. Spróbuj zaobserwować dziecko w placówce, czy istnieje jakiś „wzór”, gdy dziecko drapie się w określonych sytuacjach lub o określonej porze dnia? A może dziecko istotnie częściej się drapie w konkretne dni albo w jakimś szczególnym tygodniu? Warto w takich sytuacjach rozmawiać z rodzicami, przekazywać swoje spostrzeżenia, dzielić się wynikami obserwacji. To bardzo pomoże rodzicom w podjęciu decyzji, np. o zmianie maści czy emolientu albo np. o zwiększeniu częstotliwości nawilżania skóry podczas pobytu w przedszkolu lub szkole. Powyższe działania mogą w istotny sposób wpłynąć na „odkrycie” przez rodziców, czynników drażniących, które zaostrzają przebieg choroby-takie działanie jest podwaliną do wdrożenia trudnego leczenia przyczynowego, obok prowadzonego już leczenia objawowego.\nNależy mieć na uwadze fakt, że dzieci atopowe od czasu do czasu mogą być rozdrażnione, niespokojne, czasami mogą mieć problem z koncentracją. Czasami wynika to z uporczywego świądu, czasami z zaburzeń snu i zwykłego niewyspania. Gdy pracujesz z dziećmi 13 AZS PAKIET INFORMACYJNY DLA SZKÓŁ I PRZEDSZKOLI\nw grupie, staraj się angażować dziecko atopowe, nawet w drobne czynności typu podanie jakiegoś przedmiotu, pomoc przy kompletowaniu przyborów itd. Zajęte ręce u atopika to zawsze mniejsze prawdopodobieństwo drapania. Z kolei, gdy pracujesz z dziećmi indywidualnie, podejdź do dziecka atopowego, zapytaj jak mu idzie praca, czy może trzeba w czymś pomóc lub coś podpowiedzieć. Ważne jest aby taką czynność przeprowadzać również z innymi dziećmi, które na przykład siedzą przy stole czy w konkretnym miejscu razem-obok siebie. Generalizując, angażuj dzieci w różnego rodzaju gry i zabawy, które wymagają koncentracji lub szybkiego działania. Najlepsze są różnego rodzaju rebusy, zgadywanki, konkursy lub aktywności wymagające wyścigu z czasem. Dzieci atopowe lubią wyzwania i chętnie się angażują w rywalizację.\nAby lepiej zrozumieć na czym to polega i jakim wyzwaniem dla atopika jest drapanie, spróbuj poniższego ćwiczenia:\nNastępnym r azem gdy będzie CIEBIE coś swędzieć, spróbuj się nie drapać Bez względu jak to będzie dokuczliwe, zostaw to, nie przejmuj się tym Jak się z tym czujesz? niekomfortowo?, podirytowana/y a może zły/a? A teraz, wyobraź sobie, że to TWOJE swędzenie w rzeczywistości jest 10-krotnie silniejsze niż po prostu „swędzenie” i nie swędzi w jednym miejscu ciała tylko w co najmniej pięciu albo nawet dziesięciu miejscach na raz. Jak się z tym czujesz? Jak sobie poradzisz wiedząc, że nie możesz się podrapać i ulżyć swojemu cierpieniu?\nCzynniki drażniące -trygery\nnomenklaturze medycznej, takie czynniki, zaostrzające przebieg choroby nazywamy „trygerami”. AZS jest chorobą osobniczą i każde dziecko będzie reagować na różne zestawy czynników drażniących. Zaobserwowanie, co jest u konkretnego dziecka „tym” czynnikiem jest bardzo trudne, ponieważ niektóre z trygerów, mogą dawać objawy, które są opóźnione albo w ogóle niezauważalne „gołym okiem”. Poniżej zebraliśmy kilka najbardziej popularnych czynników oraz postaraliśmy się zasugerować w jaki sposób ich unikać lub w niektórych przypadkach jeśli to możliwe-wyeliminować.\nTemperatura Zarówno za wysoka jak i za niska temperatura może być trygerem. Dokładnie w ten sam sposób, negatywnie wpływają nagłe zmiany temperaturyszybkie przejście z temperatury otoczenia wysokiej do temperatury relatywnie niskiej. Przykładowo, wyjście z nagrzanej słońcem sali do chłodnego korytarza, może być istotnym trygerem zaostrzenia.\n✔ Należy ostrożnie podchodzić do kwestii pogody. Gdy na zewnątrz jest zimno lub bardzo gorąco i obserwujecie, że dziecko atopowe ma tendencje do drapania, prosimy rozważyć rezygnację ze spaceru i zaproponowanie w zamian zabawy wewnątrz lub zrobienie małej przerwy w aktywnościach. ✔ Warto się upewnić, że dziecko atopowe przebywające w pomieszczeniu nie znajduje się przy otwartych na oścież drzwiach lub przy grzejniku. Warto też delikatnie przymknąć okno, gdy silne promienie słoneczne, wpadają bezpośrednio do pomieszczenia. 14 POLSKIE TOWARZYSTWO CHORÓB ATOPOWYCH\nCzynniki drażniące to takie elementy środowiskowe, które u dzieci atopowych, najogólniej mówiąc pogarszają stan ogólny.\n– Podczas „zielonych lekcji”, na powietrzu, szczególnie latem gdy świeci słońce, warto znaleźć dla dzieci lekko zacienione miejsce. Jest to szczególnie ważne dla dzieci atopowych. Nie należy z góry zakładać, że dziecko ma świadomość, że powinno unikać bezpośredniego słońca. Część dzieci z AZS musi używać miejscowych preparatów leczniczych, które mają zazwyczaj przeciwwskazania do ekspozycji posmarowanej skóry, bezpośrednio na promienie słoneczne.\nnależy zaproponować rodzicom czynne uczestnictwo w zajęciach i wsparcie kadry wychowawczej w czynnościach związanych z indywidualną opieką nad dzieckiem atopowym. Takie ustalenia należy jednak poczynić odpowiednio wcześniej, pewnie na kilka tygodni przed rozpoczęciem zajęć na basenie.\n✔ Szczególnie młodsze dzieci, mogą sobie nie zdawać sprawy, że się przegrzewają. Warto od czasu do czasu zapytać dziecko czy nie jest mu za ciepło i zaproponować np. zdjęcie bluzy.\nZabronione jest używanie tradycyjnych mydeł u dzieci z AZS. Mydło uszkadza barierę naskórkową, która jest u dzieci atopowych dysfunkcyjna. Po użyciu mydła skóra staje się podrażniona i szorstka. Standardem jest, że rodzice atopowych dzieci powinni dostarczyć i na bieżąco uzupełniać zapas substytutu mydła do używania przez dziecko podczas czasu spędzanego w placówce. Zazwyczaj to będzie specjalny emolient, najlepiej w butelce ze specjalnym dozownikiem typu „pompka” Ważnym jest aby preparat umieścić w takim miejscu (na umywalce lub na przykład w specjalnym pudełku), aby dziecko samo mogło używać preparatu i miało świadomość, gdzie go znajdzie w każdej sytuacji. Niemniej istotne jest, aby pozostałe dzieci zostały uświadomione, że substytut mydła jest elementem terapii dziecka i tylko ono wyłącznie powinno z tego preparatu korzystać. Czasami warto przedyskutować z rodzicami lub opiekunami kwestie związane z przechowywaniem i dostępnością substytutu mydła.\nKąpiele/pływanie Niektóre dzieci z atopowym zapaleniem skóry nie powinny kąpać się w basenie, inne mogą. Kwestie basenu należy przedyskutować i uzgodnić z rodzicami. Woda „wyciąga” naturalne oleje ze skóry, co powoduje wysuszanie i dodatkowo skóra podczas kąpieli jest narażona na bezpośredni kontakt z substancjami chemicznymi znajdującymi się w wodzie. Zazwyczaj są to związki chloru.\nDzieci, które uczestniczą w zajęciach w basenie, powinny mieć możliwość nałożenia emolientu na całą skórę, bezpośrednio przed kąpielą. Ten zabieg wymaga odrobiny intymności, a dodatkowo szczególnie małe dzieci będą potrzebowały asysty przy czynnościach smarowania.\nPodobnie sytuacja wygląda po kąpieli. Warto rozważyć taki wariant, że dziecko atopowe zakończy zajęcia kilka minut wcześniej aniżeli inne dzieci, po to aby mieć możliwość, po wyjściu z basenu, zmyć wodę pod prysznicem oraz ponownie nałożyć warstwę emolientu, przed ubraniem się. Zdajemy sobie sprawę, że czasami ze względu na liczebność grupy oraz relatywnie niedużą „obsadę” wychowawców, nie będzie możliwości pozostawienia bez opieki pozostałych dzieci, w celu asysty przy czynnościach smarowania u dziecka atopowego. W takich sytuacjach 15 AZS PAKIET INFORMACYJNY DLA SZKÓŁ I PRZEDSZKOLI\nSubstancje zapachowe Różnego rodzaju zapachy, czy to w formie płynnej, proszku, kremu, pasty, mogą być istotnym i silnym trygerem dla atopika. Zapachy mogą występować samoistnie jako „odświeżacze powietrza”, perfumy, wody perfumowane, mogą występować w produktach po goleniu, ale też mogą być emitowane przez środki czystości używane do sprzątania całych pomieszczeń i różnych powierzchni. Co można zrobić? Poproście ekipy sprzątające, aby używały chemii gospodarczej pozbawionej substancji zapachowych, często wietrzcie pomieszczenia i kategorycznie usuńcie z sal zabaw i korytarzy „odświeżacze powietrza”. W placówkach, którym zależy na szczególnej dbałości o komfort np.\ndzieci z alergiami, warto zastosować mechaniczne oczyszczacze, z filtrami przeciwalergicznymi (np. hepa) oraz emitujące jony dodatnie i jony ujemne lub ozonujące.\nPot Gry i zabawy w przedszkolu oraz zajęcia wychowania fizycznego w szkole to czas gdy dzieci mogą się spocić. Pot dziecka potrafi bardzo mocno podrażnić delikatną skórę. Jeśli zauważysz, że skóra dziecka zaczerwieniła się czy stała się ponadprzeciętnie podrażniona, zaproponuj dziecku małą przerwę lub ograniczenie ćwiczeń, do takich wymagających mniejszego wysiłku. Aby nie spowodować u dziecka poczucia odrzucenia i marginalizacji, nie należy całkowicie odsuwać dziecka od zabawy. Dobrą praktyką jest na przykład podzielić grupę na kilka odrębnych grup, z których każda będzie przeprowadzać ćwiczenia o różnym natężeniu. Przydziel dziecko atopowe do grupy, od której wymaga się mniejszego wysiłku.\nKurz Kurz jest kwestią trudną ponieważ de facto nie ma fizycznej możliwości tak w pełni się go pozbyć i zlikwidować wszystkie jego rezerwuary. Tak samo dla atopików jak i alergików, sam kurz nie jest czynnikiem drażniącym. Silnym trygerem są odchody roztoczy kurzu domowego, które na stałe łączą się z drobinkami kurzu i unosząc się w powietrzu są wdychane przez dzieci i podrażniają poprzez wnikanie przez górne drogi oddechowe. Wszystko, co można zrobić w tym kierunku to w taki sposób urządzać sale i pokoje zabaw, aby zminimalizować ilość miejsc, w których może się kurz gromadzić. Dobrą praktyką jest też uzgodnienie z ekipą sprzątającą, aby czyszczenie powierzchni było przeprowadzane wilgotną szmatką-nie „na sucho”.\nBrudne robótki Szczególnie we wczesnej fazie rozwoju, bardzo istotnym jest, aby dzieci uczestniczyły w tego typu zabawach/aktywnościach. Niestety, kontakt z farbkami, 16 AZS PAKIET INFORMACYJNY DLA SZKÓŁ I PRZEDSZKOLI\nplasteliną, niektórymi składnikami pożywienia, metalami ciężkimi, barwnikami czy na przykład korą drzew lub roślinami-może być problematyczne. W takich sytuacjach dziecko powinno, po uprzednim posmarowaniu rąk emolientem lub balsamem (dostarczony przez rodziców), założyć na czas zabawy rękawiczki. Zazwyczaj będą to rękawiczki bawełniane lub bambusowe czy też z jedwabiu medycznego (pozbawionego serycyny-kleju jedwabnego). Po robótkach ręcznych, rękawiczki należy zdjąć, dziecko powinno umyć ręce substytutem mydła, po czym ponownie należy nasmarować ręce balsamem lub emolientem. Planując takie zabawy, poinformujcie o tym odpowiednio wcześniej rodziców, tak aby mieli możliwość dostarczyć do placówki, rękawiczki na czas.\nZwierzęta Kwestia zwierząt w placówce nie jest problemem najistotniejszym, gdyż rzadko się zdarza, że w placówkach na stałe przebywają zwierzęta. Niemniej, czasami, szczególnie w przedszkolach ku uciesze większości dzieci, znajdują się pupile, główne są to króliki, świnki morskie czy chomiki. W takim przypadku, gdy w placówce na stałe rezyduje pupil, idealnym rozwiązaniem byłoby przeniesienie zwierzątka do pomieszczeń, w których nie przebywa dziecko z AZS. Zwierzęta domowe są silnym trygerem i to z wielu względów. Zaostrzać może nie tylko sierść, ale także ślina, skóra zwierząt oraz „sianko”, którym wyściełane są klatki zwierząt. Dodatkowo w pomieszczeniach, których przebywają psy lub koty, zawsze notuje się zwiększony poziom alergenów roztoczy kurzu domowego-innego silnego czynnika drażniącego. Jeżeli nie ma możliwości przeniesienia zwierzątka, należy zadbać, aby klatka znajdowała się w jak najodleglejszej części pomieszczenia, w którym przebywa atopik. Jeżeli dojdzie do kontaktu fizycznego ze zwierzątkiem, po zabawie dziecko powinno natychmiast umyć ręce i je ponownie nasmarować emolientem lub balsamem. Generalnie raczej nie powinno dopuszczać się do sytuacji, że dziecko atopowe bawi się z pupilem, a angażowanie dziecka w sprzątanie klatki lub przekazywanie zwierzątka „pod opiekę” na weekend, nie wchodzi w ogóle w grę.\nOdzież i mundurki szkolne Ubrania, szczególnie te z syntetycznych materiałów, szwy, metki, elementy odzieży w mocnych jaskrawych kolorach, mogą w bardzo istotny sposób podrażnić skórę. Dzieci atopowe powinny nosić raczej odzież w delikatnych kolorach lub niebarwione, tkane głównie z włókien 100% bawełny. Rodzice generalnie wiedzą jaka odzież jest odpowiednia dla ich dzieci. W przypadku gdy przedszkole lub szkoła wymagają noszenia „mundurków”, byłoby dobrze gdyby została wyrażona zgoda np. na noszenie przez dziecko atopowe, podobnego uniformu, uszytego jednak z innej tkaniny i na przykład ze szwami na zewnątrz. Często dzieci atopowe są leczone metodą tzw. suchego opatrunku z użyciem elementów odzieży opatrunkowej lub wiskozowych bandaży w formie rękawa. W takim przypadku należy zgodzić się na noszenie takich opatrunków, czasami pomóc dziecku w ich założeniu. Będą one stanowić doskonałą ochronę skóry przed kontaktem z materiałami niepożądanymi.\nJedzenie U wielu dzieci z atopowym zapaleniem skóry występują silne reakcje alergiczne. Alergeny pokarmowe są silnymi czynnikami zaostrzającymi przebieg choroby. Najczęstsze czynniki drażniące u atopików stanowią: mleko (a właściwie różne białka mleka krowiego), jaja oraz skorupiaki, seler, cytrusy. Najczęściej, rodzice tych dzieci sami przygotowują komplet posiłków uwzględniających wykluczenia i dostarczają do przedszkola we własnym zakresie. Niemniej w przypadku organizacji różnego rodzaju pikników, lekcji kulinarnych czy innych aktywności z żywnością, warto porozmawiać z rodzicami i zapytać o „zabronione” składniki jedzenia.\nCzęsto bywa, ze elementy umeblowania, a w szczególności krzesła wykonane są z tworzyw sztucznych. Może to być problem szczególnie w upalne dni gdy siedzisko „przykleja” się do dziecka. Taki kontakt może być przyczyną zaostrzenia stanów zapalnych skóry i warto zastosować na takie krzesła np. bawełniane podkładki/poduszki. 17 AZS PAKIET INFORMACYJNY DLA SZKÓŁ I PRZEDSZKOLI\nDywany, wykładziny Wszelkie dywany, wykładziny czy na przykład wyściełanie mebli tapicerowanych to są kwestie bardzo problematyczne dla dzieci atopowych. Przede wszystkim dywany, i tym podobne jako rezerwuary kurzu są idealnym miejscem do namnażania się roztoczy kurzu domowego i gromadzenia ich odchodów. Dodatkowo w miejscach gdzie dzieci często siadają „po turecku”, przebywanie na takiej wykładzinie może powodować zaognienie skóry pod kolanami i w miejscach zgięciach rąk po przeciwnej stronie łokci. Czasami zabawy na takich powierzchniach mogą nawet sprawiać ból. W pomieszczeniach, w których nie ma możliwości usunięcia wykładzin czy tapicerowanych mebli, dobrym rozwiązaniem jest stosowanie podkładek pod pośladki, wykonanych z bawełny. Nie stosuje się jednak bawełnianych ręczników, które ze względu na sposób tkania, mogą być szorstkie i podrażniać skórę atopika.\nPyłki traw i roślin W przypadku gdy u danego dziecka, alergeny wziewne takie jak pyłki traw i roślin są istotnym czynnikiem zaostrzającym przebieg choroby, i w przypadku, gdy w danym momencie ten czynnik notuje duże nasilenie pylenia, najlepszą opcją jest rezygnacja z zabaw na świeżym powietrzu na rzecz różnych aktywności wewnątrz. Gdy nie ma takiej możliwości, należy zadbać, aby dziecko atopowe bawiło się raczej na nawierzchniach sztucznych, wykonanych przez człowieka, niż np. na trawie czy skoszonej łące. Warto rozmawiać z rodzicami i upewnić się na pyłki jakich roślin, podopieczny reaguje zaostrzeniem przebiegu choroby. Korzystając ze specjalnych kalendarzy (takie kalendarze dostępne są na przykład na stronach internetowych PTCA), można sprawdzić jakie rośliny pylą w danym okresie roku. Tu znajdziecie przykładowy kalendarz pylenia roślin w Polsce, w 2017 roku.\nZabiegi lecznicze w AZS Jedną z najbardziej frustrujących i przykrych rzeczy, jakie można powiedzieć do osoby cierpiącej na atopowe zapalenie skóry jest „nie drap się!” 1. Emolienty-złoty standard w AZS\nzym są emolienty? To specjalne medyczne preparaty nawilżające, zazwyczaj rekomendowane przez lekarza i dostępne w aptekach. Emolienty są przeznaczone do pielęgnacji skóry skłonnej do alergii i z właściwościami poprawy płaszcza hydrolipidowego skóry. Są to zupełnie inne preparaty, aniżeli nawilżające kosmetyki, dostępne w drogeriach. alergeny\nCzęste, nawet kilkukrotne smarowanie skóry atopowej emolientem w ciągu dnia to złoty standard w leczeniu objawowym AZS. Emolienty mają głównie za zadanie nawilżanie skóry, dalsze zapobieganie utracie wody, a przede wszystkim ochronę organizmu atopika przed czynnikami drażniącymi, które dostają się do organizmu poprzez dysfunkcyjną warstwę naskórkową i powodują zaostrzenia stanów zapalnych i ogólne pogorszenie kondycji.\nwoda woda woda woda\nwoda woda woda woda woda woda woda\nwodawoda woda woda woda woda woda\nutrata wody utrata wody\nutrata tłuszczu utrata tłuszczu\nalergeny penetruja skore\nKomórki zdrowej skóry, są niczym „cegiełki”, które w całości trzymają min. oleje naturalne, które skutecznie zapobiegają utracie wody oraz tworzą szczelną barierę uniemożliwiającą penetrowanie skóry przez różne trygery.\nSkóra u dziecka z atopią jest dysfunkcyjna. Jej komórki nadmiernie tracą wodę i oleje naturalne, przez co tworzą się „dziury”, przez które do organizmu dostają się czynniki drażniące powodujące stany zapalne, swędzenie i zaczerwienienie. Proces utraty wody może być dodatkowo jeszcze przyspieszony przez stosowanie zabronionych mydeł, detergentów czy na przykład szamponów z substancjami spieniającymi.\n18 POLSKIE TOWARZYSTWO CHORÓB ATOPOWYCH\nSmarowanie emolientem „uszczelnia” skórę, ogranicza utratę wody i jest istotnym spoiwem pomiędzy komórkami skóry, uzupełniając oleje naturalne. Emolient nałożony na skórę stanowi istotną barierę i nie pozwala substancjom drażniącym przedostać się do organizmu, co z kolei zapobiega rozwojowi dalszych alergii.\nW dzisiejszych czasach mamy do wyboru wiele różnych emolientów. Dostępne są zarówno w postaci kremów ale także balsamów, maści czy na przykład emulsji do kąpieli.\nW zasadzie nie ma czegoś takiego jak „najlepszy emolient dla dziecka z AZS”. Dobór odpowiedniego preparatu dla aktualnego stanu skóry, kondycji dziecka czy nasilenia choroby-jest normalnym procesem opartym o zasadę prób i błędów. Tu działa zasada, „co jednemu pomoże, innemu może zaszkodzić”. Tak czy inaczej to rodzice czy opiekunowie mogą dostarczyć emolient do placówki i poprosić o pomoc w smarowaniu dziecka zgodnie z umówionym harmonogramem.\nEmolient nakładamy zawsze delikatnie rozsmarowując cienką warstwę, kolistymi ruchami, zawsze „z włosem”. Bez względu na to, czy AZS u dziecka ma postać łagodną, umiarkowaną czy ciężką, emolientami smaruje się zawsze. Naprawa płaszcza hydrolipidowego skóry, ochrona oraz wpływ na cykl drapanie-swędzenie, powodują, że jest to zabieg niezbędny i ważny. W ciężkich przypadkach, emolientem smaruje się nawet co 2-3 godziny, natomiast u dzieci z AZS w postaci „lekkiej”, emolientami smarujemy 2-3 razy dziennie. Reasumując, można powiedzieć, że statystyczne dziecko z atopią podczas pobytu w przedszkolu lub szkole powinno być nasmarowane emolientem przynajmniej jeden raz dziennie. W zasadzie dzieci atopowe możliwie wcześnie są nauczone przez opiekunów, aby same się smarować. Niemniej najmłodsze dzieci w przedszkolu, przy tej czynności potrzebują wsparcia i asysty.\nPomocnik nauczyciela czyli jak mogę pomóc Warto porozmawiać z rodzicami/ opiekunami, w jaki sposób przeprowadzają procedurę aplikacji emolientu, w domu. Niektóre dzieci są bardzo „odpowiedzialne” i dobrze reagują na hasło „smarujemy się” i same się zabierają do tej czynności. Inne dzieci potrzebują nieco motywacji, podczas smarowania, potrzebują wsparcia werbalnego i komentowania czynności, na przykład: „smarujemy teraz nóżkę, a teraz rączkę” itp. W niektórych rodzinach praktykuje się wersję „przerabiania” reżimu emolientowego w formę zabawy. Zazwyczaj jest to smarowanie na pleckach słoneczek, różnych kształtów i zabawa w zgadywanki, typu „co narysowałam?”. Niekiedy dobrą formułą jest przyznawanie nagród w postaci np. gwiazdek. Idealnym rozwiązaniem, w miarę możliwości jest zaproszenie opiekuna dziecka do przedszkola i poproszenie aby taka procedura smarowania\nemolientem została przeprowadzona w obecności kadry wychowawczej. To znacznie ułatwi sprawę i pozwoli wychowawcy zaobserwować jakie metody są najbardziej skuteczne oraz dobrze tolerowane przez dziecko. W zależności od używanego produktu oraz dziecka, używa się różnej ilości maści lub emolientu do smarowania. Warto poprosić rodziców, aby pokazali, ile maści czy kremu użyć przy każdym smarowaniu.\nPodczas wyciskania emolietu lub maści z tuby, należy pamiętać, aby nie ściągać resztek kremu, poprzez pocieranie palcami po szyjce ujścia tuby. Takie działanie może łatwo doprowadzić do zakażenia bakteryjnego atopowej skóry. Najlepszym rozwiązaniem jest poprosić opiekunów,\n19 AZS PAKIET INFORMACYJNY DLA SZKÓŁ I PRZEDSZKOLI\naby dostarczyli emolient czy krem w dozowniku z pompką. Niektóre maści nie są dostępne w dozowniku z pompką tylko w tubce, w takim przypadku najlepiej użyć łyżeczki z tworzywa albo szpatułki dostarczonej przez rodziców wraz z kremem czy maścią, zamiast używania palców.\nPoza formułą smarowania, warto też przedyskutować z rodzicami/ opiekunami, jaki jest najlepszy czas na aplikację emolientu/smarowanie. Niektóre dzieci potrzebują smarowania przed południem, inne późnym popołudniem.\nZadecyduj jakie miejsce będzie najlepsze do smarowania. W tym procesie dziecko potrzebuje nieco intymności i raczej niewskazane jest, aby inne dzieci z grupy/klasy w tym uczestniczyły.\nZe względu na prawdopodobieństwo zakażenia bakteryjnego, toaleta nie będzie najlepszym wyborem.\nZe względu na fakt, że skóra atopowa relatywnie łatwo zakaża się bakteryjnie, dobrym zwyczajem jest, aby osoba smarująca dziecko zakładała rękawiczki. Mogą to być rękawiczki nitrylowe, lateksowe czy na przykład winylowe ale zawsze bez talku. Warto uzgodnić z rodzicami/opiekunami, czy dziecko przypadkiem źle nie reaguje na materiał, z którego wykonano rękawiczki.\nWarto, aby wszyscy członkowie zespołu (wychowawcy, nauczyciele) wiedzieli, gdzie mogą znaleźć emolient. Najlepszym rozwiązaniem jest poprosić rodziców, aby dostarczyli pudełko, w którym będą przechowywane wszystkie rzeczy dziecka atopowego. Takie jak emolienty, maści, rękawiczki do ręcznych robótek, substytuty mydła itp.\nWażną zasadą jest również to, aby zachować minimalny odstęp 30 minut, pomiędzy aplikacją emolientu na skórę, a ekspozycją skóry atopowej na słońce. Emolient musi się dobrze wchłonąć, w innym wypadku może spowodować nawet poparzenia.\nMoże się zdarzyć, że dziecko pomimo braku problemów ze smarowaniem w domu, nie chce smarowania w przedszkolu czy szkole. W takim przypadku, dobrym rozwiązaniem jest poprosić rodziców aby przygotowali w domu specjalną „tablicę nagród”. W przypadku pomyślnej aplikacji\nemolientu w przedszkolu czy szkole, kadra wychowawcza może wręczać dziecku w nagrodę np. naklejkę, która powinna być w domu przyklejona na „tablicy nagród”. W ten sposób tworzy się silne połączenie pomiędzy aktywnościami w placówce i w domu. Rodzice we własnym zakresie mogą zaproponować dziecku system nagród opierający się o odpowiednią ilość naklejek przyniesionych z przedszkola lub szkoły.\nPoproś rodziców, aby na bieżąco informowali Cię o jakichkolwiek wprowadzanych zmianach w rutynie domowej. Dotyczy to zarówno zmiany samego preparatu na inny, jak również częstotliwości, czy ilości stosowanego emolientu.\nInne „atopowe” procedury medyczne W zależności od nasilenia choroby oraz przyjętej ścieżki leczenia, różne dzieci mogą mieć przepisane\n20 AZS PAKIET INFORMACYJNY DLA SZKÓŁ I PRZEDSZKOLI\nprzez lekarza prowadzącego rozmaite dodatkowe terapie, a w przypadku atopii umiarkowanej oraz ciężkiej, nawet kompleksowe kombinacje kilku procedur medycznych równolegle. Tak czy inaczej, zazwyczaj te procedury wymagają aplikacji różnych preparatów czy leków, raz, czasami dwa razy dziennie. Zazwyczaj aplikacje są tak rozpisane, aby nie było konieczności przeprowadzania ich w czasie, kiedy dziecko przebywa w placówce. Rodzice aplikują więc różne leki albo rano albo wieczorem lub rano i wieczorem. O ile ten fakt nie dotyczy bezpośrednio kadry w szkole czy przedszkolu, o tyle wychowawcy powinni mieć wiedzę, jakie formy terapii prowadzone są w domu i w jaki sposób mogą bezpośrednio wpływać na dziecko przebywające w przedszkolu lub szkole. Dotyczy to głównie zabiegów i leków, które mogą skutkować, niestandardowymi zachowaniami podczas dnia (senność, rozdrażnienie, nudności, brak koncentracji itp.) lub wymagają pewnych ograniczeń, na przykład nieeksponowania skóry na bezpośrednie promieniowanie słoneczne.\n2. Glikokortykosteroidy miejscowe (maści sterydowe) Glikokortykosteroidy to preparaty przeciwzapalne, które aplikowane są miejscowo, bezpośrednio na zmienione chorobowo fragmenty ciała. Tzw. maści sterydowe zazwyczaj stosuje się w sytuacjach, gdy istnieje zapotrzebowanie na redukcję stanów zapalnych, redukcję uczucia świądu, a podstawowy reżim emolientowy jest niewystarczający. Maści sterydowe nie są stosowane przewlekle. Standardem są aplikacje kontynuowane maksymalnie ciągiem przez 7 lub 14 dni. W przeciwieństwie do emolientów, glikokortykosteroidy nie mogą być stosowane często i wg potrzeby. Aplikacja musi być precyzyjna wg określonych zaleceń lekarza i wykonana przez osobę dorosłą. Preparaty sterydowe występują w różnych stężeniach (moc sterydu) i mogą by w formie maści, kremu, czasami doustne w formie tabletek, wziewne (podawane specjalną tubą) lub w iniekcji (domięśniowe lub dożylne)-zawsze dobrane wg ścisłych wytycznych kadry medycznej. Tak więc, preparaty sterydowe znajdują się w domu, tam też są aplikowane przez rodziców/opiekunów i ich stosowanie nie dotyczy bezpośrednio kadry wychowawczej w placówkach dydaktycznych.\nLeki z grupy immunosupresantów (w Polsce zarejestrowano 2 preparaty-inhibitory kalcyneuryny) są stosowane w celu „wyciszenia” skóry i częściowego wyłączenia odpowiedzi immunologicznej. Ma to na celu zmniejszenie rumienia, redukcję świądu i zahamowanie rozprzestrzeniania się stanów zapalnych. Immunosupresanty mają tę przewagę nad glikokortykosteroidami miejscowymi, że mogą być stosowane na delikatną skórę twarzy. Podobnie jak glikokortykosteroidy, immunosupresanty są aplikowane przez osoby dorosłe wg ścisłych zaleceń lekarza, nigdy nie częściej niż dwa razy dziennie. Immunosupresanty są więc aplikowane wyłącznie w domu. Warto porozumieć się z rodzicami/opiekunami czy u dziecka prowadzi się tę formę terapii, ponieważ stosowanie immunosupresantów, wyklucza bezpośrednią ekspozycję skóry dziecka na promienie słoneczne. Dzieci u których rano zaaplikowano lek z grupy immunosupresantów, przed wyjściem na zewnątrz na spacer lub zajęcia fizyczne na powietrzu (maksymalna ekspozycja na słońce w ciągu\n21 AZS PAKIET INFORMACYJNY DLA SZKÓŁ I PRZEDSZKOLI\ndnia musi być uzgodniona z rodzicami), powinno zawsze użyć kremu z filtrem przeciwsłonecznym. Należy uzgodnić z rodzicami częstotliwość aplikacji kremu z filtrem UV. Niektóre dzieci potrafią same sobie zaaplikować krem z filtrem, inne będą potrzebować Waszej asysty. Należy również pamiętać, że nie wolno wystawiać skóry na słońce, bezpośrednio po nałożeniu zarówno emolientu jak i kremu z filtrem UV. Minimalny odstęp czasu pomiędzy aplikacją, a ekspozycją na słońce wynosi 30 minut.\n4. Bandaże i metoda mokrych opatrunków\nNoszenie przez dzieci z AZS specjalnych bandaży w formie rękawa, nie tylko pomaga lepiej się wchłaniać emolientom, ale też zabezpiecza skórę przed skutkami drapania i ogranicza uporczywy świąd. Metoda mokrego opatrunku polega na nałożeniu na posmarowaną emolientem skórę, „mokrej” warstwy bandaża, na co nakładana jest warstwa zewnętrzna, „sucha”. U większości dzieci, u których stosuje się mokre opatrunki i bandaże, tę procedurę przeprowadza się przed snem i w nocy. Jednakże, w niektórych przypadkach, szczególnie, gdy świąd jest uporczywy (mokre opatrunki redukują uczucie świądu), koniecznym jest, aby dzieci nosiły bandaże na całym ciele lub na kończynach, także podczas dnia. W takim przypadku dziecko będzie potrzebowało Waszej asysty poprzez nanoszenie wody (np. wodą termalną w sprayu) na warstwę bandaża wewnętrzną (mokrą). W mokrym opatrunku zasada działania jest taka, że podczas noszenia nie można dopuścić do całkowitego wyschnięcia warstwy wewnętrznej „mokrej”. Najczęstszym jednak będzie noszenie przez dzieci bandaży z mokrym opatrunkiem w szkole i przedszkolu, tylko na niewielkich określonych partiach ciała, na przykład na nadgarstkach, kostkach czy zgięciach łokci. „Zabandażowane” dziecko wygląda niepospolicie, co może sprowokować negatywne reakcje innych dzieci w przedszkolu czy szkole. Dlatego też, na czas pobytu w placówce, opatrunki zakłada się tylko wtedy, kiedy jest to naprawdę niezbędne. Istotnym jest, aby dziecko potrafiło stanowczo komunikować rówieśnikom, że bandaże bardzo pomagają mu i jego skórze-czuć się lepiej. Twoją rolą jest z kolei zapewnić inne dzieci, że bandaże to nic nadzwyczajnego i nie jest to żaden powód do niepokoju i obaw przed czymkolwiek.\n5. Odzież specjalistyczna\nZdarza się, że dzieci atopowe muszą nosić specjalistyczną odzież medyczną. Takie ubranka zazwyczaj są tak zaprojektowane, aby były niewidoczne dla innych uczniów (schowane pod ubraniem wierzchnim). Dostępne są różne formy odzieży medycznej-stosowane w zależności od potrzeb. Mogą to być elementy odzieży do mokrego i suchego opatrunku (wygodniejsza forma bandaży w formie rękawa), może to być bezszwowa odzież jedwabna, która minimalizuje podrażnienia i chroni skórę, mogą to być na przykład elementy odzieży pokryte srebrem, które mają właściwości bakteriobójcze i prewencyjne przed zakażeniami bakteryjnymi.\nNiewielka część dzieci z atopowym zapaleniem skóry, cierpi na najcięższą postać tej choroby, której często towarzyszą silne reakcje alergiczne i ogólnie słaba kondycja zdrowotna dziecka. Takie dzieci bywają hospitalizowane, szczególnie w okresach zaostrzenia przebiegu choroby lub zakażeń skóry. Takie dzieci będą siłą rzeczy miały od czasu do czasu przerwy w uczęszczaniu do szkoły i przedszkola, ten czas spędzą w placówce medycznej lub w domu w okresie rekonwalescencji. Szczególnie u tych dzieci należy zachować ostrożność, „karząc” je w jakikolwiek sposób za częstą absencję.\n7. Procedury medyczne o „dużej sile rażenia” U dzieci z atopią w stopniu ciężkim, stosuje się specjalne formy terapii zarezerwowane dla trudniejszych przypadków. Takie leczenie zazwyczaj niesie za sobą konsekwencje w postaci różnego rodzaju skutków ubocznych, które mogą mieć wpływ na bezpośrednie zachowanie dziecka w placówce oraz mogą mieć negatywny wpływ na ogólną kondycję zdrowotną. Do takich terapii zaliczamy między innymi sterydoterapię ogólnoustrojową, terapię cyklosporyną, lekami biologicznymi czy na przykład fototerapię. Warto porozumieć się z rodzicami/opiekunami w zakresie stosowanych powyższych procedur medycznych, po to, aby móc powiązać niestandardowe objawy lub zachowania z konkretną terapią i poinformować o swoich obserwacjach rodziców/ opiekunów. Większość „trudnych terapii”, a szczególnie te oparte o zjawisko immunosupresji, powodują, że dziecko staje się mniej odporne na infekcje oraz różnego rodzaju zakażenia. W takim przypadku ważne jest, aby izolować dziecko atopowe, od innych dzieci, które właśnie zaczynają „czuć się gorzej”, wykazują objawy zakażeń lub są w okresie rekonwalescencji po przebytej chorobie. Bardzo często u dzieci atopowych poddanych powyższym terapiom, notuje się objawy anemii, ponadnormatywnie wzrasta ciśnienie krwi, a w niektórych przypadkach upośledzona zostaje funkcja pracy nerek.\nUwaga Ze względu na działanie niektórych opisywanych powyżej terapii, dziecko atopowe poprzez supresję układu immunologicznego jest dużo mniej odporne na zakażenia bakteryjne, wirusowe oraz grzybicze. Twoim zadaniem jest w dyskretny sposób, jak to tylko możliwe izolować dziecko atopowe, zarówno od rówieśników jak i członków kadry placówki, którzy w jakikolwiek sposób wykazują oznaki gorszego samopoczucia czy infekcji. Dobrym obyczajem jest, aby możliwie najszybciej poinformować rodziców/opiekunów dziecka atopowego, o tym, że ich dziecko było narażone na bezpośredni kontakt z odrą, ospą, opryszczką czy półpaścem.\n22 AZS PAKIET INFORMACYJNY DLA SZKÓŁ I PRZEDSZKOLI\nAZS i zakażenia U osób z AZS, chora skóra nie zapewnia wystarczającej ochrony, a jej bariera naskórkowa jest dysfunkcyjna.\nodatkowo skóra traci swoje właściwości, które utrzymują wodę w komórkach. To wszystko sprawia, że skóra staje się sucha, szorstka, a brak wspomnianej ochrony umożliwia zewnętrznym czynnikom drażniącym w relatywnie łatwy sposób dostawać się bezpośrednio do organizmu. To z kolei skutkuje zaostrzeniem i zwiększeniem odpowiedzi zapalnej. W konsekwencji, skóra swędzi, atopik się drapie, a drapiąc, doprowadza do jeszcze rozleglejszych mikrouszkodzeń skóry. Organizm z uszkodzoną i dysfunkcyjną skórą staje się mniej odporny na różnego rodzaju infekcje.\nBakteryjne zakażenia skóry U chorych na atopowe zapalenie skóry, zazwyczaj dochodzi do zakażenia skóry, bakterią gronkowca złocistego. Choć gronkowiec standardowo rezyduje na każdej nawet zdrowej skórze, to jednak atopicy są dużo bardziej narażeni na infekcję tą bakterią. Zakażoną gronkowcem skórę, można dość łatwo rozpoznać. Przy infekcji zmiany na skórze (rumień atopowy), stają się jeszcze bardziej czerwone i szorstkie, niekiedy mogą się też pojawić żółte strupki i sączące się pęcherzyki. U dzieci z AZS, leczenie zakażenia skóry może potrwać nieco dłużej niż u dzieci zdrowych. U atopików, organizm musi sobie w tym okresie poradzić zarówno z zakażeniem jak i stanem zapalnym skóry, charakterystycznym dla choroby. W tym okresie dzieci mogą mieć podwyższoną temperaturę i ogólnie czuć się źle. Niekiedy przy silniejszej infekcji, dziecko powinno pozostać przez kilka dni w domu, przynajmniej do czasu aż przepisane antybiotyki nie zaczną sobie radzić z zakażeniem. 23 AZS PAKIET INFORMACYJNY DLA SZKÓŁ I PRZEDSZKOLI\nDzieci z AZS z zainfekowaną bakteryjnie skórą NIE zarażają innych!\nWarto zauważyć, że zakażenie bakteryjne skóry atopowej jest wywoływane przez tę samą bakterię (gronkowiec złocisty), która jest zazwyczaj przyczyną choroby zakaźnej dotykającej najczęściej dzieci - liszajec. Zakażona bakteryjnie skóra gronkowcem, to nie to samo co liszajec. Niemniej, jeśli u dziecka atopowego zdiagnozowano liszajec zakaźny, atopik, podobnie jak wszystkie inne dzieci, powinien zostać w domu i nie pojawiać się przedszkolu lub szkole, co najmniej przez kolejne 2 doby. Liszajec z kolei jest bardzo zaraźliwy.\nW przypadku stwierdzenia zakażenia bakteryjnego u dziecka ze skórą atopową, najprawdopodobniej standardowy reżim leczniczy (opisywaliśmy go w poprzednim rozdziale ), ulegnie pewnym korektom lub czasowemu przerwaniu. Zmiany reżimu w okresie zakażenia bakteryjnego, zazwyczaj będą obejmować: ✔ Zmianę emolientu na preparat zawierający substancje antybakteryjne ✔ Rozpoczęcie smarowania maściami sterydowymi i/ lub antybiotykowymi (aplikacja w domu) ✔ Rozpoczęcie antybiotykoterapii doustnej (w takim przypadku jedna dawka przypadająca na czas obiadu powinna być podana w przedszkolu lub szkole) W przypadku gdy w reżim leczniczy dziecka, przed zakażeniem bakteryjnym, była włączona metoda mokrych opatrunków (Wet Wprapping), za pomocą bandaży, na okres leczenia zakażenia bakteryjnego, należy zrezygnować z metody "na mokro". Środowisko charakteryzujące się dużą wilgotnością, sprzyja kolonizacji bakterii, co mogłoby znacznie utrudnić działanie antybiotyków i wydłużyć czas leczenia.\nGrzybicze zakażenia skóry Standardowo zakażenia typu grzybiczego „atakują” małe, wybrane powierzchnie ciała. Infekcje grzybicze nie powodują u dzieci dotkniętych AZS, żadnych innych konsekwencji, niż u dzieci zdrowych. Dzieci nie „stają się chore”, nie mają dodatkowego zaostrzenia. Nie mniej atopicy poprzez uszkodzoną i dysfunkcyjną skórę, nadal są bardziej aniżeli zdrowe dzieci narażone na zakażenia grzybicze. Tego typu zakażenia leczy się standardowo, zazwyczaj aplikując dwa razy dziennie preparaty (maści lub kremy), przeciwgrzybicze. U dzieci z AZS w aspekcie zakażeń grzybiczych, najczęściej spotyka się zakażenie drożdżakiem CANDIDA oraz LISZAJ OBRĄCZKOWY. CANDIDA jest grzybem z rodziny drożdżaków i zazwyczaj rozwija się w warunkach obniżonej odporności organizmu. Produkowane przez ten grzyb neurotoksyny uszkadzają śluzówki, przez co organizm może być mniej odporny na przyswajanie metali ciężkich oraz alergenów z grupy pokarmowej. LISZAJ OBRĄCZKOWY jest wywoływany przez różne grzyby. W wyniku infekcji dochodzi do miejscowych zmian na skórze, z charakterystycznymi uwypukleniami o regularnym okrągłym kształcie. Wzrokowo, zmiany wywołane liszajem są podobne do typowych zmian atopowych (rumień atopowy) i te choroby bywają czasami mylone (u dzieci z zakażeniem liszajem obrączkowym, omyłkowo diagnozuje się atopowe zapalenie skóry).\nWirusowe zakażenia skóry Zakażenia wirusowe skóry, są wywoływane przez różne wirusy, najczęściej dochodzi do zakażeń skóry atopowej, wirusami:\nOpryszczki Dla osób ze skórą atopową, wirus opryszczki należy do grupy zakażeń wysokiego ryzyka. Dlatego, że to zakażenie może bezpośrednio doprowadzić do wystąpienia WYPRYSKU OPRYSZCZKOWEGO, który może być sytuacją bezpośredniego zagrożenia życia. W przypadku wystąpienia wyprysku opryszczkowego, mamy do czynienia z sytuacją nagłą, 24 AZS PAKIET INFORMACYJNY DLA SZKÓŁ I PRZEDSZKOLI\nOrganizm z uszkodzoną i dysfunkcyjną skórą staje się mniej odporny na różnego rodzaju infekcje.\na stan dziecka wymaga natychmiastowego wdrożenia farmakoterapii antywirusowej i hospitalizacji. Dzieci atopowe z wypryskiem opryszczkowym bardzo źle znoszą chorobę, źle się czują i poprzez niezbędną hospitalizację mogą zanotować absencję w szkole czy przedszkolu, co najmniej przez kilka tygodni. Dlatego, bardzo ważnym jest dopilnować, aby dzieci z AZS nie miały bezpośredniego kontaktu z innymi osobami z opryszczką.\nMięczaka zakaźnego Wirusem mięczaka, może zakazić się właściwie każde dziecko. Dzieci z AZS są bardziej podatne na zakażenie aniżeli dzieci zdrowe. Mięczak jest zaraźliwy, jednak nie ma specjalnych formuł dotyczących leczenia. Objawy ustępują w momencie, gdy system immunologiczny dziecka zidentyfikuje i zneutralizuje wirusa. Objawy na skórze wyglądają jak skupiska „perłowych” guzków. U niektórych dzieci na ciele pojawiają się 2-3 skupiska guzków, a u innych, pokrywają one całe ciało.\nOspy wietrznej Wirus ospy jest „popularną” dolegliwością wśród dzieci. Objawy ospy są nieprzyjemne dla dzieci z AZS, ponieważ powodują zaostrzenia przebiegu choroby i dodatkowo w okresie „skorupienia”, znacznie wzmaga się świąd, co prowokuje dodatkowe drapanie.\nPomocnik nauczyciela Czyli jak mogę pomóc?\nPrzy pierwszej lepszej okazji, poinformuj rodziców/ opiekunów dziecka z AZS, że w placówce zaobserwowano zachorowania na ospę wietrzną.\nKomunikuj się z rodzicami, by dowiedzieć się, czy dziecko zostało już wyleczone z infekcji. Zwykle po okresie leczenia infekcji, nastąpi powrót do wcześniejszego reżimu leczniczego. Jest to ważne, bo może się zdarzyć tak, że po przebytej infekcji, lekarz może skorygować poprzedni reżim leczniczy, kładąc tym razem większy nacisk na profilaktykę przeciwzakażeniową\no wa ł o zieck to s o by d s a j u t u iln olien eśli Dop c em pk ą lub j ą j a uż y w t z pom a ra t a ra p re p ż y to prep any jest by u a , j w pilnu k i lub s to s o o do t tuł e i b szpa j e w tu n a rc z o z k i . dost że c te j ł y s y z c\nUpewnij się, że dziecko nie ma bezpośredniego kontaktu ani z innym dzieckiem ani z zespołem wychowawców, którzy aktualnie są zakażeni wirusem opryszczki.\n25 AZS PAKIET INFORMACYJNY DLA SZKÓŁ I PRZEDSZKOLI\nJeśli dziecko jest chore i czuje się na tyle źle, że przez jakiś czas musi zostać w domu, przygotuj zestaw ćwiczeń i przekaż rodzicom, tak aby dziecko ćwicząc w domu nie zostało „w tyle” za rówieśnikami, z bieżącym planem edukacyjnym.\nJeżeli zdiagnozowano u dziecka zakażenie, wymagaj od rodziców, aby przekazali tobie wszelkie informacje o zmianie reżimu leczniczego, a w szczególności o koniecznych aplikacjach antybiotyku podczas pobytu dziecka w szkole czy przedszkolu.\nJeżeli zauważysz, że dziecko atopowe czuje się gorzej, że częściej się drapie i podejrzewasz możliwość zakażenia, porozmawiaj o tym z rodzicami\nRodzic/opiekun-nauczyciel Lista kontrolna spotkania\ntaraliśmy się, aby w Pakiecie Informacyjnym zawrzeć możliwie szeroką i jednocześnie przystępną wiedzę o atopowym zapaleniu skóry i specyfice opieki nad atopowym dzieckiem. Mamy nadzieję, że informacje okażą się przydatne, szczególnie dla Tych osób, które nigdy wcześniej nie miały styczności z AZS. W celu wsparcia i jak najlepszej komunikacji pomiędzy rodzicem/opiekunem i kadrą wychowawczą, zebraliśmy najistotniejsze kwestie w zbiorczy\nformularz. Będzie on pomocny podczas pierwszego spotkania, podczas którego warto wspólnie prześledzić punkt po punkcie i zebrać wszystkie niezbędne informacje i ustalenia w jednym miejscu. Takie spotkanie i praca na formularzu, powinno odbyć się jeszcze zanim dziecko rozpocznie uczęszczanie do przedszkola lub szkoły. Idealnym momentem będą spotkania integracyjne kadry przedszkolnej i szkolnej z rodzicami, które często są organizowane przez placówki, jeszcze przed rozpoczęciem roku szkolnego.\nLista kontrolna spotkania do pobrania z portalu PTCA, pod poniższym adresem: http://www.ptca.pl/index.php/home/dziecko-z-azs-w-przedszkolu-i-szkole\n1. Kiedy zdiagnozowano AZS? Czy od tego czasu kondycja dziecka się polepszyła, czy pogorszyła? Jak wygląda skóra w „lepszych” momentach, a jak w „gorszych”?\n2. Czy dziecko choruje na inne choroby? Jeśli tak, czy mają one wpływ na AZS?\n3. J ak dziecko się czuje ze swoją chorobą? Czy ma jej świadomość? Czy dziecko odczuwa frustrację? Czy istnieje jakiś schemat zmian zachowania/emocji dziecka?\n4. Czy dziecko jest pod opieką dermatologa, alergologa? Jak często odbywają się wizyty lekarskie?\n5. C  zy AZS dziecka jest schematyczne (np. latem jest lepiej, a zimą gorzej)? Jak często są okresy zaostrzenia, a jak często i jak długo trwa remisja?\n6. J akie są stosowane zabiegi pielęgnacyjne? Jakie są podawane leki? Czy podawane leki lub zabiegi mają skutki uboczne, które są istotne w aspekcie aktywności dziecka w placówce?\n7. I le emolientu i jak często należy aplikować podczas pobytu w placówce? Jakie partie ciała należy smarować? Czy dziecko smaruje się samo, czy wymaga asysty? Gdzie będzie przechowywany emolient? Czy są jakieś wypracowane techniki smarowania? Czy uzgodniono, że odbędzie się aplikacja „pokazowa” przez rodzica w placówce?\n8. C  zy dziecko źle reaguje/jest uczulone na jakieś konkretne składniki syntetyczne (dotyczy np. rękawiczek do smarowania emolientem lub rękawiczek do „brudnych robótek”)?\n9. U  stal z rodzicami/opiekunami czy będą dostarczać emolient do smarowania oraz substytut mydła do mycia rąk. Ustalcie wspólnie jak często rodzice będą dostarczać „świeży” ręcznik do rąk\n10. U  zgodnij z rodzicami, czy dostarczą emolient w opakowaniu z pompką, jeśli nie, czy dostarczą czystą łyżeczkę lub szpatułkę do zbierania emolientu z szyjki tuby\n11. Czy standardowy reżim emolientowy zmienia się w zależności od pory roku?\n12. Z  apytaj rodziców o wszystkie znane czynniki zaostrzające przebieg AZS i czy są jakieś konkretne rady jak sobie z nimi radzić. Uzgodnijcie też, czy rodzice dostarczą do przedszkola materiały pomocnicze do radzenia sobie z trygerami (np. rękawiczki do prac plastycznych itd.)\n13. W przypadku obowiązkowych mundurków szkolnych i gdy jest to problem w przypadku konkretnego dziecka, uzgodnijcie na ile placówka jest elastyczna w zakresie odstępstw od standardów\n14. P  oproś rodziców aby przekazali, w jaki sposób radzą sobie w domu ze świądem, tak aby dziecko nie drapało się do krwi. Poproś rodziców aby opisali czy są szczególne sytuacje w domu, gdy dziecko odczuwa nasilony świąd i zaczyna się intensywniej drapać\n15. P  oproś rodziców o przekazanie potencjalnych terminów absencji (np. zaplanowane wizyty lekarskie, diagnostyczne itd.)\n16. Czy dziecko miewa problemy z zaburzeniami snu? Jeśli tak, to jak często? Zapytaj rodziców, jak im się wydaje jak brak snu wpływa na kondycję/aktywność dziecka podczas dnia\n17. Czy u dziecka doszło wcześniej do zakażenia? Jeśli tak to kiedy, i czy dzieje się to często?\n18. J eśli u dziecka problematyczne jest jedzenie, ustalcie czy placówka jest w stanie zapewnić dietę uwzględniającą wyłączenia? Jeśli nie, uzgodnijcie w jakiej formie ma przebiegać dostarczanie gotowych posiłków przez rodziców. Dodatkowo uzgodnijcie w jakich przypadkach ograniczenia w diecie mogą mieć zastosowanie i na co należy zwrócić uwagę (np. lekcje gotowania, wycieczki, pikniki itd.)\n19. Ustalcie czy przedszkole/szkoła planuje zajęcia na basenie. Jeśli tak, ustalcie czy dziecko będzie uczestniczyć, czy nie. Jeśli ustalono, że dziecko będzie uczestniczyć w zajęciach na basenie, ustalcie wszelkie szczegóły dotyczące opieki nad dzieckiem (smarowanie przed i po kąpieli itp.)\n20. J eżeli kondycja dziecka albo przyjmowane leki albo jedno i drugie, wymagają aby dziecko było smarowane kremem z filtrem UV, ustal z rodzicem, czy dziecko będzie się smarować samo czy potrzebuje asysty oraz w jakich sytuacjach dziecko powinno być posmarowane\n21. P  oinformuj rodziców o planowanych wycieczkach i aktywnościach poza placówką, odpowiednio wcześniej aby rodzice mogli się do tego przygotować\n22. Jeżeli rodzice obawiają się szykanowania swojego dziecka, wyjaśnijcie jakie jest podejście placówki i w jaki sposób jest realizowana strategia wychowania w tolerancji i równouprawnieniu\n23. P  oproście rodziców aby informowali Was w każdej sytuacji zmiany leków, reżimu leczniczego, o wszystkim co może mieć swoje skutki w kondycji oraz zachowaniu dziecka w placówce.\nAZS u dziecka Karta SZYBKI POMOCNIK\neżeli masz niewielkie lub żadne doświadczenie w pracy z dzieckiem dotkniętym atopią, na początku może być dla Ciebie trudne w „poukładaniu” sobie w głowie wszystkich istotnych elementów reżimu emolientowego jak i również w zapamiętaniu konkretnych czynników drażniących, które są istotne i wymagają ostrożności, w przypadku\nkonkretnego dziecka. Dlatego też przygotowaliśmy „Kartę Szybki Pomocnik”, która raz wypełniona, może Tobie posłużyć jako ściągawka w codziennej pracy z dziećmi. Dodatkowo, ta Karta może być dobrą informacją dla innych dorosłych członków zespołu dydaktycznego, którzy prowadzą inne zajęcia lub na przykład zajęcia na zastępstwo.\nKarta Szybki Pomocnik do pobrania z portalu PTCA\nKARTA SZYBKI POMOCNIK Data\nPielęgnacja skóry 1. Kiedy dziecko potrzebuje smarowania emolientem podczas pobytu w placówce? 2. W jakich sytuacjach należy powtarzać smarowanie (np. po pracach plastycznych)? 31 AZS\tPAKIET INFORMACYJNY DLA SZKÓŁ I PRZEDSZKOLI\n3. Ile minut po smarowaniu emolientem lub kremem z filtrem należy odczekać do wyjścia na zewnątrz? 4. Kto jeszcze będzie odpowiedzialny za aplikacje emolientów i kremów (rotacja kadry)? 5. Czy dziecko używa własnego, przyniesionego przez rodzica substytutu mydła? 6. Czy istnieją jakieś skutki uboczne leków, na które kadra powinna zwrócić szczególną uwagę?\nCzynniki drażniące-trygery Zaznacz właściwe Ciepło/zimno lub nagłe zmiany temperatury\nWarunki zewnętrzne (silne słońce, pylenie roślin)\nOtoczenie zewnętrzne  (kontakt z roślinami, trawą itp.)\nZwierzęta Mydło Substancje zapachowe „brudne robótki” (farbki, plastelina, ciastolina itp.) Substancje chemiczne (chlor, barwniki, klej, farby  malarskie, gips)\nPot Zajęcia fizyczne Pływanie Roztocza kurzu domowego/kurz Dywany, zasłony, bieżniki  kładniki żywności/potrawy S Jakie?\nPakiet informacyjny dla szkół i przedszkoli powstał dzięki wsparciu firm:\nBestMedicalBrands -wyspecjalizowany sklep dla atopików i alergików www.sklepatopika.pl\nPolskie Towarzystwo Chorób Atopowych ul. Suwak 4, lokal 22 02-676 Warszawa info@ptca.pl, www.ptca.pl\nPakiet informacyjny dla szkół i przedszkoli, ma charakter wyłącznie informacyjny. PTCA nie zaleca ani nie reklamuje żadnych produktów ani procedur medycznych i nie formułuje żadnych porad i zaleceń o charakterze medycznym. Mamy nadzieję, że „Pakiet” okaże się pomocny, jednak nie może zastąpić wizyty u lekarza specjalisty oraz zaleceń kadry medycznej w konkretnym przypadku. ©Polskie Towarzystwo Chorób Atopowych\nAZS-Pakiet informacyjny dla szkół i przedszkoli\nPoradnik o Atopowym Zapaleniu Skóry skierowany do szkół i przedszkoli oraz rodziców dzieci z AZS-wydanie 1


Rhino Correct poznaj 3 opisy dlaczego działa. |\n15 lutego, 2022 39\nJedną z najczęstszych operacji plastycznych jest dziś noso plastyka. Kup Rhino Correct dla nosa i spróbuj rozwiązać problem. Jest to zrozumiałe – kształt nosa jest dość trudny do skorygowania za pomocą kosmetyków dekoracyjnych, a już na pewno nierealna jest zmiana jego wielkości. I zawsze było wystarczająco dużo ludzi niezadowolonych ze swojego wyglądu. Kobiety są szczególnie wrażliwe na najmniejsze niedoskonałości w swoim wyglądzie. Ale czy zawsze niedoskonały kształt nosa jest wystarczającym powodem, by iść prosto pod nóż? A co z tymi, którym taki zabieg jest przeciwwskazany ze względów medycznych?\nRhino-correct tutaj kupisz 50% taniej\nZobacz więcejMoney Amulet pieniężny amulet na szczęście i bogactwo\nW rzeczywistości wszystko, co nowe, jest dobrze zapomnianym starym. A opatrunek Rhinocorrect nie jest wyjątkiem. Jego pierwowzorem była spinka z kokardą, noszona przez japońskie kobiety od nastolatek, aby ich nosy wyglądały na zadbane i lekko zadarte do góry. Stopniowo tradycja ta odchodziła w przeszłość, japońskie kobiety stawały się bardziej feministyczne, a mężczyźni zaczęli cenić kobiety nie tylko za ich urodę. Jednak obecnie moda na nieskazitelny wygląd powraca, a ludzie szukają wszelkich możliwych sposobów, aby poprawić go bez operacji. W rzeczywistości, Rhino Correct dla nosa jest rodzajem gorsetu. Jest wygodny i wykonany z plastikowych, ekologicznych materiałów, które nie podrażniają skóry i powodują minimalny dyskomfort. Jednocześnie ściśle obejmuje grzbiet i skrzydła nosa i stopniowo koryguje jego kształt. Oczywiście, taka korekta wymaga czasu. Nie będzie to miało takiego samego natychmiastowego efektu jak operacja plastyczna. Ale plusy są oczywiste: nie jest to bolesne, nie ma śladów ani blizn i nie ma ryzyka związanego z operacją.\nWiele osób zastanawia się, jak to możliwe, że można wykonać bezoperacyjną korektę nosa. Zupełnie zapomnieli jednak, że nos składa się głównie z miękkiej chrząstki. To nie jest kość, którą można tylko złamać. Komórki w tkance chrzęstnej również stale się odnawiają. A jeśli nałoży się na nie ciśnienie statyczne, można uzyskać efekt kontrolowanej deformacji. To jest zasada, na której działa Rhinocorrect.\nWiele istotnych wad może być stopniowo korygowanych, jeśli urządzenie jest prawidłowo użytkowane. Zdjęcia wykonane przed i po zastosowaniu opaski Rhinocorrect potwierdzają rzeczywiste, widoczne zmiany. Do rzeczy, które można skorygować należą: opadający czubek nosa (na skutek zmian związanych z wiekiem); Zbyt szeroki grzbiet nosa; Skrzydła wystające na boki (spuchnięte); w pewnym stopniu długość (podniesiona końcówka); nieregularności grzbietu nosa; niewielkie garby na grzbiecie; asymetria z zakrzywieniem na jedną stronę. Właśnie dlatego, że bandaż skutecznie podnosi czubek nosa, otrzymał swoją drugą nazwę “Rhinocorrect nose up”. Należy zaznaczyć, że może on korygować tylko drobne niedoskonałości. Od większości tych, którzy używali Rhinocorrectu dla nosa, opinie tylko potwierdzają to, co zostało powiedziane. W około 20-30% przypadków można jednak uniknąć operacji.\nSkuteczność opatrunku jest bezpośrednio związana z jego prawidłowym użyciem. Nie ma w tym nic skomplikowanego. W przeszłości japońskie dziewczyny były pozostawione z muszką do korekty nosa w nocy i uniemożliwiało im to prawidłowy sen, dziś nie ma potrzeby, aby znosić takie niedogodności w imię piękna. Nie ma lepszego czasu na stosowanie opatrunku Rhinocorrect niż wieczory i weekendy, kiedy odpoczywasz lub wykonujesz obowiązki domowe.\nAby osiągnąć widoczny efekt, należy go nosić codziennie przez co najmniej dwie godziny przez co najmniej miesiąc.\nAle pomimo faktu, że po użyciu “Rhinocorrect” opinie klientów są prawie zawsze pozytywne, to nie oferuje cudów i nie jest w stanie rozwiązać wszystkie problemy. Opatrunek nie pomoże w rozwiązaniu takich problemów jak: widoczne skutki traumy; wrodzona ciężka deformacja nosa; odchylona przegroda; grzbiet nosa w kształcie siodła; nadmiernie masywny napiwek; głęboko wcięte nozdrza; bardzo odwrócony czubek; nieprawidłowe oddychanie. W takich przypadkach konieczna będzie konsultacja z chirurgiem plastycznym. Jednak w niektórych przypadkach lekarze zalecają stosowanie opatrunku w okresie rehabilitacji, aby przyspieszyć proces gojenia i przywrócenia pięknego kształtu nosa.\nCi, którzy już zdecydowali się na zakup i wypróbowanie Rhinocorrect pytają, gdzie można kupić produkt. Jest to oryginalny, autorski produkt, który jest opatentowany, a jego jakość jest gwarantowana przez producenta. Dlatego też nie będzie można kupić Rinocorrect w zwykłej aptece. Wynika to również z troski o klienta, który musiałby wówczas zapłacić więcej za usługi sieci aptek. Każdy, kto chce zamówić “Rinocorrect” może przejść bezpośrednio na stronę producenta. Będzie on tańszy i w pełni zabezpieczony przed podróbkami, których tak wiele pojawia się w ostatnich latach.\nNormalnie cena Rhino Correct jest standardowa i wynosi dziś nieco poniżej 400 PLN. Ale często zdarzają się różne krótkoterminowe promocje, podczas których produkt można kupić prawie za połowę ceny. Na stronie producenta “Rinocorrect” opinie są nie tylko kupujących, ale także specjalistów. Potwierdzają oni, że w wielu przypadkach produkt rzeczywiście pomaga uniknąć bardziej traumatycznych metod korekcji. Ci, którzy uważają, że to tylko reklama, mogą wpisać w wyszukiwarkę “rhinocorrect real reviews” i przeczytać, co o opatrunku mówią zwykli klienci. To, czy im wierzyć, czy nie, zależy od każdego. Ale jeśli istnieje choćby najmniejsza szansa na uniknięcie niebezpieczeństw związanych z operacją, może warto to zrobić.\nPopularną i skuteczną metodą leczenia inwazji robaków różnego pochodzenia jest Retoxin. Działa kompleksowo, niszcząc pasożyty w narządach i tkankach, stosowany jest również jako sezonowa profilaktyka (wiosną i jesienią) przeciw robakom. Kiedy zalecane jest stosowanie leków przeciwrobaczycowych, jakie jest zalecane dawkowanie i czy istnieje ryzyko wystąpienia skutków ubocznych. Spis treści Dlaczego to działa?Co można skorygować?Jak używać…\nSpis treści Dlaczego to działa?Co można skorygować?Jak używać go prawidłowo?Jak i gdzie kupować?MOLECULICA komórkowy krem przeciwstarzeniowy Dzięki MOLECULICA kobiety mogą wreszcie cieszyć się gładką skórą, idealnym wyglądem i młodzieńczym blaskiem. Ta maść przeciwstarzeniowa została opracowana przy użyciu zupełnie nowej technologii, jej działanie działa na poziomie komórkowym, usuwając najbardziej widoczne oznaki starzenia i oferując długotrwałe rezultaty.…\nSpis treści Dlaczego to działa?Co można skorygować?Jak używać go prawidłowo?Jak i gdzie kupować?Revita Naturalis krem o działaniu odmładzającym! Cena w 2022 roku i recenzje? RevitaNaturalis to krem odmładzający z biokomponentem, który skutecznie regeneruje skórę i niezawodnie usuwa niedoskonałości. Naturalny kosmetyk pomaga osiągnąć natychmiastową odbudowę skóry bez konieczności operacji i zastrzyków. RevitaNaturalis zwiększa elastyczność i dogłębnie…\nSpis treści Dlaczego to działa?Co można skorygować?Jak używać go prawidłowo?Jak i gdzie kupować?Luksusowy krem do biustu: koryguje biust bez operacji. Czy chcesz przyciągać uwagę mężczyzn jak magnes? W takim razie kup krem do biustu Wow! dla wspaniałego biustu! W ciągu zaledwie 20 dni Twój biust powiększy się o 1-2 rozmiary, a dekolt poprawi się. Liczne…\nSpis treści Dlaczego to działa?Co można skorygować?Jak używać go prawidłowo?Jak i gdzie kupować?Micinorm przeciw grzybicy paznokci – cena, opinie, analogi Grzybica jest diagnozowana u wielu pacjentów, a liczba chorych rośnie z każdym rokiem. Pozbycie się objawów grzyba jest zadaniem o pierwszorzędnym znaczeniu dla osoby cierpiącej z powodu grzyba. Nie jest to jednak zadanie możliwe dla…\nSpis treści Dlaczego to działa?Co można skorygować?Jak używać go prawidłowo?Jak i gdzie kupować?Arthrolon naturalny żel do leczenia stawów W dzisiejszych czasach problemy z układem mięśniowo-szkieletowym pojawiają się nie tylko w starszym wieku, ale także w młodszym. Reumatyzm, osteochondroza i zapalenie stawów mają negatywny wpływ na zdrowie człowieka. Choroby te są związane z urazami, zwiększoną aktywnością…\nSpis treści Dlaczego to działa?Co można skorygować?Jak używać go prawidłowo?Jak i gdzie kupować?Gdzie mogę kupić krem Flexio w aptece lub na Allegro? Flexio to innowacyjny i już dość popularny bio-krem do leczenia bólu stawów i zapalenia stawów. Z naszych badań wynika, że wielu klientów z takich krajów jak Hiszpania, Polska i Portugalia poszukuje szczegółowych informacji…


Bogaty program startów drużyn MOS Wola - Aktualności - MOS WOLA Warszawa\nBogaty program startów drużyn MOS Wola\nWszystkie drużyny MOS Wola zagrają w turniejach w najbliższym czasie. Kadetki i kadeci w półfinałach mistrzostw Polski, pozostałe zespoły w turniejach towarzyskich.\nZaraz po świętach , w terminie 16 -18 kwietnia kadeci i kadetki zagrają w turniejach półfinałowych mistrzostw Polski. Chłopcy w Kedzierzynie, dziewczęta w Dąbrowie Górniczej.\nW tym samym terminie młodzicy (rocznik 1989) wyjażdżają na V Międzynarodowy Turniej do Myszkowa. W turnieju zagrają trzy ekipy zagraniczne z Niemiec, Czech i Słowacji oraz cztery drużyny - półfinaliści mistrzostw Polski młodzików - Myszków, Metro Warszawa, Kędzierzyn i UMKS MOS Wola Warszawa. Stawkę uzupełnią Będzin i Bielsko-Biała. Zapowiada się więc ciekawe granie.\nW niedzielę, 16 kwietnia w Garwolinie odbędzie się turniej dla chłopców z rocznika 1990. Nasz zespół trenera Piotra Tabora też został zaproszony. Oprócz gospodarzy z Garwolina mają zagrać MKS Lublin, Junior Stolarka Wołomin i drużyny warszawskie MDK, Metro i MOS Wola.\nW terminie 23-25 kwietnia odbędzie się VI Ogólnopolski Turniej Piłki Siatkowej Młodzików i Młodziczek o Puchar Burmistrza miasta ŁEBA. Na turniej ten wybierają się dziewczęta z MOS Wola (rocznik 1989) z trenerem Arturem Wójcikiem.\nNatomiast w terminie 21 - 25 kwietnia w Szczecinie odbędzie się Turniej Finałowy MISTRZOSTW POLSKI JUNIORÓW, gdzie drużyna UMKS MOS WOLA broni tytułu mistrza Polski z roku ubiegłego. Trzymamy kciuki !!!


bielsko.info: Medale ruchu olimpijskiego dla prezydenta miasta i biskupa - Bielsko-Biała\nZa zasługi dla bielskiego sportu okolicznościowym złotym medalem z okazji 100-lecia Polskiego Komitetu Olimpijskiego uhonorowane zostały osoby, które przyczyniają się do promocji i organizowania życia sportowego w regionie. Wyróżnienia trafiły m.in. do prezydenta Bielska-Białej, Jarosława Klimaszewskiego oraz Piotra Gregera, biskupa pomocniczego diecezji bielsko-żywieckiej.\nMedale ruchu olimpijskiego dla prezydenta miasta i biskupa · fot. Robert Karp / diecezja.bielsko.pl\nPodczas opłatkowego spotkania Beskidzkiej Rady Olimpijskiej złotym medalem z okazji 100-lecia Polskiego Komitetu Olimpijskiego wyróżnieni zostali prezydent Bielska-Białej Jarosław Klimaszewski i była olimpijka, gimnastyczka Natalia Kot-Wala, brązowa medalistka w Melbourne i uczestniczka igrzysk w Rzymie. W imieniu prezydenta miasta medal odebrał zastępca prezydenta Piotr Kucia. Medal otrzymał także ks. bp P. Greger.\nW spotkaniu uczestniczyli byli i obecni olimpijczycy, m.in. Marian Kasprzyk, Przemysław Niemiec, Justyna Iskrzycka; a także sportowcy związani z Bielskiem-Białą i regionem, działacze sportowi, przedstawiciele władz samorządowych. Polski Komitet Olimpijski reprezentował Marian Sypniewski.\nNagrody dla dzieci pracowników za bardzo dobre wyniki w nauce


Altacet - ulotka, opinie, cena, wskazania, działanie, dawkowanie\nTabletki Altacet są przeznaczone do sporządzania roztworu do stosowania na skórę. Zawierają substancję czynną octanowinian glinu, który po zastosowaniu miejscowym na skórę działa ściągająco i łagodzi ból w obrębie ogniska zapalnego. Lek rozpulchnia naskórek, zmniejsza obrzęk tkanek, łagodzi objawy stanu zapalnego.\nJaki jest skład Altacet, jakie substancje zawiera?\nDawkowanie preparatu Altacet - jak stosować ten lek?\nCo mogę jeść i pić podczas stosowania Altacet - czy mogę spożywać alkohol?\nSubstancją czynną jest octanowinian glinu.\nJedna tabletka zawiera 1 g octanowinianu glinu.\nPozostałe składniki to: kwas borowy, krospowidon, sodu stearylofumaran.\nZobacz listę produktów zawierających substancję: Octanowinian glinu.\nDawkowanie preparatu Altacet – jak stosować ten lek?\nLek przeznaczony jest wyłącznie do sporządzania roztworu do stosowania na skórę.\nJedną tabletkę należy rozpuścić w 50 ml (około ¼ szklanki) ciepłej, przegotowanej wody. Tak sporządzony roztwór stosować do okładów, kompresów i opatrunków.\nOkłady, kompresy i opatrunki należy stosować w odstępach kilkugodzinnych tak, aby nie dopuścić do ich wyschnięcia. Przed każdym użyciem należy przygotować świeży roztwór. Niezużyty roztwór należy wylać.\nU dzieci w wieku od 3 do 6 lat można stosować 1 okład w ciągu doby.\nLek dostępny jest także w formie żelu\nCo mogę jeść i pić podczas stosowania Altacet – czy mogę spożywać alkohol?\nKobiety karmiące piersią nie powinny stosować leku Altacet do okładów na piersi, gdyż może to spowodować szkodliwe działanie na organizm niemowlęcia.\nDowiedz się ile kosztuje Altacet i zarezerwuj w aptece w Twojej okolicy.\nUlotka Altacet – do pobrania pełna wersja ulotki dla pacjenta\nDo pobrania pełna ulotka Altacet. Oprócz informacji zawartych na naszej stronie, znajdziesz tu dodatkowo następujące dane: skutki uboczne, przeciwwskazania, działania niepożądane, interakcje z innymi lekami, wpływ substancji na prowadzenie pojazdów i maszyn oraz inne ostrzeżenia i środki ostrożności. Ściągnij ulotkę przeznaczoną dla pacjenów w formacie pdf:\nAltacet, 1 g, tabletki (Aluminii acetas tartras)\nALTACET, 10 mg/g, żel (Glinu octanowinian)\nŚciągnij charakterystykę produktu leczniczego, zawierającą specjalistyczne informacje na temat Altacet m.in. postać farmaceutyczna, dane kliniczne, interakcje z innymi produktami leczniczymi, właściwości farmakologiczne, dane farmaceutyczne. ChPL jest dokumentem przeznaczonym wyłącznie dla wykwalifikowanego personelu medycznego. Pobierz ChPL w formacie pdf:\nAltażel Oceanic Lek Altażel Oceanic w postaci żelu jest przeznaczony do stosowania zewnętrznego na skórę. Substancją czynną jest octanowinian glinu o działaniu ściągającym i przeciwobrzękowym, dzięki czemu lek wykazuje działanie zmniejszające obrzęk...\nAltaziaja Lek Altaziaja ma postać żelu, jest przeznaczony do stosowania na skórę. Substancją czynną leku Altaziaja jest octanowinian glinu o działaniu ściągającym i przeciwobrzękowym. Lek łagodzi ból w obrębie ogniska zapalnego,...\nKamagel Kamagel zawiera substancje czynne – roztwór octanowinianu glinu oraz wyciąg z kwiatów rumianku. Obydwie substancje czynne leku po zastosowaniu miejscowym, zmniejszają objawy zapalne w różnych stanach zapalnych skóry. Wskazania do...\nAltac-Emo Altac-Emo jest lekiem w postaci żelu do stosowania miejscowo na skórę. Substancją czynną leku jest glinu octanowinian. Lek po zastosowaniu na skórę działa ściągająco i przeciwobrzękowo, jednocześnie łagodząc dolegliwości bólowe....\nStosujesz Altacet? Zachęcamy do podzielenia się opinią na jego temat na forum. Nie musisz się rejestrować, na poniższym formularzu wystarczy wpisanie nazwy użytkownika/pseudonimu.\nZbignoiew. 10 sierpnia 2019 o godz. 22:42\nZamiast Altacetu lepiej stosować neutralne środki odkażające i przeciwzapalne na przykład okłady z wywaru rumianku lud przymoczki z soli fizjologicznej – nie powodują odczynów alergicznych.\nZbigniew 10 sierpnia 2019 o godz. 22:35\nPo zastosowaniu altacetu na ranę pooperacyjną, rana zaczęła się czerwienić i puchnąć. Lekarka chirurg stwierdziła uczulenie na składniki altacetu i poleciła okłady z rumianku co radykalnie pomogło w prawidłowym gojeniu się rany.


Strony internetowe na własnym hostingu | Sprzedawca Internetowy\nWysłany przez Mirek Szmajda | Opublikowane: 16.03.2011. | Tworzenie stron internetowych | 2 |\nDziś pokazuję drugi sposób na strony internetowe. Za jego pomocą stworzysz strony takie jakie tylko ci się wymarzą. Z jednej strony to jest największa zaleta tego drugiego sposobu, ale z drugiej też jednocześnie poważna wada.\nZanim napiszę co to za wada, to najpierw chcę jeszcze podkreślić, że ten sposób wymaga nieco… odwagi. Odwagi do panowania nad swoim własnym internetowym biznesem. Ale może o tym za chwilę. Zapraszam najpierw na film.\nCo do tej odwagi to chodzi o to, że prowadząc strony na własnym hostingu musisz wziąć za nie pełną odpowiedzialność. Zarówno pod względem treści, jak i pod względem technicznym. To pierwsze było niby również przy pierwszym sposobie na strony internetowe. Ale jeżeli coś napisałeś nie tak, niezgodnie z regulaminem czy innymi ogólnie przyjętymi zasadami, to zawsze ktoś mógł ci skasować strony i sprawa załatwiona.\nTutaj dostawcy hostingu też może się zdarzyć, że nie spodoba się to o czym piszesz, ale raczej nie ma już takich ostrych obostrzeń. Poza tym, jeżeli nie spodobasz się jednemu dostawcy, zawsze możesz iść do innego. I to jest właśnie jedno z największych zalet posiadania stron internetowych na własnym hostingu. Kiedy korzystasz z serwisów w których strony tworzysz za pomocą jakiś kreatorów, to nijak tego nie możesz w razie czego przenieść.\nDlatego najlepsze są zawsze czyste strony HTML oraz w innym wykonywalnym kodzie, do którego masz pełen dostęp (np. PHP, Perl). A to możesz mieć tylko na własnym hostingu.\nOczywiście jeśli chcesz, to możesz to zlecić. Wcale nie musisz tego wszystkiego robić sam. Ale możesz. Choć to co jest robione jednorazowo, to warto w sumie zlecić.\nGeneralnie warto choć trochę poznać o co w tym wszystkim chodzi. Aby później jakiś informatyk nie wciskał ci kitu, że to “to się nie da”. Pamiętaj, że wszystko się da, tylko nie wiadomo kiedy :)\nTo może tyle… Ach, bym zapomniał, jeszcze wrócę do tej wady, o której pisałem na początku.\nNajwiększą wadą tego, że możesz tworzyć takie strony jakie ci się tylko wymarzą, jest to, że… trudno się zdecydować na coś. Bo im większy masz wybór, to tym dłużej myślisz. Więc jeżeli wpadniesz kiedyś w taką pułapkę, to wiesz co? Odpuść sobie.\nNa przykład z blogiem: weź najprostszy szablon i zacznij blogować. To jest najważniejsze! Nie wygląd, tylko treść. Nie jak to będzie wyglądać, ale co z tym zrobisz.\nJeszcze coś ci na koniec zdradzę. Wiesz co jest najważniejsze na stronie internetowej, żeby przyciągnąć na nią dużo ludzi (a chyba o to właśnie ci chodzi?)?\nNie wygląd, nie obrazki, nie wideo, ale… tekst. Więc bierz się do roboty i pisz o tym, na czym się znasz!\nAle najpierw załóż sobie najlepiej bloga. Najlepiej na WordPressie. A jak to zrobić dowiesz się już wkrótce, jak tylko wejdziesz na NatychmiastowaPomoc.pl\nPoprzedniNowy program Telewizji Internetowych Sprzedawców\nNastępnyZarabiaj jak Britney Spears na najnowszym albumie "Femme Fatale"\nJolanta\tdnia 18 marca 2011 o godz. 20:52\nMirku fantastyczne szkolenie i spora porcja wiedzy. Dziękuję bardzo za pomoc oraz naprawdę fachowe porady\nCoopernik\tdnia 24 marca 2011 o godz. 20:35\nMirku mimo że posiadam już sporą wiedzę na ten temat to z zainteresowaniem wysłuchałem drugiego z kolei wykładu na temat budowy stron internetowych. Przyznam że jakkolwiek otarłem się o różnego rodzaju programy typu to masz co widzisz to zainteresował mnie program potentata w branży softu. Zaraz też ściągnąłem go sobie i zabieram się za rozgryzienie go. Pozdrawiam\nDziś trzeci wtorek miesiąca. Tradycyjnie tego dnia jest program na żywo Telewizji Internetowych Sprzedawców. Dziś odbył się ostatni program w...


Dziergawki: Poncho - bluzka...\nPoncho - bluzka...\n... w odcieniach beżu i spokojnego turkusu powstała z potrzeby poszerzenia garderoby o te kolory. Wykonałam ją z włóczki Divy, którą otrzymałam kiedyś w podziękowaniu za testy włóczek od firmy Bafpol. Leżała sobie bidulka dwa lata, zanim wpadłam na ostateczny pomysł co z niej zrobić. Wiele prawdy jest w powiedzeniu: "Potrzeba matką wynalazku".\nZużyłam na nią dwa motki z pięciu, bo włóczka jest bardzo wydajna. To cienka, mocno skręcona 100% mikrofibra. Początkowym założeniem była forma poncho, zbudowana na bazie dwóch identycznych, połączonych ze sobą prostokątów.\nJa jednak lubię uniwersalność i modułowość w dzianinach, więc do gotowego poncho dodałam kokosowe guziki. Dzięki temu wdzianko można nosić na różne sposoby, wykorzystując do zapięcia dowolne dziurki z zastosowanego tu ściegu.\nWłóczka DIVA BATIK Alize (200g - rozmiar S),\nEtykiety: poncho - bluzki\nmade by ula 26 lipca 2017 14:54\nUwielbiam ten Twój projekt Reniu. Ponczo-bluzka wygląda świetnie!\nRenata Witkowska 26 lipca 2017 17:46\nCieszę się, dzięki Ula :)\nDzianinowe Studio 26 lipca 2017 14:55\nJak zwykle pomysłowo i jak zwykle pięknie. Pozdrawiam Reniu bardzo ciepło:-)\nBasia Nolberczak 26 lipca 2017 17:01\nŚwietny pomysł:) Można pewnie też wykorzystać jako szal:) pozdrawiam\nRenata Witkowska 26 lipca 2017 17:47\nHm... jako dziwny szal też pewnie dałoby się to jakoś założyć :) pozdrawiam\nAniks 26 lipca 2017 22:31\nCiekawy projekt i piękne kolory. Pozdrawiam :)\nRenata Witkowska 27 lipca 2017 07:15\nMej 27 lipca 2017 14:45\nWdzianko jest śliczne, ale zastanawiam się, jak z noszeniem Divy? Raz jeden popełniłam bluzkę z mikrofibry i obiecałam sobie, że ostatni, bo się w niej duszę po prostu. Diva kusi kolorami, ale boję się tego samego efektu.\nRenata Witkowska 27 lipca 2017 17:51\nTo moje pierwsze ubranie z Divy, więc nie wiem. Będę testować. Ścieg i fason powinny być przewiewne. Zobaczymy :)\nMaika Bezmetki 1 sierpnia 2017 13:57\nReniu, powiem Ci tak - zrobić ponczo to jedno, ale umieć je nosić to drugie. A Ty pięknie je dziergasz i potrafisz je cudownie zaprezentować :) Wyszło super! A włóczka mi znana, nawet miałam taki sam kolor :)\nAgnieszka P 3 sierpnia 2017 13:10\nDiva w Divie :):):)\nCiociu, zrobisz mi spódniczkę?...\nWena na zwiewne szale...\nProjekt: brązowy koc - część 2.


Szkoła w Krasnodarze będzie miała za patrona Feliksa Dzierżyńskiego. Decyzję podjęto jednogłośnie | TwojaHistoria.pl\nTwojaHistoria.pl > Historia powszechna > Historia Rosji > Szkoła w Krasnodarze będzie miała za patrona Feliksa Dzierżyńskiego. Decyzję podjęto jednogłośnie\n01.12.2017 | Autor:\nfot.RIA Novosti archive, image #6464 / RIA Novosti / CC-BY-SA 3.0 Feliks Dzierżyński, zwany Czerwonym Katem. Nowy patron szkoły w Krasnodarze (fot. RIA Novosti archive, image #6464 / RIA Novosti / CC-BY-SA 3.0)\nPodczas gdy w Polsce szaleje dekomunizacja wszystkiego, na południu Rosji przyjmuje jednogłośnie decyzję o nadaniu szkole imienia Feliksa Dzierżyńskiego. Jakie wzorce uczniowie placówki mają czerpać od zwierzchnika Czeka?\nLokalne władze jednogłośnie przyjęły decyzję o nadaniu szkole średniej nr 32 w Krasnodarze patrona w osobie Feliksa Dzierżyńskiego.\nPlacówka od lat ściśle współpracuje z Federalną Służbą Bezpieczeństwa. Jednak, jak podkreśla wicedyrektorka, nie to zaważyło na decyzji. Ważniejsze okazały się kontakty z weteranami FSB. W szkole znajduje się także wystawa poświęcona służbie w organach bezpieczeństwa, od czasów rewolucji, aż do współczesności.\nJuż we wrześniu, gdy szkoła świętowała 140. urodziny Feliksa Dzierżyńskiego pojawił się pomysł obrania go jako patrona. Teraz wprowadzono go w życie. W innych okolicznościach nad Wisłą wielu mogłoby docenić obranie przez rosyjską placówkę Polaka za patrona, jednak w przypadku tego konkretnego człowieka nie ma co na to liczyć.\nfot.domena publiczna Dzierżyński na pogrzebie Lenina. (fot. domena publiczna)\nFeliks Dzierżyński urodził się w polskiej rodzinie, na obecnej Białorusi. Po śmierci ojca nim i jego rodzeństwem opiekowała się matka, która, by zapewnić potomstwu edukację, przeniosła się z dziećmi do Wilna. W szkole Dzierżyński powtarzał jedną klasę przez problemy z językiem rosyjskim. To nie przeszkodziło mu później stać się jednym z twórców państwa radzieckiego.\nTo właśnie Feliks Dzierżyński zorganizował okryte złą sławą sowieckie organy bezpieczeństwa i z ich pomocą siał terror rewolucyjny. Przez swą brutalną działalność zyskał przydomki „Żelazny Feliks”, „Krwawy Feliks” i, w pełni zasłużony, „Czerwony Kat”. Ciekawe, które wzorce ma czerpać krasnodarska młodzież z jego życiorysu?\n„Czerwony kat” patronem? Szkoła średnia w Krasnodarze będzie nosić imię Dzierżyńskiego, tvp.info.\nW Rosji będzie szkoła imienia kata Dzierżyńskiego, niezależna.pl.\nIro napisał 03.12.2017 Odpowiedz\nA gdzie jest takowe miasto Krasnodarsk? Krasnodar to wiem, ale…..\nDex napisał 11.06.2018 Odpowiedz\nSzkoła im. Dzierżyńskiego w Rosji? E tam. Niech się pani przejedzie na Białoruś. Tam gdy młoda para bierze ślub to pierwsze co robi po wyjściu z kościoła to składa ślubną wiązankę pod pomnikiem Feliksa. To dopiero jazda.