PAŃSTWO HISTORIA IDEI - PDF\nPAŃSTWO HISTORIA IDEI\nDownload "PAŃSTWO HISTORIA IDEI"\n1 A C T A U N I V E R S I T A T I S L O D Z I E N S I S FOLIA GEOGRAPHICA SOCIO-OECONOMICA 10, 2009 PAŃSTWO HISTORIA IDEI Choć wielu wieszczyło mu upadek, państwo jako zjawisko polityczne, społeczne i gospodarcze ciągle istnieje. Pozostaje ono elementarnym przedmiotem zainteresowań wielu dyscyplin naukowych i to od początku ich istnienia. Zazwyczaj państwo opisuje się trzema cechami terytorium, organizacją polityczną i społeczeństwem. Szczególnie w Europie państwo utożsamia się z państwem narodowym ideą, zgodnie z którą każdy naród tworzy swoje własne państwo. Artykuł ma cel głównie dydaktyczny. Stanowi przegląd najważniejszych, ze względu na zakres zjawiska zdecydowanie nie wszystkich, teorii dotyczących państwa. Autorka starała się przedstawić koncepcje mieszczące się nie tylko w nurcie politologicznym, ale także z socjologii politycznej i oczywiście geografii politycznej. Zaczyna więc od Platona by skończyć na współczesnych geografach P. Taylorze i P. Coxie, nie zapominając o Polakach J. Barbagu i M. Sobczyńskim. Słowa kluczowe: państwo, historia idei, geografia polityczna 1. Wstęp Większość tekstów poświęconych omówieniu historii jakiejś idei rozpoczyna się od jej definicji. Gdy mowa o państwie, przeczytać można, że to najwyższa forma terytorialnej organizacji politycznej lub, że dany autor uważa je za podmiot działalności politycznej człowieka, który swymi korzeniami sięga starożytności. Wszystko to prawda. Wydaje się jednak, iż na początku takich rozważań należy chyba zwrócić szczególną uwagę na fakt, jak mocno my Europejczycy do idei państwa jesteśmy przywiązani. H. J. d e B l i j i O. P. M u l l e r (1992) twierdzą, że rozdrobnienie polityczne (i państwo narodowe) to jedna z cech dystynktywnych naszego regionu. Z państwem wiążą się inne pojęcia: obywatelstwo, suwerenność, rząd, naród, społeczeństwo, granice, terytorium. Prawo do obywatelstwa to jedno z podstawowych praw człowieka. W świetle przepisów nie można nie mieć narodowości i nie można być bezpaństwowcem. Bez wątpienia zainteresowania ideą państwa sięgają początków nauk geograficznych i początków nauki w ogóle (B a r b a g, 1987). Stały się one dominantą prac geografów politycznych. Choć\n2 4 analizy dotyczą różnych poziomów makro, mezo i mikro, to zawsze punktem odniesienia jest państwo jako podstawowy byt polityczny szeroko rozumianych narodów. Niestety niezwykle rzadko geografowie odwołują się do historii idei, koncentrując wysiłki na badaniach tego co współczesne. Dlatego też, szczególnie z punktu widzenia dydaktyki, celowe wydaje się przypomnienie rozwoju pojęcia państwo. Prezentowany artykuł to właśnie próba przedstawienia ewolucji tej idei. Jest rzeczą oczywistą, że w tak krótkim tekście nie da się streścić i przedyskutować dorobku kilkudziesięciu wieków nauki o państwie. Powinien on być zatem traktowany jedynie jako wstęp do dalszych poszukiwań i peregrynacji. 2. Starożytność i Średniowiecze W pracy Zarys geografii historycznej i politycznej cywilizacji J. B o h d a- n o w i c z i M. D z i ę c i e l s k i (1994) wskazują na Bliski Wschód jako miejsce powstania pierwszych struktur quasi-państwowych. Gospodarka neolityczna i pojawienie się na szeroką skalę rolnictwa i hodowli przyczyniły się do powstania klas społecznych i w efekcie do utworzenia grupy rządzącej. Było to mniej więcej na przełomie IV i III tys. p.n.e. Z. S k r o k (1986) opierając się na badaniach archeologicznych datę tę (stworzenia klas społecznych) przesuwa na VI tysiąclecie p.n.e. Jego zdaniem III tys. to okres, w którym aparat państwowy działa już niezwykle sprawnie. Wszystko po to, by zapewnić poprawne funkcjonowanie systemów irygacyjnych w Mezopotamii i dochody grupie rządzących. Pierwsze systematyczne badania zjawiska jakim było państwo pochodzą z okresu dużo późniejszego, bo z V w. p.n.e. i czasów miast-państw. P l a t o n (1994) pisał wtedy, że państwo tworzy się dlatego, że żaden człowiek nie jest samowystarczalny. Potrzeba zbiorowości, by wspólnie pomagając sobie jej członkowie mogli przetrwać. W państwie idealnym obywatele tworzą dwie grupy: lud dawców pensji i rządzących opiekunów. Relacje między tymi grupami określa prawo. W Państwie Platon mówił:...prawu nie na tym zależy, aby jakiś jeden rodzaj ludzi był osobliwie szczęśliwy; prawo zmierza do tego stanu dla całego państwa; harmonizując obywateli namową i przymusem, skłania ich do tego aby się ze sobą dzielili tym pożytkiem jaki każdy potrafi przynieść dla wspólnego dobra; prawo samo wytwarza takich ludzi w państwie nie na to, żeby potem pozwolić każdemu, niech sobie idzie, którędy sam zechce, ale na to żeby się nim posługiwać dla zjednoczenia państwa.\n3 Państwo historia idei 5 O powodzeniu państwa, zdaniem Platona, decydują również jego wielkość i położenie. Nie powinno być ono ani małe, ani pozornie wielkie, ale jakoś tak w sam raz (ibid.). Optymalna liczba ludności to Szczególnie zagrożona jest jedność państw dużych terytorialnie. Jeżeli chodzi zaś o położenie kraju, to ma ono zdaniem Greka wpływ na moralność i charakter obywateli. Życie w państwach nadmorskich jest jego zdaniem przyjemne i stwarza szerokie możliwości gospodarcze, lecz w efekcie prowadzi to do groszoróbstwa i chytrości (1994). Uczeń Platona, A r y s t o t e l e s (1964), widział w państwie wspólnotę najprzedniejszą ze wszystkich, która ma najważniejsze ze wszystkich zadanie. Odwrotnie niż u Platona, Arystoteles widział siłę państwa w wielości. Jedność jego zdaniem prowadzi do upadku. Człowiek ze swej natury jest stworzony do życia w takiej strukturze. Państwo powinno zatem być stawiane przed rodziną i przed samym sobą. Nie oznacza to podporządkowania, lecz współpracę. Państwo jako twór natury powinno całkowicie zaspokajać potrzeby obywateli. Nadzwyczaj istotne jest przy tym, że zdaniem Arystotelesa do stworzenia wspólnoty państwowej nie wystarczy konieczność zaspokojenia potrzeb gospodarczych lub wojennych. Musi być to wspólnota moralna. W Polityce... odnajdujemy również wskazówki co do wielkości i położenia państwa. Kraj winien być trudno dostępny dla nieprzyjaciół, a swoim swobodnie umożliwiać wyjście. Jeżeli nadto powiedziałem, że masa mieszkańców ma być taka, żeby ją łatwo objąć przeglądem (ibid.). Starożytnym Grekom zawdzięczamy również pierwsze rozważania nad ustrojem państwa. Jest to sposób rządzenia i sposób życia. U Platona mamy oligarchię, demokrację i dyktaturę. U Arystotelesa pojawiają się monarchia, arystokracja i politeja. Ich zwyrodniałe formy to odpowiednio: tyrania wszelkie korzyści są udziałem panującej jednostki, oligarchia uprzywilejowani są bogacze, demokracja beneficjantami są ubodzy. I Platon, i Arystoteles pisali o swojej rzeczywistości, czyli o polis często grupach kilku, a nawet kilkudziesięciu osad. Połączone politycznie osiągnęły prawie całkowitą samowystarczalność. Na Krecie takich związków powstało około 100. Najbardziej ekspansywną z nich była Sparta. K. P o p p e r (1993) posłużył się jej przykładem pisząc o społeczeństwie zamkniętym. Opiera się ono na związkach wręcz biologicznych, tj. pokrewieństwo i powinowactwo, wspólny tryb życia, wspólne uczestnictwo w codziennych obowiązkach oraz zabawach. Ma ono charakter plemienny. Nikt nie może kwestionować tu hierarchii społecznej. Problemy zaczynają się wraz z rozwojem żeglugi i handlu. Kontakty z innymi grupami, kulturami i własna przedsiębiorczość prowadzą do upadku społeczeństwa zamkniętego. Pojawia się społeczeństwo otwarte. Przykładem dla Poppera były Ateny, w których każdy obywatel cieszył się wolnością osobistą 1 Dokładnie chodzi o liczbę obywateli, liczba niewolników była znacznie wyższa.\n4 6 i mógł walczyć o poprawę swojego statusu społecznego. Po reformach Solona Ateny stały się państwem demokratycznym i o takim właśnie państwie pisał Arystoteles. Warto zwrócić uwagę, że choć każdy obywatel miał tam równe prawa, to nie każdy był obywatelem. Do tej grupy nie zaliczali się metojkowie czyli cudzoziemcy, niewolnicy i kobiety (K r a s o w s k i i inni, 1993). Państwa-miasta opisywał dwa wieki później również Cyceron. Pisząc o ustrojach ponownie wyróżnił on ich trzy podstawowe odmiany: królestwo rządy jednostki, optimatum rządy grupy i państwo ludowe rządy ludu. Możliwa była jednak czwarta odmiana. Kombinacja form podstawowych. Czynnikiem zwierzchnim miałby być monarcha. Kolejny stopień to grupa przedniejszych obywateli i wreszcie lud z pozostałą częścią uprawnień. Wszyscy (res populi) są w państwie (res publica) skupieni dzięki uznaniu wspólnego i tego samego prawa. Państwo jest tworzone dzięki wrodzonemu pędowi do życia zbiorowego (C i c e r o, 1960). Antyk to jednak nie tylko polis i civitas. To także wielkie monarchie. U szczytu swej potęgi Cesarstwo Rzymskie rozciągało się po Eufrat i Kaukaz, obejmowało Północną Afrykę i Egipt, na północy limes przebiegała Dunajem i Renem po Wyspy Brytyjskie (P o m i a n, 1992). To co zostawili Rzymianie, to nie tylko drogi, teatry i akwedukty, ale także dziedzictwo języka, widoczne na przykład w angielskim. Jak podkreśla K r a s o w s k i i inni (1993) te wielkoprzestrzenne organizmy były administracyjnie zintegrowane i oparte na centralizmie, biurokracji i hierarchii. Z drugiej strony, o czym pisze J. P o m i a n (1992), brak było jedności kulturowej. Południe zajmowali Rzymianie, północ barbarzyńcy. To właśnie ci ostatni na gruzach dawnego imperium wybudowali pierwsze nowożytne państwa. Początkowo opierały się one na wspólnotach plemiennych, lecz z upływem czasu stawały się monarchiami feudalnymi. Więzy krwi ustępowały więzom terytorialnym. W pierwszej połowie VI w. pod rządami Merowingów potęgę osiąga Królestwo Franków. Prawdziwy jego rozkwit następuje za panowania Karolingów. O tym okresie mówi się często jak o pierwszej próbie zjednoczenia Europy. Ogromną rolę w kształtowaniu państw feudalnych odegrało chrześcijaństwo. Ojcowie Kościoła mieli także swój wkład w rozwój wiedzy o państwie. Cycerona w swoim dziele O państwie Bożym... krytykował np. Św. Augustyn. Wątpił on w sprawiedliwe oparte na prawie państwo ziemskie. Twierdził, że zawsze rodzą się w nim konflikty, a gdy przedmiot pożądany nie starcza (...) społeczność najczęściej bywa podzielona. Nie zaś jak chciał C i c e r o (1960) zespolona przez uznanie tego samego prawa i przez pożytek wynikający ze wspólnego bytowania. Przeciwieństwem państwa ziemskiego jest Państwo Boże. W nim zapanuje prawdziwy pokój, a lud będzie rozumną gromadą zespoloną przez jedność w umiłowanych przez siebie sprawach. Nie ulega wątpliwości, że to we wczesnym chrześcijaństwie umacnia się pogląd, iż Bóg jest twórcą wszelkiej szczęśliwości i rozdaje królestwa ziemskie. Jak pisze Ś w. P a w e ł A p o s t o ł (1989): Każdy niech będzie poddany\n5 Państwo historia idei 7 władzom, sprawującym rządy nad nimi. Nie ma bowiem władzy, która by nie pochodziła od Boga, a te, które są zostały ustanowione przez Boga. W średniowieczu słabnie nieco różnica między tym co boskie i tym co ziemskie. Bóg ciągle jest najwyższy, a jego prawa najważniejsze. Pojawia się jednak pewna hierarchia: boskie naturalne ludzkie. Nie ma tu już opozycji: boskie ludzkie. Ś w. T o m a s z z A k w i n u (1984) uznaje istnienie sprawiedliwych rządów na ziemi. Są to republika, arystokracja i królestwo. Królestwo wydaje mu się najwłaściwszą formą. Okres średniowiecza zamyka D a n t e A l i g h i e r i (1979). W De Monarchia (O Monarchii) wskazał on na istotę rozdziału władzy świeckiej i kościelnej. Pisał, że tylko monarcha może poprowadzić ludzkość, ciągle jednak jego zdaniem władza pochodziła od Boga. 3. Odrodzenie Po wiekach średnich przyszło odrodzenie. Nastąpiło przejście od cywilizacji w przeważającym stopniu feudalnej i kościelnej w odniesieniu do swoich społecznych, politycznych i kulturalnych cech, zaś agrarnych w swoich ekonomicznych podstawach, do cywilizacji w przeważającym stopniu narodowej, miejskiej, świeckiej i laickiej, w której ekonomiczny punkt ciężkości przesunął się od rolnictwa do handlu i przemysłu, i której pierwotna gospodarka pieniężna rozwinęła się w kapitalizm (F e r g u s o n, 1966). W 1532 r. ukazał się Książę N. Machiavellego. Autor negował w nim naturalną genezę państwa. Wskazywał na władcę jako na głównego i absolutnego kreatora. Dzięki niemu państwo może istnieć. Wiedzie mu się tym lepiej im silniejszy jest władca (S z a c k i, 1981). Machiavelli brał czynny udział w polityce. Jego życie przypadło na okres znacznego rozdrobnienia Włoch. Florencja, w której mieszkał bardziej przypominała greckie polis, a właściwie rzymskie civitas, niż współczesne mu monarchie europejskie. Inaczej było w przypadku J. Bodina. Jego doświadczenia to doświadczenia obywatela scentralizowanej Francji. Państwo było dla niego zbiorem wielu gospodarstw rodzinnych. Nie istniało, dopóki nie istniała absolutna władza zdolna do stanowienia i egzekwowania praw. Każde prawo wydane przez monarchę było sprawiedliwe, o ile było zgodne z prawem Boga i natury. Moc prawa stanowiła wyraz suwerennej woli monarchy. Jemu też wszyscy winni byli posłuszeństwo (P i e n i ą ż e k, 1979). J. B o d i n (1958) pisał: Suwerenność jest absolutną i nieustającą władzą rzeczpospolitej (...) i (...) nie jest ograniczona ani co do władzy, ani co do zakresu, ani co do pewnego czasu. Jakość rządzenia zdaniem Bodina była determinowana geografią. Był bodaj pierwszym ponowożytnym antropogeografem. Jak pisze S. O t o k (1997)\n6 8 nazwisko Bodina na stałe wpisano do metodologii geografii politycznej. On również po raz pierwszy mówił o państwach narodowych. W opozycji do Bodina, apologety monarchii i absolutyzmu stali monachomachowie. W dziełach takich myślicieli jak: J. Althusius lub G. Buchman odnajdujemy definicje, w których państwo i władza są umową między ludem a władcą. Suwerenność więc w pewnym sensie rozciąga się na lud. Odrodzenie to także czas kiedy powstają takie dzieła jak Utopia T. Morea i Nowa Atlantyda F. Bacona. W pierwszym odnajdujemy wręcz geograficzne opisy wyimaginowanej wyspy. Miastami Utopii rządzą obieralni książęta. Prawa jest tam mało, a jednak wystarcza ono i służy tylko temu by wszystkim przypomnieć ich obowiązki (M o r e, 1954). Myśl polityczna XVII w. to także nazwiska takie jak Hobbes, Spinoza, Lock. Widać tu inną koncepcję prawa. Nie jest ono dziełem władcy. Istnieją prawa naturalne. T. H o b b e s (1954) pisał, że prawa natury to sprawiedliwość, słuszność, skromność, miłosierdzie. Problem w tym jednak, że ludzie nie są skłonni ich przestrzegać. Z natury człowieka wynikają wojny. Ludzie są dla siebie nawzajem niebezpieczni. Dlatego, by żyć w pokoju i korzystać z ochrony przed innymi ludźmi konieczne jest ustanowienie państwa. Jest to umowa, którą zawiera każdy z każdym i na mocy której wybrana osoba lub grupa egzekwować ma prawa. Zdaniem Hobbesa prawo, sprawiedliwość, własność są pochodną państwa, a ich znaczenie określa suweren wyposażony we władzę absolutną. Owa władza jest niezbywalna i niepodzielna. Gdy przestaje być absolutna doprowadza państwo do upadku. Tutaj bowiem nie jedność reprezentowanych, lecz jedność reprezentanta czyni tę wielość jedną osobą (ibid.). Nie wszyscy muszą wyrazić zgodę by być reprezentowanymi przez władcę. Państwo jest ustanowione, gdy wielość się godzi (ibid.). W Lewiatanie znajdujemy również normy prawne organizujące państwo. Można zatem zawrzeć tylko jedną umowę, czyli być obywatelem tylko jednego państwa. Lojalni muszą być i ludzie i suweren. Większość narzuca swoją wolę mniejszości. Suweren choćby nawet czynił nam krzywdę nie może być oskarżony, bowiem działa na nasze życzenie i z naszej woli. To on decyduje o środkach prowadzących do pokoju lub obrony. On ustala sposoby wykonywania prawa, z użyciem siły włącznie. Suweren ustala reguły i orzeka, skupia wszystkie władze (ibid.). T. Hobbes w swoich rozważaniach zwraca uwagę na język. Jest to przecież podstawa wszystkich umów. Bez niego bylibyśmy jak zwierzęta, niezdolni do stworzenia państwa, społeczeństwa i pokoju (O s t r o m, 1994). J. L o c k e (1991) nie kwestionował istnienia praw naturalnych. Jego zdaniem ludzie ze swej natury nie byli dla siebie wilkami, lecz istotami społecznymi. Pokój był stanem naturalnym. To co jego zdaniem powodowało konflikty to współczesny stan gospodarki. Dzięki zgodzie umowie mogło powstać społeczeństwo obywatelskie. Ono organizowało władzę i państwo. Tym razem jednak władza nie miała atrybutów absolutyzmu. Gdy nie spełniała oczekiwań mogła zostać zmieniona. Locke rozróżniał władzę\n7 Państwo historia idei 9 ustawodawczą i wykonawczą. Legislatywa gwarantowała zachowanie społeczeństwa. Była najwyższą władzą wspólnoty, której wszyscy musieli się podporządkować. Legislatywa nie mogła przyznać sobie władzy wykonawczej, nie mogła też pozbawić nikogo jego własności. Tworzenie prawa było zadaniem niezbywal-nym. Egzekucja, co wydaje się oczywiste, należała do władzy wykonawczej. Wszystko co dotyczyło spraw zewnętrznych było domeną władzy federatywnej. Można więc powiedzieć, że Locke złamał zasady absolutyzmu w imię jednostki i jej własności. Człowiek był dla niego suwerenem i człowiek sam wyrażał zgodę na ograniczenie własnej wolności. 4. Oświecenie Bez wątpienia to właśnie prace Hobbesa i Locke'a dały początek współczesnym badaniom pojęć: prawo, demokracja, państwo. Nie ma chyba dzisiaj pozycji omawiającej doktryny suwerenności, w której nie cytowano by tych dwóch autorów. Równie istotne okazały się dokonania pisarzy oświeceniowych. Geografom najbliższy, ze względu na swój determinizm, wydaje się być Charles Louis de Secondat Montesquieu. W O duchu praw (1957) pisał: Rozmaite potrzeby stworzyły w rozmaitych klimatach rozmaite sposoby życia: te zaś stworzyły rozmaite sposoby praw i dalej: Żyzność gleb w danym kraju wprowadza w naturalny sposób zawisłość. Ludność wiejska, która stanowi główną część ludu, nie jest tak zazdrosna o swą wolność; (...). Monteskiusz nie tylko w klimacie i glebach dostrzegał czynniki kształtujące prawa, ale także w wielkości kraju, jego położeniu i cechach społeczeństwa. Prawa powinny być dostrojone do fizycznych warunków kraju; do klimatu zimnego, skwarnego lub umiarkowanego; do właściwości gruntu, do położenia, wielkości kraju; do rodzaju życia ludów rolniczych, myśliwskich lub pasterskich. Powinny się naginać do stopnia wolności, jaką dany ustrój może znieść; do religii mieszkańców, do ich skłonności, bogactw, liczby; do ich handlu, obyczajów nawyków (ibid.). Należy przypomnieć, że i inni myśliciele oświecenia, np. Wolter, zwracali uwagę na elementy tj.: klimat, ludzkie instynkty, ustrój polityczny, które determinują życie narodów (S z a c k i, 1981). Wróćmy jednak do elementarnych założeń systemu Monteskiusza. Otóż przypisywał on kluczowe znaczenie tytułowemu duchowi praw. Jest to cecha każdego narodu i to na niej powinny opierać się prawa polityczne i cywilne. Również rządy: republikański, monarchiczny i despotyczny to pochodna ducha praw. Ta systematyka rządów nie jest wcale kopią wcześniejszych, arystotelesowej czy platońskiej, ale nowatorskim podejściem do relacji władza społeczeństwo. W odróżnieniu od Hobbesa uważał on, że władza nie może znajdować się w opozycji do ludu.\n8 10 Należało jego zdaniem ustalić zasady wyłaniania władzy. W systemie demokratycznym proponował losowanie, w arystokratycznym głosowanie. Monteskiusz zdefiniował trzy rodzaje władzy: 1) prawodawczą stanowienie i nowelizacja prawa, 2) wykonawczą rzeczy należących do praw narodów realizuje to co dzisiaj nazwalibyśmy polityką obronną i zagraniczną, 3) wykonawczą rzeczy należących do prawa cywilnego władza sądownicza. Wolnością polityczną obywatela nazywał Francuz spokój ducha wynikający z przeświadczenia o własnym bezpieczeństwie. Nie można mówić o nim gdy władza sądownicza nie jest oddzielona od prawodawczej. Monteskiusza śmiało można nazwać prekursorem myśli federalistycznej. Jego zdaniem problemy wynikające z nieodpowiedniej wielkości kraju może rozwiązać konfederacja państw. Połączenie małych zagrożonych przez większe jednostki republik dałoby im odpowiednią siłę i pozwoliło na zachowanie własnych cech i zalet (1957). Kolejnym krokiem w rozważaniach nad państwem, a szczególnie nad jednym z jego ustrojów demokracją jest dzieło Jeana-Jacquesa Rousseau Umowa społeczna (1965). Wbrew tytułowi nie była to analiza prawna, lecz dyskurs wręcz z pogranicza antropologii kulturowej i socjologii (L é v i - - S t r a u s s, 2001). Kontrakt społeczny zdaniem autora miał zapewnić obronę i ochronę każdego członka wspólnoty i jego dóbr. W taki jednak sposób, że każdy łącząc się ze wszystkimi słuchałby tylko siebie i pozostawał wolny jak przedtem (R o u s s e a u, 1965). A więc nie trzeba już, jak u Hobbesa lub Locke a, zrzekać się swojej suwerenności. Obywatel jest wolnym i niezależnym człowiekiem. Współczesny nam filozof J. H a b e r m a s (1993) twierdzi, że koncepcja obywatelstwa rozwinęła się właśnie z pojęcia samostanowienia Rousseau. Pod jej wpływem suwerenność ludu stała się jednym z pryncypiów pierwszych konstytucji: w Stanach Zjednoczonych, Polsce i Francji. Niemieckie oświecenie związane jest przede wszystkim z nazwiskiem Immanuela Kanta. Wniósł on ogromny wkład w rozwój filozofii, politologii, socjologii, ale i geografii. Łącząc ją z historią wyraźnie zaznaczał jej przestrzenne zainteresowania. W dorobku Kanta nie brak także komentarzy dotyczących pojęcia państwa. Definicję odnajdujemy w rozprawie: Co to jest oświecenie? (1995). Pisał tam, że przez państwo rozumie systematyczne powiązanie różnych rozumnych istot przez wspólne prawa. Człowiek jest obywatelem, gdy pełni funkcje prawodawcze i sam prawom podlega. Rozwiązanie problemu jednostki z podporządkowaniem się prawu Kant znalazł w przyrodzie. To ona zmusza nas do stworzenia społeczeństwa obywatelskiego powszechnie rządzącego się prawem. Jednocześnie Kant nie widział możliwości dokonania tego bez wcześniejszego uporządkowania stosunków zewnętrznych. Konflikty i wojny nie pozwalają skupić się na budowie społeczeństwa prawa. U Kanta naród tworzy państwo w obawie przed napaścią innego narodu. Przyroda z jednej strony narody te rozdziela, z drugiej zaś łączy. Siłą sprawczą\n9 Państwo historia idei 11 jest duch handlu. Moc pieniędzy okazuje się najbardziej niezawodna w walce o pokój. Czyż nie takie idee legły u podstaw EWG? 5. Od Kanta do współczesności Jak już wcześniej podkreślano rozważania nad istotą państwa i władzy nigdy nie były oderwane od bieżących wydarzeń i sytuacji politycznej. Arystoteles i Platon to greckie polis, Cyceron res publica i obywatele Rzymu, a za limes barbarzyńcy. Średniowiecze to społeczeństwo głównie chrześcijańskie i państwo feudalne. W odrodzeniu i później w oświeceniu pojawia się kapitalizm i państwo burżuazyjne. W 1789 r. zaś wybuchła Rewolucja Francuska i rozpoczęła się era państw narodowych i dojrzałego kapitalizmu. Rewolucja Francuska to także cezura wyznaczająca zmianę definicji pojęcia społeczeństwo obywatelskie. Do czasów Kanta societas civilis i państwo to nierozerwalna całość (R i e d e l, 1969) (za Böckenförde, 1994). Po 1789 r. państwo i społeczeństwo rozdzielają się. Ten rozdział zdaniem E. W. B ö c k e n f ö r d e a (1994) owocuje wolnością indywidualną i społeczeństwem liberalnym. Źródłem, z którego czerpie Europa i Świat jest Deklaracja Praw Człowieka i Obywatela. Państwo zmienia się tu z monarchii w scentralizowany organizm, zaopatrzony w suwerenną władzę, prawo i obywateli wobec niego i władzy równych. Ma ono także swoich urzędników, podatki i podział administracyjny. Wszystko zaś nie opiera się na tradycji i religijnych dogmatach, lecz na ludzkim rozumie. Podstawowe i niezbywalne prawa człowieka to: równość wobec prawa, wolność, ochrona własności. Państwo tworzą jednostki. To na ich umowie się ono opiera. Dla nowego społeczeństwa obywatelskiego państwo nie jest celem, lecz środkiem do wolności (Deklaracja...). Jak sugeruje J. S z a c k i (1997) we wstępie do książki Ani książę ani kupiec: obywatel około roku 1800 miała miejsce rewolucja semantyczna, w efekcie której społeczeństwo polityczne państwowe stało się swoim dotychczasowym antonimem. W tym samym momencie rodzi się państwo narodowe. Suwerenem jest lud. Ojczyzna zaś to nie tylko kraj, ale i wszyscy jego mieszkańcy. M. H o r s m a n i A. M a r s h a l l (1994) uważają, że naród był paktem między nowym suwerenem a państwem. Obrona ojczyzny to obrona prawa do samostanowienia narodu. Naród stał się legitymacją państw, a chwilami legitymacją absolutną. Jednym z klasycznych dziś dzieł komentujących wydarzenia 1789 r. są Rozważania o Rewolucji we Francji E. B u r k e a (1994). Ten ojciec współczesnego konserwatyzmu odnosił się krytycznie do tego co zaszło. Rewolucjonistom zarzucał fałszywe wizje prawa i zniweczenie dotychczasowych osiągnięć społecznych. Konserwatyści wątpili w możliwość\n10 12 wprowadzenia w życie tego co było zawarte w Deklaracji Praw Człowieka i Obywatela. Oświeceniowych filozofów i społeczników uważali za utopistów. Pod koniec XVIII w. zmiany zaszły nie tylko w Europie. Po drugiej stronie Atlantyku powstawała właśnie nowa republika konstytucyjna o charakterze federalnym Stany Zjednoczone. Federaliści słowami J. A d a m s a (1977) zakładali podział władzy na ustawodawczą, wykonawczą i sądowniczą. A. Hamilton na wzór Monteskiusza, budował federację z samodzielnych republik. Ograniczony rząd narodowy sprawuje prerogatywy władzy w odniesieniu do podległego mu obszaru jednocześnie z ograniczonymi rządami stanowymi, które sprawują niezależną władzę rządową na swoich terenach. Stany z kolei, mogą posiadać ograniczone prerogatywy w odniesieniu do lokalnych ośrodków władzy w odniesieniu do spraw lokalnych (O s t r o m, 1994). Doświadczenia francuskie i amerykańskie omawiał Alexis de Tocqueville. W monografii O demokracji w Ameryce (1996) jasno określił swój deterministyczny punkt widzenia. Jak jego oświeceniowi poprzednicy zwrócił uwagę, że oprócz warunków naturalnych, historia, tradycje i obyczaje decydują o powodzeniu społeczeństwa. Samo społeczeństwo to nie tylko grupa połączona jakąś umową. Społeczeństwo to rodzaj wspólnoty duchowej. W Ameryce zachwycała go suwerenność ludu, która była ani ukryta, ani tylko formalna (ibid.). Obserwując struktury państwa: gminy, hrabstwa, stany, Tocqueville wysunął tezę o dwóch rodzajach centralizacji: rządowej i administracyjnej. Bez pierwszej nie może istnieć i rozwijać się naród, druga jest często tylko powodem niepowodzeń. Gmatwanina kompetencji, różnorodność lokalnych praw, brak rozdziału władz to we Francji dziedzictwo dawnych czasów (T o c q u e v i l l e, 1994). Stąd postulat decentralizacji, warunek sprawnego działania demokracji. Instytucje lokalne są potrzebne w każdym społeczeństwie. Demokracja z kolei rozwija indywidualizm. Uczucie (...), które sprawia, że każdy obywatel izoluje się od zbiorowości i trzyma się na uboczu wraz ze swą rodziną i przyjaciółmi. Stwarzając sobie w ten sposób na własny użytek swoje małe społeczeństwo pozostawia wielkie społeczeństwo jego własnym losom (T o c q u e v i l l e, 1996). Gdyby do tej definicji dołożyć kontekst społeczny to chyba można mówić o prywatnej ojczyźnie. Już wcześniej zaznaczono, że Rewolucja Francuska to także okres wzrostu zainteresowania pojęciem narodu. Do tej pory słowa naród, plemię, narodowość, lud używane dla określenia różnych wspólnot etnicznych same miały bogatą przeszłość historyczną: nie zostały wymyślone przez uczonych, lecz żyły przez tysiące lat w ustach ludzi nie szukających precyzji terminologicznej (Z i e n t a r a, 1985). Dla Rzymian natio, gens, populus były synonimami ludów dezorganizowanych politycznie. W późniejszych epokach naród zlewał się z civitas. Kant pisał: Te zbiorowiska, które zjednoczone przez wspólne pochodzenie uznają się za obywatelską całość, nazywa się narodem (H a b e r m a s, 1993). W 1774 r. w kilka lat po ukazaniu się Ducha praw\n11 Państwo historia idei 13 Monteskiusza powstaje herderowski termin Volksgeist, czyli duch narodu. Ten duch wynika z: klimatu, religii, prawa, zasad postępowania, przykładu rzeczy minionych, obyczajów i sposobu bycia (H e r d e r, 1962). Autor terminu Joachim Gottfried Herder główne znaczenie przypisywał jednak przede wszystkim językowi. Był to dla tego niemieckiego romantyka środek poznania kultury. Jak pisał z językiem rodzice przekazują dziecku całą duszę, cały sposób myślenia (ibid.). Język i narządy mowy zdaniem Herdera kształtowane są przez klimat, powietrze i wodę, pożywienie i napoje. Język jest cechą dystynktywną najważniejszej ze wspólnot narodu. Jeśli zaś chodzi o państwo to najnaturalniejszym państwem jest takie państwo, które stanowi jeden lud o jednym narodowym charakterze (ibid.). Lud jest dzięki swej wspólnocie w języku i kulturze trwalszy niż rządy i władze. Spostrzeżenia Herdera i innych badaczy tego okresu, np. Humbolta, zaowocowały nieco później teorią determinizmu językowego opisaną przez Edwarda Sapira i Benjamina Lee Whorfa. Jest to również moment, w którym rodzi się nacjonalizm. W 1807 r. Johan Fichte w Przemówieniach do narodu niemieckiego pisał, że ten kto mówi po niemiecku ma zawsze przewagę nad obcokrajowcem. W pełni go rozumie, nawet lepiej niż on sam siebie (C r y s t a l, 1997). Fichte i inny niemiecki pisarz polityczny Ernst Moritz Arndt na kryteriach językowych oparli granice państwa. Nie miały one nic wspólnego z granicami etnicznymi. Granica Niemiec przebiegać miała na linii: Dunkierka, Lille, Charlemont, Metz, Blamont, Bazylea, dalej wzdłuż Alp, Bugiem i na Półwysep Skandynawski. Do narodu niemieckiego zostali włączeni: Węgrzy, Czesi, Polacy, Belgowie, Skandynawowie i oczywiście Austriacy. Fichte argumentował, że państwo powinno być samowystarczalne i do tego zadania należy dopasować jego obszar (M a r s z a ł e k, 1996). Naturalnie tego typu idee nie były jedynie niemiecką specjalnością. Podobne hasła można odnaleźć w piśmiennictwie francuskim, hiszpańskim, angielskim. Thomas Macaulay nie miał wątpliwości, że to właśnie angielski góruje nad innymi językami zachodnimi (C r y s t a l, 1997). Koniec XVIII i początek XIX w. były także okresem rozkwitu myśli liberalnej. Oczywiście korzenie liberalizmu sięgają głębiej. J. G r a y (1994) wskazuje na podobne wątki już w dziełach sofistów. W Mowie pogrzebowej Peryklesa doszukać się można pierwszych założeń tego nurtu. Czasy nowożytne to przede wszystkim Hobbes. Jeśli przyjąć, że liberalizm to doktryna uznająca prawa a nie obowiązki człowieka za podstawowy fakt polityczny i która państwu powierza obronę tych praw to zdaniem L. S t r a u s s a (1965) (za Gray, 1994) właśnie Hobbes jest liberałem. Są nimi także Spinoza i Locke. Liberalizm Locke a ujawnia się głównie w założeniach jego społeczeństwa obywatelskiego. W nim wszyscy są wolni i równi wobec prawa, mają zagwarantowaną własność osobistą. Elementy teorii liberalnej w oświeceniu odnajdujemy m.in. u Monteskiusza, Condorseta, Humea, Woltera, Constanta. Ten ostatni pisał: Wolność jest prawem każdego człowieka do podlegania przepisom prawa,\n12 14 prawem do tego, aby nie być aresztowanym, sądzonym, uśmierconym czy też w żaden inny sposób prześladowanym z powodu kaprysu jednej lub wielu jednostek. Jest to prawo każdego do wyrażania własnych opinii, rozwijania własnych umiejętności, swobodnego poruszania się i do stowarzyszania się z innymi. Jest to wreszcie prawo każdego do wpływu na zarządzanie państwem, albo przez obieranie wszystkich lub niektórych jego urzędników, albo przez doradzanie, żądania i petycje, które władza w większym lub w mniejszym stopniu zobligowana jest brać pod uwagę (G r a y, 1994). Jak słusznie zauważa Gray, Constant wskazywał na podstawową dla klasycznego liberalizmu zasadę, że wolność jednostki i powszechna demokracja mogą, lecz nie muszą być ze sobą związane. Do podobnych wniosków doszedł Tocqueville. Przedstawiona wcześniej definicja indywidualizmu pasuje tu przecież znakomicie. Wkład amerykański do doktryny liberalnej to Federalista autorstwa Jeffersona, Hamiltona i Madisona. Największe jednak osiągnięcie tego okresu to rozprawa Adama Smitha Badania nad naturą i przyczynami bogactwa narodów z 1776 r. Smith twierdził, że dzięki ludzkiemu dążeniu do własnych korzyści, wolnemu rynkowi można osiągnąć wspólne dobro (J a r y, J a r y, 1995). Gray wskazuje na trzy elementy wywodu Smitha, które przejęli liberałowie. Pierwsza rzecz to założenie, że społeczeństwo ludzkie rozwija się przez ciąg wyraźnych stadiów, epok czy systemów, uwieńczonych ekonomicznym systemem wolnego rynku. (...) Po drugie Smith przyznaje (...), że zmiany w systemie ekonomicznym dokonują się wraz ze zmianami w strukturze politycznej, a więc że system wolności ekonomicznej znajduje swój naturalny odpowiednik w porządku konstytucyjnym, w którym zagwarantowane są wolności obywatelskie i polityczne. Wreszcie system Smitha jest otwarcie indywidualistyczny. Instytucje społeczne są w nim pojmowane jako efekt działania jednostek (...) (1994). Tak jak w wielu innych kwestiach dotyczących państwa, polityki i społeczeństwa, tak i w przypadku myśli liberalnej Rewolucja Francuska przyniosła nowy impuls. Do najwybitniejszych prac tego okresu należy esej O wolności Johna Stuarta Mili. Mili mówił o swobodach, które należą się człowiekowi. Większość z nich współczesnym Europejczykom wydają się oczywiste. Listę otwiera żądanie wolności sumienia (...); wolności myśli i uczucia; absolutnej swobody opinii i osądu we wszystkich przedmiotach dalej Mili żądał swobody gustów i zajęć; działania jak nam się podoba, pod warunkiem ponoszenia konsekwencji, jakie mogą nastąpić, bez żadnej przeszkody ze strony naszych bliźnich, dopóki nasze czyny im nie szkodzą choćby nawet uważali nasze postępowanie za głupie, przewrotne lub niesłuszne. (...) z tak pojętej swobody wynika swoboda do zrzeszania się jednostek, swoboda łączenia się w każdym celu nie przynoszącym szkody innym (...) (1959). W dobie rewolucji politycznej i przemysłowej odpowiedzią na liberalizm był socjalizm. Podstawowe jego zasady to: skupienie się na kwestii socjalnej,\n13 Państwo historia idei 15 założenie, że jej rozwiązanie wymaga nowego ładu społecznego opartego na współpracy zrzeszaniu, nie zaś na konkurencji i walce oraz odrzucenie lub odsunięcie na dalszy plan środków czysto politycznych i skupienie uwagi na organizacji wytwórczości i podziale dóbr centralizacja. Głównymi przedstawicielami nurtu byli: Robert Owen, Claude Henri Saint-Simon i Charls Fourier. Z punktu widzenia teorii państwa istotny jest punkt dotyczący zrzeszeń. Ważna jest też idea centralizacji (S z a c k i, 1981). Początek wieku XIX przyniósł nie tylko nowe prądy filozoficzne, czy może raczej krystalizację i ewolucję starych, ale przyniósł także zmiany na mapie politycznej Europy. Rodzące się nacjonalizmy i umacniające państwa narodowe potrzebowały swoich apologetów. Jednym z nich był Georg Wilhelm Fridrich Hegel. Błędem byłoby naturalnie twierdzenie, iż teoria państwa to jedyny dorobek tego wspaniałego uczonego. Tak naprawdę jest on przecież twórcą całego systemu filozoficznego. Wynika z niego, w dużym uproszczeniu, że świat społeczny składa się z szeregu idei podlegających duchowi absolutnemu. Dzięki dialektycznemu ruchowi idei przez czas tego ducha odnajdujemy w historii. Innymi słowy mamy do czynienia z pewną drogą, rozwojem zjawisk i procesów w czasie. Wszystko powinno zakończyć się ostateczną syntezą. Jej efektem w sferze politycznej i społecznej były dla Hegla współczesne mu Prusy. Urzeczywistnieniem idei filozoficznych stała się zatem forma historyczna: państwo i społeczeństwo (M a r c u s e, 1966). Ten związek, państwo i społeczeństwo, jest zresztą nieunikniony. Państwo jest abstraktem, który swoją realność posiada w obywatelach (H e g e l, 1958). To obywatele są więc państwem. Państwo ze swoimi legislacją i instytucjami to prawa jednostek żyjących w nich. Wszystko co ma wymiar fizyczny ziemia i przyroda, to ojczyzna narodu. Jego pamięć to historia i kultura. Duch narodu jest określony. Hegel sugeruje, że rozwija się w czasie. Rozwija się też państwo. Właśnie dlatego trudno jest mówić o jednym dobrym dla wszystkich ustroju. Nigdy zresztą nie jest to kwestia wyboru, lecz pochodna czynników tj. religia, sztuka, filozofia, położenie geograficzne, znaczenie w świecie (ibid.). Hegel przeciwstawia państwo społeczeństwu obywatelskiemu. Postuluje pewien dualizm jesteśmy jednocześnie członkami klasy społecznej i obywatelami. To co pisał Hegel o wolności stało w opozycji z założeniami liberałów. Uważał on bowiem, że należy zapewnić człowiekowi wszelkie środki do samorealizacji czyli wolności indywidualnej to ukłon w stronę państwa opiekuńczego. Trudno przecenić znaczenie tych koncepcji. Jak pisze J. S z a c- k i (1981) Hegel zaproponował rozwiązania, które stały się paradygmatami filozofii społecznej na następne dziesięciolecia. Prace Hegla wywarły ogromny wpływ m.in. na Karolu Marksie. Choć w naszej części Europy nazwisko to ciągle budzi mieszane uczucia to podkreślić należy, iż obok E. Durkheima i M. Webera to jeden z największych klasyków socjologii. Marks wraz z Leninem pisząc o teorii państwa odwołali się do historyzmu. Ich wywody opierały się na analizie wydarzeń historycznych,\n14 16 a badania prowadzili zgodnie z metodologią dyscypliny (historii). Do dokonań innych socjalistów, np. Owena czy Saint-Simona, odnosili się raczej krytycznie. Wczesne prace Marksa to polemika z Heglem. Zgadza się on (Marks) z tezą, że społeczeństwo obywatelskie to osiągnięcie współczesnego świata. Krytycznie pisze o heglowskiej koncepcji państwa, które dzięki biurokracji może wytworzyć więź społeczną. Zdaniem Marksa państwo wyalienowało się od społeczeństwa. Kontroluje, nadzoruje i reguluje wszelkie przejawy życia społecznego obywateli. Państwo jest wszechobecnym pasożytem i wytworem burżuazji. Dzieje ludzkości to dzieje przymusu i opresji. Począwszy od wspólnoty pierwotnej przez państwo feudalne do parlamentarnego istnieją uciskający i uciskani. Ten porządek może zniszczyć jedynie rewolucja proletariacka, a ostatnią najdoskonalszą formą ustroju będzie dyktatura owego proletariatu. Marksiści stosunkowo niewiele miejsca poświęcali kwestii narodowej. Koniec XIX i początek XX w. to jednak moment pojawienia się w Europie państw narodowych 2. W tym czasie pojawiają się prace Nietzschego i M. Webera. Weberowska definicja państwa należy do bodaj najczęściej cytowanych współcześnie. Weber pisał, że państwo to społeczne działanie, które ma monopol na prawomocne użycie siły. Weber był nacjonalistą. Nietzsche opowiadał się przeciwko szaleństwu etnocentryzmu i za jednością Europy (M a r s z a ł e k, 1996). Jego nazwisko kojarzone jest jednak z ideologią nazistowskich Niemiec. W pewnym sensie podobną rolę odegrał F. Ratzel znany z deterministycznych koncepcji państwa. Twórczość Ratzla wraz z pracami Rudolpha Kjellena i Karla Haushofera, dały naukowe podstawy dla działań faszystowskich Niemiec. Państwo dla Ratzla było jak organizm biologiczny. Przechodziło różne stadia rozwoju i potrzebowało przestrzeni do życia. Naród powinien być tak wychowany by przechodził od obszarów mniejszych do większych. W tym, co głosił Ratzel wyraźny jest wpływ filozofii hegliańskiej. Mamy tu państwo jako wspólnotę opartą na transcendentnej więzi duchowej, dzięki której i przez którą dochodzi się do organicznej jedności. Takie biologiczne podejście do państwa odnaleźć można także w pracach polskich geografów. J. Loth w Zarysie geografii politycznej z 1925 r. pisał o państwie jako o formie biologicznej, zakładał jednak, że jest to twór prosty, a jedynym czynnikiem stałym jest terytorium. Oprócz teorii Ratzla dla geografów politycznych niezwykle ważna jest teoria R. H a r t s h o r n e a (1940). Uważał on, że każde państwo, aby sprawnie funkcjonować, musi przekonać ludność, iż istnieje jakiś raison d'etre, legitymacja państwa, czyli coś, co zapewnia lojalność obywateli. W każdym 2 C h. T i l l y (1997) początek państw narodowych w Europie zachodniej wyznacza początek XVI w. Inna data to 1648 r. i Pokój Westfalski (wyznaczenie granic o charakterze linearnym).\n15 Państwo historia idei 17 państwie istnieją siły odśrodkowe, zagrażające jego spójności i siły dośrodkowe, tę spójność umacniające. Hartshorne pisał: Fakt, że państwo ma nazwę i rząd, i że w międzynarodowych traktatach uznano jego obszar i granice wszystko to nie tworzy państwa. Aby to osiągnąć trzeba uruchomić siły dośrodkowe, które połączą regiony kraju, mimo ciążeń odśrodkowych. Na poziomie podstawowym taką siłą dośrodkową jest lojalność. 6. Zakończenie Wydaje się, że w definicjach państwa, niezależnie od czasu w jakim powstawały i prądów filozoficznych pod wpływem jakich byli ich autorzy, zawsze pojawiają się trzy niezmienne elementy. Są to: terytorium, prawo lub rząd i ludność. Państwo to wyznaczone granicami terytorium, na którym obowiązuje swoiste (wyjątkowe) prawo, i którego obywatele wobec tego prawa są posłuszni, tym samym deklarując lojalność wobec państwa. Domeną suwerennego państwa jest tworzenie i egzekucja prawa na swoim obszarze. W pracy G. Jellinka Ogólna nauka o państwie czytamy, że państwo to terytorium, ludność i władza. Państwo oznacza celowy związek, wyraz solidarnych interesów (K o s t r u b i e c, 2002). Na zakończenie jasno i wyraźnie przypomnieć należy o dorobku geografii politycznej. Tak jak już na wstępie zaznaczono ze względu na specyfikę dyscypliny badacze rzadko odwołują się do historii idei prowadząc głównie dyskurs na poziomie operacyjno-funkcjonalnym (por. np. S o b c z y ń s k i, 2006; K o t e r, 1993). Nie oznacza to braku refleksji nad definicjami czy terminologią. Chyba w każdym podręczniku do geografii politycznej osobny rozdział lub podrozdział poświęcony jest państwu. Integralną częścią takich rozważań jest zawsze terytorialność (por. O t o k, 1997; T a y l o r, F l i n t, 2000; C o x, 2002; R y k i e l, 2006; B l a c k s e l l, 2008). LITERATURA A d a m s J., 1977, Myśli o rządzie, [w:] Wizje Stanów Zjednoczonych w pismach Ojców Założycieli, red. W. Osiatyński, PIW, Warszawa. A r y s t o t e l e s, 1964, Polityka z dodaniem pseudo-arystotelesowej ekonomiki, PWN, Warszawa. A u g u s t y n Ś w., 1977, O państwie bożym. Przeciw poganom ksiąg XXII, Wyd. PAX, Warszawa. B a r b a g J., 1987, Geografia polityczna ogólna, PWN, Warszawa. B l a c k s e l l M., 2008, Geografia polityczna, PWN, Warszawa.\n16 18 B o d i n J., 1958, Sześć ksiąg o Rzeczpospolitej, PWN, Warszawa. B o h d a n o w i c z J., D z i ę c i e l s k i M., 1994, Zarys geografii historycznej i politycznej cywilizacji, Wyd. UG, Gdańsk. B ö c k e n f ö r d e E. W., 1994, Idee ładu społecznego i politycznego w Rewolucji Francuskiej, [w:] Europa i społeczeństwo obywatelskie. Rozmowy w Castel Gandolfo, red. K. Michalski, Społeczny Instytut Wydawniczy Znak, Kraków i Fundacja im. Stefana Batorego, Warszawa. B u r k e E., 1994, Rozważania o Rewolucji we Francji, Społeczny Instytut Wydawniczy Znak, Kraków i Fundacja im. Stefana Batorego, Warszawa. C i c e r o M. T., 1960, Pisma filozoficzne, PWN, Warszawa, [w:] Historia idei politycznych. Wybór tekstów, oprac. S. Filipowicz, A. Mielczarek, K. Pieliński, M. Tański, 1998, Wyd. Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa. C o x K. R., 2002, Political Geography, Blackwell, Oxford. C r y s t a l D., 1997, The Cambridge Encyclopaedia of Language, Cambridge University Press, Cambridge. D a n t e A., 1979, De Monarchia, Macmillan, London. d e B l i j H. J., M u l l e r O. P., 1992, Geography, regions and concepts, John Wiley&Sons. Deklaracja Praw Człowieka (Universal Declaration of Human Rights) przyjęta , The Patrin Web Journal, zrodlo32.pdf. ( ). F e r g u s o n A., 1966, An essay on the history of civil society, Edinburgh. G r a y J., 1994, Liberalizm, Wyd. Znak, Kraków i Fundacja im. Stefana Batorego, Warszawa. H a b e r m a s, 1993, Obywatelstwo a tożsamość narodowa, Wyd. EFiS PAN, Warszawa. H a r t s h o r n e R., 1940, The concepts of Raison d Etre and Maturiy of states: ilustrated form of the mid-danube area, [w:] A.A.A.G., vol. 30. H e g e l F., 1958, Wykłady z filozofii dziejów, PWN, Warszawa. H e r d e r J. G., 1962, Myśli o filozofii dziejów, PWN, Warszawa. H o b b e s T., 1954, Lewiatan, PWN, Warszawa. H o r s m a n M., M a r s h a l l A., 1994, After the Nation-State, Harper-Collins, London. J a r y D., J a r y J., 1995, Collins dictionary of sociology, Collins, Glasgow. K a n t I., 1995, Co to jest Oświecenie?, [w:] Przypuszczalny początek ludzkiej historii, Corner, Toruń. K o s t r u b i e c J., 2002, Próba współczesnej interpretacji klasycznej definicji państwa Georga Jellinka, [w:] Doktryny polityczne i prawne u progu XXI wieku, red. M. Maciejewski, M. Marszał, Kolonia, Wrocław. K o t e r M., 1993, Region polityczny geneza, ewolucja i morfologia, [w:] Region, regionalizm pojęcia i rzeczywistość, red. K. Handke, IS PAN, Warszawa. K r a s o w s k i K., K r z y m k o w s k i M., S i k o r s k a - D z i ę g i e l e w s k a K., W a l a c h o w i c z J., 1993, Historia ustroju państwa, Wyd. ars boni et aequi, Poznań. L é v i - S t r a u s s C., 2001, Myśl nieoswojona, KR, Gdańsk. L o c k e J., 1991, Dwa traktaty o rządzie, PWN, Warszawa.\n17 Państwo historia idei 19 L o t h J., 1925, Zarys geografii politycznej, Księgarnia Geograficzna Orbis, Kraków. M a c h i a v e l l i N., 1972, Książę, [w:] Wybór pism, PIW, Warszawa. M a r c u s e H., 1966, Rozum i rewolucja. Hegel a powstanie teorii społecznej, Warszawa. M a r s z a ł e k A., 1996, Z historii europejskiej idei integracji międzynarodowej, Wyd. UŁ, Łódź. M i l i J. S., 1959, O wolności, PWN, Warszawa. M o n t e s q u i e u C h., 1957, O duchu praw, PWN, Warszawa. M o r e T., 1954, Utopia, PAX, Warszawa. O s t r o m V., 1994, Federalizm amerykański. Tworzenie społeczeństwa samorządowego, Polskie Towarzystwo Psychologiczne Pracownia Wydawnicza, Warszawa Olsztyn. O t o k S., 1997, Geografia polityczna, PWN, Warszawa. P a w e ł A p o s t o ł Ś w., 1989, List do Rzymian, [w:] Biblia Tysiąclecia, Wyd. Pallottinum, Poznań Warszawa. P i e n i ą ż e k A., 1979, Suwerenność problemy teorii i praktyki, KiW, Warszawa. P i e n i ą ż e k A., 1995, Suwerenność i państwa narodowe, [w:] Suwerenność i państwa narodowe w integrującej się Europie przeżytek czy przyszłość?, red. J. Fiszer, C. Mojsiewicz, Komitet Nauk Politycznych PAN, Instytut Nauk Politycznych i Dziennikarstwa UAM, Poznań Warszawa. P l a t o n, 1994, Państwo, Wyd. Alfa, Warszawa. P o m i a n J., 1992, Europa i jej narody, PIW, Warszawa. P o p p e r K.,1993, Społeczeństwo otwarte i jego wrogowie, PWN, Warszawa. R i e d e l M., 1969, Studien zu Hegels Rechtsphilosophie, Suhrkamp, Frankfurt/M. R o u s s e a u J. I., 1965, Umowa społeczna, PWN, Warszawa. R y k i e l Z., 2006, Podstawy geografii politycznej, PWE, Warszawa. S k r o k Z., 1986, Wyjście z kamiennego świata, Ludowa Spółdzielnia Wydawnicza, Warszawa. S t r a u s s L., 1965, On the spirit of Hobbes s political philosophy, [w:] Hobbes studies, red. K. C. Brown, Basil Blackwell, Oxford. S z a c k i J., 1981, Historia myśli socjologicznej, PWN, Warszawa. S z a c k i J., (red), 1997, Ani książę ani kupiec: obywatel, Wyd. Znak, Kraków i Fundacja im. Stefana Batorego, Warszawa. T a y l o r P. J., F l i n t C., 2000, Political geography, Prentice Hall, Harlow. T i l l y C h., 1997, Rewolucje europejskie , Oficyna Wydawnicza Volumen, Warszawa. T o c q u e v i l l e d e A., 1994, Dawny ustrój i rewolucja, Wyd. Znak, Kraków i Fundacja im. Stefana Batorego, Warszawa. T o c q u e v i l l e d e A., 1996, O demokracji w Ameryce, Wyd. Znak, Kraków i Fundacja im. Stefana Batorego, Warszawa. T o m a s z z A k w i n u Ś w., 1984, O władzy, [w:] Dzieła wybrane, Wyd. W drodze, Poznań. Z i e n t a r a B., 1985, Świt narodów europejskich i powstanie świadomości narodowej na obszarze Europy pokarolińskiej, PIW, Warszawa. Z i e n t a r a B., 1996, Historia powszechna średniowiecza, Wyd. Trio, Warszawa.\n18 20 STATE THE HISTORY OF IDEA Although many people used to believe it collapsed, state, as a political and social phenomenon still exists. It remains the subject of interests for various academic disciplines from the very beginning of academic researches. It is usually described as the form of political and social organisation with its territorial basis. It is also the subject of international law. Particularly in Europe people seem to be strongly attached to one of the modern states form nation state. Even European Union and tens of years of Pan- European and federalist movements activities could not purge it. The article has strict didactic aim. It is review of the most significant theories, and consequently writings on the notion of state. The author starts from ancient era and Plato to end with political geographers who published today such as P. Taylor or P. Cox and Polish geographers J. Barbag and M. Sobczyński. Additionally notions such as citizenship, state organisation, nation, territory, etc. are discussed. Dr Katedra Gospodarki Przestrzennej i Planowania Przestrzennego UŁ\n19 A C T A U N I V E R S I T A T I S L O D Z I E N S I S FOLIA GEOGRAPHICA SOCIO-OECONOMICA 10, 2009 Marcin Wójcik WYBRANE KONCEPCJE WSI WE WSPÓŁCZESNYCH BADANIACH GEOGRAFII SPOŁECZNEJ W artykule przedstawiono wybrane koncepcje badawcze wsi we współczesnych ujęciach geografii społecznej. Celem artykułu jest zarysowanie koncepcji badawczych wsi (perspektywa społeczno-osadnicza) jako pewnej alternatywy dla dominującej w polskiej geografii analizy struktury przestrzennej obszarów wiejskich. W pierwszej części opracowania wskazano przyczyny słabego rozwoju badań wsi w Polsce, zwłaszcza w ujęciu społecznym. Zasadniczą treść artykułu wypełnia prezentacja trzech koncepcji badawczych w społecznej geografii wsi (wsi jako społeczności zurbanizowanej, social representations i other rural ). Omawiając je wskazano źródła inspiracji, pojęcia i problemy, wokół których koncentrują się zainteresowania badaczy w kręgu anglosaskim. Słowa kluczowe: geografia wsi, geografia społeczna, koncepcje badawcze 1. Wprowadzenie Współczesne badania wsi i miast coraz częściej wychodzą poza klasyczne koncepcje zakładające dychotomię podziału społeczności na miejskie i wiejskie. Wzrost różnorodności społecznej, mobilności przestrzennej, a przede wszystkim stylów życia zmusza do weryfikacji dotychczasowych sposobów myślenia o wsi jako środowisku społecznym w tradycyjnym ujęciu, definiowanym przez pryzmat rolnictwa, familijności, społecznego konserwatyzmu oraz społeczno- -ekonomicznej homogeniczności (H a l f a c r e e, 2004). Refleksja dotycząca przemian społeczności lokalnych jest tym bardziej potrzebna, jeśli pod uwagę weźmie się przyspieszenie procesów transformacji wsi w Polsce w ostatnich latach, zarówno pod wpływem czynników związanych ze zmianami ustroju polityczno-gospodarczego, czy kulturowymi, jak i szeregu innych, których źródło znajduje się na zewnątrz państwa (polityka Unii Europejskiej), lub którym trudno przypisać konkretną przestrzenną lokalizację (globalizacja). Wieś, jako społeczny konstrukt, jest opisywana często z perspektywy miasta, co przekłada się na bezrefleksyjne dopasowywanie jej do teorii i koncepcji\nKARTA PRZEDMIOTU. 2. Kod przedmiotu: ROZ_S_S2Ms4_F_x. 1. Nazwa przedmiotu: SPOŁECZEŃSTWO OBYWATELSKIE, TEORIA I PRAKTYKA\nZ1-PU7 WYDANIE N3 Strona: 1 z 5 (pieczęć wydziału) KARTA PRZEDMIOTU 1. Nazwa przedmiotu: SPOŁECZEŃSTWO OBYWATELSKIE, TEORIA I PRAKTYKA 2. Kod przedmiotu: ROZ_S_S2Ms4_F_x 3. Karta przedmiotu ważna od roku


Trax - Loveliness.pl\nTrax to śliwkowy fiolet z odrobiną burgundu i złotymi drobinkami. Cień ma dosyć suchą konsystencję. Pigmentacja dobra, ale nie wybitna, a to za sprawą wykończenia ‘Velvet’, które sprawia, że cień ma mniejsze nasycenie, niż mogłoby się wydawać patrząc na opakowanie. Cień dobrze trzyma się powieki, jednak złote drobinki niestety lubią się obsypywać zarówno podczas aplikacji, jak w czasie noszenia, dlatego w przypadku tego odcienia warto użyć bazy.\nTagi: burgundy, cień do powiek, fioletowy, gold, mac, maccosmetics, shimmer, swatch, trax, violet


Komunikat krakowskiej Kurii w sprawie współpracy duchownych z SB - Przewodnik Katolicki\nZ bólem serca, na drugi dzień po wielkim wydarzeniu, jakim była pielgrzymka Ojca Świętego Benedykta XVI do Polski, dowiadujemy się o nagłośnieniu sprawy współpracy niektórych duchownych ze środowiska krakowskiego ze Służbami Bezpieczeństwa PRL. Odczytujemy w tym fakcie działanie na szkodę Kościoła, zmierzające do zatarcia w sercach i świadomości Polaków wartości, które Ojciec...\nSposób podejścia do tej bolesnej sprawy przez kapłanów współpracujących z mediami jest daleki od tego, do czego wzywał Papież Benedykt XVI duchownych zebranych w katedrze św. Jana Chrzciciela w Warszawie: „Trzeba unikać aroganckiej pozy sędziów minionych pokoleń, które żyły w innych czasach i w innych okolicznościach. Trzeba pokornej szczerości, by nie negować grzechów przeszłości, ale też nie rzucać lekkomyślnie oskarżeń bez rzeczywistych dowodów, nie biorąc pod uwagę różnych ówczesnych uwarunkowań”.\n4. Badania mające na celu poznanie prawdy o człowieku i jego postępowaniu powinny uwzględniać zarówno sprawiedliwość, jak i miłosierdzie. Ono jej nigdy nie usuwa, ale ją zawsze doskonali.\nKomisja Pamięć i Troska kończy pracę nad Memoriałem przypominającym podstawowe zasady moralno-pastoralne, które muszą być uwzględnione w ocenie postaw zarówno winnych, jak i poszkodowanych.\nKraków, dnia 30 maja 2006.


Autor Wątek: TU WOŁAĆ! (Przeczytany 56019 razy)\n« Odpowiedź #775 dnia: Marca 13, 2021, 19:17 »\nCześć Tomasz. Ukazał się już komplet wydań Polish Jazz czy coś się tam jeszcze planuje z tych wydań.?\n« Odpowiedź #776 dnia: Marca 13, 2021, 19:19 »\nNiestety nie. I mam złe przeczucia, że szybko do tego nie dojdzie.\n« Odpowiedź #777 dnia: Marca 13, 2021, 19:23 »\nMam gdzieś z połowę i resztę będę dokupywał. Może coś ze starych wydań mi się uda.\n« Odpowiedź #778 dnia: Marca 14, 2021, 18:47 »\nCytat: wiki w Marca 12, 2021, 22:19\nElem, jest to u Ciebie?\nZamówione plus małe co nieco.... 😀\n« Odpowiedź #779 dnia: Marca 14, 2021, 20:57 »\nDzięki, płyty przygotowane do wysyłki\n« Odpowiedź #780 dnia: Marca 19, 2021, 13:46 »\nCytat: elem w Marca 09, 2021, 23:03\nMogę mieć ale cena nie będzie Ci sie podobać\nTomku, i jaki wyrok na tą Veronikę Swift?\n« Odpowiedź #781 dnia: Marca 19, 2021, 19:42 »\nDzisiaj miała być premiera? I co tam?\n« Ostatnia zmiana: Marca 19, 2021, 20:23 wysłana przez masza »\n« Odpowiedź #782 dnia: Marca 19, 2021, 21:30 »\nCytat: masza w Marca 19, 2021, 19:42\nMi Sting napisał, że płyta w drodze.\n« Odpowiedź #783 dnia: Marca 19, 2021, 21:33 »\nZrzut ekranu 2021-03-19 o 21.32.52.png (151.93 kB, 629x1014 - wyświetlony 316 razy.)\n« Odpowiedź #784 dnia: Marca 20, 2021, 05:42 »\n« Odpowiedź #785 dnia: Marca 20, 2021, 11:49 »\nAle, że na tajdalu nima...\n« Odpowiedź #786 dnia: Marca 20, 2021, 20:31 »\ndrodzy koledzy melomani,\nZmieniam lokal, mam 10 ton towaru i mebli do przewiezienia, jutro kończymy pakowanie w kartony. W poniedziałek przewóz. Rozkładanie do wtorku wieczorem. Jak wszytsko dobrze pójdzie w środę wrócimy do normalnej pracy.\nRęce i nogi mi opadają ze zmęczenia. Wybaczcie jak o czymś zapomniałem, nadrobię zaległości niebawem.\n« Odpowiedź #787 dnia: Kwietnia 01, 2021, 21:51 »\nPeter Gabriel - Birdy (45rpm Vinyl 2LP)\nnumer katalogowy: RWP 80050 R\nkod kreskowy: 884108005095\n« Odpowiedź #788 dnia: Kwietnia 02, 2021, 11:42 »\nByło ale już wyczerpane, wydanie sprzed 4 lat. Jeśli gdzieś jest w sklepach, to sprawdź realną dostępność.\n« Odpowiedź #789 dnia: Kwietnia 07, 2021, 19:06 »\nTomek, jak już rozochociłem się na Impexy to sprawdź proszę te dwie pozycje:\n180-GRAM 45RPM 2LP SET\n« Odpowiedź #790 dnia: Kwietnia 09, 2021, 10:43 »\nBędzie bolało ale zamówiłem obie bo gra ten Impex nieprawdopodobnie.\nDobrze, że mi jeszcze jedno dziecko na 500+ zostało to go pozbawię drugiego śniadanka przez dwa miesiące\nTomek, może jakąś sprzedaż ratalną czy na inny zeszyt byś wprowadził?\nPłatność w naturze chociaż...?\n« Odpowiedź #791 dnia: Kwietnia 09, 2021, 10:54 »\nMożna u Tomka zamówić na stronie i zapłacić za miesiąc. Z tego co widziałem.\n« Odpowiedź #792 dnia: Kwietnia 09, 2021, 11:03 »\nTak, jest opcja PayPo i sporo klientów z tego korzysta.\n« Odpowiedź #793 dnia: Kwietnia 09, 2021, 15:41 »\nI bardzo dobrze. 😀😀😀\n« Odpowiedź #794 dnia: Kwietnia 12, 2021, 20:55 »\n« Odpowiedź #795 dnia: Kwietnia 13, 2021, 11:15 »\n« Odpowiedź #796 dnia: Kwietnia 13, 2021, 11:31 »\nJedzie 1 szt, czy więcej?\n« Odpowiedź #797 dnia: Kwietnia 13, 2021, 20:37 »\nwięcej, chyba 4\n« Odpowiedź #798 dnia: Kwietnia 13, 2021, 20:38 »\nMówimy o Carterze?\n« Odpowiedź #799 dnia: Kwietnia 13, 2021, 20:41 »


Ciekły metal przyszłością chłodzenia i zasilania procesorów? | PurePC.pl\nkaczy1217 | 22-11-2011 10:04 |\nProducenci komponentów elektronicznych od lat walczą z nadmiarem generowanego ciepła, które nie sprzyja przecież długowiecznej i stabilnej pracy. Stworzenie nowego standardu układania ścieżek czy projektowania mikro-układów pozwoliłoby znacząco obniżyć temperatury pracy całej współczesnej elektroniki. IBM zaprezentował nową technologię, która dzięki wykorzystaniu ciekłego metalu pomoże zarówno w chłodzeniu, jak i zasilaniu takich układów. Obecnie wykorzystywana jest technologia TSV (Through Silicon Via), umożliwiająca nakładanie wielu obwodów na siebie i łączeniu ich ze sobą, co pozwala skrócić długość ścieżek oraz zmniejszyć rozmiar chipów, jednak pozostaje kwestia chłodzenia, a także zaopatrzenia w odpowiednią ilość energii poszczególnych elementów. Teraz IBM zaprezentowało technologię, która ma rozwiązać oba problemy. Naukowcy robią wiele badań dotyczących sztucznej inteligencji, a do wykonania ich wykorzystują ludzki mózg jako wzorzec. Ponoć "ludzki mózg jest 10.000 razy gęstszy i bardziej efektywny od jakiegokolwiek komputera w dzisiejszych czasach...\n...Jest to możliwe dzięki gęstej sieci bardzo wydajnych neuronów oraz naczyń włosowatych i krwionośnych, które transportują ciepło i energię do wszystkich komórek ciała". IBM stworzyło w obwodach specjalne kanaliki, które umożliwiają płynnemu metalowi (wanad) swobodny przepływ. Zadaniem wanadu jest transportowanie energii poprzez ułożone na sobie obwody oraz skuteczne odprowadzanie z nich ciepła. Niestety, jeszcze nie wiemy kiedy technologia zostanie użyta do produkcji układów, które napędzają nasze komputery, tablety, netbooki, telefony etc., nie wiemy również czy autorskie rozwiązanie IBM w ogóle wejdzie do szerszego użytku, ale jedno jest pewne. Jeśli naukowcy dopracują cały proces technologiczny, z pewnością temperatury naszych blaszaków obniżą się, zapotrzebowanie na energię elektryczną spadnie, a częstotliwości pracy procesorów wzrosną.\nTechnologia ma realne szanse zmienić przyszłość chłodzenia i zasilania procesorów, jednak naukowcy z IBM muszą uporać się z jeszcze jednym ważnym problemem. Mianowicie, gdy częstotliwości pracy układów będą wzrastać, opóźnienia w komunikacji poszczególnych warstw (obwodów) chipu również powinny zostać wyeliminowane, bądź zmniejszone do minimum. Tymczasem czekamy, na kolejne informacje dotyczące nowej technologii i kto wie... może za kilka, kilkanaście lat nasze procesory będą chłodzone (czy tego będziemy chcieli czy nie) ciekłym metalem. Jednak od takiego pomysłu do wprowadzenia w życie jest daleka droga i póki co trzeba uzbroić się w cierpliwość.


Halicki o plakacie wymierzonym w PiS: To nie nasze dzieło - Dziennik.pl\nHalicki o plakacie wymierzonym w PiS: To nie nasze dzieło\n20 sierpnia 2014, 12:40 Ten tekst przeczytasz w mniej niż minutę\nMEM zprofilu PO na Facebooku / Facebook\nPlatforma odżegnuje się od plakatu, wymierzonego w PiS. Andrzej Halicki twierdzi,e zdjęcie, które trafiło na oficjalny profil PO na Facebooku wcale nie jest częścią oficjalnej kampanii partii.\nTen plakat nie jest Platformy, on się pojawił gdzieś w internecie jako odpowiedź na dość agresywną i niezbyt sympatyczną kampanię PiS - stwierdził na antenie TOK FM poseł Andrzej Halicki, komentując plakat, który pojawił się na oficjalnym profilu P. Na grafice wymieniono czołowych polityków PiS, przyporządkowując im obraźliwe funkcje, choćby mianując Jarosława Kaczyńskiego ministrem zemsty narodowej. Miała to być odpowiedź na plakat wyborczy PiS. Nie będziemy odpowiadać na tym poziomie, nie powinniśmy tego robić. Nie wiem, kto jest autorem - zapewniał Halicki.\nZapytany przez prowadzącego, kto w takim razie odpowiada za tę grafikę, Halicki uznał to za internetowy żart. No tak. Takich rzeczy w internecie ukazuje się bardzo dużo i informacja o tym, że to ma być plakat czy kampania samorządowa PO jest z kosmosu. My takich pomysłów nie mamy - stwierdził. Nie chciał jednak powiedzieć, skąd to zdjęcie wzięło się na oficjalnym profilu partii.\nZOBACZ TAKŻE: PO straszy PiS-em na Facebooku: Kaczyński ministrem zemsty narodowej>>>\nplakat przeciw PiS po plakat wymierzony w PiS plakat anty PiS Andrzej Halicki\nto robota zielonych ludzików wiernie służących temu co z ruskiej budy...\nTen halicki niech zadba o maryche w rodzincebo mnie Palikotowi nos robi sie coraz dłuższy Halicki uważaj na siebie\nPrzekaz dnia nr 2014 / 08 / 20 - 001\nNa tym plakacie obok premiera, niesiolowskiego powinien byc jeszcze Jozef Bak i Cyba z Lodzi-- bylo by im razniej -pochodza z tych samych stron..i sa typowymi symbolami PO..\nO Matko, cokolwiek by nie powiedzieć, to tę walkę na prezentację przeciwników w głupawych pozach rozpoczęli Pisiory tabloidem z McDonaldem, Sienkiewiczem, Bieńkowską i in. więc niech teraz nie ronią krokodylich łez, jak jem się Platformersy zrewanżowali pięknym za nadobne, kuervas !\nZapytaj prostytutki czy jest tym o czym się mówi...\nNa pewno plakacik stworzył chory z nienawiści Niesiołowski . Tępawe PEŁO nie ma od 8 lat innej koncepcji jak straszenie PiS-em . ale na szczęście Polscy nie dają nabrać się na tak żenującą propagandę.\nten plakat jakiś taki dziwnie zielony, pewnie oberkacap przysłał tuskowi na pomoc zielone ludziki\nHalicjki to oszust plecie bzdury jak ZAWSZE na POdczerwień\nPOdczerwień wruciła do lat 7- 8-9- 10- 11 -12-13 śrać na wszelke strony nawet sraczką biedaki SOWIE\nŻałosne i głupie popaprańce\nMacierewicz może przestraszyć każdego złodzieja i łotra. Tusk z Komorowskim muszą mieć jakiś POwód do obaw przed utratą kontroli nad Państwem i siłowymi służbami.\nPO to kupa obornika\nHalicki- skoro PO nie jest autorem plakatu, a pojawił się na waszym - POobornikowym śmiedzącym profilu, to zgłoś sprawę do prokuratury, niech poszuka sprawcy.\nOby was smierdzące gnoijki z PO szlag trafił\ndlaczego Panu tak blisko do obornika,do smrodu.Mozna napisac ,ze Jestes tworca nowych SMRODOW. "gnoijki" to jakis pisuarowski nowy zapach? Masz DELIKATNY nosek jak SASIN.\nCzemu się dziwić toć to POmatołek a oni tak mają że walą GŁUPA !!!.\nbiora przykład od Rosjan i zaprzeczają ze to nie oni ---wstyd\nJak to skąd się wzięło Donek wstawił.\nWolę rząd zemsty , niż złodziei.\nhalkicki to taki zakłamany typ z peło?\nNIE!!! no to nie ma jeszcze pozwu , i co prourator\njeszcze nie sciga sprawcow. Wolne zarty panie Halicki, lze pan balistycznie!!!


Tematy - Pracownik, Obniżenie wymiaru czasu pracy - INFOR.PL\nStrona główna » Tematy » Pracownik » Obniżenie wymiaru czasu pracy\nPracownik, Obniżenie wymiaru czasu pracy\nKlient mojego biura rachunkowego zawarł 6 maja 2020 r. z przedstawicielami pracowników porozumienie o obniżeniu ich wymiaru etatu o 20% i jednocześnie wynagrodzenia (na podstawie tzw. tarczy antykryzysowej). Porozumienie obowiązuje od 1 maja 2020 r. do 31 lipca 2020 r. Jedna z pracownic objęta porozumieniem przebywa od 1 maja 2020 r. na zasiłku chorobowym. Klient nie jest płatnikiem zasiłków, więc 4 maja 2020 r. wysłaliśmy do ZUS zaświadczenie płatnika składek (Z-3), podając wynagrodzenie pracownicy stanowiące podstawę wymiaru zasiłku za okres 12 miesięcy poprzedzających maj oraz wskazując pełny wymiar czasu pracy. Czy w tej sytuacji powinniśmy skorygować Z-3? Czy jeżeli inny pracownik przebywa nieprzerwanie na zwolnieniu lekarskim, to również przesyłamy do ZUS nowe zaświadczenie Z-3, wskazując zmiany w jego wynagrodzeniu i etacie od 1 maja 2020 r.? Czy przerwa w pobieraniu zasiłku od 1 maja 2020 r. powoduje konieczność przeliczenia podstawy wymiaru zasiłku?\nJak wypełnić i złożyć wniosek o dofinansowanie wynagrodzeń z FGŚP\nPrzedsiębiorca, organizacja pozarządowa, a także podmiot prowadzący działalność w zakresie pożytku publicznego mogą wystąpić o dofinansowanie wynagrodzeń i składek ZUS z FGŚP. Warunkiem wystąpienia o ten rodzaj wsparcia jest pogorszenie sytuacji ekonomicznej podmiotu ubiegającego się o pomoc wskutek zagrożenia epidemicznego, ograniczenie zatrudnienia oraz złożenie wniosku o dofinansowanie do dyrektora wojewódzkiego urzędu pracy.\nDofinansowanie wynagrodzeń pracowników – 5 najważniejszych faktów\nDofinansowanie wynagrodzeń pracowników jest jednym z rozwiązań wprowadzonych przez tzw. Tarczę Antykryzysową. Kto może uzyskać wsparcie? Ile wynosi? Poznaj 5 najważniejszych faktów dotyczących dofinansowania do wynagrodzeń pracowników.\nW dniu 23 czerwca obchodziliśmy Dzień Ojca. Z tej okazji warto MRPiPS jakie prawa mają mężczyźni wychowujący dzieci. Ojcowie mogą skorzystać nie tylko z urlopu ojcowskiego, rodzicielskiego czy też wychowawczego, ale także z m.in. obniżenia wymiaru czasu pracy, zakazu nadgodzin i innych uprawnień dzielonych z matką dziecka.


Każdy nowy autobus przyjeżdżał z takimi naklejkami, tyle że okrągłymi ale MPK je usuwało. Widać je choćby na zdjęciach Karsanów.\n30 lis 2020, o 22:26\nCzy ktoś z was wie, czy na dziś MPK szuka kierowców z kat. D i kwalifikacją?\n6 gru 2019, o 13:00\nTa linia, w tej formie i na tej trasie długo nie pojeździ. Została uruchomiona ponieważ gmina realizuje unijny projekt integracji komunikacyjnej z Krakowem. W ramach projektu zbudowano parkingi koło dworca, przedłużono ul. Kolejową, buduje się DDRy, powstała pętla przy dworcu etc. Jednym z elementów...\n18 wrz 2019, o 16:04\nOni tego chyba nigdy nie ogarną. Ostatnio znowu coś zmieniali i Radziszów PKP nie mieści się w jednej linii, za to mieści się Wola Radziszowska Pętla (pomijam absurdalny dopisek Pętla) ale tylko z UIII. W Citaro zapisali to bez spacji - WolaRadziszowskaPętla- więc się przewija.\n3 wrz 2019, o 22:02\n253 nadal jeździ przed, lub po 283 w ostępie max 3 minuty, niemal przez cały dzień.\n8 sie 2019, o 21:47\nPo tygodniu spędzonym w Warszawie, muszę stwierdzić, że w kwestii informacji pasażerskiej jesteśmy daleko za nimi. W każdym autobusie choinka wygląda tak samo (poza starymi wozami z MZA i nowymi wozami MZA z dyktą za szybą), a u nas nawet w MPK jest kilka wersji. Przed przystankiem na żądanie, poza ...\n25 lip 2019, o 20:26\n2 cze 2019, o 12:22\nDo Skawiny jeździ też 245, też z BF, też na Bukowską i też w części po zakopiance.\n31 maja 2019, o 08:25\nW Skawinie nie używa się nazwy ob. Bukowskie. Mówi się "na bukoskiej".\nTrasa 203 jest pokręcona, żeby pogodzić interesy mieszkańców Samborka z okolic Wojska Polskiego i Piastowskiej/Żwirowej. Inaczej nie bardzo da się to rozwiązać.\n29 maja 2019, o 22:22\n24 mar 2019, o 17:19\nA to nasuwa kolejne pytanie. Jakim cudem ten wagon uzyskał homologację?\n24 mar 2019, o 12:05\nTrochę dziwne to tłumaczenie. Przecież w SIWZ było napisane na jakiej wysokości PGS ma byś wagon ze zużytymi obręczami. A poza tym skąd wiadomo, czy np. szyna pod filharmonią nie jest za bardzo zużyta. No i dalej nie wiem, czy przystanek nie mieści się w skrajni budowli, czy wagon nie mieści się w s...\n5 lut 2019, o 11:50\nW umowie jest zapis, o przeprowadzeniu akcji serwisowej, jeśli wystąpi usterka masowa. Usterka masowa to taka, która dotyczy co najmniej 15% zamówienia (12 sztuk). Wada nie musi występować/ujawnić się we wszystkich autobusach, żeby Solaris musiał cała partię objąć akcją serwisową. (załącznik nr 2 do...\n7 sty 2019, o 23:44


Nasze motto to wnętrze w najlepszej formie!\nHjort-Design to sklep z wyjątkowymi meblami. Oferujemy Państwu najwyższej klasy meble do domu, biura i każdej przestrzeni komercyjnej. Spełniliśmy setki marzeń o pięknym wnętrzu. W branży meblowej działamy od kilkunastu lat. Zrealizowaliśmy tysiące zamówień na meble od pojedynczych zakupów detalicznych, przez wykończenia całych domów, aż po realizację dużych zleceń B2B od naszych stałych partnerów biznesowych. Do każdego zamówienia podchodzimy indywidualnie, z należytą starannością. Zależy nam, by Wasze wnętrza wyglądały designersko i ciekawie. Nasz internetowy sklep meblowy, to przede wszystkim, meble inspirowane najlepszymi, światowymi projektami.\nTo jednak nie wszystko! Współpracujemy z wieloma producentami mebli, mieszczącymi się w Polsce jak i poza jej granicami. Dużą część oferty Hjort-Design, stanowią meble skandynawskie, produkowane z drewna wysokiej klasy w związku z czym wprowadziliśmy do sprzedaży najlepsze, industrialne projekty, które odnajdą się w soft- jak i hard- loftach. Wychodzimy z założenia, że oferta sklepu z meblami musi być różnorodna. Wprowadziliśmy do sprzedaży meble o klasycznych formach, design prowansalski oraz angielski, w stylu chesterfield.\nODWIEDŹ NAS W WARSZAWIE W NASZYM SHOWROOMIE:\nUL. TUŻYCKA 2 PARTER\nW sklepie Hjort Design znajdziesz m.in.:\n•lampy: nowoczesne żyrandole, do dużych salonów oraz niewielkie kinkiety, które idealnie nadają się do montażu w holu. Lampy biurkowe i stołowe, łączące nieoczywisty design i wysoką użyteczność, a także lampy podłogowe do czytania.\n•krzesła: wygodne krzesła inspirowane klasykami światowego designu, miękkie krzesła tapicerowane o nowoczesnych formach. Loftowe krzesła wykonane z metalu oraz drewniane, nadające się do wnętrz w stylu skandynawskim.\n•fotele: wygodne uszaki oraz ergonomiczne fotele. Szeroki wybór wzorów i kolorów foteli wypoczynkowych może przyprawić o zawrót głowy. Dekoracyjne fotele wiszące i wygodne leżanki inspirowane dziełami światowej sławy projektantów.\n•meble do domu oraz meble biurowe: różnorodność form, stylów i kolorów, każdy znajdzie tu coś dla siebie. Od nowoczesnych stolików kawowych, poprzez drewniane szafy i stoły aż po metalowe meble o loftowym rodowodzie. Nie zapomnieliśmy o najmłodszych. W naszym sklepie znajdziecie wiele stylowych mebli do pokoi dziecięcych\n•akcesoria i dodatki: stylowe elementy dekoracyjne, które nadadzą charakteru każdemu wnętrzu. Setki ciekawych dekoracji i funkcjonalnych akcesoriów.


Moschino Funny! to perfumy, które pachna figlarną zabawą i rozkoszą. Emanują pozytywnymi emocjami, radością i wprowadzają w dobry nastrój. Ten nieskończony optymizm tworzony przez zapach Moschino Funny! najbardziej przypadnie do gustu młodym dziewczynom, które chętnie się bawią i intensywnie korzystają z beztroskiego życia. Nuty zapachowe: Nuta głowy:...\nCena promocyjna 140,99 zł Normalna cena 199,99 zł\n59 zł taniej, oszczędasz 30%


Mata Biobójcza Antybakteryjna Samoprzylepna\nMata biobójcza samoprzylepna do szpitali, dla przemysłu elektrotechnicznego, spożywczego i chemicznego.\n- wielowarstwowe samoprzylepne maty o działaniu dezynfekującym i odkażającym\nMatę przykleja się bezpośrednio do podłogi - bez konieczności montażu do ramy. Klej na powierzchni maty zawiera środek niszczący drobnoustroje - BIOMASTER. Po zabrudzeniu jednej warstwy zrywa się ją i stosuje kolejną. Mat są odporne na temperaturę, plastyfikatory, olej oraz promienie UV a ich innowacyjny proces produkcji pozwala przechowywać maty w pozycji pionowej bez wpływu na jakość i wygląd mat.\nwymiar [cm] 60 x 90\nCovid-19 TEST (686.38k)\nMata dezynfekcyjna samoprzylepna.Polecam


Co powiesz na nowe piżamy ślubne? - Imperium Kobiet\nRedakcja\tOpublikowane w 13 stycznia, 2022\nChcąc spokojnie smacznie i długo codziennie spać na pewno każda z was powinna mieć do tego stworzone jak najlepsze warunki.\nA jednym z ich elementów są na pewno jak najbardziej wygodne i dobrze dopasowane do ciała piżamy. Czy na przykład i ty mila polska pani posiadasz już piżamy ślubne? I w tym miejscu chcemy cie poinformować o tym że możesz je mieć dosłownie zawsze bez względu na to ile lat temu wstępowałaś w związek małżeński. A zatem czy może właśnie teraz masz zamiar je dla siebie zakupić? A może dopiero teraz poszukujesz jak najlepszego i jak najbardziej konkretnego sklepu z nimi? Jeśli tak właśnie jest to my chcemy pomóc tobie w tych poszukiwaniach. W tym celu radzimy zarówno tobie jak i wszystkim innym zainteresowanym kobietom żeby od razu po przeczytaniu tej notatki weszły na stronę internetową pewnego według nas znakomitego sklepu. Odpowiedni link macie podany poniżej. Już teraz warto a nawet należy zacząć z nim współpracę.\nCzy zakup piżam ślubnych jest w Polsce łatwy?\nJak pewnie wszystkie wiecie lub po prostu domyślacie się tego w tej chwili w naszym kraju nie ma żadnych kłopotów z nabyciem znakomitych piżam ślubnych. Czy jednak wiecie gdzie te swoje pomysły dotyczące ich zakupów można zrealizować? A może dopiero teraz zaczęłyście rozglądać się za jak najlepszą firmą która wam je sprzeda? Jeżeli tak to my radzimy każdej z was żeby od razu po przeczytaniu tej notatki weszła na stronę internetową pewnego znakomitego podmiotu. Link do niej macie podany poniżej. Jest to naszym zdaniem znakomite jak również bardzo dobre miejsce do sfinalizowania takich zakupów.\nI wy z pewnością już niebawem do nich przystąpicie. A potem będziecie na pewno szczęśliwe i wdzięczne nam za to że to dzięki naszej wskazówce udało się wam kupić tak rewelacyjne piżamy ślubne. Już pierwszej nocy przekonacie się o tym że sen w tych piżamach to po prostu czysta przyjemność. A zatem nie zwlekajcie lecz już teraz przekonajcie się o tym jak wspaniale zakupy na was czekają w tym sklepie.\nPoprzedni wpisIle razy myślałaś o włosach syntetycznych?\nNastępny wpisSkuteczny sposób na przechowanie pigwy pospolitej


Aneksja Krymu i jej konsekwencje – Przegląd Środkowoeuropejski\nStrona Główna > Analizy > Aneksja Krymu i jej konsekwen…\nOpublikowano 31 marca 2014, autor: Redakcja\nFizyczne i formalne przejęcie Krymu przez neoimperialną Rosję, fetowane z wielkim entuzjazmem przez Rosjan, a odebrane z nie mniejszym niepokojem przez demokratyczny Zachód stawia i jednych i drugich przed zasadniczym pytaniem – co dalej? dokąd zmierza Putinowska Rosja. A w kontekście tej polityki – jaka winna być reakcja Zachodu, UE, USA, poszczególnych państw?\nPytanie najbardziej aktualne to pytanie o wschodnią Ukrainę i dalszy los tego państwa.\nUkraińcy, którzy w bez walki, mimo 20 tys. stacjonujących tam żołnierzy, oddali Rosjanom Krym w przypadku dalszej ekspansji rosyjskiej na kontynentalnej Ukrainie już tak nie postąpią. Przekreśliłoby to nie tylko jakakolwiek wiarygodność i zdolność rządu w Kijowie do sprawowania władzy w niepodległym państwie, ale wręcz zdolność tego państwa do samodzielnego bytu. Bez względu na różnice potencjałów militarnych między obu krajami Ukraińcy przeciwstawią się zbrojnie ew. atakowi Rosji, będą walczyć. To zaś pociągnie za sobą nieunikniony rozlew krwi, którego skalę trudno jest dzisiaj przewidzieć. Dlatego też z dużym prawdopodobieństwem można zaryzykować przypuszczenie, że ponownego blitzkriegu jak na Krymie jednak nie będzie. Natomiast pokonanie regularnej armii ukraińskiej nie oznaczałoby militarnego zwycięstwa Rosji ponieważ natychmiast zaczęłyby się ataki na siły rosyjskie i zamachy terrorystyczne, być może także lokalne bitwy partyzanckie. Ukraina nie jest wprawdzie tak górzysta jak Afganistan, ale Rosja nie wykazała zdolności do szybkiego likwidowania zdeterminowanych oddziałów partyzanckich ( Czeczenia, Dagestan) i zainstalowania tam nie militarnej władzy.\nBez militarnej interwencji na kontynentalnej Ukrainie\nDlatego też dla Moskwy taki rozwój wydarzeń byłby po prostu bardzo krwawy, kosztowny, nieopłacalny i to zarówno w płaszczyźnie politycznej, militarnej, gospodarczej czy społecznej. W grę wchodziłyby m.in.:\nZnaczy wzrost nastrojów i postaw antyrosyjskich na Ukrainie i w konsekwencji definitywna utrata Ukrainy do realizacji polityki Kremla na długie lata, może nawet definitywnie\nNiepokój i nieufność wobec Rosji krajów WNP, czego skutkiem fiasko realizacji Unii Euroazjatyckiej, w istocie – Wielkiej Rosji.\nPogłębiająca się izolacja Rosji na świecie (brak poparcia nawet Chin – wstrzymały się od głosu w RB ONZ ) – i możliwe nie tylko zawieszenie, ale i usunięcie z G8, Rady Europy, WTO\nUtrata potencjalnego sojusznika (Zachód) w ew. konfrontacji z Chinami, głównym wrogiem Rosji\nPogrzebanie szans na powrót do roli światowego mocarstwa – rola tylko regionalna\nPowrót USA do militarnego angażowania się w Europie, zwłaszcza Wschodniej\nNieunikniony wzrost nakładów na zbrojenia państw Zachodu – już zadeklarowała to Litwa\nRestytucja pierwotnej roli Sojuszu Północnoatlantyckiego, tj. powrót do koncepcji „twardego NATO” i nowe formy współpracy z nie członkami NATO, m.in. z Ukrainą i Gruzją\nImpas w rozmowach o redukcji zbrojeń, rozbrojenia z USA\nOgromny koszt aneksji i utrzymania Krymu\nOgraniczenie możliwości zachodnich inwestycyjnych w Rosji\nZmniejszanie zależności Zachodu od importu nośników energii z Rosi ( mniejsze wpływy do budżetu)\nRedukcja szans na restrukturyzacje i modernizacje gospodarki\nObniżenie poziomu życia obywateli\nPetryfikacja imperialnego modelu państwa\nZatrzymanie rozwoju społeczeństwa obywatelskiego\nRestrykcyjne, antydemokratyczne prawodawstwo\nWbrew temu co powiedziała kanclerz Merkel prezydent Rosji nie jest oderwany od rzeczywistości, Putin prowadzi starannie wykalkulowaną i przemyślaną strategię w wyniku czego nie zdecyduje się na militarną ekspedycje na Ukrainie. Dla osiągnięcia swego celu uważnie będzie obserwował reakcję Zachodu i w zależności od nich podejmował dalsze działania.\nZachód, który tradycyjnie jest prorosyjski, nie będzie jednak mógł przejść nad aneksją Krymu do swojej polityki „Russia first” i „bussines as ustal”. Dla Zachodu nie jest istotny ani Krym, (z jego definitywną utratą na rzecz Rosji pogodzono się już dawno), ani z nawet całą Ukrainą. Dla Zachodu istotna jest destabilizacja całego sytemu, w jaki wpisane były jego stosunki z pokomunistyczną Rosją. A przede wszystkim przekonanie o pokojowej naturze tego państwa, które nie zagraża już Zachodowi jak robił to w czasach zimnej wojny Związek Radziecki. Putin dla Zachodu nie był wprawdzie demokratą, ale stabilizował Rosję, był trudnym, ale przewidywalnym partnerem, pozwalał robić z jej oligarchami interesy w myśl sprawdzonej zasady „business as ustal”. Przekonania tego nie zmienił nawet najazd Rosji na Gruzję w, 2008 r ponieważ wówczas uznano, że winna była oczywiście sama Gruzja, która pierwsza zaczęła działania zbrojne.\nNa Krymie ta polityka traktowania Rosji jako normalnego, cywilizowanego państwa została z całą mocą zakwestionowana. Ukraińcy na Krymie, najprawdopodobniej za namową Zachodu, nie chwycili za broń. Półwysep został przejęty przez „nieznanych sprawców” z tzw. samoobrony uzbrojonych „bronią z demobilu nabytą w narożnym sklepie”, jak to wyjaśnił zdumionemu światu prezydent Rosji. Zachód patrzył na ten żenujący spektakl pełen hipokryzji oraz zakłamania i straszył Putina „sankcjami”, które u przebiegłych i cynicznych polityków rosyjskich budziły tylko pusty smiech – „i co nam zrobicie” ?\nJednak to wszystko, wraz z formalnym wpisaniem Krymu do Federacji Rosyjskiej, to już przeszłość.\nNajwiększym przegranym „operacji Krym” Pupina jest prezydent USA. Wprawdzie już wcześniej jego niesławny „reset” stosunków z Rosja, czyli czas spolegliwej polityki wobec Kremla trafił na śmietnik historii, a afera Snowdana i lekcja jakiej udzielił mu Putin w Syrii przyniosła zmianę w stosunkach USA z Rosją, jednak dopiero krwawo tłumiona rewolta Majdanu zakończona epilogiem krymskim skłoniła Obamę do zasadniczego przewartościowania polityki USA wobec Rosji.\nRosja wraca na czołowe miejsce w polityce amerykańskiej, nie tylko zresztą z powodów zewnętrznych, ale także z racji polityki wewnątrzamerykańskiej. Jesienią tego roku wybierana będzie 1/3 Senatu kontrolowanego dzisiaj przez demokratów. W przypadku przejęcia także tej izby przez republikanów ( czołowy polityk tej partii McCain dwukrotnie już był w Kijowie i jest bardzo krytyczny wobec polityki Obamy) prezydent stanie przed problemem zdominowanego przez republikanów Kongresu co w znacznym stopniu wpłynie na ostanie lata jego demokratycznej prezydentury i na to jak jego ośmioletnia prezydentura zapisana zostanie w historii kraju.\nPrzegrana jest też UE. Tu wprawdzie nie ma, gdyż nigdy nie było, ani wspólnej polityki zagranicznej, ani bezpieczeństwa ( mamy jedynie liczne deklaracje i stosowne dokumenty), ale była wiara w partnerską wobec UE Rosję. Partnerską, tzn. skłonną i zdolną do dialogu, do trudnych rozmów, a zatem i do wzajemnych ustępstw. Kryzys ukraiński odarł Brukselę z jakichkolwiek złudzeń w tej kwestii. Moskwa konsekwentnie mówi swoje twarde „niet”, mimo iż w styczniu br. Przewodniczący Rady Van Rompuy zaproponował Rosji niesłychany przywilej – prawo wglądu w jej politykę wschodnią ( Partnerstwo Wschodnie) UE. Mimo licznych próśb i telefonów, mimo pielgrzymek jej polityków z misją dobrej woli do Moskwy, i wreszcie mimo gróźb zastosowania tzw. „sankcji” wobec nieustępliwego Kremla Rosjanie pozostali nieugięci – przeprowadzili tzw. „referendum” i siłą włączyli Krym do Rosji.\nW Unii głównym przegranym wydarzeń na Wschodzie są Niemcy. Wprawdzie epoka „entende cordialle” kanclerza Schodera i prezydenta Putina, która zaowocowała jeszcze większym uzależnieniem gospodarki Niemiec od Rosji ( gazociąg NordStreem) należy już do przeszłości, ale to Berlin i jego politycy są bezgranicznymi zwolennikami poprawnych stosunków z Rosją. Jest tak i teraz, po aneksji Krymu. Stąd pomysły różnych „obserwatorów „ (z ramienia OBWE czy UE) „grup kontaktowych”, i „mediacji” między Kijowem i Kremlem. Wszystko na próżno. Niemcy wspierały Ukrainę od początku listopadowej rewolty, popierając Kliczkę, rząd Jacyniuka, przyjmując na leczenie Tymoszenko. Czynią to teraz, jak i robili wcześniej. Niemcy prowadzą własną politykę wobec Kijowa ( czego nie można powiedzieć o większości państw UE), pod warunkiem oczywiście, że nie koliduje ona z interesami biznesu niemieckiego i polityką Berlina wobec Moskwy. Problem w tym jednak, że teraz Rosjanie postawili ich przed koniecznością wyboru – albo Rosja z Krymem, albo okrojona terytorialnie Ukraina. Jest to wielki dylemat, którego się kanclerz Merkel się nie spodziewała i na który nie była, i nie jest, przygotowana polityka niemiecka tradycyjnie zafascynowana Rosją.\nWśród nowych członków Unii największą gorycz klęski zadeklarowanej polityki prorosyjskiej przeżywa rząd Tuska, ( rok 2007, rok objęcia władzy) wraz z jego ministrem spraw zagranicznych Sikorskim ( rok 2008- artykuł-manifest polityczny w „Gazecie Wyborczej” o konieczności zastąpienia polityki jagiellońskiej polityką piastowską). Trudno zresztą wymagać by było inaczej, skoro konsekwencją zastąpienia polskiej polityki wschodniej było wpisanie tejże polityki w politykę wschodnią UE, której słabość Putin teraz tak boleśnie obnażył. Jednakże przegrana Polski jest znacznie większa niż porażka Brukseli. Tandem Tusk- Sikorki stawiając na Moskwę kosztem innych parterów wschodnich( vide polityka Kaczyńskich) nic od Moskwy w zamian nie dostał a utracił zdobycze ich wpływ i pozycje, nie tylko w Gruzji.\nPolska z roli podmiotowego gracza Europy Środkowej i Wschodniej została przesunięta na pozycje młodszego partnera polityki unijnej (czyt. niemiecko – francuskiej). W konsekwencji na początku rewolty ukraińskiej premier Tusk w zgodnym chórze polityków unijnych nawoływał obie strony Majdanu do umiaru i rozsądku. I to nie politycy rządzącej koalicji PO – PSL pierwsi poparli na kijowskich barykadach demokratyczne aspiracje Ukraińców. Dopiero w obliczu zdecydowanego opowiedzenia się społeczeństwa polskiego po stronie ukraińskiej opozycji rząd dokonał fundamentalnej zmiany tej polityki i powrócił do koncepcji wspierania europejskiej Ukrainy, przez co znalazł się na kolizyjnym kursie z polityką rosyjską.\nPolska już została oskarżona przez Putina, wraz z Litwą, o szkolenie i logistyczne wspieranie „faszystów” Majdanu. Moskwa jest przekonana, że to polscy politycy są na forach UE orędownikami i zwolennikami wprowadzania tzw. sankcji przeciw Rosji. Polska także, obok USA, jest największą siłą wspomagającą „samozwańczy rząd” w Kijowie, którego oczywiście nie uznaje Rosja. I wg. Kremla to przede wszystkim Polska przyczynia się do zmiany geostrategicznej orientacji Ukrainy – ze wschodniej na zachodnią. W przekonaniu tym utwierdza Putina polityka jego wczorajszego sojusznika, premiera Tuska, który dla potrzeb kampanii wyborczej własnej partii do Parlamentu Europejskiego raz po raz zabiera głos strasząc Polaków wojną i ostrzegając przed agresywną polityką Kremla nie pozostawiając złudzeń Rosjanom jak bardzo jest rozgoryczony sposobem w jaki został przez nich potraktowany – od Raportu Anodiny „wyjaśniającego” katastrofę w Smoleńsku po ostatnie embargo nałożone na eksport do Rosji polskiego mięsa. Znamienne jest, iż rząd nie podejmuje żadnych własnych działań w sprzeciwie wobec polityki Rosji ograniczając się jedynie do retoryki ogólnounijnej (vide mainstreem). Mimo to w oczach Kremla i tak jest winny i kary godny.\nRóżnica jest jednak taka, iż rosyjskie kroki odwetowe wobec USA budzą śmiech ich adresatów ( casus MacCaina), natomiast te, którymi Rosja uderzy w wybranej przez siebie chwili mocno odczuje nie tylko premier Tusk, ale i cała Polska.\nInstrumenty polityki rosyjskiej na Ukrainie\nDążąc do zbudowania Wielkiej Rosji Putinowi ( popieranemu przez 70-80 proc. rosyjskiego społeczeństwa) nie opłaca się interweniować zbrojnie ani na wschodniej, centralnej czy zachodniej Ukrainie, ponieważ cel swój cel zamierza osiągnąć nie środkami militarnymi, lecz inaczej, tzn. tak jak w Polsce w 1981 roku – za pośrednictwem miejscowych popleczników, tu: Ukraińców. Dla realizacji tych zamierzeń zastosowane będą różne metody.\nPrzejęcie Krymu i jego konsekwencje dla Kijowa. Obecnie Ukraina odmawia jakichkolwiek rozmów z Moskwą o problemach wynikających z wyłączeniem Krymu spod jurysdykcji państwa ukraińskiego i włączeniem go do Federacji Rosyjskiej, ale one są nieuniknione. Negocjacje i rozmowy stanowić będzie otwarte pole manipulacji i konfliktów we władzach w Kijowie, jakiekolwiek one są czy będą. Rząd Jacyniuka już jest oskarżany przez polityków Prawego Sektora o oddanie Rosji Krymu bez jednego wystrzału, o pozostawienie stacjonujących tam żołnierzy własnemu losowi, o bierność i słabość, czego dowodem dymisja ministra obrony Treniucha. To dopiero jednak początek problemów Kijowa. Wszystko to, co jest związane z aneksją Krymu będzie zarzewiem nieustannych konfliktów, które nawet finalnie pozornie rozwiązywane będą wybuchały co jakiś czas z nową siłą i nieustanne będą dzieliły zarówno ukraińską klasę polityczna, jak i środowiska gospodarcze czy opinię publiczną.\nUtrzymywanie znacznych sił wojskowych na granicy z Ukrainą, nieustanne grożenie i szantażowanie inwazją celemzastraszania społeczeństwa ukraińskiego, paraliżowania prac rządu, i odwracania uwagi i działań władz od procesu reformowania kraju.\nPolityka rządu Jacyniuka, skala i zakres podejmowanych, lub nie, reform politycznych, gospodarczych, społecznych, to kolejne pole konfliktów. „Rząd samobójców” może mimo wszystko przetrwać, ale wymagać to będzie olbrzymiej pomocy Zachodu, przede wszystko finansowej, choć nie tylko. Tymczasem Zachód daleki jest od niezbędnej tutaj determinacji, co najlepiej ilustruje podpisane porozumienie z UE dotyczące tylko spraw politycznych. A przecież UE gotowa była podpisać całościowe porozumienie z dyktatorskim prezydentem Janukowyczem, czego dzisiaj odmawia premierowi Jaceniukowi, mimo presji w swych szeregach, np. Polski. Pozytywny scenariusz jest jednak mało prawdopodobny – Majdan, akuszer tego rządu, jest dziś milczącym obserwatorem, uwaga koncentruje się jeszcze na utracie Krymu, ale ten czas „łaski” nie będzie trwał wiecznie. A Rosja jest żywotnie zainteresowana tym by ten rząd został obalony i zastąpiony innym, koalicyjnym z jej ludźmi, i uczyni wszystko by ten cel osiągnąć.\nRozbieżności, co do kierunków polityki zagranicznej. Istnieje przecież Partia Regionów i komuniści reprezentujący otwarcie i zdecydowanie orientację prorosyjską. Rząd Jacyniuka jednoznacznie określił swoje priorytety – docelowo członkostwo w UE, ale członkowie Prawego Sektora, który odegrał tak dużą w funkcjonowaniu i obronie barykad Majdanu, odrzucają zarówno kierunek wschodni, jak i zachodni – Ukraina to dla nich państwo narodowe i neutralne. Podzielona na sfederelizowane regiony i neutralna ( czyt. podporządkowana Rosji) Ukraina jest zaś celem polityki Rosji i tu, paradoksalnie interesy Rosji i Prawego Sektora są zbieżne. Antyrosyjskość Prawego Sektora nie ułatwi wprawdzie Kremlowi wygrywania ich dla realizacji tego celu, ale pozwoli ideę neutralności na stałe wprowadzić do debaty wewnątrzukraińskiej i przyczynić się będzie do jej podziałów\nAmbicje politycznych liderów – starych i nowych. Katalizatorem są tu majowe wybory prezydenckie, gdzie zadeklarowanym kandydatem jest Kliczko, które partia – Udar, w ogóle nie weszła do rządu Jacyniuka, celem zwiększenia jego szans wyborczych,. W wyborach z pewnością wystartuje lider Swobody Thiahybok, wprawdzie bez szans na wygraną, ale z oczywistym celem wzmocnienia swojej partii, zwłaszcza poza zachodnią Ukrainą. Prezydenckie ambicje ma prowadzący dzisiaj w badaniach opinii publicznej Poroszenko. Swój udział też zgłosiła wracająca do zdrowia i na scenę polityczną była premier Tymoszenko. To tylko kilka nazwisk. Byłby dziwne gdyby Kreml nie zechciał skorzystać z takiej okazji i nie podjął destrukcyjnych działań w tej grze prezydenckiej, oczywiście ze szkodą dla chwiejącego się w posadach państwa.\nRozliczenie nadużyć i zbrodni poprzednich ekip. Ta kwestia jest bardzo trudna dla nowych władz, ponieważ w istocie nie mogą one jednoznacznie rozliczyć i odciąć się od ludzi ancien reżimu poprzednich ekip, czego nie tylko oczekuje, ale wręcz żąda Majdan. Tymczasem Jacyniuk, nie wykluczone, że za poszeptem Waszyngtonu, nie chce popełnić błędu Amerykanów, którzy po obaleniu rezimu Huseina pozbyli się także jego ludzi w wyniku czego do dziś Irak de facto jest w stanie wojny domowej, i w sposób bardzo selektywny podchodzi do problemu rozliczeń. Przykładem choćby sama Tymoszenko, liderująca partią premiera Batkiwszczyną, która nie stanęła na czele rządu, ale bez wątpienia ma wiele do powiedzenia, także w kwestii osady najważniejszych stanowisk i relacji z Moskwą.\nRóżnego rodzaju prowokacje\nTe i inne kwestie dzielą i dzielić będą Ukraińców, a Moskwa zrobi wszystko by podziały te pogłębić i wykorzystać dla swoich interesów. W konsekwencji w polityce ukraińskiej nic nie jest jeszcze przesądzone i zdecydowane, dlatego też Kreml liczy na finalny, wymuszony i „dobrowolny” powrót zrewoltowanego syna marnotrawnego – Ukrainy do kontrolowanego w ten czy inny sposób przez Kreml wschodniego świata. Powrót, który ma się dokonać bez bezpośredniej interwencji militarnej Rosjan.\nRozwój sytuacji na Wschodzie jest powodem wielkiej irytacji Zachodu. Nie byłoby problemu gdyby rząd Azarowa podpisał przygotowany dokument podczas szczytu Parterowa Wschodniego w Wilnie w listopadzie ubiegłego roku. Moskwa byłaby oczywiście niezadowolona, ale prezydent Janukowycz i interesy jego oligarchów gwarantowałyby jej skuteczną grę na dwóch frontach, co z perspektywy w istocie technicznego ze strony UE dokumentu znaczyłoby odkładanie podpisania merytorycznej umowy stowarzyszeniowej, nie mówiąc o członkostwie, z Unią ad calendas grecas. Innymi słowy stosunkowo małym kosztem zapewniono by spokój na wschodnich granicach UE i NATO. Wyrazicielem właśnie takiego myślenia był Sikorski szantażując Radę Majdanu słynnym wezwaniem – „ podpiszcie, albo zginiecie”.\nSposób, w jaki Rosjanie dokonali inwazji Krymu, a zwłaszcza odrzucenie wszelkich propozycji mediacyjnych UE i Waszyngtonu, uświadomiło jednak Zachodowi jego krótkowzroczność, bezsilność i własną naiwność. Putin okazał się nie tylko nieprzejednanym, ale i co gorsze nieprzewidywalnym politykiem. Pokazał, iż jedyne prawo, które Rosja respektuje to prawo silniejszego ( vide Memoriał Budapeszteński z 1994 r podpisany także przez Rosje i gwarantujący Ukrainie integralność terytorialną). Ta manifestacja siły Kremla, za która nie stoi przecież ani silna gospodarka – jedynie eksport paliw – ani nauka, ani kultura, w istocie pokazała jednowymiarowy, tj. militarny charakter rosyjskiego państwa. Ideologia Moskwy – Rosja jest tam, gdzie są Rosjanie, a gdzie są Rosjanie tam musi być władza Kremla- jest dla demokratycznego świata nie do przyjęcia. Rozumiał to marginalizowany w kraju i lekceważony na Zachodzie śp. prezydent Kaczyński przestrzegając na wiecu w Tbilisi 12 sierpnia 2008 r. “Świetnie wiemy, że dziś Gruzja, jutro Ukraina, pojutrze Państwa Bałtyckie, a później może i czas na mój kraj, na Polskę!” – Dzięki tej sile militarnej Kreml teraz zagarnął Krym, jutro może zacząć „ zbierać ziemie rosyjskie” w Naddniestrzu (Transistrii), Pribałtyce, a pojutrze sięgnąć po różne aktywa państw czy firm zachodnich z tą samą zresztą argumentacją – i co mi zrobicie ( vide zagarnięte pieniądze British Petroleum ). A to dla Zachodu jest niebezpieczne. W praktyce znaczy to tyle, iż Rosja traktuje siebie nie jako jedną z potęg G8, ale że jest od każdego z jej członków silniejsza. A przez swoją awanturniczą politykę uniemożliwia wielkiemu biznesowi zachodniemu robienia z Rosją interesów „as usual”.\nProblem w tym jednak, że najważniejsi europejscy gracze, Niemcy, Francja i Wielka Brytania, mają poważne gospodarcze interesy w Rosji i nie zamierzają z nich zrezygnować.. Francja „zawiesiła” współpracę militarną z Rosją, Niemcy „zamroziły” sprzedaż centrum szkolenia bojowego przeznaczonego dla rosyjskiej armii, Wielka Brytania nie wyklucza bliższego przyjrzenia się interesom rosyjskich oligarchom w londyńskim City, itd…\nZachód czeka na następny ruch Putina, a właściwie na warunki, na jakich Moskwa będzie chciała z nim rozmawiać o dalszych losach Ukrainy, wysuwając takie, które dadzą Kremlowi nie tylko prawo wglądu w politykę UE na Wschodzie, ponieważ te już w styczniu oferował Van Rompuy Putinowi, co Moskwa odrzuciła, ale prawo współdecydowania o niej. W praktyce zmierzać one będą do przekształcenia Ukrainy w państwo federacyjne, neutralne i powiązane mniej więcej w tym samym stopniu z Unią co Rosją, czyli w istocie zależne od Kremla. Można przyjąć za pewne, iż UE, pod presją Niemiec, choć nie tylko, jakoś tam zmodyfikowane moskiewskie warunki pokoju na Ukrainie zostaną przyjęte.\nPytanie wówczas będzie brzmieć: czy Ukraina zgodzi się na tak przeredagowaną wersję ultimatum Sikorskiego – „podpiszcie, albo zginiecie”, czy też znajdzie w sobie, jak na Majdanie, na tyle siły i determinacji by konsekwentnie dążyć do wyzwolenia się spod rosyjskiej kurateli i przejęcia podmiotowej roli w polityce europejskiej. Jeśli się na to zdecyduje oznaczać to będzie zasadniczą zmianę geopolityczną na kontynencie euroazjatyckim i postawi wielkie wyzwanie przed polityką polską, nie tylko zresztą w Unii Europejskiej. Jeśli…\nArtykuł dodano w następujących kategoriach: Analizy, polityka zagraniczna, Polska.


Strona główna » Hario Szklany Drip V60-02\nilość Hario Szklany Drip V60-02\nSKU: A010 Kategorie: Hario, Akcesoria, Dripery, V60 Tagi: akcesoria kawowe, Drip, dripper, kawa, szkło\nWersja szklana to niezwykle stylowa konstrukcja dostępna z podstawką i uchwytem z tworzywa sztucznego w różnych kolorach, która z pewnością będzie ozdobą każdej kuchni. Ten model posiada podstawkę w okrągłym kształcie. Ponadto dripper charakteryzuje się bardzo dobrym poziomem utrzymywania ciepła. Stożkowa forma oraz specjalne żłobienia po wewnętrznej stronie drippera zapewniają doskonały przepływ wody.\nDo plusów tej metody należy także niezwykle łatwa konserwacja. Po użyciu wystarczy usunąć filtr oraz umyć dripper pod bieżącą wodą.


18 urodziny najlepszego - kartka z życzeniami - MyGiftDna.pl\n18 urodziny najlepszego - kartka z życzeniami\n(160 opinii) oceń\nOsiemnaście lat czekałaś, by dorosłym wreszcie być. Dziś marzenia swe spełniłaś, zaczniesz pełną piersią żyć. Lecz pamiętaj, że przed Tobą jeszcze wiele, wiele lat. Żyj więc mądrze, w zgodzie z sobą, a cudowny będzie świat! Magda i Ola\nKartka z życzeniami na 18 urodziny\nZłóż najserdeczniejsze życzenia bliskiej osobie z okazji 18-tych urodzin za pomocą naszej niepowtarzalnej kartki, na której możemy nadrukować wybrane przez Ciebie zdjęcie oraz życzenia twojego autorstwa.


Jeździecki „Triathlon” na sopockim Hipodromie - my3miasto.pl\nZawody rozgrywane będą przez trzy dni, gdzie suma punktów uzyskanych w kolejnych trzech próbach decyduje o zwycięstwie.\nKażdy dzień poświęcony jest osobnej próbie sprawności i precyzji, wytrzymałości:\npiątek – próba ujeżdżenia – zawodnicy prezentują odpowiednie figury w wyznaczonym miejscu na czworoboku. Sędziowie oceniają nie tylko precyzję i swobodę wykonania ruchu ale i elegancję, nienaganny wygląd konia oraz elastyczność ruchów konia i posłuszeństwo;\nsobota – próba terenowa, tzw. cross, podczas którego konie galopując przez piękny teren Hipodromu pokonują na stałe zbudowane przeszkody – odpowiednio przygotowane kłody drzewa, przeszkodę wodą, trudne kombinacje, czy tzw. wąskie fronty. Próba ta ma na celu sprawdzenie odwagi jeźdźca; szybkości, wytrzymałości i możliwości skokowych konia;\nniedziela poświęcona będzie skokom przez przeszkody na tradycyjnym placu konkursowym. Tutaj błędy w postaci zrzutek, wyłamań czy przekroczenia normy czasu zostaną przeliczone na punkty karne. Jest to sprawdzian kondycji konia po próbie wytrzymałości.\nFot. Mikołaj PlackatH Białko\nFot.tyt.: Mikołaj PlackatH Białko\nAktualności\tcross, hipodrom, konie, przeszkody, skoki, Sopot, ujeżdżanie, WKKW, zawody\n« Majówka w Gdańsku na sportowo. Wykaż się w triathlonie\nZostań współtwórcą spektaklu w Teatrze Gdynia Główna »


Brain Up 60 kapsułek, Real Pharm – skutecznie wspomaga pracę mózgu oraz zwiększa jego wydajność! - Sklep internetowy TANIE ODŻYWKI\nStrona główna > Zdrowie i uroda>Pamięć, Koncentracja>REAL PHARM Brain Up 60caps\nREAL PHARM Brain Up 60capsKod produktu: 5902444708519\nWłaściwości REAL PHARM Brain Up 60caps:\nPomaga zachować spokój w stresowych sytuacjach\nBrain Up 60 kapsułek od Real Pharm – skutecznie wspomaga pracę mózgu oraz zwiększa jego wydajność!\nREAL PHARM Brain Up to korzystny wybór, jeśli chodzi o skuteczne wspomaganie pracy mózgu oraz zwiększenie jego wydajności. Wiadomo, że na co dzień ludzie bardzo często pracują umysłowo i muszą logicznie myśleć, aby odpowiednio realizować poszczególne zadania. Z wiekiem wydajność mózgu spada, dlatego warto zadbać o to, aby znajdowała się na optymalnym poziomie. REAL PHARM Brain Up poprawia nie tylko pracę mózgu, ale też ogólną koncentrację, jest bardzo pomocny w walce z nadmiernym stresem. Dzięki niemu można się uspokoić oraz wyciszyć, zwłaszcza przed jakimiś ważnymi wydarzeniami, podczas których stres może być największą przeszkodą.\nSposób użycia Brain Up Real Pharm 60 kapsułek:\n1 kapsułkę dziennie między posiłkami popić wodą.\nSkładniki Brain Up Real Pharm 60 kapsułek:\nEkstrakt z korzenia różeńca górskiego (w tym rozawiny i salirozydy 1%) 40mg\n(w tym bakozydy 50%) 150mg\n(w tym witanolidy 7%) 300mg