Legendy z różnych stron Świata: SAGA O EGILU\nTHORUNN CÓRKA SKALLA-GRIMA WYCHODZI ZA GEIRA KETILSSONA\nWydarzyło się pewnego lata, w tym czasie kiedy Thorolf był poza krajem, a Skalla-Grim żył na Borgu, że jakiś statek kupiecki z Norwegii zawinął do Borgafjordu. Był wtedy taki zwyczaj, że statki kupieckie wyciągano na ląd koło rzek albo w miejscach, gdzie potoki spływały do morza albo gdzie była mniejsza zatoka. Ketil zwał się mąż, do którego należał statek, nazywano go Ketilem Ospałym. Był on Norwegiem, należał do wielkiego rodu i był bogaty. Geir zwał się jego syn, który wtedy był już dorosły i był razem z nim na statku. Ketil miał zamiar szukać sobie dachu nad głową na okres zimowy, ale nie było to łatwo, przybył bowiem bardzo późnym latem. Skalla-Grim znał go od dawna bardzo dobrze i zaprosił do siebie razem z wszystkimi towarzyszami. Ketil przyjął zaproszenie i przez całą zimę bawił u Skalla-Grima. Tej też zimy prosił Geir, syn Ketila, o rękę Thorunn, córki Skalla-Grima, i małżeństwo ich zostało postanowione. Geir dostał Thorunn za żonę. Gdy nadeszła wiosna, wskazał Skalla-Grim Ketilowi ziemię powyżej obszarów Oleifa, wzdłuż rzeki Hwita, od ujścia Flokadalsa do ujścia Reykjadalsa, cały ten szmat ziemi aż w górę do Raudsgilu i całą dolinę Flokadalr po drugiej stronie stoków górskich. Ketil zamieszkał w Trandarholt, a Geir na Geirshlid. Posiadał on jeszcze jedną włość w dolinie Reykjadalu, Reykir Inir Efri czyli Dymy Górne. Nazywano go Geirem Bogatym. Miał on synów, z których pierwszy zwał się Ketil-Gnuśny, a drugi Thorgeir Gnuśny. Miał on jeszcze trzeciego syna, ten zwał się Thorodd Hrisa Gnuśny i był założycielem osady na Hrisar.\nSkalla-Grim znajdował wielką przyjemność we wszelkiego rodzaju zapasach i grach, gdzie siłę męską wystawiło się na próbę, i o tych rzeczach rozprawiał dużo i często. Zawody piłkarskie były w tych czasach szczególnie lubiane. Wielu było tam wówczas siłaczy, lecz nikt się nie mógł mierzyć ze Skalla-Grimem, nawet wtedy gdy mu lat przybyło. Thord było na imię synowi Graniego na Granastadir, był wtedy jeszcze młody, ale zapowiadał się jak najlepiej. Był on szczególnie przywiązany do młodego Egila, synka Skalla-Grima. Egil był nadzwyczaj zręczny w zapasach; w walce stawał się jednak zaczepny i dawał się porywać złości, wszyscy rodzice upominali swych synów, by Egilowi zawsze we wszystkim ustępowali. Na początku zimy urządzono ogólne zawody piłkarskie na błoniach rzeki Hwita. Ludu zebrało się niemało z całej okolicy, nie brakło tam też domowników Skalla-Grima. W pierwszym rzędzie znalazł się na boisku Thord Granason. Egil prosił Thorda, by go zabrał na zawody - miał nie więcej niż siedem zim. Thord dał się uprosić i posadził go na siodle za sobą. Gdy przybyli na plac, mężczyźni byli już porozdzielani na drużyny; była tam też spora gromadka chłopców, która stanęła do zawodów podobnie jak starsi. Oni także podzielili się na dwie drużyny. Egil miał za przeciwnika chłopca, któremu na imię było Grim, synka Hegga z Heggstadu. Grim miał jedenaście zim, a może tylko dziesięć, i miał siły odpowiednie do swego wieku. Gdy się gra rozpoczęła, okazało się, że Egil był słabszy. Grim zaś używał wszystkich sił, by dać mu odczuć swoją przewagę. Wtedy Egila ogarnęła złość i zdzielił Grima pałką do odbijania piłki. Grim złapał go, powalił na na ziemię i zbił porządnie, przy czym krzyczał, że mu uszy obetnie, jeżeli się nie będzie zachowywał jak ludzie. Gdy Egil wstał, opuścił grę, a wszyscy chłopcy wołali za nim i naśmiewali się z niego. Egil pobiegł do Thorda Granasona i opowiedział wszystko, co się stało. Thord rzekł: "Pójdę z tobą i zemścimy się." Dał mu do ręki topór, który właśnie trzymał w ręku; był to tak zwany brodaty topór, ta broń była w tym czasie powszechnie w użyciu. Poszli potem na boisko, gdzie chłopcy grali w piłkę. Wtedy właśnie Grim miał piłkę i biegł z nią, a wszyscy chłopcy za nim. W tym momencie podbiegł Egil i wbił Grimowi topór w czaszkę z taką siłą, że cały zagłębił się w mózgu. Thord i Egil oddalili się natychmiast i poszli do swoich. Ludzie z Myrar rzucili się do broni, to samo natychmiast uczyniła druga strona. Oleif Głowica Miecza przeszedł do drużyny z Borgu ze swoimi towarzyszami, przez to stał się ten oddział o wiele silniejszy, i bez walki rozstali się. Z tego powodu powstała waśń między Oleifem i Heggiem. Doszło między nimi i ich stronnikami do bitwy koło rzeki Grimsa. Padło tam siedmiu wojów, a Hegg otrzymał śmiertelną ranę, Kwig zaś, brat jego, padł na polu walki. Gdy Egil powrócił do domu, Skalla-Grim był bardzo niezadowolony z tego, co zaszło. Bera jednak uważała, że Egil wyrośnie na wikinga i że przeznaczone jest mu być wodzem, gdy dojdzie do tych lat, że otrzyma własny statek wojenny. Egil zaśpiewał pieśń:\n"Mówi Matuś Moja\nW Czas Mi Kupić Moją\nŁódź I Ładne Wiosła,\nSam U Dziobu Stoję\nSter Jest W Rękach Moich\nW Porcie Bić,\nWrogów Kłaść Pokotem."\nGdy Egil miał dwanaście zim, był już takim olbrzymem, że było niewielu mężczyzn tak wielkich i mocnych, by nie dać się Egilowi w zapasach. Tej zimy, która była jego dwunastą, brał często udział w zawodach. Thord, syn Graniego, miał wtedy dwadzieścia zim; miał potężne siły. Zdarzyło się często w ciągu owej zimy, że stawiano Egila razem z Thordem przeciw Skalla-Grimowi. Pewnego razu, gdy zima miała się ku końcow, odbywały się zawody piłkarskie w Sandwiku, piaszczystej zatoce na południe od Borgu. Thord i Egil byli w tej grze przeciwnikami Skalla-Grima, zmęczyli go i zyskali nad nim przewagę. Wieczorem jednak, po zachodzie słońca, zaczęło się Egilowi i Thordowi wieść gorzej, Grim stał się tak mocny, że chwycił Thorda wpół i uniósł w górę, potem rzucił nim o ziemię z taką siłą, że połamał mu wszystkie kości, chłopak wyzionął ducha na miejscu. Potem złapała Egila ... Thorgerd nosząca przydomek Brak, czyli Rogowa Obręcz, była niewolnicą Skalla-Grima i wychowywała Egila w dzieciństwie. Była olbrzymia, siły miała jak najmocniejszy chłop i znała się na czarach. Brak zawołała: "Przemieniło cię w berserka, Skalla-Grimie! Na własnego syna szał swój kierujesz!" Skalla-Grim puścił Egila i sięgnął, by ją złapać. Ona mu się wymknęła i zaczęła uciekać, a Skalla-Grim za nią. W ten sposób biegli aż do przylądka Digrarnes; tam skoczyła ze skał w morze i zaczęła pływać. Wtedy rzucił Skalla-Grim za nią olbrzymim kamieniem, trafił między łopatki i już nie wypłynęła. Ten pas wodny nazywa się odtąd Brakarsund. Wieczorem, gdy wszyscy powrócili na Borg, Egil szalał z wściekłości. Gdy Skalla-Grim zasiadł do wieczerzy, miejsce Egila przy stole było puste. Poszedł on bowiem do izby, gdzie było ognisko, podszedł do męża, który zarządzał ludźmi i majątkiem Skalla-Grima i był mu najdroższym zaufanym i przyjacielem. Podszedł i położył go trupem. Potem wszedł do sali jadalnej i zasiadł za stołem. Skalla-Grim nie odezwał się ani słowem w tej spawie ani tego wieczora, ani nigdy później. Ojciec i syn nie rozmawiali z sobą, ani w złości, ani w dobroci, tak minęła ta zima. W lecie po owych wydarzeniach przybył Thorolf do Islandii, o czym już poprzednio była mowa. Po przebyciu zimy na Islandii szykował się znów do drogi i opatrywał swój statek w Brakarsundzie. Gdzie już wszystko było gotowe, przyszedł Egil do ojca, prosząc o towar i pieniądze na podróż. "Chcę jechać"- powiedział-"w obce kraje z Thorolfem" Grim zapytał, czy rozmawiał w tej sprawie z Thorolfem; Egil odpowiedział, że nie mówił. Wówczas Grim, że ma naprzód tę rzecz załatwić. Gdy Egil zaczął rozmowę na ten temat z Thorolfem, ten odrzekł, że o tym w ogóle nie może być mowy. "Nie łudź się, że wezmę cię ze sobą. Jeżeli twój ojciec nie może sobie z tobą dać rady we własnym domu, to ja nie odważę się brać cię z sobą za granicę. Tam nikt nie zniesie takiej niesforności, jaką ty się tu wyróżniasz." "Wobec tego nikt z nas nie pojedzie "- odpowiedział Egli W nocy szalał sztorm i wiatr dął od południa; w ciemnościach, w czasie wzbierającej fali przypływu zeszedł Egil w dół na wybrzeże. Wszedł na statek i idąc z zewnątrz namiotu, porozrąbywał liny, trzymające statek w miejscu od strony wody. Natychmiast powrócił biegiem na ląd przez mostek, odsunął go za sobą od statku, następnie odciął liny od strony lądu, skutkiem czego statek popędził na otwarty fiord. Gdy Thorolf i towarzysze jego spostrzegli, że statek jest niesiony wiatrem, skoczyli do łodzi, ale fale były zbyt wielkie, by mogli cokolwiek zdziałać. Statek zagnało aż na drugą stronę do Andakilu, gdzie wpadł na skały. Egil tymczasem wracał do domu na Borg. Gdy ludzie dowiedzieli się o postępku Egila, większość potępiła go. On jednak zapowiedział, że nie potrwa długo, a wyrządzi wiele więcej szkód, jeżeli Thorolf nie będzie go chciał z sobą zabrać. Wówczas zaczęli się ludzie starać, by doprowadzić do zgody między braćmi i skończyło się na tym, że Thorolf pozwolił się udobruchać, i gdy lato nadeszło, pożeglowali razem w dalekie kraje. Skoro tylko Thorolf wszedł na statek, wziął topór, który mu Skalla-Grim zwrócił, i rzucił go w głębinę morską, tak że już nie wypłynął. Morska podróż odbyła się szczęśliwie i przybili do lądu w Hordalandii. Thorolf natychmiast skierował statek do Sognefjordu, tam doszła go wiadomość, że ostatniej zimy zachorował Brynjolf i zmarł, a synowie jego rozdzielili między siebie dziedzictwo. Thord otrzymał Aurland, włość, na której żył ich ojciec. Złożył królowi hołd i został jego lennikiem. Córka Thorda, Rannweig, miała synów, którym było na imię Thord i Helgi; ów to Thord był ojcem Rannweig, która była matką Ingirid, którą wziął za żonę Olaf król. Helgi był ojcem Brynjolfa, tego zaś synami byli Serk ze Sogne i Swein.\nWOJNA ANGLIKÓW ZE SZKOTAMI\nKról szkocki zwał się Olaf Rudy; był on Szkotem po linii miecza, a Duńczykiem po matce i pochodził z rodu Ragnara Lodbroka. Był to potężny władca. Powiadali, że Szkocja była co do wielkości równa jednej trzeciej części Anglii, a Northimbraland jednej piatej. Northimbraland jest położony na północy, najbliżej Szkocji po stronie wschodniej. Od wieków był on w posiadaniu duńskich królów, Jorwik był tam stolicą. Teraz dzierżył go Adalstein i obsadził dwoma jarlami, jeden z nich zwał się Alfgeir, drugi Godrek. Zostali oni tam ustanowieni, by odpierać napaści Szkotów, a także Duńczyków i Nordmanów, którzy pustoszyli kraj w straszny sposób, rościli sobie bowiem prawo do tej ziemi, dlatego że w Northimbralandzie wszyscy mężowie mający znaczenie byli z linii męskiej albo żeńskiej rodem z Danii, a wielu było Duńczykami i po mieczu, i po kądzieli. W Bretlandzie rządzili dwaj bracia, Hring i Adils, a mieli oni obowiązek składania daniny królowi Adalsteinowi, gdy zaś byli z królem na wojnie, musieli wraz z całym wojskiem stać w pierwszych szeregach przed znakiem królewskim. Obydwaj ci książęta byli dzielnymi, ale nie najmłodszymi już wojami. Elfrad Wielki odebrał lennym książętom ich tytułu i władzę. Wszyscy ci, którzy poprzednio byli królami albo synami królewskimi, nosili odtąd miano jarlów. Wszelkie te zmiany odbyły się za rządów jego i jego syna Jatwarda. Adalstein wstąpił na tron młodo i nikt się go nie bał. Nie mógł on liczyć na wielu z tych, którzy przedtem okazywali jego ojcu szczególną służalczość.\nPRZED BITWĄ NA WINHEIDI\nOlaf, król Szkocji, zebrał wielkie wojsko i pociągnął do Anglii. Gdy przybył do Northimbralandu, torował tam sobie drogę mieczem i obracał kraj w perzynę. Skoro wieść o tym doszła do jarlów, którzy tam rządzili, zebrali oni co prędzej wojsko i ruszyli przeciw napastnikowi. Gdy siły ich się spotkały, wywiązała się wielka bitwa. Król Olaf odniósł zwycięstwo, natomiast jarl Godrek padł, a Alfgeir uciekł z przeważną częścią wojska - zaledwie z trudem uratował życie. Alfgeir nie miał już potem możności stawiania dalszego oporu, a król Olaf zawładną całym Northimbralandem. Alfgeir udał się do króla Adalsteina i zdał sprawę ze swych niepowodzeń. Gdy król Adalstein się dowiedział, że tak olbrzymie wojsko wkroczyło do jego kraju, rozesłał natychmiast wici, zwołując pod broń mężczyzn, posłał też gońców do jarlów i innych wielmożów. Nie zwlekając wyruszył z wojskiem, które zebrał, w drogę i pociągnął przeciw Szkotom. Gdy jednakże stało się ogólnie wiadome, że Olaf, król Szkocji odniósł zwycięstwo i podbił ogromną część Anglii, wielu możnych przeszło na jego stronę i zdobył on o wiele większe siły zbrojne niż Adalstein. Kiedy się Hring i Adils o tym dowiedzieli - poprzednio zgromadzili już olbrzymie zastępy - przystali natychmiast do króla Olafa i teraz mieli razem niezliczone wojska. Gdy król Adalstein dowiedział się o tym, zwołał wszystkich swoich wodzów i możnych na naradę, by znaleźć najodpowiedniejsze wyjście. Zdał im wszystkim najdokładniej sprawę z tego, czego się dowiedział o zwycięskim pochodzie króla szkockiego i o jego nieprzeliczonych siłach zbrojnych. Wszyscy byli tego zdania, że Alfgeir źle się spisał i że należy odebrać mu godność jarlowską. Następnie postanowiono, że król zawróci z drogi, uda się na południe Anglii, a dopiero gdy z powrotem będzie ciągnąć na północ, roześle wici i sam porwie ludzi za sobą . Uważano bowiem, że bez udziału króla trzeba by zbyt długiego czasu na zebranie tak wielkiego wojska, jakie teraz jest konieczne. Nad tym zaś wojskiem, które już teraz było zgromadzone, oddał król główne dowództwo Thorolfowi i Egilowi; mieli oni dowodzić siłami, które wikingowie przywiedli królowi, Alfgeir natomiast zatrzymał władzę nad własnymi zastępami. Potem ustanowił król wodzów nad pomniejszymi oddziałami według własnego uznania. Gdy Egil przybył z owych narad do swoich, pytano go, jakie są nowiny o królu szkockim. On odpowiedział pieśnią: "Olaf Wypędził Odyńca/ Oddał Życie Jarl Drugi/ Ten Król Pono Jest Twardy/ Na Tingu Boju - Słyszałem./ Godrek Krok Uczynił/ Godziwy, Lecz Nieszczęsny/ Anglików Wróg Zażarty/ Alfgeira Kraj Podbija." Potem wysłano posłów do królu szkockiego z zawiadomieniem, że król Adalstein ogradza mu pole leszczyną i wzywa go do walki na równinie Winheidi koło puszczy Winuskogar. Żąda, by zaprzestano rabunku w jego kraju, a władzę w państwie angielskim będzie ten z nich, kto odniesie zwycięstwo w bitwie. Ustanowił też, że ten, kto stawi się pierwszy, będzie na drugiego czekał tydzień. W owych czasach był taki obyczaj, że gdy jakiemuś królowi ogrodzano pole leszczyną, nie mógł on już przed rozstrzygającą bitwą rabować bez ściągnięcia na siebie niesławy. Toteż król Olaf wstrzymał wojsko, zakazał rabunku i czekał wyznaczonego czasu, a gdy nadszedł dzień naznaczony, poprowadził swoje wojsko na wrzosowisko Winheidi. Po północnej stronie owej wrzosem porośniętej równiny stał zamek. Król Olaf umieścił w nim większą część swego wojska, gdyż okolica tamtejsza była bogata i kmiecie byli zamożni, więc dowóz żywności, której wojsko potrzebowało, był tam łatwiejszy. Część jednak swoich ludzi posłał na równinę, na której zostało ustanowione pole bitwy. Mieli oni wybrać odpowiednie miejsce na obóz z namiotami i przygotować wszystko na przybycie wojska. Gdy przybyli na równinę, zobaczyli, że zatknięto już żerdzie leszczynowe dla odgraniczenia płaszczyzny, gdzie miał się odbyć bój. Należało zawsze ze szczególną starannością wybierać w tym celu teren, by był bezwzględnie równy i by wielka ciżba mogła się na raz pomieścić. Tak też tu było w istocie. Przewidziane miejsce boju było to wrzosowisko płaskie i równe, z jednej strony była rzeka, a z drugiej wielki bór. Tam, gdzie była najmniejsza odległość miedzy borem a rzeką - a nawet i na tym odcinku był spory kawał łąki - rozbiły namioty wojska króla Adalsteina. Namioty stały od boru aż do samej rzeki, choć co trzeci namiot był pusty, a i w pozostałych było zaledwie po paru chłopa. Kiedy wojownicy Olafa podeszli, tamci zebrali się tłumnie, przed obozem, że Olafowi nie mogli wejść do środka. Ludzie Adalsteina powiedzieli, że ich namioty są przepełnione, ani mowy, by wszyscy się tu mogli pomieścić. Namioty zresztą postawione były tak wysoko, że niemożna się było górą rozejrzeć i osądzić, czy ich w głębi było dużo czy mało. Olafowym zdawało się, że była tego siła co nie miara. Sami rozbili namioty na północ od leszczynowego ogrodzenia a w tej stronie grund staczał się lekko w dół. Wojownicy Adalsteina wypatrywali dzień po dniu, kiedy to ich król zjedzie czy też może już przyjechał do zamku leżącego na południe od wrzosowiska. Nowe wojska napływały do nich dniem i nocą. Gdy naznaczony czas minął, wysłali ludzie Adalsteina posłów do króla Olafa z wiadomością, że król Adalstein gotów jest do walk i że ,,ma olbrzymie siły zbrojne''. Król każe jednak jednocześnie powiedzieć, że nie chciałby tak wielkiej straty w ludziach, na jaką się zapowiada, radzi przeto Olafowi, by powrócił on do siebie do Szkocji. W szczerym i serdecznym podarunku pragnie mu dać szyling srebra od każdego pługa w całym swoim państwie i chce rozstać się z nim w przyjaźni. Posłowie przybyli do króla Olafa w tej właśnie chwili, kiedy ten zaczął ustawiać wojsko, aby rozpocząć bitwę, gdy jednak przedłożyli mu swoje poselstwo, wstrzymał działania tego dnia; zaczął naradę z naczelnikami swoich wojsk. Zdania były bardzo podzielone, niektórzy doradzali gorąco przyjęcie warunków, mówiąc, że gdyby przywieźli do domu tak ogromną daninę od Adalsteina, byłaby to wyprawa pełna chwały. Inni zaś odradzali, mówili, że jeżeli się te warunki teraz odrzuci, wtedy Adalstein zaofiaruje o wiele więcej, i to zdanie zwyciężyło. Wówczas posłowie poprosili króla Olafa, by dał im tyle czasu, aby mogli wrócić do króla Adalsteina i naradzić się, czy nie zechciałby on zapłacić większej daniny, byle w kraju był pokój. Prosili o zawieszenie broni na trzy dni, jeden dzień na dojazd do obozu, drugi na obrady, a trzeci na przyjazd z powrotem. Król zgodził się na to. Posłowie pociągnęli zatem do swoich i trzeciego dnia zjawili się znów, jak było umówione. Oświadczyli teraz królowi Olafowi, że Adalstein chętnie daje to, co był przyrzekł poprzednio, a prócz tego po szylingu dla każdego wolno urodzonego męża w Olafowym wojsku, po jednej marce dla każdego dowódcy, który przewodzi dwunastu wojom, po jednej marce złota dla każdego dowódcy w hirdzie i po pięć marek złota każdemu jarlowi. Król kazał ogłosić to wojsku i teraz również poszło tak jak poprzednim razem, że jedni odradzali, a drudzy doradzali, aż w końcu król sam rozstrzygnął sprawę. Tę propozycję przyjmuję, odpowiedział, jeżeli król Adalstein zgodzi się jeszcze na to, że Olaf otrzyma cały Northimbraland wraz ze wszystkimi do niego należącymi daninami i świadczeniami. Posłowie poprosili znów o trzy dni, a oprócz tego, aby król Olaf wysłał razem z nim kilku swoich mężów, którzy by mogli usłyszeć odpowiedź króla Adalsteina, czy ten zechce przyjąć owe warunki, czy też nie. Uważają - powiedzieli - że król Adalstein z wszelką pewnością nie będzie chciał stawić nic na przeszkodzie, przeciwnie, uczyni wszystko, byle tylko doszło do ugody. Król Olaf zgodził się i posłał kilku swoich mężów. Wszyscy owi posłowie siedli na koń i ruszyli w drogę na rozmowę z królem Anglii do zamku, który położony był najbliżej wrzosowiska po południowej stronie. Posłowie króla Olafa przedłużyli teraz swą sprawę i warunki pokoju królowi Adalsteinowi. Mężowie króla Adalsteina ze swj strony również opowiedzieli , z jakimi układami jeździli do króla Olafa, jak również, że był to wybieg, na który wpadło doświadczone starszeństwo, aby opóźnić bitwę, póki król na przybędzie. Król Adalstein załatwił rzecz prędko, mówiąc posłom: "Przekażcie królowi Olafowi te oto moje słowa: pozwalam mu wynieść się z całym swoim wojskiem z powrotem do Szkocji, ale wszystko, co tu bezprawnie zrabował, ma zostawić. Potem zawrzemy pokój i niechaj jeden drugiego nie napada i nie niszczy. Król Olaf stanie się moim poddanym, przyjmie ode mnie Szkocję i będzie władcą pod moim berłem. Jedźcie teraz z powrotem" - powiedział - "i powiedzcie mu, jak się sprawa przedstawia" Posłowie natychmiast tego samego wieczora udali się w drogę powrotną i przybyli do króla Olafa około północy; obudzili króla i powtórzyli mu słowa króla Adalsteina. Król kazał w tej chwili zwołać swoich jarlów i innych wodzów, kazał też przywołać posłów, by zdali sprawę, jaki obrót wzieło ich poselstwo i jakie słowa usłyszeli z ust króla Adalsteina. Wodzowie orzekli jednogłośnie, że nie pozostaje im nic innego, jak tylko gotować się do bitwy. Posłowie oznajmili również, że król miał niepomierną ilość wojska i że przybył na zamek, kiedy posłowie przyjechali. Wówczas odezwał się Adils: "Stało się, królu, jak przepowiadałem, sam na sobie doświadczyłeś, jak te Angielczyki są załgane i pełne podstępu. Staliśmy tu i czekaliśmy dzień po dniu, podczas kiedy oni ściągali wojsko, a króla ich nie było wcale w pobliżu. Na pewno zebrali w tym czasie wojska co nie miara. Moja rada, królu, jest taka: ja sam razem z bratem i z naszymi wojskami siądziemy na koń i ruszymy naprzód zaraz teraz jeszcze nocą.\nJest możliwe, że nie mają się na baczności, skoro wiedzą, że ich król jest z nimi. Zaskoczymy ich, a gdy podadzą tyły, ubijemy im moc ludzi. Nie będą mieli potem śmiałości do zaczepki." Król uważał, że rada jest dobra. "Skoro tylko zacznie dnieć, ustawimy nasze wojska i połączymy się z wami." To postanowiwszy, rozeszli się.\nBITWA NA WINHEIDI\nJarl Hring brat jego Adils ustawili wojsko i natychmiast, jeszcze nocą, ruszyli na południe na wrzosowisko. Gdy się rozwidniło, zobaczyły straże Thorolfa i Egila zbliżające się szeregi. zatrąbiono w trąby bojowe, wojownicy nałożyli zbroje i chwycili oręż, po czym zaczęli ustawiać się w szeregi, każdy w swoim oddziale. Były dwa główne oddziały. Jarl Alfgeir przewodził jednym i przed nim niesiono znak. W tym oddziale było wojsko, które do niego już poprzednio należało, a prócz tego, które napłynęło z pobliskich dzielnic. Były to siły o wiele większe niż te, którymi rozporządzał Thorolf i Egil. Thorolf miał dobre uzbrojenie: tarczę miał szeroką i grubą, hełm na głowie odporny i mocny i u pasa miecz, któremu dał imię Lang, a była to olbrzymia broń i przedniego gatunku. W ręku trzymał oszczep; grot był długości dwóch łokci, a kuty był na szpiclu w czworokątne ostrze; blat zaś był bardzo szeroki, a hylza długa i gruba; drzewce było wysokie na wyciągnięcie ręki i niezmiernie grube. Gwóźdź żelazny był w hylzie, a całe drzewce okute było żelazem. Takie oszczepy nazywano brynthwarar, co znaczy dzida pancerna. Egil był uzbrojony tak jak Thorolf. U pasa miał miecz, któremu dał imię Nadr czyli Wąż. Miecz ten zdobył niegdyś w Kurlandii, a była to najprzedniejsza broń. Ani on, ani brat nie nosili pancerza. Zatknęli wysoko swój znak, a chorąży był Thorfid Zuchwały. Całe ich wojsko miało norroeńskie tarcze i norroeńskie uzbrojenie oraz przyodziewek wojenny. W tej armii byli wyłącznie norroeńscy mężowie, wszyscy bez wyjątku. Thorolf ustawił się z wojskiem pod lasem, Alfgeir zaś wzdłuż rzeki. Jarl Adils i brat jego stwierdzili, że nie udało im się zaskoczyć znienacka Thorolfa; wobec tego oni także zaczęli formować swoje wojsko; podzielili się na dwa oddziały i wywiesili dwa proporce. Adils wystąpił przeciw jarlowi Alfgeirowi, a Hring przeciw wikingom. Potem zwarli się w walce, z obu stron nacierając mężnie. Adils napadł z taką siłą, że Alfgeir kazał swoim cofnąć się nieco. Wówczas naparł Adils z podwójną siłą i nie trwało długo, a Alfgeir uciekł. Popędził konia na południe wrzosowiska, a chmura jego wojów za nim. Pędzili, aż przybyli w pobliże zamku, w którym był król. Wtedy odezwał się jarl: "Niewiele zyskamy, jeśli schronimy się na zamek. Odsądzono nas od czci i wiary, kiedyśmy ostatnio uciekli od naszego króla, bo nam źle poszło z Olafem. Nie polepszyliśmy naszej sytuacji dzisiejszą wycieczką. Nie spodziewajmy się niczego dobrego od Adalsteina." Po tych słowach skierował się na południe i nie zsiadał z konia ani w dzień, ani w nocy, aż nie przybył z towarzyszami swoimi na zachód do Jarlsnesu. Tam postarał się o statek i udał się na południe za morze, i przybył do Wallandii. Tam żyła połowa jego rodu: do Anglii nie wrócił już nigdy. Adils zaś ścigał najpierw tych, co uciekali, ale długo ich nie odprowadzał; wrócił wnet tam, gdzie się walka odbywała, i natarł ostro. gdy Thorolf to zobaczył, zwrócił się przeciw jarlowi, każąc tam nieść proporzec, i rozkazał swoim ludziom, by się posuwali zwartym szeregiem, gęsto jeden za drugim. "Idźmy w kierunku lasu, by nam gąszcz krył tyły"-wołał- "aby nas nie mogli osaczyć ze wszystkich stron!" Tak też uczynili, posuwając się wzdłuż lasu. Teraz walka rozgorzała na dobre. Egil bił się z Adilsem, a był to pojedynek strasznie zacięty. Różnica w liczebności wojska była bardzo znaczna, mimo to padło o wiele więcej Adilsowych ludzi. Thorolfa ogarnął szał walki, zarzucił tarczę na plecy, a oszczep ujął obydwoma rękami; woje zaczęli z przerażeniem usuwać się na prawo i na lewo, położył trupem mnóstwo. W ten sposób wyrąbał sobie drogę w kierunku proporca jarla Hringa i nic nie było w stanie mu się oprzeć. Zabił człowieka, co niósł proporzec, i przetrącił drzewce proporca. Potem wbił oszczep w pierś jarla przez zbroję i na wylot przez ciało, tak że szpic sterczał po drugiej stronie między łopatkami. Potem uniósł oszczep w górę, nad głowę, zatknął drzewce w ziemię; jarl wyzionął ducha w górze na oszczepie i widzieli to wszyscy, tak jego ludzie, jak i nieprzyjaciel. Thorolf wyciągnął teraz miecz i rąbał na obie strony. Wtedy i jego ludzie wpadli w szał, wpierali się w szeregi przeciwnika; wielu Bretów i Szkotów padło, reszta podała tyły. Gdy jarl Adils ujrzał, co się stało z bratem i jak wielkie straty pośród jego wojska, że część uciekła i że teraz on sam jest wystawiony na największy napór, wówczas on również rzucił się do ucieczki, a przyboczni jego za nim. Wtedy popłoch ogarnął całe wojsko, wszyscy zaczęli uciekać na oślep. Wikingowie w pogoni za nimi i wtedy nieprzeliczone mnóstwo uciekających padło. Adils zdarł swój proporzec, dlatego nikt nie wiedział, czy to on ucieka, czy kto inny. Mrok zaczął szybko zapadać, więc Thorolf i Egil wrócili do obozu. Jednocześnie przybył tam król Adalstein z całym swoim wojskiem, rozbili namioty i urządzili się. Nieco później przybył król Olaf ze swoim wojskiem. Zajęli te namioty, które przedtem zajmowała pierwsza część ich wojska. Teraz dowiedział się Olaf Szkocki, że obydwaj jego jarlowie, Hring i Adils, padli, a wraz z nimi wielka część jego wojska.\nW przedniej nocy, był król Adalstein na owym zamku, o którym już wspominaliśmy. Gdy się dowiedział, że na wrzosowej równinie odbyła się już bitwa, porwał się i co prędzej z całym wojskiem ruszył na północ na bojowisko. Dowiedział się na miejscu o przebiegu walki. Gdy Thorolf i Egil stanęli prze nim, dziękował im za męstwo, za odniesione zwycięstwo i przyrzekł dozgonną przyjaźń. Następną noc spędzili wszyscy razem w obozie. Wczesnym rankiem kazał król Adalstein obudzić wojsko. Zwołał dowódców na naradę i powiedział im, jak zamierza uformować wojsko. Własny pułk umieścił na czele, a w pierwszych rzędach ustawił oddziały najbardziej nieustraszonych rębajłów. "Przewodzić nimi ma Egil" - powiedział - "Thorolf natomiast ma mieć swoich ludzi u boku i inne oddziały, które teraz wybiorę. Będzie to druga armia naszych wojsk, a on będzie jej głównodowodzącym, dlatego że Szkoci są bardzo ruchliwi, pędzą raz w jedną, raz w drugą stronę, zjawiają się raz tu, raz tam. Jeżeli się człek nie spostrzeże, mogą być bardzo niebezpieczni, ale gdy stawić im opór i ze swej strony natrzeć, wówczas czmychają." Wtedy rzekł Egil do króla: "Nie chcę, byśmy byli rozdzieleni z Thorolfem w czasie walki, ale chętnie godzę się, by nas postawiono tam, gdzie zachodzi największa potrzeba i gdzie najgoręcej" Thorolf jednak odparł: "Nie sprzeciwiajmy się królowi, niech nas ustawi według własnej woli. Służmy mu pomocą ku całkowitemu jego zadowoleniu. Jeżeli chcesz, mogę pójść tam, gdzie ciebie wyznaczono." Egil powiedział: "Królu, zrób, jak uważasz za dobre, ale ja póki życia będę nad tym bolał" Wojsko ustawiło się tak, jak król rozporządził, i wywieszono proporce. Pułki rozpostarły się po otwartej równinie aż do rzeki, oddziały Thorolfa zaś skupiły się w górnej części wzdłuż lasu. Król Olaf, zobaczywszy, że Adalstein ustawia wojsko, zaczął również formować swoje zastępy. Utworzył także dwie armie, a własny swój znak oraz armię, która miała być pod jego dowództwem, rozłożył naprzeciwko Adalsteinowych oddziałów. Obydwaj mieli tak olbrzymie wojska, że trudno było orzec, po której stronie było większe skupienie sił. Druga armia Olafa posunęła się pod las przeciw temu wojsku, któremu przewodził Thorolf; jarlowie szkoccy tam dowodzili a pułki składały się nieomal wyłącznie ze Szkotów. Było tego mrowie. Wojska starły się teraz ze sobą i wnet rozgorzała zacięta walka. Thorolf szedł naprzód ze straszną gwałtownością i rozkazał nieść swój znak wzdłuż skraju lasu; zamiarem jego było przebicie się przez linię przeciwnika i uderzenie na wojsko królewskie od strony otwartych tarcz. Jego wojowie osłaniali się tarczami od przodu, a po prawej stronie osłaniał ich bór. Thorolf wysunął się tak daleko naprzód, że tylko niewiele jego ludzi było przed nim. Wtem znienacka wpadł z boru jarl Adlis ze swoimi ludźmi, obrzucili Thorolfa oszczepami, padł tam na miejscu u skraju lasu. Thorfid, który niósł jego znak, cofnął się gdzie woje stali gęściej. Adils natarł z niesłychaną siłą, walka jeszcze się wzmogła. Szkoci, zabiwszy Thorolfa , wodza, wznieśli okrzyk zwycięstwa. Egil usłyszał okrzyk i zobaczył, że proporzec się cofnął. Wówczas domyślił się, że Thorolfa już za proporcem nie ma. Jak oszalały popędził naprzód, przecisnął się miedzy walczącymi; dotarłszy na miejsce dowiedział się, co się stało, podniecał by znów rzucili się naprzód, sam przedarł się i szedł pierwszy. W ręku miał miecz, Węża Nadr. Szedł jak nawałnica, rąbał na obydwie strony i powalił wielu. Thorfid niósł proporzec tuż za nim, reszta wojów skupiła się koło proporca i rozszalał straszny bój. Egil parł naprzód, aż nie spotkał jarla Adilsa. Nie walczyli długo, Adils padł i wielu wojów wkoło niego. Gdy zginął, wojsko jego rzuciło się do ucieczki, a Egil i jego wojownicy w pogoń, zarzynając wszystkich, których dopadli - daremnie było błagać o życie. Gdy szkoccy jarlowie zobaczyli, że ich sprzymierzeńcy ratują się ucieczką, nie dotrzymali długo placu, na łeb na szyję zaczęli uciekać. Egil ze swoim oddziałem skierował się teraz tam, gdzie się biły wojska królewskie i zaszedł nieprzyjaciela od tyłu w otwarte tarcze - padali pokotem pod ich mieczami. Zwarte dotychczas wojsko zostało przełamane i rozpadło się na mniejsze grupy. Wielu Olafowych zaczęło uciekać w popłochu, a wikingowie podnieśli okrzyk zwycięstwa. Król Adalstein zauważywszy, że wojsko Olafowe idzie w rozsypkę, podniecił walczących w swoich szeregach, rozkazał, by proporzec wysunął się naprzód; natarł z tak gwałtowną siłą, że szeregi Olafowe zachwiały się i cofnęły; teraz nastała straszna rzeź. Padł na polu walki król Olaf i największa część jego wojska, gdyż nawet ci, co rzucili się do ucieczki a których dopędzono, zostali pozabijani. Król Adalstein odniósł wspaniałe zwycięstwo.\nEgil przygotował się do wyprawy a razem z nim trzech z grona jego towarzyszów. Mieli konie i sanie, tak samo jak wysłannicy królewscy. W tym właśnie czasie spadło wiele śniegu i wszystkie drogi stały się trudne do przebycia. Gdy byli gotowi, wyruszyli i pociągnęli w głąb kraju. Gdy wreszcie zbliżyli się do Eidaskogu, odwiecznej puszczy, spadło w nocy tak wiele śniegu, że w ogóle drogi znaleźć nie mogli. Teraz bardzo powoli posuwali się naprzód, i tylko w czasie dnia, bo gdy tylko zboczyli z ubitej drogi, wpadli w głębokie luźne zaspy. Wieczorem dali koniom odpocząć i zadali im obroku. Niedaleko ciągnął się porośnięty gąszczem łańcuch górski. Wysłannicy królewscy zwrócili się do Egila: "Tutaj rozstaniemy się, bo u podnóża tych gór mieszka nasz dobry znajomy na imię mu Arnald. Pójdziemy tam całą naszą gromadką, aby przenocować, wy tymczasem pojedziecie drogą pod górę. Gdy dojedziecie na sam wierzchołek, zobaczycie niedaleko wielki dwór, tam będziecie mieli zapewnioną gościnę. Panem tej wsi jest Armod Broda, niezmiernie zamożny. Następnego zaś dnia spotkamy się znowu i wieczorem dobrniemy do Eidaskogu; tam żyje gospodarz któremu jest na imię Thorfinn." Po tych słowach rozstali się i Egil z towarzyszami zaczął jechać pod górę. O królewskich wysłannikach jednak opowiedzieć teraz należy, że gdy tylko Egil znikł im z oczu, wyjęli swoje narty i przypięli je do nóg. Potem pomknęli z powrotem tak szybko jak tylko zdołali. Jechali dniem i nocą, zboczyli do Upplandu Norweskiego, potem na północ, przez masyw gór wysokich Dofrafjarl, i nie zatrzymali się, póki nie przybyli do króla Hakona i nie zdali mu sprawy z przebiegu wyprawy. Egil tymczasem i jego towarzysze wspinali sie owego wspomnianego wieczora stromym holwegiem pod górę. Krótko mówiąc, pobłądzili i zjechali z drogi. Śnieżyca szalała. Konie zapadały się co drugi krok aż po same uszy i trzeba je było wyciągać. Natrafili na przepaści i stromizny, a na domiar wszystkiego trzeba się było przedzierać przez gęste podszycie boru. Trudności były wprost nie do przezwyciężenia. Konie upadały ze zmęczenia, a ludzie dobywali resztek sił. Wreszcie wydostali się na szczyt góry i przeszli na drugą stronę. Wtedy ujrzeli dwór i budynki gospodarskie i tam się skierowali. Gdy weszli na podwórze, zobaczyli, że stoją tam ludzie, Armod ze swymi parobkami. Zaczęli rozmowę, pytając wzajemnie o nowiny. Armod dowiedziawszy się, że są wysłannikami króla, prosił ich, by przyjęli u niego gościnę. Przyjęli. Parobcy zajęli się końmi i sprzętem, gospodarz zaś poprosił Egila i towarzyszów, by weszli do dworu, co też uczynili. Wskazał następnie Egilowi miejsce na wzniesionym stolcu niższej ławy, a towarzyszom podróży dalej w tym samym rzędzie. Rozprawiali długo o tym, jak uciążliwa była przeprawa tego wieczora, a domownicy uważali po prostu za cud, że tamci zdołali się przedostać, mówili, że nikt tamtędy się nie przedrze, nawet wówczas, gdy nie ma śniegu. W końcu odezwał się Armod: "Czy nie uważacie sami, że byłoby najlepiej, gdybyśmy wam wnieśli stoły i zastawili wieczerzę? Potem moglibyście pójść na spoczynek. Przypuszczam, że będzie wam się dobrze spało!" "Bardzo bylibyśmy radzi" - odpowiedział Egil. Armod kazał wnieść stoły i podano ogromne misy pełne zsiadłego mleka. Armod powiedział, że bardzo mu przykro, iż nie może ich ugościć piwem. Egil i jego towarzysze byli niezmiernie spragnieni skutkiem zmęczenia. Podnieśli oburącz misy i siorbali wielkimi haustami, a Egil pił najwięcej. Innego jadła nie wniesiono. W izbie było wielu domowników i czeladzi. Pani siedziała na ławie poprzecznej, gdzie białogłowy zwykły siedzieć, a wokoło niej gromadka kobiet; córka gospodarza bawiła się na podłodze, miała dziesięć czy jedenaście zim. Matka zawołała ją do siebie i szepnęła jej coś do ucha. Wtedy dziewczątko podbiegło do stołu, za którym Egil siedział, i odezwało się słowami wiersza: "Mać Przysłała Moja/ Mnie Tutaj Do Ciebie/ By Egila Przestrzec,/ By Ostrożnie Pili/ Horna Hildr, Bogini/ Gościnności - Gotuje -/ Rzecze - Żołądki Wasze/ Bo Zraz/ Żywność Podam Smakowitą." Armod uderzył małą w twarz i kazał jej milczeć "Zawsze odzywasz się nie pytana, i to właśnie wtedy, kiedy najbardziej nie w porę" Dziecko odeszło, ale Egil postawił misę na stole i odsunął ją od siebie. Była już nieomal pusta. Wyniesiono więc dzieże z resztkami mleka. Wtedy to zajęli domownicy swoje miejsc, wniesiono stoły, rozstawiono wzdłuż całej świetlicy i zastawiono wieczerzę. Zaraz też zaczął pan domu rozdzielać doskonałe kęsy mięsa i rozkazał podawać Egilowi, jak również jego towarzyszom. Jednocześnie wniesiono przedniej jakości piwo, warzone we dworze. Wkrótce zarządzono picie w pojedynkę. Każdy biesiadnik miał odtąd sam wypróżnić swój róg. Szczególną uwagą zaszczycano Egila i jego towarzyszów. Mieli pić duszkiem do dna. Egil pił bez miary przez długi czas, a gdy towarzysze jego leżeli pod stołem, wypróżniał jeszcze i to, czego tamci nie zdołali. Odbywało się to tak długo, póki stołów nie wyniesiono. Wszyscy, którzy brali udział w owej biesiadzie, byli wtedy zupełnie pijani. Armod za każdym razem, gdy wznosił róg z piwem, wołał: "Egilu, przepijam do ciebie! Twoje zdrowie" Domownicy jego zaś w ten sposób przepijali do Egilowych towarzyszów. Dano zlecenie specjalnemu słudze, by nic innego nie robił, jak tylko przynosił po brzegi wypełnione czasze Egilowi i towarzyszom i by ich przynaglał, by pili duszkiem. Egil ostrzegał swoich ludzi, by byli raczej wstrzemięźliwi, i sam za nich wychylał. Zauważył w końcu, że mu to nie służy. Wstał i szedł w poprzek świetlicy, tam gdzie Armod siedział. Chwycił go obydwiema rękoma za bary i przycisnął do wezgłowia stolca. Potem chlusnął mu rzygociną w twarz, potężnym strumieniem rzygnął mu w oczy, w nozdrza, w usta. Ohydna maź ciekła Armodowi w gardło i zaczął się krztusić, nie mógł złapać oddechu. Gdy wreszcie złapał nieco tchu, zaczął i on rzygać. Domownicy Armoda, obecni przy tym, rzekli, Egil to najgorszy podlec, jakiego ziemia nosi, i że postąpił po łajdacku. Skoro czuł, że musi zrzucać, powinien by przecież wyjść na dwór! Wystawić się na taki wstyd tutaj w świetlicy! Wtedy odezwał się Egil:"Nie macie zgoła powodu czynić mi zarzutów, bo przecież nic innego nie zrobiłem, jak tylko to, co sam gospodarz robi. Patrzcie, jak rzyga, jak nim rzuca! Chłapie nie gorzej ode mnie!" Po tych słowach poszedł Egil na swoje miejsce, usiadł i rozkazał, by mu dali pić. Zaczął głośno skandować pieśń: "Rzygu Żółty Ścieg/ Rżnąłem Mu W Gardło/ Wymiot Masz Na Dowód/ Żem Się Odważył W Tę Drogę/ Zazwyczaj Gość Lepszą/ Zapłatę Za Nocleg Daje/ Armod, Do Pierzyny Twej Brody/ Piwne Drożdże Przylgnęły" Armod porwał się ze swego miejsca i wybiegł z świetlicy, Egil zaś zażądał więcej piwa. Wtedy pani domu zwróciła się do tego sługi, który przez cały wieczór usługiwał, by przynosił napoje, aby nikomu ich nie zabrakło tak długo, póki pić zechcą. Sługa wziął olbrzymi turzy róg, napełnił go po brzegi i przyniósł Egilowi. Egil wypróżnił róg jednym haustem. Egil pił bez ustanku i wypróżnił każdy róg, który mu podano, ale mało było wesołości w świetlicy, choć było tam jeszcze paru, którzy w dalszym ciągu pili. Wreszcie Egil wstał, a razem z nim jego towarzysze, zabrali broń ze ścian, gdzie ją byli poprzednio powiesili, i poszli do stodoły, w której stały ich konie. Położyli się w słomie i spali przez całą noc.\nEgil jechał bez przerwy, aż nie przybył do Alfa, gdzie przenocował, gościnnie podejmowany. Następnego ranka wstał przed brzaskiem. Gotował się do drogi, a kiedy siedzieli za stołem i jedli śniadanie, wszedł Alf gospodarz. Odezwał się w te słowa: "Pilno ci, Egilu usłuchaj jednak mojej rady, nie śpiesz się zbytnio. Miejcie się na baczności, bo mi się wydaje, że zrobiono na was zasadzkę w boru. Jednak proszę cię, pozostań u mnie tak długo, aż ci będę mógł oznajmić, że możesz znów jechać borem bezpiecznie " Egil powiedział : "przewidziało ci się. Pojadę tak, jak sobie zamierzyłem" Egil i jego towarzysze czynili teraz ostatnie przygotowania do podróży, Alf jednak nie chciał ich puścić, prosił na wszystko, by zawrócili, skoro tylko spostrzegą, że na drodze są świeże ślady. Wie on na pewno, że żaden podróżny tędy nie jechał w kierunku zachodnim, od tej chwili, kiedy Egil jechał na wschód. "Najwyżej tacy, co, moim zdaniem, chcą cię chyłkiem napaść". "Jak sądzisz, ilu ich tam może być, jeżeli jest rzeczywiście tak, jak mówisz?" Łatwo nie dadzą nam rady, nawet jeżeli ich jest przewaga. Alf powiedział:" Jechałem do lasu i parobcy moi ze mną, i natrafiliśmy na ślady, prowadziły w głąb boru, a widać było, że musiało ich być wielu. Jeżeli nie wierzysz moim słowom, jedź sam i zobacz zdeptaną ścieżkę. Zwróć jednak, gdy się przekonasz, że prawdę mówię" Egil wyruszył. Gdy weszli na drogę prowadzącą w bór, zobaczyli ślady stóp ludzkich i kopyt końskich. Wtedy rzekli towarzysze Egila, że chcą zawrócić. "Pojedziemy dalej -rzekł Egil- wcale nie wydaje mi się dziwne, że ludzie jadą tędy borem, przecież jest to publiczna droga." Jechali zatem dalej, a ślady prowadzące przez cały czas tą samą droga, świadczy o dużej ilości jadących. Gdy dotarli do rozstaju, rozdzieliły się także ślady, była ich jednakowa ilość w obu kierunkach. Egil odezwał się: "Teraz rzeczywiście wydaje mi się, że Alf miał rację. Uzbroimy się więc, tak że będziemy w każdej chwili gotowi do potyczki" Egil i jego towarzysze zrzucili tędy płaszcze i inną wierzchnią odzież. Złożyli wszystko na sanie. Egil miał w swoich saniach mocny i bardzo długi powróz z łyka. Jest mianowicie w zwyczaju u ludzi będących w dalekiej podróży, że wiozą z sobą powrozy na wypadek, gdyby trza było poprawić coś koło sprzętu albo uprzęży. Wziął teraz wielki płaski kamień i położył go sobie na piersiach i brzuchu. Potem umocował do niego powróz, przytroczył go mocno do pasa, następnie okręcił ów powróz naokoło siebie całego wraz kamieniem aż po same łopatki. Ukończywszy to, zaintonował pieśń, zaginęła z czasem, teraz jej już nie mamy. Puszcza Eidaskogu jest tego rodzaju, że po obu jej stronach jest najgęstszy, najbardziej nieprzebyty matecznik, ciągnący się aż po same wioski, w środku zaś boru jest mniejszy gąszcz i rzadszy. W niejednych miejscach są nawet zupełnie łyse polany. Egil i jego towarzysze obrali krótszą drogę, tę przez grań. Wszyscy mieli hełmy i tarcze, i broń sieczną, i oszczepy. Egil szedł pierwszy; kiedy zbliżyli się się do szczytu, mieli pod sobą rzadko stojące i niewyrośnięte chojaki, a powyżej nie było lasu w ogóle. Gdy wyszli na przełęcz, wypadli z lasu zbrojni mężczyźni, siedmiu ich było, zaczęli biec pod górę ku grzbietowi i strzelać do nich z łuków. Egil i towarzysze zwrócili się ku nim, stanęli w rzędzie blisko siebie w owym ciasnym, urwistym przejściu. Wtedy ukazali się inni zbrojni u góry na grani i zaczęli na nich rzucać głazami, i to było o wiele gorsze. Wtedy powiedział Egil: "Cofnijcie się do wąwozu i chrońcie się, jak tylko możecie, a ja wyjdę na górę." Tak uczynił. Gdy jednak Egil wdrapał się ze stromizny przełęczy, zobaczył przed sobą ośmiu wojów i wszyscy oni skoczyli natychmiast ku niemu, i zaatakowali go. O walce, która się wywiązała, pozostaje tylko to do powiedzenia, że Egil zabił w końcu wszystkich. Następnie wyszedł jeszcze dalej na wystające czoło skały i rzucał głazami - a wtedy nikt już nie mógł mu stawić oporu. Trzech Wermlandczyków padło na miejscu, czterech pierzchło do lasu, rannych i poturbowanych. Potem Egil i towarzysze zabrali ich konie i szli dalej, póki nie przeszli przez przełęcz. Wermlandczuyków natomiast, ci, co uszli z życiem, powiadomili tamtych drugich, którzy byli na czatach na bagnie. Potem wszyscy razem pociągnęli dalej przez błota, by zajść drogę Egilowi. Teraz powiedział Ulf swoim ludziom: "Nie podołamy im inaczej, jak tylko podstępom. Musimy chytrze urządzić, by nam nie umknęli. Tutaj - ciągną dalej - prowadzi droga równolegle z grzbietem górskim, ale bagno podchodzi aż pod samą skałę i w tym właśnie miejscu jest prostopadła ściana. Tam właśnie między grzęzawiskiem a skałą wije się droga, raczej już tylko wąską ścieżką. Niech zatem część idzie pod ową ścianę, by im zabiec drogę, wy zaś bieżcie w las i skryjcie się tam, a gdy ich zobaczycie, wpadniecie im w plecy. A patrzcie, żeby nikt nie umknął." Zrobili, jak Ulf rozkazał. Ulf sam wraz z dziesięciu ludźmi stanął pod ścianą. Egil i towarzysze, niczego nie przeczuwając, jechali sobie drogą, aż przybyli do owego ciasnego przejścia. Znienacka wpadli na nich od tyłu zbrojni i od razu zaczęli rąbać. Egil i towarzysze zwrócili się przeciw im i bronili się. Zaraz też zaatakowali ich również ci woje, którzy byli pod ścianą. Gdy Egil ich spostrzegł, rzucił się na nich. Teraz następowały gęsto po sobie ciosy, Egil położył kilku na ścieżce. Reszta cofnęła się tam, gdzie droga była szersza i równiejsza. Egil postępował za nimi krok w krok i siekł. Wtedy padł Ulf, na koniec ubił Egil wszystkich jedenastu. Dokonał tego zupełnie sam. Potem skoczył tam gdzie towarzysze bronili przejścia przeciw ośmiu wojom. Po obu stronach byli ranni. Gdy jednak Egil przyszedł, Wermlandczycy pierzchli natychmiast. Głęboki bór był tuż. W ten sposób umknęło pięciu, wszyscy ranni, a trzech padło w potyczce. Egil miał wiele ran, ale żadna nie była poważna. Zaczęli dalsza wędrówkę. Opatrzył rany towarzyszów, nie były śmiertelne. Wsiedli na sanie i jechali aż do schyłku dnia. Wermlandczycy zaś, którzy uszli z życiem, zabrali swoje konie i zawlekli się, kierując się na wschód, do gospodarstw. Tam opatrzono im rany. Tam też otrzymali ludzi, którzy w drodze powrotnej opiekowali się nimi i towarzyszyli im aż do samego jarla, któremu byli zmuszeni zdać sprawę. Opowiedzieli, że obaj Ulfowie padli i że dwudziestu pięciu wojów położono trupem. "Tylko nas pięciu uszło z życiem, a i my jesteśmy ranni i poturbowa" Jarl zapytał, jak poszło Egilowi i jego towarzyszom. "Nie wiemy na pewno - odpowiedzieli - jak bardzo są ranni, ale prawdę rzec trzeba, że z odwagą szaleńców rzucili się na nas. Było nas ośmiu, ich tylko czterech, a jednak musieliśmy się cofnąć. Trzech nas padło, a pięciu szukało schronienia w lesie. Lecz Egil i jego ludzie byli wciąż rześcy." Jarl uważał, że wyprawa ich wypadła jak najgorzej. "Pogodziłbym się w ostatecznym razie nawet z tak poważną stratą moich najdzielniejszych wojowników, gdybyście przynajmniej zabili Nordmanów. Skoro jednak wyjdą szczęśliwie z puszczy i zaniosą wiadomości królowi norweskiemu, możemy się od niego spodziewać wszystkiego, co najgorsze."\nOSTATNIE LATA EGILA\nEgil Skalla - Grimsson był teraz starcem, z biegiem lat stawał się coraz bardziej ociężały. Wzrok mu słabł i słuch, nogi sztywniały. Egil żył w dalszym ciągu na Mosfellu u Grima i Thordis. Pewnego dnia gdy szedł wzdłuż ściany, opierając się o nią, potknął się i upadł. Kobiety widziały to, zaczęły się śmiać i żartowały: "Już to teraz niewiele pociechy z ciebie, skoro się przewracasz przez własne nogi." Grim, gospodarz, usłyszał to i powiedział:-" Nie kpiły sobie z nas niewiasty, kiedyśmy byli młodzi." Egil oślepł teraz zupełnie. Pewnego dnia zdarzyło się, a było to zimą i mróz był przejmujący, że Egil podszedł do ognia, by się ogrzać nieco. Jakaś baba, zajęta praniem, wydziwiała niepomiernie, że to niepojęte, iż tak wielki sławny mąż, jakim Egil był niegdyś, teraz leży koło jej nóg, zawadza jej i w robocie przeszkadza."Nie bierz mi za złe - prosił Egil - jeżeli się przy ogniu grzeję, nie zazdrośćmy sobie tu miejsca." "Podnieś mi się zaraz - krzyknęła - leź na swoje miejsce i nie zawadzaj mi tu!" Była to w pierwszych dniach panowania Hakona Potężnego, kiedy Egil Skalla - Grimsson zaczął dziewiątą dziesiątkę, a był wtedy jeszcze dość rześkim mężczyzną, jeżeli nie brać pod uwagę ślepoty. Pewnego lata, gdy się mężowie szykowali na ting, prosił Egil Grima, czy by nie mógł z nim jechać. Grim nie miał na to wielkiej ochoty. Podczas rozmowy z Thordis opowiedział jej, o co go Egil prosił." Chciałbym, byś ty go podpytała, co się za tą prośbą kryje." Thordis poszła więc, by porozmawiać z Egilem, ojczymem swoim. W owym okresie największa radość, jakiej mógł mu los użyczyć, była rozmowa z Thordis. Gdy zobaczyła go, zapytała: "Czy to prawda, wujaszku, że chcesz jechać na ting? Chciałabym bardzo żebyś mi opowiedział, co zamierzasz tam zdziałać." "Tobie powiem - odparł - co sobie zamyśliłem. Zamierzam wziąć z sobą owe dwie skrzynie, które mi kiedyś król Adalstejn darował, pełne są angielskiego srebra. Każę te skrzynie zanieść na górę sądową, gdy zgromadzi się tam najwięcej ludzi. Wtedy rozsypię owe srebro, a zdziwiłoby mnie niezmiernie, gdyby ludzie porozdzielali je między siebie ze spokojem, w ładzie i składzie. Jestem pewien, że ten i ów zdzieli drugiego przez łeb, a może nawet dojdzie do tego, że cały ting będzie się bić!" "Ależ to będzie zabawa! Pozostanie to w ludzkiej pamięci, póki Islandia Islandią!"Potem poszła Thordis do Grima i doniosła mu o zamiarze Egila. "Nie ma mowy - rzekł ten na to - by on mi tam jechał i dziwy wyczyniał" Gdy Egil znów zaczął z Grimem mówić o jeździe na ting, ten mu stanowczo odradził. I Egil pozostał w domu, gdy inni pojechali na ting. Trudno mu się było z tym pogodzić, posmutniał, ogarnęło go głęboki przygnębienie. W Mosfellu wyruszono wtedy właśnie na górskie pastwiska i Thordis też tam była na halah przez całyb czas tingu. Pewnego wieczora, właśnie kiedy ludzie w Mosfellu kładli się spać, zawołał Egil dwóch parobków Grima. Kazał im osiodłać konia "chcę jechać do łaźni"- powiedział Gdy wszystko było gotowe, wyszedł z domu i miał ze sobą obie swoje skrzynie ze srebrem. Siadł na koń. Jechał tyńcem, a później zboczył w dół - tak daleko go widziano. Rano zaś, gdy ludzie wstali, zobaczyli, że Egil błąka się po gaju na wschód od podwórza i ciągnie za sobą konia. Pojechali więc i przyprowadzili go do domu. Ale nigdy nie odnalazły się skrzynie ani parobcy i wiele było domysłów, gdzie Egil ukrył swoje srebro. Po wschodniej stronie podwórza Mosfellu ciągnie się od gór wąwóz. Od czasu do czasu dzieją się tam dziwne rzeczy. Gdy przychodzi nagła odwilż, powstaje w wąwozie olbrzymi wodospad. A gdy woda odpłynie, można w parowie znaleźć angielskie monety. Ludzie wnoszą z tego, że Egil gdzieś tam ukrył swój skarb. Poniżej tyńca w Mosfellu znajdują się rozległe i niezmiernie głębokie trzęsawiska. Wielu jest zdania, że Egil utopił swoje srebro. Po południowej stronie rzeki są gorące źródła, a tuż obok głębokie jamy w ziemi, inni zatem twierdzą, że gdzieś w tych miejscach Egil schował swoje pieniądze, bo często widać tam błyskające się błędne ogniki. Egil powiedział, że zabił parobków Grima, a także, że ukrył swoje skarby. Nie powiedział jednak nikomu, gdzie ukrył. W jesieni zmogła go ciężka choroba i sprowadziła śmierć. Gdy Egil oddał ducha, Grim kazał przyoblec go w drogocenne szaty. Potem kazał go zawieść na przylądek Tjaldanes i usypać tam kopiec. Złożono w nim Egila, jego strojne szaty i broń.\nGdy na Islandii zaczęło rozpowszechniać się chrześcijaństwo, Grim na Mosfellu przyjął chrzest. Kazał zbudować kościół. Ludzie twierdzą, że Thordis sprowadziła tam ciało Egila. Prawdę powiadają, bo gdy później nowy kościół w Mosfellu budowali, a stary, który Grim w Hrisbru stawiał, zrywali, znaleźli pod ołtarzem ludzkie kości, a były one o wiele większe niż kości przeciętnego człowieka. Opowiadają starzy, że to są kości Egila. Wtedy to duszpasterzem był Skapti Thorarinsson, mąż bardzo uczony. Wziął on czaszkę Egila i pochował ją na cmentarzu. Czaszka była przeolbrzymia, ale jeszcze bardziej nieprawdopodobny był jej ciężar. Była w jakiś dziwny sposób falisto pobrużdżona jak wielka muszla morska. Skapti chciał wtedy przekonać się, jak gruba była kość. Wziął duży topór, zamierzył się z całą siłą i rąbnął obuchem, chcąc ją rozłupać. Tam gdzie obuch trafił, kość zbielała, lecz nie wklęsła ani nie pękła.\nThorstein Egilsso przyjął chrzest, gdy na Islandię przybyło chrześcijaństwo. Kazał zbudować kościół na Borgu. Był to mąż głębokiej wiary i cnotliwych obyczajów. Dożył sędziwego wieku i umarł na skutek choroby. Pochowany został na Borgu w kościele, który sam postawił. Od Thorsteina pochodzi ród ogromny, a w nim wielu jest potężnych i sławnych mężów i skaldów wielu. Jest to Myramanna-kyn, wielki ród z Myrar. A praojcem jego jest Skall-Grim. W ciągu długich wieków pochodzili z tego gniazda mężowie o mocy olbrzymów i bohaterscy wojownicy, a nie brakło też takich, co mieli umysł wielki. Był to ród niezmiernych przeciwieństw. W nim rodzili się mężowie i kobiety o największej urodzie na całej Islandii. Tak więc Thorstein Egilsson i Kjartan Olafsson, siostrzan Thorsteina, i Hall Gudmundarson, jak również Helga Urodziwa córka Thorsteina, o którą zabili się Gunnlaug Ormstunga Wężowy Język i Hrafn skald. Wielu z Myrar było jednak szpetnych. Thorgeir, syn Thorsteina był największym mocarzem spośród braci. Żył i gospodarował na Borgu po śmierci ojca. Skuli skald był długie lata na wikingu. Był on przybocznym Eirika Jarla, wojem w przednim szeregu na dziobie okrętu wojennego ,,Jarnbardi'', gdy był Skuli w siedmiu wielkich bitwach.\n* Przedstawione tu zostały tylko fragmenty "Sagi o Egilu", te najważniejsze, które przedstawiają charakter i sens całości."\nAutor: DanY o 10:44


Leczenie zębów pod mikroskopem gliwice w serwisie Jupi! - http://polinfor.jupe.pl/\nLeczenie zębów pod mikroskopem gliwice w serwisie Jupi!\nLeczenie kanałowe Gliwice Ważne jest również aby regularnie usuwaćPielęgnacja zębów powinna być kompleksowa. Dopiero wtedy można mieć pewność, że wszystkie osady są usuwane i minimalizuje się ryz przeczytaj więcej\nEndodonta Gliwice A kiedy zęby bolą? Kiedy namKiedy jest potrzebny nam dentysta? Na ogół kiedy bolą nas zęby. Niestety, ale większość z nas zapomina o tym, że dentystę trzeba od więcej pomocy\nLeczenie zębów pod mikroskopem Gliwice Lekarz stomatolog nie jest w tymLekarzy odwiedzamy niechętnie. Nie ma nic przyjemnego w badaniu lekarskim. Robi się jeszcze mniej przyjemnie, gdy diagno ciąg dalszy\nGdzie wypożyczyć meble?Warto wiedzieć więcej: TaxiDentysta ZabrzeElectric expertsImplantologia - triumf współczesnej stomatologiiNarzędzia spawalniczeZdrowe serce jest najważniejszeDrobne rzeczy w torebceArtykuł o kwestiach stomatologicznychArtykuł o prawieKilka słów o Sm, czym jest i jak wygląda proces leczeniaMending pipes - plumbing in generalSome facts about pipes and plumbingO rachunkowościSzkolenia bhp onlineNaturalne kosmetyki - o co w tym chodzi?Krótko na temat mystery shoppingPrawo dzisiajSkąd wziąć części do swojego samochodu?Prawnik dla firm?Bądź nowoczesną kobietą - kupuj onlineCzy postępujesz zgodnie z prawemTym razem ekologicznie - o POSŚmiali Się Gdy Powiedziałem, że Chcę zobaczyć pokaz tańca Warszawa. Ale Gdy Zobaczyli Jak ...Pomoc psychologiczna- dla kogo?Jaka jest wartość Twojej nieruchomości?Podzespoły samochodowe i jego naprawaDentysta i jego gabinetAbout home decorations


Czyżby tylko z powodu Niemca? | Przewodnik Kraków\nPierwszą, acz legendarną kobietą na krakowskim tronie była niejaka Wanda, która nie chciała Niemca i dla obrony swego grodu rzuciła się w odmęt wiślanej wody. Z biegiem lat, począwszy od Długosza, a skończywszy na XIX wiecznej historiografii wersje życia ulegały zmianom, przekształceniom oraz ubarwieniom symbolicznym w celu pokrzepienia serc przybywającym pod zaborami Polaków. Przejdźmy jednak do źródeł. Pierwszym historiografem Wandy był polski kronikarz błogosławiony Wincenty Kadłubek i za jego sprawą przyjrzyj my się początkom Małopolski i samego Krakowa.\nPolacy po zwycięskich walkach z Celtami i zawarty z nimi ostatecznie przymierzu podbijali Grecję rozszerzając swe panowanie od brzegów Morza Kaspijskiego na wschodzie, aż po Karyntię nad rzeką Drawą na zachodzie, zaś na swego księcia wybrali niejakiego Grakcha. Ten opuściwszy Karyntię skierował się nad Wisłę gdzie osiadł. Zwołał wiec starszyzny plemiennej, ogłosił potrzebę stworzenia sprawiedliwego królestwa, gdzie nie tylko o dobro możnych będzie się dbało ale przede wszystkim maluczkich, został wybrany królem. Król Krak, bo taka jest spolszczona wersja jego imienia posiadał dwóch synów i córkę Wandę. Ale na gród nadwiślański przyszło nieszczęście, w wapiennej skale, w grocie wawelskiej zamieszkał straszny stwór całożerca. Kazał on mieszkańcom osady co tydzień znosić określoną ilość krów na pożarcie, a jeśli daniny nie otrzymał przyznał sobie prawo do uzyskania tylu ludzkich głów ile wołu mu nie dostarczono. Martwił się król Krak okrutnie nad losem swych poddanych. Polecił zatem synom uzbroić się i przystąpić do zbrojnej walki z potworem, co cały lud i królestwo upokarza. Jednak żadne starcia z bestią nie przynosiły wymaganego rezultatu. W końcu bracia posunęli się do podstępu. W miejscu gdzie zwykło się składać ofiary z bydła smokowi podłożyli skóry bydlęce wypchane siarką. Bestia, w swej niewiedzy, pożarła podrzucony posiłek i udusiła się od wybuchów i płomieni w jego wnętrznościach. Jednak mimo zwycięstwa nad smokiem szczęście w królestwie nie trwało długo. Młodszy brat z zazdrości, że jest drugi do objęcia tronu, zabił starszego, tłumacząc wszystkim, iż ten zginał w walce z potworem. Kiedy umarł król Krak, a na tronie zasiadł jego młodszy syn, zaraz wyszła na jaw jego zbrodnia bratobójstwa. W obliczu takiego przestępstwa został on pozbawiony korony i skazany na wieczne wygnanie. Tron objęła córka Kraka- Wanda. Wanda wyróżniała się piękną postacią, jak i wrodzoną roztropnością.\nPewnego razu dom kraju, którym władała Wanda przybył zbrojnie pewien tyran Lemański- germański w celu zdobycia tronu. Uważał bowiem, iż tron ów jest wolny, ponieważ jego zdaniem kobieta nie może sprawować najwyższej władzy w państwie. Ale gdy tylko jego wojsko ujrzało przed sobą oblicze królowej, nagle zostało rażone jakby promieniem słońca. Wszyscy wyzbyli się wrogich uczuć i odstąpili od walki. Stwierdzili, iż nie boją się Wandy jako człowieka, lecz czczą w niej nadludzki majestat, a sam król germański miał powiedzieć:\n„Wanda morzu, Wanda ziemi, obłokom niech Wanda rozkazuje, bogom nieśmiertelnym za swoich niech da się w ofierze.”\nWyrzekłszy te słowa, miecz swój porzucił i ducha wyzionął. Sama Wanda nie chciała nikogo poślubić, zeszła z tego świata bez następcy, a państwo na długie lata pozostawało w bezkrólewiu. Od imienia królowej miała wziąć nazwę rzeka Wandal, późniejsza Wisła, a wszyscy mieszkańcy jej państwa nazywali się Wandalami.\n„Wandę zaś, która jak już wyżej powiedziano, poświęciła się bogom i za sprawą bogów a wód wynurzoną została, na innej górze około Mogiły kopcem przykryto.”\nTyle błogosławiony Kadłubek.\nJak wspomniałem wcześniej legenda z biegiem lat ewoluowała. Z czasem zapomniano synów króla Kraka, a zasługi w zabiciu smoka przypisano krakowskiemu szewcowi o imieniu Skuba, którego nomenklatura warszawska przechrzciła na Dratewkę Kolejną interpretację tych magicznych wydarzeń przedstawiła Kronika Wielkopolska, a na jej podstawie, nieco ją rozbudowując, opisał ją Jan Długosz, jakieś trzysta lat po Kadłubku.\nZgodnie z „Kroniką Wielkopolską” możemy odtworzyć nieco inny bieg wydarzeń, który ściślej się wyrył w naszej pamięci. Samo imię Wanda łaciny oznacza hamus czyli węda- to nic innego jak tylko haczyk u wędki. Na ten właśnie haczyk, swoimi wdziękami i niezwykła urodą pociągała wszystkich do miłowania. Słysząc o jej urodzie, zakochał się w Wandzie król Alemanów, jednak bez wzajemności. Najechał więc obcy król ziemie Lechitów by siłą wziąć Wandę za żonę. Jednak wojska królowej zdobyły wojów najeźdźcy i pokonali go. Król Alemanów przebił się mieczem, a sama Wanda dziękując bogom za zwycięstwo rzuciła się dobrowolnie do Wisły.\nOpowieść tę rozbudował Długosz, dodając jej przymioty patriotyczne, które skrzętnie wykorzystywano w historiografii XIX wiecznej, kiedy to Polska nie istniała na mapach świata. Królowi Alemanów nadał imię Rytogara, czerpiąc je zapewne z dostępnych mu źródeł, gdyż książę o tym imieniu występował już niemieckiej „Pieśni i Nibelungach”, czy w dziele bizantyńskiego Prokopa z Cezarei zatytułowanym „De Bello Gothico”. To również Długosz wprowadził motyw mostu z którego Wanda rzuciła się w przepastny nurt Wisły. Zdaniem krakowskiego kanonika celem Rytogara było zdobycie samej Wandy, a nie władzy w jej królestwie i tym samym skolonizowanie jej państwa. Wanda bardzo miłująca niemieckiego księcia, nie chciała wyjeżdżać z nim i opuszczać swoich poddanych. Bardziej ceniła dobro i los ojczyzny i stawiała je ponad własne szczęście. Jednak nie wytrzymawszy zgryzoty i rozpaczy po stracie ukochanego rzuciła się z mostu w odmęty Wisły. Długosz napisał w „Rocznikach”:\n„Nad rzeką Dłubnią została pogrzebana. Jej także wzniesiono mogiłę dostojną jak ojcu. Z ziemi bowiem wzniesiono wielki kopiec.”\nDo kolejnej ewolucji opowieści o tej tragicznej bohaterce oparto na przedstawieniu Marcina Kromera, polskiego historyka renesansowego, który swą interpretacje opublikował z 1555 roku. Ten posunął się nawet do podania konkretnej daty zgonu Wandy określając ją na rok 752. To Kromer właśnie w swej „Kronice”, stwierdzając, że nie chcąc oddać swego narodu pod obce panowanie sama z siebie ofiarę złożyła.\nDość oryginalna wersję legendy stworzyli Niemcy mieszkający w Krakowie w początku XIX wieku, którą opublikowano w 1841 roku w książce zatytułowanej „Podróż w głąb Rosji i Polski”. Wedle tej Werski pierwszym władcą tej ziemi był książę Krak, czy Krakus. Miał on dwóch synów i piękną córkę Wandę. Miał też sługę, który potajemnie zamordował książęcych synów i następnie wyjednał u Kraka małżeństwo Wandy z jego synem tym samym zdobywając władzę w państwie. Krak się zgodził na taki mariaż, nie będąc świadomym, iż Wanda kocha się z wzajemnością w jednym z niemieckich rycerzy, który przebywał od dawna na dworze książęcym. Wanda dowiedziawszy się o planowanym jej ożenku, uciekła z Niemcem do Niemiec, gdzie wraz z ukochanym zgromadziła licznych wojów i najechała na Kraków by wywołać powstanie ludowe i objąć władzę. Jednak Krak walki stłumił, niemiecki książę poległ godnie na polu boju, a zrozpaczona Wanda rzuciła się do rzeki. Wkrótce zmarł i sam książę a pogrążony w żałobie lud usypał im dwie mogiły.\nWspółcześnie, bowiem w roku 1990 brytyjski badacz historii Polski- Norman Davies pokusił się o interpretację niniejszej legendy. Ogłosił artykuł pod angielskim tytułem „Man and tradition, real and invented”, który ukazał się w języku polskim w roku 2001 jako: „Człowiek i tradycja- prawdziwa i zmyślona”, całość problemu zawarł w eseju „Smok Wawelski nad Tamizą”. Skomponował on własną legendę w oparciu o perspektywę Celtów, migracje ludów europejskich we wczesnych wiekach i podania innych nacji. Powstała celtycka interpretacja Wandy i legendy o smoku, który jest do dnia dzisiejszego herbem Walii. W tej wersji wielkim bohaterem jest smok, jako symbol prawowitych mieszkańców ziem małopolskich- Celtów. Na niego najeżdżają silniejsi; sprzymierzeni ze sobą Słowianie i Germanie, z głównodowodzącym najeźdźcami brutalnym Krakiem. Książę najeźdźca przybył wraz z córką, która okazała się być niezwykle krnąbrną i nieposłuszną. Zakochała się z wzajemnością w Celcie smoku. Rozwścieczony książę słowiański wobec takiego obrotu sprawy ofiarował jej rękę Niemcowi. Zrozpaczony smok rzucił się do Wisły a za nim podążyła Wanda, łącząc się z nim w wiecznej wiślanej mogile. Książę Smok żyjący na Wawelu miał być ostatnim przedstawicielem zaginionego tych rejonach celtyckiego rodu. Na czym Norman Davies opiera swe hipotezy, skoro nawet najstarszy kronikarz polski Gall Anonim pisząc o Wandzie, Kraku, Popielu czy Piaście stwierdził ostatecznie, ze nie warto zajmować się postaciami zapomnianymi przez wszystkich. Otóż przez wiele lat, aż do drugiej połowy XX wieku niwelowano wpływy celtyckie w tej części Europy. Jednak ze źródeł greckich wiadomo o istnieniu na obszarach północnej Grecji plemion nazywanych Keltami czyli Celtami, którzy później wyparci zamieszkiwali dorzecze Dunaju, potem w okresie III wieku przed naszą erą osiedlili się na obszarze dzisiejszych Czech, część z nich przekroczyła łańcuch Karpat zajmując mało zaludnioną zachodnią Małopolskę, gdzie dzięki swym wpływom ze śródziemnomorza byli na wyższym poziomie cywilizacyjnym. Dzięki temu i swej swemu pokojowemu nastawieniu tworzyli element tworzyli element dominujący, zwany kulturą lateńską, wśród nie zidentyfikowanych etnicznie grup plemiennych. Ich pokojowe wędrówki mogły tylko przynieść cywilizacyjny rozwój wędrownej ludności indochońskiej. Wznosili grody obronne i osady, wśród nich, choćby z samej analogii mógł być również i Kraków. W wiekach V i na przełomie VI oraz VII Celtowie ulegali najazdom Hunów i Awarów. W VII wieku w wyniku powszechnej wędrówki ludów na tereny Moraw, Bohemii czyli Czech Kartynii czyli obecnej północnej Austrii oraz Małopolski zaczęły napływać ludy słowiańskie wobec czego Celtowie byli stopniowo wypierani. Jednak od tych czasów minęło wiele lat do czasów Kadłubka. Jednak wobec pokojowego współżycia różnych grup etnicznych, wiele tradycji i podać celtyckich przejmowały kolejne pokolenia tworząc swoją ujednoliconą tradycje i historię. Stąd tez, według Daviesa, w historii Kadłubka pojawiały się walki Polaków z Gallami, Rzymianami, czy Grekami.-, jednak nieświadomie pomieszał pojęcia, okresy i chronologię zdarzeń. Co do dalszej interpretacji Daviesa. Krak mógł mieć córkę, co jest wielce prawdopodobne. Jednak biorąc pod uwagę, że przetrwała ona tak głęboko w wyobraźni i pamięci potomnych, to raczej nie jako następczyni trony, nie jako królowa i władczymi. Dlaczego? Otóż wśród ludów słowiańskich nie powoływano kobiet do władzy. Jednak odmiennie miała się rzecz wśród plemion celtyckich. Gdyby legendę przenieść w okres panowania Celtów na terenach Małopolski sytuacja taka byłaby możliwa. Otóż kobiety celtyckie posiadały dość wysoką pozycje społeczną, mogły dysponować majątkiem, bywały przywódcami plemion, czasem nawet dowodziły oddziałami zbrojnymi. Taką władczynią mogła być też nasza Wanda, tyle, że wtedy nie do końca byłaby nasza.\nWanda z podania to istota niezwykle tajemnicza i trudna do rozszyfrowania. Pewne przesłanki do mitycznej interpretacji tej postaci dał sam Kadłubek:\n„Tyran uległ niesłychanemu urokowi, wojsko nagle rażone zostało jakby jakimś promieniem słońca; wszyscy jakoby na rozkaz bóstwa odstąpili od walki: twierdzą, że uchylają sie od świetokradztwa, czczą nadludzki jej majestat.”\nSam tyran, najeźdźca powiedział:\nSłowa takie mogą sugerować, że Wanda nie była istota ludzką, gdyż była słonecznym promieniem, lub tez władała mocą takich promieni. Miała cechy bóstwa skoro walka z nią byłaby świętokradztwem, do tego miała nadludzki majestat. Tylko bóstwo mogłoby wydawać rozkazy morzu, ziemi obłokom lub słońcu. Zatem Wanda mogła być pogańską: słowiańską lub celtycką boginią ziemi, wody i przestrzeni. Tak chyba rozumiał ją błogosławiony Kadłubek, a dopiero późniejsi kronikarze nadawali jej stopniowo cech ludzkich. Czy to jako bogimi, czy zwykła kobieta powróciła do swoich źródeł, czyli do wody.\nZgodnie z tradycja i legendą ciało Wandy wypłynęło na brzeg Wisły w pobliżu niewielkiej wsi, gdzie ją pochowano usypując dla niej ziemny kurchan. Od tego czasu wieś nazwano Mogiłą dla podkreślenia miejsca pochówki wielkiej królowej.\nW rzeczywistości dopiero w komentarzu do roczników Długosza, Jan Dąbrówka w roku 1435 wspomniał o tym właśnie miejscu jako pochówku Wandy. Sama informacja o wsi o tej nazwie pojawia się dopiero pod rokiem 1222, kiedy to biskup krakowski iwo Odrowąż sprowadza tutaj zakon cystersów i przekazuje im wieś o nazwie Mogiła.\nBądź co bądź, wieś istnieje, choć po II wojnie światowej została wcielona w obszar Nowej Huty. Bądź, co bądź kopiec również stoi od stuleci w odległości kilkuset metrów od wejścia do kombinatu. Usypany został na wysokiej skarpie na wysokości 228 metrów nad poziomem morza, w odległości 2 kilometrów od największej polskiej rzeki. Wysokość kopca to 14 metrów, średnica szczytu to 9,5 metra, zaś średnica podstawy: 45,5 metra. Jest on bliźniaczy w stosunku do kopca Kraka usytuowanego na Wzgórzu Lasoty. Maciej Miechowita w 1519 roku w „Kronice Polaków” nazwał kopiec Krakusa mianem Rękawki, a kopiec Wandy- nogawką. Samo słowo nóg w staropolszczyźnie oznaczało coś na wskroś czystego i dziewiczego czyli po prostu Wandę. Pod koniec XIX wieku szczyt kopca wieńczył posąg przestawiający, na wysokim cokole Wandę dosiadającą konia. W 1860 roku władze austriackie otoczyły kopiec fortem ziemnym, który w latach 1888- 1889 zmieniono na murowany. W 1890 roku zniszczony posąg zastąpiono postumentem z napisem „Wanda”, wyrytym mieczem i kadzielnią, wszystko wieńczył alabastrowy orzeł z rozpiętymi skrzydłami według projektu samego Jana Matejki. Ale i ten symbol niszczał i już 1899 roku zastąpiono go kopia, a po stu latach, bo w roku 1999 jej wierna kopią. W latach sześćdziesiątych XX wieku, w związku z intensywna rozbudową kombinatu metalurgicznego o mały włos kopca nie spotkał los tragiczny. Zamierzano kopiec znieść, a z tej samej ziemi usypać go w innym miejscu. Cóż pomysłowość władz poprzedniego systemu chyba nigdy nie będzie miała sobie równych. Do tej historycznej tragedii jednak nie doszło, rozebrano jedynie poaustriackie fortyfikacje, a symboliczną mogiłę Wandy oszczędzono. Kopca nigdy nie przebadano szczegółowo. Na przełomie wieków XX i XIX, w wielkiej tajemnicy archeolog Józef Łepkowski wykonał głęboki podkop ale nic nie odnalazł. W latach siedemdziesiątych ubiegłego wieku prowadzono wstępne badania archeologiczne w otoczeniu kopca i odkryto wielokulturowe osady ludzkie, w tym naczynia i narzędzia istniejące tam od 4,5 lat przed naszą erą, aż po wczesne średniowiecze.\nA co jeszcze mogłoby nas utwierdzić w celtyckiej genezie Wandy? Otóż Stojąc na Kopcu Wandy 4 listopada lub 6 lutego zobaczymy zachodzące słońce dokładnie nad Kopcem Krakusa, natomiast stojąc na kopcu Krakusa 2 maja lub 10 sierpnia zobaczymy słońce wschodzące nad Kopcem Wandy. Są to przybliżone daty celtyckich świąt Samhain, Imbolc, Beltane i Lughnasadh.\nCzy kobieta to była, czy boginka, celtycka czy słowiańska, realna czy baśniowa, nie wiadomo. Z całą pewnością była i jest krakowska.


Rakuten TV rozszerza swoją ofertę kanałów w Europie\nJillian Daniels 6 maja, 2021 1 min read\nRakuten TV, bezpłatna platforma do strumieniowego przesyłania wideo z reklamami (AVOD), ogłosiła we wtorek, że rozszerza swoją ofertę o ponad 90 kanałów uruchomionych na 42 rynkach europejskich.\n„Uruchomienie jest stopniowe, a liczba kanałów wzrośnie w najbliższych miesiącach” – powiedziała grupa, spółka zależna japońskiego giganta internetowego i handlowego, który również zdywersyfikował swoją działalność w zakresie bankowości internetowej.\nProgram, który różni się w zależności od regionu, „obejmuje różne kategorie, w tym filmy, rozrywkę, styl życia, muzykę, sport, wiadomości, programy telewizyjne i dzieci”, szczegóły Rakuten TV.\nWyświetlane marki obejmują: Bloomberg TV, Bloomberg Quicktake, CNNi (dostępne w Wielkiej Brytanii, Niemczech i Polsce), Euronews, Qwest TV i Reuters, a także treści sponsorowane przez XUMO, w tym osiem kanałów Stingray., The Hollywood Reporter.\nTa nowa oferta pozwoli reklamodawcom „umieszczać swoje reklamy w rozszerzonym portfolio ponad 90 bezpłatnych kanałów liniowych, z szacunkami 1,5 miliarda wyświetleń reklam, które zostaną utworzone w 2021 r.”, Dodając grupę, dla której ta premiera stanowi „ważny krok „” w ich rozwoju.\nPlatforma twierdzi, że Rakuten TV, który jest dostępny w 43 krajach europejskich, dociera obecnie do ponad 90 milionów gospodarstw domowych.\ncgu / may / sp / cls\nREAD Pękanie sieci społecznościowych, bolesny restart Marsylii\nPrevious Lotto FDG środa 5 maja 2021 Wynik: Remis online\nNext HPI: Towarzysz Audrey Florot bierze udział w serii TF1 – The TV News Series


Uncategorized - sklep.pasjart.com.pl\nLeave a Comment on O sklepie\nPasjArt to sklep z rękodziełem artystycznym i artykułami do rękodzieła. Wszystkie wyroby tworzę z pasji i zamiłowania do rękodzieła … z potrzeby tworzenia rzeczy pięknych, które uczynią każde wnętrze ciepłym i przytulnym. Tworzymy rzeczy niepowtarzalne, oryginalne i wyjątkowe. Często jesteśmy otwarci na sugestie i pomysły naszych klientów. Jeśli szukasz prezentu


POLSKI KANAPOWY KIBIC :): Klich ulubieńcem kibiców,rusza klichomania!\nciekawe czy dziś też przybiliby piątkę???\nPo wielu latach wyrzeczeń i oddania swej ukochanej drużynie narodowej dowiedzieliśmy się , a raczej uznał tak ,,najlepszy'' no nie przesadzajmy , może w tej chwili najpopularniejszy nasz zawodnik Pan Mateusz Klich , że nie godni jesteśmy aby śledzić na żywo poczynania naszej drużyny.\nUznał najwyraźniej że na tyle jeszcze nie rozumiemy piłki aby obiektywnie ocenić niekonwencjonalną grę naszych. Ten człowiek bo piłkarz to byłoby obraźliwie dla innych wykonujących ten zawód zdziwił się że kibice jedli i krzyczeli nie przebierając w słowach.\nW sytuacji nieustającej nawałnicy akcji i sytuacji ze strony Polaków to rzeczywiście dziwi że nie skupiali się tylko na tym co działo się na płycie boiska bo Klich chyba tak widział ten mecz.\nWreszcie nie było ,,chłopaki nic się nie stało.... '' a to nasz ulubieniec w karierze swojej słyszał pewno najczęściej . To też kiedy poszło z trybun :,,......co wy robicie,Polacy co wy robicie'' nasz superman\nuznał że to nie kibice tylko boiskowi chuligani!\nCi chuligani nawet opuścili częściowo stadion przed 90 minutą co musiało zakłócić spokój i zaangażowanie z jakim nasz reprezentant oglądał swoich kolegów.\nMyślę że pan Klich zazna teraz swoistej klichomanii ale nie tej w stylu Adama Małysza , raczej tej w stylu Svena Hannawalda czy ulubionego sędziego Howarda Webba.\nWszystkiego najlepszego życzę, by przypadkiem nie urazić :):):)\nAutor: kanapowykibic o 13:22\nEtykiety: PIŁKA NOŻNA , RÓŻNE TAKIE :)


NAJI GOCHË - artykuł Strój ludowy Kaszub - NG\nStrój ludowy Kaszub\nZarys historyczny stroju kaszubskiego\nPierwsza wiadomość o stroju kaszubskim sięga XIII wieku, podał ją kronikarz Bogufał. Wspomniał on o odzieży szerokiej, długiej i fałdzistej oraz podał etymologię słowa "Kaszuba" - wywodzi się od "kasaj huby", tj. "guby", czyli "fałdy". O fałdzistości odzieży wspominał też w XIV wieku Jan Długosz, ale więcej danych szczegółowych do historii stroju kaszubskiego dostarcza historia sztuki (XV-wieczne obrazy, XVI-wieczna ikonografia, rysunki T. Rousseau'a do mapy Gdańska (1572-1617), miedzioryty gdańskiego artysty Antoniego Moller (1563-1620), plansze z 1763 r Mateusza Deischa, rysunki Daniela Chodowieckiego z 1773 roku, szychy A. Charczewskiej, fotografie ze zbiorów O. Kolberga z 1882 roku), opisy znakomitego kostiumologa niemieckiego Fr. Hottenrotha z XVII wieku, opisy Gulgowskiego, Lorenza, H. Derdowskiego z 1840 roku, Patoka, Kellera, Pernina z 1886 roku, Kujota z 1874 roku, D. Chodowieckiego z 1773 roku, Cenowy z lat 1800-1868 czy Gulgowskiego. Strój kaszubski charakteryzuje się m.in. barwnością. Kiedy więc w okresie kapitalizmu położenie gospodarcze ludu kaszubskiego uległo pogorszeniu, a moda niemiecka zaczęła coraz silniej oddziaływać, ludność kaszubska coraz częściej przejmowała nowe wzorce. Wraz z modą miejską wzrosło upodobanie do koloru czarnego. Proces zanikania stroju ludowego rozwijał się równomiernie, ale rozmaicie na poszczególne fragmenty odzieży. Jedynie ludność uboższa mieszkająca w zwartej masie i z dala od ognisk niemieckich utzrymywała tradycyjny strój i jego barwość. Lud wiejski był bowiem bardziej konserwatywny i silniej przywarł do tradycji. Poza tym nie było stać tych ludzi na zakup kosztownych materiałów i na zamawianie ubrań u krawców miejskich.\nObszar i zasięg stroju kaszubskiego\nObszar Ziemi Kaszubskiej na żadnej z istniejących map nie został dotąd wyznaczony. Granice te zresztą zmieniały się w ciągu dziejów. Nazwa obszaru Kaszub obejmowała w różnym czasie ziemie nad Prośnicą, Grabawą, Słupią, Łupawą, Łebą i Redą aż do ujścia Wisły, a współcześnie to obszar w geograficznie zawężonym zakresie: powiaty gdański, pucki, wejherowski, kartuski, kościerski, płn.-wsch. część powiatu chojnickiego.\nPrzy wytyczaniu zasięgu stroju kaszubskiego możnaby się kierować występowaniem, np., czepka złotogłowia u kobiet i czapki baraniej z nausznicami czy granatowej sukmany u mężczyzn, chociaż ich zabytkowych okazów zachowało się nader mało. Istnieje też tu teren, gdzie występują w strojach ludowych zarówno kaszubskie kabatki płócienne, długie sukmany, jak i kaszubskie baranie czapki. Jest to teren pzrejściowy (powiat słupski, bytowski, płn.-wsch. część powiatu chojnickiego). Na koniec trzeba wspomnieć też, że na zanik ubioru ludowego lub niektórych jego elementów wpłynęła migtracja ludności na inne tereny.\nStroje męskie i kobiece\nPrzedstawione poniżej stroje ludowe Kaszub to najbardziej uaktualniona i wierna tradycji forma stworzona w oparciu o stare wzory strojów używanych przez Kaszubów z okolic Kartuz.\nPanny nosiły czółka, nakładane od przodu do tyłu, mężatki - czepce haftowane złotogłowiem, a dzieci i dziewczęta - wianki z kwiatów.\nSerdak z jednobarwnego aksamitu z haftem kaszubskim, wyszywany nićmi złotogłowia, wiązany wstążką. Latem Kaszubki nosiły białe, płócienne staniki, które miewały nieraz rękawy.\nKoszula biała dziewczęca, haftowana, ma rękawy długie, zakończone mankiecikami oraz mały, stojący kołnierzyk, wiązana na wąskie tasiemki lub zapinana na kilka guzików.\nFartuch biały, płócienny, zdobiony u dołu szlakiem haftu kaszubskiego wielobarwnego.\nSpódnica jednobarwna z naszytymi u dołu 2 paskami koloru czarnego, niekiedy zakończonymi u dołu koronką.\nPończochy białe lub modre, wykonane z wełny lub bawełny, długie, gdy podtrzymywane na udzie guzikiem i spinką lub gumą dookoła uda, albo długie do kolan, gdy ubierano majtki-pantalony sięgające poniżej kolan.\nButy czarne na 4-, 5-centymetrowym obcasie, podbite skórą (kruponem), sznurowane lub z czerwoną kokardą.\nHalka duża (spódnik) - biała, płócienna, noszona pod spódnicą, wykończona białą koronką.\nHalka mała (spódnik) - j.w., noszona pod halką dużą.\nMajtki-pantalony (spodne bukse) - noszone pod halkami, długie poniżej kolan, uszyte z płótna lub barchanu.\nKapelusz noszony prawie cały rok, zwłaszcza w dni uroczyste, wykonany z filcu, wzorowany na średniowiecznych okryciach głowy lub okryciach typu Biedermair, albo wzorowany na czapkach urzędowych z poł. XIX wieku, czy też typu miejskiego z końca XIX wieku.\nKabat bez kołnierza i rękawów, z haftami z przodu i z tyłu, szyty z granatowego lub modrego samodziałowego warpu lub z kupnego sukna, zamykany na haczyk lub haftkę.\nKrawat zakładany pod kołnierz i wiązany pod brodą na dużą kokardę, względnie węzeł, uszyty z miękkiego materiału.\nKoszula płócienna, biała, z wykładanym kołnierzem, haftowanym, z rękawami, też haftowanymi.\nKamizelka zakładana na koszulę, noszona prawie każdego dnia, zszyta z materiału średniej grubości, jednokolorowego z wzorkami czarnymi, żółtymi, zielonymi lub wytłaczanymi prążkowanymi, zapinana na guziki złote lub srebrne, na podszewce, sięga poniżej pasa-talii.\nSpodnie białe lub kremowe, płócienne, długie i wąskie, ściągnięte paskiem, wkładany dół nogawek do cholewek butów długich. Noszono też spodnie brązowe (bukse brune) ze sztruksu, dół nogawek wkładany do cholewek butów długich, ubierane do prac gospodarskich (podobnie kobiety do prac gospodarskich nakładały na jedną spódnicę drugą, uszytą z grubszego materiału).\nButy długie, z cholewami, noszone przez bogatych Kaszubów, czarne, ubirane tylko na niedziele (zwłaszcza wesela), wyściełane płótnem, ściągane za pomocą urządzenia o nazwie "pachołek". Do codziennej pracy w gospodarstwie Kaszubi ubierali stare buty ("kurpe" lub "korczi").\nChusta biała, płócienna, w kształcie trójkąta, zakładana od przodu głowy.\nBluzka zapinana na guziki lub wciągana przez głowę, z małym, stojącym kołnierzem u dziewcząt, a z dużym kołnierzem nakładanym i obszytym koronką u mężatek, z rękawami marszczonymi na końcu, sięgającymi poniżej łokcia, z czerwoną wstążką przy kołnierzu.\nSpódnica, pantalony i pończochy oraz halki mała i duża - jak w stroju świątecznym.\nFartuch z materiału w różnych kolorach, ozdobiony drobnym ornamentem roślinnym.\nDrewniaki to obuwie robocze, noszone cały rok, podobnie jak chodaki (koerczi) - korki, czyli męskie pantofle robocze o drewnianej podeszwie i skórzanym wierzchu.\nCzapka noszona cały rok, koloru czarnego, okrągła, z daszkiem.\nKoszula, kamizelka i spodnie - jak w stroju świątecznym.\nSkarpety z owczej wełny, noszone cały rok, robione na drutach.\nCzepiec - jak w stroju galowym, ponadto został obszyty dookoła chustą, a z boków przyszyto wstążki wiązane pod brodą w kokardę.\nKoszula biała, obie halki, majtki-pantalony i pończochy - jak w stroju odświętnym.\nKabatek wdziewany na koszulę w chłodniejsze dni, granatowy lub wiśniowy, z rękawami.\nFartuch jedwabny na święta lub płócienny na dzień, czerwony, różowy, niebieski lub żółty.\nButy ubierane na pończochy, koloru czarnego, sięgające do kostek, wiązane na sznurowadła w dni robocze, a na wstążkę czerwoną na kokardę w święta.\nCzapka z podniesioną z przodu krawędzią, z materiału wodoodpornego, na czas połowów.\nKoszula - jak w stroju galowym.\nKurtka z materiału wodoodpornego, wciągana przez głowę, na czas połowów.\nSpodnie rybackie, obcisłe przy kolanach, szersze górą, szyte ze skóry - żółte lub czarne, z płótna - białe.\nButy długie czarne - ze skóry surowej, nie farbowanej, z płótnem wewnątrz, moczone w rybim tłuszczu, by nie przemakały.\nStrój wyjściowy kobiecy - jak rybacki roboczy. Dodajemy tylko chustę zakładaną na ramiona na kabatkę, zielona niebieska lub czerwona, w motywy kwiatowe, z frędzlami, z bawełny lub z płótna, złożona w trójkąt.\nCzapka z nausznikami i długim okryciem karku lub czapka z brązowego kożucha o włosiu krótko przystrzyżonym.\nKoszula - jak w stroju świątecznym, a buty - jak w stroju rybackim roboczym.\nKaftan ten to marynarka uszyta z sukna ciemnozielonego lub granatowego.\nSpodnie z materiału czarnego, nogawki wąskie wkłdaner w cholewki butów.\nPas - dodatek do stroju, noszony w talii na kaftanie, koloru wiśniowego w ciemne, czerwone wzory.\nNa uwagę zasługuje strój, nie istniejącej już grupy etnograficznej, Słowińców. Zimowy strój męski to: czarna czapka barania z czerwonym denkiem, biały kabat płócienny z barchanową podszewką, białe krótkie spodnie, białe pończochy z czerwonym lampasikiem i kożuch z dwóch baranich skór, do których doszyto rękawy. Letni strój męski to: kapelusz, sukmana granatowa z czerwonym podbiciem, stojącym kołnierzem, zapinana na haftki, kamizelka barwista, krótkie spodnie z boku z czerwonym sznurkiem, płytkie trzewiki oraz pończochy w biało-czarną szachownicę. Kobiecy strój to: biały czepek lub czapeczki z naszyciem, albo czarna chustka wiązana wokół głowy, koszula z długimi rękawami, spódnica czerwona, długa, gęsto fałdowana z pasiastym oblamowaniem u dołu, gorset z trójkątną wstawką w białe i czerwone paski (sznurówka), krzyżowana chustka czerwona na piersiach i niebieskie pończochy.\nMimo niegdysiejszego zanikania elementów stroju ludowego Kaszub, pocieszającym jest fakt, iż obecnie bardzo prędko przywraca się pamięć o korzeniach Ludu Kaszubskiego i odżywa tradycja.Trudno natknąć się teraz na miejscowość lub wieś na Kaszubach, gdzie nie rozbrzmiewałaby rodzima muzyka, gdzie nie byłoby słychać języka kaszubskiego, gdzie nie kultywowanoby tutejszej tradycji. Jest to o tyle pocieszające, że dobrze świadczy o mieszkańcach tej Ziemi, którzy nie tylko nie zapomnieli, że są Polakami, ale również pamiętają o wartościach, które zostawili im i starali się niegdyś przekazać ich ojcowie i przodkowie - mieszkańcy, którzy umiłowali tę Ziemię nade wszystko.\n1. Kwidziński Fr., Kaszubskie stroje ludowe. Gmina Kartuzy, Kartuzy 1998\n2. Stelmachowska B., Atlas Polskich strojów ludowych., cz. 1. Strój kaszubski. Polskie Towarzystwo Ludoznawcze, Wrocław 1959.


Trzeci mecz w tygodniu\nPrzed Błękitnymi Stargard 7 kwietnia trzeci mecz z rzędu w ciągu ostatniego tygodnia. O godzinie 16:00 w Puławach nasza drużyna zmierzy się z Wisłą Puławy. Obie drużyny walczą o spokojny ligowy byt i ciężko w tym meczu wskazać faworyta. Wisła z dorobkiem 24 punktów zajmuje 13 miejsce w ligowej tabeli, Błękitni z 28 punktami są na miejscu 9.\nWisła Puławy ma na swoim koncie 5 zwycięstw, 9 remisów i 8 porażek. Co ciekawe wszystkie zwycięstwa zanotowała przed własną publicznością. Tak więc na własnym stadionie jest bardzo groźnym przeciwnikiem. Błękitnym o punkty na trudnym terenie w Puławach będzie bardzo ciężko. Na wyjazdach Błękitni grają ze zmiennym szczęściem i mają bilans 3 zwycięstw,2 remisów i 6 porażek. Zarówno Błękitni jak i Wisła mają za sobą środowy zaległy mecz. Błękitni przed własną publicznością pokonali lidera rozgrywek GKS 1962 Jastrzębie 1:0. Wisła na wyjeździe zremisowała 1:1 z Legionovią Legionowo. W rundzie jesiennej w meczu rozegranym w Stargardzie Błękitni bezbramkowo zremisowali z Wisłą Puławy.\nArbitrem głównym meczu Wisła - Błękitni będzie Pan Jacek Lis reprezentujący okręg Katowice. W obecnym sezonie będzie to pierwsze spotkanie tego arbitra z udziałem naszej drużyny. W poprzednim sezonie Pan Jacek Lis sędziował mecz Błękitnych w Warszawie z Polonią. Wówczas mecz zakończył się bramkowym remisem 1:1, a obie bramki padły po strzałach z rzutów karnych.\nRelację tekstową z tego spotkania przeprowadzi portal www.lajfy.com


Magiczny sklep ezoteryczny- anioły, amulety i talizmany, obsydian, kamienie i kryształy, magiczna biżuteria, figurki - Magiczna Galeria - Serce z obsydianu tęczowego z Meksyku (delikatna ochrona, rozwój duchowy, praca ze snami, czakra serca) - szr. 5- 5,5cm\nRozmiar: szerokość 5-5,5 cm, wysokość 4,5-5 cm\nNumer katalogowy: 01840008(SE06MEX)\nSerce jest czarne, w mocnym świetle lampy pojawia się wzorek w innych tonacjach. Serce jest płaskie, brzegi są lekko zaokrąglone. Na zdjęciu pokazane są przykładowe egzemplarze.\nWoreczek na kamień osobisty lub mały amulet (ciemnozielony)\nBransoletka z dzwoneczkami - przywoływanie opieki Anioła Stróża - niebieska nitka


Otwarcie stadionu miejskiego w Brześciu Kujawskim | Brześć Kujawski\nStrona Główna » Aktualności » Otwarcie stadionu miejskiego w Brześciu Kujawskim\nprzez Administrator|Opublikowano 23 września 2013 |2 komentarze\nW sobotę 21 września 2013 roku w Brześciu Kujawskim został oficjalnie otwarty przebudowany stadion miejski imienia Władysława Łokietka. Inwestycja pochłonęła 4,4 miliona złotych.\nO godzinie 11:00 przy dźwiękach Brzeskiej Orkiestry Dętej „Brestivia” rozpoczęła się oficjalna część uroczystości. Przybyłych gości, wśród których byli: poseł Domicela Kopaczewska, starosta włocławski Kazimierz Kaca, przedstawiciele Urzędu Marszałkowskiego, radni rady powiatu i gminy, Krzysztof Grządziel – właściciel Uzdrowiska Wieniec-Zdrój, sponsorzy wspierający bieżącą działalność klubu oraz mieszkańcy ziemi brzeskiej powitał burmistrz Wojciech Zawidzki.\nPo oficjalnym otwarciu stadionu na obiekcie odbyła się spartakiada szkół. Następnie mecz ligowy rozegrał Łokietek Brześć Kujawski.\nUroczystości zakończyły się zabawą taneczna z zespołem Wiraż oraz pokazem fajerwerków.\nWraca temat obwodnicy Brześcia\nChoć Brześć Kujawski walczy o obwodnicę od kilku lat, wciąż nie wiadomo, kiedy się jej doczeka. Wsparcie działań samorządowców obiecał wiceminister kultury […]\nOpublikowano 26 maja 2013\nChcą obwodnicy Brześcia Kujawskiego\nPowstało Stowarzyszenie Wspieranie Budowy Obwodnicy Brześcia Kujawskiego. Prezesem został Tomasz Chymkowski. Pierwsze otwarte zebranie odbyło się w piątek w Brzeskim Centrum Kultury. […]\nBezskuteczna walka o kolejkę wąskotorową\nReaktywacja kolei wąskotorowej w powiecie włocławskim ma być impulsem dla rozwoju turystyki. Jednak rozmowy z PKP w sprawie przejęcia infrastruktury kolejowej toczą […]\n2 komentarze “Otwarcie stadionu miejskiego w Brześciu Kujawskim”\n22 września 2013, 00:08\nSiara,jak dla dzieci 22.00 i …spać!!! „proboszcz ” nakazał „burmistrz” wykonał!!! I…To cenię , władz kościelnych nalężyyyy się słóóóóhhhhać panie b…… nieboo zapewnione ;-))))))))))))))))))))))))))))))))))))\n13 października 2013, 15:41\nTutaj też są zdjęcia z otwarcia stadionu w Brześciu Kujawskim http://promocjewloclawskie.pl/brzesc-kujawski/otwarcie-stadionu-w-brzesciu-kujawskim\nPoprzedni post V Piknik Historyczny w Brześciu Kujawskim\nNastępny post Rokowe Andrzejki w Brześciu Kujawskim


Powrót amerykańskiej królowej na tron w Melbourne ~ aosporcie.pl - Sport w Poznaniu\nNiestety bez niespodzianki\nW sobotnim finale zdecydowaną faworytką była Serena Williams, z którą już od siedemnastu meczów nie może sobie poradzić Masza. Tak samo z resztą jak w australijskim finale. Chociaż końcowy rezultat spotkania nie oddaje przebiegu rywalizacji.\nKluczem do zwycięstwa w pierwszej partii okazało się przełamanie serwisu Marii Szarapowej już w pierwszym gemie. Następnie obie tenisistki prowadziły dość wyrównany bój. Przy stanie 3:2, 30:30 mieliśmy przerwę na zasunięcie dachu. Po powrocie na kort Williams wygrała swojego gema serwisowego, następnie przełamała przeciwniczkę i mieliśmy 5:2. Gdy wszyscy kibice szykowali się, aby wstać i rozprostować kości, Szarapowa zaskoczyła wszystkich, na czele z samą sobą, i przełamała rywalkę. Serena była jednak bezlitosna i przy serwisie Rosjanki, wygrała gema do zera.\nDrugi set był bardzo monotonny, do stanu 5:4 nic ciekawego się nie wydarzyło. Obie tenisistki mniej lub bardziej pewnie wygrywały swoje gemy. To właśnie przy wyniku 4:5 i serwisie Rosjanki, Williams miała swoją szansę na zakończenie tego spotkania. Jednak uderzenie, jakie posłała na drugą stronę Masza było zbyt dobre i na wybuch radości tenisistka z Ameryki musiała jeszcze poczekać.\nWilliams czekała aż do stanu 6:5 w tie-breaku drugiego seta. Poczuła swoją szansę i huknęła serwisem, AS!, Amerykanka podniosła ręce w geście triumfu,.. ale główna sędzina tego spotkania wywołała net. Powtarzamy punkt. I jeszcze raz, Amerykanka zaserwowała asa, spojrzała na sędzinę i wyskoczyła z radości.\nDwa słowa o Radwańskiej\nPolka, od tego roku, rozpoczęła współpracę z Martiną Navratilovą, która miała jej pomóc w zwycięstwie w turnieju Wielkiego Szlema. Niestety, jeszcze w Australii nie zobaczyliśmy efektów tego partnerstwa. "Isia" poległa w meczu z Venus Williams 3:6 6:2 1:6 i odpadła z turnieju po czterech meczach. Zamiast radości mieliśmy burzę na Twitterze. Na tym portalu społecznościowym Navratilova otwarcie skrytykowała swoją podopieczną, co wywołało mieszane uczucia w Polsce i na świecie.\nAustralian Open powoli dobiega końca. Ze strony kobiet był to ciekawy turniej, choć bez rewelacji. Wyjątkowo rzadko zdarza się, aby w finale pań zagrała jedynka z dwójką i to Williams właśnie, po pięciu latach przerwy wygrała turniej w Australii.\nAutor: Mateusz Włodarczyk | @mtj_wlodarczyk | mt.j.wlodarczyk@gmail.com | foto: ausopen.com\ntagi Agnieszka Radwańska, Australian Open, inne sporty, świat, tenis / brak komentarzy / edytuj


Zabawna i pouczająca książka, pomagająca w praktycznym poznawaniu tajemnic otaczającego nas świata.\nTo naprawdę doskonała książka! Koniec z nudą w zimowe lub deszczowe wieczory! Dzieci odkrywają jak niezwykły jest otaczający nas świat bawiąc się na co dzień używanymi przez nas rzeczami! Polecam wszystkim, którzy pragną rozniecać w dzieciach ich naturalna ciekawość świata!!!


Kolorowy wystrój i egzotyczne zaznania smakowe – zalety kuchni dalekiego wschodu | brazyliana.pl\nKolorowy wystrój i egzotyczne zaznania smakowe – zalety kuchni dalekiego wschodu\nPowiada się, że wycieczki edukują i konstruują wspaniałe przeżycia. Niewątpliwie tyczy się to podróży kulinarnych, jakie pozwalają nam zrozumieć dany kraj od środka. Kuchnia jest niezbędnym elementem kultury i w wielu regionach świata jest rzeczywiście istotna. Dlatego też tak ogromne jest, żeby podczas jakiejkolwiek wycieczki za granicę spróbować tamtejszych dań. Często mamy pewne obawy, bowiem nie są to przysmaki nam znane i do tego wielokrotnie nie posiadamy przekonania co tak naprawdę podano nam na talerzu. Nie należy się jednak obawiać i zwyczajnie skosztować. Nie da się ukryć, że nie każdy może pozwalać sobie na długie wyjazdy, a jednak pragnie zrozumieć inne kultury. Ogromnym plusem jest tu wzrastająca popularność restauracji azjatyckich w naszym kraju, jakie cieszą się co dzień sporymi grupami kupujących.\nRestauracje, w jakich serwowane są potrawy egzotyczne są pokaźną gratką dla smakoszy zagranicznych kuchni. Na mapie nowoczesnych miast, jak na przykład Kraków bądź Warszawa z łatwością znajdziemy lokale, jakie są gorąco polecane przez trwałych klientów. Dla osób, które dopiero chcą wypróbować takiej kuchni jest to niezaprzeczalnie duże uproszczenie.\nMasz chęć zobaczyć prezentowany temat pod innym kontem? Jeśli tak, to najlepszą metodą jest kliknięcie tego linku. Tam zweryfikuj szczegóły .\nGdy zastanawiamy się, gdzie na początek się zwrócić to idealnym wyborem będzie restauracja indyjska, w której znajdziemy szereg apetycznych dań. Trzeba wiedzieć, że kuchnia indyjska jest bogata w różnorakie przyprawy i to właśnie one nadają poszczególnym daniom tak wyrazisty, orientalny smak. Spośród potraw, które bezapelacyjne należałoby spróbować znajduje się kurczak tandorii i tradycyjne placki chlebowe. Nie da się ukryć, że indian restaurant to na mapie zarówno polskich, jak i zagranicznych miast punkt obowiązkowy. Szukając dobrej restauracji najlepiej sprawdzać, w jakich pracują rodowici hindusi. Wtenczas jesteśmy w stanie mieć pełne przekonanie, że dania przygotowywane są według tradycyjnej formuły.\nDla każdego, kto chciałby odbyć egzotyczną kucharską podróż wyjście do tego typu restauracji winno być głównym krokiem. Następnie należałoby stawiać na coraz odważniejsze potrawy.\n← W jaki sposób zawęzić poszukiwania idealnej dla nas dyscypliny sportowej? Na jakie kwestie zwrócić uwagę?\nJak kupować mieszkanie? Czy opłaca się od dewelopera? O czym w tym momencie pamiętać? →


Jak rzucić palenie | Zdrowiedietasport\nListopad 14, 2014 Styczeń 15, 2015 admin\nMimo tego, że wiemy (lub czasami nie zdajemy sobie z tego sprawy) jak bardzo szkodzi nam palenie papierosów, cały czas pozostajemy z tym problemem. Z badań przeprowadzonych wśród palaczy wynika jednak, że aż ¾ osób chciałoby skończyć z nałogiem. Dlaczego mamy więc tak wielu palaczy, bo jedynie 5% osób, które próbuje rzucić palenie osiąga sukces. Nie piszemy tego dlatego, że chcemy zniechęcić kogoś do podejmowania prób skończenia z nałogiem, ale po to, żeby uświadomić sobie, że trzeba podejść do tej sprawy naprawdę poważnie, ponieważ nie zawsze jest tak, że palimy, bo mamy na to ochotę i kontrolujemy to co robimy.\nSilna wola i motywacja – pół sukcesu\nJeśli chcemy rzucić palenie, najważniejsze jest to żeby mieć odpowiednią motywację. Nikotyna uzależnia bardzo mocno, bardzo szybko pojawiają się również skutki jej odstawienia, najciężej wytrzymać pierwszy tydzień od odstawienia papierosów i właśnie wtedy najczęściej sięgamy po papierosa. Nie możemy się poddawać, ponieważ badania dowiodły, że z każdą próbą rzucenia palenia mamy większe szanse na sukces. Po za tym jeśli palimy dużo i chcemy rzucić, warto rozplanować to w czasie i systematycznie zmniejszać ilość wypalanych papierosów. Dobrze mieć też osobę, która będzie nas wspierać, w grupie zawsze raźniej, motywacja również większa. Jeśli odstawiamy papierosy warto sięgnąć po środki wspomagające, które pozwolą nam złagodzić głód nikotynowy.\nŚrodki wspomagające rzucanie palenia.\nNa rynku mamy wiele produktów, które są reklamowane jako wspomagające proces rzucania palenia. Czy są skuteczne? Z reguły tak, ale warto wybrać takie, które działają najlepiej. Warto wziąć pod uwagę tabletki nicorix – strona producenta. W odróżnieniu od innych produktów tego rodzaju nie zawierają nikotyny, od której próbujemy się uwolnić. Jak działają tabletki? Blokują receptory nikotynowe, które znajdują się w naszym mózgu i wpływają na chęć zapalenia. Po zażyciu tabletki ochota na papierosa znika. Do tego nicorix pozwala łagodniej przejść objawy związane z odstawieniem nikotyny. Efekty utrzymują się również po odstawieniu tabletek. Tabletki zawierają także guaranę, dzięki której łagodzimy skutki podjadania po rzuceniu palenia. Wiele osób zaczyna podjadać, bo szuka sposoby zajęcia rąk po rzucenia palenia, pojawiają się wtedy dodatkowe kilogramy.\nCiąża sposób na rzucenie palenia\nCiąża to doskonały sposób na rzucenie palenia. Każda matka powinna zrozumieć masakryczne skutki jakie wiążą się z paleniem w czasie ciąży. Jeśli matka pali, w jej brzuchu tworzy się swojego rodzaju komora gazowa, w której przebywa dziecko pozbawione odpowiednich systemów obronnych. Jeśli chcemy żeby nasze dziecko było zdrowe musimy definitywnie odstawić papierosy.\nKolejna sprawa to zdrowie, często motywem do rzucenia palenia jest właśnie zalecenie lekarza. Rzucając palenie znacznie zmniejszamy ryzyko zawału, raka, a także regulujemy ciśnienie krwi. Rzucenie palenia to również ulga dla cery, włosów, pozbawienie się nieprzyjemnego smrodu, a również możliwość rozjaśnienia koloru zębów.\nRoztocza kurzu domowego – jak z nimi walczyć, jak pozbyć się alergii? Jęczmień na oku, leczenie jęczmienia Oczyszczanie organizmu – dieta oczyszczająca Jak chronić się przed rakiem?\n5 thoughts on “Jak rzucić palenie?”\nListopad 27, 2014 o 8:14 pm\nno niestety rzucenie palenia nie jest proste, szczególnie jak ktoś pali obok Ciebie, ja mam problem bo jak tylko jest przerwa w pracy wszyscy palą i nie mogę się powstrzymać. wezmę się za siebie od nowego roku\nStyczeń 2, 2015 o 9:01 am\nbez wspomagania – środków na rzucenie palenia ciężko jest się przełamać, szczególnie jeśli palimy dużo. niedawno kupiłem nicorix opisywany w artykule i rzeczywiście zmniejsza ochotę na palenie. nie palę już dwa tygodnie i myślę, że tym razem uda mi się skończyć z nałogiem raz na zawsze\nStyczeń 2, 2015 o 2:17 pm\njak dla mnie nicorix to najlepszy środek na rzucanie palenia, dzięki niemu udało mi się rzucić palenie przy pierwszej próbie, a paliłam 4 lata\nStyczeń 14, 2015 o 2:18 pm\nja nie miałem silnej woli, ale gdy zastosowałem nicorix, bez problemu pozbyłem się nałogu, polecam\nStyczeń 31, 2015 o 12:42 am\nCześć! Ciekawy wpis, czekam kolejnych postów,\nw szczególności mówiących o tematach związanych z tematami zdrowotnymi


Dodatki: Pakiet rodzinny - Dodatki\nDodaj do rezerwacji fotelik dla dziecka, nawigację i dodatkowego kierowcę\nUrlop z dziećmi to wspaniała przygoda, a więc nie trać czasu w biurze wynajmu. Budget oferuje opcję wstępnego zarezerwowania dodatkowego kierowcy, fotelika dla dziecka i nawigacji. Opcja dodatkowego kierowcy odciąży Cię podczas długich podróży, a dzięki naszym urządzeniom GPS zawsze będziesz na dobrej drodze. Oferujemy foteliki dla dzieci w każdym wieku. Już teraz dodaj do rezerwacji jeden z naszych dodatków rodzinnych i ciesz się podróżą z najbliższymi. Mamy nawet ładowarki do telefonów, gdyby zdarzyło Ci się zapomnieć swojej.\nPotrzebujesz wykupić opcję drugiego kierowcy? Dodanie drugiego kierowcy to świetny sposób na podzielenie się obowiązkami podczas długich podróży lub jazdy za granicą.\nZnajdź najlepszą trasę bez problemów. Zapomnij o korkach i znajdź najszybszą i najłatwiejszą trasę dzięki nawigacji Budget.\nBezpieczeństwo najmłodszych nie podlega żadnej dyskusji, dlatego nie zapomnij o foteliku dla każdego dziecka, z którym podróżujesz.\nPamiętaj tylko, aby wybrać odpowiednią opcję podczas rezerwacji pojazdu!\nBudget zastrzega sobie prawo do anulowania lub zmiany warunków niniejszej promocji bez uprzedzenia.\nObowiązują standardowe warunki wynajmu. Obowiązuje opłata za rezygnację.\nDostępność wszystkich produktów zależy od biura wynajmu i zapasów.\nSiedziska (podstawki samochodowe dla dzieci) są dostępne w krajach Europy kontynentalnej (nie są dostępne w Wielkiej Brytanii).\nPodczas jazdy samochodem we Francji ostrzeżenia GPS o fotoradarach muszą być wyłączone.\nDodatkowi kierowcy podlegają tym samym warunkom wynajmu, co główny kierowca. Dodatkowi kierownicy poniżej 25. roku życia podlegają dopłacie za młody wiek.


W TROSCE O BEZPIECZEŃSTWO – SPOTKANIA Z KURSANTAMI W SZKOŁACH NAUKI JAZDY | Starostwo Powiatowe w Gołdapi\n„DOM, czyli Dzielnicowy Oddany Mieszkańcom”– takie było hasło przewodnie spotkań a tym samym II edycji projektu Starostwa Powiatowego w Gołdapi realizowanego wspólnie z Komendą Powiatowa Policji w Gołdapi. Policjanci spotykają się z kursantami szkół nauki jazdy z terenu powiatu gołdapskiego. Wszystko z myślą o bezpieczeństwie.\nKarty zostały zakupione w ramach II edycji projektu „Dom, czyli Dzielnicowy Oddany Mieszkańcom” realizowanego w ramach rządowego programu ograniczania przestępczości i aspołecznych zachowań „Razem Bezpiecznie im. Władysława Stasiaka”